cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giovanni Falcone
Suġġetti trattati fil-kotba
•	L-istorja ta’ Tommaso Buscetta, is-superboss tal-mafja, li wara li l-Corleonesi mafjużi qatlulu tnax-il membru tal-familja tiegħu, fosthom tnejn minn uliedu, iddeċieda li jikkollabora mal-ġustizzja u kixef is-sistema mafjuża.
Instagram
Storja
Biex jikkonforma mar-regolamenti tal-GDPR rigward il-portabbiltà tad-data, Instagram introduċa l-kapaċità għall-utenti li jniżżlu arkivju tad-data tal-profil tagħhom f'April 2018.
Giovanni Falcone
Suġġetti trattati fil-kotba
•	L-istorja ta’ Totò Riina, “il capo dei capi”, li minn kriminal żgħir ta’ serq ta’ bhejjem spiċċa biex sar il-kap tal-mafja kollha ta’ Palermo. Kif irnexxielu jagħmel dan?
Instagram
Storja
L-IGTV tnediet fl-20 ta' Ġunju 2018 bħala applikazzjoni addizjonali tal-filmati.
Giovanni Falcone
Suġġetti trattati fil-kotba
•	Ir-rabta bejn il-mafja ta’ Sqallija u Malta. Veru li Totò Riina kien ikun spiss Għawdex? Veru li dak li għafas ir-remote u sploda lil Falcone ftit qabel kien ukoll Għawdex?
•	X’kienu ġew jagħmlu Malta t-tliet ulied tal-Imħallef Borsellino, tliet xhur wara li qatlulhom lil missierhom? Intervista ma’ min kien responsabbli li ġabhom hawn Malta.
•	Intervista esklussiva ma’ Maria Falcone, oħt l-Imħallef Falcone, b’messaġġ lill-qarrejja u liż-żgħażagħ Maltin.
•	100 kwotazzjoni minn fomm dawk li ġġieldu lill-mafja.
Instagram
Storja
Fl-24 ta’ Settembru 2018, Krieger u Systrom ħabbru fi stqarrija li se jitilqu minn Instagram. Fl-1 ta’ Ottubru 2018, tħabbar li Adam Mosseri kien se jkun il-kap il-ġdid ta’ Instagram.
Matul il-Facebook F8, ġie mħabbar li Instagram, mill-Kanada, se jmexxi t-tneħħija tal-counter muri pubblikament għal kontenut li jittella' minn utenti oħra. Il-counter ikun viżibbli biss għall-utent li oriġinarjament tella' l-kontenut. Mosseri ddikjara li dan kien maħsub biex l-utenti "jinkwetaw ftit inqas dwar kemm qed ikollhom Likes fuq Instagram u jqattgħu ftit iktar ħin jinteraġixxu man-nies li jimpurtahom minnhom". Ġie argumentat li numru baxx ta' Likes f'relattività ma' oħrajn jista' jikkontribwixxu għal awtovalutazzjoni aktar baxxa mill-utenti. Il-proġett pilota beda f'Mejju 2019, u ġie estiż għal sitt swieq oħra f'Lulju. Il-proġett pilota ġie estiż mad-dinja kollha f’Novembru 2019. F’Lulju 2019 ukoll, Instagram ħabbar li se jimplimenta karatteristiċi ġodda mfassla biex inaqqsu l-fastidji u l-kummenti negattivi fuq is-servizz.
F’Awwissu 2019, Instagram beda wkoll jittestja t-tneħħija tat-tab "Wara" mill-app, li kienet tippermetti lill-utenti jaraw l-għadd tal-Likes u l-kummenti li jsiru mill-utenti li jsegwu. Il-bidla saret uffiċjali f’Ottubru, bil-kap tal-prodott Vishal Shah jiddikjara li l-karatteristika ma ntużatx biżżejjed u li xi utenti kienu “sorpriżi” meta rrealizzaw li l-attività tagħhom kienet qed titfaċċa b’dan il-mod.
Parroċċi ta' Malta
Sa l-1436 kien hawn diga f' Malta 10 parroċċi u llum hemm 71 parroċċa.
Instagram
Storja
Diġà f'Ottubru 2019, kien hemm artikli li jiddeskrivu li Instagram introduċa limitu fuq in-numru ta' postijiet viżibbli għal nies li ma daħlux fil-mod ta' scrolling tal-paġna (sa dakinhar il-profili pubbliċi kienu disponibbli għal kulħadd). Dawn ir-restrizzjonijiet jidhru li ġew estiżi biex jinkludu wkoll utenti illoggjati għall-promozzjoni biss.
Settembru 2020-sa llum: Karatteristiċi ġodda
Parroċċi ta' Malta
Storja tal-parroċċi ta' Malta
Wieħed jista' jgħid b'ċertezza li l-Kattidral tal-Imdina li kien l-ewwel parroċċa f'Malta, li fl-importanza tagħha tal-belt kapitali kienet toħroġ ir-regolamenti ta' x'għandu jsir f'kull parti tal-gżejjer Maltin.
Instagram
Storja
F'Marzu 2020, Instagram nieda karatteristika ġdida msejħa "Co-Watching". Il-karatteristika l-ġdida tippermetti lill-utenti jikkondividu kontenut ma' xulxin fuq sejħiet bil-vidjo. Skont Instagram, it-tnedija ta' Co-Watching ġiet promossa sabiex jissodisfaw id-domanda għal prattikament konnessjoni mal-ħbieb u l-familja, speċjalment meta aktar nies kienu qed jibqgħu d-dar u jipprattikaw id-"distanza soċjali" bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19.
F'Awwissu 2020, Instagram nieda karatteristika ġdida simili għal TikTok. Instagram żied ukoll kontenut issuġġerit f'Awwissu 2020. Wara li jiskrollja l-kontenut mill-aħħar 48 siegħa, Instagram juri kontenut relatat mal-interessi minn utenti ġenerali mhux segwaċi biss.
Parroċċi ta' Malta
Storja tal-parroċċi ta' Malta
Dawn il-parroċċi kellhom il-kariga li jieħdu ħsieb il-parruċċana tagħhom li kienu jgħixu fl-irħula tal-madwar, kif ġej:
Għalkemm f'Malta kien hawn dawn il-ħafna rħula l-popolazzjoni ta' Malta kienet ħafna żgħira. Fil-fatt meta fl-1419 raw kemm hemm nies f'kull parroċċa f'Malta sabu hekk:
Instagram
Storja
F'Marzu 2021, Instagram nieda karatteristika ġdida li fiha erba' persuni jistgħu jmorru jgħixu f'daqqa.
Parroċċi ta' Malta
Il-Parroċċi llum
Fil-gżejjer Maltin, illum, insibu b'kollox 84 parroċċa differenti, 71 f'Malta u 15 f'Għawdex. Kull lokalità għandha l-parroċċa tagħha, minbarra dik tax-Xgħajra li tagħmel mal-Parroċċa ta' Ħaż-Żabbar.
Insibu wkoll lokalitajiet fejn hemm iżjed minn parroċċa waħda. L-iżjed lokalità li għandha parroċċi hija dik ta' Birkirkara, b'5 parroċċi. Imbagħad hemm Tas-Sliema, Il-Belt Valletta u San Pawl il-Baħar għandhom 4 parroċċi kull wieħed.
L-iżjed parroċċa antika hi dik tal-Imdina u l-iżjed parroċċa ġdida hi tas-Swatar li saret parroċċa f'Novembru tal-2008, wara li nqatgħat minn ma' Birkirkara.
Birkirkara
Birkirkara huwa l-akbar raħal ta' Malta, b'popolazzjoni ta' kważi 25,000 ruħ u dawn in-nies kollha huma maqsumin f'ħames parroċċi. Il-parroċċi ta' Birkirkara huma dawn: Santa Liena, Santa Marija, San Ġużepp Ħaddiem, il-Madonna tal-Karmnu fiż-żona ta' Fleur-de-Lys, u San Ġorġ Preca fis-Swatar.
Santa Liena
Il-Parroċċa ta' Santa Liena hi waħda mill-ewwel għaxar parroċċi ta' Malta. Jingħad li din saret parroċċa qabel is-sena 1402. Il-festa ta' Santa Liena jiċċelebrawha bil-kbir fit-18 ta' Awissu kull sena. Knejjes oħra li jagħtu servizz fil-parroċċa huma tal-Madonna tal-Ħerba, il-Madonna tal-Vitorja, Santu Rokku, San Pawl, San Franġisk, Frate Francesco, l-Oratorju ta' San Domenico Savio, il-Mużew tas-Subien u l-knisja tan-naħa Tal-Qattus.
Santa Marija
Il-knisja ta' Santa Marija saret parroċċa fil-25 ta' Marzu, 1992, wara li nqatgħet minn parroċċa oħra Karkariża. Fil-fatt ġiet iddikjarata bit-titlu ta' parroċċa mill-isqof ta' Malta, l-Arċisqof Ġużeppi Mercieca. Il-Kappella ta' San Alwiġi b'hekk saret tagħmel ma' din il-knisja parrokkjali.
San Ġużepp Ħaddiem
Il-Parroċċa ta' San Ġużepp Ħaddiem. Il-festa ta' din il-knisja parrokkjali ssir fl-1 ta' Mejju. Saret parroċċa fil-festa ta' San Ġużepp, fid-19 ta' Marzu, 1973. Qabel il-parruċċani ta' hawn kienu jinqdew mill-parroċċa ta' Santa Liena, iżda l-Isqof Mikiel Gonzi, ta' l-permess li titwaqqaf parroċċa għalihom. Knisja oħra li tagħmel ma' din il-parroċċa hi s-Santwarju ta' Santa Tereża.
Birżebbuġa
Il-Parroċċa ta' Birżebbuġa hija waħda mis-seba' li ħarġu minn dik tal-Gudja u twaqqfet mill-Isqof Pietru Pace nhar id-9 ta' Settembru tal-1913 taħt it-titlu ta' Marija Addolorata. Kienet xewqa personali tal-Isqof Mauro Caruana li l-knisja l-ġdida li bdiet tinbena fl-1926 tkun iddedikata lil San Pietru fil-Ktajjen. Fl-1937, il-parroċċa ġiet trasferita mill-knisja l-antika tad-Duluri għall-knisja l-ġdida ta’ San Pietru fil-Ktajjen, u minn dik is-sena bdiet tiġi ċċelebrata l-festa titulari ta' dan il-qaddis f'kull l-ewwel Ħadd ta' Awwissu.
Kappelli li nsibu f'din il-parroċċa huma dawk tad-Duluri (il-parroċċa l-qadima), ta' San Ġorg, tal-Għajnuna tal-Insara, ta' San Ġużepp, tas-Sagra Familja, tar-Ragħaj it-Tajjeb, u tal-Immakulata Kunċizzjoni f'Bengħisa.
Bormla
Fl-1 ta' Ġunju 1584, mill-parroċċa tal-Birgu ħarġet dik ta' Bormla, taħt it-titlu tal-Immakulata Kunċizzjoni, mill-Isqof Tomaso Gargallo. Il-festa tal-Kunċizzjoni, f'Malta hi festa pubblika, issir kull sena fit-8 ta' Diċembru, li hi waħda mill-ftit festi f'Malta li għadha ssir fix-xitwa.
Mit-tliet ibliet tal-Kottonera, din hi l-aħħar li saret parroċċa, iżda illum l-ġurnata hi l-ikbar parroċċa mit-tliet ibliet. Barra l-knisja parrokkjali, insibu knejjes oħra fosthom ta' San Pawl, Santa Tereża, San Tumas, Santa Margerita u l-Konservatorju ta' San Ġużepp.
Fleur-de-Lys
Din il-parroċċa bit-titlu tal-Madonna tal-Karmnu tinsab fil-konfini ta' Birkirkara. Qabel ma sar parroċċa għalih, fit-18 ta' Jannar tal-1975, l-inħawi ta' Fleur-de-Lys kienu jagħmlu mal-parroċċa ta' Santa Venera, li tinsab qrib. Din il-knisja ħadet it-titlu ta' parroċċa mill-Isqof Mikiel Gonzi. B'hekk nistgħu ngħidu li Mikiel Gonzi waqqaf żewġ parroċċi f'dan ir-raħal, f'temp ta' sentejn.
Ħ'Attard
Ħ'Attard, hu wieħed mill-irħula magħrufa bħala 'It-Tliet Irħula'. Dan ir-raħal sar parroċċa fis-26 ta' Marzu, 1575, mill-Isqof Martinus Roas de Portalrubio. Qabel ma sar parroċċa Ħ'Attard kien jagħmel ma' dik ta' Santa Liena, ta' Birkirkara. Il-qaddisa patruna ta' dan ir-raħal hi Santa Marija Assunta, li tiġi ċċelebrata fil-15 ta' Awissu.
Il-Kappella ta' Santa Katarina, hi l-unika post reliġjuż li jagħti s-servizz tal-quddiesa, minbarra l-knisja Parrokkjali.
Ħal Balzan
F'Ħal Balzan insibu parroċċa waħda, dik ta' Marija Annunzjata. Din il-parroċċa nqatgħet minn dik ta' Santa Liena ta' Birkirkara, fl-14 ta' Awissu, 1655, mill-Isqof Michael J.Balaguer de Camarasa. Festi li jsiru f'dan ir-raħal li hu wieħed mit-'Tliet Irħula', insibu Marija Annunzjata li ssir fit-tieni Ħadd ta' Lulju u dik ta' San Valentinu fl-14 ta' Frar.
Ħad-Dingli
Il-festa ta' Santa Marija f'dan ir-raħal ssir fl-ewwel Ħadd wara l-ħmistax t'Awissu.
Ħal Għargħur
Ħal Għargħur, huwa raħal antik fin-naħa ta' fuq ta' Malta. Dan sar parroċċa għalih, wara li nqata' minn man-Naxxar, fi żmien l-Isqof Balthasar Cagliares, fis-16 ta' Lulju, 1610. Bħala patrun ta' Ħal Għargħur, insibu li San Bartilmew Appostlu, li l-festa tiegħu ssir fis-24 ta' Awissu.
Ħal Għaxaq
Il-Parroċċa ta' Ħal Għaxaq hija ddedikata lil Santa Marija Tiela' s-Sema, din saret parroċċa għaliha fl-1 ta' Jannar, 1626 mill-Isqof Balthasar Cagliares. Qabel Ħal Għaxaq sar parroċċa għalih kien jagħmel mal-parroċċa taż-Żejtun.
Ħal Kirkop
Ir-raħal żgħir u kwiet ta' Ħal Kirkop kien jagħmel mal-parroċċa ta' Bir Miftuħ sakemm fid-29 ta' Mejju tal-1592, l-Isqof Tomaso Gargallo iddikjarah parroċċa separata.
Il-qaddis patrun ta' dan ir-raħal huwa San Leonardu Abbati, li l-festa tiegħu ssir fl-eqreb Ħadd tas-6 ta' Novembru. Festa oħra li jiċċelebraw il-Koppin hi l-festa sekondarja ta' San Ġużepp fit-tieni Ħadd ta' Lulju.
Ħal Lija
Ħal Lija, mgħaruf għas-sbuħija li jafu joffru l-kamra tan-nar San Mikiel, fil-festa ta' Kristu Salvatur, sar parroċċa qabel 1594, meta nqatgħa minn mal-parroċċa ta' Birkirkara.
Din il-parroċċa hija ddedikata lit-Trasfigurazzjoni ta' Kristu, jew aħjar is-Salvatur. Il-festa f'dan ir-raħal tiġi ċċelebrata fis-6 ta' Awissu, il-jum liturġiku tas-Salvatur.
Knejjes oħra li jinsabu f'Ħal Lija huma dik tal-Mirakli u ta' San Pietru, Santa Marija ta "Duna", Il-Kunċizzjoni, Tal-Belliegħa, is-Salvatur il-Qadim, u Sant Andrija
Il- Kamra tan- nar San Mikiel rebħet l- aħjar kulur u l- aħjar murtali.
Ħal Luqa
Raħal ieħor żgħir li jgħamel mal-parroċċa u l-Kunsill Lokali ta' Ħal Luqa, huwa r-raħal ta' Ħal Farruġ, li hemm knisja żgħira wkoll f'dan ir-raħal.
Ħal Qormi
San Ġorġ Martri
San Bastjan
Ħal Safi
Kienet wahda mill-parrocci li harget minn Birmiftuh jew il-Gudja. Il-knisja parrokkjali hi ddedikata lil San Pawl.
