cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
Il-verbi irregolari huma dawk li ma jimxux għal kollox mal-konjugazzjoni tal-verbi l-oħra sħabhom. Dawn huma: ġie, kiel, ra, ħa, idda, emmen, mar, iżża, ta, qal, jaf, kellu, waqaf, jisem.
Tlacotalpan
Attrazzjonijiet
Dar oħra li ġiet ikkonvertita f'attrazzjoni hi l-"Mini-Żu". L-istruttura u l-kollezzjoni kienu ta' Pío Barrán. Fiha hemm kollezzjoni ta' oġġetti u ta' annimali, speċjalment mill-ġbid tal-films li Barrán kien jikkollezzjona matul ħajtu kollha, inkluż kollezzjoni notevoli marbuta ma' Agustín Lara. L-iżjed aspett mhux tas-soltu tas-sit hu l-kollezzjoni ta' annimali eżotiċi, u wħud minnhom jgħixu liberi f'din il-proprjetà. Il-kollezzjoni tinkludi kukkudrilli, fkieren tal-ilma, pellikani u għasafar tal-priża.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(1) ta Imperfett: nagħti, tagħti, jagħti, tagħti, nagħtu, tagħtu, jagħtu. Perfett: tajt, tajt, ta, tat, tajna, tajtu, taw. Imperattiv: agħti, agħtu. ''Partiċipju Passat: mogħti, mogħtija, mogħtijin.
Tlacotalpan
Attrazzjonijiet
Il-Jardín del Arte Tlacotalpeño (il-Ġnien tal-Arti ta' Tlacotalpan) jesponi u jbigħ opri tal-arti ta' artisti tar-reġjun. Il-ġnien jinsab fin-Nofsinhar tal-pjazza prinċipali.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
Is-7 forma: Imperfett: ningħata, tingħata, jingħata, tingħata, ningħataw, tingħataw, jingħataw Perfett: ingħatajt, ingħatajt, ingħata, ingħatat, ingħatajna, ingħatajtu, ingħataw.
Tlacotalpan
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|Il-plakka tal-UNESCO fil-pjazza prinċipali Iż-Żona tal-Monumenti Storiċi ta' Tlacotalpan ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1998.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(2) ħa Imperfett: nieħu, tieħu, jieħu, tieħu, nieħdu, tieħdu, jieħdu. Perfett: ħadt, ħadt, ħa, ħadet, ħadna, ħadtu, ħadu. Imperattiv: ħu, ħudu. ''Partiċipju Passat: meħud, meħuda, meħudin
Tlacotalpan
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(3) ra Imperfett: nara, tara, jara, tara, jaraw, taraw, jaraw. Perfett: rajt, rajt, ra, rat, rajna, rajtu, raw. Imperattiv: ara, araw. ''Partiċipju Passat: (perifrastiku) milmuħ, milmuħa, milmuħin p.p. ta' lemaħ
Tlacotalpan
Festa
Fil-kalendarju intensiv tal-festi tal-Messiku, iċ-ċelebrazzjoni tal-Virgen de la Candelaria f'Tlacotalpan, Veracruz, hija famuża ħafna. Mill-31 ta' Jannar sat-2 ta' Frar ta' kull sena, eluf ta' nies jiffullaw fit-toroq ta' Tlacotalpan. Matul il-festa, il-biċċa l-kbira taċ-ċittadini ta' Tlacotalpan jiftħu d-djar tagħhom biex jilqgħu l-eluf ta' viżitaturi. Matul il-jiem tal-festa, issir il-Laqgħa Nazzjonali tal-jaraneros u tal-versadores fi Plaza Doña Martha ġeneralment filgħaxija.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(4) qal Imperfett: ngħid, tgħid, jgħid, tgħid, ngħidu, tgħidu, jgħidu. Perfett: għedt, għedt, qal, qalet, għedna, għedtu, qalu. Imperattiv: għid, għidu. Partiċipju Passat: ????
Tlacotalpan
Ġeografija u ambjent
daqsminuri|Dar fi Tlacotalpan li turi l-livell tal-għargħar tal-2010 Tlacotalpan jinsab fiċ-ċentru tal-istat Messikan tal-Lvant ta' Veracruz, madwar 90 kilometru mill-port ta' Veracruz u 203 kilometri fix-Xlokk tal-belt kapitali statali, Xalapa. Jagħmel parti mir-reġjun ta' Sotavento tal-istat.
Risco Caído
daqsminuri|293x293px|Roque Bentayga. Risco Caído huwa formazzjoni ġeoloġika u sit arkeoloġiku fuq il-gżira ta' Gran Canaria, Spanja. Is-sit jinkludi abitazzjonijiet preistoriċi fl-għerien, tempji u fosos fejn kien jinħażen il-qamħ li ġew attribwiti lill-kultura pre-Ispanika tal-Gżejjer Kanarji. Is-sit jitqies ukoll li ntuża bħala osservatorju astronomiku minn nies Aboriġini. F'Lulju 2019, is-sit ta' Risco Caído tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Ġie rikonoxxut ukoll mill-UNESCO bħala Pajsaġġ Kulturali. Huwa l-ewwel Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO tal-gżira ta' Gran Canaria u tal-provinċja ta' Las Palmas u r-raba' tal-Gżejjer Kanarji.
Tlacotalpan
Ġeografija u ambjent
It-territorju huwa ddefinit mix-xmara Papaloapan, flimkien max-xmajjar San Juan u Tuxpan li huma tributarji tagħha. Ix-xmara Papaloapan hija navigabbli, iżda ma tantx hemm servizzi jew sinjalar għat-traffiku tad-dgħajjes.
Risco Caído
Deskrizzjoni
Risco Caído, li jinsab f'żona muntanjuża kbira fiċ-ċentru ta' Gran Canaria, jinkludi rdumijiet, ħniedaq u formazzjonijiet vulkaniċi f'pajsaġġ b'bijodiversità rikka. Il-pajsaġġ jinkludi għadd kbir ta' abitazzjonijiet trogloditiċi, fosos tal-ħżin tal-qamħ u ċisterni li huma evidenza tal-preżenza ta' kultura pre-Ispanika fuq il-gżira, li evolviet f'iżolament mill-wasla tal-Berberi tat-Tramuntana tal-Afrika, fi żmien il-qedem, sal-ewwel insedjaturi Spanjoli fis-seklu 15. Il-kumpless trogloditiku jinkludi wkoll ħofor li kienu jintużaw f'xi riti ta' qima u żewġ tempji sagri jew almogarenes, magħrufa bħala Risco Caído u Roque Bentayga, fejn kienu jsiru ċerimonji staġonali. Huwa maħsub li dawn it-tempji huma marbuta mal-qima possibbli tal-istilel u tad-Dinja Materna.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(5) ġie Imperfett: niġi, tiġi, jiġi, tiġi, jiġu, tiġu, jiġu. Perfett: ġejt, ġejt, ġie, ġiet. ġejna, ġejtu, ġew. Imperattiv: ejja, ejjew. Partiċipju Passat: Partiċipju Attiv: ġej, ġejja, ġejjin
Tlacotalpan
Ġeografija u ambjent
Ir-raħal għandu klima semitropikali, b'temperatura annwali medja ta' 25.1 °C. Ikun hemm żewġ staġuni distinti. Minn Ottubru sa April, it-temp ikun iddominat mill-kurrenti tal-arja kiesħa mit-Tramuntana, magħrufa bħala "nortes". Dawn il-kurrenti jistgħu jikkawżaw irwiefen qawwija u trombi tal-arja. Matul il-kumplament tas-sena, it-temp ikun iddominat mill-Kurrent Atlantiku (Corriente Atlántica), li jġib miegħu rjieħ sħan u umdużi mix-Xlokk tal-Messiku, li jikkawżaw il-biċċa l-kbira tax-xita annwali. Settembru jkun l-iktar xahar bil-maltempati u ż-żona tkun affettwata wkoll regolarment mill-uragani. Dawn jistgħu jikkawżaw għargħar kbir bħal fil-każ tal-Uragan Roxanne fl-1995, l-Uragani Dean u Felix fl-1997, l-Uragan Karl fl-2010 u l-Uragan Ernesto fl-2012.
