cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fernando Torres
Internazzjonali
Nhar it-28 ta' Marzu 2009, Torres għamel is-60 apparenza għall-pajjiż tiegħu kontra t-Turkija fejn sar l-iżgħar plejer li laħaq din iċ-ċifra ta' preżenzi. Hu ġie msejjaħ fi ħdan l-iskwadra Spanjola għat-Tazza tal-Konfederazzjonijiet 2009. Hu skorja tripletta wara biss 17-il minuta f'logħba minn partita mill-fażi tal-gruppi tal-istess kompetizzjoni kontra New Zealand nhar l-14 ta' Ġunju, biex kiser ir-rekord tal-iktar tripletta veloċi minn plejer għat-tim Spanjol. Hu lagħab ukoll fit-telfa ta' 2–0 kontra l-Istati Uniti fis-semifinali, u kif ukoll fil-partita ta' spareġġ għat-tielet u r-raba' post, li Spanja rebħuha 3–2 wara l-ħin barrani.
Ħajja personali
Torres hu mgħarres lil Olalla Domínguez Liste, fejn ilu f'relazzjoni magħha mill-2001. Fi Frar tal-2009 ġie mħabbar li l-koppja kienet qed tistenna tarbija, li aktar wara kkonfermaw li se tkun tifla.
Statistika
Korretti sal-15 ta' Marzu 2013
Dehriet internazzjonali
Korretti sas-16 ta' Ottubru 2012
Norman Lowell
Norman Lowell (Pietà, 29 ta' Ġunju 1946) huwa l-fundatur tal-moviment politiku Malti, Imperium Europa, liema moviment ġie fundat fl-2000. Imperium Europa jħaddan politika liberali li taċetta l-kulhadd Lowell ikkontesta l-ewwel elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew fit-12 ta' Ġunju, 2004, fejn ġab 1,603 vot mal-ewwel għadd.
Riċentement, Lowell kien involut f'kampanji kontra l-immigrazzjoni ilegali li qed tiffaċja Malta, kif ukoll f'kampanja favur il-libertà tal-kelma u l-espressjoni. Fit-30 ta' Ġunju, 2005 huwa ġie akkużat b'instigazzjoni ta' mibgħeda razzjali u razziżmu minħabba l-viżjoni politika tiegħu, wara xi intervisti li dehru fis-sit Malti ta' satira politika, Maltafly.
Norman Lowell huwa bankier kwalifikat, espert tal-arti marzjali (huwa l-fundatur ta' Ch'uan Shu f'Malta) kif ukoll pittur fl-istil Dionysian action painting.
Lowell kiteb ukoll żewġ kotba li jitrattaw l-ideali politiċi tiegħu. Dawn huma Credo - a book for the very few u Imperium Europa - a book that changed the world.
Black metal
Black metal huwa sotto-ġeneru estrem tal-mużika metallika. Karetteristiċi komuni ta' dan it-tip ta' ġeneru jinkludu ritmi mgħaġġla, għajjat, kitarri alterati li għandhom ħoss tremoluż, tnabar ritmiċi u strutturi mużikali inkonvenzjonali. Matul it-tmeninijiet tas-seklu 20, bosta bends tal-metall ingħaqdu flimkien sabiex jipprovaw jifformaw prototip għall-Black Metal. Magħrufa bħala l-ewwel mewġa inkludiet fiha diversi bends bħal Venom, Bathory, Hellhammer u lil Celtic Frost. It-tieni mewġa qamet fil-bidu tad-disgħinijiet tas-seklu 20, diversi bends Norveġiżi nnominati bħala "Spearheaded", ngħidu aħna bħal: Mayhem, Burzum, Darkthrone, Immortal u Emperor. Ix-xena prekarja tal-Black Metal Norveġiż kien dak li żviluppa l-istil tad-dixxendenti tagħhom f'ġeneru distint. L-isipirazzjoni tax-xeni tal-Black Metal Norveġiż emarġinaw madwar l-Ewropa u l-Amerika ta' Fuq, però jingħad li ftit mix-xeni l-oħra żviluppaw l-istil uniku tagħhom mingħajr ebda konnessjoni mal-istil diġà stabbilit Norveġiż.
Inizzjalment sinonimu mal-Metall Sataniku, il-Black Metal ta' sikwit jintlaqa' b'ostilità mill-kultura inġenerali. Dan għaliex, bosta artisti jesprimu viżjonijiet Anti-Kristjani u misantropoċi, u ħafna mill-pijunieri magħrufin bħala tat-tieni mewġa għal dan il-ġeneru kienu akkużati b'vandaliżmu fuq knejjes u b'omiċidju. Wieħed jista' saħansitra jsib moviment żgħir Neo-Nażistiku f'dan il-ġeneru hekk influwenti, minkejja l-fatt li bosta sapporters u artisti prominenti jevitaw in-Nażiżmu u jopponu l-influwenza tiegħu fuq dan il-ġeneru hekk modern u vast, li kull ma jmur qiegħed ikompli jżid fil-popolarità tiegħu. Ġeneralment, il-komunità tal-Black Metal tikkondamina t-tiftix għall-kisba ta' suċċess jew attenzjoni, għax jippreferu jżommu 'il dan il-ġeneru inviżibbli mill-maġġoranza tal-poplu peress li huwa suġġett li jaf joħloq diversi kontroversji.
Logħob Olimpiku tas-sajf
Il-Logħob Olimpiku tas-sajf huwa avveniment sportiv internazzjonali li jsir f'belt differenti kull erba' snin. L-iktar edizzjoni riċenti saret f'Rio de Janeiro, il-Brażil. Il-Kumitat Olimpiku Internazzjonali jorganizzaw dawn il-logħba u jħares fuq il-preparamenti tal-belt ospitanti. F'kull avveniment Olimpiku, midalji tad-deheb jingħataw lil minn jispiċċa fl-ewwel post, midalji tal-fidda għat-tieni u midalji tal-bronż għat-tielet klassifikat; din it-tradizzjoni bdiet fl-1904. Is-suċċess tal-Olimpjadi tas-sajf wasslu għall-ħolqien tal-Logħob Olimpiku tax-xitwa.
L-Olimpjadi kibru minn kompetizzjoni ta' 42 avveniment b'inqas minn 250 kompetitur maskili minn 14-il pajjiż fl-1896 għal 302 avvenimenti b'10,768 kompetitur minn 204 pajjiżi fl-2012. Huma biss ħames pajjiżi – il-Greċja, l-Awstralja, Franza, ir-Renju Unit u l-Iżvizzera – li pparteċipaw f'kull Olimpjadi tas-sajf. L-unika pajjiż li minn tal-anqas rebaħ midalja tad-deheb f'kull edizzjoni huwa r-Renju Unit.
Tmintax-il pajjiż ospitaw fihom l-Olimpjadi tas-sajf, bl-Istati Uniti torganizza erba' edizzjonijiet tal-Olimpjadi tas-sajf. Il-bliet ta' Ateni, fil-Greċja, u Tokjo, fil-Ġappun, huma l-uniċi li ospitaw (jew se jospitaw) fihom żewġ edizzjonijiet.
Kwalifikazzjoni
Ir-regoli ta' kwalifikazzjoni għal kull sport Olimpiku huma ddettati mill-federazzjonijiet sportivi li jmexxu l-kompetizzjoni internazzjonali ta' dak l-isport. Għal sports individwali, il-kompetituri tipikament jikkwalifikaw wara li jkunu kisbu pożizzjoni partikulari f'xi avveniment internazzjonali jew fi klassifika tal-federazzjoni internazzjonali. Hemm regola ġenerali li massimu ta' tliet atleti individwali jistgħu jirrapreżentaw lil pajjiż f'kull kompetizzjoni. Il-Kumitati Olimpiċi Nazzjonali (KON) jistgħu jdaħħlu numru limitat ta' kompetituti kwalifikati għal kull avveniment, u l-KON jiddeċiedu liema kompetituri kwalifikati għandhom jintgħażlu f'każ li iktar ikunu laħqu xi punt ta' riferiment.
Pajjiżi ġeneralment jikkwalifikaw għal sports tat-timijiet permezz ta' turnej ta' kwalifikazzjoni fejn kull assoċjazzjoni kontinentali tingħata numru ta' sports fit-turnew Olimpiku. Kull pajjiż jista' jiġi rappreżentat minn mhux iktar minn tim wieħed f'kull kompetizzjoni (tim huwa żewġ persuni f'ċerti sports).
Gradwatorja tal-aqwa pajjiżi
Dati aġġornati skont il-31 Olimpjadi tas-sajf.
FC Torpedo-BelAZ Zhodino
FC Torpedo-BelAZ Zhodino (bil-Bjelorussu:ФК Тарпеда-БелАЗ Жодзіна) hu klabb tal-futbol mill-Bjelorussja li huwa bbażat fil-belt ta' Zhodino. Il-klabb jikkompeti fil-Premier League Bjelorussu, l-ogħla diviżjoni fil-futbol Bjelorussu.
Stadju
Stadju Torpedo huwa stadju multi-fin li jinsab ġewwa Zhodino. Huwa bħalissa qed jintuża l-aktar għal logħbiet tal-futbol u huwa l-grawnd ta' Torpedo-BelAZ Zhodino. L-istadju nfetaħ fl-1969, rinnovat fl-2011 u bħalissa jesa' 6,524 spattatur.
Anton Agius Muscat
Anton Agius Muscat (Ħamrun, 19 ta’ April 1931 - 2 ta' Frar 2018) kien għalliem u awtur Malti.
Studji
Studja l-Liċeo, is-St Michael’s Training College u f’St Mary University College ta’ Twickenhan, l-Ingilterra.
Għalliem
Fl-1950 beda jgħallem mad-Dipartiment tal-Edukazzjoni, fl-1960 laħaq assistent kap u fl-1970 inħatar Kap ta’ skola. Huwa rtira mis-servizz fl-1992.
Ħidma Favur il-Malti
Agius Muscat hu magħruf aktar għall-ħidma tiegħu fil-Moviment tal-Malti u l-Għaqda Letterarja Maltija fejn ħa ħsieb jippreżenta diversi programmi letterarji fiż-żewġ għaqdiet.
Fl-1960 kien milqugħ bħala membru tal-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti, magħrufa llum bħala l-Akkademja tal-Malti, u għal snin twal ħadem fil-kunsill kemm bħala Segretarju Relazzjonijiet Pubbliċi kif ukoll bħala Teżorier u Viċi President.
F’isem L-Akkademja tal-Malti organizza u mexxa erbatax-il programm televiżiv fl-1980/81 bl-isem Ħarsa mill-Qrib, li fihom it-telespettatur iltaqa’ ma’ kittieba anzjani.
Fl-1982, Karmenu Vassallo ddeskrivieh bħala “kontributur ħawtiel u lieżem fil-qasam ġurnalistiku Malti, b’ħemel ta’ kitba bl-Ingliż u bil-Malti ta’ qatgħa u xejra kulturali/edukattiva/soċjali."
Paolo Maldini
Paolo Maldini (twieled fis-26 ta' Ġunju 1968) huwa eks-plejer tal-futbol Taljan li kien ikkunsidrat fost l-aqwa difensuri li qatt lagħbu l-logħba. Il-karriera tiegħu qattagħha mal-Milan, fejn matul dan iż-żmien minbarra l-ħafna unuri miksuba, hu sar l-iktar plejer li għamel dehriet kemm għat-tim Milanist, kemm fis-Serie A u anki mat-tim nazzjonali Taljan.
Missieru hu Cesare Maldini, plejer veteran u kaptan tal-Milan u kowċ ta' suċċess għat-tim nazzjonali ta' taħt il-21 sena.
Karriera
Maldini għamel id-debutt fil-kampjonat mat-tim tal-Milan meta kien għadu sittax-il sena, fl-20 ta' Jannar 1985, kontra l-Udinese, bħala sostitut għall-imweġġa' Sergio Battistini. Din kellha tkun l-unika apparenza matul dak l-istaġun, però fl-istaġun ta' wara beda jingħata aktar opportunitajiet mal-ewwel ħdax.
Fl-istaġun suċċessiv, fl-età tenera ta' sbatax-il sena, Maldini sar plejer titulari mal-formazzjoni tar-rossoneri, bil-flokk numru 3 bħala difensur xellugi. L-ewwel gowl tiegħu minn fost id-29 li skorja fis-Serie A wasal fl-4 ta' Jannar 1987 kontra Como, li kien ukoll il-gowl rebbieħ tal-konfront. Fl-Ewropa, il-gowl dam ma wasal sal-21 ta' Ottubru 1992, fejn dan kien ukoll il-gowl partita kontra Slovan Bratislava.
Mill-istaġun 1997–98, wiret il-faxxa ta' kaptan minn Franco Baresi li kien temm il-karriera tiegħu. L-istess passaġġ tal-faxxa kien diġà seħħ fl-1994 mat-tim nazzjonali Taljan, meta Baresi ħallielu l-faxxa ta' kaptan wara l-edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja li ġiet ospitata fl-Istati Uniti.
Bayzo
Bayzo (San Pawl il-Baħar, 3 t’April, 1947 - 1 ta' Frar 2018) imwieled Anthony Camilleri u magħruf ukoll bħala Tony Camilleri, kien kantant popolari Malti.
Jibqa’ magħruf għal-leħen uniku li kellu kif ukoll għal kanzunetti mill-isbaħ fosthom Qalu li Raw li kien ħa sehem biha fil-Festival Internazzjonali tal-Kanzunetta Maltija tal-1986.
The Malta Bums
Fis-snin sittin kien ukoll wieħed mill-kantanti ewlenin tal-grupp The Malta Bums. Tibqa' magħrufa l-kanzunetta tiegħu L-Ewwel Tfajla li ħabbejt.
Il-Bayzo flimkien ma’ Freddie Portelli, l-aħwa Paul u Mario Perrone, Tony Muscat u Tony Bartolo, kienu jiltaqgħu fl-għelieqi tal-inħawi ta' San Pawl il-Baħar u joqogħdu jdoqqu u jkantaw. Minn hemm twieldu l-Malta Bums li oriġinarjament l-isem kienu The Bums.
Festivals
Wara li kien infired minn The Malta Bums, kien għaqqad il-grupp tiegħu ‘Bayzo’s Klikka’, attiv f’bosta lukandi u nightclubs. Ħa sehem f’bosta festivals u musicals.
Kien mar għal tour fl-Awstralja, il-Kanada u l-Istati Uniti fejn kanta u daqq għall-emigranti Maltin.
Irrappreżenta lil Malta f’xi konkorsi li ħa sehem fihom fil-Polonja u s-Slovakkja.
Film
Bayzo kien ingħata parti fil-film tar-RAI Cristoforo Colombo (1984) li partijiet minnu nġibdu f’Malta u anki fir-Repubblika Domenikana. Hawn il-Bayzo kien għamel sitt ġimgħat fuq dan is-sett flimkien mal-atturi John Suda u Lino Mintoff.
Rock Operas
Kien ħa sehem fir-rock operas Dream – l-ewwel rock opera Maltija mtellgħa fit-Teatru Manoel fl-1974.
Unur
Nhar is-27 ta’ Ġunju 2013, il-Bayzo ingħata l-Midalja Ġieħ San Pawl il-Baħar.
Mewt
Il-Partit Laburista qies il-mewt tal-Bayzo bħala telfa kbira għax-xena mużikali Maltija minħabba li għal snin twal, Camilleri kien magħruf bħala wieħed mill-personaġġi ewlenin fil-qasam mużikali Malti. Filwaqt li l-PL fakkar fil-prestazzjonijiet internazzjonali tiegħu fejn ippromwova l-mużika Maltija, irrefera b’mod speċjali għall-interpretazzjoni tal-Bayzo fir-Rock Opera, Ġensna.
Julie Wilhelmine Hagen-Schwarz
Julie Wilhelmine Hagen-Schwarz ( 27 ta' Ottubru 1824– 20 ta' Ottobru 1902) kienet pittriċi Ġermaniża tal-Baltiku, primarjament tar-ritratti.
Bijografija
Kienet bint il-pittur August Matthias Hagen ; twieldet waqt li l-ġenituri tagħha kienu fuq eskursjoni tal-pittura. Hija uriet interess bikri fit-tpinġija, u għalhekk missierha ma ħela l-ebda żmien biex jagħtiha il-lezzjonijiet. Wara li ggradwat mill-iskejjel pubbliċi, hija rreġistrat fl-Università ta' Dorpat (issa magħrufa bħala l-Università ta' Tartu), fejn ġiet attirata għall-pittura tar-ritratti.
Wara li ggradwat, hija rċeviet borża ta' studju biex tistudja l-Ġermanja. Bdiet tistudja ma' Friedrich Gonne fi Dresden, imbagħad marret Munich, kisbet pożizzjoni fil-workshops ta' Moritz Rugendas. Tliet snin wara, hi rritornat lejn Tartu u rċeviet borża ta' studju oħra miz-Zar Nicholas I biex tistudja l-Italja. Din id-darba, hija kienet akkumpanjata minn missierha, li ttama li l-klima Taljana tgħin biex ittejjiblu l-vista.
Fl-1854 hi rritornat id-dar, diġà artist magħruf minħabba l-parteċipazzjoni tagħha f'diversi wirjiet madwar l-Ewropa. Ftit wara, hija żżewġet l-astronomu Ludwig Schwarz, li aktar tard sar Direttur tal-osservatorju lokali. Il-qamar tal-għasel tagħhom kienet tikkonsisti fi spedizzjoni lejn ix-Xlokk tas-Siberja, li tkopri 600 mil, fejn żewġha kien parti minn tim li jesplora riżorsi minerali u jħejji mappa dettaljata f’isem is-Soċjetà Ġeografika Russa. Kif wieħed kien jistenna, hi ħadet l-opportunità biex tpinġi dak kollu li kien ta' interess.
Fl-1858, hija saret l-ewwel mara eletta għall-Akkademja Imperjali tal-Arti. Wara dan, qattgħet ħafna mill-ħin tagħha f'San Pietruburgu, billi tipparteċipa fl-esibizzjonijiet lokali u nazzjonali kollha. B'kollox, hija pproduċiet aktar minn 700 ritratt.
Michael Falzon
Michael Falzon (16 ta' Novembru 1961, Tas-Sliema, Malta) huwa l-Ministru tal-Familja u Drittijiet tat-Tfal u Deputat Laburista fil-Parlament Malti. Kien Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Simplifikazzjoni tad-Data, u qabel kien ukoll Deputat Mexxej għall-Affarijiet tal-Partit tal-Partit Laburista (PL).
Bin Mosè u Carmela mwielda Said. Fi tfulitu kien iqatta’ ħafna mill-ħin tiegħu jaqra fil-ħanut tal-merċa ta’ missieru.
Edukazzjoni
L-ewwel snin tal-iskola għaddihom fil-Kulleġġ San Albert il-Kbir, f’Tas-Sliema u fil-Belt; filwaqt li wara kompla jistudja s-Sixth Form, il-Belt Valletta. Daħal jaħdem mal-Bank of Valletta fl-1979, bħala skrivan. Minn dejjem wera x-xewqa li jaqbad il-karriera ta’ avukat u fl-1985 beda jistudja l-liġi fl-Università ta’ Malta, minn fejn iggradwa bħala nutar fl-1989 u bħala avukat fl-1991.
Bħala impjegat tal-istess Bank kompla jistudja u kiseb ukoll iċ-ċertifikat ACIB – Associate of the Chartered Institute of Bankers. Baqa’ dejjem jaħdem mal-istess Bank u llum jokkupa l-kariga ta’ Executive Head fl-Uffiċċju Legali tal-istess Bank of Valletta.
Politika
L-Avukat Michael Falzon, ilu jaħdem fil-Partit fuq bażi ċentrali sa mill-1992. Wara li kien ta sehmu fl-Elezzjoni Ġenerali ta’ Frar 1992, huwa waqqaf u mexxa b’mod professjonali l-Uffiċċju Elettorali tal-Partit Laburista għal ħdax-il sena sħaħ u fil-fatt, baqa’ jżomm il-kariga ta’ Election Manager sal-2003.
Tul il-karriera politika tiegħu, Michael Falzon attenda għadd ta’ konferenzi u kellu laqgħat ma’ politiċi ewlenin barranin, barra minn Malta. Ewlenin fosthom, mal-eks Prim Ministru tar-Renju Unit Tony Blair, ma’ Massimo D’Alema, eks Prim Ministru tal-Italja, mal-President tal-Grupp tas-Soċjalisti Ewropej fil-Parlament Ewropew Martin Schulz, u oħrajn.
Wara l-Elezzjoni tal-2013, huwa nħatar Segretarju Parlamentari għall-Ippjanar u Simplifikazzjoni tad-Data imma rriżenja minn din il-kariga f'Jannar 2016, għalkemm baqa' Deputat Parlamentari attiv fil-Partit Laburista. Fl-2017, inħatar Ministru tal-Familja u Drittijiet tat-Tfal.
Xjenza spazjali
lemin|daqsminuri|250x250px|Osservazzjoni ggwidata bil-laser tat-[[Triq ta' Sant'Anna|Triq ta’ Sant’Anna fl-Osservatorju ta’ Paranal fiċ-Ċilì fl-2010]] Ix-xjenza spazjali tinkludi d-dixxiplini xjentifiċi kollha li jinvolvu l-esplorazzjoni spazjali u li jistudjaw fenomeni naturali u korpi fiżiċi li jokkorru fl-ispazju, bħall-mediċina spazjali u l-astrobijoloġija.
Astronomija
Ix-xjenzati jistudjaw għadd sħiħ ta’ oġġetti astronomiċi. Il-pożizzjoni tad-Dinja fl-univers meta mqabbel mal-oġġett astronomiku tintuża għall-orjentazzjoni tagħhom. daqsminuri|Id-diversità li hemm fit-tipi u fl-iskali differenti ta’ oġġetti astronomiċi jwasslu biex il-qasam ta’ studju dejjem isir iktar speċjalizzat.
Astronawtika
daqsminuri|Kronoloġija proposta tal-oriġini tal-ispazju, mill-kożmoloġija fiżika Astronawtika – xjenza u inġinerija tat- trasport spazjali u tat-titjiriet spazjali, sottogrupp tal-inġinerija ajruspazjali (li tinkludi t-titjir atmosferiku)
daqsminuri|L-astronawta [[Piers Sellers waqt it-tielet mixja spazjali tal-STS-121, dimostrazzjoni tat-tekniki tat-tiswija tat-tagħmir spazjali]]
Gerbrand van den Eeckhout
Gerbrand van den Eeckhout (twieled fid-19 ta' Awwissu 1621 – miet fid-29 ta' Settembru 1674) kien pittur tal-Epoka tad-Deheb Olandiża u student favorit ta' Rembrandt. Huwa kien ukoll intaljatur, inċiżur, poeta dilettant, kollezzjonista u konsulent tal-arti.
Bijografija
Gerbrand twieled f'Amsterdam, iben ġojjellier, Mennonita li ħarab wara l-1585 minn Anversa lejn it-Tramuntana. Fl-1631 ommu mietet. It-tieni mara ta' missieru kienet Cornelia Dedel, bint il-fundatur tal-kamra ta' Delft tal-Kumpanija Olandiża tal-Lvant tal-Indja.
Arnold Houbraken jirrakkonta li Van den Eeckhout kien student ta' Rembrandt. Kien student ma' Ferdinand Bol, Nicolaes Maes u Govert Flinck, iżda kien meqjus inferjuri għalihom bħala ħila u esperjenza; f'qasir żmien tant irnexxielu jitgħallem minn Rembrandt li l-pitturi tiegħu ġew konfużi ma' dawk tal-imgħallem tiegħu.
Eeckhout ma jaqbadx u sempliċement jikkopja s-suġġetti; jieħu wkoll l-għamliet, il-figuri, l-ilbies Lhudi u l-effetti pittoreski tal-imgħallem tiegħu. Diffiċli tagħti ġudizzju preċiż dwar il-kwalitajiet ta' Eeckhout fil-bidu tal-karriera tiegħu. L-iżjed opri bikrin tiegħu x'aktarx li kienu dawk fejn għamel l-iżjed riproduzzjonijiet fidili tax-xogħlijiet partikolari ta' Rembrandt. B'mod esklużiv, ix-xogħol tiegħu fih sfumatura ta' aħdar fid-dellijiet li jxekkel l-armonija tal-opra, kif ukoll varjetà ta' sfumaturi li jistonaw, fuq superfiċe uniformi u daqqa tal-pinzell iktar veloċi milli sottili.
Eeckhout issieħeb kmieni fix-Xirka ta' Amsterdam. Meta kiber, Eeckhout kellu suċċess l-iktar fir-ritratti, pereżempju ta' Isaac Commelin (qabel identifikat bħala ritratt tal-istoriku Olfert Dapper (1669)), fil-kollezzjoni Städel fi Frankfurt. Eeckhout okkażjonalment varja l-istil tiegħu. Huwa segwa lil Gerard ter Borch f'Gambling Soldiers, fi Stafford House, u Soldiers' Merrymaking, fil-kollezzjoni tal-Markiża ta' Bute. Fost l-aqwa xogħlijiet ta' Eeckhout insibu Kristu fit-Tempju (1662), fi Munich, il-Ġermanja, u Haman u Mordecai tal-1665, f'Luton House. daqsminuri|259x259px|Viżjoni ta' Cornelius iċ-Ċenturjun (1664) Eeckhout, li qatt ma żżewweġ, kien apprezzat ukoll bħala midħla tal-arti, u kien jingwala mal-poeti u max-xjenzati. Lejn l-aħħar ta' ħajtu kien qed jgħix ma' oħtu tar-rispett, armla, f'Herengracht, f'parti prestiġjuża ħafna tal-kanal. Huwa miet f'Amsterdam.
Torri tal-Madliena
thumb|200px|right|It-Torri tal-Madliena, fotografija meħuda mill-irdum lejn in-nofsinhar tat-torri It-Torri tal-Madliena hu fortizza fuq il-gżira ta' Malta mibni mill-Kavallieri ta' Malta. Dan huwa torri tal-għassa li qiegħed fil-għoli fuq ix-xatt punenti ta' Ras l-Irqiqa fit-tramuntana ta' Malta.
Huwa wieħed mis-sensiela ta' 13-il torri ta' de Redin mibnijin bil-għan li jkun hemm forma ta' komunikazzjoni bejn Għawdex u l-kwartieri ġenerali tal-Kavallieri fil-belt Valletta. Lejn il-punent minn dan it-torri jidher it-Torri ta' Qalet Marku (magħruf ukoll bħala ta' San Mark), u lejn il-lvant jidher it-Torri ta' San Ġorġ.
Meta l-Ingliżi ħadu lil Malta f'idejhom, dan it-torri baqa' jservi għal skopijiet militari. Fis-seklu 19, ġie mmodifikat sabiex ikun jista' jiflaħ kanun ta' 64 libbra fuq il-bejt.
It-torri jidher li huwa f'kundizzjoni mitluqa inkwetanti. Il-valur storiku tiegħu huwa mitluf fost il-modifikazzjonijiet kif ġie ġie u l-bini llegali maġenbu.
Jekk wieħed iħares lejh minn nofsinhar jista' josserva li sarulu bosta bidliet li ma kinux ippjanati minn qabel. Il-bieb oriġinali fit-tieni livell ġie magħluq bil-ġebel u għalhekk ma baqax evidenti, il-plakka kommemorattiva tal-Gran Mastru m'għadhiex hemm u minflokha hemm ċangatura tal-ġebel. Hemm bieb tal-ħadid fil-bieb il-ġdid li jgħarraq il-valur storiku tat-torri. Hemm ukoll ħsara ċara fin-naħa tan-nofsinhar ta' din il-binja storika
Fil-qrib hemm binja li tidher li kienet installazzjoni militari tat-Tieni Gwerra Dinjija.
Studju Esperanto tas-Sajf
Programm
daqsminuri| L-għalliema f'SES 2011 L-għan ewlieni tas-SES huwa li jgħallem l- Esperanto u tlett sigħat jintużaw kull filgħodu fi klassijiet tal-Esperanto f'ħames livelli differenti, li jvarjaw mill-livell tas-CEFR A1 sa C1. Matul wara nofsinhar, ikun hemm lezzjonijiet, workshops u logħob. Fil-għaxija ikun hemm kunċerti u bar; artisti li għamlu fis-SES jinkludu Kim Henriksen, JoMo u La Perdita Generacio. Matul il-ġimgħa, iseħħu wkoll ħarġiet għall-inħawi. L-għalliema jinkludu esperantisti ta’ fama bħal Bertilo Wennergren u Stano Marček.
2014
daqsminuri| Jorge Camacho Fl-2014, SES ġara darbtejn għall-ewwel darba. Iż-żewġ avvenimenti kienu appoġġjati mill-Assoċjazzjoni Dinjija tal-Esperanto u l-Organizzazzjoni Dinjija taż-Żgħażagħ Esperanto. L-ewwel u akbar avveniment seħħ mit-12 ta' Lulju sal-20 ta' Lulju f'Nitra, is-Slovakkja u kien appoġġjat uffiċjalment mill-ministru tal-edukazzjoni Slovakk, Dušan Čaplovič, il-president tar-Reġjun ta ' Nitra, Milan Belica, u s-sindku ta' Nitra, Jozef Dvonč. Attendew 248 persuna minn 28 pajjiż. Minbarra l-lezzjonijiet tradizzjonali ta' l-Esperanto, din l-edizzjoni ta' SES inkludiet għall-ewwel darba kors tal-letteratura u kultura tal-Esperanto mmexxija mill-kittieba Jorge Camacho u Nicola Ruggiero.
Mis-17 ta' Awwissu sal-25 ta' Awwissu, it-tieni SES seħħ għall-ewwel darba barra s-Slovakkja, f'Kolysysvo, Distrett ta' Solnechnogorsky, Oblast ta' Moska. 87 persuna minn 10 pajjiżi attendew l-avveniment li kien ko-organizzat mill-Assoċjazzjoni tal-Esperanto f'Moska u l-Unjoni tal-Esperantisti Russi. Minbarra lezzjonijiet tal-Esperanto, hija inkludiet kors ta’ traduzzjoni u kors tal-lingwa Russa.
2015
L-għaxar SES seħħ mill-11 ta' Awwissu sad-19 ta' Awwissu f'Martin, is-Slovakkja. Kien appoġġjat mill-ministru ta' l-edukazzjoni Slovakka, Juraj Draxler, il-president tar-Reġjun ta' Žilina, Juraj Blanár, u s-sindku ta' Martin, Andrej Hrnčiar.
Miosireninae
Miosireninae hija sottofamilja ta' mammiferi plaċentati (il-baqar tal-baħar) estinti, fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Eutheria, fl-ordni Sirenia, fil-familja Trichechidae ma' sottofamilja oħra (Trichechinae) bil-ġeneri kollha estinti magħrufa biss minn speċi fossili.
Piramidi Eġizzjani
daqsminuri|Veduta tal-piramidi f'Giza mill-pjanura fin-nofsinhar tal-kumpless. Mix-xellug għal-lemin, l-akbar tlieta huma: il-[[Piramida ta 'Menkaure|Piramida ta' Menkaure, il-Piramida ta' Khafre u l-Piramida l-Kbira ta' Khufu. It-tliet piramidi iżgħar fit-tagħrif miksub huma strutturi sussidjarji assoċjati mal-piramida ta' Menkaure.]] Il-piramidi Eġizzjani huma strutturi antiki tal-ġebel f'forma ta' piramida li jinsabu fl-Eġittu. Minn Novembru 2008, is-sorsi jiċċitaw li jew 118 jew 138 bħala n-numru ta' piramidi Eġizzjani identifikati. Ħafna nbnew bħala oqbra għall-faraoni tal-pajjiż u l-konsorti tagħhom matul il-perjodi tar-Renju l-Qadim u Nofsani.
L-iktar piramidi Eġizzjani famużi huma dawk li jinstabu f'Giza, fil-periferija tal-Kajr. Bosta mill-piramidi ta' Giza huma magħduda fost l-akbar strutturi li qatt inbnew. Il-Piramida ta’ Khufu hija l-akbar piramida Eġizzjana. Hija l-unika waħda mis-Seba' Għeġubijiet tad-Dinja Antika għadha teżisti.
Żvilupp storiku
L-ewwel piramida Eġizzjana dokumentata storikament hija attribwita mill-Eġitoloġisti lill-faraon Djoser tat-Tielet Dinastija. Għalkemm l-Eġitoloġisti spiss jikkreditaw lill-vizir tiegħu Imhotep bħala l-perit tiegħu, l-Eġizzjani dinastiċi nfushom, fl-istess ħin jew f’ħafna kitbiet dinastiċi sussegwenti dwar il-karattru, ma akkreditawhx la bid-disinn tal-piramida ta’ Djoser u lanqas bl-invenzjoni tal-arkitettura tal-ġebel. Il-Piramida ta’ Djoser l-ewwel inbniet bħala struttura kwadra li tixbah mastaba, li bħala regola kienet magħrufa li inkella kienet rettangolari, u ġiet estiża diversi drabi permezz ta’ serje ta’ saffi ta’ akkrezzjoni, biex tipproduċi l-istruttura piramidali imtarrġa li naraw illum. L-Eġitoloġisti jemmnu li dan id-disinn serva bħala taraġ ġiganteski li bih ir-ruħ tal-faraon mejjet tista’ titla’ lejn is-smewwiet.
Ħafna wara t-tmiem tal-perjodu tal-bini tal-piramidi tal-Eġittu stess, faqqgħet il-bini tal-piramida f’dak li hu s- Sudan tal- lum, wara li ħafna mill-Eġittu ġew taħt it-tmexxija tar-Renju ta’ Kush, li dak iż-żmien kienet ibbażata f’Napata. Il-ħakma ta’ Napatan, magħrufa bħala l-25 Dinastija, damet mis-750 QK sas-664 QK, u matul dak iż-żmien il-kultura Eġizzjana ħalliet impressjoni li ma titħassarx fuq il-Kushites. Il-perjodu Meroitiku tal-istorja Kushite, meta s-saltna kienet iċċentrata fuq Meroë, (bejn wieħed u ieħor fil-perjodu bejn it-300 Q.E.K u t-300 QK), esperjenzat qawmien mill-ġdid tal-bini tal-piramida, li ra aktar minn mitejn piramida rjali indiġena ispirata mill-Eġittu. Oqbra mibnija fil-viċinanza tal-bliet kapitali tar-renju.
Al-Aziz Uthman (1171–1198), it-tieni Sultan Ayyubid tal-Eġittu, ipprova jeqred il-kumpless tal-piramida ta’ Giza. Huwa ċeda wara li għamel biss ħsara lill-Piramida ta' Menkaure minħabba li l-kompitu wera li kien kbir wisq.
Simboliżmu piramidali
daqsminuri|350x350px|Dijagramma tal-istrutturi interni tal-Piramida l-Kbira. Il-linja ta’ġewwa tindika l-profil preżenti tal-piramida, il-linja ta’ barra tindika l-profil oriġinali. Huwa maħsub li l-forma tal-piramidi Eġizzjani tirrappreżenta l-munzell primordjali li minnu l-Eġizzjani emmnu li nħolqot l-art. Il-forma tal-piramida hija wkoll maħsuba li hija rappreżentattiva tar-raġġi dixxendenti tax-xemx, u ħafna mill-piramidi kienu ffaċċjati b'ġebla tal-franka bajda illustrata, li tirrifletti ħafna, sabiex tagħtihom dehra brillanti meta titqies mill-bogħod. Il-piramidi ħafna drabi kienu msemmija wkoll b'modi li jirreferu għal-luminexxenza solari. Pereżempju, l-isem formali tal-Piramida Bent f'Dahshur kien Il-Piramida li Tiddi Nofsinhar, u dak ta' Senusret II f'El Lahun kien Senusret Shines.
Il-piramidi Eġizzjani kollha nbnew fuq ix-xatt tal-punent tan-Nil, li, bħala s-sit tax-xemx li kienet niżlet, kienet assoċjata mal-isfera tal-mejtin fil-mitoloġija Eġizzjana.
Numru u lok tal-piramidi
Fl-1842, Karl Richard Lepsius ipproduċa l-ewwel lista moderna ta’ piramidi - issa magħrufa bħala l-lista ta’ piramidi Lepsius - li fiha għadd 67. Minn dakinhar ġew skoperti ħafna oħrajn. Minn Novembru 2008, ġew identifikati 118-il piramida Eġizzjana. Il-lokazzjoni tal-Piramida 29, li Lepsius sejjaħ il-"Piramida Bla Kap", intilfet għat-tieni darba meta l-istruttura ġiet midfuna mir-ramel tad-deżert wara l-istħarriġ ta' Lepsius. Instab mill-ġdid biss waqt tħaffier arkeoloġiku li sar fl-2008.
Ħafna piramidi jinsabu fi stat ħażin ta’ preservazzjoni jew midfuna mir-ramel tad-deżert. Jekk jidhru fil-livelli kollha, jistgħu jidhru bħala ftit iktar minn munzelli ta' terrapien. Bħala konsegwenza, l-arkeoloġi qed ikomplu jidentifikaw u jistudjaw strutturi piramidi kif qabel ma kienu misjuba.
L-iktar piramida riċenti li ġiet skoperta kienet dik ta' Sesheshet f'Saqqara, omm il-faraon Teti tas-Sitt Dinastija, imħabbra fil-11 ta' Novembru 2008.
Il-piramidi kollha tal-Eġittu, minbarra l-piramida żgħira tat-Tielet Dinastija f'Zawyet el-Maiyitin, jinsabu fuq ix-xatt tal-punent tan-Nil, u l-biċċa l-kbira huma miġbura flimkien f'numru ta' għelieqi tal-piramida. L-aktar importanti minn dawn huma elenkati ġeografikament, mit-tramuntana għan-nofsinhar, hawn taħt.
Abu Rawash
daqsminuri|xellug|il-piramida ta' djedefre fil-biċċa l-kbira meqruda
Dahshur
daqsminuri|xellug|il-piramida l-ħamra ta ’sneferu
Meidum
daqsminuri|xellug|il-piramida f'meidum
Hawara
daqsminuri|xellug|il-piramida ta' amenemhet iii f'hawara
El-Kurru
daqsminuri|xellug|il-piramida ta' piye f'el-kurru
Nuri
daqsminuri|xellug|Taharqa piramida f'nuri Taharqa, ħakkiem Kushite tal-Ħamsa u Għoxrin Dinastija, bena l-piramida tiegħu f'Nuri. Kien l-ikbar fiż-żona (is-Sudan tat-Tramuntana).
Dati u għoli tal-kostruzzjoni
It-tabella li ġejja tistabbilixxi l-kronoloġija tal-kostruzzjoni tal-biċċa l-kbira tal-piramidi ewlenin imsemmija hawn. Kull piramida hija identifikata permezz tal-pharaoh li ordnaha tinbena, ir-renju approssimattiv tiegħu, u l-post tagħha.
Tekniki ta' kostruzzjoni
xellug|daqsminuri|300x300px|Disinn li juri t-trasport ta' koloss. L-ilma mferra' fit-triq ta' l-islitta, li l-Eġitoloġisti ilhom miċħuda bħala ritwali, iżda issa kkonfermata bħala fattibbli, serva biex iżid l-ebusija tar-ramel, u x'aktarx naqqas b'50% il-forza meħtieġa biex titmexxa l-istatwa. Il-bini tal-piramidi kien jinvolvi ċ-ċaqliq ta ’kwantitajiet kbar ta’ ġebel. Fl-2013, papiri skoperti fid-deżert Eġizzjan ħdejn il-Baħar l-Aħmar mill-arkeologu Pierre Tallet żvelaw id-Djarju ta’ Merer, uffiċjal tal-Eġittu involut fit-trasport tal-ġebla tal-franka max-Xmara Nil. Dawn il-papiri jiżvelaw proċessi fil-bini tal-Piramida l-Kbira f'Giza, il-qabar tal-Fargħun Khufu, eżatt barra l-Kajr modern.
Pjuttost milli trasport fuq l-art tal-ġebla tal-franka użata fil-bini tal-piramida, hemm evidenza - fid-Djarju ta’ Merer u minn fdalijiet ippreservati ta’ kanali antiki u dgħajjes tat-trasport - li blokki tal-franka ġew trasportati tul ix-Xmara Nil. Huwa possibbli li blokki tal-barrieri mbagħad ġew ittrasportati lejn is-sit tal-kostruzzjoni minn slitti tal-injam, bir-ramel quddiem l-islitta mxarrba biex tnaqqas il-frizzjoni. Qtar ta' ilma ħoloq pontijiet bejn il-ħbub tar-ramel, u għinhom jeħlu flimkien.
Katidral ta' Amiens
daqsminuri|Il-faċċata tal-Katidral ta' Amiens. Il-Bażilika-Katidral tal-Madonna ta' Amiens (bil-Franċiż: Basilique Cathédrale Notre-Dame d'Amiens), jew sempliċement il-Katidral ta' Amiens, huwa knisja Kattolika Rumana. Il-katidral huwa s-sede tal-Isqof ta' Amiens. Jinsab fuq għolja żgħira fuq ix-xmara Somme f'Amiens, il-belt kapitali amministrattiva tar-reġjun ta' Picardie ta' Franza, madwar 120 kilometru (75 mil) fit-Tramuntana ta' Pariġi.
Patri Feliċjan Bilocca
Patri Feliċjan Bilocca twieled il-Furjana nhar l-1 ta' Ġunju, 1914 minn Ġużeppi u Elena mwielda Agius. Kien it-tielet wild minn familja ta' tlettax. Il-ġenituri tiegħu kienu joqogħdu fi Triq il-Miratur, il-Furjana. Il-ġenituri meta twieled tawh l-isem ta' Karmenu. Il-figura ta' l-omm ħalliet impatt kbir fuqu u sa mewtha ħabbha b'imħabba kbira. Anki meta kiber baqa' jieħu l-pariri tagħha. Ħa l-ewwel edukazzjoni tiegħu fl-iskola primarja tal-Floriana. Studja l-Model School il-Belt u minn hemm inkiteb fl-iskola ta' l-Inġinerija Nixon School.
Katidral ta' Amiens
Il-katidral inbena kważi kollu bejn l-1220 u madwar l-1270, perjodu tassew qasir għal katidral Gotiku, u b'hekk għandha unità mhux tas-soltu fl-istil. Il-Katidral ta' Amiens huwa eżempju klassiku tal-istil Gotiku Superjuri tal-arkitettura Gotika. Għandu wkoll xi karatteristiċi tal-istil Rayonnant ta' wara fit-twieqi għoljin imkabbrin tal-kor, li ġew miżjuda f'nofs is-snin 50 tas-seklu 13.
Patri Feliċjan Bilocca
Kienu għadu lanqas temm il-kors meta għamel it-talba biex jissieħeb mal-Kapuċċini. Fit-22 ta' Settembru, 1929 beda n-novizzjat u snin wara ġie ordnat saċerdot minn idejn Monsinjur Mikiel Gonzi. Mar jistudja fl-Università Gregorjana ta' Ruma minfejn kiseb dottorat fit-Teoloġija Dommatika u diploma fis-Soċjoloġija u l-Ekonomija Soċjali. Felicjan Bilocca kien wiehed mill-ewwel għalliema tas-Soċoloġija f'Malta u ma naqasx li jikteb dwarha kemm fil-kotba kif ukoll l-artikli tiegħu. Ibbaża priedki sħaħ minn dik il-lenti.
Katidral ta' Amiens
Il-bennejja tiegħu ppruvaw jimmassimizzaw id-dimensjonijiet interni sabiex jgħollu il-binja kemm jistgħu u jidħol iktar dawl. B'riżultat ta' dan, il-Katidral ta' Amiens huwa l-ikbar wieħed fi Franza, u fih 200,000 metru kubu, jiġifieri kbir biżżejjed bih ġo fih joqogħdu żewġ katidrali bid-daqs tal-Katidral ta' Notre Dame ta' Pariġi.
Patri Feliċjan Bilocca
Aktarx li l-iktar fażi eċitanti ta' ħajtu kienet meta kien kappillan il-Marsa. Dan kien bejn l-1949 u l-1958. Lill-Marsin ħabbhom u għenhom kemm felaħ. Mhux biss bhala kappillan imma stinka biex il-Marsa tikseb dinjità u titjib fiżiku. Bena l-Knisja tal-Madonna tad-Dmugħ fil-Marsa, illum Marija Reġina. Skond ma ħalla miktub fid-djarji tiegħu minħabba dan il-pass is-superjuri tiegħu keċċewh minn kappillan u bagħtuh fil-kunvent tal-Furjana f'ċella viċin il-kamra tal-banju.
Katidral ta' Amiens
Il-katidral tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1981. Għalkemm tilef il-biċċa l-kbira tal-ħġieġ ikkulurit oriġinali tiegħu, il-Katidral ta' Amiens huwa rinomat għall-kwalità u għall-kwantità ta' skulturi Gotiċi bikrin tas-seklu 13 fil-faċċata prinċipali tal-Punent u fil-portal tat-transett tan-Nofsinhar, kif ukoll għall-kwantità kbira ta' skulturi polikromatiċi minn perjodi iktar 'il quddiem fuq ġewwa tal-binja.
Patri Feliċjan Bilocca
Kien magħruf ghall-karattru sod li kellu u l-fehmiet tiegħu ggwidaw għadd ta' studenti tiegħu li wara laħqu patrijiet. Sa hemm min isostni li kien ħalla hafna influwenza fuq l-Arċisqof Mikiel Gonzi. Aspett li spikka hafna f’hajtu kien il-ġurnaliżmu. Kiteb ghadd enormi ta’ artikli li dehru f'gurnali bhall-Lehen is-Sewwa u l-orizzont. L-ahhar artiklu deher ftit jiem biss qabel ma miet. L-artikli ta’ qabel l-1971 huma artikli li ddefendew il-pozizzjoni tal-Knisja. Dak kien zmien l-interdett u s-sittinijiet ma kinux facli ghal Malta.
Katidral ta' Amiens
Katidrali bikrin
Skont it-tradizzjoni lokali, il-Kristjaneżmu twassal f'Amiens fis-seklu 3 W.K. permezz ta' żewġ martri Kristjani, magħrufa bħala Firmin il-Martri u Firmin il-Kunfessur. San Martin ġie mgħammed f'Amiens fit-334. Il-knisja ġiet maħnuqa mill-invażjonijiet tal-Vandali, u ma reġgħetx irpiljat qabel tmiem is-seklu 5, permezz tal-magħmudija ta' Clovis I fl-498 jew fl-499. L-ewwel Isqof ta' Amiens kien Edibus, li pparteċipa f'Kunsill fil-511. Katidral bikri b'żewġ knejjes iddedikati liż-żewġ Firmini jingħad fid-dokumenti li eżista fis-sit tal-knisja attwali, iżda ma hemm l-ebda evidenza arkeoloġika. Salvius, l-isqof ta' Amiens għall-ħabta tas-600, huwa kkreditat li bena dan il-katidral, iżda l-akkuratezza tal-Ħajja tiegħu hija dubjuża ħafna.
In-nar qered iż-żewġ knejjes u l-biċċa l-kbira tar-raħal, u minflok inbena katidral Rumanesk bejn l-1137 u l-1152. Dan il-katidral ospita ż-żwieġ fl-1193 tar-Re Filippu II ta' Franza. Fl-1206 il-Katidral ta' Amiens irċieva relikwa famuża, ras Ġwanni l-Battista, li kienet inxtrat f'Kostantinopli. Din ir-relikwa wasslet biex il-Katidral ta' Amiens isir destinazzjoni ewlenija tal-pellegrinaġġi, u taha sors importanti ta' dħul. Ir-relikwarju nqered matul ir-Rivoluzzjoni Franċiża iżda replika magħmula fl-1876 minn ġojjellier minn Pariġi, li uża ftit mill-kristalli tal-blat oriġinali, tintwera sa llum il-ġurnata fit-Teżor tal-Katidral.
Patri Feliċjan Bilocca
L-artikli ta' din il-ħabta wieżnu l-politika Laburista u saħħansitra ħa pożizzjonijiet kontra l-Arċisqof Ġużeppi Mercieca biex jiddefendi l-politika Laburista li kienet politika favur il-fqir u l-ħaddiem kif suppost tgħallem il-knisja kattolika. Uża ghadd kbir ta' nome de plumes. L-iktar popolari Baruk, Don Camillo u Von Galen. Kienu bosta dawk li attribew lilu n-nome de plume Gladiator imma hemm xhieda biżżejjed li tikkontradixxi lil min jgħid hekk. Patri Felicjan hu wkoll l-awtur ta' għadd ta' kotba. Il-patri rabat ismu max-xandir u bosta jiftakruh fil-programm Djalogu li kien isir fuq l-MTV u Zmienna li kien jixxandar fuq ir-radju nazzjonali. Tista’ tghid li tkellem dwar ghadd ta’ suggetti taht il-kappa tax-xemx. Ma kienx jiddejjaq jitkellem fuq suggetti bhas-sess li dik il-habta ma tantx kienu popolari. Bis-saħħa tiegħu, is-soċjetà tal-M.U.S.U.E.M. kisbet l-art li nafu biha llum biex setghet tibni l-kwartieri taghha. Minflok darba kien hemm ċimiterju abbużat.
Katidral ta' Amiens
Kostruzzjoni
xellug|daqsminuri|Pjanta trasversali tal-katidral. In-nar qered il-katidral Rumanesk fl-1218. Pjanta għal katidral ġdid tfasslet mill-arkitett Robert de Luzarches, u fl-1220 l-Isqof Evrard de Fouilloy poġġa l-ewwel ġebla. Luzarches irrivoluzzjona s-sistema tal-kostruzzjoni Gotika billi uża ġebel b'daqsijiet u b'għamliet standardizzati, minflok ma għamel blokok uniċi għal kull funzjoni differenti. Huwa kien l-arkitett sal-1228, u minfloku laħaq Thomas de Cormont sal-1258. Ibnu, Renaud de Cormont, kompla warajh sal-1288.
Patri Feliċjan Bilocca
Bilocca kien il-qassis li ta l-aħħar riti u akkompanja lil Carmelo Borġ Pisani sal-forka.
Katidral ta' Amiens
Kostruzzjoni
Il-kostruzzjoni twettqet, kuntrarjament għas-soltu, mill-Punent għal-Lvant, u x-xogħol beda min-navata. De Cormont ta d-dimensjonijiet u l-armonija lill-istruttura permezz tal-kostruzzjoni tal-arkati grandjużi u t-twieqi ta' fuq. In-navata tlestiet fl-1236, u sal-1269, it-twieqi ta' fuq tal-kor tlestew ukoll. Fl-aħħar tas-seklu 13, id-"dirgħajn" tat-transett tlestew, u fil-bidu tas-seklu 14 tlestew il-faċċati u t-torrijiet ta' fuq. Sakemm kienu qed isiru dawn ix-xogħlijiet, żdiedu l-kappelli bejn id-dniefel (tipi speċifiċi ta' riffieda) u fl-angoli tat-transett.
Patri Feliċjan Bilocca
Bilocca miet nhar it-Tlieta, 5 ta' Mejju, 1987.
Katidral ta' Amiens
Tisħiħ (is-seklu 15)
daqsminuri|269x269px|Il-katidral minn wara. Id-disinn oriġinali tad-dniefel madwar il-kor kien poġġihom wisq fl-għoli biex jikkumpensaw għall-forza tal-ħnejja tas-saqaf li timbottahom 'il barra li tirriżulta f'forzi laterali eċċessivi fuq il-kolonni vertikali. L-istruttura ġiet salvata biss meta l-bennejja għamlu t-tieni ringiela ta' dniefel iktar b'saħħithom ikkollegati mal-ħajt ta' barra.
Fl-1497 l-erba' pilastri tas-salib tat-transett, kif ukoll iż-żewġ kolonni tax-xellug tax-chevet bdew jixxaqqu u juru sinjali oħra ta' ċediment. Tim ta' esperti eżamina l-ħsara u għamel xi tiswijiet, iżda x-xquq baqgħu jiffurmaw. Il-problema finalment ġiet solvuta minn Pierre Tarisel, li fl-1498 installa katina tal-ħadid ferrobattut mad-dawra sabiex tirreżisti l-forzi li kienu qed jimbottaw il-kolonni tal-ġebel 'il barra. Il-katina ġiet installata meta kienet ħamra nar u tikwi sabiex taġixxi bħala minċott, li jorbot iktar mal-istruttura u jsaħħaħha malli jibred, u għadu fil-post. Fl-1503 Tarisel għamel l-istess ħaġa biex isaħħaħ partijiet mid-daħla tal-kor.
Rivoluzzjoni u s-seklu 19
daqsminuri|[[Pittura tal-Katidral ta' Amiens minn ġewwa ta' Jules Victor Genisson, 1842.]] Il-katidral, bħal katidrali oħra fi Franza, ġarrab ħsara konsiderevoli matul ir-Rivoluzzjoni Franċiża. Il-biċċa l-kbira tal-iskulturi ġew imfarrka bl-imrietel, u l-irjus ta' bosta statwi tkissru. Ħafna mill-għamara, mill-oġġetti u mit-teżori nsterqu; parti mill-katidral intużat bħala maħżen għal materjali li kienu jintużaw f'diversi ċelebrazzjonijiet Rivoluzzjonarji.
Il-katidral reġa' beda jintuża għall-funzjoni reliġjuża tiegħu fl-1800, u l-ewwel xogħol ta' restawr beda fl-1802. Mill-bidu tal-1810, l-arkitett Neoklassiku Etienne Hyppolyte Godde tqabbad jagħmel ix-xogħol, u warajh fl-1821 kompla Francois Auguste Cheussey, li kkummissjona tliet skulturi biex jagħmlu statwi ġodda. Wara li l-istampa kkritikat xi difetti fl-iskulturi u fir-restawr, Cheussey irriżenja u ġie sostitwit fl-1849 minn Eugène Viollet-le-Duc. Viollet-le-Duc beda programm iżjed ambizzjuż bil-mira li l-binja terġa' lura kemm jista' jkun għall-ispirtu Medjevali tagħha, inkluż iż-żieda ta' gargoyles skolpiti u karatteristiċi Gotiċi tipiċi oħra. Viollet-le-Duc ħadem kważi b'mod kontinwu fuq il-katidral sal-1874.
Protezzjoni u restawr (is-seklu 20)
daqsminuri|243x243px|Uħud mill-ħsarat li ġarrab il-katidral fl-Ewwel Gwerra Dinjija. It-twieqi bil-ħġieġ ikkulurit tal-knisja tneħħew biex jiġu protetti matul l-Ewwel Gwerra Dinjija u t-Tieni Gwerra Dinjija, u l-knisja ġarrbet ħsarat żgħar biss. Madankollu, fl-1920, uħud mit-twieqi, li kienu maħżuna fl-istudjo tal-produttur ewlieni tal-ħġieġ, biex jiġu protetti, inqerdu minħabba n-nar.
Bejn l-1973 u l-1980, il-flèche jew l-ispira, ġiet irrestawrata għalkollox. Fl-1981, il-katridral ġie ddikjarat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Ir-restawr tal-faċċata tal-Punent tlesta fl-2001. Fl-1992, l-istoriku tal-arti Stephen Murray inħatar mill-Ministeru Franċiż għall-Kultura fil-kumitat xjentifiku biex jissorvelja r-restawr tal-Katidral ta' Amiens. Murray sar ċittadin onorarju ta' Amiens u ngħata dottorat onorarju fl-Università ta' Picardie ta' Jules Verne, wara x-xogħol li wettaq.
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|261x261px|Dettall tal-iskulturi tal-Aħħar Ġudizzju fil-faċċata tal-katidral. Il-Katidral ta' Amiens ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji fl-1981.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; u l-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ".
Apparti l-katidral kollu, fl-1999 it-torrijiet tal-Katidral ta' Amiens ġew inklużi wkoll bħala wieħed mill-komponenti tas-Sit ta' Wirt Dinji transnazzjonali tal-Kampnari tal-Belġju u ta' Franza.
Il-valur universali straordinarju fir-rigward ta' dak is-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Faċċata tal-Punent u l-portali
xellug|daqsminuri|287x287px|Il-portali tal-Katidral ta' Amiens. Il-faċċata tal-Punent tal-katidral inbniet f'kampanja waħda tal-kostruzzjoni mill-1220 sal-1236, u għalhekk fiha livell mhux tas-soltu ta' unità artistika. Is-sular tar-rużun tlesta għall-ħabta tal-1240. Wara dan, il-kostruzzjoni mexiet iktar bil-mod. Il-partijiet ta' fuq tat-torrijiet ma tlestewx qabel is-seklu 14.
Il-faċċata għandha tliet zuntieri fondi b'arkati ppuntati, li jkopru t-tliet portali. Fuq il-portali hemm żewġ galleriji; dik ta' fuq hija l-Gallerija tar-Rejiet, bi 22 statwa b'daqs ta' bniedem tar-Rejiet ta' Franza. Kważi l-istatwi kollha jmorru lura għar-restawr ta' Viollet-le-Duc. Fuq il-gallerija hemm ir-rużun, b'qafas tal-ġebel li jmur lura għas-seklu 16. Fuq ir-rużun hemm il-Gallerija tal-Mużiċisti jew id-Daqqaqa tal-Qniepen, li hija rikostruzzjoni tas-seklu 19 tal-gallerija oriġinali.
Fost l-istatwi tal-qaddisin fil-frontispizju hemm il-qaddisin lokali San Victoricus u San Gentian, San Domitius, Santa Ulphia u San Firmin. daqsminuri|Il-kampnar tan-Nofsinhar.
Kampnari
Il-partijiet ta' fuq tat-torrijiet tal-faċċata tal-Punent, fuq ir-rużun, inbnew wara, u kull wieħed għandu għoli differenti. Il-kampnar tan-Nofsinhar fuq il-lemin li jħares lejn il-faċċata huwa iqsar u tlesta l-ewwel wieħed għall-ħabta tal-1366. Il-kampnar tat-Tramuntana tlesta fl-1406, u huwa mżejjen bl-istil Gotiku elaborat. Il-Gallerija tal-Mużiċisti, li tgħaqqad flimkien iż-żewġ kampnari fil-livell tas-saqaf, żdiedet lejn dan iż-żmien, u ġiet restawrata u rikostruwita b'mod sostanzjali fis-seklu 19 minn Viollet-le-Duc. Viollet-le-Duc iddisinja mill-ġdid il-gallerija fuq il-mudell tal-gallerija tal-Katidral ta' Chartres tal-istess perjodu.
Beau Pilier
xellug|daqsminuri|164x164px|L-istatwa tar-Re Karlu I ta' Franza fuq il-Beau Pilier. Karatteristika mhux tas-soltu tat-torrijiet hija l-Beau Pilier (il-Pilastru s-Sabiħ), riffieda ta' appoġġ li ġiet miżjuda fis-seklu 14 bejn il-kampnar tat-Tramuntana u l-ewwel waħda miż-żewġ kappelli ġodda tat-Tramuntana. Il-pilastru u l-kappelli ġew ikkummissjonati minn Jean de la Grange, l-Isqof ta' Amiens fl-1373-1375, li kien il-konsulent prinċipali tar-Re Karlu VI ta' Franza.
Il-pilastru fih disa' statwi li jirrappreżentaw figuri politiċi, reliġjużi u militari ewlenin ta' Franza ta' dak iż-żmien; isfel nett, il-Kardinal de la Grange nnifsu, iċ-Ċambellan tal-Bureau de la Riviere u l-Ammirall Jean de Vienne; fuqhom, ir-Re Karlu nnifsu fiċ-ċentru; ibnu d-Dauphin, ir-re futur Karlu VI ta' Franza, u ibnu ż-żgħir. Fuq dawn l-istatwi hemm l-istatwi ta' San Ġwann il-Battista, tal-Madonna u ta' San Firmin.
Flèche
daqsminuri|L-iskulturi tal-ispira. Il-flèche jew l-ispira oriġinali tas-seklu 13 tal-katidral, li kienet tinsab fejn it-transett jiltaqa' man-navata, inqerdet b'sajjetta fl-1528, iżda ġiet sostitwita minn spra tal-injam miksi bil-pjanċi taċ-ċomb indurati. Spiss kienet iġġarrab ħsarat minħabba xi maltempata u tissewwa fis-snin ta' wara, iżda għad-differenza tal-ispira tal-Katidral ta' Notre Dame ta' Pariġi, qatt ma ġiet iddisinjat jew mibnija mill-ġdid għalkollox. Għad għandha ħafna mill-materjal oriġinali tas-seklu 16, inkluż il-qafas tal-injam. Mill-art sas-serduq skolpit fil-pinnaklu, l-ispira tilħaq għoli ta' 112.70-il metru (369.8 pied).
L-istatwi fuq l-ispira, magħmulin biċ-ċomb, jirrappreżentaw lil Kristu (iħares lejn in-navata); San Pawl, San Firmin (liebes il-mitra tal-isqof); San Ġwann l-Evanġelista; il-Madonna bil-kuruna u bil-Bambin Ġesù f'idejha; San Ġwann il-Battista; San Ġakbu l-Kbir u San Pietru.