Ħal Tarxien
Kienet waħda mill-parroċċi li ħarġet minn Bir Miftuħ, fil-25 ta' Mejju 1592. Minn Ħal Tarxien ħarġu parroċċi, Raħal Ġdid (Kristu Re) u minn hawn ħarġet il-Parroċċa ta' Lourdes f'Raħal Ġdid stess. u l-parti l-kbira tal-Fgura (Madonna tal-Karmelu) li kienet amministrata mill-Parroċċa ta' Ħal Tarxien. Għalhekk il-Parroċċa ta' Ħal Tarxien minn Matriċi saret Arċimatriċi. Illum il-Knisja ta' Ħal Tarxien hija Arċimatriċi u Arċipretali (Lulju 2017).
Il-Belt Valletta
Parroċċa tal-Porto Salvo
Il-Birgu
Il-Parroċċa tal-Birgu, kienet waħda mill-ewwel parroċċi li twaqqfu f'Malta. Dan seħħ peress li l-pożizzjoni tal-Birgu kienet waħda importanti ħafna fl-istorja Maltija, matul kull żmien. Din il-knisja parrokkjali hija ddedikata lil San Lawrenz u l-festa f'din il-belt f'ġieh dan il-qaddis issir kull sena fl-10 ta' Awwisu, il-jum liturġiku ta' San Lawrenz.
Knejjes oħra li jagħtu s-servizz reliġjuż fil-Belt tal-Birgu, huma il-Knisja tal-Lunzjata tal-patrijiet Duminkani. Dawn l-komunità tal-madwar jiċċelebraw il-festa fl-aħħar Ħadd ta' Awissu.
Il-Gudja
Il-Gudja jew aħjar Bir Miftuħ kif kien maghruf qabel kien wiehed mill-ewwel għaxar parroċċi f'Malta. Fil-fatt mill-parroċċa tal-Gudja ħarġu diversi parroċċi fin-nofsinhar ta' Malta, fosthom dawk ta' Birżebbuġa, Ħal Kirkop, l-Imqabba, Ħal Luqa, Ħal Safi, u Ħal Tarxien.
Il-Parroċċa hija dedikata lil Santa Marija, l-eqdem titular ta' Santa Maija fil-gzejjer Maltin, ta min jejd li fis-sena 2007 il-vara ta Santa Marija ghalqet 200 sena min meta saret min Vincenzo Dimech (1807-2007) -l-ewwel vara titulari ta' Santa Marija fil-gzejjer Maltin, li l-festa tagħha ssir b'pompa kbira mir-rahal kollu fil-15 ta' Awwissu. Fil-Gudja nsibu żewġ festi oħra dawk tal-Madonna taċ-Ċintura u l-Madonna tar-Rużarju.Dan lahhar snin inbidlet lid-data tal-Madonna taċ-Ċintura qabel kienet issir fl-ewwel Hadd ta Settembru issa qeda issir lahhar Hadd ta Ottubru.
Irridu ngħidu li l-knisja parrokkjali preżenti, hi l-unika knisja f'Malta bi tliet kampnari u din il-parroċċa hi arċi-arċimatriċi u arċipretali. Ħal Tarxien ukoll huwa Arcimatriċi u Arċipretali.
Il-Ħamrun
Fil-Ħamrun insibu żewġ parroċċi ta' San Gejtanu u tal-Immakulata Kunċizzjoni. Barra dan iż-żewġ knejjes parrokkjali fil-Ħamrun insibu, il-knisja tal-Madonna tas-Samra, il-knisja tal-M.U.S.E.U.M, u dik tal-Madonna tad-Duluri fin-naħa ta' San Gejtanu, u l-knisja ta' San Franġisk fin-naħa tal-Kunċizzjoni.
San Gejtanu
L-ewwel parroċċa nbniet bejn l-1869 - 1875 u ġiet inawgurata mill-Isqof Karmelu Scicluna. Meta Il-Ħamrun sar parroċċa fl-1 ta' Diċembru, 1881, l-Isqof Gajtan Pace Forno, ried li l-knisja li għall-ewwel kienet iddedikata għal San Ġużepp issa tkun iddedikata lil San Ġejtanu, l-qaddis onominu tal-istess isem tal-Isqof.
Xorta waħda llum il-ġurnata fil-Ħamrun hemm devozzjoni kbira lejn San Ġużepp u minbarra li ssir il-festa ta' San Gejtanu fl-ewwel Ħadd wara s-7 ta' Awissu, issir ukoll festa f'ġieh San Ġużepp. It-triq prinċipali tal-Ħamrun iġġib isem dan il-qaddis ukoll, Triq il-Kbira San Ġużepp.
Il-Kunċizzjoni Immakulata
Iżda maż-żmien il-Ħamruniżi raw il-ħtieġa ta' parroċċa oħra. B'hekk l-Isqof Mikiel Gonzi, fit-28 ta' Diċembru, 1967 waqqaf parroċċa f'ġieh il-Kunċizzjoni Immakulata fil-Ħamrun, lejn in-naħa tal-Imsida. Ghalkemm il-festa tal-Immakulata Kunċizzjoni l-paruċani ta' din iż-żona jiċelebrawha fl-ewwel Ħadd ta' Lulju u mhux fil-festa propja tagħa dik ta' 8 ta' Diċembru huma jaghmlu festa verament sabiha b'devozjoni kbira lil Madonna.
Il-Kalkara
Il-festa ta' San Ġużepp, il-Kalkariżi jgħamluha fit-tieni Ħadd ta' Lulju.
Tuneżini Ewropej
It-Tuneżini Ewropej huma Tuniżjani ta' etniċità Ewropea, notevolment il-Franċiżi. Komunitajiet oħra jinkludu Taljani u Maltin.
Fl-1956, eżatt qabel l-indipendenza, kien hemm 255,000 Ewropew fil-Protettorat Franċiż tat-Tuneżija. Fl-1926, fit-Tuneżija kien hemm 90,000 Taljan, 70,000 Franċiż, u 8,396 Malti.
Parroċċi ta' Malta
Il-Kalkara
Knejjes oħra li nsibu fil-Kalkara huma dawk ta' Santa Liberata u dik li tinsab f'Wied Għammieq.
Il-Marsa
Il-Marsa tista' tgħid li raħal ġdid, għax lanqas ilu 100 sena li sar raħal għalih. Iżda fil-Marsa nsibu żewġ parroċċ ta' Trinità Mqaddsa u ta' Marija Reġina.
It-Trinità Mqaddsa
Il-Parroċċa tat-Trinità Mqaddsa kienet l-ewwel parroċċa fil-Marsa. Din saret parroċċa mill-Isqof Pietru Pace fid-19 ta' April, 1913. Il-festa ta' Trinità ssir fil-Marsa f'Ħadd wara l-Għid il-Ħamsin (il-Pentekoste). Ma' din il-parroċċa nsibu wkoll il-knisja t'Albert Town.
Marija Reġina
Iżda n-nies tal-Marsa li joqgħodu lejn il-Ħamrun xtaqu parroċċa għalijhom u b'hekk l-Isqof Mikiel Gonzi ta t-titlu ta' parroċċa lill-knisja tal-Madonna tad-Dmugħ, li l-lum hi Marija Reġina. Il-festa ta' Marija Reġina ssir fl-aħħar Ħadd ta' Awissu. Mal-parroċċa ta' Marija Reġina tagħmel il-kappella tal-Korsa taż-Żwiemel.
Il-Mosta
Paroċċa waħda iddedikata lil Santa Marija mtellgħa s-Sema.
Il-Qrendi
Dan ir-raħal żgħir u kwiet jinsab fin-nofsinhar ta' Malta bejn iż-Żurrieq u l-Imqabba. Dan ir-raħal sal-1618 kien jgħamel parti miż-Zurrieq, imbagħad inqata' u sar parroċċa għalih. Għall-knisja li hemm illum nofs il-fondi inġabru mill-poplu Żurrieqi.
