cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Efesu
Popolazzjoni Rumana
daqsminuri|Il-ħitan impittrin tad-djar imtarrġin ta' Efesu ta' Żmien ir-Rumani Sa dan l-aħħar, il-popolazzjoni ta' Efesu fi Żmien ir-Rumani kienet stmata li kienet tammonta għal 225,000 ruħ skont Broughton. Studji iktar reċenti jqisu li dawn l-istimi mhumiex realistiċi. Stima daqstant kbira kieku tirrikjedi densitajiet tal-popolazzjoni li kienu jeżisti biss fi ftit bliet antiki, jew inkella insedjamenti estensivi lil hinn mis-swar tal-belt. Dan kien impossibbli f'Efesu minħabba l-ktajjen muntanjużi, ix-xatt tal-baħar u l-barrieri madwar il-belt.
Huwa stmat li s-swar ta' Lysimachus kienu jħaddnu żona ta' 415-il ettaru. Din iż-żona mhux kollha kienet abitata minħabba l-binjiet pubbliċi u l-ispazji fiċ-ċentru, kif ukoll ix-xaqliba wieqfa tal-muntanja Bülbül Dağı, li kienet ikkonfinata bis-swar. Ludwig Burchner stima li din iż-żona bis-swar kienet kbira 1000.5 akru. Jerome Murphy-O'Connor juża stima ta' 345 ettaru għall-art abitata (Murphey jikkwota lil Ludwig Burchner). Huwa jikkwota lil Josiah Russell li kien jgħid 832 akru u Ġerusalemm l-Antika fl-1918 bħala l-kejl stmat li l-popolazzjoni kienet tammonta għal 51,068 ruħ, b'14.85-il persuna kull elf metru kwadru. Billi juża 51 persuna kull elf metru kwadru, huwa jasal għal popolazzjoni ta' bejn 138,000 u 172,500 ruħ. J. W. Hanson kien tal-fehma li l-ispazju abitat kien iżgħar, eżattament 224 ettaru. Huwa jargumenta li d-densitajiet tal-popolazzjoni ta' 150 jew 250 persuna kull ettaru huma iktar realistiċi, u b'hekk x'aktarx li kien hemm bejn 33,600 u 56,000 abitant. Anke b'dawn l-istimi iktar baxxi tal-popolazzjoni, xorta waħda Efesu kienet waħda mill-ikbar bliet tal-Asja Minuri Rumana, u kienet l-ikbar belt wara Sardis u Alexandria Troas. B'kuntrast, Ruma fi ħdan is-swar tagħha kellha 1,500 ettaru b'popolazzjoni stmata ta' bejn 750,000 u miljun ruħ (iktar minn 1,000 akru ta' bini tħallew barra l-Ħajt Awreljan, li l-kostruzzjoni tiegħu bdiet fil-274 u spiċċat fil-279) jew 208 sa 277 abitant kull akru, inkluż l-ispazji fil-beraħ u pubbliċi.
Żmien ir-Rumani u l-Biżantini (395-1308)
Efesu baqgħet l-iżjed belt importanti tal-Imperu Biżantin fl-Asja wara Kostantinopli fis-sekli 5 u 6. L-Imperatur Flavius Arcadius għolla l-livell tat-triq bejn it-teatru u l-port. Il-Bażilika ta' San Ġwann inbniet matul ir-renju tal-Imperatur Ġustinjanu I fis-seklu 6.
Il-belt inqerdet parzjalment b'terremot fis-614.
L-importanza tal-belt bħala ċentru kummerċjali qabdet it-triq tan-niżla meta l-port bil-mod il-mod imtela' sedimenti mix-xmara (illum il-ġurnata Küçük Menderes) minkejja diversi tentattivi ta' tħammil matul l-istorja tal-belt. Illum il-ġurnata l-port jinsab ħames kilometri 'l ġewwa mill-ilma. It-telfa tal-port tagħha wasslet biex Efesu titlef l-aċċess li kellha għall-Baħar Eġew, li kien tassew importanti għall-kummerċ. In-nies bdew jitilqu mill-art baxxa tal-belt u jerħulha lejn l-għoljiet tal-madwar. Il-fdalijiet tat-tempji ntużaw bħala materjal għall-bini ta' djar ġodda. Diversi skulturi tal-irħam ġew mitħuna biex it-trab tagħhom jintuża għat-tkaħħil.
Meta t-Torok Seljuk ħakmu lil Efesu fl-1090, kienet saret villaġġ żgħir. Il-Biżantini reġgħu ħadu r-riedni f'idejhom fl-1097 u bidlu isem il-villaġġ għal Hagios Theologos. Huma żammew il-kontroll tar-reġjun sal-1308. Dawk li wettqu l-kruċjati, huma u għaddejin kienu sorpriżi li kien hemm villaġġ żgħir biss imsejjaħ Ayasalouk, peress li minflok kienu qed jistennew belt mimlija nies b'port kbir fuq il-baħar. Saħansitra t-Tempju ta' Artemis kien intesa' għalkollox mill-popolazzjoni lokali. Dawk li wettqu t-Tieni Kruċjata ġġieldu kontra s-Seljuk ftit 'il barra mill-villaġġ f'Diċembru 1147.
Qabel Żmien l-Imperu Ottoman (1304-1390)
xellug|daqsminuri|250x250px|Il-Moskea ta' Isa Bey, li nbniet fl-1374-1375, hija waħda mill-eqdem u l-iżjed fdalijiet impressjonanti mill-beylik tal-Anatolja. Il-villaġġ arrenda fl-24 ta' Ottubru 1304, kontra Sasa Bey, ġellied tal-gwerer Tork tal-prinċipat ta' Menteşoğulları. Minkejja dan, kuntrarjament għat-termini ta' meta arrendew, it-Torok serqu l-Knisja ta' San Ġwann u deportaw il-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni lokali lejn Thyrea, il-Greċja, meta rewwixta dehret bħala xi ħaġa probabbli. Matul dawn l-avvenimenti bosta mill-abitanti li kien għad fadal ġew massakrati.
Ftit wara, Efesu ġie ċedut lill-prinċipat tal-Ajdinidi li stazzjonaw flotta navali qawwija fil-port ta' Ayasuluğ (illum il-ġurnata Selçuk, qrib Efesu). Ayasoluk sar port importanti, li minnu ġew organizzati bosta attakki ta' piraterija kontra r-reġjuni Kristjani, kemm uffiċjali mill-istat kif ukoll privati.
Efesu reġa' għadda minn perjodu qasir ta' prosperità matul is-seklu 14 taħt dawn il-mexxejja Seljuk ġodda. Huma żiedu opri arkitettoniċi importanti bħall-Moskea ta' İsa Bey, bereġ tal-karovani u banjijiet Torok (hamam).
Żmien l-Imperu Ottoman
In-nies minn Efesu ġew inkorporati bħala vassalli fl-Imperu Ottoman għall-ewwel darba fl-1390. Il-ġellied tal-gwerer tal-Asja Ċentrali Tamerlane rebaħ kontra l-Ottomani fl-Anatolja fl-1402, u s-sultan Ottoman Bayezid I miet fi priġunerija. Ir-reġjun reġa' għadda f'idejn il-beylik tal-Anatolja. Wara perjodu ta' rvellijiet, ir-reġjun reġa' ġie inkorporat fl-Imperu Ottoman fl-1425.
Efesu ġie abbandunat għalkollox mis-seklu 15. Fil-qrib, Ayasuluğ (Ayasoluk kienet forma Torka tal-isem Grieg oriġinali) saret Selçuk fl-1914.
