cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muhammad Ali
Boksing
Imlaqqam bħala "L-Ikbar Wieħed" (The Greatest), erba' snin wara, huwa kien għeleb lil Sonny Liston biex rebaħ l-ewwel titlu mondjali tiegħu u sar l-ewwel bosker li rebaħ titlu heavyweight tal-boksing fi tliet darbiet separati. Eventwalment, huwa rtira fl-1981, fejn kien rebaħ ammont inkredibbli ta' 56 ġlieda mill-61 li kkompeta fihom, fejn rebaħ 37 ġlieda minnhom permezz ta' knock-out. Iżda, barra miċ-ċirku tal-boksing, Clay kien jikkampanja favur drittijiet ċivili, irrispettivament mill-isport, ir-razza u n-nazzjonalità, filwaqt li kien ukoll poeta.
Muhammad Ali kien beda jipprattika l-boksing fuq livell professjonali immedjatament wara l-Olimpjadi ta' Ruma, u baqa' tiela' fil-klassifika tal-heavyweight sa ma laħaq il-quċċata fejn kien impessjona lil eluf kbar ta' persuni li kienu jsegwuh permezz tal-movimenti u r-riflessi inkredibbli tiegħu fiċ-ċirku.
Kontra Cooper
Ġlieda partikolari li tibqa' mfakkra kienet dik meta ċ-ċampjin Ingliż tal-boksing, Henry Cooper, kien resaq ferm viċin li jegħleb lil Muhammad Ali, meta huma kienu ltaqgħu f'Londra, lura fl-1963. Dan hekk kif l-Ingliż kien waqqa' lill-bokser leġġendarju Amerikan, iżda Muhammad Ali kien wettaq reazzjoni mill-aqwa u fir-rawnd ta' wara sforza lill-Ingliż biex jirtira minħabba qatgħa fonda li kellu f'għajnu x-xellugija.
Kontra Liston
Fi Frar tas-sena ta' wara, Cassius Clay kompla jisraq ix-xena meta rebaħ l-ewwel titlu mondjali tal-heavyweight meta kien għad kellu biss 22 sena. Huwa kien qal minn qabel li kien se jirnexxielu jegħleb lill-bokser Sonny Liston, li qabel dik il-ġlieda qatt ma kien tilef, iżda ftit kienu emmnuh. Iżda wara s-sitt rawnd kien Ali li ħareġ rebbieħ kontra dan l-avversarju li kien ikbar minnu fl-età, u għalhekk ta' iktar esperjenza, li madanakollu ma setax ilaħħaq mal-ħeffa tiegħu.
Kontra Frazier
Fit-8 ta' Marzu 1971, huwa sofra l-ewwel telfa professjonali tiegħu kontra Joe Frazier f'dik li ġiet imlaqqma bħala "Il-Ġlieda tas-Seklu" fi New York, biex fit-30 ta' Ottubru 1974, reġa' kiseb lura t-titlu permezz ta' knock-out fuq tmien rawnds kontra l-bokser George Foreman fil-kompetizzjoni "Rumble in the Jungle", f'Kinshasa, fis-Zaire.
Muhammad Ali ġġieled kontra Joe Frazier għat-tielet u l-aħħar darba fil-Filippini fl-1 ta' Ottubru 1975, fejn ħareġ rebbieħ f'kompetizzjoni magħrufa bħala "Thrilla in Manila", meta l-avversarju tiegħu rema x-xugaman fil-ħmistax u l-aħħar rawnd.
L-aħħar ġlidiet
Wara din il-ġlieda huwa rebaħ sitt titli konsekuttivi qabel ma tilef bil-punti kontra l-bokser, Leon Spinks, fi Frar tal-1978, għalkemm reġa' rebaħ it-titlu mondjali sat-tmiem dik l-istess sena.
Il-karriera ta' Muhammad Ali intemmet b'telfiet kontra Larry Holmes, fl-1980, u Trevor Berbick fl-1981, fejn ħafna kienu tal-opinjoni li huwa kellu jirtira mix-xena tal-boksing ħafna qabel.
Isir Musulman u jbiddel ismu
Fiż-żmien li Muhammad Ali kellu l-ewwel ġlieda tiegħu ma' Sonny Liston, huwa kien diġà involut f'dak li kien magħruf bħala n-Nation of Islam li l-għanijiet ewlenin tiegħu kienu dawk li jitjiebu l-kundizzjonijiet spiritwali, mentali, soċjali u ekonomiċi tal-Afro-Amerikani fl-Istati Uniti. Iżda b'kuntrast għall-metodu inklussiv li kien qed jiġi mbuttat minn mexxejja favur drittijiet ċivili bħal Dr Martin Luther King, in-Nation of Islam kien moviment favur nies ta' ġilda skura biss u għalhekk bdew iqumu s-suspetti fuq dan il-moviment mill-poplu Amerikan.
Eventwalment, Muhammad Ali, ikkonverta għar-reliġjon Iżlamika, fejn neħħa ismu proprju ta' Cassius Marcellus Clay, li skont hu kien isem ta' skjav biex l-ewwel sar Cassius X, qabel reġa' bidel ismu għal Muhammad Ali.
Kontra l-Gwerra tal-Vjetnam
Fl-1967, huwa kien ħa deċiżjoni li ħolqot kontroversja kbira u li għadu magħruf għaliha sal-ġurnata tal-lum. Dan hekk kif huwa kien oppona l-gwerra Amerikana fil-Vjetnam, xi ħaġa li għaliha kien ġie kkritikat ferm mill-poplu Amerikan.
Huwa kien ħa din id-deċiżjoni għax irrifjuta li jingħaqad mal-militar Amerikan, xi ħaġa li għaliha patta qares hekk kif kien itteħidlu l-ewwel titlu mondjali tal-boksing li kien rebaħ u anke saħansitra l-liċenzja tiegħu tal-boksing. Wara dan kollu huwa ma kienx ħa sehem fi ġlieda oħra għal kważi erba' snin sħaħ.
Wara li d-deċiżjoni fil-konfront tiegħu talli ma kienx appoġġja l-gwerra Amerikana fil-Vjetnam ġiet irtirata, huwa reġa' rritorna fiċ-ċirku fejn iġġieled fi tlieta mill-iktar ġlidiet ikoniċi fl-istorja tal-boksing, u li permezz tagħhom irnexxielu jirbaħ lura r-relazzjoni tiegħu mal-pubbliku sportiv.
Wara l-irtirar
Wara li rtira mill-boksing, bdew iqumu diversi spekulazzjonijiet rigward il-kundizzjoni ta' saħħa ta' Muhammad Ali.
Dan hekk kif huwa kien qed jidher bosta drabi jirtogħod waqt li wieħed beda jsibha diffiċli biex jifhmu jitkellem. Dan kien kollu kawża tal-marda qerrieda tal-Parkinsons. Minkejja din il-marda, Muhammad Ali xorta deher diversi drabi fuq programmi televiżivi jagħti messaġġ ta' kuraġġ lil kull min kien qed isegwih fejn dejjem ġie milqugħ bħala eroj.
Barra minn hekk lura fl-1996 huwa xegħel it-Torċa Olimpika fl-Olimpjadi tal-1996, li kienu saru f'Atlanta, fl-Istati Uniti, waqt li fiċ-ċerimonja inawgurali tal-Logħob Olimpiku tas-sajf tal-2012 f'Londra, kien ġarr il-bandiera Olimpika.
Mewt
Ali iddaħħal l-isptar fit-2 ta' Ġunju 2016 b'kawża ta' marda respiratorja. Il-kundizzjoni minkejja li kienet stabbli, iddeterjorat u miet il-jum ta' wara fl-età ta' 74 sena.
Marokk fil-Festival tal-Eurovision
Il-Marokk ipparteċipa fil-Eurovision Song Contest darba biss, fl-Festival tal-Eurovision 1980 bil-kantanta Samira Bensaïd. F'dik l-edizzjoni, bin-nuqqas ta' parteċipazzjoni tal-Iżrael, il-Marokk sar l-ewwel pajjiż Afrikan u Għarbi li daħal fil-festival. Il-kanzunetta "Bitaqat Hob" kisbet biss 7 punti, ilkoll mill-Italja, u spiċċat fit-18-il post, quddiem biss il-Finlandja.
Indja
L-Indja, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Indja hi pajjiż li jinsab fin-Nofsinhar tal-Asja u tkopri l-parti l-kbira tas-subkontinent Indjan. Ħafna rotot storiċi u merkantili jgħaddu minnha. L-Indja għandha kosta ta' aktar minn sebat elef kilometru u għandha fruntieri mal-Pakistan, iċ-Ċina, il-Myanmar, il-Bangladexx, in-Nepal, il-Butan u l-Afganistan. Is-Sri Lanka, il-Maldivi u l-Indoneżja huma gżejjer nazzjonijiet fil-qrib. L-Indja hija t-tieni pajjiż l-aktar popolat fid-dinja, b'popolazzjoni ta' aktar minn biljun ruħ, u ġeografikament is-seba' l-akbar pajjiż.
L-Indja hija l-benniena taċ-ċiviltajiet l-aktar antiki u tat ukoll it-twelid lil erba' reliġjonijiet: l-Induiżmu, il-Buddiżmu, il-Ġainiżmu u s-Sikkiżmu. Il-pajjiż kien parti mill-Imperu Brittaniku qabel ma kiseb l-indipendenza fl-1947. Fl-aħħar għoxrin sena, l-Indja kibret sew, fl-ekonomija u fir-rwol militari u internazzjonali tagħha.
L-isem Indja ġej mill-kelma "Hindu" bil-Persjan antik, li hi nnifisha ġejja mill-kelma "Sindhu" bis-Sanskritu, l-isem storiku tax-xmara Indus. Il-kostituzzjoni tal-Indja u l-użu ġenerali jirrikonoxxu wkoll l-isem Bharat (Hindi: भारत), li kien l-isem bis-Sanskritu tar-re antik Hindu. Isem ieħor huwa, Hindustan (Hindi: हिन्दूस्थान), jew "l-art tal-Induisti" bil-Persjan, li ntuża miż-żminijiet Mughal, għalkemm dan l-isem mhux użat kullimkien illum.
Vande Mataram hija l-għanja nazzjonali Indjan. L-għanja nkitbet minn Bankim Ċandra Ċatterġii f'forma Sanskritizzata tal-lingwa Bengaliża. Flimkien mal-innu nazzjonali għandha tifsira simbolika kbira għall-Indja.
Knisja Maronita
daqsminuri|Stemma tal-Patriarkat Maronita Il-Knisja Maronita hija knisja sui iuris Kattolika Orjentali f’komunjoni sħiħa mal-Papa u l-Knisja Kattolika dinjija, b’awtogovernanza skont il-Kodiċi tal-Kanoni tal-Knejjes tal-Lvant. Il-Knisja Maronita ilha mmexxija mill-Patrijarka Bechara Boutros al-Rahi mill-2011, li huwa bbażat f'Bkerke fil-Grigal ta' Bejrut, il-Libanu. Din il-knisja hija magħrufa uffiċjalment bħala l-Knisja Maronita Sirjana ta’ Antijokja u abbażi tal-liturġija u tal-wirt tradizzjonali hija parti mill-Kristjaneżmu Sirjan.
Wilhelm von Humboldt
Friedrich Wilhelm Christian Karl Ferdinand Baruni von Humboldt (twieled fit-22 ta' Ġunju 1767 – miet fit-8 ta' April 1835) kien fizzjal tal-gvern, diplomatiku, filosfu, fundatur tal-Università Humboldt f'Berlin, ħabib ta' Goethe u speċjalment ta' Schiller.
Huwa magħruf l-aktar bħala lingwista Ġermaniz li introduċa l-istruttura tal-Lingwa Baska lill-intelletwali Ewropej.
Knisja u stat fl-Ewropa medjevali
Knisja u stat fl-Ewropa medjevali kienet ir-relazzjoni bejn il-Knisja Kattolika u d-diversi monarkiji u stati oħra fi [ [Ewropa]] matul il-Medju Evu (bejn il-tmiem tal-l-awtorità Rumana fil-il-Punent fil- il-ħames seklu sal-bidu tal-era moderna).
Oriġini
Knisja gradwalment saret istituzzjoni li tiddefinixxi l-Imperu Ruman. Imperatur Kostantinu ħareġ l-Editt ta’ Milan fl-313 li jipproklama tolleranza għar-reliġjon Nisranija, u isejjaħd-Ewwel Konċilju ta’ Niċea fl-325 li l-[Kredu ta’ Niċena]] kien jinkludi. twemmin fi “Knisja waħda, qaddisa, kattolika u appostolika”. L-Imperatur Teodosju I għamel lill-Kristjaneżmu ta’ Niċen il-knisja tal-istat tal-Imperu Ruman bl-Editt ta’ Tessalonika tas-sena 380.
Moda
daqsminuri| Mudella b'libsa moderna li tirrifletti t- tendenza tal-moda attwali fi sfilata tal-moda tal-Haute Couture, Pariġi, 2011 Il-moda hija espressjoni estetika popolari f'perjodu u f'post partikolari u f'kuntest speċifiku, speċjalment fl-ilbies, iż-żraben, l-istil tal-ħajja, l-aċċessorji, il-makeup, l-istil tax-xagħar, u l-proporzjonijiet tal-ġisem. Filwaqt li tendenza ħafna drabi tissuġġerixxi espressjoni estetika partikolari u li ma ddumx iktar minn staġun, il-moda hija espressjoni distintiva u sostnuta mill-industrija tradizzjonalment marbuta mal-istaġun u l-kollezzjonijiet tal-moda. L-istil huwa espressjoni li ddum bosta staġuni u ħafna drabi huwa konness ma' movimenti kulturali u aspetti soċjali, simboli, klassi, u kultura (eż. il-Barokk, ir-Rokokò, eċċ.). Skont is-soċjologu Pierre Bourdieu, il-moda tissuġġerixxi "l-aħħar moda, l-aħħar differenza".
Għalkemm ħafna drabi jintużaw flimkien, it-terminu "moda" huwa differenti mill-ilbies u l-kostumi. Il-moda tiddeskrivi l-libsa materjali u teknika, filwaqt li l-ilbies u l-kostumi ġew relegati għal sens speċjali bħall-ilbies ta' kostumi bil-maskri. Il-moda tiddeskrivi s-sistema soċjali u temporali li "tattiva" l-ilbies bħala sinifikatur soċjali f'ċertu ħin u kuntest. Il-filosfu Giorgio Agamben jgħaqqad il-moda mal-intensità attwali tal-mument kwalitattiv, mal-aspett temporali li bil-Grieg jissejjaħ kairos, filwaqt li l-ilbies jappartjeni għal dak li hu kwantitattiv, li bil-Grieg jissejjaħ chronos.
Biż-żieda fil-produzzjoni tal-massa ta' komoditajiet tal-konsumatur bi prezzijiet aktar baxxi, u b'kopertura globali, is-sostenibbiltà saret kwistjoni urġenti fost il-politiċi, id-ditti u l-konsumaturi.
Moda tal-ilbies
Il-vjaġġaturi bikrija tal-Punent, li vvjaġġaw lejn l-Indja, il-Persja, it-Turkija, jew iċ-Ċina, spiss kienu jikkummentaw dwar in-nuqqas ta' bidla fil-moda f'dawk il-pajjiżi. Vjaġġatur Spanjol iddeskriva konverżazzjoni li kellu ma' impjegat fis-servizz diplomatiku Ġappuniż fiż-żmien ix-Shogun li baqa' skantat u saħansitra xxukkjat bit-tipi differenti ta' lbies tal-Ewropej. Skontu l-ħwejjeġ Ġappuniżi baqgħu l-istess għal elf sena sħaħ. Madankollu, hemm evidenza konsiderevoli fiċ-Ċina tad-dinastija Ming li l-moda kienet tinbidel malajr fl-ilbies Ċiniż. Bidliet fl-ilbies spiss seħħew fi żminijiet ta’ bidla ekonomika jew soċjali, kif seħħ f’Ruma Antika u fil-Kaliffat Medjevali, segwiti minn perjodu twil mingħajr bidliet sinifikanti. Fi Spanja taħt l-Għarab, fis-seklu 8, il-mużiċist Ziryab introduċa f'Córdoba stili ta' ħwejjeġ sofistikati bbażati fuq moda staġjonali u ta' kuljum minn Bagdad, l-Iraq, art twelidu, modifikati mill-ispirazzjoni tiegħu. Bidliet simili fil-moda seħħew fis-seklu 11 fil-Lvant Nofsani wara l-wasla tat-Torok, li introduċew stili ta’ lbies mill-Asja Ċentrali u l-Lvant Imbiegħed.
Barra minn hekk, hemm storja twila tal-moda fil-Punent tal-Afrika. Id-drapp kien jintuża bħala forma ta’ munita fil-kummerċ mal-Portugiżi u mal-Olandiżi kmieni fis-seklu 16. Id-drapp prodott lokalment u l-importazzjonijiet Ewropej irħas kienu jiġu ttrasformati fi stili ġodda biex jakkomodaw il-klassi privileġġjata li kulma jmur kienet qed tikber ta' Afrikani tal-Punent u residenti li kienu negozjanti tad-deheb u tal-iskjavi. Kien hemm tradizzjoni eċċezzjonalment b'saħħitha tal-insiġ tad-drapp f'Oyo u fiż-żoni abitati mill-poplu Igbo.
Fis-seklu ta' wara, il-bidliet bdew iseħħu b'pass iktar mgħaġġel, u l-moda tan-nisa u tal-irġiel, speċjalment fl-arranġament u t-tiżjin tax-xagħar, saret daqstantieħor kumplessa. Għalhekk, l-istoriċi tal-arti jistgħu jużaw il-moda b'kunfidenza u preċiżjoni biex jiddataw ix-xbihat, partikolarment fil-każ ta' xbihat mis-seklu 15. Fil-bidu, il-bidliet fil-moda wasslu għal frammentazzjoni fil-klassijiet għolja tal-Ewropa fejn qabel kienu kkaratterizzati minn stil simili ħafna ta' lbies u l-iżvilupp sussegwenti ta' stili nazzjonali distintivi. Dawn l-istili nazzjonali baqgħu differenti ħafna sakemm fis-sekli 17 sa 18 kontromoviment impona għal darb'oħra stili simili, li oriġinaw l-aktar minn Franza tal-Ancien Régime. Għalkemm is-sinjuri ġeneralment kienu jmexxu l-moda, il-ġid dejjem jiżdied tal-Ewropa moderna bikrija wassal biex il-borgeżija u anke l-bdiewa bdew isegwu t-tendenzi tal-moda mill-bogħod, u dan kien biżżejjed biex jiskomoda lill-klassi privileġġjata - fattur li Fernand Braudel iqis bħala wieħed mill-muturi ewlenin tal-moda li qed tinbidel. xellug|daqsminuri| Marie Antoinette, mart Louis XVI, kienet mexxejja tal-moda. L-għażliet tagħha, bħal din il-libsa bajda tal- muslin tal -1783 imsejħa chemise a la Reine, kienu influwenti ħafna u jintlibsu ħafna. Fis-seklu 16, id-differenzi nazzjonali kienu evidenti ferm. Għaxar ritratti ta' rġiel Ġermaniżi jew Taljani tas-seklu 16 jistgħu juru għaxart ikpiepel kompletament differenti. Albrecht Dürer wera d-differenzi fil-kuntrast attwali (jew kompost) tiegħu tal-moda ta' Nuremberg u dik Venezjana fit-tmiem tas-seklu 15 (fl-illustrazzjoni tal-lemin). L-"istil Spanjol" tal-aħħar tas-seklu 16 beda t-treġġigħ lura lejn is-sinkroniċità fost l-Ewropej ta' klassi għolja, u wara taqbida f'nofs is-seklu 17, deċiżivament, l-istili Franċiżi ħadu t-tmun, proċess li tlesta fis-seklu 18.
Għalkemm il-kuluri u l-mudelli differenti tat-tessuti kienu jinbidlu minn sena għall-oħra, il-qatgħa ta' kowt ta' raġel u t-tul tas-sidrija tiegħu, jew il-mudell kif kienet tinqata' libsa tan-nisa, kienu jinbidlu aktar bil-mod. Il-moda tal-irġiel kienet primarjament ġejja minn mudelli militari, u l-bidliet fis-siluwett maskili Ewropew ġew galvanizzati tul il-gwerer Ewropej fejn l-uffiċjali rġiel taw bidu għal stili differenti, pereżempju l-ingravajjet, fosthom l-ingravata ta' "Steinkirk" jew in-neckties.
Minkejja li kien hemm distribuzzjoni ta’ pupi mlibbsin minn Franza sa mis-seklu 16 u minkejja li Abraham Bosse kien ipproduċa inċiżjonijiet tal-moda fis-snin 20 tas-seklu 17, il-pass tal-bidla qabad ir-ritmu fis-snin 80 tas-seklu 18 permezz ta' żieda fil-pubblikazzjoni ta’ inċiżjonijiet Franċiżi li juru l-aħħar stili ta’ Pariġi. Sal-1800, l-Ewropej tal-Punent kollha kienu jilbsu l-istess (jew hekk kienu jaħsbu); il-varjazzjoni lokali saret l-ewwel sinjal tal-kultura provinċjali u aktar tard timbru tal-bidwi konservattiv.
Għalkemm il-ħajjata tas-sengħa u l-ħajjata tal-ilbies tan-nisa bla dubju kienu responsabbli għal bosta innovazzjonijiet, u l-industrija tat-tessuti tabilħaqq wasslet għal bosta tendenzi, l-istorja tad-disinn tal-moda bdiet mill-1858 meta Charles Frederick Worth, imwieled l-Ingilterra, fetaħ l-ewwel dar awtentika tal-haute couture f'Pariġi. Dan it-titlu ġie stabbilit mill-gvern għad-djar tal-moda li kienu jilħqu l-istandards tal-industrija. Dawn id-djar tal-moda kellhom jaderixxu ma' ċerti standards, pereżempju kellhom iżommu mill-inqas għoxrin impjegat involuti biex jagħmlu l-ħwejjeġ, juru żewġ kollezzjonijiet fis-sena fi sfilati tal-moda, u jippreżentaw ċertu numru ta' mudelli lill-klijenti. Minn dakinhar 'l hawn, l-idea tad-disinjatur tal-moda bħala ċelebrità fih innifsu saret dejjem aktar dominanti.
Għalkemm xi aspetti tal-moda jistgħu jkunu femminili jew maskili, xi tendenzi huma androġeni. L-idea ta' lbies unisex oriġinat fis-sittinijiet tas-seklu 20 meta disinjaturi bħal Pierre Cardin u Rudi Gernreich ħolqu ħwejjeġ, bħal tuniċi jew leggings li jiġġebdu magħmulin mill-jersey, maħsuba biex jintlibsu kemm mill-irġiel kif ukoll min-nisa. L-impatt tal-unisex beda jespandi b’mod iktar wiesa’ biex jinkludi diversi temi fil-moda, inkluż l-androġenija, il-bejgħ bl-imnut bil-massa, u l-ilbies kunċettwali. It-tendenzi tal-moda tas-sebgħinijiet tas-seklu 20, bħall-ġkieket tal-ġilda tan-nagħaġ, ġkieket tal-piloti, kowtijiet mid-duffel (tessut tas-suf li ġej mill-belt ta' Duffel fil-Belġju), u ħwejjeġ mhux strutturati, influwenzaw lill-irġiel biex jattendu laqgħat soċjali mingħajr it-tuxedo u biex jużaw l-aċċessorji b'modi ġodda. Xi stili tal-irġiel ħalltu s-senswalità u l-espressività. Minkejja tendenza konservattiva, il-moviment dejjem jikber tad-drittijiet tal-omosesswali u enfasi fuq iż-żgħażagħ taw lok għal libertà ġdida ta' sperimentazzjoni bl-istili. Id-drapp, bħall-krepp tas-suf, li qabel kien assoċjat mal-ilbies tan-nisa beda jintuża mid-disinjaturi meta joħolqu ħwejjeġ maskili.
L-erba’ bliet kapitali tal-moda ewlenin attwali huma Pariġi, Milan, New York, u Londra, li lkoll huma kwartieri ġenerali tal-aktar kumpaniji tal-moda sinifikanti u huma rinomati għall-influwenza kbira tagħhom fuq il-moda globali. Il-ġimgħat tal-moda jsiru f'dawn l-ibliet, fejn id-disinjaturi juru l-kollezzjonijiet ta' ħwejjeġ ġodda tagħhom lil udjenza. Sensiela ta’ disinjaturi ewlenin bħal Coco Chanel u Yves Saint-Laurent żammew lil Pariġi bħala ċ-ċentru l-iktar segwit mill-bqija tad-dinja, għalkemm l-haute couture issa hija sussidjata mill-bejgħ ta’ kollezzjonijiet ta' ħwejjeġ lesti u fwejjaħ li jużaw l-istess ditti.
In-nies moderni tal-Punent għandhom għażla vasta minn fejn jagħżlu l-ħwejjeġ li jilbsu. Dak li persuna tagħżel li tilbes jista' jirrifletti l-personalità jew l-interessi tagħha. Meta nies li għandhom status kulturali għoli jibdew jilbsu ħwejjeġ ġodda jew differenti, tista' tibda tendenza tal-moda. Nies li jħobbu jew jirrispettaw lil dawn in-nies isiru influwenzati mill-istil tagħhom u jibdew jilbsu ħwejjeġ tal-istess stil. Il-moda tista' tvarja konsiderevolment fi ħdan soċjetà skont l-età, il-klassi soċjali, il-ġenerazzjoni, ix-xogħol, u l-ġeografija u tista' tvarja wkoll maż-żmien. Jekk persuna mdaħħla fiż-żmien tilbes skont il-moda li jużaw iż-żgħażagħ, tista' tidher redikola kemm f'għajnejn iż-żgħażagħ kif ukoll f'għajnejn l-anzjani. It-termini fashionista u vittma tal-moda jirreferu għal min hu lsir tal-moda kurrenti.
Wieħed jista' jħares lejn l-użu ta' modi differenti bħala lingwa tal-moda li tinkorpora dikjarazzjonijiet tal-moda differenti li jużaw grammatika tal-moda. Wieħed jista' jqabbel ftit mix-xogħlijiet ta' Roland Barthes dwar dan is-suġġett.
F'dawn l-aħħar snin, il-moda Asjatika saret iktar sinifikanti fis-swieq lokali u globali. Pajjiżi bħaċ-Ċina, il-Ġappun, l-Indja, u l-Pakistan tradizzjonalment kellhom industriji kbar tat-tessuti, li ħafna drabi kienu użati minn disinjaturi tal-Punent, iżda issa l-istili tal-ħwejjeġ Asjatiċi qed jiksbu wkoll influwenza fuq l-ideat tagħhom.
Industrija tal-moda
xellug|daqsminuri| Mudelli tal-moda rġiel u nisa fl- isfilati, fil-Fashion Week ta' Los Angeles, 2008 Il-kunċett tal-industrija tal-moda globali huwa prodott tal-era moderna. Qabel nofs is-seklu 19, ħafna mill-ilbies kien magħmul bil-qies. Kien magħmul bl-idejn għal individwi, jew bħala produzzjoni fid-dar jew fuq ordni minn ħajjata tal-ilbies tan-nisa jew ħajjata tas-sengħa. Fil-bidu tas-seklu 20 - biż-żieda ta’ teknoloġiji ġodda bħall-magna tal-ħjata, iż-żieda tal-kapitaliżmu globali u l-iżvilupp tas-sistema tal-produzzjoni tal-fabbriki, u l-proliferazzjoni ta’ ħwienet bl-imnut bħal ħwienet kbar - il-ħwejjeġ bdew jiġu prodotti bil-massa b'daqsijiet standard u mibjugħa bi prezzijiet fissi.
Għalkemm l-industrija tal-moda żviluppat l-ewwel fl-Ewropa u l-Amerka, mill-2017 'l hawn saret industrija internazzjonali u globalizzata ħafna, bil-ħwejjeġ spiss iddisinjati f'pajjiż, manifatturati f'ieħor, u mibjugħa mad-dinja kollha. Pereżempju, kumpanija Amerikana tal-moda tista' ġġib id-drapp miċ-Ċina u tipproduċi l-ħwejjeġ fil-Vjetnam, tlestihom fl-Italja, u tibgħathom f'maħżen fl-Istati Uniti għad-distribuzzjoni lill-ħwienet bl-imnut fil-livell internazzjonali. L-industrija tal-moda ilha waħda mill-ikbar impjegaturi fl-Istati Uniti, u dan għadu l-każ fis-seklu 21. Madankollu, l-impjiegi fl-Istati Uniti naqsu konsiderevolment hekk kif il-produzzjoni mxiet dejjem aktar barra mill-pajjiż, speċjalment lejn iċ-Ċina. Minħabba li d-data dwar l-industrija tal-moda tipikament hija rrappurtata għall-ekonomiji nazzjonali u espressa f'termini tal-ħafna setturi separati tal-industrija, huwa diffiċli li jinkisbu ċ-ċifri aggregati għall-produzzjoni dinjija tat-tessuti u l-ilbies. Madankollu, bi kwalunkwe miżura, l-industrija tal-ħwejjeġ tammonta għal sehem sinifikanti tal-produzzjoni ekonomika dinjija. L-industrija tal-moda tikkonsisti f'erba' livelli:
Tendenzi tal-moda
It-tendenzi tal-moda huma influwenzati minn diversi fatturi, inklużi ċ-ċinema, iċ-ċelebritajiet, il-klima, l-esplorazzjonijiet kreattivi, l-innovazzjonijiet, id-disinji, il-politiċi, u l-fatturi ekonomiċi, soċjali u teknoloġiċi. L-eżami ta' dawn il-fatturi jissejjaħ l-analiżi PEST. Dawk li jbassru l-moda jistgħu jużaw din l-informazzjoni biex tgħinhom jiddeterminaw jekk tendenza partikolari hix qed tikber jew tmajna. Tagħti informazzjoni dwar l-arena tal-moda u l-istil tal-ħajja fid-dinja moderna.
Influwenzi politiċi
daqsminuri| Ivanka Trump (lemin) flimkien mal-PM Ġappuniż Shinzō Abe liebes ilbiesi tan-negozju fl-istil tal-Punent, 2017 Il-politika kellha rwol ċentrali fl-iżvilupp tal-moda. Pereżempju, il-First Lady Jacqueline Kennedy kienet ikona tal-moda tal-bidu tas-sittinijiet tas-seklu 20 li mexxiet it-tendenza tal-ilbies formali. B'libsa ta' Chanel, b'libsa dejqa u dritta struttuta ta' Givenchy, jew b'kowt ta' kulur ċar u b’buttuni kbar ta' Cassini, ħolqot id-dehra eleganti tagħha u mexxiet tendenza delikata.
Barra minn hekk, ir-rivoluzzjoni politika wkoll ħalliet impatt kbir fuq it-tendenza tal-moda. Pereżempju, matul is-sittinijiet tas-seklu 20, l-ekonomija saret iktar sinjura, ir-rata tad-divorzju kienet qed tiżdied, u l-gvern approva l-pillola kontraċettiva. Din ir-rivoluzzjoni ispirat lill-ġenerazzjoni żagħżugħa għar-ribelljoni. Fl-1964, id-dublett qasir sar tendenza tal-moda sinifikanti tas-sittinijiet. Minħabba li d-disinjaturi tal-moda bdew jesperimentaw bil-forom tal-ilbies, wesgħin, bla kmiem, mikro-mini, dbielet wesgħin, u kmiem f'forma ta' trumbetta. F'dan il-każ, it-tendenza tad-dublett qasir saret ikona tas-sittinijiet tas-seklu 20.
Barra minn hekk, il-moviment politiku bena relazzjoni impressjonanti mat-tendenzi tal-moda. Pereżempju, matul il-gwerra tal-Vjetnam, iż-żgħażagħ Amerikani waqqfu moviment li affettwa lill-pajjiż kollu. Fis-sittinijiet tas-seklu 20, it-tendenza tal-moda kienet mimlija kuluri fluworexxenti, drappijiet bid-disinn, jeans wesgħin ħafna mill-irkoppa 'l isfel (bell-bottom), flokkijiet bil-frenża, u d-dbielet saru simbolu ta’ protesta. Din hi t-tendenza Hippie, u għadha taffettwa t-tendenza tal-moda sal-lum.
Influwenzi tat-teknoloġija
Żviluppi bħat-teknoloġija li tintlibes saru tendenza essenzjali fil-moda. Se jkomplu bl-avvanzi bħal ħwejjeġ magħmulin mill-pannelli solari li jiċċarġjaw l-apparat u drappijiet intelliġenti li jtejbu l-kumdità ta' min jilbishom billi jibdlu l-kulur jew in-nisġa abbażi tal-bidliet ambjentali.
L-industrija tal-moda qed tara kif it-teknoloġija tal-istampar 3D influwenzat disinjaturi bħal Iris van Herpen u Kimberly Ovitz. Dawn id-disinjaturi ilhom jesperimentaw u jiżviluppaw biċċiet tal-ilbies bl-istampar 3D. Hekk kif it-teknoloġija tikber, l-istampaturi 3D se jsiru aktar aċċessibbli għad-disinjaturi u eventwalment għall-konsumaturi, li potenzjalment jistgħu jsawru l-industrija tal-moda għalkollox.
It-teknoloġija tal-internet bħal bejjiegħa bl-imnut online u pjattaformi tal-media soċjali wittew it-triq biex it-tendenzi jiġu identifikati, ikkummerċjalizzati u mibjugħa immedjatament. L-istili u t-tendenzi jintbagħtu faċilment online biex joħolqu tendenzi. Karigi fuq Instagram jew Facebook jistgħu jżidu malajr l-għarfien dwar xejriet ġodda fil-moda, li sussegwentement jistgħu joħolqu domanda għolja għal oġġetti jew ditti speċifiċi, teknoloġija ġdida "tal-buttuna Ixtri issa" tista' torbot dawn l-istili ma' bejgħ dirett.
It-teknoloġija tal-viżjoni bil-magna ġiet żviluppata biex issegwi kif il-moda tinfirex fis-soċjetà. L-industrija issa tista' tara l-korrelazzjoni diretta dwar kif l-isfilati tal-moda jinfluwenzaw l-ilbies ta' kuljum. L-effetti issa jistgħu jiġu kkwantifikati u jipprovdu rispons siewi lid-ditti tal-moda, lid-disinjaturi, u lill-konsumaturi rigward it-tendenzi.
It-teknoloġija militari kellha rwol essenzjali fl-industrija tal-moda. Id-disinn tal-camouflage fil-ħwejjeġ ġie żviluppat biex jgħin lill-persunal militari jkun inqas viżibbli għall-forzi tal-għadu. Fis-sittinijiet tas-seklu 20 tfaċċat tendenza u d-drapp tal-camouflage ġie introdott fil-ħwejjeġ ta' kuljum. It-tendenza tad-drapp tal-camouflage sparixxiet u reġgħet tfaċċat diversi drabi minn dak iż-żmien 'l hawn. Il-camouflage beda jidher b'mod qawwi fil-moda sad-disgħinijiet tas-seklu 20. Disinjaturi bħal Valentino, Dior, u Dolce & Gabbana kkombinaw il-camouflage fl-isfilati tal-moda tagħhom u fil-kollezzjonijiet ta' lbies għall-bejgħ.
Influwenzi soċjali
L-isfilata tal-moda hija riflessjoni tat-tendenzi tal-moda u l-ħsibijiet ta' disinjatur. Għal disinjaturi bħal Vivienne Westwood, l-isfilati tal-moda huma pjattaforma għall-vuċi tagħha dwar il-politika u l-ġrajjiet kurrenti. Skont Water, fl-isfilata tal-moda tal-irġiel tal-HX15, "kien hemm mudelli b'uċuħ imbenġla sew biex jirrappreżentaw ġellieda favur l-ambjent fuq missjoni biex isalvaw il-pjaneta". Eżempju reċenti ieħor huwa marċ ta' protesta femminista fl-isfilata tar-RS15 ta' Chanel, fejn il-mudelli kienu qed ilissnu flimkien kliem li jagħti s-setgħa lin-nisa bħal "Femministi iżda femminili" u "In-nisa l-ewwel." Skont Water, "l-isfilata sfruttat l-istorja twila ta' Chanel li tippromwovi l-indipendenza tan-nisa: il-fundatriċi Coco Chanel kienet dik li wittiet it-triq għall-ħelsien tal-ġisem tal-mara fl-era ta' wara l-Ewwel Gwerra Dinjija, u introduċiet siluwetti li jmorru kontra l-korsetti restrittivi li dak iż-żmien kienu għadhom in voga".
Ekonomija ċirkolari
Bil-kuxjenza ambjentali dejjem tiżdied, l-imperattiv ekonomiku li "Onfoq issa, aħseb wara" qed isir dejjem aktar skrutinizzat. Il-konsumatur tal-lum għandu t-tendenza li jkun iktar konxju dwar il-konsum, li jfittex biss dak li għandu bżonn u ta' kwalità aħjar u li jservi fit-tul. In-nies saru wkoll aktar konxji tal-impatt li l-konsum tagħhom ta' kuljum għandu fuq l-ambjent u s-soċjetà, u dawn l-inizjattivi spiss huma deskritti bħala ċaqliqa lejn moda sostenibbli, iżda l-kritiċi jargumentaw li ekonomija ċirkolari bbażata fuq it-tkabbir hija ossimoru, jew spirali dejjem tikber ta' konsum, minflok soluzzjoni ċirkolari utopika ta' cradle-to-cradle.
Kalwaria Zebrzydowska
daqsminuri|291x291px|Kalwaria Zebrzydowska Kalwaria Zebrzydowska (bil-Pollakk: [kalˈvarja zɛbʐɨˈdɔfska]) hija raħal fin-Nofsinhar tal-Polonja b’4,429 abitant (skont stima tal-2007). Mill-1999, ir-raħal jinsab fid-distrett ta’ Małopolskie. Preċedentement, ir-raħal kien amministrat fid-distrett ta’ Bielsko-Biała (1975-1998). Il-kumpless tal-pellegrinaġġ ta’ Kalwaria Zebrzydowska tniżżel fil-lista tas-Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1999.
Storja
Fl-1 ta’ Diċembru 1602, filwaqt li kellu viżjoni hu u jħares lejn l-għoljiet u l-widien tal-madwar mill-Kastell ta’ Lanckorona, Mikołaj Zebrzydowski, is-sindku distrettwali ta’ Krakovja kkummissjona l-kostruzzjoni ta’ kalvarju, jiġifieri monasteru tal-Knisja Kattolika Rumana u l-posti tal-Passjoni ta’ Kristu mmudellati fuq il-Kalvarju ’l barra mill-ħitan tal-belt ta’ Ġerusalemm. xellug|daqsminuri|290x290px|Waħda mill-bosta binjiet u strutturi tal-posti tal-Via Crucis Isem ir-raħal oriġina minn dak tal-monasteru li nbena fl-għoljiet qrib Lanckorona u minn kunjom il-fundatur tiegħu Zebrzydowski. Ir-raħal ta’ Zebrzydów ġie stabbilit fl-1617 sabiex ikun jista’ jilqa’ n-numru dejjem jikber ta’ pellegrini li kienu jiġu jżuru s-sit Kattoliku Ruman ta’ qima. Id-drittijiet tar-raħal ġew estiżi u r-raħal ġie mmappjat mill-ġdid minn Jan Zebrzydowski fl-1640, u kiseb l-isem ta’ Nowy Zebrzydów (Zebrzydów il-Ġdid).
Fl-1715, ir-raħal inħakem minn nirien kbar u sussegwentement reġa’ nbena minn Józef Czartoryski, sid ir-raħal dak iż-żmien. Il-palazz tal-familja Czartoryski nbena fl-1729-1731. Fis-snin 80 tas-seklu 20, il-palazz reġa’ nbena u ġie mmudellat mill-ġdid fis-seminarju attwali.
Ir-raħal ġie anness mal-Imperu Awstrijak tal-Asburgi meta dan invada l-Polonja matul l-Ewwel Diviżjoni tal-Polonja fl-1772. L-amministrazzjoni Awstrijaka biddlet isem ir-raħal għal “Kalwaria”. Fl-1887, Jan Kanty Brandys sar sid ir-raħal u għall-ħabta tal-1890 ġie adottat l-isem Kalwaria Zebrzydowska. Fl-1896, ir-raħal tilef id-drittijiet tiegħu minħabba deċiżjoni mill-awtoritajiet governattivi Awstrijaki.
Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, l-iżvilupp ekonomiku tar-raħal kien jiddependi l-iktar fuq l-espansjoni tal-manifattura tal-għamara u tal-industrija tax-xogħol fl-injam tagħha, tal-manifattura taż-żraben, kif ukoll l-għadd dejjem jikber ta’ pellegrini li kienu jżuru l-kumpless reliġjuż tiegħu.
Papa Ġwanni Pawlu II
“Totus tuus ego sum, et omnia mea tua sunt. ''Accipio te in mea omnia. Praebe mihi cor tuum, Maria''”. (“Jien tiegħek għalkollox, u dak kollu li għandi huwa tiegħek. Ngħożżok għalkollox. O Marija, agħtini qalbek”).
Skont l-Ittra Appostolika tiegħu Rosarium Virginis Mariae huwa ssellef il-motto mit-talba tal-konsagrazzjoni Marjana li tinstab fil-ktieb Devozzjoni ta’ Veru lejn Marija ta’ San Louis de Montfort.
Fl-1987, Henryk Górecki kkompona opra mużikali għall-kor (Totus Tuus Op. 60) biex jiċċelebra t-tielet pellegrinaġġ tal-Papa Ġwanni Pawlu II f’art twelidu, il-Polonja, dak is-sajf. Filwaqt li r-ritornell jiftaħ bl-istess kliem bħall-motto appostoliku, l-opra fil-fatt tuża poeżija ta’ Maria Boguslawska għat-test tagħha.
Sit ta’ Wirt Dinji
Il-kumpless arkitettoniku Mannerista u l-pajsaġġ tal-park tal-pellegrinaġġ ta’ Kalwaria Zebrzydowska ġie ddeżinjat bħala Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1999.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) “Wirja ta’ skambju importanti ta’ valuri umani, tul perjodu ta’ żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ”, ladarba l-kumpless tal-pellegrinaġġ ta’ Kalwaria Zebrzydowska huwa monument kulturali eċċezzjonali fejn il-pajsaġġ naturali ntuża bħala l-isfond ta’ rappreżentazzjoni simbolika (fl-għamla ta’ kappelli u posti) tal-avvenimenti tal-Passjoni ta’ Kristu, li rriżulta f’pajsaġġ kulturali ta’ sbuħija kbira u ta’ kwalità spiritwali, fejn l-elementi naturali u magħmula mill-bniedem huma kkombinati b’mod armonjuż; u l-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”, ladarba l-Kontroriforma tal-aħħar tas-seklu 16 wasslet għat-tkattir u għall-ħolqien tal-Kalvarji fl-Ewropa u Kalwaria Zebrzydowska hija eżempju straordinarju ta’ dan it-tip ta’ disinn tal-pajsaġġi fuq skala kbira, bl-inkorporazzjoni tas-sbuħija naturali mal-objettivi spiritwali u mal-prinċipji tad-disinn tal-parks Barokki.
Ġemellaġġi
Kalwaria Zebrzydowska hija ġemellata ma’:
Alessandro Volta
Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta ([alesˈsandro ˈvɔlta]; twieled fit-18 ta' Frar 1745 – miet fil-5 ta' Marzu 1827) kien fiżiku, kimiku u Kattoliku lajk Taljan li kien pijunier tal-elettriku u tal-potenza enerġetika li jitqies bħala l-inventur tal-batterija elettrika u dak li skopra l-metan. Huwa vvinta l-batterija voltajka fl-1799, u rrapporta r-riżultati tal-esperimenti tiegħu fl-1800 b'ittra f'żewġ partijiet lill-President tas-Soċjetà Rjali. Permezz ta' din l-invenzjoni, Volta wera bil-provi li l-elettriku seta' jiġi ġġenerat kimikament u mar kontra t-teorija prevalenti li l-elettriku seta' jiġi ġġenerat biss minn ħlejqiet ħajjin. L-invenzjoni ta' Volta ħolqot eċitament xjentifiku kbir u wasslet biex oħrajn iwettqu esperimenti simili, u dan eventwalment wassal għall-iżvilupp tal-qasam tal-elettrokimika.
Volta kiseb ukoll l-ammirazzjoni ta' Napuljun Bonaparte għall-invenzjoni tiegħu, u ġie mistieden fl-Istitut ta' Franza biex juri l-invenzjoni tiegħu lill-membri tal-istitut. Volta kien pjuttost qrib l-imperatur matul ħajtu kollha u tah bosta unuri. Volta kien professur tal-fiżika sperimentali fl-Università ta' Pavia għal kważi 40 sena u kien qisu idolu tal-istudenti tiegħu.
Ħajja bikrija u xogħlijiet
Fis-snin bejn l-1776 u l-1778, Volta studja x-xjenza kimika tal-gassijiet. Huwa rriċerka u skopra l-metan wara li qara saġġ ta' Benjamin Franklin tal-Istati Uniti dwar l-"arja fjammabbli". F'Novembru 1776, huwa sab il-metan fl-imraġ ta' Angera fil-Lago Maggiore, u sal-1778 huwa rnexxielu jiżola l-metan. Huwa wettaq esperimenti bħat-tqabbid tal-metan permezz ta' sparkjatura elettrika f'kompartiment magħluq.
Volta studja wkoll dak li issa nsejħu kapaċitanza elettrika, u żviluppa mezzi separati biex jistudja l-potenzjal elettriku (V) u l-karga (Q), u skopra li għal oġġett partikolari, dawn ikunu proporzjonali. Din tissejjaħ il-Liġi tal-Kapiċitanza ta' Volta, u għal dan ix-xogħol l-unità tal-potenzjal elettriku ngħatat kunjomu.
Fl-1779, huwa sar professur tal-fiżika sperimentali fl-Università ta' Pavia, kariga li okkupa għal kważi 40 sena.
Volta u Galvani
daqsminuri|Batterija voltajka fil-Mużew ta' Tempio Voltiano, Como Luigi Galvani, fiżiku Taljan, skopra xi ħaġa li semmiha "elettriku tal-annimali", meta żewġ metalli differenti ġew konnessi f'serje ma' sieq ta' żrinġ u ma' xulxin. Volta rrealizza li sieq iż-żrinġ serviet kemm bħala konduttur tal-elettriku (li issa nistgħu nsejħu elettrolit) kif ukoll bħala detettur tal-elettriku. Huwa fehem ukoll li sieq iż-żrinġ kien irrelevanti għall-kurrent elettriku, li kien ikkawżat miż-żewġ metalli differenti. Huwa ssostitwixxa sieq iż-żrinġ b'biċċa karta miblula fis-salmura, u qagħad attent għall-fluss tal-elettriku b'mezzi oħra li kien familjari magħhom minn studji preċedenti tiegħu. B'dan il-mod huwa skopra s-serje elettrokimika, u l-liġi li l-forza elettromotiva (emf) ta' ċellola galvanika, magħmula minn par elettrodi tal-metall isseparati b'elettrolit, hija d-differenza bejn iż-żewġ potenzjali tal-elettrodi (għaldaqstant, żewġ elettrodi identiċi u elettrolit komuni jwasslu għal emf nett ta' żero). Din il-liġi tista' tissejjaħ il-Liġi ta' Volta dwar is-serje elettrokimika.
Fl-1800, bħala riżultat ta' nuqqas ta' qbil professjonali fuq ir-rispons galvaniku sostnut minn Galvani, Volta vvinta l-batterija voltajka, batterija elettrika bikrija, li kienet tipproduċi kurrent elettriku stabbli. Volta ddetermina li l-iżjed par effettiv ta' metalli differenti biex jiġi prodott l-elettriku kienu ż-żingu u r-ram. Inizjalment sperimenta b'ċelloli individwali f'serje, u kull ċellola kienet magħmula minn kalċi tal-inbid mimli salmura b'żewġ elettrodi differenti mdaħħlin. Il-batteriji voltajċi ssostitwew il-kalċijiet b'kartun miblul fis-salmura.
Batterija bikrija
xellug|daqsminuri|Batterija voltajka Meta ħabbar l-iskoperta tiegħu tal-batterija voltajka, Volta ta ġieħ lil William Nicholson, Tiberius Cavallo, u Abraham Bennet għall-influwenzi tagħhom.
Il-batterija magħmula minn Volta titqies bħala waħda mill-ewwel ċelloli elettrokimiċi. Tikkonsisti minn żewġ elettrodi: wieħed taż-żingu, u l-ieħor tar-ram. L-elettrolit ikun aċidu tal-kubrit imħallat bl-ilma jew tip ta' salmura tal-ilma baħar. L-elettrolit jeżisti bħala 2 H+ u SO2−4. Il-metall taż-żingu, li huwa ogħla fis-serje elettrokimika meta mqabbla mar-ram u mal-idroġenu, jiġi ossidat ma' katjoni taż-żingu (Zn2+) u joħloq elettroni li jimxu lejn l-elettrodu tar-ram. Il-joni tal-idroġenu b'karga pożittiva (protoni) jaqbdu l-elettroni mill-elettrodu tar-ram, u jiffurmaw bżieżaq tal-gass tal-idroġenu, H2. B'hekk, il-virga taż-żingu ssir l-elettrodu negattiv u l-virga tar-ram issir l-elettrodu pożittiv. Għaldaqstant, ikun hemm żewġ terminals, u fluss ta' kurrent elettriku jekk jiġu konnessi. Ir-reazzjonijiet kimiċi f'din iċ-ċellola voltajka jkunu kif ġej:
Il-metall tar-ram ma jirreaġixxix, iżda minflok jiffunzjona bħala elettrodi għall-kurrent elettriku. L-anjon tas-sulfati (SO2−4) ma jkollu l-ebda reazzjoni kimika lanqas, iżda jkun hemm migrazzjoni lejn l-anodu taż-żingu biex jikkumpensa għall-karga tal-katjoni taż-żingu li jiffurmaw hemmhekk. Madankollu, din iċ-ċellola fiha wkoll xi żvantaġġi. L-immaniġġar tagħha mhuwiex sikur, peress li l-aċidu tal-kubrit, anke jekk jiġi dilwit, jista' jkun perikoluż. Barra minn hekk, il-potenza taċ-ċellola tmajna biż-żmien minħabba li l-gass tal-idroġenu ma jiġix irrilaxxat. Minflok, jakkumla fuq is-superfiċe tal-elettrodu tar-ram u jifforma barriera fiżika bejn il-metall u s-soluzzjoni tal-elettrolit.
L-aħħar snin u rtirar
daqsminuri|[[Pittura ta' Volta hu u jispjega l-prinċipju tal-"kolonna elettrika" lil Napuljun fl-1801, magħmula minn Bertini]] Fl-1809, Volta sar membru assoċjat tal-Istitut Irjali tan-Netherlands. Għax-xogħol li wettaq, Volta ngħata t-titlu ta' konti minn Napuljun Bonaparte fl-1810.
Volta rtira fl-1819 fil-villa tiegħu f'Camnago, raħal żgħir qrib Como, l-Italja, issa msejjaħ "Camnago Volta" biex jagħtih ġieħ. Volta miet hemmhekk fil-5 ta' Marzu 1827, ftit wara li għalaq 82 sena. Il-katavru ta' Volta huwa midfun f'Camnago Volta.
Legat
Il-legat ta' Volta jiġi ċċelebrat mill-mafkar ta' Tempio Voltiano li jinsab fil-ġonna pubbliċi qrib il-lag. Hemm ukoll mużew li nbena f'ismu, li jeżebixxi wħud mill-apparati li Volta uża biex iwettaq l-esperimenti tiegħu. Fil-qrib hemm Villa Olmo, li tospita l-Fondazzjoni ta' Volta, organizzazzjoni li tippromwovi l-attivitajiet xjentifiċi. Volta wettaq l-istudji sperimentali tiegħu u pproduċa l-ewwel invenzjonijiet tiegħu qrib Como.
L-immaġni tiegħu kienet tidher fuq il-karta tal-flus Taljana ta' 10,000 lire note (1990–1997) flimkien ma' skizz tal-batterija voltajka tiegħu.
Fl-aħħar tal-2017, Nvidia ħabbret mikroarkitettura ġdida msejħa Volta, wara dik ta' Pascal u qabel dik ta' Turing. L-ewwel kards grafiċi bil-Volta ġew irrilaxxati f'Diċembru 2017, u żewġ kards oħra ġew irrilaxxati matul l-2018.
Twemmin reliġjuż
Volta trabba bħala Kattoliku u għal ħajtu kollha pprattika dan it-twemmin. Peress li ma ġiex ordnat bħala membru tal-kleru kif kienet qed tistenna familtu, xi kultant kien jiġi akkużat li ma kienx reliġjuż u xi nies spekulaw dwar in-nuqqas possibli ta' twemmin tiegħu, u saħqu li "ma ngħaqadx mal-Knisja", jew li virtwalment "injora s-sejħa tal-Knisja". Madankollu, huwa neħħa kull dubju f'dikjarazzjoni tal-fidi fejn qal:"Ma nistax nifhem kif xi ħadd jista' jiddubita s-sinċerità u l-kostanza tal-għożża tiegħi għar-reliġjon li nipprattika, ir-reliġjon Rumana, Kattolika u Appostolika li jien twieled u trabbejt fiha, u li dejjem esprimejt, kemm esternament kif ukoll internament. Tabilħaqq, u pjuttost sikwit, ma rnexxilix inwettaq l-affarijiet tajbin li jwettaq Kristjan Kattoliku, u għamilt bosta dnubijiet: iżda bis-saħħa tal-ħniena speċjali ta' Alla, qatt, sa fejn naf jien, ma mort kontra t-twemmin tiegħi... F'dan it-twemmin li nirrikonoxxi bħala rigal pur ta' Alla, u grazzja supernaturali; ma injorajtx dawk il-mezzi umani li jikkonfermaw it-twemmin, u li jkeċċu d-dubji li xi kultant ifeġġu. Studjajt bir-reqqa r-raġunijiet u l-bażi tar-reliġjon, ix-xogħlijiet tal-apoloġisti u tal-assalituri, ir-raġunijiet favur u kontra, u nista' ngħid li r-riżultat ta' dan l-istudju kien li jlibbes ir-reliġjon b'grad ta' tant probabbiltà, anke sempliċement minħabba r-raġuni naturali, li kull spirtu mhux maħkum mid-dnub u miż-żina, kull spirtu naturalment nobbli għandu jħobb u jaċċetta r-reliġjon. Nittama li din id-dikjarazzjoni tiegħi li ntalbitli u li ridt nagħti, miktuba u sottoskritta minni stess, bl-awtorità li tintwera lil kull min ikun irid jaraha, għaliex ma nistħix mill-Vanġelu, tagħti l-frott!" daqsminuri|Il-paġna ta' quddiem tad-De vi attractiva ignis electrici
Lista ta' binjiet ta' Gaudí
daqsminuri|Il-Faċċata tan-Natività tas-Sagrada Familia Antoni Gaudí kien arkitett mill-Katalonja, Spanja, li kien parti mill-moviment tal-Moderniżmu (magħruf iktar bħala Art Nouveau). Huwa kien famuż għall-istil uniku tiegħu u għad-disinni tassew individwalistiċi.
Bħala student tal-arkitettura fl-Escola Tècnica Superior d'Arquitectura f'Barċellona mill-1873 sal-1877, Gaudí kiseb marki medjokri biss, iżda mar tajjeb fit-"tpinġijiet u fil-proġetti ta' prova" tiegħu. Wara ħames snin ta' xogħol u tagħlim, Gaudí kkwalifika bħala arkitett fl-1878.
Meta Elies Rogent iffirma l-lawrija ta' Gaudí huwa ddikjara "Qui sap si hem donat el diploma a un boig o a un geni. El temps ens ho dirà" ("Min jaf jekk tajniex din id-diploma lil miġnun jew lil ġenju. Iż-żmien jagħtina parir.").
Binjiet li nbnew tul il-ħajja ta' Gaudí
Id-dati jirreferu għall-perjodu meta Gaudí kien involut fil-fażi tal-kostruzzjoni tal-binja.
Disinni tal-binjiet
Dawn huma d-disinni ta' binjiet li ma tlestewx, mill-inqas mhux għalkollox, matul il-ħajja tal-arkitett. Id-dati jirreferu għall-perjodu meta Gaudí kien involut fid-disinn.
Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO
Seba' binjiet, jew partijiet minnhom, ġew inklużi fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2005 bit-titlu x-Xogħlijiet ta' Antoni Gaudí.
Kollha kemm huma jinsabu fil-Provinċja ta' Barċellona:
Salini Rjali ta' Arc-et-Senans
L-Institut Claude-Nicolas Ledoux jieħu ħsieb ir-rwol ta' konservatur u jġestixxi s-sit bħala monument. Fl-1982, l-UNESCO żiedet is-Salini Rjali ta' Arc-et-Senans fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tagħha, flimkien mas-salini iktar antiki ta' Salins-les-Bains fil-qrib, għall-arkitettura straordinarja tagħhom bħala xhieda għall-istorja tas-salini fil-beraħ għall-produzzjoni tal-melħ. Is-Salini Rjali huma l-ewwel kumpless arkitettoniku ta' din l-iskala li ntuża għal skopijiet kummerċjali.
Illum il-ġurnata s-sit huwa miftuħ għall-pubbliku. Fil-binja li kienet tintuża mill-ħaddiema hemm wirja tal-Mużew ta' Ledoux ta' proġetti futuristiċi oħra li qatt ma nbnew. Barra minn hekk, il-binjiet tal-produzzjoni tal-melħ jospitaw wirjiet temporanji.
Il-linja ferrovjarja minn Besançon għal Bourg-en-Bresse tgħaddi eżatt qrib is-salini. L-istazzjon ta' Arc-et-Senans jinsab ftit metri 'l bogħod mis-sit.
Sfond
Fis-seklu 18 il-melħ kien prodott bażiku essenzjali u siewi. Dak iż-żmien, il-melħ kien jintuża ferm għall-ippreservar tal-ikel bħal-laħam jew il-ħut. L-ubikwità tal-użu tal-melħ wasslet biex il-gvern Franċiż jimponi l-gabelle, taxxa fuq il-konsum tal-melħ. Il-gvern stabbilixxa li n-nies kollha li jkollhom iktar minn tmien snin jistgħu jixtru ammont ta' melħ fis-sena bi prezz stabbilit minnu. Il-Ferme Générale kien responsabbli għall-ġbir tal-gabelle.
Bħala reġjun, Franche-Comté kien pjuttost mgħoni bil-fawwariet tal-melħ minħabba x-xquq tal-alit taħt l-art. Minħabba f'hekk, kien hemm għadd ta' salini żgħar, bħal dawk ta' Salins-les-Bains u ta' Montmorot, li kienu jaslu għall-estrazzjoni tal-melħ billi jgħallu l-ilma fuq il-ħuġġiġiet tal-ħatab. Is-salini kienu jinbnew qrib il-fawwariet u kienu jiddependu fuq l-injam mill-foresti fil-qrib għall-ħatab. Wara bosta snin ta' sfruttament, il-foresti bdew jonqsu dejjem iktar b'mod rapidu, u b'hekk l-injam kellu jibda dejjem iktar mill-bogħod, b'kost dejjem akbar. Barra minn hekk, maż-żmien il-kontenut tal-melħ tas-salmura beda jonqos. Dan wassal biex l-esperti tal-Ferme Générale jqisu li jisfruttaw anke l-fawwariet iż-żgħar, inizjattiva li l-kunsill tar-re waqqaf f'April 1773. Parti mill-problema kienet li kien impossibbli li jinbnew binjiet tal-evaporazzjoni peress li Salins-les-Bains tinsab f'wied żgħir.
Il-Fermiers Généraux iddeċidew li jesploraw metodu iktar mekkanizzat u effiċjenti ta' estrazzjoni. Il-kunċett kien li tinbena fabbrika apposta qrib il-foresta ta' Chaux fil-Val d'Amour, jiġifieri li s-salmura titwassal fil-fabbrika permezz ta' kanal li kien għadu kemm inbena.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-produzzjoni tal-melħ fil-beraħ fis-Salini l-Kbar ta' Salins-les-Bains u fis-Salini Rjali ta' Arc-et-Senans huwa t-titlu uffiċjali li ngħata meta s-salini ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1982, b'modifika ta' estensjoni fl-2009.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Claude Nicolas Ledoux
Fl-20 ta' Settembru 1771, Lwiġi XV ħatar lil Ledoux bħala Kummissarju tas-Salini ta' Lorraine u ta' Franché-Comté. Bħala Kummissarju, Ledoux kien responsabbli għall-ispezzjonar ta' diversi salini differenti fil-Lvant ta' Franza. B'hekk kellu l-opportunità li jara bosta salini differenti, inkluż dawk ta' Salins-les-Bains u ta' Lons-le-Saunier, u li jitgħallem minnhom x'ikun hemm bżonn għad-disinn ta' fabbrika mill-ġdid.
Sentejn wara, Madame du Barry appoġġat in-nomina ta' Ledoux bħala membru fl-Akkademja Rjali tal-Arkitettura. B'hekk seta' jitħarreġ bħala Arkitett Irjali. Bħala arkitett kien diġà ddisinja l-Ferme générale, il-binja tal-ġbir tat-taxxi u tas-sisa tad-dwana fejn kienu jinġabru bosta taxxi f'isem ir-re, b'kuntratti ta' sitt snin. Abbażi tal-karigi tiegħu bħala Spettur tas-Salini u bħala Arkitett Irjali huwa ngħata l-kummissjoni biex jiddisinja s-Salini Rjali ta' Arc-et-Senans.
L-ewwel pjanta
Mingħajr ma lanqas kien irċieva xi talba mir-re, Ledoux iddeċieda li jiddisinja s-salini. Il-proġett kien pjuttost astratt għaliex ma kellu l-ebda sit preċiż f'moħħu. Huwa ppreżenta dan il-proġett f'April 1774 lil Lwiġi XV.