cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paramurexia
Il-ġeneru Paramurexia huwa wieħed monotipiku u b'hekk jiġbor fih speċi waħda biss (l-ispeċi ta' dan il-ġeneru kienet ikklassifikata fil-ġeneru Murexia għal żmien twil ma' speċi oħra, dan sakemm testijiet morfoloġiċi u ġenetiċi urew li hija distinta jew differenti biżżejjed biex tkun separata u riklassifikata f'ġeneru għaliha waħidha).
Fabrizio del Carretto
Fabrizio del Carretto (1455 – 10 ta’ Jannar 1521) kien nobbli Taljan u t-43 Gran Mastru tal-Kavallieri Ospitalieri mill-1513 sal-1521.
Carretto twieled f'Finale Ligure fil-Liguria fl-1455, ir-raba' wild ta' Giovanni del Carretto, Markiż ta' Finale, u ta' martu, Valentina Adorno, bint Barnaba Adorno, Doġju ta' Ġenova. Ħuh l-kbir kien il-Kardinal Carlo Domenico del Carretto.
Wara li daħal mal-Kavallieri Osptarieri ta’ età żgħira, Carretto qatta’ xi snin f'Rodi iżda fl-1491 reġa’ lura l-Italja, fejn kiseb l- kmandand ta’ Santa Marija tat-Tempju tas-Salib Imqaddes f’Milan, mingħand il-Papa Innoċenz VIII.
Organizzatur kapaċi, Carretto ġie ripetutament inkarigat mill-Ordni biex iwaqqaf kċejjen u vapuri f’Ġenova biex jintużaw fid-difiża ta’ Rodi, u fl-1500 inħatar kaptan tal-kċejjen. Madankollu, fl-1502 huwa stabbilixxa Ruma minħabba li l-Gran Mastru għamlu Prokuratur Ġenerali tal-Ordni tas- Santa Sede. Fl-1505, sar marixxall ta’ Santa Ewfemija. Fl-1509, sar Ammirall tal-Ordni u, konsegwentement, kap tal-Lingwa Taljana. Ġie fdat b’kompiti importanti mill -Papa Ġulju II, li akkumpanjah fil- Ħames Konċilju tal-Lateran fl-1512. Imbagħad reġa’ lura Rodi, fejn mexxa żewġ vapuri għas-servizz tal-Ordni.
Fl-24 ta’ Novembru 1513, il-Gran Mastru Guy de Blanchefort miet qrib il-gżira ta' Zakynthos, iżda l-aħbar ma waslitx f’Rodi qabel it-13 ta’ Diċembru. Jumejn wara, fil-15 ta’ Diċembru, Carretto ġie elett Gran Mastru. Fis-seba’ snin tal-gvern tiegħu, saħħaħ id-difiżi tal-belt ta’ Rodi u l-gżejjer l-oħra tad-Dodecanese, u pprovda lill-fortizzi bi provvisti abbundanti ta’ ikel u artillerija.
Kolomenskoye
daqsminuri|Kolomenskoye Kolomenskoye (bir-Russu: Коло́менское) hija eks proprjetà rjali li tinsab diversi kilometri lejn ix-Xlokk taċ-ċentru tal-belt ta’ Moska, ir-Russja, fit-triq antika li twassal għar-raħal ta’ Kolomna (minn fejn oriġina l-isem). Iż-żona xenika hija kbira 390 ettaru u tħares lejn ix-xtut weqfin tax-xmara Moskva. Kolomenskoye saret parti minn Moska fis-snin 60 tas-seklu 20. Is-sit tniżżel fil-lista tas-Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1994.
Kolonna l-Bajda ta’ Kolomenskoye
xellug|daqsminuri|273x273px|Veduta ta’ Kolomenskoye mill-ajru Ir-raħal ta’ Kolomenskoye ssemma għall-ewwel darba fit-testment ta’ Ivan Kalita (1339). Maż-żmien, ir-raħal żviluppa bħala proprjetà favorita fil-kampanja tal-prinċpijiet il-kbar tar-Russja Muskovita. L-ewwel struttura eżistenti kienet il-Knisja tat-Tlugħ is-Sema (1532), li nbniet b’ġebla bajda biex tfakkar it-twelid tant mistenni ta’ eredi tat-tron, jiġifieri Ivan it-Terribbli. Billi kienet l-ewwel knisja tal-ġebel b’koppla ġejja għall-ponta u li tixbah tinda, il-“Kolonna l-Bajda” mhux tas-soltu (kif kultant tiġi msejħa) tirrappreżenta ċeżura kbira mit-tradizzjoni Biżantina.
Il-knisja għandha pjanta b’għamla ta’ salib (podklet), qafas ottagonali (chetverik), u “tinda” ottagonali ġejja għall-ponta, b’koppla żgħira fuqha. Il-pilastri dojoq fuq il-ġnub taċ-chetverik, il-gwarniċi tat-twieqi b’għamla ta’ vleġġa, it-tliet livelli tal-kokoshniks (ħnejjiet semiċirkolari dekorattivi) u r-ritmu kwiet tat-taraġ imsaqqaf u tal-galleriji miftuħa jenfasizzaw it-tendenza dinamika ta’ dan il-kapulavur tal-arkitettura Russa. Huwa maħsub li l-kompożizzjoni vertikali kollha ġiet mislufa mill-knejjes tal-injam bis- saqaf imqabbeż tat-Tramuntana tar-Russja.
Palazz il-kbir u strutturi oħra
lemin|daqsminuri|Il-Knisja tal-injam ta’ San Ġorġ fil-Mużew-Riżerva ta’ Kolomenskoye f’Moska Il-Kżar Alexis I ordna li l-istrutturi preċedenti kollha tal-injam f’Kolomenskoye jiġu mġarrfa u minflok bena il-palazz il-kbir ġdid tal-injam, rinomat għas-saqaf imżejjen tiegħu qisu tal-ħrejjef. Il-barranin irreferew għal dan il-labirint enormi ta’ kurituri kumplessi u 250 kamra, bħala t-“Tmien Għaġeb tad-Dinja”. Għalkemm bażikament kien biss palazz tas-sajf, kien ir-residenza favorita tal-Kżar Alexis I. L-Imperatriċi futura Elizabeth Petrovna twieldet fil-palazz fl-1709, u l-Kżar Pietru l-Kbir qatta’ parti minn żgħożitu fil-palazz. Mat-tluq imperjali lejn San Pietruburgu, il-palazz ġie mitluq, tant li Katerina II rrifjutat li tagħmlu r-residenza tagħha f’Moska. Skont l-ordnijiet tagħha, il-palazz tal-injam twaqqa’ fl-1768, u ġie sostitwit bi struttura ħafna iktar modesta magħmula mill-ġebel u mill-brikks. xellug|daqsminuri|298x298px|Veduta panoramika ta’ Kolomenskoye fis-seklu 18. Kopja bl-akwarelli tat-tpinġija oriġinali ta’ [[Giacomo Quarenghi]] Il-pjanta dettaljata tal-palazz tal-Kżar Alexis I waslu sa żminijietna. Il-Gvern ta’ Moska wettaq rikostruzzjoni sħiħa tal-
palazz fl-2010. Il-palazz rikostruwit jinsab madwar kilometru fin-Nofsinhar tal-post oriġinali tiegħu ħdejn il-Kolonna l-Bajda, sabiex jiġu ppreservati l-pedamenti storiċi. Il-palazz li twaqqaf minn Katerina l-Kbira fl-1768 twaqqa’ fl-1872, u fadal biss ftit daħliet u binjient ta’ barra.
Matul il-perjodu Sovjetiku bikri, bl-inizjattiva tal-arkitett u tar-restawratur Pyotr Baranovsky, il-binjiet antiki tal-injam u diversi artefatti ġew ittrasportati lejn Kolomenskoye minn partijiet differenti tal-Unjoni Sovjetika biex jiġu ppreservati. B’hekk attwalment il-Park ta’ Kolomenskoye jospita sett impressjonanti ta’ kostruzzjonijiet differenti u oġġetti storiċi.