Kristjaneżmu
daqsminuri|San Pawl Jipprietka f'Efesu, [[Eustache Le Sueur, 1649]] Efesu kien ċentru importanti għall-Kristjaneżmu Bikri mis-snin 50 W.K. Bejn it-52 u l-54, l-appostlu Pawlu għex f'Efesu, u ħadem mal-kongregazzjoni u apparentement organizza attività missjunarja fil-periferiji. Inizjalment, skont l-Atti tal-Appostli, Pawlu attenda s-sinagoga Lhudija f'Efesu, iżda wara tliet xhur sar iffrustrat bl-għebusija ta' ras uħud mil-Lhud, u ċaqlaq il-bażi tiegħu lejn l-iskola ta' Tyrannus. il-Kummentarju tal-Bibbja ta' Jamieson-Fausset-Brown ifakkar lill-qarrejja li n-nuqqas ta' twemmin ta' "wħud" (bil-Grieg: τινες) jimplika li "oħrajn, x'aktarx għadd kbir ta' nies, kienu jemmnu" u b'hekk x'aktarx li kien hemm komunità ta' Kristjani Lhud f'Efesu. Pawlu introduċa madwar tnax-il raġel għall-"magħmudija fl-Ispirtu s-Santu" li preċedentement kienu esperjenzaw biss il-magħmudija ta' Ġwanni l-Battista. Iktar 'il quddiem, arġentier imsemmi Demetrios qajjem rewwixta kontra Pawlu, u sostna li kien qed jipperikola l-għajxien ta' dawk li kienu qed jipproduċu santwarji tal-fidda ta' Artemis. Demetrios b'rabta mat-Tempju ta' Artemis isemmi xi oġġett (x'aktarx immaġni jew ġebla) "li waqa' mingħand Żeus". Bejn it-53 u s-57 W.K. Pawlu kiteb l-ittra 1 lill-Korintin minn Efesu (possibbilment mit-"torri ta' Pawlu" ħdejn il-port, fejn intefa' l-ħabs għal żmien qasir). Iktar 'il quddiem, Pawlu kiteb l-Epistola lill-Efesej meta kien il-ħabs f'Ruma (għall-ħabta tat-62 W.K.).
L-Asja Rumana kienet assoċjata ma' Ġwanni, wieħed mill-appostli ewlenin, u l-Vanġelu ta' San Ġwann jaf inkiteb f'Efesu għall-ħabta ta' bejn id-90 u l-100 W.K. Efesu kienet waħda mis-seba' bliet imsemmija fil-Ktieb tar-Rivelazzjoni, u dan jindika li l-knisja kienet b'saħħitha f'Efesu.
Skont Ewsebju ta' Ċesarja, San Timotju kien l-ewwel isqof ta' Efesu.
Polikrate ta' Efesu (bil-Grieg: Πολυκράτης) kien isqof tal-Knisja ta' Efesu fis-seklu 2 W.K. Huwa magħruf l-iktar għall-ittra tiegħu indirizzata lill-Papa Vittorju I, Isqof ta' Ruma, fejn iddefenda l-pożizzjoni Kwartodeċimana fil-kontroversja tal-Għid. xellug|daqsminuri|247x247px|Id-Dar tal-Verġni Marija Fil-bidu tas-seklu 2, il-Knisja ta' Efesu kienet għadha importanti biżżejjed li tiġi indirizzata f'ittra miktuba mill-Isqof Injazju ta' Antijoke l-Efesej li tibda hekk: "Injazju, imsejjaħ ukoll Teoforu, lill-Knisja ta' Efesu, fl-Asja, li jistħoqqilha tkun kuntenta, ladarba għandha l-barka tal-kobor u tal-milja ta' Alla l-Missier, u predestinata minn qabel il-bidu taż-żmien, li għandha tibqa' hekk għall-glorja dejjiema u kostanti" (l-Ittra lill-Efesej). Il-Knisja ta' Efesu kienet tat l-appoġġ tagħha lil Injazju, li ttieħed lejn Ruma għal eżekuzzjoni.
Skont leġġenda, li ssemmiet għall-ewwel darba minn Epifanju ta' Salamis fis-seklu 4, il-Verġni Marija jaf qattgħet l-aħħar snin ta' ħajjitha f'Efesu. L-Efesej saħħew din l-ipoteżi mill-preżenza ta' Ġwanni fil-belt, u mill-istruzzjonijiet ta' Ġesù lil Ġwanni biex jieħu ħsieb lil ommu Marija wara mewtu. Madankollu, Epifanju kien ħerqan li jindika li, filwaqt li l-Bibbja tgħid li Ġwanni telaq lejn l-Asja, ma tgħidx speċifikament li Marija marret miegħu. Iktar 'il quddiem iddikjara li ndifnet f'Ġerusalemm. Mis-seklu 19, id-Dar tal-Verġni Marija, li tinstab xi seba' kilometri minn Selçuk, tqieset bħala l-aħħar dar ta' Marija, omm Ġesù fit-tradizzjoni Kattolika Rumana, abbażi tal-viżjonijiet tas-soru Wistinjana Anne Catherine Emmerich (1774-1824). Hija post popolari għall-pellegrinaġġi Kattoliċi li żaruha tliet Papiet reċenti.
Il-Knisja ta' Santa Marija ħdejn il-port ta' Efesu kienet il-post fejn seħħ it-Tielet Kunsill Ekumeniku fl-431, li rriżulta fil-kundanna ta' Nestorju. It-Tieni Kunsill ta' Efesu seħħ fl-449, iżda l-atti kontroversjali tiegħu qatt ma ġew approvati mill-Kattoliċi. Għalhekk issejjaħ il-Kunsill Ħalliel ta' Efesu jew is-Sinodu Ħalliel ta' Latrocinium minn dawk li kienu kontrih.
Siti ewlenin
daqsminuri|253x253px|Id-Daħla ta' Awgustu Efesu huwa wieħed mill-ikbar siti arkeoloġiċi Rumani fil-Lvant tal-Mediterran. Il-fdalijiet viżibbli għadhom jagħtu ħjiel tal-ġmiel oriġinali tal-belt, u l-ismijiet assoċjati mal-fdalijiet jevokaw il-ħajja preċedenti tal-belt. It-teatru jiddomina l-veduta tul it-Triq tal-Port, li twassal sal-port mimli sedimenti mix-xmara.
It-Tempju ta' Artemis, wieħed mis-Seba' Għeġubijiet Antiki tad-Dinja, xi darba kien 418-il pulzier b'239 pulzier, u kellu iktar minn 100 pilastru tal-irħam, li kienu twal 56 pulzier kull wieħed. It-tempju qalla' l-belt it-titlu ta' "Qaddejja tal-Alla Femminili". Plinju jgħidilna li l-kostruzzjoni tal-istruttura grandjuża damet 120 sena biex titlesta u issa baqa' biss kolonna waħda mill-istruttura, li nstabet waqt skavi arkeoloġiċi mwettqa mill-British Museum fis-snin 70 tas-seklu 19. Xi frammenti tal-freġju (li mhumiex biżżejjed biex jissuġġerixxu l-forma kollha tal-freġju oriġinali) u sejbiet żgħar oħra tneħħew – uħud ittieħdu lejn Londra u wħud ittieħdu lejn il-Mużew tal-Arkeoloġija ta' Istanbul. xellug|daqsminuri|275x275px|Veduta tal-Librerija ta' Ċelsu mill-ġenb Il-Librerija ta' Ċelsu, bil-faċċata tagħha li ġiet rikostruwita bir-reqqa mill-biċċiet oriġinali, oriġinarjament inbniet għall-ħabta tal-125 W.K. bħala mafkar ta' Tiberju Ġulju Ċelsu Polimenu, Grieg Antik li kien gvernatur tal-Asja Rumana (105-107) fl-Imperu Ruman. Celsu ħallas għall-kostruzzjoni tal-librerija mill-ġid personali tiegħu u ndifen f'sarkofagu taħtha. Il-biċċa l-kbira tal-librerija nbniet minn ibnu Gaio Ġulju Aquila u fl-imgħoddi kienet taħżen kważi 12,000 skroll. Iddisinjata b'daħla esaġerata — biex tkabbar id-daqs perċepit tagħha, skont spekulazzjonijiet ta' bosta storiċi — il-binja tħares lejn il-Lvant sabiex il-kmamar tal-qari setgħu jużaw id-dawl ta' filgħodu bl-aħjar mod.
Kien hemm żewġ agori, waħda għall-affarijiet kummerċjali u l-oħra għall-affarijiet tal-istat.
Efesu kellha wkoll diversi kumplessi kbar ta' banjijiet, li nbnew fi żminijiet differenti meta l-belt kienet taħt ir-Rumani.
It-Tempju ta' Adrijanu jmur lura għas-seklu 2 W.K. iżda sarulu xi tiswijiet fis-seklu 4 W.K. u reġa' nbena mill-frammenti arkitettoniċi eżistenti. Ir-riljievi fis-sezzjonijiet ta' fuq huma kopji moderni; l-oriġinali jinsabu għall-wiri fil-Mużew Arkeoloġiku ta' Efesu. Għadd ta' figuri jidhru fir-riljievi, inkluż l-imperatur Teodosju I ma' martu u ibnu l-kbir. It-tempju deher fuq in-naħa ta' wara tal-karta tal-flus tal-20 miljun lira Torka tal-2001-2005 u tal-karta tal-flus tal-20 miljun lira Torka tal-2005-2009. daqsminuri|264x264px|Eżempar tan-naħa ta' wara tal-karta tal-flus tal-20 miljun lira Torka tal-2005-2009. It-Tempju tas-Sebastoj (xi kultant imsejjaħ it-Tempju ta' Domizjanu), iddedikat lid-dinastija Flavjana, kien wieħed mill-ikbar tempji fil-belt. Inbena skont pjanta psewdodipterali bi 8 × 13-il kolonna. It-tempju u l-istatwa tiegħu huma wħud mill-ftit fdalijiet marbuta ma' Domizjanu.
Il-Qabar/Funtana ta' Pollio nbena/nbniet fis-97 W.K. biex jingħata ġieħ C. Sestilju Pollio, li bena l-akkwedott ta' Marnas, minn Offilju Prokulu. Għandu/għandha faċċata konkava.
Parti mis-sit, il-Bażilika ta' San Ġwann, inbniet fis-seklu 6, taħt l-imperatur Ġustinjanu I, fuq is-sit preżunt tal-qabar tal-appostlu. Illum il-ġurnata hija mdawra b'Selçuk.
Seba' Reqdin
Efesu jingħad li hija l-belt tas-Seba' Reqdin. Il-ġrajja tas-Seba' Reqdin, li jitqiesu qaddisin mill-Kattoliċi u mill-Kristjani Ortodossi, u li tissemma wkoll fil-Koran, tirrakkonta li kienu ppersegwitati minħabba t-twemmin monoteistiku tagħhom f'Alla u li raqdu f'għar qrib Efesu għal tliet sekli.
Arkeoloġija
L-istorja tar-riċerka arkeoloġika f'Efesu tmur lura għall-1863, meta l-arkitett Brittaniku John Turtle Wood, sponsorjat mill-British Museum, beda jfittex għall-Artemision. Fl-1869 huwa skopra l-pavimentar tat-tempju, iżda peress li ma sarux skoperti ulterjuri mistennija, l-iskavi waqqfu fl-1874. Fl-1895 l-arkeologu Ġermaniż Otto Benndorf, iffinanzjat minn donazzjoni ta' 10,000 guilder mogħtija mill-Awstrijaku Karl Mautner Ritter von Markhof, kompla l-iskavi. Fl-1898 Benndorf stabbilixxa l-Istitut Arkeoloġiku Awstrijaku, li għadu jaqdi rwol ewlieni f'Efesu sa llum il-ġurnata.
Is-sejbiet mis-sit jinsabu għall-wiri l-iktar fil-Mużew ta' Efesu fi Vjenna, fil-Mużew Arkeoloġiku ta' Efesu f'Selçuk u fil-British Museum.
F'Ottubru 2016, it-Turkija waqfet ħesrem ix-xogħlijiet tal-arkeologi, li kienu ilhom għaddejin għal iktar minn 100 sena, minħabba tensjonijiet bejn l-Awstrija u t-Turkija. F'Mejju 2018, it-Turkija ppermettiet lill-arkeologi Awstrijaċi jkomplu bl-iskavi.
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|249x249px|Il-Funtana ta' Trajanu Is-sit arkeoloġiku ta' Efesu ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2015.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Thomas Balvay
Thomas Balvay (twieled fit-2 ta' Frar 1888 – miet fil-15 ta' Lulju 1945) kien referì tal-futbol tas-snin għoxrin u tletin, u wieħed mill-erba' referis Ewropej li ħadu sehem fl-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja fl-1930 ġewwa l-Urugwaj. Hu kien l-uniku uffiċċjal minn Franza matul dan it-turnew.
Karriera
Hu kien ilu referì internazzjonali mill-1922 u darbtejn idderieġa l-Coupe de France (fl-1926 u l-1928). Hu vvjaġġa lejn l-Urugwaj bl-SS Conte Verde, vapur li kellu wkoll lil Jules Rimet u t-tim Franċiż, Belġajn, Rumen u Brażiljan għall-ewwel Tazza tad-Dinja.
Konfużjoni fuq art twelidu u ismu
Cris Freddi, storiku tal-futbol Ingliż, stqarr li Balvay seta' kien Ingliż li kien jgħix Pariġi fis-snin sittin u għalhekk seta' kien l-ewwel Ingliż li qatt ħa sehem f'Tazza tad-Dinja. Freddi kiteb: "Huwa maħsub li Balway kien Ingliż li kien jgħix Pariġi. Il-websajt tal-federazzjoni Franċiża ssejjaħlu Georges Balvay, imma apparentament dan huwa żball (sorsi kontemporanji Franċiżi jiktbuh Balway, fosthom Le Figaro tas-7 ta' Mejju 1928 wara l-finali tat-Tazza Franċiża) u sorsi oħra jsejħulu John". Din ġiet użata minn oħrajn sabiex jenfasizzaw il-punt li kien veru li kien Ingliż li għex u ħadem Pariġi fis-snin għoxrin.
Lajla Përnaska
Lajla Përnaska kienet membru tal-Assemblea tar-Repubblika tal-Albanija għall-Partit Demokratiku tal-Albanija bejn l-2005 u l-2013. Inħatret fil-Kontea ta' Tiranë.
Studjat il-pedjatrija fl-Università ta' Tirana u wara speċjalizzat fl-Università ta' Pariġi Descartes u l-Università Henri Poincaré fi Franza. Inħatret MP fl-elezzjoni ġenerali tal-2005 mill-Kontea ta' Tiranë. Kienet membru tal-Kumitat għall-Politika Barranija u l-Kumitat tax-Xogħol, Affarijiet Soċjali u Saħħa.
Festival tal-Eurovision 2013
Il-Festival tal-Eurovision 2013 kien it-58 edizzjoni ta' dan il-konkors mużikali. Dan l-avveniment sar f'Malmö, l-Iżvezja, wara li r-rebħa ta' Loreen fl-edizzjoni preċedenti tat id-dritt lil dan il-pajjiż sabiex jospita l-Eurovision għall-ħames darba fl-istorja. L-istazzjon Sveriges Television (SVT) għażlu lil Malmö Arena bħala s-sala għall-avveniment wara li ġew ikkunsidrati diversi swali u areni oħra fl-Iżvezja. Disgħa u tletin pajjiż ħadu sehem, fosthom l-Armenja li rritornaw wara l-assenza fl-edizzjoni tal-2012. Il-Bożnija u Ħerżegovina, il-Portugall, is-Slovakkja u t-Turkija ħabbru li kienu se jirtiraw minn dan il-festival għal raġunijiet differenti. Id-disinn tal-konkors kien mibni madwar it-tema "We are one", bil-ħsieb jaqa' fuq l-ugwaljanza u l-għaqda fost il-pajjiżi parteċipanti id f'id mad-diversità u l-influwenza kulturali ta' kull parteċipant.