Risco Caído
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(6) mar Imperfett: immur, tmur, jmur, tmur, immorru, tmorru, immoru. Perfett: mort, mort, mar, marret, morna, mortu, marru. Imperattiv: mur, morru. Partiċipju Passat:
Tlacotalpan
Ġeografija u ambjent
Il-veġetazzjoni hija ħorfija, u l-ispeċijiet prinċipali tas-siġar huma l-ballut, il-fraxxnu, iż-żafżafa u l-luq. Hemm ukoll żoni bil-mangrovji.
Risco Caído
Kritika
xellug|daqsminuri|277x277px|Uħud mill-abitazzjonijiet preistoriċi fl-għerien. L-inklużjoni ta' Risco Caído fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO ġiet ikkritikata minn xi studjużi bħall-matematiku José Barrios, li jqis li ma tantx hemm wisq evidenza xjentifika biex is-sit jitqies bħala osservatorju astronomiku ta' poplu Aboriġenu jew biex dan is-sit jingħata iktar protezzjoni istituzzjonali minn postijiet oħra f'Gran Canaria, fosthom is-sit arkeoloġiku tal-Erba' Bibien. Il-ġeografu Eustaquio Villalba wkoll ressaq id-dubji tiegħu dwar l-eżistenza ta' osservatorju astronomiku f'Risco Caído. It-tnejn li huma jikkritikaw il-fatt li artiklu wieħed (li skonthom "ma tantx għandu bażi xjentifika"), miktub minn min skopra s-sit, Julio Cuenca, intuża bħala l-bażi biex is-sit isir Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(7) idda Imperfett: niddi, tiddi, jiddi, tiddi, niddu, tiddu, jiddu. Perfett: iddejt, iddejt, idda, iddiet, iddejna, iddejtu, iddew. Imperattiv: iddi, iddu. Partiċipju Passat:
Risco Caído
Kritika
Skont Barrios, ma hemm l-ebda studju xjentifiku li jappoġġa l-ipoteżi arkeoloġika ta' osservatorju astronomiku (li hija r-raġuni fundamentali għaliex is-sit ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO). Huwa jsostni li ma hemm l-ebda markatur astronomiku li jista' jintuża bħala evidenza għal din l-ipoteżi u ma hemm l-ebda rapport tekniku ppubblikat li jappoġġa din l-ipoteżi.
Tlacotalpan
Ġeografija u ambjent
Fiż-żona ta' Tlacotalpan hemm xi depożiti taż-żejt.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(8) iżża Imperfett: niżżi, tiżżi, jiżżi, tiżżi, niżżu, tiżżu, jiżżu. Perfett: iżżejt, iżżejt, iżża, iżżiet, iżżejn, iżżejtu, iżżew. Imperattiv: iżżi, iżżu. Partiċipju Passat: miżżi, miżżija, miżżijin ????
Tlacotalpan
Storja
daqsminuri|260x260px|Mappa kolonjali bikrija li turi lil Tlacotalpan bħala gżira fil-Mużew ta' Salvador Ferrando L-isem "Tlacotalpan" huwa modifika Spanjola tat-terminu bin-Nahuatl "Tlaxcotaliapan" li jfisser "art bejn l-ilmijiet". Dan jirreferi għall-gżira tal-insedjament oriġinali fix-xmara Papaloapan. Meta x-xatt tat-Tramuntana tax-xmara ġie mmodifikat, il-gżira ġiet magħquda mal-art kontinentali. F'nofs is-seklu 19, l-isem tar-raħal kien San Cristobal Tlacotalpan, iżda mbagħad tqassar.
Ma tantx għandna tagħrif dwar l-istorja pre-Ispanika taż-żona, iżda oriġinarjament kienet abitata mit-Totonac. Iktar 'il quddiem ħadulhom posthom it-Toltec fis-seklu 12. Fl-1461, Moctezuma Ilhuicamina beda l-ewwel sforzi Azteki ta' espansjoni hawnhekk, li iktar 'il quddiem ġew ikkontrollati mid-dominju ta' Cotaxtlan. Fl-1475, Axayacatl ħakem ir-raħal flimkien ma' Coixtlahuaca, Tochtepec u Cosamaloapan, u ta l-ismijiet attwali lil dawn il-postijiet kollha.
Fl-1518, Pedro de Alvarado għamel spedizzjoni u baħħar 'il fuq mix-xmara Papaloapan, u fl-1521 Hernán Cortés bagħat lil Gonzalo de Sandoval hawnhekk biex ifittex għad-deheb. Wara l-Konkwista fl-1521, Alfonso Romero ngħata din iż-żona bħala encomienda. Fil-muniċipalità attwali, f'post li dak iż-żmien kien jissejjaħ Coanapa-Ayotzinapa, Cortes stabbilixxa l-ewwel impjant tal-kannamiela fil-Messiku fl-1532. Fl-1550 it-territorju ngħata mir-re Spanjol lil Gaspar Rivakeneyra u użah għar-ragħa tal-bhejjem tiegħu. Huwa ma setax jipprevjeni lis-sajjieda milli jistabbilixxu r-raħal iżda rrikjeda li tinbena kappella ddedikata lill-Madonna tal-Preżentazzjoni ta' Kristu.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(10) kellu Imperfett: ikolli, ikollok, ikollu, ikollha, ikollna, ikollkom, ikollhom. Perfett: kelli, kellek, kellu, kellha, kellna, kellkom, kellhom. Imperattiv: Partiċipju Passat:
Tlacotalpan
Storja
Il-kolonizzazzjoni taż-żona saret bil-mod, bi 12-il Spanjol biss fl-1544 u mhux iktar minn 320 sal-1777. Iċ-ċifri ta' popolazzjonijiet oħra matul il-perjodu kolonjali huma neqsin iżda fl-1808 kien hemm 1,156 abitant indiġenu u 1,616-il "pardos" jew nies ta' nisel indiġenu u Afrikan.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(11) waqaf
Tlacotalpan
Storja
Fil-bidu tas-seklu 17, kien hemm tentattiv ta' subordinazzjoni taż-żona għal Cosamaloapan, iżda l-indiġeni rnexxielhom jirreżistu. Fis-seklu 17, ir-raħal sar ċentru kummerċjali għall-haciendas tal-madwar, u dan wassal għat-tkabbir fil-popolazzjoni Spanjola tiegħu. Il-ġid u l-istatus tar-raħal bħala port attira lill-pirati Ingliżi fis-sekli 17 u 18, u fl-1667 tawh in-nar.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
Imperfett: nieqaf, tieqaf, jieqaf, tieqaf, nieqfu, tieqfu, jieqfu. Perfett: waqaft, waqaft, waqaf, waqfet, waqafna, waqaftu, waqfu. Imperattiv: ieqaf, ieqfu. Partiċipju Passat: imwaqqaf, imwaqqfa, imwaqqfin.
Tlacotalpan
Storja
Fl-1714, ix-xmara Papaloapan faret u r-raħal kellu jiċċaqlaq fil-post attwali tiegħu, li dak iż-żmien kien jissejjaħ Chuniapa. Ir-raħal ġarrab tliet nirien kbar oħra fl-1698, fl-1788 u fl-1790. L-aħħar tnejn wasslu biex l-awtoritajiet jirrikjedu l-bini mill-ġdid b'ħitan tal-ġebel, b'soqfa bit-tegoli, u bl-istabbiliment ta' spazji miftuħa u bis-siġar. Dawk li ma setgħux jibnu b'dan il-mod kellhom jiċċaqilqu fil-parti tal-Lvant tar-raħal li kellha rekwiżiti inqas rigorużi. Il-biċċa l-kbira tal-eqdem binjiet huma ta' dan iż-żmien u ddeterminaw l-istil komuni tad-djar kbar bil-btieħi, bis-soqfa bit-tegoli u bil-passaġġi bl-arkati.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(12) jisem
Tlacotalpan
Storja
It-territorju tal-muniċipalità ġie ffissat sal-aħħar tas-seklu 18.
Grammatika Maltija
Il-verbi irregolari
(13) kiel Imperfett: niekol, tiekol, jiekol, tiekol, jieklu, tieklu, jieklu. Perfett: kilt, kilt, kiel, kielet. kilna, kiltu, kiltu. Imperattiv: kul, kulu. Partiċipju Passat: mikul, mikula, mikulin
Il-pronom
Pronomi Pronomi Magħżulin huma dawn - Jiena, inti, hija, huwa, ahna, intom, huma. pronomi Mehmużin
Tlacotalpan
Storja
Madankollu, fl-ewwel parti tas-seklu 20, l-importanza ta' Tlacotalpan bħala port, li kienet sostnietu mill-perjodu kolonjali, majnat minħabba l-kostruzzjoni tal-linja ferrovjarja tal-Ferrocarril del Istmo. Il-popolazzjoni tiegħu kibret kemxejn biss mill-1950 sal-1980 u baqgħet stabbli minn dak iż-żmien, bi ftit iktar minn 8,800 ruħ.
Fl-1968 bdew isiru sforzi ta' konservazzjoni meta Tlacotalpan ġie ddikjarat bħala "raħal tipiku" tal-Messiku mill-istat ta' Veracruz. Fl-1986 ġie ddikjarat bħala Żona tal-Monumenti Storiċi mill-gvern federali li kellha tiġi ġestita mill-Instituto Nacional de Antropologia e Historia (INAH) u mill-Instituto Nacional de Bellas Artes (INBA). Fl-1985 u fl-1997 ġiet stabbilita żona ta' tranżizzjoni li tinkludi ż-żoni fuq in-naħa l-oħra tax-xmara, li sservi bħala żona ta' lqugħ għaż-żona prinċipali ta' konservazzjoni. Fl-1998 Tlacotalpan ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO għall-istorja tiegħu bħala port ta' xmara, għall-arkitettura tiegħu u għat-tradizzjonijiet tiegħu fil-poeżija, fil-mużika u fiż-żfin.
Minn dak iż-żmien 'l hawn, l-INAH u l-Fondo Nacional para la Cultura y las Arts (FONCA) ħadmu sabiex jerġgħu jagħtu ħajja lir-raħal u jtejbu l-ekonomija tiegħu, b'mod partikolari permezz tat-turiżmu.
Wallace Philip Gulia
Wallace Philip Gulia (4 ta' Marzu 1926 – 11 ta' Ġunju 2000) kien imħallef u poeta Malti.
Huwa twieled fl-4 ta' Marzu 1926, bin Salvatore u Carmen née Cilia.
Beda l-istudji tiegħu fil-Liċeo bejn l-1936 u l-1942 u kompla fl-universitajiet ta’ Malta, Londra u Manchester fejn kiseb il-B.Sc.,Ph.C fl-1945, B.A. fl-1949 u LL.D. fl-1952.
Ħadem favur l-ilsien Malti bħala Segretarju tal-Għaqda tal-Malti fl-Università ta’ Malta, u okkupa wkoll il-kariga ta’ President tal-Akkademja tal-Malti bejn l-1974 u l-1984.
L-Imħallef Gulia kien lecturer fl-Amministrazzjoni Pubblika u fit-Teorija Soċjali u Politika u għallem ukoll il-Liġi tal-Amministrazzjoni. Huwa kellu l-kariga ta’ Avukat tal-Kuruna u kien chairman tal-Bord tal-Arbitraġġ tal-Artijiet, tal-Mental Health Review Tribunal, tal-Kunsill tal-Istudenti Universitarji u tas-Soċjetà Maltija tal-Għomja.
Gulia miet fil-11 ta' Ġunju 2000.
Parrukkier
daqsminuri|220x220px|Parrukkiera Parrukkier huwa persuna li tieħu ħsieb taqta’ x-xagħar jew tagħti stil lix-xagħar sabiex tibdel jew iżżomm id-dehra ta’ klijent. Id-differenza prinċipali meta mqabbel ma’ barbier hi li parrukkier ma jqaxxarx il-leħja għaldaqstant il-klijentela ewlenija tkun magħmula mill-bniet u min-nisa. Sabiex iwettaq xogħlu, parrukkier juża kombinament ta’ tekniki tal-għoti tal-kulur tax-xagħar, tal-qtugħ tax-xagħar, u tal-għoti tal-isfumaturi tax-xagħar. Xi titli professjonali li jintużaw jew kienu jintużaw b’referenza għall-parrukkiera huma stilista tax-xagħar, tekniku tal-għoti tal-kulur tax-xagħar, stilista tal-parrokki, eċċ. Kull titlu professjonali għandu verżjoni li tapplika għall-apprendist.
Sengħa tal-parrukkier fil-qedem
xellug|daqsminuri|Parrukkier jaqta’ ix-xagħar ta’ tifel jew tifla, 1866 Is-sengħa jew il-professjoni tal-parrukkier tmur lura eluf ta’ snin. Ġew skoperti bosta tpinġijiet u tpittir tal-qedem li juru persuni jaħdmu fuq ix-xagħar ta’ persuna oħra. Il-kittieba Griegi Aristofane u Omeru t-tnejn li huma jsemmu s-sengħa tal-parrukkier fil-kitbiet tagħhom. Fl-Afrika, it-twemmin f’xi kulturi kien li l-ispirtu ta’ persuna kienet tokkupalha ix-xagħar tagħha, u b’hekk il-parrukkiera kien ikollhom status għoli fi ħdan dawn il-komunitajiet. L-istatus tas-sengħa tal-parrukkiera ħeġġeġ lil bosta biex jiżviluppaw il-ħiliet tagħhom, u nbnew relazzjonijiet mill-qrib bejn il-parrukkiera u l-klijenti tagħhom. Kienu jqattgħu s-sigħat jaħslulhom, jippettnawlhom, jagħtu ż-żejt, jagħtu l-istil u jżejnulhom ix-xagħarhom. L-irġiel kienu jaħdmu speċifikament fuq l-irġiel, u n-nisa fuq nisa oħra. Qabel ma parrukkier ewlieni kien imut, dan kien jagħti l-għodod tiegħu lil suċċessur tal-għażla tiegħu waqt ċerimonja speċjali.
Fl-Eġittu tal-qedem, il-parrukkiera kien ikollhom kontenituri mżejna b’mod speċjali biex fihom iżommu l-għodod tagħhom, inkluż il-prodotti likwidi, l-imqass, u l-materjali tal-għoti tal-istil. Il-barbiera wkoll kienu jaħdmu bħall-parrukkiera, u l-irġiel għonja spiss kien ikollhom barbiera personali jgħixu magħhom id-dar. Fi żmien meta l-kultura tal-ilbies ta’ parrokka kienet l-istandard, il-produtturi tal-parrokki kienu jiġu mħarrġa wkoll bħala parrukkiera. F’Ruma u fil-Greċja tal-qedem l-iskjavi u l-qaddejja tal-unitajiet domestiċi kienu jaqdu r-rwol ta’ parrukkiera, inkluż l-għoti tal-kulur lix-xagħar u t-tqaxxir tal-leħja. L-irġiel li ma kienx ikollhom is-servizz tal-barbier id-dar kienu jmorru għand ħanut tal-barbier lokali. In-nisa kienu jieħdu ħsieb xagħarhom id-dar tagħhom stess. B’xorti ħażina ma tantx hemm dokumentazzjoni storika rigward l-istilisti tax-xagħar mis-seklu 5 sas-seklu 14. Is-servizz tal-parrukkiera kibritlu d-domanda wara digriet Papali fl-1092 li stipula li n-nies kollha tal-kleru Kattoliku Ruman kellhom ineħħu d-daqna, il-leħja u l-mustaċċi.
Ewropa
daqsminuri|Karikatura ta’ parrukkier Franċiż fl-Académie de Coiffure, jaħdem fuq stil tax-xagħar twil u għoli skont il-moda tas-seklu 18 L-ewwel darba li tfaċċa t-terminu “parrukkier” kien fl-Ewropa fis-seklu 17, u s-sengħa tal-parrukkier kienet meqjusa professjoni. Il-moda tax-xagħar ta’ dak iż-żmien kienet titlob li n-nisa għonja jkollhom stili tax-xagħar (jew parrokki) kbar, kumplessi u mżejna ħafna, u dan l-istil kien jinżamm bis-saħħa tas-sefturi personali tagħhom u ta’ nies oħra li kienu jqattgħu sigħat sħaħ ma’ xagħar in-nisa. L-irġiel bdew jagħtu stil lil xagħar in-nisa għall-ewwel darba fi Franza, u ħafna parrukkiera notevoli ta’ dak iż-żmien kienu rġiel, xejra li kompliet sa żminijietna. L-ewwel parrukkier famuż kien Champagne, li twieled fin-Nofsinhar ta’ Franza. Malli ċċaqlaq lejn Pariġi, huwa fetaħ il-ħanut tiegħu u ħa ħsieb ix-xagħar tan-nisa Pariġini għonja sa mewtu fl-1658.
Matul is-seklu 17, l-istil tax-xagħar tan-nisa kien li jżommuh ferm itwal u ogħla, u dan l-istil sar popolari bis-saħħa tal-parrukkiera Madame Martin. L-istil tax-xagħar, magħruf bħala “t-torri”, kien moda man-nisa għonja Ingliżi u Amerikani, li kienu jiddependu fuq il-parrukkiera tagħhom biex jgħollulhom xagħarhom kemm jista’ jkun. Bosta nokkli u xagħar kienu jindelku bil-pomati, jiġu ssettjati bit-trab tax-xagħar, u jiġu mżejna b’żigarelli, fjuri, lazzijiet, rix u ġojjellerija. Il-professjoni tal-parrukkiera ġiet varata bħala professjoni ġenwina meta Legros de Rumigny ġie ddikjarat l-ewwel parrukkier uffiċjali tal-qorti Franċiża. Fl-1765 de Rumigny ippubblika l-ktieb tiegħuArt de la Coiffure des Dames, li ddiskuta l-professjoni tal-parrukkier u kien jinkludi stampi ta’ stili tax-xagħar iddisinjati minnu. Il-ktieb mar tajjeb ħafna fost in-nisa Franċiżi, u erba’ snin wara, de Rumigny fetaħ skola għall-parrukkiera, l-Academie de Coiffure. Fl-iskola huwa għallem lill-irġiel u lin-nisa kif jaqtgħu x-xagħar u kif joħolqu d-disinni speċjali tiegħu tax-xagħar.
Sal-1777, bejn wieħed u ieħor 1,200 parrukkier kienu qed jaħdmu f’Pariġi. Matul dan iż-żmien, il-barbiera ffurmaw għaqdiet, u talbu biex il-parrukkiera jagħmlu bħalhom. Il-produtturi tal-parrokki wkoll talbu biex il-parrukkiera ma jibqgħu jnaqqrulhom minn xogħolhom, u l-parrukkiera wieġbu li r-rwoli tagħhom ma kinux l-istess, li xogħolhom kien servizz, mentri l-produtturi tal-parrokki kienu jipproduċu u jbigħu prodott. De Rumigny miet fl-1770 u parrukkiera oħra kisbu l-popolarità, b’mod speċifiku tliet irġiel Franċiżi: Frederic, Larseueur, u Léonard. Léonard u Larseueur kienu l-istilisti ta’ Marie Antoinette. Léonard kien il-favorit tagħha, u żviluppa ħafna stili tax-xagħar li saru moda man-nies għonja ta’ Pariġi, inkluż il-loge d'opera, li kien iwassal ix-xagħar sa ħames piedi ’l fuq minn ras il-persuna. Matul ir-Rivoluzzjoni Franċiża huwa ħarab mill-pajjiż ftit sigħat qabel ma kien se jiġi arrestat, flimkien mar-re, mar-reġina, u ma’ klijenti oħra. Léonard emigra lejn ir-Russja, fejn ħadem bħala l-parrukkier ewlieni għan-nobbiltà Russa.
Seklu 19
Il-parrukkiera Pariġini komplew jiżviluppaw stili influwenti matul il-bidu tas-seklu 19. In-nisa għonja Franċiżi kienu jqabbdu lill-parrukkiera favoriti tagħhom jagħtu stil lil xagħarhom fid-djar tagħhom stess, xejra komuni fost il-komunitajiet għonja internazzjonali. Dan kien primarjament servizz li kien tajjeb biss għal but l-għonja li kienu jifilħu jqabbdu lil parrukkiera professjonisti jew inkella jħallsu biex ikollhom qaddejja li jieħdu ħsieb xagħarhom. Fl-Istati Uniti, Marie Laveau kienet waħda mill-iktar parrukkiera famużi ta’ dak iż-żmien. Laveau bdiet taħdem f’New Orleans bħala parrukkiera fil-bidu tas-snin 20 tas-seklu 19, u kienet tieħu ħsieb xagħar in-nisa għonja tal-belt. Hija kienet prattikanta tal-voodoo, u kienet tissejjaħ ir-“Reġina tal-Voodoo ta’ New Orleans”. Hija użat il-kuntatti li kellha man-nisa għonja biex jappoġġawlha l-prattika reliġjuża tagħha. Hija kienet tagħti “għajnuna” lin-nisa li kellhom bżonn u kienet titħallas bil-flus, bir-rigali u bi pjaċiri oħra.
Il-parrukkier Franċiż Marcel Grateau żviluppa l-“mewġa ta’ Marcel” fl-aħħar parti tas-seklu. Il-mewġa tiegħu kienet tirrikjedi l-użu ta’ ħadida taħraq speċjali tax-xagħar u kienet issir minn parrukkier tal-esperjenza. In-nisa li kienu jħobbu jżommu mal-moda kienu jistaqsu biex xagħarhom jiġi “Marcelizzat”. Matul dan il-perjodu, il-parrukkiera bdew jiftħu l-ħwienet tagħhom fil-bliet u fl-irħula, fosthom Martha Matilda Harper, li żviluppat waħda mill-ewwel ktajjen ta’ ħwienet tal-parrukkiera bl-isem ta’ Harper.
Seklu 20
daqsminuri|Parrukkier u stilista tax-xagħar Olandiż jagħti l-istil “Coup Sixty-One” lil klijenta tiegħu Matul is-seklu 20 saru popolari l-ħwienet tas-sbuħija għan-nisa flimkien mal-ħwienet tal-barbiera għall-irġiel. Dawn l-ispazji kienu jservu bħala spazji soċjali, u b’hekk in-nisa setgħu jissoċjalizzaw sakemm il-parrukkiera jagħmlulhom xagħarhom u jipprovdulhom servizzi oħra bħat-trattamenti tal-wiċċ. In-nisa għonja xorta baqgħu jġibu lill-parrukkiera d-dar tagħhom, iżda l-maġġoranza tan-nisa kienu jmorru fil-ħwienet tal-parrukkiera għas-servizzi tagħhom.
Matul dan il-perjodu seħħew avvanzi kbar fix-xogħol tal-parrukkiera. L-elettriku wassal għall-iżvilupp ta’ tagħmir li jipproduċi mewġ permanenti fix-xagħar jew jillixxah u tagħmir tat-tnixxif tax-xagħar. Permezz ta’ dawn l-għodod, il-parrukkiera setgħu jħeġġu iktar lin-nies biex iżuru l-ħwienet tagħhom minflok joqogħdu jmorru għand il-klijenti tagħhom. Ġew żviluppati proċessi ġodda tal-għoti tal-kulur lix-xagħar, fosthom dawk ta’ Eugène Schueller f’Pariġi, li permezz tagħhom il-parrukkiera setgħu jużaw tekniki kkumplikati tal-għoti ta’ stil lix-xagħar. Wara l-Ewwel Gwerra Dinjija, il-qatgħat magħrufa l-iktar bħala “bob cut” u “shingle bob” saru popolari, flimkien ma’ qatgħat qosra oħra tax-xagħar. Fis-snin 30 tas-seklu 20 reġgħu ġew moda stili kkumplikati tax-xagħar, flimkien mal-mewġa ta’ Marcel. Il-professjoni tal-parrukkiera kienet waħda mill-ftit professjonijiet aċċettabbli dak iż-żmien għan-nisa, flimkien ma’ dawk tal-għalliema, tal-infermiera u l-iskrivana.
Parrukkier illum
xellug|daqsminuri|279x279px|Parrukkiera fil-[[Kosta tal-Avorju]] Bħala okkupazzjoni, ix-xogħol tal-parrukkiera mistenni jikber iktar malajr mill-medja tal-okkupazzjonijiet l-oħra kollha, jiġifieri b’20 %. Liċenzja statali hija meħtieġa fl-Istati Uniti għall-parrukkiera biex jipprattikaw ix-xogħol tagħhom, u l-kwalifiki jvarjaw minn stat għall-ieħor. Ġeneralment, persuna interessata fix-xogħol tal-parrukkiera jrid ikollha ċertifikat tal-iskola sekondarja jew postsekondarja, ikollha mill-inqas 16-il sena, u jkollha kwalifiki jew liċenzja mill-istat jew minn skejjel tal-barbiera jew tal-kożmetoloġija. Il-korsijiet full-time spiss idumu disa’ xhur jew iktar u jwasslu għal kwalifika jew diploma. Imbagħad wieħed jista’ japplika għal-liċenzja mill-istat. Madwar 44 % tal-parrukkiera jaħdmu full-time għal rashom. Fl-2008, 29 % tal-istilisti tax-xagħar kienu jaħdmu part-time u 14 % kellhom skedi varjabbli.
Lingwa tas-Sinjali Newzealander
Lingwa tas-Sinjali tan-Newzealand (NZSL, New Zealand Sign Language) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 24.090 fil New Zealand.
FC Pyunik
Pyunik Football Club (Armen: Փյունիկ Ֆուտբոլային Ակումբ) huwa klabb tal-futbol Armen li huwa bbażat ġewwa Yerevan. Il-klabb jilgħab fil-Premier League Armen, l-ogħla diviżjoni fil-futbol Armen. Il-Grawnd tagħhom huwa Stadju Repubblikan.
Storja
Il-Klabb ġie fondat fl-1992, Pyunik (li tfisser "Phoenix") li rebħu rekort ta' 12-il Kampjonat Armen, 4 Tazzi Armeni u 6 Supercup Armena. Il-klabb huwa kkunsidrat bħala wieħed mill-aktar klabbs tal-futbol popolari fl-Armenja mill-istabbiliment tal-Premier League Armen fl-1992. Huma kienu fondati bl-isem Homenetmen Yerevan, u żammu dak l-isem sal-istaġun 1995–96, meta bidlu isimhom għall-Pyunik. Wara li rebħu t-titolu darbtejn bħala FC Pyunik, l-inkwiet beda bħala meta l-klabb beda problemi finanzjarji, u eventwalment tneħħew fl-1999.
Rivalita
Iż-żewġ rivali ewlenin ta' Pyunik huma Ararat u Banants, madankollu, ir-rivalita ma Ararat hija ħafna aktar ħarxa minn dik ta' Banants. Ir-raġuni għal dan huwa għaliex Ararat huwa l-aktar klabb magħruf u maħbub ta' Yerevan minħabba l-kisbiet Sovjetika tiegħu, u Banants kienu oriġinarjament bbażati fir-reġjun ta' Kotayk, u kien biss imċaqalqa għal Yerevan fl-2001.
Unuri
Premier League Armen Tazza Armena Super Cup Armena
Parteċipazzjoni fl-Ewropa
Riżultati bil-bold huma f'darhom
Xiangqi
Xiangqi ( : pinyin : xiàngqí   Wade–Giles : Hsiang ch'i  ;  ), imsejħa wkoll ċess Ċiniż jew ċess tal- iljunfanti, hija logħba ta' strateġija għal żewġ plejers. Hija l-aktar logħba ta' fuq il-mejda popolari fiċ-Ċina. Xiangqi huwa fl-istess familja ta' logħob bħal shogi, janggi, ċess tal-Punent, chaturanga, u ċess Indjan. Minbarra ċ-Ċina u żoni b'komunitajiet etniċi Ċiniżi sinifikanti, din il-logħba hija wkoll passatemp popolari fil-Vjetnam, fejn hija magħrufa bħala cờ tướng (litteralment 'ċess ġenerali').
Il-logħba tirrappreżenta battalja bejn żewġ armati, bl-għan ewlieni jkun li jiċċekkjaw lill-ġeneral (re) tal-għadu. Karatteristiċi distintivi ta 'xiangqi jinkludu l-kanun ( pao ), li għandu jaqbeż biex jaqbad; regola li tipprojbixxi lill-ġenerali milli jiffaċċjaw lil xulxin direttament; żoni fuq il-bord imsejħa x- xmara u l- palazz, li jirrestrinġu l-moviment ta 'xi biċċiet iżda jtejbu dak ta' oħrajn; u t-tqegħid tal-biċċiet fuq l-intersezzjonijiet tal-linji tal-bord, aktar milli fi ħdan il-kwadri.
Kladruby nad Labem
Kladruby nad Labem (jew fil-qosor Kladruby) huwa villaġġ u muniċipalità fir-Reġjun ta’ Pardubice fir-Repubblika Ċeka, li jinsab madwar sitt kilometri fil-Majjistral ta’ Přelouč jew 22 km fil-Punent ta’ Pardubice, b’popolazzjoni ta’ madwar 600 ruħ. Fl-2019 dan il-villaġġ tniżżel fil-lista tas-Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO.
Partijiet amministrattivi
Kladruby nad Labem huwa magħmul minn tliet villaġġi oħra li huma partijiet amministrattivi tiegħu: Bílé Vchynice, Kolesa u Komárov.
Storja
Kladruby nad Labem issemma għall-ewwel darba fl-1295 bħala l-proprjetà tal-monasteru Premonstratensjan f’Litomyšl. Isem il-villaġġ x’aktarx li ġej mill-ewwel użu tiegħu li kien il-qtugħ tas-siġar għall-injam (biċ-Ċek klady rubaji). xellug|daqsminuri|360x360px|Il-knisja ta’ Kladruby nad Labem Kladruby kellu l-kundizzjonijiet ideali għat-tnissil taż-żwiemel, bis-saħħa tal-mergħat kbar tal-madwar li huma r-riżultat ta’ snin sħaħ ta’ qtugħ tas-siġar mill-foresti. Matul it-tieni nofs tas-seklu 14, sar parti mill-proprjetà tal-Abbazija Ċisterċensi ta’ Sedlec ħdejn Kutná Hora. Fi żmien Karlu IV, il-villaġġ ta’ ħassada tal-injam, nissiela taż-żwiemel u kummerċjanti, amministrat mill-monasteri għadda minn perjodu ta’ ġid u ġew stabbiliti presbiterju u knisja. Il-ħassada gradwalment saru proprjetarji sinjuruni tal-artijiet, u l-istemma araldika tagħhom mill-bidu tas-seklu 15 kienet turi nagħla. Minkejja dan, il-perjodu ta’ ġdid ġie fi tmiemu meta kemm il-presbiterju kif ukoll il-knisja nqerdu matul il-Gwerer Ħussiti.
Wara l-waqgħa tal-monarkija Awstro-Ungarika fl-1918, l-iskuderija tat-tnissil taż-żwiemel f’Kladruby spiċċat taħt l-amministrazzjoni tal-istat.
Tnissil taż-żwiemel
daqsminuri|310x310px|L-istalel tad-debbiet tar-razza Kladruber Kladruby nad Labem huwa rinomat bħala l-post minn fejn jitnisslu ż-żwiemel tar-razza Kladruber.
Żurrieq FC
Żurrieq Football Club huwa klabb tal-futbol Malti fil-gżira Mediterranja ta 'Malta. Il-Klabb beda il-futbol fl-1949 u huwa klabb bbażat fil-belt ta Żurrieq fin-Nofsinhar ta 'Malta.
Kladruby nad Labem
Tnissil taż-żwiemel
Madwar 250 żiemel abjad tar-razza Kladruber jitnisslu fl-unika skuderija nazzjonali tat-tnissil taż-żwiemel taċ-Ċekja li tinsab f’Kladruby nad Labem. Iż-żwiemel suwed tar-razza Kladruber jitnisslu fi stalel sekondarji fil-qrib fi Slatinany. L-ewwel dokumentazzjoni dwar iż-żwiemel tar-razza Kladruby tmur lura għas-seklu 12. Dak iż-żmien, iż-żwiemel kienu jitnisslu f’kompartiment magħluq fil-beraħ u mhux fi stalel. Wara li Enriku tal-familja Pernštejn kien imġiegħel ibigħ il-proprjetà tiegħu biex iħallas għad-dejn li kellu, dawn saru proprjetà tal-Imperatur Massimiljanu II tal-Asburgi, u mbagħad fl-1579 l-Imperatur Rodolfu II stabbilixxa l-Iskuderija Imperjali tat-Tnissil taż-Żwiemel bi stalel minflok il-kompartiment magħluq fil-beraħ. xellug|daqsminuri|327x327px|It-tabelli bil-linji tar-razza Kladruber taż-żwiemel tal-kompetizzjoni Iż-żwiemel tar-razza Kladruber oriġinarjament kienu jitnisslu f’diversi kuluri iżda llum baqa’ biss żewġ varjetajiet. Iż-żwiemel bojod tar-razza Kladruber kienu jintużaw b’mod predominanti għall-ħtiġijiet imperjali ċerimonjali, filwaqt li ż-żwiemel is-suwed tar-razza Kladruber kienu jitnisslu primarjament għad-dinjitarji tal-knisja.
Żurrieq FC
Żurrieq FC ipparteċipat fil-kompetizzjonijiet kollha organizzati mill-MFA u l-YFA inklużi n-Nazzjonal ta' Taħt id-19 u l-kampjonati tal-Youth FA. Żurrieq FC nursery hija l-istituzzjoni li għamlet parti miż-Żurrieq FC u li ħadmet biex tħarrġu l-plejers żgħażagħ mill-età ta '8 snin sa 16-il sena u jkunu jistgħu jipparteċipaw fil-kompetizzjonijiet organizzati mill-Youth FA Maltija.
Kladruby nad Labem
Tnissil taż-żwiemel
L-Iskuderija tat-Tnissil taż-Żwiemel ta’ Kladruby effettivament hija magħmula minn tliet faċilitajiet. L-ikbar faċilità, tinsab proprju f’Kladruby nad Labem, bl-istalel tal-istalluni tat-tnissil, tad-debbiet tat-tnissil bil-moħrien tagħhom, u taż-żwiemel ta’ età żgħira. It-tieni faċilità hija dik tal-istalel ta’ Josefov, xi nofs kilometru ’l bogħod, fejn joqogħdu d-debbiet mingħajr moħrien jew li jkunu għadhom fl-ewwel stadji tal-ġestazzjoni (it-tqala) tagħhom. It-tielet faċilità hija dik tal-istalel ta’ Frantiskov, fejn joqogħdu l-moħrien miftuma f’Selmice, li hija kkollegata mal-binja ewlenija tal-iskuderija tat-tnissil taż-żwiemel bi triq twila 3.5 km bis-siġar tax-xkomp fuq iż-żewġ naħat tagħha. L-iskuderija tat-tnissil taż-żwiemel ta’ Kladruby tinkludi xi 1,200 ettaru ta’ artijiet ċatti, fosthom għelieqi, imraġ, mergħat, park Ingliż u foresta. daqsminuri|327x327px|Is-sala interna tal-irkib taż-żwiemel tar-razza Kladruber Malli jagħlqu tliet snin, il-moħrien jiġu mħarrġa f’Kladruby għalkemm l-istalel tagħhom jinsabu fi Frantiskov. Dawn jirċievu taħriġ għal 11-il xahar fejn primarjament jidraw l-użu tas-sruġ u tat-testieri (xedd ir-ras taż-żwiemel) bil-brilja u bir-riedni. L-ewwel darba li żiemel ta’ età żgħira jitlibbes is-sarġ u t-testiera bil-brilja u bir-riedni, dejjem ikun akkumpanjat minn żiemel ta’ età ikbar li jagħmilha tal-għalliem tiegħu. Fl-aħħar tat-taħriġ jitwettqu testijiet tal-prestazzjoni u ż-żwiemel iridu juru li draw jintrikbu bis-sarġ u bit-testiera bil-brilja u bir-riedni.
Iż-żwiemel bojod tar-razza Kladruber ikollhom sfumaturi ta’ abjad li jvarjaw. Dan għaliex bħaż-żwiemel tar-razza Lipazzaner, iż-żwiemel bojod tar-razza Kladruber maż-żmien isiru gradwalment iktar bojod. Il-perjodu tal-ġestazzjoni tad-debbiet idum 11-il xahar u 90 % tat-twelid iseħħ billejl. Il-moħrien miż-żwiemel bojod tar-razza Kladruber meta jitwieldu jkunu kannella skur jew suwed u mbagħad gradwalment isiru bojod iktar ma jikbru, u jsiru bojod għalkollox meta jkollhom bejn tmien snin u għaxar snin.
L-istalel taż-żwiemel tal-kompetizzjoni jieħdu ħsiebhom l-istudenti tal-Iskola Sekondarja tat-Tnissil u tal-Irkib taż-Żwiemel ta’ Kladruby bħala parti mill-istudji prattiċi tagħhom. L-istalel tal-istalluni u tad-debbiet bojod tar-razza Kladruber huma maqsuma skont l-linji tar-razza tagħkom, fosthom il-linji Generale, Generalissimo, Favory, Sacramoso u Rudolfo. Il-linja tar-razza magħrufa sew ta’ Napoleone m’għadhiex teżisti. Maġenb l-istalel taż-żwiemel tal-kompetizzjoni hemm ukoll sala interna tal-irkib taż-żwiemel b’art apposta miksija minn ramel tal-ħġieġ u ġeotessuti li tippermetti li ż-żwiemel jitħarrġu s-sena kollha, ikun xi jkun it-temp barra.
Żurrieq FC
Unuri
Runners-Up tal-FA Trophy:
Kladruby nad Labem
Sit ta’ Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”, u l-kriterju (v) “Eżempju straordinarju ta’ insedjament uman tradizzjonali, ta’ użu tal-art jew ta’ użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta’ bidla irreversibbli”.
Żurrieq FC
Unuri
Runners-Up tat-Tielet Diviżjoni Malti:
Rebbieha tat-Divizjoni Malti :
Shogi
Shogi kienet l-ewwel logħba storika relatata maċ-ċess li tippermetti li l-biċċiet maqbudin jiġu rritornati fuq il-bord mill-plejer li jaħtaf. Din ir-regola tal-waqgħa ġiet ivvintata fis-seklu 15 u possibilment konnessa mal-prattika ta ' merċenarji tas-seklu 15 li jaqilbu l-lealtà meta jinqabdu minflok ma jinqatlu.
L-ewwel predeċessur tal-logħba, chaturanga, oriġina fl-Indja fis-sitt seklu, u l-logħba x'aktarx ġiet trażmessa lejn il-Ġappun permezz taċ-Ċina jew il- Korea xi żmien wara l- perjodu Nara. Shogi fil-forma preżenti tiegħu intlagħab fis-seklu 16, filwaqt li l-antenat dirett -mingħajr ir-regola tal-waqgħa - ġie rreġistrat għall-ħabta tal-1210 f'dokument storiku Nichūreki, li huwa kopja editjata ta' Shōchūreki u Kaichūreki mill-aħħar perjodu Heian (ċ. 1120). ).
En passant
thumb|Eżempju tal-mossa en passant En passant (etimoloġikament mill-Franċiż) huwa metodu speċjali ta' qbid fiċ-ċess li jseħħ meta pedina taqbad pedina tal-għadu li tinsab orizzontalment biswit u li tkun għadha kemm għamlet avvanz inizzjali ta' żewġ kaxex. Il-pedina tal-qbid timxi fuq il-kaxxa li l-pedina tal-tkun għadha kif għaddiet minn fuqha, bħallikieku l-pedina tal-għadu avvanzat kaxxa waħda biss. Ir-regola tiżgura li pedina ma tistax tuża l-mossa ta' żewġ kaxex tagħha biex taqbeż b'mod sigur wara pedina tal-għadu.
Il-qbid en passant huwa permess biss fil-mossa immedjatament wara l-avvanz ta' żewġ kaxex; ma jistax isir f'mossa oħra. Il-mossa tal-qbid kultant tiġi nnotata billi tehmeż l-abbrevjazzjoni e.p.
Skerma
L-Iskerma huwa sport li jintlagħab bl-użu tax-xwabel li ma jkunux jaqtgħu u jkunu mingħajr ponta.
Ix-Xwabel
Fl-isport jintużaw tliet tipi ta' xwabel u dawn huma il-Foil, l-Èpeè, u s-Sabre. Hawn Malta il Foil u l-Epee ilhom jintlagħbu izda l-aħħar kategorija bdiet tintlagħab biss fl 2007.
Il-Foil - Il-Foil hija xabla li tuża t-tarf biex tolqot u takkwista l-punti u tippreżenta l-itqal 'target' għal min ikun qed jiġġieled, dan għaliex it-'target' huwa mill-qadd 'il fuq, mingħajr l-idejn u r-ras. Bħala arma hija vera ħafifa u tiġi bażikament f'żewġ mudelli; dik Franċiża li hija l-klassika u oħra fejn il-manku għandu għamla ta' pistola - pistol grip li hija dik moderna u preferuta fil-kompetizzjonijiet.
L-Èpeè - L-èpeè hija itqal mill-Foil bħala xabla, biss għandha l-istess użanza, għax biex takkwista l-punti trid tolqot bil-ponta, biss li għandha differenti huwa li biha tista' tolqot kull parti tal-ġisem, allura ma tkunx daqshekk ristrett fejn għandek tolqot. Bħall-Foil, din tiġi f'żewġ mudelli, dik Franċiża u pistol grip.
Is-Sabre - Is-Sabre hi l-aktar xabla li tirrekjedi stamina u ħeffa, bħaż-żewġ xwabel l-oħra tuża il-ponta biex tolqot l-avversarju tiegħek, biss bis-sabre tista' wkoll tuża l-ġenb biex qisek 'taqta' '. Bħala target għandek mill-qadd 'il fuq, bl-idejn u r-ras inklużi. Din it-tip ta' xabla kienet tintuża mis-suldati li kienu jkunu qegħdin jattakaw fuq iż-żwiemel biex ikunu jistgħu jiddekapitaw. Filfatt ix-xabla propja għandha għamla mgħawġa biex tkun tista' taqta' aħjar.
Protezzjoni
L-Iskerma huwa wieħed mill-aktar sports li l-aktar tkun protett, peress li dan jinkludi ħafna affarjiet biex inaqsulek mill-periklu u aktar ma jiżviluppa l-isport aktar isiru avvanzi fuq l-affarjiet li jintużaw.
Il-Plastron - Din hija nofs ġakketta jew protezzjoni tal-plastik fil-każ tan-nisa li tintlibes taħt il-ġakketta propja biex tipproteġik mid-daqqiet, din tintlibes fuq in-naħa li int tuża, lemin jew xellug.
Chaturanga
Chaturanga ( चतुरङ्ग
;  ) hija logħba ta' strateġija Indjana antika. Filwaqt li m'hemmx qbil unanimu, il-fehma prevalenti fost l-istoriċi taċ-ċess hija li dan hu l-antenat komuni tal- logħob tal-bord taċ- ċess (Ewropew), xiangqi (Ċiniż), janggi (Korean), shogi (Ġappuniż), sittuyin (Burmiż), makruk ( Tajlandiż), u ċess Indjan modern.
Skerma
Protezzjoni
Il-Breeches - Dan huwa qalziet li huwa magħmul mill-istess materjal tal-ġakketta u jipproteġilek saqajk mid-daqqiet. Dan jasal sa taħt l-irkoppa u miegħu jintlibsu kalzetti li jaslu sa taħt l-irkoppa.
Chaturanga
Chaturanga ntlagħbet għall-ewwel darba fi żmien l-Imperu Gupta fl-Indja madwar is-6 seklu CE. Fis-seklu 7, inbidlet f'chatrang ( shatranj) fil -Persja Sassanid, li min-naħa tagħha kienet il-forma taċ-ċess miġjuba fl -Ewropa medjevali. Fdalijiet arkeoloġiċi ta' biċċiet fuq bord li jixbħu ċ-ċessli jmorru lura sa bejn 2000 u 3000 QK instabu fil-belt ta' Lothal (taċ-ċiviltà ta' Wied Indus). Skond Stewart Culin, chaturanga kien deskritt għall-ewwel darba fit-test Hindu Bhavishya Purana. Il- Bhavishya Purana huwa magħruf li jinkludi żidiet u interpolazzjonijiet moderni, madankollu, anke jsemmi l-ħakma Brittanika tal-Indja.
Skerma
Protezzjoni
Il-Maskla - Din tintlibes biex ovjament tipproteġilek rasek u wiċċek.
Chaturanga
Ir-regoli ta' chaturanga mhumiex magħrufa sew. L-istoriċi taċ-ċess jissoponu li l-logħba kellha regoli simili għal dawk tas-suċċessur tagħha, shatranj. B'mod partikolari, hemm inċertezza dwar iċ-ċaqliq tal-Gaja (iljunfant).
Skerma
Protezzjoni
L-Ingwanta - Din tintlibes fuq liema id tkun ser tuża jekk hux lemin jew xellug.
Apparat Ieħor
Il-Lamè - Din hija bħal ġaketta ħafifa li tkun magħmula minn materjal qisu tal-metal ħalli meta jkun hemm 'contact' jiġifieri jiġi skurjat punt, din tirreġistra fuq il-magna. Din tintuża biss għall-Foil u s-Sabre. Il-Wire - Dan jintuża biex jgħaqqad iċ-ċirkwit u dan jeħel max-xabla, mal-lamè u ma' apparat apposta.
Is-Slipper - Dan huwa żarbun apposta li jgħinek fil-bilanċ u l-ġiri. Dan it-tip ta' slipper ma huwiex mill-apparat rikjest għall-isport imma huwa rrakmandat.
Jum il-Ġifa
daqsminuri|330x330px|Ċajta ta’ Jum il-Ġifa fid-[[Danimarka dwar il-kostruzzjoni tat-tramm taħt l-art f’Copenhagen fl-2001]] Jum il-Ġifa (bl-Ingliż: April Fools' Day jew April Fool's Day) huwa drawwa annwali fl-1 ta’ April fejn isiru ċajtiet prattiċi u ċajtiet sensazzjonali fejn jingħataw aħbarijiet li mhux vera jkunu seħħew. Iċ-ċajtiera spiss jiżvelaw iċ-ċajtiet tagħhom lill-“vittma/i” tagħhom billi jgħajtu “Ġifa!” jew “Ġwejjef!” (bl-Ingliż: “April Fool!” jew “April Fools!”). Il-mezzi tax-xandir tal-massa jaf ikunu involuti f’dawn iċ-ċajtiet, ġeneralment fil-bullettini tal-aħbarijiet, li jiġu żvelati li kienu ċajtiet l-għada. Jum il-Ġifa mhuwiex btala pubblika fl-ebda pajjiż fid-dinja għajr fil-belt ta’ Odessa, l-Ukrajna, fejn l-1 ta’ April huwa btala uffiċjali tal-belt. Id-drawwa li jiġi ddedikat jum sħiħ biex wieħed jagħmel ċajtiet innokwi lil għajru kienet drawwa pjuttost komuni fid-dinja storikament.
Oriġini
Hemm assoċjazzjoni kkontestata bejn l-1 ta’ April u li l-bluha jew li wieħed ikun ġifa f’The Canterbury Tales (1392) ta’ Geoffrey Chaucer. F’Nun's Priest's Tale, is-serduq vanituż Chauntecleer jiġi mqarraq minn volpi nhar Syn March bigan thritty dayes and two. Il-qarrejja milli jidher fehmu li din il-frażi tfisser “it-32 ta’ Marzu”, jiġifieri l-1 ta’ April. Madankollu, mhuwiex ċar jekk Chaucer kienx qed jirreferi għall-1 ta’ April, peress li t-test f’Nun's Priest's Tale jgħid ukoll li l-ġrajja sseħħ dakinhar meta x-xemx tkun in the signe of Taurus had y-runne Twenty degrees and one, li ma jistax ikun l-1 ta’ April. Studjużi moderni jemmnu li kien hemm żball fl-ikkupjar tat-test mill-manuskritti u li fil-fatt Chaucer kien kiteb Syn March was gon. Jekk dan huwa l-każ, is-silta oriġinarjament kienet tfisser 32 jum wara Marzu, jiġifieri t-2 ta’ Mejju, l-anniversarju tal-għerusija tar-Re Rikkardu II tal-Ingilterra ma’ Anna tal-Boemja fl-1381.
Fl-1508, il-poeta Franċiż Eloy d'Amerval irrefera għal poisson d'avril (litteralment “il-ħuta t’April”), li x’aktarx kienet l-ewwel referenza għal din id-drawwa fi Franza. Xi kittieba jissuġġerixxu li Jum il-Ġifa oriġina minħabba li fil-Medju Evu, Jum l-Ewwel tas-Sena kien jiġi ċċelebrat fil-25 ta’ Marzu fil-biċċa l-kbira tal-bliet Ewropej, bi btala li f’xi nħawi ta’ Franza kienet tintemm speċifikament fl-1 ta’ April , u dawk li kienu jiċċelebraw Lejlet l-Ewwel tas-Sena lejliet l-1 ta’ Jannar ivvintaw Jum il-Ġifa fejn kienu jiddieħku b’dawk li kienu jiċċelebraw Lejlet l-Ewwel tas-Sena f’dati oħra. Id-drawwa li l-1 ta’ Jannar jiġi ċċelebrat bħala Jum l-Ewwel tas-Sena saret drawwa komuni fi Franza lejn nofs is-seklu 16 biss, u dik id-data ma ġietx adottata uffiċjalment qabel l-1564, permezz tal-Editt ta’ Roussillon.
Fl-1561, il-poeta Fjamming Eduard de Dene kiteb dwar bniedem nobbli li bagħat lill-qaddejja tiegħu jagħmluha ta’ ġwejjef nhar l-1 ta’ April.
Fin-Netherlands, l-oriġini ta’ Jum il-Ġifa sikwit jiġi attribwit lir-rebħa Olandiża fl-1572 fi Brielle kontra d-Duka Spanjol Álvarez de Toledo. Op 1 april verloor Alva zijn bril huwa proverbju Olandiż li jista’ jiġi tradott hekk: “Fl-1 ta’ April, Alva tilef in-nuċċali tiegħu”. F’dan il-każ hemm ukoll logħob bil-kliem peress li bril (“nuċċali” bl-Olandiż) jaqdi l-funzjoni ta’ omonimu għal Brielle. Madankollu, din it-teorija ma tipprovdi l-ebda spjegazzjoni għaċ-ċelebrazzjoni internazzjonali ta’ Jum il-Ġifa. xellug|daqsminuri|300x300px|Biljett tal-1857 tal-“Ħasil tal-Iljuni” li taparsi kellu jsir fit-Torri ta’ Londra Fl-1686, John Aubrey irrefera għaċ-ċelebrazzjoni bħala Fooles holy day, li hija l-ewwel referenza Brittanika. Fl-1 ta’ April 1698, diversi persuni ġew imqarrqa biex imorru t-Torri ta’ Londra taparsi biex “jaraw l-iljuni jiġu maħsula”.
Minkejja li l-ebda studjuż jew storiku tal-Bibbja mhu magħruf li qatt semma xi rabta, uħud sostnew li jemmnu li l-oriġini ta’ Jum il-Ġifa jaf imorru lura għall-ġrajja tad-dulluvju fil-Ġenesi. F’edizzjoni tal-1908 tal-Harper's Weekly, il-vinjettista Bertha R. McDonald kitbet li l-awtoritajiet bi żball isostnu li l-oriġini jmur lura għal żmien l-arka ta’ Noè. Il-Public Advertiser ta’ Londra tat-13 ta’ Marzu 1769 stampaw dan li ġej bl-istess ħsieb: The mistake of Noah sending the dove out of the ark before the water had abated, on the first day of April, and to perpetuate the memory of this deliverance it was thought proper, whoever forgot so remarkable a circumstance, to punish them by sending them upon some sleeveless errand similar to that ineffectual message upon which the bird was sent by the patriarch.
Renju Unit
Fl-Iskozja, Jum il-Ġifa tradizzjonalment kien jissejjaħ Huntigowk Day, għalkemm maż-żmien dan l-isem milli jidher ma baqax jintuża iktar. Dan l-isem oriġina minn Hunt the Gowk jiġifieri “Ipprova sib il-gowk” li bl-Iskoċċiż tfisser ġifa. Iċ-ċajta tradizzjonali hi li wieħed jistaqsi lil xi ħadd iwassal messaġġ issiġillat li taparsi jitlob xi tip ta’ għajnuna. Fil-fatt, il-messaġġ ikun ''Dinna laugh, dinna smile. Hunt the gowk another mile'' jiġifieri “Idħak u tbissem u pprova sib min hu l-ġifa”. Min jirċievi l-messaġġ, malli jaqrah, jispjega li jista’ jgħin biss jekk jikkuntattja persuna oħra, u jagħmel l-istess ħaġa lil persuna oħra.
Fl-Ingilterra, ġifa (fool) tingħad b’modi differenti skont l-inħawi, pereżempju noodle, gob, gobby jew noddy.
Malta
F’Malta, ċajta ta’ Jum il-Ġifa xi kultant tiġi żvelata billi ċ-ċajtiera jgħajtu “Ġifa!” jew “Ġwejjef!” (jew bl-Ingliż April Fool! jew April Fools!) lill-“vittma/i” tagħhom. Kuntrarjament għar-Renju Unit, iċ-ċajta tista’ ssir il-ġurnata kollha mingħajr l-ebda limitu ta’ ħin.
Irlanda
daqsminuri|303x303px|Litografija bil-kulur ta’ Jum il-Ġifa Fl-Irlanda, kienet tradizzjoni li l-vittma taċ-ċajta jiġi fdat b”“ittra importanti” li kellha tingħata lil persuna partikolari. Dik il-persuna kienet taqra l-ittra, u mbagħad tistaqsi lill-vittma teħodha lil persuna oħra, u jibqgħu sejrin hekk sal-aħħar tal-jum. Malli tinfetaħ, l-ittra kien ikun fiha l-frażi send the fool further jiġifieri “bella’ ċ-ċajta lil ġifa ieħor”.
Polonja
Fil-Polonja, prima aprilis (l-1 ta’ April bil-Latin) bħala jum ta’ ċajt hija tradizzjoni li ilha ssir għal sekli sħaħ. Huwa jum meta jsiru ċ-ċajtiet prattiċi jew ċajtiet sensazzjonali – xi kultant sofistikati ħafna – min-nies, mill-mezzi tax-xandir (li sikwit jikkooperaw ma’ xulxin biex iċ-ċajta tkun iktar kredibbli) u saħansitra mill-istituzzjonijiet pubbliċi. L-attivitajiet serji s-soltu jiġu evitati dakinhar, u ġeneralment kwalunkwe kelma li tingħad fl-1 ta’ April ġeneralment tista’ ma tkunx vera. Din id-drawwa tant hija qawwija fil-Polonja li l-alleanza Pollakka ma’ Leopoldu I kontra t-Torok li ġiet iffirmata fl-1 ta’ April 1683, effettivament tniżżlet daqslilkieku ġiet iffirmata fil-31 ta’ Marzu. Madankollu, għal uħud fil-Polonja, prima aprilis jintemm f’nofsinhar tal-1 ta’ April, u ċ-ċajtiet tal-prima aprilis wara dak il-ħin jitqiesu bħala xi ħaġa baxxa u mhux lok li jsiru iktar.
Pajjiżi Nordiċi
Fid-Danimarka, fil-Finlandja, fl-Iżlanda, fin-Norveġja u fl-Iżvezja, Jum il-Ġifa jiġi ċċelebrat (aprilsnar bid-Daniż; aprillipäivä bil-Finlandiż; Fyrsti apríl bl-Iżlandiż, Første april bin-Norveġiż u aprilskämt bl-Iżvediż). Il-biċċa l-kbira tal-mezzi tax-xandir jippubblikaw aħbar waħda li mhux vera tkun seħħet nhar l-1 ta’ April; għall-gazzetti, tipikament din l-aħbar falza tkun fuq l-ewwel paġna iżda mhux fl-intestatura.