cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shanta Gokhale
Traduzzjoni
Bħala traduttriċi, Gokhale ħadmet fuq l-awtobijografija magħrufa tal-attriċi veterana Durga Khote, u ppubblikat traduzzjonijiet ta’ diversi drammi, kemm minn u kif ukoll għal-lingwa Marathi minn drammaturgi ewlenin bħal Mahesh Elkunchwar, Vijay Tendulkar, G.P. Deshpande, u Satish Alekar. Hija tagħti mertu lil ommha għall-ispirazzjoni li tatha sabiex tittraduċi r-rikkezza tal-letteratura fil-Marathi. Fuq is-suġġeriment tal-ħabib tagħha Satyadev Dubey, hija bdiet il-ħidma tagħha fit-traduzzjoni bid-dramm Avadhya ta’ C.T. Khanolkar, waqt li kienet qed tgħix f’Visakhapatnam. Uħud mit-traduzzjonijiet l-oħra tagħha jinkludu Em Ani Hoomrao (ir-rumanz ta’ Jerry Pinto, Em And The Big Hoom tradott għall-Marathi), Begum Barve (id-dramm Marathi ta’ Satish Alekar bl-istess isem, tradott għall-Ingliż), I, Durga Khote (l-awtobijografija ta’ Durga Khote fil-Marathi, tradotta għall-Ingliż) u Guru Dutt: A Tragedy in Three Acts (il-ktieb Marathi tal-eks raġel tagħha Arun Khopkar, dwar Guru Dutt, intitolat Guru Dutt: Teen Anki Shokantika, tradott għall-Ingliż). Fl-2018, Gokhale ppubblikat Smritichitre: The Memoirs of a Spirited Wife, tradott mill-verżjoni oriġinali fil-Marathi u ppubblikat minn Lakshmibai Tilak f'erba' partijiet bejn l-1931 u l-1936.
Katidral ta' Burgos
daqsminuri|Il-faċċata prinċipali tal-Katidral ta' Burgos. Il-Katidral ta' Santa Marija ta' Burgos (bl-Ispanjol: Santa Iglesia Basílica Catedral Metropolitana de Santa María de Burgos) huwa knisja Kattolika ddedikata lil Santa Marija li tinsab fiċ-ċentru storiku tal-belt Spanjola ta' Burgos.
Bosta xogħlijiet ta' artisti straordinarji huma ppreservati fil-katidral, u joħorġu fid-dieher il-ġenju kreattiv ta' arkitetti u ta' skulturi tal-familja Colonia (Juan, Simón u Francisco), l-arkitett Juan de Vallejo, l-iskulturi Gil de Siloé, Felipe Bigarny, Rodrigo de la Haya, Martín de la Haya, Juan de Ancheta u Juan Pascual de Mena, l-iskultur u l-arkitett Diego de Siloé, l-artist tax-xatbiet Cristóbal de Andino, l-artist tal-ħġieġ ikkulurit Arnao de Flandes u l-pitturi Alonso de Sedano, Mateo Cerezo, Sebastiano del Piombo jew Juan Ricci, fost oħrajn.
Id-disinn tal-faċċata prinċipali huwa marbut mal-iżjed stil pur tal-Gotiku Franċiż bħal dak tal-katidrali l-kbar kontemporanji ta' Pariġi u ta' Reims, filwaqt li l-elevazzjoni fuq ġewwa hija simili għall-Katidral ta' Bourges. Il-faċċata tikkonsisti minn tliet sulari flimkien ma' żewġ kampnari laterali kwadri. L-ispiri, li juru influwenza Ġermanika, żdiedu fis-seklu 15 minn Juan de Colonia. Il-portali ta' Sarmental u ta' la Coronería nbnew bl-istil Gotiku tas-seklu 13, filwaqt li l-portal ta' la Pellejería fih influwenzi Rinaxximentali-Platereski tas-seklu 16.
Il-katidral ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fil-31 ta' Ottubru 1984. Huwa l-uniku katidral Spanjol li tniżżel waħdu fil-lista tal-UNESCO, mingħajr iż-żieda wkoll taċ-ċentru storiku tal-belt (bħal fil-każ ta' Salamanca, Santiago de Compostela, Ávila, Córdoba, Toledo, Alcalá de Henares jew Cuenca) jew ta' binjiet oħra (bħal fil-każ ta' Sivilja). Huwa simili għad-disinn tal-Katidral ta' Brussell, il-Belġju.
Binja Rumaneska tas-seklu 11
Burgos saret veskovat fl-1075 bis-saħħa tar-re Alfonso VI "il-Qalbieni" ta' León u Kastilja bl-awtorità tal-Papa Gregorju VII, u b'hekk ingħata kontinwità kanonika bit-tradizzjoni episkopali tad-djoċesi ta' Oca. Il-prelat ta' dan tal-aħħar fil-589 diġà kien irreġistrat bħala firmatarju tat-Tielet Kunsill ta' Toledo matul ir-renju tal-Viżigoti.
Il-monarka ddedika l-kostruzzjoni ta' katidral lil Santa Marija. Id-disinn oriġinali tiegħu mhux magħruf, iżda x'aktarx li kien Rumanesk u simili għax-xogħlijiet kontemporanji bħall-Abbazija ta' Santo Domingo de Silos, il-Monasteru ta' San Pedro de Arlanza ta' San Martín de Tours de Frómista jew il-Katidral ta' Jaca). Hemm evidenza ddokumentata li l-monarka ta b'donazzjoni l-parti ta' barra tal-palazz irjali li kien ta' missieru Ferdinandu I ta' León u knisja żgħira ddedikata lil Santa Marija li kienet għadha qed tinbena.
Fl-1096 il-kostruzzjoni tal-knisja tlestiet. Iżda l-knisja wara ftit saret żgħira wisq għall-ħtiġijiet tal-belt li kienet il-belt kapitali simbolika tar-renju, veskovat b'saħħtu (is-sala kapitolari tal-katidral diġà kellha iktar minn tletin kanonku qabel l-1200) u kulma jmur ċentru dinamiku tan-negozju. Id-deċiżjoni li jinbena katidral ġdid ittieħdet finalment fis-seklu 13. Bħalma kien jiġri spiss dak iż-żmien, il-binja Rumaneska nqerdet (fadal biss xi elementi ta' skulturi biss issa), x'aktarx matul it-tieni kampanja ta' kostruzzjoni tal-katidral il-ġdid fis-snin 40 u 50 tas-seklu 13. F'dak is-sit, imkabbar bit-tiġrif tad-djar fil-qrib, u permezz tad-donazzjonijiet mill-Isqof Marino, inbena katidral Gotiku ġdid.
Pedamenti Gotiċi u xogħlijiet tas-sekli 13 u 14
L-ewwel ġebla tal-katidral il-ġdid tpoġġiet fl-20 ta' Ġunju 1221 fil-preżenza tal-promoturi tal-katidral: ir-re Ferdinandu III "il-Qaddis" ta' Kastilja u l-Isqof Maurice ta' Burgos, isqof tad-djoċesi ta' Burgos mill-1213. Il-Papa Onorju III ta indulġenza lill-kontributuri kollha tal-kostruzzjoni. X'aktarx, l-ewwel arkitett kien xi ħadd anonimu Franċiż, għalkemm xi riċerkaturi jsostnu li kien il-kanonku Johan de Champagne, ikkwotat f'dokument tal-1227, li wisq probabbli nġab lejn Burgos mill-Isqof Maurice nnifsu, wara l-vjaġġ tiegħu lejn Franza u l-Ġermanja biex jirranġa ż-żwieġ bejn il-monarka u Eliżabetta ta' Swabja. Iċ-ċerimonja tat-tieġ saret fil-katidral Rumanesk l-antik.
Il-katidral kien jinsab eżattament fil-punt fejn ix-xaqliba tal-għolja, difiża mill-Kastell ta' Burgos, tibda tiela' 'l fuq. Il-kostruzzjoni nbdiet fuq in-naħa ta' quddiem u fil-presbiterju, fejn l-isqof fundatur indifen. Il-katavru tiegħu iktar 'il quddiem ġie ttrasferit fiċ-ċentru tal-kor. Sal-1240 l-hekk imsejjaħ Mastru Enrique sar l-arkitett ewlieni tax-xogħlijiet ta' kostruzzjoni tal-katidral. Huwa kien responsabbli wkoll għall-kostruzzjoni tal-Katidral ta' León u kien ispirat ċertament mill-Katidral ta' Reims. Ix-xogħol twettaq malajr ħafna u fl-1238, is-sena meta miet il-prelat fundatur, midfun fil-presbiterju, u n-naħa ta' quddiem u l-biċċa l-kbira tat-transett u tan-navati diġà kienu kważi tlestew. Il-konsagrazzjoni tal-katidral seħħet fl-1260, għalkemm is-servizzi ekkleżjastiċi diġà kienu ilhom isiru mill-1230.
Il-kappelli tal-korsiji tlestew bejn it-tieni nofs tas-seklu 13 u l-bidu tas-seklu 14 u nbena kjostru ġdid. Mastru Enrique miet f'Burgos fl-1277 u s-suċċessur tiegħu kien Mastru Juan Pérez. Iktar 'il quddiem ħadlu postu Aparicio Pérez, li kien attiv fl-1327, u Pedro Sánchez de Molina u Martín Fernández, li mietu fl-1396 u fl-1418 rispettivament.
Tkabbir u modifiki tas-sekli 15 sa 18
Fis-seklu 15 il-familja Colonia, oriġinarjament minn Köln, inkorporat l-ispiri miftuħa tal-faċċata prinċipali (bejn l-1442 u l-1458), il-koppla fuq it-transett u l-Kappella tal-Kuntistabbli. Fis-seklu 16, apparti l-modifiki f'diversi kappelli, bdiet il-kostruzzjoni ta' koppla ġdida minn Juan de Vallejo (għall-ħabta tal-1518-1569) u Felipe Vigarny, li ssostitwiet iċ-cimborio (torri b'koppla ċentrali) li kien inbena minn Juan de Colonia (li ġġarraf minħabba uragan). Dan iċ-cimborio għandu pinnaklu u lanterna ottagonali ta' żewġ sulari mżejna b'mod rikk. Fis-seklu 18 bdiet il-kostruzzjoni tal-Kappella ta' Santa Tekla bl-istil Churrigueresk (li tlestiet fl-1734) fis-sit tal-knisja parrokkjali oriġinali), tal-Kappella tar-Relikwi u tas-Sagristija.
Wieħed mill-iżjed isqfijiet famużi ta' Burgos kien l-istudjuż u l-istoriku tas-seklu 15 Alphonsus.
Restawr fis-sekli 19 u 20
Il-Katidral ta' Burgos għad għandu bosta kapulavur tal-arti tas-sekli 13 sa 18, speċjalment minħabba l-fatt li matul is-sekli 19 u 20, ma kien sar l-ebda restawr deċiżiv.
Apparti l-kjostru l-ġdid, li ġie mmodifikat b'mod essenzjali wara l-1800, ġew irrestawrati wkoll il-Kappella ta' Kristu Mqaddes jew tal-Madonna tar-Rimedji, li jinsabu fil-Punent tal-kjostru l-antik. Ir-rinnovazzjoni bdiet bit-trasferiment tal-Kurċifiss Imqaddes ta' Kristu mill-Kunvent ta' Santu Wistin għall-kappella, li mbagħad bdiet tissejjaħ il-Kappella tal-Kristu Mqaddes ta' Burgos. Fis-snin 90 tas-seklu 19, Vicente Lampérez y Romea, l-arkitett prinċipali tal-katidral mill-1887, wettaq restawr estensiv ta' din il-kappella, u neħħa t-tkaħħil tal-ħitan u tal-volti u rrinova għalkollox is-saqaf tan-navata. Barra minn hekk, wettaq it-twieqi Neo-Gotiċi, l-arkati għomja tal-ħitan u l-biċċa l-kbira tal-elementi arkitettoniċi l-oħra. daqsminuri|[[Pittura tal-faċċata prinċipali tal-Katidral ta' Burgos ta' Jenaro Pérez Villaamil u Charles Claude Bachelier fl-1850.]] Bejn l-1899 u l-1911 Lampérez irrestawra wkoll il-kjostru l-ġdid u essenzjalment reġa' rkupra l-għamla oriġinali tiegħu. Fil-kjostru bena t-tielet sular u minflok it-twieqi Barokki żgħar huwa fetaħ it-twieqi oriġinali tal-kjostru li kienu kważi magħluqa għalkollox. L-installazzjoni ta' twieqi ornamentali fuq mudelli u tekniki antiki, tirrappreżenta t-tmiem tar-restawr. Il-kjostru ta' fuq ma nbidel kważi xejn, mentri l-kjostru t'isfel ġie rrestawrat ferm. L-għamla tal-kjostru qisha kustilja, x'aktar Gotiku Aħħari, hija xogħol Lampérez. Qabel ir-restawr, il-kjostru t'isfel kien maqsum f'diversi kompartimenti u b'mod ġenerali kien fi stat ħażin ta' konservazzjoni. X'aktarx li matul ir-restawr tal-kjostru tneħħa t-taraġ li sussegwentement ġie miżjud, u li jinsab fir-rokna ta' ġewwa fuq in-naħa tal-Lbiċ tal-istess kjostru. Sussegwentement, il-konnessjoni bejn iż-żewġ kjostri ġiet stabbilita biss permezz ta' taraġ tal-injam taħt il-Kappella ta' San Ġlormu.
Finalment, interventi kontemporanji notevoli oħra, mingħajr xi modifika kbira tal-katidral, ikkontribwew b'mod sinifikanti għat-titjib tal-qagħda tal-katidral, bħall-eliminazzjoni fil-bidu tas-seklu 20 ta' xi binjiet mehmuża mat-tempju, bħall-Palazz tal-Arċisqof.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Katidral ta' Burgos ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1984 u ż-żona ta' lqugħ tas-sit ġiet immodifikata kemxejn fl-2014.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Faċċata ta' Santa Marija
Meta wieħed jinżel it-taraġ li jagħti għall-Pjazza ta' Santa Marija, jasal quddiem il-faċċata tal-Punent tal-katidral, ispirata mill-faċċata tal-katidrali ta' Pariġi u ta' Reims.
Il-Portal ta' Santa Marija jikkonsisti minn tliet ħnejjiet ippuntati. Il-portal ċentrali jissejjaħ il-Bieb Irjali jew il-Bieb tal-Maħfra. Il-portali laterali huma ddedikati lit-Tlugħ is-Sema u l-Kunċizzjoni Immakulata. Dan il-portal inbena fis-seklu 13, u bl-ikonografija tiegħu ddedikata lill-Madonna, kien meqjus bħala l-iżjed manifestazzjoni skulturali importanti tal-arti Gotika f'Kastilja. Il-portali laterali ġew rikostruwiti fl-1663, minħabba li kienu ddeterjoraw ferm, mill-arkitett Juan de Pobes. Fl-1790 il-portal ċentrali ġie rikostruwit bl-istil Neoklassiku, b'arċitravi orizzontali u pediment triangolari. Fit-timpani tal-portali laterali saru riljievi tal-Kunċizzjoni u tal-Inkurunament minn Juan de Pobes, u fl-ispazji triangolari, inbnew żewġ ħnejjiet laterali doppji li jagħtu kenn lill-istatwetti rispettivi.
It-tieni parti tal-faċċata nbniet ukoll fis-seklu 13. Fin-nofs tagħha fiha rużun ta' ispirazzjoni miċ-Ċisterċensi, bit-traċċi ta' stilla b'sitt ponot, jew tas-siġill ta' Salamun. It-tielet parti fiha gallerija eleganti kollha spiri u diversi pinnakli, u tikkonsisti minn żewġ twieqi kbar bil-paranti u bit-traċċi ta' tliet okuli b'erba' tundjaturi. Taħt it-tmien ħnejjiet li jiffurmaw il-paranti ta' żewġ ħnejjiet hemm l-istatwi tal-ewwel tmien rejiet ta' Kastilja minn Ferdinandu I "il-Manjifiku" ta' León sa Ferdinandu III "il-Qaddis" ta' Kastilja. Fuq hemm ġabra rqiqa ta' ħnejjiet ippuntati bi statwa tal-Madonna bil-Bambin, akkumpanjata bil-kitba Pulchra es et decora ("Kollok ġmiel u sbuħija"), b'allużjoni għal Omm Alla. Din iż-żieda finali saret f'nofs is-seklu 15 minn Juan de Colonia.