Il-Preżentattriċi
Fis-17 ta' Ottubru tal-2012, Martin Österdahl ħabbar li għal din l-edizzjoni ser ikun hemm preżentattriċi waħda, għall-kuntrarju tal-edizzjonijiet ta' qabel. L-aħħar festival li ġie ppreżentat minn persuna waħda kien dak tal-1995 li sar fl-Irlanda. Fit-28 ta' Jannar tal-2013, ġie mħabbar li l-preżentattriċi tal-festival se tkun Petra Mede.
It-Tema
It-tema ta' dan il-festival ġiet maħluqa mid-ditta Happy F&B, li hija bbażata fil-belt ta' Gothenburg. Fis-17 ta' Jannar tal-2013, l-EBU ħabbret it-tema ta' dan il-festival, li tinkludi farfett u l-islogan We are One.
Allokazzjoni tas-semifinali
Bħas-snin ta' qabel, kien hemm polza li ddeterminat liema pajjiżi se jikkompetu fl-ewwel jew fit-tieni semifinali. Din saret fis-17 ta' Jannar tal-2013 fis-Sala Ċentrali ta' Malmö. Għall-kuntrarju tal-edizzjonijiet l-oħrajn, l-ordni tal-pajjiżi se tiġi deċiża mid-diretturi tal-festival, sabiex kull kanzunetta tkun imqassma b'tali mod li tkun differenti minn ta' qabilha u ta' warajha u l-festival ikun aktar interessanti. L-ordni ta' kif se jikkompetu l-pajjiżi se tiġi mħabbra f'April.
Bħas-snin ta' qabel, is-semifinalisti ġew imqassma f'ħames urni, bbażati fuq kif ivvutaw lil xulxin f'dawn l-aħħar disa' snin.
Minn dawn il-ħames urni: is-semifinalisti ġew imqassma f'żewġ semifinali:
Pajjiżi parteċipanti
Nhar il-21 ta' Diċembru 2012 tħabbru d-39 pajjiż li kienu se jikkompetu fil-Festival tal-Eurovision 2013. L-Armenja, li l-aħħar li kienet ħadet sehem kien fl-2011, ikkonfermat li kienet se tirritorna lura wara waqfa ta' sena. Il-Bożnija u Ħerżegovina u l-Portugall irtiraw minħabba diffikultajiet finanzjarji, waqt li s-Slovakkja u t-Turkija rtiraw għal raġunijiet differenti.
Semifinali 1
L-Italja, l-Iżvezja u r-Renju Unit ivvutaw f'din is-semifinali. L-għaxar kanzunetti immarkati bi sfond oranġjo ikkwalifikaw għall-finali.
Mario Been
Mario Been (twieled fil-11 ta' Diċembru 1963) huwa eks-plejer tal-futbol u kowċ Netherlandiż. Huwa mlaqqam "Mariodona".
Plejer
Huwa għamel id-debutt tiegħu fil-futbol fil-5 ta' Settembru 1982 fil-logħba bejn Feyenoord - NEC Nijmegen (1-0). Huwa lagħab mill-1982 sal-1988 bil-flok ta' Feyenoord, hu skorja 53 gowls f'137 logħbiet. Fil-bidu tal-istaġun 1988-89 inxtara minn Pisa, speċifikament kien mitlub mill-president Romeo Anconetani. Matul il-ħin tiegħu fl-Italja, il-klabb lagħab fis-Serie A u fis-Serie B. Wara tliet snin fl-Italja, Been mar lura lejn l-Olanda fejn ingħaqad ma Roda JC u mbagħad Heerenveen. Wara staġun wieħed ma Heerenveen, Been mar lejn l-Awstrija biex jingħaqad ma Tirol Innsbruck fl-1992 qabel ma rritorna lejn ma Excelsior fejn baqa' hemm għal tliet snin qabel ħabbar l-irtirar tiegħu. Been lagħab l-aħħar logħba kompetittiva tiegħu fis-17 ta' Settembru 1995 meta HFC Haarlem għelbu lil Excelsior Rotterdam (4–0).
Kowċ
Bħala kowċ, huwa kien kowċ assistent ta' Feyenoord mill-2000 sal-2004, flimkien ma Bert van Marwijk. Fl-istaġun 2005-06 sar kowċ ta' Excelsior Rotterdam, fejn magħhom rebaħ il-kampjonat Olandiż tat-tieni diviżjoni. Mill-2006 sal-2009 kien il-kowċ ta' NEC Nijmegen.
Fl-2009 reġa' inħatar kowċ ta' Feyenoord. Fl-2010 Feyenoord sofrew l-agħar telfa fl-istorja tagħhom, telfa ta' 10-0 kontra PSV Eindhoven, iżda wara dan Been irriżenja. Minkejja dan, finali pjuttost diżappuntanti ra lil Feyenoord jonqsu milli jikkwalifikaw għall-futbol Ewropej u anke kienu fil-periklu għar-relegazzjoni, Been kien ikkonfermat fit-tmexxija ta' Feyenoord għall-istaġun ġdid.
Fit-30 ta' Awwissu 2011 inħatar kowċ ta' Genk billi ffirma kuntratt ta' sentejn.
Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Netherlands
daqsminuri|Il-faċċati tal-Handelskade, Willemstad. Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. Il-wirt kulturali jikkonsisti minn monumenti (bħal xogħlijiet arkitettoniċi, skulturi monumentali, jew inċiżjonijiet), gruppi ta' binjiet, u siti (fosthom siti arkeoloġiċi). Il-wirt naturali jinkludi karatteristiċi naturali (li jikkonsistu minn formazzjonijiet fiżiċi u bijoloġiċi), ġeoloġiċi u fiżjografiċi (inkluż il-ħabitats ta' speċijiet mhedda ta' annimali u pjanti), u siti naturali li huma importanti mill-puntdivista tax-xjenza, tal-konservazzjoni jew tas-sbuħija naturali. In-Netherlands irratifikaw il-Konvenzjoni fis-26 ta' Awwissu 1992, u b'hekk is-siti indikattivi tiegħu setgħu jitqiesu biex jiżdiedu mal-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Mill-2021, ir-Renju tan-Netherlands fih tnax-il Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Ħdax minnhom jinsabu fl-art kontinentali tan-Netherlands u wieħed f'Curaçao, fil-Karibew. In-Netherlands u Curaçao huma żewġ entitajiet kostitwenti tar-Renju tan-Netherlands. Ħdax-il sit huma kulturali u wieħed naturali. L-ewwel sit li żdied mal-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO kien dak ta' Schokland u l-Madwar fl-1995. L-aħħar żewġ siti żdiedu fl-2021. Is-sit transnazzjonali tal-Baħar ta' Wadden (is-sit naturali) huwa kondiviż mad-Danimarka u mal-Ġermanja, il-Kolonji tal-Benevolenza huma kondiviżi mal-Belġju, u l-Fruntieri Rumani Ġermaniċi t'Isfel huwa sit kondiviż mal-Ġermanja.
Siti ta' Wirt Dinji
L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali.
NB: * Siti transnazzjonali (bl-ikħal)
Cecil Satariano
thumb|Cecil Satariano{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" style="margin: 0em 1em 0em 1em; clear: right" class="toccolours"
Bħala ċineasta ta’ ħila, Satariano kien l-ewwel Malti li kiseb għarfien internazzjonali f’dan il-qasam. Huwa rebaħ għadd ta’ premjijiet f’kemm-il festival taċ-ċinema barranin. L-ingredjenti li Cecil kien jinqeda bihom għall-films tiegħu kienu l-kultura, id-drawwiet u l-folklor Maltin.
Satariano twieled fid-29 ta’ Settembru, 1930 u tgħallem fil-Kulleġġ St Edward’s. Meta kiber kien jaħdem mal-Cable & Wireless u kien kritiku tal-films mas-Sunday Times of Malta u ma’ The Times. Fl-1972 il-Gvern stiednu jkun membru tal-Bord taċ-Ċensura taċ-Ċinema.
Satariano beda jagħmel il-films fl-1969 u kien juża Super 8mm Cine Camera, il-magħrufa Canon 518. Imbagħad beda juża wkoll il-pellikola ta’ 16mm. F’dik is-sena wkoll issieħeb mal-Malta Cine Circle u s-sena ta’ wara għamel l-ewwel film tiegħu.
Imma x-aktarx li l-aqwa żewġ films ta’ Satariano kienu Ġużeppi u Katarin. Ġużeppi Mallia ħadem fl-ewwel film. Il-ġrajja tal-film kienet episodju veru f’ħajjet Ġużeppi. Ġużeppi kellu diżabilità u meta Cecil mar fuqu u stiednu jieħu sehem f’film, Mallia saqsieh fuqiex kien qed ikellmu. Meta fissirlu kollox, Mallia wieġeb biss li lanqas biss kien jaf x’inhu film billi la qatt kien Ra wieħed u lanqas daħal f’ċinema f’ħajtu. Iżda fil-film ħadem b’mod naturali ħafna u billi Satariano l-film kienet l-għaxqa tiegħu, irnexxielu joħroġ l-aħjar minn Ġużeppi. Meta r-reġista Mike Hodges kien hawn Malta jiġbed il-film tiegħu Pulp u lemaħ ritratt ta’ Mallia fit-Times of Malta, ra kif għamel u daħħlu fil-film tiegħu wkoll. Ġużeppi kien l-aqwa film tal-karriera ta’ Satariano u kisiblu aktar minn tużżana Awards mid-dinja kollha, fosthom Nagasaki, Londra (fejn rebaħ Gold Star oħra fit-Ten Best UK, Cannes, Tokjo, Lisbona, Hiroshima u bliet oħrajn, barra milli kisiblu l-Kodak Award għall-aħjar fotografija.
Iżda Satariano laħaq il-quċċata tal-karriera tiegħu bil-film Katarin. Għall-ewwel il-film kien miġbud bis-16mm u mbagħad intefaħ għal 35mm u ħareġ fiċ-ċinema ta’ Malta u ta’ Londra. Intwera kemm fl-Embassy tal-Belt kemm fil-Plaza Tas-Sliema. Katarin intwera wkoll Londra. Kien l-ewwel film Malti li qatt intwera hemmhekk.
Il-ġrajja tal-film hija dwar tfajla kampanjola ta’ 15-il sena li tibda ssir xebba. Hawnhekk ukoll għandna lil Satariano jressaq quddiemna tfajla tar-raħal bil-kuntrasti kollha bejn il-ħajja innoċenti tar-raba’ u d-dinja moderna ta’ dak iż-żmien.
Satariano kien ukoll l-awtur ta’ ktieb dwar l-art taċ-ċinema u kif isiru films amatorjali li jirbħu l-premjijiet, bl-isem ta’Canon Fire.
Fl-1956 Cecil iżżewweġ lil Eileen nee Grixti u kellhom tliet ulied, Mark, Madeleine u Michael. Huwa miet fis-16 ta’ Diċembru 1996.
Alto Douro
daqsminuri|304x304px|Veduta panoramika ta' Alto Douro Alto Douro huwa reġjun Portugiż tal-inbid iċċentrat fuq ix-xmara Douro fil-provinċja magħrufa bħala Trás-os-Montes e Alto Douro. Ir-reġjun jinsab ftit 'il fuq mill-fluss tax-xmara minn Porto, u huwa mkenni mill-influwenza kostali permezz tal-ktajjen muntanjużi. Ir-reġjun għandu l-ogħla klassifikazzjoni tal-inbid fil-Portugall, Denominazzjoni ta' Oriġini KKontrollata (DOK; bil-Portugiż: Denominação de Origem Controlada), huwa rreġistrat bħala Denominazzjoni ta' Oriġini Protetta skont id-dritt tal-Unjoni Ewropea u tar-Renju Unit, u għandu Indikazzjoni Ġeografika Tipika f'diversi pajjiżi oħra permezz ta' ftehimiet bilaterali. Filwaqt li r-reġjun huwa assoċjat primarjament mal-produzzjoni tal-inbid aħmar magħruf bħala Port (għalkemm teżisti wkoll il-varjetà tal-Port abjad), ir-reġjun ta' Alto Douro jipproduċi l-istess ammont ta' nbid tal-mejda (inbejjed mhux fortifikati) u nbid fortifikat. L-inbejjed mhux fortifikati tipikament jissejħu "nbejjed ta' Douro".
L-istil tal-inbejjed prodotti fir-reġjun ta' Alto Douro jvarja minn ħafif, stil bħal ta' Bordeaux, għal stil rikk ta' Bourgogne li jiġu mqaddmin fi btieti ġodda tal-ballut.
Storja
xellug|daqsminuri|296x296px|Qawsalla fuq waħda mil-loġoġ tal-Port fir-reġjun tal-inbid ta' Alto Douro L-evidenza arkeoloġika tal-produzzjoni tal-inbid fir-reġjun tmur lura sa tmiem l-Imperu Ruman tal-Punent, matul is-sekli 3 u 4 W.K., għalkemm instabu żrieragħ tal-għeneb f'siti arkeoloġiċi iktar antiki. Fiż-żminijiet Medjevali minn nofs is-seklu 12, iċ-Ċisterċensi kellhom influwenza importanti fuq il-produzzjoni tal-inbid fir-reġjun, permezz tat-tliet monasteri tagħhom: Salzedas, São João de Tarouca u São Pedro das Águias.
Fis-seklu 17, id-dwieli tar-reġjun espandew, u l-iktar tismija bikrija magħrufa tal-inbid Port tmur lura għall-1675. It-Trattat ta' Methuen bejn il-Portugall u l-Ingilterra fl-1703, u l-istabbiliment sussegwenti ta' bosta loġoġ tal-Port Brittaniċi f'Porto, wasslu biex l-inbid Port sar il-prodott ewlieni tar-reġjun, u sar importanti ħafna ekonomikament għall-Portugall. Bħala parti mir-regolamentazzjoni tal-produzzjoni u tal-kummerċ ta' din il-komodità ta' valur, karta rjali Portugiża tal-10 ta' Settembru 1756 iddefiniet ir-reġjun tal-produzzjoni tal-inbid Port. B'hekk ir-reġjun sar l-ewwel reġjun tal-inbid fid-dinja li ngħata demarkazzjoni formali. Id-dwieli koperti b'din id-demarkazzjoni kienu jinsabu fil-parti tal-Punent tar-reġjun attwali. Iktar 'il quddiem, id-dwieli progressivament espandew lejn il-Lvant f'żoni iktar sħan u nexfin.
Ir-reġjun ta' Alto Douro ġie affettwat ukoll mill-mard tal-vinji tas-seklu 19. Fl-1852 faqqgħet il-marda tal-moffa żajbrija u fl-1863 faqqgħet il-marda tal-Phylloxera. daqsminuri|299x299px|Il-btieti tal-inbid f'waħda mil-loġoġ ta' Alto Douro Filwaqt li l-inbid tal-mejda dejjem ġie prodott fir-reġjun, għal żmien twil ma tantx kien jidher minnu 'l barra mir-reġjun stess. Il-loġoġ tal-Port kien iffukati fuq il-produzzjoni u l-esportazzjoni tal-inbid Port, li kien il-prodott uniku tagħhom fis-suq tal-esportazzjoni, u ma tantx kellhom interess fi stili oħra ta' nbejjed. B'hekk, għalkemm l-inbejjed jaf ikunu tajbin, għal żmien twil, ma kien hemm l-ebda tentattiv li l-għeneb ta' Alto Douro jintużaw għal inbid tal-mejda iktar ambizzjuż. Il-persuna kkreditata bil-ħolqien tal-ewwel inbid ambizzjuż ta' Alto Douro huwa Fernando Nicolau de Almeida, li ħadem bħala enologu mal-loġġa tal-Port ta' Ferreira. Huwa żar Bordeaux matul it-Tieni Gwerra Dinjija, u din iż-żjara tatu l-ispirazzjoni biex joħloq inbid tal-mejda tal-ogħla kwalità. Ir-riżultat kien l-inbid Barca Velha, li ġie prodott għall-ewwel darba fl-1952 bl-għeneb minn Quinta do Vale de Meão fis-sottoreġjun tad-Douro Superior. L-inbid Barca Velha inizjalment ma kisibx wisq suċċess, peress li għal żmien twil il-biċċa l-kbira tal-loġoġ tal-inbid Port baqgħu mhux interessati fl-inbejjed mhux fortifikati. Ftit inbejjed ta' Douro iktar ambizzjużi tfaċċaw fis-snin 70 tas-seklu 20, iżda l-iktar li tfaċċaw kienu fis-snin 90 tas-seklu 20. Fattur li kkontribwixxa għal dan kien id-dħul tal-Portugall fil-Komunità Ekonomika Ewropea fl-1986, li kien ifisser li l-monopolju tal-loġoġ tal-Port ġie abolit, u b'hekk dan witta t-triq għal bosta produtturi fir-reġjun ta' Alto Douro biex jipproduċu u jibbottiljaw l-inbid tagħhom stess - Port jew inbejjed mhux fortifikati ta' Alto Douro. F'dan l-istadju, diversi loġoġ tal-Port bdew jintroduċu nbejjed mhux fortifikati ta' Alto Douro fil-firxa ta' prodotti tagħhom.
Għeneb
xellug|daqsminuri|Għanqud għeneb abjad ta' Alto Douro Il-varjetajiet tal-għeneb prinċipali tar-reġjun tal-inbid ta' Alto Douro jinkludu l-għeneb aħmar Bastardo, Mourisco Tinto, Tinta Amarela, Tinta Barroca, Tinta Cão, Tinta Roriz (l-istess bħat-Tempranillo ta' Spanja), Touriga Francesa u Touriga Nacional, u l-għeneb abjad Donzelinho Branco, Gouveio, Malvasia Fina, Rabigato, u Viosinho.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; il-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".
Fußball-Bundesliga
Il-Bundesliga huwa kampjonat professjonali tal-futbol fil-Ġermanja. Fil-ġerarkija tal-futbol Ġermaniż dan huwa l-ogħla livell. Il-kampjonat jintlagħab minn tmintax-il tim abbażi ta' sistema ta' promozzjoni u relegazzjoni mas-2. Bundesliga. Mill-fundazzjoni tagħha, total ta' 50 klabb ikkompetew f'din id-diviżjoni. Mis-snin sebgħin, it-tim ta' Bayern Munich iddominaw għal diversi drabi r-rebħ tal-kampjonat, hekk kif rebħhuh għal 22 darba. Madanakollu, il-Bundesliga rat ukoll ċampjins oħra bħal Hamburger SV, Borussia Dortmund, Werder Bremen, Borussia Mönchengladbach u VfB Stuttgart fost l-ismijiet prominenti.
Il-Fußball-Bundesliga huwa wieħed mill-aqwa kampjonati nazzjonali, ikklassifikat bħala t-tielet fl-Ewropa skont il-koeffiċjenti tal-UEFA għall-kampjonati. Hu hu l-ewwel wieħed f'dak li għandu x'jaqsam mal-attendenza medja.
Oriġini
Qabel il-formazzjoni tal-Bundesliga, il-futbol Ġermaniż kien jintlagħab taħt livell tad-dilettanti f'numru kbir ta' kampjonati reġjonali. Ir-rebbieħa ta' dawn il-kampjonati kienu jisfidaw lil xulxin għar-rebħ tat-titlu nazzjonali. Fit-28 ta' Jannar, 1900, assoċjazzjoni nazzjonali, id-Deutscher Fußball Bund (DFB) ġiet fundata f'Leipzig b'86 klabb. L-ewwel tim tal-kampjonat nazzjonali kien VfB Leipzig, li għeleb lil DFC Prague 7-2 f'logħba li ntlagħbet f'Amburgu fil-31 ta' Mejju, 1903.
Fis-snin ħamsinn, kien hemm talbiet għall-formazzjoni ta' kampjonat professjonista wieħed, speċjalment minħabba l-fatt li kampjonati professjonisti f'pajjiżi barranin kienu qed iġagħlu lill-aqwa plejers tal-Ġermanja biex jitilqu 'l mill-kampjonati semiprofessjonali. Fuq livell internazzjonali, il-logħba Ġermaniża bdiet titlef il-kunfidenza hekk kif klabbs Ġermaniżi naqsu li jwettqu prestazzjoni tajba kontra klabbs professjonisti ta' pajjiżi oħra. Il-kowċ tat-tim nazzjonali Sepp Herberger kien konxju mill-fatt li kien hemm bżonn ta' kampjonat uniku, u stqarr, "Jekk irridu li nibqgħu kompetittivi fuq livell internazzjonali, iridu ngħollu l-aspettattivi tagħna fuq il-livell nazzjonali."
F'dak iż-żmien, fil-Lvant tal-Ġermanja, kampjonat separat kien stabbilit bil-formazzjoni tad-DS-Oberliga (Deutscher Sportausschuss Oberliga) fl-1950. L-isem tal-kampjonat tbiddel għal Football Oberliga DFV fl-1958 u kien ġeneralment riferut bħala sempliċiment DDR-Liga jew DDR-Oberliga. Dan il-kampjonat kellu erbatax-il tim b'żewġ postijiet ta' relegazzjoni.
Stabbiliment
It-telfa tat-tim nazzjonali mal-Jugożlavja (0-1) fil-kwarti tal-finali tat-Tazza tad-Dinja 1962 fiċ-Ċili kienet ix-xoqqa f'moxtha (fost ħafna) sabiex jiġi mibni kampjonat nazzjonali. Taħt il-president il-ġdid tad-DFB Hermann Neuberger, il-Bundesliga ġiet ikkreata f'Dortmund fit-28 ta' Lulju, 1962, bl-ewwel staġun ikun dak tal-1962–64. Il-kampjonat professjonista Ġermaniż il-ġdid kien mudellat fuq dak Ingliż, li kien imur lura għall-1888.
L-ewwel logħob tal-Bundesliga ntlagħbu fl-24 ta' Awwissu, 1963. L-ewwel rebbieħa kienu l-favoriti 1. FC Köln, b'Meidericher SV u Eintracht Frankfurt jispiċċaw fit-tieni post bl-istess punti.
Struttura u kompetizzjoni
Iċ-ċampjin tal-futbol Ġermaniż hu deċiż bil-logħob fil-Bundesliga. Kull klabb jilgħab klabb ieħor kemm f'daru u anki barra minn daru. Oriġinarjament, rebħa kienet tiswa 2 punti, pari kien jiswa punt u telfa xejn. Mill-istaġun 1995–96, saret bidla fejn rebħa bdiet tiswa 3 punti, awqt li l-pari u t-telfa żammew l-istess punti. Il-klabb bl-ikbar numru ta' punti fl-aħħar tal-istaġun isir ċampjin tal-Ġermanja. Preżentament, l-ewwel żewġ timijiet fil-klassifika jikkwalifikaw għall-fażi tal-gruppi tal-UEFA Champions League, waqt li dak tat-tielet post jikkwalifika għat-tielet rawnd preliminarju taċ-Champions League. Iż-żewġ timijiet min-naħa t'isfel tal-klassifika jiġu relegati fis-2. Bundesliga, waqt li l-aqwa żewġ timijiet mit-Tieni Diviżjoni jiġu promossi. It-tim li jispiċċa fis-sittax-il post (it-tielet mill-aħħar), u t-tielet tim fis-2. Bundesliga jilgħabu play-off fuq żewġ legs. Ir-rebbieħ ta' dik il-partita jilgħab fil-Bundesliga fl-istaġun li jmiss, u t-tellief fit-Tieni Diviżjoni.
Jekk timijiet huma l-istess fil-punti, jiġu applikati kriterji taħt din l-ordni:
Jekk żewġ klabbs jibqgħu xorta bl-istess punti wara li ġew applikati dawn il-kriterji, issir partita waħda fi grawnd newtrali biex jiġi determinat il-pożizzjoni fil-klassifika. Madanakollu, din qatt ma kienet ta' użu fl-istorja tal-Bundesliga.
Fuq l-għażla tal-iskwadra, tim ma jistax ikollu aktar minn ħames plejers li mhumiex mill-UE. Seba' sostituti huma permessi biex jintagħżlu, fejn tlieta huma permessi li jiġu wżati matul il-partita.
Verdiente Meistervereine
Fl-2004, l-unur tal-"Verdiente Meisterverein" (litteralment "rikonoxximent għal timijiet rebbieħa") ġie introdott. L-idea, li twieldet l-Italja permezz tat-tim tal-Juventus, timmira biex tirrikonoxxi dawk it-timijiet li rebħu numru ta' kampjonati jew unuri oħra permezz ta' stilla tad-deheb fuq l-emblema tal-klabb u l-flokk tal-plejers tat-tim. L-użu hu differenti u uniku f'kull pajjiż, u fil-Ġermanja tingħata stilla waħda għal tliet titli, żewġ stilel għal ħames titli, tliet stilel għal għaxar titli u erba' stilel għal għoxrin titlu.
BFC Dynamo Berlin, preċedentament tim tal-Lvant tal-Ġermanja, talab li jkollu tliet stilel fuq l-emblema għar-rebħ ta' għaxar titli bejn l-1979 u l-1988. Minkejja li d-DFB ma tat l-ebda risposta, Dynamo Berlin ħadet ir-riedni f'idejha u qabbdet u għamlet tliet stilel fuq l-emblema. Din ikkawżat dibattitu, kemm minħabba li d-DFB kienet taf li t-titli mirbuħa mill-iskwadra fl-Oberliga kienu mirbuħa grazzi għall-patroċinju tal-iStasi, kif ukoll minħabba li timijiet oħra li rebħu aktar titli barra mill-Bundesliga għamlu l-istess rikjesta.
F'Novembru tal-2005, id-DFB ħalliet lil ċampjins juru stilla bin-numru ta' titli miktuba fiha, inklużi t-titli kollha maskili mill-1903, it-titli femminili mill-1974 u t-titli tal-Lvant tal-Ġermanja. Madanakollu, ħafna timijiet ma rrispettawx din id-direttiva: per eżempju
Il-format impost mid-DFB japplika biss għal timijiet li jilgħabu l-isfel mill-Bundesliga (l-aqwa żewġ diviżjonijiet), minħabba li hemmhekk il-konvenzjonijiet tad-DFL jibqgħu imposti. BFC Dynamo Berlin ma segwewx din il-linjagwida u komplew jilbsu t-tliet stilel, minflokk stilla waħda bin-numru 10. Għalkemm mhux uffiċjali, Greuther Fürth juru tliet stilel tal-fidda għat-tliet titli mirbuħa qabel il-gwerra minkejja li jinsabu fit-tieni diviżjoni tal-Bundesliga.
Sa Ġunju 2009, il-klabbs segwenti huma ammessi li jilbsu stilel waqt li jilgħabu fil-Bundesliga. In-numru fil-parentesi jindika n-numru ta' titli tal-Bundesliga mirbuħa.
Sa Ġunju 2009, il-klabbs segwenti huma ammessi li jilbsu stilla waħda waqt li jilgħabu barra mill-Bundesliga. In-numru fil-parentesi jindika n-numru ta' titli tal-kampjonat nazzjonali mirbuħa matul il-kors tal-istorja tal-futbol Ġermaniż, u jkun inkluż fl-istilla.
Rebbieħa
Total ta' 43 klabb rebħu l-kampjonat Ġermaniż. FC Bayern Munich għandhom 22 titlu, iktar minn kwalunkwe klabb ieħor.
FC Bayern Munich huma ċ-ċampjins kurrenti.
Rekords
thumb|right|Charly Körbel thumb|right|Gerd Müller
Manuel Ferreira
Manuel Ferreira (twieled fit-22 ta' Ottubru 1905 – miet fid-29 ta' Lulju 1983) kien plejer tal-futbol Arġentin.
Karriera
Il-karriera ta' Ferreira kienet prinċiparjament ma' Estudiantes li magħhom lagħab f'90 logħba u skorja 26 gowl, minbarra sentejn ma' River Plate. Minkejja l-livell ta' żewġ timijiet hu qatt ma rebaħ titlu.
thumb|xellug|275px|It-tim nazzjonali Arġentin, rebbieħ tal-Campeonato Sudamericano tal-1929. Manuel Ferreira huwa t-tielet wieħed mix-xellug fl-ewwel ringiela. Fl-1928, Ferreira ħa sehem fid-dixxiplina tal-futbol waqt l-Olimpjadi tal-1928 ġewwa Amsterdam. Wara li għelbu lill-Istati Uniti, il-Belġju u l-Eġittu, l-Arġentini sabu lill-Urugwaj quddiemhom għall-finali tal-10 ta' Ġunju. Ferreira skorja l-gowl tad-dro fil-50 minuta wara li Pedro Petrone fetaħ l-iskor għall-avversarji. Wara li l-logħba spiċċat fi dro, fil-logħba ta' spareġġ, l-Urugwaj kisbu rebħa ta' 2–1 grazzi għall-gowl ta' Héctor Scarone. L-Arġentina temmet bil-midalja tal-fidda u Ferreira spiċċa t-tieni fil-lista tal-aqwa skorers b'sitt gowls. Il-vendetta tal-Arġentina waslet is-sena ta' wara bir-rebħ tal-Campeonato Sudamericano tal-1929; Ferreira reġa' spiċċa t-tieni fil-lista tal-aqwa skorers bi tliet gowls u minn dan it-turnew beda jilbes il-faxxa ta' kaptan.
L-Arġentina ħadet sehem fl-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja fl-1930. Ferreira ma skorja l-ebda gowl u minfloku plejers bħal Guillermo Stábile u Carlos Peucelle kienu l-istilel tal-Arġentina. Hu ggidwa lit-tim għall-finali kontra l-Urugwaj li ntlagħbet fit-30 ta' Lulju 1930 ġewwa l-Estadio Centenario li ntrebħet mill-Urugwajani b'riżultat ta' 4–2. Wara dan ir-riżultat diżappuntanti, Ferreira għalaq l-esperjenza tiegħu mat-tim nazzjonali.
Bertolt Brecht
Eugen Berthold Friedrich Brecht (10 ta' Frar 1898 – 14 ta' Awwissu 1956), magħruf professjonalment bħala Bertolt Brecht, kien teatrant Ġermaniż, drammaturgu, u poeta. Trabba fi żmien ir-Repubblika ta’ Weimar u kellu l-ewwel suċċessi tiegħu bħala drammaturgu fi Munich. Mar joqgħod Berlin fl-1924, fejn kiteb L-Opra ta' Tliet Ħabbiet ma’ Kurt Weill u beda kollaborazzjoni mal-kompożitur Hanns Eisler. Mgħaddas fil-ħsieb Marxista matul dan il-perjodu, kiteb Lehrstücke didattiċi u sar teoriku ewlieni tat-teatru epiku (li aktar tard ipprefera jsejjaħ "teatru djalettiku") u l-Verfremdungseffekt.
Ċirkewwa
Huwa l-post fejn hemm it-Terminal taċ-Ċirkewwa għal-lanċa tal-Gozo Channel Company Limited li topera regolarment sal-port tal-Imġarr, Għawdex, u minnu. Fis-sajf joperaw ukoll laneċ għal Kemmuna, kif ukoll eskurjonijiet organizzati għall-bugħaddasa. Peress li ċ-Ċirkewwa huwa port u mhux raħal, ma hemmx infrastruttura għajr it-terminal.
Il-viżitatur li jivvjaġġaw lejn Għawdex jistgħu jaslu ċ-Ċirkewwa bil-karozza billi jsegwu s-sinjali fit-toroq li jindikaw lejn Għawdex, u bil-karozza tal-linja mill-Belt Valletta, minn Tas-Sliema, minn Buġibba u minn San Pawl il-Baħar.
Ħdejn il-port hemm lukanda u l-bajja bir-ramel ta' Paradise Bay.
Għadis
xellug|daqsminuri|L-MV Rozi f'qiegħ il-baħar taċ-Ċirkewwa. Iċ-Ċirkewwa hija wieħed mill-iżjed siti li jżuruh bugħaddasa fil-Gżejjer Maltin. Hemm irdumijiet taħt il-baħar, għerien, mini u ħnejja f'qiegħ il-baħar, f'fond ta' 27 metru. Fiċ-Ċirkewwa hemm ukoll relitti tat-tugboat MV Rozi u tad-dgħajsa P29 li kienet tintuża għar-rondi, li ġew mgħerrqa apposta fl-1992 u fl-2007 rispettivament. 'Il barra mix-xatt lejn l-Iskoll tal-Marfa hemm statwa tal-Madonna li tpoġġiet f'għar naturali mill-Klabb tal-Bugħaddasa magħruf bħala Amphibians Diving Club.
Minn nofs l-2010, il-bugħaddasa kkooperaw bejniethom biex iċ-Ċirkewwa tiġi ddeżinjata bħala Riżerva tal-Baħar Volontarja. Is-sit issa jgawdi l-appoġġ tal-komunità tal-bugħaddasa li qed taħdem biex tikseb l-appoġġ tal-komunitajiet tas-sajd professjonali, tas-sajd rikreattiv u tat-tbaħħir bid-dgħajjes sabiex jiġi implimentat kodiċi ta' mġiba ħalli s-sit jiġi ppreservat u protett.
Gabriel Caruana
Gabriel Caruana (Ħal Balzan, 7 ta' April 1929 – 16 ta' Lulju 2018) kien artist Malti li kien jaħdem l-iktar fiċ-Ċeramika. Studja fil-Malta School of Art (1953–59), l-Accademia Pietro Vannucci f'Peruġja (1965), l-iSchool of Arts and Crafts f'Detroit (1966) u l-Istituto Statale per la Ceramica f'Faenza (1967).
Għamel wirjiet internazzjonali, fosthom group exhibit ta' artisti Maltin f'Hunter College fl-1996.
Studji
Bin Anthony Caruana, Surġent tal-Pulizija, u Beatrice mwielda Ebejer Michelizzi, huwa studja fil-Malta Government School of Arts taħt George Borg, Emvin Cremona u Vincent Apap.
Caruana studja wkoll fl-Italja, l-Istati Uniti kif ukoll taħt għajnejn l-artist Brittaniku Victor Pasmore. Pasmore kien iddeskriva xogħol l-artist Malti bħala wieħed frisk, liberu u vivaċi – perfett għall-arti moderna.
Karriera artistika
Gabriel Caruana huwa pijunier tal-arti moderna f'Malta. Kien jispira ruħu minn tradizzjonijiet artistiċi popolari u l-arkitettura ta' Malta.
Tul il-ħajja artistika tiegħu, Caruana ħadem biex jibni infrastruttura għal artisti żgħażagħ Maltin. Ħadem ukoll biex jimbotta 'l quddiem l-arti kontemporanja f’Malta u biex tkun aktar aċċessibli għall-pubbliku.
Waħda mill-akbar kontribuzzjonijiet tiegħu kienet meta waqqaf il-Mill Arts, Culture and Crafts Centre (MACCC) fil-mitħna tal-Maħlut f’Birkirkara. Dan kien wieħed mill-ewwel ċentri għall-arti moderna u kontemporanja miftuħa f’Malta.
Bejn l-1971 u l-1990 kien jgħallem iċ-ċeramika fl-Iskola tal-Arti Ta' Tarġa Gap.
Fl-2016, Caruana waqqaf il-Fondazzjoni Gabriel Caruana sabiex jingħata sostenn kontinwu għall-arti moderna u kontemporanja f’Malta.
Esebizzjonijiet
Tella' wirjiet ta' xogħlijietu f'Malta, l-Ingilterra, l-Italja u l-Iżvizzera u fi group exhibitions f'Osaka, Detroit, Munich, Tripli, Londra, Israel, Melbourne, u diversi drabi f'Malta.
Unuri
Fl-1999, ingħata midalja nazzjonali għal kisba artistika.
Fl-2003, il-Kunsill Malti għall-Kultura u l-Arti tatu l-"Premju Għarfien Kulturali”.
Fl-2014, is-Soċjetà Maltija għall-Arti tatu midalja tad-deheb għall-kontribut tiegħu bħala artista u edukatur tal-Arti.
Fl-2017, l-Università ta' Malta tatu Master of Letters – Honoris Causa. Dakinhar, il-Perit Richard England faħħru ħafna u sejjaħ il-mod kif jieħu xogħlu "joyous and exuberant" u r-riżultat "inventive, innovative and beautiful."
F'mewtu, il-Prim Ministru Malti Joseph Muscat iddeskriva lil Caruana bħala wieħed mill-aqwa artisti f’Malta ta’ kull żmien.
Ħajja Personali
Fl-1980, iżżewweġ lil Mary Rose Buttigieg, artista u għalliema tal-Ingliż u tal-Arti. Kellhom żewġ ulied bniet; Gabriella u Raffaella.
Basshunter
Basshunter, Jonas Erik Altberg (Halmstad, 22 ta' Diċembru 1984) huwa kantant u DJ Żvediż.
Cristofano Allori
Cristofano Allori (twieled f'Firenze fis-17 ta' Ottubru 1577 – miet f'Firenze fl-1 ta' April 1621) kien pittur Taljan, iben Alessandro Allori.
Bijografija
Allori twieled f'Firenze u kien iben Maria u l-pittur Alessandro di Cristofano Allori, student u dixxiplu tal-pittur magħruf Agnolo di Cosimo, imlaqqam il Bronzino, li huwa l-laqam li missier Allori wiret mingħandu u li għadda lil ibnu. Alessandro, li wara l-mewt tal-imgħallem tiegħu fl-1572 u ta' Giorgio Vasari fl-1574 seta' jiftaħar li kien fost l-ewwel pitturi ta' Firenze u jgawdi kunsiderazzjoni kbira mill-qorti, daħħal lil ibnu jaħdem miegħu ta' età żgħira, u saħansitra fl-1590 Cristofano ffirma l-ewwel tila tiegħu, ir-Ritratt tal-Konti Ugo di Toscana. Taħt missieru tgħallem ħafna, u ddedika ruħu jikkopja t-tili ta' Raffaello u ta' fra Bartolomeo, jistudja x-xogħlijiet ta' il Bronzino, l-imgħallem ta' missieru, u ta' Ligozzi, u jimpenja ruħu fil-ħolqien tar-ritratti: dak ta' Francesco u Caterina de' Medici huwa tal-1596.