cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
European Border Breakers Awards
Tagħrif storiku
Kienet il-Kummissjoni Ewropea li tat bidu għall-Premjijiet tal-EBBA fl-2004. Bil-premjijiet, il-Kummissjoni Ewropea tipprova tqanqal iċ-ċirkolazzjoni bejn il-pajjiżi tal-għażla tal-mużika popolari u li turi d-diversità kbira fil-mużika Ewropea. Il-European Border Breakers Awards jiġu appoġġjati permezz tal-Programm Kulturali tal-Unjoni Ewropea, li għandu l-għan jippromwovi l-mobbiltà bejn il-pajjiżi tal-artisti u l-professjonisti tal-kultura; biex iħeġġeġ iċ-ċirkolazzjoni bejn il-pajjiżi tal-opri aritistiċi u kulturali; u biex ikattar id-djalogu bejn kulturi differenti.
2012
Rebbieħ tal-Premju tal-Għażla tal-Pubbliku: Selah Sue
2011
Rebbieħ tal-Premju tal-Għażla tal-Pubbliku: The Baseballs
2010
Rebbieħ tal-Premju tal-Għażla tal-Pubbliku: Milow
Monasteru tal-Ġlormini
Il-Monasteru tal-Ġlormini huwa wieħed mill-iżjed eżempji prominenti tal-istil arkitettoniku Manwelin Gotiku Aħħari Portugiż f'Liżbona. Inbena fil-bidu tas-seklu 16 qrib il-post minn fejn Vasco da Gama żbarka għall-ewwel vjaġġ tiegħu, u l-kostruzzjoni tiegħu ġiet iffinanzjata minn taxxa fuq il-profitti tal-Armadi Indjani Portugiżi (il-flotta ta' bastimenti ffinanzjati mill-Kuruna Portugiża). Fl-1880, il-fdalijiet ta' da Gama u dawk tal-poeta Luís de Camões (li fl-1572 iċċelebra l-ewwel vjaġġ ta' da Gama fil-poeżija epika tiegħu, Il-Lusiad), ġew ittrasferiti f'oqbra mnaqqxin ġodda fin-navata tal-knisja tal-monasteru, ftit metri 'l bogħod mill-oqbra tar-rejiet Manwel I u Ġwanni III, li da Gama kien qeda. Fl-1983, il-Monasteru tal-Ġlormini ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO flimkien mat-Torri ta' Belém fil-qrib.
Storja
xellug|daqsminuri|Il-funtani fil-pjazza magħrufa bħala Praça do Império, bis-simboli miż-[[żodjaku fil-calçada.]] Il-Monasteru tal-Ġlormini ssostitwixxa l-knisja li qabel kienet teżisti minfloku fl-istess post, li kienet iddedikata lil Santa Marija ta' Belém u fejn il-patrijiet tal-Ordni militari-reliġjuża ta' Kristu kienu jipprovdu assistenza lill-baħħara fi tranżitu. Il-port ta' Praia do Restelo kien post vantaġġuż għall-baħħara, b'ankraġġ sikur u protezzjoni mill-irjieħ, jiġifieri post imkenni li kienu jfittxu l-bastimenti li jidħlu mill-bokka tat-Tagus. L-istruttura eżistenti ġiet inawgurata skont l-ordnijiet ta' Manwel I (1469-1521) u l-qrati ta' Montemor o Velho fl-1495, bħala l-post funebri għall-membri tal-Familja Aviz, skont it-twemmin tiegħu li renju dinastiku Iberiku kien se jirrenja wara mewtu. Fl-1496, ir-Re Manwel talab lis-Santa Sede għal permess biex jibni monasteru fis-sit attwali. L-Eremitaġġ ta' Restelo (Ermida do Restelo), kif kienet magħrufa l-knisja, was diġà kienet mitluqa meta Vasco da Gama u l-ekwipaġġ tiegħu qattgħu l-lejl jitolbu hemmhekk qabel telqu għall-ispedizzjoni tagħhom lejn l-Indja fl-1497.
Rinaxximent
xellug|daqsminuri|Id-daħla għall-knisja prinċipali u għall-kjostru Il-kostruzzjoni tal-monasteru u tal-knisja bdiet fis-6 ta' Jannar 1501 u tlestiet 100 sena wara. Oriġinarjament ir-Re Manwel iffinanzja l-proġett bil-flus li kiseb mill-Vintena da Pimenta, taxxa ta' ħamsa fil-mija fuq il-kummerċ mill-Afrika u l-Orjent, ekwivalenti għal 70 kilogramma (150 libbra) ta' deheb fis-sena, bl-eċċezzjoni tat-taxxi miġbura fuq l-importazzjoni tal-bżar, tal-kannella u tal-imsiemer tal-qronfol, li marru direttament għand il-Kuruna. Bl-influss ta' dawn ir-rikkezzi, l-arkitetti ma kinux limitati għal pjanti fuq skala żgħira, u r-riżorsi li diġà kienu maħsuba għall-Monasteru ta' Batalha, inkluż il-Panteon ta' Aviz, ġew allokati mill-ġdid għall-proġett f'Belém.
San Pawl il-Baħar
L-isem tal-lokalità jirreferi għan-nawfraġju ta' San Pawl kif inhu mniżżel fl-Atti tal-Appostli fuq il-Gżejjer ta' San Pawl ħdejn San Pawl il-Baħar, fil-vjaġġ tiegħu minn Ċesarija għal Ruma, li poġġa l-pedamenti tal-Kristjaneżmu fil-gżira.
Monasteru tal-Ġlormini
Rinaxximent
Manwel I għażel l-ordni reliġjuża tal-patrijiet Ġlormini biex jokkupaw il-monasteru, u r-rwol tagħhom kien li jitolbu għar-ruħ eterna tar-Re u li jipprovdu l-assistenza spiritwali lin-navigaturi u lill-baħħara li kienu jitilqu mill-port ta' Restelo biex jiskopru artijiet differenti madwar id-dinja. Il-patrijiet għamlu dan għal iktar minn erba' sekli sal-1833, meta l-ordni reliġjuża ġiet xolta u l-monasteru ġie abbandunat. xellug|daqsminuri|It-tiżjin rikk tal-istil arkitettoniku Manwelin fil-kjostru Il-monasteru ġie ddisinjat bi stil li iktar 'il quddiem sar magħruf bħala Manwelin: stil arkitettoniku elaborat u rikk b'temi skulturali kumplessi li jinkorporaw elementi marittimi u oġġetti skoperti matul l-ispedizzjonijiet navali, imnaqqxa fil-ġebla tal-ġir. Diogo de Boitaca, l-arkitett, kien pijunier ta' dan l-istil fil-Monasteru ta' Ġesù f'Setúbal. Boitaca kien responsabbli għat-tfassil tal-pjanta u għat-twettiq tal-kostruzzjoni tal-monasteru, tas-sagristija, u tar-refettorju. Għall-kostruzzjoni uża l-calcário de lioz, ġebla tal-ġir lewn id-deheb mill-barrieri ta' Ajuda, mill-wied ta' Alcántara, minn Laveiras, minn Rio Seco u minn Tercena. Is-suċċessur ta' Boitaca kien l-Ispanjol Juan de Castilho, li ħa f'idejh il-kostruzzjoni għall-ħabta tal-1517. Castilho gradwalment kien jaqleb mill-istil Manwelin għal dak Plateresk Spanjol, b'ornamentazzjoni li kienet tinkludi tiżjin rikk b'karatteristiċi dekorattivi tal-oġġetti tal-fidda (plata). Il-kostruzzjoni waqfet ħesrem meta r-Re Manwel I miet fl-1521.
San Pawl il-Baħar
Burmarrad, il-Wardija, il-Qawra, Buġibba, ix-Xemxija u San Martin, kif ukoll parti mill-Bidnija u l-Mistra jagħmlu parti mill-kunsill lokali ta' San Pawl il-Baħar. Iż-żona tal-lokalità hija 14.47 kilometru kwadru. Il-popolazzjoni fl-2018 kienet ta' 23,112. Din titla' għal madwar 60,000 bejn Ġunju u Settembru bejn ir-residenti u t-turisti li jalloġġaw fil-lukandi, speċjalment f'Buġibba u l-Qawra.
Monasteru tal-Ġlormini
Rinaxximent
Diversi skulturi ħallew il-marka tagħhom fuq din il-binja: Nicolau Chanterene żied il-profondità bit-temi Rinaxximentali tiegħu, filwaqt li l-arkitett Diogo de Torralva kompla l-kostruzzjoni tal-monasteru fl-1550, u żied il-kappella prinċipali, il-kor, u lesta ż-żewġ sulari tal-monasteru, bl-użu ta' motivi Rinaxximentali biss. Ix-xogħol ta' Diogo de Torralva tkompla fl-1571 minn Jérôme de Rouen (imsejjaħ ukoll Jerónimo de Ruão) li żied xi elementi klassiċi. Il-kostruzzjoni reġgħet waqfet fl-1580 bl-unjoni ta' Spanja u tal-Portugall, peress li l-binja tal-Escorial fi Spanja kienet qed tixrob il-fondi allokati kollha.
San Pawl il-Baħar
In-naħa lejn it-Tramuntana hemm il-Bajja tal-Mistra, u l-Gżira ta' San Pawl. Lejn il-Punent u taqsam il-gżira lejn il-Bajja tal-Ġnejna u l-Mixquqa (Golden Bay) hemm il-Wardija Ridge.
Monasteru tal-Ġlormini
Renju
daqsminuri|Il-Monasteru tal-Ġlormini f'nofs is-seklu 18, qabel it-terremot ta' Liżbona tal-1755. Fis-16 ta' Lulju 1604, Filippu ta' Spanja (li rrenja wara l-Unjoni Iberika) għamel il-monasteru monument funebri rjali, u pprojbixxa ż-żjarat fil-binja għajr għall-familja rjali u l-patrijiet Ġlormini. Fl-1625 inbena portal ġdid, kif ukoll id-daħla tal-kjostru, id-dar tal-gwardjani, garigor taraġ u sala li kienet id-daħla għall-kor ta' fuq iddisinjat mill-arkitett irjali Teodósio Frias u mwettaq mill-bennej Diogo Vaz. Fl-1640, il-pirjol Bento de Siqueira ordna l-kostruzzjoni tal-librerija tal-monasteru, fejn ġew depożitati l-kotba ta' Infante Luís (iben ir-Re Manwel I) u oħrajn marbuta mal-ordni reliġjuża.
Bl-Indipendenza Portugiża fl-1640, il-monasteru reġa' kiseb ħafna mill-importanza li kellu qabel, u sar il-post funebri għall-panteon irjali; fi ħdanu ndifnu erba' mit-tmint itfal ta' Ġwanni IV tal-Portugall: Infante Teodósio (1634–1653), Infanta Joana (1636–1653), ir-Re Afonso VI (1643–1683) u Catarina de Bragança (1638–1705). Fl-1682 il-ġisem tal-Kardinal Henrique indifen fil-kappelli laterali. Fid-29 ta' Settembru 1855, il-ġisem tar-Re Afonso VI ġie ttrasportat lejn il-panteon irjali tal-Familja Braganza fil-Monasteru ta' São Vicente de Fora, flimkien ma' dawk tal-erba' aħwa tiegħu.
San Pawl il-Baħar
Storja
Sal-aħħar tal-Medju Evu, San Pawl il-Baħar kienet abbandunata peress li ż-żona kienet perikoluża minħabba rejds tal-kursari. Il-milizzja lokali żammet diversi postijiet tal-għassa fiż-żona. Waħda minn dawn, magħrufa bħala razzett Ta' Tabibu, għadha teżisti sal-lum u hija meqjusa bħala l-eqdem bini f'San Pawl il-Baħar. Ġie rikonoxxut ukoll bini ta' knisja mal-wasla tal-Ordni ta' San Ġwann fl-1530.
Monasteru tal-Ġlormini
Renju
Fl-1663, il-Fratellanza tas-Senhor dos Passos kienet tokkupa l-kappella antika ta' Sant'Antnin, li ġiet imżejna mill-ġdid b'saqaf bil-madum tad-deheb fl-1669, filwaqt li l-affreski fit-taraġ bl-istemmi ta' San Ġlormu tlestew fl-1770. Ir-retabli tlestew fl-1709 u fl-1711, alfaias ta' valur ġew ippreżentati lill-ordni reliġjuża, u s-sagristija ġiet imżejna mill-ġdid fl-1713. Il-pittur Henrique Ferreira ġie kkummissjonat fl-1720 biex ipitter lir-Rejiet tal-Portugall: is-serje rjali tqiegħdet fis-Sala dos Reis (Sala tar-Rejiet). Henrique Ferreira ġie kkummissjonat ukoll biex ilesti serje ta' pitturi tan-natività.
San Pawl il-Baħar
Storja
Fl-inħawi nbnew numru ta' fortifikazzjonijiet fi żmien il- ħakma tal-Ordni ta' San Ġwann. L-ewwel wieħed minn dawn kien it- Torri ta' Wignacourt, mibni fl-1610, li llum huwa l-eqdem torri tal-għassa li baqa' ħaj f'Malta. It-Torri tal-Qawra nbena mill-Gran Mastru Lascaris fl-1638. Fl-1715, madwar dawn iż-żewġ torrijiet inbnew batteriji, filwaqt li nbnew żewġ batteriji u redut f'partijiet oħra tal-kosta ta' San Pawl il-Baħar. Minn dawn, il- Batterija Arrias biss tibqa' ħaj llum, peress li Dellia Battery u Perellos Redoubt ġew imwaqqgħin fis-seklu 20.
Monasteru tal-Ġlormini
Renju
Il-monasteru rreżista t-terremot ta' Liżbona tal-1755 mingħajr wisq ħsara: iġġarrfu l-balavostri u parti mill-kor ta' fuq biss, iżda ssewwew malajr. Fit-28 ta' Diċembru 1833, il-Monasteru tal-Jerónimos ġie sekolarizzat permezz ta' digriet statali u t-titlu tiegħu ġie ttrasferit lir-Real Casa Pia de Lisboa biex iservi bħala knisja parrokkjali għall-paroċċa ċivili l-ġdida ta' Santa Maria de Belém. Bosta mill-opri tal-arti u mit-teżori ġew ittrasferiti lill-Kuruna jew inkella ntilfu matul dan il-perjodu. Baqa' battal għall-biċċa l-kbira taż-żmien u l-kundizzjoni tiegħu bdiet tmur għall-agħar.
San Pawl il-Baħar
Storja
Il-bajja kienet waħda mill-postijiet tal-inżul matul l -invażjoni Franċiża ta' Malta f'Ġunju tal-1798. Wara r- rewwixta Maltija kontra l-Franċiżi, San Pawl il-Baħar sar il-port ewlieni ta' Malta peress li l-Port il-Kbir u Marsamxett kienu għadhom taħt il-kontroll Franċiż. daqsminuri|Il-Bajja u Triq ta' San Pawl Fis-seklu 19 inbnew diversi vilel f'San Pawl il-Baħar. Dawn ġew rekwiżizzjonati mill-militar Ingliż fit- Tieni Gwerra Dinjija u l-bajja saret kamp ta' mistrieħ. Wara l-armistizju Taljan tal-1943, 76 bastiment tar- Regia Marina kienu ankrati f'San Pawl il-Baħar wara li ċedew lill-Ingliżi.
Monasteru tal-Ġlormini
Renju
Ix-xogħol ta' restawr fuq il-monasteru beda wara l-1860, l-ewwel bil-faċċata tan-Nofsinhar taħt is-superviżjoni tal-arkitett Rafael Silva e Castro, u fl-1898 taħt Domingos Parente da Silva. Għalkemm iċ-ċisterna tal-kjostru, iċ-ċelel interni tal-kleru u l-kċina twaqqgħu f'dan iż-żmien, tliet proġetti ta' rikostruzzjoni proposti mill-arkitett J. Colson, inkluż l-introduzzjoni ta' elementi Neo-Manwelini, ma kisbux l-approvazzjoni meħtieġa. Fl-1863, l-arkitett Valentim José Correia tqabbad mill-ombudsman tal-Casa Pia, Eugénio de Almeida, biex jorganizza mill-ġdid it-tieni sular tad-dormitorju l-antik u jiddisinja t-twieqi (1863-1865). Sussegwentement ġie sostitwit minn Samuel Barret, li bena t-torrijiet fit-tarf estrem tal-Punent tad-dormitorji. Bl-istess mod, Barret ġie sostitwit mid-disinjaturi xeniċi Taljani Rambois u Cinatti, li kienu ħadmu fuq id-disinn tat-Teatru ta' São Carlos, sabiex ikomplu jimmudellaw mill-ġdid il-monasteru minn ġewwa fl-1867. Bejn l-1867 u l-1868, bidlu ferm l-anness u l-faċċata tal-knisja sabiex jagħtuha d-dehra li għandha llum. Waqqgħu l-gallerija u s-Sala tar-Rejiet, bnew it-torrijiet tad-dormitorju tal-Lvant, bnew ir-rużun tal-kor ta' fuq u ssostitwew is-saqaf b'għamla piramidali tat-torri tal-kampnar b'disinn b'għamla ta' mitra. L-immudellar mill-ġdid iddewwem minħabba li fl-1878 ċeda u kkrolla d-dormitorju ċentrali. Wara l-1884, Raymundo Valladas beda jikkontribwixxi, diġà fl-1886, għar-restawr tal-kjostru u tas-Sala do Capítulo, inkluż il-kostruzzjoni tas-saqaf bil-volti. Il-qabar ta' Alexandre Herculano, iddisinjat minn Eduardo Augusto da Silva, tqiegħed fis-Sala do Capítulo fl-1888.
San Pawl il-Baħar
Storja
Wara l-gwerra, iż-żona bdiet tiġi żviluppata aktar. Illum, San Pawl il-Baħar, il-Qawra, Buġibba, ix-Xemxija u Burmarrad jiffurmaw grupp kbir ta' bini. Iż-żona hija post ta 'divertiment popolari.
Monasteru tal-Ġlormini
Renju
Sabiex jiġi ċċelebrat ir-raba' ċentenarju fl-1898 tal-wasla ta' Vasco da Gama fl-Indja, ġie deċiż li jiġi rrestawrat il-qabar tal-esploratur fl-1894. L-oqbra ta' Vasco da Gama u Luís de Camões, imnaqqax mill-iskultur Costa Mota, tqiegħdu fil-kappella laterali tan-Nofsinhar. Sena wara, il-monasteru rċieva l-fdalijiet tal-poeta João de Deus, u iktar 'il quddiem later żdiedu l-oqbra ta' Almeida Garret (1902), Sidónio Pais (1918), Guerra Junqueiro (1923) u Teófilo Braga (1924).
San Pawl il-Baħar
Kriminalità
San Pawl il-Baħar għandha l-akbar ammont ta' serq irrappurtat f'Malta, li jammonta għal 423 minn 4,037 serqa, u l-akbar ammont ta' inċidenti ta' vjolenza domestika, li jammonta għal 93 minn 1,409.
Monasteru tal-Ġlormini
Repubblika
daqsminuri|Ir-ritratt uffiċjali meħud wara l-iffirmar tat-Trattat ta' Liżbona quddiem il-Portal tan-Nofsinhar Il-Ministeru għax-Xogħlijiet Pubbliċi (Ministério das Obras Públicas) fetaħ kompetizzjoni sabiex jitlesta l-anness, li kellu jservi bħala l-Mużew Nazzjonali tal-Industrija u tal-Kummerċ (Museu Nacional da Indústria e Comércio), iżda l-proġett ġie kkanċellat fl-1899, u minflok intuża għall-Mużew Etnoloġiku tal-Portugall (Museu Etnológico Português).
San Pawl il-Baħar
Bliet tewmin - bliet aħwa
San Pawl il-Baħar hija ġemellata ma':
Monasteru tal-Ġlormini
Repubblika
Fl-1898 sar iktar immudellar mill-ġdid tal-monasteru wara x-xogħol li kien wettaq Parente da Silva fl-1895 fuq l-anness ċentrali, issa ssimplifikat, kif ukoll ir-restawr tal-cadeirals (is-siġġijiet tal-kleru fis-servizzi reliġjużi), li tlestew fl-1924 mill-iskultur Costa Mota. Fl-1938 l-orgni fil-kor ta' fuq ġie żarmat fl-istess żmien li serje ta' twieqi bil-ħġieġ ikkulurit, iddisinjati minn Abel Manta u maħduma minn Ricardo Leone, ġew sostitwiti fil-faċċata tan-Nofsinhar.
Bħala parti miċ-ċelebrazzjonijiet li mmarkaw iċ-ċentenarju tal-Portugall modern fl-1939, sar iktar immudellar mill-ġdid fil-monasteru u fit-torri. Matul dawn il-proġetti, il-baldakkin u l-qabar ta' Alexandre Herculano twaqqgħu u l-bitħa tal-kjostru ġiet pavimentata. Fl-1940 l-ispazju quddiem il-monasteru ġie ddisinjat mill-ġdid għall-Espożizzjoni Portugiża. Il-Casa Pia okkupat l-ispazji interni tal-kjostru u l-oqbra ta' Camões u ta' Vasco da Gama ġew ittrasferiti fil-kor t'isfel. Serje ta' twieqi ddisinjati minn Rebocho u maħduma minn Alves Mendes tlestew fl-1950.
Fl-1951 il-fdalijiet tal-President Óscar Carmona ġew midfuna fis-Sala do Capítulo. Iktar 'il quddiem ġew ittrasportati lejn il-Panteon Nazzjonali fl-1966 ħdejn il-fdalijiet ta' eks Presidenti oħra u eroj letterarji tal-pajjiż.
Il-Mużew Marittimu (Museu da Marinha) ġie inawgurat fil-binja tal-Punent tal-monasteru fl-1963.
daqsminuri|It-tiżjin Manwelin tal-kjostru Il-knisja u l-monasteru, flimkien mat-Torri ta' Belém u l-Padrão dos Descobrimentos, huma simbolu tal-Epoka Portugiża tal-Iskoperti u huma fost l-iżjed attrazzjonijiet turistiċi prinċipali ta' Liżbona. Fl-1983, l-UNESCO inkludiet formalment il-Monasteru tal-Ġlormini u t-Torri ta' Belém fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji.
Meta l-Portugall issieħeb fil-Komunità Ekonomika Ewropea, iċ-ċerimonji formali saru fil-kjostru tal-monument (fl-1985).
Kate Ryan
Katrien Verbeeck, magħrufa aħjar bħala Kate Ryan (twieled fit-22 ta' Lulju 1980) hija kantanta Belġjana. Hi bdiet il-karriera mużikali fl-2001 u rrapreżentat lill-Belġju fil-Festival tal-Eurovision 2006 bil-kanzunetta "Je t'adore" fejn spiċċat fit-tnax-il post fis-semifinali.
Snin tal-bidu
Ryan twieldet fit-22 ta' Lulju 1980 fil-villaġġ żgħir ta' Tessenderlo fil-Belġju. Hi kibret qalb familja tal-arti, u wriet talent mużikali minn età tenera. Ta' tmien snin hi tgħallmet il-pjanu u l-kitarra, u kienet kapaċi li ddoqq kull ħaġa li kienet tisma' fuq ir-radju. Hi kellha lezzjonijiet tal-kant u tal-pjanu minn zijitha li kienet tgħallem f'konservatorju. Hi studjat fi skola tal-arti, fejn speċjalizzat fid-disinji tal-ġojjelerija. Kate għexet xi żmien f'Meerhout, f'raħal żgħir qrib Tessenderlo
Monasteru tal-Ġlormini
Repubblika
Fl-aħħar tas-seklu 20, l-immudellar mill-ġdid tal-monasteru kompla bil-konservazzjoni, it-tindif u r-restawr, inkluż il-kappella prinċipali fl-1999 u l-kjostru fl-1998-2002.
Kate Ryan
Snin tal-bidu
Bħala adoloxxenta hi kienet sikwit tkanta f'bars u postijiet oħra, u lejl minnhom maniġer resaq lejha u pproponielha biex tirrekordja kanzunetta fi studjo. Hi saret membru ta' grupp pop li kien iġib l-isem ta' Melt f'età ta' sittax-il sena. Il-grupp kien attiv għal sentejn, imma ma ħarġu l-ebda kanzunetta kummerċjali. Meta hi ltaqgħet mal-produttur Andy Janssens, it-inejn bdew jiktbu kanzunetti flimkien lejn triq ta' karriera bħala solista. L-album debuttanti kien "Scream For More" li kien ħareġ fl-2001, u ġab suċċess mhux mistenni fil-klassifiki.
Monasteru tal-Ġlormini
Repubblika
Fit-13 ta' Diċembru 2007, it-Trattat ta' Liżbona ġie ffirmat fil-monasteru, u witta t-triq għar-riformi tal-Unjoni Ewropea.
Portal tan-Nofsinhar
xellug|daqsminuri|Il-Portal tan-Nofsinhar bl-istil Manwelin Id-daħla laterali elaborata tal-monasteru ġiet iddisinjata minn Juan de Castilho u titqies bħala waħda mill-iktar sinifikanti ta' żmienu, iżda fil-fatt mhijiex id-daħla prinċipali tal-binja. Dan il-portal qisu ta' santwarju huwa kbir 32 metru (105 piedi) bi 12-il metru (39 pied), u huwa maqsum fuq żewġ sulari. Il-karatteristiċi elaborati tiegħu jinkludu abbundanza ta' soqfa forfċi u pinnakli, flimkien ma' bosta figuri mnaqqxin bilwieqfa taħt baldakkin f'niċeċ imnaqqxa, madwar statwa ta' Enriku n-Navigatur, bilwieqfa fuq pedestall bejn iż-żewġ bibien.
It-timpanu, fuq il-bieb doppju, fih żewġ xeni f'nofs riljiev mill-ħajja ta' San Ġlormu: fuq ix-xellug, it-tneħħija tax-xewka minn sieq l-iljun, u fuq il-lemin, l-esperjenza tal-qaddis fid-deżert. Bejn dawn iż-żewġ xeni hemm l-istemma tar-Re Manwel I, filwaqt li l-arċivolta u t-timpanu huma miksija b'simboli u b'elementi Manwelini. Il-Madonna (Santa Maria de Belém) tinsab fuq pedestall fuq nett tal-arċivolta, flimkien mal-Arkanġlu Mikiel, filwaqt li fuq il-portal hemm salib tal-Ordni ta' Kristu. Fuq kull naħa tal-portal hemm tieqa kbira bi gwarniċ imżejjen b'mod rikk.
Kate Ryan
Karriera
Dan sar popolari biżżejjed fl-Istati Uniti biex diversi konsumaturi li jiffavorixxu l-mużika dance-pop xtraw ukoll dan l-album. Fis-17 ta' Lulju 2001 hi ħarġet is-silta "Scream For More". Din kisbet suċċess f'diversi radjijiet u klabbs. Il-kanzunetta ta' wara kienet "Desenchantee/U R My Love" li kienet maħruġa wkoll minn Robbins Entertainment. Din ukoll għamlet suċċess u biegħet aktar mis-silta preċedenti.
Monasteru tal-Ġlormini
Portal assjali
daqsminuri|Il-Portal tal-Punent, b'tranżizzjoni mill-istil Gotiku għal dak Rinaxximentali, tal-iskultur Nicolau Chanterene, 1517 Għalkemm iżgħar mid-daħla tan-Nofsinhar, dan il-portal huwa l-iżjed daħla importanti tal-monasteru minħabba t-tiżjin u l-pożizzjoni tiegħu quddiem l-artal prinċipali. Dan il-portal tal-Punent huwa eżempju tajjeb tat-tranżizzjoni mill-istil Gotiku għal dak Rinaxximentali. Inbena minn Nicolau Chanterene fl-1517. X'aktarx li kien l-ewwel kummissjoni tiegħu fil-Portugall. Fis-seklu 19 żdied vestibolu li jifforma tranżizzjoni bejn il-knisja u l-ambulatorju.
Kate Ryan
Karriera
Fl-2004, Ryan ħarġet it-tieni album fl-Ewropa u fl-2005 ġewwa l-Amerika ta' Fuq, bit-titlu ta' Stronger, fejn minkejja li għamel suċċess fil-klassifiki dance permezz ta' "Another Day" u "Let it Rain", hu falla li jagħmel impressjoni fuq il-klassifiki tal-pop minħabba promozzjoni fqira. Fl-2006, hi rrappreżentat lill-Belġju fil-Festival tal-Eurovision 2006, fejn kantat "Je t'adore". Madanakollu, hi spiċċat eliminata fis-semifinali, fejn spiċċat żewġ postijiet wara l-ewwel għaxra li kellhom jgħaddu. Dan ma kienx mistenni, minħabba l-fatt illi hi kienet ikkunsidrata fost dawk li kienu se jittrijunfaw fis-serata finali. Flimkien mal-eliminazzjoni tal-Estonja u Ċipru, din kienet l-ikbar xokk tal-edizzjoni tal-2006. Il-kanzunetta xorta waħda baqgħet popolari anke jekk naqset li tagħmel suċċess fil-Eurovision.
Monasteru tal-Ġlormini
Portal assjali
Fit-timpanu hemm xeni mit-twelid ta' Kristu: mix-xellug għal-lemin: it-Tħabbira (tal-anġlu lil Marija li kienet se twelled); in-Natività (it-twelid tal-Bambin Ġesù); u l-Epifanija (l-adorazzjoni tal-maġi). Żewġ anġli jżommu f'idejhom l-istemma tal-Portugall, qrib l-arċivolta. Il-koxox tal-portal mimlijin statwi, fosthom l-istatwi tar-Re Manwel I u tar-Reġina Marija ta' Aragona għarkopptejhom f'niċċa taħt baldakkin imżejjen b'mod rikk, u maġenbhom il-qaddisin patruni tagħhom: San Ġlormu u San Ġwann il-Battista, rispettivament. Ir-riffieda huma mżejna b'anġli żgħar bl-istemma f'idejhom u maġenb ir-re hemm sfera nawtika, filwaqt li maġenb ir-reġjina hemm tliet zkuk bl-inwar. Fost l-elementi Rinaxximentali hemm anġli b'ilbies Ruman, kerubini, id-dettall u r-realiżmu tar-rejiet u l-istudju tal-għerwien ta' San Ġlormu.
Kate Ryan
Karriera
thumb|left|250px|Kate Ryan waqt iċ-ċerimonja tal-ftuħ tal-[[EuroGames]] Fl-14 ta' Awwissu 2006, ġie imħabbar li Ryan kienet se toħroġ il-kanzunetta "Je t'adore" fir-Renju Unit b'verżjonijiet oħra minn Credheadz, imma ġiet posposta, ftit żmien qabel ma saret il-publikazzjoni tagħha. Minkejja dan kollu, il-kanzunetta gawdiet suċċess kbir qalb l-istazzjonijiet mużikali tar-Renju Unit.
Monasteru tal-Ġlormini
Portal assjali
Fil-monasteru kollu kemm bosta rappreżentazzjonijiet ta' San Ġlormu, fil-pitturi, fl-iskulturi u fil-ħġieġ ikkulurit. Tliet eżempji importanti huma:
Kate Ryan
Karriera
Il-kanzunetta segwenti kienet "Alive", li kienet mill-album li kien iġib l-istess isem, li jinvolvi wkoll verżjonijiet Franċiżi ta' diversi kanzunetti li jinkludu lil "Je t'adore", "Alive" u "All For You".
Lista ta' pajjiżi skont id-densità ta' popolazzjoni
Din hija lista ta' pajjiżi u territorji klassifikati skont id-densità ta' popolazzjoni, ikkalkulata skont in-numru ta' abitanti umani għal kull kilometru kwadru jew mil kwadru, u wkoll magħżula skont l-ejra u l-popolazzjoni. Din il-lista tinkludi stati sovrani u territorji dipendenti awtogovernanti skont l-istandard ISO 3166-1; hemm ukoll elenkat f'din il-lista pajjiżi li mhumiex rikonoxxuti imma li huma de facto indipendenti. Il-figuri fit-tabella huma bbażati skont l-erjas li jinkludu korpi interni tal-ilma bħal bajjiet, għadajjar, ġibjuni u xmajjar. Din il-lista ma tinkludi entitatijiet li mhumiex imniżżla fl-ISO 3166-1, minbarra stati b'rikonoxximent limitat; għalhekk, pajjiżi kostitwenti li mhumiex fl-ISO 3166-1 u entitajiet oħra li mhumiex f'dan l-istandard bħall-Unjoni Ewropea, mhumiex imniżżla. Il-figuri wżati f'dan l-artiklu huma skont l-aħħar ċensimenti u stimi u projezzjonijiet uffiċjali. Fejn dawn id-dati mhumiex disponibbli, huma wżati l-projezzjonijiet miksuba mid-Dipartment għall-Affarijiet Ekonomiċi u Soċjali tan-Nazzjonijiet Uniti.
Kate Ryan
Karriera
Fl-2007, hi kellha suċċess bil-kanzunetta doppja "Voyage Voyage"/"We All Belong". Il-kanzunetta "Voyage, Voyage" hi l-verżjoni ta' Kate Ryan tal-kanzunetta minn Desireless li kienet kisbet suċċess fl-Ewropa fis-sena 1987, u "We All Belong" kienet intgħażlet bħala l-innu uffiċjali tal-EuroGames 2007 li saru f'Antwerp.
Monasteru tal-Ġlormini
Portal assjali
Il-qaddis dejjem jiġi akkumpanjat minn iljun u l-Bibbja.
Kate Ryan
Karriera
Fl-2008, Kate ħarġet żewġ kanzunetti: L.I.L.Y. (Like I Love You) u wara Ella, Elle L'a. Dawn iż-żewġ siltiet (flimkien ma' Voyage Voyage) kienu nklużi fl-album Free, li ħareġ fit-30 ta' Mejju 2008. L-album għandu wkoll dwett mal-kantanta Spanjola Soraya Arnelas.
Monasteru tal-Ġlormini
Minn ġewwa
daqsminuri|Il-pilastri u s-saqaf tal-kappella prinċipali Diogo Boitac ħejja s-sisien għal din il-knisja bi tliet korsiji u ħames kompartimenti taħt volta unika, transett immarkat sew iżda ġej ħarira 'il barra u kor olzat. Il-konfigurazzjoni tal-knisja hija magħmula minn korsiji u navata ta' daqs ugwali. Boitac bena l-ħitan tal-knisja sal-gwarniċi u mbagħad beda l-kostruzzjoni tal-monasteru biswit.
Kate Ryan
Karriera
Fid-9 ta' Novembru 2008, f'Monako Kate Ryan rebħet l-unur prestiġjuż fil-World Music Awards bħala l-iktar artista li biegħet fil-Benelux.
Monasteru tal-Ġlormini
Minn ġewwa
Juan de Castilho, arkitett u skultur Spanjol, kompla l-kostruzzjoni fl-1517. Huwa lesta l-ħitan u l-volta mrikkba unika, b'kombinament ta' volti stellar u volti bi traċċi tul il-wisa' ta' 19-il metru (62 pied) tal-knisja. Kull sett ta' trikkib tal-volta huwa mirfud apposta. Id-disinn tal-1522 tal-volta trasversali tat-transett ma fihx pilastri jew kolonni, filwaqt li oriġinarjament Boitac kien ippjana tliet kompartimenti fit-transett. Il-volta mhux mirfuda tat-transett tagħti l-impressjoni lill-viżitatur li qed iżżomm waħedha fl-arja.
Castilho żejjen ukoll il-kolonni ottagonali rqaq u artikolati, għoljin 25 metru b'elementi grotteski jew bil-fjuri raffinati, tipiċi tal-istil Rinaxximentali. Il-kostruzzjoni ta' din is-sala bl-istil Gotiku Aħħari hija kapulavur estetiku u arkitettoniku: iżżid l-effett spazjali ta' din il-binja enormi. Il-kolonna tat-Tramuntana li tinsab l-eqreb tat-transett fiha medaljun li jaf ġie inkluż apposta għal ritratt ta' Boitac jew ta' Juan de Castilho. daqsminuri|Il-qabar ta' Vasco da Gama Fl-aħħar tal-korsiji laterali u fuq iż-żewġ naħat tal-kor hemm l-artali (bi stil Manwelin ukoll) li jmorru lura għas-sekli 16 u 17. Dawn huma mżejna bl-injam imnaqqax u indurati b'lewn id-deheb u bl-aħdar, u wieħed minnhom fih ix-xbieha ta' San Ġlormu bit-terrakotta mżejna bl-enamel b'diversi kuluri.
Dan il-kor ġie ordnat mir-Reġina Katarina tal-Awstrija bħala l-qabar għall-mistrieħ ta' dejjem tal-familja rjali. Huwa xogħol Jerónimo de Ruão (Jean de Rouen) u nħadem bi stil Klassiku. L-oqbra rjali jserrħu fuq iljunfanti tal-irħam u jinsabu bejn pilastri Joniċi, b'pilastri Korinzji fuqhom. L-oqbra fuq in-naħa tax-xelluh tal-kor huma tar-Re Manwel I u ta' martu Marija ta' Aragona, filwaqt li l-oqbra tal-lemin huma tar-Re João III u ta' martu Katarina tal-Awstrija. daqsminuri|L-oqbra rjali fuq l-iljunfanti fil-kappella prinċipali
Kor t'isfel
Fi ħdan il-knisja, fil-kor t'isfel, hemm l-oqbra tal-ġebel ta' Vasco da Gama (1468-1523) u tal-poeta u l-kronista l-kbir tal-Epoka tal-Iskoperti, Luís de Camões (1527-1580). Iż-żewġ oqbra ġew skolpiti mill-iskultur tas-seklu 19 Costa Mota bi stil Neo-Manwelin armonjuż. Il-fdalijiet tat-tnejn li huma ġew ittrasferiti lejn dawn l-oqbra fl-1880.
Monasteru
Ix-xogħol fuq il-kjostru kwadru kbir (55 metru b'55 metru) tal-monasteru nbeda minn Boitac. Huwa bena l-volti laterali bi ħnejjiet wesgħin u bi twieqi elaborati. Juan de Castilho temm il-kostruzzjoni billi ta' bixra klassika lis-sular t'isfel u bena s-sular ta' fuq. Il-kostruzzjoni ta' dan il-kjostru kienet innovazzjoni għal dak iż-żmien. Castilho bidel il-kolonni tondi oriġinali ta' Boitac għal kolonni rettangolari, u żejjen il-kjostru b'tiżjin bi stil Plateresk. Kull naħa tal-binja fiha sitt kompartimenti bil-volti. L-erba' kompartimenti interni huma mirfuda fuq riffieda enormi li jiffurmaw arkati wesgħin. Il-kompartimenti tal-irkejjen huma kkollegati permezz ta' kostruzzjoni bl-arkati dijagonali li joħorġu fid-dieher il-pilastri mżejna tal-irkejjen. Il-kjostru kellu funzjoni reliġjuża kif ukoll funzjoni rappreżentattiva permezz tat-tiżjin dekorattiv tiegħu u l-motivi dinastiċi simboliċi, fosthom l-isferi nawtiċi, l-istemmi, u s-salib tal-Ordni ta' Kristu, simboli tas-setgħa dinjija dejjem tikber tal-Portugall. xellug|daqsminuri|Il-kjostru b'żewġ sulari Il-ħitan ta' ġewwa tal-kjostru fihom bosta motivi Manwelini b'elementi nawtiċi, flimkien ma' motivi Ewropej, Għarab u tal-Lvant. Il-ħnejjiet għat-tond u l-istruttura orizzontali jaqblu mal-istil arkitettoniku Rinaxximentali, filwaqt li fl-istess ħin hemm rabta mal-arkitettura Spanjola. It-tiżjin tal-ħitan ta' barra tal-bitħa interna saru bi stil Plateresk minn Castilho: l-arkati jinkludu ħnejjiet imżejna li jagħtu lill-kostruzzjoni bixra qisha ta' filugran.
F'waħda minn dawn l-arkati hemm il-qabar solenni tal-poeta Fernando Pessoa, filwaqt li hemm diversi oqbra oħra fosthom dawk tal-poeta u d-drammaturgu Almeida Garrett (1799-1854), tal-kittieb u l-istoriku Alexandre Herculano (1810-1877), tal-eks Presidenti Teófilo Braga (1843-1924) u ta' Óscar Carmona (1869-1951).
Ir-refettorju għandu diversi madumiet azulejos tas-seklu 18.
Wara r-restawr tal-1850, fil-binja tal-Punent ġew stabbiliti fil-monasteru l-Museu Nacional de Arqueologia (il-Mużew Nazzjonali tal-Arkeoloġija) u l-Museu da Marinha (il-Mużew Marittimu).
Sit ta' Wirt Dinji
nofs|daqsminuri|570x570px|Veduta panoramika tal-Monasteru tal-Ġlormini Il-Monasteru tal-Ġlormini u t-Torri ta' Belém f'Liżbona ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1983 b'modifika minuri fiż-żona ta' lqugħ tas-sit fl-2008.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Fábio Pereira da Silva
Fábio Pereira da Silva, magħruf ukoll bħala sempliċement Fábio jew Fábio da Silva (Petrópolis, 9 ta' Lulju 1990) huwa futboler li attwalment jilgħab bħala difensur laterali mat-tim ta' Nantes. Ma' ħuh tewmi, Rafael, kien jilgħabu flimkien ma' Manchester United wara li ffirmaw mal-klabb Ingliż fi Frar tal-2007.
Karriera
Fábio beda l-karriera tiegħu fil-futbol bħala midfilder difensiv mal-klabb ta' Boa Esperança, però beda jilgħab bħala difensur laterali meta ngħaqad ma' Fluminense. Matul turnew tan-Nike li sar ġewwa Tokjo, il-prestazzjonijiet ta' Fábio u ta' ħuħ Rafael laqtu għajn il-klabb ta' Manchester United. Iż-żewġ klabb waslu fi qbil fuq it-trasferiment tal-plejers fi Frar tal-2007, u t-tewmin ingħaqdu mal-klabb Ingliż f'Jannar tal-2008 minkejja li kienu għadhom qatt ma dehru mal-ewwel tim tal-klabb Brażiljan.
Fit-2 ta' Lulju 2012, fi sforz sabiex jikseb aktar esperjenza, hu ġie misluf lil Queens Park Rangers għal sena. Id-debutt tiegħu sar fl-ewwel ġurnata tal-kampjonat fit-telfa ta' 5–0 kontra Swansea City. L-ewwel gowl tiegħu mal-klabb ta' Londra wasal f'logħba mill-FA Cup, fit-telfa ta' 4–2 kontra MK Dons.
Internazzjonali
Grazzi għall-prestazzjonijiet konvinċenti ma' Manchester United, Fábio ġie msejjaħ mal-Brażil nhar it-22 ta' Settembru 2011, u ddebutta kontra l-Kosta Rika nhar is-7 ta' Ottubru 2011 fir-rebħa ta' 1–0 għall-Brażil.
Statistika
Statistika korretta sat-12 ta' Mejju 2013
Tereża ta' Ávila
Santa Tereża ta' Avila, magħrufa wkoll bħala Santa Tereża ta' Ġesu jew Tereża l-Kbira, kienet qaddisa mistika Spanjola, soru Karmelitana, kittieba fi żmien il-Kontro-Riforma, u teologu. Riformatriċi tal-Ordni Karmelitana u flimkien ma' San Ġwann tas-Salib, fundatriċi tal-Karmelitani Skalzi.
Tfulija
Tereża twieldet f’Avila, Spanja, fit-28 ta’ Marzu, 1515, għand familja sinjura. Kienet ta’ natural ħelu u vivaċi. Meta kellha seba’ snin, hi u ħuha iżgħar minnha, wara li qraw xi ħajjiet ta’ qaddisin martri, ġiethom f’moħħhom li jmorru għall-Missjoni biex imutu martri, iżda ma laħqux tbiegħdu wisq mid-dar meta ltaqgħu ma’ zijuhom u ħadhom lura għand ommhom.
Meta kellha 12-il sena, ommha mietet. Tliet snin wara, oħtha l-kbira li kienet tieħu ħsieb id-dar iżżewġet, u l-missier daħħal lil Tereża mas-sorijiet Agostinjani. Wara sena u nofs, mardet, u kellha tmur lura lejn id-dar. F’dawn is-snin kienet bierda ħafna fir-reliġjon. Imbagħad f’daqqa waħda fl-1535 iddeċidiet li tidħol Soru mal-Karmelitani li kienu f’Avila. Missierha għall-ewwel ma ridhiex, iżda mbagħad ċeda.
Soru
Sena wara li daħlet Soru, ipprofessat. Imbagħad ġie fuqha żmien twil ta’ mard, u ta’ nixfa fil-ħajja spiritwali. Meta missierha kien marid, hi marret iddur bih. Il-mewt tiegħu ġabet bidla ġo fiha għax marret tqerr għand il-konfessur tiegħu u dan ordnalha terġa' tibda titlob. Kellha issa qrib l-erbgħin sena.
Mistika
Jingħad li beda jkollha esperjenzi mistiċi li nafu bihom għax hi kitbithom f’kotba li llum huma meqjusa bħala klassiċi spiritwali: l-”Awtobijografija”, ”Il-Mixja tal-Perfezzjoni”, u ”Il-Kastell Ġewwieni”.
Riformatriċi
Fl-1560 ġieha l-ħsieb li tirriforma l-Ordni tagħha, u ġġedded l-awsterità u d-dixxiplina ta’ qabel, u fl-1562, bil-għajnuna ta’ San Pietru ta’ Alkantara, minkejja bosta taħbit u tfixkil, rat l-ewwel erba’ Sorijiet Karmelitani Skalzi jilbsu l-libsa l-ġdida fil-Monasteru l-ġdid ta’ San Jose’, f’Avila. Sitt xhur wara, meta ġieha l-permess, marret tgħix magħhom. Xahar wara, ġiet magħżula biex tkun is-Superjura. Wara xi snin ta’ ħajja kwieta, bdiet tiftaħ kunventi oħra mxerrdin ma’ Spanja. Fl-1568 bil-għajnuna ta’ San Ġwann tas-Salib waqqfet l-ewwel monasteru tal-Patrijiet. B’kollox hi fetħet 17-il kunvent tas-Sorijiet u 15 tal-Patrijiet.
Mewt
Fl-aħħar vjaġġ tagħha fl-1582, wara li fetħet monasteru f’Burgos, telqet lejn Alba de Tormes. Meta waslet fl-20 ta’ Settembru, kienet għajjiena ħafna u marida, inxteħtet fis-sodda, u mietet ftit ġranet wara, fl-4 ta’ Ottubru.
Wara mewtha
Fl-1622, il-Papa Girgor XV iddikjaraha, u fl-1970, il-Papa Pawlu VI ipproklamaha Duttur tal-Knisja flimkien ma’ Santa Katerina ta’ Siena.
Maria Anna tal-Awstrija
Maria Ana Josefa tal-Awstrija (Linz, 7 ta’ Settembru 1683 - Lisbona, 14 ta’ Awwissu 1754) kienet bint l-Imperatur Leopoldu I u t-tielet martu tiegħu, il-Kontessa Leonor Madalena,Kienet oħt Karlu VI tal-Imperu Sagru Ruman Ġermaniku. Kienet Reġina Konsorti tal-Portugall mill-1708 sal-1750, bħala mart ir-Re D. Ġwanni V tal-Portugall. Tlieta minn uliedu okkupaw it-tron: D. Ġużeppi I tal-Portugall, D. Pietru III, Re-Consort tal-Portugall biż-żwieġ tiegħu,U Barbara tal-Portugall reġina consort ta' Spanja.
Tétouan
Tétouan (bl-Għarbi: تطوان, b'ittri Rumani: tiṭwān, bil-Berberu: ⵜⵉⵟⵟⴰⵡⴰⵏ, b'ittri Rumani: tiṭṭawan; bl-Ispanjol: Tetuán), magħrufa wkoll bħala Tettawen, hija belt fit-Tramuntana tal-Marokk. Tinsab fil-Wied ta' Martil u hija wieħed miż-żewġ portijiet ewlenin tal-Marokk fil-Baħar Mediterran, ftit mili lejn in-Nofsinhar tal-Istrett ta' Ġibiltà, u madwar 60 kilometru (37 mil) Xlokk il-Lvant ta' Tangier. Fiċ-ċensiment Marokkin tal-2014, il-belt irreġistrat popolazzjoni ta' 380,787 abitant. Hija parti mid-diviżjoni amministrattiva ta' Tangier-Tétouan-Al Hoceima.
Il-belt għaddiet minn bosta ċikli ta' żvilupp tul iktar minn 2,000 sena. L-ewwel insedjamenti, skoperti ftit mili 'il barra mil-limiti tal-belt moderna, kienu tal-Berberi tal-Mawritanja u jmorru lura għas-seklu 3 Q.K. Seklu wara, il-Feniċi għamlu kummerċ hemmhekk u warajhom is-sit — issa magħruf bħala r-raħal antik ta' Tamuda — sar kolonja Rumana taħt l-Imperatur Awgustu.
Lejn l-aħħar tas-seklu 13, il-Berberi Marinidi bnew kasbah u moskea fejn issa hemm il-belt antika jew iċ-ċentru storiku. Ftit wara, fl-1305, l-iskala tal-insedjament tkabbret mis-sultan Abu Thabit Amir, li ffortifika s-sit. Għall-ħabta tal-bidu tas-seklu 15, il-Kastiljani qerdu l-insedjament bi tpattija għall-piraterija.
L-istorja moderna tal-belt tibda għall-ħabta tal-aħħar tas-seklu 15. Il-belt ġiet rikostruwita u ffortifikata minn Ali al-Mandri, li emigra mill-belt Nasrida ta' Granada fid-deċennju qabel ma spiċċat f'idejn il-Monarki Kattoliċi Ferdinandu II ta' Aragona u Isabella I ta' Kastilja meta ntemmet il-Gwerra ta' Granada fl-1492. Eluf ta' Musulmani u Lhud mill-Andalusija insedjaw it-Tramuntana tal-Marokk u l-fdalijiet tal-belt ta' Tétouan. Il-belt gawdiet perjodu ta' prosperità, rikostruzzjoni u tkabbir f'diversi oqsma u saret ċentru ta' lqugħ tan-nies mill-Andalusija. Spiss tiġi kkollegata ma' Granada u hija mlaqqma "Bint Granada"; xi familji għadhom iżommu ċ-ċwievet tad-djar antiki tagħhom fi Granada. Il-belt hija mlaqqma wkoll "Pequeña Jerusalén" (Ġerusalemm Żgħira) mil-Lhud Sefardiċi. Il-maġġoranza l-kbira tal-popolazzjoni huma Musulmani u jeżistu wkoll komunitajiet żgħar ta' Kristjani u ta' Lhud, għalkemm il-preżenza tagħhom naqset ferm fl-aħħar deċennji.
Fl-1913, Tétouan saret il-belt kapitali tal-Protettorat Spanjol tal-Marokk, li kien iggvernat minn Khalifa (prinċep Marokkin li kien il-Viċirè tas-Sultan), u mill-"Alto Comisario" (Kummissarju Għoli) Spanjol akkredit lilu. Baqgħet belt kapitali sal-1956, meta l-Marokk reġa' kiseb l-indipendenza sħiħa.
Tétouan hija ċentru multikulturali rinomat. Il-medina ta' Tétouan tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997. Kienet parti wkoll min-Network tal-Bliet Kreattivi tal-UNESCO fil-qasam tal-Artiġjanat u l-Arti Folkloristika mill-2017.
Etimoloġija
L-isem Berberu jfisser litteralment "l-għajnejn" u figurattivament ifisser "il-fawwariet tal-ilma". Qabel ma ġiet stabbilita fl-aħħar tas-seklu 13, minflok kienu jeżistu fortifikazzjonijiet żgħar imsejħa Tittawin. L-isem attwali ssemma għall-ewwel darba fil-ġrajjiet Għarab tas-seklu 9, wara l-mewt ta' Idris II. L-isem uffiċjali tal-belt tal-Marinidi kien "Afrag" ("tinda (rjali)" bil-Berberu). Dokumenti mhux uffiċjali baqgħu jirreferu għaliha bħala Tétouan.
Skont Leo Africanus, l-isem ingħata wara li l-Gotiċi inkarigaw mara b'għajn waħda bil-governanza tar-raħal u l-abitanti kienu jsejħulha Tetteguin, li tfisser "għajn" bil-lingwa tagħhom.
Preżenza tal-Feniċi u tar-Rumani
Ftit mili 'l barra mill-belt hemm ir-raħal antik ta' Tamuda. L-insedjamenti bikrin tal-Berberi tal-Mawritanja fil-periferiji tal-belt moderna jmorru lura għas-seklu 3 Q.K. Instabu artefatti kemm minn żmien il-Feniċi kif ukoll minn żmien ir-Rumani fis-sit ta' Tamuda. Tamuda saret kolonja Rumana taħt l-Imperatur Awgustu.
Rikostruzzjoni tal-belt-stat
Fl-1286, il-Marinidi bnew kasbah u moskea hemmhekk. L-ewwel proġett tal-kostruzzjoni fuq skala kbira seħħ fl-1305 meta l-insedjament tkabbar mir-re Marinida Abu Thabit Amir. Huwa ffortifika l-belt u użaha bħala bażi għall-attakki fuq Ceuta, li reċentement kien taħt it-tmexxija ta' membru ribelluż tad-dinastija Marinida. Fl-1431, inqerdet mill-Kastiljani, minħabba li l-pirati użawha għall-attakki tagħhom. Il-Portugiżi diġà kienu qed jokkupaw lil Ceuta fil-qrib u fl-1436, il-kmandant Pedro de Menezes, l-Ewwel Konti ta' Vila Real bagħat kontinġent mill-gwarniġjon tiegħu taħt ibnu Duarte de Menezes biex jattakka lil Tétouan, li kienet qed tirkupra mill-qerda Kastiljana, sabiex jipprevjenu li ssir theddida għall-operazzjonijiet Portugiżi futuri.
Sa tmiem is-seklu 15, il-belt ġiet rikostruwita mir-refuġjati mir-Reconquista (ir-rikonkwista ta' Spanja, li tlestiet permezz tal-waqgħa ta' Granada fl-1492), meta l-Għarab Iberiċi tal-Andalusija, immexxija minn Ali al-Mandri, kaptan tat-truppi leali lejn Boabdil, l-aħħar re tar-Renju Nasridi ta' Granada, fittex ir-refuġju fil-belt irvinata. L-ewwel bnew is-swar u mbagħad melew il-konfini bid-djar. Dawn iċ-ċittadini tal-Andalusija daħlu f'kunflitt mat-tribù Berberu ta' Beni Hozmar li insedjaw l-artijiet ta' Jebala, u mbagħad staqsew lis-sultan Wattasid għall-protezzjoni. B'rispons għal dan, huwa bagħat 80 suldat (skont kronaka partikolari, 40 ċittadini nattiv ta' Fez u 40 Rifjan). Min-naħa l-oħra, iċ-ċittadini tal-Andalusija ħallsu ammont kbir ta' mitqal, sabiex b'hekk jiżguraw l-awtonomija tagħhom. Minnufih, iċ-ċittadini tal-Andalusija, megħjuna mit-tribujiet mill-muntanji fil-qrib, bdew jagħtu fastidju lill-proprjetajiet Spanjoli tul il-kosta Marokkina. Dawn l-attakki wasslu għall-qerda tal-port tal-belt mill-Ispanjoli fl-1565. Matul dan iż-żmien, il-belt kienet iggvernata mill-Andalusjan Abu Hassan al-Mandri u l-belt baqgħet awtonoma mis-sultani Saadi, u dawn tal-aħħar ippruvaw jasserixxu l-poter tagħhom.
Piraterija u l-Mazmorras
Filwaqt li l-port naturali ntuża bħala port li minnu ġew varati missjonijiet tal-piraterija, il-ħabsin li kienu jinqabdu kienu jittieħdu fil-ħabsijiet. Kien hemm kumplessi ta' ħabsijiet taħt l-art b'sensiela ta' għerien skavati konnessi msejħa Mazmorras. Il-ħabsin kienu jissograw jinbiegħu fis-suq tal-iskjavi jekk ma kienx jitħallas xi rahan. Dawn il-kumpless ta' taħt l-art ġew skoperti mill-ġdid fil-bidu tas-seklu 20. Kappella ta' 90 metru kwadru u ftit artali ġew żvelati wkoll. Is-sit sagru, imsejjaħ Nuestra Señora de los Dolores (id-Duluri), kien jintuża mill-ħabsin u minn redenturi bħall-qrabat tagħhom jew il-Franġiskani Spanjoli u l-Ġiżwiti Portugiżi li kienu jagħmlu żjarat frekwenti sabiex jinnegozjaw il-ħelsien tal-ħabsin Kristjani.
Miguel De Cervantes, li kien hu stess ħabsi f'Alġiers, l-Alġerija bejn l-1575 u l-1580, jirreferi għall-Mazmorras f' El juez de los divorcios (L-Imħallef tad-Divorzju), fejn il-protagonista jqabbel iż-żwieġ tiegħu mal-"perjodu ta' ħabs fl-għerien ta' Tétouan". Isemmihom ukoll f' Don Quixote, apparti li jitkellem dwar Tétouan f' El trato de Argel, f' La gran sultana u f'La ilustre fregona. Huwa maħsub li huwa kellu kuntatt ma' xi priġunieri li qalulu dwar il-ħruxija tal-ħabsijiet ta' Tétouan. Id-diplomatiku u l-esploratur Leo Africanus, waqt żjara tiegħu fil-belt, fil-ktieb tiegħu Description of Africa (Deskrizzjoni tal-Afrika) isemmi li kien hemm 3,000 ħabsi, għalkemm xi storiċi ma jaqblux ma' dik iċ-ċifra. Kien hemm ukoll ġrajjiet oħra mill-ħabsin stess bħal Germain Moüette, li tkellmet dwar il-kundizzjonijiet tal-waħx li kien jgħix fihom min kien jinżamm f'dawk il-mazmorras fl-aħħar tas-seklu 17. Il-piraterija kompliet u fl-1829, l-Imperu Awstrijaku bbumbardja l-belt bħala tpattija.
Storja militari aħħarija
Xi elementi ta' kostruzzjonijiet militari jistgħu jinstabu fil-fortifikazzjonijiet oriġinali bħat-tliet fortijiet, is-seba' daħliet, u s-swar esterni kbar madwar il-medina l-antika. Dawn għadhom jeżistu minkejja l-bidliet li seħħew minħabba t-tkabbir tal-belt matul iż-żmien.
Tétouan laqgħet għadd ta' immigranti Alġerini wara l-invażjoni Franċiża ta' Alġiers fl-1830. Skont Bouhlila, dawn introduċew il-baklava, il-kafè, u l-għaġina tat-tip warqa li issa tintuża fil-pastilla. Skont Gil Marks, kienu l-Lhud Sefardiċi li introduċew il-warqa Ottomana, li l-Marokkini sostitwew mal-ħelu Spanjol.
Gwerra bejn Spanja u l-Marokk u Protettorat Spanjol
Fl-1844, il-Marokk tilef gwerra kontra l-Franċiżi u fl-1856, iffirma t-trattati Anglo-Marokkini ta' Ħbiberija mal-Brittaniċi. L-Ispanjoli ħarsu lejn it-telfa li ġarrab il-Marokk fl-1844 u t-trattati ffirmati fl-1865 bħala sinjal ta' dgħufija. Xprunata minn passjoni nazzjonali għall-konkwista Afrikana, Spanja ddikjarat gwerra kontra l-Marokk fl-1859 wara kunflitt dwar il-fruntieri ta' Ceuta.
Wara ftit xhur, Tétouan ittieħdet fl-4 ta' Frar 1860 taħt il-kmand tal-Ġeneral Leopoldo O'Donnell, li kien dixxendent ta' familja rjali Irlandiża antika, O'Donnell ta' Tyrconnell. Huwa sar id-Duka ereditarju ta' Tétouan, u iktar 'il quddiem sar il-Prim Ministru ta' Spanja. Madankollu, sentejn wara l-Ispanjoli evakwaw f'Mejju 1862.
Fl-1913 il-belt saret il-belt kapitali tal-Protettorat Spanjol tal-Marokk, li kien iggvernat mill-Khalifa (prinċep Marokkin li kien il-Viċirè tas-Sultan), u mill-"Alto Comisario" Spanjol akkreditat lilu, u baqgħet il-belt kapitali sal-1956.
Moviment nazzjonalista
Tétouan kienet waħda mill-iżjed bliet Marokkini attivi fir-reżistenza kontra l-kolonjaliżmu. Il-moviment nazzjonalista f'Tétouan kien immexxi mill-mexxej kariżmatiku Abdelkhalek Torres u minn personalitajiet oħra bħal Abdessalam Bennuna u l-istoriku Mohammed Daoud. Il-moviment kien parti mill-movimenti nazzjonalisti pan-Għarab. Dawn stabbilew rabtiet sfiqa ma' mexxejja nazzjonalisti Għarab bħall-eks President Eġizzjan Gamal Abdel Nasser u l-intellettwali u l-prinċep Druze Shakib Arslan. Meta Arsalan ried iżur il-Marokk f'Awwissu 1930, huwa ma ngħatax permess mill-protettorat Franċiż u għalhekk minflok mar Tangier, li dak iż-żmien kellha status internazzjonali taħt il-poteri kolonjali barranin, u minn hemmhekk mar Tétouan, fejn iltaqa' mal-grupp. Bosta mill-membri iktar 'il quddiem ingħaqdu mal-Partit Nazzjonalista ta' Istiqlal. Oħrajn, bosta minnhom nisa, ingħaqdu ma' partiti nazzjonalisti oħra.
Preżenza tal-Lhud
Tétouan fl-imgħoddi ospitat komunità sinifikanti ta' Lhud Sefardiċi li immigraw minn Spanja wara r-Reconquista u l-Inkwiżizzjoni Spanjola. Din il-komunità ta' Lhud Sefardiċi kienet titkellem tip ta' Spanjol Lhudi magħruf bħala Haketia. Skont il-Kungress Lhudi Dinji kien għad fadal 100 Lhudi Marokkin biss f'Tétouan sal-2015.
Fl-1807, is-Sultan Slimane ordna r-rilokazzjoni tal-mellah lejn in-Nofsinhar tal-medina sabiex jibni moskea minflok is-sit preċedenti fi ħdan il-medina.
Il-mellah ta' Tétouan insterqulu r-rikkezzi tiegħu fil-Gwerra Ispanika-Marokkina tal-1860, meta kien hemm bejn 16 u 18-il sinagoga. Dan ġie segwit minn appelli fl-istampa Lhudija Ewropea biex il-komunitajiet Lhud bħal dik f'Tétouan jiġu appoġġati, u dan wassal għal sforz internazzjonali msejjaħ "il-Fond ta' Soljev tal-Marokk". L-organizzazzjoni Lhudija internazzjonali bbażata f'Pariġi, Alliance Israélite Universelle, flimkien mar-Rabbi Isaac Ben Walid ta' Tétouan, imbagħad fetħu l-ewwel skola tal-Lhud f'Tétouan fl-1862.
Wara l-eżodu tal-Lhud mill-Marokk wara l-1948, kien fadal biss ftit Lhud f'Tétouan. Sal-1967, kien għad fadal 12-il Lhudi biss (López Álvarez, 2003). Matul dak il-perjodu, bosta emigraw lejn l-Amerka t'Isfel u ferm wara lejn Iżrael, Spanja, Franza u l-Kanada. Illum il-ġurnata, l-unika sinagoga li għad fadal hi s-Sinagoga tar-Rabbi Isaac Bengualid, li tintuża bħala mużew.
Storja moderna
Tétouan kompliet titkabbar iktar meta saret il-belt kapitali tal-Protettorat Spanjol tal-Marokk bejn l-1913 u l-1956. L-amministrazzjoni Spanjola bniet diversi kwartieri ġodda 'l barra mis-swar tal-medina. Il-belt għaddiet minn trasformazzjoni urbana intensiva, fejn il-kwartieri u l-binjiet tagħha, imsejħa "Ensanche" (jiġifieri "estensjoni"), kisbu dehra simili ħafna għal dik ta' bliet Spanjoli oħra ta' dak iż-żmien. L-istruttura tagħha ġiet organizzata madwar pjazza ċirkolari kbira, issa msejħa "Plaza Mulay el Mehdi' (li qabel kienet Plaza Primo de Rivera). L-influwenza tal-protettorat baqgħet importanti anke wara l-indipendenza tal-pajjiż fl-1956.
F'Jannar 1984, u f'nofs is-Snin taċ-Ċomb taħt ir-renju tar-Re Hassan II (li miet fl-1999), faqqgħet rewwixta f'diversi bliet għal għadd ta' jiem minħabba ż-żieda fil-prezzijiet tal-prodotti bażiċi, wara l-implimentazzjoni tal-programm ta' aġġustament strutturali tal-Fond Monetarju Internazzjonali u tal-Bank Dinji. Ir-rewwixta ġiet imrażżna permezz ta' intervent militari. Għoxrin ruħ inqatlu f'Tétouan u bosta oħra ġew arrestati u ngħataw pieni ħorox.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Medina ta' Tétouan ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997.