cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
David Villa
Valencia
Fl-2007–08 hu rebaħ l-ewwel trofew ma' Valencia, meta rebħu 3–1 lil Getafe fil-finali tal-Copa del Rey, wara li kienu għadhom kemm rebħu fis-semifinali lil Barcelona. Minkejja interess kbir minn klabbs kbar madwar l-Ewropa, l-aktar fost dawn kienu Real Madrid, hu iffirma kuntratt ta' sitt snin ma' Valencia, li b'hekk se jżommu f'Mestalla sal-2014.
Internazzjonali
Mat-tim nazzjonali Spanjol, Villa iddebutta fl-4 ta' Frar 2005 f'partita li ntlagħbet kontra San Marino f'Almería u kienet mirbuħa bl-iskor ta' 5–0.
Kien magħżul mat-tim għat-Tazza tad-Dinja 2006 fejn matul dan it-turnew skorja tliet gowls, b'doppjetta kontra l-Ukrajna u gowl minn penalty kontra Franza, però dan irriżulta għalxejn hekk kif Spanja ħarġu 3–1 telliefa u waqfu sal-fażi tal-aħħar sittax. Hu skorja tliet gowls bħal sieħbu fl-attakk, Fernando Torres.
Fid-debutt tiegħu fil-Kampjonati Ewropej 2008, fir-rebħa kbira ta' Spanja kontra r-Russja bl-iskor ta' 4–1, hu skorja tripletta, fejn din kienet it-tmien darba fl-istorja ta' dawn il-kampjonati li plejer skorja tripletta jew aktar f'partita. Barra minn hekk hu skorja gowl importanti fit-93 minuta tal-partita li segwiet, kontra l-Iżvezja fejn b'hekk ta l-kwalifikazzjoni għall-kwarti tal-finali. Fil-fażi ta' wara, Spanja ltaqgħet mal-Italja, u wara 120 minuta mingħajr gowl, kienu l-penalties li taw ir-rebħa lill-Ispanjoli, fejn Villa kien l-ewwel wieħed li skorja f zibbu. Fis-semifinali kontra r-Russja, hu weġġa' u kien sostitwit minn Cesc Fabregas. Minkejja li kien assenti mill-finali mirbuħa minn Spanja fuq il-Ġermanja, hu xorta kien inkuruat bħala l-aqwa skorer tat-turnew b'4 gowls.
Hahoe
Il-villaġġ huwa parti importanti tal-kultura Koreana minħabba li jippreserva l-istil arkitettoniku ta' żmien id-dinastija Joseon, it-tradizzjonijiet folkloristiċi, kotba imprezzabbli, u tradizzjoni antika ta' villaġġi bbażati fuq klans. Il-villaġġ tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinj i tal-UNESCO flimkien ma' Yangdong fl-2010 u jattira madwar miljun viżitatur fis-sena.
Ħarsa ġenerali
Il-villaġġ ta' Hahoe ġie stabbilit fis-sekli 14-15 u huwa wieħed mill-iżjed villaġġi storiċi l-iktar rappreżentattivi bbażati fuq klans fil-Korea t'Isfel, flimkien mal-villaġġ ta' Yangdong. L-insedjament jinkludi r-residenzi tal-familji ewlenin li kienu l-kapijiet tal-klans u tal-membri tal-klans, paviljuni, akkademji tal-Konfuċjaniżmu u paviljuni tal-istudju li jirriflettu l-kultura tal-Konfuċjaniżmu aristokratiku tal-bidu tad-dinastija Joseon. Fi ħdan il-villaġġ, sitt idjar minn 124 ġew iddeżinjati bħala Teżori Nazzjonali.
Lejn it-Tramuntana tal-villaġġ hemm l-Irdum ta' Buyongdae Cliff, filwaqt li lejn in-Nofsinhar hemm il-muntanja Namsan. Il-villaġġ huwa organizzat abbażi tal-linji gwida ġeomantiċi tal-pungsu (feng shui Korean) u b'hekk il-villaġġ għandu l-għamla ta' fjura tal-lotus jew qishom żewġ virgoli interkjużi.
Storja
Il-klan tar-Ryu (jew Yu f'xi traskrizzjonijiet) ta' Pungsan stabbilixxa l-villaġġ folkloristiku ta' Hahoe fis-seklu 15 matul id-dinastija Joseon u il-villaġġ ilu komunità b'klan wieħed minn dak iż-żmien. Il-villaġġ huwa notevoli bis-saħħa tal-bosta strutturi oriġinali tiegħu, bħal pereżempju l-iskola tal-Konfuċjaniżmu tal-villaġġ u binjiet oħra, u jħaddan arti folkloristiċi bħar-reċta bil-maskri ta' Hahoe ("Byeonlsin-gut"), li hija rit xamanistiku li jonora l-ispirti komunitarji tal-villaġġ.
Illum il-ġurnata l-villaġġ huwa maqsum f'Namchon (il-Villaġġ tan-Nofsinhar) u f'Pukchon (il-Villaġġ tat-Tramuntana). Il-fergħa prinċipali tal-klan tar-Ryu ta' Pungsan, il-Gyeomampa, fin-naħa ta' Namchon, u l-fergħa sekondarja, is-Seoaepa, imnissla mir-Ryu ta' Seong-ryong, Prim Ministru notevoli matul ir-renju tar-Re Seonjo tad-dinastija Joseon fin-naħa ta' Pukchon. Il-villaġġ tat-Tramuntana fih il-Villa ta' Yangjindang, li ġiet iddeżinjata bħala t-Teżor Nazzjonali Nru 306, u d-Dar ta' Pikchondaek, li ġiet iddeżinjata bħala l-Proprjetà Folkloristika Importanti Nru 84. Il-villaġġ tan-Nofsinhar fih il-Villa ta' Chunghyodang, li ġiet iddeżinjata bħala t-Teżor Nazzjonali Nru 414 u d-Dar ta' Namchondaek, li ġiet iddeżinjata bħala l-Proprjetà Folkloristika Importanti Nru 90. Filwaqt li kull fergħa tal-klan tar-Ryu ta' Pungsan kienu jgħixu fil-vilel u fid-djar tan-naħat rispettivi tagħhom, illum il-ġurnata ż-żewġ fergħat jgħixu fiż-żewġ naħat tal-villaġġ.
Il-villaġġ jippreserva stili arkitettoniċi antiki li ntilfu f'inħawi oħra tal-Korea t'Isfel minħabba l-modernizzazzjoni u l-iżvilupp rapidi fil-pajjiż. Ir-residenzi aristokratiċi msaqqfa bit-tegoli u d-djar tal-qaddejja msaqqfa bil-ħuxlief jippreservaw l-istili arkitettoniċi ta' żmien id-dinastija Joseon. Il-Paviljun ta' Wonjijeongsa u l-Iskola tal-Konfuċjaniżmu ta' Byeongsan huma żewġ strutturi notevoli fi ħdan il-villaġġ. Il-villaġġ ippreserva r-rit xamanistiku ta' Byeolsin-gut u ppreserva l-maskri ta' Hahoe li jintużaw fir-reċta bil-maskri ta' Hahoe. Rit ieħor li għadu jiġi pprattikat huwa l-Jeulbul Nori, fejn jintużaw sensiela ta' logħob tan-nar li jiġu mqabbda fil-bażi tal-Irdum ta' Buyongdae. Is-Santwarju ta' Yongmogak jospita kollezzjoni ta' kotba tar-Ryu ta' Seong-ryong li tinkludi t-Teżor Nazzjonali Nru 132, il-Jingbirok, li huwa ktieb bil-ġrajja tal-Gwerra ta' Imjin tal-Korea fl-1592. It-Teżor Nazzjonali Nru 160, il-Kunmundungok, jirreġistra d-diversi kampijiet militari tal-imgħoddi. Iċ-Chunghyodang fih ukoll lista ta' 231 ħatra rjali.
Fil-villaġġ hemm siġra taż-żelkova li għandha 650 sena u tissejjaħ Samsindan. Iċ-ċittadini tal-villaġġ u l-Koreani inġenerali jemmnu li tospita l-alla femminili Samsin tax-Xamaniżmu Korean. Il-viżitaturi jiktbu x-xewqat tagħhom fuq biċċa karta u jwaħħluha mas-siġra jew fil-qrib bit-tama li x-xewqat tagħhom jitwettqu.
Ir-Reġina Eliżabetta II kienet żaret il-villaġġ ta' Hahoe fl-1999. Matul iż-żjara tagħha, iċ-ċittadini tal-villaġġ ħejjew festin biex jiċċelebraw għeluq sninha, meta għalqet 73 sena.
Sit ta' Wirt Dinji
nofs|daqsminuri|757x757px|Veduta panoramika ta' Hahoe u x-xmara Nakdong. Il-Villaġġi Storiċi ta' Hahoe u ta' Yangdong fil-Korea t'Isfel ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2010.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Reċta bil-Maskri ta' Byeolsingut
Ir-reċta bil-maskri ta' Hahoe, issir f'Hahoe-ri, f'Pungcheon-myeon, fil-belt ta' Andong, fil-Provinċja tat-Tramuntana ta' Gyeongsang, u hija l-Festival Kulturali Intanġibbli Nazzjonali Nru 69. L-oriġini ta' din ir-reċta bil-maskri hija ż-żifna bil-maskri ta' Seonangje, li hija rebħa drammatika involontarja osservat f'Dongje, għad-differenza tas-Sandae Myeonghwajeon, reċta tradizzjonali Koreana oħra bil-maskri. Il-Byeolsingut Tal Nori hija reċta bil-maskri li hija inkluża fir-rit kumplessiv tal-villaġġ ta' Hahoe u hija taħlita ta' ritwal, folklor u pantomima.
Linja tan-Nar ta' Sunyu
Il-Linja tan-Nar ta' Sunyu hija logħba folkloristika li fiha n-nies idendlu basket mimli bit-trab tal-faħam b'ħabel twil fl-arja u jitpaxxew b'avveniment spettakolari ladarba l-basket jingħata n-nar. Fil-villaġġ ta' Hahoe, l-aristokratiċi kienu jmorru fuq id-dgħajjes flimkien u kienu jaqraw poeżija u kanzunetta fil-qamar kwinta ta' Lulju. F'dak iż-żmien kienu jieħdu pjaċir jitfgħu ż-żejt fuq il-qxur tal-bajd u jarawhom jieħdu n-nar u jtiru permezz ta' ftila, jew inkella joqogħdu jaqtgħu l-friegħi tas-siġar taż-żnuber li kienu jkun ħadu n-nar fl-Irdum ta' Buyongdae.
Turiżmu
Il-villaġġ folkloristiku ta' Hahoe tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2010 u jattira iktar minn miljun viżitatur fis-sena.
Mill-2021, il-vetturi għat-turisti ma baqgħux jitħallew jidħlu fis-sit sabiex il-villaġġ jiġi ppreservat kemm jista' jkun.
Elvas
Elvas (pronunzja bil-Portugiż: [ˈɛlvɐʃ]) hija muniċipalità Portugiża, eks belt episkopali u fortizza fil-fruntiera tal-iżjed punt fil-Lvant tal-Portugall ċentrali, li tinsab fid-distrett ta' Portalegre fl-Alentejo. Tinsab madwar 200 kilometru (120 mil) fil-Lvant tal-belt kapitali Liżbona, u madwar tmien kilometri (5.0 mili) fil-Punent tal-fortizza Spanjola ta' Badajoz, qrib il-linja ferrovjarja Madrid-Badajoz-Liżbona. Il-popolazzjoni tal-muniċipalità skont iċ-ċensiment tal-2011 kienet tammonta għal 23,078 ruħ, f'erja ta' 631.29 kilometru kwadru (243.74 mil kwadru). Il-belt innifisha kellha popolazzjoni ta' 16,640 ruħ.
Elvas hija waħda mill-ifjen eżempji ta' użu intensiv tat-trace italienne (forti b'għamla ta' stilla) fl-arkitettura militari, u tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fit-30 ta' Ġunju 2012.
Storja
Elvas tinsab fuq għolja tmien kilometri (ħames mili) fil-Majjistral tax-xmara Guadiana. L-Akkwedott ta' Amoreira li huwa twil sitt kilometri (3.7 mili) jipprovdi l-ilma tajjeb għax-xorb għall-belt; il-kostruzzjoni tiegħu bdiet fil-bidu tas-seklu 15 u tlestiet fl-1622. Għal distanza mhux ħażin jinkludi erba' livelli ta' ħnejjiet sovraimposti, b'għoli totali ta' 40 metru (130 pied).
Elvas inħatfet mill-kontroll tal-Għarab ta' Spanja minn Afonso I tal-Portugall fl-1166 iżda reġgħet inħatfet temporanjament qabel l-okkupazzjoni finali tagħha mill-Portugiżi fl-1226. Fl-1570 saret sede episkopali, id-Djoċesi Kattolika Rumana ta' Elvas, sal-1818. Il-Katidral tal-Assunta huwa Gotiku Aħħari, għandu influwenza Għarbija fl-arkitettura tiegħu, u jmur lura għar-renju ta' Manwel I tal-Portugall (1495-1521).
Il-belt kienet difiża minn seba' bastjuni u ż-żewġ fortijiet ta' Santa Luzia u ta' Nossa Senhora da Graça. Mill-1642 kienet il-fortizza ewlenija fil-fruntiera tan-Nofsinhar tax-xmara Tagus, u rreżistiet l-assedji tal-Ispanjoli fl-1659, fl-1711 u fl-1801. F'Elvas seħħet il-Battalja tal-Linji ta' Elvas fl-1659, li matulha l-gwarniġjon u ċ-ċittadini tal-belt għenu sabiex l-Armata Spanjola tirtira. Il-Franċiżi Napuljoniċi taħt il-Marexxall Junot ħatfuha f'Marzu 1808 matul il-Gwerra Peniżolari, iżda evakwaw f'Awwissu wara l-konklużjoni tal-Konvenzjoni ta' Sintra. Il-fortizza ta' Campo Maior li tinsab 15-il kilometru (9.3 mili) lejn il-Grigal hija magħrufa għall-assedju ta' Napuljun u soljev mill-Brittaniċi taħt il-Marexxall Beresford fl-1811, ġrajja mfakkra f'ballata ta' Sir Walter Scott.
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|257x257px|L-Akkwedott ta' Amoreira. Ir-Raħal-Gwarniġjon fil-Fruntiera ta' Elvas u l-Fortifikazzjonijiet tiegħu ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2012. Fl-2013 saret modifika minuri fiż-żona ta' lqugħ tas-sit.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Is-sit, iffortifikat b'mod estensiv mis-sekli 17 sa 19, jirrappreżenta l-ikbar sistema ffortifikata bi ħniedaq mingħajr ilma fid-dinja. Fi ħdan is-swar tiegħu, ir-raħal fih barrakki u binjiet militari oħra kif ukoll knejjes u monasteri. Filwaqt li r-raħal fih fdalijiet li jmorru lura għas-seklu 10, beda jiġi ffortifikat matul il-Gwerra tar-Ristorazzjoni Portugiża. Il-fortifikazzjonijiet kellhom rwol importanti fil-Battalja tal-Linji ta' Elvas fl-1659. Il-fortifikazzjonijiet ġew iddisinjati mill-Ġiżwit Olandiż Padre João Piscásio Cosmander u jirrappreżentaw wieħed mill-aqwa eżempju eżistenti tal-iskola Olandiża ta' fortifikazzjonijiet fid-dinja. Is-sit jikkonsisti mill-komponenti li ġejjin:
Ġemellaġġ
daqsminuri|L-Ewwel Konti ta' Bonfim.
Teatru tal-Opri ta' Sydney
daqsminuri|302x302px|Veduta tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney mill-Punent. It-Teatru tal-Opri ta' Sydney (bl-Ingliż: Sydney Opera House) huwa binja li tħaddan fiha diversi positijiet fejn jittellgħu l-ispettakli tal-arti f'Sydney, l-Awstralja. Il-binja tinsab fuq in-naħa ta' quddiem tax-xatt tal-Port ta' Sydney, u titqies b'mod wiesa' bħala waħda mill-iżjed binjiet famużi u li jintgħarfu fid-dinja kif ukoll kapulavur tal-arkitettura tas-seklu 20.
Iddisinjata mill-arkitett Daniż Jørn Utzon, iżda mlestija minn tim ta' arkitetti Awstraljani mmexxi minn Peter Hall, il-binja nfetħet formalment mir-Reġina Eliżabetta II fl-20 ta' Ottubru 1973 wara li x-xogħlijiet tal-kostruzzjoni kienu bdew fl-1957 meta Utzon kien intgħażel bħala r-rebbieħ ta' kompetizzjoni internazzjonali tad-disinn. Il-Gvern ta' New South Wales, immexxi mill-Premier, Joseph Cahill, awtorizza l-bidu tax-xogħlijiet fl-1958 b'Utzon fit-tmun. Id-deċiżjoni tal-gvern li jinbena d-disinn ta' Utzon spiss tintesa minħabba ċ-ċirkostanzi li seħħew wara, fosthom id-dewmien fit-twettiq tax-xogħlijiet u l-kostijiet żejda, kif ukoll ir-riżenja finali tal-arkitett.
Il-binja u l-madwar tagħha jokkupaw il-Punt ta' Bennelong kollu fil-Port ta' Sydney, bejn Sydney Cove u Farm Cove, biswit id-distrett ċentrali tan-negozju ta' Sydney u l-Ġonna Botaniċi Rjali, u qrib il-Pont tal-Port ta' Sydney.
Il-binja fiha diversi postijiet fejn jittellgħu l-ispettakli, li kollha f'daqqa jospita iktar minn 1,500 spettaklu kull sena, b'attendenza ta' iktar minn 1.2 miljun ruħ. L-ispettakli jiġu ppreżentati minn bosta artisti tal-ispettakli, inkluż tliet kumpaniji residenti: Opera Australia, il-Kumpanija tat-Teatru ta' Sydney u l-Orkestra Sinfonika ta' Sydney. Bħala wieħed mill-iżjed attrazzjonijiet popolari fl-Awstralja, b'kollox iżuruh iktar minn tmien miljun persuna fis-sena, u bejn wieħed u ieħor 350,000 viżitatur jagħmlu żjara ggwidata tal-binja kull sena. Il-binja hija ġestita mit-Trust tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney, aġenzija tal-Gvern Statali ta' New South Wales.
Fit-28 ta' Ġunju 2007, it-Teatru tal-Opri ta' Sydney sar Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, wara li kien ġie elenkat fir-Reġistru tal-Wirt Nazzjonali (li ma għadux jeżisti) fl-1980, fir-Reġistru tat-Trust Nazzjonali tal-Awstralja fl-1983, fl-Inventarju tal-Wirt ta' Sydney mis-sena 2000, fir-Reġistru tal-Wirt Statali ta' New South Wales fl-2003, u fil-Lista tal-Wirt Nazzjonali tal-Awstralja fl-2005. It-Teatru tal-Opri ta' Sydney kien finalista wkoll fil-kampanja ta' New7Wonders of the World li fasslet il-lista tas-Seba' Għeġubijiet Ġodda tad-Dinja.
Deskrizzjoni
Il-faċilità għandha disinn modern tal-Espressjoniżmu, b'sensiela ta' "qxur" kbar tal-konkos iffurmati minn qabel, kull waħda magħmula minn sezzjonijiet ta' sfera b'raġġ ta' 75.2 metru (246 pied u 8.6 pulzier) , li jiffurmaw is-soqfa tal-istruttura, stabbiliti fuq pjattaforma monumentali. Il-binja tkopri 1.8 ettaru (4.4 akri) ta' art u hija twila 183 metru (600 pied) u wiesgħa 120 metru (394 pied) fl-iżjed punt wiesa' tagħha. Hija mirfuda fuq 588 pilastru tal-konkos mgħerrqa saħansitra sa 25 metru (82 pied) taħt il-livell tal-baħar. L-ogħla punt tas-saqaf huwa 67 metru 'l fuq mil-livell tal-baħar, jiġifieri l-istess għoli ta' binja ta' 22 sular. Is-saqaf huwa magħmul minn 2,194 sezzjoni tal-konkos iffurmat minn qabel, li jiżnu sa 15-il tunnellata kull waħda.
Għalkemm l-istrutturi tas-saqaf spiss jissejħu bħala "qxur", fil-fatt huma panewijiet tal-konkos iffurmati minn qabel li huma mirfuda minn qishom kustilji tal-konkos iffurmat minn qabel, mhux qxur f'sens strettament strutturali. Minkejja li l-qxur jidhru bojod b'mod uniformi mill-bogħod, effettivament għandhom disinn sottili f'għamla ta' vleġġa, magħmula minn 1,056,006 maduma b'żewġ kuluri: abjad ileqq u krema matta. Il-madumiet ġew manifatturati mill-kumpanija Żvediża Höganäs AB li b'mod ġenerali kienet tipproduċi madum tal-ġebel għall-industrija tal-karta.
Apparti l-madum tal-qxur u l-ħitan tal-ħġieġ tal-ispazji ta' lqugħ, kollox ma' kollox il-binja minn barra hija mlibbsa b'panewijiet aggregati magħmula minn granit roża miġjub mill-barrieri ta' Tarana. Fost it-trattamenti sinifikanti fuq ġewwa tal-binja hemm ukoll il-konkos b'disinn prestabbilit, il-plywood tal-betula tal-Awstralja fornut minn Wauchope fit-Tramuntana ta' New South Wales, u l-injam glulam.
Mill-ikbar żewġ spazji, is-Sala tal-Kunċerti tinsab fil-grupp ta' qxur tal-Punent u t-Teatru Joan Sutherland jinsab fil-grupp ta' qxur tal-Lvant. L-iskala tal-qxur intgħażlet biex tirrefletti r-rekwiżiti tal-għoli fuq ġewwa, bi spazji baxxi fid-daħla, li jitilgħu 'l fuq fiż-żoni fejn l-ispettaturi joqogħdu bilqiegħda sat-torrijiet għoljin tal-palk. L-ispazji iżgħar (it-Teatru tad-Drama, it-Teatru tar-Reċti u l-Istudjo) jinsabu fi ħdan il-pjattaforma, taħt is-Sala tal-Kunċerti. Grupp iżgħar ta' qxur stabbiliti fin-naħa tal-Punent tat-Taraġ Monumentali jospitaw ir-Ristorant ta' Bennelong. Il-pjattaforma hija mdawra bi spazji pubbliċi sostanzjali fil-beraħ, u l-ispazju kbir pavimentat bil-ġebel ta' quddiem l-istruttura, bit-taraġ monumentali fil-qrib, jintuża regolarment bħala spazju fejn jittellgħu l-ispettakli.
Postijiet u faċilitajiet fejn jittellgħu l-ispettakli
It-Teatru tal-Opri ta' Sydney jinkludi għadd ta' postijiet fejn jittellgħu l-ispettakli:
Okkażjonalment, żoni oħra (pereżempju l-ispazji ta' lqugħ fit-Tramuntana u fil-Punent) jintużaw ukoll għall-ispettakli. Id-diversi postijiet imsemmija hawn fuq jintużaw ukoll għal konferenzi, ċerimonji u funzjonijiet soċjali.
Faċilitajiet oħra
Il-binja tospita wkoll studjo tar-reġistrazzjoni, ħwienet, kafetteriji, ristoranti u bars, inkluż il-Bar tal-Opri u l-Kċina tal-Opri. Isiru żjarat iggwidati, inkluż żjara frekwenti tal-ispazji ta' quddiem, u żjara ta' wara l-kwinti li ssir kuljum f'postijiet li normalment ikunu rriżervati għall-artisti tal-ispettakli u għat-tekniċi tal-ispettakli.
Oriġini
L-ippjanar beda fl-aħħar tas-snin 40 tas-seklu 20 meta Eugene Goossens, id-Direttur tal-Konservatorju Statali tal-Mużika ta' New South Wales, appella għal post adattat għal produzzjonijiet teatrali kbar. Il-post fejn is-soltu kienu jsiru dawn il-produzzjonijiet, Is-Sala tal-Muniċipju ta' Sydney, ma kinitx meqjusa kbira biżżejjed. Sal-1954, Goossens irnexxielu jikseb l-appoġġ tal-Premier ta' New South Wales Joseph Cahill, li fetaħ sejħa għal disinni għal teatru tal-opri. Kien Goossens ukoll li insista li t-teatru kellu jinbena fil-Punt ta' Bennelong: Cahill ried li jinbena fl-Istazzjon Ferrovjarju ta' Wynyard jew fil-qrib, fil-Majjistral tad-distrett ċentrali tan-negozju.
Kompetizzjoni internazzjonali tad-disinn ġiet varata minn Cahill fit-13 ta' Settembru 1955 u ġew riċevuti 233 disinn ta' arkitetti minn 32 pajjiż. Il-kriterji kienu jispeċifikaw sala kbira bi 3,000 post bilqiegħda u sala żgħira għal 1,200 ruħ; it-tnejn li huma kellhom jiġu ddisinjati għal użi differenti, inkluż opri fuq skala sħiħa, kunċerti orkestrali u korali, laqgħat tal-massa, lekċers, spettakli taż-żfin klassiku, u preżentazzjonijiet oħra. Ir-rebbieħ, imħabbar fl-1957, kien l-arkitett Daniż Jørn Utzon. Id-disinn ta' Utzon ġie salvat mill-arkitett Finlandiż-Amerikan Eero Saarinen wara 30 vot ta' ċaħda. Fit-tieni post ġie tim ibbażat f'Philadelphia msawwar minn Robert Geddes u George Qualls, li t-tnejn kienu jgħallmu fl-Iskola tad-Disinn tal-Università ta' Pennsylvania. Ġabru flimkien grupp ta' membri tal-fakultà u ħbieb mill-uffiċċji tal-arkitettura ta' Philadelphia, fosthom Melvin Brecher, Warren Cunningham, Joseph Marzella, Walter Wiseman u Leon Loschetter. Geddes, Brecher, Qualls u Cunningham flimkien stabbilew l-azjenda GBQC Architects. L-ewwel premju kien jinkludi għotja ta' 5,000 lira Awstraljana. Utzon żar Sydney fl-1957 biex jgħin fis-superviżjoni tal-proġett. L-uffiċċju tiegħu resaq lejn Palm Beach, Sydney fi Frar 1963.
Utzon ingħata l-Premju Pritzker għall-Arkitettura, l-ogħla unur tal-arkitettura, fl-2003. Il-kwotazzjoni mill-Premju Pritzker kienet:"Ma hemm l-ebda dubju li t-Teatru tal-Opri ta' Sydney huwa kapulavur. Huwa wieħed mill-binjiet ikoniċi l-kbar tas-seklu 20, iħaddan fih sbuħija kbira u sar magħruf mad-dinja kollha – sar simbolu mhux biss tal-belt iżda tal-pajjiż u tal-kontinent kollu."
Disinn u kostruzzjoni
Il-Venda tat-Tramm tal-Forti Macquarie, li kienet tokkupa s-sit meta saru dawn il-pjanijiet, twaqqgħet fl-1958 u l-kostruzzjoni tat-teatru bdiet f'Marzu 1959. It-teatru nbena f'erba' stadji: l-istadju I (1957-1959) kien jinkludi l-ippjanar tal-binja; l-istadju II (1959-1963) kien jikkonsisti mill-kostruzzjoni tal-pjattaforma ta' fuq; l-istadju III (1963-1967) kien jikkonsisti mill-kostruzzjoni tal-qxur esterni; u l-istadju IV (1967-1973) kien jikkonsisti mid-disinn u mill-kostruzzjoni fuq ġewwa.
Stadju I: il-Pjattaforma
L-Istadju I beda fit-2 ta' Marzu 1959 bl-azjenda tal-kostruzzjoni Civil & Civic, immonitorjata mill-inġiniera Ove Arup & Partners. Il-gvern kien għafas biex ix-xogħlijiet jibdew kmieni, minħabba biża' li l-finanzjament, jew l-opinjoni pubblika, iduru kontrih. Madankollu, Utzon kien għadu ma lestiex id-disinni finali. Kien għad hemm kwistjonijiet strutturali maġġuri li kienu għadhom mhux solvuti. Sat-23 ta' Jannar 1961, ix-xogħol kien jinsab 47 ġimgħa lura, l-iktar minħabba diffikultajiet mhux mistennija (maltemp, diffikultà mhux mistennija biex jiġi ddevjat l-ilma tax-xita, il-kostruzzjoni bdiet qabel ma kienu tħejjew tpinġijiet xierqa tal-kostruzzjoni, u bidliet fid-dokumenti tal-kuntratt oriġinali). Ix-xogħol fuq il-pjattaforma finalment tlesta fi Frar 1963. Il-bidu bikri sfurzat wassal għal problemi sinifikanti iktar 'il quddiem, l-iktar il-fatt li l-kolonni tal-pjattaforma ma kinux b'saħħithom biżżejjed biex jirfdu l-istruttura tas-saqaf, u kellhom jinbnew mill-ġdid.
Stadju II: is-Saqaf
Kif jiddikjara Peter Murray f'The Saga of the Sydney Opera House:"... iż-żewġt irġiel — u t-timijiet tagħhom — kellhom kollaborazzjoni li kienet notevoli u tat il-frott, u minkejja bosta trawmi, kienet titqies mill-biċċa l-kbira ta' dawk li kienu involuti fil-proġett bħala kollaborazzjoni tajba ħafna bejn l-arkitt u l-inġiniera. (traduzzjoni mhux uffiċjali)."Id-disinn tas-saqaf ġie ttestjat fuq mudelli ta' skala f'tagħmir li jivverifika l-effett tal-forza tar-riħ fl-Università ta' Southampton u iktar 'il quddiem l-NPL sabiex tiġi stabbilita d-distribuzzjoni tal-pressjoni tar-riħ madwar l-għamla tas-saqaf f'kundizzjonijiet ta' riħ qawwi ħafna, u dawn għenu fid-disinn tal-madum tas-saqaf u fit-twaħħil tiegħu. Id-disinn immensament kumpless u l-kostruzzjoni tal-qxur tlestew minn Hornibrook Group Pty Ltd, li kienu responsabbli wkoll għall-kostruzzjoni fl-Istadju III. Hornibrook immanifatturaw l-2,400 kustilja ffurmati minn qabel u l-4,000 panew tas-saqaf f'fabbrika fil-post u żviluppaw ukoll il-proċessi tal-kostruzzjoni. Il-kisba ta' din is-soluzzjoni kienet li ġiet evitata l-ħtieġa ta' kostruzzjoni għolja bix-xogħol tal-iffurmar billi ppermettiet l-użu ta' unitajiet iffurmati minn qabel u ppermettiet ukoll il-fabbrikazzjoni minn qabel tal-madumiet tas-saqaf f'folji fuq l-art, minflok kellhom jitwaħħlu waħda waħda fl-għoli.
Il-madum innifsu ġie mmanifatturat mill-kumpanija Żvediża Höganäs Keramik. Kien hemm bżonn tliet snin ta' żvilupp biex jiġi prodott l-effett li ried Utzon li mbagħad sar magħruf bħala l-Madum kwadru ta' 120 mm ta' Sydney. Huwa magħmul mit-tafal b'persentaġġ żgħir ta' ġebel imfarrak.
L-inġinier tas-sit ta' Ove Arup & Partners wettaq is-superviżjoni tal-kostruzzjoni tal-qxur, fejn intużat "ħnejja apposta" innovattiva u aġġustabbli b'qafas qisu kannizzata tal-azzar (żviluppata mill-inġinier ta' Hornibrook Joe Bertony), biex tirfed is-soqfa differenti qabel it-tlestija. Fis-6 ta' April 1962, ġie stmat li t-Teatru tal-Opri ta' Sydney kellu jitlesta bejn Awwissu 1964 u Marzu 1965.
Stadju III: Ġewwa
L-Istadju III fuq ġewwa beda biċ-ċaqliq min-naħa ta' Utzon tal-uffiċċju kollu tiegħu lejn Sydney fi Frar 1963. Madankollu, il-gvern inbidel fl-1965, u l-gvern il-ġdid ta' Robert Askin iddikjara li l-proġett kien jaqa' taħt il-ġurisdizzjoni tal-Ministeru għall-Affarijiet Pubbliċi. Minħabba l-kritiċiżmu tal-Ministeru fir-rigward tal-kostijiet u tad-dewmien tal-proġett, flimkien mal-impressjoni li kellhom li d-disinni ta' Utzon ma kinux prattiċi, dan fl-aħħar mill-aħħar wassal biex Utzon jirriżenja fl-1966 (ara hawn taħt).
Il-kost tal-proġett sa dak iż-żmien, anke f'Ottubru 1966, kien għadu A$22.9 miljun biss, inqas minn kwart tal-kost finali ta' A$102 miljun. Madankollu, il-kostijiet ipproġettati għad-disinn f'dan l-istadju kienu ferm iktar sinifikanti. It-tieni stadju tal-kostruzzjoni kien wasal biex jitlesta meta Utzon irriżenja. Il-kariga tiegħu inizjalment għaddiet għand Peter Hall, li sar responsabbli l-iktar għad-disinn fuq ġewwa. Persuni oħra maħtura dik is-sena biex jieħdu post Utzon kienu E. H. Farmer bħala arkitett tal-gvern, D. S. Littlemore u Lionel Todd.
Tlestija u kost
Il-kost oriġinali u l-istimi skedati fl-1957 ipproġettaw kost ta' £3,500,000 ($7 miljun) u d-data tat-tlestija kienet ipproġettata għas-26 ta' Jannar 1963 (Jum l-Awstralja). Fir-realtà, il-proġett tlesta għaxar snin tard u f'termini reali sewa 1,357 % iktar mill-baġit.
Strajk u Kontroll tal-Ħaddiema
Fl-1972, ħaddiem tal-kostruzzjoni tkeċċa, u dan wassal biex il-ħaddiema affiljati mal-BLF jitolbu li jerġa' jiġi impjegat u tiżdied il-paga b'25 %. Bħala rispons għal dan, il-ħaddiema kollha tkeċċew, u bi tpattija l-ħaddiema qabdu u daħlu fis-sit tal-kostruzzjoni u ġabu magħhom il-kaxxi tal-għodda tagħhom stess. Il-kontroll tal-ħaddiema ġie applikat fis-sit għal ħames ġimgħat, u l-ħaddiema tal-kostruzzjoni ħadmu 35 sigħa fil-ġimgħa b'moral imtejjeb, organizzazzjoni iktar effiċjenti u inqas nies jiskartaw. Il-ħaddiema qablu li jtemmu l-protesta tagħhom meta l-qasam tal-immaniġġjar qabel li jagħtihom żieda fil-paga ta' 25 %, id-dritt li jagħżlu min kien se jkun fuqhom fix-xogħol, erba' ġimgħat liv annwali u somma kbira tal-inkonvenjent.
Utzon u r-riżenja tiegħu
Qabel il-kompetizzjoni tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney, Jørn Utzon kien rebaħ seba' mit-18-il kompetizzjoni li kien daħal għalihom iżda d-disinni tiegħu qatt ma kienu nbnew. Il-kunċett li kien bagħat Utzon għat-Teatru tal-Opri ta' Sydney kien ammirat kważi b'mod universali u tqies bħala rivoluzzjonarju. Ir-Rapport tal-Valutaturi ta' Jannar 1957 iddikjara:"It-tpinġijiet li ntbagħtu għal din l-iskema huma tant sempliċi li qishom dijagrammatiċi. Minkejja dan, iktar ma studjajna dawn it-tpinġijiet, konna konvinti li jippreżentaw kunċett ta' Teatru tal-Opri li kapaċi jsir wieħed mill-binjiet il-kbar tad-dinja."Għall-ewwel stadju, Utzon irnexxielu jaħdem sew mal-bqija tat-tim tad-disinn u mal-klijent, iżda kif il-proġett mexa 'l quddiem, il-gvern ta' Cahill insista li jsiru reviżjonijiet progressivi. Barra minn hekk ma apprezzawx il-kostijiet jew ix-xogħol involut fid-disinn u fil-kostruzzjoni. Tensjonijiet bejn il-klijent u t-tim tad-disinn komplew jikbru meta ntalab bidu bikri tal-kostruzzjoni minkejja li d-disinn ma kienx komplut. Dan wassal f'sensiela kontinwa ta' dewmien u ta' diffikultajiet, filwaqt li diversi kwistjonijiet tekniċi tal-inġinerija kienu qed jiġu rfinuti. Il-binja kienet unika, u l-problemi bid-disinn u ż-żidiet fil-kost, komplew jaggravaw meta beda x-xogħol, qabel it-tlestija tal-pjanijiet finali.
Wara l-elezzjoni tal-1965 tal-Partit LiberalI, meta Robert Askin sar Premier ta' New South Wales, ir-relazzjoni bejn il-klijent, l-arkitett, l-inġiniera u l-kuntratturi kompliet tmur għall-agħar. Askin kien "kritiku voċiferu tal-proġett qabel ma kiseb it-tmun politiku". Il-Ministru l-ġdid tiegħu għax-Xogħlijiet Pubbliċi, Davis Hughes, kien ferm inqas simpatizzanti. Elizabeth Farrelly, kritika tal-arkitettura Awstraljana, kitbet li:"f'festin b'ċena lejliet l-elezzjoni f'Mosman, bint Hughes Sue Burgoyne ftaħret li missierha dalwaqt kien se jkeċċi lil Utzon. Hughes ma kellu l-ebda interess fl-arti, fl-arkitettura u fl-estetika. Quddiem il-Parlament kien ħareġ li għal 19-il sena huwa kien iddikjara li kellu lawrija universitarja mentri dan ma kienx minnu. B'hekk kien tneħħa minn mexxej tal-partit tiegħu. It-Teatru tal-Opri kien opportunità ġdida għal Hughes. Għalih, u l-istess għal Utzon, kienet kwistjoni ta' kontroll; kwistjoni tat-trijonf tal-medjokrità lokali fuq il-ġenju barrani." Id-differenzi baqgħu jeżistu. Waħda minn tal-bidu kienet li Utzon kien jemmen li l-klijenti għandhom jirċievu l-informazzjoni dwar l-aspetti kollha tad-disinn u tal-kostruzzjoni permezz tal-prattika tiegħu, filwaqt li l-klijenti riedu sistema (l-iktar impinġija bħala skizzi minn Davis Hughes) li biha l-arkitett, il-kuntratturi u l-inġiniera lkoll kienu jirrappurtaw lill-klijent b'mod dirett u separat. Dan kellu implikazzjonijiet kbar għall-metodi tal-akkwist u għall-kontroll tal-kostijiet, fejn Utzon xtaq jinnegozja l-kuntratti mal-fornituri magħżula (bħal pereżempju Ralph Symonds għall-plywood fuq ġewwa) u l-gvern ta' New South Wales baqa' jinsisti li l-kuntratti jitressqu għal sejħa għall-offerti.
Utzon qagħad lura milli jwieġeb il-mistoqsijiet jew għall-kritika mill-Kumitat Eżekuttiv tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney (SOHEC). Madankollu, huwa kien appoġġat bil-kbir il-ħin kollu minn membru tal-kumitat u minn wieħed mill-ġurija tal-kompetizzjoni oriġinali, Harry Ingham Ashworth. Utzon ma riedx jasal għal kompromess rigward ċertu aspetti tad-disinni tiegħu li l-klijenti riedu jibdlu.
Il-kapaċità ta' Utzon qatt ma tpoġġiet f'dubju, minkejja l-mistoqsijiet imqajma minn Davis Hughes, li pprova jpinġi lil Utzon bħala bniedem li joħlom u mhux prattiku. Ove Arup effettivament stqarr li Utzon "x'aktarx kien l-aqwa arkitett li qatt iltqajt miegħu fost il-ħafna li ltqajt magħhom fl-esperjenza twila tiegħu ta' ħidma mal-arkitetti" u li "t-Teatru tal-Opri ta' Sydney seta' jsir l-iżjed kapulavur kontemporanju tad-dinja jekk Utzon jitħalla jaħdem kif jgħidlu moħħu". F'Ottubru 1965, Utzon ta skeda lil Hughes bid-dati tat-tlestija ta' partijiet mix-xogħol tiegħu għall-Istadju III. Dak iż-żmien Utzon kien qed jaħdem mill-qrib ma' Ralph Symonds, manifattur tal-plywood ibbażat f'Sydney u rinomat, minkejja li inġinier ta' Arup wissa li "l-għarfien ta' Ralph Symonds rigward il-partijiet tad-disinn li jirrikjedu l-plywood ma tantx kien wisq" u li l-konsulenza teknika kienet waħda "elementari u kompletament inutli għall-iskopijiet tal-proġett". Il-kritika tal-arkitettura Awstraljana Elizabeth Farrelly irreferiet għall-inġinier tal-proġett ta' Ove Arup, Michael Lewis, bħala wieħed li kellu "aġendi oħra". Fi kwalunkwe każ, ftit wara, Hughes irtira l-permess għall-kostruzzjoni ta' prototipi tal-plywood għall-ispazji fuq ġewwa, u r-relazzjoni bejn Utzon u l-klijent qatt ma rkupraw. Sa Frar 1966, Utzon kellu jitħallas iktar minn $100,000 f'miżati. Hughes ibblokka l-finanzjament u b'hekk Utzon lanqas seta' jħallas lill-persunal tiegħu stess. Skont il-minuti tal-gvern, wara diversi theddidiet ta' riżenja, Utzon finalment iddikjara lil Davis Hughes: "Jekk ma toħroġx il-permess, nirriżenja". Hughes wieġeb: "Naċċetta r-riżenja tiegħek. Grazzi ħafna. Saħħa."
Utzon abbanduna l-proġett fit-28 ta' Frar 1966. Huwa qal li r-rifjut ta' Hughes li jħallsu xi miżati u n-nuqqas ta' kollaborazzjoni wassluh biex jirriżenja u iktar 'il quddiem iddeskriva s-sitwazzjoni bħala "Malice in Blunderland". F'Marzu 1966, Hughes offrielu rwol bħala "arkitett tad-disinn" taħt bord ta' arkitetti eżekuttivi, mingħajr l-ebda setgħa superviżorja fuq il-kostruzzjoni tat-teatru, iżda Utzon irrifjuta. Utzon telaq mill-pajjiż u qatt ma reġa' lura. Wara r-riżenja, kien hemm kontroversja kbira dwar min għamel tajjeb u min le. The Sydney Morning Herald inizjalment iddikjarat: "L-ebda arkitett fid-dinja ma kellu daqshekk libertà daqs is-Sur Utzon. Ftit klijenti kienu daqstant paċenzjużi jew ġenerużi mill-poplu u l-gvern ta' New South Wales. Wieħed ma jkunx irid li fl-istorja jibqa' mfakkar li din is-sħubija ntemmet minħabba li naħa jew oħra tilfet il-paċenzja jew inkorlat". Fis-17 ta' Marzu 1966, il-Herald kienet tal-fehma li: "Ma kienx tort tiegħu [ta' Utzon] li suċċessjoni ta' gvernijiet u t-Trust tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney ma rnexxilhomx jimponu xi forma ta' kontroll jew ordni fir-rigward tal-proġett ... il-kunċett tiegħu tant kien ambizzjuż li hu nnifsu seta' jsolvi l-problemi tiegħu pass wara pass biss ... l-insistenza tiegħu fuq il-perfezzjoni wasslitu biex jibdel id-disinn tiegħu mal-andament tax-xogħol".
It-Teatru tal-Opri ta' Sydney witta t-triq għall-ġeometriji immensament kumplessi ta' wħud mill-binjiet tal-arkitettura moderna. Id-disinn kien wieħed mill-ewwel eżempji tal-użu tad-disinn bl-għajnuna tal-kompjuter għad-disinn ta' għamliet kumplessi. It-tekniki tad-disinn żviluppati minn Utzon u minn Arup għat-Teatru tal-Opri ta' Sydney komplew jiġu żviluppati iktar u issa jintużaw għall-arkitettura, pereżempju fix-xogħlijiet ta' Gehry u l-blobitettura, kif ukoll fil-biċċa l-kbira tal-istrutturi tal-konkos rinfurzat. Id-disinn huwa wieħed minn tal-bidu fid-dinja li uża l-araldit biex jitwaħħlu flimkien elementi strutturali ffurmati minn qabel u wrew bil-provi li l-kunċett seta' jintuża fil-futur.
Kien ukoll wieħed minn tal-bidu fl-inġinerija mekkanika. Azjenda Daniża oħra, Steensen Varming, kienet responsabbli għad-disinn ta' impjant ġdid tal-arja kkundizzjonata, l-ikbar fl-Awstralja dak iż-żmien, li kellu jforni iktar minn 600,000 pied kubu (17,000 m3) ta' arja fil-minuta, u kellu l-idea innovattiva li l-ilma tal-port jintuża biex tinħoloq sistema ta' pompa tas-sħana mkessħa bl-ilma li għadha tintuża sa llum il-ġurnata.
Ftuħ
It-Teatru tal-Opri ta' Sydney infetaħ formalment mir-Reġina Eliżabetta II fl-20 ta' Ottubru 1973 u attendiet folla kbira. Utzon ma ġiex mistieden għaċ-ċerimonja, u ismu lanqas issemma. Il-ftuħ ixxandar fuq it-televiżjoni u kien jinkludi ġigġifogu u ndaqqet is-Sinfonija Nru 9 ta' Beethoven.
Rikonċiljazzjoni ma' Utzon; rinnovazzjoni tal-binja
Fl-aħħar tas-snin 90 tas-seklu 20, it-Trust tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney reġa' beda jikkomunika ma' Utzon f'tentattiv ta' rikonċiljazzjoni u biex jiġi żgurat l-involviment tiegħu fil-bidliet futuri fil-binja. Fl-1999 inħatar mit-trust bħala konsulent tad-disinn għax-xogħol futur.
Fl-2004, infetaħ l-ewwel spazju fuq ġewwa mibni mill-ġdid skont disinn ta' Utzon imsejjaħ "Is-Sala ta' Utzon" biex jingħata ġieħ. Fiha tapizzerija oriġinali ta' Utzon (14.00-il metru x 3.70 metri) imsejħa Ġieħ lil Carl Philipp Emanuel Bach. F'April 2007, huwa ppropona rikostruzzjoni maġġuri tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney. Utzon miet fid-29 ta' Novembru 2008.
Servizz funebri statali, bl-attendenza ta' iben Utzon Jan u ta' bintu Lin, ġie ċċelebrat fis-Sala tal-Kunċerti fil-25 ta' Marzu 2009 bi spettakli, qari u tifkiriet minn figuri prominenti fix-xena tal-arti tal-ispettakli fl-Awstralja. Ir-rinnovazzjoni taż-Żona ta' Lqugħ tal-Punent u titjib fl-aċċessibbiltà ġew ikkummissjonati fis-17 ta' Novembru 2009, l-ikbar proġett tal-bini li tlesta minn mindu Utzon reġa' ġie involut fl-1999. Iddisinjat minn Utzon u minn ibnu Jan, il-proġett ipprovda titjib fil-qtugħ tal-biljetti u fil-faċilitajiet tat-tojlits u taż-żamma tal-kowtijiet. Permezz ta' escalators ġodda u lift pubbliku ttejbet l-aċċessibbiltà għan-nies b'diżabbiltà u għall-familji bil-prams għat-trabi. L-atleta Paraolimpika prominenti Louise Sauvage ġiet imħabbra bħala l-"ambaxxatriċi tal-aċċessibbiltà" tal-binja biex tagħti pariri rigward titjib ulterjuri li seta' jgħin lin-nies b'diżabbiltà.
Fl-2013, opra tal-arti twila 60 metru tal-artist Reg Mombassa ġiet żvelata fit-Teatru tal-Opri ta' Sydney. It-trittiku Gumscape, Road and Creatures ġie kkummissjonat mit-Teatru tal-Opri ta' Sydney biex jgħatti l-armar tax-xogħol ta' rinnovazzjoni.
Fid-29 ta' Marzu 2016, tapizzerija oriġinali tal-1959 ta' Le Corbusier (2.18 metri x 3.55 metri), ikkummissjonata minn Utzon biex issebbaħ it-Teatru tal-Opri ta' Sydney fuq ġewwa u msejħa Les Dés Sont Jetés, ġiet żvelata finalment fil-post wara li kienet fil-pussess tal-familja Utzon f'darhom fid-Danimarka għal iktar minn 50 sena. It-tapizzerija nxtrat f'irkant mit-Teatru tal-Opri ta' Sydney f'Ġunju 2015. Issa tinsab fiż-Żona ta' Lqugħ tal-Punent tal-binja u hija aċċessibbli għall-pubbliku.
Fit-tieni nofs tal-2017, it-Teatru Joan Sutherland ingħalaq biex jiġi sostitwit il-makkinarju tal-palk u biex isiru xogħlijiet oħra.
Ir-rwol ta' Peter Hall fid-disinn arkitettoniku
Wara r-riżenja ta' Utzon, il-Ministru għax-Xogħlijiet Pubbliċi, Davis Hughes, u l-arkitett tal-gvern, Ted Farmer, organizzaw tim biex it-Teatru tal-Opri ta' Sydney jitlesta. Ix-xogħol arkitettoniku nqasam bejn tliet persuni maħtura li ffurmaw is-sħubija ta' Hall, Todd u Littlemore. David Littlemore ħa ħsieb is-superviżjoni tal-kostruzzjoni, Lionel Todd ħa ħsieb id-dokumentazzjoni tal-kuntratti, filwaqt li Peter Hall kellu r-rwol kruċjali li jieħu ħsieb id-disinn.
Peter Hall (1931-1995) kiseb lawrija fl-arti u fl-arkitettura fl-Università ta' Sydney. Wara li ggradwa, bis-saħħa ta' borża ta' studju seta' jqatta' tnax-il xahar jivvjaġġa fl-Ewropa u matul dak iż-żmien żar lil Utzon f'Hellebæk. Meta mar lura Sydney, Hall ħadem għall-arkitetti tal-gvern, fergħa tad-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi ta' New South Wales. Hemmhekk stabbilixxa lilu nnifsu bħala arkitett tad-disinn li kellu t-talent, u ddisinja għadd ta' binjiet tal-qorti u tal-università, inkluż is-Sala ta' Goldstein fl-Università ta' New South Wales, li rebbħitu l-medalja ta' Sir John Sulman fl-1964.
Hall irriżenja mill-uffiċċju tal-arkitetti tal-gvern fil-bidu tal-1966 u stabbilixxa l-uffiċċju tiegħu stess. Meta ġie offrut biex ikollu r-rwol tad-disinn, wara li mill-inqas żewġ arkitetti prominenti ta' Sydney kienu rrifjutaw, Hall tkellem ma' Utzon fuq it-telefown qabel ma aċċetta l-kariga. Utzon jingħad li qal lil Hall: "hu (Hall) mhux se jirnexxilu jtemm ix-xogħol u l-gvern se jkollu jerġa' jistieden lilu". Hall talab il-parir ta' oħrajn, inkluż l-arkitett Don Gazzard li wissieh li jekk jaċċetta ikun qed jagħmel mossa ħażina għall-karriera tiegħu peress li l-proġett "qatt ma kien se jkun tiegħu biss".
Hall qabel li jaċċetta r-rwol bil-kundizzjoni li ma jkun hemm l-ebda possibbiltà li Utzon jerġa' jiġi mistieden. Il-ħatra tiegħu xorta waħda ma ntlaqgħitx tajjeb minn ħafna mill-arkitetti kollegi tiegħu li kienu tal-fehma li ħadd għajr Utzon ma kellu jlesti t-Teatru tal-Opri ta' Sydney. Wara t-tneħħija ta' Utzon, saret protesta fil-Punt ta' Bennelong. Tqassmet ukoll petizzjoni, inkluż fl-uffiċċju tal-arkitetti tal-gvern. Peter Hall kien wieħed mill-ħafna li kienu ffirmaw il-petizzjoni li kienet qed titlob li Utzon jerġa' jiġi mistieden.
Meta Hall qabel li jkollu r-rwol tad-disinn u nħatar f'April 1966, huwa immaġina li d-disinn u d-dokumentazzjoni għall-Istadju III kien se jsibhom fi stadju avvanzat sew. Iżda dan ma kienx il-każ u sab ammont enormi ta' xogħol xi jsir b'bosta aspetti li ma kinux ġew solvuti għalkollox minn Utzon b'rabta mal-postijiet bilqiegħda, l-akustika u l-istruttura. Barra minn hekk, Hall sab li l-proġett kien ipproċeda għal disa' snin mingħajr ma kien tfassal rapport konċiż għall-klijenti. Sabiex jiġi aġġornat ma' dak li kien sar, Hall investiga s-swali tal-kunċerti u tal-opri barra l-pajjiż u kkuntattja lill-konsulent tal-palk Ben Schlange u lill-konsulent tal-akustika Wilhelm Jordan, filwaqt li stabbilixxa t-tim tiegħu. F'konsultazzjoni mal-utenti potenzjali kollha tal-binja, l-ewwel Rieżami tal-Programm tlesta f'Jannar 1967. L-iżjed konklużjoni sinifikanti li ntlaħqet minn Hall kienet li l-kunċerti u l-opri fl-istess sala ma kinux kompatibbli. Għalkemm Utzon kien wettaq skizzi tal-ideat tiegħu bl-użu tal-plywood għall-ħitan il-kbar tal-ħġieġ, il-vijabbiltà strutturali tagħhom ma kinitx ġiet solvuta meta Hall ħa r-rwol tad-disinn. Bil-kapaċità li jiddelega l-kompiti u jikkoordina b'mod effettiv ix-xogħol tal-konsulenti, Hall iggwida l-proġett għal iktar minn ħames snin sa jum il-ftuħ fl-1973.
Sit ta' Wirt Dinji
It-Teatru tal-Opri ta' Sydney ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fit-28 ta' Ġunju 2007.
L-ewwel spettakli
Matul il-fażi tal-kostruzzjoni, spiss kienu jiġu rranġati spettakli ta' ħin l-ikel għall-ħaddiema, u l-vokalista Amerikan Paul Robeson kien l-ewwel artist li wettaq spettaklu hemmhekk fl-1960.
Diversi spettakli ġew ippreżentati qabel il-ftuħ uffiċjali:
Wara l-ftuħ:
Avvenimenti pubbliċi u kommemorattivi
Fl-1993, Constantine Koukias ġie kkumissjonat mit-Trust tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney b'assoċjazzjoni mat-Teatru REM biex jikkomponi Ikona, mużika teatrali fuq skala kbira, għall-20 anniversarju tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney.
Matul il-Logħob Olimpiku tas-sajf tas-sena 2000, it-teatru ntuża bħala l-punt fokali għall-avvenimenti tat-triatlon. L-avveniment kien jinkludi ċirku tal-għawm twil 1.5 km (0.9 mili) f'Farm Cove, kif ukoll kompetizzjonijiet fil-Ġonna Botaniċi Rjali fil-qrib għall-partijiet taċ-ċikliżmu u tal-ġiri tal-avveniment.
Mill-2013, grupp ta' residenti mill-Appartamenti ta' Bennelong fil-qrib (magħrufa aħjar bħala "The Toaster"), li jsejħu lilhom infushom bħala l-Grupp ta' Ċittadini Mħassba dwar it-Teatru tal-Opri ta' Sydney, qed iwettqu kampanja kontra l-Kunċerti quddiem it-Teatru tal-Opri ta' Sydney minħabba li jisbqu l-livelli ta' storbju msemmija fl-approvazzjoni tal-iżvilupp. Fi Frar 2017, id-Dipartiment tal-Ippjanar u l-Ambjent ta' New South Wales ta multa ta' A$15,000 lit-Teatru tal-Opri ta' Sydney talli kiser il-livelli ta' storbju permessi f'kunċert li sar f'Novembru 2015. Madankollu, l-approvazzjoni tal-iżvilupp ġiet emendata fl-2016 biex tippermetti żieda fil-livelli ta' storbju quddiem it-teatru b'ħames deċibel. Ir-residenti li qed jopponu l-kunċerti huma tal-fehma li kellha tingħata approvazzjoni tal-iżvilupp ġdida iktar milli ssir emenda.
Il-qlugħ tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney iffurmaw skrin ta' projezzjoni tal-grafika fi spettaklu bid-dwal imtella' b'rabta mar-Rieżami tal-Flotta Internazzjonali fil-Port ta' Sydney fil-5 ta' Ottubru 2013.
Fil-31 ta' Diċembru 2013, għall-40 anniversarju tat-teatru, ġie organizzat spettaklu tal-Ewwel tas-Sena bil-ġigġifogu għall-ewwel darba f'deċennju. It-Teatru tal-Opri ta' Sydney ospita avveniment imsejjaħ "the biggest blind date" nhar il-Ġimgħa l-21 ta' Frar 2014 li rebaħ Rekord Dinji storiku tal-Guinness. L-iżjed impjegat li ħadem b'mod kontinwu fit-teatru ġie kkomemorat fis-27 ta' Ġunju 2018 għal 50 sena ta' servizz.
Fl-14 ta' Ġunju 2019, servizz funebri statali għall-eks Prim Ministru tal-Awstralja Bob Hawke sar fit-Teatru tal-Opri ta' Sydney.
Kontroversja tar-reklamar
Fil-5 ta' Ottubru 2018, il-kap eżekuttiv tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney, Louise Herron, kellha xi tgħid mal-kummentatur tar-radju ta' Sydney Alan Jones, li appella biex titkeċċa talli rrifjutat li tippermetti lir-Racing NSW jużaw il-qlugħ tat-Teatru tal-Opri ta' Sydney biex jirreklamaw it-tiġrija taż-żwiemel ta' The Everest. Fi ftit sigħat, il-Premier ta' New South Wales Gladys Berejiklian mar kontra d-deċiżjoni ta' Herron. Jumejn wara, il-Prim Ministru Scott Morrison appoġġa d-deċiżjoni tal-Premier, u sejjaħ it-Teatru tal-Opri ta' Sydney bħala "l-ikbar billboard li għandha Sydney". Il-mexxej tal-Partit Laburista ta' New South Wales, Luke Foley, u l-membru federali anzjan tal-Partit Laburista Anthony Albanese kienu appoġġaw il-proposta. Il-fehma politika ma kinitx appoġġata minn parti sinifikanti tal-opinjoni pubblika, u tressqet petizzjoni kontra r-reklamar fejn inġabru iktar minn 298,000 firma sad-9 ta' Ottubru 2018. 235,000 dokument stampat tal-petizzjoni ġew ippreżentati lill-Parlament ta' New South Wales dakinhar filgħodu. Minn stħarriġ li sar fit-8 ta' Ottubru mill-azjenda tar-riċerka tas-suq Micromex ħareġ li 81 % ta' dawk li ħadu sehem fl-istħarriġ ma kinux jappoġġaw id-direzzjoni tal-Premier.
Referenzi kulturali
It-Teatru tal-Opri ta' Sydney (spiss flimkien mal-Pont tal-Port ta' Sydney fil-qrib), jintuża b'mod frekwenti fil-films taċ-ċinema u tat-televiżjoni biex jiġi ambjentat il-post tal-film bħala Sydney u/jew l-Awstralja.
Kolonna tat-Trinità Mqaddsa, Olomouc
Il-kolonna hija l-ikbar grupp ta’ skulturi Barokki fiċ-Ċekja. Fis-sena 2000, il-kolonna tniżżlet fil-lista tas-Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO bħala waħda mill-ogħla espressjonijiet artistiċi Barokki fl-Ewropa Ċentrali.
Storja
xellug|daqsminuri|L-istatwa indurata tat-Trinità Mqaddsa fil-quċċata tal-kolonna Skont l-evalwazzjoni ta’ dan is-sit min-naħa tal-ICOMOS, il-kostruzzjoni ta’ kolonni fil-pjazzi tal-bliet bħala turija tal-fidi speċjalment wara perjodi ta’ diżgrazzji bħall-pesta hija fenomenu esklużivament Barokk ta’ wara żmien ir-riformi Kattoliċi ta’ Trento, l-Italja. Il-bażi ikonografika tagħha hija msejsa fil-Bibbja, eżattament fil-Ktieb tar-Rivelazzjoni. Il-mudell li fuqu nbniet din il-kolonna x’aktarx li kienet il-kolonna li ilha fil-Pjazza Santa Maria Maggiore f’Ruma mill-1614.