Fuq il-bibien laterali tal-ewwel parti ttellgħu żewġ torrijiet kważi identiċi fis-seklu 13. Fihom tliet sulari, b'pilastri mżejna b'pinnakli u bi statwi fil-kantunieri, kif ukoll fetħiet ippuntati mżejnin fuq kull naħa ta' kull sular: waħda bil-paranti u bit-traċċi ta' okulu, miksi bil-ħġieġ ikkulurit, fl-ewwel sular; tnejn irranġati bħala par mingħajr paranti u traċċi, fit-tieni sular; u tnejn oħra rranġati bħala par bil-paranti u bit-traċċi, fit-tielet sular. F'nofs is-seklu 15, Juan de Colonia fuq dawn it-torrijiet tella' spiri piramidali miftuħa qishom labar b'bażi ottagonali. Il-lavur mirqum tagħhom bla dubju sawwar il-kontorn tal-Katidral ta' Burgos. L-arkitett oriġina minn Köln (bħala Johan von Köln). Id-disinn tiegħu huwa simili għal dak tal-proġett tal-Katidral ta' Köln, li dak iż-żmien kien jeżisti biss fl-iskizzi li jaf kellu l-opportunità li jara. L-ispiri tal-Katidral ta' Köln ġew miżjuda ferm wara. L-ispiri tal-Katidral ta' Burgos ittellgħu permezz tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji tal-Isqof Alonso de Cartagena u tas-suċċessur tiegħu Luis de Acuña. L-istemma ta' dan tal-aħħar, flimkien ma' dik tal-monarkija ta' Kastilja u Lèon, jidhru fil-parapetti kkollegati mal-qċaċet tat-torrijiet. F'dawn il-parapetti, l-arkitett Juan żied il-kitba pax vobis u l-iskultura ta' Kristu bil-posti tal-Passjoni tiegħu, f'wieħed minnhom, u l-kitba ecce agnus dei u skultura ta' San Ġwann il-Battista, f'parapett ieħor.
Iż-żewġ turretti poligonali huma karatteristiċi tal-faċċata, imżejna bi ħnejjiet ġejjin għat-tond, bi statwi u b'pinnakli, u fuqhom spiri piramidali. Ġo fihom hemm taraġ spirali li jibqa' tiela' sal-klerestorju u l-volti tan-navati.
Faċċata u Daħla tas-Sarmental
Id-Daħla tas-Sarmental hija magħrufa inqas. Din id-daħla, li nfetħet fit-transett tan-Nofsinhar u li tħares lejn il-Plaza del Rey San Fernando, u li tiġi aċċessata minn taraġ wieqaf, inbniet għall-ħabta tal-1230 u l-1240. Din id-daħla fiha wieħed mill-aqwa settijiet ta' skulturi Gotiċi Klassiċi tas-seklu 13 fi Spanja. Hija ddedikata lit-tema arkajka ta' Kristu Re, iżda b'laqta innovattiva.
L-element ċentrali u l-iżjed mirqum artistikament huwa t-timpanu, li jiġi attribwit lil artist Franċiż magħruf bħala l-Mastru tal-Beau Dieu ta' Amiens. Li hu ċert hi l-influwenza tal-iskultura tal-Katidral ta' Amiens fid-daħla mirquma. F'dan l-ispazju kważi triangolari li jirrappreżenta lil Ġesù bilqiegħda bħala l-Pantokrator bil-Ktieb tal-Liġi, u madwaru, l-Erba' Evanġelisti: b'mod ikoniku, dawn jidhru jiktbu l-Vanġeli fuq l-iskrivaniji tagħhom. Isfel, isseparati b'arċitravu, jidhru l-appostli bilqiegħda, attribwiti lil artist Franċiż ieħor magħruf bħala l-Mastru tal-Bieb tas-Sarmental. It-timpanu huwa mdawwar bi tliet arċivolti b'24 għaref anzjan tal-Apokalissi, idoqqu jew jintonaw strumenti mużikali Medjevali, diversi kori ta' anġli u allegorija tal-Arti. Dan is-sett ikonografiku kellu jitnaqqax minn skulturi lokali mmexxija mill-mastri Franċiżi. Id-daħla hija maqsuma bil-paranti fejn tidher miksija b'kanopew bl-effiġja tal-Ħaruf, li jaf ġiet imnaqqxa wkoll mill-Mastru tas-Sarmental) u li tirrappreżenta isqof; skont it-tradizzjoni dan jiġi identifikat bħala D. Mauricio, għalkemm jaf kien ukoll D. Asterio jew San Indalezju, l-ewwel isqof ta' Almería, martri u evanġelizzatur tal-provinċja ta' Burgos. Fuq il-ġnub hemm sitt figuri mnaqqxa, wara l-kumplament tal-portal; erba' minnhom jirrappreżentaw lil Mosè, Aaron, San Pietru u Pawlu l-Appostlu; it-tnejn l-oħra mhumiex faċilment identifikabbli.
Għalkemm il-portal l-iktar li jiġbed l-attenzjoni, wieħed ma jistax jinjora l-bqija tal-faċċata, b'riffieda robusti bil-pinnakli fil-quċċata li saru lejn l-aħħar tas-seklu 13. Iż-żewġ sezzjonijiet ta' fuq, strutturati tul il-linji tal-korp ċentrali tal-faċċata ta' Santa Marija, fihom rużun u fuqu sett ta' galleriji miftuħa bi tliet arkati b'suffitti b'kwadrifolji tripli u mirfuda bil-paranti. Fl-isfond hemm statwa kbira interpretata bħala tal-Liturġija Divina, fejn Kristu jagħti l-Ewkaristija mdawwar bi tnax-il anġlu maġenbu.
Attwalment, it-turisti jistgħu jżuru l-Katidral ta' Burgos mill-Bieb tas-Sarmental biss.
Faċċata u Daħla tal-Coronería
Is-saqaf forfċi tat-transett tat-Tramuntana, fl-għoli tal-calle Fernán González iżda fil-pjan, diversi metri ogħla mill-bażi tat-tempju hemm id-Daħla tal-Coronería jew id-Daħla tal-Appostli, li minn ġewwa l-katidral tagħti għan-navata permezz tat-Taraġ tad-Deheb magħmul minn Diego de Siloé. Dan ix-xogħol sar bejn l-1250 u l-1257 mill-artisti lokali qrib il-Mastru Enrique, xi kultant imsejjaħ il-Mastru tal-Coronería. Madankollu, parti mit-temi tal-iskulturi, Gotiċi għalkollox, isegwu t-tradizzjoni Rumaneska. Barra minn hekk, l-ambjent tad-daħla ġie rinnovat fl-1786, bi ħnejja semiċirkolari ta' voussoirs kbar u bi stil Barokk, li ħadet post paranti Gotiku fejn kien hemm il-figura ta' Alla l-Missier. Wara li sar ir-rimudellar, il-Kunsill iddeċiedi li jagħlaq din id-daħla bit-traffiku eċċessiv tal-ġirien li kienu jinżlu fil-parti t'isfel tal-belt bil-provvisti u bl-utensili. B'hekk, dawn in-nies kellhom aċċess għall-katidral permezz tad-Daħla tal-Coronería flimkien mal-pellegrini tal-Pellegrinaġġ ta' San Ġakbu. Taħt u fuq il-ġnub tad-daħla, u estiżi mal-kumplament tal-ħajt tal-madwar, hemm freġji ta' serje għamja ta' ħnejjiet ippuntati oġivali u bit-trifolji, li fil-parti ta' taħt huma mmuntati fuq par kolonni b'kapitelli veġetali. Taħt din il-gallerija għamja ta' trifolji u ta' kolonni hemm l-istatwi tal-appostli kważi ta' daqs reali ta' bniedem. Hemm sitt appostli fuq kull naħa, mal-ħajt u sseparati mill-ġnub tad-daħla.
It-tliet arċivolti huma miksija bir-riljievi ta' serafim fuq ġewwa, ta' anġli fin-nofs, u ta' xeni tal-irxoxtar tal-mejtin fuq barra. It-timpanu, maqsum f'żewġ partijiet, jirrappreżenta l-Aħħar Ġudizzju. Fuq l-arċitravu ta' fuq id-daħla hemm ir-riljiev ta' xena twila bl-Arkanġlu Mikiel bil-miżien tal-ġudizzju tal-erwieħ; madwaru, fuq ix-xellug, hemm xitan jipprova jagħmel ħiltu biex id-dnubiet tal-erwieħ iwassluhom lejn l-infern, u fuq il-lemin, dar żgħira b'bieb miftuħ li tirrappreżenta d-daħla tal-ġenna, fejn diġà hemm in-nobbli, re, reġina, patri bil-kappa u patri Franġiskan, u l-erwieħ imbierkin. Dan il-motiv ta' psikostażi huwa wirt ikonografiku tal-arti Rumaneska. Fuq nett tat-timpanu hemm motiv ieħor komuni tal-istil Rumanesk, id-Dieżi, b'Kristu fuq it-tron bħala l-imħallef universali, b'dirgħajh mgħollija, juri l-ferita ta' ġenbu, u maġenbu l-Madonna u San Ġwann jitolbuh iħenn għall-erwieħ imsejkna. Fl-apiċi tat-timpanu, fuq sħaba, hemm anġli bil-bandiera tal-Passjoni. It-tentattivi ta' espressjonijiet drammatiċi u mnikkta ta' diversi figuri ta' din il-faċċata jitbiegħdu mill-Klassiċiżmu Franċiż u jwasslu xejra iktar naturalistika u iktar Ispanika. daqsminuri|Pittura tal-faċċata tal-Coronería ta' Jenaro Pérez Villaamil u Manson fl-1850. Din il-faċċata hija meqjusa bħal dik tal-Ġudizzju tal-faċċata tal-Punent tal-Katidral ta' León u bħat-tema ikonografika tal-Katidral ta' Reims u ta' Chartres, kważi bħar-referenza iktar ovvja tad-Daħla tas-Sarmental.
Fuq ġewwa
Fuq ġewwa hemm bosta teżori arkitettoniċi, skulturali u pittoriċi. L-iżjed notevoli jinkludu:
Lista ta' peniżoli
daqsminuri|L-ikbar peniżola tal-Ewrasja, l-Ewropa Peniżola (bil-Latin: paeninsula minn paene li tfisser "kważi" u insula li tfisser "gżira") hija biċċa art imdawra bl-ilma fuq il-biċċa l-kbira tal-fruntiera tagħha filwaqt li tkun kollegata ma' art kontinentali li testendi minnha. L-ilma tal-madwar ġeneralment jinftiehem li huwa kontinwu, għalkemm mhux neċessarjament jissemma bħala korp wieħed tal-ilma. daqsminuri|Il-Peniżola ta' Baja California, il-Messiku Il-peniżoli mhux dejjem jissejħu peniżoli; ġieli jissejħu wkoll promontorju, kap, promontorju ta' gżira, biċċa art 'il barra jew istmu. Promontorju ġeneralment jitqies bħala biċċa art dejqa li tibqa' dieħla ġol-baħar li tkun inqas prominenti minn kap. Xmara li tgħaddi minn baċir dejjaq ħafna xi kultant jingħad ukoll li tifforma "peniżola" imdawra kważi għalkollox bl-ilma. Bil-Malti, il- plural ta' peniżola huwa peniżoli, filwaqt li qajla l-plural jinkiteb bil-Latin peninsulae f'dokumenti tekniċi.
Hawn taħt wieħed isib lista ta' peniżoli fid-dinja skont il-kontinenti differenti.
Peniżola Somala
Il-Qarn tal-Afrika huwa magħruf ukoll bħala l-peniżola Somala. Din il-peniżola tinsab fil-Grigal tal-Afrika u toħroġ 'il barra ġol-Kanal ta' Guardafui, u hija l-iktar punt fil-Lvant tal-kontinent Afrikan. Tinkludi r-reġjun li fih il-pajjiżi tas-Somalja, l-Eritrea, il-Djibouti u l-Etjopja.
Sottokontinent Indjan u n-Nofsinhar tal-Asja
Is-sottokontinent Indjan huwa peniżola, l-uniku biċċa art fid-dinja rikonoxxuta b'mod wiesa' bħala sottokontinent.
Korea
Il-massa sħiħa tal-art li tinkorpora l-Korea ta' Fuq u l-Korea t'Isfel hija peniżola, imdawra bil-Baħar tal-Ġappun fil-Lvant, il-Baħar tal-Lvant taċ-Ċina fin-Nofsinhar, u l-Baħar l-Isfar fil-Punent, bl-Istrett tal-Korea jikkollega ż-żewġ korpi tal-ilma.
Ewropa
L-Ewropa xi kultant titqies bħala peniżola kbira li testendi sal-Ewrasja. Għalhekk, hija waħda mill-ikbar peniżoli fid-dinja u l-unika waħda li għandha l-istatus ta' kontinent sħiħ, l-iktar bħala konvenzjoni milli bħala fatt xjentifiku. Hija magħmula minn bosta peniżoli iżgħar, u l-ikbar erba' peniżoli u dawk ewlenin huma l-Peniżola Skandinava, Iberika, tal-Balkani u Taljana.
Peniżola tal-Balkani
Il-Balkani huma peniżola li tinkludi l-Albanija, il-Bożnija-Ħerzegovina, il-Bulgarija, il-Kroazja, il-Greċja, il-Kosovo, il-Maċedonja ta' Fuq, il-Montenegro, ir-Rumanija, is-Serbja, is-Slovenja u l-parti Ewropea tat-Turkija.
Peniżola Iberika
Il-Peniżola Iberika tinkorpora l-art kontinentali ta' Spanja u tal-Portugall, l-Andorra, it-territorju Brittaniku extra-Ewropew ta' Ġibiltà u parti żgħira min-Nofsinhar ta' Franza.
Skandinavja
L-Iskandinavja huwa reġjun fit-Tramuntana tal-Ewropa, b'rabtiet storiċi, kulturali u lingwistiċi b'saħħithom. It-terminu Skandinavja fl-użu lokali jkopri t-tliet renji tad-Danimarka, fil-Peniżola ta' Jutland, u n-Norveġja u l-Iżvezja, fil-Peniżola Skandinava. It-terminu Skandinavja xi kultant jirreferi għall-Peniżola Skandinava, jew għar-reġjun usa' li jinkludi l-Finlandja u l-Iżlanda, li lokalment huma magħrufa bħala l-pajjiżi Nordiċi.
Il-Fenno-Skandinavja jew il-Peniżola Fenno-Skandinava hija l-peniżola ġeografika magħmula mill-Peniżola Skandinava, il-Finlandja, Karelia, u l-Peniżola ta' Kola (ir-Russja).
Florida
Florida hija eżempju magħruf sew ta' peniżola kbira, bl-erja tal-art tagħha diviża bejn il-peniżola ikbar ta' Florida u l-biċċa art iżgħar ta' Florida fin-naħa tat-Tramuntana u tal-Punent. Fi ħdanha hemm diversi peniżoli iżgħar:
Michigan
Michigan – l-unika stat bipeniżolari – jintgħaraf ħafna bis-saħħa tal-Peniżola Inferjuri ta' Michigan b'għamla ta' ingwanta li tinkludi:
Il-Peniżola Superjuri ta' Michigan b'għamla ta' senter tinkludi:
Kon tan-Nofsinhar
Il-Kon tan-Nofsinhar, bħall-Ewropa, xi kultant jitqies bħala peniżola kbira. Ġeografikament, il-peniżola tinkorpora l-biċċa l-kbira taċ-Ċilì, tal-Arġentina, tal-Urugwaj u tan-Nofsinhar tal-Brażil u l-parti l-iktar fin-Nofsinhar tal-Paragwaj, u b'hekk hija waħda mill-ikbar peniżoli fid-dinja. Bħall-Peniżola Indjana, il-Kon tan-Nofsinhar xi kultant jitqies bħala sottokontinent.
Żona tal-ħin
lemin|daqsminuri|500x500px| Żoni tal-ħin madwar id-dinja Żona tal-ħin hija żona li tosserva ħin standard uniformi għal skopijiet legali, kummerċjali u soċjali. Iż-żoni tal-ħin għandhom it-tendenza li jsegwu l-konfini bejn il-pajjiżi u s-suddiviżjonijiet tagħhom minflok isegwu b'mod strett il-lonġitudni, minħabba li huwa konvenjenti għal żoni f'komunikazzjoni frekwenti li jżommu l-istess ħin.
Xi żoni ta' latitudni ogħla jużaw il-ħin tas-sajf għal madwar nofs is-sena, tipikament billi jżidu siegħa mal-ħin lokali matul ir- rebbiegħa u s-sajf.
Lista ta' differenzi UTC
nofs|daqsminuri|800x800px| Żoni tal-ħin tad-dinja Fit-tabella t'hawn taħt, il-postijiet li jużaw il-ħin tas-sajf (DST) imniżżlin fid-differenza UTC meta DST mhux attiv. Meta DST ikun fis-seħħ, madwar ir-rebbiegħa u s-sajf, id-differenza UTC tiżdied b'siegħa (ħlief għal Lord Howe Island, fejn tiżdied b'30 minuta). Pereżempju, waqt il-perjodu tal-ħin tas-sajf, California tkun fil-ħin UTC−07:00 filwaqt li Renju Unit ikun UTC+01:00.
Storja
Il-pożizzjoni apparenti tax-Xemx fis-sema, u għalhekk il-ħin solari, tvarja skont il-post minħabba l-forma sferika tad-Dinja. Din il-varjazzjoni tikkorrispondi għal erba' minuti ta' ħin għal kull grad ta ' lonġitudni, għalhekk per eżempju meta jkun nofsinhar solari f'Londra, huwa madwar 10 minuti qabel nofsinhar solari fi Bristol, li huwa madwar 2.5 gradi lejn il-punent.
L-Osservatorju Rjali ta' Greenwich, imwaqqaf fl-1675, stabbilixxa l-Ħin Medju ta’ Greenwich magħruf aħjar bħala Greenwich Mean Time (GMT), il-ħin tax-xemx medju f’dak il-post, bħala għajnuna lill-baħħara biex jiddeterminaw il-lonġitudni fuq il-baħar, li jipprovdi ħin ta’ referenza standard filwaqt li kull post fl-Ingilterra żamm ħin differenti.
Ħin ferrovjarju
lemin|daqsminuri| Plakka li tfakkar il-Konvenzjoni tal-Ħin Ġenerali Ferrovjarju tal-1883 fl-Amerika ta' Fuq lemin|daqsminuri| Il-pannell tal-kontroll tal-Arloġġ taż-Żona tal-Ħin quddiem il-Mużew tat-Trasport ta’ Coventry Fis-seklu 19, hekk kif it-trasport u t-telekomunikazzjoni tjiebu, sar dejjem aktar inkonvenjenti għal kull post li josserva l-ħin solari tiegħu stess. F'Novembru 1840, il-Great Western Railway bdiet tuża GMT miżmum minn kronometri portabbli. Din il-prattika malajr ġiet segwita minn kumpaniji ferrovjarji oħra fil-Gran Brittanja u saret magħrufa bħala Railway Time, bil-Malti: Ħin Ferrovjarju.
Għall-ħabta tat-23 ta’ Awwissu 1852, is-sinjali tal-ħin ġew trasmessi għall-ewwel darba bit-telegrafu mill-Osservatorju Rjali. Sal-1855, 98% tal-arloġġi pubbliċi tal-Gran Brittanja kienu qed jużaw il-GMT, iżda dan ma sarx il-ħin legali ta' dik il-gżira qabel it-2 ta' Awwissu 1880. Xi arloġġi Brittaniċi minn dan il-perjodu għandhom żewġ minutieri, waħda għall-ħin lokali u waħda għall-GMT.
Fit-2 ta’ Novembru 1868, il-Kolonja Brittanika ta’ New Zealand adottat uffiċjalment ħin standard li għandu jiġi osservat fil-kolonja kollha. Dan kien ibbażat fuq lonġitudni 172°30′ lejn il-lvant ta’ Greenwich, jiġifieri 11-il siegħa u 30 minuta qabel GMT. Dan l-istandard kien magħruf bħala New Zealand Mean Time.
Iż-żamma tal-ħin fuq il-ferroviji tal-Amerika ta' Fuq fis-seklu 19 kienet kumplessa. Kull kumpanija tal-ferrovija kienet tuża ħin standard tagħha stess, ġeneralment ibbażat fuq il-ħin lokali tal-kwartieri ġenerali tagħha jew it-terminus l-aktar importanti, u l-iskedi tal-ferroviji kien jiġu ppubblikati bl-ħin tal-istess kumpanija. Xi junctions moqdija minn diversi ferroviji kellhom arloġġ għal kull ferrovija, kull wieħed juri ħin differenti. nofs|daqsminuri| Mappa taż-żona tal-ħin tal-1913 tal-Istati Uniti, li turi konfini differenti ħafna mil-lum Charles F. Dowd ippropona sistema ta’ żoni tal-ħin standard fis-siegħa għall-ferroviji tal-Amerika ta’ Fuq madwar l-1863, għalkemm ma ppubblika xejn dwar dan dak iż-żmien u ma kkonsultax l-uffiċjali tal-ferroviji sal-1869. Fl-1870 huwa ppropona erba’ żoni tal-ħin ideali li għandhom fruntieri bejn it-tramuntana u n-nofsinhar, l-ewwel iċċentrat fuq Washington, DC, iżda sal-1872 l-ewwel kien iċċentrat fuq il-meridjan 75° fil-punent ta’ Greenwich, bi fruntieri naturali bħal sezzjonijiet mill-Muntanji tal-Appalachia. Is-sistema ta' Dowd qatt ma kienet aċċettata mill-kumpaniji ferrovjarji tal-Amerika ta' Fuq. Minflok, il-ferroviji Amerikani u Kanadiżi implimentaw verżjoni proposta minn William F. Allen, l-editur tat-Traveler's Official Railway Guide. Il-fruntieri taż-żoni tal-ħin tagħha kienu jgħaddu minn stazzjonijiet tal-ferroviji, ħafna drabi fi bliet ewlenin. Pereżempju, il-fruntiera bejn iż-żoni tal-ħin tal-Lvant u Ċentrali tagħha kienu jgħaddu minn Detroit, Buffalo, Pittsburgh, Atlanta u Charleston. Ġie inawgurat nhar il-Ħadd 18 ta’ Novembru 1883, imsejjaħ ukoll “The Day of Two Noons”, meta kull arloġġ fl-istazzjonijiet tal-ferrovija kien irregolat hekk kif nofsinhar tal-ħin standard kien intlaħaq f’kull żona tal-ħin.
Iż-żoni tal-Amerika ta' Fuq ingħataw dawn l-isemijiet: Interkolonjali, tal-Lvant, Ċentrali, tal-Muntanji, u tal-Paċifiku. Fi żmien sena, 85% tal-ibliet kollha b’popolazzjonijiet ta’ aktar minn 10,000 (madwar 200 belt) kienu qed jużaw il-ħin standard. Eċċezzjoni notevoli kienet Detroit (li tinsab madwar nofs triq bejn il-meridjani tal-ħin tal-Lvant u dak Ċentrali), li żamm il-ħin lokali sal-1900, imbagħad ipprova l-Ħin Standard Ċentrali, il-ħin medju lokali u l-Ħin Standard tal-Lvant (EST) qabel ma ġiet stabbilita l-ordinanza ta’ Mejju 1915 fuq EST, li ġie ratifikat b'vot popolari f'Awwissu 1916. Il-konfużjoni taż-żminijiet ġiet fi tmiemha meta ż-żoni tal-ħin standard ġew adottati formalment mill-Kungress tal-Istati Uniti fl-Att dwar il-Ħin Standard tad-19 ta’ Marzu 1918.
Żoni tal-ħin mad-dinja kollha
Il-matematiku Taljan Quirico Filopanti introduċa l-idea ta’ sistema dinjija ta’ żoni tal-ħin fil-ktieb tiegħu Miranda!, ippubblikat fl-1858. Huwa ppropona 24 żona tal-ħin fis-siegħa, li huwa sejjaħ "jiem lonġitudinali", l-ewwel iċċentrat fuq il-meridjan ta' Ruma. Huwa ppropona wkoll ħin universali biex jintuża fl-astronomija u t-telegrafija. Madankollu, il-ktieb tiegħu ma ġibed l-ebda attenzjoni qabel ħafna snin wara mewtu.
Il-Kanadiż imwieled fl-Iskoċċiż Sir Sandford Fleming ippropona sistema dinjija ta’ żoni tal-ħin fl-1876. Il-proposta qasmet id-dinja f'erbgħa u għoxrin żona tal-ħin bit-tikketti A sa Y (taqbeż J), kull waħda tkopri 15-il grad ta' lonġitudni. L-arloġġi kollha f'kull żona jkunu ssettjati għall-istess ħin bħall-oħrajn, iżda jvarjaw b'siegħa minn dawk fiż-żoni ġirien. Huwa favur is-sistema tiegħu f'diversi konferenzi internazzjonali, inkluża l-Konferenza Internazzjonali tal-Meridian, fejn irċeviet xi konsiderazzjoni. Is-sistema ma ġietx adottata direttament, iżda xi mapep jaqsmu d-dinja f'24 żona tal-ħin u jassenjaw ittri lilhom, b'mod simili għas-sistema ta' Fleming. daqsminuri|400x400px| Mappa taż-żoni tal-ħin tad-dinja fl-1928 Sa madwar l-1900, kważi l-postijiet abitati kollha fid-Dinja kienu adottaw żona tal-ħin standard, iżda wħud minnhom biss użaw differenza fis-siegħa mill-GMT. Ħafna applikaw il-ħin f'osservatorju astronomiku lokali għal pajjiż sħiħ, mingħajr ebda referenza għall-GMT. Għaddew bosta deċennji qabel ma ż-żoni tal-ħin kollha kienu bbażati fuq xi differenza standard mill-GMT jew il-Ħin Universali Koordinat (UTC). Sal-1929, il-maġġoranza tal-pajjiżi kienu adottaw żoni tal-ħin fis-siegħa, għalkemm xi pajjiżi bħall- Iran, l-Indja, il- Mjanmar u partijiet mill-Awstralja kellhom żoni tal-ħin b'dfferenza ta' 30 minuta. In-Nepal kien l-aħħar pajjiż li adotta differenza standard, u nbidel bi ftit għal UTC+05:45 fl-1986.
In-nazzjonijiet kollha bħalissa jużaw żoni tal-ħin standard għal skopijiet sekulari, iżda mhux kollha japplikaw il-kunċett kif maħsub oriġinarjament. Diversi pajjiżi u suddiviżjonijiet jużaw devjazzjonijiet ta' nofs siegħa jew kwart ta' siegħa mill-ħin standard. Xi pajjiżi, bħaċ-Ċina u l-Indja, jużaw żona tal-ħin waħda anki jekk il-firxa tat-territorju tagħhom taqbeż bil-bosta l-15° ta' lonġitudni ideali għal siegħa; pajjiżi oħra, bħal Spanja u l-Arġentina, jużaw differenzi standard ibbażati fuq is-siegħa, iżda mhux neċessarjament dawk li jkunu determinati mill-lokazzjoni ġeografika tagħhom. Il-konsegwenzi, f'xi oqsma, jistgħu jaffettwaw il-ħajja taċ-ċittadini lokali, u f'każijiet estremi jikkontribwixxu għal kwistjonijiet politiċi akbar, bħal fil-partijiet tal-punent taċ-Ċina. Fir-Russja, li għandha 11-il żona tal-ħin, żewġ żoni tal-ħin tneħħew fl-2010 u reġgħu ġew stabbiliti fl-2014.
ISO 8601
Jekk ħin ikun fil-Ħin Universali Koordinat (UTC), "Z" tiġi miżjuda direttament wara l-ħin mingħajr spazju separat. "Z" huwa d-deżinjatur taż-żona għall-differenza UTC żero. "09:30 UTC" hija għalhekk rappreżentata bħala "09:30Z" jew "0930Z". Bl-istess mod, "14:45:15 UTC" hija miktuba bħala "14:45:15Z" jew "144515Z". Il-ħin UTC huwa magħruf ukoll bħala ħin "Zulu", peress li "Zulu" hija kelma ta' kodiċi tal-alfabett fonetiku għall-ittra "Z" fl-alfabet tal-lingwa Ingliża.
Id-differenzi mill-UTC jinkitbu fil-format ±hh:mm, ±hhmm, jew ±hh (jew sigħat qabel jew wara UTC). Pereżempju, jekk il-ħin deskritt huwa siegħa qabel l-UTC (bħall-ħin fil-Ġermanja matul ix-xitwa), id-deżinjatur taż-żona jkun " +01:00 ", "+0100", jew sempliċiment "+01". Din ir-rappreżentazzjoni numerika taż-żoni tal-ħin hija mehmuża mal-ħinijiet lokali bl-istess mod li l-abbrevjazzjonijiet alfabetiċi taż-żoni tal-ħin (jew "Z", kif hawn fuq) huma mehmuża. Id-differenza mill-UTC tinbidel mal-ħin tas-sajf, eż. differenza tal-ħin f'Chicago, li jinsab fiż-Żona tal-Ħin Ċentrali tal-Amerika ta' Fuq, hija "-06:00" għax-xitwa (Ħin Standard Ċentrali) u "-05:00" għal is-sajf (Ħin tas-Sajf Ċentrali).
Abbrevjazzjonijiet
Iż-żoni tal-ħin spiss huma rappreżentati minn abbrevjazzjonijiet alfabetiċi bħal "EST", "WST", u "CST", iżda dawn mhumiex parti mill-istandard internazzjonali tal-ħin u d-data ISO 8601. Tali denominazzjonijiet jistgħu jkunu ambigwi; pereżempju, "CST" tista' tfisser (l-Amerika ta' Fuq) Ħin Standard Ċentrali (UTC−06:00), Ħin Standard ta' Kuba (UTC−05:00) u Ħin Standard taċ-Ċina (UTC+08:00), u hija wkoll varjant użat ħafna tal-ACST (Australian Central Standard Time, UTC+09:30).
Żoni tal-ħin nawtiku
Madankollu, fil-prattika kull bastiment jista' jagħżel liema ħin josserva f'kull post. Il-vapuri jistgħu jiddeċiedu li jirregolaw l-arloġġi tagħhom f'ħin konvenjenti, ġeneralment bil-lejl, mhux eżattament meta jaqsmu ċertu lonġitudni. Xi vapuri sempliċement jibqgħu fil-ħin tal-port tat-tluq matul il-vjaġġ kollu.
Tgħawwiġ taż-żoni tal-ħin
daqsminuri|DST osservat = BluDST kien osservat = OraġoDST qatt ma kien osservat = Aħmar Żoni tal-ħin ideali, bħal żoni tal-ħin nawtiku, huma bbażati fuq il-ħin solari medju ta' meridjan partikolari li jinsab fin-nofs ta' dik iż-żona b'konfini li jinsabu 7.5 gradi fil-Lvant u fil-Punent tal-meridjan. Fil-prattika, madankollu, ħafna konfini taż-żoni tal-ħin jitfasslu ħafna aktar 'il bogħod lejn il-punent, u xi pajjiżi jinsabu kompletament barra ż-żoni tal-ħin ideali tagħhom.
Pereżempju, minkejja li l-Prim Meridjan (0°) jgħaddi minn Spanja u Franza, huma jużaw il-ħin tax-xemx medju ta' 15-il grad fil-Lvant (Ħin tal-Ewropa Ċentrali) aktar milli 0 gradi (Ħin Medju ta' Greenwich). Franza qabel kienet tuża l-GMT, iżda nbidlet għal CET (Ħin Ċentrali Ewropew) waqt l-okkupazzjoni Ġermaniża tal-pajjiż matul it-Tieni Gwerra Dinjija u ma inbidlitx lura wara l-gwerra. Bl-istess mod, qabel it-Tieni Gwerra Dinjija, l-Olanda osservat "Ħin ta' Amsterdam", li kien għoxrin minuta qabel il-Ħin ta' Greenwich. Huma kienu obbligati jsegwu l-ħin Ġermaniż matul il-gwerra, u żammewh wara. F'nofs is-snin sebgħin l-Olanda, bħal stati Ewropej oħra, bdew josservaw il-ħin tas-sajf.
Waħda mir-raġunijiiet għaliex jitfassal il-konfini taż-żona tal-ħin 'il hinn lejn il-punent tal-meridjani ideali tagħhom hija li tippermetti użu aktar effiċjenti tad-dawl tax-xemx ta' wara nofsinhar. Xi wħud minn dawn il-postijiet jużaw ukoll il-ħin tas-sajf (DST), u jżidu aktar id-differenza għall-ħin tax-xemx lokali. Bħala riżultat, fis-sajf, nofsinhar tax-xemx fil-belt Spanjola ta' Vigo iseħħ fil-ħin tal-arloġġ 14:41. Din iż-żona l-aktar tal-punent ta’ Spanja kontinentali qatt ma tesperjenza nżul ix-xemx qabel is-18:00 ħin tal-arloġġ, anki fix-xitwa, minkejja li tinsab 42 grad fit-tramuntana tal-ekwatur. Qrib is-solstizju tas-sajf, Vigo għandha ħinijiet ta’ nżul ix-xemx wara 22:00, simili għal dawk ta’ Stokkolma, li tinsab fl-istess żona tal-ħin u 17-il grad aktar fit-tramuntana. Madankollu, Stokkolma għandha tlugħ ix-xemx ħafna aktar kmieni.
Eżempju aktar estrem huwa Nome, Alaska, li tinsab f'Lonġitudni 165°24′P – eżatt fil-punent taċ-ċentru tażŻona tal-Ħin idealizzata tas-Samoa (165°P). Madankollu, Nome josserva l-Ħin tal-Alaska (135°P ) b'DST u għalhekk huwa ftit aktar minn sagħtejn qabel ix-xemx fix-xitwa u aktar minn tlieta fis-sajf. Kotzebue, Alaska, qrib ukoll l-istess meridjan iżda fit-tramuntana taċ-Ċirku Artiku, għandha żewġ inżul tax-xemx fl-istess jum fil-bidu ta’ Awwissu, waħda ftit wara nofs il-lejl fil-bidu tal-ġurnata, u l-oħra ftit qabel nofs il-lejl fl-aħħar tal-ġurnata.
Iċ-Ċina testendi fil-punent sa 73°L, iżda l-partijiet kollha tagħha jużaw UTC+08:00 (120°L), għalhekk "nofsinhar" solari jist' jseħħ sa 15:00 f'porzjonijiet tal-punent taċ-Ċina bħal Xinjiang. Il-fruntiera bejn l-Afganistan u ċ-Ċina timmarka l-akbar differenza fiż-żona tal-ħin terrestri fid-Dinja, b’differenza ta’ 3.5 sigħat bejn l-UTC+4:30 tal-Afganistan u l-UTC+08:00 taċ-Ċina.
Ħin tas-sajf
Ħafna pajjiżi, u xi kultant ċerti reġjuni speċifiċi biss ta' pajjiżi, jadottaw ħin tas-sajf (DST), magħruf ukoll Daylight Savings Time, matul parti mis-sena. Dan tipikament jinvolvi l-avvanz tal-arloġġi b'siegħa qrib il-bidu tar-rebbiegħa u l-aġġustament lura fil-ħarifa. DST modern ġie propost għall-ewwel darba fl-1907 u l-użu tiegħu nfirex fl-1916 bħala miżura ta' żmien il-gwerra mmirata lejn il-konservazzjoni tal-faħam. Minkejja l-kontroversji, ħafna pajjiżi komplew użawh anke wara li ntemmet il-gwerra; id-dettalji jvarjaw skont il-post u jinbidlu kultant ukoll. Il-pajjiżi ta' madwar l-ekwatur normalment ma josservawx il-ħin tas-sajf, peress li d-differenza staġjonali fid-dawl tax-xemx hemm hija minima.
Sistemi tal-kompjuter
Ħafna sistemi operattivi tal-kompjuter jinkludu dak kollu meħtieġ biex jaħdmu mal-ħinijiet lokali kollha possibbli (jew kważi kollha) ibbażati fuq iż-żoni tal-ħin varji. Internament, is-sistemi operattivi tipikament jużaw l-UTC bħala l-istandard bażiku tagħhom għaż-żamma tal-ħin, filwaqt li jipprovdu servizzi għall-konverżjoni tal-ħinijiet lokali lejn u mill-UTC, u wkoll il-kapaċità li jbiddlu awtomatikament il-konverżjonijiet tal-ħin lokali fil-bidu u fit-tmiem tal-ħin tas-sajf fiż-żoni varji tal ħin.
Web servers li jippreżentaw paġni tal-web primarjament għal udjenza f'żona tal-ħin waħda jew firxa limitata ta' żoni tal-ħin tipikament juru l-ħinijiet bħala ħin lokali, forsi bil-ħin UTC fil-parentesi. Siti aktar orjentati internazzjonalment jistgħu juru l-ħinijiet f'UTC biss jew jużaw żona tal-ħin arbitrarja. Pereżempju, il-verżjoni internazzjonali tal-lingwa Ingliża tas-CNN tinkludi l-GMT u l-Ħin ta' Ħong Kong, filwaqt li l-verżjoni tal-Istati Uniti turi l-Ħin tal-Lvant tal-Istati Uniti. Il-Ħin tal-Lvant tal-Istati Uniti u l-Ħin tal- Paċifiku jintużaw ukoll b'mod pjuttost komuni f'ħafna siti tal-lingwa Ingliża bbażati fl-Istati Uniti b'qarrejja globali. Il-format huwa tipikament ibbażat fin-Nota W3C "datetime".
Sistemi ta’ email u sistemi oħra ta’ messaġġi (IRC chat, eċċ.) jużaw timbru tal-ħin bil-UTC, jew inkella jinkludu ż-żona tal-ħin tal-mittent bħala parti mill-messaġġ, u jippermettu lill-programm li jirċievi li juri d-data u l-ħin tal-messaġġ li jintbagħat fil-ħin lokali tar-riċevitur.
Is-sistemi tal-kalendarji normalment jorbtu t-timbri tal-ħin tagħhom mal-UTC, u juruhom b'mod differenti fuq kompjuters li jkunu f'żoni tal-ħin differenti. Dan jaħdem sew ferm meta jkollok laqgħat bit-telefon jew bl-internet. Taħdem inqas tajjeb meta tivvjaġġa, minħabba li l-avvenimenti tal-kalendarju huma preżunti li jseħħu fiż-żona tal-ħin li l-kompjuter jew l-ismartphone kienu fuqu meta nħoloq l-avveniment fil-kalendarju. Għalhekk, l-avveniment jista' jintwera fil-ħin ħażin. Pereżempju, jekk New Yorker jippjana li jiltaqa' ma' xi ħadd f'Los Angeles fid-9 AM, u jagħmel dħul fil-kalendarju fid-9 AM (li l-kompjuter jassumi li huwa ħin ta' New York), id-dħul tal-kalendarju se jkun fis-6 AM jekk jieħu l-ħin tal-kompjuter. żona. Hemm ukoll għażla f'verżjonijiet aktar ġodda ta' Microsoft Outlook biex tidħol fiż-żona tal-ħin li fiha se jiġri avveniment, iżda ħafna drabi mhux f'sistemi ta' kalendarji oħra. Is-softwer tal-kalendarju għandu jittratta wkoll il-ħin tas-sajf. Jekk, għal raġunijiet politiċi, id-dati tal-bidu u tat-tmiem tal-ħin tas-sajf jinbidlu, l-entrati tal-kalendarju għandhom jibqgħu l-istess fil-ħin lokali, minkejja li jistgħu jaqilbu fil-ħin UTC. Fil-Microsoft Outlook, it-timbri tal-ħin huma għalhekk maħżuna u kkomunikati mingħajr kumpensi għall-ħin tas-sajf. Għalhekk, appuntament f'Londra f'nofsinhar fis-sajf se jkun rappreżentat bħala 12:00 (UTC+00:00) minkejja li l-avveniment fil-fatt iseħħ fis-13:00 UTC. F'Google Calendar, l-avvenimenti tal-kalendarju huma maħżuna f'UTC (għalkemm murija fil-ħin lokali) u jistgħu jinbidlu b'bidliet fiż-żona tal-ħin, għalkemm il-bidu u t-tmiem tal-ħin tas-sajf normali huma kkumpensati (simili ħafna għal softwer tal-kalendarji oħra).
Il-ħin fl-ispazju
Vetturi spazjali orbitanti jistgħu jesperjenzaw ħafna tlugħ u nżul ix-xemx, jew xejn, f'perjodu ta' 24 siegħa. Għalhekk, mhuwiex possibbli li jiġi kkalibrat il-ħin fir-rigward tax-xemx u xorta jirrispetta ċiklu ta 'rqad/qawmien ta' 24 siegħa. Prattika komuni għall-esplorazzjoni spazjali hija li tuża l-ħin ibbażat fuq id-Dinja tas-sit tat-tnedija jew il-kontroll tal-missjoni, biex jissinkronizza ċ-ċikli tal-irqad tal-ekwipaġġ u l-kontrolluri. L-Istazzjon Spazjali Internazzjonali normalment juża Greenwich Mean Time (GMT).
Iż-żamma tal-ħin fuq Mars taf tkun aktar kumplessa, peress li l-pjaneta għandha ġurnata solari ta' madwar 24 siegħa u 40 minuta, magħrufa bħala sol. Il-kontrolluri tad-Dinja għal xi missjonijiet ta' Mars issinkronizzaw iċ-ċikli ta' rqad/qawmien tagħhom mal-ġurnata Martiana, minħabba li l-attività ta' rover li taħdem bis-xemx fuq wiċċ dik il-pjaneta kienet marbuta ma' perjodi ta' dawl u dlam.
Estonja
daqsminuri|Estonja 2021 thumb|Università ta' Tartu thumb|Organizzazzjoni territorjali thumb|Immaġini bis-satellita tal-Estonja (April 2004) L-Estonja (Estonjan:Eesti), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Estonja (Estonjan:Eesti Vabariik), hi stat fir-Reġjun Baltiku fl-Ewropa ta' Fuq. Il-pajjiż huwa mdawwar fit-tramuntana mill-Golf tal-Finlandja, lejn il-punent mill-Baħar Baltiku, fin-nofsinhar il-Latvja (343 km), u lejn il-lvant mill-Lag Peipus u r-Russja (338.6 km). In-naħa l-oħra tall-Baħar Baltiku għandha l-Iżvezja fil-punent u l-Finlandja fit-tramuntana. It-territorju tal-Estonja jkopri 45,227 km2 (17,462 mi kw), u huwa influwenzat mill-klima kontinentali umida.
Is-sistema politika
L-Estonja hija repubblika parlamentari. Il-kap tal-gvern tagħha - il-prim ministru - huwa maħtur mill-president u approvat mill-parlament. Dan huwa responsabbli mis-setgħa eżekuttiva mogħtija lill-gvern. Il-kap tal-istat - il-president - huwa elett mill-Parlament jew il-kulleġġ elettorali għal 5 snin. Il-Parlament għandu 101 membri, eletti kull 4 snin. Il-pajjiż huwa maqsum fi 15-il kontea u 79 muniċipalità.
Il-kummerċ u l-ekonomija
L-aktar setturi importanti tal-ekonomija tal-Estonja fl-2018 kienu l-kummerċ bl-ingrossa u bl-imnut, it-trasport, l-akkomodazzjoni u s-servizzi tal-ikel (21.1%), l-industrija (20.8%) u l-amministrazzjoni pubblika, id-difiża, l-edukazzjoni, is-saħħa tal-bniedem u l-attivitajiet ta' xogħol soċjali (15.6%).
Il-kummerċ fi ħdan l-UE jammonta għal 68% tal-esportazzjonijiet tal-Estonja (il-Finlandja 16%, l-Iżvezja 11% u l-Latvja 10%), filwaqt li barra mill-UE 6% jmorru fl-Istati Uniti u fir-Russja.
F’termini ta’ importazzjonijiet, 77% jiġu minn Stati Membri tal-UE (il-Finlandja 13%, il-Ġermanja 10% u l-Litwanja 9%), filwaqt li barra mill-UE 9% jiġu mir-Russja u 4% miċ-Ċina.
L-Estonja fl-UE
Hemm 6 membri tal-Parlament Ewropew mill-Estonja.
Fil-Kunsill tal-UE, il-ministri nazzjonali jiltaqgħu b'mod regolari biex jadottaw il-liġijiet tal-UE u jikkoordinaw il-politiki. Il-laqgħat tal-Kunsill jattendu għalihom regolarment rappreżentantiFittex it-traduzzjonijiet disponibbli tal-link preċedentiEN••• tal-gvern Estonjan, skont il-qasam tal-politika li jkun qed jiġi indirizzat.
Il-Kunsill tal-UE m’għandux persuna waħda permanenti bħala president (bħal pereżempju, il-Kummissjoni jew il-Parlament). Minflok, ix-xogħol jitmexxa mill-pajjiż li jkollu l-Presidenza tal-Kunsill, li jinbidel kull sitt xhur. Matul dawn is-6 xhur, il-ministri mill-gvern ta’ dak il-pajjiż jippresiedu u jgħinu jiddeterminaw l-aġenda tal-laqgħat tal-Kunsill f’kull qasam ta’ politika, u jiffaċilitaw id-djalogu ma’ istituzzjonijiet oħra tal-UE. Dati tal-presidenzi Estonjani: Lul-Diċ 2017.
Il-Kummissarju nominat mill-Estonja għall-Kummissjoni Ewropea hi Kadri Simson, li hi responsabbli għall-Enerġija.
Il-Kummissjoni hija rrappreżentata f'kull pajjiż tal-UE minn uffiċċju lokali, imsejjaħ “rappreżentanza”.
L-Estonja għandha 6 rappreżentanti fil-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew. Dan il-korp konsultattiv – li jirrappreżenta lil dawk li jħaddmu, il-ħaddiema u gruppi oħra ta’ interess – huwa kkonsultat dwar il-liġijiet proposti, biex ikun hemm idea aħjar tal-bidliet possibbli tas-sitwazzjonijiet soċjali u tax-xogħol fil-pajjiżi membri.
L-Estonja għandha 6 rappreżentanti fil-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, l-assemblea tal-UE tar-rappreżentanti reġjonali u lokali. Dan il-korp konsultattiv jiġi kkonsultat dwar il-liġijiet proposti, biex jiżgura li dawn il-liġijiet iqisu l-perspettiva minn kull reġjun tal-UE.
L-Estonja tikkomunika wkoll mal-istituzzjonijiet tal-UE permezz tar-rappreżentanza permanenti tagħha fi Brussell. Bħala l-“ambaxxata għall-UE” tal-Estonja, il-kompitu ewlieni tagħha hu li tiżgura li l-interessi u l-politiki tal-pajjiż huma segwiti b’mod effettiv kemm jista’ jkun fl-UE.
L-ammont li jħallas kull pajjiż tal-UE fil-baġit tal-UE huwa kkalkulat b’mod ġust, skont il-mezzi. Aktar ma tkun kbira l-ekonomija tal-pajjiż, aktar iħallas – u viċi versa. L-għan tal-baġit tal-UE mhuwiex li jipprova jqassam mill-ġdid il-ġid, iżda pjuttost jiffoka fuq il-ħtiġijiet tal-Ewropej b’mod ġenerali.
Ċifri tal-2018 għall-Estonja: