cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kolonji tal-Benevolenza
Kolonji ħielsa mqabbla ma' kolonji mhux ħielsa
Mill-1896 sal-1901 f'Veenhuizen ġiet introdotta l-folja tad-deskrizzjoni. Il-ħallieq ta' din is-sistema kien il-Franċiż Alphonse Bertillon (1853-1917). Huwa kien tal-fehma li abbażi ta' kejl bir-reqqa, l-identità tal-individwu setgħet tiġi rreġistrata. Abbażi ta' dan il-prinċipju teoriku sempliċi, Bertillon bena metodu kumpless ta' identifikazzjoni, fejn il-kejl tal-ġisem kien ċentrali. Peress li l-individwi umani ma jistgħux jiġu deskritti biċ-ċifri biss, id-deskrizzjonijiet addizzjonali fuq il-folja tad-deskrizzjoni kienu meħtieġa.
Kolonji tar-rinnegati
Uħud (speċjalment iż-żgħażagħ) li kienu jitkeċċew mill-kolonja kienu jinsedjaw għorfiet mibnija ta' malajr fil-qrib u kienu jiffurmaw l-hekk imsejħa kolonji tar-rinnegati qrib Nijensleek u Vledderveen, fit-Tramuntana jew fin-Nofsinhar ta' Wolde-Marijenkampen (f'Steenwijk) u f'Noordwolde.
Kritika dwar il-kolonji
Il-proġett ta' Johannes van den Bosch beda jbati minħabba nuqqas ta' fondi, peress li l-fundatur dejjem kellu jissellef biex il-kolonji jibqgħu miftuħa fis-snin meta r-rendiment tal-ħsad kien ikun diżappuntanti. Għall-insedjaturi, min kien jitqiegħed fl-hekk imsejħa "kolonji ħielsa" għalih kienet tfisser intervent kbir f'ħajtu. Ħafna kienu ġejjin minn bliet kbar u kienu qed jiġu "trapjantati" f'ambjent mhux familjari għalihom fil-kampanja ta' Drenthe. Uħud irnexxielhom ikampaw sew iżda oħrajn reġgħu marru lura mnejn kienu ġew. L-insedjatur Peter Arends sab li l-ħajja fil-kolonja kienet irreklamata bħala ferm aħjar milli tassew kienet fil-verità. Meta ilmenta dwar dan f'ittra lil oħtu, id-direttur inkarigat tal-kolonja Benjamin van den Bosch, ħu Johannes, sema' b'dan l-ilment u tah ċanfira kbira mingħandu u ġie mgħajjar "għażżien iblah". Eventwalment Arends xorta waħda rnexxielu jsir bidwi ħieles f'Ommerschans.
Il-manutenzjoni tal-kolonji rċeviet l-ikbar kritika mill-Kristjani konservattivi. B'mod partikolari, il-moviment ta' Reveil kien tal-fehma li l-bniedem ma kellux jintervjeni fil-pjan iddisinjat minn Alla. Dirk van Hogendorp, student ta' Willem Bilderdijk, li żar il-kolonji flimkien mal-ħabib tiegħu Jacob van Lennep, ħass li s-Soċjetà tal-Umanitarjaniżmu, peress li ma kinitx organizzazzjoni reliġjuża, ma kinitx se ddum fit-tul. Anke Isaac da Costa u Otto Gerhard Heldring kien ferm kontra l-ideat ta' Van den Bosch. Fil-fehma tagħhom, il-foqra u l-inqas ixxurtjati kienu parti naturali tas-soċjetà, biex is-sinjuri u l-għonja setgħu juru l-ħniena tagħhom bħala att ta' karità Kristjana.
Nofsinhar tan-Netherlands
Wara l-kolonji ta' Drenthe, ġew żviluppati wkoll kolonji b'inizjattivi simili fin-Nofsinhar tan-Netherlands. Fl-1822 ġiet stabbilit kolonja ħielsa f'Wortel, f'Merksplas ġiet stabbilita kolonja mhux ħielsa minn Johannes van den Bosch. Il-kolonja f'Wortel twaqqgħet għalkollox wara r-Rivoluzzjoni Belġjana. F'dan is-sit ġiet stabbilita istituzzjoni għall-vagabondi fl-1881, li għadha tagħti servizz limitat sal-lum. Il-kolonja ta' Merksplas issa saret tintuża bħala ħabs u ċentru għal dawk li kienu jfittxu l-ażil u kienu jiġu rrifjutati.
Preżent
Fis-seklu 20, l-iskejjel residenzjali għall-"membri li ma kinux parti uffiċjali mis-soċjetà" ġew stabbiliti fil-bliet ewlenin. Iktar 'il quddiem sar obsoleti, l-aħħar skola ngħalqet f'nofs is-snin 70 tas-seklu 20. Is-Soċjetà tal-Umanitarjaniżmu ġiet ittrasformata f'fondazzjoni, responsabbli għall-ġestjoni ta' 1,400 akru ta' art maħduma u tal-forestrija, inkluż parti mill-Park Nazzjonali ta' Drents-Friese Wold. Fil-mużew ta' "De Proefkolonie" f'Frederiksoord, is-Soċjetà turi kif kienet il-ħajja fil-kolonji. Hemm bażi tad-data bl-ismijiet tan-nies li għexu hemmhekk bħala insedjaturi jew bħala uffiċjali fil-kolonji jew li ħadmu hemmhekk. F'Veenhuizen, il-Mużew Nazzjonali tal-Ħabs jinsab f'eks istituzzjoni tax-xogħol f'Oude Gracht 1.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Kolonji tal-Benevolenza ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2021.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Ara wkoll
Komunitajiet tax-xogħol oħra simili:
Bibbja
daqsminuri|lemin|300px|Bibbja antika ta' Gutenberg Il-Bibbja (mill-Grieg βιβλία, jew biblìa, li tfisser kotba) hu l-ktieb mqaddes tar-reliġjon Lhudija u tar-reliġjon Nisranija.
Dawk li jemmnu li nkitbet taħt ispirazzjoni divina jsejħulha wkoll il-Kitba Mqaddsa jew l-iSkrittura Sagra.
Mal-Bibbja Lhudija l-Kristjaneżmu żied bosta kotba, tant li l-Bibbja kellha tinqasam fit-Testment il-Qadim (jew Rabta l-Qadima), li t-testi tiegħu inkitbu qabel il-ministeru ta’ Ġesú Kristu, u t-Testment il-Ġdid (jew Rabta l-Ġdida), li jiddeskrivi "l-aħbar tajba" tal-miġja tal-Messija.
Bibbja Lhudija u Samaritana
daqsminuri|lemin|210px|Manuskritt tal-[[Pentatewku Samaritan ta’ Nablus (seklu XIII).]]
Il-kotba kollha tal-Bibbja Lhudija nkitbu bil-Lhudi ħlief xi partijiet żgħar li inkitbu bl-Aramajk.
Fost il-Lhud ta’ l-antik, xi friegħi, in partikulari, is-sadduċej, kienu jqisu it-Torah biss bħala qaddisa, u mill-qedem is-samaritani kellhom pożizzjoni simili u kienu jqisu bħala kanoniċi il-Pentatewku u l-ktieb ta’ Ġoswè biss.
Il-komunitajiet Lhudin antiki tal-lingwa Griega, issa estinti, kienu jsegwu minflok kanoni iżjed miftuħ mill-kanoni Lhudi ta’ issa, dak li jgħidulu l-kanoni alessandrin, li ġej mill-verżjoni tas-Sebgħin tal-Bibbja. Fl-ewwel seklu WK, il-kanoni palestiniż, iżjed ristrett minn dak alessandrin, kien meqjus definittiv.
Bibbja Nisranija
Il-Bibbja Nisranija fiha it-Testment il-Qadim u t-Testment il-Ġdid, li hu speċifikament Nisrani, jiġifieri għandu x’jaqsam ma’ Ġesù Kristu u t-twelied tal-Knisja appostolika.
