cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Candies (grupp)
Ftit snin wara li telqu l-kant, Ran u Sue ġew lura bħala attriċi u Miki reġgħet bdiet tkanta imma telqet ftit wara meta żżewġet. Sue imbagħad mietet bil-kanċer tas-sider f'April tal-2011.
Singli
Ċentrali Vokali : Sue (1,2,3,4) Ran (5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,17,18) Miki (16)
1. Anata ni Muchū (1973) 2. Soyokaze no Kuchizuke (1974) 3. Abunai Doyōbi(1974) 4. Namida no Kisetsu (1974) 5. Toshishita no Otoko no Ko (1975) 6. Uchiki na Aitsu (1975) 7. Sono Ki ni Sasenaide (1975) 8. Heart no Ace ga Detekonai (1975) 9. Haru Ichiban (1976) 10.Natsu ga Kita! (1976) 11.Heart Dorobō (1976) 12.Aishū no Symphony (1976) 13.Yasashii Akuma (1977) 14.Shochū Omimai Mōshiagemasu (1977) 15.Un Deux Trois (1977) 16.Wana (1977) 17.Hohoemi Gaeshi (1978) 18.Tsubasa (1978)
Afrika
daqsminuri|Mappa ortografika tal-Afrika L-Afrika hija t-tielet l-ikbar kontinent, li b'dimensjonijiet ta' 30.065.000 km² tkopri 20.3% tal-art 'il fuq mil-livell tal-baħar. It-800,000,000 abitant tagħha jammontaw għal ftit iktar minn 14% tal-popolazzjoni tad-dinja. Fit-Tramuntana, l-Afrika tmiss mal-Baħar Mediterran, fil-Punent mal-Oċean Atlantiku, fin-Nofsinhar mal-Oċean Antartiku u fil-Lvant mal-Oċean Indjan.
In-naħa tal-Grigal tal-kontinent hija separata mill-Asja bil-kanal artifiċjali tas-Swejs.
Johann Sebastian Bach
"Bach hu l-bidu u t-tmiem ta' kull mużika."
- Max Reger
Johann Sebastian Bach (Eisenach, 21 ta' Marzu, 1685 – Leipzig, 28 ta' Lulju, 1750) kien kompożitur Ġermaniż u organista tal-perjodu Barokk, universalment ikkunsidrat bħala wieħed mill-kbarat tal-mużika ta' kull żmien.
L-opri tiegħu huma magħrufa għall-profondità intellettwali, padronanza tal-mezzi tekniċi u espressivi, u sbuħija artistika; kienu ta' ispirazzjoni għall-parti l-kbira tal-mużiċisti li segwew fit-tradizzjoni Ewropea, minn Mozart sa Schoenberg.
Xogħlijiet
Bach ikkompona aktar minn 1000 kompożizzjoni. Din il-lista twila fiha madwar nofs ix-xogħol li għamel dan il-kompożitur. L-opri tiegħu ġew klassifikati u miġbura mill-mużikologu Wolfgang Schmieder fil-Bach-Werke-Verzeichnis (BMV), il-katalgu tal-opri ta' Bach, fl-1950.
Batterija
Batterija tista tirreferi għal:
Barrakka t'Isfel
thumb|250px|right|Il-Barraka t'Isfel Il-Barrakka t'Isfel huwa ġnien ġewwa l-Belt Valletta, f'Malta, li huwa mwaħħad mal-Barrakka ta' Fuq. Dan il-ġnien għandu veduta tal-Port il-Kbir u l-Kottonera u jinkludi monument stil Neoklassiku tal-Gvernatur ta' Malta, Sir Alexander Ball.
Francesco Laparelli
Francesco Laparelli kien perit Taljan li ddissinja l-pjanta tal-Belt Valletta. Meta Francesco Laparelli miet kompla jibni il-belt Ġlormu Cassar.
Settembru
Settembru hu d-disa' xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan, kif ukoll wieħed mill-erba' xhur Gregorjani ta' 30 ġurnata.
Ix-xahar ta' Settembru jibda fl-astroloġija oċċidentali bix-xemx fis-sinjal tal-Verġni u jispiċċa f'dak tal-Miżien. Astronomikament, ix-xemx attwalment tibda fil-kostellazzjoni tal-Iljun u tispiċċa fil-kostelazzjoni tal-Miżien. Fil-Latin, septem tfisser "sebgħa" u septimus tfisser "is-seba'"; Settembru kien fil-fatt is-seba' xahar fil-kalendarju Ruman sas-sena 153 QK, meta kienet hemm riforma fil-kalendarju.
Settembru jimmarka l-bidu tas-sena ekkleżjastika fil-Knisja Ortodossa Orjentali. Dan ix-xahar jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal Diċembru kull sena, minħabba l-fatt li hemm 91 ġurnata li jisseparaw lil Settembru u Diċembru, li hu numru multiplu ta' sebgħa (in-numru ta' ġranet f'ġimgħa).
Avvenimenti f'Settembru
daqsminuri|Settembru, illustrazzjoni minn Très riches heures du duc de Berry
Analisi armonika
L-analisi armonika hi l-fergħa tal-matematika li tistudja r-rappreżentazzjoni tal-funzjonijiet u tas-sinjali bħala sovrappożizzjoni ta' mewġ fundamentali. Il-mewġ fundamentali jgħidulhom "armoniċi", minn fejn ġej l-isem "analisi armonika". Fl-analisi armonika ninvestigaw u niġġeneralizzaw l-idejat tas-serje ta' Fourier u t-trasformata ta' Fourier. Fl-aħħar żewġ sekli l-analisi armonika saret suġġett vast ħafna b'applikazzjonijiet f'bosta oqsma bħall-elaborazzjoni numerika tas-sinjali, il-mekkanika kwantistika u n-newroxjenzi.
It-trasformata ta' Fourier klassika fuq Rn għadha l-oġġett ta' riċerka, in partikulari t-trasformazzjoni ta' Fourier ta' oġġetti iżjed ġenerali bħad-distribuzzjonijiet temperati. Pereżempju jekk nimponu ċerti ħtiġijiet fuq distribuzzjoni f, nistgħu nittraduċuhom f'termini tat-trasformata ta' Fourier ta' f. It-teorema ta' Paley-Wiener hu eżempju ta' dan. Dan it-teorema jgħid li jekk f tkun distribuzzjoni mhux nulla b'support kompatt (din id-definizzjoni tinkludi wkoll il-funzjonijiet b'support kompatt), imbagħad it-trasformata ta' Fourier tagħha ma jistgħax ikollha support kompatt. Din hi forma elementari ħafna tal-prinċipju ta' indeterminazzjoni fl-ambitu ta' l-analisi armonika.
Analisi armonika astratta
Waħda mill-friegħi l-iżjed moderni ta' l-analisi armonika, li bdiet fit-tieni nofs tas-seklu 20, hi l-analisi matematika fuq il-gruppi topologiċi. Il- motivazzjoni ewlenija hi l-fatt li nistgħu niġġeneralizzaw bosta trasformati ta' Fourier għal trasformata ta' funzjonijiet definiti fuq gruppi lokalment kompatti.
It-teorija għall-gruppi abeljani lokalment kompatti jgħidulha d-dwalità ta' Pontryagin.
Fil-każ ta' gruppi generiċi mhux abeljani u lokalment kompatti, l-analisi armonika għandha rabta qawwija mat-teorija tar-rappreżentazzjonijiet tal-gruppi unitarji. Fil-każ tal-gruppi kompatti, it-teorema ta' Peter-Weyl jgħidilna kif nistgħu niksbu l-armoniċi billi nagħżlu rappreżentazzjoni irriduċibbli minn kull klassi ta' ekwivalenza ta' rappreżentazzjonijiet. Din l-għażla ta' armoniċi tiret xi proprijetajiet utli tat-trasformata ta' Fourier klassika, bħat-trasformazzjoni tal-konvoluzzjoni f'prodott punt b'punt jew il-fatt li turi ċertu komprensjoni tal-istruttura sottostanti tal-grupp.
Jekk il-grupp ma jkunx la abeljan u lanqas kompatt, m'hemm l-ebda teorija soddisfaċenti. B' "soddisfaċenti" nfissru li mill-inqas ikollna l-ekwivalenti tat-teorema ta' Plancherel. Ma dan kollu ġew analizzati ħafna każi partikulari, pereżempju SLn. F'dal-każ insibu li r-rappreżentazzjonijiet f'dimensjonijiet infiniti għandhom post kruċjali.
John Strutt Rayleigh
John William Strutt, it-tielet Baruni Rayleigh, OM, PC, PRS (/ˈreɪli/; twieled fit-12 ta’ Novembru 1842 – miet fit-30 ta’ Ġunju 1919), kien xjenzat Brittaniku li ta kontributi estensivi kemm għall-fiżika teorika kif ukoll għall-fiżika sperimentali. Huwa qatta’ l-karriera akkademika kollha tiegħu fl-Università ta’ Cambridge. Fost il-ħafna unuri li ngħata, huwa rċieva l-Premju Nobel għall-Fiżika fl-1904 “għall-investigazzjonijiet tiegħu tad-densitajiet tal-iktar gassijiet importanti u għall-iskoperta tiegħu tal-argon b’rabta mal-istudji tiegħu”. Huwa kien President tas-Soċjetà Rjali mill-1905 sal-1908 u Kanċillier tal-Università ta’ Cambridge mill-1908 sal-1919.
Rayleigh ipprovda l-ewwel trattament teoriku tat-tifrix elastiku tad-dawl minn partikoli ferm iżgħar mit-tul tal-mewġ tad-dawl; fenomenu li issa huwa magħruf bħala “t-tifrix ta’ Rayleigh”, li b’mod partikolari jispjega għalfejn is-sema huwa blu. Huwa studja u ddeskriva il-mewġ trasversali tas-superfiċe fis-solidi, li issa huma magħrufin bħala l-“mewġ ta’ Rayleigh”. Huwa kkontribwixxa b’mod estensiv għad-dinamika tal-fluwidi, b’kunċetti bħan-numru ta’ Rayleigh (numru mingħajr dimensjoni assoċjat mal-konvezzjoni naturali), il-fluss ta’ Rayleigh, l-instabbiltà ta’ Rayleigh-Taylor, u l-kriterju ta’ Rayleigh għall-istabbiltà tal-fluss ta’ Taylor-Couette. Huwa fformula wkoll it-teorija taċ-ċirkolazzjoni tal-portanza ajrudinamika. Fl-ottika, Rayleigh ippropona kriterju magħruf sew għar-riżoluzzjoni angolari. Iktar ’il quddiem, id-derivazzjoni tiegħu tal-liġi ta’ Rayleigh-Jeans għar-radjazzjoni klassika tal-korpi suwed kellha rwol importanti fit-twelid tal-mekkanika kwantistika. Il-ktieb akkademiku ta’ Rayleigh The Theory of Sound (It-Teorija tal-Ħoss, 1877) għadu jintuża sa llum mill-akustiċi u mill-inġiniera.
Bijografija
Strutt twieled fit-12 ta’ Novembru 1842 f’Langford Grove f’Maldon, Essex, ir-Renju Unit. Fi tfulitu huwa kien fraġli u kellu problemi tas-saħħa. Huwa attenda l-Kulleġġ ta’ Eton u l-Iskola ta’ Harrow (it-tnejn li huma għal perjodu qasir), qabel ma kompla jistudja fl-Università ta’ Cambridge fl-1861 fejn studja l-matematika fit-Trinity College, Cambridge. Huwa kiseb Baċellerat tal-Arti (Senior Wrangler u l-ewwel Premju Smith) fl-1865, u Master tal-Arti fl-1868. Sussegwentement ġie elett sħab fit-Trinity College. Huwa baqa’ f’din il-kariga sa meta żżewweġ lil Evelyn Balfour, bint James Maitland Balfour, fl-1871. Huwa kellu tliet subien flimkien magħha. Fl-1873, meta miet missieru, John Strutt, it-tieni Baruni Rayleigh, huwa wiret it-titlu ta’ Baruni Rayleigh.
Huwa kien it-tieni Professur Cavendish tal-Fiżika tal-Università ta’ Cambridge (wara James Clerk Maxwell), mill-1879 sal-1884. Huwa ddeskriva t-titjir dinamiku tal-għasafar tal-baħar għall-ewwel darba fl-1883, fil-ġurnal Brittaniku Nature. Mill-1887 sal-1905 huwa kien Professur tal-Filosofija Naturali fl-Istituzzjoni Rjali.
Għall-ħabta tas-sena 1900, Rayleigh żviluppa t-teorija duplex (kombinament ta’ tnejn) tal-lokalizzazzjoni umana tal-ħsejjes bl-użu ta’ żewġ sinjali biawrikolari, id-differenza fil-fażi interawrikolari (IPD) u d-differenza fil-livell interawrikolari (ILD) (abbażi tal-analiżi ta’ ras sferika bl-ebda pinen esterni). It-teorija sserraħ fuq il-fatt li nużaw żewġ sinjali primarji għal-lateralizzazzjoni tal-ħsejjes, filwaqt li nużaw id-differenza fil-fażijiet ta’ komponenti sinusojdi tal-ħsejjes u d-differenza fil-livell jew fl-amplitudni bejn iż-żewġ widnejn.
Fl-1904 ingħata l-Premju Nobel għall-Fiżika “għall-investigazzjonijiet tiegħu dwar id-densitajiet tal-iktar gassijiet importanti u għall-iskoperta tiegħu tal-argon b’rabta mal-istudji tiegħu”.
Matul l-Ewwel Gwerra Dinjija, huwa kien il-President tal-Kumitat Konsultattiv tal-Gvern għall-Ajrunawtika, li kien stabbilit fil-Laboratorju Fiżiku Nazzjonali, u ppresjedut minn Richard Glazebrook.
Fl-1919, Rayleigh kien il-President tas-Soċjetà għar-Riċerka Psikika. Bħala wieħed li kien favur il-ħsieb li s-sempliċità u t-teorija huma parti mill-metodu xjentifiku, Rayleigh argumenta wkoll favur il-prinċipju tas-similitudni.
Rayleigh ġie elett sħab tas-Soċjetà Rjali fit-12 ta’ Ġunju 1873, u kien President tas-Soċjetà Rjali mill-1905 sal-1908. Minn żmien għal żmien huwa pparteċipa fil-House of Lords; madankollu, kien jitkellem biss meta l-politika kienet tipprova tinvolvi ruħha fix-xjenza.
Ħafna mid-dokumenti li kiteb dwar il-lubrifikazzjoni, issa ġew rikonoxxuti bħala kontributi klassiċi bikrin fil-qasam tat-triboloġija. Għal dawn il-kontributi, huwa ssemma bħala wieħed mit-23 “Irġiel tat-Triboloġija” minn Duncan Dowson.
Unuri u premjijiet
Il-krater Rayleigh tal-qamar kif ukoll ta’ Marte ngħataw ismu f’ġieħu. L-asterojde 22740 Rayleigh ingħatat ismu fl-1 ta’ Ġunju 2007. Rayleigh ingħata wkoll:
Lord Rayleigh kien fost ir-riċevituri oriġinali tal-Ordni tal-Mertu (OM) fil-lista tal-1902 tal-Unuri tal-Koronazzjoni ppubblikata fis-26 ta’ Ġunju 1902, u rċieva l-ordni mir-Re Edward VII fil-Palazz ta’ Buckingham fit-8 ta’ Awwissu 1902.
Huwa rċieva d-dottorat Doctor mathematicae (honoris causa) mill-Università Rjali ta’ Frederick fis-6 ta’ Settembru 1902, meta ċċelebraw iċ-ċentenarju tat-twelid tal-matematiku Niels Henrik Abel.
Sir William Ramsay, il-ko-ħaddiem tiegħu fl-investigazzjoni li wasslet għall-iskoperta tal-argon iddeskriva lil Rayleigh bħala “l-aqwa raġel ħaj” hu u jitkellem ma’ Lady Ramsay matul l-aħħar marda tiegħu.
H. M. Hyndman qal dwar Rayleigh li “l-ebda raġel qatt ma wera daqstant li kien ġenju kbir mingħajr hu stess ma jaf”.
Gdańsk
Gdańsk (Lingwa Kaxubjana Gduńsk) hija belt fil-Polonja u tinsab fil-provinċja ta' Pomorskie.
Orycteropodidae
Orycteropodidae hija familja ta' mammiferi (l-orikteropi jew ħnieżer tal-art), fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Eutheria (il-plaċentati), fl-ordni Tubulidentata, b'ħames ġeneri Archaeorycteropus (estint), Leptorycteropus (estint), Myorycteropus (estint), Palaeorycteropus (estint) u Orycteropus, bi speċi waħda biss ħajja.
Orycteropus
Orycteropus huwa ġeneru ta' mammiferi (l-orikteropi jew ħnieżer ta' l-art), fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Eutheria (il-plaċentati), fl-ordni Tubulidentata, fil-familja Orycteropodidae, ma' 4 ġeneri oħra Archaeorycteropus (estint), Leptorycteropus (estint), Myorycteropus (estint), u Palaeorycteropus (estint), b' ħafna speċi estinti u bi speċi waħda biss ħajja (Orikteropu).
(għal aktar informazzjoni ara l-artiklu Orikteropu)
Francesco Totti
Francesco Totti (twieled fis-27 ta' Settembru 1976) huwa eks-plejer tal-futbol Taljan li lagħab bħala midfilder offensiv jew attakkant esklussivament mat-tim ta' Roma.
Lisandro López
Racing Club
Lisandro beda l-karriera tiegħu ma' Racing Club de Avellaneda, fl-ewwel diviżjoni Arġentina. Matul l-edizzjoni tal-2004 tal-Apertura hu kien l-aqwa skorer tal-kampjonat.
Porto
Eventwalment, López ittrasferixxa għal ma' Porto għas-somma ta' €2.5 miljun. Wara l-ewwel staġun fejn minn 26 dehra fil-kampjonat irritorna biss 7 gowls, hu sar pedina importanti għall-klabb Portugiż, fejn skorja diversi gowls importanti, fosthom l-ewwel gowl tiegħu fil-UEFA Champions League kontra Rangers u żewġ gowls fil-partita ġewwa darhom kontra Hamburg fl-istaġun segwenti tal-kompetizzjoni.
Fl-2007–08, Porto ġew inkurunati ċampjins nazzjonali għat-tielet sena konsekuttiva, b'López ikun l-aqwa skorer tal-kampjonat b'24 minn 27 logħba. Il-vena tal-gowls ma wafqitx biss fil-konfini Portugiżi, iżda wkoll fl-Ewropa meta fil-kampanja tal-UEFA Champions League 2008–09, spiċċa wara Lionel Messi, Steven Gerrard u Miroslav Klose fil-lista tal-aqwa skorers b'sitt gowls.
Lyon
Nhar is-7 ta' Lulju, López ingħaqad għal somma ta' €24 miljun ewro mal-klabb Franċiż ta' Lyon. Fit-8 ta' Awwissu 2009, Lisandro skorja l-ewwel gowl tiegħu fl-ewwel dehra tiegħu mal-klabb, meta skorja free-kick fid-90 minuta f'konfront barra minn darhom kontra Le Mans biex kiseb skor finali ta' 2–2. Lopéz skorja wkoll penalty fl-ewwel leg tar-rawnd preliminarju tal-UEFA Champions League kontra Anderlecht, waqt li fil-partita ta' ritorn skorja tripletta fl-ewwel taqsima.
Internazzjonali
Fl-2005, Lisandro ġie msejjaħ mill-kowċ tat-tim nazzjonali Arġentin José Pekerman fejn iddebutta fil-partita kontra l-Messiku tal-10 ta' Marzu 2005, li ntemmet 1–1. Wara li bil-mod il-mod beda jħalli l-marka tiegħu mat-tim ta' Porto, Alfio Basile sejjaħlu għal-logħbiet ta' ħbiberija kontra l-Eġittu, il-Messiku, l-Istati Uniti u l-Belarus. Fit-12 ta' Awwissu 2009, Lisandro skorja l-ewwel gowl tiegħu bil-flokk tal-Albicelestes fir-rebħa ta' 3–2 fuq ir-Russja.
Joseph Calleia
Joseph Calleia (twieled fl-4 ta' Awwissu 1897 – miet fil-31 ta' Ottubru 1975) kien kantant, kompożitur, u attur Malti, li ħadem kemm fi Broadway kif ukoll fil-films Amerikani. Calleia ħadem ma' wħud mill-artisti kbar ta' Hollywood, fosthom John Wayne, William Holden, Errol Flynn, Rita Hayworth, Mae West, Bette Davis, Jane Russell, Mario Lanza, Charlton Heston, Dean Martin u Jerry Lewis, Orson Welles, Tyrone Power, Alan Ladd u Anthony Quinn.
Il-bidu
Bin Pasquale u Elena mwielda Calleja, Joseph Calleia twieled is-Saqqajja, ir-Rabat, Malta, u ngħata l-edukazzjoni tiegħu San Ġiljan u l-Kulleġġ ta' San Alwiġi. Organizza harmonica band li minnha għamel biżżejjed flus biex fl-1914 ħalla Malta meta kien għad kellu 17-il sena, u beda jdur mal-Ewropa jkanta f'kafetteriji u fi swali tal-mużika ta' ħafna bliet kapitali li kienu mifnija mill-gwerra. Iktar tard mar ikanta fi New York u wara ħadem fit-teatru.
Broadway
Għalkemm Calleia ħadem f'iktar minn 50 film, huwa dejjem qal li jippreferi l-palk miċ-ċinema. Kien meqjus bħala "dawl jibbrilla" fi Broadway bejn l-1926 u l-1945, u deher f'ħafna drammi ta' suċċess, fosthom:
Hollywood
Mill-1931, Calleia ffirma kuntratt mal-MGM f'Hollywood, fejn beda karriera b'suċċess fl-industrija tal-films, li fiha deher f'57 film mill-1931 sal-1955, ħafna drabi fil-parti ta' pulizija jew raġel kriminali f'films tal-gangsters u films western.
Għamel id-debutt tiegħu fil-films fl-1935 meta deher f'żewġ B-films: His Woman (1931) u The Girl in the Cab (1933). Mill-ewwel ħalla impressjoni tajba fil-parti ta' raġel kriminali fil-film Public Hero No. 1, u wara Riff Raff (1935) li fih ħadimha ta' womanizer, flimkien ma' Jean Harlow, Spencer Tracy u Mickey Rooney. Fl-1936, Calleia kiteb ix-xeneġġatura għal The Robin Hood of El Dorado. Fl-1943, ħadimha ta' El Sordo f'For Whom The Bell Tolls.
Uħud mill-Films li ħa sehem fihom
Tlieta mill-films li fihom ħa sehem Calleia ma kinux tħallew jidħlu Malta fosthom Full Confession li fih l-attur kellu l-parti ta’ qassis.
Fl-1936, waqt li kien qed jaħdem il-film Tough Guy, Calleia ħareġ bl-idea li jkanta l-kanzunetta folkoristika Maltija Ah lilek tal-Gallarija, l-ewwel diska bil-Malti li qatt instemgħet fuq film ta’ Hollywood. Il-kumpanija għal bidu beżgħet tuża d-diska minħabba d-drittijiet tal-awtur imma Calleia kkonvinċihom li ma kien hemm l-ebda dritt marbut magħha u użawha. Din il-kanzunetta kien ikantaha ma' sħabu r-Rabtin meta kien għadu tifel fil-Buskett.
Premjijiet
Calleia rċieva l-Premju tal-Kritika fl-1938 għall-film dirett minn John Cromwell Algiers.
Irtirar
Calleia rtira fl-1963 u miet Tas-Sliema fl-età ta' 78 sena. Tliet snin qabel ma miet kienu offrewlu l-parti ta' Don Corleone fil-film kbir The Godfather minflok Marlon Brando imma ma aċċettax. Minkejja l-fama tiegħu fl-Amerka u fl-Italja, mewtu ma kinitx aħbar kbira f'Malta. Billi fil-films kien ħadem bosta karattri Sqallin, ir-RAI kienet tat l-aħbar li mietet stilla taċ-ċinema Taljana.
Il-Gvern ta' Malta onorah b'sett ta' żewġ bolol fl-1997, fiċ-ċentenarju minn twelidu. F'Ottubru 2005, fuq inizjattiva taż-żagħżugħ Eman Bonnici, inkixef bust ta' Calleia quddiem id-dar fejn twieled fis-Saqqajja, xogħol l-iskultur Anton Agius. F'Mejju 2009, TVM xandar dokumentarju fuq ħajtu fis-sensiela Bijografiji.
Toni Sant
Toni Sant (imwieled fl-1968) huwa akkademiku Malti u eks preżentatur, produttur u ġurnalist mużikali tar-radju u t-televiżjoni. Huwa Direttur tal-Midja Diġitali u l-Produzzjoni tal-Films fl-Salford University u qabel kien Reader fi Kurazzjoni Diġitali fl-Iskola tal-Arti u Midja Ġdida tal-University of Hull fil-kampus ta' Scarborough, l-Ingilterra.
Karriera fil-qasam tax-xandir
Twieled f'Malta fl-1968. Għal bosta snin, leħnu kien sinonimu max-xandir f'Malta fejn ħejja diversi programmi kemm għar-radju u għat-televixin. Għal xi snin, kien involut ukoll fix-xena mużikali lokali permezz tal-grupp Artwork, fost l-oħrajn, kif ukoll mużika għat-teatru.
Fl-1986 beda karriera fil-qasam tax-xandir. Għall-ewwel ħadem fl-iskema student-ħaddiem mal-Media Education Centre, u aktar tard daħal għal xogħol fiss ma' Xandir Malta f'Gwardamangia. Wara perjodu fl-uffiċju tal-liċenzji tat-televixin u l-ħlasijiet għall-Cable Radio, ingħata l-kariga ta' koordinatur editorjali għar-rivista Il-Ġimgha, li qabel u wara ż-żmien li ħadem fuqha hu, kienet magħrufa bħala Il-Gwida. Fis-snin li ħadem f'Xandir Malta huwa ħadem ukoll bħala producer ta' diversi programmi għar-radju u t-televixin. Fost il-programmi tiegħu minn dak iż-żmien jistgħu jissemmew: Kważi Kull Filgħaxija (1988/89), Mill-Garaxx (TVM - 1989/90), Il-Fil tat-Tiġdid (1989), Mal-20 bid-Daqq (1989/90), Immaġina: John Lennon (Radju Malta - 1990), Blast (TVM - 1990), Tutti Frutti (TVM - 1991), u Il-Festival tal-Kanzunetta Maltija għall-Ewropa (1991).
F'Diċembru 1991, huwa rriżenja minn Xandir Malta u ftit tal-ġimgħat wara aċċetta l-kariga ta' Programme Manager ma' Radio One Live, stazzjon tar-radju b'liċenzja biex ixandar programmi mitkellma aktar milli mużika. Flimkien mal-aħwa Joe u Godfrey Grima, il-propjetarji tal-istazzjon, huwa organizza dak li effettivament kien l-ewwel talk radio kummerċjali f'Malta.
Għalkemm irtira mix-xandir tradizzjonali, riċentament (Awissu 2005) Toni Sant xandar sensiela ta' poddati dwar l-avvenimenti tal-11 ta' Settembru. Aktar tard, f'Novembru tal-istess sena, beda sensiela ta' poddati dwar ix-xena mużikali Maltija.
Edukazzjoni
Toni Sant attenda l-iskola primarja tas-sorijiet Franġiskani "St Elizabeth School" f'Tas-Sliema u l-Kulleġġ Missjunarju ta' San Pawl fir-Rabat, kif ukoll il-Liċeo l-Ġdid fl-Imsida fejn studja l-Malti, l-Ingliż u l-filosofija fil-livell avvanzat tal-GCE/Matrikola.
Wara li abbanduna l-karriera tiegħu bħala xandar professjonali f'Malta, Toni Sant beda jsegwi kors universitarju. Huwa ggradwa fl-1996 b’B.A. (Hons.) fl-istudji teatrali mill-Università ta' Malta u wara kompla l-istudji tiegħu f'New York fejn iggradwa b’M.A. fil-Performance Studies fl-1998, kif ukoll b’Ph.D. fl-istess materja fl-2003. Ir-riċerka għad-dottorat tiegħu kienet dwar l-użu kreattiv tal-internet bħala mezz tax-xandir u l-implikazzjonijiet ekonomiċi-politiċi kontemporanji. Parti mir-riċerka tiegħu ġiet ippubblikata f'TDR: The Journal of Performance Studies.
Matul l-istudji tiegħu f'New York, huwa għażel li jiffoka l-attenzjoni tiegħu fuq l-internet u l-aspetti ta' identità kulturali u forom ta' spettaklu marbuta miegħu.
Tnedija tal-MaltaMedia Online Network
Fl-1998 huwa waqqaf il-MaltaMedia Online Network, kumpanija rreġistrata f'Malta biex tħaddem numru ta' siti b'tagħrif dwar u/jew minn Malta. Matul is-snin, il-MaltaMedia Online Network offriet servizz tal-aħbarijiet,direttorju ta' dak kollu li għandu x'jaqsam ma' Malta, kif ukoll siti oħra dwar il-futbol, il-mużika popolari, u t-temp f'Malta u f’Għawdex.
Amaro Averna
Averna huwa likur prodott f'Caltanissetta, komun ta' Sqallija. Il-kumpanija Averna ġiet akkwistata fl-2014 mill-Grupp Campari.
Storja
lemin|daqsminuri|320x320px|Pakkett rigal mingħand Amaro Averna Fl-1802, Salvador Averna twieled minn familja tan-nar tan-negozjanti tad-drapp. Imrabba f'Caltanissetta, hu kien wieħed mill-aktar membri attivi tal-komunità, ġudikant tal-paċi u benefattur tal-Abbazija ta' Santo Espírito. Hawnhekk, skont tradizzjoni antika mwielda fl-abbaziji Benedettini msaħħa u mifruxa fl-Ewropa permezz tal-monasteri Cistercensi u Cluniacensi, il-patrijiet ipproduċew, bir-riċetta tagħhom, elisir ta' ħxejjex aromatiċi li, minkejja li kienu "amaro", kienu gradevoli u kellhom proprjetajiet toniċi u terapewtiċi. Fl-1859, bħala sinjal ta' rikonoskenza, il-patrijiet iddeċidew li jagħtu lil Salvador ir-riċetta għall-infużjoni u fl-1968 bdiet il-produzzjoni għall-mistednin ta' Casa Averna.
Fl-1958, il-kumpanija Averna ħolqot kumpanija azzjonarja (l-Averna Spa Brothers) u xi sena wara nbena wkoll stabbiliment ġdid.
Karatteristiċi u tidwiq
Huwa ppreżentat b'kulur karamella, b'togħma safra mhux eċċessiva u qawwa alkoħolika ta' 29% alkoħol/volum; ir-riċetta oriġinali kienet tipprevedi qawwa alkoħolika ta' 34% u fis-snin tal-2000, 32%. Il-likur jinxtorob sempliċi jew bis-silġ, bħala xarba diġestiva jew tas-sajf (b'ħafna silġ) jew f'temperatura tal-friġġ.
Apollo (divinità)
Fil-mitoloġija Griega Apollo, magħruf ukoll bħala Deljan (laqam li ġej minn Delos, il-gżira li twieled fuqha), huwa iben Żeus u Leto, it-tifla ta' Titan. Skont il-leġġenda Omerika, Apollo kien alla tal-profezija u ġieli ta d-don tal-profezija lill-mortali li kien iħobb. Waħda minn dawn kienet il-prinċipessa Trojjana Cassandra. L-iktar oraklu importanti tiegħu hu dak ta' Delfi.
Mużiċista prim, Apollo kien ipaxxi lill-allat bid-daqq tal-lira. Kien magħruf ukoll bħala qawwas prim u bħala atleta - l-ewwel wieħed li rebaħ il-Logħob Olimpiku. Oħtu t-tewmija, Artemis, kienet il-gwardjana tax-xebbiet, waqt li hu kien iħares il-ġuvintur. Minbarra dan, jingħad li Apollo kien anke l-alla ta' l-agrikoltura, tal-merħliet, tad-dawl u tal-verità. Ġieli ġie mfixkel ma' Eljos, l-alla tax-xemx, u oħtu ma' Selene, l-alla tal-qamar. Kien hu li għallem lill-mortali l-arti tal-fejqan. Frott is-sbuħija fiżika tiegħu, Apollo ġie rraffigurat fl-arti antika iktar minn kull divintà oħra. L-iktar li tpenġa hu bħala żagħżugħ sabiħ, kważi dejjem bla leħja, u b'lira jew b'qaws f'idejh.
Apollo Apolo
Ġlormu
San Ġlormu (347-430) kien saċerdot Nisrani u wieħed mis-Santi Padri, imsejħin Apoloġisti. Magħruf l-aktar għat-traduzzjoni tal-Bibbja għal-Latin imsejħa il-Vulgata.
Bin Ewsebju, Nisrani konvint, Ġlormu twieled fil-belt żgħira mdawra bis-swar ta' Stridonja, bejn id-Dalmazja u l-Pannonja, forsi ħdejn Ljubljana tal-lum. Meta kellu madwar 29 sena, il-Goti qerdu l-belt ta' Stridonja. Huwa rnexxielu jagħmel kemm ħbieb kif ukoll għedewwa fil-bliet tal-qrib ta' Akwilea u Konkordja. Ħuh Pawlinjanu u oħtu, it-tnejn iżgħar minnu, qabdu bħalu l-ħajja monastika. Missieru Ewsebju kien Nisrani ta' tjieba kbira.
Edukazzjoni
Kien missieru stess missieru li tah l-ewwel edukazzjoni, iżda wara ddependa ħafna mill-benefatturi tiegħu biex kompla javvanza fl-istudji tiegħu. Qrib is-snin 360-367 hu mar Ruma u hemmhekk studja l-grammatika u wara r-retorika. Hu jgħid li s-surmast tiegħu kien Elio Donatu, imma l-kitbiet tiegħu juru li kien midħla sewwa ta' Ċiċerun u ta' Virġilju. F'Ruma wkoll beda jitgħallem il-Grieg, imma mbagħad ipperfezzjona ruħu f'din il-lingwa meta mar fil-Lvant. Fil-fatt hu qatt ma rnexxielu jitgħallem il-letteratura klassika Griega. F'żgħożitu, meta hu kien għadu mhux mgħammed, stinka biex jitgħallem l-elementi bażiċi tal-filosofija, imma qatt ma mexa ħafna 'l quddiem fiha.
Ħajja Monastika
Jingħad li qabel ma tgħammed Ġirolmu għadda xi żmien fin-namur ma' diversi xebbiet, iżda fl-istess żmien kellu xi ħbieb kompatrijotti tiegħu, bħal Bonosu, Rufinu u Eljodoru, li kienu jmorru miegħu kull nhar ta' Ħadd biex iżuru l-oqbra tal-Appostli u tal-martri. Kien f'din l-istess belt ta' Ruma li Ġirolmu tgħammed. Wara dan mar sa Treviri (Treves) fuq il-Moselle, mhux bogħod mill-fruntiera bejn il-Ġermanja u Franza, bil-ħsieb li jsib xortih f'din il-belt imperjali. Bla ma stenna, iżda, sab ruħu f'ambjent li kien iħajjar lil dak li jkun għall-ħajja monastika ta' stil Orjentali, li hawnhekk kienet fl-aqwa tagħha. Hawn ukoll għamel xi żmien jikkopja x-xogħlijiet ta' Ilarju ta' Poitiers.
Qrib is-sena 370 Ġirolmu reġa' lura lejn Stridonja ma' xi ħbieb tiegħu, bħal Bonosu, Rufinu, Evagriju, Eromazju u Eljodoru, u għex magħhom ħajja rtirata taħt id-direzzjoni tal-Isqof Valerjanu ta' Akwilea. Ġirolmu ddeskriva din il-ħajja monastika bħala ħajja tant armonika li kien iħossha daqs li kieku kienet ‘kor tal-henjin'.
Imma din l-‘hena' nbidlet malajr f'ħajja ta' tilwim bejn il-ħbieb, l-aktar minħabba l-lingwaġġ aħrax li kien juża ma' ħbiebu l-istess Ġirolmu li kien għadu qed jesperimenta fl-axxetiżmu nisrani. Imma t-tilwim kellu wkoll l-aspett tajjeb għax Ġirolmu u sieħbu Rufinu qatgħuha li jmorru f'pellegrinaġġ qaddis biex jesperimentaw il-ħajja monastika fl-Orjent. Evagriju, min-naħa tiegħu, qatagħha li jerġa' lura lejn Antijokja pajjiżu. Dan kien fis-sena 373. Ġirolmu x'aktarx li vvjaġġa miegħu u flimkien għaddew mill-Kappadoċja u minn Antijokja.
Ġirolmu qatta' xi żmien fid-deżert ta' Kalcide, fis-Sud ta' Aleppo fis-Sirja. Hemmhekk kien hemm wieħed Lhudi li kien ikkonverta għall-Kristjaniżmu u li beda jgħallmu l-ilsien tiegħu.
Kien hawnhekk li Ġirolmu beda t-tieni novizzjat tiegħu fl-eremitaġġ. Hekk kif bdieh hu sejjaħ lil ħbiebu biex jissieħbu miegħu fid-deżert, imma fil-fatt irnexxielu jdum hemm inqas minn sentejn, jiġifieri mis-sena 375 sas-sena 377. Dan kollu minħabba l-fatt li l-kultura Rumana ta' Ġirolmu kienet għal kollox differenti minn dik tal-eremiti Griegi Orjentali. Minħabba f'hekk qamu ħafna kontroversji bejn Ġirolmu u l-eremiti tal-post. Ġirolmu tant kien ċert mill-fidi Rumana tiegħu li lanqas biss kien jiġih f'rasu li jipprova jifhem il-fidi ortodossa tagħhom.
Saċerdot
F'dan iż-żmien Antijokja kienet tbaqbaq bix-xiżma. Evagriju, wieħed mill-ħbieb ta' Ġirolmu, ingħaqad mal-grupp li kien tbiegħed mit-tagħlim tal-Konċilju ta' Niċea. Kien f'dan l-ambjent, u wara l-esperjenza tal-eremitaġġ ta' Kalcide, li Ġirolmu aċċetta li jkun ordnat saċerdot mill-Isqof Pawlinu li ma kellux komunità lil min jaqdi minħabba li kien qed imexxi grupp żgħir ultraniċen (jiġiferi li kien tbiegħed mit-tagħlim ta' Niċea).
L-esperjenza tad-deżert serviet ta' ħafna ġid għal Ġirolmu. Min-naħa hu ħa ċerta spiritwalita', u mill-oħra tħarreġ fil-Grieg u fil-Lhudi, żewġ lingwi li kellhom jgħinuh ħafna iżjed 'il quddiem. Fl-istess żmien Rufinu mar u baqa' l-Eġittu, filwaqt li Bonosu mar jgħix bħala eremita fil-gżira ta' Illirja.
Fiż-żmien li għadda fid-deżert ta' Kalċide, Ġirolmu kellu ‘viżjoni' li fiha hu deher quddiem it-tribunal ta' Kristu u kien akkużat li baqa' iktar Ċiċeronjan milli Nisrani. Hu nstab ħati ta' din l-akkuża u kien imsawwat ħafna drabi bil-frosta. Hu semma din il-ġrajja liż-żagħżugħa Ewstokjo fl-Ittra 22, 30 bil-ħsieb li jħajjarha tiddedika ruħha għall-istudju tal-Bibbja. Minkejja din il-kriżi psikoloġika li għadda minnha, Ġirolmu baqa' xorta waħda jdaħħal fil-kitba u fid-diskorsi tiegħu siltiet mill-awturi klassiċi pagani. Iktar tard hu kellu kontroversja ma' Rufinu, u dan semmielu l-frugħa tal-‘viżjoni'.
Il-Knisja ta' Antijokja f'dak iż-żmien kienet maqsuma f'żewġ partiti, imma l-eseġeżi baqgħet tiżviluppa bla tbatija fiż-żewġ fergħat. L-Isqof Melezju kellu koadjutur jismu Dijodoru li wara sar Isqof ta' Tarsu. Dan waqqaf l-iskola Antijokena imma, minħabba li kien membru tal-partit oppost, Ġirolmu tah il-ġenb. Minflok Ġirolmu kien imur għal-lezzjonijiet tal-eseġeżi għand wieħed jismu Apollinar ta' Laodiċea, ħabib kbir tal-Isqof Pawlinu, li d-duttrina tiegħu dwar l-Inkarnazzjoni ġa kienet qed issir suspettuża imma kien għadu ma qatax għal kollox l-irbit mal-Knisja Kattolika.
Segretarju tal-Papa
Qrib is-sena 380 l-Isqof Pawlinu mar Kostantinopli għand l-Imperatur il-ġdid Teodosju biex dan jagħraf l-awtorita' tiegħu bħala isqof. L-Isqof Melezju kien qed jixjieħ, imma ma rriżenjax. Imbagħad ġara li Pawlinu, flimkien mal-protettur tiegħu Epifanju ta' Ċipru u s-segretarju tiegħu Ġirolmu, mar Ruma sabiex jitlob l-għajnuna tal-Papa Damasu (366-383). Meta waslu Ruma l-Papa, li kien qrib it-tmenin sena ried il-paċi, u għalhekk ħatar lil Ġirolmu bħala s-segretarju tiegħu.
Waqt li kien Ruma Ġirolmu wessa' l-appostolat tiegħu hekk li daħal fis-salotti tal-aristokrazija femminili, fid-dar tar-romol Marcella u Pawla, omm ix-xbejba Ewstokjo. Hawnhekk ukoll Ġirolmu sab rabbi li beda jgħallmu Lhudi aktar avvanzat u tah ukoll ħafna kotba fuqiex jistudja. B'hekk Ġirolmu seta' jsaħħaħ il-gruppi bibliċi tiegħu u jgħallem il-Lhudi bażiku lil dawn in-nisa benefatturi tiegħu. Fl-istess żmien fil-Belt Eterna kien hemm propaganda qawwija ta' ħajja axxetika minn gruppi opposti li kienu dejjem lesti biex jikkritikaw u jniggżu lil xulxin. Hekk nibtu ħafna disputi brillanti bejn mexxejja ta' gruppi opposti, ittri devoti li juru livell għoli fl-istudju bibliku u axxetiku, u kitbiet satiriċi minn diversi membri tal-kleru. Ġirolmu kien imdaħħal f'dan kollu u sab ruħu f'karriera eċċezzjonali. Minħabba dan hu daħħal f'rasu li wara l-Papa Damasu I bilfors kien se jkun hu s-suċċessur tiegħu.
Fil-fatt f'Diċembru tas-sena 384 kien hemm l-elezzjoni tal-Papa l-ġdid u ntgħażel il-Papa Siriċju (384-399). Ġirolmu ried l-art tibilgħu. Meta sab ruħu mdawwar minn nies li kienu kontra tiegħu, fis-sajf tas-sena 385 hu farfar it-trab minn mas-sandli tiegħu kontra l-belt li kienet tant ostili għalih u kontra ‘s-senat tal-Fariżej' li kellu l-kuraġġ jikkalunjawh minħabba l-ħbiberija li kellu mal-aristokrazija femminili ta' Ruma.
Jitlaq minn Ruma
Ftit wara li Ġirolmu telaq minn Ruma, telqu wkoll Pawla u bintha Ewstokjo li mbagħad laħquh f'Reggio Calabria. Minn hemm marru flimkien sa Ċipru fejn qagħdu għand Epifanju ta' Salamina li kien ħabib tagħhom. Wara marru Antijokja u qagħdu għand Evagriju, ħabib antik ta' Ġirolmu. Aktar tard telqu lejn l-Eġittu fejn il-matruna Pawla tat xi flus lir-reliġjużi ta' hemm wara li ħallewha ‘dduq il-ġenna tal-eremiti' Eġizzjani. Fl-istess okkażjoni Ġirolmu ġie f'kuntatt mal-injożi Oriġenista jew l-għarfien tal-misteri spiritwali li kellu Didimu l-Għami taħt l-influwenza tat-tagħlim ta' Oriġene.
Ħajja Monastika f'Betlehem
Fis-sajf tas-sena 386 twaqqfet komunità axxetika għall-irġiel u oħra għan-nisa f'Betlehem taħt id-direzzjoni spiritwali ta' Ġirolmu. Huma kienu 'l bogħod kemm mill-istorbju tal-belt ta' Ġerusalemm u kemm mill-Għolja taż-Żebbuġ fejn kien hemm il-komunita' axxetika ta' Rufinu u dik tan-nisa li magħhom kienet tgħix il-benefattriċi tiegħu Melanja. Jidher li Ġirolmu fittex li fil-komunitajiet tiegħu tal-irġiel u tan-nisa jkun hemm l-ispiritwalita' ta' Oriġene. Il-monasterju tan-nisa baqa' jitmexxa tista' tgħid għal kollox bil-mentalita' Rumana. Fil-fatt il-monasteru kien maqsum fi tliet klassijiet ta' reliġjużi, skont il-klassi soċjali li minnha kienu ġejjin il-membri femminili. Barra minn dan kellhom foresterija biex iżommu hemm il-pellegrini u l-mistednin tagħhom. Ftit 'il bogħod mill-monasterju ta' Ġirolmu kien hemm il-biblioteka eċċezzjonali ta' Ċesarija, li kienet twaqqfet minn Oriġene u wara miżjuda b'ħafna manuskritti oħra minn Ewsebju.
Fil-komunità ta' Ġirolmu f'Betlehem kien hemm ħafna attività letterarja. Kien hemm traduzzjonijiet tal-kotba tal-Bibbja, adattamenti ta' studji eseġetiċi, kif ukoll il-kitba ta' rumanzi dwar il-ħajjiet ta' xi qaddisin li kienu jgħixu fil-monasteru. Fl-istudji t-Testment il-Qadim kien jingħata aktar importanza mit-Testment il-Ġdid, u l-Lhudi aktar mill-Grieg. Fil-bidu kienet tingħata ħafna importanza lill-istorja tal-Knisja, imma wara ftit din tista' tgħid li serviet biss għall-kitba tal-opra ta' Ġirolmu L-Irġiel Magħrufa. Kien jiġu wkoll diskussi suġġetti ta' attwalità, l-iktar taħt forma ta' polemika.
Fis-sena 393 wieħed jismu Atarbju beda jdur il-monasterji u jitlob lir-reliġjużi li jiffirmaw dikjarazzjoni kontra Oriġene li kien ilu mejjet mis-sena 253. Ġirolmu qabad u ffirma, imma Rufinu ma ffirmax. Imbagħad fil-festa tad-Dedikazzjoni tal-Qabar Imqaddes, f'Settembru tas-sena 393, Epifanju ta' Salamina għamel serje ta' omeliji u fl-aħħar, fir-rebbiegħa tas-sena 394, ordna lil Pawlinjanu, ħu Ġirolmu, biex jiddisprezza d-drittijiet tal-isqof tal-post. Ftit wara ġiet l-iskomunika ta' Ġirolmu. Fl-Għid tas-sena 397, wara li kien għamel penitenza u ta l-paċi lil Rufinu, Ġirolmu kien rikonċiljat mal-Knisja.
Il-Vulgata
żgur li isem San Ġlormu jibqa' marbut mat-traduzzjoni tiegħu tal-Bibbja u l-istudju tagħha. Ħbiebu nkoraġġewh biex jagħmel traduzzjoni mill-oriġinal tal-Iskrittura kollha, ħidma kbira li swietlu tlieta u għoxrin sena minn ħajtu u li diversi drabi kien se jaqta' qalbu minnha, iżda t-tenaċità tiegħu ta' studjuż għenitu biex iwassalha sa tmiem, xi ħaġa li ġrat ukoll lill-Professur Pietru Pawl Saydon li elf u ħames mitt sena wara daħal waħdu għall-istess biċċa xogħol meta qaleb l-Iskrittura mill-oriġinal għall-Malti. Fis-seklu sittax, il-Konċilju ta' Trentu iddikjara l-Vulgata ta' Ġlormu bħala t-test Latin awtentiku tal-Knisja Kattolika.
Fis-sena 397 Santu Wistin kiteb ittra lil Ġirolmu u fiha faħħar it-traduzzjoni u l-eseġeżi tiegħu, ukoll jekk għamel hekk b'xi riserva. Ġirolmu ma fehemx mill-ewwel x'importanza kellu dan l-isqof żagħżugħ. Wistin reġa' kitiblu fis-sena 402 u Ġirolmu wieġeb bl-aħrax għal dak li seta' jara bħala kritika għax-xogħol tiegħu. Wistin kien umli u ssaporta l-kliem aħrax ta' Ġirolmu. Imma sa fl-aħħar huma għaqqdu l-forzi tagħhom kontra Pelaġju li kien l-għadu komuni tagħhom.
Fis-sena 399 miet il-Papa Siriċju u laħaq warajh Anastasju I (399-401) li wera ruħu favur Ġirolmu u mill-ġdid laqgħu tajjeb. Ħames snin wara mietet Santa Pawla; Ġirolmu ħassha wisq it-telfa tagħha. Imbagħad fl-24 ta' Awissu tas-sena 410 waqgħet Ruma. Pelaġju ħalla l-Afrika u mar Ġerusalemm. Fis-sena 414 Ġirolmu tkellem kontra tiegħu u minħabba f'hekk grupp ta' terroristi Pelaġjani sentejn wara ħarqulu l-monasteri tiegħu. Fis-sena 417 il-Konċilju ta' Antijokja keċċa lil Pelaġju mill-Palestina.
San Ġirolmu li hu ġustament Duttur tal-Knisja speċjalment għal dik li hi xjenza Biblika. Hu għamel użu tajjeb fil-kitba tiegħu kemm mill-ilsien Lhudi u kemm mill-Grieg li hu tgħallem sewwa, u għalhekk seta' jkollu kuntatt mal-kotba tal-Knisja Griega u mat-testi oriġinali tal-Iskrittura; dan hu vantaġġ għall-Knisja Latina. Iżda baqa' tista' tgħid għomru kollu traduttur u mhux kittieb ta' xogħlijiet oriġinali. Għalhekk hu ftit batut għal dak li hu indipendenza tal-ħsieb. L-influwenza tiegħu fuq l-iżvilupp tat-teoloġiji ma kinitx kbira għax ma kienx ħassieb oriġinali bħal Santu Wistin u San Tumas t'Aquino. Iżda ddefenda t-Tradizzjoni b'għerf kbir u kien difensur tal-awtorità tal-Knisja u tal-maġisteru. Il-personalità tiegħu kienet verament tidher fil-kitbiet tiegħu u fl-istil qawwi tiegħu u kien surmast għall-proża nisranija futura.
San Ġirolmu miet qrib Betlhem fit-30 ta' Settembru tas-sena 419.
San Ġlormu fl-Arti
Fl-arti, San Ġlormu ħafna drabi huwa rappreżentat bħala wieħed mill-erba' Dutturi Latini tal-Knisja flimkien ma' Santu Wistin, Sant'Ambroġju u San Girgor il-Kbir. Billi għal xi żmien kien Segretarju tal-Papa, jiġi raffigurat anakronistikament bl-ilbies ta' kardinal. Anke meta jitpinġa bħala eremit nofsu mneżża', bis-salib, kranju u Bibbja, ma jonqosx il-kappell aħmar tal-kardinali jew xi sinjal ieħor kardinalizju. Spiss jiġi raffigurat ma' ljun, ħabba storja medjevali li tgħid li neħħa xewka minn sieq ta' ljun - Skont il-leġġenda, darba waqt li kien qed jgħallem daħallu ljun fil-klassi. Id-dixxipli kollha għosfru, iżda Ġlormu neħħielu xewka minn siequ u nfaxxahielu, u bħala ringrazzjament l-iljun baqa' miegħu ghal dejjem.- u ġieli ma' kokka simbolu tal-għerf u l-istudju. L-istrumenti tal-kitba u t-tromba tal-ġudizzju finali huma wkoll parti mill-ikonografija tiegħu.
San Ġlormu tal-Caravaggio
San Ġlormu li tinsab fl-Oratorju tal-Kon-Katidral ta' San Ġwann, il-Belt Valletta hija pittura tat-Taljan Michelangelo Merisi da Caravaggio u saret fl-1607 jew 1608. Pittura oħra ta' San Ġlormu tal-Caravaggio hija dik li hemm fil-Galleria Borghese f'Ruma li saret sena jew sentejn qabel dik ta' Malta.
Fl-aħħar jum tas-sena 1984 din il-pittura nsterqet mill-Kon-Katidral billi tqattgħet b'mus. Biex ħarġuha, il-ħallelin irrumblawha u għamlu ħsara lill-kulur. Patri Marius Zerafa, li kienet Kuratur tal-Mużewijiet, ħadem qatigħ biex tinstab. Huwa ppubblika ktieb, Caravaggio Diaries, dwar is-serqa, it-tfittxija u s-sejba. Jeżistu 'voice recordings' tal-ħallelin jheddu lill-istess Zerafa illi l-pittura qed tiġi mbiċċra jekk ma tingħatax is-somma mitluba, fejn anke kienu jibagħtulu biċċiet tal-canvas imqatta'. Il-pittura kienet ħarġet minn Malta illegalment biex tiġi rkantata imma wara diversi attentivi li fallew, reġgħet daħlet fil-gżira.
Sala taċ-Ċentenarju
Bħala binja ikonika bikrija tal-arkitettura tal-konkos imsaħħaħ, il-binja saret wieħed mill-Monumenti Storiċi (Pomnik historii) nazzjonali uffiċjali tal-Polonja fl-20 ta’ April 2005, flimkien mal-Padiljun tal-Erba’ Koppli, il-Pergola, u l-Iglica, u l-kumpless jiġi ġestit mill-Bord tal-Wirt Nazzjonali tal-Polonja. Is-sala tniżżlet fil-lista tas-Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2006.
Storja
Fil-belt kapitali tas-Silesja, Breslau, fl-10 ta’ Marzu 1813, ir-Re Frederick William III tal-Prussja appella lill-poplu tal-Prussja u tal-Ġermanja fil-proklamazzjoni An Mein Volk (“Lill-Poplu Tiegħi”) biex jirribella kontra l-okkupazzjoni ta’ Napuljun. F’din il-proklamazzjoni, ir-Re Frederick William III ħoloq ukoll il-premju tas-Salib tal-Ħadid, li iktar ’il quddiem sar l-iktar unur u simbolu militari Ġermaniż famuż. F’Ottubru ta’ dik is-sena, fil-Battalja ta’ Leipzig, Napuljun tilef. xellug|daqsminuri|364x364px|Is-Sala taċ-Ċentenarju minn wara Il-ftuħ tas-sala kien parti miċ-ċelebrazzjoni biex jitfakkar għeluq il-mitt anniversarju tal-battalja, u għalhekk ingħata l-isem Sala taċ-Ċentenarju. L-awtoritajiet muniċipali ta’ Breslau baqgħu jistennew il-finanzjament statali jasal, iżda fl-aħħar mill-aħħar kellhom iġarrbu l-ispejjeż enormi huma stess. Il-pajsaġġ u l-binjiet madwar is-sala ġew stabbiliti minn Hans Poelzig u nfetħu fl-20 ta’ Mejju 1913, quddiem il-preżenza tal-Prinċep Ereditarju William ta’ Hohenzollern. It-territorju mad-dawra tas-sala jinkludu għadira enormi bil-funtani, pergola kbira tal-konkos f’għamla ta’ nofs elissi. Iktar lil hinn, lejn it-Tramuntana, inħoloq ġnien Ġappuniż. L-awtur Silesjan Gerhart Hauptmann kien ħejja spettaklu speċjali għall-okkażjoni msejjaħ Festspiel in deutschen Reimen, madankollu l-mise-en-scène ta’ Max Reinhardt ġiet sospiża mill-għaqdiet konservattivi nazzjonali minħabba t-tendenzi antimilitaristiċi.
Wara l-avvenimenti ta’ tfakkir taċ-ċentenarju, il-binja serviet bħala binja rikreattiva b’diversi skopijiet, li kienet tinsab fl-Ispazji tal-Wirjiet, li qabel kienu jintużaw għat-tiġrijiet taż-żwiemel. Il-binja ħelsitha mid-devastazzjoni ta’ Wrocław fit-Tieni Gwerra Dinjija (l-Assedju ta’ Breslau). Wara l-gwerra, meta l-belt (flimkien mal-biċċa l-kbira tas-Silesja storika) kienet saret parti mir-Repubblika tal-Polonja skont il-Ftehim ta’ Potsdam tal-1945, is-sala ngħatat l-isem ta’ Hala Ludowa (“Sala tal-Poplu”) mill-awtoritajiet Komunisti. Fl-1948, quddiem is-sala tqiegħdet skultura tal-metall twila 106 metri qisha labbra msejħa Iglica. Is-sala ġiet rinnovata b’mod estensiv fl-1997 u fl-2010. Reċentement, it-traduzzjoni bil-Pollakk tal-isem oriġinali bil-Ġermaniż, Hala Stulecia, saret uffiċjali.
Is-Sala taċ-Ċentenarju ospitat il-Kampjonat Ewropew tal-Basketball “EuroBasket” tal-1963 u grupp tar-rawnd preliminari tal-istess kampjonat tal-2009.
Arkitettura
daqsminuri|340x340px|Is-sala minn ġewwa Is-saqaf f’għamla ta’ koppla tas-sala, immudellat abbażi tal-Festhalle Frankfurt, inbena bil-konkos imsaħħaħ, b’dijametru intern ta’ 69 metru u għoli ta’ 42 metru. Meta nbena kien l-ikbar binja ta’ dik ix-xorta. L-għamla ta’ kwadrifolju simetriku bi spazju ċentrali ċirkolari kbir tesa’ 7,000 ruħ. Is-saqaf f’għamla ta’ koppla stess huwa għoli 23 metru u huwa magħmul mill-azzar u mill-ħġieġ. Il-Jahrhunderthalle saret referenza ewlenija għall-iżvilupp tal-istrutturi tal-konkos imsaħħaħ fis-seklu 20.
Fiċ-ċentru tal-istruttura hemm koppla superjuri b’lanterna. Meta wieħed iħares minn ġewwa, hemm mudell viżibbli ċar tas-Salib tal-Ħadid fis-saqaf f’għamla ta’ koppla; għalhekk, iċ-ċentru tal-istruttura kien ġie moħbi matul il-perjodu tal-Komuniżmu fil-Polonja.
Sit ta’ Wirt Dinji
xellug|daqsminuri|281x281px|Iċ-ċentru tas-saqaf f’għamla ta’ koppla minn ġewwa Is-Sala taċ-Ċentenarju ġiet iddeżinjata bħala Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2006. Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) “Rappreżentazzjoni ta’ kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”, ladarba s-sala hija eżempju kreattiv u innovattiv fl-iżvilupp tat-teknoloġija tal-kostruzzjoni fi strutturi kbar tal-konkos imsaħħaħ; il-kriterju (ii) “Wirja ta’ skambju importanti ta’ valuri umani, tul perjodu ta’ żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ”, ladarba s-sala hija xogħol pijunier tal-inġinerija u tal-arkitettura moderna, li turi interskambju importanti ta’ influwenzi fil-bidu tas-seklu 20, li mbagħad saret referenza ewlenija fl-iżvilupp iktar ’il quddiem tal-istrutturi tal-konkos imsaħħaħ; u l-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”, ladarba s-sala hija eżempju straordinarju ta’ arkitettura rikreattiva moderna b’varjetà ta’ użi.
Aċċess
Is-sala tinsab fil-Lvant taċ-ċentru tal-belt ta’ Wrocław, iżda l-aċċess għaliha jiġi ffaċilitat bit-tramm jew bil-karozza tal-linja.
Is-sala għandha Ċentru għall-Viżitaturi li tkun miftuħa mill-Ħamis sal-Ħadd bejn l-10:00 u s-18:00 għal miżata żgħira tad-dħul.
Il-binja u l-madwar jżuruhom spiss it-turisti u n-nies tal-post. Ħdejha hemm attrazzjonijiet turistiċi popolari oħra, bħaż-Żu ta’ Wrocław, il-Ġnien Ġappuniż, u l-Pergola bil-Funtana Multimedjali.
Mitoloġija Griega
Il-mitoloġija Griega hija ġabra ta' ħrejjef tradizzjonali rrakkontati mill-Griegi l-antiki. Jittrattaw l-impriżi u l-azzjonijiet erojċi tal-allat, nisa u rġiel, tal-eroj u l-erojini, u r-relazzjonijiet tagħhom mal-mortali komuni.
L-għajn li minnha nixxiet
L-għejun diretti li minnhom il-miti Griegi xorbu huma koktejl ta' testi miktuba, skultura u s-sengħa tal-fuħħar b'ħafna tiżjin. L-istejjer kienu jiċċirkolaw minn fomm għal fomm. L-Ilijade u l-Odissea, il-poemi epiċi li huma ġeneralment meqjusa xogħol ta' Omeru (għall-ħabta tas-seklu tmienja jew sebgħa q.K.), jistgħu jiġu identifikati bħala l-ġenesi tal-kisbiet li kellha tagħmel il-letteratura Griega mal-milja taż-żmien, anke jekk dawn, bla dubju ta' xejn, feġġew minn tradizzjoni ta' poeżiji minsuġa oralment.
Nunzjatura Appostolika
thumb|right|150px|Il-bini tan-Nunzjatura Appostolika fi [[Praga]] In-Nunzjatura Appostolika hija l-ogħla awtortità diplomatika mibgħuta mis-Santa Sede, u hi ekwivalenti għal ambaxxata.
Missjoni u ħidma
Il-kap tan-Nunzjatura Appostolika hu msejjaħ Nunzju Appostoliku. Dan hu titlu kemm diplomatiku kif ukoll ekkleżjastiku, li ġej mil-Latin "nuntius", li tfisser "messaġġier". Għalhekk, in-Nunzju Papali (jew b'mod uffiċjali, in-Nunzju Appostoliku) hu r-rappreżentant tas-Santa Sede għall-pajjiż fejn jiġi mibgħut, fejn igawdi mid-drittijiet kollha ta' ambaxxatur, kif ukoll mit-titlu ta' Arċisqof titulari.
Barra minn hekk, in-Nunzju jservi ta' għaqda bejn is-Santa Sede u d-djoċesi tal-post. Barra minn hekk, jagħmel xogħol ta' superviżjoni fuq l-episkopat djoċesan, li normalment jinġabar f'konferenza episkopali, ppreseduta mill-ogħla (arċ)isqof tan-nazzjon.
Wikispeċi
thumb|Wikispecies Il-Wikispecies huwa proġett tal-Fondazzjoni Wikimedia li hu bbażat fuq wiki. L-għan ta' dan il-proġett huwa li joħloq lista b'xejn ta' kull speċi. Hu ndirizzat għax-xjentisti, aktar milli għall-pubbliku ġenerali. Il-proġett beda f'Awwissu ta' l-2004, wara proposta ta' Benedikt Mandl u bijoloġisti minn madwar id-dinja kienu mistednin biex jikkontribwixxu.
Beemster
Beemster (pronunzja bl-Olandiż: [ˈbeːmstər]) hija muniċipalità fin-Netherlands, fil-provinċja tat-Tramuntana tal-Olanda. Beemster hija l-ewwel hekk imsejjaħ polder (art irkuprata) fin-Netherlands li ġie rkuprat minn lag. L-ilma ġie estratt mil-lag permezz ta' mtieħen tar-riħ. Il-Polder ta' Beemster tnixxef matul il-perjodu mill-1609 sal-1612. Ippreserva għalkollox il-pajsaġġ ordnat sew tiegħu magħmul minn għelieqi, toroq, kanali, digi u insedjamenti, organizzati f'konformità mal-prinċipji klassiċi u Rinaxximentali tal-ippjanar. Grilja ta' kanali ġiet ippjanata b'mod parallel ma' grilja ta' toroq. Il-grilji huma kontrobbilanċjati: il-kanali l-kbar tal-ilma jinsab madwar kilometru 'l barra mit-toroq il-kbar.
Distretti
Il-muniċipalità ta' Beemster tikkonsisti mill-erba' distretti li ġejjin: