cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jan Vermeer
Bijografija
Ftit wara it-tieġ, il-koppja marru joqogħdu ma' omm Catherina, Maria Thins, armla tat-tajjeb, li kienet fil-kwartier Kattoliku tal-belt. Vermeer baqa' jgħix hemm mal-familja ħajtu kollha. Maria kienet importanti fil-ħajja tal-pittur, l-ewwel tifla issemmiet għaliha u kienet tgħinu bi flusha sakemm hu għamel isem fid-dinja tal-arti. Johannes u martu kellhom b'kollox 14-il tifel u tifla li tlieta minnhom mietu qabel missierhom.
Il-karriera
F-1662 Vermeer ġie elett kap tax-Xirka u baqa' f'din il-kariga għal xi snin, sinjal li kien meqjus bħala ċittadin rispettabbli. Però fl-1672 l-invażjoni tar-Repubblika Olandiża mill-Franċiżi ġabet kriżi finanzjarja gravi u nixfet għal kollox id-domanda għal oġġetti ta' lussu bħall-pitturi u, għalhekk in-negozju ta' Vermeer bħala artista u merkant tant mar għall-agħar li kellu jissellef.
Meta miet fl-1675. Lil martu u 'l uliedu, Vermeer ħallilhom ftit flus u ħafna dejn. F'dokument martu waħħlet fl-inkwiet tal-problemi ekonomiċi għal mewtu. Catherina talbet il-Kunsill tal-belt li jieħdu d-dar u l-pitturi bħala ħlas. Dsatax-il pittura baqgħu għand Catherina u Maria, u minn dawn ftit inbiegħu biex jitħallsu l-kredituri.
Teknika
Vermeer kellu l-ħila jikseb kuluri trasparenti billi japplika punti qrib xulxin fuq it-tila, teknika magħrufa bħala pointillé, li m'għandniex inħawduha ma pointillisme. It-teknika tiegħu tagħti riżultati mill-iżjed vivaċi possibbli, b'effetti, fuq kollox tal-kulur, li hu kien jirriċerka b'interess kważi xjentifiku. Kien iqis is-suġġett bħala konvenjenza: "Il-pitturi ta' Vermeer huma fil-verità naturi mejtin bin-nies".
M'hemmx disinji li żgur nistgħu nattribwuhom lill-artista u l-kwadri tiegħu ma tantx jagħtu ħjiel tal-metodi preparatorji li uża.
Fil-ktieb Secret Knowledge: Rediscovering the Lost Techniques of the Old Masters (Għarfien Sigriet: Riskoperta tat-Tekniki Mitlufa tal-Pitturi l-Kbar), li kiteb il-pittur famuż Ingliż David Hockney fl-2001 (rivedut 2006), informat mill-ħafna studji li għamel dwar l-użu tal-istrumenti ottiċi fil-Pittura Fjamminga, l-awtur isostni li Vermeer, bħal ħafna pitturi oħra tal-epoka, kien jinqeda ħafna bil-camera oscura biex jiddefinixxi l-fiżjonomija eżatta tal-persunaġġi rrappresentati u l-pożizzjoni preċiża tal-oġġetti fil-kompożizzjoni tal-kwadri. Skont it-"teżi Hockney-Falco" (mill-isem tal-pittur u tal-fiżiku Amerikan Charles M. Falco, li għamluha famuża), l-użu ta' dan l-istrument ottiku hu biżżejjed biex jiġġustifika in-nuqqas ta' disinji ta' tħejjija għal pitturi ta' preċiżjoni "fotografika" u fiżjonomika straordinarja ta' ħafna artisti Fjammingi, bħal Van Eyck, u wara tal-epoka barokka, bħal Caravaggio jew Velázquez, u appuntu ta' Vermeer. Imma fuq kollox, skont din it-teżi, l-użu tal-"camera oscura" tispjega wkoll xi wħud mill-effetti sorprendenti tad-dawl fil-kwadri ta' Vermeer, b'mod partikolari l-effetti kurjużi "mhux iffokati" li niltaqgħu magħhom f'xi kapolavuri tiegħu, fejn xi dettalji huma ffokati perfettament u oħrajn mhumiex, bħal effett tipiku li nsibu fit-teknika fotografika moderna.
Il-vivaċità estrema tal-kuluri fil-pitturi ta' Vermeer, li għadna naraw sal-lum, ġejja mill-kura kbira li ħa l-artista fit-tħejjija taż-żebgħa taż-żejt u fit-tfittxija għall-aħjar pigmenti li seta' jsib f'dik l-epoka. Bħala eżempju ta' dan hemm il-ħafna użu li għamel Vermeer tal-ikħal ultramarine, miksub mill-lapislazzuli, li kien iqum ħafna. Dan użah fil-pitturi kollha tiegħu mhux biss pur imma wkoll fl-isfumaturi tal-kuluri intermedji. Anki fis-snin meta kien fi stat finanzjarju ħażin ħafna, dan il-kulur li kien jiswa ħafna, baqa' jużah.
Fix-xogħlijiet tiegħu allura insibu atmosfera eċċezzjonali. "Il-ħajja siekta tal-oġġetti tidher riflessa f'mera ċara; mill-firxa tad-dawl mal-ġewwieni dieħel mit-twieqi mbexxqin, mill-logħob tar-riflessi, mill-effetti tat-trasparenza, penombri u dawl minn wara..."
Il-pitturi foloz
Fil-bidu tas-seklu 200 kien hemm proliferazzjoni kbira fis-swieq tal-arti ta' pitturi ta' Vermeer foloz. Dawn kien qiegħed ipinġihom wieħed mill-iżjed falzaturi famużi tal-aħħar seklu, l-Olandiż Han van Meegeren. Dan il-falzatur ta' ħila kbira uża l-istess tekniki tal-pittura tal-artista biex ħoloq ħafna kwadri b'kompożizzjonijiet oriġinali għal kollox u rnexxielu jgħaddihom bħala xogħlijiet awtentiċi ta' Vermeer, tant li ħafna kollezzjonisti famużi u xi wħud mill-mużewijiet mill-iżjed importanti tal-Ewropa kisbu dawn il-kwadri għall-kollezzjonijiet tagħhom.
Bla dubju dan il-fenomenu famuż għenu n-nuqqas stramb ta' sorsi dokumentali u ta' studji fil-fond tax-xogħlijiet u tal-figura tal-artista Olandiż, li sal-aħħar tas-seklu 19 kien intnessa u kważi ntilfet kull traċċja tal-istorja artistika tal-pittur. Il-kritika moderna ta' Vermeer bdieha l-istudjuż Franċiż Théophile Thoré-Bürger. Minn dan il-punt 'l hawn, il-figura tiegħu gawdiet attenzjoni dejjem tikber mill-kritiċi u mill-pubbliku li issa għandu fama internazzjonali.
Antonio Pennacchi
Antonio Pennacchi huwa kittieb Taljan. Twieled fis-26 ta' Jannar 1950 fil-belt ta' Latina, fir-reġjun ta' Lazio. Huwa miet fit-3 ta' Awwissu 2021.
Rebbiegħa ta' Praga
Ir-Rebbiegħa ta’ Praga (Ċek: Pražské jaro, Slovakk: Pražská jar) kienet perjodu ta’ liberalizzazzjoni politika u protesta tal-massa fiċ-Ċekoslovakkja bħala stat Komunista wara t-Tieni Gwerra Dinjija. Bdiet fil-5 ta’ Jannar 1968, meta r-reformist Alexander Dubček ġie elett l-Ewwel Segretarju tal-Partit Komunista taċ-Ċekoslovakkja (KSČ), u kompliet sal-21 ta’ Awwissu 1968, meta l-Unjoni Sovjetika u membri oħra tal-Patt ta’ Varsavja invadew lill-pajjiż biex irażżnu r-riformi. daqsminuri|Ċekoslovakki iġorru l-bandiera ta' pajjizhom ħdejn tank Sovjetiku idaħħan fi Praga. Ir-riformi tar-Rebbiegħa ta’ Praga kienu tentattiv qawwi minn Dubček biex jagħti drittijiet addizzjonali liċ-ċittadini taċ-Ċekoslovakkja f’att ta’ deċentralizzazzjoni parzjali tal-ekonomija u d-demokratizzazzjoni. Il-libertajiet mogħtija inkludew l-illaxkar tar-restrizzjonijiet fuq il-midja, id-diskors u l-ivvjaġġar. Wara diskussjoni nazzjonali dwar il-qsim tal-pajjiż f’federazzjoni ta’ tliet repubbliki, il-Boemja, il-Moravja-Silja u s-Slovakkja, Dubček mexxa d-deċiżjoni li jinqasam fi tnejn, ir-Repubblika Soċjalista Ċeka u r-Repubblika Soċjalista Slovakka. Din il-federazzjoni doppja kienet l-unika bidla formali li salvat mill-invażjoni.
Ir-riformi, speċjalment id-deċentralizzazzjoni tal-awtorità amministrattiva, ma ntlaqgħux tajjeb mis-Sovjetiċi, li, wara li fallew in-negozjati, bagħtu nofs miljun suldat tal-Patt ta’ Varsavja u tankijiet biex jokkupaw il-pajjiż. In-New York Times ikkwotat rapporti ta ' 650,000 irġiel mgħammra b'armi moderni u sofistikati fil-katalgu militari Sovjetiku. Mewġa kbira ta‘ emigrazzjoni imxiet mal-pajjiż. Ir-reżistenza infirxet madwar il-pajjiż, inkluż tentattivi ta' fraternizzazzjoni, sabotaġġ fuq tabelli tat-toroq, sfidar tal-curfews, eċċ. Filwaqt li l-militar Sovjetiku kien mistenni li se jieħu erbat ijiem biex jikseb kontroll tal-pajjiż, ir-reżistenza kompliet għal tmien xhur sakemm fl-aħħar ċedew bis-saħħa ta' manuvri diplomatiċi. Dan sar eżempju ta’ profil għoli ta’ difiża bbażata fiċ-ċivil; kien hemm atti sporadiċi ta’ vjolenza u diversi suwiċidji ta’ protesta permezz ta’ immolazzjoni personali (l-aktar famuża hija dik ta’ Jan Palach), iżda l-ebda reżistenza militari. Iċ-Ċekoslovakkja baqgħet ikkontrollata mill-Unjoni Sovjetika sal-1989, meta r-Rivoluzzjoni tal-Bellus temmet ir-reġim komunista b’mod paċifiku. L-aħħar truppi Sovjetiċi ħallew il-pajjiż fl-1991.
Wara l-invażjoni, iċ-Ċekoslovakkja daħlet f’perjodu magħruf bħala normalizzazzjoni (Cz: Normalizace), fejn mexxejja ġodda ppruvaw jirrestawraw il-valuri politiċi u ekonomiċi li kienu jiddominaw qabel Dubček kiseb il-kontroll tal-KSČ. Gustáv Husák, li ssostitwixxa lil Dubček bħala l-Ewwel Segretarju u sar ukoll President, biddel ir-riformi kważi kollha. Ir-Rebbiegħa ta' Praga spirat xogħoljiet fil-mużika u l-letteratura inkluż ix-xogħol ta’ Václav Havel, Karel Husa, Karel Kryl u r-rumanz ta’ Milan Kundera The Unbearable Lightness of Being.
Rita Ora
Rita Sahatçiu Ora (imwielda Rita Sahatçiu; 26 ta' Novembru 1990) hija kantanta, kittieba ta' diski u attriċi Ingliża. Hija ħadet prominenza fi Frar 2012 meta dehret fis-single ta' DJ Fresh "Hot Right Now", li laħqet in-numru wieħed fir-Renju Unit. L-album tad-debutt tagħha, Ora, li ħareġ f’Awwissu 2012, iddebutta bin-numru wieħed fir-Renju Unit. L-album kellu ukoll żewġ singles li kienu fin-numru wieħed fir-Renju Unit, " RIP " u " How We Do (Party) ". Kienet l-artist l-aktar bl-iktar numru wieħed fis-singles fuq ir-Renju Unit fis-Singles Chart fl-2012, bi tliet singles li laħqu l-aqwa pożizzjoni.
It-tieni album tal-istudjo l-ieħor, Phoenix, ġie rilaxxat f'Novembru tal-2018. Is-single single, " Your Song ", laħqet l-ewwel għaxar tar-Renju Unit, u s-singles sussegwenti " Anywhere " u " Let You Love Me " laħqu l-aqwa ħamsa fir-Renju Unit. "Let You Love Me" li għamluha l-ewwel artista Ingliża Brittanika li kellha tlettax il-kanzunetta li kienu fl-aqwa għaxar fir-Renju Unit.
L-element Romanz fil-Malti
Irridu ngħidu li għalkemm il-bażi tal-Malti hija Semitika, madanakollu xorta ma nistgħux ninsew li l-Malti għandu numru kbir ta' vokabularju ġej mit-Taljan. Mal-miġja tan-Normanni f'Malti, il-folja bdiet tinqaleb. Għalkemm il-Malti ta' dak iż-żmien żamm lin-Normanni bogħod milli jikkomunikaw, dawn xorta għamlu li setgħu biex inibbtu fost il-poplu kliem Romanz fl-ilsien Malti kif kien mitħaddet dak iż-żmien.
Imma l-akbar influwenza li r-Romanz kellu fuq il-Malti, kienet mal-miġja tal-Ordni ta' San Ġwann f'Malta. Dan minħabba li l-kavallieri li kienet tħaddan l-Ordni kienu ġejjin minn pajjiżi Ewropej. Fis-16-il seklu, kellna wkoll influwenza qawwija tal-Isqalli u t-Taljan mill-kleru Sqalli stess, nutara kif ukoll avukati.
Bil-mod il-mod, speċjalment fil-Belt Valletta, il-poplu beda jdaħħal kliem Romanz li Vassalli, għall-bidu, sejjaħlu "Malti korrott". Imma llum ma naħsbuhiex hekk. Il-Malti kompla ssebbaħ għax kien kapaċi jżewwaq żewġ kulturi ta' ilsna differenti: id-dinja Għarbija ma' dik Taljana.
L-istorja tkompli tikber meta fl-1880 insibu ġlieda ħarxa bejn żewġ partiti Malti: il-partit Antiriformista kien favur it-tisħiħ tat-Taljan fil-kultura Maltija, filwaqt li l-partit Riformista kien favur id-dħul tal-Ingliż u l-Malti fl-edukazzjoni. Din il-ġlieda baqgħet sejra sal-1934.
Fil-Malti daħħalna wkoll tipi differenti ta' snajja' mit-Taljan:
Daħħalna wkoll verbi bħal:
Ir-reliġjon ukoll tatna spinta qawwija għall-kliem Romanz fil-Malti, u għalhekk insibu xi kliem assoċjat mat-twemmin tagħna:
.gr
Dominji tat-tieni livell
Reġistrazzjonihet huma fit-tielet livell taħt dawn l-ismijiet:
Nicklas Helenius
Nicklas Helenius Jensen (Svenstrup, 8 ta' Mejju 1991) huwa plejer tal-futbol Daniż li jilgħab bħala attakkant.
Karriera
Helenius ingħaqad ma' Aalborg BK fl-età ta' 13-il sena, fejn wara li mexa fit-timijiet ta' diversi livelli, iggrawda għall-ewwel tim fl-istaġun 2009–10. Hu ddebutta fil-logħba tas-16 ta' Mejju 2010 kontra HB Køge, bl-ewwel gowl tiegħu jasal fl-10 ta' Settembru 2010 kontra AC Horsens. Bejn Ottubru u Settembru 2010 ratu jiskorja erba' gowls f'erba' logħbiet konsekuttivi fil-kampjonat, u gowl ieħor fit-Tazza. Fl-istaġun 2012–13 skorja 16-il gowl biex spiċċa t-tieni l-aqwa skorer fil-kampjonat, u magħżul bħala l-plejer tal-istaġun fuq is-sit tal-UEFA.
Nhar it-18 ta' Ġunju 2013, Helenius iffirma kuntratt ta' tliet snin ma' Aston Villa bis-somma tat-trasferiment tkun madwar £1.2m.
Internazzjonali
Helenius iddebutta mat-tim nazzjonali tad-Danimarka kontra s-Slovakkja fil-15 ta' Awwissu 2012.
Walter Michael Ebejer
Walter Michael Ebejer (Ħad-Dingli, 3 ta' Awwissu 1929 - 2021) huwa missjunarju Malti, professur u isqof irtirat tal-Knisja Kattolika. Mill-1977 sal-2007 kien Isqof ta' União da Vitória, il-Brażil.
Bijografija
Ebejer twieled Ħad-Dingli, Malta, fit-3 t'Awwissu 1929 lil Ġużeppi Ebejer u Marija Ġużeppa mwielda Cutajar. Hu daħal l-Ordni tad-Dumnikani u studja fil-Kulleġġ ta' San Tumas Aquinas, ir-Rabat, Malta, u kompla l-edukazzjoni tiegħu fir-Renju Unit. Fl-24 ta' Jannar 1954, Ebejer ġie ordnat saċerdot tal-Ordni Dumnikani fl-età ta' 24. Fl-1956, hu ggradwa fil-filosofija u teoloġija mill-Kulleġġ ta' San Tumas Aquinas, ir-Rabat, u wara fl-1973, hu ggradwa u kiseb il-liċenzja fit-teoloġija summa cum laude mill-Angelicum f'Ruma.
Fl-1957, Ebejer mar il-Brażil bħala missjunarju fl-istat ta' Goiás. Mill-1961 sal-1969 ħadem xogħol pastorali fit-Tramuntana ta' Parana u kien is-superjur tal-Ordni Dumnikani ta' Malta mill-1969 sal-1973. Wara nħatar lekċerer fil-Università Kattolika Pontifikali ta' Parana u fl-Università Kattolika Studium Theologicum. Hu sar ukoll il-kappillan ta' Matinhos sal-1976.
Fl-1976 il-Papa Pawlu VI ħatar lil Ebejer bħala l-ewwel isqof tad-Djoċesi ta' União da Vitória. Fis-6 ta' Marzu 1977, hu ġie kkonsagrat isqof mill-Arċisqof Carmine Rocco, in-Nunzju Appostoliku għal Brażil f'dak iż-żmien. Wara 37 sena bħala ragħaj tad-djoċesi, Ebejer irtira fl-età ta' 77, f'Jannar 2007.
L-Isqof Walter Ebejer kien ħu l-kittieb Francis Ebejer.
Le Locle
Le Locle (pronunzja bil-Franċiż: ​[lə lɔkl]; bil-Ġermaniż: Luggli) hija muniċipalità fil-Kanton ta' Neuchâtel fl-Iżvizzera.
Tinsab fil-muntanji Jura, ftit kilometri 'l bogħod mill-belt ta' La Chaux-de-Fonds. Hija t-tielet l-iżgħar belt fl-Iżvizzera (fl-Iżvizzera post irid ikollu iżjed minn 10,000 abitant biex jitqies bħala belt).
Le Locle hija magħrufa bħala ċentru tal-produzzjoni tal-arloġġi Żvizzeri, u saħansitra tiġi kkwotata bħala l-post fejn twieldet din l-industrija, b'għeruq li jmorru lura għall-bidu tas-seklu 17. Il-muniċipalità ospitat manifatturi bħal Favre-Leuba, Mido, Zodiac, Tissot, Ulysse Nardin, Zenith, Montblanc, Certina kif ukoll Universal Genève, qabel ma din il-kumpanija tal-aħħar rilokat lejn Ġinevra. L-istorja tal-belt fil-produzzjoni tal-arloġġi hija ddokumentata f'wieħed mill-ewwel mużewijiet tal-arloġġi fid-dinja, il-Musée d'Horlogerie du Locle, fil-Kastell ta' Monts, villa tas-seklu 19 fuq għolja fit-Tramuntana tal-belt. Impjanti storiċi ta' taħt l-art ġew irrestawrati (impjant tal-qmuħ, impjant taż-żejt u impjant tal-qtugħ tal-injam) huma aċċessibbli f'għar li jinsab madwar kilometru (0.6 mili) fil-Punent taċ-ċentru tal-belt.
Isem il-belt oriġina mit-terminu għal lag jew trou d'eau.
Sit ta' Wirt Dinji
Le Locle, flimkien ma' La Chaux-de-Fonds, baqgħu jeżistu bis-saħħa tal-manifattura u l-esportazzjoni tal-arloġġi. L-industrija tal-produzzjoni tal-arloġġi ġiet stabbilita f'Le Locle fis-seklu 17 minn Daniel Jeanrichard, produttur tal-arloġġi awtodidatta li ħeġġeġ il-bdiewa tal-inħawi jibdew jimmanifatturaw il-komponenti tal-arloġġi għalih matul ix-xtiewi twal. Fis-seklu 20 żdiedet l-industrija mikromekkanika.
Il-bliet tal-produzzjoni tal-arloġġi ta' Le Locle u ta' La Chaux-de-Fonds tniżżlu flimkien fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2009.
Minħabba l-altitudni (madwar 1,000 metru (3,300 pied)) u n-nuqqas ta' ilma (il-blat poruż ta' taħt l-art huwa ġebla tal-ġir), l-art tal-belt ma tantx hija tajba għall-biedja. L-ippjanar u l-binjiet jirriflettu l-ħtieġa tal-artiġjani tal-produzzjoni tal-arloġġi għal organizzazzjoni razzjonali. Kollox reġa' nbena mill-ġdid fil-bidu tas-seklu 19 wara li nirien estensivi ħakmu l-belt.
Tul skema miftuħa ta' strixxi paralleli b'abitazzjonijiet residenzjali u bi studjos, l-ippjanar tal-belt jirrifletti l-ħtiġijiet tal-kultura lokali tal-produzzjoni tal-arloġġi li tmur lura għas-seklu 17, u li għadha ħajja sa llum il-ġurnata. Iż-żewġ bliet jirrappreżentaw eżempji straordinarji ta' bliet tal-manifattura monoindustrijali, u għadhom ippreservati u attivi sew. L-ippjanar urban tagħhom akkomoda t-tranżizzjoni mill-produzzjoni tal-artiġjani ta' industrija tad-djar tal-villeġġjatura għall-produzzjoni iktar ikkonċentrata tal-fabbriki tal-aħħar tas-sekli 19 u 20.
Karl Marx iddeskriva lil La Chaux-de-Fonds bħala “belt enormi tal-fabbriki” f'Das Kapital, fejn analizza t-tqassim tax-xogħol fl-industrija tal-produzzjoni tal-arloġġi fil-muntanji Jura.
Dawn iż-żewġ bliet huma l-għaxar Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-Iżvizzera, flimkien ma' oħrajn bħaċ-Ċentru Storiku ta' Bern, il-Kumpanija Ferrovjarja Retika, u l-Abbazija u l-Kunvent ta' Sankt Gallen.
Storja
Le Locle tissemma għall-ewwel darba fl-1332 bħala dou Locle.
Preistorja
L-iżjed traċċi bikrin ta' insedjamenti umani jmorru lura għall-aħħar tal-Mesolitiku (6000-5000 Q.K.) għall-kenn tal-Col des Roches. Is-sit jinkludi l-eqdem bċejjeċ tal-fuħħar li nstabu fil-Kanton ta' Neuchâtel, flimkien ma' bosta għodod, id-darsa ta' mammut u l-għadam taċ-ċriev u taċ-ċingjali. Dan il-post preistoriku għall-kenn ġie skopert fl-1926 minn uffiċjali tad-dwana u kien l-ewwel sit ta' dan it-tip li ġie studjat fl-Iżvizzera.
Madankollu, bejn l-4000 Q.K. u l-Medju Evu ma nafu xejn dwar l-inħawi ta' Le Locle.
Medju Evu
Fl-1150, il-wied li fih iktar 'il quddiem inbniet Le Locle, ingħata minn Renaud u William Valanginian lill-abbazija ta' Fontaine-André. Fl-1360, Ġwanni II ta' Aarberg, il-Konti tal-Valangini, ingħata Le Locle bħala kumpens fewdali mill-Konti Lwiġi ta' Neuchâtel. Il-parti b'ħafna boskijiet tal-muntanji Jura madwar Le Locle ġiet ikklerjata mill-kolonjalisti li iktar 'il quddiem ingħataw l-istatus ta' raħħala ħelsin. Dawn l-ewwel bdiewa ħelsin ingħataw karta fl-1372 li kkodifikat id-drittijiet u l-libertajiet tagħhom. Fil-bidu tas-seklu 15, din il-karta ġiet ikkonfermata mill-ġdid matul l-istabbiliment tal-Mairie jew tal-gvern tal-belt. L-abitanti ta' Le Locle ngħataw id-dritt li jkunu sidien tal-art li kklerjaw, diment li kienu jibqgħu jaħdmuha u jħallsu t-taxxi għaliha. Il-kontijiet fewdali tawhom dawn id-drittijiet biex iħeġġu l-insedjamenti fil-muntanji. Fil-bidu tas-seklu 14 Le Locle u La Sagne ffurmaw parroċċa flimkien. Il-Knisja ta' Marija Maddalena f'Le Locle nbniet fl-1351.
Bħala riżultat taż-żieda fil-kunflitti transfruntiera, fl-1476, Le Locle daħlet f'alleanza difensiva ma' Bern.
Fl-1502, 37 ruħ f'Le Locle ngħataw l-opportunità li jħallsu £1,780 għat-titlu ta' "Ċittadin ta' Valangin". Dawn iċ-ċittadini kellhom il-privileġġ li jmexxu l-komunità u li jagħżlu s-sindku u l-uffiċjal ġudizzjarju tagħhom stess.
Era moderna bikrija
It-torri tal-Knisja ta' Marija Maddalena, l-attrazzjoni prinċipali tal-belt, inbena fil-bidu tas-seklu 16. Ftit snin wara li nbena t-torri, fl-1536, Le Locle kkonvertiet għall-Protestantiżmu. Din il-knisja antika ġiet rikostruwita f'nofs is-seklu 18. Fl-1844 inbniet knisja Ġermaniża, li twaqqgħet fl-1967. Il-kappella Kattolika nbniet fl-1861.
Fl-1592, il-kontijiet fewdali Valangini rritornaw fil-Kontea ta' Neuchâtel, iżda la l-istatus ġuridiku tar-residenti tal-Mairie ta' Le Locle u lanqas il-funzjoni tagħha bħala qorti distrettwali ma ġew affettwati. L-alleanza tal-1476 ma' Bern baqgħet effettiva u matul il-Gwerra tat-Tletin Sena kif ukoll matul l-invażjoni ta' Lwiġi XIV fi Franche-Comté, is-suldati minn Bern ġew jagħtu sostenn lill-belt. Le Locle bagħtet is-suldati biex tappoġġa lill-alleat fl-1712 matul il-battalji ta' Mellingen u ta' Villmergen.
Il-pożizzjoni ta' Le Locle qrib il-fruntiera Franċiża kienet tfisser li l-belt spiss kellha relazzjoni mill-qrib ma' Franza. Dan kien speċjalment il-każ matul is-snin sar-Rivoluzzjoni Franċiża. Bosta residenti ta' Le Locle ltaqgħu fil-klabb Ġakobin f'Morteau biex jaħilfu li kienu se jagħtu s-sostenn tagħhom lill-Kostituzzjoni tal-1792. L-ispirtu rivoluzzjonarju wassal għal kunflitti bejn is-sostenituri tar-rivoluzzjoni u l-gvern l-antik. Ir-repressjoni sussegwenti tal-gvern wasslet biex bosta residenti ta' Le Locle ġew eżiljati fir-rebbiegħa tal-1793. Diversi mijiet ta' nies marru lejn Besançon, fejn sabu xogħol fil-Fabbrika Nazzjonali tal-Arloġġi li kienet ġiet stabbilita mill-Konvenzjoni Nazzjonali. Meta reġgħu lura f'Le Locle, ġabu magħhom produtturi tal-arloġġi li kienu tas-sengħa u li kellhom attitudni repubblikana.
Fl-1707, il-Prinċipat ta' Neuchâtel għadda għand ir-Re Federiku I fil-Prussja tal-Hohenzollern ibbażati f'Berlin, li mbagħad mexxa lil Neuchâtel f'unjoni personali. Napuljun Bonaparte ddepona lir-Re Federiku William III tal-Prussja bħala prinċep ta' Neuchâtel u ħatar minfloku lill-kap tal-persunal tiegħu Louis-Alexandre Berthier. Fl-1814 il-prinċipat reġa' ġie stabbilit f'idejn Federiku William III. Sena wara, huwa qabel li jħalli lill-prinċipat jingħaqad mal-Konfederazzjoni Żvizzera, li dak iż-żmien ma kinitx federazzjoni integrata, iżda konfederazzjoni, bħala membru sħiħ. B'hekk Neuchâtel saret l-ewwel u l-unika monarkija li għaqdet il-kantons Żvizzeri repubblikani għalkollox. Dan inbidel fl-1848, meta f'Le Locle bdiet ir-Rivoluzzjoni paċifika ta' Neuchâtel. Il-forzi favur il-monarkija arrendew u fit-28 ta' Frar 1848, il-bandiera tar-Repubblika Elvetika, simbolu tar-repubblika, ġiet olzata fuq il-belt. Ir-repubblika u l-kanton il-ġodda stabbilew il-Prefettura ta' Le Locle, li baqgħet teżisti sal-1935. Matul il-kontrorivoluzzjoni tal-1856 li ma rnexxietx, il-belt ġiet okkupata għal żmien qasir minn dawk li kienu favur il-monarkija.
Era moderna
Minħabba li x-xmara ż-żgħira ta' Bied spiss kienet tfur fil-wied, fil-bidu tas-seklu 19 tħaffer kanal minn ġol-wied sal-Col des Roches. Sal-1898 ix-xmara kienet tintuża għall-forniment tal-enerġija għal diversi impjanti ta' taħt l-art.
Il-gvern tal-belt stabbilixxa l-iskola postsekondarja fl-1855 u fetaħ kulleġġ għat-taħriġ tal-għalliema fl-1866 kif ukoll skola tas-snajja' fl-1897. L-iskola tal-produzzjoni tal-arloġġi ġiet stabbilita fl-1868 li wittiet it-triq għall-istabbiliment tal-iskola teknika fl-1901-1902. Eventwalment din l-iskola saret id-Dipartiment tal-Inġinerija tal-Haute école d'arts appliqués Arc kif ukoll l-iskola tal-inġinerija taċ-ċentru interreġjonali tal-edukazzjoni vokazzjonali Montagnes neuchâteloises. Il-belt għamlet sforzi kbar fil-kostruzzjoni tal-linji ferrovjarji. L-ewwel linja ferrovjarja lejn La Chaux-de-Fonds (1857) ġiet magħquda ma' linji lejn Besançon (1884) u Les Brenets (1890). Minkejja dan, Le Locle tbati minn ċertu iżolament u minn ammont kbir ta' traffiku li jgħaddi mill-belt.
Le Locle kisbet il-prosperità tagħha essenzjalment mill-industrija tal-arloġġi, b'mod partikolari l-manifattura ta' arloġġi tal-preċiżjoni u ta' għodod motorizzati. Daniel Jeanrichard kien fost il-pijuniera li stabbilixxa din il-fergħa tal-industrija f'Le Locle u fl-inħawi tal-belt. Fir-reġjun ta' Le Locle, kien hem biss xi 77 arloġġar li kienu attivi fl-1750. Sal-1800 dawn żdiedu għal iktar minn 800. Il-produzzjoni tal-arloġġi bdiet tieħu post l-agrikoltura u l-produzzjoni tal-bizzilla li kienu l-industriji prinċipali. Sal-aħħar tas-seklu 18, il-belt kienet timpjega madwar 500 produttur tal-bizzilla.
Le Locle ospitat għadd ta' produtturi tal-arloġġi u inventuri famużi, fosthom Abraham-Louis Perrelet, Jacques-Frédéric Houriet, Frédéric-Louis Favre-Bulle u David-Henri Grandjean. Fis-seklu 19 il-belt kienet magħrufa għall-kronometri tal-baħar u portabbli. L-industrija tal-produzzjoni tal-arloġġi ttrasformat lil Le Locle f'belt industrijali. Inizjalment ix-xogħol kollu kien isir bl-idejn fi ħwienet żgħar, iżda sal-aħħar kwart tas-seklu 19 inbnew l-ewwel fabbriki. L-introduzzjoni tal-produzzjoni mekkanizzata, żviluppat l-industrija minn arloġġi kompluti għall-għodod motorizzati u l-komponenti tal-arloġġi. Matul l-Ewwel Gwerra Dinjija u t-Tieni Gwerra Dinjija, xi impjanti, bħal dak ta' Zenith, li iktar 'il quddiem saret Dixi, speċjalizzaw fil-produzzjoni tal-armi. Il-produzzjoni tal-arloġġi kienet teħtieġ ukoll għadd ta' artisti u inventuri assoċjati. Il-bejjiegħ u l-pubblikatur tal-kotba Samuel Girardet (1730-1807) beda jżejjen l-oqfsa tal-arloġġi u eventwalment stabbilixxa dinastija ta' artisti u ta' inċiżuri. Il-Huguenin saru famużi għall-ħidma tagħhom fit-tpittir tal-oqfsa tal-arloġġi u tal-medalji. Stabbilita fl-1856, il-fabbrika taċ-ċikkulata u tal-ħelu, Klaus, baqgħet topera sal-1992.
Bħal fil-biċċa l-kbira tal-bliet tal-produzzjoni tal-arloġġi fil-muntanji Jura, il-ħajja politika u soċjali f'Le Locle kienet influwenzata ferm mill-ideat tar-radikaliżmu, tas-soċjaliżmu u iktar 'il quddiem tal-anarkiżmu. Il-Professur James Guillaume ppropona l-ħolqien ta' sezzjoni tal-Ħaddiema Internazzjonali fl-1866. L-organizzazzjonijiet Soċjalisti fejn kien jiġi mitkellem il-Ġermaniż, inkluż il-Grütliverein u l-Arbeiterverein huma xhieda li sal-aħħar tas-seklu 19, bosta ħaddiema mill-Iżvizzera Ġermaniża kienu jaħdmu f'Le Locle. Is-Soċjalisti organizzaw ruħhom f'partit politiku fl-1897 u sal-1912 kellhom il-maġġoranza fil-muniċipalità. Fl-1956, huma alleaw ruħhom u kienu appoġġati mill-Partit Żvizzeru tal-Ħaddiema. Is-Soċjalisti tilfu s-siġġu tagħhom fil-kunsill tal-gvern lokali fl-elezzjonijiet tal-1992, kontra l-movement Droit de parole, li m'għandux pjattaforma ta' partit tradizzjonali. Fl-2004, għall-ewwel darba, il-kunsill ġie ddeterminat minn plebixxit, u b'hekk il-Partit Żvizzeru tal-Ħaddiema (PdA) kiseb tliet siġġijiet, filwaqt li l-Partit Soċjal-Demokratiku tal-Iżvizzera (PS) u l-liberale Parti progressiste national kisbu siġġu kull wieħed.
Les Brenets
Les Brenets tissemma għall-ewwel darba fl-1325 bħala chiez le Bruignet.
Ġeografija
Le Locle tinsab fuq in-naħa Żvizzera tal-cluse Col des Roches, li tifforma l-fruntiera bejn Franza u l-Iżvizzera.
Le Locle għandha erja (skont stħarriġ tal-2004-2009) ta' 34.69 km2 (13.39-il mil kwadru). Minn din l-erja, 12.41 km2 (4.79 mili kwadri) jew 53.6 % tintuża għal skopijiet agrikoli, filwaqt li 6.91 km2 (2.67 mili kwadri) jew 29.9 % hija msaġġra bil-foresti. Mill-bqija tal-art, 3.69 km2 (1.42 mil kwadru) jew 15.9 % hija insedjata (binjiet jew toroq) u 0.05 km2 (12.36-il akru) jew 0.2 % hija art mhux produttiva. Miż-żona mibnija, il-binjiet industrijali jirrappreżentaw 1.4 % tal-erja totali, filwaqt li l-abitazzjonijiet u l-binjiet jirrappreżentaw 7.7 % u l-infrastruttura tat-trasport tirrappreżenta 4.7 %. Il-parks, iż-żoni ekoloġiċi u l-postijiet għall-isport jirrappreżentaw 1.3 %. Mill-art forestali, 26.7 % tal-erja totali tal-art hija msaġġra b'mod massiċċ bil-foresti u 3.2 % hija miksija bis-siġar tal-frott jew b'raggruppamenti żgħar ta' siġar. Mill-art agrikola, 0.0 % tintuża għat-tkabbir tal-għelejjel, 33.8 % hija mergħa, u 19.6 % tintuża għall-mergħat Alpini.
L-eks belt kapitali tad-distrett ta' Le Locle, sal-eliminazzjoni tagħha fl-2018, tinsab f'elevazzjoni ta' 946 metru (3,104 piedi).
Fl-1 ta' Jannar 2021, l-eks muniċipalità ta' Les Brenets saret ħaġa waħda mal-muniċipalità ta' Le Locle.
Stemma
L-istemma muniċipali hija magħmula minn Lozengy Gules u Or, fuq strixxa fiddiena u kaħlanija, fuq panew fiddien bit-tliet għoljiet Vert u b'bosta siġar taż-żnuber. Madankollu, l-istemma uffiċjali (li qajla tintuża) hija maqsuma f'erbgħa: tmien gules ħdejn xulxin u vert b'għadd ta' fjammi kaħlanija laterali, fuq salib fiddien kumplessiv.
Demografija
Le Locle għandha popolazzjoni (f'Diċembru 2020) ta' 9,864 ruħ. Mill-2008, 26.0 % tal-popolazzjoni huma ċittadini barranin residenti fil-belt. Matul l-aħħar 10 snin (2000-2010), il-popolazzjoni nbidlet b'rata ta' −2.8 %. Inbidlet b'rata ta' of 0 % minħabba l-migrazzjoni u b'rata ta' −2.2 % minħabba r-rati ta' twelid u ta' mwiet.
Il-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni (fis-sena 2000) titkellem bil-Franċiż (9,264 ruħ jew 88.0 %) bħala l-ewwel lingwa, bit-Taljan bħala l-iżjed tieni lingwa komuni (423 ruħ jew 4.0 %) u bil-Ġermaniż bħala t-tielet lingwa (203 ruħ jew 1.9 %). Hemm sitta min-nies li jitkellmu r-Romansh.
Mill-2008, il-popolazzjoni kienet: 49.2 % irġiel u 50.8 % nisa. Il-popolazzjoni kienet magħmula minn 3,593 raġel Żvizzeru (35.7 % tal-popolazzjoni) u 1,354 (13.5 %) raġel mhux Żvizzeru. Kien hemm 3,949 mara Żvizzera (39.3 %) u 1,156 (11.5 %) mara mhux Żvizzera. Mill-popolazzjoni fil-muniċipalità, 3,884 ruħ jew madwar 36.9 % twieldu f'Le Locle u għexu hemmhekk fis-sena 2000. Kien hemm 1,882 ruħ jew 17.9 % li twieldu fl-istess kanton, filwaqt li 1,576 ruħ jew 15.0 % twieldu xi mkien ieħor fl-Iżvizzera, u 2,639 ruħ jew 25.1 % twieldu barra mill-Iżvizzera. Mis-sena 2000, it-tfal u l-adolexxenti (0–19-il sena) jirrappreżentaw 22.5 % tal-popolazzjoni, filwaqt li l-adulti (20–64 sena) jirrappreżentaw 56.8 % u l-anzjani (iktar minn 64 sena) jirrappreżentaw 20.7 %.
Mis-sena 2000, kien hemm 3,891 ruħ li ma kellhomx sieħeb jew sieħba u li qatt ma żżewġu fil-muniċipalità. Kien hemm 5,133 individwu li żżewġu, 867 armel jew armla, u 638 individwu divorzjat.
Mis-sena 2000, kien hem 4,713-il abitazzjoni privata fil-muniċipalità, u medja ta' 2.1 persuni f'kull abitazzjoni. Kien hemm 1,787 abitazzjoni li jikkonsistu minn persuna waħda biss u 229 abitazzjoni b'ħames persuni jew iktar. Fis-sena 2000, total ta' 4,584 appartament (81.3 % mit-total) kienu okkupati b'mod permanenti, filwaqt li 391 appartament (6.9 %) kienu okkupati b'mod staġjonali u 663 appartament (11.8 %) kienu vojta. Mill-2009, ir-rata tal-kostruzzjoni ta' unitajiet domestiċi ġodda kienet ta' 0.1 unità ġdida għal kull 1,000 resident. Ir-rata ta' postijiet battala fil-muniċipalità, fl-2010, kienet ta' 5.71 %.
Siti ta' importanza nazzjonali
L-Ancien Hôtel des Postes, il-Kastell ta' Monts u l-Museum d’horlogerie, il-Muniċipju, l-Immeuble, il-Moulins souterrains du Col-des-Roches (imħtieħen taħt l-art fil-Col des Roches), il-Villa Favre-Jacot u l-binja Zenith SA huma elenkati bħala wirt Żvizzeru u siti ta' importanza nazzjonali.
Politika
Fl-elezzjoni federali tal-2007, l-iżjed partit popolari kien il-partit PdA li kiseb 24.8 % tal-voti. It-tliet partiti l-oħra li kienu l-iktar popolari kien SP (22.38 %), SVP (20.57 %) u LPS (16.13 %). Fl-elezzjoni federali nxteħtu total ta' 3,204 voti, u ħarġu jivvutaw 49.3 % tal-popolazzjoni.
Ekonomija
Mill-2010, Le Locle kellha rata ta' qgħad ta' 7.6 %. Mill-2008, kien hemm 95 ruħ li kienu impjegati fis-settur ekonomiku primarju u madwar 38 negozju involuti f'dan is-settur. 5,355 ruħ kienu impjegati fis-settur ekonomiku sekondarju u madwar 196 negozju involuti f'dan is-settur. 2,409 ruħ kienu impjegati fis-settur terzjarju, bi 300 negozju f'dan is-settur. Kien hem 4,855 resident tal-muniċipalità li kienu impjegati b'xi mod jew b'ieħor, u minnhom in-nisa kienu jirrappreżentaw 44.0 % tal-forza tax-xogħol.
Fl-2008 l-għadd totali ta' impjiegi ekwivalenti għal full-time kienu 7,160 impjieg. L-għadd ta' impjiegi fis-settur primarju kien 71 impjieg, li minnhom 49 impjieg kienu fl-agrikoltura, 17 kienu impjegati fil-forestrija jew il-produzzjoni tal-injam u ħamsa kienu impjegati fis-sajd. L-għadd ta' impjiegi fis-settur sekondarju kien 5,141 impjieg, li minnhom 4,944 impjiegi jew (96.2 %) kienu fil-manifattura, wieħed kien fix-xogħol tal-minjieri u 150 (2.9 %) kienu fil-kostruzzjoni. L-għadd ta' impjiegi fis-settur terzjarju kien 1,948 impjieg. Fis-settur terzjarju; 591 impjieg jew 30.3 % kienu fil-bejgħ bl-ingrossa jew fil-bejgħ bl-imnut jew fit-tiswija tal-vetturi bil-mutur, 79 impjiegi jew 4.1 % kienu fit-trasport u l-ħżin tal-oġġetti, 128 impjieg jew 6.6 % kienu f'lukanda jew f'ristorant, 13-il impjieg jew 0.7 % kienu fl-industrija informatika, 58 impjieg jew 3.0 % kienu fl-industrija finanzjarja jew fl-assigurazzjoni, 94 impjieg jew 4.8 % kienu ta' professjonisti tekniċi jew xjenzati, 349 impjieg jew 17.9 % kienu fl-edukazzjoni u 409 impjiegi jew 21.0 % kienu fil-kura tas-saħħa.
Fis-sena 2000, kien hemm 4,232 ħaddiem li kienu jivvjaġġaw lejn il-muniċipalità u 1,877 ħaddiem li kienu jivvjaġġaw lura minnha. Il-muniċipalità hija importatur nett ta' ħaddiema, b'madwar 2.3 ħaddiema jidħlu fil-muniċipalità għal kull wieħed li jitlaq minnha. Madwar 26.2 % tal-forza tax-xogħol li tiġi f'Le Locle tiġi minn barra l-Iżvizzera, filwaqt li 0.2 % taċ-ċittadini lokali jivvjaġġaw barra mill-Iżvizzera minħabba x-xogħol. Mill-popolazzjoni tal-ħaddiema, 13.7 % kienu jużaw it-trasport pubbliku biex imorru jaħdmu u 59.6 % kienu jużaw il-karozza privata.
Paul Giglio
L-Arċisqof Paul Giglio kien Isqof Titulari ta’ Tindari u Nunzju Apostoliku (Valletta, 20 ta’ Jannar 1927 - 6 ta’ Marzu 2016).
Le Locle
Reliġjon
Miċ-ċensiment tas-sena 2000, 3,582 ruħ jew 34.0 % tal-popolazzjoni kienu Kattoliċi Rumani, filwaqt li 3,140 ruħ jew 29.8 % kinu parti mill-Knisja Riformata Żvizzera. Mill-bqija tal-popolazzjoni, kien hemm 56 membru tal-Knisja Ortodossa (jew madwar 0.53 % tal-popolazzjoni), 27 individwu (jew madwar 0.26 % tal-popolazzjoni) tal-Knisja Kattolika Kristjana, u kien hemm 677 individwu (jew madwar 6.43 % tal-popolazzjoni) ta' Knisja Kristjana oħra. Kien hemm 329 ruħ (jew madwar 3.12 % tal-popolazzjoni) li kienu Iżlamiċi. 27 individwu kienu Buddisti, filwaqt li persuna waħda kienet Induista u tmien individwi ta' knisja oħra. 2,415-il ruħ (jew madwar 22.94 % tal-popolazzjoni) ma kienet tagħmel parti ma' l-ebda knisja, kienu anjostiċi jew atei, u 599 individwu (jew madwar 5.69 % tal-popolazzjoni) ma weġbux il-mistoqsija dwar ir-reliġjon.
Paul Giglio
Studju
Ġie ordnat saċerdot fl-1952 f’Ruma fejn studja fl-Università Pontifiċja Gregorjana minn fejn kiseb il-Liċenzjat fit-Teoloġija u d-Dottorat fil-Liġi Kanonika. Wara hu kompla jistudja d-diplomazija fl-Accademia Ecclesiastica u ssieħeb fis-servizz diplomatiku tas-Santa Sede.
Le Locle
Edukazzjoni
F'Le Locle madwar 3,445 ruħ jew (32.7 %) tal-popolazzjoni temmew l-edukazzjoni sekondarja superjuri mhux obbligatorja, u 1,035 ruħ jew (9.8 %) temmew l-edukazzjoni superjuri addizzjonali (jew università jew Fachhochschule). Mill-1,035 ruħ li temmew l-iskola terzjarja, 55.7 % kienu rġiel Żvizzeri, 22.1 % kienu nisa Żvizzeri, 15.6 % kienu rġiel mhux Żvizzeri u 6.7 % kienu nista mhux Żvizzeri.
Paul Giglio
Fis-Servizz Diplomatiku tas-Santa Sede
Bejn l-1958 u l-1965 hu serva bħala Segretarju fin-Nunzjatura tan-Nikaragwa, tal-Arġentina u l-Iran.
Le Locle
Edukazzjoni
Fil-kanton ta' Neuchâtel il-biċċa l-kbira tal-muniċipalitajiet jipprovdu sentejn ta' kindergarten mhux obbligatorja, segwiti minn ħames snin ta' edukazzjoni primarja obbligatorja. L-erba' snin ta' wara tal-edukazzjoni sekondarja obbligatorja tiġi pprovduta fi tlettax-il skola sekondarja kbira, li bosta studenti jivvjaġġaw lejha mill-muniċipalità domestika tagħhom biex jattendu. Matul is-sena skolastika 2010–2011, kien hemm 10 klassijiet tal-kindergarten b'total ta' 185 student f'Le Locle. Fl-istess sena, kien hemm 31 klassi primarja b'total ta' 564 student.
Paul Giglio
Fis-Servizz Diplomatiku tas-Santa Sede
Bejn l-1965 u l-1969 kien awditur fid-delegazzjoni appostolika f’Saigon, fil-Vjetnam t’Isfel u fil-Jugoslavja.
Le Locle
Edukazzjoni
Mis-sena 2000, kien hemm 622 student f'Le Locle li kienu ġejjin minn munċipalità oħra, filwaqt li 250 resident attendew skejjel ta' barra l-muniċipalità.
Paul Giglio
Fis-Servizz Diplomatiku tas-Santa Sede
Fis-sentejn ta’ wara serva bħala kunsillier fin-Nunzjatura Appostolika tal-Brażil.
Le Locle
Edukazzjoni
Le Locle tospita l-librerija msejħa Bibliothèque de la Ville Le Locle.
Paul Giglio
Fis-Servizz Diplomatiku tas-Santa Sede
Wara għamel sentejn bħala kunsillier u kap deputat tal-missjoni fin-Nunzjatura ta’ Franza.
Le Locle
Trasport
Le Locle għandha diversi stazzjonijiet ferrovjarji; l-istazzjon primarju huwa dak ta' Le Locle, tal-linja Neuchâtel–Le Locle-Col-des-Roches, b'servizz frekwenti lejn La Chaux-de-Fonds u Neuchâtel.
Paul Giglio
Fis-Servizz Diplomatiku tas-Santa Sede
Bejn l-1978 u l-1986 kien Chargè d’Affaires fin-Nunzjatura Appostolika ta’ Tajwan.
Le Locle
Trasport
Le Remontoir huwa lift inklinat bejn l-istazzjon ferrovjarju ta' Le Locle u ċ-ċentru tal-belt.
Ġemellaġġ
Le Locle hija ġemellata ma':
Paul Giglio
Ikkonsagrat Arċisqof
Ġie kkonsagrat Isqof fil-Konkatidral San Ġwann mill-Arċisqof Ġużeppi Mercieca.
Nunzju tan-Nikaragwa (1986-1995)
Qabel ma temm is-servizz tiegħu fin-Nikaragwa, l-Arċisqof Giglio ngħata l-ogħla dekorazzjoni mill-Gvern tan-Nikaragwa. Dwar l-esperjenza tiegħu fin-Nikaragwa, Monsinjur Giglio qal li meta fl-1986 wasal f’dak il-pajjiż sab gvern kompletament komunista u rivoluzzjonarju. Hu stqarr li meta l-Papa għażlu biex imur in-Nikaragwa ma setax jonqos li ma jaħsibx ferm bid-diffikultajiet kbar li kien se jiffaċċja. Iżda fehem mill-ewwel li kellu jitratta ma’ kulħadd b’imħabba u b’rispett kbir u għalhekk kien għażel bħala l-motto tal-episkopat tiegħu Super omnia caritas.
Nunzju fl-Eġittu (1995-2002)
Fl-1995 intbagħat fl-Eġittu fejn baqa’ sal-2002 meta rtira mis-Servizz Appostoliku u ġie lura f’Malta. Dwar l-esperjenza diplomatika tiegħu fl-Eġittu, hu fakkar li b’popolazzjoni ta’ 65 miljun Musulman, il-Kristjani, speċjalmenti il-Kattoliċi, huma ftit. Hu semma li darba, waqt li kien għaddej minn triq, ra grupp ta’ tfal iwaddbulu l-ġebel u jgħajruh “kelb infidil” għax kien Kristjan. Kompla li minkejja kollox, dejjem fehem li l-missjoni tal-Knisja fl-Egittu, minkejja t-theddida serja tal-fundamentalisti Iżlamiċi, hi dik li l-Kattoliċi Eġizzjani bil-mod kif jgħixu u bl-imħabba jagħtu xhieda ta’ Kristu u tal-veritajiet tal-Knisja Kattolika.
Ħajja fid-diplomazija
F’intervista li Paul Saliba, dakinhar l-Editur ta’ Leħen is-Sewwa, għamillu fi Frar 1999, staqsieh kif irnexxielu jeżerċita l-mansjonijiet tiegħu u jintegra ruħu fil-varjetà daqshekk vasta ta’ ambjenti u kulturi tant diversi minn xulxin, l-Arċisqof Giglio wieġeb: “Li tgħix ħajja ta’ diplomatiku tiġri minn pajjiż għal ieħor, fi klimi u ilsna differenti, mhix ħaġa faċli. Hemm bżonn wieħed ikollu ħafna possibbiltà ta’ adattament għall-post fejn isib ruħu. Hu għalhekk li trid tpoġġi f’rasek li din hi missjoni li Alla l-Imbierek ikun sejjaħlek ghaliha”.
Funeral
Il-funeral tiegħu sar fil-Konkatidral San Ġwann il-Belt Valletta, tlett ijiem wara mewtu, nhar l-Erbgħa 9 ta’ Marzu. Kellu 89 sena. Il-funeral tmexxa mill-Arċisqof Emeritu Pawlu Cremona OP.
Adalbert Deșu
Adalbert Deșu (twieled fl-24 ta' Marzu 1909 – miet fis-6 ta' Ġunju 1937) kien plejer tal-futbol Rumen.
Karriera
Deșu twieled f'Gătaia b'orġini Ungeriżi. Wara li beda l-karriera tal-futbol f'raħal twelidu, hu mexa f'Reșița u lagħab għal sentejn ma' UDR. Fl-1929, ġie msejjaħ għall-ewwel darba mat-tim nazzjonali Rumen, fejn skorja fil-logħba ta' ħbiberija kontra l-Bulgarija. Hu ġie wkoll magħżul biex jieħu sehem mat-tim Rumen fit-Tazza tad-Dinja tal-1930. Il-president tal-klabb li kien jilgħab magħhom, Wolfgang Auschnit, irrifjuta li jħallsu s-salarju fiż-żmien li kien qiegħed fit-Tazza tad-Dinja. Deșu skorja l-ewwel gowl tar-Rumanija kontra l-Peru, u lagħab l-aħħar logħba tiegħu mat-tim nazzjonali fit-tieni logħba tat-Tazza tad-Dinja għar-Rumanija, kontra l-Urugwaj.
Wara t-Tazza tad-Dinja, Deșu ħalla 'l-klabb minħabba l-atteġġjament tal-president ta' UDR. Hu ngħaqad ma' Banatul Timişoara, imma fl-1933 kellu jirtira minħabba pnewmonja. Fl-1937, hu miet kawża tal-istess marda fl-età ta' 28 sena.
Pjazza
Malta
daqsminuri|274x274px|Misraħ ir-Repubblika, il-Belt Valletta Misraħ ir-Repubblika jew Pjazza Repubblika hija waħda mill-iktar pjazez magħrufa fil-Belt Valletta u f’Malta. Il-pjazza oriġinarjament kienet imsejħa Piazza Tesoreria jew Piazza dei Cavallieri, peress li l-Kavallieri tal-Ordni ta’ San Ġwann stabbilew it-Teżor tagħhom fil-pjazza. Wara li tpoġġiet statwa tar-Reġina Victoria fis-seklu 19, il-pjazza saret magħrufa bħala Pjazza Reġina u għalkemm l-isem uffiċjali tal-pjazza huwa Misraħ ir-Repubblika, kollokjalment ħafna għadhom isejħulha Pjazza Reġina.
Minħabba ċ-ċokon ta’ Malta, il-pjazez Maltin u Għawdxin jifilħu l-iktar għal ġemgħat lokali, pereżempju fl-okkażjoni ta’ xi festa tal-parroċċa lokali, iżda għal avvenimenti nazzjonali kbar bħal kampanji politiċi jew kunċerti, spiss jintużaw it-toroq prinċipali jew xi spazji fil-beraħ bħal dak tal-fosos tal-Furjana.
Ċina
xellug|daqsminuri|192x192px|Funtana fil-Pjazza tal-Poplu f’[[Shanghai, iċ-Ċina]] Fiċ-Ċina Kontinentali, il-Pjazza tal-Poplu hija isem komuni li ngħata lill-biċċa l-kbira tal-pjazez ċentrali tal-bliet Ċiniżi moderni, li ġew stabbiliti bħala parti mill-modernizzazzjoni urbana li saret f’dawn l-aħħar ftit deċennji. F’dawn il-pjazez is-soltu jkun hemm il-binjiet tal-gvern, mużewijiet u binjiet pubbliċi oħra. L-iktar pjazza magħrufa u l-ikbar pjazza fiċ-Ċina hija Pjazza Tiananmen f’Beijing.
Ġermanja u l-Awstrija
daqsminuri|302x302px|Schlossplatz (il-Pjazza tal-Kastell/Palazz) fi [[Stuttgart, il-Ġermanja]] Il-kelma Ġermaniża għal pjazza hi Platz, li tfisser ukoll “post”, u hija terminu
komuni għall-pjazez ċentrali fil-pajjiżi fejn in-nies jitkellmu bil-Ġermaniż. Il-pjazez kienu punti ewlenin tal-ħajja pubblika fil-bliet u fl-irħul mill-Medju Evu sa llum. Il-pjazez li jkunu faċċata ta’ palazz jew kastell (bil-Ġermaniż: Schloss) spiss jissejħu Schlossplatz. Fost il-pjazez prominenti fil-pajjiżi fejn in-nies jitkellmu l-Ġermaniż insibu: l- Alexanderplatz, il-Pariser Platz u l-Potsdamer Platz f’Berlin, il-Königsplatz f’Munich, il-Ġermanja, u l-Heldenplatz fi Vjenna, l-Awstrija.
Italja, Etjopja u l-Kosta tad-Dalmazji
xellug|daqsminuri|Piazza Navona u l-Fontana (funtana) del Moro fiċ-ċentru ta’ [[Ruma, l-Italja. Il-funtana fl-isfond hija l-Fontana dei Quattro Fiumi]] Piazza (bil-pronunzja Taljana simili għal dik bil-Malti: [ˈPjattsa]) hija l-kelma li tintuża għal pjazza fl-Italja, tul il-kosta tad-Dalmazji u fir-reġjuni tal-madwar. X’aktarx li waħda mill-iktar pjazez magħrufa fid-dinja hija Piazza San Marco f’Venezja. It-terminu huwa bejn wieħed u ieħor ekwivalenti għal plaza bl-Ispanjol. Fl-Etjopja, fejn kien hemm l-influwenza tat-Taljani, it-terminu kien jintuża biex jirreferi għal parti minn belt.
Meta l-Earl ta’ Bedford żviluppa Covent Garden – l-ewwel pjazza pubblika magħmula mill-privat f’Londra – l-arkitett tiegħu Inigo Jones ħa ħsieb li tkun imdawra bl-arkati skont l-istil Taljan. Meta kienet issir referenza għall- piazza f’Londra, moħħ iċ-ċittadini tal-belt kien imur għall-arkati iktar milli għall-pjazza.
Pjazza normalment tinsab fejn jiltaqgħu żewġ toroq jew iktar. Il-biċċa l-kbira tal-bliet Taljani għandhom diversi pjazez b’toroq ħerġin miċ-ċentru. Il-pjazez huma post ideali għan-negozju u spiss jiftħu ħwienet u negozji żgħar fil-pjazez stess jew fil-qrib. Ħafna stazzjonijiet tat-tramm ta’ taħt l-art u waqfiet tal-karozzi tal-linja jkunu jinsabu fil-pjazez jew fil-qrib peress li huma punt ewlieni f’belt jew f’raħal.
Fir-Renju Unit, piazza ġeneralment tirreferi għal spazju pedonali pavimentat fil-beraħ, mingħajr ħaxix jew tħawwil, ħafna drabi quddiem binjiet sinifikanti jew ħwienet. L-istazzjon ta’ King's Cross f’Londra se jkollu piazza bħala parti mill-iżvilupp mill-ġdid tiegħu. Il-piazza se tissostitwixxi t-“tinda” eżistenti tas-snin sebgħin tas-seklu 20 u b’hekk tkun tista’ terġa’ tidher il-faċċata oriġinali tas-snin 50 tas-seklu 19. Hemm eżempju tajjeb ta’ pjazza wkoll fi Scotswood fil-Kulleġġ ta’ Newcastle.
Fl-Istati Uniti, fil-bidu tas-seklu 19, piazza saret tirreferi għal isem zuntier tal-knisja li jkollu saqaf mirfud bil-kolonni. It-terminu piazza kien jintuża minn xi wħud, speċjalment fiż-żona ta’ Boston, biex tirreferi għal veranda, terrazzin jew parapett żgħir quddiem dar jew appartament.
Pjazza ċentrali ftit ’il bogħod mit-Triq Prinċipali ta’ Ġibiltà, bejn il-Bini tal-Parlament u l-Muniċipju, imsejħa uffiċjalment Pjazza John Mackintosh tissejjaħ kollokjalment bħala The Piazza.
Indoneżja
Pjazza kbira fil-beraħ fil-villaġġi, fl-irħula, u fil-ibliet tal-Indoneżja hija magħrufa bħala alun-alun. Dan huwa terminu Ġavaniż li fl-Indoneżja moderna jirreferi għaż-żewġ pjazez kbar fil-beraħ ta’ kraton (palazz). Tipikament tkun tinsab ħdejn moskea jew palazz. Fiha jsiru spettakli pubbliċi, ċelebrazzjonijiet irjali u ġenerali u avvenimenti tad-divertiment. daqsminuri|Pjazza Azadi f’[[Tehran, l-Iran]]
Iran
Fl-arkitettura Persjana tradizzjonali, il-pjazez tal-bliet huma magħrufa bħala maydan jew meydan. Maydan hija
meqjusa bħala waħda mill-karatteristiċi essenzjali fl-ippjanar urban u ħafna drabi tkun maġenb bażaar, moskea kbira u binjiet pubbliċi oħra. Il-Pjazza Naqsh-e Jahan f’Isfahan hija eżempju ta’ pjazza storika filwaqt li l-Pjazza Azadi f’Tehran hija eżempju ta’ pjazza moderna fl-Iran.
Netherlands u l-Belġju
xellug|daqsminuri|242x242px|Il-[[Grand Place fi Brussell, il-Belġju]] Il-pjazez spiss jissejħu “suq” minħabba li spiss jintużaw bħala postijiet fejn jintrama s-suq. Kważi kull belt jew raħal fil-Belġju u fin-Nofsinhar tan-Netherlands għandha Grote Markt bl-Olandiż jew Grand Place bil-Franċiż (pereżempju l-Grand Place fi Brussell). Il-Grote Markt ħafna drabi jkun il-post fejn jinsab il-muniċipju u b’hekk ikun fiċ-ċentru tal-belt. Bl-Olandiż il-kelma plein tirreferi wkoll għal pjazza, pereżempju Het Plein f’Den Haag.
Ismijiet simili jistgħu jinstabu wkoll fir-reġjuni tal-madwar bħal pereżempju f’Köln, il-Ġermanja, li għandha diversi pjazez ċentrali msejħa “-markt” jew Markt (Heumarkt, Neumarkt, Alter Markt).
Russja
daqsminuri|Il-Pjazza l-Ħamra f’[[Moska, ir-Russja, veduta mill-Majjistral, fejn jidhru l-Katidral storiku ta’ San Bażilju u t-Torri ta’ Spasskaya tal-Kremlin]] Fir-Russja, pjazza jew pjazza ċentrali (bir-Russu: центра́льная пло́щадь; b’ittri Rumani: tsentráĺnaya plóshchad́)
huwa terminu komuni li jirreferi għal żona miftuħa jew fil-beraħ fil-qalba ta’ belt jew raħal. F’għadd ta’ bliet, il-pjazza ma jkollhiex isem individwali u tkun uffiċjalment imsejħa Pjazza Ċentrali, pereżempju l-Pjazza Ċentrali (Tolyatti).
Pajjiżi li fihom in-nies jitkellmu bl-Ispanjol
It-terminu bl-Ispanjol għal pjazza pubblika huwa plaza, u dan it-terminu jintuża fi Spanja, fil-biċċa l-kbira tal-Amerka t’Isfel, fil-Lbiċ tal-Istati Uniti, u fil-Filippini. Minbarra l-pjazez iż-żgħar, il-Plaza Mayor (fil-kolonji Spanjoli xi kultant imsejħa Plaza de Armas, “Pjazza tal-Armamenti”, fejn it-truppi setgħu jinġabru) ta’ kull ċentru amministrattiv kien ikun fih tliet istituzzjonijiet relatati mill-qrib ma’ xulxin: il- katidral, il-cantabile jew iċ-ċentru amministrattiv, li seta’ jkun inkorporat ma’ parti mill-palazz tal-gvernatur, u l-udjenza jew il-qorti. Il-pjazza setgħet tkun kbira biżżejjed biex isservi bħala post fejn isiru l-parati militari. Fi żminijiet ta’ kriżi jew ta’ festa, dan kien ikun il-post fejn setgħet tinġabar folla kbira.
Bħall-piazza Taljana u l-praça Portugiża, il-plaza hija ċ-ċentru tal-ħajja tal-komunità ta’ belt jew ta’ raħal li jħaqqaqha magħha biss is-suq. Plaza de toros hija arena fejn issir il-ġlieda tradizzjonali mal-barri jew mat-toru. Il-kumplessi l-kbar tal-ħwienet ġieli jinkorporaw il-kelma plaza f’isimhom, u plaza commercial tintuża f’xi pajjiżi bħala sinonimu għal centro comercial jiġifieri “kumpless kummerċjali jew kumpless kbir tal-ħwienet”.
L-oriġini tal-kelma pjazza fil-biċċa l-kbira tal-lingwi Rumanzi ġejja mil-Latin platea jew mill-Grieg πλατεῖα (ὁδός) plateia (hodos), li tfisser “triq jew mogħdija wiesgħa”.
Renju Unit
daqsminuri|228x228px|Trafalgar Square, Londra Fir-Renju Unit, u speċjalment f’Londra u f’Edinburgu, square għandha tifsira usa’. Hemm pjazez pubbliċi bħal dawk deskritti hawn fuq, iżda t-terminu jintuża wkoll għal spazji miftuħa formali mdawra minn djar b’ġonna privati fiċ-ċentru, xi kultant magħrufa wkoll bħala pjazez bil-ġonna. Ħafna minn dawn inbnew fis-sekli 18 u 19. F’xi każijiet, il-ġonna issa nfetħu għall-pubbliku.