Il-parti l-kbira tal-knejjes protestanti għat-Testment Antik isegwu il-kanoni Lhudi waqt li l-Knisja Kattolika u l-knejjes ortodossi jsegwu minflok il-kanoni alessandrin (b’xi differenzi), li fih kotba bil-Lhudi kif ukoll bill-Grieg. Il-kotba li ma jappartienux għall-kanoni tal-Bibbja Lhudija jgħidulhom dewterokanoniċi mill-Kattoliċi u apokrifi mill-protestanti li ħafna drabi idaħħluhom bħala appendiċi separati bejn iż-żewġ testmenti. Anki għat-Testment il-Ġdid, miktub bil-Grieg (ħlief forsi l-evanġelju ta’ Mattew li jista’ jkun li nkiteb bil-Lhudi jew Aramajk), fl-antik kien hemm differenzi bejn il-knejjes fuq in-numru tal-kotba li aċċettaw bħala ispirati. In partikulari kien hemm xi dubbji fuq l-epistoli mhux attribwiti ta’ Pawlu ta’ Tarsu u fuq l-Apokalissi. Il-kotba kontroversjali tat-Testment il-Ġdid kienu jgħidulhom antilegomena.
It-Testament il-Qadim
It-taqsim tradizzjonali Nisrani hu f’ħames partijiet, jiġifieri il-Pentatewku, il-Kotba Profetiċi (ta' Kmieni = Kotba Storiċi u tat-Tard = profetiċi proprja), Kitba (jew Kotba ta’ l-Għerf), Dewterokanoniċi. In-numru tal-kotba jvarja skond il-kanoni diversi (Lhudi, protestant, kattoliku, ortodoss). Fit-tabella, barra l-ordinazzjoni Lhudija, nżommu ordni loġiku:
It-testi li l-protestanti jgħidulhom "apokrifi" ma jikunsidrawhomx bħala kanoniċi imma ssoltu jżiduhom bħala appendiċi mal-Bibbji (pereżempju il-Bibbja ta’ Luteru jew il-Bibbja tar-Re Ġakmu ta’ l-Ingilterra) biex, għalkemm ma jistgħux ikunu ta’ sisien għall-fidi, jistgħu ikunu utli biex isaħħu l-pjetà ta’ l-insara. F’ħafna edizzjonijiet moderni però, l-iżjed f’edizzjonijiet iżjed kompatti u ekonomiċi, iħalluhom barra għal kollox.
Forom letterarji
Il-Bibbja fiha bosta forom letterarji differenti. Il-kelma biblia forsi qiegħda fil-plural biex tindika din il-varjetà ta’ forom letterarji. Fil-bidu t-trasmissjoni tal-ġrajjiet kienet bil-fomm u fil-periklu li tintilef. Infatti nafu li ngħaqdu flimkien iż-żewġ tradizzjonijiet tat-tramuntana u ta’ nofsinhar tal-Palestina u l-influwenza tal-kulturi orjentali li kellhom kuntatt magħha l-ewwel kittieba fil-Babilonja ma nistgħux ninjorawha.
Il-forom litterarji preżenti fil-kotba bibliċi jistgħu jitqassmu bejn wieħed u ieħor f'dawn li ġejjin:
Messaġġ teoloġiku
Hu impossibbli li nagħtu definizzjoni univoka tal-messaġġ teoloġiku tal-kotba bibliċi. Minhom, infatti, ħarġu numru kbir ta’ konfessjonijiet reliġjużi ta’ ereżiji, kull waħda tiġġustifika ruħha b’qari u interpretazzjoni tat-test bibliku. Ma’ dan kollu, meta nfittxu kunċetti fundamentali teoloġiċi komuni għad-diversi konfessjonijiet, nistgħu insibu nukleji li fuqhom hemm qbil:
Qari u interpretazzjoni
Kif nifhmu l-Bibbja, il-mod kif naqrawha u l-interpretazzjoni tagħha, dixxiplina li tissejjaħ ermenewtika tal-Bibbja, u fatt teoloġiku, jiġifieri jiddependi mid-diversi komunitajiet reliġjużi. Din hi differenti mill-eżeġesi li din tikkonsisti f’li toħroġ is-sens minn parti tat-test, bl-għajnuna ta’ dixxiplini bħall-filoloġija u l-istorja, waqt li l-ermenewtika tfittex li tagħti u tispjega s-sens iżjed wiesa’ li l-awtur ried jagħti l-publiku tiegħu. Pereżempju fit-Testment il-Ġdid, u in partikulari fil-kitba ta’ Pawlu, insibu ermenewtika ġdida tal-kitba mqaddsa Lhudija. Għalhekk l-ewwel differenza kbira fl-ermenewtika tal-Bibbja hi bejn il-Lhud u l-Insara: għalkemm hemm affinità parzjali bejn iż-żewġ reliġjonijiet, għaliex għandhom parti mill-kanoni tal-Bibbja fil-komuni, huma żviluppaw tradizzjonijiet differenti tal-fidi u għalhekk metodi interpretattivi u ermenewtiċi differenti.
Sorsi tat-test Lhudi
daqsminuri|lemin|210px|Foljo 474a tal-Kodiċi ta’ Leningrad wieħed mis-sorsi ewlenin tat-test Lhudi
Għat-Testment il-Qadim Lhudi, id-dokumenti l-izjed antiki huma dawk tar-Rotli tal-Baħar Mejjet, li nstabu fl-1947 u fihom frammenti ftit jew wisq sħaħ tat-testi kollha tal-Bibbja Lhudija. B’kollox ġejjin minn perijodu twil li jmur mill-250 Q.K. sat-68 AD.
Id-dokumenti l-iżjed awtorevoli miktuba mill-mażoreti u li jaqblu sostanzjalment mar-Rotli tal-Baħar Mejjet huma:
It-test kritiku (jiġifieri li jieħu kont tad-diversi dokumenti ewlenin) li daż-żmien jintuża bħala mudell għat-test Lhudi hu dak tal-Biblia Hebraica Stuttgartensia (BHS), ibbażat fuq L, miktub fl-1966 (1977, 1983, 1990) minn Karl Ellinger u W. Rudoph tad-Deutsche Bibelgesellschaft ta’ Stuttgart (għalhekk l-isem).
Sorsi tat-test Grieg
daqsminuri|250px|Paġna tal-Kodiċi Vatikan (seklu IV), wieħed mis-sorsi ewlenin tat-Grieg.
It-test kritiku (jiġifieri li jieħu kont tad-diversi dokumenti ewlenin) li daż-żmien jintuża bħala mudell għat-test tat-Testment il-Qadim bil-Grieg, inklużi l-kotba dewterokanoniċi hi l-edizzjoni ppublikata fl-1935 mill-filologu Ġermaniż Alfred Rahlfs.
It-test kritiku li daż-żmien jintuża bħala mudell għat-test Grieg tat-Testment il-Ġdid hu dak ta’ The Greek New Testament (GNT), minn K. Aland, M. Black, B. M. Metzger, A. Wikgren, Carlo Maria Martini, B. Aland. United Bible Societies. Edizzjonijiet: 1966, 1968, 1975, 1983 u 1993.
Verżjonijiet tal-Bibbja
daqsminuri|lemin|210px|[[San Ġlormu fl-istudju tiegħu, ta’ Domenico Ghirlandaio]]
Fost l-eluf tat-traduzzjonijiet tat-test bibliku għal-lingwi kollha tad-dinja, ta’ min isemmi dawn li ġejjin:
Storja tal-Bibbja bil-Malti
Dawn il-fatti huma meħuda mill-artiklu L-Istorja tal-Bibbja bil-Malti ta' Paul Mizzi u hemm bżonn referenzi.
Edward Herrera
Edward Herrera (Pietà, 14 ta' Novembru 1986) huwa plejer tal-futbol Malti li jilgħab bħala difensur fuq il-faxex.
Karriera
Edward huwa prodott ta' Melita FC u kellu esperjenza li jilgħab fl-ewwel tim magħhom. Huwa kellu tliet snin ta' suċċess, mill-2003 sal-2006 huwa għamel 52 apparenzi u skorja 20 gowl. Wara ż-żmien tiegħu ma Melita, Edward mar ma Pietà Hotspurs fl-2006 fejn huwa qatta' sentejn, jiġifiri sal-2008. Ma Pieta, huwa għamel 43 apparenza u skorja ħames gowls. Edward beda jagħti fl-għajn mal-ogħla klabbs tal-Premier League speċjalment wara l-prestazzjonijiet tiegħu mat-tim nazzjonali tal-U19 u U21, Hibernians irnexxielhom jiffirmaw iż-żagħżugħ promettenti.
Ma Hibernians, Edward laħaq il-massimu tiegħu f'erba' snin. L-ewwel staġun tiegħu ma' Hibernians, li kien 2008-2009, kien wieħed memorabbli fejn Hibernians rebħu l-10 titlu tagħhom tal-Premier League fl-istorja tagħhom. Fl-istaġun ta' wara, Edward kiseb mument memorabbli ieħor, kif din id-darba, Edward għamel id-debutt tiegħu mat-Tim Nazzjonali. Fit-18 ta' Novembru 2009 kien inkluż bħala sostitut fil-telfa ta' 4-1 fil-logħba ta' ħbiberija kontra l-Bulgarija. F'dan l-istaġun, Hibernians li kienu qedgħin jiddefendu t-titolu tal-Premier League tagħhom spiċċaw fis-6 post.
L-istaġun 2010-2011 kien ħmar il-lejl mhux mistennija għal Hibernians kif intemmew fid-9 post imma dawn ma kienux relegati,iżda l-Malta Football Association applikat bidliet għall-istaġun ta' wara, li tim wieħed jiġi relegat. F'dan l-istaġun, Herrera skorja sitt gowls. L-istaġun 2011-2012 kien staġun ta' żewġ sezzjonijiet għal Hibernians, iżda mhux għal Herrera kif kien konsistenti bil-prestazzjonijiet pożittivi matul l-istaġun kollu. Hibernians għamlu sfida qawwija għat-titolu tal-kampjonat iżda dawn kellhom jissodisfaw fit-tieni post. Madankollu huma ġew lura milli jirbħu t-Tazza Maltija li kienet l-ewwel waħda għal Herrera fil-karriera tiegħu. Fil-Premier League, huwa rrnexxilu jiskorja erba' gowls.
Fl-istaġun 2012-2013 fetaħ sew kemm għal Hibernians u Edward, fejn Hibernians rebħu t-Tazza Euro li kienet ukoll l-ewwel waħda għal Herrera. Wara nuqqas ta' tiġdid tal-kuntratt ta' Angus Buhagiar, Birkirkara kienu nieqsa minn difensuri u l-għażla immedjatament waqgħet fuq id-difensur internazzjonali Edward Herrera. Hu ffirma kuntratt ta' ħames snin il-Ħamis, 30 ta' Awwissu 2012. Huwa għamel id-debutt tiegħu fil-31 ta' Awwissu, fejn Birkirkara għelbu lil Rabat Ajax bil-punteġġ ta' 2-0. Herrera kien inkluż bħala sostitut fis-63 minuta. Hu għen lit-tim tiegħu biex jikseb it-titolu tal-Premier League Malti għar-raba' darba billi fetaħ l-iskor għal Birkirkara.
Internazzjonali
Herrera għamel id-debutt internazzjonali tiegħu għall-Malta fit-18 ta' Novembru 2009, f'logħba ta' ħbiberija kontra l-Bulgarija. Huwa daħal fil-grawnd bħala sostitut flok Kevin Sammut fis-56 minuta. Fl-10 ta' Settembru 2013, hu skorja l-ewwel gowl tiegħu għal darb'oħra kontra Bulgarija.
Opossum irqiq ta' Neblina
Dieta
L-Opossum irqiq ta' Neblina, huwa marsupjal omnivoru u d-dieta prinċipali tiegħu tikkonsisti minn frott u insetti varji.
Distribuzzjoni
l-opossum irqiq Marmosops neblina għandu distribuzzjoni fil-kontinent tal-Amerika ta' isfel u jinsab mifrux fil-Venezwela u l-Brażil. L-ewwel darba li ġie skopert xjentifikament kien instab f' elevazjoni ta' 1800 metru 'l fuq mil-livel tal-baħar, f' Amazons Camp VII (00°50'40"N, 65°58'10"W), ta' Cerro de la Neblina, fil-Venezwela.
Sinonimi
"Marmosops impavidus neblina" huwa sinonimu jew l-istess bħal u jirreferi għal Marmosops neblina ta' Gardner, 1990.
Fonoloġija
Etimoloġija u definizzjoni
Il-kelma fonoloġija ġejja mill-Grieg φωνή (phōnḗ) li tfisser "vuċi, ħoss", u s-suffiss -loġija li ġej mill-Grieg λόγος (lógos) għal "kelma, suġġett ta' diskussjoni".
It-tifsiriet ta' dan it-terminu jvarjaw. Nikolai Trubetzkoy f'Grundzüge der Phonologie (1939) jiddefinixxi fonoloġija bħala "l-istudju ta' ħsejjes li jappartjenu għas-sistema ta' lingwa", bil-kontra tal-fonetika, li huwa "l-istudju ta' ħsejjes li jappartjenu għall-att tad-diskors".
Clannad
250px|thumb|right|Clannad Clannad kien grupp mużikali popolari tas-sittinijiet, oriġinarjament minn Gweedore, l-Irlanda. Il-membri tal-grupp kienu Moya Brennan, Ciaran Brennan, Pol Brennan, u Noel Duggan.
K. Sint-Niklase SKE
Sint-Koninkijkle Niklaasse Sportkring Excelsior (aktar familjari magħrufa bħala SK Sint-Niklaas) huwa klabb tal-futbol Belġjan li bħalissa huwa xolt, hu kien ibbażat ġewwa Sint-Niklaas fil-Fjandri tal-Lvant. Huwa kellu n-numru 221 tal-matricule. Il-kuluri tradizzjoni tal-klabb huma isfar u blu. Il-klabb twaqqaf fl-1920, huwa għandu storja kbira, mifruxa mal-adattamenti tal-isem uffiċjali tiegħu. L-aħħar isem tiegħu tal-amalgamazzjoni kien bejn K. Sint-Niklaase SK (numru 221) u Royal Excelsior AC Sint-Niklaas (Numru 239), li l-kuluri tagħhom kienu ħodor u suwed. Fil-fondazzjoni tiegħu, il-klabb ġie msemmi FC Beerschot u rid issir Beerschot VV Sint-Niklaas. Iżda l-azzjoni ta' R. Beerschot VAC, il-mexxejja tal-ħin għażlet isem ieħor. Huma għażlu Sportkring Sint-Niklaassche għall-affiljazzjoni għall-Assoċjazzjoni Rjali tal-futbol Belġjan. Il-klabb laħaq l-ogħla diviżjoni fl-1926 u qatt ma ġie relegat sat-tmiem fl-2000, b'kollox huma damu 71 staġuni konsekuttivi. Il-klabb nefaq ħafna mill-ħajja tiegħu bejn it-tieni u t-tielet livelli tal-futbol Belġjan. Fl-aħħar tal-istaġun 1999-2000, il-klabb finanzjarjament kellhu jiġi xolt. Huwa tgħaqqad ma' Lokeren KSC biex b'hekk inħoloq l-isem ta' K. Sporting Lokeren Sint-Niklaas WAASLAND. Iżda dan l-isem inżamm għal tliet snin. Fl-2003, il-klabb FC Nieuwkerken bidel ismu ghal FC Nieuwkerken St-Niklaas, u ftit wara sar FCN St-Niklaas. Fil-bidu tal-istaġun 2010-2011, in-numru 9264 intgħażel biex ifakkar in-numru "storiku" 221: Sportkring Sint-Niklaas (jew SK St Niklaas).
Nicolas Douchez
Nicolas Douchez (Rosny-sous-Bois, 22 April 1980) huwa eks-plejer tal-futbol Franċiż li kien jilgħab bħala gowlkiper.
Rennes
Douchez iffirma mal-klabb fl-2008. Hu dam 3 snin u lagħab aktar minn 100 logħba tal-kampjonat.
Paris Saint-Germain
Fl-2011, Douchez iffirma ma' Paris Saint-Germain fuq trasferiment ħieles minn għand Stade Rennais. Hu kellu 31 sena meta ffirma ma' PSG. Huwa ngħata n-numru 1 tal-flokk għall-istaġun ta' wara. Għalkemm kien mistenni li jkun mal-ewwel ħdax, dan inbidel wara l-wasla tal-gowler Taljan, Salvatore Sirigu, li sar gowler tal-ewwel għażla tat-tim.
Statistika
Aġġornata fit-12 ta' Mejju 2013
Opossum irqiq ta' żaqqu bajda
L-Opossum irqiq ta' żaqqu bajda jew Opossum ġurdien irqiq ta' żaqqu bajda (Marmosops noctivagus) huwa mammiferu marsupjal tal-familja Didelphidae (didelfidu), fl-ordni Didelphimorphia (didelfimorfju) u huwa wieħed mill-opossumi irqaq nattiv tal-kontinent tal-Amerika t'Isfel. Dan l-opossum irqiq arborju jew tas-siġar (Nowak, 1999), ta' abitudni notturna (annimal li jilħaq il-quċċata tal-attivita tiegħu matul il-lejl), ġeneralment jippreferi jgħix f'abitat kemm ta' foresti tropikali tax-xita jew pluvjali kif ukoll tropikali umdi.
Dieta
L-Opossum irqiq ta' żaqqu bajda huwa annimal omnivoru u d-dieta prinċipali tiegħu tikkonsisti minn frott, insetti u annimali invertebrati u vertebrati żgħar oħra.
Distribuzzjoni
Marmosops noctivagus huwa speċi b' distribuzjoni fil-kontinent tal-Amerika t'Isfel, mifruxa mal-Bolivja, il-Brażil, l-Ekwador u l-Peru.
Sinonimi
"Marmosops albiventris", "Marmosops dorothea" (Thomas, 1911), "Marmosops noctivagus keaysi" (J.A. Allen, 1900) u "Marmosops yungasensis" huma sinonimi jew l-istess bħal u jirreferu għal Marmosops noctivagus ta' Tschudi, 1944.
Palazz Irjali ta' Aranjuez
daqsminuri|266x266px|Il-Palazz Irjali ta' Aranjuez. Il-Palazz Irjali ta' Aranjuez (bl-Ispanjol: Palacio Real de Aranjuez) huwa wieħed mir-residenzi uffiċjali tal-familja rjali Spanjola. Jinsab 50 kilometru fin-Nofsinhar ta' Madrid fir-raħal ta' Aranjuez, Spanja.
Ġie stabbilit fiż-żmien meta Filippu II ta' Spanja ttrasferixxa l-belt kapitali minn Toledo għal Madrid. Il-Palazz Irjali ta' Aranjuez sar wieħed mill-erba' sedi staġonali tal-gvern, u kien jiġi okkupat matul ir-rebbiegħa (minn madwar il-ġimgħa mqaddsa). Suċċessivament, il-qorti ġiet ittrasferita lejn Rascafría, El Escorial u kienet tissoġġorna f'Madrid għax-xitwa.
Diversi trattati internazzjonali ġew iffirmati hemmhekk u diversi membri tal-familja rjali mietu hemmhekk ukoll, fosthom:
Nies prominenti Maltin
Din hija lista parzjali ta' nies famużi jew magħrufa ta' nazzjonalità Maltija li tinkludi nies li ma kinux imwielda, jew li ma kinux jew mhumiex ibbażati f'Malta imma huma jew ta' nazzjonalità Maltija jew ta' dixxendenza Maltija.
Palazz Irjali ta' Aranjuez
Il-palazz u l-ġonna huma miftuħa għall-pubbliku bħala wieħed mill-bosta siti rjali Spanjoli fil-Komunità ta' Madrid, Spanja. Il-ġestjoni hija inkarigata lill-aġenzija tal-wirt nazzjonali, li ma tippermettix li jittieħdu ritratti fuq ġewwa għal raġunijiet ta' sigurtà. Madankollu, liċenzji għat-teħid tar-ritratti jaf jingħataw għal skopijiet speċifiċi.
L-inħawi madwar Aranjuez igawdu klima miti, u pajsaġġ ħadrani u varjat b'fawna tal-kaċċa eċċellenti u ilhom abitati għal żmien twil.
Storja
xellug|daqsminuri|321x321px|Il-faċċata tal-palazz. Fis-seklu 12 l-Ordni ta' Santiago ħolqot riżerva tal-kaċċa esklużiva maġenb ix-xmara Tagus, fejn din tiltaqa' max-xmara Jarama.
L-istorja tiegħu bħala sit irjali bdiet fis-seklu 16, meta l-Gran Mastru tal-Ordni Lorenzo I Suárez de Figueroa
ddirieġa l-kostruzzjoni ta' loġġa grandjuża tal-kaċċa ddisinjata għar-rikreazzjoni tal-membri tal-Ordni u tal-patruni rjali u nobbli tagħhom, magħrufa bħala r-Raso de Estrella (Spazju Miftuħ b'Għamla ta' Stilla li jinsab bejn il-Palazz Irjali u l-istazzjon ferrovjarju attwali ta' Aranjuez). Is-sit illum il-ġurnata jintużaw bħala park miftuħ.
Fl-1523 Karlu I ta' Spanja ħa l-pussess tal-inħawi, li ġew iddeżinjati bħala r-Real Bosque y Casa de Aranjuez (Boskijiet u Residenza Rjali ta' Aranjuez), għar-rikreazzjoni tal-mistednin tiegħu matul l-istaġun tal-kaċċa tar-rebbiegħa.
Fl-1551, huwa stabbilixxa ġnien botaniku sabiex jinħoloq katalogu tal-ispeċijiet il-ġodda ta' pjanti li nġabu mill-Amerki. Minħabba distrazzjonijiet oħra, din il-missjoni qatt ma twettqet għalkollox.
Filippu II sar konxju bil-mergħat għammiela ta' Aranjuez, u ddeżinja roqgħa art fit-Tramuntana tax-xmara Tagus għal ġnien u għall-agrikoltura ġenerali fl-1561.
F'roqgħa biswit fin-Nofsinhar tax-xmara, ir-Re beda l-kostruzzjoni tal-ewwel palazz, fl-istess sit tal-binja eżistenti. Filippu qabbad lill-arkitett Juan Bautista de Toledo u iktar 'il quddiem lil Juan de Herrera. Dawn kienu responsabbli wkoll għall-palazz tal-Monasteru Rjali ta' San Lorenzo. Is-sit kien jinkludi wkoll annimali eżotiċi bħal dromedarji (camellos skont is-sorsi tal-perjodu): madwar għaxra fl-1583 u madwar 40 fl-1598.
Wara l-mewt ta' Filippu fl-1598, ix-xogħlijiet kienu għadhom għaddejjin u kienu tlestew biss l-appartamenti rjali, il-kappella, it-torri tan-Nofsinhar u l-parti tal-faċċata tal-Punent. Kriżi ekonomika u politika u l-waqgħa tal-familja rjali tal-Asburgi wasslu biex il-proġett jiġi abbandunat.
Fl-1700, l-ewwel Re tal-Borboni ta' Spanja, Filippu V, iddeċieda li jkompli bix-xogħlijiet, bil-ħsieb li l-Palazz Irjali ta' Aranjuez ikun rivali għall-Palazz ta' Versailles. Sussegwentement,    dan l-istil imponenti ġie applikat fil-Palazz Irjali ta' La Granja de San Ildefonso. Filippu V żied torri ġdid tat-Tramuntana, lesta l-faċċata tal-Punent u ddefinixxa l-istruttura li sawret il-palazz attwali. Id-dromedarji rjali kienu madwar 200, u baqgħu jeżistu anke matul l-okkupazzjoni mit-truppi tal-Arċiduka tal-Awstrija fl-1710. Ma nżammux f'menagerie bħal f'Versalles, iżda kienu jitħallew jirgħu madwar il-palazz u kienu jintużaw bħala bhejjem għall-ġarr tat-tagħbijiet. Il-barrin u l-annimali eżotiċi kienu jintużaw ukoll fil-passatempi rjali, pereżempju meta kienu jintefgħu fil-ġibjun ta' Ontígola biex jisparawlhom il-muskettiera rjali. Dan ma tantx intuża wisq u kważi nqered għalkolloxx min-nirien fl-1748. daqsminuri|Is-Sala tat-Tron. Ferdinandu VI reġa' bena l-palazz mill-ġdid. Għalkemm xorta waħda rrispettat il-pedamenti oriġinali, l-istruttura l-ġdida kellha tirrifletti l-istil prevalenti tal-Barokk aħħari u l-estetika tas-seklu 18, u minn barra kienet imponenti u lussuża u minn ġewwa kienet spazjuża u mgħammra b'mod lussuż. Farinelli kienet responsabbli għall-intratteniment mużikali.
Is-sezzjonijiet madwar il-bitħa interna żdiedu fis-seklu 18.
Il-binja nbniet l-iktar bis-saħħa ta' Karlu III fix-xogħol ta' riformi tiegħu għall-belt kapitali (xi kultant jissejjaħ il-Maġġur ta' Madrid) u l-immodernizzar tal-istat Spanjol.
L-arkitett tal-palazz modern kien it-Taljan Francesco Sabatini. Huwa ddisinja ż-żewġ sezzjonijiet tal-Punent madwar il-bitħa interna u l-binja prinċipali tal-palazz, u b'hekk li jiddefinixxu t-tliet naħat tal-pjazza rjali tad-daħla oriġinali, qrib ir-Raso de Estrella fil-konfluwenza taż-żewġ xmajjar. Fuq naħa waħda tal-kumpless kien hemm il-kappella u fuq in-naħa opposta suppost kien hemm teatru, minkejja li qatt ma tlesta.
It-tiżjin ġie arrikkit fis-sekli 18 u 19 permezz ta' pitturi ta' diversi artisti; fis-swali kien hemm għamara tal-injam iebes u diversi kollezzjonijiet ta' tapizzeriji, arloġġi, lampi u skulturi. Bosta minn dawn l-opri uniċi jżejnu s-swali, il-kmamar u l-ispazji tal-palazz. Is-Sala tal-Porċellana kienet il-post favurit ta' Karlu III.
Karlu III kien irtira hemmhekk mill-politika Spanjola għal xi żmien wara r-Rewwixti ta' Esquilache. Huwa għażel il-Palazz Irjali ta' Aranjuez bħala r-residenza tar-rebbiegħa u tas-sajf tiegħu f'perjodu tal-istorja meta l-Qorti Rjali kienet tiġi ttrasferita minn Madrid fir-rebbiegħa u ma kinitx terġa' lura lejn il-belt kapitali qabel Ottubru. daqsminuri|247x247px|Is-Sala tal-Porċellana. Ir-Re ħaddan il-fiżjokrazija (forma bikrija ta' xjenza ekonomika fejn il-ġid ta' nazzjon kien jitqies li jinsab fil-ħamrija u l-poplu tiegħu iktar milli fit-teżor tiegħu). Karlu, li kien iħobb igawdi l-palazz u l-ambjent rurali tiegħu, stabbilixxa l-Cortijo de San Isidro bħala razzett sperimentali u qasam il-ġonna tal-palazz f'sezzjoni intima tal-Jardín del Parterre u f'sezzjoni usa' tal-Jardín de la Isla. Huwa kien jorganizza festini lussużi u xi kultant kien ibaħħar fl-ilmijiet tax-xmara Tagus f'falúas rikki mżejna b'mod artistiku u mpittra lewn id-deheb.
Iben Karlu, Karlu IV u martu Maria Luisa ta' Parma bnew paviljun magħruf bħala l-Casa del Labrador, li llum il-ġurnata hija miftuħa għall-pubbliku u hija eżempju importanti tal-arkitettura Neoklassika Ewropea.
Fl-1807, Manuel Godoy, għall-qalb Karlu IV u l-Prim Ministru Spanjol, ipprova jagħmel paċi ma' Franza taħt Napuljun iżda ffaċċja l-oppożizzjoni tal-eredi ribelli għat-tron Ferdinandu. Godoy sostna li r-renju kien sikur minkejja l-invażjoni Napuljonika imminenti, bis-saħħa tat-trattati li kien iffaċilita. Fl-1808, filwaqt li Godoy kien resident f'Aranjuez (fi ħdan il-Palazz ta' Osuna), inxtered l-għajdut ta' invażjoni, u dan irriżulta f'attakk ta' korla mmexxi mill-partitarji ribelli ta' Ferdinandu li sabuh jistaħba f'kamra fejn il-bejt. Huwa ttieħed bħala priġunier u iktar 'il quddiem ġie eżiljat. Bħala riżultat tar-Ribelljoni ta' Aranjuez li rnexxiet f'Marzu ta' dik is-sena, fis-Sala tat-Tron tal-palazz ir-Re Karlu IV abdika favur ibnu Ferdinandu VII, li mbagħad abdika hu wkoll f'Mejju.
Chris Said
Politika
Iggradwa fil-liġi mill-Università ta' Malta u matul dan iż-żmien kien ukoll president tal-Kunsill tal-Istudenti. Għamel ukoll għaxar snin President tal-Moviment Żgħażagħ Partit Nazzjonalista (MŻPN) f'Għawdex. Ħadem bħala avukat u nutar, u għal għaxar snin serva wkoll bħala president tal-Assoċjazzjoni tal-Futbol ta' Għawdex.
Palazz Irjali ta' Aranjuez
Storja
F'Settembru 1808, f'ċerimonja formali fil-Kappella tal-Palazz Irjali ta' Aranjuez quddiem Monsinjur Don Juan de la Vera, l-Arċisqof ta' Laodicea, ġiet stabbilita l-Ġunta Napuljonika Suprema.
Wara li l-Borboni reġgħu ħadu l-poter, Alfonso XII ddeżinja l-Palazz Irjali ta' Aranjuez bħala r-residenza tal-familja nobbli tad-Duki ta' Montpensier. L-għarusa tiegħu kienet bint dik il-familja, Mercedes ta' Orléans. Fl-1878 l-għarusa u dawk ta' madwarha waslu għaċ-ċerimonja minn Madrid fi stazzjon ferrovjarju temporanju iżda imponenti li kien inbena ħdejn id-daħla tal-Punent tal-Palazz Irjali ta' Aranjuez, fil-Plaza de Armas.
Chris Said
Politika
Beda l-karriera politika tiegħu bħala kunsillier tan-Nadur għall-ewwel darba fl-1993. Kien sindku tan-Nadur bejn l-1999 u l-2008 u fi żmienu n-Nadur kien l-ewwel lokalità Maltija li ħadet il-Premju Ewropew ta' Destinazzjoni ta' Eċċellenza (EDEN).
Palazz Irjali ta' Aranjuez
Storja
Dan kien l-aħħar avveniment grandjuż li sar fil-Palazz Irjali ta' Aranjuez, peress li Maria Christina tal-Awstrija, it-tieni mara tal-monarka, u ibnu Alfonso XIII u l-mara tiegħu Victoria Eugenie ta' Battenberg, kollha kienu jippreferu l-Palazz Irjali ta' La Granja de San Ildefonso għall-btajjel irjali tagħhom.
Chris Said
Ministru
Fl-Elezzjonijiet Ġenerali tal-2008, Said ġie elett bħala deputat għall-Kamra tad-Deputati f'isem il-Partit Nazzjonalista. Ftit wara dan, inħatar mill-Prim Ministru Lawrence Gonzi bħala Segretarju Parlamentari għall-Konsultazzjoni Pubblika u Informazzjoni fl-Uffiċju tal-Prim Ministru. Sentejn wara ġie fdat b'responsabbiltajiet oħra, bħall-Affarijiet tal-Konsumatur, il-Kompetizzjoni u r-Relazzjonijiet Industrijali.
Wara r-riżenja ta' Carmelo Mifsud Bonnici, Said inħatar Ministru tal-Ġustizzja, tad-Djalogu u l-Familja fis-6 ta' Jannar 2012. Huwa dam f'din il-kariga sakemm il-PN mar fl-Oppożizzjoni fl-Elezzjonijiet Ġenerali 2013.
Palazz Irjali ta' Aranjuez
Disinn
daqsminuri|252x252px|Is-Sala Għarbija. Il-palazz huwa l-binja ċentrali ta' kumpless irjali sħiħ. Lejn it-Tramuntana hemm l-eks ġonna, li issa huma art agrikola b'intersezzjoni ta' ringieli ġeometriċi ta' "mogħdijiet irjali" bis-siġar li issa huma miftuħa għall-pubbliku, l-iktar għall-mixi. Lejn il-Lvant hemm tliet toroq pavimentati (Reina, Principe u Infantas) li fihom in-nies nobbli bnew residenzi tal-familji tagħhom. Lejn il-Punent hemm tliet mogħdijiet rurali pariġġ, u waħda minnhom kienet it-triq tal-aċċess irjali bil-barrakki fuq kull naħa (issa rvinati). L-iktar punt 'il bogħod mill-palazz huwa spazju miftuħ, ir-Raso de Estrella, is-sit tal-loġġa tal-kaċċa oriġinali u issa post fejn isiru l-festivals. L-istazzjon ferrovjarju oriġinali kien hawn ukoll, qabel ġie rilokat iktar lejn il-Punent tas-sit attwali. Uħud mill-eks mogħdijiet ferrovjarji, issa parkeġġ għall-karozzi, għadhom jidhru fejn kienu. Eżatt quddiem il-palazz hemm roqgħa ħaxix ovali mdawra b'bankijiet tal-ġebel monumentali. Ferrovija turistika żgħira tieqaf fil-qrib. Lejn in-Nofsinhar hemm il-Plaza de Parejas, żona miftuħa biż-żrar imdawra b'diversi binjiet tal-palazz.
Chris Said
Segretarju Ġenerali tal-PN
Fl-2013, kien elett Segretarju Ġenerali tal-PN. Huwa dam f'din il-kariga sal-2015.
Palazz Irjali ta' Aranjuez
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Pajsaġġ Kulturali ta' Aranjuez ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2001.
Chris Said
Elezzjoni għal Kap tal-Partit Nazzjonalista
Nhar it-2 ta' Settembru 2017, huwa kien it-tieni l-iktar kontestant li kiseb voti mill-Kunsilliera tal-Kunsill Ġenerali tal-Partit Nazzjonalista, 425 vot, fl-ewwel rawnd tal-votazzjoni fl-elezzjoni għall-Kap tal-PN, li kkontestaw għaliha wkoll Alex Perici Calascione, Frank Portelli u Adrian Delia. Delia kiseb l-ikbar ammont ta' voti, 616 vot. Perici Calascione ġab 296 vot u Frank Portelli 11-il vot.
Palazz Irjali ta' Aranjuez
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Layal Abboud
daqsminuri|Layal Abboud fl-2015 Layal Abboud (Kniseh, 15 ta' Mejju 1982) hija kantanta, mudella u ballerina Libaniża.
Santa Madalena Sofia Barat
Madalena Sofia Barat (twieldet fit-12 ta' Diċembru 1779 – mietet fil-25 ta' Mejju 1865) kienet qaddisa Franċiża tal-Knisja Kattolika li nediet is-Soċjetà tal-Qalb ta' Ġesù.
Bijografija
Il-familja tagħha għalkemm mhux sinjura, kienet diġà rat l-importanza tal-edukazzjoni u allura lit-tifla Madalena fdawha f'idejn ħuha l-kbir Louis biex hu jtiha t-tagħlim meħtieġ. Louis, li iżjed tard sar saċerdot ħa dan ix-xogħol b'serjetà kbira u għalkemm dak iż-żmien lill-bniet ma kienux jgħallmuhom skola, Madalena kienet tfajla b'edukazzjoni mill-aqwa.
Louis laqqa' lil Madalena ma' Father Varin li xtaq iwaqqaf istituzzjoni għat-tfajliet li tkun tixbaħ lis-soċjetà tal-Ġiżwiti. Madalena flimkien ma' tliet tfajliet oħra waqqfu is-Soċjetà tal-Qalb ta' Ġesù fl-1800. L-ewwel kunvent u skola tagħhom kienu f'Amiens ġewwa Franza. Fl-1802, għalkemm Madalena kien għad għandha 23 sena u l-iżgħar mit-tfajliet, intgħażlet bħala superjura tas-Soċjetà u damet tokkupa din il-kariga għal tlieta u sittin sena. Fl-1826, il-Papa Ljun XII ta l-approvazzjoni formali ta' din is-Soċjetà. Minħabba l-vjolenza ta' żmien ir-Rivoluzzjoni Madalena għalqet in-novizzjat Franza u fetħet ieħor ġewwa l-Iżvizzera.
Matul ħajjitha, infettħu iżjed minn 100 kunvent u skola ġewwa tnax-il pajjiż. L-edukazzjoni tat-tfajliet kienet importanti ħafna għaliha u hi kienet temmen li anke jekk ikun hemm tifla waħda xorta għandha l-importanza tagħha.
Santa Madalena Sofia mietet fl-1865 u ġiet iddikjaratha qaddisa fl-1925. Il-festa tagħha tiġi ċċelebrata fil-25 ta' Mejju.
Lira Maltija
Il-Lira Maltija kienet il-munita uffiċjali ta' Malta sal-31 ta' Diċembru 2007. Sa l-aħħar tas-snin sittin, din il-munita kienet magħrufa bħala Maltese Pound u kienet pari mal-Lira Sterlina Ingliża; kienet valutata bejn wieħed u ieħor £1.60 sterlini.
Il-Lira Maltija hija maqsuma f'100 ċenteżmu u magħrufa bis-simbolu Lm.
Bħala muniti fil-flus Maltin insibu:
Insibu wkoll il-karti li għandhom valur ta';
Mill-1 ta' Jannar 2008 il-Lira Maltija (Lm) ma baqgħatx tintuża u minflok ġiet addottata l-Ewro.
Mons. Fortunat Mizzi
Monsinjur Fortunat Mizzi (25 ta' Lulju 1927 - 8 ta' Settembru 2017) kien saċerdot Malti, fundatur tal-Moviment Azzjoni Soċjali. Huwa kien l-uniku wild tal-eks Kap tal-Partit Nazzjonalista Nerik Mizzi.
Tfulija
Monsinjur Fortunato Mizzi kien issemma għan-nannu tiegħu, il-fundatur u eks-Kap tal-Partit Nazzjonalista Fortunato Mizzi.
Saċerdot impenjat soċjalment
Mons. Mizzi kien ordnat saċerdot fl-1952, u kien magħruf fost affarijiet oħra għall-ħidma tiegħu biex twaqqaf il-Moviment Azzjoni Soċjali (MAS) fl-1955.
Huwa waqqaf ukoll unjins tal-ħaddiema u koperattivi. Jitqies bħala pilastru importanti fil-knisja f'Malta fejn jidħlu inizjattivi ispirati mit-tagħlim soċjali tal-Knisja. Mons. Mizzi kien għal snin twal membru tal-Kunsill Presbiterali u diversi kunsilli oħra fil-Knisja.
Kellu sehem kbir ukoll fit-traduzzjoni tad-dokumenti tal-Konċilju Vatikan II.
Opossum irqiq delikat
L-opossum irqiq delikat jew opossum ġurdien irqiq delikat, magħruf xjentifikament bħala Marmosops parvidens, huwa mammiferu marsupjal, tal-familja Didelphidae (didelfidu), fl-ordni Didelphimorphia (didelfimorfju) u huwa wieħed mill-opossumi irqaq nattiv tal-kontinent tal-Amerika t'Isfel. Dan l-opossum irqiq arborju jew annimal li jgħix il-biċċa l-kbira tal-ġurnata fis-siġar, ta' abitudni notturna (annimal li jilħaq il-quċċata tal-attività tiegħu f'xi ħin bejn inżul ix-xemx u t-tlugħ tagħha), ġeneralment jippreferi jgħix f'abitat kemm ta' foresti tropikali tax-xita jew pluvjali, kif ukoll foresti tropikali umdi, f'elevazzjonijiet varji.
Mons. Fortunat Mizzi
Saċerdot impenjat soċjalment
Fis-sena 2000, huwa ingħata l-Ġieħ fl-Ordni Nazzjonali tal-Mertu.
Ħafna jiddeskrivuh bħala bniedem eżemplari, preċiż u b'rispett kbir lejn l-oħrajn.Kien ukoll riservat, imma fl-istess ħin dirett u ma jdurx mal-lewża.
Opossum irqiq delikat
Dieta
L-opossum irqiq delikat huwa annimal omnivoru u d-dieta prinċipali tikkonsisti minn frott, insetti u annimali invertebrati u vertebrati żgħar oħra.
Mons. Fortunat Mizzi
Fondazzjoni Fortunato u Enrico Mizzi
Fl-2010, flimkien mal-eks Prim Ministru Lawrence Gonzi, il-Monsinjur Fortunato Mizzi waqqaf il-Fondazzjoni Fortunato u Enrico Mizzi biex mhux biss tfakkar lill-ewwel żewġ Kapijiet tal-Partit Nazzjonalista, iżda wkoll biex tamministra l-propjetà, l-arkivji u l-memorabilia kollha tal-familja Mizzi.
Opossum irqiq delikat
Distribuzzjoni
Marmosops parvidens huwa speċi b'distribuzzjoni fil-kontinent tal-Amerika t'Isfel, mifruxa mal-Brażil, il-Gujana, il-Gujana Franċiża, il-Kolombja, il-Peru, is-Surinam u l-Venezwela. L-ewwel darba li ġie skopert xjentifikament kien instab fil-Lvant ta' Demerara, fil-Punent tal-kosta Berbice, f'Hyde Park, 30 mil 'il fuq tax-xmara Demerara.
Mons. Fortunat Mizzi
Fondazzjoni Fortunato u Enrico Mizzi
Issa hemm pjanijiet biex din il-Fondazzjoni, li s-segretarju tagħha huwa Richard Muscat, tikkonverti d-dar ta’ Nerik Mizzi u tal-Monsinjur Fortunato Mizzi, fl-ewwel mużew tal-istorja politika f’Malta.
Opossum irqiq delikat
Klassifikazzjoni
Marmosops pinheiroi, Marmosops bishopi u Marmosops juninensis għal żmien twil kienu meqjusin bħala sottospeċi u b'hekk jirrapreżentaw l-istess speċi Marmosops parvidens, sakemm ġie skopert li M. pinheiroi u M. parvidens jghixu simpatrikament (flimkien fl-istess lokalità) fil-Gujana Franċiża.
Mons. Fortunat Mizzi
Mewt u Funeral
Il-funeral tiegħu sar fil-Knisja tal-Ġiżwiti fil-Belt. Il-quddiesa presente cadavere kienet konċelebrata mill-Arċisqof Emeritus Pawl Cremona li fl-omelija tkellem dwar il-kwalitajiet ta’ Dun Fortunato Mizzi. Huwa qal li Dun Fortunato kien bniedem li ma jħobbx jitkellem dwaru innifsu u kellu l-valuri bħala prijorità fil-ħajja tiegħu.
Guillermo Lasso
Guillermo Lasso Mendoza (twieled fis-16 ta' Novembru 1955) huwa politiku Ekwadorjan li attwalment qiegħed iservi bħala s-47 President tal-Ekwador mill-24 ta’ Mejju 2021.
Pont Antik ta' Mostar
daqsminuri|306x306px|Il-Pont Antik ta' Mostar billejl Il-Pont Antik ta' Mostar, magħruf ukoll bħala l-Pont ta' Mostar (bit-Tork: Mostar Köprüsü) jew Stari Most (li litteralment tfisser "Pont Antik"; bis-Serbjan: Стари мост), huwa pont Ottoman rikostruwit tas-seklu 16 fir-raħal ta' Mostar fil-Bożnija-Ħerzegovina minn naħa għall-oħra fix-xmara Neretva u jikkollega ż-żewġ partijiet tar-raħal. Il-Pont Antik ta' Mostar baqa' qawwi u sħiħ għal 427 sena, sa ma ġġarraf fid-9 ta' Novembru 1993 mill-forzi paramilitari Kroati matul il-Gwerra bejn il-Kroazja u l-Bożnija-Ħerzergovina. Sussegwentement, ġie varat proġett ta' rikostruzzjoni u l-pont reġa' nfetaħ fit-23 ta' Lulju 2004.
Il-Pont Antik ta' Mostar tniżżel fil-lista ta' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2005.
Karatteristiċi
xellug|daqsminuri|259x259px|Veduta tal-Pont ta' Mostar mix-xatt Il-Pont Antik ta' Mostar minn naħa għall-oħra tax-xmara Neretva jinsab fil-qalba taċ-ċentru storiku tar-raħal ta' Mostar. Ir-raħal huwa l-ħames l-akbar fil-pajjiż u huwa ċ-ċentru tal-Kanton Ħerzegovina-Neretva tal-Federazzjoni tal-Bożnija-Ħerzegovina. Xi kultant ir-raħal jitqies bħala l-kapitali mhux uffiċjali tal-Ħerzegovina. Il-Pont Antik ta' Mostar huwa mħatteb u fin-nofs tal-ħnejja tal-parti t'isfel tiegħu ġej għall-ponta. Il-pont huwa wiesa' erba' metri u twil 30 metru, b'għoli ta' 24 metru 'l fuq mix-xmara Neretva. Il-pont huwa protett minn żewġ torrijiet iffortifikati: it-torri ta' Halebija fil-Grigal u t-torri ta' Tara fil-Lbiċ, imsejħa "l-għassiesa tal-pont".
Minflok pedamenti, il-pont għandu pilastri riffieda tal-ġebla tal-ġir ikkollegati mal-ħitan tal-ġnub tul l-irdumijiet qrib ix-xmara. Meta wieħed ikejjel mil-livell tal-ilma tas-sajf, il-pilastri riffieda għandhom għoli ta' 6.53 metri mil-livell tal-ilma sal-ogħla punt tal-ħnejja tal-parti ta' taħt tal-pont imħatteb. Il-bidu tal-ħnejja hija enfasizzata permezz ta' linja ta' impjastru f'għoli ta' 0.32 metri. Il-ħnejja togħla sa 12.02-il metru.
Storja
daqsminuri|232x232px|Il-Pont Antik ta' Mostar fl-1979 Il-pont oriġinali ssostitwixxa pont sospiż tal-injam iktar antik li ma tantx kien stabbli. Il-kostruzzjoni nbdiet fl-1557 u damet disa' snin: skont inċiżjoni fuq il-pont stess, il-Pont Antik ta' Mostar tlesta fis-sena 974 AH (bil-Latin: Anno Hegirae, "fis-sena tal-Hijra"), li tikkorrispondi għall-perjodu bejn id-19 ta' Lulju 1566 u s-7 ta' Lulju 1567. Ma tantx hemm wisq tagħrif dwar il-kostruzzjoni tal-pont antik fid-dokumenti bil-miktub, għajr li t-tkaħħil x'aktarx kien magħmul bl-abjad tal-bajd u isem il-kostruttur Mimar Hayruddin, flimkien ma' għadd ta' memorji u leġġendi. Minkejja lil Mimar Hayruddin kien ingħata l-piena tal-mewt, ġie ordnat jibni pont ta' dimensjonijiet bla preċedent. Jingħad li Mimar Hayruddin inqatel dakinhar li tneħħa l-armar tal-kostruzzjoni mill-istruttura kompluta tal-pont. Dak iż-żmien li nbena, il-Pont Antik ta' Mostar kien jifforma wkoll l-iktar ħnejja wiesgħa fid-dinja.
L-esploratur Ottoman tas-seklu 17, Evliya Çelebi, kiteb li l-pont "huwa bħall-ħnejja ta' qawsalla fis-sema, estiża minn naħa għall-oħra... Jiena, qaddej fqir u msejken ta' Allah, ivvjaġġat f'16-il pajjiż, iżda qatt ma rajt pont tant għoli. Iwassal mill-blat fuq naħa għall-blat fuq in-naħa l-oħra u huwa għoli daqs is-smewwiet".
Peress li l-importanza ekonomika u amministrattiva ta' Mostar kibret bil-preżenza dejjem tiżdied tat-tmexxija Ottomana, il-pont sospiż tal-injam fuq ix-xmara Neretva kellu jiġi sostitwit. Il-pont l-antik fuq ix-xmara "...kien magħmul mill-injam u kien sospiż fl-arja bil-ktajjen", kiteb il-ġeografu Ottoman Katip Çelebi, u "...tant kien jixxejjer 'l hemm u 'l hawn li n-nies li kienu jaqsmu minn fuqu kien jagħmlu dan b'imsarinhom f'saqajhom". Fl-1566, Mimar Hayruddin iddisinja l-pont, li kien intqal li sewa 300,000 Dramma (muniti tal-fidda) biex inbena. Il-proġett ta' kostruzzjoni ta' sentejn ġie ssorveljat minn Karagoz Mehmet Bey, il-ħatni tas-Sultan Suleiman u l-patrun tal-iktar kumpless tal-moskea importanti, il-Moskea ta' Hadzi Mehmed Karadzozbeg.
Qerda
daqsminuri|265x265px|Il-pont temporanju mirfud bil-kejbils Il-Pont Antik ta' Mostar inqered fid-9 ta' Novembru 1993 fil-gwerra bejn il-Kroazja u l-Bożnija-Ħerzegovina, f'taqbida li damet madwar 24 siegħa. L-ewwel pont temporanju li nbena fuq it-traċċi tal-pont l-antik infetaħ fit-30 ta' Diċembru 1993, wara li kien inbena fi tlett ijiem biss minn inġiniera militari Spanjoli assenjati għall-missjoni tal-Forza ta' Protezzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti (UNPROFOR). Sussegwentement, l-istruttura temporanja ġiet immodifikata tliet darbiet. Eventwalment iż-żewġt ixtut tax-xmara ġew ikkollegati b'pont iktar sod mirfud bil-kejbils sa ma saret rikostruzzjoni kif suppost tal-pont.
Il-gazzetti bbażati f'Sarajevo rrappurtaw li iktar minn 60 balla laqtu l-pont l-antik qabel ma kkrolla. Slobodan Pralijak, Ġeneral Kroat li ngħata sentenza ta' kriminal tal-gwerra, f'tentattiv biex jassolvi lilu nnifsu u lill-unitajiet militari tiegħu mir-responsabbiltà u mill-prosekuzzjoni għall-qerda tal-pont u għal reati oħra mwettqa matul il-gwerra, ippubblika dokument imsejjaħ "Kif inqered il-Pont Antik", fejn huwa jargumenta li allegatament kien hemm splussiv eżatt taħt il-pont lejn in-nofs tiegħu li ġie splodut mill-bogħod, apparti l-isparar, u dan wassal biex il-pont jinqered. Il-biċċa l-kbira tal-istoriċi jirrifjutaw dawn l-istqarrijiet u ma jaqblux mal-konklużjonijiet tal-Ġeneral.
Rikostruzzjoni
daqsminuri|259x259px|Ir-rikostruzzjoni tal-pont Wara li l-gwerra ntemmet, tfasslu pjanijiet biex il-pont jiġi rikostruwit. Il-Bank Dinji, l-UNESCO, il-Fond Fiduċjarju ta' Aga Khan għall-Kultura u l-Fond Dinji għall-Monumenti ffurmaw koalizzjoni biex titwettaq ir-rikostruzzjoni tal-Pont Antik ta' Mostar fiċ-ċentru storiku tar-raħal. Finanzjament addizzjonali ġie pprovdut mill-Italja, min-Netherlands, mit-Turkija, mill-Kroazja u mill-Bank ta' Żvilupp tal-Kunsill tal-Ewropa, kif ukoll mill-gvern tal-Bożnija-Ħerzegovina. F'Ottubru 1998, l-UNESCO stabbiliet kumitat internazzjonali ta' esperti biex jissorvelja id-disinn u x-xogħol ta' rikostruzzjoni. Ġie deċiż li l-pont jinbena kemm jista' jkun bħall-pont antik oriġinali, bl-istess teknoloġija u bl-istess materjali.
Il-pont reġa' nbena f'żewġ fażijiet. L-ewwel fażi ġiet immexxija minn inġiniera militari Ungeriżi u kienet tikkonsisti mill-olzar tal-materjal minn qiegħ ix-xmara biex jerġa' jintuża. It-tieni fażi kienet tikkonsisti mit-tneħħija tal-pont temporanju, kompitu li twettaq minn inġiniera militari Spanjoli, u mir-rikostruzzjoni tal-pont b'tekniki tal-kostruzzjoni Ottomani mwettqa minn sħubija ta' kumpaniji tal-inġinerija ċivili mmexxija mill-kumpanija Torka Er-Bu. Fir-rikostruzzjoni ntużat it-tenelja, tip ta' ġebla tal-ġir fina miġjuba minn barrieri lokali, u l-bugħaddasa militari Ungeriżi rkupraw xi ġebel mill-pont oriġinali minn qiegħ ix-xmara, għalkemm il-biċċa l-kbira xorta kien ġarrab wisq ħsara biex jerġa' jintuża.
Ir-rikostruzzjoni nbdiet fis-7 ta' Ġunju 2001. Il-pont rikostruwit, li xorta waħda baqa' jissejjaħ il-Pont Antik ta' Mostar, ġie inawgurat fit-23 ta' Lulju 2004, u huwa stmat li sewa 15.5-il miljun dollaru Amerikan.
Għadis
daqsminuri|Filmat tal-għadis mill-Pont Antik ta' Mostar xellug|daqsminuri|271x271px|Id-drawwa tradizzjonali tal-għadis mill-pont fl-1980 Fl-1968, ġiet inawgurata kompetizzjoni formali tal-għadis li baqgħet issir kull sena. Kull sena ssir din il-kompetizzjoni tradizzjonali tal-għadis minn fuq il-Pont Antik ta' Mostar għall-ħabta ta' nofs is-sajf (l-aħħar ta' Lulju). Id-drawwa tradizzjonali tal-għadis titlob li l-irġiel żgħażagħ tar-raħal jaqbżu mill-pont għal ġox-xmara Neretva. Peress li x-xmara Neretva tkun kiesħa ħafna, anke fis-sajf, din id-drawwa fiha sogru mhux ħażin u tirrikjedi ħila u taħriġ, għalkemm dan l-aħħar kemm-il darba qabżu turisti wkoll. L-ewwel persuna li qabżet mill-pont minn mindu reġa' nfetaħ kienet Enej Kelecija.
Mill-2015 'l hawn, il-Pont Antik ta' Mostar huwa wieħed mill-postijiet fejn issir is-Serje Dinjija tal-Għadis mill-Għoli tar-Red Bull.
Kultura popolari
Il-grupp mużikali rock Tork Bulutsuzluk Özlemi kiteb kanzunetta "Yaşamaya Mecbursun" (li tfisser litteralment "Għandek tgħix") dwar id-dieqa li ġabet magħha l-qerda tal-Pont Antik ta' Mostar, bil-lirika li ġejja: