cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Franco Di Santo
Karriera
Hu ddebutta mat-tim tar-riservi fil-11 ta' Frar 2008, fejn skorja l-gowl tal-pari kontra t-tim tar-riservi ta' Fulham. Fl-ewwel staġun tiegħu 2007–08 mat-tim tar-riservi hu skorja 12-il gowl fi 8 logħbiet.
Għall-istaġun 2008–09 hu ngħaqad mal-ewwel tim tal-Blues fejn mat-tim mar iċ-Ċina għat-tour annwali ta' qabel l-istaġun. Fl-ewwel logħba tiegħu, daħal minn fuq il-bank tas-sostituti biex skorja t-tielet gowl fir-rebħa ta' 4–0 kontra Guangzhou Pharmaceutical. It-tieni gowl tiegħu wasal biss ħames minuti mid-dħul tiegħu fil-konfront kontra Chengdu Blades, li ssarfet f'rebħa ta' 7–0.
Borobudur
Etimoloġija
Bl-Indoneżjan, it-tempji antiki jissejħu candi; b'hekk in-nies tal-post jirreferu għat-Tempju ta' Borobodur bħala Candi Borobudur. It-terminu candi bejn wieħed u ieħor jiddeskrivi wkoll l-istrutturi tal-qedem, pereżempju d-daħliet u l-banjijiet. L-oriġini tal-isem Borobudur, ġejja minn "Boro" jiġifieri kbir u "Budur" li tirreferi għall-Buddha. L-isem ta' Borobudur inkiteb għall-ewwel darba fil-ktieb ta' Raffles dwar l-istorja ta' Ġava. Raffles kiteb dwar monument imsejjaħ Borobudur, iżda ma hemm l-ebda dokument iktar antik li jissuġġerixxi l-użu tal-istess isem. L-uniku manuskritt Ġavaniż antik li jagħti ħjiel dwar monument imsejjaħ Budur bħala santwarju Buddista mqaddes huwa n-Nagarakretagama, miktub minn Mpu Prapanca, studjuż Buddista tal-qorti Majapahit, fl-1365. Il-biċċa l-kbira tal-candi ngħataw isem villaġġ fil-qrib. Li kieku l-isem segwa l-konvenzjonijiet tal-lingwa Ġavaniża u tassew ingħata isem xi villaġġ fl-inħawi msejjaħ Bore, suppost il-monument kellu jingħata l-isem ta' "BudurBoro". Raffles kien tal-fehma li Budur setgħet tikkorrispondi għall-kelma bil-Ġavaniż modern Buda ("tal-qedem"), jiġifieri "Boro tal-qedem". Huwa ssuġġerixxa wkoll li l-isem seta' oriġina minn boro, li tfisser "kbir" jew "onorevoli" u Budur għall-Buddha. Madankollu, arkeologu ieħor jissuġġerixxi li t-tieni komponent tal-isem (Budur) ġej mit-terminu Ġavaniż bhudhara ("muntanja").
Franco Di Santo
Karriera
L-ewwel logħba uffiċjali tiegħu kienet fil-pari ta' 1–1 kontra Tottenham Hotspur, fejn daħal bħala sostitut għal Nicolas Anelka fit-88 minuta. Id-debutt fil-UEFA Champions League wasal kontra CFR Cluj tar-Rumanija, meta ħa post Florent Malouda wara 70 minuta logħob. Il-logħba ntemmet 0–0. Matul l-istaġun 2008–09 għamel tmien dehriet fil-kampjonat, kollha bħala sostitut.
Borobudur
Etimoloġija
Etimoloġija possibbli oħra skont l-arkeologu Olandiż A.J. Bernet Kempers tissuġġerixxi li Borobudur nibet minn pronunzja ssimplifikata lokali Ġavaniża tal-Biara Beduhur, miktub bis-Sanskrit bħala Vihara Buddha Uhr. It-terminu Buddha-Uhr jaf ifisser "il-belt tad-Buddhi", filwaqt li terminu possibbli ieħor, Beduhur, li x'aktarx huwa terminu Ġavaniż antik, li għadu jeżisti llum il-ġurnata fil-vokabularju tal-Baliniż, bit-tifsira ta' "post għoli", inbena miz-zokk dhuhur jew luhur (għoli). Dan jissuġġerixxi li Borobudur tfisser vihara ta' Buddha li tinsab f'post għoli jew fuq għolja.
Franco Di Santo
Karriera
Nhar it-3 ta' Awwissu 2009, Di Santo issieħeb ma' Blackburn Rovers bil-formola ta' self sa Frar tal-2010, bl-għażla li l-perjodu ta' self jiġi estiż għal sitt xhur oħra sa Ġunju 2010. Hu ddebutta mar-Rovers fir-rebħa ta' 2–1 kontra Aston Villa fejn ta assist għall-gowl ta' David Dunn. Hu beda l-ewwel logħba tiegħu mal-ewwel ħdax fit-18 ta' Ottubru 2009 kontra Burnley, fejn skorja l-ewwel gowl tiegħu fil-futbol Ingliż waqt li assista l-gowl ta' David Dunn. Wara li ġie deċiż li l-perjodu ta' self tiegħu jiġi estiż, ftit li xejn sab ħin fil-grawnd, fejn kien involut fil-partiti aktar bħala sostitut.
Borobudur
Etimoloġija
Il-kostruzzjoni u l-inawgurazzjoni ta' binja Buddista sagra — possibbilment referenza għal Borobudur — issemmiet f'żewġ tinqixiet, li t-tnejn ġew skoperti f'Kedu, fid-Distrett ta' Temanggung. It-tinqix ta' Karangtengah, datat fit-824, isemmi binja sagra msejħa Jinalaya (il-livell ta' dawk li għelbu x-xewqat dinjin u kisbu l-illuminazzjoni), inawgurata minn Pramodhawardhani, bint Samaratungga. It-tinqix ta' Tri Tepusan, datat fit-842, jissemma fis-sima, l-artijiet ħielsa mit-taxxa mogħtija minn Çrī Kahulunnan (Pramodhawardhani) biex jiġu żgurati l-finanzjament u l-manutenzjoni ta' Kamūlān imsejjaħ Bhūmisambhāra. Kamūlān ġejja mill-kelma mula, li tfisser "il-post tal-oriġini", u hija binja sagra biex tagħti ġieħ lill-antenati, x'aktarx tad-Dinastija Sailendra. Casparis issuġġerixxa li Bhūmi Sambhāra Bhudhāra, li bis-Sanskritu tfisser "il-muntanja tal-virtujiet ikkombinati tal-għaxar stadji tal-Boddhisattva", kienet l-isem oriġinali ta' Borobudur.
Franco Di Santo
Karriera
Minuti qabel it-tmiem tas-suq tat-trasferimenti tas-sajf 2010, hu ngħaqad b'mod definittiv ma' Wigan Athletic.
Borobudur
Tliet tempji
xellug|daqsminuri|Mappa li turi li Borobudur jinsab f'linja dritta ma' żewġ tempji oħra Borobudur jinsab madwar 40 kilometru (25 mil) fil-Majjistral ta' Yogyakarta u 86 kilometru (53 mil) fil-Punent ta' Surakarta, fuq żona elevata bejn żewġ vulkani, Sundoro-Sumbing u Merbabu-Merapi, u żewġ xmajjar, Progo u Elo. Skont leġġenda lokali, iż-żona magħrufa bħala l-Pjanura ta' Kedu hija post "sagru" Ġavaniż u ġiet imlaqqma bħala "l-ġnien ta' Ġava" minħabba l-fertilità agrikola kbira tal-post.
Matul ir-restawr fil-bidu tas-seklu 20, ġie skopert li tliet tempji Buddisti fir-reġjun, Borobudur, Pawon u Mendut, huma ppożizzjonati tul linja dritta. X'aktarx li kienet teżisti xi tip ta' rabta ritwali bejn it-tliet tempji, għalkemm x'kienet ir-rabta eżatt ħadd ma jaf.
Ipoteżi ta' lag antik
daqsminuri|272x272px|Statwa esposta tal-Buddha fi ħdan l-istupi tas-saffi ta' fuq ta' Borobudur L-ispekulazzjoni dwar l-eżistenza ta' lag fl-madwar it-tempju kienet is-suġġett ta' diskussjoni intensa fost l-arkeologi fis-seklu 20. Fl-1931, artist u studjuż Olandiż tal-arkitettura Induista u Buddista, W.O.J. Nieuwenkamp, żviluppa ipoteżi li l-Pjanura ta' Kedu xi darba kienet lag u Borobudur inizjalment kien jirrappreżenta fjura tal-lotus f'wiċċ il-lag. Ingħad li Borobudur inbena fuq għolja ta' 265 metru (869 pied) 'il fuq mil-livell tal-baħar u 15-il metru (49 pied) 'il fuq mill-qiegħ ta' dan il-paleolag li nixef.
Dumarçay flimkien mal-Professur Thanikaimoni ħadu kampjuni tal-ħamrija fl-1974 u mill-ġdid fl-1977 minn trunċiera ta' prova li kienu tħaffru fl-għolja, kif ukoll mill-pjanura fin-Nofsinhar. Dawn il-kampjuni iktar 'il quddiem ġew analizzati minn Thanikaimoni, li eżamina l-kontenut tat-trab dakkari u ta' spori fihom biex jidentifika t-tip ta' veġetazzjoni li kienet tikber fiż-żona għall-ħabta tal-kostruzzjoni ta' Borobudur. Ma sabu l-ebda trab dakkari jew spori fil-kampjuni li kienu karatteristiċi ta' xi veġetazzjoni li tikber f'ambjent akkwatiku bħal lag, għadira jew marġ. Iż-żona madwar Borobudur milli jidher kienet imdawra bis-siġar tal-palm u bir-raba' għall-ħabta tal-kostruzzjoni tal-monument, u dan għadu l-każ illum il-ġurnata. Caesar Voûte u l-ġeomorfologu Dr J.J. Nossin fi studji fuq il-post li wettqu fl-1985-1986 reġgħu eżaminaw l-ipoteżi ta' lag madwar Borobudur u kkonfermaw l-assenza ta' lag madwar it-tempju għall-ħabta tal-kostruzzjoni tat-tempju u tal-użu attiv tiegħu bħala santwarju. Dawn is-sejbiet imsejħa A New Perspective on Some Old Questions Pertaining to Borobudur ġew ippubblikati f'pubblikazzjoni tal-2005 tal-UNESCO bit-titlu "The Restoration of Borobudur" (Ir-Restawr ta' Borobudur).
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (vi) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ".
Kostruzzjoni
daqsminuri|249x249px|Pittura ta' G.B. Hooijer (għall-ħabta tal-1916-1919) b'rikostruzzjoni tax-xena ta' Borobudur fl-aqwa tiegħu Ma hemm l-ebda rekord magħrufa tal-kostruzzjoni jew l-iskop maħsub ta' Borobudur. Id-durata tal-kostruzzjoni ġiet stmata permezz tat-tqabbil tar-riljievi mnaqqxin fuq is-saff moħbi tal-bażi tat-tempju u l-kitbiet minquxa li normalment kienu jintużaw fid-dokumenti rjali matul is-sekli 8 u 9. Borobudur x'aktarx li ġie stabbilit għall-ħabta tat-800 W.K. Dan jikkorrispondi għall-perjodu bejn is-760 u t-830 W.K., jiġifieri l-quċċata tat-tmexxija tad-dinastija Sailendra fir-renju ta' Mataram fil-Ġava ċentrali, meta l-poter tagħhom kien jinkorpora mhux biss l-Imperu Srivijayan iżda wkoll in-Nofsinhar tat-Tajlandja, ir-renji Indjanizzati tal-Filippini, it-Tramuntana ta' Malaya (Kedah, magħrufa wkoll fit-testi Indjani bħala l-istat Induista antik ta' Kadaram). Huwa stmat li l-kostruzzjoni damet 75 sena u tlestiet matul ir-renju ta' Samaratungga fit-825.
Il-kostruzzjoni ta' tempji Buddisti, inkluż Borobudur, dak iż-żmien kienet possibbli bis-saħħa tas-suċċessur immedjat ta' Sanjaya, Rakai Panangkaran, li ta l-permess tiegħu biex is-segwaċi Buddisti jkunu jistgħu jibnu dawk it-tempji. Fil-fatt, biex juri r-rispett tiegħu, Panangkaran ta l-villaġġ ta' Kalasan lill-komunità Buddista, skont kif hemm miktub fid-Dokument ta' Kalasan tas-778 W.K. Dan wassal biex xi arkeologi jemmnu li qatt ma kien hemm kunflitt serju minħabba r-reliġjon f'Ġava peress li kien possibbli li re Induista jkun patrun tal-istabbiliment ta' monument Buddista; jew li re Buddista jaġixxi bl-istess mod fir-rigward ta' monument Induista. Il-battalja tat-856 fuq il-promontorju ta' Ratubaka seħħet ferm wara u kienet battalja politika. Kien hemm klima ta' koeżistenza paċifika fejn kien hemm l-involviment tad-dinastija Sailendra f'Lara Jonggrang.
Abbandun
xellug|daqsminuri|L-istupi tas-saffi ta' fuq ta' Borobudur. Borobudur baqa' moħbi għal sekli sħaħ taħt saffi ta' rmied vulkaniku u veġetazzjoni tal-ġungla. Il-fatti marbuta mal-abbandun tiegħu għadhom misteru. Mhuwiex magħruf meta l-użu attiv tal-monument u l-pellegrinaġġi Buddisiti lejh waqfu ħesrem. Xi żmien bejn id-928 u l-1006, ir-Re Mpu Sindok ittrasferixxa l-belt kapitali tar-Renju ta' Medang lejn ir-reġjun tal-Lvant ta' Ġava, wara sensiela ta' żbroffar vulkaniku; mhuwiex ċert jekk dan wassalx għall-abbandun tat-tempju, iżda diversi sorsi jsemmu dan iż-żmien bħala l-iżjed perjodu probabbli tal-abbandun. Il-monument jissemma vagament saħansitra għall-ħabta tal-1365, fin-Nagarakretagama ta' Mpu Prapanca, li nkiteb matul l-era tal-Majapahit u jsemmi "l-vihara f'Budur". Soekmono (1976) isemmi wkoll t-twemmin popolari li t-tempji ġew abbandunati meta l-popolazzjoni kkonvertiet għall-Iżlam fis-seklu 15. daqsminuri|Fuq l-istupa prinċipali ta' Borobudur f'nofs is-seklu 19 kien inbena torri panoramiku tal-[[injam.]] Il-monument ma ntesiex għalkollox, għalkemm il-ġrajjiet folkloristiċi gradwalment inbidlu mill-glorja tal-imgħoddi tiegħu għal twemmin iktar superstizzjuż assoċjat max-xorti ħażina u l-miżerja. Żewġ ġrajjiet antiki Ġavaniżi magħrufa bħala babad mis-seklu 18 isemmu każijiet ta' xorti ħażina jew seħta assoċjati mal-monument. Skont il-Babad Tanah Jawi (jew l-Istorja ta' Java), il-monument kien fattur fatali għal Mas Dana, ribelli li rribella kontra Pakubuwono I, ir-re ta' Mataram fl-1709. Issemma li l-għolja tar-"Redi Borobudur" ġiet assedjata u r-ribelli tilfu u ngħataw il-piena tal-mewt mir-re. Fil-Babad Mataram (jew l-Istorja tar-Renju ta' Mataram), il-monument ġie assoċjat max-xorti ħażina tal-prinċep eredi tas-Sultanat ta' Yogyakarta fl-1757. Minkejja tabù kontra ż-żjarat lejn il-monument, "huwa ħenn għall-kavallier li kien maqbud f'gaġġa (jiġifieri l-istatwa f'waħda mill-istupi bit-toqob) li ma felaħx ma jmurx jarah". Malli reġa' lura lejn il-palazz tiegħu, huwa marad u miet l-għada.
Skoperta mill-ġdid
xellug|daqsminuri|289x289px|Terrazza fuq it-tempju ta' Borobudur fl-1913. Wara li nħakmet, Ġava sfat taħt l-amministrazzjoni Brittanika mill-1811 sal-1816. Il-gvernatur maħtur kien il-Logutenent Gvernatur-Ġeneral Thomas Stamford Raffles, li wera interess kbir fl-istorja ta' Ġava. Huwa kkollezzjona antikitajiet Ġavaniżi u ħa noti permezz ta' kuntatti mal-abitanti lokali matul iż-żjara tiegħu madwar il-gżira. Fi żjara ta' spezzjoni lejn is-Semarang fl-1814, huwa ġie infurmat dwar monument kbir f'nofs il-ġungla qrib il-villaġġ ta' Bumisegoro. Huwa ma setax jara s-sit hu stess, iżda bagħat lil Hermann Cornelius, inġinier Olandiż li, fost esplorazzjonijiet oħra għall-antikitajiet, skopra l-kumpless ta' Sewu fl-1806-1807 u investigah. F'xahrejn, Cornelius u tim ta' 200 raġel qatgħu s-siġar, ħarqu l-veġetazzjoni u neħħew il-ħamrija u r-radam biex jiżvelaw il-monument. Minħabba l-periklu ta' ċediment, ma setax jiżvela l-galleriji kollha. Huwa rrapporta s-sejbiet tiegħu lil Raffles, u inkluda diversi tpinġijiet. Minkejja li Raffles semma l-iskoperta u x-xogħol iebes ta' Cornelius u t-tim ta' rġiel fi ftit sentenzi biss, huwa ġie kkreditat bl-iskoperta mill-ġdid tal-monument, bħala dak li żvelaha għall-attenzjoni tad-dinja.
Imbagħad, il-gvern Olandiż tal-Indji tal-Lvant ikkummissjona lil Frans Carel Wilsen, uffiċjal tal-inġinerija Olandiż, li studja l-monument u pinġa mijiet ta' skizzi. Jan Frederik Gerrit Brumund inħatar ukoll biex iwettaq studju dettaljat tal-monument, li tlesta fl-1859. Il-gvern kien beħsiebu jippubblika artiklu bbażat fuq l-istudju ta' Brumund issupplimentat bit-tpinġijiet ta' Wilsen, iżda Brumund irrifjuta li jikkoopera. B'hekk imbagħad il-gvern ikkummissjona lil studjuż ieħor, Conradus Leemans, li kkompila monografija bbażata fuq is-sorsi ta' Brumund u ta' Wilsen. Fl-1873 ġiet ippubblikata l-ewwel monografija tal-istudju dettaljat ta' Borobudur, segwita mit-traduzzjoni tagħha bil-Franċiż sena wara. L-ewwel ritratt tal-monument ittieħed fl-1872 mill-inċiżur Olandiż-Fjamming Isidore van Kinsbergen. daqsminuri|254x254px|Borobudur fl-1872. L-apprezzament tas-sit żviluppa bil-mod, u għal xi żmien it-tempju kien sors tajjeb ta' tifkiriet oriġinali minnu u ta' dħul għall-"kaċċaturi tat-tifkiriet" u għall-ħallelin. Fl-1882, l-ispettur ewlieni tal-artefatti kulturali rrakkomanda li Borobudur jiġu żarmat għalkollox ġebla ġebla u li r-riljievi jiġu rilokati f'mużewijiet minħabba l-kundizzjoni mhux stabbli tal-monument. B'hekk, il-gvern ħatar lil Willem Pieter Groeneveldt bħala l-kuratur tal-kollezzjoni arkeoloġika tas-Soċjetà Batavjana tal-Arti u tax-Xjenzi, sabiex iwettaq investigazzjoni dettaljata tas-sit u jivvaluta l-kundizzjoni reali tal-kumpless; ir-rapport tiegħu indika li dawn il-biżgħat ma kinux ġustifikati u rrakkomanda li t-tempju jitħalla intatt.
Borobudur tqies bħala s-sors ta' tifkiriet, u partijiet mill-iskulturi tiegħu nsterqu, uħud saħansitra bil-kunsens tal-gvern kolonjali. Fl-1896, ir-Re Chulalongkorn tas-Siam żar Ġava u talab u ngħata l-permess biex jieħu d-dar miegħu tmien tagħbijiet ta' skulturi fil-karrettuni minn Borobudur. Dawn kienu jinkludu tletin opra meħuda minn għadd ta' panewijiet ta' riljievi, ħames xbihat tal-Buddha, żewġ iljuni, gargoyle, diversi motivi ta' kala mit-turġien u mid-daħliet, u statwa ta' gwardjan (dvarapala). Bosta minn dawn l-artefatti, l-iktar l-iljuni, id-dvarapala, il-kala, il-makara u l-ispieri ġganteski llum il-ġurnata jinsabu għall-wiri fis-sala tal-Arti ta' Ġava fil-Mużew Nazzjonali ta' Bangkok, it-Tajlandja.
Restawr
xellug|daqsminuri|Borobudur wara r-restawr ta' Van Erp fl-1911. Ta' min wieħed jinnota r-rikostruzzjoni taċ-chhatra fil-quċċata tal-istupa prinċipali (li mbagħad ġiet żarmata). Borobudur ġibed l-attenzjoni lejh fl-1885, meta l-inġinier Olandiż Jan Willem IJzerman, il-President tas-Soċjetà Arkeoloġika f'Yogyakarta, għamel l-iskoperta tas-saff moħbi taħt l-art. Ritratti li jiżvelaw ir-riljievi fuq is-saff moħbi ttieħdu fl-1890-1891. L-iskoperta wasslet biex il-gvern Olandiż tal-Indji tal-Lvant jieħu passi biex jissalvagwardja l-monument. Fl-1900, il-gvern stabbilixxa kummissjoni li kienet tikkonsisti minn tliet uffiċjali biex jivvalutaw il-monument: Jan Lourens Andries Brandes, storiku tal-arti, Theodoor van Erp, inġinier u fizzjal tal-armata Olandiża, u Benjamin Willem van de Kamer, inġinier tal-kostruzzjoni mid-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi.
Fl-1902, il-kummissjoni ppreżentat pjan ta' proposta maqsum fi tliet stadji lill-gvern. L-ewwel nett, il-perikli immedjati kellhom jiġu evitati billi jiġu msaħħa mill-ġdid il-kantunieri tat-tempju, billi jitneħħew il-ġebliet li kienu qed joħolqu periklu għall-partijiet biswithom, billi jissaħħu l-ewwel balavostri, u billi jiġu rrestawrati diversi niċeċ, arkati, stupi u l-istupa prinċipali. It-tieni, wara li l-perimetru tal-ispazji miftuħa tat-tempju jiġu magħluqin b'ċint, kellha ssir manutenzjoni kif suppost u d-drenaġġ kellu jittejjeb billi jiġu rrestawrati l-artijiet u mill-iżbokki għall-ilma. It-tielet, il-ġebel kollu li ma kienx f'postu kellu jitneħħa, l-aċċess għall-monument jitnaddaf sal-ewwel balavostri, il-ġebel sfigurat jitneħħa u l-istupa prinċipali tiġi rrestawrata. Il-kost totali ġie stmat dak iż-żmien li kellu jkun madwar 48,800 guilder Olandiż. daqsminuri|Il-Buddha li Ma Tlestiex mill-istupa prinċipali ta' Borobudur li issa jinsab fil-Mużew ta' Karmawibhangga, flimkien maċ-chhatra tal-istupa prinċipali ma' dahru. Il-Buddisti għadhom joffrulu l-offerti tagħhom. Imbagħad ir-restawr twettaq bejn l-1907 u l-1911, immexxi minn Theodor van Erp, billi ntużaw il-prinċipji tal-anastilożi. L-ewwel seba' xhur ta' restawr kienu skavi kontinwi tal-artijiet madwar il-monument f'tentattiv biex jinstabu l-irjus tal-Buddha u l-ġebliet tal-panewijiet neqsin. Van Erp żarma u reġa' bena t-tliet pjattaformi ċirkolari u l-istupi ta' fuq. Waqt ix-xogħlijiet ta' restawr, Van Erp skopra iktar affarijiet li seta' jagħmel biex itejjeb il-monument; b'hekk ippreżenta proposta oħra, li ġiet approvata b'kost addizzjonali ta' 34,600 guilder. Mal-ewwel daqqa t'għajn, Borobudur kien ġie rrestawrat għal kif kien meta kien fl-aqwa tiegħu. Van Erp baqa' għaddej u bir-reqqa kollha wettaq ir-rikostruzzjoni tal-quċċata taċ-chattra (qisha umbrella bi tliet saffi) fuq l-istupa prinċipali. Madankollu, iktar 'il quddiem żarma ċ-chattra, u stqarr li ma kinux intuża biżżejjed ġebliet oriġinali fir-rikostruzzjoni tal-quċċata, li jfisser li d-disinn oriġinali tal-quċċata ta' Borobudur ma kinux magħrufa. Iċ-chattra żarmata issa tinsab maħżuna fil-Mużew ta' Karmawibhangga, ftit mijiet ta' metri fit-Tramuntana minn Borobudur.
Wara li l-proġett tlesta, l-UNESCO ddeżinjat lil Borobudur bħala Sit ta' Wirt Dinji fl-1991. F'Diċembru 2017, l-idea li xi darba terġa' tiġi installata ċ-chattra fil-quċċata tal-istupa prinċipali ta' Borobudur reġgħet tqajmet. Madankollu, l-esperti qalu li kien meħtieġ studju dettaljat dwar ir-restawr tal-quċċata b'għamla ta' umbrella u sa issa dan il-proġett baqa' ma twettaqx.
Kirgiżistan
L-Istorja tal-Kirgiżistan tmur lura għal aktar minn 2,000 sena u tinkludi varjetà ta' kulturi u imperi. Għalkemm il-pajjiż huwa ġeografikament iżolat mill-art muntanjuża ħafna tiegħu, dan ikkontribwixxa biex iżomm il-kultura antika tiegħu. Storikament, il-Kirgiżistan kien f'salib it-toroq ta' diversi ċiviltajiet kbar, jiġifieri bħala parti mit-Triq tal-Ħarir u rotot kummerċjali u kulturali oħra. Apparti li kien hemm sensiela abitata twila ta' tribujiet indipendenti u mexxejja ta' gruppi, il-Kirgiżistan kien perjodikament taħt il-ħakma barranija u laħaq is-sovranità bħala stat-nazzjon wara li sfaxxat tal-Unjoni Sovjetika fl-1991.
Lingwa Sileżjana
Il-lingwa Sileżjana (bis-Sileżan: ślůnsko godka, ślůnski, u xi kultant ukoll pů našymu) hija lingwa mitkellma min-nies fir-Reġjun tas-Sileżja ta' Fuq fil-Polonja, imma anke fir-Repubblika Ċeka u fil-Ġermanja. Fl-2011 xi 509 000 persuna iddikjaraw s-Sileżjan bħala l-lingwa nattiva tagħhom, imma n-numru ta' kelliema huwa estimat li huwa 1 250 000.
Is-Sileżjan għandu relazzjoni mill-viċin mal-Pollakk, għalekk huwa kkunsidrat bħala djalett tal-Pollakk minn xi lingwistiċi.
L-Alfabett
Hemm aktar minn alfabett Sileżjan wieħed. Il-kelliema Sileżjani draw jiktbu l-lingwa tagħhom bill-karattri Pollakki. Fl-2006 ġie vvintat l-alfabett Sileżjan il-ġdid, ibbażat fuq il-kitbiet Sileżjani kollha (hemm għaxra minnhom). Huwa użat ħafna fl-Internet kif ukoll fil-Wikipedija Sileżjana.
Aa Bb Cc Ćć Čč Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ńń Oo Pp Rr Řř Ss Śś Šš Tt Uu Ůů Ww Yy Zz Źź Žž
U xi digrafiċi: Ch Dz Dź Dž.
Vulkan tat-Tajn ta’ Lökbatan
daqsminuri|Veduta tal-Vulkan tat-Tajn ta' Lökbatan Il-Vulkan tat-Tajn ta' Lökbatan (bl-Ażerbajġani: Lökbatan palçıq vulkanı), magħruf ukoll bħala l-Kon tat-Tajn ta' Lok-Batan, huwa vulkan tat-tajn li jinsab fil-Peniżola ta' Absheron ħdejn l-insedjament ta' Lökbatan fir-raion ta' Qaradağ ta' Baku, l-Ażerbajġan. Il-vulkan tat-tajn żbroffa fl-1977 u mill-ġdid fl-10 ta' Ottubru 2001, meta pproduċa fjammi kbar għoljin ħafna għexieren ta' metri. Mill-1998 'l hawn, iż-żona tressqet fil-lista tas-siti indikattivi biex fil-ġejjieni titqies biex issir Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Deskrizzjoni
daqsminuri|Krater tal-Vulkan tat-Tajn ta' Lökbatan minn fejn joħroġ it-tajn ibaqbaq
Opossum ġurdien ta' Robinson
Dieta
L-Opossum ġurdien ta' Robinson huwa annimal omnivoru u d-dieta prinċipali tikkonsisti minn frott, insetti u annimali vertebrati u invertebrati żgħar oħrajn.
Distribuzzjoni
Marmosa robinsoni huwa speċi ta' opossum ġurdien b' distribuzzjoni fl-Amerika ċentrali u fil-kontinent tal-Amerika ta' isfel mifruxa fil-Beliże, Ekwador, Grenada, Ħonduras (fuq il-gżira ta' Ruatan), Kolombja, Panama, Peru u Venezwela.
Sottospeċi
Hemm tmien sottospeċi rikonoxxuti ta' Marmosa robinsoni.
Battir
Battir (bl-Għarbi: بتير) huwa villaġġ Palestinjan fix-Xatt tal-Punent, li jinsab 6.4 km fil-Punent ta' Bethlehem u fil-Lbiċ ta' Ġerusalemm. Fl-2017, il-villaġġ kellu popolazzjoni ta' 4,696 ruħ.
Fl-2014, Battir tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, bit-titlu Art taż-Żebbuġ u tal-Vinji — Pajsaġġ Kulturali tan-Nofsinhar ta' Ġerusalemm, Battir.
Żmien il-qedem
daqsminuri|Il-linja ferrovjarja Jaffa-Ġerusalemm li tgħaddi minn Battir. Battir inbena lejn il-Grigal ta' Khirbet el-Yahud (bl-Għarbi: خربة اليهود, litteralment "Fdal tal-Lhud"), u huwa sit arkeoloġiku li jinkludi l-fdalijiet ta' Betar tal-qedam. Ilu abitat b'mod kontinwu minn Żmien il-Ħadid sas-seklu 2 W.K., meta r-Rumani qerduh matul ir-rewwixta ta' Bar Kokhba. L-isem Għarbi ta' Battir jippreserva l-isem antik tal-villaġġ.
Skont tradizzjoni Lhudija partikolari, il-villaġġ huwa wkoll is-sit fejn hemm il-qabar tal-għaref Tannajku Eleazar ta' Modi'im.
Il-Kalċi ta' Warren jingħad li nstab qrib Battir. daqsminuri|In-naħa ta' quddiem ta' biljett ferrovjarju użat tal-linja ferrovjarja Jaffa-Ġerusalemm.
Perjodu Biżantin
Mużajk mill-aħħar tal-perjodu Biżantin jew mill-bidu tal-perjodu Iżlamiku nstab f'Battir.
Perjodu Ottoman
L-esploratur Franċiż Victor Guérin żar il-villaġġ fl-1863, filwaqt li lista ta' villaġġi Ottamani tal-ħabta tal-1870 indikat li Battir kellu popolazzjoni ta' 239 ruħ li kienu jgħixu f'total ta' 62 dar, għalkemm f'dak il-każ kienu jingħaddu biss l-irġiel. Ġie miktub ukoll li kellu "fawwara sabiħa tnixxi għal ġol-bitħa tal-moskea".
Fl-1883, l-Istħarriġ tal-Punent tal-Palestina tal-PEF iddeskriva lil Battir bħala villaġġ b'daqs moderat, fuq xaqliba wieqfa ta' wied fond.
Fis-seklu 20, l-iżvilupp ta' Battir kien marbut mal-pożizzjoni tiegħu tul il-linja ferrovjarja lejn Ġerusalemm, li kienet tagħti aċċess għas-suq kif ukoll għall-introjtu mill-passiġġieri li kienu jinżlu mill-ferrovija biex jistrieħu u biex jieklu fi triqithom lejn Ġerusalemm.
Perjodu tal-Mandat Brittaniku
daqsminuri|[[Pittura ta' nisa minn Battir sejrin lejn is-suq, 1913.]] Fiċ-ċensiment tal-Palestina tal-1922, li twettaq mill-awtoritajiet tal-Mandat Brittaniku, Battir kellu popolazzjoni Musulmana ta' 542 ruħ, li żdiedet fiċ-ċensiment tal-1931 għal 758 ruħ; 755 Musulman, żewġ Kristjani u Lhudi, f'172 dar.
Fl-istatistika tal-1945 il-popolazzjoni ta' Battir kienet tlaħħaq l-1,050 ruħ, kollha Musulmani, b'total ta' 8,028 dunam ta' art skont stħarriġ uffiċjali tal-art u tal-popolazzjoni. Minn dan l-ammont, 1,805 dunam kienu pjantaġġuni u raba', 2,287 dunam kienu għaċ-ċereali, filwaqt li 73 dunam kienu art mibnija (urbana).
Perjodu Ġordanjan
xellug|daqsminuri|L-istazzjon ferrovjarju ta' Battir fl-1934. Matul il-gwerra tal-1948, il-biċċa l-kbira tar-residenti tal-villaġġ ħarbu, iżda Mustafa Hassan u ftit oħra baqgħu hemm. Billejl kienu jixgħelu x-xemgħat fid-djar, u binhar kienu joħorġu l-bhejjem. Meta qorbu lejn il-villaġġ, l-Iżraeljani ħasbu li Battir kien għadu abitat u ma attakkawhx. Il-linja tal-armistizju ġiet stabbilita qrib il-linja ferrovjarja, u Battir spiċċa ftit metri fil-Lvant tal-fruntiera bejn il-Ġordan u Iżrael. Mill-inqas 30 % tal-art ta' Battir jinsab fuq in-naħa ta' Iżrael tal-Linja l-Ħadra, kif ukoll ftit mill-binjiet tal-villaġġ, iżda r-residenti tħallew iżommu l-art bil-patt u l-kundizzjoni li ma jagħmlux ħsara lil-linja ferrovjarja, u b'hekk kienu l-unika Palestinjani li uffiċjalment tħallew jaqsmu f'Iżrael u jaħdmu l-artijiet tagħhom qabel il-Gwerra tas-Sittin Jum. Il-partijiet ta' Battir fuq in-naħa ta' Iżrael tal-Linja l-Ħadra uffiċjalment jagħmlu parti mill-ġurisdizzjoni territorjali tal-Kunsill Reġjonali ta' Mateh Yehuda iżda ma għandhomx kumitat lokali tagħhom stess u l-awtorità tal-Kunsill ma tiġix eżerċitata hemmhekk.
Iċ-ċensiment Ġordanjan tal-1961 stabbilixxa li kien hemm 1,321 abitant f'Battir.
Wara l-1967
Mill-Gwerra tas-Sittin Jum fl-1967 'l hawn, l-istatus ta' Battir inbidel minn okkupazzjoni u annessjoni Ġordanjana għal okkupazzjoni Iżraeljana. Fiċ-ċensiment tal-1967 il-popolazzjoni kienet tammonta għal 1,445 ruħ.
Mill-iffirmar tal-Ftehim ta' Oslo II fl-1995, Battir ġie amministrat mill-Awtorità Nazzjonali Palestinjana (ANP). Kien immexxi minn kunsill tal-villaġġ li attwalment huwa amministrat minn disa' membri maħtura mill-ANP. 23.7 % tal-artijiet tal-villaġġ ġew ikklassifikati bħala Żona B, filwaqt li l-kumplament (76.3 %) ġew ikklassifikati bħala Żona Ċ.
Ġeografija
daqsminuri|250x250px|Ir-raba' mtarraġ antik ta' Battir Battir jinsab 6.4 km (distanza orizzontali) fil-Majjistral ta' Bethlehem fuq għolja fuq Wadi el-Jundi (litteralment il-"Wied tas-Suldat"), li jinsab fil-Lbiċ tal-għoljiet tal-Ġudea u jibqa' sejjer sal-pjanura kostali. L-Istħarriġ tal-Punent tal-Palestina tal-PEF fl-1883 iddeskriva d-difiżi naturali tal-villaġġ, u sostna li d-djar tiegħu kienu jinsabu fuq raba' mtarraġ bil-blat, b'irdum tal-blat taħthom; u b'hekk mit-Tramuntana l-post kien b'saħħtu ħafna, filwaqt li min-Nofsinhar kien hemm daħla dejqa bejn żewġ irdumijiet ewlenin li tikkollega l-għolja mal-irdum prinċipali. F'altitudni ta' madwar 760 metru 'l fuq mil-livell tal-baħar, is-sjuf ta' Battir ikunu miti, filwaqt li x-xtiewi wkoll ikunu miti b'xi ftit borra okkażjonali. It-temperatura annwali medja hija 16o C.
Sistema tal-irrigazzjoni u raba' mtarraġ antiki
Battir għandu sistema unika tal-irrigazzjoni li tuża r-raba' mtarraġ imsawwar mill-bniedem (habbai'l) u sistema ta' manipolazzjoni manwali tal-ilma permezz ta' xatbiet żgħar. In-network ta' żmien ir-Rumani għadu jintuża, u huwa alimentat minn seba' fawwariet li ilhom jipprovdu l-ilma ġieri għal 2,000 sena. Is-sistema tal-irrigazzjoni tgħaddi minn wied wieqaf ħdejn il-Linja l-Ħadra fejn tpoġġiet sezzjoni tal-Linja Ferrovjarja ta' Hejaz ta' żmien l-Ottomani. Kuljum it-tmien klans prinċipali ta' Battir ipartu lil xulxin biex jisqu l-għelejjel tal-villaġġ. B'hekk hemm qawl lokali li jgħid li f'Battir "ġimgħa fiha tmint ijiem, mhux seba'". Skont l-antropologu Giovanni Sontana mill-UNESCO, "Jekk għad hemm, ma tantx fadal postijiet fir-reġjun tal-madwar fejn għadu jintuża metodu daqstant tradizzjonali tal-agrikoltura, li mhux biss għadu intatt, iżda għadu parti funzjonali tal-villaġġ".
Fl-2007, il-villaġġ ta' Battir ħarrek lill-Ministeru għad-Difiża Iżraeljan sabiex jipprova jobbligah ibiddel ir-rotta ppjanata tal-fruntiera fiżika bejn Iżrael u x-Xatt tal-Punent li kienet tgħaddi minn parti mis-sistema tal-irrigazzjoni ta' Battir li għandha 2,000 sena u li għadha tintuża. L-Awtorità Iżraeljana għan-Natura u l-Parks (INPA), li approvat ir-rotta oriġinali tal-ħajt fl-2005, bidlet fehmitha u kitbet f'dokument ta' politika ta' 13-il paġna li r-raba' mtarraġ ta' Battir kien wirt storiku Iżraeljan ukoll u kellu jiġi ssalvagwardjat kemm jista' jkun b'attenzjoni. Stqarret ukoll li r-raba' mtarraġ madwar Battir, li huwa xhieda ta' metodi ta' biedja fir-reġjun antiki millenji sħaħ, kien se jsirlu ħsara irriversibbli mill-ħajt, tkun kemm tkun dejqa r-rotta. Kienet l-ewwel darba li aġenzija tal-gvern Iżraeljan esprima oppożizzjoni għall-kostruzzjoni ta' segment tal-ħajt li ntuża bħala fruntiera. Dan l-affidavit kien waħda minn erba' opinjonijiet tal-esperti li sostnew li l-ħajt kien se jħarbat is-sistema unika tal-biedja, u fil-bidu ta' Mejju 2013, il-Qorti Suprema Iżraeljana tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Ministeru għad-Difiża jrid jispjega "għaliex ir-rotta tal-fruntiera ta' separazzjoni fiż-żona tal-villaġġ ta' Battir ma kellhiex titneħħa jew tinbidel, jew inkella għaliex ma setgħetx titfassal b'mod ieħor". Il-Ministeru għad-Difiża kellu jippreżenta pjan ġdid għas-sigurtà tal-fruntiera li ma jeqridx lil Battir sat-2 ta' Lulju 2013. Petizzjoni separata kontra l-ħajt ta' separazzjoni tressqet ukoll mill-belt Lhudija fil-qrib ta' Beitar Illit, peress li l-popolazzjoni bdiet tibża' li minħabba f'hekk iktar 'il quddiem ma kinux ikunu jistgħu jespandu l-insedjament.
Fl-2011 l-UNESCO tat premju ta' $15,000 lil Battir għas-"Salvagwardja u l-Ġestjoni tal-Pajsaġġi Kulturali" talli ħa ħsieb ir-raba' mtarraġ u s-sistema tal-irrigazzjoni antiki tiegħu.
F'Mejju 2012, l-Awtorità Nazzjonali Palestinjana bagħtet delegazzjoni fil-kwartieri ġenerali tal-UNESCO f'Pariġi, Franza, biex tiġi diskussa l-possibbiltà li Battir jiżdied fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Il-Viċi Ministru għat-Turiżmu tal-ANP, Hamadan Taha, qal li l-organizzazzjoni trid "tħarsu bħala wirt Palestinjan u dinji", b'mod speċjali r-raba' mtarraġ u s-sistema tal-irrigazzjoni antiki tiegħu. In-nominazzjoni ta' Battir ġiet imblukkata fl-aħħar minuta minħabba li l-preżentazzjoni formali saret tard wisq. F'dokument dwar il-ħsara li tikkawża l-fruntiera fiżika ta' separazzjoni, l-INPA nnutat li "l-isforz tal-ġirien tagħna biex iż-żona ssir Sit ta' Wirt Dinji tpoġġina f'pożizzjoni imbarazzanti, u għalhekk għandna naħdmu flimkien magħhom biex inħarsu l-pajsaġġ".
F'Jannar 2015, skont is-sindku tal-villaġġ Akram Badir, il-Qorti Suprema Iżraeljana rrifjutat it-talba tal-IDF biex tinbena fruntiera fiżika ta' separazzjoni li tgħaddi minn ġol-villaġġ.
Arkeoloġija
daqsminuri|Kitba mnaqqxa Rumana li nstabet qrib Battir u li ssemmi l-ħames u l-ħdax-il Leġjun Ruman. Banju Ruman antik alimentat minn fawwara jinsab f'nofs il-villaġġ ta' Battir. L-arkeologu D. Ussishkin isostni li l-villaġġ imur lura għal Żmien il-Ħadid, u jistqarr li għall-ħabta tar-Rewwixta kien villaġġ ta' bejn elf u elfejn ruħ, li kien intgħażel minn Bar Kochba għall-fawwara tiegħu, għall-pożizzjoni tad-difiża fuq l-għolja, u għall-prossimità tiegħu mar-rotta prinċipali bejn Ġerusalemm u Gaza. Kitba mnaqqxa Rumana ġiet skoperta wkoll ħdejn waħda mill-fawwariet naturali tal-villaġġ, fejn jissemmew il-ħames Leġjun tal-Maċedonja u l-ħdax-il Leġjun Klawdjan, li x'aktarx li kienu ħadu sehem fl-assedju tal-villaġġ matul ir-renju tal-Imperatur Adrijanu.
Ma hemm l-ebda evidenza ta' abitazzjoni fil-perjodu eżatt wara r-Rewwixta.
Sit ta' Wirt Dinji
Battir ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, bit-titlu Art taż-Żebbuġ u tal-Vinji — Pajsaġġ Kulturali tan-Nofsinhar ta' Ġerusalemm, Battir, fl-2014.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".
Radju fir-Renju Unit
Ir-radju Brittaniku twaqqfet fl-1922 minn sitt kumpaniji Brittaniċi, il-British Broadcasting Company. Ir-radju tal-BBC xandar l-ewwel programm tiegħu fil-15 ta’ Diċembru, 1922. BBC Radio kien iffinanzjat mill-profitti tas-sitt kumpaniji fundaturi, sponsors u miżati tas-semmiegħa. Ir-reklami ġew ipprojbiti, iżda l-isem tal-isponsor tħalla jidher fuq il-ġurnal. Ħames snin wara, il-gvern xtara l-ishma tal-kumpanija privata BBC bid-deċiżjoni tal-parlament. U għalhekk, bid-deċiżjoni tar-Re tal-Ingilterra, twaqqfet il-Korporazzjoni tar-Radju Pubbliku. Għalhekk, fl-1 ta’ Jannar 1927, il-BBC twieled għat-tieni darba.
Il-BBC waħdu ddomina t-televiżjoni sa nofs is-snin ħamsin u r-radju sas-sebgħinijiet. Il-BBC hija organizzazzjoni tax-xandir pubbliku rikonoxxuta mad-dinja kollha bħala mudell għall-professjonaliżmu u l-kultura tagħha. Sa nofs l-1940s, il-BBC kellha żewġ kanali: "Home Service" u "light". Fuq Channel 2, huwa kiteb programmi kummiedja, konkorsi, u programmi għat-tfal. Channel 2 ta’ dan l-istazzjon tar-radju qabad żewġ terzi tas-semmiegħa kollha tar-Renju Unit. Min-naħa l-oħra, l-istazzjon tar-radju "Servizz tad-dar" kien ixxandar mużika sinfonika, drammi tar-radju, u programmi tal-aħbarijiet.
Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, il-BBC fetħet kanal tar-radju għall-elite tas-soċjetà. In-netwerk tax-xandir tiegħu jinkludi programmi bħal arti klassika, poeżija klassika dinjija, storja Brittanika, relazzjonijiet internazzjonali, u reviżjonijiet ekonomiċi. Il-Gran Brittanja tokkupa post sinifikanti fl-istorja tax-xandir dinji tar-radju. Is-servizzi tal-aħbarijiet tar-radju u t-televiżjoni tal-BBC huma ġustament fost l-aqwa fid-dinja. Il-bilanċ jinżamm meta tittrażmetti l-aħbarijiet. Approċċ emozzjonali għal kwalunkwe problema mhux permess. Matul is-snin tal-gwerra, ir-radju Brittaniku kiseb reputazzjoni dinjija għax xandar l-aktar informazzjoni veritiera u indipendenti. Matul is-snin tal-gwerra, il-Prim Ministru Ingliż Churchill għamel diversi diskorsi fuq ir-radju tal-BBC. Fit-test tal-paċi li qara, għamel nota bħal “għax il-fatti huma dgħajfa, irridu ngħollu leħinna f’din il-parti”. Fi kliem ieħor, Churchill kien konxju sew tal-karatteristiċi tar-radju. Iktar tard, ħafna politiċi segwew l-eżempju ta’ Churchill. In-netwerk tax-xandir tal-BBC Radio huwa kkaratterizzat minn regolarità. Pereżempju, bejn l-1932 u l-1959, il-programm “City Night” kien imxandar fuq l-istazzjon tar-radju “Home Service”. Wara 27 sena, l-isem tal-programm inbidel għal “Illum fil-Belt”. Iżda l-ospitant Peter Duncan ma nbidilx. Fit-28 ta’ Ġunju 1960, ir-radju tal-BBC iċċelebra l-20 anniversarju tal-programm mużikali “While You Work”. Dan il-programm jibda fl-10 am fuq il-kanal "Home service". Wara nofsinhar, kien hemm programm fuq l-istazzjon “Light”. Il-programm “Waqt li taħdem” kien imfaħħar mis-sidien tal-fabbriki bħala li kellu effett pożittiv fuq il-produttività tal-ħaddiema. Fl-1973, il-Parlament approva l-ħolqien ta' stazzjon tar-radju kummerċjali ffinanzjat mid-dħul mir-reklamar. F’nofs is-snin 90, ir-radju tal-BBC kien qed ixandar 24 siegħa kuljum fuq ħames stazzjonijiet, filwaqt li stazzjonijiet tar-radju privati ​​bħal “RM classic”, “Virgin 1215”, u “Talk radio UK” qed joperaw.
Assoċjazzjoni tal-futbol t'Għawdex
L-Assoċjazzjoni tal-futbol t'Għawdex, magħrufa aħjar bħala l-Gozo Football Association (GFA) hi l-assoċjazzjoni li tiggwida l-logħba tal-futbol f'Għawdex. Din ġiet fundata fis-sena 1936.
L-Assoċjazzjoni tiġi maqsuma f'żewġ diviżjonijiet, l-Ewwel Diviżjoni u t-Tieni Diviżjoni. Torganizza wkoll it-Tazza Għawdxija, it-Tazza tal-Indipendenza, it-Tazza tal-Libertà, il-BOV Super Cup u ħafna aktar.
Il-GFA wkoll kellha tim li jismu Gozo FC mill-istaġun 2008-2009 kien jilgħabu fit-Tieni Diviżjoni Maltija wara li rebħu b'mod konvinċent is-Sezzjoni B tat-Tielet Diviżjoni Maltija; li minn 16-il logħba huma rreġistraw 15-il rebħa u dro. Bħalissa, hemm 14-il klabb Għawdxi u l-Gozo Youth FA affiljaw mal-assoċjazzjoni li hija nnifisha hija assoċjazzjoni membru tal- Assoċjazzjoni tal-Futbol ta' Malta.
Il-bini prinċipali tal-GFA jinsab fil-Grawnd t'Għawdex, li qabel kien magħrufa bħala s-Silver Jubilee Ground, li jinsab fi Triq l-Imġarr fix-Xewkija. Il-Gozo FA mhix membru tal-UEFA jew FIFA iżda membru provviżorju tal-NF-Board.
Itù
Itù hija muniċipalità fl-istat Brażiljan ta' São Paulo, imwaqqfa fl-1610 min-Domingos Fernandes.
Il-partikolarità tagħha hija li hija belt turistika fejn l-oġġetti kollha huma enormi.
Opossum ġurdien ta' Linnaeus
L-Opossum ġurdien ta' Linnaeus, magħruf xjentifikament bħala Marmosa murina, huwa mammiferu marsupjal li qiegħed ikklassifikat fit-tribù Metachirini, fil-familja Didelphidae (didelfidu) u fl-ordni Didelphimorphia (didelfimorfju). Dan l-opossum huwa wieħed mill-opossumi ġrieden, nattiv tal-kontinent tal-Amerika ta' isfel.
Dieta
L-Opossum ġurdien ta' Linnaeus huwa annimal omnivoru u d-dieta prinċipali tikkonsisti minn frott, insetti u annimali vertebrati u invertebrati żgħar oħra.
Distribuzzjoni
Marmosa murina huwa speċi ta' opossum ġurdien b' distribuzzjoni fil-kontinent tal-Amerika ta' isfel mifruxa fil-Bolivja, Brażil, Ekwador, Gujana, Gujana Franċiża, Kolombja, Peru, Surinam, Trinidad u Tobago u Venezwela.
Kinderdijk
daqsminuri|292x292px|L-imtieħen tar-riħ ta’ Kinderdijk f’inżul ix-[[xemx]] Kinderdijk (pronunzjata bl-Olandiż: [ˌkɪndərˈdɛi̯k]) huwa villaġġ fil-muniċipalità ta’ Molenlanden, fil-provinċja tan-Nofsinhar tal-Olanda, in-Netherlands. Il-villaġġ jinsab madwar 15-il kilometru fil-Lvant ta’ Rotterdam.
Etimoloġija
L-isem “Kinderdijk” bl-Olandiż ifisser “diga tat-tfal”. Matul l-għargħar ta’ Santa Eliżabetta tal-1421, il-Grote Hollandse Waard spiċċa taħt l-ilma, iżda l-art bassasa ta’ Alblasserwaard ma batietx mill-għargħar. Spiss jingħad li wara li battiet il-maltempata terribbli, wieħed li kien jgħix fil-villaġġ mar jispezzjona d-diga bejn iż-żewġ żoni msemmija hawn fuq biex jara x’seta’ jiġi salvat. ’Il bogħod minnu lemaħ nieqa tal-injam f’wiċċ l-ilma. Kif qorbot lejh, innota xi ċaqliq, u wara li ħares iktar mill-qrib, fiha sab li kien hemm qattus li kien qed jipprova jżomm il-bilanċ billi jaqbeż minn naħa għall-oħra biex kemm jista’ jkun l-ilma ma jfurx fin-nieqa. Meta n-nieqa eventwalment waslet qrib biżżejjed lejn id-diga biex wieħed jiġborha, ra li kien hemm tarbija rieqda ġo fiha wkoll, li baqgħet niexfa u għall-irdoss. Il-qattus kien żamm il-bilanċ tan-nieqa u żammha f’wiċċ l-ilma. Din il-ġrajja folkloristika u leġġenda hija magħrufa bħala dik ta’ “Il-Qattus u n-Nieqa”.
Storja
daqsminuri|Kinderdijk
Snin bikrin
Fl-art bassasa ta’ Alblasserwaard, il-problemi bl-ilma bdew ifeġġ iktar spiss fis-seklu 13. Ġew imħaffra kanali kbar, li bl-Olandiż jissejħu weteringen, sabiex jiġi żvujtat l-eċċess ta’ ilma mill-artijiet bassasa. Madankollu, wara d-drenaġġ tal-ilma, il-livell tal-ħamrija xorta waħda baqa’ nieżel, filwaqt li l-livell tax-xmara għola minħabba d-depożiti tar-ramel tax-xmara. Wara ftit sekli, kien meħtieġ mod ieħor kif l-artijiet bassasa jibqgħu nexfin.
Kostruzzjoni
Ġie deċiż li jinbnew serje ta’ mtieħen tar-riħ, b’kapaċità limitata li jagħmlu tajjeb għad-differenzi fil-livell tal-ilma, iżda xorta waħda kapaċi jippumpjaw l-ilma f’ġibjun f’livell intermedju bejn il-ħamrija fl-art bassasa u x-xmara.
L-ilma tal-ġibjun seta’ jiġi ppumpjat ’il barra fix-xmara minn imtieħen tar-riħ oħra kull meta l-livell tax-xmara kien baxx biżżejjed; il-livell tax-xmara jkollu varjazzjonijiet skont l-istaġuni u l-marea. Għalkemm uħud mill-imtieħen tar-riħ għadhom jintużaw, dan il-proċess ta’ kontroll tal-livell tal-ilma issa jsir l-iktar minn żewġ stazzjonijiet tal-ippumpjar li jaħdmu bid-diżil u li jinsabu ħdejn waħda mid-daħliet tal-imtieħen tar-riħ ta’ Kinderdijk.
Sit ta’ Wirt Dinji
daqsminuri|Waħda mill-imtieħen tar-riħ iddur In-network ta’ 19-il mitħna tar-riħ f’Kinderdijk-Elshout ġie ddeżinjat bħala Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) “Rappreżentazzjoni ta’ kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”, ladarba n-network tal-imtieħen tar-riħ juri l-ħila tal-bniedem tul kważi millenju fid-drenaġġ u l-protezzjoni ta’ żona permezz tal-iżvilupp u l-applikazzjoni tat-teknoloġija idrawlika; il-kriterju (ii) “Wirja ta’ skambju importanti ta’ valuri umani, tul perjodu ta’ żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ”, ladarba l-imtieħen tar-riħ flimkien mal-kanali, id-digi, eċċ. huma eżempju tal-iżvilupp tat-tekniki tad-drenaġġ Olandiżi li mbagħad ġew ikkupjati u adattati f’ħafna nħawi tad-dinja; u l-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”, ladarba bis-saħħa tas-sistema idrawlika tal-imtieħen tar-riħ li għadha taħdem sa llum, kienu possibbli l-insedjament u l-kultivazzjoni ta’ żona kbira ta’ torbiera. nofs|daqsminuri|701x701px|Veduta panoramika ta’ Kinderdijk
Kultura popolari
daqsminuri|L-imtieħen tar-riħ ta’ Kinderdijk jirriflettu fl-ilma
Fortaleza
Fortaleza hija l-belt kapitali ta' l-istat tal-Ceará fit-tramuntana tal-Brażil.
Bamberg
Bamberg (pronunzja bil-Ġermaniż: [ˈbambɛʁk]; bil-Frankonjan tal-Lvant: Bambärch) huwa raħal f'Oberfranken, il-Ġermanja, max-xmara Regnitz qrib il-konfluwenza max-xmara Main. Ir-raħal imur lura għas-seklu 9, meta ismu oriġina mill-Kastell ta' Babenberch fil-qrib. Ikkwotat bħala wieħed mill-isbaħ irħula tal-Ġermanja, b'toroq Medjevali u l-ikbar sur antik intatt fl-Ewropa, iċ-ċentru storiku ta' Bamberg tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1993.
Mis-seklu 10 'il quddiem, Bamberg bena rabta ewlenija mal-popli Slavi, b'mod partikolari dawk tal-Polonja u ta' Pommern. Esperjenza perjodu ta' prosperità kbira mis-seklu 12 'il quddiem, u matul dan iż-żmien sar iċ-ċentru tal-Imperu Ruman Sagru għal ftit. L-Imperatur Enriku II ndifen fiċ-ċentru storiku, flimkien ma' martu Kunigunde. L-arkitettura tar-raħal minn dan il-perjodu influwenzat ferm dik tat-Tramuntana tal-Ġermanja u tal-Ungerija. Minn nofs is-seklu 13 'il quddiem, l-isqfijiet kienu prinċpijiet tal-Imperu u ta' Bamberg, u ssorveljaw il-kostruzzjoni ta' binjiet monumentali. Dan it-tkabbir ġie kkomplementat bil-kisba ta' porzjonijiet kbar tal-proprjetajiet tal-Kontijiet ta' Merano fl-1248 u fl-1260 mill-Papat, parzjalment permezz tax-xiri u parzjalment permezz tal-approprjazzjoni ta' fewdi li ma baqgħux jeżistu iktar.
Bamberg tilef l-indipendenza tiegħu fl-1802, wara s-sekolarizzazzjoni tal-artijiet tal-knisja, u sar parti mill-Bavarja fl-1803. Ir-raħal ġie kkollegat għall-ewwel darba mas-sistema ferrovjarja Ġermaniża fl-1844, u minn dak iż-żmien 'l hawn sar parti importanti tal-infrastruttura tagħha. Wara li rewwixta Komunista ħadet il-kontroll tal-Bavarja fis-snin ta' wara l-Ewwel Gwerra Dinjija, il-gvern statali ħarab lejn Bamberg u baqa' hemm għal kważi sentejn qabel ma l-belt kapitali Bavarjana ta' Munich ma reġax ittieħed mill-unitajiet tal-Freikorps. L-ewwel kostituzzjoni repubblikana tal-Bavarja għaddiet f'Bamberg, u saret magħrufa bħala l-Bamberger Verfassung (il-Kostituzzjoni ta' Bamberg).
Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, Bamberg sar bażi importanti għall-militar tal-Bavarja, tal-Ġermanja u tal-Amerikani stazzjonati fil-Barrakki ta' Warner, sal-għeluq tagħhom fl-2014.
Storja
xellug|daqsminuri|239x239px|Mappa tridimensjonali ta' Bamberg tas-[[seklu 17. Matthias Merian f'Danckerts, Historis, 1632.]] Matul is-sekli ta' migrazzjoni u ta' insedjament Ġermaniċi ta' wara r-Rumani, ir-reġjun li iktar 'il quddiem ġie inkluż fid-Djoċesi ta' Bamberg ġie abitat fil-biċċa l-kbira mis-Slavi. Ir-raħal, imsemmi għall-ewwel darba fid-902, kiber qrib il-Kastell ta' Babenberch li ġie msemmi hekk f'ġieħ il-familja Babenberg. Wara li l-familja mietet, il-kastell għadda għand is-Sassoni. Iż-żona ġiet Kristjanizzata l-iktar mill-patrijiet tal-Abbazija Benedittina ta' Fulda, u kienet taħt l-awtorità spiritwali tad-Djoċesi ta' Würzburg.
Fl-1007, l-Imperatur Ruman Sagru Enriku II għamel lil Bamberg wirt tal-familja u s-sede ta' djoċesi separata. L-iskop tal-imperatur kien li jnaqqas id-daqs tad-Djoċesi ta' Würzburg u li l-Kristjaneżmu jiġi stabbilit b'għeruq sodi fid-distretti ta' Oberfranken, fil-Lvant ta' Bamberg. Fl-1008, wara negozjati twal mal-Isqfijiet ta' Würzburg u ta' Eichstätt, li kellhom iċedu porzjonijiet mid-djoċesijiet tagħhom, ġew definiti l-konfini tad-djoċesi l-ġdida, u l-Papa Ġwanni XVIII ta l-konferma Papali tiegħu fl-istess sena. Enriku II ordna l-kostruzzjoni ta' katidral ġdid, li ġie kkonsagrat fis-6 ta' Mejju 1012. Il-knisja ġiet arrikkita b'rigali mill-Papa, u Enriku ddedikaha lill-Papa stess. Fl-1017 Enriku stabbilixxa wkoll l-Abbazija ta' Michaelsberg fuq l-għolja ta' Michaelsberg (l-"Għolja ta' San Mikiel"), qrib Bamberg, abbazija Benedittina għat-taħriġ tal-kleru. L-imperatur u l-mara tiegħu Kunigunde taw pussessi temporali kbar lid-djoċesi l-ġdida, u rċeviet bosta privileġġi li minnhom nibet il-poter lajk tal-isqof. Il-Papa Benedittu VIII żar ir-raħal ta' Bamberg fl-1020 biex jiltaqa' ma' Enriku II għal diskussjonijiet dwar l-Imperu Ruman Sagru. Meta kien hemm ordna li d-djoċesi jkollha dipendenza diretta fuq is-Santa Sede. Huwa kkonsagra personalment ukoll uħud mill-knejjes ta' Bamberg. Għal żmien qasir Bamberg kien iċ-ċentru tal-Imperu Ruman Sagru. Enriku u Kunigunde t-tnejn li huma ġew midfuna fil-katidral. daqsminuri|326x326px|Tismija ta' Bamberg fuq l-[[injam mill-Kronaka ta' Nuremberg, 1493.]] Minn nofs is-seklu 13 'il quddiem, l-isqfijiet kienu wkoll prinċpijiet tal-Imperu u mexxew lil Bamberg, filwaqt li ssorveljaw il-kostruzzjoni ta' binjiet monumentali. Fl-1248 u fl-1260 il-Papat kiseb porzjonijiet kbar tal-proprjetajiet tal-Kontijiet ta' Merano, parzjalment permezz tax-xiri u parzjalment permezz tal-approprjazzjoni ta' fewdi li ma baqgħux jeżistu iktar. Il-Veskovat l-antik ta' Bamberg kien magħmul minn territorju sħiħ estiż minn Schlüsselfeld f'direzzjoni lejn il-Grigal sal-Foresta Frankonjana, u barra minn hekk kellu fil-pussess tiegħu proprjetajiet fid-Dukati ta' Carinthia u Salzburg, f'Nordgau (illum il-ġurnata l-Oberpfalz), f'Thüringen, u mad-Danubju. Permezz tal-bidliet li rriżultaw mir-Riformazzjoni, it-territorju tal-Papat tnaqqas kważi bin-nofs bħala daqs. Mill-1279 l-istemma tar-raħal ta' Bamberg għandha forma ta' siġill.
Il-proċedimenti kontra s-sħaħar tas-seklu 17 wasslu għal madwar elf vittma f'Bamberg, u laħqu l-qofol tagħhom bejn l-1626 u l-1631, taħt it-tmexxija tal-Prinċep-Isqof Johann Georg II Fuchs von Dornheim. Id-Drudenhaus (ħabs tas-sħaħar) famuż, mibni fl-1627, ma għadux jeżisti llum il-ġurnata. Madankollu, rakkonti dettaljati ta' xi proċedimenti, bħal dak ta' Johannes Junius, għadhom jeżistu.
Fl-1647 ġiet stabbilita l-Università ta' Bamberg bħala l-Academia Bambergensis. xellug|daqsminuri|264x264px|Il-Katidral ta' Bamberg. Il-Bambrzy (Posen Bambergers) huma Pollakki Ġermaniżi b'dixxendenza mill-insedjaturi fiż-żona ta' Bamberg li nsedjaw il-villaġġi madwar Poznań fl-1719-1753.