cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hagia Sophia
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet" u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Iż-Żoni Storiċi ta' Istanbul ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1985. Fl-2017 kien hemm modifika żgħira fil-konfini tas-sit.
Arkitettura tas-Seklu 20 ta' Frank Lloyd Wright
Nominazzjoni
Permezz tal-isforzi mmexxija mill-Entità tal-Konservazzjoni tal-Binjiet ta' Frank Lloyd Wright, organizzazzjoni mingħajr skop ta' profitt, il-ġabra ta' binjiet oriġinarjament saret sit indikattiv fl-2008 b'lista ta' għaxar binjiet ta' Wright. Fl-2011 żdiedet binja oħra, iżda eventwalment il-Binja Amministrattiva u t-Torri tar-Riċerka ta' S. C. Johnson & Son Inc. f'Racine, Wisconsin, tneħħew. Nomina fl-2015 biex is-sit indikattiv jitniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO ġiet irreferuta mill-UNESCO għal reviżjoni f'Lulju 2016. L-Entità tal-Konservazzjoni, immexxija mill-Kunsill tal-Wirt Dinji ta' Frank Lloyd Wright, ħadmet mill-qrib mas-Servizz tal-Parks Nazzjonali u mal-UNESCO biex il-proposta oriġinali tiġi kkunsidrata mill-ġdid u biex isiru l-bidliet meħtieġa.
Abbazija ta' Lorsch
daqsminuri|324x324px|Id-daħla Karolinġja tas-seklu 9 tal-Abbazija ta' Lorsch. Tikkombina xi elementi mill-arkata trijonfali Rumana bil-passaġġi bil-ħnejjiet u n-nofs kolonni, flimkien mal-wirt Tewtoniku vernakolari bi trijangoli bla bażi u xogħol polikromatiku bil-ġebel. L-Abbazija ta' Lorsch, magħrufa wkoll bħala l-Abbazija Imperjali ta' Lorsch (bil-Ġermaniż: Reichsabtei Lorsch; bil-Latin: Laureshamense Monasterium jew Laurissa), hija abbazija imperjali f'Lorsch, il-Ġermanja, madwar għaxar kilometri fil-Lvant ta' Worms. Hija waħda mill-iktar monasteri rinomati tal-Imperu Karolinġju. Minkejja li fadal biss fdalijiet, dawn huma fost l-iktar fdalijiet importanti ta' binjiet bi stil pre-Rumanesk-Karolinġju fil-Ġermanja. Il-kronaka tal-abbazija, li ddaħħlet fil-Lorscher Codex li ġie kkumpilat fis-snin 70 tas-seklu 12 (issa fl-arkivju statali ta' Würzburg), hija dokumenti fundamentali għall-istorja Medjevali bikrija Ġermaniża. Dokument famuż ieħor mill-librerija monastika huwa l-Codex Aureus ta' Lorsch. Fl-1991, l-abbazija tniżżlet bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Ismijiet storiċi
Dawn l-ismijiet storiċi li ġejjin ġew iddokumentati:
Stabbiliment
F'dik l-istess sena, kien hemm tilwima dwar id-drittijiet tal-proprjetà bejn Gundeland u iben Cancor, u l-abbazija ġiet imċaqilqa fuq duna ta' Żmien is-Silġ, ftit mijiet ta' metri mill-pożizzjoni oriġinali tagħha fuq gżira żgħira fil-Weschnitz, tributarja tax-xmara Renu. Fis-772, Gundeland applika għand l-ogħla awtorità, Karlu Manju, li laqa' t-talba tiegħu. Gundeland b'hekk ta l-abbazija bil-proprjetajiet kollha tiegħu lir-re, u b'hekk l-abbazija saret abbazija rjali.
xellug|daqsminuri|313x313px|Inċiżjoni bil-kulur tal-1615 tal-abbazija u l-monasteru ta' Lorsch magħmula minn [[Matthaeus Merian]] L-abbazija ġiet stabbilita fis-764 mill-Konti Frank Cancor u ommu Williswinda li kienet romlot, bħala knisja proprjetarja (bil-Ġermaniż: Eigenkirche) u monasteru fuq il-proprjetà tagħhom imsejħa Laurissa. Kienet iddedikata lil San Pietru u San Pawl. Il-fundaturi fdaw it-tmexxija tagħha lin-neputi ta' Cancor, Chrodegang, l-Arċisqof ta' Metz, li sar l-ewwel Superjur tal-patrijet tagħha. Il-fundaturi devoti komplew isebbħu l-abbazija l-ġdida billi jagħtuha iktar donazzjonijiet. Sabiex l-abbazija ssir popolari bħala santwarju u post ta' pellegrinaġġ, Chrodegang kiseb mill-Papa Pawlu I l-ġisem ta' San Nazzarenu, li miet martri f'Ruma flimkien ma' tlieta minn sħabu taħt Djoklezjanu.
Influwenza
daqsminuri|267x267px|Dettall ta' Luqa l-Evanġelista mill-Codex Aureus ta' Lorsch Intqal li saru bosta mirakli permezz tal-interċessjoni ta' San Nazzarenu f'Lorsch, u b'hekk il-pellegrini ġew bi ħġarhom mill-imkejjen kollha tal-Ewropa biex iżuru s-santwarju. Matul is-seklu 9, il-librerija u l-iskrittorju ta' Lorsch saru wieħed miċ-ċentri kulturali tal-Ġermanja; l-erba' katalogi tas-seklu 9 li għadhom eżistenti juru li kellhom kemm testi Klassiċi kif ukoll testi Kristjani. Xi ftit manuskritti Karolinġji huma magħrufa iktar mill-Vanġeli ta' Lorsch, fosthom il-Codex Aureus ta' Lorsch, li issa huwa maqsum bejn il-Librerija tal-Vatikan u l-Librerija ta' Batthyaneum f'Alba Iulia, ir-Rumanija; id-dittiċi konsulari bl-avorju mnaqqax ta' Anastasju (il-konslu 517) li ntużaw mill-ġdid għal-legaturi huma opri tal-arti klassiċi fihom infushom, u jinkorporaw it-tradizzjoni klassika ta' Biżanzju kif trażmessa f'Lorsch fi żmien Karlu Manju.
Stabbiliment
L-abbazija u l-bażilika mbagħad ġew iddedikati lil San Nazzarenu: il-knisja prinċipali tal-qaddisin San Pietru, San Pawl u San Nazzarenu ġiet ikkonsagrata mill-Arċisqof ta' Mainz f'Settembru 774, fil-preżenza ta' Karlu Manju.
Influwenza
Mill-1232 sal-1248, Lorsch intużat miċ-Ċisterċensi.
L-abbazija, li kienet tgawdi mid-drittijiet territorjali sovrani, sfat implikata f'diversi fewdi lokali u f'għadd ta' gwerer. Wara li 46 Superjur Benedittin kienu mexxew l-abbazija, Konrad, l-aħħar wieħed minnhom, ġie depost mill-Papa Gregorju IX fl-1226, u permezz tal-influwenza ta' Federiku II, Lorsch ġiet taħt il-pussess ta' Siegfried III, l-Arċisqof ta' Mainz, fl-1232, u b'hekk intemm il-perjodu ta' indipendenza kulturali u politika ta' Lorsch.
Storja iktar tard
xellug|daqsminuri|292x292px|Fdalijiet mill-knisja ta' Lorsch Fl-1248, il-kanoniċi Premonstratensi mill-Abbazija ta' Allerheiligen ingħataw it-tmexxija tal-monasteru mill-Papa Ċelestinu IV. Fl-1461, l-abbazija ġiet ipotekata lill-Palatinat Elettorali. Fl-1556, l-Elettur Palatin Otto Heinrich implimenta r-Riformazzjoni Protestanta fit-territorji tiegħu u xolja l-monasteri.
Huwa neħħa l-kontenuti tal-librerija u ħadhom f'Heidelberg, fejn sawwar il-Biblijoteka Palatina famuża, eżatt qabel ix-xoljiment tal-abbazija ta' Lorsch fl-1557/1563. Il-kumplament tal-membri tal-komunità reliġjuża tal-abbazija ngħataw il-pensjoni u tkeċċew. Fl-1623, wara l-ħakma ta' Heidelberg, l-Elettur Massimiljanu tal-Bavarja ppreżenta l-librerija rinomata, b'196 kaxxa ta' manuskritti, lill-Papa Gregorju XV. Leo Allatius intbagħat bħala superintendent tat-trasferiment tagħha lejn Ruma, fejn ġiet inkorporata fil-Librerija tal-Vatikan bħala l-Biblijoteka Palatina.
Influwenza
Il-Papiet u l-Imperaturi baqgħu jappoġġaw l-abbazija u jagħtuha privileġġi u proprjetajiet mill-Alpi sal-Baħar tat-Tramuntana, u b'hekk f'qasir żmien mhux talli saret immensament rikka, talli saret ukoll sede ta' influwenza politika. Ġiet iddikjarata reichsabtei (prinċipat sovran, soġġetta direttament u unikament għall-imperatur).
Fit-876, ftit wara l-mewt ta' Ludwig der Deutsche (Ludwig il-Ġermaniż), l-abbazija saret il-post fejn indifen l-ewwel re "Ġermaniż". Ibnu, Ludwig der Jüngere (Ludwig iż-Żgħir, miet fit-882), u n-neputi tiegħu Hugo (miet fit-879) indifnu wkoll f'Lorsch. Il-kappella funebri (ecclesia varia) iktar 'il quddiem kompliet isservi bħala post funebri rjali, pereżempju għal Kunigunde (miet wara d-915), il-mara tal-ewwel re mhux Karolinġju, Konrad I.
Stabbiliment
Fil-11 ta' Lulju 765, ir-relikwi sagri waslu u b'solennità kbira ġew iddepożitati fil-bażilika tal-monasteru. Fis-766, Chrodegang irriżenja minn Superjur tal-patrijiet, sabiex ikompli bid-dmirijiet l-oħra tiegħu bħala Arċisqof ta' Metz. Imbagħad huwa bagħat lil ħuh Gundeland lejn Lorsch bħala s-suċċessur tiegħu, flimkien ma' erbatax-il patri Benedittin.
Qerda tal-abbazija
daqsminuri|Bolla tal-Abbazija ta' Lorsch tal-1967 Matul il-Gwerra tat-Tletin Sena, Lorsch u l-viċinat tagħha batew bil-kbir. Fl-1621, it-truppi Spanjoli serqu l-materjal mill-abbazija u l-biċċa l-kbira tal-binjiet twaqqgħu. Wara li l-Arċiveskovat ta' Mainz reġa' kiseb il-pussess tiegħu fl-1623, ir-reġjun reġa' lura għall-fidi Kattolika. Madankollu, l-abbazija baqgħet fi stat ta' fdalijiet u serviet bħala sors ta' materjali tal-bini għar-reġjun kollu.
L-agħar perjodu għal Lorsch kien matul il-gwerer ta' Lwiġi XIV ta' Franza fl-aħħar tas-seklu 17. Villaġġi sħaħ fir-reġjun spiċċaw fdalijiet, id-djar tar-raħħala nħarqu, u s-suldati Franċiżi taw in-nar lill-binjiet antiki tal-abbazija. Parti waħda, li baqgħet intatta, intużat bħala maħżen għat-tabakk fis-snin qabel l-Ewwel Gwerra Dinjija. Id-daħla l-antika, magħrufa bħala l-Königshalle jew l-aula regia (is-sala tar-re jew irjali), li nbniet fis-seklu 9 mir-Re Lwiġi II, hija l-eqdem monument kważi intatt għalkollox tal-arkitettura Karolinġja.
Influwenza
Mit-895 sad-956, l-abbazija ma tħallietx teleġġi s-Superjuri tal-patrijiet tagħha stess: dawn ġew appuntati mir-re. L-Imperatur Otto I reġa' ta dan id-dritt lill-abbazija ta' Lorsch. Konfrontazzjoni bejn il-mexxej u s-Superjur tal-patrijiet dwar il-kostruzzjoni tal-Kastell ta' Starkenburg qrib l-abbazija rriżultat f'konfrontazzjoni bejn is-Superjur Udalrich u r-re fi Trebur b'1,200 rikkieb armat taż-żwiemel. Sal-1090, Lorsch kienu żaruha bosta rejiet/imperaturi f'xi 20 okkażjoni. Fl-1052, il-Papa Ljun IX ġie biex jikkonsagra artal fil-kappella funebri tal-Karolinġji tal-Lvant.
Robert Wilhelm Bunsen
Robert Wilhelm Eberhard Bunsen ( bil-Ġermaniż: [ˈbʊnzən]; twieled fit-30 ta' Marzu 1811 – miet fis-16 ta' Awwissu 1899) kien kimiku Ġermaniż. Huwa investiga l-ispettri tal-emissjonijiet ta' elementi msaħħna, u skopra ċ-ċesju fl-1860 u r-rubidju fl-1861 flimkien mal-fiżiku Gustav Kirchhoff. Il-Premju Bunsen-Kirchhoff għall-ispettroskopija ssemma għalihom.
Karriera akkademika
Kien hemm studji preċedenti tal-kuluri karatteristiċi tal-elementi msaħħna, iżda xejn sistematiku. Fis-sajf tal-1859, Kirchhoff issuġġerixxa lil Bunsen li missu jipprova jifforma spettri prismatiċi ta' dawn il-kuluri. Sa Ottubru ta' dik is-sena, iż-żewġ xjenzati kienu ivvintaw strument xieraq, prototip ta' spettroskopju. Bl-użu tiegħu, irnexxielhom jidentifikaw l-ispettri karatteristiċi tas-sodju, tal-litju u tal-potassju. Wara bosta purifikazzjonijiet skabrużi, Bunsen irnexxielu juri li kampjuni puri ħafna kienu jagħtu spettri uniċi. Matul ix-xogħol tiegħu, Bunsen individwa linji ta' emissjonijiet spettrali blu ġodda, li qabel ma kinux magħrufa, fil-kampjuni tal-ilma minerali minn Dürkheim. Huwa qata' li dawn il-linji kienu jindikaw l-eżistenza ta' element kimiku li kien għadu ma ġiex skopert. Wara d-distillazzjoni bir-reqqa ta' erbgħin tunnellata ta' dan l-ilma, fir-rebbiegħa tal-1860, irnexxielu jiżola 17-il gramma ta' dan l-element ġdid li sejjaħlu "ċesju", il-kelma Latina għal blu qawwi. Is-sena ta' wara skopra r-rubidju permezz ta' proċess simili.
Fl-1877, Robert Bunsen flimkien ma' Gustav Robert Kirchhoff kienu l-ewwel riċevituri tal-medalja prestiġjuża ta' Davy "għar-riċerki u għall-iskoperti tagħhom fl-analiżi tal-ispettru".
Ħajja bikrija u edukazzjoni
Wara li attenda l-iskola f'Holzminden, Bunsen daħal fl-Università ta' Göttingen fl-1828 u studja l-kimika ma' Friedrich Stromeyer kif ukoll il-mineroloġija ma' Johann Friedrich Ludwig Hausmann u l-matematika ma' Carl Friedrich Gauss. Wara li kiseb dottorat fl-1831, Bunsen qatta' l-1832 u l-1833 jivvjaġġa fi Franza, fil-Ġermanja u fl-Awstrija. Matul il-vjaġġi tiegħu, Bunsen iltaqa' max-xjentisti Friedlieb Runge (li skopra l-anilina u fl-1819 iżola l-kaffeina), u Justus von Liebig f'Giessen, u ma' Eilhard Mitscherlich f'Bonn.
Abbazija ta' Lorsch
Sit ta' Wirt Dinji
L-abbazija u l-monasteru ta' Lorsch ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1991. Fl-2011 saret modifika minuri fil-konfini taż-żona ta' lqugħ tas-sit.
Storja iktar tard
Sal-2015, il-Vatikan kellu iktar minn terz tal-manuskritti eżistenti ta' Lorsch, filwaqt li l-bqija huma mifruxa bejn tnejn u sebgħin istituzzjoni fi tnax-il pajjiż. Fl-2014, l-Università ta' Heidelberg ħolqot sit web li reġa' għaqqad id-dokumenti eżistenti ta' Lorsch f'ambjent diġitali.
Robert Wilhelm Bunsen
Karriera akkademika
Fl-1833, Bunsen sar lettur fl-Università ta' Göttingen u beda studji sperimentali dwar is-solubbiltà tal-imluħa tal-metalli tal-aċedu arseniku. L-iskoperta tiegħu dwar l-użu tal-idrat tal-ossidu tal-ħadid bħala aġent tal-preċipitazzjoni wassal għal dak li sa llum għadu l-iktar antidotu effettiv kontra l-avvelenament bl-arseniku. Din ir-riċerka interdixxiplinari twettqet u ġiet ippubblikata flimkien mal-fiżiku Arnold Adolph Berthold. Fl-1836, Bunsen kien is-suċċessur ta' Friedrich Wöhler fl-Iskola Politeknika ta' Kassel (bil-Ġermaniż: Baugewerkschule Kassel). Bunsen għallem hemm għal tliet snin, u mbagħad aċċetta li jsir professur temporanju fl-Università ta' Marburg, fejn kompla bl-istudji tiegħu fuq id-derivati kakodiliċi. Huwa ġie promoss għal professur permanenti fl-1841. Meta kien fl-Università ta' Marburg, Bunsen ipparteċipa fl-ispedizzjoni tal-1846 għall-investigazzjoni tal-vulkani tal-Iżlanda.
Bunsen żviluppa wkoll diversi metodi analitiċi tal-gassijiet, kien pijunier fil-fotokimika, u għamel xogħol bikri fil-qasam tal-kimika organoarsenika. Flimkien mal-assistent tal-laboratorju tiegħu Peter Desaga, huwa żviluppa l-Bunsen burner, titjib fuq il-burners tal-laboratorju li kienu jintużaw dak iż-żmien.
Karriera akkademika
Huwa ġie elett bħala membru tas-Soċjetà Filosofika Amerikana fl-1862.
Personalità
Bunsen kien wieħed mill-iktar xjenzati ammirati universalment tal-ġenerazzjoni tiegħu. Huwa kien għalliem prim, devot tal-istudenti tiegħu, u huma kienu jkunu devoti tiegħu bl-istess mod. Fi żmien ta' dibattiti xjentifiċi vigorużi u spiss imqanqlin ħafna, Bunsen dejjem ġab ruħu ta' ġentlom mill-aqwa, u żamm id-distanza minn tilwim dwar it-teoriji. Minflok kien jippreferi jaħdem fil-kwiet tal-laboratorju tiegħu, u jkompli jarrikkixxi x-xjenza tiegħu bi skoperti utli. Bħala kwistjoni ta' prinċipju huwa qatt ma għamel privattiva. Barra minn hekk, huwa qatt ma żżewweġ. daqsminuri|204x204px|Il-qabar ta' Bunsen fiċ-ċimiterju ta' Heidelberg Minkejja n-nuqqas ta' pretensjonijiet tiegħu, Bunsen kellu "karattru kimiku" fuq tiegħu, kellu sens tal-umoriżmu żviluppat ferm, u huwa s-suġġett ta' bosta aneddoti tad-daħk.
Ħajja bikrija u edukazzjoni
Bunsen twieled f'Göttingen, il-Ġermanja, fl-1811, f'dak li issa huwa l-istat federali ta' Niedersachsen. Bunsen kien l-iżgħar minn erba' subien tal-kap librar u tal-Professur tal-filoloġija moderna, Christian Bunsen (1770-1837).
Karriera akkademika
Permezz tax-xogħol tiegħu, Bunsen malajr kiseb fama kbira, parzjalment minħabba li l-kakodil, li huwa estremament tossiku u jwettaq kombustjoni spontanja fl-arja niexfa, tant huwa diffiċli biex taħdem bih. Bunsen kważi miet minn avvelenament bl-arseniku, u minħabba splużjoni bil-kakodil tilef id-dawl minn għajnu il-leminija. Fl-1841, Bunsen ħoloq il-batterija taċ-ċelloli ta' Bunsen, li tuża elettrodu tal-karbonju minflok elettrodu għali tal-platinu kif kien jintuża fiċ-ċellola elettrokimika ta' William Robert Grove. Fil-bidu tal-1851, huwa aċċetta li jsir Professur fl-Università ta' Breslau (issa Wrocław), fejn għallem għal tliet semestri. xellug|daqsminuri|Gustav Kirchhoff (xellug) u Robert Bunsen (lemin) Fl-aħħar tal-1852, Bunsen sar is-suċċessur ta' Leopold Gmelin fl-Università ta' Heidelberg. Hemmhekk uża l-elettrolisi biex jipproduċi metalli puri, bħall-kromju, il-manjesju, l-aluminju, il-manganiż, is-sodju, il-barju, il-kalċju u l-litju. Kollaborazzjoni fit-tul ma' Henry Enfield Roscoe bdiet fl-1852, fejn studjaw il-formazzjoni fotokimika tal-klorur tal-idroġenu (HCl) mill-idroġenu u mill-kloru. Minn dan ix-xogħol oriġinat il-liġi tar-reċiproċità ta' Bunsen u Roscoe. Huwa ma baqax jaħdem ma' Roscoe fl-1859 u ngħaqad ma' Gustav Kirchhoff biex jistudjaw l-ispettri tal-emissjonijiet tal-elementi msaħħna, qasam tar-riċerka msejjaħ analiżi tal-ispettru. Għax-xogħol tiegħu, Bunsen u l-assistent tal-laboratorju tiegħu, Peter Desaga, kienu pperfezzjonaw burner speċjali tal-gass sal-1855, li kien influwenzat minn mudelli preċedenti. Id-disinn iktar ġdid ta' Bunsen u Desaga, li kien jipprovdi fjamma iktar taħraq u nadifa, issa jissejjaħ sempliċement "Bunsen burner", tagħmir komuni tal-laboratorju.
Susan Bassnett
Susan Edna Bassnett, FRSL, (imwielda fil-21 ta' Ottubru 1945) hija teorista tat-traduzzjoni u akkademika tal-letteratura komparattiva. Hi serviet bħala Pro-Viċi Kanċillier fl-Università ta' Warwick għal għaxar snin u għallmet fiċ-Ċentru għat-Traduzzjoni u l-Istudji Kulturali Komparattivi ta' hemmhekk, ċentru li ngħalaq fl-2009. Fl-2016 laħqet Professur tal-Letteratura Komparattiva fl-Universitajiet ta' Glasgow u Warwick. Ingħatat l-edukazzjoni tagħha madwar l-Ewropa, u bdiet il-karriera tagħha fl-Italja u għallmet anke f'universitajiet fl-Istati Uniti. Fl-2007, ġiet eletta bħala membru superjuri fis-Soċjetà Rjali tal-Letteratura.
Ħajja bikrija u edukazzjoni
Bassnett twieldet fil-21 ta' Ottubru 1945. Studjat l-Ingliż u t-Taljan fl-Università ta' Manchester, u fl-1968 iggradwat b'Baċellerat fl-Arti bl-Unuri tal-Ewwel Klassi. Hi studjat għad-Dottorat fil-Franċiż fl-Università ta' Lancaster, li ġie fi tmiemu fl-1975.
Abbazija ta' Lorsch
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Susan Bassnett
Xogħlijiet Prestiġjużi
Fost il-kotba tagħha li jammontaw għal iżjed minn għoxrin, ħafna saru xogħlijiet importanti fil-qasam tal-kritika letterarja, speċjalment Translation Studies (1980) u Comparative Literature (1993). Ktieb tagħha dwar Ted Hughes ġie ppubblikat fl-2009. Ktieb ieħor editjat minnha huwa Knives and Angels: Women Writers in Latin America (1990). Il-kollaborazzjoni ta' Bassnett ma' diversi intellettwali oħra f'serje ta' proġetti ta' kotba, ġiet milqugħa tajjeb ħafna. Fl-2006, hi koeditjat ma' Peter Bush il-ktieb The Translator as Writer. Barra mix-xogħlijiet akkademiċi tagħha, Bassnett tikteb ukoll il-poeżija, b'numru ta' poeżiji tagħha ppubblikati f'Exchanging Lives: Poems and Translations (2002).
Karriera akkademika
Bassnett bdiet il-karriera akkademika tagħha bħala lettriċi fl-Università ta' Ruma bejn l-1968 u l-1972. Imbagħad, irritornat lejn l-Ingilterra fejn kienet ukoll lettriċi fl-Università ta' Lancaster bejn l-1972 u l-1976. Ingħaqdet bħala lettriċi fl-Università ta' Warwick fl-1976, u hemm waqqfet iċ-Ċentru għat-Traduzzjoni u l-Istudji Kulturali Komparattivi fl-1985. Fl-1989 ġiet promossa bħala lettriċi tal-ogħla grad, u fl-1992 inħatret Professur tal-Letteratura Komparattiva. Fl-istess università, serviet bħala Pro-Viċi Kanċillier darbtejn, bejn l-1997 u l-2003, kif ukoll bejn l-2005 u l-2009. Irtirat minn Warwick fl-2016, u ngħatat it-titlu ta' Professur Emeritu. Mill-2015 'l hawn żammet il-pożizzjoni ta' Professur fil-Letteratura Komparattiva fl-Università ta' Glasgow.
Nagħtu importanza lit-traduzzjoni
Fix-xogħol tagħha Constructing Cultures: Essays on Literary Translation tal-1988 (miktub ma' André Lefevere), Bassnett issostni li "l-bidla fl-importanza mill-oriġinal għat-traduzzjoni hija riflessa f'diskussjonijiet dwar il-viżibbiltà tat-traduttur. Lawrence Venuti jisħaq li hemm bżonn ta' traduzzjoni ċċentralizzata fuq it-traduttur, u jinsisti li t-traduttur għandu jagħmel ismu viżibbli fit-test".
Robert Wilhelm Bunsen
Irtirar u mewt
Meta Bunsen irtira tal-età ta' 78 sena, huwa baqa' jaħdem biss fuq il-ġeoloġija u l-mineraloġija, li kienu interessi li kellu wkoll tul il-karriera tiegħu. Huwa miet f'Heidelberg, il-Ġermanja, fis-16 ta' Awwissu 1899, tal-età ta' 88 sena.
Bażilika ta' San Eġidju
daqsminuri|Il-Bażilika ta' San Eġidu f'Bardejov Il-Bażilika ta' San Eġidju f'Bardejov, is-Slovakkja, hija binja reliġjuża Gotika li tinsab fit-Tramuntana tal-pjazza tal-Muniċipju (bis-Slovakk: Radničné námestie). Ir-raħal ta' Bardejov jinsab fiż-żona ikbar ta' Prešov fir-reġjun imsejjaħ Šariš.
Minn barra
Torri tal-kampnar imponenti jiddomina l-kantuniera tal-Lbiċ tal-knisja. It-torri tlesta bi stil Neo-Gotiku lejn l-aħħar tas-seklu 19. B'għoli ta' 76 metru, huwa wieħed mill-ogħla torrijiet tal-kampnari fis-Slovakkja. Fih sitt sulari, kull wieħed isseparat mill-ieħor permezz ta' gwarniċi tal-ġebel. Il-kampnar qiegħed fir-raba' sular; il-qniepen imsejħa "Urban", "Jan" u "Signum" jinsab hawnhekk. Il-ħames sular ġie adattat għall-mekkaniżmu tal-arloġġ.
Storja
Fl-1521, l-artisti John Kraus u John Emerici żejnu l-ewwel sular tan-naħa ta' barra tat-torri, b'mod partikolari fin-naħa tan-Nofsinhar, b'affresj ta' San Stiefnu, l-ewwel re Ungeriż. L-artisti Taljani, Lwiġi u Bernard Pel ta' Lugano mmudellaw mill-ġdid il-faċċata tan-Nofsinhar bi stil Rinaxximentali fl-1564. Wettqu wkoll ir-rikostruzzjoni ta' tliet kappelli u portal biex joħolqu kumpless arkitettoniku unifikat. daqsminuri|Il-qniepen "Urban" (tax-xellug) u "Jan" (tal-lemin) Diżastri bħal nirien, terremoti, bumbardamenti u ċedimenti arkitettoniċi fflaġellaw il-bażilika matul is-sekli. Ir-rikostruzzjoni estensiva tal-knisja bdiet wara nar li ħakem kważi l-belt kollha fi Tnejn il-Għid tal-1878. Ir-rikostruzzjoni tmexxiet mill-arkitetti Imre Steindl u Frederick Schmulek. Fuq ġewwa l-knisja kienet mgħammra b'artal u b'pulptu Neo-Gotiċi kif ukoll bil-faċċata kif inhi llum il-ġurnata. Ir-rikostruzzjoni tal-faċċata damet xi 20 sena biex tlestiet.
Fl-1466, Ġakbu ta' Sacz ħadem l-artal Gotiku prinċipali. L-unika skultura ta' San Eġidju li baqgħet fil-post mit-tempju oriġinali tinsab fil-Kappella tal-Madonna. F'dan il-perjodu nbena wkoll battisterju tal-bronż.
Kappelli
Il-kappella tal-Punent għandha ħajt rettangolari. Il-kamra għandha volta rettangolari sempliċi. Il-kappella hija mdawla minn tieqa fuq in-naħa tan-Nofsinhar u tiżjin ġeometriku.
Storja
Papa Ġwanni Pawlu II ddikjara li l-knisja kienet bażilika minuri fit-23 ta' Novembru 2000 fl-ittra Appostolika Consueverunt Romani Pontifices.
Minn barra
Fis-sitt sular hemm gallarija tal-injam imsaqqfa b'saqaf piramidali u salib tal-metall għoli erba' metri. It-tiżjin tal-ħajt tan-Nofsinhar jinkludi riljiev tal-ġebel bl-istemma tal-belt. Il-faċċata tal-Punent tal-knisja hija rinfurzata b'pilastri bħala riffieda u tinkludi ħnejjiet Gotiċi u rużun kbir bix-xogħol mirqum tal-ġebel.
Fuq in-naħa tan-Nofsinhar tal-knisja hemm il-kappelli, miġbura flimkien b'mod prominenti madwar id-daħla prinċipali. It-tliet kappelli jisimhom: il-Kappella ta' Santa Marija Verġni, il-Kappella ta' Santa Eliżabetta, u l-Kappella ta' Sant'Indrija. Il-knisja kollha hija mdawla permezz ta' twieqi Gotiċi għoljin bl-igglejżjar, l-iktar bi tliet partijiet; il-ħġieġ tat-twieqi ġie sostitwit fis-seklu 19. In-naħa tan-Nofsinhar hija mżejna bi skultura ornamentali tal-ġebel ta' San Florjan.
Deskrizzjoni
Il-Bażilika ta' San Eġidju għandha tliet korsiji mil-Lvant għall-Punent; id-daħla prinċipali tinsab fuq in-naħa tan-Nofsinhar. Il-presbiterju huwa magħluq b'mod poligonali. Is-sagristija tasal sal-ħajt tat-Tramuntana, fejn hemm kuritur b'żewġ kappelli laterali u kappella oħra fin-naħa tan-Nofsinhar.
Art
L-art fil-korsiji prinċipali u laterali kif ukoll fiż-żewġ kappelli tan-Nofsinhar hija miksija bil-madum tal-ġebel imqiegħda fil-konkos. daqsminuri|241x241px|Il-pjanta tal-bażilika
Storja
Fis-seklu 20 sar titjib arkitettoniku ieħor. Fl-istess żmien, il-knisja saret bażilika, u l-qanpiena "Jan" ġiet sostitwita b'qanpiena ġdida msejħa "Ġużeppi" li tiżen 700 kilogramma.
Kappelli
Il-kappella tal-Lvant għandha għamla poligonali irregolari u volta retikolata mqabbża 'l barra. L-oratorju tan-Nofsinhar ukoll għandu volta b'kompartimenti koniċi sempliċi.
Navata u presbiterju
daqsminuri|233x233px|Il-bażilika minn ġewwa In-navata ċentrali hija mdawla bi twieqi Gotiċi fuq in-naħa tan-Nofsinhar. Il-presbiterju għandu l-istess għoli bħan-navata, u huwa sseparat b'ħajt u b'arkata trijonfali. L-ispazju ċentrali kollu għandu volti b'għamla ta' xibka, mirfuda fuq kapitelli pentagonali b'disinn tal-fjuri bl-istemma f'nofs il-kapitelli.
Deskrizzjoni
Il-presbiterju għandu l-volti f'għamla ta' xibka. Huwa sseparat min-navata ċentrali permezz ta' arkata trijonfali, li parzjalment ġiet mimlija bi skultura tal-injam tal-Kalvarju tal-aħħar tas-seklu 15.
Sagristija u kor
Is-sagristija u l-kor tat-Tramuntana fuq in-navata prinċipali huma aċċessibbli minn żewġ portali Gotiċi separati. Is-sagristija u l-kor għandhom volti b'għamla ta' xibka mqabbża 'l barra. Din hija xi ħaġa preżenti wkoll fil-volti tal-oratorju fejn jidher San Ġorġ jissielet kontra d-dragun.
Saqaf
Is-saqaf tal-knisja huwa frott ix-xogħol ta' rikostruzzjoni li sar fis-snin 80 tas-seklu 19. In-navata u l-presbiterju għandhom saqaf forfċi. In-navata tan-Nofsinhar għandha saqaf baxxa ħafna miksi bi pjanċi tal-metall.
Minn barra
Il-Bażilika ta' San Eġidju tinsab fin-naħa tat-Tramuntana tal-pjazza tal-Muniċipju. Hija mibnija b'assi tradizzjonali mil-Lvant għall-Punent. Il-presbiterju jinsab fil-parti tal-Lvant. In-navata ċentrali hija għolja 24 metru u tiddomina l-knisja. Hemm ukoll żewġ korsiji u presbiterju. Is-saqaf għoli 10 metri tal-presbiterju u tan-navata huma sseparati minn xulxin b'ħajt, bi spira u b'salib fuq nett.
Storja
Ir-rikostruzzjoni u t-tkabbir tat-tempju bdew fl-1448. Il-bennej irjali, Štefán minn Košice bena l-bażi tas-santwarju, il-kor, is-sagristija, u t-tribuna, li hija magħrufa wkoll bħala l-Kappella ta' Santa Katarina. L-Oratorju tar-Re Matthias kompla bil-kostruzzjoni tal-binja. Il-kostruzzjoni tas-santwarju ntemmet b'sistema ġdida ta' volti fl-1464 u sena wara bena l-presbiterju l-ġdid bil-pastoforju uniku tal-ġebel.
Torri tal-kampnar
It-torri tal-kampnar għandu gallarija tal-injam bl-arkati fis-sitt sular.
Sit ta' Wirt Dinji
xellug|daqsminuri|Il-plakka tal-UNESCO f'Bardejov Ir-raħal kollu ta' Bardejov ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000 bit-titlu ta' "Riżerva ta' Konservazzjoni tar-Raħal ta' Bardejov.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Navata u presbiterju
Fuq in-naħa tal-Punent tan-navata hemm oratorju rjali b'orgni, bil-volti b'għamla ta' stilla. It-taraġ spirali tal-ġebel iwassal sal-oratorju. Iż-żewġ navati laterali għandhom volti b'għamla ta' salib sempliċi bi tliet kompartimenti, bil-qafas tagħhom jidher mal-ħajt.
Ani
Storja
L-Imperu Timurid, għall-ħabta tal-1380-1430.
daqsminuri|232x232px|Il-Monasteru tal-Verġni Hripsimjani Ani (bl-Armen: Անի; bil-Grieg: Ἄνιον, Ánion; bil-Latin: Abnicum; bit-Tork: Ani) hija belt Medjevali Armena li issa tinsab f'qagħda ta' fdalijiet fil-provinċja ta' Kars, it-Turkija, qrib il-fruntiera magħluqa mal-Armenja.
Il-Katidral
daqsminuri|Il-Katidral ta' Ani Magħruf ukoll bħala Surp Asdvadzadzin (il-Knisja ta' Omm Alla l-Imqaddsa), il-kostruzzjoni tiegħu nbdiet fid-989, taħt ir-Re Smbat II. Ix-xogħol waqaf wara mewtu, u tlesta biss fl-1001 (jew fl-1010 skont interpretazzjoni oħra tal-kitba mnaqqxa fuq il-binja). Id-disinn tal-katidral kien xogħol Trdat, l-iżjed arkitett rinomat tal-Armenja Medjevali. Il-katidral huwa bażilika b'koppla (il-koppla ċediet fl-1319). Fuq ġewwa hemm diversi karatteristiċi progressivi (bħall-użu tal-ħnejjiet ippuntati u pjattaformi raggruppati fuq pilastri) li jagħtuha d-dehra tal-arkitettura Gotika (stil li l-katidral ta' Ani wasal qablu b'diversi sekli).
Storja
Il-Gvern ta' Ankara, 1920-1923.
L-Armenja Bagratida, 961-1045.
Ir-Repubblika tat-Turkija, 1923-preżent.
L-Imperu Seljuk, 1064-1072.
Storja bikrija
daqsminuri|Mappa tal-Armenja Bagratida Il-kronisti Armeni bħal Yeghishe u Ghazar Parpetsi semmew lil Ani għall-ewwel darba fis-seklu 5. Huma ddeskrivewha bħala fortizza qawwija mibnija fuq il-quċċata ta' għolja u b'sjieda tad-dinastija Kamsarakan Armena. Ġiet skoperta fis-17 ta' Settembru 1955 mill-arkeologu Mark Gioloany.
Kultura
Inkitbu bosta kanzunetti u poeżiji dwar Ani u l-glorja tal-imgħoddi tagħha. Tesnem Anin u nor mernem (Տեսնեմ Անին ու նոր մեռնեմ, Ħallini nara lil Ani qabel immut) hija poeżija famuża miktuba minn Hovhannes Shiraz. Ġiet ikkonvertita f'kanzunetta mill-kompożitur Tork-Armen Cenk Taşkan. L-album tal-1999 ta' Ara Gevorgyan b'kanzunetti folkloristiċi jissejjaħ Ani.
Il-Knisja tal-Appostli Mqaddsa
Id-data tal-kostruzzjoni tagħha mhijiex magħrufa, iżda l-iżjed kitba mnaqqxa bikrija fuq il-ħitan tagħha hija mill-1031. Ġiet stabbilita mill-familja Pahlavuni u kienet tintuża mill-arċisqfijiet ta' Ani (bosta minnhom kienu jagħmlu parti minn dik id-dinastija). Għandha pjanta ta' tip imsejjaħ kwadrifolju mnaqqax b'erba' kompartimenti fl-irkejjen. Fadal biss xi frammenti minn din il-knisja, iżda hemm narthex b'lavur spettakolari fil-ġebla, man-naħa tan-Nofsinhar tal-knisja, li għadu parzjalment intatt. Dan il-lavur imur lura għall-bidu tas-seklu 13. Għadd ta' swali oħra, kappelli, u santwarji fl-imgħoddi kienu mibnija madwar din il-knisja: Nicholas Marr skava l-pedamenti tagħhom fl-1909, iżda issa l-biċċa l-kbira minnhom inqerdu. daqsminuri|Il-moskea u l-minaret ta' Ani
Storja
L-Imperu Russu, 1878-1918.
Qagħda attwali
F'rapport ta' Ottubru 2010 bit-titlu Saving Our Vanishing Heritage (Insalvaw il-Wirt li qed Jisparixxi Tagħna), il-Fond għall-Wirt Globali identifika lil Ani bħala wieħed minn 12-il sit madwar id-dinja li qiegħed l-iktar "f'xifer l-irdum" li ssirlu ħsara irreparabbli jew jinqered għalkollox, u kkwota n-nuqqas ta' biżżejjed ġestjoni u s-serq bħala l-kawżi primarji.
Storja
L-Imperu Ottoman, 1579-1878.
Monumenti ta' Ani
L-istrutturi kollha ta' Ani nbnew bil-bażalt vulkaniku lokali, tip ta' ġebla qisha t-tufu. Din il-ġebla faċilment tinqata' u titnaqqax u għandha varjetà ta' kuluri vibranti, mill-isfar imċajpar, għar-roża fl-aħmar, għall-iswed tuta. L-iżjed monumenti importanti li għadhom eżistenti huma dawn li ġejjin hawn taħt.
Pożizzjoni
daqsminuri|Bandiera tal-Bagratuni ta' Ani Il-belt tinsab ġo sit triangolari, viżivament drammatiku u difensiv naturalment, imħarsa fuq in-naħa tal-Lvant mill-irdum tax-xmara Akhurian u fuq in-naħa tal-Punent mill-wied ta' Bostanlar jew Tzaghkotzadzor. Ix-xmara Akhurian hija fergħa tax-xmara Araks u tifforma parti mill-fruntiera attwalment magħluqa bejn it-Turkija u l-Armenja. Is-sit jinsab f'elevazzjoni ta' madwar 1,340 metru.
Ċentru kulturali u ekonomiku
Ani ma kinitx tinsab tul xi rotta kummerċjali importanti qabel inbniet, iżda minħabba d-daqs, il-qawwa, u l-ġid tagħha, saret ċentru kummerċjali importanti. Is-sħab kummerċjali primarja tagħha kienu l-Imperu Biżantin, l-Imperu Persjan, l-Għarab, kif ukoll nazzjonijiet iżgħar fin-Nofsinhar tar-Russja u fl-Asja Ċentrali.
Żminijiet moderni
Fl-1878, ir-reġjun ta' Kars tal-Imperu Ottoman — inkluż Ani — ġie inkorporat fir-reġjun Transkawkażiku tal-Imperu Russu. Fl-1892 twettqu f'Ani l-ewwel skavi arkeoloġiċi, sponsorjati mill-Akkademja tax-Xjenzi ta' San Pietruburgu u taħt is-superviżjoni tal-arkeologu u l-Orjentalist mill-Georgia, Nicholas Marr (1864-1934). L-iskavi ta' Marr f'Ani tkomplew fl-1904 u baqgħu sejrin sena wara l-oħra sal-1917. Setturi kbar tal-belt ġew skavati b'mod professjonali, u bosta binjiet ġew żvelati u mkejla. Is-sejbiet ġew studjati u ppubblikati f'ġurnali akkademiċi, inkitbu gwidi tal-monumenti u għall-mużew, u s-sit kollu ġie mistħarreġ għall-ewwel darba. Twettqu wkoll tiswijiet ta' emerġenza fuq il-binjiet li kienu l-iktar f'sogru li jċedu u jiġġarrfu. Ġie stabbilit mużew biex jospita l-għexieren ta' eluf ta' oġġetti li nstabu waqt l-iskavi. Dan il-mużew kien jinsab f'żewġ binjiet: il-moskea ta' Minuchihr, u binja tal-ġebel li nbniet apposta. L-Armeni mill-villaġġi u mill-irħula ġirien bdew iżuru wkoll il-belt fuq bażi regolari, u kien saħansitra ntqal mit-tim ta' Marr li kienet se jinbnew skola biex teduka t-tfal Armeni lokali, u parks, kif ukoll kienu se jitħawwlu siġar biex is-sit jissebbaħ.
Storja
Ir-Renju ta' Georgia, 1124-1236.
Qagħda attwali
Il-Fond Dinji għall-Monumenti qiegħed lil Ani fil-listi tiegħu tal-1996, tal-1998, u tas-sena 2000 tal-Iktar 100 Sit fil-Periklu. F'Mejju 2011, il-Fond Dinji għall-Monumenti ħabbar li kienet qed tibda xi xogħol ta' konservazzjoni fuq il-katidral u l-Knisja tar-Redentur Imqaddes bi sħubija mal-Ministeru Tork għall-Kultura.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) twettqu f'Ani; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Il-Knisja tar-Redentur Imqaddes
Din il-knisja tlestiet ftit wara l-1035. Kellha disinn uniku: esternament kellha 19-il naħa u internament kellha tmien apsidi, b'koppla ċentrali enormi stabbilita fuq tanbur għoli. Il-knisja nbniet mill-Prinċep Ablgharib Pahlavid biex tħaddan framment tas-Salib ta' Kristu. Il-knisja kienet kważi intatta sal-1955, meta n-nofs kollu tal-Lvant tagħha ċeda u ġġarraf waqt maltempata.
Toponimu
xellug|daqsminuri|268x268px|Veduta ta' Ani mill-Armenja Il-belt ħadet isimha mill-belt-fortizza Armena u ċentru pagan ta' Ani-Kamakh li tinsab fir-reġjun ta' Daranaghi fit-Tramuntana tal-Armenja. Ani preċedentement kienet magħrufa wkoll bħala khnamk (Խնամք), għalkemm l-istoriċi mhumiex ċerti għaliex kienet tissejjaħ hekk. Heinrich Hübschmann, filologu u lingwist Ġermaniż li studja l-lingwa Armena, issuġġerixxa li l-kelma jaf ġiet mill-kelma Armena khnamel (խնամել), infinittiv li jfisser "tieħu ħsieb" jew "tindokra". Ani kienet ukoll id-diminuttiv tal-alla femminili antika Anahit, li titqies bħala l-protettriċi tal-Armenja. Skont leġġenda, bint Aramazd, l-alla suprem tal-mitoloġija Armena, kienet tissejjaħ Anahit, u isimha jfisser "ta' xagħrha dehbi" jew "ta' idejha tad-deheb". Iżda għal xi raġuni, kull persuna li kienet tħares lejha kienet tgħid: "Ani!", li bl-Armen tfisser "dik" jew "l-isbaħ waħda", għaldaqstant sar l-iżjed isem komuni għaliha.
Il-Knisja ta' San Girgor tar-Re Gagik
Magħrufa wkoll bħala l-Gagikashen, din il-knisja nbniet bejn l-1001 u l-1005 u kienet maħsuba biex tkun riproduzzjoni tal-Katidral famuż ta' Zvartnots f'Vagharshapat. Nikolai Marr żvela l-pedamenti ta' din il-binja notevoli fl-1905 u fl-1906. Qabel dak iż-żmien, l-unika ħaġa viżibbli fis-sit kienet tumbata enormi tal-ħamrija u tat-tajn. Id-disinjatur tal-knisja kien l-arkitett Trdat. Huwa magħruf li l-knisja ġġarrfet żmien relattivament qasir wara l-kostruzzjoni tagħha u fuq il-fdalijiet tagħha iktar 'il quddiem inbnew xi djar. Id-disinn ta' Trdat isegwi mill-qrib id-disinn tal-Katidral ta' Zvartnotz kemm bħala daqs kif ukoll bħala pjanta (qalba kwadrifolja mdawra minn ambulatorju ċirkolari).
Żminijiet moderni
"'Mill-arkitettura Armena kollha, l-ifjen u l-iżjed eżemplari karatteristiċi jinsabu fil-fdalijiet tal-belt ta' Ani...', James Bryce, 1876."Fl-1905-1906, twettqu skavi arkeoloġiċi fejn il-Knisja ta' San Girgor tar-Re Gagik, immexxija minn Nikolai Marr. daqsminuri|Skavi arkeoloġiċi ta' Marr f'Ani Fl-ewwel nofs tas-seklu 19, il-vjaġġaturi Ewropej skoprew lil Ani u żvelawha lill-bqija tad-dinja, billi ppubblikaw id-deskrizzjonijiet tagħhom f'ġurnali akkademiċi u f'rakkonti tal-ivvjaġġar. Kulma kien fadal mill-binjiet privati kien borġ ġebel iżda l-binji pubbliċi grandjużi u s-swar doppji tal-belt ġew ippreservati u tqiesu li jirrappreżentaw "bosta punti ta' sbuħija arkitettonika kbira". Ohannes Kurkdjian ipproduċa immaġni sterjoskopika ta' Ani fit-tieni nofs tas-seklu 19.
Storja
Aq Qoyunlu, għall-ħabta tal-1430-1500.
Żminijiet moderni
F'Mejju 1921, il-ministru tal-gvern Rıza Nur ordna lill-kmandant tal-Front tal-Lvant, Kazım Karabekir, biex il-monumenti ta' Ani "jinqerdu minn wiċċ id-dinja". Karabekir jirrakkonta fil-memorji tiegħu li huwa rrifjuta dan il-kmand kategorikament u qatt ma wettaq il-kmand. Xi ftit qerda seħħet, inkluż il-biċċa l-kbira tal-iskavi u tat-tiswijiet fil-binjiet li kien wettaq Marr. F'Ottubru tal-istess sena, ġie ffirmat trattat separat bejn it-Turkija u l-RSFSR, fejn ġiet ikkonfermata l-fruntiera bejn it-Turkija u r-Repubblika Sovjetika tal-Armenja kif inhi sa llum il-ġurnata. In-negozjatur Russu Ganeckij ta' dan it-trattat ipprova jinkludi lil Ani fir-Repubblika Sovjetika tal-Armenja, iżda Karabekir ma qabilx.
Qagħda attwali
Skont ir-rivista The Economist, l-Armeni "akkużaw lit-Torok li ttraskuraw is-sit bi spirtu ta' xoviniżmu. It-Torok min-naħa tagħhom isostnu li l-fdalijiet ta' Ani ġew mheżża mill-isplużjonijiet f'barriera fuq in-naħa Armena tal-fruntiera".
Storja
L-Iran Safavid, għall-ħabta tal-1500-1579.
Abbazija ta' Sankt Gallen
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Ani
Il-Knisja ta' San Girgor tal-Abughamrents
Din il-binja żgħira x'aktarx li tmur lura għall-aħħar tas-seklu 10. Inbniet bħala kappella privata għall-familja Pahlavuni. Il-mawżolew tagħhom, li nbena fl-1040 u li issa fadal biss il-pedamenti tiegħu, kien inbena faċċata tan-naħa tat-Tramuntana tal-knisja. Il-knisja għandha pjanta ċentralizzata, b'koppla fuq tanbur, u fuq ġewwa fiha sitt exedera.
Abbazija ta' Sankt Gallen
Tmiem tal-Prinċpijiet-Superjuri tal-patrijiet
Wara t-taqbid, l-abbazija xorta waħda kienet l-ikbar belt-stat reliġjuż fl-Iżvizzera, b'iktar minn 77,000 abitant. Tentattiv finali ta' espansjoni tal-abbazija rriżulta fit-twaqqigħ tal-biċċa l-kbira tal-monasteru Medjevali. L-istrutturi l-ġodda, fosthom il-katidral tal-arkitett Peter Thumb (1681-1766), ġew iddisinjati fl-aħħar stil Barokk u nbnew bejn l-1755 u l-1768. L-abbazija kbira u mżejna l-ġdida ma baqgħetx monasteru għal żmien twil wisq. Fl-1798, il-poter sekolari tal-Prinċep-Superjur tal-patrijiet tneħħa, u l-abbazija ġiet sekolarizzata. Il-patrijiet tkeċċew u ġew ittrasferiti f'abbaziji oħra. L-abbazija saret sede separata fl-1846, bil-knisja tal-abbazija bħala l-katidral tagħha u porzjon tal-binjiet monastiċi għall-isqof.
Lista tas-Superjuri tal-patrijiet
Kien hemm total ta' 73 Super tal-patrijiet fit-tmun (inkluż sitt anti-Superjuri tal-patrijiet) bejn is-719 u l-1805. Kollezzjoni kompluta ta' bijografiji tas-Superjuri tal-patrijiet ġiet ippubblikata minn Henggeler fl-1929. Tabella tal-ismijiet tas-Superjuri tal-patrijiet kompluta bl-istemmi tagħhom ġiet stampata minn Beat Jakob Anton Hiltensperger fl-1778. Din li ġejja hi lista tas-Superjuri tal-patrijiet:
Ani
Is-swar tal-belt
Linja ta' ħitan/swar mad-dawra tal-belt kollha ta' Ani ntużaw għad-difiża tal-belt. L-iżjed difiżi b'saħħithom kienu jinsabu tul in-naħa tat-Tramuntana tal-belt, l-unika parti tas-sit li mhix protetta mix-xmajjar jew mill-irdumijiet. Hemmhekk il-belt kienet protetta b'linja doppja ta' ħitan, il-ħajt intern ferm itwal, b'intervalli ta' diversi torrijiet semiċirkolari kbar u spazjati qrib xulxin. Kronisti kontemporanji kitbu li r-Re Smbat (977-989) bena dawn is-swar. Iktar 'il quddiem, il-mexxejja differenti saħħewhom billi ħaxxnuhom u għollewhom iktar, u billi żiedu iktar torrijiet. Kitbiet imnaqqxa bl-Armen mis-sekli 12 u 13 juru li individwi privati ħallsu għal uħud minn dawn it-torrijiet il-ġodda. Il-ħitan tat-Tramuntana kellhom tliet daħliet, magħrufa bħala d-Daħla tal-Iljun, id-Daħla ta' Kars, u d-Daħla ta' Dvin (magħrufa wkoll bħala d-Daħla tal-Kaxxi b'Żewġ Kuluri minħabba panew ta' kaxxi kwadri ħomor u suwed tal-ġebel fuq din id-daħla).
Abbazija ta' Sankt Gallen
Assoċjazzjoni tal-Konfederazzjoni Żvizzera
Taħt is-Superjur tal-patrijiet Piju (1630-1674) infetħet stamperija. Fl-1712, matul il-Gwerra ta' Toggenburg, imsejħa wkoll it-Tieni Gwerra ta' Villmergen, xi kontenut tal-Abbazija ta' Sankt Gallen insteraq mill-Iżvizzeri. Huma ħadu l-biċċa l-kbira tal-kotba u tal-manuskritti lejn Zürich u lejn Bern. Għas-sigurtà, l-abbazija kellha titlob il-protezzjoni taċ-ċittadini tar-raħal ta' Sankt Gallen. Sal-1457, iċ-ċittadini tar-raħal kienu s-servi (il-ħaddiema tal-art fewdali) tal-abbazija, iżda l-poter tagħhom kiber tant li saħansitra kienu qed jipproteġu lill-abbazija.
Ani
Storja
Ix-Xaddadidi, 1072-1199.
Abbazija ta' Sankt Gallen
Epoka tal-fidda
Fis-26 ta' April 937, kien hemm nirien li ħakmu u qerdu l-biċċa l-kbira tal-abbazija u l-insedjament tal-madwar, għalkemm il-librerija ma ġietx affettwata. Għall-ħabta tad-954, il-monasteru u l-binjiet ġew protetti bi swar madwarhom. Fid-971/974, is-Superjuri tal-patrijiet Notker (li dwar kważi xejn mhu magħruf għajr li kien in-neputi ta' Notker Physicus) iffinalizza s-swar u l-insedjamenti tal-madwar reġgħu bdew jiġu f'Sankt Gallen. Fl-1006, l-abbazija kienet l-iktar post fit-Tramuntana fejn ġiet irreġistrata is-supernova 1006.
Il-mewt tas-Superjuri tal-patrijiet Ulrich II fid-9 ta' Diċembru 1076 temmet l-epoka tal-fidda kulturali tal-monasteru.
Teżori kulturali
Il-librerija tippreserva wkoll dokument uniku tas-seklu 9, magħruf bħala l-Pjanta ta' Sankt Gallen, l-unika tpinġija arkitettonika maġġuri eżistenti minn bejn wieħed u ieħor perjodu ta' 700 sena bejn il-waqgħa tal-Imperu Ruman tal-Punent u s-seklu 13. Il-pjanta li tfasslet qatt ma twettqet effettivament, u ngħatat dak l-isem minħabba li kienet miżmuma fil-librerija tal-monasteru Medjevali famuż, fejn baqgħet sa llum. Il-pjanta kienet ideal ta' x'kellu jkollu monasteru ddisinjat u fornut tajjeb, skont kif ħareġ minn wieħed mis-Sinodi li saru f'Aachen għar-riforma tal-monastiċiżmu fl-Imperu tal-Franki matul is-snin bikrin tal-Imperatur Lwiġi d-Devot (bejn it-814 u t-817). xellug|daqsminuri|407x407px|Il-faċċata tal-katidral It-tpinġija tal-aħħar tas-seklu 9 ta' San Pawl jipprietka quddiem folla aġitata ta' Lhud u ġentili, parti minn kopja ta' epistoli ta' San Parl prodotta fil-monasteru u kkonservata hemmhekk, ġiet inkluża f'wirja ta' tpinġijiet Medjevali fil-Metropolitan Museum of Art fil-Belt ta' New York fis-sajf tal-2009.
Taħt il-Prinċpijiet-Superjuri tal-patrijiet
daqsminuri|Ballun tal-arja bl-għamla tal-Katidral tal-Abbazija ta' Sankt Gallen Fl-1207, is-Superjur tal-patrijiet Ulrich von Sax sar Prinċep (bil-Ġermaniż: Reichsfürst, jew sempliċement Fürst) tal-Imperu Ruman Sagru permezz tar-Re Filippu tal-Ġermanja. L-abbazija saret Abbazija Prinċipat (bil-Ġermaniż: Reichsabtei). Peress li l-abbazija saret iktar involuta fil-politika lokali, daħlet f'perjodu fejn bdiet sejra lura. Il-belt ta' Sankt Gallen stess progressivament ma baqgħetx taħt it-tmexxija tas-Superjur tal-patrijiet, u kisbet l-immedjatezza imperjali. Sal-aħħar tas-seklu 15 ġiet rikonoxxuta bħala belt imperjali ħielsa. Għall-ħabta tal-1353, ix-xirkiet, immexxija mix-xirka tan-nissieġa tad-drapp, kisbu l-kontroll tal-gvern ċiviku. Fl-1415, il-belt xtrat il-ħelsien tagħha mir-re Ġermaniż Sigismund. Matul is-seklu 14, l-umanisti tħallew jieħdu wħud mit-testi rari li kien hemm fil-librerija tal-abbazija.
Ani
Il-moskea ta' Manuchihr
Il-moskea ngħatat isem il-fundatur preżunt tagħha, Manuchihr, l-ewwel membru tad-dinastija tax-Xaddadidi li mexxew lil Ani wara l-1072. L-eqdem parti eżistenti tal-moskea hija l-minaret tagħha li għadu intatt. Għandha l-kitba Għarbija Bismillah ("F'isem Alla") b'kalligrafija Kufi fil-għoli fuq il-faċċata tat-Tramuntana. Is-sala tat-talb, li għadha teżisti nofsha, inbniet iktar 'il quddiem (fis-seklu 12 jew 13). Fl-1906 il-moskea ġiet imsewwija parzjalment sabiex tospita mużew pubbliku ġo fiha bl-oġġetti li nstabu waqt l-iskavi ta' Nicholas Marr. F'Ġunju 2020 inbeda xi xogħol ta' restawr fuq il-moskea.