Ir-Rabat, Malta
Il-knisja ta' San Pawl hi mibnija fuq il-foss tal-belt Rumana li kienet tħaddan ukoll parti sewwa mir-Rabat. Hi wkoll mibnija fuq għar fejn skont tradizzjoni qadima kien jgħammar San Pawl tul it-tliet xhur li dam Malta fis-sena 60 w.K. Fis-sena 1336, l-Isqof ta' Malta Ilarju sejħilha ecclesia Sancti Pauli de crypta u semma wkoll iċ-Ċimiterju u l-foss tagħha. Tul is-snin inbnew diversi knejjes fuq dan il-għar kemm mid-djoċesi u kemm mill-Kavallieri ta' San Ġwann. Il-knisja li hemm illum, li hi wkoll kolleġġjata, inbniet bil-ġenerożità tan-nobbli Guzmana Navarra, fuq il-pjanta ta' F. Bonamico fl-1653 u tlestiet minn Lorenzo Gafà fl-1683. Din kienet l-ewwel Parroċċa imwaqqfa peress li kienet il-Parroċċa tal-Katidral. Il-Katidral qatt na kellu t-titlu Parrokkjali, infatti l-Arċikonfraternita’ ras-Santissmu Sagrament twaqqfet fil-Parroċċa tar-Rabat. Saħansitra l- Pussess tal-Arċipriet dejjem sar fil-Parroċċa tar-Rabat. Kien fl-1902 meta r-Rabtin xtaqu li jiġu maqtugħin mill-Katidral minħabba l-bosta dmirijiet li l-Kappillan kellu lejn il-Katidral fosthom li jmur jakkumpanja fil-festi prinċipali.
Numru tal-parruċċani: 12,000
Numru tal-familji: 3,800
Knisja Arċipretali Kolleġġjata u Proto-Parroċċa ta’ San Pawl
Knisja ta' San Pubblju - L-ewwel knisja li nbniet fuq l-għar ta' San Pawl kienet dik li bena Juan Benaguas li ġie f'Malta fl-1630; il-knisja ġiet mibnija mill-ġdid fl-1713. Fl-1962 il-knisja ngħaqdet mal-knisja ta' San Pawl.
Ċentru Pastorali San Luqa - Bl-iżvilupp kbir li sar fin-naħa tan-Nigret, inħasset il-ħtieġa ta' knisja għal dawk l-inħawi: sakemm tinbena din il-knisja, l-ħidma pastorali qed issir miċ-Ċentru Pastorali. Jistgħu jiġu ċelebrati żwiġijiet f'din iz-zona
Knisja San Katald
Il-knisja hi mibnija fuq kripta antika u katakombi; xi kull tant tintuża għall-Quddies Knisja ta' San Bastjan. L-ewwel knisja nbniet fl-1477, reġgħet inbniet fl-1519 u ġiet restawrata fl-1751. Illum qed jieħdu ħsiebha is-sorijiet tal-Karità li għandhom il-kunvent tagħhom jinfed magħha. Fil-knisja jistgħu jsiru ż-żwiġijiet.
Quddies
Kuljum: 06.30am
Knisja tat-Twelid tal-Verġni Marija (ta' Qasgħa)
Il-knisja nbniet għall-ħabta tas-sena 1550 minn Ċensu Qasgħa; reġgħet inbniet xi mija u ħamsin sena wara; magħha hemm ċimiterju. Tintuza ghal-laqghat ta talb u Ruzarju matul is sena.
Il-knisja nbniet fis-seklu sittax u tkabbret mitejn sena wara; tintuża għal-laqgħat tal-membri tal-Leġjun ta' Marija.
Knisja ta' San Bert
Il-knisja nbniet għall-ħabta tas-sena 1550 u aktar tard ġiet restawrata; illum tintuża għall-Adorazzjoni Ewkaristika nhar ta' Tnejn, Erbgħa u Ġimgħa bejn id-9.00 am u l-5.00 pm.
Viċendi Fil-Kampanja (Knejjes Rurali)
Baħrija - Knisja San Martin
Il-knisja nbniet mill-Konti Navarra fis-seklu sittax; illum il-popolazzjoni tal-Baħrija kibret ħafna u nħasset il-ħtieġa li tinbena knisja akbar għall-ħtiġijiet spiritwali tan-nies tal-post: fiha jistgħu jsiru ż-Zwigijiet
Mtaħleb - Knisja tat-Twelid tal-Madonna
Il-knisja qiegħda fuq l-għoli tal-wied u nbniet fl-1607; fiha jistgħu jsiru ż-Żwiġijiet.
Għemieri - Knisja tat-Twelid tal-Vergni Marija  Il-knisja hi parti mill-Palazzo Gomerino.
Buskett - Knisja ta' San Anton Abbati - Il-knisja nbniet fl-1663 mill-Gran Mastru Nikola Cotoner u hi dedikata lil San Anton Abbati; fiha hemm ukoll kwadru ta' San Nikola. Mill-1975 sa l-1986 kienet magħluqa għall-pubbliku, iżda mbagħad reġgħet bdiet tintuża min-nies ta' l-inħawi, kif kienet tintuża qabel l-1975: jieħdu ħsiebha l-patrijiet Agostinjani tar-Rabat.
Tad-Daħla - Knisja ta' Santa Katerina - Il-knisja nbniet għall-ħabta tas-sena 1550 u ġiet restawrata aktat tard; fiha jistgħu jsiru ż-żwigijiey)
Wied Gerżuma - Knisja tal-Kunċizzjoni - Il-knisja riedha l-Granmastru de Paule iżda nbniet fi żmien il-Granmastru Vilhena: fiha jistgħu jsiru ż-zwigijiet
Tas-Salib - Knisja tat-Twelid tal-Madonna - Il-knisja nbniet fl-1550 u għamlet żmien twil magħluqa.
Knejjes Immexxija Mir-Reliġjużi
Knisja tal-Madonna ta' l-Għar (Dumnikani)
Id-Dumnikani ġew Malta fl-1450 u bnew l-ewwel kunvent tagħhom fir-Rabat fuq għar fejn jingħad li l-Madonna kienet kelmet lil wieħed kaċċatur, li kien daħal jistkenn fih. Fil-knisja jistgħu jsiru żwiġijiet.
Data tad-Dedikazzjoni 21 ta' Ottubru Knisja ta' Santa Marija ta' Ġesù (Franġiskani Minuri)
Il-Franġiskani Minuri ġew Malta fl-1492 u l-ewwel kunvent tagħhom kien fir-Rabat: f'dan il-kunvent il-Granmastru L'Isle Adam kellu ċella għalih. Fl-1757 il-knisja ġiet imkabbra b'kontribuzzjonijiet mill-Italja, minn Spanja u mill-Portugall u ġiet konsagrata mill-Isqof Labini fl-1790. Fil-knisja hemm l-oratorju ta' l Arċikonfraternita' ta' San Ġużepp. Jistgħu jsiru żwiġijiet fil-knisja. Data tad-dedikazzjoni 31 ta' Ottubru 1790
Knisja ta' San Frangisk tal-Pjagi (Franġiskani Konventwali)
Il-Franġiskani Konventwali ġew Malta xi żmien qabel is-sena 1347, u kellhom l-ewwel kunvent u knisja tagħhom ħdejn l-isptar San Franġisk li biż-żmien beda jssejjaħ l-isptar ta' Santu Spirtu. Qrib is-sena 1640 il-kunvent reġa' nbena mill-ġdid għax kien qdiem ħafna, u mbagħad il-knisja ġarrbet ħsarat kbar bit-terremot tas-sena 1693. Il-knisja nbniet mill-ġdid fl-1701 minn Lorenzo Gafa. F'din il-knisja beda jiġi meqjum kwadru tal-Madonna tas-Saħħa; biż-żmien il-kwadru nbidel, iżda d-devozzjoni kibret, u hemm rabta kbira ma' l-isptarijiet ta' Santu Spirtu u ta' Sawra li jinsabu fil-qrib. Il-kwadru tal-Madonna ġie nkurunat fl-4 ta' April 1948. Jistgħu jsiru żwiġijiet fil-knisja. Data tad-Dedikazzjoni 22 ta' Settembru 1908.
Santwarju Madonna tas-Saħħa
Knisja ta' San Mark (Agostinjani)
L-Agostinjani ġew Malta fis-sena 1383 u kellhom il-kunvent tagħhom barra s-swar ta' l-Imdina; dan twaqqa' fl-1551 minħabba t-theddid tat-Torok, u reġa' nbena fl-1555 ħdejn il-knisja antika ta' San Mark mogħtija lill-patrijiet mill-Kapitlu tal-Kattidral. Il-kunvent u l-knisja li hemm illum inbnew fl-1558. Fil-knisja jistgħu jsiru ż-żwiġijiet. Data tad-Dedikazzjoni: 26 ta' Ġunju 1906.
Knisja tal-Lunzjata (Karmelitani)
Il-knisja u l-kunvent tal-Lunzjata nbnew fl-1418 bi flus in-nobbli Katerina d'Alagona u ngħataw lill-Karmelitani li kienu għadhom kemm ġew Malta. Fl-1662 parti kbira mill-kunvent twaqqgħet u bil-ġebel inbena l-kunvent tal-Karmnu fl-Imdina. Il-Karmelitani reġgħu ħadu f'idejhom dan l-ewwel kunvent tagħhom fl-1975 u bnew ħdejh kumpless biex iservi bħala Dar tat-Talb, li ġiet miftuħa fl-1990. Fil-knisja jistgħu jsiru ż-żwiġijiet.
Knisja ta' Sant'Agata (Soċjetà Missjunarja ta' San Pawl)
Il-knisja hi mibnija fuq kripta antika li minnha wieħed jgħaddi għall-katakombi. Il-knisja nbniet fl-1570 u ġiet imkabbra fl-1670. Ġiet mogħtija lis-Soċjeta' Missjunarja ta' San Pawl li kienet għadha kemm twaqqfet minn Mons. Ġiuseppe Depiro u fl-1932 tqegħdet l-ewwel ġebla ta' dik li hija l-"Motherhouse" tas-Soċjeta'. Fil-knisja jistgħu jsiru tigijiet
Depiro Centre - Kappella Marija Omm il-Knisja
Informazzjoni- Malta dioceses.org
L-Iklin
L-Iklin hu verament raħal ġdid fil-qalba ta' Malta. Dan ir-raħal żgħir jinsab imdawwar bl-irħula ta' Birkirkara, Ħal Lija, u n-Naxxar. Dan sar parroċċa għalih fl-2005 taħt il-ħarsien tal-Familja Mqaddsa, mill-Isqof Ġużeppi Mercieca. Qabel l-Iklin kien jgħamel mal-parroċċa ta' Ħal Lija.
Knisja oħra li tinsab f'dan ir-raħal hija ta' San Mikiel, li tinsab ħdejn il-kamra tan nar ta' Ħal Lija, u li fl-aħħar Ħadd ta' Settembru tiġi ċċelebrata l-festa tal-qaddis, b'quddiesa, daqq tal-banda, fiera u kaxxa nfernali tispiċċa din l-attivita ta' kull sena.
L-Isla
L-Isla penniżola żgħira fil-Port il-Kbir, fil-fatt hi l-aktar lokalità u parroċċa ffulata f'Malta. L-Isla jew Senglea saret parroċċa qabel is-sena 1581. L-ewwel kienet taħt il-patrunċinju ta' San Ġiljan, iżda l-parroċċa tal-lum hija ddedikata lit-Twelied ta' Marija (Il-Bambina). Knisja oħra fl-Isla li tgħati s-servizz reliġjuż regolari hi dik ta' San Filippu.
Il-festa tal-Bambina isir kull sena fit-8 ta' Settembru, il-jum propju tat-twelied tal-Madonna. F'Malta dan il-jum huwa wkoll festa nazzjonali fejn tiġi mfakra l-Vitorja li għamlet Malta, fit-Tieni Gwerra Dinjija u fl-Assedju l-Kbir tal-1565.
Marsaxlokk
Parroċċa Madonna ta' Pompej, li ħarġet mill-parroċċa taż-Żejtun.
Pembroke
Il-medda ta’ art bejn il-Bajja ta’ San Ġorġ u Baħar ic-Cagħaq, magħrufa bħala Pembroke kienet okkupata mill-militar Ingliż għal żmien twil. Xi priġunieri Ġermaniżi Kattoliċi kienu bnew kappella żgħira lejn it-tmiem tal-aħħar tal-gwerra. Mat-tmiem tal-bażi militari Ingliża f’Malta, xi Maltin bdew jokkupaw xi postijiet li kellhom is-servizzi Ingliżi meta l-Gvern kien ta xi plots. Il-kappella ġiet irranġata mill-Perit Richard England fuq stedina tal-kappillan ta’ San Ġiljan Fr Tony Agius. Imbagħad Pembroke inqata’ mill-Parroċċa ta’ San Ġiljan meta l-Ibraġ sar Zona Pastorali Awtonoma u għalhekk sar parti miz-zona tal-Ibraġ, bl-ewwel Rettur ikun Fr Denis Schembri minn San Ġiljan. Billi l-inħawi baqgħu jiżdiedu fil-popolazzjoni, Pembroke sar Zona Pastorali Awtonoma għalih fl-1998 bl-ewwel Rettur ikun Dun Anton Portelli. Sar Parroċċa fit-8 ta’ Diċembru 2004 bil-Knisja dedikata lil Kristu Rxoxt. L-ewwel kappillan kien Dun Anton Portelli.
San Ġiljan
Meta ġew il-Kavallieri ta’ San Ġwann, billi kienu ordni ta’ Ospitalieri, xerrdu ħafna d-devozzjoni lejn San Ġiljan l-Ospitalier. Fl-1539 bnew mill-ġdid il-Knisja tal-Isla u fl-1590 bnew mill-ġdid dik ta’ San Ġiljan fil-parroċċa ta’ Birkirkara, fl-inħawi li fi tmiem is-seklu sittax bdew jissejħu San Ġiljan propju minħabba l-knisja ddedikata għalih. Fl-1682 il-knisja ż-żgħira li kien hemm fuq l-għolja tal-Qaliet ġiet imkabbra u fl-1848 saret viċi-parroċċa ta’ Birkirkara. Fl-1854 reġgħet ġiet imkabbra. Fl-1891, din il-knisja saret parroċċa, l-ewwel u l-unika waħda f’Malta ddedikata lil San Ġiljan l-Ospitalier. L-ewwel kappillan kien Dun Ġużepp Xerri. L-istatwa titulari hija xogħol ta’ Karlu Darmanin li tlestiet fit-13 ta’ Awissu 1893.Il-knisja l-qadima ta’ Lapsi, kif kienet magħrufa, ċkienet wisq għan-nies li kienu marru joqogħdu f’San Ġiljan u fl-1961 fi żmien il-Kappillan Dun Guido Calleja beda l-bini tal-knisja l-ġdida fuq pjanta tal-perit Arturo Zammit li tlestiet fl-1968. Kienet ikkonsagrata fis-17 ta’ Diċembru 1978. Il-Papa Ġwanni Pawlu II fiż-żjara tiegħu f’Malta fl-1990, iltaqa’ mal-intelletwali Maltin f’din il-knisja.
San Girgor
(saret parrocca fl-1940)
Ġesù Nazzarenu
(saret parrocca fl-1973)
Wied il-Għajn / Marsaskala
Wied il-Għajn, kif inhu iżjed mgħaruf ma' nies, beda jikber f'dawn l-aħħar 10 snin iżda ilu li sar parroċċa mill-1949. Fil-fatt fil-15 ta' Marzu tal-1949 l-Isqof Mikel Gonzi qatgħu parroċċa għalih minn dik ta' Ħaż-Żabbar. Iżda snin wara ħa parti miż-Żejtun ukoll, fosthom il-Bajja ta' San Tumas.
Ta' Sannat
Knisja Parrokjali Santa Margerita Sa miż-żminijiet tan-nofs fil-post fejn hemm il-knisja llum kienet teżisti kappella ddedikata lil Santa Margerita verġni u martri minn Antijokja ta' Pisidia, li llum hija it-Turkija. Din il-kappella kienet żgur tiffunzjona fl-1575, u dak inhar kellha kampnar għall-qanpiena u anke ċimiterju. Fit-28 t'April 1688, din il-kappella saret il-knisja tal-parroċċa għall-poplu ta' Sannat u tal-Munxar. Fil-1718 inbniet knisja ikbar u aħjar mal-ġenb tal-kappella l-qadima. Bil-mod il-mod iżda b'determinazzjoni, l-poplu ta kontribut biex isebbaħ din il-knisja li mbagħad ġiet ikkonsagrata fid-19 t'Ottubru 1755. Fis-snin 1860 reġgħet ġiet imkabbra u mbierka mill-ġdid fis-sena 1868. Xi snin wara ġew mibnija żewġ kampnari u fis-sena 1910 telgħet il-koppla majestuża. L-ewwel darba li din il-parroċċa kellha statwa ta' Santa Margerita, kien fis-sena 1863, fil-waqt li l-istatwa tassew sabiħa li hawn fil-preżent, ġiet fil-parroċċa fis-sena 1891. Fid-19 ta' Diċembru 1893 il-kappillan ġie mogħti t-titlu ta' Arċipriet. Fit-12 ta' Diċembru 1957, il-parroċċa saret matriċi bit-twaqqif tal-parroċċa tal-Munxar.
Ix-Xewkija
Fost id-dokumenti nsibu wiehed ta' l-1582 fejn kien jghid li fix-Xewkija kien hawn knisja jew kappella dedikata lil San Gwann Battista. Il-parroċċa tax-Xewkija giet imwaqqfa fis-27 ta' Novembru 1678 mil-isqof Mikiel Molina bl-ewwel Kappillan ikun Dun Grezz Farrugia mil-Belt Valletta u ddedikata lil San Gwann Battista. Il-parroċċa tax-Xewkija hi l-eqdem parrocca fil-gzira Ghawdxija mwaqqfa 'barra mill-Kolleggjata u Matrici tar-Rabat. L-istatwa titulari tal-Battista waslet fix-Xewkija fit-22 ta' Gunju 1845 u nhadmet mil-iskultur Belti Pietru Pawl Azzopardi. Din kienet it-tieni statwa titulari f'Ghawdex wara dik ta' San Gorg li ukoll inhadment mil-istess skultur. Bla edba dubju ir-Rotunda tax-Xewkija tiddomina l-pajsagg Ghawdxi. Il-Knisja Parrokkjali l-gdida bdiet tinbena fl-4 ta' Mejju 1952 madwar il-knisja il-qadima li kienet saret wisq zghira ghall-popolazzjoni li dejjem kienet qeghda tizdiet taht il-gwida ta' l-Arcipriet Dun Guzepp Grech u l-perit is-Sur Guze' D'Amato. Illum wiehed jista japprezza ir-rikezzi u l-skultura tal-knisja l-qadima fil-Muzew ta' l-Iskultura li jinsab biswit ir-Rotunda. Il-knisja l-gdida giet ikkonsagrata fis-17 ta' Gunju 1978 mil-Isqof ta' Ghawdex Mons Nikol G. Cauchi. Il-parroċċa tax-Xewkija giet mghollija ghal-gieh ta' Arcipretali fl-10 ta' Frar 1893. Fl-20 ta' Marzu 1978 il-Kavallieri ta' l-ordni Militari Sovrana ta' San Gwann ghazlu lil Knisja Rotunda tax-Xewkija bhala s-sedje Spiritwali taghhom gewwa Ghawdex u fil-21 ta' Mejju 1978 giet mghollija ghal-Santwarju Djocesan.
The Doors
daqsminuri|Doors The Doors kienet band popolari tas-sittinijiet. Il-membri tal-band kienu Jim Morrison, Ray Manzarek, Robby Krieger, u John Densmore. L-oriġini tal-band kienu f'Los Angeles, l-Amerika. Biegħu il-fuq mitt miljun (1,000,000,000) rekord, inklużi albums u singles.
Argyrolagoidea
(għal aktar informazzjoni ara l-artikli Paucituberculata)
Lista tal-ġeneri u uħud mill-ispeċijiet tas-superfamilja †Argyrolagoidea
† jindika estinzjoni
Ġnus Magħquda
Il-Ġnus Magħquda jew l-Organizzazjoni tan-Nazzjonijiet Uniti hija organizzazzjoni internazzjonali li l-għanijiet tagħha huma li tiffaċilita ko-operazzjoni fejn jidħlu liġijiet internazzjonali, sigurtà internazzjonali, żvilupp ekonomiku, progress soċjali, u drittijiet umani. Din l-organizzazzjoni twaqqfet fl-1945 minflok il-Lega tan-Nazzjonijiet, biex tevita gwerer bejn in-nazzjonijiet u tipprovdi lok għal djalogu.
Bħalissa hemm 193 stat membru, li jinkludu kważi kull stat independenti magħruf. Mill-kwartieri ġenerali tagħha, li jinsabu fit-territorju internazzjonali, fl-inħawi tal-Belt ta' New York, il-Ġnus Magħquda u l-aġenziji speċjalizzati tagħha jiddeċiedu rigward temi u kwistjonijiet sostantivi u amministrattivi, f'laqgħat regolari li jsiru matul is-sena. L-organizzazzjoni hi maqsuma f'fergħat amministrivvi, li huma:
Is-Segretarju Ġenerali preżenti tal-Ġnus Magħquda huwa António Guterres mill-Portugall.
L-organizzazzjoni Ġnus Magħquda hija ffinanzjata minn kontribuzzjonijiet volontarji meqjusa, mill-istati membri. Il-lingwi uffiċjali tal-Ġnus Magħquda huma sitta: L-Għarbi, iċ-Ċiniż, l-Ingliż, il-Franċiż, ir-Russu, u l-Ispanjol.
Malta saret membru tal-Ġnus Magħquda fl-1964 meta ħadet l-Independenza u saret stat bil-Gvern tagħha.
Fis-snin erbgħin id-dinja kienet mifnija bil-problemi meta ħafna pajjiżi kienu mkissrin bit-Tieni Gwerra Dinjija. Kienet għad ma ntemmitx u xorta waħda ħafna pajjiżi ħassew li għandhom jingħaqdu biex jiġġieldu front wieħed biex isalvaw id-dinja minn aktar traġedji.
L-ewwel persuna li kien nissel il-kelma “Ġnus Magħquda” kien il-President tal-Istati Uniti Franklin D. Roosevelt. Hu kien uża din il-kelma fl-1 ta’ Jannar ta’ l-1942 meta rappreżentanti ta’ 26 pajjiż kienu ltaqgħu u ftehmu li l-gvernijiet tagħhom għandhom ikomplu jiġġieldu flimkien kontra l-‘Axis Powers’ (il-Ġermanja Nażista, l-Italja Faxxista u l-Ġappun).
Il-Lega tan-Nazzjonijiet
Qabel ma twaqqfet il-Ġnus Magħquda, fid-dinja kien hemm ftit organizzazzjonijiet internazzjonali apparti l-Lega tan-Nazzjonijiet. Dawn l-organizzazzjonijiet kienu l-unjin tal-komunikazzjoni, l-Unjin Telegraph, kif ukoll l-Unjin Universali tal-Posta. Illum dawn l-organizzazzjonijiet huma aġenziji speċjali tal-Ġnus Magħquda.
Qabel ma twaqqfet il-Ġnus Magħquda d-dinja kellha wkoll organizzazzjoni oħra li suppost kienet tikkontrolla l-pajjiżi kollha tad-dinja. Fl-Ewwel Gwerra Dinjija kienet twaqqfet il-Lega tan-Nazzjonijiet. Dik kienet ġiet imwaqqfa fis-Sena 1919 bil-famuż Trattat ta’ Versailles. L-għan tal-Lega kien li “tippromwovi koperazzjoni internazzjonali kif ukoll biex takkwista l-paċi u s-sigurtà fid-dinja kollha.”
Taħt l-istess Trattat kienet ġiet imwaqqfa wkoll l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol. Din kienet waħda mill-akbar organizzazzjonijiet li kienu affiljati mal-Lega.
Kärnten
Kärnten (IPA: ) hija stat tal-Awstrija. l-istat għandu popolazzjoni ta' 557,371 (sal-2020).
Ġnus Magħquda
Il-Lega tan-Nazzjonijiet
Iżda minħabba ċ-ċirkostanzi li nqalgħu wara li Hitler ħa l-poter fil-Ġermanja, din il-Lega sparixxiet. Diversi mexxejja dinjin kienu jaħsbu li Hitler qatt ma kien se jasal biex jibda gwerra daqshekk devastanti.
1944-1945
Kien qiegħed jinħass li fid-dinja kien hemm kaos sħiħ. Kien hemm pajjiżi kollha mfarrkin u tilfu l-indipdenza tagħhom. Għalhekk bejn Awissu u Ottubru ta’ l-1944 delegazzjonijiet minn erba’ pajjiżi ltaqgħu f’Dumbarton Oaks, fl-Istati Uniti, biex flimkien jipprovaw isibu soluzzjoni dejjiema għad-dinja u qabel kollox kif jistgħu jwaqqfu l-gwerra dinjija.
Kważi sena wara li dawn id-delegazzjonijiet iltaqgħu f’Oaks, reġgħu ltaqgħu biex ifasslu u janalizzaw dak li jista’ jiġi mitfihem. Il-pajjiżi li ħadu sehem fid-diskussjoni kienu ċ-Ċina, l-Unjoni Sovjetika, l-Ingilterra kif ukoll l-Istati Uniti.
L-erba’ pajjiżi fil-ġimgħat ta’ wara bdew jiltaqgħu ma’ mexxejja ta’ pajjiżi oħrajn biex ifhemu dak li kien ġie miftihem bejn dawn l-erba’ pajjiż. Kien fis-26 ta’ Ġunju ta’ l-1945 meta f’konferenza speċjali li saret f’San Francisco, fl-Istati Uniti, ġie ffirmat it-trattat tal-Ġnus Magħquda li fuqu kellha timxi ’l quddiem din l-organizzazzjoni dinjija l-ġdida.
Għall-iffirmar kien hemm preżenti rappreżentanti ta’ 50 pajjiż iżda b’mod uffiċjali l-ewwel membri tal-Ġnus Magħquda kienu 51 pajjiż. Il-pajjiż nieqes fl-iffirmar kien il-Polonja li minħabba raġunjijiet ta’ gwerra, il-mexxejja tiegħu ma setgħux jattendu. Kien għalhekk li l-Polonja ffirmat dan it-Trattat aktar tard.
Għalkemm kien hemm l-iffirmar, xorta waħda dan it-Trattat ma setax jidħol fis-seħħ minħabba li ried jiġi ratifikat minn diversi pajjiżi fosthom iċ-Ċina, Franza, l-Unjoni Sovjetika, l-Ingilterra, l-Istati Uniti kif ukoll pajjiżi oħrajn li ffirmaw it-Trattat.
B’mod uffiċċjali dan it-Trattat daħal fis-seħħ fl-24 ta’ Ottubru tal-istess sena u għalhekk minn dik il-ġurnata l-pajjiżi firmatarji kkommettew ruħhom li jaħdmu għall-għanijiet li hemm imniżżlin fl-ewwel faċċata ta’ dan it-Trattat. Għalhekk kull anniversarju tat-twaqqif ta’ l-akbar organizzazzjoni dinjija jiġi ċċelebrat f’Ottubru u mhux f’Ġunju.
Madankollu xorta waħda din il-ġurnata tibqa’ mfakkra bħala l-ġurnata meta t-52 pajjiż resqu lejn xulxin biex b’hekk jaħdmu għal għan wieħed li jkun hawn il-paċi fid-dinja.
It-Trattat tal-Ġnus Magħquda
Bħal kull trattat ieħor, il-Ġnus Magħquda ħasbet biex permezz tat-Trattat tagħha tirregola lil kull pajjiż membru. Għalhekk kapitlu tnejn hu kollu ddedikat għar-regolamenti tal-membri.
Iżda l-aktar punti importanti li joħorġu minn dan it-Trattat jinsabu eżatt fl-ewwel paġna hekk imsejħa “Preambolu”. L-għanijiet huma li fid-dinja jkun hawn il-paċi u l-popli kollha jkollhom dinjità.
Fil-fatt fil-preambolu hemm imniżżel “biex insalvaw il-ġenerazzjonijiet kollha tad-dinja mill-gwerer li s’issa kien hawn tnejn kbar li kważi qerdu kollox".
Li kulħadd ikollu d-drittijiet fundamentali tal-bniedem, dinjità għal kull persuna. L-irġiel u nisa għandhom ikollhom l-istess drittijiet.
Li tiġi osservata l-liġi internazzjonali u kull pajjiż fid-dinja jobliga ruħu li jirrispetta trattati li jsiru mill-Ġnus Magħquda u aġenziji tagħha.
Li kull pajjiż fid-dinja jagħti l-libertà liċ-ċittadini kollha u jippromwovi l-progress soċjali.”
Fil-preambolu hemm ukoll li l-għan ta’ dan it-Trattat hu “li l-pajjiżi kollha tad-dinja jgħixu fil-paċi u flimkien jikkontribixxu għall-paċi u s-sigurtà.
Ħadd m’għandu juża l-forzi militari tiegħu kontra pajjiż ieħor mingħajr l-approvazzjoni tal-Ġnus Magħquda.
Kull pajjiż għandu jagħti ċans liċ-ċittadini jagħmlu avvanzi ekonomiċi u soċjali biex id-dinja timxi aktar ’il quddiem.”
Prijoritajiet sal-2015
Għalkemm matul is-snin li ilha mwaqqfa l-Ġnus Magħquda għamlet kisbiet kbar għall-popli kollha tad-dinja, il-Kunsill tas-Sigurtà kif ukoll kull membru ta’ din l-għaqda Internazzjonali għandhom prioritajiet li kollha jitkellmu biex il-popli tad-dinja jgħixu ħafna aħjar.
Il-Ġnus Magħquda tixtieq li sa l-2015 tonqos bin-nofs il-popolazzjoni li bħalissa qiegħda tgħix b’inqas minn dollaru kuljum. Irid ikun hawn xogħol diċenti għall-maġġoranza tal-popli kollha tad-dinja, kif ukoll trid tonqos bin-nofs il-popolazzjoni tan-nies li bħalissa qegħdin jgħixu fil-faqar.
Fil-qasam edukattiv, il-Ġnus Magħquda tixtieq li kull tifel u tifla fid-dinja jtemmu l-iskola primarja u tispiċċa d-diskriminazzjoni b’min għandu dritt jidħol fl-iskola. Il-programm sa l-2015 jgħid li sa dik is-sena l-imwiet fost it-tfal ta’ inqas minn ħames snin iridu jonqsu b’terz.
Biex isiru dawn irid jkun hemm servizzi tas-saħħa għal kull persuna fid-dinja. Irid ikun hemm kontroll strett fuq il-marda ta’ AIDS kif ukoll dawk kollha morda bil-malarja u mard ieħor ikollhom il-kura għalih.
Dwar l-ambjent, sa l-2015 il-Ġnus Magħquda tixtieq li ma jkunx hemm aktar ħela ta’ riżorsi naturali u fl-istess waqt tinstab enerġija alternattiva.
Fil-qasam tan-negozju l-Ġnus Magħquda trid li jkun hemm aktar negozju miftuħ u sistemi finanzjari aktar ġusti. Trid li jkun hemm tmexxija nadifa u bla korruzzjoni f’kull gvern tad-dinja.
Il-Ġnus Magħquda tixtieq li sa l-2015 id-dinja kollha tingħaqad b’teknoloġija ta’ l-informazzjoni kif ukoll itejjeb f’kull rokna tad-dinja l-komunikazzjoni. Dawn huma wħud mill-prioritajiet tal-Ġnus Magħquda sa l-2015.
Liberja
Il-Liberja hi nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Monrovia (6°18′38″N 10°48′17″W). Il-Liberja, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Liberja (bl-Ingliż: Republic of Liberia), hija pajjiż li jinsab fuq il-kosta tal-punent tal-Afrika u mdawwar mas-Sierra Leone fil-majjistral, il-Kosta tal-Avorju fil-lvant, u l-Guinea fit-tramuntana. Fin-nofsinhar u l-punent tmiss mal-Golf tal-Ginea, parti mill-Oċean Atlantiku. Ikopri erja ta' 111,369 km²1 u għandha popolazzjoni ta’ 4,294,000 abitant. Il-lingwa uffiċjali tagħha hija l-Ingliż, għalkemm madwar tletin lingwa indiġena huma mitkellma wkoll, li minnhom jispikkaw Kpelle, Bassa, Vai, Grebo, Craví, Guisí, Gola u l-"Liberian English" Creole.
Il-klima hija sħuna, tropikali u umda (ekwatorjali). Għandu staġun tax-xita ikkawżat mill-monsoon Afrikan (Mejju sa Ottubru) għalkemm ix-xita hija frekwenti matul is-sena. Il-perjodu l-aktar niexef iseħħ bejn ix-xhur ta Diembru sa Frar, bi predominanza akbar fit-tramuntana.
Fl-istorja reċenti tiegħu, dan in-nazzjon Afrikan kien imdawwar f’żewġ gwerer ċivili suċċessivi, l-ewwel bejn l-1989 u l-1996 u t-tieni bejn l-1999 u l-2003, li sfaċċaw mijiet ta’ eluf taċ-ċittadini tiegħu u qerdu l-ekonomija tiegħu. Ftehim ta' paċi fl-2003 wassal għal elezzjonijiet demokratiċi fl-2005, li fihom Ellen Johnson Sirleaf ġiet eletta president tal-pajjiż, u b’hekk saret l-ewwel mara eletta demokratikament biex tmexxi pajjiż Afrikan.8 L-irkupru tal-pajjiż beda minn mod progressiv iżda għad hemm ħafna affarijiet biex titjieb. L-istabbiltà ekonomika u politika kienet mhedda peress li kien wieħed mill-pajjiżi meqruda mill-epidemija tal-Ebola tal-2014 flimkien mas-Sierra Leone u l-Ginea, fejn b'kollox mietu aktar minn 4,500 persuna, u ġiet iddikjarata uffiċjalment mitmuma fit-8 ta' Mejju.
Il-Liberja hija preżenti fl-UA, in-NU, l-ECOWAS
Motto: The love of liberty brought us here (Ingliż: 'L-imħabba tal-libertà wasslitna hawn') Innu: All Hail, Liberia, Hail! (Ingliż: 'Aħna lkoll insellem lill-Liberja, insellem!') Demonimu Liberjan, -na Forma ta' gvern Repubblika Presidenzjali • Il-President George Weah • Viċi President Jewel Taylor Korp leġiżlattiv Parlament tal-Liberja Indipendenza - Data tal-Istati Uniti 26 ta' Lulju, 1847 Pożizzjoni tal-wiċċ 103rd • Total 111 3691 km² • Ilma (%) 13,514% Fruntieri 1 667 km1​ Kosta 579 km1​ L-ogħla punt Mount Wuteve Ara u mmodifika d-dejta fil-Wikidata Popolazzjoni totali Rank 125th • Ċensiment (2020) 4,568,298 ab. • Densità 40.43 ab./km² PGD ​​(PPP) 165 post • Total (2017) US$ 3,879 miljun2​ • Per capita US$ 8812​ PGD ​​(nominali) 166 post • Total (2017) US$ 2,106 miljun2​ • US$ 4782 per capita​ HDI (2021) Tkabbir 0.4813​ (178th) - Baxx Munita Dollaru Liberjan (L$, LRD) Żona tal-ħin GMT (UTC + 0) • Fis-sajf Ma japplikax Kodiċi ISO 430 / LBR / LR Dominju tal-Internet .lr Prefiss tat-telefon +231 Prefiss tar-radju 5LA-5MZ, 6ZA-6ZZ, A8A-A8Z, D5A-D5Z, ELA-ELZ Abbrevjazzjonijiet tal-pajjiż għall-ajruplani A8 Abbrevjazzjonijiet tal-pajjiż għal karozzi LB Kodiċi IOC LBR
Etnografija
Hemm tliet gruppi ewlenin tal-popolazzjoni fil-Liberja, il-maġġoranza tan-nies indiġeni li emigraw mis-Sudan tal-Punent fil-Medju Evu, immigranti suwed mill-Istati Uniti u l-West Indies, u immigranti suwed oħra minn stati Afrikani ġirien. skjavitù. Ħafna mill-Ameriko-Liberjani waslu bejn is-snin 1820 u 1865, u wara komplew jaslu fi gruppi żgħar. Dawn il-gruppi ta’ immigranti ħolqu r-Repubblika tal-Liberja fl-1847 u kkontrollaw il-poter sal-kolp ta’ stat militari tal-1980.11​5​
L-ewwel abitanti tal-pajjiż kienu l-popli tal-grupp tal-lingwa Mel (Gola u Kissi) li waslu mill-Afrika Ċentrali tat-Tramuntana fis-seklu 12. Magħhom ingħaqdu kelliema tal-lingwi Kru (Kru, Bella, Bassa, Grebo, Krahn, u Dei), u fis-seklu ħmistax minn dawk tal-lingwi Mandingo (Gio, Mano, Loma, Bandi, Mende, u Kpelle). Huma bdew jinnegozjaw mal-Mali u fis-seklu 15 mal-ewwel Ewropej, l-ewwel minerali u ħwawar, u mbagħad skjavi, il-proprjetarji ewlenin tal-iskjavi kienu l-Kru, li għamlu tatwaġġ linja vertikali fiċ-ċentru ta' foreheads biex jiġu identifikati.
Jean Paul Farrugia
Jean Paul Farrugia (twieled fil-21 ta' Marzu 1992) huwa plejer tal-futbol Malti li jilgħab bħala attakkant.
Karriera
Jean Paul Farrugia twieled il-Pietà. Hu beda l-karriera tiegħu maż-żgħażagħ ta' Hibernians u seraq ix-xena tal-futbol Malti meta fl-età ta' 16-il sena sar l-iżgħar plejer li qatt skorja fil-kampjonat Malti. L-istaġun 2008–09 intemm b'mod mill-aktar pożittiv, hekk kif rebaħ l-unur ta' "L-Iktar Plejer Promettenti" fil-Melita Malta Football Awards 2009 fl-istess staġun fejn Hibernians kisbu l-għaxar titlu tal-kampjonat fl-istorja.
Kap Verde
Il-Kap Verde, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Kap Verde, huwa pajjiż forma ta' gżira, li huwa arċipelagu mifrux f'10 gżejjer li jinsabu fiċ-ċentral tal-Oċean Atlantiku, 570 kilometri (350 mili) barra mill-kosta tal-Afrika tal-Punent. Il-gżejjer, li jkopru żona magħquda ta' ftit aktar minn 4,000 kilometru kwadru (1,500 sq mi), huma ta 'oriġini vulkaniċi u filwaqt li tlieta minnhom (Sal, Boa Vista u Maio) huma pjuttost ċatti, ramlija u niexfin, l-oħrajn huma ġeneralment aktar b'saħħithom u għandhom aktar veġetazzjoni.
The Carpenters
daqsminuri|Carpenters The Carpenters kienet band popolari tas-sittinijiet. Il-membri tal-band kienu Richard Carpenter u Karen Carpenter. L-oriġini tal-band kienu f'Downey, l-Amerika. Kellhom 9-il album u 4-il postomus album.
Caroloameghiniidae
Caroloameghiniidae hija familja ta' mammiferi marsupjali estinti, fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-ordni Paucituberculata, fis-sottordni Polydolopimorphia, fl-infrordni Simpsonitheria, fis-superfamilja Caroloameghinioidea, ma' familja oħra (†Glasbiidae), mingħajr l-ebda ġeneru jew speċi ħajja.
Lista tal-ġeneri u uħud mill-ispeċi tal-familja Caroloameghiniidae
† jindika estinzjoni
Steiermark
Steiermark (IPA: ) huwa stat tal-Awstrija b'popolazzjoni ta' 1,243,052 ruħ (sal-2019).
Torri ta' Erkole
daqsminuri|It-Torri ta' Erkole It-Torri ta' Erkole (bl-Ispanjol: Torre de Hércules) huwa l-iktar fanal antik li għadu jeżisti fid-dinja. Għandu oriġini Rumana antika u jinsab f'peniżola xi 2.4 km miċ-ċentru ta' A Coruña, fil-Galizja, fil-Majjistral ta' Spanja. Sas-seklu 20, il-fanal kien magħruf bħala Farum Brigantium. Il-kelma bil-Latin farum toriġina mill-Grieg Φάρος, Pharos, li kienet tintuża għall-Fanal ta' Lixandra. It-Torri ta' Erkole huwa għoli 55 metru u jinsab fix-xifer tal-kosta Atlantika tat-Tramuntana ta' Spanja. Inbena fl-ewwel seklu W.K. u ġie rinnovat għalkollox fl-1791.