cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Minjiera tal-Melħ ta’ Wieliczka
Kultura popolari
daqsminuri|383x383px|Il-grotta bl-ilma tal-lag taħt l-art fil-minjiera tal-melħ Fost l-iktar kitbiet bikrin dwar il-Minjiera tal-Melħ ta’ Wieliczka hemm deskrizzjoni ta’ Adam Schröter: ''Salinarum Vieliciensium incunda ac vera descriptio. Carmine elegiaco... (fl-1553) u Regni Poloniae Salinarum Vieliciensium descriptio. Carmine elegiaco...'' (fl-1564).
Il-ġurnalista u kittieb Pollakk Bolesław Prus iddeskriva ż-żjara tiegħu tal-1878 fil-minjiera tal-melħ f’sensiela notevoli ta’ tliet artikli, "Kartki z podróży (Wieliczka)" (Noti tal-Ivvjaġġar (Wieliczka)), f’Kurier Warszawski (Il-Kurrier ta’ Varsavja). L-istudjuż kbir ta’ Prus, Zygmunt Szweykowski, kiteb li s-setgħa tax-xeni labirintiċi [fir-rumanz storiku tal-1895 ta’ Prus, Pharaoh (Faragħun)], fost affarijiet oħra tirriżulta mill-fatt li jirriflettu l-esperjenzi ta’ Prus stess meta żar il-minjiera ta’ Wieliczka. Il-minjiera tabilħaqq għenet fl-ispirazzjoni ta’ Pharaoh. Prus ikkombina l-impressjonijiet qawwijin tiegħu tal-minjiera tal-melħ mad-deskrizzjoni tal-labirint Eġizzjan antik, fit-Tieni Ktieb ta’ Eredotu Histories, biex jipproduċi x-xeni notevoli tal-kapitli 56 u 63 tar-rumanz.
Fl-1995, Preisner's Music, kompilazzjoni mużikali tal-films tal-kompożitur Pollakk Zbigniew Preisner, ġiet irreġistrata mis-Sinfonia Varsovia fil-kappella tal-Minjiera tal-Melħ ta’ Wieliczka. Il-kappella spiss jingħad li għandha l-aqwa akustika fl-Ewropa.
Fl-Awstralja, fis-sensiela televiżiva Spellbinder: Land of the Dragon Lord, il-minjiera ntużat bħala l-Art tal-Moloch.
Il-minjiera dehret f’diversi edizzjonijiet tar-reality show The Amazing Race, fosthom Velyki Perehony, HaMerotz LaMillion 2, The Amazing Race Australia 1, u The Amazing Race 27.
Dragan Đokanović
thumb|Dr Dragan Djokanovic Dragan Đokanović huwa politiku, pedjatra u tabib tat-trabi tat-twelid, kif ukoll atleta minn Bożnija u Ħerżegovina. Skond riċerka li saret fl-Università ta Massachusetts, it-tabib Đokanović huwa wieħed mill-aktar nies magħrufin ta origin Bożnija u Ħerżegovina. Kien pijunier tad-demokrazija f'pajjiżu u bħalissa qed jaħdem f’Sarajevo fil-qasam professjonali tiegħu bħala pedjatra. Huwa l-fundatur ta’ “Dragan Đokanović Gymnastics Club”, kif ukoll wieħed mill-fundaturi tar-Republika ta’ Srpska. Tkellem b’qawwa kbira kontra l-Gwerra Ċivili fil-Bosnja (1992-1995) u oppona r-reati tal-gwerra li seħħu matul dan il-perjodu u li x-xhieda tagħhom inqatgħu quddiem it-tribunal kriminali internazzjonali għall-ex-pajjiżi Jugoslavi. Barra l-politika, l-ispeċjalista Đokanović huwa atleta u jieħu sehem f’diversi sports. Fost is-suċċessi sportivi tiegħu, rebaħ diversi medalji fil-kampjonat nazzjonali tal-ġinnastika f’pajjiżu. F’Sarajevo twaqqaf klabb ta’ ġinnastika li ssemma għalih. Fil-karriera tiegħu bħala pedjatra, Dr Đokanović jaħdem fid-Dipartiment tal-Ostetrika fiċ-Ċentru Kliniku tal-Università ta’ Sarajevo. Huwa jamministra wkoll is-sit elettroniku “Il-Parir tal-pedjatri”.
Manto Mavrogenous
Manto Mavrogenous (bil-Grieg: Μαντώ Μαυρογένους) (twieldet fl-1796 – mietet f’Lulju 1848) kienet eroina Griega tal-Gwerra tal-Indipendenza Griega. Hija kienet mara għanja u nefqet ġidha kollu għall-kawża Ellenika. Bit-tħeġġiġ min-naħa tagħha, ħbiebha Ewropej ikkontribwew għar-rivoluzzjoni bi flejjes u armi tan-nar.
Ħajja bikrija
xellug|daqsminuri|222x222px|Bust ta’ Manto Mavrogenous f’[[Ateni]] Manto Mavrogenous twieldet fi Trieste, li dak iż-żmien kienet tagħmel parti mill-Monarkija Asburga, u issa hija parti mill-Italja. Kienet bint Nikolaos Mavrogenes, merkant u membru tal-Filiki Eteria, u Zacharati Chatzi Bati. Wieħed mill-antenati tagħha, pro-ziju ta’ missierha, kien Dragoman tal-Flotta u Prinċep ta’ Wallakja.
Hija kienet mara sabiħa ta’ nisel aristokratiku u kibret f’familja edukata, influwenzata minn Żmien l-Illuminiżmu. Hija studjat il-filosofija u l-istorja Griega antika f’kulleġġ fi Trieste, u kellha ħakma tajba tal-Franċiż, tat-Taljan u tat-Tork.
Gwerra tal-Indipendenza
Fl-1809, hija marret tgħix f’Paros mal-familja tagħha, fejn saret taf mingħand missierha li l-Filiki Eteria kienet qed tħejji ruħha għal dik li iktar tard saret magħrufa bħala r-Rivoluzzjoni Griega, u iktar ’il quddiem fl-1818, wara li miet missierha, marret tgħix f’Tinos. Meta bdiet it-taqbida, marret tgħix f’Mykonos, il-gżira tal-oriġini tagħha, u stiednet lill-mexxejja ta’ Mykonos jingħaqdu fir-rivoluzzjoni.
Għas-spejjeż tagħha, hi ħadet ħsieb tarma u tħejji bin-nies u bl-armi żewġ vapuri li bihom attakkat lill-pirati li kienu attakkaw lil Mykonos u lil gżejjer Ċikladi oħra. Fit-22 ta’ Ottubru 1822, taħt it-tmexxija tagħha, iċ-ċittadini ta’ Mykonos keċċew lit-Torok Ottomani li kienu żbarkaw fuq il-gżira. Armat ukoll lil 150 raġel f’kampanja fil-Peloponnesos u bagħtet forzi u appoġġ finanzjarju lil Samos, meta l-gżira ġiet mhedda mit-Torok. Iktar ’il quddiem, Mavrogenous bagħtet korp ieħor ta’ ħamsin raġel lejn il-Peloponnesos, li ħadu sehem fl-Assedju ta’ Tripolitsa u fil-waqgħa tal-belt f’idejn ir-ribelli Griegi. Hija nefqet il-flus biex tagħti kumpens lis-suldati u lill-familji tagħhom, għat-tħejjija ta’ kampanja lejn it-Tramuntana tal-Greċja, u biex tagħti appoġġ lil diversi filo-Griegi.
Iktar ’il quddiem, armat flotta ta’ sitt vapuri u fanterija magħmula minn sittax-il kumpanija, b’50 raġel kull waħda, u ħadet sehem fil-battalja f’Karystos fl-1822. Barra minn hekk, iffinanzjat kampanja lejn Chios, iżda ma rnexxilhiex tipprevjeni l-massakru. Grupp ieħor ta’ ħamsin raġel intbagħat biex isaħħu lil Nikitaras fil-Battalja ta’ Dervenakia. Meta l-flotta Ottomana tfaċċat fix-xefaq taċ-Ċikladi, hi reġgħet marret lura f’Tinos u bigħet il-ġojjellerija tagħha biex tiffinanzja l-armar ta’ 200 raġel li ġġieldu kontra l-għadu u biex tgħin lill-elfejn ruħ li baqgħu ħajjin wara l-ewwel assedju ta’ Missolonghi. Is-suldati tagħha pparteċipaw f’diversi battalji oħra bħal dawk ta’ Pelion, Phthiotis u Livadeia. daqsminuri|[[Monument ta’ Manto Mavrogenous f’Mykonos]] Mavrogenous wettqet spedizzjonijiet tal-Illuminiżmu fl-Ewropa u indirizzat appell lin-nisa ta’ Pariġi, biex iżommu mal-Griegi. Fl-1823 marret tgħix f’Nafplio, sabiex tkun fil-qalba tat-taqbida, u ħalliet il-familja tagħha warajha peress li ommha stess kienet waslet biex turiha d-disprezz tagħha minħabba l-għażliet li għamlet. Kien għall-ħabta ta’ dan iż-żmien li Mavrogenous iltaqgħet ma’ Demetrius Ypsilanti, u f’qasir żmien tgħarrset miegħu. Saret famuża mal-Ewropa kollha għas-sbuħija u għall-qlubija tagħha. Iżda f’Mejju tal-istess sena, darha ġiet maħruqa għalkollox u ġidha nsteraq, u b’hekk marret tgħix ma’ Ypsilanti fi Tripoli, filwaqt li Papaflessas ipprovdilha l-ikel.
L-għerusija ta’ Mavrogenous ma’ Ypsilanti ntlaqgħet b’oppożizzjoni minn diversi politiċi setgħana li qiesu l-unifikazzjoni ta’ żewġ familji setgħana b’affiljazzjonijiet pro-Russi bħala theddida. L-iktar oppożitur voċiferu fil-Greċja kien Ioannis Kolettis li mexxa l-attakk kontrihom li rnexxa. Wara l-għerusija hija reġgħet lura f’Nafplio, fejn għexet fil-faqar u d-dieqa, u l-flus li kienet nefqet għad-diversi battalji ma ntraddulhiex lura. Wara l-mewt ta’ Ypsilanti u l-kunflitti politiċi intensi ma’ Ioannis Kolettis, ġiet eżiljata minn Nafplio u marret tgħix f’Mykonos, fejn għaddiet iż-żmien tagħha tikteb il-memorji tagħha.
Meta l-gwerra ntemmet, Ioannis Kapodistrias taha l-grad ta’ Logutenent Ġenerali u taha abitazzjoni f’Nafplio, fejn imbagħad marret tgħix. Hi kellha xabla ta’ valur għoli bil-kitba mnaqqxa "Δίκασον Κύριε τους αδικούντας με, τους πολεμούντας με, βασίλευε των Βασιλευόντων", li tfisser 'Mulej, iġġudika lil dawk li jagħmluli d-deni, li jagħmlu l-battalji kontrijja, irrenja fuq ir-Rejiet'. Dik ix-xabla jingħad li oriġinat minn żmien Kostantinu l-Kbir u Mavrogenous tatha lil Kapodistrias.
L-aħħar ta’ ħajjitha
Mavrogenous marret tgħix f’Paros fl-1840, fejn kienu jgħixu wħud mill-qrabat tagħha, u għexet u mietet f’dar li għad għandha sjieda privata. Id-dar tinsab ħdejn il-Panagia Ekatontapyliani (il-Knisja tal-Verġni Marija) li skont it-tradizzjoni, jingħand li ġiet stabbilita minn Santa Liena, omm Kostantinu l-Kbir. Mavrogenous mietet f’Paros f’Lulju 1848, waħedha u mfaqqra, wara li nefqet ġidha kollu għall-Gwerra tal-Indipendenza. daqsminuri|Manto Mavrogenous fuq il-munita ta’ żewġ drakmi
Legat
Il-pjazza ċentrali fil-belt kapitali ta’ Mykonos ġiet iddedikata lil Manto Mavrogenous u fiha bust kbir tagħha. Il-pjazza ewlenija fil-belt portwali ta’ Paroikia f’Paros ukoll ġie ddedikat lilha. Il-Greċja onoratha bħala l-eroina tagħha billi semmiet diversi toroq għaliha fil-pajjiż kollu. Il-gvern Grieg ħareġ bosta muniti kommemorattivi biex jagħtiha ġieħ wara mewtha. Inħadem film ukoll dwar ħajjitha, bit-titlu ta’ Manto Mavrogenous (1971), fejn Tzeni Karezi ħadmet bħala Manto.
Wiċċ Mavrogenous kien jidher fuq in-naħa ta’ wara tal-muniti Griegi ta’ żewġ drakmi mill-1988 sal-2001.
Qraba
Manto Mavrogenous kellha qrabat fil-familja Mavrogenous/Delicari.
Senġi ta' wiċċu qasir
Is-Senġi ta' wiċċu qasir, magħruf xjentifikament bħala Elephantulus brachyrhynchus, huwa mammiferu plaċentat insettivoru ta' daqs pjutost żgħir, tal-ordni Macroscelidea. Fost is-senġijiet kollha is-senġi ta' wiċċu qasir huwa l-aktar speċi komuni u għandu l-akbar firxa fil-kontinent Afrikan.
Distribuzzjoni
Dan is-senġi mifrux ma' bosta pajjiżi fl-Afrika fosthom Angola, Botswana, Repubblika Demokratika tal-Kongo, Kenja, Malawi, Możambikk, Namibja, Afrika t'Isfel, Sudan, Tanżanija, Uganda, Żambja u Żimbabwe.
Greek Shepherd
alt=il-Kelb tar-Razza Greek Shepherd|daqsminuri|Il-Kelb tar-Razza Greek Shepherd Greek Shepherd (Grieg: Ελληνικός Ποιμενικός, Ellinikós Pimenikós), hu kelb ta' razza Griega li jieħu ħsieb il-merħla, u jgħasses il-bhejjem fir-reġjuni muntanjużi tal-Grecja.
Deskrizzjoni
Il-kelb Greek Sheepdog huwa kelb ta’ daqs medju sa kbir, b’qawwa fiżika kbira li kapaċi jeskorta qatgħa bhejjem, jiġġieled mal-għadu filwaqt li jżomm l-awtorità. Għandu rasu kbira bil-forma ta' wiċċu kważi wiesgħa daqs kemm hi twila. Ħuġbejh huma wesgħin u fondi. Għandu gidma ta' mqass bil-ġilda ta' xuftejh mitluqa. Huwa miksi b'pil dens u folt. Mhux permess li jinqatgħulu xi parti mill-widnejn u klieb b’widnejn minsusa ma jistgħux jintwerew fil-wirjiet tal-klieb.
Għajnejh huma kannella u f’forma ta’ bajda, imqiegħda b’mod simmetriku f’linji paralleli f'wiċċu, b’distanza komda bejniethom. Dan il-kelb għandu harsa penetranti kalma u ta' serjeta. Għandu sidru wiesa’ u fond daqs l-għoli minn minkbejh. Id-denb huwa oħxon fil-bidu. Uħud għandhom dnub twal filwaqt li oħrajn għandhom truf qosra bla denb. Għandu pil dens u abbundanti. Il-kuluri ta' sufu jinkludu l-iswed, il-kannella fil-griż u l-abjad. Ir-razza qatt ma kienet imrobbija għall-kulur, iżda pjuttost għal skeletru tqil, muskolu tajjeb, u pil oħxon.
Tul: Irgiel 25–29 inches (65–75 cm) Nisa 23–26 inches (60–68 cm)
Toqol: Irgiel 84–110 libbra (38–50 kg) Nisa 70–92 libbra (32–42 kg)
Tul ta' Hajja: Madwar 12 il-sena
Rikonoxxuti minn: KCG, APRI, DRA
Temperament
Il-Kelb Greek Shepherd jista’ ma jkunx ideali għal dawk li ser ikollhom kelb għall-ewwel darba. Bħall-klieb kollha ta’ l-għassiesa tal-bhejjem, dawn għandhom it-tendenza li jkunu ħassieba indipendenti. Huma kkunsidrati kuraġġużi, deċiżiva, leali, u jaħdmu b’sens ta’ dmir u istint protettiv qawwi lejn annimali tal-merħla u l-ambjent tagħhom. B’mod naturali joqogħdu lura, leali lejn ir-ragħaj tal-merħla biss.
Fil-preżenza ta’ persuni li ma jafux dawn juru suspett u ma jagħmlux ħbieb faċilment. Jistgħu jidhru kalmi, iżda jkunu lesti li jħarsu l-interessi taghhom kollha fi kwalunkwe ħin. Meta jipproteġu l-qatgħa tul il-fruntiera, jagħżlu postijiet minn fejn ikunu jistgħu jaraw żona wiesgħa. Huma aggressivi fir-rigward tal-annimali selvaġġi u kapaċi jjzommuhom lura bin-nebha fonda tagħhom. Jekk din-nebha ma tahdimx, ikunu lesti jsegwu l-annimal u jattakkawh. Importanti li meta jkun ghadu zghir dan il-kelb jithallt ma' nies u klieb ohra biex jikber b'temperament affidabbli. Jistgħu jiġu mħarrġa iżda għandhom it-tendenza li jiġġudikaw is-sitwazzjoni huma u mhux dak li jkun ikkmandhom.
Zminijiet tal-Llum
It-tnaqqis fit-trobbija tal-bhejjem u żieda fit-tgħammir ma’ razzez ta' klieb oħra biddli l-karatteristici distintivi tal-Greek Shepherd. Hu stmat li bħalissa hemm inqas minn 3,000 kelb pur ta' din ir-razza fil-Greċja. F’tentattiv ta’ biex tissalva din ir-razza, l-organizazzjoni ARKTUROS (ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ) ilha min 1988 timplimenta Programm ta’ Tnissil tal- kelb Greek Shepherd.
Portal tad-Dejta Miftuħa tal-UE
Il-Portal tad-Data Miftuħa tal-UE hu l-punt ta' aċċess għad-dejta pubblika ppubblikata mill-istituzzjonijiet, l-aġenziji u l-korpi l-oħrajn tal-Unjoni Ewropea (UE). L-informazzjoni tista' tiġi wżata għal finijiet kummerċjali u mhux kummerċjali.
Bażi legali u t-tnedija tal-portal
Imniedi f'Diċembru tal-2012, il-portal kien formalment stabbilit bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Diċembru 2011 (2011/833/UE) dwar l-użu mill-ġdid ta' dokumenti tal-Kummissjoni biex jiġu promossi l-aċċessibilità u l-użu mill-ġdid.
Abbażi ta' din id-deċiżjoni, l-istituzzjonijiet kollha tal-UE huma mistiedna sabiex jippubblikaw l-informazzjoni bħad-dejta miftuħa u sabiex jagħmluha aċċessibbli għall-pubbliku kull meta possibbli.
L-immaniġġjar operazzjonali tal-portal hu l-kompitu tal-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea. L-implimentazzjoni tal-politika tad-dejta miftuħa tal-UE hi, madankollu, ir-responsabbiltà tad-Direttorat Ġenerali għan-Netwerks tal-Komunikazzjoni, il-Kontenut u t-Teknoloġija (DĠ CONNECT) tal-Kummissjoni Ewropea.
Karatteristiċi
daqsminuri|L-utenti jistgħu faċilment jissuġġerixxu dejta li għandha tkun fuq il-portal Il-portal jagħmilha possibbli għall-utenti biex ifittxu, jesploraw, jillinkjaw, iniżżlu u jużaw mill-ġdid b'mod faċli d-dejta għal finijiet kummerċjali jew mhux kummerċjali, permezz ta' katalgu ta' metadejta komuni. Mill-portal, l-utenti jistgħu jaċċessaw id-dejta ppubblikata fuq is-siti web ta' diversi istituzzjonijiet, aġenziji u korpi oħrajn tal-UE.
Teknoloġiji semantiċi joffru funzjonalitajiet ġodda. Il-katalgu tal-metadejta jista' jsir tiftix fih permezz tal-magna tat-tfittxija u permezz tal-mistoqsijiet bil-lingwa programmatika SPARQL. L-utenti jistgħu jissuġġerixxu dejta li jaħsbu li hi nieqsa fil-portal u jagħtu rispons dwar il-kwalità tad-dejta li tista' tinkiseb.
daqsminuri|Il-Portal tad-Data Miftuħa f'60 sekonda L-interfaċċa hi disponibbli bl-24 lingwa uffiċjali tal-UE, iżda l-biċċa l-kbira tal-metadejta attwalment hi disponibbli b'numru limitat ta' lingwi (prinċiparjament l-Ingliż, il-Franċiż u l-Ġermaniż). Xi metadejta bħal ismijiet ta' fornituri tad-dejta u kopertura ġeografika hi bl-24 lingwa.
Termini ta' użu
Il-parti l-kbira tad-dejta aċċessibbli permezz tal-Portal tad-Data Miftuħa tal-UE hi koperta mill-avviż legali tas-sit web Europa. B'mod ġenerali, id-dejta tista' tintuża bla ħlas għall-finijiet kummerċjali u mhux kummerċjali, bil-kundizzjoni li jiġi rikonoxxut is-sors. Kundizzjonijiet speċifiċi għall-użu mill-ġdid, relatati l-aktar mal-protezzjoni tal-privatezza tad-dejta u mal-proprjetà intellettwali, japplikaw għal ammont żgħir ta' dejta. Kull sett tad-dejta tipprovdi dawn il-kundizzjonijiet.
Dejta disponibbli
daqsminuri|Applikazzjonijiet maħluqin li jużaw dejta miftuħa tal-UE jistgħu jiġu maqsuma fil-Portal tad-Data Miftuħa tal-UE, li jżidilhom il-viżibbiltà tagħhom. daqsminuri|Il-Map Viewer EFDAC hija mappa li tippermetti lill-utenti jivviżwalizzaw, jinnavigaw u jikkonsultaw il-mapep u s-settijiet tal-ġeodejta derivati disponibbli fl-EFDAC, prodott miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka. Il-portal fih varjetà wiesgħa ta' dejta miftuħa ta' valur għoli fid-dominji kollha tal-politika tal-UE, inklużi l-ekonomija, l-impjiegi, ix-xjenza, l-ambjent u l-edukazzjoni. L-importanza ta' dawn kienet ikkonfermata mill-Karta dwar id-Data Miftuħa tal-G8.
S'issa, madwar 70 istituzzjoni, korp jew dipartiment tal-UE (eż. il-Eurostat, l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka, id-Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea u l-Aġenżiji oħrajn tal-UE) poġġew għad-dispożizzjoni settijiet ta' dejta li jammontaw għal aktar minn 11,700.
Fil-gallerija tal-applikazzjonijiet, l-utenti jistgħu jsibu applikazzjonijiet li jużaw dejta tal-UE u żviluppati mill-istituzzjonijiet, l-aġenziji u korpi oħrajn tal-UE jew minn partijiet terzi. L-applikazzjonijiet jintwerew kemm għal valur informattiv tagħhom kif ukoll biex jagħtu eżempji ta' x'applikazzjonijiet jistgħu jintużaw bl-użu tad-dejta.
Il-katalgu tal-viżwalizzazzjonijiet joffri kollezzjoni ta' għodod ta' viżwalizzazzjoni, ta' taħriġ u ta' viżwalizzazzjonijiet użabbli mill-ġdid għal-livelli kollha tal-għarfien espert tal-viżwalizzazzjoni tad-dejta, mill-prinċipjant sal-espert.
Festival tal-Eurovision 1985
Il-Festival tal-Eurovision tal-1985 kien it-30 edizzjoni ta' dan il-konkors u sar fil-belt ta' Göteborg, l-Iżvezja.
Portal tad-Dejta Miftuħa tal-UE
L-arkitettura tal-portal
Il-portal hu mibni b'użu ta' soluzzjonijiet ta' sorsi miftuħin bħas-sistema tal-immaniġġjar tal-kontenut Drupal u CKAN, is-softwer tal-katalgu tad-dejta żviluppat mill-Open Knowledge Foundation. Hu juża Virtuoso bħala bażi tad-dejta RDF u għandu punt ta' tmiem SPARQL.
Il-katalgu tal-metadejta tiegħu japplika għall-istandards internazzjonali bħal Dublin Core, il-vokabularju tal-katalgu tad-dejta DCAT-AP u l-Asset Description Metadata Schema (ADMS).
Katie Leclerc
Katie Leclerc (twieldet fis-6 ta' Novembru 1986) hija attriċi ċinematografika u televiżiva truxa mill-Istati Uniti.
Sottospeċi
Fiż-Żooloġija, it-Takson Sottospeċi huwa l-livell immedijatament taħt l-ispeċi, waqt li fil-botanika bħala ekwivalenti qiegħed jintuża t-Takson Varjetà għalkemm "sensu stricto" dan m'huwiex eżattament ekwivalenti.
Fiż-Żooloġija, l-isem xjentifiku ta' Sottospeċi huwa l-isem binominali b'immedjatament warajh l-isem sottospeċifiku, eż. Homo sapiens sapiens. Il-Kodiċi Internazjonali tan-Nomenklatura Żooloġika (4 edizjoni, 2000) ma kien hemm l-ebda tentativ biex jikkodifikaw "entita infrasottospeċifika" (eż. ir-Razzez tal-Bniedem).
Jekk ikun hemm bżonn ta' Takson sottospeċifiku f'nomenklatura ta' annimali jista' jingħata isem trinominali jew trinominal. Ħafna "eżemplari tipiċi" jistgħu jiġu deskritti, iżda ma jistgħux jiġu meqjusa bħala assoluti jew kategoriċi. Dawn il-forom ma għandhomx status uffiċjali, għalkemm jistgħu jkunu ta' għajnuna biex jiddiskrivu popolazjonijiet ta' altitudni jew ġeografija differenti.
Sottospeċi indikata bir-repetizjoni ta' l-isem speċifiku hija magħrufha bħala is-"sottospeċi nominata". Allura Panthera leo leo hija is-"sottospeċi nominata" ta' l-Iljun (Panthera leo). F'dokumenti xjentifiċi, is-Sottospeċi tkun komunement imqassra f'abbrevjazjoni subsp. jew ssp.''' — eż. 'Iljun Asjatiku ssp. persica' huwa l-istess bħal Iljun.
Wieħed għandu jinnota li:
Kriterji
Membri ta' sottospeċi jridu jkunu morfoloġikament differenti minn membri ta' sottospeċi oħra ta' l-istess speċi. Sottospeċi huma definiti f'relazjoni ma' speċi. M'huwiex possibli li wieħed jifhem il-kunċett ta' sottospeċi mingħajr ma jkun fehem x'inhi speċi. Fil-kuntest ta' organiżmi ħajjin kbar bħal fjuri, siġar, ħut, għasafar u l-bniedem, speċi tista tkun definita bħala grupp distint u magħruf li jissodisfa 2 kundizjonijiet:
Wieħed irid jinnota li l-qofol ta' dan kollu huwa, li biex il-gruppi jitqiesu different minflok "grupp wieħed varjat", id-differenza trid tkun distinta tassew u mhux sempliċiment varjazjoni gradwali kontinwa.
Dan m'huwiex arbitraġġ kundizzjunarju. Bidla gradwali, imsejħa klinazjoni jew Xaqliba, hija evidenza ċara ta' taħlit sustanzjali fil-ġeni bejn iż-2 popolazjonijiet. B'firda kbira bejn iswed u abjad jew b'żona relativament żgħira u stabli ta' ibridazjoni, turi li ż-2 popolazjonijiet m'humiex jitħalltu fuq livell għoli u b'hekk huma speċi separati. Madankollu, il-klassifikazjoni bħala speċi separati jew sottospeċi tiddependi fuq l-"għaliex" dawn ma jitħalltux u ma jirriproduċux bejniethom.
Meta jew jekk 2 gruppi ma jirriproduċux għax hemm xi ħaġa ġenetika li żżommhom lura (eż. żrinġijiet suwed m'humiex sesswalment attratti lejn żrinġijiet bojod jew jirriproduċu fi żminijiet differenti matul is-sena) f'dan il-każ huma speċi differenti.
Biss, jekk iż-2 gruppi jirriproduċu liberament dejjem jekk il-barrieri esterni jitneħħew b'xi mod (eż. popolazjonijiet li huma 'l bogħod minn xulxin jew mifrudin minn xmara u b'xi mod ma jibqgħux) f'dak il-każ dawn huma sottospeċi.
Wieħed għandu jinnota li bejn speċi u sottospeċi d-distinzjoni tiddependi "biss" fuq il-probabilita li iż-2 popolazjonijiet (fin-nuqqas ta' barrieri esterni) jerġgħu jingħaqdu lura f'popolazjoni 1 ġenetikament mgħaquda. Ma għandu x'jaqsam xejn "b'kemm" iż-2 popolazjonijiet jidhru "differenti" f'għajnejn il-bniedem.
Waqt li t-tagħrif dwar grupp partikolari jiżdied, il-kategorizzazjoni jista' jkun li jkollha bżonn xi tibdil. Hemm ħafna każi fejn popolazjonijiet meqjusa Sottospeċi] ta' popolazjonijiet oħra ġew ri-klassifikati bħala [[Speċi sħiħa kollha kemm hi.
Senġi ħamrani
Is-Senġi ħamrani Elephantulus rufescens, huwa mammiferu plaċentat insettivoru ta' daqs pjuttost żgħir tal-ordni Macroscelidea. Dan is-senġi minbarra li huwa monogamu, huwa wieħed mill-ftit speċi li huma abbundanti u mhumiex fil-periklu ta' estinzjoni.
Grupp A tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008
Grupp A tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008 hu wieħed mill-erba' gruppi tal-Kampjonati Ewropej 2008. L-ewwel partiti tal-grupp intlagħbu fis-7 ta' Ġunju 2008, u tkomplew sal-15 ta' Ġunju 2008. Is-sitt partiti ntlagħbu fl-Iżvizzera, fil-bliet ta' Bażel u Ġinevra. Il-grupp kien jikkonsisti mill-ospitu tal-Iżvizzera u l-ospiti tal-Kampjonati Ewropej 2004 il-Portugall, kif ukoll ir-Repubblika Ċeka u t-Turkija.
Il-Portugall rebħu l-ewwel żewġ partiti kontra t-Turkija u r-Repubblika Ċeka, fejn skurjaw ħames gowls, biex ikkwalifikaw għall-kwarti tal-finali bħala rebbieħa tal-grupp. It-tieni post għall-kwarti tal-finali ġiet deċiża bir-rebbieħ tal-partita bejn it-Turkija u r-Repubblika Ċeka. Minħabba li t-tnejn li huma kellhom l-istess rekord, jekk il-logħba kienet tispiċċa pari, il-post fil-kwarti tal-finali kien jiġi determinat permezz tal-għoti tal-penalties — l-ewwel darba li tintuża l-lotterija ta' penalties fil-fażi tal-gruppi. Min-naħa l-oħra, l-Iżvizzera spiċċaw l-ewwel tim eliminat minn dan il-kampjonat wara li tilfu kontra t-Turkija 2–1 fit-tieni parta, b'Arda Turan jiskorja l-gowl tar-rebħa fl-aħħar minuta.
L-aħħar rawnd ta' logħob ra lit-tim Portugiż iserraħ parti kbira mill-plejers hekk kif il-kwalifikazzjoni kienet diġà assigurata. Kontra l-Iżvizzera ma kinitx faċli hekk kif tal-lokal ħarġu b'tim qawwi u rnexxielhom jirbħu l-partita 2–0, fejn din kienet l-ewwel rebħa Żvizzera fl-istorja tagħhom fil-Kampjonati Ewropej. Dak il-ħin kien hemm partita aktar importanti hekk kif din kienet se tiddeċiedi liema tim se jkompli fil-kompetizzjoni. Iċ-Ċeki daħlu jistrieħu wara l-ewwel taqsima b'vantaġġ ta' gowl, u dan ir-riżultat irduppjawh ftit wara l-bidu tat-tieni taqsima. Arda Turan daħħal lit-Torok lura fil-partita fil-75 minuta, qabel ma' Petr Čech wettaq żball li ħa vantaġġ minnu Nihat Kahveci biex kiseb il-pari. Wara l-pari, it-Torok dehru aktar ottimisti u rnexxielhom jirbħu grazzi għat-tieni gowl fil-partita ta' Nihat li skorja minn madwar 20 metru bogħod. Hekk kif kien għad baqa' ftit minuti x'jintlagħbu, ir-Repubblika Ċeka tefgħet kollox fuq l-attakk u dawn tefgħu ballun fil-kaxxa imma li ma rriżulta f'xejn. Però, il-gowlkiper tat-Turkija Volkan Demirel imbotta lil Jan Koller minħabba li ħaseb li kien hu li kien imblukkah, u dan ġie muri l-karta l-ħamra. It-Turkija rnexxielhom iżommu, minkejja li Tuncay Şanlı kellu jidħol bħal gowlkiper għall-aħħar sekondi. Fost il-plejers Ċeki ma kienx hemm serenità u dan deher b'żewġ ammonizzjonijiet lil Tomáš Ujfaluši u Milan Baroš f'dawn l-aħħar żewġ minuti tal-partita, minkejja l-fatt li Baroš kien fil-bank tas-sostituti waqt il-logħba kollha.
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010
It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 kienet id-dsatax-il edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja, li hu avveniment mondjali tal-futbol li jsir kull erba' snin. Ġie skedat li jkun bejn il-11 ta' Ġunju u l-11 ta' Lulju 2010 fl-Afrika t'Isfel. Din kienet l-ewwel darba li l-kampjonat ġie ospitat minn pajjiż Afrikan, wara li l-Afrika t'Isfel għelbet fl-isfida finali lill-"kuġini" tagħha Afrikani tal-Eġittu u l-Marokk sabiex jospitaw l-edizzjoni. Dan wassal biex il-konfederazzjoni Oċeanika tal-futbol tkun l-unika konfederazzjoni li għadha ma żammitx edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja.
Tnejn u tletin tim ġew magħżula sabiex jipparteċipaw meta kkwalifikaw mill-fażi ta' kwalifikazzjoni li bdiet f'Awwissu tal-2007. Fl-ewwel rawnd it-timijiet ikkompetew flimkien fi gruppi ta' erba' timijiet kull wieħed, bl-aqwa żewġ timijiet jaqtgħu l-passaġġ għall-fażi suċċessiva. Is-sittax-il tim javvanzaw għall-fażi eliminatorja li tinkludi tliet rawnd li fl-aħħar jiddeterminaw l-aħħar żewġ timijiet li jikkontestaw il-finali.
Spanja rebħu dan it-turnew, fejn fil-finali, iċ-ċampjins Ewropej għelbu lit-tim Olandiż fil-ħin barrani bl-iskor ta' 1–0, gowl li wasal minn Andrés Iniesta. Dan kien l-ewwel titlu mondjali għat-tim Spanjol. L-Italja kienet qed tiddefendi t-titlu li kisbet fl-edizzjoni preċedenti, iżda falliet hekk kif inqalgħet fil-fażi eliminatorja.
L-għażla tal-ospitu
L-Afrika ġiet magħżula bħala l-ospitu tat-Tazza tad-Dinja 2010 bħala parti minn politika ġdida li tikkonsisti fir-rotazzjoni ta' dan l-avveniment bejn il-konfederazzjonijiet tal-futbol (idea li ġiet abbandunata f'Ottubru tal-2007). Ħames pajjiżi Afrikani għamlu offerta biex jospitaw l-edizzjoni tal-2010 tat-Tazza tad-Dinja:
Minħabba d-deċiżjoni suċċessiva tal-Kumitat Eżekuttiv tal-FIFA biex il-kampjonat ma jiġix ospitat minn żewġ pajjiżi, it-Tuneżija irtirat il-kandidatura tagħha. Il-Kumitat iddeċieda wkoll li ma jaċċettax lil-Libja bħala ospitu minħabba li ma laħqitx il-kriterji uffiċjali.
Wara rawnd ta' voti, l-offerta rebbieħa ġiet mħabbra mill-president tal-FIFA Sepp Blatter waqt konferenza stampa fil-15 ta' Mejju 2004, f'Żurigu. L-Afrika t'Isfel ingħatat id-dritt li tospita dan it-turnew, fejn għelbet l-isfida tal-Marokk u l-Eġittu.
Għajdut ta' ospitu ġdid
Diversi għajdut ċċirkulaw f'sorsi varji tal-aħbarijiet li kienu jsostnu li t-Tazza tad-Dinja 2010 tista' ssir f'pajjiż ieħor. Xi nies, fosthom Franz Beckenbauer, Horst R. Schmidt u, anki, xi eżekuttivi tal-FIFA, esprimew id-dubji tagħhom fuq il-pjan, l-organizzazzjoni u ż-żmien ta' preparazzjoni tal-AFrika t'Isfel. Madanakollu, l-uffiċjali tal-FIFA komplew isostnu li se jkomplu jagħtu s-sosten tagħhom lill-Afrika t'Isfel, u stqarrew li l-avveniment mhux se jitmexxa lejn pajjiż ieħor, bil-president tal-FIFA Sepp Blatter kompla jsostni li t-Tazza tad-Dinja 2010 se ssir fl-Afrika t'Isfel. Blatter stqarr li hemm pjan ta' kontinġenza biex it-Tazza tad-Dinja issir x'imkien ieħor imma dan ikun f'każ ta' xi diżgrazzja naturali, u li t-Tazza tad-Dinja tal-2006 fil-Ġermanja kellha wkoll pjan ta' kontinġenza simili.
Minkejja l-assigurazzjoni min-naħa tal-FIFA li l-avveniment jitmexxa biss f'każ ta' xi diżgrazzja naturali, xi għajdut kompla jiċċirkula dwar il-possibilità ta' ospitu ġdid. Dan l-għajdut kollu ġie kkritikat mid-deputat Ministru tal-Finanzi tal-Afrika t'Isfel Jabu Moleketi, fejn qal li dan l-għajdut sar biex ipoġġi dehra negattiva għall-Afrika t'Isfel u l-Afrika.
Kwalifikazzjoni
Bħala l-pajjiż ospitu, l-Afrika t'Isfel awtomatikament irċieva post fil-fażi finali. Madanakollu, l-Afrika t'Isfel xorta waħda ħadet sehem fil-fażi ta' kwalifikazzjoni minħabba li dawn iservu wkoll bħala turnew ta' kwalifika għat-Tazza Afrikana 2010. Din hi l-ewwel darba mill-1934 li ospitu tat-Tazza tad-Dinja, ipparteċipa xorta waħda fil-kwalifiki għat-Tazza tad-Dinja. Bħat-turnew preċedenti, iċ-ċampjins renjanti tal-Italja, ma ngħatawx aċċess awtomatiku għall-fażi finali.
Il-poloz għall-fażi preliminarja ttellgħu f'Durban, fl-Afrika t'Isfel, fil-25 ta' Novembru 2007.
Santa Katarina ta' Lixandra
Santa Katarina ta' Lixandra hi qaddisa Nisranija u martri li mietet fil-bidu tas-seklu 4. Hi kienet waħda mill-qaddisin li kelmu lil Santa Ġovanna t'Arc. Fil-Knisja Ortodossa hi meqjusa bħala "martri kbira", u fil-knisja Kattolika Rumana, tradizjonalment jingħad li hi waħda mill-Erbatax il-Qaddejja Mqaddsa.
Ħajjitha
Peress li għexet ħafna snin ilu l-istorja ta' ħajjitha tikkonsisti ħafna f'leġendi li għandhom varjazzjonijiet differenti. L-iżjed verżjoni popolari hi din: il-leġenda tgħid li Katarina kienet bint Kostantinu, il-gvernatur ta' Lixandra, fl-Eġittu. Jingħad li hi ħadet "l-aqwa edukazzjoni". Hi ddikjarat lill-ġenituri tagħha li tiżżeweġ biss jekk isib wieħed aktar għaref, sinjur, sabiħ u ġenju minnha. Omm Katarina kienet NIsranija bil-moħbi, u b'hekk bagħtitha għand eremita biex issibilha ġuvni aqwa minnha li "s-sbuħija tiegħu kienet aktar tixxgħel mir-raġġi tax-xemx, bl-għerf tiegħu jikkmanda l-kreaturi kollha, u s-sinjurizza tiegħu tinsab imdawra madwar id-dinja."
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010
Timijiet kwalifikati
thumb|305px|Timijiet kwalifikati kuluriti bl-aħdar. Għal-Leġġenda għal żoni oħra, ara [[Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010|hawnhekk.]]
Senġi tal-blat tal-Lvant
Is-Senġi tal-blat tal-Lvant Elephantulus myurus, huwa mammiferu plaċentat insettivoru ta' daqs pjuttost żgħir ta' l-ordni Macroscelidea. Dan is-senġi għalkemm l-abbundanza tvarja skond iż-żminijiet mhux fil-periklu ta' estinzjoni u għandu firxa vasta fin-Nofs in-nhar tal-kontinent Afrikan.
Santa Katarina ta' Lixandra
Il-Martirju
Il-leġenda ta' Santa Katarina l-Mara Lixandrina tgħid li hi żaret l-Imperatur Ruman ta' dak iż-żmien (li seta' kien Massimjan, Massiminu t-Tieni, jew Massentju) u prova jikkonvenċijha bl-iżball li għamlet, skond hu li qed titagħlem il-Kristjaneżmu. Il-leġenda tkompli li Katarina waslet biex ikkonvertit lil martu, l-Imperatriċi Fawstina, u anki ħafna għorrief pagani li ntbgħatu mill-Imperatur biex ikelmuha, dawn kollha ħadu l-martirju wara.
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010
Kontroversji fil-kwalifikazzjoni
Fit-tieni leg tal-play-off bejn Franza u r-Repubblika tal-Irlanda, il-kaptan ta' Franza Thierry Henry lagħab il-ballun b'idu f'azzjoni li wasslet għall-gowl tal-pari għall-Franċiżi, mingħajr ma kien jaf ir-referi. L-inċident qajjem dibattitu sħun fuq kif il-partiti għandhom jiġu mmexxija fl-ogħla livell. Il-FIFA irrifjutat ir-rikjesta min-naħa tal-Federazzjoni tal-futbol Irlandiża sabiex tirrepeti l-logħba, waqt li aktar tard kien hemm rikjesta sabiex l-Irlanda tkun it-33 tim fit-Tazza tad-Dinja, rikjesta li aktar tard ġiet imwaqqha. Il-Kosta Rika qajmet ilment fuq il-gowl tal-Urugwaj fil-logħba ta' spareġġ tal-CONMEBOL-CONCACAF li ta r-rebħa lis-Sud-Amerikani, waqt li l-aħħar partita bejn l-Eġittu u l-Aġerija kienet imdawwra minn rapporti fuq problemi fost il-partitarji.
Santa Katarina ta' Lixandra
Il-Martirju
L-Imperatur ordna li Katarina tintefgħa l-ħabs, u n-nies li maru jarawha kollha kkonvertew, fosthom l-ikbar ħabib ta' l-Imperatur is-suldat Porfirju, hi ġiet ikkundanata għall-mewt fuq ir-rota (strument tat-tortura). Ir-rota nnifisha nkisret meta misset ma' Katarina, b'hekk qatulha rasha.
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010
Kontroversji fil-kwalifikazzjoni
Bħala tweġiba għall-inċidenti li nqalgħu matul il-fażi ta' kwalifikazzjoni u fuq kontroversja ta' tixħim fil-futbol, nhar it-2 ta' Diċembru 2009, il-FIFA sejħet laqgħa straordinarja tal-Kumitat Eżekuttiv. Wara l-laqgħa, il-FIFA ħabbret kienu se jagħmlu inkjesta fuq it-teknoloġija u uffiċjali żejda fil-partiti, però ma ħabbrux li kienu se jintroduċu l-assistenti mal-linji tal-gowls kif kienet diġà adottata fl-Europa League, u minflok kompla jiġi misħuq li l-kompetizzjoni fl-Afrika t'Isfel se tkun immexxiha bħal qabel, b'referi wieħed, żewġ assistenti, u r-raba' uffiċċjal. Fuq is-suġġett dwar il-logħob rett, il-President tal-FIFA Sepp Blatter stqarr:
Santa Katarina ta' Lixandra
Il-Martirju
L-istorja tkompli, li l-anġli ħadu ġisimha fuq il-Muntanja Sinaj, fejn fis-seklu 6 W.K. l-Imperatur tal-Lvant Ġustinu bena l-Monasteru ta' Santa Katarina, din il-knisja bdiet tinbena bejn is-sena 548 u 565. Il-Monasteru ta' Santa Katarina għadu jeżisti u huwa idea bikrija t'arti, arkitetura, u manuskritura Kristjana.
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010
Stadji
Fl-2005, l-organizzaturi ħarġu lista proviżorja tat-tlettax-il stadju li se jintużaw għat-Tazza tad-Dinja: Bloemfontein, Cape Town, Durban, Johannesburg (żewġ impjanti), Kimberley, Nelspruit, Orkney, Polokwane, Port Elizabeth, Pretorja (żewġ impjanti), u Rustenburg. Dan in-numru tnaqqas għal għaxra li kienu uffiċjalment mħabbra fis-17 ta' Marzu 2006 mill-FIFA:
Preparamenti
Ħames stadji ġodda ġew mibnija għal dan il-kampjonat, u ħamsa minn dawk li diġà jeżistu ġew estiżi. L-ispiża totali tal-kostruzzjoni se tkun madwar R8.4 biljun.
Santa Katarina ta' Lixandra
Il-Martirju
Is-simboli prinċipali tagħha huma r-rota mkisra, li saret magħrufa bħala r-Rota ta' Katarina; is-sejf; il-kuruna; il-velu u ċ-ċurkett ta' l-għarusa; il-ktieb; u l-Palma. U l-festa tagħha tiġi ċċelebrata fil-25 ta' Novembru.
Skond l-Istoriċi
L-istoriċi jemnu li Katarina forsi mhux veru eżistit u li kienet iżjed figura ideali t'eżempju milli waħda storika. Hi xi forma li ħoloq il-filosfu pagan Hypatia ta' Lixandra fiż-żmien il-medju-evu. Skond Hypatia, jingħad li hi kienet ġiet mgħalma sew (fil-filosofija u t-teoloġija), kienet sabiħa ħafna, verġni, u mietet b'martirju 305.
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010
Preparamenti
Il-mod ta' kif ġew effetwati dawn il-preparamenti, intlaqa' minn rispons qawwi mill-FIFA, fejn deher li kienu lesti sabiex jospitaw ġewwa pajjiżhom wieħed mill-ikbar avvenimenti sportivi li huwa segwit b'tant fervur minn miljuni ta' nies.
Sorteġġ tal-gruppi
Il-Kumitat Organizzattiv tal-FIFA approvat il-proċedura għat-tlugħ finali tal-gruppi nhar it-2 ta' Diċembru 2009. It-timijiet ġew maqsuma f'erba' urni differenti, bl-aqwa seba' timijiet skont il-klassifika dinjija tal-FIFA ta' Ottubru 2009 flimkien mal-ospitanti tal-Afrika t'Isfel jitqgħedu fl-ewwel urna. Il-kumitat approva wkoll kif se jkunu magħmula l-urni l-oħra. It-tieni urna kienet komposta mill-Asja, l-Oċeanja, u l-Amerika ta' Fuq u Ċentrali u l-Karibew. It-tielet urna kienet tikkonsisti minn timijiet mill-Afrika u l-Amerika t'Isfel, u r-raba' urna bil-kumplament tat-timijiet Ewropej.
Santa Katarina ta' Lixandra
Skond l-Istoriċi
Fl-1908 'L-Enċiklopedija Kattolika' ddiskrevit l-importanza storika fit-twemmin lejn Santa Katarina ta' Lixandra:
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010
Sorteġġ tal-gruppi
L-Afrika t'Isfel awtomatikament tqegħdu f'A1; is-seba' timijiet l-oħra mill-ewwel urna ġew pożizzjonati f'numru 1 tal-gruppi l-oħra B-H. Il-gruppi ġew mtella' minn A sa H, u l-pożizzjonijiet fil-grupp ġew mtella' għal Urna 2 sa 4. Il-kriterju ġeografiku ġie rispettat, jiġifieri li l-ebda tim mill-istess konfederazzjoni ma jista' jiġi fi grupp ma' tim ieħor mill-istess konfederazzjoni, ħlief għat-timijiet Ewropej li seta' jkun hemm massimu ta' tnejn fi grupp. L-Afrika t'Isfel ma setgħetx tiġi mniżżla mat-timijeit Afrika mill-Urna 3 u l-Arġentina u l-Brażil ma setgħux jiġu mtella' kontra l-kumplament tat-tliet timijiet miż-Żona tal-Amerika t'Isfel. L-ewwel żewġ timijiet Afrikani li ttellgħu minn Urna 3 daħlu mal-Arġentina u l-Brażil.
Santa Katarina ta' Lixandra
Skond l-Istoriċi
"Tinsab ma' Santa Margarita u Santa Barbara bħala waħda mill-Erbatax-il Qaddej fil-Ġenna, hi tisemgħa ħafna fil-pridki u l-poeżiji. Hu magħruf il-fatt li Jacques-Beningne Bossuet iddedikalha wieħed mill-aqwa paneġirki tiegħu u li Adam ta' San Vitor kitbilha poeżija magnifika f'unurha: il-'Vox Sonor Nostri Chori'; eċċ.
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010
Sorteġġ tal-gruppi
It-tlugħ tal-poloz saru f'Cape Town, fl-Afrika t'Isfel fis-19:00 (UTC+2) nhar l-4 ta' Diċembru 2009. Iċ-ċerimonja ġiet preżentata mill-attriċi Sud-Afrikana Charlize Theron, assistita mis-Segretarju Ġenerali tal-FIFA Jérôme Valcke. Numru ta' figuri sportivi taw sehemhom fit-tlugħ tal-poloz għall-gruppi.
Santa Katarina ta' Lixandra
Patruna ta':
Santa Katarina ta' Lixandra hi patruna ta' dawn in-nies u postijiet:
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010
Skeda
Il-ħinijiet kollha huma UTC+2.
Fażi tal-gruppi
Fit-tabelli segwenti:
It-timijiet pożizzjonati fl-ewwel u t-tieni post (bi sfond aħdar) ikkwalifikaw għar-rawnd tal-aħħar sittax.
Fażi eliminatorja
Fil-fażi eliminatorja (li tinkludi l-finali), jekk il-partita tibqa' f'pari wara 90 minuta, żewġ perjodi ta' ħin miżjuda jiġu migħluba (ta' kwarta kull wieħed). Jekk ir-riżultat jibqa' xorta l-istess wara l-ħin barrani, il-partita tiġi deċiża permezz tal-għoti tal-penalties.
Skorers
Il-plejer Sud-Afrikan Siphiwe Tshabalala kien l-ewwel plejer li skorja gowl fil-kompetizzjoni, fil-logħba tal-ftuħ kontra l-Messiku li ntemmet 1–1. Id-difensur Daniż Simon Poulsen skorja l-ewwel awto-gowl tal-kampjonat, fit-telfa ta' 2–0 kontra l-Olanda. L-attakkant Arġentin Gonzalo Higuaín skorja l-ewwel tripletta f'dan it-turnew, fir-rebħa tal-Arġentina bl-iskor ta' 4–1 kontra l-Korea t'Isfel. Din it-tripletta kienet id-49 waħda fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja
L-aqwa erba' skorers ta' din il-kompetizzjoni spiċċaw ilkoll b'ħames gowls. Iż-Żarbuna tad-Deheb marret għal Thomas Müller tal-Ġermanja li kellu tliet assits. Iż-Żarbuna tal-Fidda marret għal David Villa ta' Spanja li lagħab total ta' 635 minuta, u ż-Żarbuna tal-Bronż marret f'idejn Wesley Sneijder tal-Olanda li lagħab 652 minuta. Diego Forlán tal-Urugwaj kellu ħames gowls u assist wieħed f'654 minutA. Tliet plejers oħra skorjaw erba' gowls.
Dixxiplina
Tmienja u għoxrin plejer ġew sospiżi minħabba li laqqtu żewġ karti sofor konsekuttivi (tlettax-il plejer), karta ħamra diretta (tmien plejers), jew karta safra b'karta ħamra aktar tard (seba' plejers).
Maskot
Il-maskot uffiċjali tat-Tazza tad-Dinja 2010 huwa Zakumi, leopard b'xagħar aħdar, li ġie mħabbar fit-22 ta' Settembru 2008. Ismu ġej minn "ZA", akronimu għal "Afrika t'Isfel", u "kumi" li hi kelma li tfisser "għaxra" f'diversi lingwi Afrikani. Il-kuluri tal-maskot jirriflettu dawk tat-tim nazzjonali tal-pajjiż ospitu – isfar u aħdar.
Kanzunetta uffiċjali
Il-kanzunetta uffiċjali tat-Tazza tad-Dinja "Waka Waka" hi kantat mill-kantanta Kolombjana Shakira u l-grupp mużikali Freshlyground mill-Afrika t'Isfel, u kantata bl-Ingliż u bl-Ispanjol. Il-kanzunetta hi bbażata fuq kanzunetta tradizzjonali tas-suldati Sud-Afrikani bl-isem ta' Zangalewa. Din il-kanzunetta tkantat fil-kunċert ta' qabel il-bidu tat-Tazza tad-Dinja fl-10 ta' Ġunju f'Soweto u kif ukoll fiċ-ċerimonja tal-futħ fil-11 ta' Ġunju u fil-finali tal-11 ta' Lulju.
Ballun uffiċjali
Il-ballun uffiċjali għat-Tazza tad-Dinja, magħmul minn adidas, iġib l-isem ta' Jabulani, li jfisser "ċelebrazzjoni" fil-lingwa Zulu. In-numru ħdax għandu rwol prominenti f'dan il-ballun: dan huwa l-ħdax-il ballun tat-Tazza tad-Dinja magħmul minn kumpanija Ġermaniża; il-ballun jinkludi fih ħdax-il kulur, wieħed għal kull plejer fil-grawnd; u hemm ħdax-il lingwa uffiċjali fl-Afrika t'Isfel. Ballun speċjali b'pannelli tad-deheb se jiġi wżat fil-finali ta' Johannesburg. Il-ballun hu mibni fuq disinn ġdid, li jikkonsisti minn tmien pannelli magħqudin flimkien b'mod sferiku.
Il-ballun ġie wżat waqt it-Tazza tad-Dinja tal-Klabbs 2009 li saret ġewwa l-Emirati Għarab Magħquda, u verżjoni speċjali tal-ballun, il-Jabulani Angola, kien il-ballun uffiċjali tat-Tazza tan-Nazzjonijiet Afrikana 2010.
Xi stilel tal-futbol ilmentaw fuq il-ballun il-ġdid, fejn l-argument li ġabu 'l quddiem kien li t-trajjetorja tal-ballun kienet diffiċli biex wieħed jippredixxieha. Il-gowler Brażiljan Júlio César ikkompara l-ballun ma' wieħed li jixtri mingħanda tal-"ħanut" u li kien tajjeb għall-attakkanti waqt li jaħdem kontra l-gowlers. Ċerti żbalji li saru minn gowlers matul din it-Tazza tad-Dinja ġew attribwiti lil dan il-ballun.
Festival tal-Eurovision 2001
Il-Festival tal-Eurovision tal-2001 kien is-46 edizzjoni ta' dan il-konkors u sar fil-belt ta' Copenhagen, id-Danimarka.
Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza
L-iskwadra nazzjonali tal-futbol ta' Franza hu t-tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza. It-tim kellu suċċess f'dawn l-aħħar għexieren ta' snin, fejn rebaħ it-Tazza tad-Dinja 1998 li sar f'pajjiżu, u spiċċa wkoll it-tieni fl-edizzjoni ta' l-2006 fil-Ġermanja. Sa dak iż-żmien, Franza kienet rebħet l-edizzjoni tal-Kampjonati Ewropej tas-sena 2000. It-tim hu mmexxi mill-French Football Federation u jikkompeti bħala membru tal-UEFA.
Franza spiċċat l-ewwel, it-tieni u t-tielet kemm fit-Tazza tad-Dinja kif ukoll fil-Logħob Olimpiku tas-Sajf. Hu hu l-uniku tim li rnexxielu jasal sa dal-punt.
Is-Snin tal-Bidu
L-ewwel logħba ta' Franza kienet pari ta' 3-3 kontra l-Belġju fl-1904. Huma lagħbu fit-tliet edizzjonijiet tat-Tazza tad-Dinja qabel it-Tieni Gwerra Dinjija. Lucien Laurent skorja l-ewwel gowl fit-Tazza tad-Dinja fl-1930, f'rebħa ta' 4-1 fuq il-Messiku. Huma waslu sal-kwarti tal-finali fl-1938 meta ospitaw il-kompetizzjoni.
Franza spiċċat it-tielet fit-Tazza tad-Dinja 1958, meta rebħet bi skor kbir ta' 6-3 lill-Ġermanja biex kisbet it-tielet post. Franza kienet tilfet mal-Brażil fis-semi-finali, wara l-injury tad-difensur ċentrali u t-tripletta ta' Pelé. L-attakkant Just Fontaine skorja tlettax-il gowl fil-kampjonat f'sitt logħbiet. Dak iż-żmien kien fost l-aqwa timijiet ta' l-Ewropa.
L-Era ta' Platini
Matul l-era ta' Michael Platini bħala captain, l-istil ta' logħob tal-Franċiżi fit-Tazza tad-Dinja tjieb, fejn spiċċa r-raba' fl-edizzjoni ta' l-1982 fi Spanja u t-tielet fl-edizzjoni tal-Messiku ta' l-1986. FIż-żewġ edizzjonijiet huma tilfu kontra l-Ġermanja tal-Punent. Is-semi-finali ta' l-1982 tibqa' famuża għad-daqqa ta' minkeb li l-gowler tal-Ġermanja, Harald Schumacher, ta lill-plejer ta' Franza Patrick Battiston f'wiċċu wara li dan għamel xutt. Minkejja l-uġiegħ li sofra Battiston, Schumacher ma kienx penalizzat.
Flimkien mal-ħafna apparenzi fis-semi-finali tat-Tazza tad-Dinja, bi Platini preżenti, huam rebħu l-Kampjonati Ewropej ta' l-1984 li sar ġewwa darhom, u kif ukoll il-medalja tad-deheb fl-Olimpjadi ta' Los Angeles ta' l-istess sena.
L-Era ta' Zidane
L-akbar suċċessi ta' Franza kienu lejn tmiem l-1990, fil-ġenerazzjoni ta' Zinedine Zidane u l-bidu ta' l-esperjenza internazzjonali ta' Thierry Henry. It-tim beda tajjeb hekk kif wasal fis-semi-finali tal-Kampjonati Ewropej ta' l-1996. Wara din l-edizzjoni, l-kowċ Aimé Jacquet addotta strateġija difensiva u għamel lis-supporters anzjużi minħabba li t-tim qatt ma deher li kien qed jiżviluppa fit-tattika offensiva. Il-media bdiet tattakka l-kowċ tat-tim u bdiet tgħidlu li t-tim ma kellux ċans li jimxi fl-edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja ta' l-1998 li kienet se ssir f'pajjiżhom. F'Mejju 1998, il-media reġgħet attakkat lil Jacquet hekk kif hu semma' 28 plejer minflok 22 għat-Tazza tad-Dinja, u l-gazzetta "L'Équipe" stqarriet fl-editorjal li hu ma kienx l-aħjar persuna biex jiggwida lit-tim Franċiż għar-rebħa.
Tazza tad-Dinja 1998
thumb|L-emblema uffiċċjali ta' l-edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja 1998 li saret fi Franza
Severo Ochoa
Severo Ochoa de Albornoz ([seˈβeɾo oˈtʃoa ðe alβoɾˈnoθ]; twieled fl-24 ta' Settembru 1905 – miet fl-1 ta' Novembru 1993) kien fiżiku u bijokimiku Spanjol, u rebbieħ konġunt fl-1959 tal-Premju Nobel għall-Fiżjoloġija jew għall-Mediċina ma' Arthur Kornberg.
Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza
Tazza tad-Dinja 1998
Franza bdew tajjeb l-edizzjoni ta' l-1998 hekk kif rebħu l-grupp b'punti massimi meta rebħu kontra l-Afrika t'Isfel (3-0), kontra l-Għarabja Sawdita (4-0) u kontra d-Danimarka (2-1). B'hekk huma spiċċaw biex skurjaw disa' gowls u laqqtu gowl wieħed biss.