cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konfoffa tal-ilsiera kontra l-Ordni ta' San Ġwann (1749)
Kif inkixef il-pjan
Biss, il-konfoffa nkixfet xi jiem qabel b'inċident li seħħ fil-ħanut tax-xorb li kien hemm qrib il-Barrakka ta' Isfel, fejn kien il-ħabs tal-ilsiera. Lejla waħda, f'dan il-ħanut iltaqgħu żewġ Mislimin Torok ma' ċertu Giacomo Cassar, imlaqqam l-Armenjan. Dawn ippruvaw jipperswaduh biex jieħu sehem f'din il-konfoffa. Biss dan ma riedx anki jekk stess damu jiffitawh. F'mument minnhom inqaa argument sħun u ġlieda bejniethom. Wara li s-sitwazzjoni kkalmat u l-isiera Torok telqgħu 'l hinn, sid il-ħanut, Ġużeppi Cohen ried ikun jaf x'ġara. Bil-mod il-mod irnexxielu jiskopri mingħand Cassar x'kienet il-biċċa. Cohen mar il-Palazz biex jinforma l-awtoritajiet b'dan il-komplott.
Ir-riżultat
thumb|xellug|150px|Lwiġi XV ta' Franza Wara li sema’ dan l-istorja dwar il-pjan li l-Mustafa Paxa kien qed iħejji, Pinto mill-ewwel bagħat jarresta lill-ilsiera Misilmin kollha involuti, u bdew l-interrogazzjonijiet bit-torturi. Mill-ewwel skoprew li Mutafa Paxa kien il-perċimes. Minn 150 li ġew interrogati. 4 minnhom mietu waqt it-torturi, jew qatlu lilhom infushom. Tmienja u tletin skjav intbagħtu għall-mewt, jew fuq il-forka, fejn wara inqatgħetilhom rashom, u ġisimhom inħaraq, jew inkella ħaduhom fil-port fejn ġisimhom kien sglugat min-nies minn dirgħajhom marbuta ma' ħbula minn fuq id-dgħajjes.
Pinto ma azzardax jagħmel l-istess lil Mustafa Paxa' għax dan kien taħt il-protezzjoni tar-Re ta' Franza. Il-Gran Mastru kiteb lir-Re hekk:
Tal-parti tiegħu fil-kxif tal-komplott, il-Gran Mastru Pinto ta lil Cohen somma flus dar fi Triq il-Merkanti, Valletta.
Din ma kienetx l-ewwel komplott ta' rewwwixta tal-ilsiera li seħħet f'Malta. Fl-1631 kien sar komplott ieħor mill-ilsiera.
Bibliografija
Testa, Carmelo, The Life and Times of Grand Master Pinto. Midsea Books, 1989.
Thake, Robert, Patriotism, Deception and Censorship - De Soldanis and the 1751 Account of the Uprising of the Slaves. BDL Publishing. 2013.
Wettinger, Godrey, Slavery in the Islands of Malta and Gozo ca. 1000 - 1812. Publishers Enterprises Group. 2002.
Zammit, William, Kissing the Gallows. BDL Publishing. 2016.
Ħoloq esterni
Marsamxett with Fort Manoel and Dragut Point, across St Andrew’s Bastion, from the Auberge d’Allemagne records an historical event: in 1748 the Christian slaves of the Pasha of Rhodes’ galley (The Rhodes Wolf) had mutinied and, under the leadership of the Moorish slave, Qara Mehmet, imprisoned the Pasha and his officers. Pullicino’s painting shows the Pasha’s galley arriving in Valletta harbour, to be received by celebrating crowd of knights and citizens, followed closely by the Captain-General of the Order’s galley. The Turkish flag has been furled and the Order of Saint John’s flag hoisted in its place, while on the main deck we can clearly see the figure of the Pasha with his white turban – he was released into the custody of the French and ultimately ransomed.
Martin Heidegger
Martin Heidegger (twieled fis-26 ta' Settembru 1889 – miet fis-26 ta' Mejju 1976) kien filosfu influwenti Ġermaniż. L-iktar xogħol magħruf tiegħu, Essri u Żmien, hu ġeneralment meqjus fost l-iktar xogħlijiet filosofiċi importanti tas-seklu 20. Heidegger jibqa' karattru kontroversjali minħabba l-involviment tiegħu man-Naziżmu.
Ħajja u filosofija
thumb|Il-Mesmerhaus f'[[Meßkirch, fejn trabba Heidegger]] thumb|Il-lapida ta' Martin Heidegger f'Meßkirch Heidegger sostna li l-filosofija tal-Punent, sa minn żmien Platun, ma fehmitx l-essri, u kellha tendenza li tindirizza l-mistoqsija tal-essri f'termini singolari, jiġifieri xi jfisser li xi ħaġa tkun, flok xi jfisser l-essri nnifsu.
Heidegger kien jemmen li l-istudji kollha li saru fuq l-essri ffukaw fuq entitajiet partikulari u l-karattri tagħhom, jew minflok ittrattaw l-essri nnifsu bħala entità, jew sustanza b'karattru. Heidegger għalhekk issuġġerixxa li l-metodu filosofiku għandu jiġġedded, permezz ta' proċess li jeżamina l-istorja tal-filosofija nfisha.
Heidegger sostna li dan in-nuqqas ta' fehma, sa minn żmien Platun, ħalla l-marka tiegħu fuq kull stadju tal-filosofija tal-Punent. Dak kollu li nifhmu, mill-mod kif nitkellmu sal-idea tas-"sens komun", hu sensibbli għal żbalji minħabba żbalji fundamentali dwar in-natura tal-essri. Dawn l-iżbalji joħorġu fit-termini li ntużaw fl-istorja tal-filosofija — ir-realtà, il-loġika, Alla, l-għarfien, il-preżenza, eċċ. Lejn l-aħħar tal-filosofija tiegħu, Heidegger argumenta li dan jaffettwa b'mod profond il-mod kif il-bniedem jidentifika ruħu mat-teknoloġija moderna.
Ix-xogħol ta' Heidegger kien influwenti ħafna fuq il-filosofija, it-teoloġija, u l-umanitajiet. Fil-filosofija, ix-xogħol ta' Heidegger kien kruċjali fl-iżvilupp tal-eżistenzjaliżmu, l-ermenewtika, id-dekostruzzjoni, il-postmoderniżmu, u l-filosofija kontinentali. Filosfi importanti bħal Karl Jaspers, Leo Strauss, Ahmad Fardid, Hans-Georg Gadamer, Jean-Paul Sartre, Emmanuel Lévinas, Hannah Arendt, Maurice Merleau-Ponty, Michel Foucault, Richard Rorty, u Jacques Derrida kollha analizzaw ix-xogħlijiet ta' Heidegger.
Heidegger jibqa' jissemma wkoll għall-appoġġ li wera għan-Naziżmu, u kien membru tal-Partit Nazzjonali Soċjalista Ġermaniż (NSDAP) mill-1933 sa Mejju tal-1945. Dawk li jappoġġjawh, b'mod speċjali Hannah Arendt, iħarsu lejn dan is-sostenn bħala żball personali, irrilevanti għall-filosofija tiegħu. Kritiċi bħall-eks studenti tiegħu Emmanuel Lévinas u Karl Löwith sostnew li l-appoġġ ta' Heidegger għan-Naziżmu kien immorali u jixhed żbalji fundamentali fil-ħsieb tiegħu.
Ottubru
Ottubru huwa l-għaxar xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan u wieħed minn seba' xhur Gregorjani b'tul ta' 31 ġurnata. It-tmien xahar fil-kalendarju antik Ruman, Ottubru ħa ismu (mil-Latin octo li tfisser "tmienja") meta Jannar u Frar kienu miżjuda.
