cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kunjom
L-użu tal-ismijiet ġie dokumentat fl-eqdem dokumenti storiċi. Eżempji ta' kunjomijiet huma dokumentati fis-seklu 11 mill-barunijiet fl-Ingilterra. Il-kunjomijiet bl-Ingliż bdew bħala mod ta 'identifikazzjoni ta' ċertu aspett ta' dak l-individwu, bħas-sengħa, l-isem tal-missier, il-post tat-twelid, jew karatteristiċi fiżiċi, u dawn il-kunjomijiet mhux bilfors jintirtu. Sal-1400 il-biċċa l-kbira tal-familji Ingliżi, u dawk mill-Lowlands ta' l-Iskozja, kienu adottaw l-użu tal-kunjomijiet ereditarji.
L-onomastika huwa l-istudju tal-ismijiet proprji (ismijiet tal-familja, ismijiet personali, jew postijiet). Studju ta' isem wieħed huwa ġabra ta' data vitali u data oħra bijografika dwar il-persuni kollha madwar id-dinja li jaqsmu kunjom partikolari bejniethom.
Oriġini
Il-kunjomijiet mhux min dejjem eżistew u l-użu tagħhom għadu mhux universali f'xi kulturi. It-tradizzjoni inħolqot separatament f'kulturi differenti madwar id-dinja. Fl-Ewropa, il-kunċett ta' kunjomijiet sar popolari fl-Imperu Ruman u bħala riżultat infirex madwar il-pajjiżi tal-Mediterran u l-Ewropa tal-Punent. Matul il-Medju Evu, din il-prattika spiċċat sforz influwenzi Ġermaniċi, Persjani u oħrajn. Matul l-aħħar tal-Medju Evu reġgħu ħarġu gradwalment il-kunjomijiet, l-ewwel fil-forma ta' laqmijiet, li tipikament jindikaw l-okkupazzjoni jew iż-żona ta' residenza ta' individwu, u gradwalment evolvew f'kunjomijiet moderni. Fiċ-Ċina,l-użu tal-kunjomijiet kien n-norma sa mill-inqas mit-2 seklu QK.
L-użu ta' ismijiet mogħtija biex jiġu identifikati individwi huwa dokumentat fl-eqdem dokumenti storiċi, imma il-miġja tal-kunjomijiet hija relattivament reċenti. Ħafna kulturi użaw u għadhom jużaw termini deskrittivi addizzjonali biex jidentifikaw bejn individwi. Dawn it-termini jistgħu jindikaw attributi personali, il-lok tal-oriġini, is-sena', il-parentela, il-patroċinju, l-adozzjoni jew l-affiljazzjoni tal-klann. Dawn id-deskritturi ħafna drabi żviluppaw f'identifikazzjonijiet fissi tal-klann li mbagħad saru ismijiet tal-familja kif nafuhom illum.
Skont it-tradizzjoni, l-użu ta' ismijiet tal-familja fiċ-Ċina beda fi żmien tal-ħakma ta' l-Imperatur Fu Xi fl-2000 QK. Taħt l-amministrazzjoni tiegħu ġiet standardizzat is-sistema tal-ismijiet sabiex tiffaċilita t-teħid taċ-ċensiment, u l-użu tal-informazzjoni meħud miċ-ċensiment. Oriġinarjament, il-kunjomijiet Ċiniżi kienu derivati matrilineali, għalkemm sa żmien id -dinastija Shang (1600 sa 1046 QK) kienu saru patrilineali. In-nisa Ċiniżi ma jbiddlux isimhom maż-żwieġ. Jistgħu jiġu riferiti jew bl-isem sħiħ tat-twelid tagħhom jew bil-kunjom tar-raġel tagħhom flimkien mal-kelma għall-mara. Fl-imgħoddi, l-ismijiet tan-nisa spiss ma kinux magħrufa pubblikament, u n-nisa kienu imsemmija f'dokumenti uffiċjali bl-isem tal-familja tagħhom flimkien mal-karattru "Shi" u meta jiżżewġu bil-kunjom tar-raġel tagħhom, il-kunjom tat-twelid tagħhom, u l-karattru "Shi".
Fil-Lvant Nofsani l-kunjomijiet kienu u għadhom sal-lum ta’ importanza kbira. Forma bikrija ta’ nisbah tribali hija attestata fost it-tribujiet Amoriti u Aramei fl-etajiet bikrija tal -Bronż u tal-Ħadid sa mill-1800 QK.
Fl-Iran tal-qedem, il-kunjomijieti kienu jintużaw, iżda x'aktarx li ħafna minnhom kienu jappartjenu lill-aristokrazija, in-nobbli u mexxejja militari.
Fil-perjodu bikri Iżlamiku (640–900 AD) u fil-pajjiżi taħt l-influwenza Għarbija, l-użu tal-patronimiċi huwa magħruf tajjeb. L-istudjuż famuż Rhazes ( c. 865–925 AD ) jissejjaħ "al-Razi" (lit. dak minn Ray) minħabba li kien oriġinarjament mill-belt ta' Ray, fl-Iran. Fil-Levant, il-kunjomijiet kienu jintużaw sa mill-Medju Evu Għoli u kien komuni li n-nies jieħdu kunjomhom minn antenat imbiegħed. Storikament il-kunjom kien spiss jiġi preċedut b  ibn' jew 'iben ta . Ismijiet tal-familja Għarab spiss jindikaw jew it-tribù, il-professjoni, antenat famuż, jew il-post tal-oriġini; imma ma kinux universali. Pereżempju, Hunayn ibn Ishaq (fl. 850 AD) kien magħruf mill-nisbah "al-'Ibadi", federazzjoni ta 'tribujiet Kristjani Għarab li għexu fil- Mesopotamia qabel il-miġja tal-Iżlam. Hamdan ibn al-Ash'ath (fl. 874 AD), il-fundatur tal -Iżma'ilismu Qarmatjan, kien imsejjaħ "Qarmat", kelma Aramajka li probabbilment kienet tfisser "għajnejn ħomor" jew "riġlejn qosra".
Fil-Greċja Antika, sa mill-Perjodu Arkajku l-ismijiet tal-klann u l-patronimiċi ("iben ta'") kienu komuni wkoll, bħal l-isem Aristides bħala Λῡσῐμᾰ́χου - forma singulari ġenittiva li tfisser iben ta'Lisimaku. Pereżempju, Alessandru l-Kbir kien magħruf bħala Heracleides, bħala suppost dixxendent ta' Heracles, u bl-isem dinastiku Karanos Caranus, li kien jirreferi għall-fundatur tad-dinastija li kien jappartjeni għaliha. Dawn il-patronimiċi diġà huma attestati għal ħafna karattri li nsibu fix-xogħlijiet ta' Omeru. Fi żminijiet oħra kienet prassi komuni li l-identifikazzjoni formali kienet tinkludi l-post tal-oriġini. Madankollu, fl-ebda wieħed minn dawn il-każijiet ma nsibu li dawn l-ismijiet kienu jiġu kkunsidrati bħala parti essenzjali tal-isem tal-persuna, u lanqas ma kienu wirtu b'mod espliċitu fl-istess mod li huwa komuni f'ħafna kulturi llum.
Fil-perjodu tar-Repubblika Rumana u fiż-żmien ta' l-Imperu        li ġie warajh, il-konvenzjonijiet tal-ismijiet għaddew minn bosta bidliet. ( Ara l-konvenzjonijiet tal-ismijiet Rumani.) In-nomen, l-isem tal-ġens (tribù) li kien jintiret patrilinearment, huwa maħsub li kien diġà użat sa mis-sena 650 QK. In- nomen kellu jintuża biex jidentifika l-parentela tal-grupp, filwaqt li l- praenomen (isem ta' qabel; plural praenomina) intuża biex jiddistingwixxi bejn individwi fi ħdan il-grupp. Praenomina femminili kienu inqas komuni, peress li n-nisa kellhom influwenza pubblika mnaqqsa, u kienu komunement magħrufa bil-forma femminili tan-nomen biss. Xi nisa ġew distinti mill-qraba tagħhom aktar tard bl-użu ta’ maġġuri/minuri, jew b’numru ordinali. Anke għall-irġiel, kien hemm biss ftit praenomina wżati b'mod komuni, b'xi wħud minnhom ma baqgħux jintużaw u ftit li xejn ismijiet ġodda kisbu popolarità. Matul iż-żmien tar-Repubblika, 99% taċ-ċittadini Rumani qasmu biss 17 praenomina. Barra minn hekk, ulied il-kbar kienu ta’ spiss jingħataw l-istess praenomen bħal missierhom. Dan wassal għal konfużjoni bejn membri tal-istess ġens. Għalhekk, mis-seklu 5 sat-tieni seklu Q.K. l-użu ta <i id="mwkA">’ cognomina</i> beda jintuża mill-familji patrizji nobbli. Oriġinarjament dawn kienu ismijiet personali, spiss karatteristiċi fiżiċi. Pereżempju, il- laqam ta' Pūblius Ovidius Nāsō kien ifisser "imnieħer". Qabel wisq, il-cognomina reġgħu bdew jintirtu u ma baqgħux distinġenti personali. Fis-sekli ta' l-aħħar ta' l-Imperu, kien hemm proliferazzjoni ta' agnomina, ir-raba' isem imqiegħed wara l-cognomen.
Era Medjevali u lil hinn
Biż-żmien bl-influwenza gradwali madwar l-Imperu tal-kultura Griega u Nisranija, l-ismijiet reliġjużi Kristjani ġieli tpoġġew quddiem il-cognomina tradizzjonali, iżda eventwalment in-nies reġgħu bdew użaw ismijiet uniċi. Meta waqgħa l-Imperu Ruman tal-Punent fis-seklu 5, l-ismijiet tal-familja ma kinux komuni fl-Imperu Ruman tal-Lvant. Fl-Ewropa tal-Punent, fejn il-kultura Ġermanika ddominat l-aristokrazija, l-ismijiet tal-familja kienu kważi ineżistenti. L-ismijiet tal-familja ma jerġgħux jidhru b'mod sinifikanti fis-soċjetà Rumana tal-Lvant sas-seklu 10, apparentement influwenzati mill-affiljazzjonijiet familjari tal-aristokrazija militari Armena. Il-prattika tal-użu tal-ismijiet tal-familja nfirxet fl-Imperu Ruman tal-Lvant u gradwalment fl-Ewropa tal-Punent, għalkemm ma kienx qabel l-era moderna li l-ismijiet tal-familja bdew jintirtu b’mod espliċitu kif inhuma llum.
Fi Spanja Medjevali kien jintuża sistema patronimiku. Pereżempju, Álvaro, iben Rodrigo, kien jingħata l-isem Álvaro Rodríguez. Ibnu, Juan, ma kienx se jingħata l-isem Juan Rodríguez, iżda Juan Álvarez. Maż-żmien, ħafna minn dawn il-patronimiċi saru ismijiet tal-familja, u huma wħud mill-ismijiet l-aktar komuni fid-dinja li titkellem bl-Ispanjol illum. Sorsi oħra ta' kunjomijiet huma id-dehra tal-persuna jew xi vizzju personali, eż Delgado ("irqiq") u Moreno ("samrani"); xi post ġeografiku jew etniċità, eż Alemán ("Ġermaniż"); u snajja' jew ħiliet, eż Molinero ("tieħeb"), Zapatero ("skarpan") u Guerrero ("gwerrier"), għalkemm l-ismijiet relatati max-xogħol jinstabu ħafna aktar spiss f'forma mqassra li tirreferi għas-sengħa proprju, eż. Molina ("mitħna"), Guerra ("gwerra"), jew Zapata (forma arkajka ta' zapato, "żarbun").
Fl-Ingilterra, l-introduzzjoni tal-ismijiet tal-familja hija ġeneralment attribwita mal-preparazzjoni tal-Ktieb Domesday fl-1086, wara l- konkwista Norman. L-evidenza tindika li l-kunjomijiet ġew adottati l-ewwel fost in-nobbli feudali u l-klassi privileġġata, u bil-mod infirxu għal partijiet oħra tas-soċjetà. Uħud mill-ewwel nobbli Normanni li waslu l-Ingilterra matul il-konkwista Normanna kienu jiddistingwixxu bejniethom billi waħħlu 'de' (ta') qabel l-isem tar-raħal ta' oriġini tagħhom fi Franza. Dan huwa dak li hu magħruf bħala kunjom territorjali, konsegwenza tas-sistema ta' sjieda feudali ta' art. Sas-seklu 14, bosta minn-nies Ingliżi u Skoċċiżi użaw kunjomijiet u f'Wales wara l-unifikazzjoni taħt ir-Re Henry VIII fl-1536
Studju ta’ erba’ snin immexxi mill-Università tal-Punent tal-Ingilterra, li ġie konkluż fl-2016, analizza sorsi ta' informazzjoni mis-seklu 11 sas-seklu 19 biex jispjega l-oriġini tal-kunjomijiet fil-Gżejjer Brittaniċi. Dan l-istudju sab li aktar minn 90% tal-45,602 kunjom fid-dizzjunarju huma indiġeni għal-Gran Brittanja u l-Irlanda, bl-aktar kunjomijiet komuni fir-Renju Unit ikunu Smith, Jones, Williams, Brown, Taylor, Davies u Wilson. Is-sejbiet ġew ippubblikati fl-Oxford English Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Il-mexxej tal-proġett Richard Coates sejjaħ l-istudju "aktar dettaljat u preċiż" minn dawk li saru qabel. Huwa elaborat dwar l-oriġini: "Xi kunjomijiet għandhom oriġini li fi snajja jew impjieg - eżempji ovvji huma Smith u Baker. Ismijiet oħra jistgħu jkunu marbuta ma' post, pereżempju, Hill jew Green, li jirrelataw ma' spazju aħdar fir-raħal . Kunjomijiet li huma 'patronimiċi' huma dawk li oriġinarjament kienu jħaddnu l-isem tal-missier – bħal Jackson, jew Jenkinson . Hemm ukoll ismijiet fejn l-oriġini tiddeskrivi lill-portatur oriġinali bħal Brown, Qasira jew Thin – għalkemm Short seta' kien fil-fatt ikun kunjom ironiku ‘laqam’ għal persuna twila.
Era moderna
Matul l-era moderna, ħafna kulturi madwar id-dinja adottaw l-ismijiet tal-familja, partikolarment għal raġunijiet amministrattivi, speċjalment matul iż-żmien ta 'espansjoni Ewropea u speċjalment mill-1600. Eżempji notevoli jinkludu l-Olanda (1795–1811), il-Ġappun (1870s), it-Tajlandja (1920), u t-Turkija (1934). L-istruttura tal-isemijiet Ġappuniżi ġiet formalizzata mill-gvern fl-1868 bil-mod isem tal-familja + isem mogħti. Madankollu, jibqa l-fatt li l-użu tal-kunjomijiet mhuwiex universali: l-Islandiżi, il-Burmiżi, il-Ġavaniżi, u ħafna gruppi ta 'nies fl-Afrika tal-Lvant ma jużawx ismijiet tal-familja.
L-ismijiet tal-familja kultant jinbidlu jew jiġu sostitwiti b'kunjomijiet mhux relatati mall-familja meta kien hemm pressjoni politika biex tiġi evitata l-persekuzzjoni. Eżempji ta' dawn insibuhom fil-każijiet tal-Indoneżjani Ċiniżi u t-Tajlandiżi Ċiniżi wara l-migrazzjoni hemmhekk matul is-seklu 20 jew tal-Lhud li ħarbu lejn pajjiżi Ewropej differenti biex jevitaw persekuzzjoni min-Nazis matul it-Tieni Gwerra Dinjija. Gruppi etniċi oħra ġew sfurzati jbiddlu jew jadattaw il-kunjomijiet biex jikkonformaw man-normi kulturali tal-kultura dominanti, bħal fil-każ ta' skjavi u nies indiġeni tal-Ameriki.
Jimi Hendrix
James Marshall "Jimi" Hendrix (twieled fis-27 ta' Novembru 1942 – miet fit-18 ta' Settembru 1970) kien kantant, kitarrista u liriċista Amerikan. Hu hu kkunsidrat fost l-ikbar kitarristi ta' kull żmien.
2023 in-nirien tal-Hawaii
Fil-bidu ta’ Awwissu tal-2023, faqqgħet serje ta’ nirien fil-foresti fl-istat Amerikan tal-Hawaii, speċifikament fil-gżira ta’ Maui, fejn dawn in-nirien wasslu għal spostament u evakwazzjonijiet, u kkawżaw ukoll ħsara estensiva, u qatlu aktar minn 99 persuna fil-belt ta’ Lahaina, u t-tixrid tan-nirien fil-foresti huwa attribwit għal kundizzjonijiet Temp xott u maltemp li jirriżulta minn żona qawwija ta 'pressjoni għolja fit-tramuntana tal-Hawaii u l-Uragan Dora fin-Nofsinhar. Fit-8 ta’ Awwissu ġie ddikjarat stat ta’ emerġenza, hekk kif il-Gwardja Nazzjonali tal-Hawaii ġiet attivata mill-ġdid, ittieħdu xi azzjonijiet xierqa mid-Direttur tal-Aġenzija għall-Ġestjoni tal-Emerġenza tal-Hawaii u d-Direttur tal-Ġestjoni tal-Emerġenza, u l-fondi tad-dħul ġenerali tal-istat minfuqa biex itaffu l-kundizzjonijiet maħluqa min-nirien. Fid-9 ta 'Awwissu, il-gvern tal-istat tal-Hawaii iddikjara stat ta' emerġenza għall-istat kollu. U fl-10 ta 'Awwissu, il-President Amerikan Joe Biden ħareġ dikjarazzjoni federali ta' diżastru kbir.
Torri taż-Żonqor
It-Torri taż-Żonqor, oriġinarjament magħruf bħala Torre di Zoncol, kien torri tal-għassa żgħir qrib il-Ponta taż-Żonqor, limiti ta' Marsaskala, Malta. Inbniet fl-1659 bħala l-ħdax-il torri De Redin, fuq jew qrib is-sit ta' post tal-għassa medjevali. It-torri kien jikkmanda d-daħla tal-Bajja ta' Marsaskala flimkien mat-Torri ta' San Tumas. Din twaqqgħet mill-militar Brittaniku fl-1915 sabiex l-linja ta' sparar minn fortifikazzjonijiet moderni ma tkunx imfixkla. xellug|daqsminuri| Is-sit tat-Torri taż-Żonqor, issa okkupat minn struttura ta' difiża (pillbox) Fis-sit tat-Torri taż-Żonqor issa hemm struttura ta' difiża (pillbox) taż-żmien tat-Tieni Gwerra Dinjija.
2023 in-nirien tal-Hawaii
Sfond storiku
Iż-żona tipika meqruda min-nirien mifruxa fil-Hawaii żdiedet f'dawn l-aħħar deċennji, kważi quadruplikat, u l-esperti jemmnu li l-kawża ta 'dawn l-inċidenti hija ż-żieda fit-tixrid ta' pjanti mhux indiġeni, temperaturi għoljin u nixfa. Fiż-żmien tan-nirien, 20% ta 'Maui kien f'nixfa moderata (Livell 1 ta' 4), u 15% tal-kontea kienet f'kundizzjonijiet niexfa ħafna (Livell 2 ta '4). U tnaqqis fil-preċipitazzjoni ġie rreġistrat f'perjodi riċenti, u dan huwa konsistenti mal-istatistika mistennija tat-tisħin globali fil-Gżejjer Ħawajjan, skont il-valutazzjoni tal-Osservatorju Nazzjonali tal-Klima tal-Istati Uniti. Fil-prospetti staġjonali ta 'kull xahar tiegħu, iċ-Ċentru Nazzjonali Konġunt Nazzjonali (NIFC) mbassar potenzjal "ogħla min-normal" għal nirien kbar fil-Hawaii f'Awwissu, u ffokat fuq in-naħa tar-riħ tal-gżejjer; Minbarra li nnota t-tkabbir abbundanti tal-veġetazzjoni mill-istaġun tax-xita preċedenti u l-estensjoni tan-nixfa, iċ-ċentru stqarr li “Ċikluni tropikali li jistgħu jipproduċu nixfa jew uragani qawwija, skont kif jersqu lejn il-katina tal-gżejjer, jistgħu jaggravaw il-potenzjal għat-tkabbir tan-nar ."
Fil-bidu ta 'Awwissu 2023, sistema ta' pressjoni għolja fit-tramuntana tal-Gżejjer Ħawajjan ma ħadmet ħażin, u kkawża kundizzjonijiet sħan u xemxija hemmhekk; Dan, flimkien mal-Uragan Dora tal-Kategorija 4 diversi mijiet ta’ mili/km lejn in-Nofsinhar, ħoloq differenzjali ta’ pressjoni kbira bejn iż-żona ta’ pressjoni għolja u l-uragan ta’ pressjoni baxxa, li pproduċa riħ qawwi fuq il-gżejjer. Huwa simili għal fenomenu simili li seħħ fl-2017 fil-Portugall ikkawżat mill-Uragan Ophelia. U li wieħed mill-fatturi li jikkontribwixxu għat-tfaqqigħ tan-nirien huwa l-preżenza ta’ ħaxix ħażin invażiv imsejjaħ għanbaqar kbir (ħaxix tal-Guinea), li jista’ jikber sa 15 ċm (0.5 pied) kuljum u jilħaq għoli ta’ 3 m (10 piedi). ft). Massa kbira ta 'veġetazzjoni niexfa żżid is-severità tan-nirien fil-foresti.
foresti Maui
Mit-8 sal-10 ta’ Awwissu, nirien mifruxa f’Maui ikkawżaw qerda mifruxa fil-belt ta’ Lahaina, fil-punent ta’ Maui. Il-kawża eżatta tan-nirien fil-foresti bħalissa mhix magħrufa. Mill-11 ta’ Awwissu, għalkemm il-gvernijiet lokali għadhom ma wettqux it-tfittxija fuq ġewwa u qed jistennew l-għajnuna tal-FEMA, 55 mewta fil-beraħ ġew irrappurtati f’Lahaina. Aktar minn 2,200 binja ġew affettwati, inklużi ħafna monumenti storiċi. Nirien separati ġew irrappurtati ftit wara nofsillejl tat-8 ta’ Awwissu qrib il-belt ta’ Kula, u fid-9 ta’ Awwissu, nar ta’ 1,000 acre (400 ettaru) ġiegħlet l-evakwazzjoni tar-residenti fil-qrib. It-tielet nar kbir f’Kihei wassal ukoll għall-evakwazzjoni tar-residenti fil-qrib.
Gżira Hawaii
Fil-Kontea tal-Hawaii, distretti fiż-żoni ta’ Kohala tat-Tramuntana u tan-Nofsinhar tal-Gżira tal-Hawaii ġew evakwati minħabba n-nirien li qed jinfirxu malajr. Fid-9 ta’ Awwissu, nar ieħor f’bush qrib il-komunitajiet ta’ Nalihu u Pahala, li malajr inġieb taħt kontroll.
Danni
Nirien mifruxa maġġuri ta 'Maui ħarqu ħafna mill-komunità ta' Lahaina, u għamlu ħsara jew qerdu aktar minn 2,200 struttura, inkluż ħafna miċ-ċentru storiku ta 'Lahaina ċċentrata fuq Front Street. Ġiet innominata Landmark Storiku Nazzjonali fl-1962 u kienet il-kapitali tar-Renju tal-Hawaii għal 35 sena, u ġarrbet ħsara sinifikanti. Fost il-bini meqrud kien hemm il-Knisja Wayola u l-Pioneer Inn. Il-famuża siġra tal-banyan, l-akbar siġra tal-banyan fl-Istati Uniti, inħarbit, għalkemm baqgħet wieqfa wara n-nar.
Torri ta' Xrobb l-Għaġin
It-Torri ta' Xrobb l-Għaġin, oriġinarjament magħruf bħala Torre di Siuarep, huwa torri tal-għassa mġarraf fir-ras tal-promontorju ta' Xrobb l-Għaġin, limiti ta' Marsaxlokk, Malta. Inbena fl-1659 bħala t-tmien torri ta' De Redin. Fl-1761 inbnew madwaru żewġ redans. It-torri issa huwa kwazi meqrud għalkollox peress li nbena minn ġebla tal-franka globigerina li hija suxxettibbli għall-erożjoni biż-żmien. Il-fdalijiet tal-bażi difensiva tat-torri magħruf bħala l-iskarpa, kif ukoll il-kontorn ġenerali tal-irfid għadhom jidhru.
Juan Antonio Villacañas
Juan Antonio Villacañas (twieled fl-1922 – miet fil-21 ta' Awwissu 2001) kien poeta, kittieb u kritiku Spanjol.
Bijografija
Mwieled f'Toledo, fi Spanja fl-1922, il-Gwerra Ċivili qatgħet fil-qosor l-edukazzjoni sekondarja tiegħu. Huwa serva l-obbligu militari tiegħu f'diversi postijiet bħal Melilla u l-wied Pirinew t'Arán. F'Melilla, ġie inkarigat bir-riorganizzazzjoni tal-librerija militari, fejn waqt li kien jaqra b'mod estensiv, ħa vantaġġ minn din l-opportunità sabiex jiżviluppa proċess awtodidattiku intensiv.
Hekk kif irritorna f'Toledo, hu ġie impjegat mill-Kunsill Lokali, fejn wara kien se jiġi inkarigat fil-qasam tal-Arti u l-Kultura, pożizzjoni li okkupa għal ħafna snin. Il-ktieb tal-poeżiji tiegħu "Los Sapos" (1968) hu akkużazzjoni tal-poter u l-abbużi tiegħu, fejn il-kunsill lokali hu fl-istess ħin realtà u metafora ta' dan l-istess poter. Fl-1956, hu ġie mistieden mill-Akkademja Belġjana tal-lingwa Franċiża u litteratura għat-III Bienale Internationale de Poésie de Knokke-le-Zoute (Belġju). Il-ħbiberija tiegħu mal-ispaniku u poeta Edmond Vandercammen tiddata minn daż-żmien. Vandercammen irrivista il-ktieb “Conjugación Poética del Greco” fil-ġurnal “Le Journal des Poètes” (1959) u għall-istess ġurnal (1972) ittraduċa ħafna mill-poeżiji ta' Juan Antonio għall-Franċiż.
Wara iż-żmien li qatta fil-Belġju, ġie intervistat mill-UNESCO f'Pariġi, fejn il-vuċi tiegħu ġiet irrekordjata għal xandira speċjali fl-Amerka Latina. Mill-Ħamsinijiet 'il quddiem, ix-xogħlijiet ta' Juan Antonio Villacañas bdew jidhru kemm fl-antoloġiji nazzjonali kif ukoll f'dawk internazzjonali. F'dak l-istess żmien, biċċiet mix-xogħlijiet poetiċi u kritiċi tiegħu bdew ukoll jidhru f'diversi ġurnali u gazzetti.
Villacañas għex f'Toledo ħajtu kollha, u baqa indipendenti minn għaqdiet u movimenti litterarji billi żamm mal-ideat poetiċi personali tiegħu. Din l-indipendenza poetika u artistika kienet il-fattur ewlieni li wassal l-għaqdiet u movimenti kritiċi tat-Tmeninijiet 'il quddiem biex jinjuraw u jinneglieġu lil Villacañas.
Madankollu, mill-2001 'il quddiem, numru ta' poeti u kritiċi, kemm Spanjoli kif ukoll barranin li bdew jammiraw ix-xogħlijiet ta' Villacañas beda jiżdied. Dan it-tqawwim mill-ġdid ta' interess, li ġie wara waqfa matul dawn id-deċennji tas-seklu għoxrin, juri mill-ġdid l-importanza ta' Juan Antonio Villacañas. Relevanti f'dan l-aspett huwa l-apprezament ta' poeti u kritiċi bħal Emilio Porta, Pablo Luque Pinilla , Roberto Carlos Hernández Ferro , Enrique Garcia u Michael Smith.
Xogħlijiet
Juan Antonio Villacañas kiteb tlieta u tletin ktieb ta' poeżiji li jkopru għanja ta' temi u forom, mill-vers ħieles (lura saħansitra għall-Ħamsinijiet) għas-sunett, minn stanzi u ritmijiet li vvinta hu stess, għal-lira: Juan Antonio Villacañas ħawwar il-forma klassika b'ideat ġodda u sorprendenti, tant li l-lirijiet tiegħu huma magħrufin bħala “Lirijiet Juanantonjani”. B'unur tal-maestà tal-lira ta' Juan Antonio Villañas, Juan Ruiz de Torres ħoloq forma ġdida magħrufa bħala d-deċilira, misluta minn dik ta' Villacañas.
F'din tal-aħħar, Villacañas jenfasizza l-iżbalji fil-parti l-kbira tal-krititika poetika predominanti ta' dak iż-żmien. Poeżiji, rivisti, stejjer qosra u kitbiet ta' tipi differenti jistgħu jinstagħbu f'pubblikazzjonijiet bħall-“ABC”, “Poesía Española (1ª y 2ª Épocas), Diario Ya, Poesía Hispánica, Diario de León, Le Journal des Poètes' u “El Mercurio” taċ-Ċile.
Antoloġiji
Juan Antonio Villacañas jidher, fost l-oħrajn, f'dawn l-antoloġiji:
Paul Van Himst
Karriera
Imlaqqam Polle Gazon (Polle tfisser Paul bid-djalett ta' Brussell u Gazon tfisser ħaxix bil-Franċiż) minħabba n-numru kbir ta' fawls li kienu jsiru fuqu.
Van Himst rebaħ il-kampjonat Belġjan tmien darbiet, kollha ma' Anderlecht, klabb li miegħu beda jilagħab l-ewwel staġun professjonali tiegħu fl-1959–60. Ma' Anderlecht huwa skorja 233 gowl f'457 logħba f'perjodu ta' sittax-il staġun. Huwa mbagħad lagħab għal RWDM, klabb ieħor minn Brussell, fl-istaġun 1975-76 u għall-Eendracht Aalst fl-istaġun ta' wara, li dak iż-żmien kienu jilgħabu fit-Tieni Diviżjoni.
Bejn l-1960 u l-1974, Van Himst skorja 30 gowl f'81 logħba għat-tim nazzjonali Belġjan. Din il-prestazzjoni għamlitu l-aqwa skorer man-nazzjonal, flimkien ma' Bernard Voorhoof, u l-ħames l-aktar plejer li għamel dehriet għal pajjiżu. L-ewwel logħba tiegħu kienet fid-19 ta' Ottubru 1960 f'logħba kontra l-Iżvezja u kien parti mit-tim tal-Belġju li kkwalifika għat-Tazza tad-Dinja 1970. Van Himst għen ukoll lill-Belġju jiksbu t-tielet post fil-Kampjonati Ewropej tal-1972. Huwa għandu wkoll ir-rekord taż-Żarbuna tad-Deheb, li kienet mogħtija lilu erba' darbiet.
Joselito Dos Reis
Joselito Dos Reis (twieled fis-6 ta' Frar 1991) huwa plejer tal-futbol Brażiljan li jilgħab bħala attakkant.
Karriera
Fl-istaġun 2008–09 Joselito kien issieħeb ma' Bonsucesso fejn skorja għaxar gowls u l-klabb ġie promoss għas-Serie A tal-Brażil. Joselito ġie rreġistrat ma' Birkirkara fl-4 ta' Lulju 2012 u jum wara għamel id-debutt tiegħu fl-ewwel leg tar-rawnd tal-kwalifikazzjoni tal-UEFA Europa League kontra Metalurg Skopje. Ma' Birkirkara, Joselito wera prestazzjoni kbira fil-logħba li spiċċat fid-dro ta' 2–2.
Malta fil-Festival tal-Eurovision taż-Żgħar
Malta ilha tieħu sehem fil-Festival tal-Eurovision tat-Tfal sa mill-ewwel edizzjoni tal-2003. Minn dakinhar, Malta baqgħet tibgħat ir-rapreżentanti tagħha mingħajr l-ebda waqfien.
Ir-rapreżentant Malti jingħażel kull sena permezz tal-Festival tal-Kanzunetta Maltija għall-Eurosong tat-Tfal, organiżat mill-PBS.
L-aqwa post li kisbet Malta f'din il-kompetizzjoni kien fl-2008, meta Daniel Testa ġie fir-raba' post, filwaqt li l-agħar pożizzjoni waslet fl-2005 meta Thea & Friends spiċċaw fl-aħħar post.
Votazzjonijiet
Malta tat l-aktar numru ta' punti lil:
Malta irċeviet l-aktar numru ta' punti minn:
Preguinho
João Coelho Neto, magħruf komunement bħala Preguinho (twieled fit-8 ta' Frar 1905 – miet fl-1 ta' Ottubru 1979) kien plejer tal-futbol Brażiljan li kien jilgħab bħala attakkant.
Bin il-kittieb Brażiljan Coelho Neto, Preguinho twieled fl-1905. Huwa lagħab bejn l-1925 u l-1938 għal Fluminense u skorja 184 gowl. Minbarra l-futbol kien kapaċi jilgħab ukoll il-volibol, il-baskitbol, il-ħoki fost oħrajn. Fl-1952 huwa rċieva t-titlu ta' "Grande Benemérito Atleta".
Għall-Brażil huwa ħa sehem fit-Tazza tad-Dinja 1930. Hu kien l-ewwel kaptan tat-tim nazzjonali Brażiljan u skorja l-ewwel gowl għall-Brażil f'edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja fil-logħba kontra l-Jugożlavja. Magħhom żied żewġ gowls oħra fil-logħba kontra l-Bolivja.
Arjan Swinkels
Arjan Swinkels (Moergestel 15 ta' Ottubru 1984) huwa plejer tal-futbol Netherlandiż li jilgħab bħala attakkant.
Preguinho
Huwa miet fl-età ta' 74 sena fid-29 ta' Settembru, 1979. Fl-unur tiegħu, Fluminense ddedikaw statwa.
Arjan Swinkels
Karriera
Swinkels għamel id-debutt tiegħu fil-kampjonat kontra Roda JC, fit-18 ta' Settembru 2005. Fl-istaġun ta' wara, Swinkels kien l-aktar fuq il-bank, iżda fir-Rebbiegħa, huwa beda jilagħab regolarment. Fl-aħħar rawnd, huwa salva ballun minn fuq il-linja tal-gowl, dan fisser li Willem II kienu bla periklu mir-relegazzjoni. Fl-istaġun ġdid, Swinkels beda jilgħab bħala difensur ċentrali peress li Delano Hill kien imweġġa. Minn dakinhar, Swinkels kien sar regolari fit-tim.
Wara li ffirma għal Lierse fis-sajf tal-2012, Swinkels sofra korriment għal żmien twil.
Karl Shuker
Karl P. N. Shuker (t. 1959) huwa zoologu, kripto-zoologu u awtur Brittaniku li jgħix fil-West Midlands, l-Ingilterra. Huwa jaħdem bħala konsulent zooloġikali, konsulent tal-media u kittieb awtorevoli tal-kripto-zooloġija.
Shuker kiseb B.Sc fiz-zooloġija mill-Università ta’ Leeds u ġab id-dottorat fiz-zooloġija u l-fizjoloġija komparattiva mill-Università ta’ Birmingham. Huwa membru ta’ ħafna soċjetajiet xjentifiċi. Shuker huwa wieħed mill-kriptologi l-aktar magħrufa fid-dinja. Kiteb diversi artikli u ppubblika erbatax-il ktieb.
Speċi ġdida ta’ Loricifera, Pliciloricus shukeri, issemmiet għalih fl-2005.
Luka Peruzović
Luka Peruzović (twieled fis-26 ta' Frar 1952) huwa eks-plejer u kowċ tal-futbol Kroat li mexxa fost oħrajn lil Standard Liège, Charleroi u Anderlecht fil-Belġju u lil Al Sadd fil-Qatar. Huwa jżomm ukoll ċittadinanza Belġjana.
Huwa ġie msemmi bħala kowċ tat-tim mit-Tuneżija CS Sfax fl-2009, qabel ma rritorna lejn il-Belġju biex jinkariga minn Charleroi, ir-raba' darba tiegħu mal-istess klabb.
Alejandro Mendoza
Alejandro Mendoza Corujo (twieled fis-17 ta' Mejju 1986) huwa plejer tal-futbol Spanjol li jilgħab bħala difensur.
Karriera
Alejandro Mendoza, imlaqqam Moreno, beda l-karriera tiegħu ma' Tenerife fil-Gżejjer Kanarji. Fl-2011, Mendoza ingħaqad ma' Conquense li kienu jilgħabu fid-Diviżjoni B ta' Spanja, u aktar tard mar ma' Atlético Granadilla. F'Awwissu 2012, Mendoza ġie iffirmat mill-klabb Malti ta' Birkirkara wara li kien impressjona waqt prova.
Ħajja personali
L-aktar plejer favorit tiegħu huwa Michael Laudrup. Minbarra l-futbol, il-passatemp favorit tiegħu huwa l-qari u jħobb jara films.
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Il-Commonwealth tan-Nazzjonijiet, jew il-Commonwealth, hi organiżżażjoni ta' ħamsa u tletin pajjiż indipendenti, li ħafna minnhom kienu jiffurmaw parti mill-Imperu Ingliż. Dawn il-pajjiżi jikkollaboraw flimkien u jaħdmu sabiex, fost oħrajn jippromwovu d-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem, l-iggovernar tajjeb, il-liberta tal-persuna umana, il-kummerċ ħieles, u l-paċi fid-dinja.
L-Organiżżażjoni taf il-bidu tagħha bl-Istatut ta' Westminster tal-1931, liema statut jgħid li l-pajjiżi membri tal-Commonwealth huma indaqs u għandhom ilkoll l-istess importanza.
Oriġini
Lejn l-aħħar tas-seklu dsatax, bosta pajjiżi li kienu jiffurmaw parti mill-Imperu Ingliż bdew isiru aktar indipendenti. F'dan il-perjodu, kienu qiegħdin isiru bosta laqgħat bejn Prim Ministri Brittaniċi u Kolonjali, liema laqgħat wasslu sabiex jiġu żviluppati "Konferenzi Imperjali". F'dawn il-konferenzi, l-indipendenza tal-kolonji kienet aċċettata minn kullħadd, u dan issaħħaħ bid-Dikjarazzjoni ta' Balfour fl-1926, li kienet tgħid li l-Ingilterra u d-dominji tagħha kienu ugwali fl-istatus, u bl-ebda mod inferjuri minn xulxin f'kull aspett, intern jew estern, għalkemm maqgħqudin bir-rispett lejn il-kuruna u l-għaqda ħielsa bħala Membri tal-Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Id-Dikjarazzjoni ta' Londra
Fl-1948, ir-Repubblika tal-Irlanda ma baqgħetx tirrikonoxxi lir-Reġina tal-Ingilterra bħala l-Kap tal-Istat tagħha, u għalekk telqet mill-Commonwealth. Dan wassal għal diżgwid bejn il-pajjiżi l-oħra membri tal-Commonwealth, l-aktar l-Indja li kienet se ssir repubblika fl-1950. Dan id-diżgwid issolva f'April 1949, fejn permezz tad-Dikjarazzjoni ta' Londra, l-Indja qablet li tkompli tagħraf lir-Reġina tal-Ingilterra bħala Kap tal-Commonwealth. Bosta pajjiżi oħra mxew fuq il-passi tal-Indja, u bosta jgħidu li din id-Dikjarazzjoni wasslet għall-Commonwealth tallum.
Rashad Sadiqov
Rashad Sadiqov (twieled fit-8 ta' Ottubru 1983) huwa plejer tal-futbol internazzjonali mill-Ażerbajġan.
Statistika
Mit-23 ta' Frar 2013
Siligo
Siligo (Taljan: Siligo, Sardinjan: Sìligo) hija belt Taljana fil-gżira ta' Sardinja. Il-popolazzjoni tal-belt tgħodd madwar 950.
Botanika
alt=Image of ripe nutmeg fruit split open to show red aril|daqsminuri| Il-frotta tal-Myristica fragrans, siġra indiġena mill-[[Indoneżja. Mill-frott ta' din l-ispeċi jsiru żewġ ħwawar importanti; l-aril aħmar (mace) li qed jghatti wiċċ l-ghadma tal-frotta. Filwaqt li mill-ghadma tal-frotta jsir in-noċemuskata.]] Il-botanika, imsejħa wkoll ix-xjenza tal-pjanti, hija qasam fix-xjenza dwar l-istudju tal-ħajja tal-pjanti u fergħa mill-bijoloġija. Filwaqt li l-Botanista jew fitologu huwa xjenzat li jispeċjalizza f'dan il-qasam. Il-kelma "botanika" ġejja mill-kelma Griega tal-qedem βοτάνη li tfisser " mergħa "," ħaxix ", jew " għalf " ; il- kelma βοτάνη min-naħa tagħha hija mnissla minn βόσκειν, li tfisser "biex jitimgħu" jew " jirgħu ". Tradizzjonalment, il-botanika kienet tinkludi wkoll l-istudju tal-fungi u tal-alka li illum huma ikklassifikati u s f'renji separati u studjati separatament. Ilum il-ġurnata, il-botaniċi jistudjaw madwar 410,000 speċi ta ' pjanti terrestri li jinkludu pjanti vaskulari (391,000) u pjanti tal-fjuri (369,000) filwaqt li madwar 20,000 minnhom huma brijofiti.
Il-Botanika ghandha l-għeruq taghha fil-preistorja,fejn il-bnedmin tal-bidu bdew jistudjaw u jidentifikaw il-pjanti biex jużawhom u jikkultivawhom bħala ikel jew duwa f'qasam ta’ studju msejjaħ l-erbaliżmu. Kif ukoll sabiex il-pjanti jiġu identifikati bħala mediċinali, velenużi jew tajbin għall-ikel.
Fiż-żmien Medjevali, il-ġonna fiżiċi ġew popolari speċjalment mal-monasteri għall-kultivazzjoni ta' pjanti mediċinali. Dawn kienu il-prekursuri tal-ewwel ġonna botaniċi tal-universitajiet li ġew imwaqqfa mis-sena 1540 'l quddiem .Il-ġonna botaniċi tal-universitajiet servew bħala spunt għall-istudju akkademiku tal-pjanti. Fl-istess ħin dawn wasslu għall-bidu tal-fergħa tat-tassonomija tal-pjanti, li tikkonsisti fid-deskrizzjoni, l-ikkattalogar u l-istudju tal-kollezzjonijiet tal-pjanti fi ħdan dawn il-ġonna botaniċi universitarji .Din is-sistema waslet sabiex tinħoloq is-sistema binomjali tan-nomenklatura minn Carl Linnaeus fl-1753 li għadha tintuża sal-lum, sabiex speċi ġodda jingħataw isem xjentifiku.
Fis-sekli Dsatax u Għoxrin, metodi ġodda ġew żviluppati għall-istudju tal-pjanti, inklużi metodi li jittieħdu ritratti ta' ċelluli ħajjin permezz tal-mikroskopija ottika u elettronika, l-analiżi u l-kompożizzjoni tal-istruttura u l-kimika interna tal-pjanti, kif ukoll il-funzjoni tal-enzimi u l-proteini. Fl-aħħar żewġ deċennji tas-seklu Għoxrin, il-botaniċi bdew jużaw it-teknoloġija ġdida tal-analiżi tal-ġenetika molekulari sabiex jiġu studjati l-ġenomika, l-proteomika u s-sekwenzi tad-DNA. Dawn għenu sabiex il-pjanti jiġu ikklassifikati b'mod aktar preċiż.
Il-botanika moderna tal-lum hija multidixxiplinarja u mifruxa b'kontribuzzjonijiet u applikazzjonijiet minn ħafna oqsma tax-xjenza u t-teknoloġija. Is-suġġetti tar-riċerka moderna jinkludu l-istudju fuq il-pjanti dwar it-tkabbir u l-iżvilupp taċ-ċelloli, ir-riproduzzjoni, il-bijokimika, ir-relazzjonijiet evoluzzjonarji, il- botanika sistematika u t-tassonomija tal-pjanti. Temi importanti fil-botanika tas-seklu Wieħed u Għoxrin huma l-ġenetika molekulari u l-epiġenetika, li jistudjaw il-mekkaniżmi u l-kontroll tal-espressjoni ġenetika. Fl-istess ħin, ir-riċerka botanika għandha applikazzjonijiet varji fil-provvista tal-ikel, fl-ortikultura moderna, fl-agrikoltura, fix-xjenza u r-riċerka ta’ pjanti modifikati ġenetikament, fis-sintesi ta' kimiċi u materjali għall-industrija tal-kostruzzjoni, il-produzzjoni tal-enerġija, fil-immaniġġjar tal-ambjent u fil-konservazzjoni tal-bijodiversità.
L-istudju bikri tal-botanika
alt=engraving of cork cells from Hooke's Micrographia, 1665|daqsminuri| Stampa taċ-ċelloli tas-sufra, mill-kiteb Micrographia ta' [[Robert Hooke, 1665.]] Il-botanika oriġinat mill-erbaliżmu l-istudju u l-użu tal-pjanti għall-proprjetajiet mediċinali .Il-kitbiet bikrin dwar il-botanika kienu dwar il-klassifikazzjoni tal-pjanti. Xogħlijiet botaniċi bikrija nstabu f’testi antiki mill-Indja li li inkitbu qabel l-1100 Q.K.,  fl- Eġittu tal-Qedem f’kitbiet arkajċi Avestani, u f’xogħlijiet miċ-Ċina li possibbilment jmorru lura minn qabel is-sena 221 Q.K..
Il-botanika moderna tmur lura għall-Greċja tal-qedem speċifikament għal Theophrastus ( c. 371 –287 Q.K.), student ta ' Aristotli, li kiteb u iddeskriva ħafna mill-prinċipji tiegħu u huwa meqjus bħala l-"Missier tal-Botanika". Ix-xogħlijiet ewlenin tiegħu, Inkjesta dwar il-pjanti u Fuq il-Kawżi tal-Pjanti, kienu l-aktar kontribuzzjonijiet importanti għax-xjenza botanika sal- Medjuevu, kważi sbatax-il seklu wara.
Ktieb li kellu impatt bikri fuq il-botanika huwa De materia medica, enċiklopedija dwar il-mediċina tal-ħxejjex miktuba f’nofs l-ewwel seklu minn Pedanius Dioscorides. Kontribuzzjonijiet importanti mid-dinja Musulmana medjevali jinkludu l-Agrikoltura Nabatean ta' Ibn Wahshiyya, il- Ktieb tal-Pjanti ta' Abū Ḥanīfa Dīnawarī (828–896) u l-Klassifikazzjoni tal-Ħamrija ta' Ibn Bassal. Fil-bidu tas-seklu 13, Abu al-Abbas al-Nabati, u Ibn al-Baitar (m. 1248) kitbu dwar il-botanika b'mod sistematiku u xjentifiku. .
F’nofs is-seklu Sittax, ġew imwaqqfa ġonna botaniċi f’numru ta’ universitajiet Taljani. Il- ġnien botaniku ta’ Padova fl-1545 ġeneralment jitqies bħala wieħed mill-ewwel ġonna botaniċi ta’ din ix-xorta u wieħed li għadu fil-post oriġinali tiegħu. Dawn il-ġonna komplew il-valur prattiku ta '"ġonna fiżiċi" tal-monasteri, li fihom il-pjanti kienu jiġu ikkultivati għal użu mediċinali. Il-ġonna botaniċi taw is-suggett tal-botanika stil akkademiku
Fis-seklu Ħmistax, il-botanika bdiet tieħu xejra differenti ibbażżata fuq ideat ġodda li jmorru lil l'hinn mix-xogħlijiet tal-qedem .Fil-fatt, it-tabib Ġermaniż Leonhart Fuchs (1501–1566) u t-teologu Otto Brunfels (1489–1534). Bidlu l-istudju tal-botanika billi bdew jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom stess u jiktbu riċerka oriġinali, minflok jikkupjaw xogħlijiet preċedenti. Filwaqt li t-tabib Hieronymus Bock(1498–1554) ħoloq is-sistema tiegħu għal-klassifikazzjoni tal-pjanti
Ir-riċerka xjentifika bdiet issir ukoll dwar l-użu tal-pjanti għal skopijiet mediċinali. Nies notabbli kienu t-Tabib Valerius Cordus (1515–1544), awtur tal-Historia Plantarum, ktieb li baqa’ botanikament u farmakoloġikament importanti. Kif ukoll kitbiet tan-naturalista Conrad von Gesner (1516–1565) u l-erbalista John Gerard (1516–1565) c. 1611 ). Fl-1665 bdiet fergħa ġdida fil-botanika u fil-bijoloġija ġenerali; l-istudju tal-botanika. Dan sar permezz tal-iskoperta ta’ Robert Hooke, li skopra ċ-ċelloli fis- sufra bl-użu ta’ mikroskopju bikri fl-1665.
Il-bidu tal-botanika moderna
alt=Photograph of a garden|xellug|daqsminuri| Il-[[Ġnien Linné|Ġnien Linnaean tar-residenza ta’ Linnaeus f’Uppsala, l-Isvezja, il-pjant f'dawn il-gnien kienu mħawla skont is-Systema sexuale li kien żviluppa Karl (Carolus) Linneus innifsu.]] Matul is-seklu Tmintax, ġew żviluppati sistemi ta ' identifikazzjoni tal-pjanti simili tas-sistema tal-identifikazzjoni dikotomika (dichotomous keys bl-ingliż)), fejn pjanti li għadhom mhumiex identifikati ,jitqegħdu fi gruppi tassonomiċi(eż. familja, ġeneru u speċi) billi jiddentifikawhom permezz ta' pari karattri li jintgħażlu u jissejħu ċwievet .L-għażla u s-sekwenza tal-karattri jistgħu jkunu artifiċjali jew relatati aktar mill-qrib mal-ordni naturali jew filoġenija tat-takson. F'dan il-każ ċ-ċwievet jissejħu ċwievet sinottiċi (Synoptic keys bl-Ingliż) .] Sas-seklu Tmintax, pjanti ġodda għall-istudju kienu qed jaslu fl-Ewropa minn madwar id-dinja kollha f'numru dejjem jiżdied minn pajjiżi ġodda skoperti u mill-pajjiżi li kienu saru kolonji Ewropej . Fl-1753, Karl Linnaeus ippubblika l- Species Plantarum,ġerarkija ta’ klassifikazzjoni tal- pjanti li baqgħet il-punt ta’ referenza għan- nomenklatura botanika moderna .In-nomeklatura botanika moderna tikkonsisti f'isem binomjali (Żewġ ismijiet), fejn l-ewwel isem jirrappreżenta l-ġeneru u t-tieni kien jidentifika l-ispeċi partikolari f'dan il-ġeneru. [35] Linneus kien għamel ukoll is-Systema Sexuale, li kienet tikklassifika l-pjanti f’erbgħa u għoxrin grupp, skond in-numru tal-organi sesswali maskili tagħhom Il-grupp numru erbgħa u għoxrin, Cryptogamia, inkluda l-pjanti kollha b'partijiet riproduttivi moħbija bħal ħażiż, felċi, alka u fungi li minn studju modern intwera li din is-sistema mhijiex klassifikazzjoni xierqa
Il-kategorizzazzjoni tal-pjanti għal-għan mediku malajr ġiet segwita mill-ħolqien tal-kategoriji ta' razzez u sesswalità f'fergħat tal-bijoloġija li ġew parti mill-botanika u t-tassonomija .Fl-istess ħin, it-tassonomija u l-botanika kellhom rwol influwenti fl-iżvilupp tar-razziżmu xjentifiku .Eżempju wieħed jinstab fis-Systema Naturae ta’ Carl Linnaeus. Li kienet klassifikazzjoni għal-organiżmi kollha. Fl-għaxar edizzjoni ta' din il-klassifikazzjoni jespandi minn erba’ '"varjetajiet" ta' bnedmin; Europeans Albus, Americanus Rubescens, Asiaticus Fuscus, u Africanus Niger, ibbażati fuq l-erba' kontinenti magħrufa u jiddeskrivihom b'mod sterjotipiku .Linnaeus huwa biss wieħed minn ħafna botaniċi li influwenzaw ir-razziżmu xjentifiku permezz tal-kategorizzazzjoni tal-organiżmi.
Iż-żieda fl-għarfien tal-anatomija tal-pjanti, wassal għall-botanisti biex jintebħu li kien hemm aktar affinitajiet naturali bejn il-pjanti u mhux differenzi kif kienet turi s-sistema sesswali artifiċjali ta' Linnaeus Adanson (1763), de Jussieu (1789), u Candolle (1819) kollha pproponew diversi sistemi naturali alternattivi ta’ klassifikazzjoni sabiex il-pjanti jingħaqdu fi gruppi skond il-karattri simili bejniethom .Dawn il-metodi ġodda kienu intlaqu tajjeb bħala alternattiva għas-sistema sesswali artifiċjali ta' Linneus.
Is-sistema Candollean kienet tiffoka fuq il-progressjoni u l-kumplessità morfoloġika. Filwaqt li s- sistema ta' Bentham & Hooker, li baqgħet influwenti sa nofs is-seklu Dsatax, kienet influwenzata mill-perspettiva tas-sistema ta' Candolle Il-pubblikazzjoni ta' Darwin bil-ktieb l- Oriġini ta' l-Ispeċi fl-1859 u l-kunċett tad-dixxendenza komuni wriet li s-sistema Candollean kien jeħtiġilha jsirulha xi tibdiliet sabiex tiddistingwi r-relazzjonijiet evoluzzjonarji minn sempliċi xebh morfoloġiku.
L-istudju tal-botanika modern
Gregor Mendel (1822–1884) ħoloq it-teorija tal-eredità fejn il-materjal ġenetiku li jintired f’organiżmi ħajjin jinstab fil-ġeni u kromożomi.Filwaqt li August Weismann (1834–1914) wera li l-wirt jseħħ biss permezz tal-gameti li fihom ikun hemm il-ġeni u l-kromożomi. Filwaqt li x-xogħol ta' Katherine Esau (1898–1997) fuq l-anatomija tal-pjanti għadu pedament ewlieni tal-botanika moderna. Il-kotba tagħha Plant Anatomy u Anatomy of Seed Plants baqgħu testi ewlenin tal-bijoloġija strutturali tal-pjanti għal aktar minn nofs seklu. .
B'mod partikolari minn nofs is-Sittinijiet kien hemm avvanzi  fil-fehim dwar kif jaħdmu l-proċessi fiżjoloġiċi tal-pjanti bħat-transpirazzjoni (it-trasport tal-ilma fit-tessuti tal-pjanti), id-dipendenza tar-rati tal- evaporazzjoni tal-ilma u dijossidu tal-karbonju mill-weraq permezz ta' aperturi stomatali li jiġi affettwat mill-ambjent pereżempju t-temperatura Dawn l-iżviluppi, flimkien ma' metodi ġodda għall-kejl tad-daqs ta' aperturi stomatali, u r-rata tal- fotosintesi ippermettew deskrizzjoni preċiża tar-rati ta' skambju bejn il-pjanti u l-atmosfera.
Filwaqt li Innovazzjonijiet fl- analiżi statistika minn Ronald Fisher, l-iskoperta u l-identifikazzjoni tal- ormoni tal-pjanti bħal l-auxin minn Kenneth V. Thimann fl-1948, ippermettew ir-regolamentazzjoni tat-tkabbir tal-pjanti minn kimiċi applikati esternament. Ix-xjentist Frederick Campion Steward kien pijunier tekniku tal- mikropropagazzjoni tal-pjanti kkontrollati permezz tal-ormoni. L- aċidu sintetiku auxin 2,4-dichlorophenoxyacetic jew 2,4-D kien wieħed mill-ewwel erbiċidi sintetiċi żviluppat kummerċjalment
alt=Micropropagation of transgenic plants|daqsminuri| Il-Mikropropagazzjoni ta' pjanti transġeniċi, teknika li kienet is-simbolu tal-iżviluppar tal-botanika moderna matul is-seklu għoxrin. L-iżviluppi fil-bijokimika tal-pjanti matul is-seklu Għoxrin ġew immexxija minn metodi moderni ta' analiżi tal-kimika organika, bħall- ispettroskopija, il-kromatografija u l-elettroforeżi. Il-kunċett oriġinarjament iddikjarat minn Gottlieb Haberlandt fl-1902 li ċ-ċelluli tal-pjanti kollha huma totipotenti u jistgħu jitkabbru in vitro, ippermetta l-użu tal-inġinerija ġenetika b'mod esperimentali sabiex telimina ġene jew ġeni responsabbli għal karatteristika speċifika, jew biex iżżid ġeni bħal GFP, li jirrapportaw meta ġene speċifika tkun qed jiġi espressi. Dawn it-teknoloġiji jippermettu l-użu bijoteknoloġiku ta' pjanti sħaħ jew kulturi ta' ċelloli tal-pjanti mkabbra f'bijoreatturi għal l-iżviluppar tal-pestiċidi, antibijotiċi jew farmaċewtiċi. kif ukoll l-applikazzjonita' orġaniżmi ġenetikament modifikati ddisinjati b'karatteristiċi imtejjbin għal użu tal-bniedem.
Fost il-mistoqsijiet botaniċi importanti tas-seklu Wieħed u Għoxrin hemm ir-rwol tal-pjanti bħala produtturi primarji fiċ-ċikliżmu globali tal-ingredjenti bażiċi tal-ħajja: enerġija, karbonju, ossiġnu, nitroġenu u ilma u metodi kif l-amministrazzjoni tal-pjanti tagħna tista' tgħin biex tindirizza l-kwistjonijiet ambjentali globali ta' konservazzjoni, sigurtà tal - ikel tal - bniedem, l-immaniġġjar ta' organiżmi bijoloġikament invażivi, sekwestru tal-karbonju, tibdil fil-klima, u s-sostenibbiltà tar-riżorsi. Kif ukoll l-istudju tal-bijokimika tal-pjanti għal użu nutrittiv u fir-riċerka tal-mediċina u derivattivi materjali għall-industrija.
Skop u importanza
L-istudju tal-pjanti huwa vitali għaliex il-pjanti jsostnu kważi l-ħajja kollha tal-annimali fid-dinja billi jiġġeneraw proporzjon kbir tal- ossiġnu u l-ikel u respirazzjoni aerobika li jeħtieġu sabiex jeżistu. Il-pjanti, l-alka u ċ-ċjanobatterji huma l-gruppi ewlenin ta’ organiżmi li jwettqu l-fotosintesi, proċess li juża l-enerġija tad-dawl tax-xemx biex jikkonverti l-ilma u d-dijossidu tal-karbonju f’zokkor li jista’ jintuża kemm bħala sors ta’ enerġija kimika. Kif ukoll biex jinbnew molekuli organiċi li jintużaw bħala komponenti strutturali taċ-ċelloli. Bħala prodott sekondarju tal-fotosintesi, il-pjanti jirrilaxxaw l-ossiġnu fl-atmosfera, gass li huwa meħtieġ minn kważi l-affarijiet ħajjin kollha biex iwettqu r-respirazzjoni ċellulari. Barra minn hekk, huma influwenti fiċ-ċikli globali tal-karbonju u tal-ilma, l-għeruq tal-pjanti jorbtu u jistabbilizzaw il-ħamrija, u jipprevjenu l-erożjoni tal-ħamrija. Għalhekk dan juri li l-pjanti huma kruċjali għall-futur tas-soċjetà umana peress li jipprovdu ikel, ossiġnu, bijokimiċi, u prodotti għan-nies, kif ukoll joħolqu u jippreservaw il-ħamrija.
Il-Botanika sistematika
Madanakollu l-ibbażar tar-relazzjonijiet fuq karattri kondiviżi teħtieġ attenzjoni stretta, peress li l-pjanti jistgħu jixbħu lil xulxin għax żviluppaw morfoloġija simili sabiex jaddattaw ruħhom għall-istess tip ta' ambjent. Din tissejjaħ evoluzzjoni konverġenti. Fil-fatt hemm diversi speci ta' Euforbia (Euphorbia bl-Ingliż) li għandhom zokk bla weraq u xewk. Din il-forma tagħmilhom adattati għall-konservazzjoni tal-ilma u hija ukoll simili għal dawk tal-kakti.Għalkemm l-Euforbia u l-kaktus huma simili, l-istruttura tal-fjuri tagħhom tagħmilha ċara li dawn iż-żewġ gruppi mhumiex ġenetikament relatati mill-qrib.
Filwaqt li l-metodu kladistiku juża mod sistematiku sabiex janalizza il-karattri tal-ispeċi. Dan jagħmlu billi jiddistingwi bejn dawk li ma jġorru l-ebda informazzjoni dwar l-istorja evoluzzjonarja kondiviża - bħal dawk li evolvew separatament fi gruppi differenti u jissejħu Omoplasji ( homoplasies bl-Ingliż) jew dawk li fadal mill-antenati, li jissejħu Pleżjomorfiji ( plesiomorphies bl-Ingliż) - u karattri derivati, li ġew mgħoddija minn bidliet morfoloġiċi u ġenetiċi fl-antenat kondiviż u jissejħu Apomorfji ( apomorphies bl-Ingliż) .Ir-riżultati tal-analiżi kladistiċi huma espressi bħala kladogrammi. Il-kladogrammi huma mudelli mpinġija f' forma ta' zokk prinċipali ta' siġra li tinfirex f'bosta friegħi. L-eqdem antenati jinstabu viċin iz-zokk prinċipali u l-ispeċi tal-lum jinstabu fit-truf tal-friegħi li jirrappreżentaw l-aktar punt reċenti tal-istorja fid-dixxendenza evoluzzjonarja.
Mis-snin disgħin 'il quddiem, il-metodu użat għall-bini tal-filoġeniji tal-pjanti ħajjin kienet  il-filoġenetika molekulari. Dan il-metodu juża karattri molekulari, bħas-sekwenzi tad- DNA milli karattri morfoloġiċi .Id-differenza tinstab fil-kodiċi ġenetiku nnifsu, li dan jintuża biex ikunu deċiżi r-relazzjonijiet evoluzzjonarji, u ma jiġix użat biex jiġu skoperti l-karattri li kienu ngħataw opportunita' li jevolvew għax dan jiġi li t-teknika qed tanalizza r-relazzjonijiet evoluzzjonarji b'mod indirettament .Biex jingħata eżempju sempliċi, qabel l-użu tal-evidenza ġenetika, il-fungi kienu meqjusin li huma pjanti jew relatati aktar mill-qrib tal-pjanti milli l-annimali. L-evidenza ġenetika tissuġġerixxi li r-relazzjoni evoluttiva tal-organiżmi multiċellullari u tal-fungi, kif qed tintwera propju fil-kladogramma t'hawn taħt - turi il-fungi huma relatati b'mod ġenetiku u evoluzzjonarju aktar mill-qrib mal-annimali milli mal-pjanti. Fl-1998, l- Angiosperm Phylogeny Group ippubblika l-filoġenija għall-pjanti tal-fjuri ibbażata fuq l-analiżi tas-sekwenzi tad-DNA. Kien hemm ħafna mistoqsijiet li ġew imqanqla permezz ta' dan ix-xogħol .Fosthom dwar liema familji jirrappreżentaw l-aktar il-fergħat bikrija tal-antenati tal- angiospermi, li illum il-ġurnata din il-kwistjoni ġiet imwieġba flimkien ma’ ħafna mistoqsijiet oħrajn permezz ta' studji riċenti magħmulin minn dan l-istess grupp .L-investigazzjoni ta’ kif l-ispeċi tal-pjanti huma relatati ġenetikament tippermetti lill-botaniċi biex jifhmu aħjar il-proċess tal-evoluzzjoni fil-pjanti .Minkejja l-istudju tal-mudelli tal-pjanti u riċerka ġenetika, hemm xogħol u diskussjoni kontinwa fost it-tassonomisti dwar kif l-aħjar jiġu ikklassifikati l-pjanti f'diversi taksa. Żviluppi teknoloġiċi bħall-analiżi tad-DNA permezz tal-kompjuters u l-użu tal-mikroskopji elettroniċi żiedu ħafna l-livell ta’ dettall li ġie studjat u l-veloċità li biha tista’ tiġi analizzata l-informazzjoni.