Binjiet lokali
daqsminuri|Rikostruzzjoni moderna tal-palazz tal-injam (2011)
Kostruzzjonijiet u artefatti miġjuba minn inħawi oħra
daqsminuri|Pittura ta’ veduta ta’ Kolomenskoye fis-seklu 19 ta’ [[Fyodor Alexeyev]]
Sit ta’ Wirt Dinji
Kolomenskoye, flimkien mal-Knisja tat-Tlugħ is-Sema, ġie ddeżinjat bħala Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1994.
Residenza ta' Würzburg
daqsminuri|285x285px|Il-faċċata tan-naħa tal-ġonna. Ir-Residenza ta' Würzburg (bil-Ġermaniż: Würzburger Residenz) hija palazz f'Würzburg, il-Ġermanja. Johann Lukas von Hildebrandt u Maximilian von Welsch, rappreżentanti tal-istil Barokk tal-Awstrija/tan-Nofsinhar tal-Ġermanja, kienu involuti fil-kostruzzjoni, kif ukoll Robert de Cotte u Germain Boffrand, li kienu segwaċi tal-istil Franċiż. Balthasar Neumann, l-arkitett tal-qorti tal-Isqof ta' Würzburg, kien l-arkitett prinċipali tar-Residenza, li ġie kkummissjonat mill-Prinċep-Isqof ta' Würzburg Johann Philipp Franz von Schönborn u ħuh Friedrich Carl von Schönborn fl-1720, u l-binja tlestiet fl-1744. Il-pittur Venezjan Giovanni Battista Tiepolo, megħjun minn ibnu Domenico, pitter l-affreski fil-binja.
Fost il-postijiet fuq ġewwa tar-Residenza li jitqiesu bħala kapulavuri tal-arkitettura u tal-arti Barokka/Rokokò jew Neoklassika hemm it-taraġ grandjuż, il-kappella u s-Sala Imperjali. Jingħad li l-binja kienet imsejħa "l-ikbar residenza fl-Ewropa" minn Napuljun. Matul it-Tieni Gwerra Dinjija ġarrbet ħsarat estensivi mill-bumbardamenti tal-Alleati, u r-restawr ilu jsir mill-1945. Fl-1981 ir-Residenza żdiedet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO bħala rikonoxximent tal-arti, tad-disinn u tal-arkitettura Barokka straordinarja tagħha.
Seklu 18
Il-Prinċpijiet-Isqfijiet ta' Würzburg kienu jirresjedu fil-Fortizza ta' Marienberg fuq għolja fil-Punent tax-xmara Main sal-bidu tas-seklu 18. Johann Philipp Franz von Schönborn (1719-1724) ittrasferixxa l-qorti lejn palazz li nbena fl-1701-1704 u li kien il-predeċessur tar-Residenza. Madankollu, il-palazz kemxejn żgħir, fl-opinjoni tiegħu ma kienx jirrifletti l-kariga ta' monarka assolut. B'hekk xtaq xi ħaġa paragunabbli għall-Palazz ta' Versailles jew il-Palazz ta' Schönbrunn. Wara li rebaħ somma ta' 600,000 fjorin (kemxa sew għal dak iż-żmien) f'kawża l-qorti fl-istess sena meta sar Prinċep-Isqof, huwa uża l-fondi biex iwettaq proġett ta' kostruzzjoni li kien se jipproklama l-istatus politiku tiegħu lil kulħadd.
F'dan il-proġett, huwa ġie appoġġat bil-ħerqa kollha minn żewġ qrabat tiegħu, zijuh, l-Arċisqof u Elettur ta' Mainz, Lothar Franz von Schönborn (li qerr li kienet ħakmitu ossessjoni ta' kostruzzjoni) u ħuh Friedrich Carl von Schönborn, li mill-1704 sal-1734 kien il-Viċi Kanċillier Imperjali fi Vjenna. It-tnejn li huma ressqu l-ideat tagħha u pprovdew artisti li kienu jafuhom, xi ħaġa li kienet tassew kruċjali. Friedrich Carl kien iltaqa' ma' Hildebrandt fi Vjenna matul il-kostruzzjoni tal-Belvedere. L-ewwel ġebla tas-sisien tpoġġiet fit-22 ta' Mejju 1720. Il-kostruzzjoni bdiet bis-sezzjoni tat-Tramuntana.
Madankollu, is-suċċessur ta' Johann Phillip Franz, il-Prinċep-Isqof Christoph Franz von Hutten (1724-1729) ma tantx kellu wisq interess fil-kostruzzjoni ta' palazz daqshekk enormi. Ried biss li titlesta s-sezzjoni tat-Tramuntana. Din il-kostruzzjoni tlestiet fl-istess sena ta' mewtu u x-xogħlijiet l-oħra kollha waqfu ħesrem. Madankollu, fl-1730, taħt il-Prinċep-Isqof Friedrich Carl von Schönborn (1729-1746), ix-xogħol fuq is-sezzjoni tan-Nofsinhar beda mill-ġdid. Fl-1732-1733, tlestiet il-faċċata tal-Cour d'honneur. Mill-1735 ’il quddiem, sar ix-xogħol fuq il-binja ċentrali bil-parteċipazzjoni ta' Lucas von Hildebrandt. Fl-1737, inbena t-taraġ ewlieni minn Balthasar Neumann. Il-faċċata tal-ġonna tlestiet fl-1740 u l-qafas estern kollu tal-binja tlesta f'Diċembru 1744. Neumann kien responsabbli l-iktar għall-faċċata tar-Residenza li tħares lejn ir-raħal, filwaqt li Hildebrandt ħadem l-iktar fuq il-faċċata tal-ġonna. L-erba' btieħi interni tas-sezzjonijiet laterali kienu idea ta' von Welsch.
It-tlestija tas-soqfa bil-volti tas-Sala Imperjali u tas-Sala l-Bajda seħħet fl-1742, filwaqt li l-volta ta' fuq it-taraġ tlestiet fl-1743. Fl-istess żmien tlesta t-tiżjin fil-Kappella tal-Qorti u ġiet ikkonsagrata fl-1743. Mill-1740 sal-1745, l-Appartamenti Imperjali (Kaiserzimmer) fin-Nofsinhar u s-Sala tal-Mirja (Spiegelkabinett) ġew imżejna mill-inċiżur ornamentali Ferdinand Hundt, Johann Wolfgang van der Auvera, Antonio Giuseppe Bossi u Johann Rudolf Byss. Bossi wettaq ukoll ix-xogħol bl-istukko fis-Sala l-Bajda fl-1744-1745.
Taħt it-tmexxija tal-Prinċep-Isqof Anselm Franz von Ingelheim (1746-1749), ix-xogħol kollu tal-kostruzzjoni tar-Residenza reġa' waqaf ħesrem. Wara mewtu, ladarba Karl Philipp von Greifenclau zu Vollraths (1749-1754) sar Prinċep-Isqof, huwa ordna t-tkomplija tal-kostruzzjoni. Fl-istess sena, Antonio Bossi lesta x-xogħol bl-istukko fis-Sala tal-Ġnien, u t-tpittir f'din is-sala tlesta s-sena ta' wara. Fl-1750, Lorenz Jakob Mehling, merkant ta' Venezja, bagħat lil Giovanni Battista Tiepolo lejn ir-residenza tal-isqof, wara l-falliment tal-pittur Giuseppe Visconti. Giovanni Battista Tiepolo, megħjun minn uliedu subien, żejjen is-Sala Imperjali u s-saqaf ta' fuq it-taraġ b'affreski fil-bidu tas-snin 50 tas-seklu 18. Fl-1753, Balthasar Neumann miet.
Taħt il-Prinċep-Isqof Adam Friedrich von Seinsheim (1755-1779), Materno u Ludovico Bossi wettqu x-xogħol tat-tiżjin bl-istukko ta' fuq it-taraġ u fl-ewwel u fit-tieni kmamar għall-mistednin tal-Appartamenti Imperjali tat-Tramuntana bejn l-1769 u l-1772. Fl-istess żmien tlestew is-Sala l-Ħadra u s-Sala Neoklassika tal-Prinċpijiet (Fürstensaal). Mill-1776 sal-1781 ġew imżejna l-Kmamar ta' Ingelheim (Ingelheimer Räume), u sar ukoll ix-xogħol bl-istukko minn Materno Bossi.
Il-kostruzzjoni totali ġiet tiswa iktar minn 1.5 miljun fjorin, fi żmien meta ħaddiem kien jaqla' paga ta' fjorin wieħed fil-ġimgħa.
Sekli 19 u 20
Il-Prinċipat Episkopali ta' Würzburg ġie abolit bis-sekolarizzazzjoni fl-1802/03. Dan ġie segwit minn interrenju ta' tmien snin mill-Gran Duka Ferdinandu tat-Toskana (li rrenja fl-1806-1814), u matul dan iż-żmien ordna li diversi kmamar tas-sezzjoni tan-Nofsinhar, l-hekk imsejħa Kmamar tat-Toskana (Toskanaräume) jiġu mżejna bl-istil Imperjali. L-Imperatur Napuljun Bonaparte raqad fir-Residenza meta waqaf f'Würzburg tliet darbiet bejn l-1806 u l-1813. Fit-2 ta' Ottubru 1806 huwa ffirma d-dikjarazzjoni tal-gwerra kontra l-Prussja fir-Residenza. Sodda doppja u komodini Neoklassiċi ta' ħdejn is-sodda għammru l-kamra tas-sodda tal-Appartimenti Imperjali tat-Tramuntana għalih u għal martu Marie Louise fl-1812.
Fl-1814, Würzburg saret parti mir-Renju tal-Bavarja. Ix-xatbiet tal-ħadid ferrobattut tul il-Cour d'honneur, li effettivament kienu jisseparaw din iż-żona fuq ġewwa mill-Pjazza l-kbira tar-Residenza, tneħħew fl-1821. Minflokhom illum il-ġurnata hemm il-funtana tal-Frankonja (Frankoniabrunnen) li nħolqot minn Ferdinand von Miller iż-Żgħir. Din il-funtana ġiet żvelata fl-1894 bħala tribut mill-belt ta' Würzburg u mill-Frankonja kollha lill-Prinċep Reġġent Luitpold, li twieled fl-1821 fir-Residenza ta' Würzburg stess.
Ir-Reġina Vitorja u l-Prinċep Albert qagħdu fir-Residenza fi triqithom lejn Schloss Rosenau, f'Coburg, f'Awwissu 1845. Fl-1921, ir-Residenza nfetħet għall-pubbliku.
Qerda fit-Tieni Gwerra Dinjija
Minħabba bumbardament mill-ajru devastanti li seħħ fis-16 ta' Marzu 1945, ir-Residenza kważi nqerdet għalkollox min-nirien, u l-unika binjiet li ħelsuha ħafif minn dak l-infern kienu l-binja ċentrali bil-Vestibolu, is-Sala tal-Ġnien, it-Taraġ, is-Sala l-Bajda u s-Sala Imperjali, għalkemm is-soqfa tagħhom inħarqu. Mis-soqfa n-nar ħakem l-injam kollu tal-qafas tal-kostruzzjoni kif ukoll l-għamara kollha li ma kinitx inħażnet xi mkien ieħor. Il-biċċa l-kbira tal-għamara u sezzjonijiet kbar tal-panewijiet tal-ħitan kienu tneħħew qabel il-bumbardament u għaldaqstant ħelsuha mill-qerda. Il-volti tal-ġebel ta' Neumann irreżistew iċ-ċediment tas-saqaf tal-injam minħabba n-nirien. Madankollu, peress li s-soqfa kienu nqerdu, l-umdità u l-ilma tax-xita wara l-bumbardament ikkawżaw ħsarat ulterjuri. Pereżempju fil-Kappella tal-Qorti, il-biċċa l-kbira tal-affreski tas-saqaf magħmula minn Byss inqerdu minħabba l-konsegwenzi ta' wara n-nirien, minkejja li l-volta baqgħet intatta, u kellhom jiġu rikostruwiti b'sabar kbir.
Rikostruzzjoni wara l-gwerra
Mill-1945 sal-1987, il-binja u l-ispazji tagħha fuq ġewwa ġew rikostruwiti għal kif nafuhom illum il-ġurnata. Ir-rikostruzzjoni swiet madwar €20 miljun.
Sit ta' Wirt Dinji
Skont l-Evalwazzjoni tal-Korp ta' Konsulenza tal-UNESCO, l-inklużjoni tas-sit fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO kienet "miżura... tant mixtieqa li l-proposta tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma tantx kellha għalfejn tressaq ġustifikazzjoni fit-tul... Ir-Residenza fl-istess ħin hija l-iżjed omoġenja u l-iżjed straordinarja fost il-palazzi Barokki... Tirrappreżenta twettiq artistiku uniku bis-saħħa tal-programm ambizzjuż, tal-oriġinalità tal-ispirtu kreattiv u tan-natura internazzjonali tax-xogħlijiet tagħha".
Barra
Ir-Residenza nbniet fuq bażi ta' 92 metru b'167 metru. L-istruttura prinċipali tikkonsisti minn sezzjoni ċentrali b'żewġ sezzjonijiet laterali, is-sezzjonijiet tat-Tramuntana u tan-Nofsinhar, u kull waħda minnhom għandha żewġ btieħi interni. Fuq in-naħa tar-raħal, is-sezzjonijiet laterali huma estiżi għal 55 metru mill-istruttura prinċipali, u parzjalment jikkonfinaw il-Cour d'honneur. Taħt is-saqaf tal-mansarda hemm gwarniċ imżejjen bil-vażuni u bit-trofej. Il-faċċata madwar il-portal prinċipali fil-Cour d'honneur hija partikolarment imżejna b'mod rikk. Ma għandhiex is-sular nofsani t'isfel iżda għandha gallarija kbira fuq it-tliet portali li hija aċċessibbli mis-Sala l-Bajda (Weisser Saal). Fuq l-entrata hemm stemma kbira ta' Friedrich Carl von Schönborn. Il-Kappella tal-Qorti (Hofkirche) hija integrata għalkollox fil-parti tal-Punent tas-sezzjoni tan-Nofsinhar u bilkemm tingħaraf minn barra.
Oriġinarjament, il-Cour d'honneur kienet limitata minn xatbiet tal-ħadid ferrobattut. Dan il-kapulavur tax-xogħol bil-ħadid ta' Joh. Georg Oegg tneħħa fl-1821 u nbigħ b'irkant, peress li membru tal-familja tar-Re tal-Bavarja ma kinux jogħġbuh.
Il-pjazza ta' quddiem ir-Residenza llum il-ġurnata hija madwar 200 metru b'100 metru u tintuża l-iktar għall-parkeġġ tal-karozzi. Il-funtana tal-Frankonja (Frankoniabrunnen) tal-1894 tinsab f'nofs il-pjazza.
Ġewwa
Ir-Residenza għandha erba' sulari, il-pjan terran u s-sular ta' fuq b'sular nofsani fuq kull wieħed minnhom. Dawn kienu meħtieġa biex il-faċċata tingħata l-ħajja u biex ikun hemm spazju apposta għall-kwartieri tal-qaddejja, għall-kċejjen u għall-uffiċċji amministrattivi.
Taraġ
It-taraġ bi stil Barokk kiseb importanza bħala parti minn sala formali tar-riċevimenti. It-taraġ tar-Residenza ta' Würzburg jinsab tul il-volta u għandu erja ta' 18-il metru bi 32 metru, mingħajr pilastri. Jinsab taħt volta mhux mirfuda bix-xorok u huwa kapulavur tal-kostruzzjoni b'għoli massimu ta' 23 metru.
L-iżjed parti baxxa tat-taraġ twassal lil hinn mis-sala tar-riċevimenti, lejn ħajt bjank u mbagħad tinqasam f'żewġ settijiet ta' taraġ li jerġgħu lura. B'hekk, l-ospitant fuq is-sular ta' fuq seta' jara lill-viżitaturi tiegħu li inizjalment kienu jimxu lil hinn minnu. Meta l-mistednin kienu jduru u joqorbu lejh, kulma jmur setgħu jaraw l-affresk enormi mas-saqaf ta' fuq rashom. Dan l-affresk, l-ikbar wieħed fid-dinja, maħluq mill-1750 sal-1753 mill-pittur Venezjan Giovanni Battista Tiepolo juri pitturi tal-erba' kontinenti: l-Ewropa, l-Amerka, l-Asja u l-Afrika. Kull kontinent huwa rrappreżentat minn pajsaġġ u annimali tipiċi (jew il-viżjoni tal-pittur rigward dawn l-annimali) u figura allegorika femminili. L-Ewropa żżomm f'idejha xettru, u hija simbolizzata minn barri, flimkien ma' tifel jilgħab b'kanun. L-Amerka għandha nattivi bir-rix, li jipprattikaw il-kannabiliżmu fir-rigward tal-priġunieri, u kukkudrill. L-Asja għandha tigra u iljunfant, u s-slaleb ta' Golgota huma viżibbli fl-isfond. L-Afrika għandha ġemel u karovana ta' maġi bit-turban. Tiepolo ġie megħjun fl-isforzi tiegħu minn ibnu Giandomenico u l-artist tal-istukko Antonio Bossi. Hemm ukoll pittura tal-Prinċep-Isqof b'Merkurju ġejja mill-Olimpu filwaqt li Apollo jibgħat iż-żwiemel li jġibu x-xemx magħhom, imdawra b'inkarnazzjonijiet tal-istilel. L-affresk juri wkoll lil Tiepolo nnifsu (fir-rokna tal-Lbiċ) u lil Neumann, fiċ-ċentru tal-faċċata tan-Nofsinhar, iserrħu ma' kanun.
Fit-tħejjija tat-tpittir tal-affresk kbir tiegħu, Tiepolo pinġa skizz ta' verżjoni fuq skala iżgħar; dan l-iskizz jinsab għall-wiri fil-Mużew Metropolitan tal-Art fl-Istati Uniti.
L-arkitett tal-qorti Balthasar Neumann kellu jissielet kontra t-tħassib dwar il-perikli ta' volta enormi bħal dik. Kuntrarjament għall-volta bl-ilwien tagħha, it-taraġ u l-ħitan bilkemm għandhom tiżjin. Filwaqt li l-volta hija mżejna bl-istil Barokk, il-bqija tat-taraġ diġà hija mżejna bl-istil Neoklassiku.
Neumann oriġinarjament ried iżid it-tieni taraġ fuq in-naħa l-oħra tas-Sala l-Bajda, iżda dan ma ġiex aċċettat mill-konsulenti tal-Prinċep-Isqof minħabba l-ispejjeż involuti.
It-taraġ intwera fuq in-naħa ta' wara tal-verżjoni finali tal-karti tal-flus tal-50 Deutsche Mark, li kellhom lil Neumann fuq in-naħa ta' quddiem.
Sala l-Bajda
Il-Weisser Saal jew is-Sala l-Bajda bi stil Rokokò kienet is-sala tal-udjenzi u hija ddominata bit-tiżjin bl-istukko ta' Antonio Bossi. L-opri bl-istukko abjad fuq sfond griż ċar huma magħmula minn kwantità kbira ta' rocailles, imħallta minn xbihat ta' oġġetti reali, speċjalment ta' skop militari.
In-nuqqas ta' deheb u ta' kulur jippermetti lill-għajn tistrieħ bejn il-ġmiel tat-taraġ u l-Kaisersaal lil hinn. Ħames kandilabri tal-kristall kienu jintużaw biex idawlu s-sala.
Sala Imperjali
Din is-sala tiftaħ lejn il-Lvant mis-Sala l-Bajda u tinsab fiċ-ċentru tal-faċċata tan-naħa tal-ġonna. Kienet tintuża biex jintlaqgħu d-dinjitarji, inkluż dawk li kienu se jsiru imperaturi fi triqithom lejn Frankfurt u fil-vjaġġ tar-ritorn lejn Vjenna. Inħolqot fl-1749-1751 u swiet ħafna flus. Il-ħitan tas-Sala Imperjali jikkonsistu minn xogħol bl-istukko taparsi irħam bi sfumaturi ta' aħmar, abjad u isfar. Il-koppla hija mpittra b'lewn abjad, u hija mżejna b'xogħol bl-istukko lewn id-deheb kif ukoll b'affreski magħmula minn Tiepolo, li juru l-istorja idealizzata tad-djoċesi ta' Würzburg. Pittura partikolari msejħa Die Trauung Kaiser Barbarossas und der Beatrix von Burgund durch den Würzburger Fürstbischof 1156 turi ż-żwieġ bejn l-Imperatur Federiku I Barbarossa u l-Kontessa Beatriċe ta' Bourgogne, ikkonsagrat minn Gerold, l-Isqof ta' Würzburg. Il-pittura opposta turi lil Federiku II jaħtar lill-Isqof ta' Würzburg, id-Duka ta' Frankonja. Fuq il-koppla hemm pittura li turi l-Brautfahrt: Apollo fil-karru li jiġbed ix-xemx flimkien ma' Beatriċe mdawra minn Venere, Ċeres u Bakkus sa ma jwassalha sal-Imperatur Federiku II, li huwa akkumpanjat mill-Isqof ta' Würzburg. Iben Giovanni, Domenico, ħoloq is-sopraporti: l-Imperatur Ġustinjanu I jippubblika l-Corpus Juris Civilis, l-Imperatur Kostantinu l-Kbir jordna li Gallus jiġi ġġustizzjat, u Ambrose jiċħad l-aċċess għall-knisja lill-Imperatur Teodożju I. Il-figuri ta' Bossi juru lil Posejdone u lil Ġunone kif ukoll lil Flora u lil Apollo.
Appartamenti Imperjali tan-Nofsinhar u tat-Tramuntana
Meta l-bibien kollha jinfetħu bejn dawn is-swali, joħolqu qisu kuritur tul il-faċċata kollha tal-ġonna estiż għal total ta' 150 metru. Dawn l-kmamar kienu jintużaw bħala swali ta' riċeviment u bħala akkomodazzjoni għall-mistednin importanti.
L-impatt tal-appartamenti huwa ġġenerat minn sekwenza ta' kmamar b'livelli dejjem jiżdiedu ta' tiżjin. L-iżjed kamra mżejna tal-Appartament tan-Nofsinhar hija l-iSpiegelsaal jew is-Sala tal-Mirja. Il-ħitan tagħha jikkonsistu minn panewijiet tal-ħġieġ minn fuq s'isfel, imżejna fuq wara permezz ta' pitturi jew tpinġijiet inċiżi fi sfond lewn id-deheb u mbagħad mgħoddija b'żebgħa skura li tleqq. Il-pitturi u t-tpinġijiet kollha juru xeni Orjentali, speċjalment Ċiniżi. L-Appartament tan-Nofsinhar jinkludi wkoll it-Toskanasaal. L-iżjed kamra importanti tal-Appartament tat-Tramuntana hija s-Sala l-Ħadra. Il-ħitan tal-kamra huma miksija bl-aħdar metalliku u huma mżejna b'pitturi u b'ornamenti lewn id-deheb.
Kappella tal-Qorti
Il-Kappella tal-Qorti hija eżempju prim tal-istil Barokk sagru fil-Ġermanja. Id-disinn fuq ġewwa huwa ddominat mill-ħitan kurvi u mit-tliet volti b'koppla ovali.
Ġonna tal-Qorti
Ir-Residenza nbniet meta Würzburg kienet għadha belt iffortifikata. Għalhekk, il-ġonna kellhom jiġu ppjanati fi ħdan il-fortifikazzjonijiet. Is-soluzzjoni kienet tinkludi żewġ bastjuni tas-swar tal-belt iffortifikata, u d-differenzi fl-għoli tas-swar intużaw biex jinħoloq pajsaġġ tassew speċjali. Mill-Punent għal-Lvant l-art togħla, sakemm jintlaħaq il-livell tas-swar. Ħdejn ir-residenza stess, il-Hofgarten (jew il-Ġonna tal-Qorti) huwa ddisinjat bi stil Barokk formali ħafna. Iktar lil hinn, l-istil jinbidel għal ġnien Ingliż b'foresti żgħar u bil-mergħat. Id-disinni għall-ewwel parti saru minn Johann Lukas von Hildebrandt, Neumann u François de Cuvilliés. Fil-biċċa l-kbira nħoloq fl-1759-1770. Johann Peter Alexander Wagner żied il-putti, il-vażuni, l-urni u żewġ gruppi ta' skulturi monumentali, l-Istupru ta' Ewropa u l-Ħtif ta' Proserpina, li jinsabu fl-assi ċentrali bejn l-Għalaq tas-Siġar tal-Larinġ u l-paviljun tan-Nofsinhar tar-Residenza. Il-figuri żdiedu fil-park taħt il-Prinċep-Isqof Adam Friedrich von Seinsheim, li ordna li l-park f'Veitshöchheim jiżżejjen b'mod simili. Tliet daħliet monumentali jwasslu għall-Ġonna tal-Qorti, u dawn ġew ikkummissjonati minn Friedrich Karl von Schönborn bis-saħħa ta' Joh. Georg Oegg.
Preżent
Il-biċċa l-kbira tal-bqija tar-residenza hija okkupata mill-Mużew ta' Martin von Wagner (ittrasferit hawnhekk fl-1963) u minn organizzazzjonijiet tal-Università ta' Würzburg.
Xi xeni tal-film tal-2011 The Three Musketeers inġibdu fir-Residenza ta' Würzburg.
Park ta' Muskau
daqsminuri|318x318px|Il-Park ta' Muskau Il-Park ta' Muskau (bil-Ġermaniż: Muskauer Park, uffiċjalment Fürst-Pückler-Park Bad Muskau; bil-Pollakk: Park Mużakowski) huwa park pajsaġġistiku fir-reġjun ta' Oberlausitz fil-Ġermanja u ta' Łużyce Górne fil-Polonja. Huwa l-ikbar ġnien Ingliż fl-Ewropa Ċentrali u wieħed mill-iktar ġonna Ingliżi famużi, li huwa estiż tul iż-żewġ naħat tal-fruntiera Ġermaniża-Pollakka tul ix-xmara Lausitzer Neiße / Nysa Łużycka. Il-park ġie mqassam mill-1815 'il quddiem skont l-ordnijiet tal-Prinċep Hermann von Pückler-Muskau (1785-1871), iċċentrat fuq ir-residenza tiegħu ta' Schloss Muskau (il-Kastell ta' Muskau).
F'Lulju 2004, il-Park ta' Muskau tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Ħarsa ġenerali
xellug|daqsminuri|Ix-xmara fil-Park ta' Muskau Il-park ikopri erja ta' 3.5 kilometri kwadri fil-Polonja u ta' 2.1 kilometri kwadri fil-Ġermanja. Il-park huwa estiż fuq iż-żewġ naħat tax-xmara Lausitzer Neiße / Nysa Łużycka, li tikkostitwixxi l-fruntiera bejn iż-żewġ pajjiżi. Iż-żona ta' lqugħ madwar il-park tinkludi r-raħal Ġermaniż ta' Bad Muskau fil-Punent u r-raħal Pollakk ta' Łęknica fil-Lvant, u għandha erja ta' 17.9-il kilometru kwadru. Filwaqt li l-Kastell ta' Muskau jinsab fil-Punent tax-xmara, il-qalba tal-park tinkludi ż-żoni għoljin tal-boskijiet fix-xatt tal-Lvant imsejħa "l-Park fuq l-Art Imtarrġa". Fl-2003 reġa' nbena pont pedonali minn naħa għall-oħra tax-xmara sabiex jerġgħu jingħaqdu ż-żewġ partijiet fiż-żewġ pajjiżi.
Il-park sar ukoll wieħed mill-Monumenti Storiċi uffiċjali tal-Polonja (Pomnik Historii) mill-1 ta' Mejju 2004, u jiġi ssorveljat mill-Bord tal-Wirt Nazzjonali tal-Polonja.
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|252x252px|Tabella tal-UNESCO bil-mappa tal-park Fit-2 ta' Lulju 2004, l-UNESCO żiedet il-park fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tagħha, bħala "eżempju eżemplari ta' kollaborazzjoni kulturali transfruntiera bejn il-Polonja u l-Ġermanja".
Il-valur universali straordinarju tal-Park ta' Muskau ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem", ladarba l-park witta t-triq għall-iżvilupp arkitettoniku tal-pajsaġġ ideali magħmul mill-bniedem bħala dixxiplina u influwenzah; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem", ladarba l-park kien pijunier ta' approċċi ġodda għad-disinn tal-pajsaġġ fil-bliet u influwenzahom ferm.
Storja
Fortizza fuq ix-xmara Lausitzer Neiße/Nysa Łużycka f'Muskau ssemmiet għall-ewwel darba saħansitra fis-seklu 13 taħt it-tmexxija ta' Enriku III ta' Meissen. Il-fundatur tal-park biswit kien il-Prinċep Hermann von Pückler-Muskau (1785-1871), l-awtur tar-Rimarki influwenti dwar il-Ġardinaġġ tal-Pajsaġġ u sid ta' Muskau mill-1811. Wara studji fit-tul fl-Ingilterra, fl-1815 matul iż-żmien meta l-parti tal-Grigal tal-Lusazja ta' Fuq spiċċat f'idejn il-Prussja, huwa għamel il-Park. Iktar 'il quddiem, huwa stabbilixxa skola internazzjonali tal-immaniġġjar tal-pajsaġġ f'Bad Muskau u ddeskriva l-kostruzzjoni ta' park estensiv tal-pajsaġġ mad-dawra tal-belt "b'mod li ma qatt ma sar qabel fuq skala daqshekk kbira". daqsminuri|Il-Kastell l-Antik Ix-xogħlijiet kienu jinvolvu l-immudellar mill-ġdid tal-"Kastell Antik" Barokk - fil-fatt dak li qabel kien bieb tal-kastell - u l-kostruzzjoni ta' kappella Neo-Gotika, dar tal-kampanja Ingliża, diversi pontijiet, u għalqa bis-siġar tal-larinġ iddisinjata minn Friedrich Ludwig Persius. Pückler għamel rikostruzzjoni tal-fortizza Medjevali bħala l-"Kastell il-Ġdid", iċ-ċentru kompożizzjonali tal-park, b'network ta' mogħdijiet li joħorġu minnu u post ta' divertiment influwenzat mill-ideat ta' Humphry Repton, li ibnu John Adey ħadem f'Muskau mill-1822 'il quddiem. L-estensjonijiet baqgħu għaddejjin sal-1845, meta Pückler minħabba d-djun enormi tiegħu kien kostrett li jbigħ il-patrimonju. Is-sena ta' wara ġiet akkwistata mill-Prinċep Frederick tan-Netherlands, li impjega lil Eduard Petzold, dixxiplu ta' Pückler u ġardinar magħruf tal-pajsaġġ, biex jitlesta d-disinn tiegħu. Mal-mewt tiegħu fl-1881, wirtet kollox bintu l-Prinċipessa Marie tan-Netherlands, li biegħet il-park lill-familja Arnim. daqsminuri|273x273px|Il-Kastell il-Ġdid Matul il-Battalja ta' Berlin, iż-żewġ kastelli u l-erba' pontijiet madwar in-Neisse ġew imwaqqa'. Il-Konti von Arnim-Muskau tneħħa mill-Amministrazzjoni Militari Sovjetika fil-Ġermanja u mill-implimentazzjoni tal-linja Oder-Neisse fl-1945, il-park ġie maqsum mill-fruntiera tal-istat bejn il-Polonja u l-Ġermanja, b'żewġ terzi tiegħu fuq in-naħa Pollakka. Kien fis-snin 60 tas-seklu 20 li l-awtoritajiet gradwalment aċċettaw il-legat tal-"Junker" Prinċep Pückler. Il-Kastell l-Antik inbena mill-ġdid mill-amministrazzjoni tal-Ġermanja tal-Lvant fl-1965-1972, filwaqt li l-Kastell il-Ġdid u l-pontijiet ġew irrestawrati iktar 'il quddiem. L-Englische Brücke ("il-Pont Ingliż") li jaqsam ix-xmara Neisse ġie msewwi u ġie inawgurat mill-ġdid fis-17 ta' Ottubru 2011, wara li kien twaqqa' bl-isplussivi fl-1945.
Wara r-Rivoluzzjonijiet tal-1989, l-amministrazzjonijiet Ġermaniżi u Pollakki ngħaqdu fl-iżvilupp mill-ġdid tal-kumpless tal-park. Peress li l-Polonja daħlet fiż-Żona Schengen fl-2007, il-viżitaturi jistgħu liberament jesploraw iż-żewġ partijiet tal-park mingħajr kontrolli fil-fruntiera.
Phascogale
Phascogale huwa ġeneru ta' mammiferi, l-marsupjali karnivori, eżattament il-Faskogali (għalkemm jissejħu ukoll bl-ismijiet ta' Tafa, Twan u Wambenger), tal-kontinent ta' l-Awstralja.
Dan il-ġeneru qiegħed klassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali kollha), fis-superordni Australidelphia (il-marsupjali Awstraljani kollha u l-kolokolo tal-kontinent ta' l-Amerika ta' isfel), fl-ordni Dasyuromorphia (il-marsupjali karnivori tal-kontinent Awstraljan), fil-familja Dasyuridae, fis-sottofamilja Dasyurinae u fit-tribù Phascogalini ma' 6 ġeneri oħra, li huma Antechinus, Micromurexia, Murexechinus, Murexia, Paramurexia u Phascomurexia.
Il-ġeneru Phascogale jiġbor fiħ minn 2 sa 3 speċi (dan jiddependi ma' liema skema jew klassifikazjoni wieħed jimxi) estanti jew ħajjin u bid-daqs ta' far jew skojjatlu huma fost l-akbar speċi tat-tribù Phascogalini. It-tlett speċi li huma jinsabu mifruxin fuq il-kontinent gżira ta' l-Awstralja biss. Fin-numru ta' speċi huwa it-tieni l-akbar u l-aktar ġeneru ta' suċċess fit-tribù Phascogalini.
(għal aktar informazzjoni ara l-artikli Faskogal, Phascogalini, Dasyurinae, Dasyuridae jew Dasyuromorphia)
Tina Turner
Tina Turner (imwielda Anna Mae Bullock; twieldet fis-26 ta' Novembru 1939 – mietet fl-24 ta' Mejju 2023) kienet kantanta, kantawtriċi, żeffiena, attriċi u awtriċi mwielda Amerikana u naturalizzata Żvizzera. Kienet imlaqqma b'mod mifrux bħala r-"Reġina tar-Rock 'n' Roll", u spikkat bħala l-kantanta ewlenija tal-Ike & Tina Turner Revue qabel ma bdiet karriera ta' suċċess bħala kantanta solista.
Turner bdiet il-karriera tagħha mal-Ike Turner's Kings of Rhythm fl-1957. Bl-isem ta' Little Ann, irreġistrat l-ewwel diska tagħha, "Boxtop", fl-1958. Fl-1960, hija għamlet id-debutt bħala Tina Turner bi dwett hit "A Fool in Love". Flimkien, Ike & Tina Turner wettqu "wħud mill-iżjed spettakli formidabbli fl-istorja". Huma ħarġu hits bħal "It's Gonna Work Out Fine", "River Deep – Mountain High", "Proud Mary" u "Nutbush City Limits", qabel ma xoljew il-grupp fl-1976.
Peress li bigħet iktar minn 100 miljun diska madwar id-dinja, Turner hija waħda mill-iżjed artisti li bigħet diski. Hija rebħet 12-il Premju Grammy, li jinkludu tmien premjijiet kompetittivi, tliet premjijiet Grammy Hall of Fame u Grammy Lifetime Achievement Award. Hija kienet l-ewwel artista ta' karnaġjon sewda u l-ewwel mara li dehret fil-qoxra tar-rivista Rolling Stone. Rolling Stone ikklassifikatha fost il-100 l-Aqwa Artisti ta' Kull Żmien u fost il-100 l-Aqwa Kantanti ta' Kull Żmien. Turner għandha wkoll stilla fil-Hollywood Walk of Fame u fis-St. Louis Walk of Fame. Għal darbtejn tniżżlet fir-Rock and Roll Hall of Fame, ma' Ike Turner fl-1991 u bħala artista solista fl-2021. Fl-2005 hija ngħatat ukoll l-Unuri taċ-Ċentru Kennedy u l-premju ta' Mara tas-Sena. Turner mietet fl-24 ta' Mejju 2023, meta kellha 83 sena, wara li kienet marida fit-tul.
Ħajja bikrija
Turner ġiet imwielda bħala Anna Mae Bullock fis-26 ta' Novembru 1939, fi Brownsville, Tennessee,   u kienet l-iżgħar wild fost il-bniet ta' Floyd Richard Bullock u martu Zelma Priscilla (kunjomha xebba Currie). Il-familja kienet tgħix fil-komunità rurali mhux inkorporata fil-qrib ta' Nutbush, Tennessee, fejn missierha kien jaħdem bħala sorveljatur tal-ħaddiema agrikoli ta' Poindexter Farm tul l-Awtostrada 180; iktar 'il quddiem tfakkar li meta kienet żgħira kienet tiġbor il-qoton mal-familja tagħha. Meta pparteċipat fis-sensiela tal-PBS African American Lives 2 ma' Henry Louis Gates Jr., huwa kkondivida l-istimi ġenealoġiċi tat-test tad-DNA tagħha u rnexxielu jintraċċa l-arblu tar-razza tagħha. Qabel, hija kienet temmen li kellha ammont sinifikanti ta' antenati Amerikani Nattivi.
Bullock kellha żewġ ħutha bniet ikbar minnha, Evelyn Juanita Currie u Ruby Alline Bullock, kantawtriċi. Hija kienet ukoll primakuġina tal-bluesman Eugene Bridges. Meta kienu tfal, it-tliet aħwa bniet ġew isseparati meta l-ġenituri tagħhom marru jgħixu f'Knoxville, Tennessee, biex jaħdmu f'faċilità tad-difiża matul it-Tieni Gwerra Dinjija. Bullock marret tgħix man-nanniet reliġjużi u stretti tan-naħa ta' missierha, Alex u Roxanna Bullock, li kienu djakni fil-Knisja Missjunarja tal-Magħmudija ta' Woodlawn. Wara l-gwerra, l-aħwa reġgħu ngħaqdu mal-ġenituri tagħhom u marru jgħixu magħhom f'Knoxville. Sentejn wara, il-familja reġgħet lura Nutbush biex tgħix fil-komunità ta' Flagg Grove, fejn Bullock attendiet l-Iskola Primarja ta' Flagg Grove mill-ewwel sat-tmien sena.
Meta kienet tifla żgħira, Bullock kienet tkanta fil-kor tal-knisja fil-Knisja tal-Magħmudija ta' Spring Hill f'Nutbush. Meta kellha 11-il sena, ommha Zelma ħarbet mingħajr ma qalet xejn lil ħadd, biex tkun libera mir-relazzjoni abużiva li kellha ma' Floyd u marret tgħix f'St. Louis fl-1950. Sentejn wara li ommha telqet mill-familja tagħha, missierha żżewweġ mara oħra u marru jgħixu f'Detroit fl-1952. Bullock u ħutha ntbagħtu jgħixu man-nanna materna tagħhom, Georgeanna Currie, fi Brownsville, Tennessee. Hija ddikjarat fl-awtobijografija tagħha I, Tina li l-ġenituri tagħha ma kinux ħabbewha u li ma riduhiex. Zelma kienet ippjanat li titlaq lil Floyd iżda baqgħet miegħu meta saret taf li kienet tqila. Turner fakkret li "Kienet mara żgħira ħafna fl-età li ma riditx wild ieħor".
Meta kienet adolexxenti, Bullock ħadmet bħala ħaddiema domestika għall-familja Henderson. Hija kienet fid-dar tal-familja Henderson meta ġiet mgħarrfa li oħtha tar-rispett Evelyn kienet mietet f'ħabta bil-karozza flimkien mal-kuġini tagħha Margaret u Vela Evans. Hija stess tfakkar li kienet iġġib ruħha ta' tifel, għalkemm Bullock issieħbet kemm mat-tim taċ-cheerleading kif ukoll mat-tim tal-basketball femminili fil-Carver High School fi Brownsville, u "kienet tissoċjalizza kull meta kien ikollha l-opportunità". Meta Bullock għalqet 16-il sena, nannitha mietet, u għalhekk marret tgħix ma' ommha f'St. Louis. Hija ggradwat mis-Sumner High School fl-1958. Wara li ggradwat, Bullock ħadmet bħala ajjutanta ta' infermiera fl-Isptar Lhudi ta' Barnes.
Premjijiet, unuri u kisbiet
Fir-Renju Unit, Turner kienet l-ewwel artista li kellha hit mal-aqwa 40 f'seba' deċennji konsekuttivi; b'total ta' 35 hit fl-aqwa 40 kanzunetta fir-Renju Unit. Hija bigħet iżjed minn 100 miljun diska madwar id-dinja, inkluż bejgħ ta' albums iċċertifikati mill-RIAA ta' 10 miljun album.
Turner rebħet total ta' 12-il premju Grammy. Dawn il-premjijiet jinkludu tmien premjijiet Grammy kompetittivi; hija taqsam ir-rekord ma' Pat Benatar għall-iżjed premjijiet mogħtija għall-Aqwa Prestazzjoni Vokali Rock Femminili. Tlieta mir-reġistrazzjonijiet tagħha, "River Deep – Mountain High" (1999), "Proud Mary" (2003) u "What's Love Got to Do with It" (2012) jinsab fil-Grammy Hall of Fame. Turner kienet l-unika artista femminili li rebħet Grammy fil-pop, fir-rock u fl-R&B. Turner ingħatat Grammy Lifetime Achievement Award fl-2018. Turner rebħet ukoll Grammys bħala membru tal-Istati Uniti għall-Afrika u bħala artista fil-kunċert ta' tal-1986 tal-Princes Trust.
Turner ingħatat stilla fil-Hollywood Walk of Fame fl-1986 u stilla fis-St. Louis Walk of Fame fl-1991. Hija ddaħħlet fir-Rock and Roll Hall of Fame ma' Ike Turner fl-1991.
Fl-2005, Turner ingħatat l-Unuri prestiġjużi taċ-Ċentru Kennedy. Il-President George W. Bush ikkummenta dwar "il-ħila naturali, l-enerġija u s-senswalità tagħha", u rrefera għal riġlejha bħala "l-iżjed famużi fid-dinja tal-ispettaklu". Diversi artisti tawha ġieħ f'dik is-serata, fosthom Melissa Etheridge (li kantat "River Deep – Mountain High"), Queen Latifah (li kantat "What's Love Got to Do with It"), Beyoncé (li kantat "Proud Mary"), u Al Green (li kanta "Let's Stay Together"). Oprah Winfrey stqarret, "M'għandniex bżonn eroj oħra. Għandna bżonn eroini bħalek, Tina. Tagħmilni tassew kburija li jien mara".
Fl-2021, Turner iddaħħlet minn Angela Bassett fir-Rock & Roll Hall of Fame bħala artista solista. Keith Urban u H.E.R. kantaw "It's Only Love", Mickey Guyton kanta "What's Love Got to Do with It", u Christina Aguilera kantat "River Deep – Mountain High".
Turner ingħatat ukoll dawn l-unuri li ġejjin:
Diskografija
=== Albums irreġistrati fi studjo ===
Prambanan
daqsminuri|Il-Kumpless tat-Tempji ta' Prambanan. Prambanan (bl-Indoneżjan: Candi Prambanan, bil-Ġavaniż: ꦫꦫꦗꦺꦴꦁꦒꦿꦁ, b'ittri Rumani : Rara Jonggrang) huwa kumpless ta' tempji Induisti tas-seklu 9 fir-Reġjun Speċjali ta' Yogyakarta, fin-Nofsinhar ta' Ġava, l-Indoneżja, iddedikati lit-Trimūrti, l-espressjoni ta' alla l-ħallieq (Braħma), il-preservatur (Vixnu) u l-qerried (Xiva). Il-kumpless tat-tempji jinsab madwar 17-il kilometru (11-il mil) fil-Grigal tal-belt ta' Yogyakarta fil-konfini bejn il-provinċji ta' Ġava Ċentrali u ta' Yogyakarta.
Il-kumpless tat-tempji huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO u huwa l-ikbar sit ta' tempji Induisti fl-Indoneżja kif ukoll it-tieni l-ikbar fix-Xlokk tal-Asja wara Angkor Wat, il-Kambodja. Huwa kkaratterizzat mill-arkitettura għolja u ppuntata tiegħu, tipika tal-arkitettura Induista, u mill-binja ċentrali għolja 47 metru (154 pied) fi ħdan il-kumpless il-kbir ta' tempji individwali. Il-kumpless tat-tempji ta' Prambanan oriġinarjament kien jikkonsisti minn 240 struttura ta' tempji, li jirrappreżentaw il-kobor tal-arti u tal-arkitettura Induista ta' Ġava, u jitqies ukoll bħala kapulavur tal-perjodu klassiku fl-Indoneżja. Prambanan jattira bosta viżitaturi minn madwar id-dinja kollha.
Kostruzzjoni
It-tempji ta' Prambanan huma l-ikbar kumpless ta' tempji Induisti ta' Ġava tal-qedem, u l-ewwel binja tlestiet f'nofs is-seklu 9. X'aktarx li l-kostruzzjoni nbdiet minn Rakai Pikatan u l-istruttura ġiet inawgurata mis-suċċessur tiegħu r-Re Lokapala. Xi storiċi li jaqblu mat-teorija tad-dinastija doppja jissuġġerixxu li l-kostruzzjoni ta' Prambanan x'aktarx li kienet maħsuba bħala t-tweġiba Induista tad-dinastija Sanjaya għat-tempji Buddisti tad-dinastija Sailendra fil-qrib: Borobudur u Sewu; u kienet maħsuba biex timmarka r-ritorn tad-dinastija Sanjaya Induista fil-poter fil-Ġava Ċentrali wara kważi seklu ta' dominju tad-dinastija Sailendra Buddista. Minkejja dan, il-kostruzzjoni ta' dan il-kumpless enormi ta' tempji Induisti rrappreżenta bidla fil-patroċinju tal-qorti ta' Mataram, mill-Buddiżmu Maħajana għall-Induiżmu Xajvita.
Il-kumpless tat-tempji huwa marbut mal-kitba ta' Shivagrha tat-856 W.K., maħruġa mir-Re Lokapala, li kienet tiddeskrivi kumpless ta' tempji ta' Xiva simili għal dawk ta' Prambanan. Skont din il-kitba, it-tempju ta' Xiva ġie inawgurat fit-12 ta' Novembru 856. Skont din il-kitba wkoll, it-tempju nbena f'ġieħ Xiva, u l-isem oriġinali tiegħu kien Shiva-grha (id-Dar ta' Xiva) jew Shiva-laya (ir-Renju ta' Xiva). Skont il-kitba ta' Shivagrha, twettaq proġett tal-ilma pubbliku biex jinbidel il-fluss ta' xmara qrib it-tempju ta' Shivagrha waqt il-kostruzzjoni tat-tempju. Ix-xmara, identifikata bħala x-xmara Opak, issa tnixxi mit-Tramuntana għan-Nofsinhar fuq in-naħa tal-Punent tal-kumpless tat-tempji ta' Prambanan. L-istoriċi jissuġġerixxu li oriġinarjament ix-xmara kellha lilwa iktar lejn il-Lvant u din kienet meqjusa wisq qrib it-tempju prinċipali. L-esperti huma tal-fehma li x-xmara ġiet iddevjata sabiex il-kumpless tat-tempji jkun protett mill-iżbroffar ta' materjali vulkaniċi lahar mill-vulkan Merapi. Il-proġett twettaq billi x-xmara ġiet devjata tul assi tat-Tramuntana għan-Nofsinhar tul il-ħajt ta' barra tal-kumpless tat-tempji ta' Shivagrha. Fejn qabel kienet tnixxi x-xmaraġie mimli bir-radam u ġie livellat sabiex jinħoloq spazju usa' għat-tkabbir tat-tempju u spazju għar-ringieli ta' tempji pervara (komplementari).
Xi arkeologi jipproponu li l-istatwa ta' Xiva fil-garbhagriha (kompartiment ċentrali) tat-tempju prinċipali kienet immudellata fuq ir-Re Balitung, u kienet isservi bħala turija tal-entità divina tiegħu wara l-mewt. Il-kumpless tat-tempji tkabbar mir-rejiet Mataram suċċessivi, fosthom Daksa u Tulodong, biż-żieda ta' mijiet ta' tempji pervara madwar it-tempju ewlieni.
It-torri prasada prinċipali għoli 47 metru, kumpless enormi mdawwar bil-ħitan, jikkonsisti minn 240 struttura. It-tempju ta' Shivagrha Trimurti kien l-ogħla u l-iktar wieħed grandjuż ta' dak iż-żmien. Fil-fatt, il-kumpless tat-tempji huwa l-ikbar kumpless ta' tempji Induisti fil-Ġava tal-qedem, u l-ebda tempju Ġavaniż ieħor qatt ma qabeż l-iskala tiegħu. Prambanan serva bħala t-tempju rjali tar-Renju Mataram, u l-iżjed ċerimonji reliġjużi u sagrifiċċji tal-istat saru hemmhekk. Fil-qofol tar-renju, l-istudjużi jistmaw li mijiet ta' Braħmini bid-dixxipli tagħhom kienu jgħixu fi ħdan il-ħajt ta' barra tal-kumpless tat-tempji. Iċ-ċentru urban u l-qorti ta' Mataram kienu jinsabu fil-qrib, fl-inħawi tal-Pjanura ta' Prambanan.
Abbandun
Wara li ntuża u tkabbar għal madwar 80 sena, it-tempji ġew misterjożament abbandunati lejn nofs is-seklu 10. Fis-snin 30 tas-seklu 10, il-qorti Ġavaniża ġiet ittrasferita lejn il-Lvant ta' Ġava minn Mpu Sindok, li stabbilixxa d-dinastija Isyana. Madankollu, mhuwiex ċar x'kienet ir-raġuni reali wara l-abbandun tar-renju ta' Ġava Ċentrali mir-renju Mataram. X'aktarx li dan seħħ minħabba żbroffar devastanti tal-vulkan Merapi, li jinsab madwar 25 kilometru fit-Tramuntana ta' Prambanan, jew minħabba xi taqbida għall-poter. Dak l-avveniment immarka l-bidu tad-deklin tat-tempji, peress li wara ftit ġew abbandunati u bdew jiddeterjoraw.
It-tempji waqgħu għalkollox waqt terremot kbir fis-seklu 16. Għalkemm il-kumpless tat-tempji ma baqgħux ċentru importanti ta' qima, il-fdalijiet madwar l-inħawi kienu għadhom jintgħarfu u baqgħu magħrufa fost il-popli Ġavaniżi lokali iktar 'il quddiem. L-istatwi u l-fdalijiet saru t-tema u l-ispirazzjoni għal-leġġenda ta' Rara Jonggrang.
Il-popli Ġavaniżi lokali fil-villaġġi tal-madwar kienu jafu bil-fdalijiet tat-tempji qabel l-iskoperta mill-ġdid formali, iżda ma kienu jafu xejn dwar l-isfond storiku tagħhom: liema renji kienu qed jirrenjaw jew liema rejiet ikkummissjonaw il-kostruzzjoni tal-monumenti. B'hekk, il-popli lokali ħarġu bi ħrejjef u b'leġġendi biex jispjegaw l-oriġini tat-tempji, b'sensiela ta' miti ta' ġganti, u prinċipessa misħuta. Huma hemżu oriġini tal-għaġeb għal Prambanan u għal Sewu; kien jingħad fil-leġġenda ta' Rara Jonggrang li dawn inħolqu minn għadd ta' xjaten skont l-ordnijiet ta' Bandung Bondowoso.
Skoperta mill-ġdid
Fl-1733, Cornelis Antonie Lons, impjegat tal-VOC, ipprovda l-ewwel rapport dwar it-tempji ta' Prambanan fil-ġurnal tiegħu. Lons kien qed jeskorta lil Julius Frederick Coyett, kummissarju tal-VOC tal-Grigal tal-kosta ta' Ġava, għal Kartasura, li dak iż-żmien kienet il-belt kapitali ta' Mataram, renju Ġavaniż lokali setgħan. Matul is-soġġorn tiegħu f'Ġava Ċentrali, huwa kellu l-opportunità li jżur il-fdalijiet tat-tempji ta' Prambanan, li ddeskriva bħala "tempji Braħmini" li jixbħu muntanji tal-ġebel.
Wara d-diviżjoni tas-Sultanat ta' Mataram fl-1755, il-fdalijiet tat-tempji u x-xmara Opak intużaw għad-demarkazzjoni tal-konfini bejn is-Sultanati ta' Yogyakarta u ta' Surakarta, li ġiet adottata bħala l-konfini attwali bejn Yogyakarta u l-provinċja ta' Ġava Ċentrali. It-tempju attira l-attenzjoni internazzjonali fil-bidu tas-seklu 19. Fl-1803, Nicolaus Engelhard, il-Gvernatur tal-kosta tal-Grigal ta' Ġava, għamel waqfa f'Prambanan matul iż-żjarat uffiċjali tiegħu lir-rejiet ta' Ġava; Pakubuwana IV ta' Surakarta u Hamengkubuwana II ta' Yogyakarta. Huwa baqa' impressjonat bil-fdalijiet tat-tempji, u fl-1805 ikkummissjona lil H.C. Cornelius, inġinier stazzjonat f'Klaten, biex jikklerja s-sit mill-veġetazzjoni u mir-radam, ikejjel iż-żona, u jagħmel tpinġijiet tat-tempju. Dan kien l-ewwel sforz li jsir studju u restawr tat-tempji ta' Prambanan.
Rikostruzzjoni
Fl-1918, il-gvern kolonjali Olandiż beda r-rikostruzzjoni tal-kumpless u r-restawr veru u proprju beda biss fl-1930. Minħabba l-kobor enormi tas-sit u l-għadd kbir ta' tempji, l-isforzi ta' restawr għadhom għaddejin sa llum il-ġurnata. Sas-snin 30 tas-seklu 20, il-proġett tar-rikostruzzjoni tas-Servizz Arkeoloġiku tal-Indji tal-Lvant Olandiżi wassal għar-restawr ta' żewġ tempji apit (laterali) fil-bitħa ċentrali, u ta' żewġ tempji pervara (anċillari) iżgħar. Fir-rikostruzzjoni ntuża l-metodu tal-anastilożi, fejn il-fdalijiet tat-tempji ġew irrestawrati bl-użu ta' blokok tal-ġebel oriġinali kemm jista' jkun. L-isforzi ta' restawr kienu mxekkla mill-kriżi ekonomika fis-snin 30 tas-seklu 20, u finalment waqfu għalkollox minħabba li faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija fil-Paċifiku (1942-1945), u wara r-Rivoluzzjoni Nazzjonali Indoneżjana (1945-1949). Wara l-gwerra, ir-rikostruzzjoni tat-tempji tkompliet fl-1949, minkejja li l-biċċa l-kbira tat-tpinġijiet tekniċi u tar-ritratti ġarrbu l-ħsarat jew intilfu waqt il-gwerra. Ir-rikostruzzjoni tat-tempju prinċipali ta' Xiva tlestiet fl-1953 u ġiet inawgurata mill-ewwel President tal-Indoneżja Sukarno. Il-gvern Indoneżjan kompla l-isforz ta' rikostruzzjoni biex il-kumpless tat-tempji jitlesta. It-tempju ta' Braħma ġie rikostruwit bejn l-1978 u l-1987, filwaqt li t-tempju ta' Vixnu ġie rikostruwit bejn l-1982 u l-1991. It-tempji ta' Vaħana tar-ringieli tal-Lvant u xi santwarji iżgħar tlestew mill-1991 sal-1993. B'hekk, sal-1993 it-tempji prinċipali għoljin kollha taż-żona ċentrali ta' Prambanan ġew rikostruwiti u tlestew, filwaqt li ġew inawgurati mill-President Suharto flimkien mal-inawgurazzjoni tat-tempju ċentrali tal-kumpless ta' Sewu.