Ottubru huwa s-soltu assoċċjat mal-istaġun tal-ħarifa fl-emisferu tat-Tramuntana u r-rebbiegħa fl-emisferu ta' Nofsinhar. Dan ix-xahar jibda fl-astroloġija tropikali oċċidentali fis-sinjal tal-Miżien u jispiċċa f'dak tal-Iskorpjun. Astronomikament, ix-xemx tibda attwalment fil-kostellazzjoni tal-Verġni u tispiċċa fil-kostellazzjoni tal-Miżien.
Ottubru jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal Jannar fi snin komuni.
Avvenimenti f'Ottubru
thumb|180px|Ottubru, illustrazzjoni minn Très riches heures du duc de Berry
Euarchontoglires
Euarchontoglires huwa superordni ta' mammiferi plaċentati bbażat fuq analiżi ta' sekwenzi ġenetiċi molekulari u fuq dati preżenti/assenti ta' retrotranspożji. Dan is-superordni qiegħed klassifikat, fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria u fl-infraklassi Eutheria.
L-Euarchontoglires probabbilment infired mis-superordni Laurasiatheria bejn 85 u 95 miljun sena ilu matul il-Kretaċju. Din l-ipoteżi hija sostnuta kemm minn fossili kif ukoll minn evidenza molekulari.
Sinonimi
"Supraprimates" huwa sinonimu jew l-istess bħal, u jirreferi, għas-superordni Euarchontoglires.
Ħin barrani
Il-ħin supplementari hu perjodu miżjud f'xi logħob tal-futbol jekk l-iskor jibqa' pari fl-aħħar tal-ħin normali.
Il-ħin supplementari jintlagħab biss jekk il-logħba jkollha bżonn rebbieħ ċert, eż. f'kampjonat eliminatorju fejn tim wieħed biss irid jikkwalifika għall-fażi ta' wara. Fil-futbol professjonali jintlagħbu 30 minuta ta' ħin miżjud, li jkunu maqsuma f'żewġ perjodi ta' ħmistax-il minuta kull taqsima. Imma, mhux il-kompetizzjonijiet kollha jinkludu din is-sistemà ta' ħin miżjud; eżempju, il-CONMEBOL storikament qatt ma wżaw il-ħinijiet supplementari f'ebda kompetizzjoni li kienet torganizza, bħal Copa Libertadores (illum, din tuża l-ħin supplementari biss fil-partita finali tal-kompetizzjoni).
Il-ħin supplementari m'għandux ikun konfuż mal-ħin miżjud mir-referì f'kull perjodu minħabba telf ta' ħin għas-sostituzzjonijiet, xi plejers li jkunu weġġgħu jew xi tip ta' telf ta' ħin ieħor.
Awstralja
In-Awstralja hi nazzjon fl-Oċeanja, li tikkonsisti 10 stati u t-territorji, magħmul l-kontinent Awstraljan, gżira Tasmanja u ħafna gżejjer żgħar oħra.
Sataniżmu
Is-Sataniżmu jista’ jirreferi għal numru ta’ twemminijiet, jiddependi fuq min juża it-terminu u f’liema kuntest. Użu komuni tal-kelma ġeneralment jirreferi għall-adorazzjoni ta’ Satana kif inhu mifhum fil-kuntest Nisrani, jew il-prattika tal-maġija ritwalistika.
Ġeneralment, il-kelma Sataniżmu hija użata minn studjużi biex jiddeskrivu għadd ta twemminijiet u prattiċi spiritwali; l-aktar tnejn sinjifikanti huma Sataniżmu LaVeyan (jew Sataniżmu Reliġjuż) u Sataniżmu Teistiku. Kull Satanist jemmen li il-forma ta’ Sataniżmu li minha hu jagħmel parti hi il-veru tip ta’ Sataniżmu, u jsejjaħ lilu nnifsu Satanist, mingħajr l-użu tal-suffiss kif preżentat fuq dan l-artiklu.
Sataniżmu LaVeyan
Fis-Sataniżmu LaVeyan, is-Satanist ma jadurax lil Satana fis-sens teistiku, imma jieħu rwol ta’ l-avversarju tat-twemminijiet spritwali. It-terminu Satanist LaVeyan, jew Satanist simboliku jew reliġjuż, huwa wżat minn Satanisti oħra biex jirreferu għal min isegwi il-kitbiet tal-fundatur tal-Knisja ta’ Satana, Anton Szandor LaVey, u is-suċċessuri tiegħu, bħal Peter H. Gilmore.
It-twemmin, jew aħjar il-prattiċi, konnessi ma’ din is-sistema m’humiex relatati ma’ l-ebda reliġjon jew fidi oħra, u jinkludu elementi minn filosofija edonista, oġġettivista, Nietzscheana, u ateiżmu. Il-membri jħossu li huma liberi li jissodisfaw il-bżonnijiet materjali responsabbilment, jesprimu mħabba u rispett lill-ħbieb u qraba, u jattakkaw l-għedewwa.
Matul iz-żmien, kien hemm għadd ta’ organizzazjonijiet oħra iffundati li jistgħu jitqiesu bħala riformisti tal-Knistja ta’ Satana, b’livelli varji ta’ suċċess. Dawn jistgħu jeskludu sezzjonijiet tat-tagħlim ta’ LaVey, jew jinkludu tagħlim u filosofiji ta’ persuni oħra (bħal Aleister Crowley) f’dik ta’ LaVey. Il-Knisja ta’ Satana tirriġetta dawn il-gruppi.
Sataniżmu Teistiku
Is-Sataniżmu Teistiku, msejjaħ anke sataniżmu spiritwali, jinkludi għadd ta’ gruppi. Xi gruppi jikkunsidraw lilhom infushom bħala Satanisti ta’ veru, filwaqt li gruppi oħra iqisu ir-realta’ bħala suġġettiva u jqisu kwistjonijiet bħal “veru u falz” bħala il-ġenn ta’ fanatici. L-element li jaghqqad il-gruppi kollha taht din it-tikketta hu il-fatt li huma jemmnu f’xi forma ta’ entita’ esterna hekk imnsejha Satana, Luċifru, jew ismijiet ta' xjaten oħra relatati.
Sataniżmu Anti-Kristjan
Waħda mill-verżjonijiet tas-Sataniżmu Teistiku hi dik hekk imsejħa Sataniżmu Anti-Kristjan; dan it-terminu huwa ġeneralment użat minn gruppi ta’ Satanisti Teistici oħra biex jiddistingwu lilhom infushom minn dawn, u aċċettat f’livelli differenti minn gruppi li huma mogħtija din it-tikketta. Gruppi msejħa Satanisti Anti-Kristjani jingħad li jipprattikaw dak li il-Kristjani jgħidu li is-Satanisti jagħmlu, u jqimu dak li il-Kristjani jikkunsidraw bħala l-għadu ta’ Kristu u Alla. Huma jibbazaw il-kunċett ta’ Satana fuq id-deskrizzjoni tiegħu fil-bibbja u kredu Kristjan. Gruppi oħra ta’ Satanisti Teistici ma jaċċettawx il-veżjoni Kristjana ta’ Satana u ix-xjaten, u jibbażaw il-kunċett tiegħu fuq esperjenzi spiritwali u talb.
Luċiferjaniżmu
Luċiferjaniżmu huwa żvilupp riċenti ta’ Sataniżmu li jinkludi elementi minn dak LaVeyan fi twemmin teistiku. L-opinjoni tagħhom ta’ Satana tista’ tinkorpora xi kunċetti minn reliġjonijiet kontemporanji tal-punent, bħal per eżempju l-adorazzjoni tiegħu bħala missier. Jistgħu wkoll jagħtu interpretazzjoniet differenti tal-Bibbja biex jiġġustifikaw il-viżjoni tagħhom.
Sataniżmu f'Malta
Għalkemm m’hemm l-ebda grupp jew setta li ħarget stqarrija pubblika fuq l-eżistenza tagħha, huwa mifhum li is-Sataniżmu huwa prattikat fil-gżejjer Maltin. Bl-għan li tinħoloq kuxjenza, u tigi provduta assistenza għall-Kattoliċi Maltin li jiffaċċjaw problemi relatati mas-Sataniżmu, il-Knisja ħolqot il-Kummisjoni Djoċesana dwar l-Okkult u s-Sataniżmu. Is-suġġett tas-Sataniżmu gie diskuss estensivament fi programmi televisivi bħal Bondi+ u Xarabank, u jingħata importanza fuq forom ta’ media oħra.
Festival tal-Eurovision 2009
Fil-proċedura tal-votazzjoni seħħew xi tibdiliet fosthom l-involviment mill-ġdid tal-ġurija nazzjonali flimkien mat-televotazzjoni, waqt li l-format tas-semifinali baqa' l-istess. Tnejn u erbgħin pajjiż ikkonfermaw il-parteċipazzjoni tagħhom; l-Islovakkja ħabbret ir-ritorn tagħha f'dan il-festival, waqt li San Marino irtiraw minħabba problemi finanzjarji. Il-Latvja u l-Ġeorġja għall-bidu ħabbru l-intenzjoni li jirtiraw, però l-European Broadcasting Union (EBU) stqarret li ż-żewġ pajjiżi kienu se jieħdu sehem. Madanakollu, il-Ġeorġja ddeċidiet li tirtira għal darb'oħra wara li l-EBU irrifjutat il-kanzunetta magħżula wara li kienet tmur kontra r-regoli tal-Konkors.
Il-festival ġie mirbuħ min-Norveġja bi 387 punt, l-ogħla punteġġ fl-istorja tal-Eurovision. Ir-rebħa tan-Norveġja timmarka wkoll l-ewwel rebħa għal pajjiż mill-Punent tal-Ewropa u li kien diġà rebaħ xi darba oħra l-festival, mill-2001, meta matul dawn is-snin il-festival beda jdur fil-pajjiżi tal-Lvant li ħafna minnhom kienu għadhom iduqu l-ewwel rebħa.
F'dan il-festival ukoll kien hemm riżultat pożittiv għar-Renju Unit li spiċċat bl-aktar punti mill-Ikbar Erbgħa waqt li Spanja bl-inqas. Is-sena ta' qabel offriet riżultat oppost.
Impjant
Il-festival sar fir-Russja wara r-rebħa fil-festival tal-2008, li sar f'Belgrad fis-Serbja, mill-kantant Dima Bilan bil-kanzunetta "Believe". Minkejja n-nuqqas ta' ħeġġa li s-sindku ta' Moska wera lejn l-idea li l-konkors jiġi ospitat fil-belt, Vladimir Putin, il-Prim Ministru tar-Russja, eventwalment stqarr li l-festival se jsir f'Moska u ġie propost mill-istazzjon, Channel One, li l-festival isir fl-Olympic Indoor Arena f'Moska. Din il-proposta ġiet evalwata mill-European Broadcasting Union (EBU) u kkonfermata nhar it-13 ta' Settembru 2008.
Lagomorpha
thumb|right|292px|Ras ta' skeletru ta' Liebru Ewropew [[Lepus europaeus]] thumb|right|292px|Snien inċisivi tal-lagomorfi li ma ntiklux ma' l-ikel. i - l-ewwel par ta' inċisivi, i2 - it-tieni par ta' inċisivi fuq wara ta' l-ewwel par, inċisivi tipiċi tal-Lagomorfi. Il-Lagomorfi fis-singular lagomorfu (Grieg "lagos" liebru: + "morphē" forma), li jiffurmaw l-ordni Lagomorpha, huma l-Fniek, il-Liebri u l-Piki. Dawn il-mammiferi plaċentati jinqasmu f'2 familji, il-Leporidae (fniek u liebri) u Ochotonidae (piki).
Festival tal-Eurovision 2009
Disinn viżwali
Ix-xandar ospitu ta' dan il-konkors, Channel One, nhar it-30 ta' Jannar 2009 ippreżenta logo u tema għall-edizzjoni tal-2009. Il-logo hu bbażat fuq "Għasfur Fantaxjentifiku", li jista' jiġi wżat b'ħafna kuluri. Bħal fis-snin preċedenti, il-logo li jintgħażel għal dik l-edizzjoni jitpoġġa ħdejn il-logo ġeneriku ta' din il-kompetizzjoni. Din hi l-ewwel darba mill-2001 li ma sar ebda slogan għal dan il-konkors.
Lagomorpha
L-ispeċijiet lagomorfi jixbħu r-rodituri (l-ispeċijiet tal-ordni Rodenzja) u sas-seklu 20 dawn kienu kklassifikati bħala superfamilja fl-istess ordni. Minn dak iż-żmien 'l hawn il-klassifikazzjoni tagħhom inbidlet u ġew miġbura fl-ordni Lagomorpha għalihom biss. Għal ċertu żmien kien komuni li jitqiesu bħala relatati biss mill-bogħod mar-rodituri u li x-xebħ kien superfiċjali. Madankollu, minn studji ġenetiċi ħareġ li għalkemm huma distinti mir-rodituri, huma relatati fil-qrib sew, wara kollox.
Wikijunior
Il-proġett qed jiżviluppa tliet serje ta' kotba stampati:
Festival tal-Eurovision 2009
Disinn viżwali
Il-palk hu ddisinjat mid-disinjatur minn New York, John Casey, u t-tema tal-palk hu ta' avant-garde komteparanja Russa. Casey, li kien ukoll iddisinja l-palk tal-Festival tal-Eurovision tal-1997 ġewwa Dublin, kien ukoll involut fid-disinn tal-edizzjonijiet tal-1994 u l-1995. Hu spjega li "anke qabel [hu] ma ħadem mar-Russi fit-TEFI Awards f'Moska fl-1998, [hu] kien ispirat mill-perjodu Avant Garde Russu." Sezzjonijiet kbar tal-palk jistgħu jitmexxew, fosthom il-parti ċentrali fit-tond ta' skrins tal-LEDS li jistgħu jitmexxew biex joħolqu effett differenti għal kull kanzunetta.
Wikijunior
Storja
Il-Beck Foundation tkellmet mal-Wikimedia biex tikkreja sett ta' kotba wiki għat-tfal. Il-kunċett kien approvat mill-Board of Trustees tal-Fondazzjoni Wikimedia fis-16 ta' Ottubru, 2004. Wikijunior bdiet fl-24 ta' Ottubru fis-sit tal-Wikimedia minn Danny Wool li kien parti mill-istat tal-Wikimedia.
Festival tal-Eurovision 2009
Format
Diskussjoni fuq il-format tal-Festival tal-Eurovision 2009 seħħet f'Ġunju tal-2008, f'Ateni, il-Greċja. Kien hemm proposta li kienet tikkonsisti mill-pajjiżi tal-"Ikbar Erbgħa" li jitilfu l-post awtomatiku fil-finali tal-edizzjoni tal-2009. Madanakollu, ġie ikkonfermat li l-pajjiżi tal-"Ikbar Erbgħa" se jkomplu awtomatikament jikkwalifikaw għall-finali fl-edizzjoni tal-2009.
Wikijunior
Storja
L-iżvilupp tal-kontenut beda fis-7 ta' Novembru, 2004, fuq Wikibooks, xahar wara li beda. Il-Beck Foundation kienet qed tissaportja dan il-proġett biss fl-ispazju fuq is-server, imma mhux biex tippublika u tiddistribwixxi l-kotba. F'Lulju 2006 kien hemm negozjati biex il-Wikimedia tagħmel verżjoni pprintjata.
Festival tal-Eurovision 2009
Format
Il-festival finali sar fis-16 ta' Mejju 2009 fl-Olympic Indoor Arena f'Moska, fir-Russja, biż-żewġ semifinali jippreċedu l-finali fit-12 u l-14 ta' Mejju. Sebgħa u tletin pajjiż ipparteċipaw fiż-żewġ semifinali tal-konkors, bil-pajjiżi li jiffurmaw l-"Ikbar Erbgħa" (Franza, il-Ġermanja, Spanja u r-Renju Unit) u l-ospitu jikkwalifikaw awtomatikament għall-finali, bil-finali tkun tinvolvi dawn il-pajjiżi flimkien ma' għaxar pajjiżi oħra li kkwalifikaw minn kull semifinali, għal total ta' ħamsa u għoxrin parteċipant.
Wikijunior
Ħoloq Oħra
ويكي الكتب Wikiknihy Wikibooks 維基教科書
Festival tal-Eurovision 2009
Votazzjoni
Bħala tweġiba għat-tgergir kontinwu mill-istazzjonijiet fuq il-votazzjoni politika u dik ġiriena, l-EBU evalwat il-proċedura tal-votazzjoni wżata fil-festival, bil-possibilità ta' bidla fis-sistema għall-2009. L-organizzaturi tal-festival bagħtu kwestjonarju lix-xandara parteċipanti fuq is-sistema ta' votazzjoni, u grupp ta' referenza nkorpora r-risposti fis-suġġerimenti għall-format tas-sena li jmiss. Telewizja Polska (TVP), l-istazzjon Pollakk, issuġġerixxa li ġurija internazzjonali simili għal dik użata fil-Festival tal-Eurovision taż-Żfin 2008 tiġi introdotta fil-Festival tal-Eurovision biex tnaqqas l-impatt tal-votazzjoni bejn il-ġirien u tagħti aktar emfasi fuq il-valur artistika tal-kanzunetta. Ġie ikkonfermat li għall-finali tal-festival, il-voti kollha ta' kull pajjiż se jiġu deċiżi b'kombinazzjoni ta' 50% riżultati tat-televotazzjoni u 50% tal-ġurija nazzjonali. Il-metodu li bih jintgħażlu s-semifinalisti biex jikkwalifikaw għall-finali se jibqa' l-istess, però, b'disa' pajjiżi f'kull semifinali li jgħaddu skont ir-riżultati mill-pubbliku, u l-għaxar wieħed mill-ġurija esperta. Il-ġurija nazzjonali ġiet abolita mill-festival fil-bidu tal-2007, bit-televotazzjoni jsir mandatorju għall-kważi kull parteċipant mill-2003.
Edgar Böhm, direttur tas-settur konċernat ma' dawn l-attivitajiet tal-istazzjon Awstrijakk tal-Österreichischer Rundfunk (ORF), stqarr li l-format tal-2008 b'żewġ semifinali "xorta waħda jinkorpora taħlita ta' kanzunetti li politikament se jiġu favoriti fil-proċess ta' votazzjoni," u "li, sakemm issir linja gwida ċara mill-EBU fuq kif is-semifinali jiġu organizzati, l-Awstrija mhux se tkun parti ta' Moska 2009." Minkejja l-introduzzjoni tal-votazzjoni mill-ġurija fil-finali, l-Awstrija mhux se tirritorna fil-festival tal-2009, imma se xxandar xorta waħda l-finali fuq l-ORF bħalma għamlet fl-2008.
Allokazzjoni tas-semifinali
Nħar il-Ġimgħa 30 ta' Jannar, 2009, saret it-tlugħ tal-poloz biex tiddeċiedi liema pajjiżi se jidhru fl-ewwel jew fit-tieni semifinali. Skont is-sistema adottata s-sena ta' qabel, kull pajjiż kien separat f'sitt urni individwali bbażati fuq il-mudelli ta' votazzjoni fil-festivals preċedenti. Il-poloz saru biex jassiguraw li dawk il-pajjiżi li s-soltu jivvutaw għal xulxin fil-kompetizzjoni ma jipparteċipawx fl-istess semifinali. Barra milli ġie determinat liema pajjiżi se jipparteċipaw fis-semifinali, ġie determinat liema pajjiżi finalisti se jivvutaw f'liema semifinali. Il-Ġermanja, Spanja u r-Renju Unit se jivvutaw fl-ewwel waħda, waqt li Franza u r-Russja se jivvutaw fit-tieni. Il-postijiet fejn se jkantaw il-kantanti u l-mod kif se l-ordni ta' kif se jinqraw il-voti ġie ddeterminat fis-16 ta' Marzu 2009.
Pajjiżi parteċipanti
]] [[Stampa:ESC 2009 Semi-Finals.svg|thumb|300px|right|
]] Wara l-pubblikazzjoni tal-lista finali tal-parteċipanti mill-EBU, tlieta u erbgħin pajjiż ikkonfermaw il-parteċipazzjoni tagħhom fil-festival tal-2009, fosth ir-ritorn wara assenza ta' ħdax-il sena tal-Islovakkja.
Il-Ġeorġja, minkejja li għall-bidu ħabbret li kienet se tirtira mill-konkors bħala protesta għall-poloz esterni tar-Russja fil-konfront tal-gwerra tal-2008 tal-Ossezja t'Isfel, però reġgħet lura mid-deċiżjoni u uffiċjalizzat ir-ritorn tagħha, b'din l-għażla tkun ispirata mir-rebħa li għamlu fil-Festival tal-Eurovision tat-Tfal 2008 u għat-tnax-il punt li r-Russja tathom fl-istess festival. Svante Stockselius, l-iskrutatur tal-EBU għall-Eurovision, qal li n-numru ta' parteċipanti f'Moska jista' jkun wieħed rekord, li jfisser li 44 jew aktar pajjiżi sejrin jikkompetu, però dan ma tantx jidher possibbli.
Diversi għajdut qam dwar il-parteċipazzjoni u r-ritorn ta' San Marino u Monako. Télé Monte Carlo (TMC), l-istazzjon Monegask, ikkonferma li kien hemm xi taħdidiet bejnhom u bejn l-EBU fuq il-possibilità li jerġgħu jirritornaw għall-edizzjoni tal-2009. Fl-istess żmien, xniegħat ħarġu li x-xandar uffiċjali ta' San Marino, Radiotelevisione della Repubblica di San Marino (SMRTV), kien se jirtira uffiċjalment mill-konkors minħabba pożizzjoni xejn sodisfaċenti fl-2008, is-sena debuttanti tagħhom. Minkejja li suċċessivament kienu tal-idea li jieħdu sehem f'Moska, SMRTV kienu sfurzati li jirtiraw minn dan l-avveniment minħabba problemi finanzjarji li waqqfu ċ-ċans għat-tieni parteċipazzjoni.
L-istazzjon tal-Latvja, Latvijas Televīzija (LTV), kien ġie rappuratat li kien mistenni li jirtira mill-konkors, u dan sar tliet ijiem wara l-aħħar ġurnata ta' sottoskrizzjoni. Dan sar minħabba fit-tnaqqis tal-baġit ta' aktar minn 2 miljun Lats mill-baġit tal-LTV, fejn b'hekk ma setgħux iħallsu biex jipparteċipaw. L-LTV ħabbru li nfurmaw lill-EBU fuq il-ħsieb tagħhom li jirtiraw minħabba sempliċiment problemi finanzjarji. L-istazzjon Litwen kien f'diskussjoni mal-EBU biex isib soluzzjoni li jkun jista' jżomm il-pajjiż fil-Euroviison. Fl-20 ta' Diċembru 2008, l-LTV ħabbru li kienu se jirtiraw mill-festival, u li kemm l-EBU u Channel One qablu li ma kienux se jinfurzaw penalizzazzjoni finanzjarja minħabba l-irtirar tard li għamlu mill-festival tal-2009. L-LTV ħabbru fuq il-ħsieb li kellhom fil-parteċipazzjoni għall-edizzjoni tal-2010. Minkejja dan kollu, nhar it-12 ta' Jannar 2009, il-Latvja ikkonfermat li kienet se tieħu sehem.
Semifinali
Tmienja u tletin pajjiż ġew ikkonfermati bħala parteċipanti f'waħda miż-żewġ semifinali tal-konkors. It-tlugħ tal-poloz għas-semifinali saru fit-30 ta' Jannar 2009.
Votazzjoni matul il-finali
Matul il-finali, il-pajjiżi se jħabbru l-voti tagħhom f'din l-ordni:
Tomasz Kuszczak
Tomasz Mirosław Kuszczak (twieled fl-20 ta' Marzu 1982) huwa eks-plejer tal-futbol Pollakk li kien jilgħab bħala gowler.
Kuszczak beda l-karriera tiegħu ma' Śląsk Wrocław fil-Polonja, u suċċessivament ingħaqad mat-timijiet Ġermaniżi ta' KFC Uerdingen 05 u Hertha BSC Berlin, qabel ma' fl-2004 ingħaqad mat-tim Ingliż ta' West Bromwich Albion. Matul is-sajf tal-2006 hu ttrasferixxa mat-tim ta' Manchester United wara staġun mal-ewwel tim ta' West Brom fil-Premiership.
Kuszczak għamel erbatax-il apparenza għat-tim nazzjonali tal-Polonja ta' taħt il-21 sena, u sitt apparenzi mat-tim tal-kbar.
Hertha Berlin
Kuszczak ingħaqad ma' Hertha Berlin fis-sena 2000, u qatta' sena mat-tim tar-riservi qabel ma kien promoss mal-ewwel tim fl-2001. Hu sussegwentament dam tliet staġuni bħala t-tielet għażla ta' gowler mal-klabb, wara Gábor Király u Christian Fiedler, u naqas biex jagħmel apparenza fil-Bundesliga. Hu kien barra mill-kuntratt ma' Hertha u wara ffirma mat-tim ta' West Brom fl-14 ta' Lulju 2004.
West Bromwich Albion
Hu ddebutta mat-tim ta' West Brom fit-18 ta' Settembru 2004 f'logħba tal-Premiership kontra Fulham f'The Hawthorns, li spiċċat pari ta' 1-1. Wara hu lagħab partita tal-League Cup kontra Colchester United fil-21 ta' Settembru 2004 fejn Albion tilfu 1–2.
Kuszczak kien bejn il-lasti f'partita waħda tal-Premier League qabel il-logħba ta' West Brom kontra Manchester United fil-partita ta' qabel tal-aħħar tal-istaġun 2004-05, bil-"Baggies" f'battalja tar-relegazzjoni. Hu għamel prestazzjoni tajba ħafna, fejn issostitwixxa lill-ewwel gowler Russell Hoult li kien weġġa' fl-ewwel taqsima. West Brom spiċċaw pari ta' 1–1, b'Kuszczak jibqa' inbattibli għal 68 minuta fil-grawnd. Din il-prestazzjoni tatu l-ewwel unur tal-Plejer tal-Partita fil-Premiership. Il-ġimgħa ta' wara, fl-aħħar partita tal-istaġun kontra Portsmouth, Kuszczak kellu logħba oħra mpressjonanti, fejn West Brom irnexxielhom jirbħu 2–0, u b'hekk jevitaw ir-relegazzjoni. Fl-2005-06, Kuszczak kien suppost kellu jkun il-gowler riserva ta' Chris Kirkland. B'Kirkland imweġġa, Kuszczak għamel l-ewwel apparenza fil-Premiership ta' dak l-istaġun fit-30 ta' Ottubru 2005, imma ma setax jevita lil Newcastle United milli jirbħu 3–0. Il-prestazzjoni tjiebet, fejn irnexxielu jsir il-gowler tal-ewwel għażla. Din kompliet anki jekk Kirkland kien irritorna mill-uġigħ li kien żammu barra.
Fil-15 ta' Jannar 2006, Kuszczak kellu partita mpressjonati kontra Wigan, fejn għamel intervent importanti fuq Jason Roberts, li ippermetta li West Brom biex jirbħu 1–0.
Fis-7 ta' Lulju 2006, kien konfermat mill-kowċ ta' West Bromwich Albion Bryan Robson li Manchester United urew ix-xewqa li jakkwistaw il-plejer għal madwar £2 miljun. Fit-3 ta' Awwissu, West Bromwich Albion irrifjutaw somma ta' £2.5 miljun flimkien mas-self ta' Giuseppe Rossi, għal Kuszczak. Fl-10 ta' Awwissu 2006, Kuszczak ingħaqad ma' Manchester United fejn il-ftehim kien jinvolvi t-trasferiment tal-gowler ta' tmintax-il sena Luke Steele u d-difensur Paul McShane għal West Brom.
Manchester United
Kuszczak iddebutta fil-Premier League kontra Arsenal fis-17 ta' Settembru 2006 u hu mal-ewwel kiseb ir-rispett ta' diversi partitarji ta' Manchester United hekk kif salva penalty ta' Gilberto Silva. Imma hu, ma setax jipprevjeni l-gowl ta' Emmanuel Adebayor li ta r-rebħa ta' 1–0.
Fit-2 ta' Lulju 2007, Manchester United ħabbar li t-trasferiment sar wieħed permanenti.
Internazzjonali
Kuszczak iddebutta fil-11 ta' Diċembru 2003 kontra Malta, fejn il-Polonja ħarġu 4-0 rebbieħa.
Minħabba l-prestazzjoni tajba ma' West Brown, hu kien imsejjaħ mat-23 plejer li kienu se jieħdu sehem għall-Polonja fit-Tazza tad-Dinja 2006. Madanakollu, Kuszczak kien ir-riserva tal-gowler Artur Boruc u ma lagħbx matul it-turnew.
Laurasiatheria
Laurasiatheria huwa superordni ta' mammiferi plaċentati, fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Eutheria, bi 8 ordnijiet (Artiodactyla, Carnivora, Cetacea, Chiroptera, Erinaceomorpha, Perissodactyla, Pholidota, u Soricomorpha). Dan is-superordni flimkien ma' 3 superordnijiet oħra Afrotheria, Euarchontoglires, u Xenarthra, jiffurmaw l-infraklassi Eutheria.
Russja fil-Festival tal-Eurovision
Ir-Russja ħadet sehem fil-Festival tal-Eurovision sittax-il darba, u f'kull sena mis-sena 2000. Id-debutt tagħha kien fl-1994 wara li r-Russja saret membru tal-EBU. Mill-introduzzjoni tas-semiifnali, ir-Russja, flimkien mal-Bożnija u Ħerżegovina, il-Greċja, ir-Rumanija u l-Ukrajna, hi waħda fost ħames pajjiżi li qatt ma tilfu finali waħda.
Wara li kienet spiċċat darbtejn fit-tieni post u darbtejn oħra fit-tielet, ir-Russja rebħet l-ewwel Eurovision fl-edizzjoni tal-2008. Dima Bilan, li din kienet it-tieni darba tiegħu f'dan il-festival, rebaħ bil-kanzunetta "Believe", biex b'hekk ta l-opportunità lir-Russja sabiex jospitaw l-edizzjoni tal-2009.
Emma Watson
Emma Charlotte Duerre Watson (imwielda nhar il-15 ta' April 1990) hija attriċi, mudella u attivista Ingliża. Imwielda f'Pariġi u trabbiet f'Oxfordshire, Watson attendiet id-Dragon School u tħarrġet bħala attriċi fil-fergħa tal-Arti tat-Teatru Stagecoach ta' Oxford. Bħala tifla, hija telgħet prominenti bl-ewwel rwol professjonali tagħha bħala Hermione Granger fis-serje tal-films Harry Potter, wara li qabel kienet ħadet biss sehem fid-drammi tal-iskola.
Watson dehret ukoll fl-adattament televiżiv tal-2007 tan-novella Ballet Shoes u sellfet il-vuċi tagħha lil The Tale of Despereaux (2008). Wara l-aħħar film ta' Harry Potter, hija ħadet sehem fl-irwoli ta' appoġġ fid-drama My Week with Marilyn (2011), The Perks of Being a Wallflower (2012) u The Bling Ring (2013), għamlet apparenza bħala verżjoni esaġerata tagħha f'This is the End (2013), u ppreżentat it-tifla adottata tal-karattru titulari f’Nah No (2014). Hija kompliet tidħol bħala Belle fil-fantasija mużikali romantika Beauty and the Beast (2017) u Meg March fil-film suċċessiv ta' Little Women (2019), li kien ġie nominat fl-Academy Awards għall-Aħjar Stampa. Ir-rwoli tal-films l-oħra tagħha jinkludu Regression (2015), Colonia (2015), u The Circle (2017).
Mill-2011 sal-2014, Watson għaddiet il-ħin tagħha bejn li taħdem il-films kif ukoll kompliet l-edukazzjoni tagħha - tistudja fl-Università ta' Brown u fil-Kulleġġ Worcester, Oxford. Iggradwat minn Brown bi grad ta' Baċellerat fil-Letteratura Ingliża f'Mejju 2014. Ix-xogħol ta' mmudellar tagħha inkluda kampanji għal Burberry u Lancôme. Hija sellfet ukoll isimha għal linja ta’ ħwejjeġ għall-People Tree. Ġiet onorata mill-Akkademja Brittanika tal-Arti tal-Films u t-Televiżjoni fl-2014, u hi r-rebbieħa tal-Artist Brittaniku tas-Sena. F'dik l-istess sena, hija ġiet maħtura bħala ambaxxatriċi tan-Nazzjonijiet Uniti dwar ir-Rieda Tajba tan-Nazzjonijiet Uniti, u għenet biex tniedi l-kampanja tan-Nazzjonijiet Uniti tan-Nisa HeForShe, li tinkoraġġixxi l-ugwaljanza bejn is-sessi.
Ħajja personali
Watson hija xebba, u fl-2019 iddeskriviet lilha nnifisha bil-frażi maħluqa minnha stess "self-partner". Waqt li kienet qiegħda taħdem fil-film Noah, Watson ġiet mistoqsija dwar il-fidi tagħha, u ddeskriviet lilha nfisha bħala "universalista spiritwali".
Marai Larasi, attivista fil-kwistjoni tal-vjolenza fuq in-nisa, kienet il-mistiedna tagħha għall-75 Premju Globe tad-Deheb fl-2018.
Theria
It-Theria tinkludi fiha kważi l-ispeċi mammiferi kollha eżistenti (l-eċċezjoni huma il-monotremati).
(għal aktar informazzjoni ara l-artikli Metatheria u Eutheria)
Merkurju (mitoloġija)
Fil-mitoloġija Rumana Merkurju huwa l-messaġġier tal-allat, l-alla tal-kummerċjanti u tal-kummerċ. Il-ġenituri tiegħu huma Ġove u Maia, bint it-Titanju Atlas. Għandu għadd ġmielu mill-attributi tal-alla Grieg Hermes. Il-qima lejn Merkurju ġiet introdotta f'Ruma fis-sena 495 qK, meta tempju qrib iċ-ċirklu Maximus ġie ddedikat għalih. Il-15 ta' Mejju huwa l-jum meta jiġi ċċelebrat il-festival tiegħu.
Lista ta' lingwi uffiċjali
Din il-paġna telenka il-lingwi uffiċjali ewlenin tal-pajjiżi tad-dinja. L-asterisk (*) jiddenota il-lingwi li huma uffiċjali f'parti biss mit-territorju (Stati, distretti, provinċji, eċċ.)
L-Ingliż
L-Ingliż huwa l-lingwa uffiċjali ta':
Iċ-Ċiniż
Iċ-Ċiniż (hanyu 汉语 jew 漢語) huwa maqsum f'diversi djaletti, inkluż il-Mandarin (guanhua 官话 jew 官話) li huwa l-lingwa uffiċjali ta':
L-Ispanjol
L-Ispanjol (imsejħa wkoll il-Kastiljan) huwa l-lingwa uffiċjali ta':
Il-Franciż
Il-Franciż huwa l-lingwa uffiċjali ta':
Ir-Russu
Ir-Russu huwa l-lingwa uffiċjali ta':
L-Amazigh
L-Amazigh huwa lingwa uffiċjali ta': L-Amazigh huwa lingwa nazzjonali ta':
L-Armenjan
L-Armenjan huwa lingwa uffiċjali ta':
L-Aymara
L-Aymara huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Bengali
Il-Bengali huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Ġappuniż
Il-Ġappuniż huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Ġermaniż
Il-Ġermaniż huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Grieg
Il-Grieg huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Gwarani
Il-Gwarani huwa lingwa uffiċjali ta':
L-Iżvediż
L-Iżvediż huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Katalan
Il-Katalan huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Kikongo
Il-Kikongo huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Kiswaħili
Il-Kiswaħili huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Kroat
Il-Kroat huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Lingala
Il-Lingala huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Malajan
Il-Malajan huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Mongoljan
Il-Mongoljan huwa lingwa uffiċjali ta':
L-Oċċitan
L-Oċċitan huwa lingwa uffiċjali ta':
L-Olandiż
L-Olandiż huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Persjan
Il-Persjan (farsi) huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Portugiż
Il-Portugiż huwa lingwa uffiċjali ta':
Il-Quechua
Il-Quechua huwa lingwa uffiċjali ta':
Is-Samoan
Is-Samoan huwa lingwa uffiċjali ta':
Is-Serb
Is-Serb huwa lingwa uffiċjali ta':
Is-Sesotho
Is-Sesotho huwa lingwa uffiċjali ta':
Is-Slovakk
Is-Slovakk huwa lingwa uffiċjali ta':
Is-Sloven
Is-Sloven huwa lingwa uffiċjali ta':
It-Taljan
It-Taljan huwa lingwa uffiċjali ta':
It-Tamil
It-Tamil huwa lingwa uffiċjali ta':
It-Tork
It-Tork huwa lingwa uffiċjali ta':
L-Ungeriż
L-Ungeriż huwa lingwa uffiċjali ta':
Oreste Chircop
Karriera operistika
Chircop beda l-karriera operistika tiegħu fl-1945 fir-Radio City Opera House tal-Ħamrun bil-karattru Turiddu fil-Cavalleria Rusticana. Fil-ħames snin ta' wara ħadem mas-60 rwol ta' tenur, ammont li l-ebda tenur ieħor ma qabeż, f'għaxar opri differenti. Huwa kien ikanta l-opra mal-kumpaniji Taljani li kienu jiġu Malta u kanta ma' Tito Gobbi u Maria Caniglia.
Fl-1950 mar l-Ingilterra u kellu partijiet ewlenin ta' tenur mal-Carl Rosa Opera Company, u wara ma' Sadler's Wells (1952) fejn għamilha ta' Turiddu, Mario Cavaradossi u Rodolfo f' Luisa Miller. Huwa deher fuq il-BBC TV bħala Canio f'Pagliacci.
Fl-1954 Chircop għamel id-debutt tiegħu fir-Royal Opera House Covent Garden bħala d-Duka fir-Rigoletto u wara bħala Rodolfo f'La bohème.
The Vagabond King (1956)
Paramount Pictures ta' Hollywood rabtitu b'kuntratt ta' Lm10,000 biex ikanta fil-parti ewlenija ta' François Villon f'The Vagabond King li kien ukoll l-ewwel film musical tiegħu fl-1956. Dan kien l-uniku film ta' Hollywood għal Chircop minkejja li xi kritiċi kienu wissew lil Mario Lanza, li f'dak iż-żmien kien fl-aqwa tiegħu, biex joqgħod attent minn dan ir-rivali ġdid. Oreste ħa sehem flimkien ma' Kathryn Grayson.
L-aħħar snin tal-karriera
Wara The Vagabond King, Chircop kanta l-opra f'Las Vegas u fil-Hollywood Bowl u deher fuq l-NBC TV fil-produzzjonijiet ta' Madame Butterfly, La traviata u Rigoletto. Fl-1958 irritorna Covent Garden u rtira Malta fl-1960 għal raġunijiet ta' saħħa li dak iż-żmien ma ssemmewx. Sentejn qabel miet, fl-1996, Chircop ħareġ double CD album b'41 track ta' opri u kant.
Tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvezja
It-tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvezja jirrappreżenta lill-Iżvezja fil-futbol internazzjonali u hu mmexxi mill-Assoċjazzjoni tal-Futbol tal-Iżvezja. Fis-snin ħamsin it-tim Żvediż kien ikkunsidrat fost l-aqwa fl-Ewropa.
L-Iżvezja pparteċipaw għall-ewwel darba fit-Tazza tad-Dinja fl-1934 bl-aħjar prestazzjoni tkun il-finali mitlufa fl-1950, edizzjoni li ġiet ospitata fl-istess pajjiż. L-Iżvezja rebħet il-midalja tad-deheb fl-Olimpjadi tas-sajf tal-1948 u l-midalja tal-bronż fl-1924 u l-1952.
Storja
L-Isvezja hi tradizzjonalment tim qawwi fil-futbol internazzjonali, bi ħdax-il apparenza fit-Tazza tad-Dinja u tliet midjali fl-Olimpjadi. It-Tim Svediż spiċċa t-tieni fit-Tazza tad-Dinja 1958, meta kien l-ospitu ta' dik l-edizzjoni, fejn tilef 5-2 kontra l-Brażil li kienu rebħu t-Tazza tad-Dinja għall-ewwel darba. L-Isvezja spiċċat fit-tielet post darbtejn (fl-edizzjoni ta' l-1950 u fl-1994). Fl-1938, huma spiċċaw ir-raba'.
Wied Wirdien
daqsminuri|Wied Wirdien (qoxra) Wied Wirdien hu t-tieni Volum fit-triloġija Il-Fiddien, kitba ta' Simon Bartolo u Loranne Vella. Ippubblikat fl-2008 mid-dar tal-pubblikazzjoni Merlin Library Ltd, Wied Wirdien ikompli minn fejn ħalla Sqaq l-Infern, l-ewwel Volum fit-triloġija. Wied Wirdien jagħti ħafna tweġibiet għall-mistoqsijiet li ħalla Sqaq l-Infern, ilaqqagħna għall-ewwel darba mal-Fiddien innifsu, u jintroduċi wkoll xi karattri ġodda filwaqt li jirritornaw il-karattri ta' Sqaq.
L-illustrazzjonijiet ta' fuq il-qoxra u ta' ġewwa l-ktieb huma xogħol l-illustratriċi Lisa Falzon.
Imniedi fl-24 ta' April 2008, bi tnedija spettakolari fejn il-mistednin ma kinux jafu l-lokalità iżda biss li kellhom jiltaqgħu mat-tim f'Sa Maison. Minn hemm, ittieħdu fuq minivanns ħomor (li ġo fihom kien hemm atturi jaqraw xena minn Wied Wirdien li sseħħ proprju ġewwa minivann) sa Bieb il-Belt. Hemmhekk sabu jistennewhom żewġ Immarkati - il-kreaturi parti-umani u parti-annimali li jippopolaw it-triloġija - li mexxewhom tul Triq ir-Repubblika sal-kantina tal-Chiaroscuro Bar fi Strada Stretta.
Hemmhekk, atturi mmexxija mill-awturi Simon Bartolo u Loranne Vella stess taw ħajja lil uħud mix-xeni tal-ktieb. Bħala rigal speċjali għall-mistednin, ittella' wkoll id-dramm/kummiedja Dr Agula, li jissemma f' Wied Wirdien meta Jason u sħabu jmorru proprju l-Belt fil-lejla ta' Halloween biex jaraw dan id-dramm.
It-tielet u l-aħħar ktieb fit-triloġija Il-Fiddien, li jismu Il-Ġnien tad-Dmugħ, ġie ippublikat fil-11 ta' Diċembru 2009.
L-Awturi
Wied Wirdien huwa t-tieni ktieb ta' Simon Bartolo u Loranne Vella. Simon u Loranne jiffurmaw parti mill-grupp teatrali Aleateia.
L-Illustratriċi
L-illustratriċi tal-qoxra ta' Wied Wirdien, u tal-illustrazzjonijiet kollha konnessi mal-ktieb, huma tal-artista Maltija Lisa Falzon.
Sinopsi
X'inhu jiġri f'daqqa waħda? Maltemp u mewt u atmosfera skura. Malta qed tiġi assedjata minn wisq wirdien. U seba' subien ta' l-iskola jmorru fid-direzzjoni ta' Wied Wirdien u jgħibu. Ma jista' jsibhom ħadd.
Jista' jagħmel xi ħaġa l-Magħżul? Kulħadd qed jistenna xi ħaġa kbira mingħand Jason Baldacchino, għax suppost li hu speċjali. Imma hu aktar għandu mistoqsijiet milli tweġibiet f'rasu.
Biex nifhmu min hu jew x'inhu l-Fiddien u kif jagħżel l-Immarkati jkollna mmorru lura għall-1978 biex naraw kif bdew l-affarijiet. Le, aħjar nibqgħu sejrin aktar lura, millennju sħiħ, biex naraw x'ġara wara li Fennimore iżżewweġ lir-Reġina Verdra.
Serbja fil-Festival tal-Eurovision
Is-Serbja daħlet fil-Eurovision għall-ewwel darba bħala pajjiż indipendenti fl-edizzjoni tal-2007. Fil-passat ħadet sehem taħt il-Jugożlavja (mill-1961 sal-1991), ir-Repubblika Federali tal-Jugożlavja (fl-1992) u s-Serbja u Montenegro (mill-2004 sal-2006).
Wied Wirdien
Sinopsi
Fid-dar il-Ħamra qed iseħħu affarijiet strambi: jinxtorob te maġiku, jinstabu profeziji u żrieragħ, u jitkebbsu t-twieqi u l-bibien ... X'inhu jiġri f'daqqa waħda?
Serbja fil-Festival tal-Eurovision
Id-debutt tas-Serbja kienet kanzunetta kantanta minn Marija Šerifović bl-isem ta' "Molitva", li rebħet il-Eurovision b'total ta' 268 punt, fejn irċevew id-dritt li jospitaw l-edizzjoni tal-2008 f'Belgrad. It-tieni daħla waslet minn Jelena Tomašević bil-kanzunetta "Oro", komposta mill-parteċipant preċedenti f'isem is-Serbja u Montenegro u kif ukoll il-preżentatur tas-serata finali Željko Joksimović. Is-Serbja temmew fis-sitt post b'160 punt.
Fl-2009, is-Serbja għażlu lil Marko Kon u Milaan biex jirrapreżentawhom fit-tieni semifinali tal-14 ta' Mejju. Id-dwett naqsu li jaqtgħu passaġġ għall-finali għall-ewwel darba fl-istorja tas-Serbja fil-konkors.
Sal-2011, is-Serbja hija waħda mill-ftit pajjiżi li l-kantanti kollha tagħhom kantaw il-kanzunetti tagħhom bil-lingwa uffiċjali.
Votazzjoni
Is-Serbja tat l-aktar punti lil:
Is-Serbja irċiviet l-aktar punti mingħand:
Moldova
Il-Moldova, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Moldova (Moldovan/Rumen:Republica Moldova) hu pajjiż interkjuż li jinsab fl-Ewropa tal-Lvant bejn ir-Rumanija lejn il-punent u l-Ukrajna lejn it-tramuntana, lvant u n-nofsinhar. Il-belt kapitali hija Chișinău.
Wirt
Il-Moldova kisbet l-indipendenza mill-Unjoni Sovjetika fl-1991. Minn dakinhar, kien hemm moviment biex jerġa' jgħaqqad ir-reġjun mar-Rumanija. Barra minn hekk, l-għaqda ta' Bessarabia mar-Rumanija issa hija mfakkar fil-Jum ta' l-Unjoni ta' Bessarabia mar-Rumanija, li jiġi ċċelebrat kull 27 ta' Marzu. Fir-Rumanija, din il-festa ilha uffiċjali mill-2017. Mhijiex uffiċjali fil-Moldova minkejja t-tentattivi biex tagħmilha, iżda xi unjonisti tal-Moldova jiċċelebrawha xorta waħda. L-istess sitwazzjoni sseħħ fit-Transnistria.
Madankollu, ir-Russja u l-gruppi favur ir-Russja fil-Moldova u l-Ukrajna jsostnu li r-Rumanija okkupat il-Bessarabia permezz ta' intervent militari u li r-reġjun kien “liberat” mill-Unjoni Sovjetika fl-1940.
Okkupazzjoni Sovjetika
L-istatus quo inbidel 22 sena wara, meta, bħala riżultat tal-Patt Molotov-Ribbentrop (l-Artikolu 4 tal-Anness Sigriet tat-Trattat), il-Ġermanja Nażista qablet li ma kellha l-ebda interess fil-Bessarabia, effettivament ċedietha lill-Unjoni Sovjetika. . Fis-26 ta’ Ġunju 1940, wara l-waqgħa tal-alleat tar-Rumanija Franza, ir-Rumanija rċeviet ultimatum mill-Unjoni Sovjetika li titlob l-evakwazzjoni tal-armata u l-amministrazzjoni Rumena minn Bessarabia u n-naħa tat-tramuntana ta' Bucovina, b’theddida impliċita ta’ invażjoni fil-każ ta' nuqqas ta' konformità.Taħt pressjoni minn Moska u Berlin, l-amministrazzjoni u l-armata Rumena kienu mġiegħla jirtiraw minn Bessarabia u Bukovina tat-Tramuntana biex jevitaw il-gwerra. Fit-28 ta' Ġunju 1940, dawn it-territorji ġew okkupati mill-Unjoni Sovjetika. Matul l-irtirar, l-Armata Rumena ġiet attakkata mill-Armata Sovjetika, li daħlet fil-Bessarabia qabel ma l-amministrazzjoni Rumena spiċċat tirtira. Madwar 48,888 suldat u uffiċjal Rumen għebu wara l-irtirar, inklużi 53 vittmi. Fil-każ ta 'diversi diviżjonijiet tal-armata, aktar minn nofs il-persunal kien iddiżertat u kien għażel li jibqa' Bessarabia.
Il-partijiet tan-Nofsinhar u tat-Tramuntana, li l-popolazzjoni tagħhom kienet ftit aktar minn nofs minoranzi etniċi (Ukraini, Bulgari Bessarabian, Ġermaniżi Bessarabian, u Lipovans), ġew trasferiti lill-SSR Ukrain bħala Izmail Oblast u bħala parti minn Izmail Oblast. Chernivtsi. Fl-istess ħin, l-ASSR tal-Moldova, fejn ir-Rumeni etniċi kienu pluralità, ġiet xolta, u ftit inqas minn nofs it-territorju tagħha ngħaqad mat-territorju li kien fadal ta 'Bessarabia biex tifforma l-SSR tal-Moldova, li tmiss mal-Moldova tal-lum. Għalkemm it-truppi Sovjetiċi tkeċċew fl-1941 bl-invażjoni tal-forzi tal-Assi u r-Rumanija reġgħet stabbilixxiet l-amministrazzjoni tagħha, l-Unjoni Sovjetika reġgħet ikkonkwistat u reġgħet annesset iż-żona fi Frar-Awwissu 1944.
Il-politika uffiċjali Sovjetika (1940-1941, 1944-1989) iddikjarat ukoll li r-Rumen u l-Moldova kienu żewġ lingwi differenti, u biex tenfasizza d-distinzjoni, il-Moldova nkiteb bl-użu ta’ alfabett Ċirilliku speċjali (l-alfabett Ċirilliku tal-Moldova), b’differenza mir-Rumen, li fih l-alfabett Ċirilliku Rumen ġie mibdul bl-alfabett Latin Rumen fis-snin sittin tas-seklu l-ieħor.
Rumanija l-Kbir
L-istoriku Bernard Newman, li dam bir-rota madwar ir-Rumanija l-Kbira, iddikjara li m'hemm l-ebda dubju li l-vot irrappreżenta x-xewqa prevalenti f'Bessarabia u li l-avvenimenti li wasslu għall-unifikazzjoni jindikaw li ma kienx "takeover", iżda att volontarju fuq il- parti mill-poplu tiegħu.
Il-Prim Ministru Rumen dak iż-żmien, Alexandru Marghiloman, ammetta madankollu li l-unifikazzjoni kienet deċiża fir-Rumanija, hekk kif il-mexxejja tal-Moldova Daniel Ciugureanu u Ion Inculeț, konxji tan-nuqqas ta’ fiduċja mifruxa fil-gvern Rumen, beżgħu li annessjoni miftuħa twassal għal rivoluzzjonarju. sitwazzjoni.
Fil-ħarifa tal-1919, saru elezzjonijiet ġenerali f’Bessarabia biex jiġu eletti 90 deputat u 35 senatur għall-parlament Rumen – l-Assemblea Kostitwenti. Fl-20 ta' Diċembru 1919, ir-rappreżentanti eletti rratifikaw, flimkien mal-kollegi tagħhom mill-provinċji storiċi l-oħra, l-atti ta' għaqda li kienu ġew approvati mill-Sfatul Țării u l-Kungressi Nazzjonali fit-Transilvanja u l-Bucovina.
Matul it-taħditiet ta' paċi bejn il-potenzi l-kbar u r-Rumanija, fl-1 ta’ Frar, 1919, il-Prim Ministru Ingliż David Lloyd George tkellem ma’ Ion IC Brătianu u, wara li rtirat id-delegazzjoni tal-gvern Rumen, Lloyd George ippropona li t-talbiet Rumeni jiġu analizzati minn kummissjoni territorjali. . li jeżamina l-fatti storiċi, etnografiċi, ġeografiċi, strateġiċi, iżda mhux politiċi. Ġiet iffurmata l-Kummissjoni Territorjali għall-Affarijiet Rumeni, li permezz tagħha r-rappreżentanti tal-Erbgħa Potenzi Kbar ippreżentaw il-proposti tagħhom u ddeċidew il-futur territorjali tar-Rumanija. Il-kummissjoni kienet tikkonsisti minn Clive Day u Charles Seymour (Stati Uniti), Sir Eyre Crowe u Alan Leeper (Renju Unit), André Tardieu u Guy Laroche (Franza), u Giacomo De Martino u l-Konti Luigi Vannutelli-Rey (l-Italja). Matul id-diskussjonijiet, l-unika kwistjoni relatata mar-Rumanija li r-rappreżentanti qablu dwarha kienet li Bessarabia għandha tappartjeni lir-Rumanija. Madankollu, l-Stati Uniti rrifjutat li tiffirma t-Trattat għar-raġuni li r-Russja ma kinitx rappreżentata fil-konferenza. Ir-Russja komunista l-ġdida ma għarfetx il-ħakma Rumena fuq Bessarabia, pożizzjoni li ġiet aċċettata taċitament minn ħafna pajjiżi oħra inkluż l-Istati Uniti.