cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Martin Luteru
It-Teoloġija ta' Luteru
Mhemmx dubju li fit-teoloġija ta' Luteru kien hemm xi haga gdida u originali. Hija teologija personali hafna u mimlija emozzjoni - xi haga ferm nieqsa fit-trattati Skolastici kesħin u nixfin ta' żmienu. B'differenza minn hafna kitbiet ta' zmienu, tieghu kienet profondament biblika. Kienet ukoll teologija prattika u rilevanti, li tiffoka fuq l-issues attwali tal-gurnata. It-teologija ta' Luteru qajmet kontroversja fl-ambjenti Kattolici, il-fehmiet tieghu bhal nghidu ahna dwar ir-rieda u l-grazzja. Verament li ghal Luteru l-fidi kienet kollox izda dan ma jfissirx li qatt ma ta kas tal-opri tajba. Iktar nistghu nghidu li Luteru spostja l-enfasi li kien isir fi zmienu fuq l-irwol u l-hila tal-bniedem fis-salvazzjoni tieghu ghall-irwol attiv ta' Alla.
Dwar l-opri tajba, Luteru kiteb hekk: "Il-fidi ta' hadd mhi daqshekk kbira li ma tistax jew m'ghandhiex tikber. Ghalhekk biex tikber iridu jsiru opri tajba, u dawk hziena evitati."
Band'ohra kiteb ukoll: "Hekk kif ix-xemx qieghda biex tiddi, bniedem ta' fidi jaghmel opri tajba." Li jaghmel Luteru hu li jishaq fuq l-inizjattiva u l-azzjoni divina fl-opri taghna, li ahna biss strumenti f'idejn Alla. Luteru ghallem li ahna ma niksbux il-gustifikazzjoni izda niggebbdu lejha u dejjem infittxu u nitolbu li nkunu gustifikati biex b'hekk il-qaddisin huma fl-istess hin midinbin, midinbin fil-fatt u qaddisin fit-tama.
Ghal teologu bhal Luteru li kien jemmen li l-qalba tar-religjon hija r-rispons personali, u ghal bniedem li l-esperjenza religjuza tieghu kienet maghguna fl-idea tas-salvazzjoni bhala don ta' Alla lill- bniedem, il-prattika tal-knisja ta' zmienu kienet tkiddu sew ghax kienet taghmel enfasi zejjed fuq l-irwol tal-bniedem fis-salvazzjoni. Hafna affarijiet bhall-pellegrinaggi, il-kult superstizzjuz tar-relikwji u l-effikacja materjalista tal-quddiesa kienu jaghtu impressjoni li l-genna hija xi haga li tista' tixtriha bhal kull haga ohra. Kien biss fil-Koncilju ta' Trentu li l-Knisja Kattolika ghamlet tajjeb ghaz-zmien twil u prezzjuz li tilfet u dddiskutiet il-punti kollha li qajjem Luteru. Von Harnack jikkummenta, "Li kieku d-digriet Tridentin dwar il-gustifikazzjoni sar qabel, ma kienx ikun hemm bzonn id-dahla fix-xena ta' Luteru".
Izda l-iktar ezempju car ta' din il-prattika li kienet iddarras lil Luteru kienu l-indulġenzi. Fl-1343 il-Papa Klement VI iddikjara b'mod ufficjali li Kristu u l-qaddisin hallew tezor ta' merti li membri ohra tal-Knisja jistghu jiehdu ghalihom ghall-mahfra tal-kastig temporali ta' dnubiethom. Wiehed jikseb mertu permezz ta' indulgenza, hafna drabi moghtija mill-Papa ghal xi opra tajba li wiehed jaghmel bhal ghotja ta' flus. Maz-zmien sar ukoll taghlim ufficjali li l-indulgenzi jistghu jigu applikati ghall-erwieh tal-purgatorju fuq is-suppozizzjoni li huma wkoll bhala membri tal-Gisem Mistiku ta' Kristu jistghu jiehdu sehem mill-merti tal-qaddisin. Dan it-taghlim fil-prattika naqqas l-aspett ta' indiema personali li sa dak iz-zmien dejjem kienet parti importanti u mehtiega ghall-indulgenza. Il-bieb kien miftuh ghal kull min, bla skrupli, ried jipprezenta l-indulgenza bhala mezz hafif u awtomatiku ta' kif wiehed isalva. U hekk gara fil-kaz ta' Luteru jew ahjar fil-kaz ta' Tetzel.
It-Twerżiqa
thumb|250px|Miżuri speċjali ta' sigurtà għall-ħarsien tat-Twerżiqa. It-Twerżiqa (jew Skrik bin-Norveġiż) huwa t-titlu ta' sensiela ta' tpinġijiet u stampi espressjonisti maħluqa mill-1893 sal-1910 mill-artista Norveġiż Edvard Munch, li juru figura tbati b'sema aħmar nar fl-isfond. Il-veduta fl-isfond hi ta' Oslofjord u meħuda mill-għolja ta' Ekeberg, ġewwa Oslo (li qabel kienet Kristjanja) fin-Norveġja.
Martin Luteru
Il-Papa Ljun X
Il-mexxej tal-Knisja Kattolika ta' zmienu, il-Papa Ljun X (1513-21), Giovanni De Medici, kien Papa Rinaxximentali u ghalhekk generuz hafna mal-artisti u l-letterati minhabba l-interess tieghu li jkabbar il-kultura umanista. Izda t-tberbiq tieghu battal il-finanzi papali u biex ipatti ghal dan u biex jibni l-bazilika ta' San Pietru ippermetta l-bejgh tal-indulgenzi u l-bejgh ta' ufficji tal-knisja, anke tal-kardinali. Iljun X ma kienx jimpurtah wisq mill-gid spiritwali tal-knisja u kien insensittiv ghax-xewqa generali ta' riforma fi knisja mimlija korruzzjoni, injoranza u tahwid dottrinali. Meta ressqulu l-kaz ta' Luteru, Iljun X ma tax kazu u sejjah il-kwistjoni bejn Luteru u l-bejjiegha tal-indulgenzi bhala "un bisticcio tra monaci" (glieda bejn il-patrijiet). Izda iktar tard kellu jkun hu li jikkundanna lil Luteru fl-1520 u li jiskumnikah sena wara.
Ix-Xiżma Protestanta
Minkejja l-intenzjonijiet tajba li seta' kellu Luteru biex jirriforma l-Knisja, l-azzjonijiet tieghu wasslu ghal dik li xi storici jqisu bhala l-iktar grajja devastanti fl-istorja tal-Knisja. Minhabba serje shiha ta' fatturi - politici, ekonomici u ohrajn rizultat ta' injoranza, ras iebsa u nuqqas kbir ta' komunikazzjoni - il-Knisja Kattolika tal-Punent inqasmet f'zewg blokki kbar, il-Kattolici li ghandhom il-Papa bhala awtorità u l-Protestanti. Il-Luteranizmu infirex malajr fl-Ewropa, l-iktar fl-Iskandinavja, il-pajjizi Baltici, kif ukoll fil-Germanja u u l-pajjizi ta' madwarha. Dan kien dovut l-aktar ghan-nazzjonalizmu li kien qed iqum dak iz-zmien u l-appogg tal-princpijiet li raw fir-riforma religjuza ta' Luteru opportunit… kbira li jiksbu indipendenza politika minn Ruma.
It-Twerżiqa
It-Twerżiqa kienet il-mira ta' bosta serqiet prominenti ta' xogħlijiet artistiċi. Fl-1994 il-verżjoni tal-Gallerija Nazzjonali nsterqet u reġgħet instabet ħafna xhur wara. Fl-2004, It-Twerżiqa u l-Madonna nsterqu mill-Mużew ta' Munch u ż-żewġ tpinġijiet reġgħu nstabu fl-2006. Saritilhom xi ftit tal-ħsara iżda reġgħu ġew esposti f'Mejju 2008 wara li ġew irrestawrati.
Martin Luteru
Ix-Xiżma Protestanta
Steck jghid li, "Il-qasma tal-Kristjanezmu occidentali f'zewg gruppi kbar... saret realtà permanenti biss wara l-mewt ta' Luteru... Luteru qatt ma xtaq il-Kristjanità maqsuma fil-konfessjonijiet li nafu llum, u wisq probabbli ma kienx japprovahom." Luteru kien jaf ukoll li l-indhil politiku ma jaghmilx gid lill-Knisja tant li ftit qabel ma miet wasal biex qal lil xi hbieb tieghu: "Ahna t-teologi m'ghandniex ghedewwa aghar mill-politici... ghax ma jafux il-Knisja x'inhi."
Flóra Kádár
Bijografija
Imwielda Budapest fl-1928. Flóra Kádár bdiet il-karriera tagħha ta' 25-il sena fit-ċinema, għalkemm it-traġitt tal-karriera tagħha mexa aktar fuq il-linja tat-teatru.
Penny Black
thumb|200px|upright|Il-Penny Black turi l-profil tar-Reġina Vittorja. Il-Penny Black (bil-Malti: is-Sewda tas-Sold), l-ewwel bolla postali adeżiva minn sistema postali pubblika, inħarġet mir-Renju Unit tal-Gran Brittannja u l-Irlanda fl-1 ta' Mejju 1840 biex tintuża mis-6 ta' Mejju ta' dik is-sena. Filwaqt li l-uffiċċji postali kollha ta' Londra rċevew kopji tal-bolol ġodda, kien hemm uffiċċji oħra madwar ir-Renju Unit li ma rċevewhomx u għaldaqstant komplew jaċċettaw ħlas bi flus għas-servizz tal-posta għal xi żmien. Uffiċċji postali f'xi lokalitajiet oħra, bħal dawk fil-belt ta' Bath, bdew joffru l-bolla b'mod mhux uffiċjali wara t-2 ta' Mejju.
Storja tal-Bolla
L-idea ta' bolla adeżiva li tindika ħlas minn qabel tal-posta kienet parti mill-proposta tal-1837 ta' Rowland Hill, bl-iskop li jirriforma s-sistema postali Brittannika; qabel ma ġara dan, kien normali li min jirċievi l-ittra jħallas tal-posta malli tasal. Fit-13 ta' Frar 1837, meta ġie mistoqsi mill-gvern, Hill ħabbar l-idea parallela ta' karta separata li tintewa sabiex tifforma envilopp li jġorr l-ittri fih. Dak iż-żmien il-posta kienet titħallas skont in-numru ta' karti u skont id-distanza.
Sistemi postali li użaw dawk li setgħu kienu bolol adeżivi eżistew qabel il-Penny Black. Milli jidher l-idea kienet minn tal-anqas issuġġerita qabel, notevolment fl-Awstrija, fl-Iżvezja u possibilment fil-Greċja.
thumb|200px|left|Ir-riformista postali Rowland Hill. Hill ingħata kuntratt ta' sentejn sabiex imexxi s-sistema l-ġdida, u flimkien ma' Henry Cole ħejja kompetizzjoni bl-iskop li jiġi identifikat l-aħjar mod biex ittra titħallas minn qabel. L-ebda suġġeriment mill-2600 li rċevew ma kien tajjeb biżżejjed. Fl-aħħar mill-aħħar Hill beda s-servizz fl-1840 b'envilopp li fuqu kellu stampat riproduzzjoni ta' disinn maħluq mill-artista William Mulready u li fuqu kellu bolla b'riproduzzjoni tal-profil tar-reġina Brittannika fil-poter, ir-Reġina Vittorja. Sal-ġurnata tal-lum, il-bolol Brittanniċi kollha għandhom fuqhom il-profil tar-re jew ir-reġina fil-poter xi mkien fuq id-disinn, u huma l-uniċi bolol fid-dinja li ma jurux minn liema pajjiż joriġinaw.
Fl-1839, it-Teżorerija Brittannika ħabbret kompetizzjoni għall-iddiżinjar tal-bolol il-ġodda iżda ebda disinn ma tqies bħala tajjeb. It-Teżorerija għażlet minflok li tuża disinn raff ta' Rowland Hill bil-profil jingħaraf faċilment tal-Prinċipessa Vittorja, li dak iż-żmien kien għad kellha 15-il sena. Hill kien jemmen li diffiċli tiġi ffalsifikata din il-bolla. Ir-ras kienet inċiża minn Charles u Fredrick Heath, li bbażaw ruħhom fuq abbozz ta' disinn provdut minn Henry Corbould. L-abbozz ta' disinn ta' Corbould, min-naħa tiegħu, kien ibbażat fuq ir-ras tixbah gamew minn William Wyon. Dan ġie ddiżinjat sabiex jintuża fuq midalja għall-kommemorazzjoni taż-żjara tar-Reġina Vittorja f'Londra fl-1837, is-sena tal-inkoronazzjoni tagħha. Il-kelma "POSTAGE" tidher fil-parti ta' fuq tal-bolla sabiex turi l-użu maħsub tal-bolla (il-bolol tat-taxxa kienu ilhom jintużaw fir-Renju Unit) u "ONE PENNY." fil-parti t'isfel, li jindika l-ammont li kellu jitħallas minn qabel għat-twassil tal-ittra li magħha twaħħlet il-bolla. L-isfond kien juri disinji ġeometriċi inċiżi b'mod fin ħafna. Iż-żewġ irkejjen ta' fuq kien fihom disinji jixbhu l-istilel u l-irkejjen ta' isfel kien fihom ittri li jirriflettu l-pożizzjoni tal-bolla fuq il-karta stampata; "A A" għall-bolla li tinsab l-ewwel waħda mix-xellug fir-ringiela ta' fuq, u "T L" għall-bolla li tinsab l-aktar fuq il-lemin fir-ringiela t'isfel. Il-karti, stampati minn Perkins Bacon, kienu jikkonsistu minn 240 bolla bil-format ta' 20 ringiela u 12-il kolonna. Kif jissuġġerixxi l-isem, il-bolla ġiet stampata kollha fl-iswed.
Rarità
Il-Penny Black mhix bolla rari. Il-produzzjoni totali stampata kienet ta' 286,700 folja b'68,808,000 bolla u numru sostanzjali minn dawn għadhom jeżistu, l-aktar għaliex l-enviloppi ma kinux jintużaw normalment. Minflok, l-ittri kienu jintwew u jingħalqu sabiex imbagħad il-bolla titwaħħal fuq il-barra tal-karta, bl-indirizz jinkiteb ħdejha. Jekk l-ittra kienet tinżamm, il-bolla kienet tibqa' teżisti wkoll.
Il-Penny Black tista' faċilment tinkiseb mis-suq tal-kollezzjonisti llum. Bolla użata f'kundizzjoni fqira tista' tiswa anqas minn £10 iżda, madanakollu, din il-bolla f'kundizzjoni tajba hija rikjesta ħafna mill-kollezzjonisti u allura tiswa l-flus. Fl-2000 il-bolla użata kienet tiswa bejn wieħed u ieħor £110 u eżemplari mhux użat kien jiswa £1,600 bil-prezz tiela' kulma tmur. Min-naħa l-oħra, Penny Red użata kienet tiswa £1.50.
Tazza Għawdxija
It-Tazza Għawdxija hija kompetizzjoni tal-futbol li sseħħ f'Għawdex. Hija għandha bażi ta' knock out, li kull tim jinqala sakemm ma jibgħqa r-rebbieħ
Ċampjins
Hawnhekk hawn lista kompleta ta' ċampjins tal-passat.
Lag ta' Laach
Deskrizzjoni
Il-lag huwa ovali u huwa mdawwar bi xtut għoljin. Il-lava ntużat għall-moli minn żmien ir-Rumani sal-introduzzjoni ta' rombli tal-ħadid għad-dris tal-qamħ.
Fuq in-naħa tal-Punent hemm l-Abbazija Benedittina ta' Laach (Abbatia Lacensis), li ġiet stabbilita fl-1093 minn Enriku II ta' Laach tal-familja tal-Lussemburgu, l-ewwel Konti Palatin tar-Renu, li kellu l-kastell tiegħu fuq in-naħa opposta tal-monasteru 'l fuq mix-xatt tal-Lvant tal-lag.
Il-lag ma għandu l-ebda żbokk naturali iżda jitbattal permezz ta' mina li tħaffret qabel l-1170 u li ġiet rikostruwita diversi drabi minn dak iż-żmien. Din ingħatat isem Fulbert, il-patri superjuri tal-monasteru mill-1152 sal-1177, li huwa maħsub li bnieh.
Żbroffar
Il-vulkaniżmu fil-Ġermanja jmur lura miljuni ta' snin u huwa marbut mal-iżvilupp tas-Sistema Ewropea taċ-Ċaqliq tal-Medda Ċenożojka, li ġie kkawżat mill-kolliżjoni bejn il-plakek Afrikani u Ewrasjatiċi, iżda ġie kkonċentrat fi splużjonijiet assoċjati mat-tagħbija u mal-ħatt tas-silġ matul l-avvanzi u l-irtirar glaċjali. L-isplużjonijiet inizjali tal-Lag ta' Laach, li seħħew fl-aħħar tar-rebbiegħa jew fil-bidu tas-sajf għall-ħabta tal-11,000 Q.K., qerdu u ċċattjaw is-siġar kollha sa erba' kilometri 'l bogħod. Il-magma fetħet rotta sal-wiċċ li żbroffat għal madwar għaxar sigħat, bi dħaħen li x'aktarx laħqu sa għoli ta' 35 kilometru. L-attività kompliet għal diversi ġimgħat jew xhur, u pproduċiet kurrenti piroklastiċi li koprew il-widien sa għaxar kilometri 'l bogħod b'tefra li twaħħal. Qrib il-krater, id-depożiti jilħqu ħxuna sa ħamsin metru, u saħansitra ħames kilometri 'l bogħod ikunu għadhom ħoxnin sa għaxar metri. Il-pjanti u l-annimali kollha għal distanza ta' madwar sittin kilometru lejn il-Grigal u ta' erbgħin kilometri lejn ix-Xlokk x'aktarx li nqerdu. Huwa stmat li żbroffaw 6 km3 (1.4 mil kubu) ta' magma, u ġiet prodotta madwar 16 km3 (3.8 mil kubu) ta' tefra. Dan l-iżbroffar Plinjan "enormi" kellu Indiċi ta' Splussività Vulkanika ta' 6.
Id-depożiti ta' tefra mill-iżbroffar ħolqu diga mar-Renu, u b'hekk inħoloq lag ta' 140 km2 (50 mil kwadru). Meta d-diga nkisret, kien hemm għargħar bi fluss 'l isfel, li ħalla warajh depożiti saħansitra sa Bonn. L-impatt tal-vulkaniżmu ġie identifikat f'żona ta' iktar minn 300,000 kilometru kwadru, estiża minn Franza ċentrali sat-Tramuntana tal-Italja u min-Nofsinhar tal-Iżvezja sal-Polonja. B'hekk il-lag huwa għodda siewja għall-korrelazzjoni kronoloġika tas-saffi arkeoloġiċi u paleoambjentali fl-inħawi.
Wara l-iżbroffar
L-effetti usa' tal-iżbroffar kienu limitati, u ammontaw għal diversi snin ta' sjuf kesħin u sa żewġ deċennji ta' tfixkil ambjentali fil-Ġermanja. Il-ħajja tal-popolazzjoni lokali, magħrufa bħala l-kultura ta' Federmesser, ġiet imfixkla. Qabel l-iżbroffar, kienu poplu mifrux b'mod sparpaljat u li kienu jrabbu l-annimali u jikkaċċjaw kemm bil-lanez kif ukoll bil-qwies u bil-vleġeġ. Skont l-arkeologu Felix Riede, wara l-iżbroffar, l-iżjed żona affettwata kien il-Baċir ta' Thüringen okkupat mill-kultura ta' Federmesser, milli jidher ġiet spopolata, filwaqt li l-popolazzjonijiet fil-Lbiċ tal-Ġermanja u Franza żdiedu. Feġġew żewġ kulturi ġodda, il-Bromme tan-Nofsinhar tal-Iskandinavja u l-Perstunjani tal-Grigal tal-Ewropa. Dawn il-kulturi kellhom livell iktar baxx ta' ħiliet tal-produzzjoni tal-għodod mill-kultura ta' Federmesser, b'mod partikolari l-Bromme li milli jidher kienu tilfu t-teknoloġija tal-qwies u tal-vleġeġ. Fil-fehma ta' Riede, id-deklin kien frott it-tfixkil ikkawżat mill-vulkan tal-Lag ta' Laach.
L-iżbroffar ġie diskuss bħala kawża possibbli tal-fenomenu magħruf bħala Younger Dryas, li kien perjodu ta' tkessiħ globali lejn l-aħħar massimu glaċjali li x'aktarx li inzerta mal-iżbroffar tal-Lag ta' Laach. Madankollu, datazzjoni mtejba ta' dak il-fenomenu fl-Ewropa, li ġiet ippubblikata fl-2021, uriet li fil-fatt kien beda madwar 200 sena wara l-iżbroffar, għaldaqstant eskludiet li kien xi kawża potenzjali.
Charlo Magro
Charlo Magro (twieled fit-30 ta' Awwissu 1974) huwa eks-plejer tal-futbol Malti li fil-karriera tiegħu lagħab ma' Ħamrun Spartans, Marsaxlokk u Żejtun Corinthians, prinċiparjament bħala difensur.
Malta Railway
thumb|L-istazzjon tal-Belt Valletta madwar l-1890. Il-Malta Railway kienet l-unika linja ferrovjarja li qatt kienet fil-gżira ta’ Malta, u kienet tikkonsisti f’linja ferrovjarja waħda mill-Belt Valletta għall-Imdina. Kienet linja single-track f’meter gauge, li kienet topera mill-1883 sal-1931. Il-ferrovija kienet magħrufa lokalment bil-Malti bħala il-vapur tal-art.
Opossum ta' denbu qasir tal-istrixxi kannella ċar
Dan l-opossum ta' denbu qasir ġeneralment jippreferi jgħix f'abitat kemm ta' foresti subtropikali u tropikali umdi, kif ukoll f'artijiet bil-ħaxix subtropikali u f'artijiet tropikali baxxi. Monodelphis rubida għandu distribuzzjoni fil-kontinent tal-Amerika t'Isfel u jinsab mifrux fil-Lvant tal-Brażil u huwa speċi endemika ta' dan il-pajjiż.
Malta Railway
Il-linja tgħaqqad il-Belt Valletta u l-Imdina u numru ta’ insedjamenti bejniethom. L-ewwel żewġ stazzjonijiet, Valletta u Furjana, kienu taħt l-art. Il-Linja estiża fuq 11.1 km / 6.9 mi, tixbit 150 metru / 500 pied b'massimu ta '25 Per mil. Il-linja qasmet it-toroq bi 18-il livell ta’ qsim li minnhom 14 kellhom persunal.
Sajjied
daqsminuri|Sajjied bil-qabda ħut tiegħu Sajjied huwa xi ħadd li jistad u jaqbad il-ħut, il-frott tal-baħar u annimali oħra minn korp tal-ilma.
Madwar id-dinja, hemm madwar 39 miljun sajjied, li jinkludu s-sajjieda kummerċjali, is-sajjieda li jistadu għall-għajxien tagħhom u l-ħaddiema li jaħdmu fit-trobbija tal-ħut jew il-pixxikultura. Is-sajjieda jistgħu jkunu professjonali jew rikreattivi. Is-sajd ilu jeżisti bħala mezz li bih wieħed jikseb l-ikel mill-perjodu Mesolitiku.
Storja
xellug|daqsminuri|L-Eġizzjani kienu jaqbdu l-ħut u wara jippreservawh bil-melħ Is-sajd ilu jeżisti bħala mezz li bih wieħed jikseb l-ikel mill-perjodu Mesolitiku. Is-sajd kien mezz ewlieni ta’ sopravivenza kif ukoll attività kummerċjali. daqsminuri|301x301px|Mużajk dwar is-sajd f’Sousse, it-Tuneżija Is-sajd u s-sajjieda influwenzaw ukoll ir-reliġjon tal-Eġittu Antik; kienu jqimu l-muletti bħala sinjal tal-wasla tal-istaġun tal-għargħar. Bastet spiss kienu jiġi manifestat fl-għamla ta’ pixxiqattus. Fil-letteratura Eġizzjana Antika, il-proċess li kien juża Amun biex joħloq id-dinja huwa assoċjat mal-metodu ta’ inkubazzjoni fil-ħalq tat-tilapji.
Is-sajd kien importanti wkoll fi żmien l-Imperu Ruman u kien jintuża spiss bħala suġġett fil-mużajk, bħal pereżempju l-mużajk dwar is-sajd f’Sousse, it-Tuneżija, jew l-ikbar mużajk fid-dinja dwar is-sajd fil-Bażilika Patriarkali ta’ Aquileia, l-Italja.
Kummerċ
Skont il-FAO, l-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-Nazzjonijiet Uniti, kien hemm madwar 39 miljun sajjied fil-pajjiżi li jipproduċu iktar minn 200,000 tunnellata ħut, li huwa kważi 140 % in-numru ta’ sajjieda li kien hemm fl-1995. Il-produzzjoni totali tas-sajd ta’ 66 miljun tunnellata tista’ tiġi kkonvertita f’produttività medja ta’ 3.5 tunnellati kull sajjied.
Il-biċċa l-kbira ta’ dan it-tkabbir seħħ fil-pajjiżi Asjatiċi, fejn jgħixu 80 % tas-sajjieda u tal-ħaddiema tal-pixxikultura fid-dinja.
Il-biċċa l-kbira tas-sajjieda jaħdmu fis-sajd lil hinn mill-kosta u fis-sajd tal-baħar fond. F’xi reġjuni s-sajjieda jistadu f’korpi tal-ilma interni jew qrib il-kosta minn fuq dgħajjes żgħar jew inkella jiġbru l-qxur tal-baħar u l-alka. F’ħafna komunitajiet tas-sajd artiġjanli, is-sajjieda huma responsabbli għall-produzzjoni u għat-tiswija tax-xbieki, għall-ipproċessar wara s-sajd u għall-kummerċjalizzazzjoni.
Rikreazzjoni
Is-sajd rikreattiv huwa sajd għall-gost jew għall-kompetizzjoni. L-oppost tiegħu huwa s-sajd kummerċjali, jiġifieri s-sajd għal profitt ekonomiku, jew is-sajd għall-għajxien u għas-sopravivenza.
L-iktar forma komuni ta’ sajd rikreattiv issir bil-qasba, xlief jew lenza, rukkell, snanar u xi lixka. Spiss minflok lixka tintuża r-rixa għas-sajd bir-rixa. Xi sajjieda jużaw rixa magħmula bl-idejn jew inkella rixa artifiċjali magħmula mill-plastik.
L-iktar forma komuni ta’ sajd rikreattiv issir bil-qasba u xi kultant huwa mistenni li l-ħut li jinqabad, jinħeles minnufih. Is-sajd tal-ħut kbir isir f’nofs ta’ baħar għal speċijiet ta’ ħut kbar bħat-tonn, il-klieb il-baħar u l-marlin. Attivitajiet oħra tas-sajd rikreattiv huma s-sajd tal-pixxiqattus bl-idejn, l-iktar fin-Nofsinhar tal-Istati Uniti, u t-tgħarrix tat-troti, l-iktar fir-Renju Unit.
Komunitajiet
Għal xi komunitajiet, is-sajd mhux biss jipprovdi sors ta’ ikel u xogħol, iżda anke identità komunitarja u kulturali.
Sikurezza
L-industrija tas-sajd fiha bosta perikli għas-sajjieda. Bejn l-1992 u l-1999, il-bastimenti tas-sajd kummerċjali fl-Istati Uniti kellhom medja ta’ 78 mewta fis-sena. Il-kontributuri prinċipali huma:
daqsminuri|284x284px|Is-sajjied ta’ [[Charles Napier Hemy, l-1888]] Ħafna sajjieda, filwaqt li jaċċettaw li s-sajd fih il-perikli tiegħu, jiddefendu bis-saħħa l-indipendenza tagħhom. Bosta liġijiet u regolamentazzjoni addizzjonali proposti biex tiżdied is-sikurezza qatt ma twettqu minħabba oppożizzjoni min-naħa tas-sajjieda.
Is-sajjieda kummerċjali tal-Alaska jaħdmu f’wieħed mill-iktar ambjenti ħorox tad-dinja. Ħafna mid-diffikultajiet li jiffaċċjaw jinkludu postijiet iżolati fejn isir is-sajd, irjieħ kbar, dlam staġonali, ilma kiesaħ ħafna, silġ u staġuni qosra tas-sajd, fejn jiem twal tax-xogħol huma n-norma. Is-sajjieda tal-Alaska jiffaċċjaw l-għeja, stress fiżiku u pressjonijiet finanzjarji matul il-karrieri tagħhom. Minn 948 mewta relatata max-xogħol li seħħew fl-Alaska bejn l-1990 u l-2006, terz (311-il mewta) kienu sajjieda. Huwa stmat li dan huwa ekwivalenti għal rata ta’ fatalità annwali ta’ 128/100,000 ħaddiem fis-sena. Din ir-rata ta’ fatalità hija 26 darba dik tar-rata ta’ fatalità relatata max-xogħol fil-kumplament tal-Istati Uniti ta’ 5/100,000 ħaddiem fis-sena fl-istess perjodu.
Għalkemm ir-rata ta’ fatalità relatata max-xogħol għas-sajjieda kummerċjali fl-Alaska għadha għolja ħafna, jidher li qed tibda tonqos: mill-1990, kien hemm tnaqqis ta’ 51 fil-mija fir-rata ta’ fatalità annwali. Is-suċċessi fis-sajd kummerċjali huma dovuti parzjalment għall-implimentazzjoni mill-Gwardja Kostali tal-Istati Uniti ta’ rekwiżiti ġodda dwar is-sikurezza fil-bidu tas-snin 90 tas-seklu 20. Dawn ir-rekwiżiti dwar is-sikurezza kkontribwew għas-sopravivenza ta’ 96 % tas-sajjieda kummerċjali f’każijiet fejn il-bastimenti tas-sajd inqalbu jew għerqu fl-2004, filwaqt li fl-1991, 73 % biss baqgħu ħajjin. Għalkemm in-numru ta’ mwiet okkupazzjonali ta’ sajjieda kummerċjali fl-Alaska tnaqqas, hemm xejra kontinwa ta’ 20 sa 40 bastiment fis-sena li jintilfu. Għad hemm madwar 100 sajjied kull sena li jkunu jeħtieġu xi intervent tas-salvataġġ fl-Alaska. Is-suċċess fis-salvataġġ għadu jiddependi fuq it-taħriġ tal-persunal espert għall-operazzjonijiet tat-tfittxija u s-salvataġġ tal-Gwardja Kostali tal-Istati Uniti, u xi sforzi jaf ikunu mxekkla mill-kundizzjonijiet ħorox tal-baħar u tat-temp. Barra minn hekk, in-nies li jkunu involuti fl-operazzjonijiet tat-tfittxija u s-salvataġġ jissograw li jkorru jew li jitilfu ħajjithom stess f’dawn it-tentattivi ta’ salvataġġ.
Gżejjer Faroe
Il-Gżejjer Faroe (Faroiż:Føroyar) huma grupp ta' gżejjer u arċipelagu li qegħdin taħt is-sovranità tar-Renju Daniż, huma jinsabu bejn il-Baħar Norveġiż u l-Oċean Atlantiku tat-tramuntana, kważi nofs triq bejn in-Norveġja u l-Iżlanda. Iż-żona totali ta' dawn il-gżejjer hija, bejn wieħed u ieħor ta'1,400 kilometru kwadru, b'popolazzjoni li tammonta għal madwar 50,000 ruħ skont iċ-ċensiment li sar fl-2010. Il-Gżejjer Faroe huma awtonomi, voldieri huwa stat li jmexxi lilu nnifsu mingħajr ma jindaħallu stat ieħor fl-affarijiet interni, u dawn il-gżejjer ilhom taħt id-Danimarka sa mill-1948.
Annimali
L-annimali domestiċi tal-Gżejjer Faroe huma r-riżultat tal-1,200 sena ta' tgħammir iżolanti. Bħala riżultat, ħafna mill-annimali domestiċi li jinsabu fuq il-gżejjer huma uniċi, għalhekk ma ssibhomx fi bnadi oħra fid-dinja. It-tgħammir domestiku ta' dawn il-gżejjer jinkludi: Il-poni Faroiż, il-baqra Faroiża, in-nagħġa Faroiża, il-wiżż Faroiż u l-papra Faroiża, li għandhom dehra pjuttost differenti mill-kumplament tal-ispeċi l-oħra preżenti fid-dinja.
Mammiferi
Ftit huma l-ispeċijiet ta' Mammiferi terrestjali, li jgħixu fis-salvaġġ tal-Gżejjer Faroe, fil-fatt il-Mammiferi ġew introdotti mill-bniedem. Tlieta mill-ispeċijiet ta' din il-gżira jinsabu f'kompetizzjoni bejniethom, dawn huma l-Fenek tal-muntanji ( Lepus timidus), il-Far kannella (Rattus norvegicus) u l-Ġurdien tad-dar (Mus musculus domesticus). Minbarra dawn l-ispeċijiet elenkati, darba waħda kien hemm ir-razza tan-nagħġa domestika, li jsejħula l-Faroes (meħuda mill-Emblema tan-nazzjon), varjetà ta' nagħaġ ferali li rnexxielu jissopravivi fuq Lítla Dímun sa nofs is-seklu dsatax.
Is-Siġilli griżi (Halichoerus grypus) huma komuni madwar ix-xtut tal-Gżejjer Faroe. Bosta speċi ta' ċetaċej jgħixu fl-ilmijiet ta' madwar il-gżejjer. Magħrufin l-aktar bħala l-Baleni piloti tal-pinen twal (Globicephala melaena), għadhom jiġu kkaċjati min-nies tal-gżira sal-lum il-ġurnata skont it-tradizzjoni twila tal-lokal. Kultant il-Baleni qattiela (Orcinus orca) jżuru l-fjordi tal-gżejjer tal-Faroe, però dan huwa avveniment rarissimu.
Kultura
L-għeruq tal-kultura tal-Gżejjer Faroe huma imposti fil-kultura Nordika. Il-Gżejjer Faroe kienu f'iżolament totali matul bosta żminijiet mill-fażijiet tal-kultura prinċipali u mill-movimenti storiċi li ġraw fi ħdan l-Ewropa. Dan ifisser, li huma żammew parti kbira mill-kultura tradizzjonali tagħhom. Il-lingwa mitkelma hija l-Faroiż, waħda mill-lingwi Skandinavi insulari li huwa mnissel mill-ilsien arkajk tan-Norveġiżi, mitkellem fl-Iskandinavja matul il-Perjodu tal-Vikingi, l-oħrajn ikunu: l-Iżlandiż u l-lingwa estinta, Norn, lingwa li hija maħsuba li kienet kompletament intelliġibli mill-poplu Faroiż. Sas-seklu 15, il-lingwa Faroiża kienet tinkiteb b'ortografija li kienet simili għal dik Iżlandiża u Norveġiża, però wara r-riforma tal-1538, il-mexxejja Daniżi eskludew din il-forma ta' kitba mill-iskejjel, mill-knejjes u mid-dokumenti uffiċjali. Għalkemm din it-tradizzjoni mitkellma salvat għal 300 sena l-lingwa ma kinitx tinkiteb. Dan ifisser li l-poeżiji u l-istejjer kienu jiġu mgħoddija oralment. Dawn ix-xogħlijiet kienu maqsuma fid-diviżjonijiet segwenti: ævintýr (Stejjer) u f'kvæði (ballids), fejn ta' sikwit, hija stabbilità l-mużika u ż-żfin medjevali. Eventwalment dawn ix-xogħlijiet letterarji nkitbu fis-seklu dsatax.
Trasport
Minħabba l-art ġeblija u d-daqs relattivament żgħir tal-Gżejjer Faroe, is-sistema tat-trasport ma kinitx estensiva bħalma kienet f'postijiet oħra fid-dinja. Però issa, is-sitwazzjoni nbidlet u l-infrastruttura ġiet żviluppata estensivament sabiex tkun tista' taqdi 'l poplu Faroiż bl-aħjar mod possibbli. Xi 80% tal-popolazzjoni tal-gżejjer hija konnessa permezz ta' mini li jgħaddu minn ġol-muntanji u minn bejn il-gżejjer, permezz ta' diversi pontijiet u trejqiet li jgħaqqdu l-gżejjer il-kbar mat-tlett igżejjer kbar tal-Grigal flimkien, filwaqt li jgħaqqdu ż-zewġt igżejjer il-kbar l-oħra tan-nofsinhar taż-żona prinċipali b'vapuri ġodda. Dawn il-gżejjer jipposjedu toroq eċċellenti li jwassluk lejn kull villaġġ mibni fuq din il-gżira, però dawn it-toroq ma jwasslux lejn is-sebat igżejjer żgħar, li fuq sitta minnhom hemm villaġġ wieħed.
thumb|Il-mappa tal-Gżejjer Faroe
Ġeografija
Il-Gżejjer Faroe jifformaw arċipelagu li jikkonsisti minn tmintax-il gżira maġġuri, madwar 655 kilometru 'l bogħod mill-kosta tal-Ewropa ta' Fuq, bejn il-Baħar Norveġiż u l-Oċean Atlantiku tat-Tramuntana, xi nofs triq bejn l-Iżlanda u n-Norveġja, bl-eqreb ġirien ikunu l-Gżejjer Skoċċiżi tat-Tramuntana u tal-Punent. Il-ko-ordinati tal-Gżejjer Faroe huma 62°N, -6.78333°W. Il-Gżejjer ikopru żona ta' 1,399 kilometru u m'għandhom l-ebda lagi jew xmajjar maġġuri. Il-kosta hija ta' 1,170 kilometru u l-unika gżira sinifikanti, li hija diżbitata hija Lítla Dímun. Il-gżejjer huma robusti u ġeblija ma' xi qċaċet baxxi; il-kosti huma fil-maġġor parti tagħhom irdum. L-ogħla punt ġeografiku ta' din il-gżira huwa Slættaratindur, li jinsab madwar 882 metru (2,894 pied) 'il fuq mil-livell tal-baħar.
Id-Distanzi tal-eqreb Pajjiżi u Gżejjer
thumb|Il-Gżejjer Faroe, f'Eysturoy, Funningsfjørður (fjord) f' Ottubru
Klima
Il-klima ta' dawn il-gżejjer hija kkaratterizzata bħala waħda Sotto-Artika, skont il-klassifikazzjoni tal-klima Köppen. Il-karattru ġenerali tal-klima tal-gżejjer huwa influwenzat mill-qawwa sħuna tal-oċean Atlantiku, li tipproduċi l-Kurrent tal-Atlantiku tat-Tramuntana. Dan, flimkien mal-moviment kontinwu ta' kwalunkwe sors ta' arja sħuna, jassigura l-moderazzjoni tax-xtiewi (b'temperatura medja ta' 3.0 sa 4.0 gradi jew 37 sa 39 °F), filwaqt li s-sjuf huma bierda (b'temperatura medja ta' 9.5 sa 10.5 °C jew 49 sa 51 °F. Matul is-sena, il-gżejjer ikunu bir-riħ, bis-sħab u kesħin, b'madwar 260 jum ta' xita annwali. Il-gżejjer jinsabu fil-passaġġ ta' dippressjonijiet, li jiċċaqilqu lejn il-Grigal, u għalhekk dan ifisser li rwiefen qawwija u xita qalila huma possibbli f'kull żmien matul is-sena. Ġranet bix-xemx huma rari iżda jingħad li l-ġranet imċajpra u mudlama huma komuni. L-Urugan Faith ħabat għall-Gżejjer Faroe fil-5 ta' Settembru tal-1966, b'irwiefen li jsostnu madwar il-100 mil kull siegħa(mph), u minn hemm faqqgħet maltempata li waqqfet il-ħidma tas-sistema tropikali. Ir-reġistrazzjoni tal-informazzjoni meteoroloġika tal-Gżejjer Faroe bdiet fl-1867.
Heurelho Gomes
Heurelho da Silva Gomes (twieled fil-15 ta' Frar 1981) huwa eks-plejer tal-futbol li kien jilgħab bħala gowler.
Cruzeiro
Gomes beda l-karriera tiegħu f'pajjiżu mal-klabb nattiv Cruzeiro, hemmhekk hu lagħab 59 logħba bejn l-2001 u l-2004. Hawnhekk, kien immexxi mill-kowċ Piet de Visser u f'Lulju 2004, kien mibjugħ lil PSV.
PSV Eindhoven
Huwa għamel id-debutt tiegħu għal Eindhoven kontra l-klabb Serbjan Crvena Zvezda fil-11 ta' Awwissu 2004.
Qabel it-trasferiment tiegħu lejn Tottenham, Gomes kien il-favorit tal-folla ta' PSV. Huwa setgħa jitkellem bil-Portugiż u l-iSpanjol u filwaqt li kien l-Olanda, hu qabad ammont ġust ta' kliem Olandiż, għalkemm għandu jingħad li ma kienx fluwenti fil-lingwa.
Anki jekk ir-rivalità bejn PSV, Feyenoord u Ajax hija intensa, sapporters minn klabb rivali urew is-simpatija għall-Brażiljan.
Huwa kellu inċident notevoli f'Rotterdam fil-logħba kontra Feyenoord, hu weġgħa lilu nnifsu waqt li beda jiċċelebra gowl, skurjat minn sieħbu tat-tim Phillip Cocu. Madankollu, huwa rnexxielu jkompli u saħansitra irnexxielhu wkoll isalva xi xuttijiet, huwa bagħqa jilgħab sal-aħħar tal-logħba fejn spiċċat fid-dro.
Tottenham Hotspur
Eventwalment, Gomes kiseb permess ta' xogħol biex jilagħab fir-Renju Unit, minkejja li lagħab inqas minn 75% ammont meħtieġ ta' logħbiet għall-Brażil fl-aħħar sentejn.
Gomes għamel id-debutt tiegħu ġewwa White Hart Lane fl-10 ta' Awwissu 2008, f'rebħa ta' 5–0 kontra Roma fl-aħħar logħba ta' ħbiberija tal-pre-staġun ta' Tottenham, qabel il-kampanja tal-Premier League Ingliż 2008–09.
Tottenham tilfu l-ewwel żewġ logħbiet tal-ftuħ tagħhom 2–1 kontra Middlesbrough u Sunderland rispettivament, iżda l-preżenza tiegħu fil-lasta għenet lil Tottenham biex jiksbu l-ewwel punt tal-istaġun tagħhom bi dro kontra Chelsea ġewwa Stamford Bridge. Madankollu, ir-reputazzjoni tiegħu ħadet daqqa ġimgħa wara meta hu qala' gowl minn xutt dgħajjef ta' Ashley Young fejn Tottenham tilfu 2–1 ġewwa darhom kontra Aston Villa. Din id-daqqa kompliet hekk kif hu qala' l-istess gowl kontra Fulham fil-15 ta' Novembru 2008, fejn żam il-klabb tiegħu fil-fond taż-żona tar-relegazzjoni u kkawżat ukoll il-kowċ tal-gowlers ta' Tottenham Hans Leitert li ġie mkeċċi fid-19 ta' Novembru 2008, bil-ħatra tal-eks gowler ta' Tottenham Tony Parks li ħa l-kariga ftit wara. Huwa kompla biex ipoġġi prestazzjoni b'saħħitha kontra West Ham United, hu salva żewġ xuttijiet baxxi f'logħba li Tottenham rebħu 2–0, qabel ma salva żewġ xuttijiet importanti ta' Park Ji-Sung u Ryan Giggs fi dro ta' 0–0 kontra Manchester United.
Gomes kien imweġġa fir-rebħa drammatika ta' 5–1 kontra AFC fit-tieni logħba tal-istaġun 2009-10 u kellhu jiġi mibdul mit-tieni gowler Carlo Cudicini. Wara l-iskannjar tal-MRI, ġie żvelat li Gomes kellhu ħsara fil-grojn tiegħu li żammu xahar barra. Fit-23 ta' Settembru 2009, Gomes għamel ir-ritorn tiegħu lejn l-ewwel tim fir-rebħa ta' 5–1 kontra Preston fil-League Cup, u ftit wara hu għamel ir-ritorn tiegħu fil-Premier League f'rebħa ta' 2–1 kontra Portsmouth fis-17 ta' Ottubru. Matul din il-logħba, il-Brażiljan salva għadd żgħir ta' xuttijiet b'mod brillanti, wieħed minnhom kien imqabbel mill-eks gowler ta' Tottenham Pat Jennings għall-intervent famuż li għamel Gordon Banks kontra l-Brażil fit-Tazza tad-Dinja 1970. Nhar it-3 ta' April 2010, hu salva żewġ penalties minn tlieta f'telfa ta' 3–1 barra minn darhom kontra Sunderland. Fl-14 April 2010, il-forma tajba ta' Gomes għenet lil Tottenham jiġbru l-ewwel rebħa tal-kampjonat kontra Arsenal f'21 laqgħat. Huwa salva il-free kick ta' Robin Van Persie u diversi tentattivi oħra fil-lasta wara xulxin. Fil-ġimgħa ta' wara, fis-17 ta' April 2010, Gomes reġgħa salva diversi xuttijiet kruċjali fejn Tottenham għelbu lil Chelsea 2–1 u b'hekk it-tim qabeż lil Manchester City biex telgħa r-raba post fil-klassifika. Huwa għamel clean sheet f'rebħa ta' 1–0 kontra Bolton u mbagħad huwa lagħab rwol vitali f'rebħa oħra ta' 1–0 kontra Manchester City fejn salva żewġ xuttijiet u wassal lil Tottenham fil-UEFA Champions League għall-ewwel darba.
Fl-20 ta' Ottubru 2010, f'logħba taċ-Champions League, Gomes irċieva karta ħamra fl-ewwel għaxar minuti tal-ewwel taqsima kontra ċ-Ċampjins Ewropej Inter Milan f'San Siro. Tottenham Hotspur tilfu l-logħba 4–3, wara li kienu qedgħin 4–0 minn taħt mal-ewwel 35 minuta, iżda ftit wara kien Gareth Bale li skorja tripletta fit-tieni taqsima.
L-abilità ta' Gomes ġiet f'dubju fit-13 ta' April 2011 fit-tieni leg kontra Real Madrid wara sparatura mill-bogħod ta' Cristiano Ronaldo li żelqet minn idejn Gomes fejn Real Madrid kienu 5–0 minn fuq bl-aggregat.
Gomes ħa ħtija għal gowl kontroversjali kontra Chelsea fit-30 ta' April wara xutt ta' Frank Lampard li niżel minn bejn saqajh u għalkemm Gomes mar lura u żam il-ballun eżatt mal-linja, il-gowl ingħata xorta waħda. Spurs tilfu l-logħba bl-iskor ta' 2–1.
Wara diversi żbalji ta' profil għoli minn Gomes, Tottenham iffirmaw gowler ta' 40-sena Brad Friedel fuq trasferiment b'xejn minn għand Aston Villa biex jipprovdu kompetizzjoni fl-ewwel tim. Friedel kien mal-ewwel għażla fil-bidu tal-istaġun iżda Gomes tħalla fuq il-bank u aktar tard tħalla barra mill-iskwadra kompletament, li wassal għal spekulazzjoni immedjat fil-futur tiegħu mal-klabb. Gomes lagħab l-ewwel logħba tiegħu fl-istaġun 2011–12 fil-League Cup f'telfa ta' 6–7 bil-penalties kontra Stoke City wara li Massimo Luongo falla l-penalty. Sussegwentement, Gomes lagħab fl-Europa League, u żam clean sheet f'rebħa ta' 1–0 kontra Rubin Kazan. Wara li Hugo Lloris tfaċċa ġewwa White Hart Lane, Gomes sar ir-raba' gowler ta' Spurs, iżda wara l-bejgħ ta' Cudicini ma' Los Angeles Galaxy, hu sar it-tielet għażla wara Lloris u Friedel.
Self ma' 1899 Hoffenheim
Fl-aħħar jum tat-tieqa ta' trasferiment ta' Jannar 2013, Gomes qabel li jissieħeb mat-tim Ġermaniż 1899 Hoffenheim b'self sal-aħħar tal-istaġun. Fit-2 ta' Frar, Gomes għamel id-debutt tiegħu ma' Hoffenheim f'rebħa ta' 2–1 kontra Freiburg. Wara l-logħba, il-kowċ Marco Kurz faħħar lil Gomes, "Gomes wera prestazzjoni soda ħafna. Għalkemm huwa tħarreġ darba biss magħna, l-awra tiegħu kienet qawwija.", matul il-logħba, Gomes salva erba' xuttijiet kruċjali u kien assigurat li jaħtaf sitt krosis. Fit-tielet logħba tiegħu ma' Hoffenheim, hu kien diġà l-kaptan tat-tim, iżda l-istaġun tiegħu spiċċa qabel iż-żmien. Fis-6 ta' April 2013, hu kiser il-metakarpu matul rebħa mportanti ta' 3–0 kontra Fortuna Düsseldorf. Huwa kellhu jgħaddi minn kirurġija f'idejh.
Ritorn ma' Tottenham wara perjodu ta' self
Wara li rkupra, Gomes irritorna ma' Tottenham u beda l-istaġun 2013-2014 magħhom. Madankollu, l-irwol ta' Gomes ma' Tottenham huwa t-tielet gowler, wara l-amerikan ta' 41-sena Brad Friedel u l-ewwel gowler tal-klabb Hugo Lloris.
Internazzjonali
Gomes għamel id-debutt tiegħu għall-Brażil fil-CONCACAF Gold Cup 2003. Għalkemm il-kompetizzjoni hija għal timijiet nazzjonali tal-kbar, Brazil għażlu li jibgħatu l-iskwadra ta' taħt it-23 sena fil-kompetizzjoni. Gomes għamel 5 apparenzi fejn il-Brazil marru fil-finali u spiċċaw it-tieni wara li ġew megħluba mill-Messiku 1–0.
Minkejja li kien parti mill-iskwadra Brażiljana li rebħet it-Tazza tal-Konfederazzjonijiet 2005 bħala t-tielet gowler wara Dida u Marcos, Gomes ma rċieva l-ebda ħin ta' logħob. Hu kien ukoll eskluż mill-iskwadra tal-kowċ Carlos Alberto Parreira għat-Tazza tad-Dinja 2006 fil-Ġermanja.
Taħt il-kowċ ġdid tal-Brażil Dunga, Gomes kiseb ħin konsistenti fil-lasta. Fl-14 ta' Awwissu 2006, kien imsejjaħ għal logħba ta' ħbiberija kontra n-Norveġja, fejn spiċċat fid-dro ta' 1–1. Fit-3 ta' Settembru 2006, hu kien parti tar-rebħa ta' 3–0 kontra r-rivali Arġentina fl-Istadju Emirates fl-Ingilterra. Jumejn wara, Gomes żam it-tieni clean sheet konsekuttiva f'rebħa ta' 2–0 kontra Wales ġewwa White Hart Lane. L-aħħar dehra tiegħu bejn il-lasta kienet matul rebħa ta' 2–1 kontra l-Ekwador fl-10 ta' Ottubru 2006. Fil-11 ta' Mejju 2010, kien tħabbar li Gomes se jkun parti mill-iskwadra Brażiljana biex tikkompeti fit-Tazza tad-Dinja fl-Afrika t'Isfel.
Pietru Pawl Saydon
[[Stampa:PPSaydon.jpg|daqsminuri|Pietru Pawl Saydon, bil-korteżija tal-Akkademja tal-Malti ]]
Bidu
Imwieled iż-Żurrieq fl-24 ta' Lulju, 1895, Pietru Pawl Saydon ħa l-ewwel edukazzjoni tiegħu fl-iskola primarja tar-raħal, u minn hemm għadda għas-Seminarju. Fl-1912 beda l-kors preparatorju tal-Letteratura fl-Università u ta' għoxrin sena kiseb il-B.Litt. Fl-1919 iggradwa fil-Liġi Kanonika u d-Dottorat fit-Teoloġija. Billi ġie l-ewwel wieħed fl-eżamijiet u għadda lill-istudenti tal-fakultajiet kollha, ingħata borża ta' studju mill-Gvern biex seta' jissokta l-istudji tiegħu barra minn Malta. Fl-istess sena ġie ordnat saċerdot u s-sena ta' wara telaq lejn Ruma l-Istituto Biblico minn fejn fl-1923 kiseb il-Liċenzjat fl-Iskrittura Mqaddsa.
It-Traduzzjoni tal-Bibbja
Hekk kiteb Saydon fil-Kelmtejn Qabel għall-Ktieb tal-Ġenesi, l-ewwel ktieb tal-Bibbja li qaleb għall-Malti fl-1929. Il-Professur Pietru Pawl Saydon għamel "miraklu" meta rnexxielu jittraduċi l-Iskrittura sħiħa waħdu mill-oriġinal, xogħol li kull meta sar, dejjem sar f'tim magħmul minn diversi studjużi. Din it-traduzzjoni swiet lil Saydon tletin sena sħaħ ta' ħidma u dedikazzjoni, bejn l-1929 u l-1959, traduzzjoni li warajha Saydon tilef għaqlu u li għaliha huwa ddedika r-riżorsi tiegħu kollha, kemm intellettwali kif ukoll finanzjarji, billi ħareġ minn butu l-ispejjeż kollha tal-pubblikazzjoni.
Bħala Professur tal-Iskrittura fl-Università ta' Malta, Saydon ħa sehem attiv f'diversi kungressi internazzjonali, li laqqgħuh ma' studjużi Bibliċi ta' fama mondjali, Kattoliċiżmu, Protestantiżmu u Lhud. Bejn l-1932 u l-1962 attenda mhux inqas minn sbatax-il kungress Bibliku fl-aqwa universitajiet: Ruma (1932); Brussell (1938); Pariġi (1948); Ruma u Norfolk (1952); Kopenħagen (1953); Cambridge u Louvain (1954); Birmingham (1955); Strasburgu (1956); Munich (1957); Brussell (1958); Louvain u Oxford (1959); Dublin (1961). Kien il-fundatur tal-"Għaqda Biblika Maltija", membru tal-International Association for the Study of the Old Testament u membru tas-Society of Biblical Literature tal-Istati Uniti tal-Amerika, fost l-oħrajn. Saydon ikkumenta sitt kotba tat-Testment il-Qadim f'kummentarju ċelebri taħt l-awspiċi tal-Knisja Kattolika Ingliża. Dan il-Catholic Commentary on Holy Scripture ġie ppubblikat f'Londra u Edinburgu fl-1953.
Diżappunti
Minkejja li Saydon kien l-uniku wieħed kwalifikat għall-kattedra tal-Iskrittura Mqaddsa fl-Università, fl-1924 inħatar ħaddieħor minfloku. Ir-Rettur tal-Università għażel lill-Patri Ugo Callus, studjuż għaref tal-filosofija iżda mhux tal-Bibbja. Għal Saydon kienet "l-akbar weġgħa li minnha ma kelli nistejqer qatt". Iżda x-xewqa ġusta ta' Saydon inqatgħet seba' snin wara, meta fl-1931 Callus telaq lejn Oxford. Il-kattedra żvojtat u Saydon inħatar minfloku. Hekk fl-1931, meta Saydon kien għad kellu biss 36 sena, inħatar Professur tal-Iskrittura Mqaddsa, tal-Lhudi u l-Grieg Bibliku fl-Università ta' Malta, u baqa’ f’din il-kariga għal 33 sena sakemm irtira bl-età fl-1964.Ma kinitx l-unika okkażjoni fejn Saydon inqabeż minn min kien jaf inqas minnu. Meta kkonkorra għal-Lettorat tal-Kapitlu tal-Kattidral, l-għażla kienet diġà saret minn qabel għal Dun Nerik Dandria li qatt ma studja l-Iskrittura iżda li kellu forza politika timbuttah.
Dawk il-Maltin li għexu s-snin sittin jassoċjaw bla ma jridu lil Saydon mal-Kwistjoni Politiko-Reliġjuza bejn il-Knisja u l-Partit Laburista. Għal ħafna il-Professur Saydon huwa iktar figura kontroversjali milli studjuż kbir u traduttur tal-Bibbja. Nhar is-26 ta' Marzu 1966, fl-ewwel jum tal-votazzjoni tal-Elezzjoni Ġenerali tal-1966, Saydon f'intervista ma' L-Orizzont, kien qal li "fil-Pastorali dwar l-elezzjonijiet mhemm l-ebda dnub imsemmi u għalhekk min jivvota Labour ma jagħmilx dnub. Kulħadd għandu jivvota skond kif tgħidlu l-kuxjenza."
Fl-istess jum, l-Arċisqof Mikiel Gonzi issospenda lil Saydon mid-dmirijiet saċerdotali. F'dan iż-żmien Saydon ġie mgħajjar miġnun, skumnikat u xiżmatiku, u sofra ħafna anke minn nies li ħlief ġid ma kienx għamel magħhom. Ġieli tbiegħed minn Malta biex jeħles mill-azzjonijiet ħżiena li spiss kienu jsirulu minn xi wħud. Iżda Saydon ma kienx bniedem tal-politika. Dawn kienu biss inċidenti marġinali fil-ħajja tiegħu, minkejja li sfortunatament xi nies għadhom jiftakruh biss għalhekk.
Ħidma b'risq l-Ilsien Malti
It-33 sena li għamel fil-kariga ta' Professur kienu snin ta' ħidma sfiqa u bla waqfien b'riżq it-tagħlim u r-riċerka. Mal-istudenti kien imur tajjeb. Professur żagħżugħ, xejn imkabbar, ma setax ma jisraqx il-qalb tal-istudenti żgħażagħ, li dlonk inġibdu lejh u ħabbewh.
Il-ħbiberija sinċiera bejn Saydon u l-istudenti ma kinitx biss fil-klassijiet tal-Università. Kemm-il darba stedinhom biex iqattgħu ġurnata għandu fid-dar ta' villeġġatura li kellu f'Bengħajsa.
L-interess ta' Saydon fil-Malti beda meta ntlaqat mix-xebh bejn il-Malti u l-Lhudi. Kien konvint li:
Fiż-żmien tad-diżappunt li kellu wara li wasal mill-istudji tiegħu f'Ruma ma ntgħażilx professur tal-Iskrittura fl-Università ta' Malta, sab żvog fil-kontribut kbir li ta lill-Għaqda tal-Malti (Università), li kienet għadha kif twaqqfet miż-żewġ tobba-poeti Rużar Briffa u Ġużè Bonnici. Meta Briffa rriżenja minħabba l-istudji tiegħu barra l-pajjiż, Saydon intgħażel President tal-Għaqda. Kien żmien il-Kwistjoni tal-Lingwa. Fl-1932, il-Gvern ipprova jerġa' jdaħħal it-Taljan u ordna li l-Malti kellu jinkiteb u jkun mgħallem b'mod li seta' jkun ta' għajnuna għat-Taljan. Saydon, f'isem l-Għaqda tal-Malti (Università) bagħat ittra ta' protesta lill-ministru tal-edukazzjoni Nerik Mizzi. L-Għaqda ma tħallietx aktar tagħmel il-laqgħat tagħha fl-Università bl-iskuża li kienet motivata politikament iżda sena wara ngħatat raġun u fil-21 ta' Novembru 1933 reġgħet bdiet tiltaqa' fil-bini tal-Università.
Kitbiet oħra
Fl-1936, Saydon flimkien mal-Prof Ġużè Aquilina (1911-1997) ippubblika "Ward ta' Qari Malti", antoloġija tal-aqwa xogħlijiet ta' proża u poeżija fil-Malti.
Bħala kittieb letterarju, Saydon għandu wkoll l-importanza tiegħu. Huwa kiteb numru ta' novelli mill-aqwa fosthom Ġmajru u l-Karozzi, L-Istedina tas-Sinjura Betta, Bejn l-Erba' Ħitan tad-Dar, u esejs bħal Fuq il-Monti, Tieġ f'Raħal u Fil-Ħemda tal-Lejl.
Il-Prof Karm Sant jistqarr li "dak li għamel Dun Karm (Psaila) fil-qasam tal-poeżija, għamlu Saydon fil-qasam tal-proża".
Saydon kien devot kbir tal-qaddisa patruna taż-Żurrieq Santa Katerina u kiteb id-dramm reliġjuż fi tliet atti "Santa Katarina".
Fit-12 ta’ Novembru 1966, l-Università Rjali ta’ Malta tatu d-Dottorat tal-Letteratura Honoris Causa bħala għarfien tax-xogħlijiet kbar tiegħu.
Saċerdot
Il-ħidma pastorali ta' Saydon ma kinitx tagħti fil-għajn izda kienet ta' fejda għan-nies ta' Bengħisa, ħafna minnhom bdiewa. Kien iqaddsilhom fl-4.30 a.m., iqarar u spiss iżur il-morda fi djarhom. Saydon dejjem ħabb il-ħajja sempliċi u l-kumpanija ta' rjus kbar u mkabbrin b'għerfhom dejjem stmerrha. Laqgħat soċjali kien jaħrabhom, iżda l-hena tiegħu kienet meta kien isib ruhu mdawwar mill-istudenti tiegħu, jifraħ u jiċċajta magħhom, jew mat-tfal u l-membri tal-MUSEUM. Ta' sikwit kien imur jgħallem it-tfal tal-MUSEUM taż-Żurrieq u kemm il-darba għen lill-Museum finanzjarjament. Saydon kellu ammirazzjoni kbira għall-fundatur ta' din is-Soċjetà. F'dan is-saċerdot twajjeb u qaddis, li kien l-uniku wiehed li għenu biex ibigħ it-traduzzjoni tiegħu tal-Bibbja, Saydon kien jara ċerta sempliċità, l-aktar fi kliemu.
Fl-1946 il-Papa Piju XII għamlu Cameriere Secreto bit-titlu ta’ Monsinjur.
Saydon ħalla d-drittijiet kollha tal-istampa tat-traduzzjoni tiegħu tal-Iskrittura lis-Soċjetà tal-MUSEUM li fl-1977 ħarġet l-ewwel volum tat-Testment il-Qadim tal-Bibbja Saydon. It-tieni u t-tielet volum ħarġu fl-1982 u fl-1990. Fl-1995 reġgħet ippubblikat it-tieni edizzjoni tal-Iskrittura kif maqluba minn Saydon bin-noti riveduti ta' Dun Karm Sant.
Mewt
Fl-1965 Saydon tah attakk ta' puplesija. Fl-aħħar snin ta' ħajtu kien darbtejn rikoverat fl-Isptar ta' Ħ'Attard. Il-Prof. Pietru Pawl Saydon miet fid-dar tiegħu ż-Żurrieq, raħal twelidu, nhar it-22 ta' Marzu 1971 fl-għomor ta' 75 sena. Huwa twieled, għex u miet fir-raħal taż-Żurrieq.
Abbazija ta' Corvey
daqsminuri|Il-Westwerk ta' Corvey L-Abbazija ta' Corvey (bil-Ġermaniż: Fürststift Corvey jew Fürstabtei Corvey) hija eks abbazija Benedittina u prinċipat ekkleżjastiku li issa tinsab fin-Nord Rhein-Westfalen, il-Ġermanja. Hija waħda minn nofs tużżana abbaziji b'awtogovernanza ta' prinċep-isqof tal-Imperu Ruman Sagru mill-aħħar tal-Medju Evu sal-1792, meta Corvey ġiet elevata għal prinċipat-veskovat. Corvey, li kellha territorju estiż fuq żona kbira, ġiet lajċizzata fl-1803 matul il-medjatizzazzjoni Ġermaniża u ġiet assorbita fil-Prinċipat ġdid ta' Nassau-Orange-Fulda. Fl-2014, l-Abbazija ta' Corvey tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Pietru Pawl Saydon
Mewt
Wara mewtu ġie mfakkar billi ssemmew skola sekondarja u triq għalih f'raħal twelidu. Inkixef ukoll monument f'ġieħu fl-okkażjoni taċ-ċentinarju mit-twelid tiegħu fit-12 ta' Novembru, 1995 quddiem l-iskola sekondarja taż-Żurrieq. Hemm monument ieħor tiegħu fil-Junior College tal-Imsida. Wieħed mit-teatri ewlenin tal-Università huwa wkoll msemmi għalih.
Opossum ta' denbu qasir tal-Perù
Dan l-opossum ta' denbu qasir ġeneralment jippreferi jgħix f'abitat kemm ta' foresti subtropikali u tropikali umdi, kif ukoll f'artijiet bil-ħaxix subtropikali u f'artijiet tropikali baxxi. L-Opossum ta' denbu qasir tal-Perù huwa annimal omnivoru u d-dieta prinċipali tikkonsisti minn frott, insetti u annimali vertebrati żgħar oħra.