cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dublin
Dublin (bl-Irlandiż: Baile Átha Claith jew Áth Cliath) hija l-belt kapitali u l-iktar belt populata tar-Repubblika tal-Irlanda. Din tinsab fil-Lvant tal-pajjiż tħares fuq il-Baħar tal-Irlanda. Il-qalba tal-belt għandha kobor ta' 115-il kilometru kwadru, b'popolazzjoni ta' nofs miljun. Bis-subborgi tleħħaq 921-il kilometru kwadru u miljun u mitt elf ruħ.
Il-bidu tal-belt
thumb|right|230px|Ix-xmara [[Liffey taqsam il-belt fi tnejn]]
Storiċi kienu jsostnu li l-belt twaqqfet mill-Vikingi fis-sena 988 W.K. iżda llum hemm min qed jgħid li dan seħħ qabel. Il-Vikingi spiċċaw miblugħa min-numru akbar ta' Gaels, li kien hemm fuq il-gżira u għażlu li jitħalltu magħhom. Il-post li ħassew li kien xieraq għall-kummerċ fuq l-ilma kien ħdejn għadira sewda, bil-Gejliku, dubh linn. Minn hemm ħareġ l-isem ta' llum.
Ix-xmara Liffey taqsam lil belt fi tnejn, is-South Liffey u n-North Liffey, u n-nies għadha tuża l-isem biex tfisser liema l-inħawi tal-belt trid tmur.
Ftit kilometri 'l fuq mal-kosta hemm il-port ta' Howth, mimli bid-dgħajjes tas-sajd u tat-tkarkir. Howth jipprovdi lil Dublin bil-frott tal-baħar u l-ħut frisk li l-Irlanda hija tant magħrufa għalihom.
Il-qalba ta' Dublin
L-akbar attivita f'Dublin tinsab fil-qalba, li hija fit-toroq ta' madwar O'Connell Street. Hawn insibu l-qrati f'Four Courts, il-Bank of Ireland, il-mekka tal-pabbijiet f' Temple Bar u Trinity College. Dawn kollha jistu' jintleħqu bi ftit minuti mixi, fosthom bl-użu ta' numru ta' pontijiet li jsallbu x-xmara Liffey. L-aktar tnejn magħrufa huma Grattan Bridge u Hal'penny Bridge, mlaqqma hekk għan-noll ta' nofs sold li wieħed jħieġlu jħallas biex jaqsam.
Kittieba Dubliniżi
Dublin tat lil-letteratura Ingliża għadd ġmielu mill-aqwa kittieba ta' l-aħħar mitt sena. Ħafna spikkaw fil-qasam drammaturgu, u jista' jkun li t-tqanqil politiku fil-pajjiż kontra l-ħakma Ingliża nebbaħ kitbithom.
Fost dawn insibu lil James Joyce, William Butler Yeats, Seán O'Casey, Brendan Behan, Oliver Goldsmith, Samuel Beckett u anki Bram Stoker, li ħoloq il-karattru tal-vampir Drakula.
thumb|left| L-istatwa ta' James Joyce fit-toroq ta' Dublin
Fost il-kotba ta' James Joyce hemm Ulysses, li ġie mitbugħ fl-1922. Kritiċi letterarji jqisuh bħala wieħed mill-aqwa kotba modernisti tas-Seklu Għoxrin. L-istorja hija minsuġa dwar jum fil-ħajja tal-karattru fittizju Leopold Bloom f'Sandycove u Dublin fis- ta' Ġunju, 1904. Dan il-jum jiġi mfakkar bħala Bloomsday, u ħafna jgħadduh jixorbu l-inbid. Wieħed jara wkoll sinjali mal-art f'Dublin li jfakkru fejn Bloom mexa' fil-ktieb u segwaċi ta' Joyce jsegwu l-passi, imqar jekk mistħajla, tiegħu.
Mużiċisti Dubliniżi
Fost l-aktar mużiċisti magħrufa fil-qasam kummerċjali li twieldu f' Dublin hemm Bob Geldof fl-1951, li kien il-kantant tal-grupp Boomtown Rats, Paul Hewson, magħruf bħala Bono fl-1960 u Sinead O'Connor, li twieldet hawn fl-1966. Bono huwa l-kantant tal-grupp rokk U2. Huwa wkoll is-sid tal-lukanda Clarence, li tinsab fuq ix-xmara Liffey. O'Connor hija magħrufa għal-lirika u l-imġieba kontroversjali tagħha, u kemm il-darba sfidat lil-mexxejja reliġjużi kattoliċi u lill-Kuruna Ingliża. Hija tgħix fi Bray, viċin ta' Dublin.
Fil-qasam folk kien hemm ħafna gruppi, fosthom The Dubliners u The Chieftains. Dawn ma għandhomx jitħalltu ma' dawk li li jitqiesu bħala forom ta' mużika tradizzjoni mhux kummerċjali, li għadek issib xi drabi fil-partijiet imwarrba tal-pajjiż. Filwaqt li ħafna mill-kunċerti jsiru fit-teatri u l-pabbijiet tal-belt, dawk kbar fil-magħluq jinżammu f' The Point Theatre, li jesa' 8,500. Dawn għandu jitwaqqa' u jinbena mill-ġdid lejn tmiem l-2007. Il-kumpanija taż-żfin Riverdance, immexxija minn Bill Whelan, tat ħafna kunċerti hawn.
Il-kultura tax-xorb
Ma tistax issemmi lil Dublin u tinsa' lil Guinness, il-fabbrika tal-birra skura magħrufa mad-dinja kollha. Din twaqqfet fl-1759 u tinsab f'St James' Gate Brewery. 270px|thumb|right|Il-birerija Guinness Il-Guinness Storehouse, għoli seba' sulari huwa l-aktar post imfittex minn dawk li jkunu qed iżuru l-Irlanda, fejn xi ftit jintgħażlu wkoll sabiex iduqu l-birra fil-laboratorju, jekk inkella jixorbu mill-Gravity Bar, minn fejn wieħed iġib lil Dublin taħtu.
Kif tasal Dublin
Dublin hija moqdija tajjeb mill-ajruport tagħha, Dublin Airport, li qiegħed 10 kilometri biss 'il bogħod mill-qalba tal-belt, f' Collinstown. Dan huwa wieħed mill-aktar ajruporti li jara ċaqliq t' ajruplani fid-dinja. Il-kumpanija nazzjonali Aer Lingus ittir lejn ħafna pajjiżi, kif jagħmlu aktar minn disgħin kumpanija oħra. Kumpaniji oħra Irlandiżi li jtiru minn hawn huma Aer Arann u Ryanair, li anki ttir lejn Malta.
thumb|right|[[Airbus A321-200 ta' l-Aer Lingus nieżel.]] Fost id-destinazzjonijiet imfitxxija hemm San Francisco, New York u Boston, fejn hemm komunitajiet kbar ta' Irlandiżi.
Il-ferroviji, operati mill-kumpanija Iarnród Éireann, tgħaqqad l-ibliet ta' l-Irlanda b'linji li jitilqu mill-istazzjonijiet Heuston, għan-nofsinhar u l-punent tal-gżira fosthom Cork, Galway u Limerick; Connolly għal Belfast, Dundalk, Drogheda, Sligo u Wexford; u l-istazzjon Pearse għall-inħawi ta' Dublin.
Trasport madwar Dublin
250px|right|thumb|Ferrovija [[IE 8200 Class|8200 Class DART unit, Iarnród Éireann 8203, qed tasal l-istazzjon tal-Grand Canal Dock]]
Minbarra hekk hemm ukoll is-servizz DART (Dublin Area Rapid Transit), li huwa mezz irħis u komdu sabiex tasal malajr fl-inħawi tal-belt, fosthom Howth, Bray u Wicklow. Biljett jiswa' daqs prezz ta' gazzetta Irlandiża, u l-passiġġier huwa obligat li jħassar il-biljett hekk kif jitla fuq l-istaffa. Is-servizzi tad-DART jaħdmu minn filgħodu kmieni sa' nofsil-lejl.
Ċess
Iċ-ċess hija logħba fuq il-bord bejn żewġ plejers. Xi kultant il-logħba tissejjaħ ċess internazzjonali jew ċess tal-punent biex tiddistingwiha minn logħob relatat, bħal xiangqi (ċess Ċiniż) u shogi (ċess Ġappuniż). Il-forma attwali tal-logħba bdiet fi Spanja u l-bqija tan-Nofsinhar tal-Ewropa matul it-tieni nofs tas-seklu 15 wara li evolviet minn chaturanga, logħba simili ta' oriġini Indjana iżda ħafna eqdem. Illum, iċ-ċess hija waħda mil-logħob l-aktar popolari fid-dinja, u jintlagħab minn miljuni ta’ nies, b'xi wħud jgħidu li hemm mat-800 miljun plejer.
Iċ-ċess organizzat beda fis-seklu 19. Il-kompetizzjoni taċ-ċess illum hija rregolata internazzjonalment mill-FIDE (Federazzjoni Internazzjonali taċ-Ċess). L-ewwel Champion Dinji taċ-Ċess rikonoxxut universalment, kien Wilhelm Steinitz, li rebaħ it-titlu tiegħu fl-1886; Magnus Carlsen huwa ċ-Champion tad-Dinja attwali. It-teorija taċ-ċess żviluppat qatigħ mill-bidu tal-logħba sal-lum. Aspetti tal-arti jinstabu fil -kompożizzjoni taċ-ċess, u ċ-ċess min-naħa tiegħu influwenza l-kultura u l-arti tal-Punent, u għandu konnessjonijiet ma' oqsma oħra bħall-matematika, ix-xjenza tal-kompjuter u l-psikoloġija.
Regoli taċ-ċess
Ir-regoli taċ-ċess huma ppubblikati mill-FIDE (Fédération Internationale des Échecs), Il-Federazzjoni Internazzjonali taċ-Ċess, fil-Manwal tagħha. Regoli ppubblikati minn korpi governattivi nazzjonali, jew minn organizzazzjonijiet taċ-ċess mhux affiljati, pubblikaturi kummerċjali, eċċ., jistgħu jvarjaw f'xi dettalji. Ir-regoli tal-FIDE ġew riveduti l-aktar reċentement fl-2022.
Tfassil
Il-biċċiet taċ-ċess huma mqassma f'żewġ settijiet b' kuluri differenti. Filwaqt li s-settijiet jistgħu ma jkunux litteralment abjad u iswed (eż. is-sett ċar jista' jkun ta' kulur isfar jew offwajt, is-sett skur jista' jkun kannella jew aħmar), ħafna drabi is-settijiet u l-biċċiet jissejħu "abjad" u "iswed". Fil-letteratura professjonali ġieli nsibu "ċar" u "skur", rispettivament.
Il-plejers tas-settijiet jissejħu Abjad u Iswed, rispettivament.
Kull sett jikkonsisti minn 16-il biċċa: re wieħed, reġina waħda, żewġ torrijiet, żewġ isqfijiet, żewġt iżwiemel, u tmien pedini. Is-settijiet taċ-ċess magħmula f'varjetà wiesgħa ta' stili; għall-kompetizzjoni, il- mudell Staunton huwa preferut.
Fil-logħob kompetittiv, il-kuluri tal-biċċiet huma allokati lill-plejers mill-organizzaturi; fil-logħob informali, il-kuluri huma ġeneralment deċiżi bl-addoċċ, pereżempju permezz ta' tfigħ ta' munita, jew minn plejer wieħed jaħbi pedina bajda f'id waħda u pedina sewda fl-oħra, u l-avversarju jagħżel kulur bix-xorti.
Kif tintlagħab
L-abjad jiċċaqlaq l-ewwel, u wara l-plejers jalternaw il-logħob, iċaqalqu biċċa waħda kull meta jmisshom, ħlief għall-castling, meta jiġu mċaqalqa żewġ biċċiet. Biċċa titmexxa jew lejn kaxxa mhux okkupata jew waħda okkupata minn biċċa tal-avversarju, li tinqabad u titneħħa mil-logħob. Bl-unika eċċezzjoni ta' en passant, il-biċċiet kollha jinqabdu billi jimxu lejn kaxxa li tokkupa l-biċċa tal-avversarju. Iċ-ċaqliq huwa obbligatorju; plejer ma jistax jiddeċiedi li ma jilgħabx meta jmissu, anke meta jekk ikollu jiċċaqlaq ikun ta' ħsara għalih.
Kull biċċa għandha l-mod tagħha kif tiċċaqlaq. Fid-dijagrammi, it-tikek jimmarkaw il-kwadri li għalihom il-biċċa tista' tiċċaqlaq jekk ma jkun hemm l-ebda biċċa(iet) ta' xi kulur (ħlief iż-żiemel, li jaqbeż minn fuq kwalunkwe biċċa li tista' tkun fin-nofs). Il-biċċiet kollha, ħlief il-pedina, jistgħu jaqbdu biċċa tal-għadu jekk tkun tinsab fuq kaxxa li jkunu jistgħu jimxu fuqha. Il-kaxxi li fuqhom il-pawns jistgħu jaqbdu l-biċċiet tal-għadu huma mmarkati fid-dijagramma bi slaleb suwed.
Iċċekkjar u checkmate
Meta sultan ikun taħt attakk immedjat, jingħad li jkun taħt ċekk. Mossa bi tweġiba għal ċekk hija legali biss jekk tirriżulta f'pożizzjoni fejn ir-re ma jkunx għadu taħt ċekk. Dan jista' jinvolvi l-qbid tal-biċċa li qed tagħti ċekk; l-interpożizzjoni ta’ biċċa bejn il-biċċa tal-iċċekkjar u r-re (li huwa possibbli biss jekk il-biċċa li tattakka tkun reġina, torri, jew isqof u hemm kaxxa bejnha u r-re); jew iċċaqlaq lir-re f'kaxxa fejn ma jkunx taħt attakk. Castling mhuwiex permess meta r-re tkun taħt ċekk.
Opossum grazzjuż ta' Aceramarca
L-Opossum grazzjuż ta' Aceramarca, magħruf xjentifikament bħala Gracilinanus aceramarcae, huwa mammiferu marsupjal, tat-tribù Thylamyini, fil-familja Didelphidae (didelfidu), fl-ordni Didelphimorphia (didelfimorfju) u huwa wieħed mill-opossumi ġrazzjużi, nativ tal-kontinent ta' l-Amerika ta' isfel. Dan l-opossum grazzjuż huwa marsupjal b' abitudni notturna (attiv bil-lejl) b' attivita minima matul il-ġurnata. Gracilinanus aceramarcae jippreferi jgħix f' abitat ta' foresti subtropikali u tropiklai umdi u huwa mammiferu primarjament arborju (jgħix fis-siġar), għalkemm jingħzel ma' l-art biex jiekol xi frott u jikaċċa.
Ċess
Iċċekkjar u checkmate
L-għan tal-logħba huwa li jingħata checkmate lill-avversarju; dan iseħħ meta s-sultan ta’ l-avversarju jkun taħt ċekk, u m’hemm l-ebda mod legali biex joħroġ minnu. Qatt mhu legali għal plejer li jagħmel mossa li tpoġġi jew tħalli lir-re tal-plejer stess taħt ċekk. Fil-logħob każwali, huwa komuni li tħabbar "ċekk" meta tpoġġi r-re tal-avversarju taħt kontroll, iżda dan mhux meħtieġ mir-regoli taċ-ċess u normalment ma jsirx f'tournaments.
Castling
Darba għal kull logħba, kull re jista' jagħmel mossa magħrufa bħala castling. Castling jikkonsisti f’li jċaqlaq lir-re żewġ kwadri lejn torri tal-istess kulur fuq l-istess rank, u mbagħad tpoġġi t-torri fuq il-kaxxa li qasam ir-re.
Opossum grazzjuż ta' Aceramarca
Dieta
L-Opossum grazzjuż ta' Aceramarca huwa marsupjal b' dieta omnivora, u tikkonsisti minn frott, insetti u annimali vertebrati u invertebrati żagħar oħra.
Ċess
Castling
Castling huwa permissibbli jekk jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:
Opossum grazzjuż ta' Aceramarca
Distribuzjoni
Gracilinanus aceramarcae huwa speċi b' distribuzjoni fil-kontinent ta' l-Amerika t'isfel, mifruxa fil-Punent tal-Bolivja u fil-Peru.
Ċess
Castling
Castling ikun permess jekk it-torri ikun taħt attakk, jew jekk it-torri jaqsam kaxxa attakkata.
En passant
[[File:ChessPawnSpecialMoves.gif|lemin|daqsminuri|Eżempji ta' movimenti ta' pedina:
( xellug ) promozzjoni ; ( lemin ) en passant]] Meta pawn jagħmel avvanz f'żewġ passi mill-pożizzjoni tal-bidu tiegħu u jkun hemm pawn ta' l-avversarju fuq kaxxa ħdejn il-kaxxa tad-destinazzjoni fuq il-fajl ta' maġenbu, allura l-pedina ta' l-avversarju jista' jaqbadha en passant ("fil-mogħdija"), jimxi lejn il-kaxxa li l-pawm jkun għadda minn fuqha. Dan jista' jsir biss immedjatament wara l-avvanz ta' żewġ kaxxi li l-pawn ikun għadu kif għamel; inkella, id-dritt li tagħmel hekk jintilef. Pereżempju, fid-dijagramma animata, il-pawn l-iswed javvanza żewġ kaxxi minn g7 għal g5, u l-pawn l-abjad fuq f5 jista’ jeħodha en passant fuq g6 (iżda immedjatament wara l-avvanz tal-pedina sewda).
Promozzjoni
Meta pawn javvanza għat-tmien rank tiegħu, bħala parti mill-mossa, jiġi promossa u għanu jinbidel skont l-għażla tal-plejer f’ reġina, torri, isqof, jew żiemel tal-istess kulur. Normalment, il-pawn jiġi promoss għal reġina, iżda f'xi każijiet, tintgħażel biċċa oħra; din tissejjaħ underpromotion. Fid- dijagramma animata, il-pawn fuq c7 jista' jimxi għat-tmien rank u jiġi promoss. M'hemm l-ebda restrizzjoni fuq kemm-il darba biċċa tiġi promossa, għalhekk huwa possibbli li jkun hemm aktar biċċiet tal-istess tip milli jkun fil-bidu tal-logħba (eż., żewġ irġejjen jew aktar). Jekk il-biċċa meħtieġa ma tkunx disponibbli (eż. it-tieni reġina) xi kultant jintuża torri maqlub bħala sostitut, iżda dan mhux rikonoxxut fil-logħob sanzjonat mill-FIDE.
Rebħ
Logħba tista' tintrebaħ bil-modi li ġejjin:
Draw
Hemm diversi modi kif logħba tista' tispiċċa fi draw :
Kontroll tal-ħin
Il-ħin huwa kkontrollat bl-użu ta ' arloġġ taċ-ċess li għandu żewġ displays, wieħed għall-ħin li jifdal ta' kull plejer. Arloġġi taċ-ċess analogi ġew fil-biċċa l-kbira sostitwiti b'arloġġi diġitali, li jippermettu kontrolli tal-ħin b'żidiet.
Kontrolli tal-ħin huma wkoll infurzati fil-kompetizzjonijiet taċ-ċess bil-korrispondenza. Kontroll tal-ħin tipiku huwa ta' 50 jum għal kull 10 mossi.
Roland Linz
Roland Linz (twieled fid-9 ta' Awwissu 1984) huwa eks-plejer tal-futbol Awstrijakk li kien jilgħab bħala attakkant.
Karriera
Linz beda l-karriera fil-futbol mal-klabb tal-lokal, DSV Leoben. Ta' ħmistax-il sena ittrasferixxa l-Ġermanja, fejn kompla l-avventura tiegħu mal-klabb Bavarjan ta' TSV 1860 München.
Sentejn wara, Linz reġa' rritorna lura ma' DSV Leoben, fejn fis-sentejn ta' wara skorja 27 gowl fi 53 logħba. Il-forma tajba tiegħu fit-tieni diviżjoni kienet biżżejjed biex fl-2001 Austria Wien akkwistaw il-firma tiegħu. Mal-klabb mill-belt kapitali Awstrijaka, Linz gawda mill-ewwel suċċessi fejn rebaħ il-Bundesliga u t-Tazza. Wara sentejn fejn ġie misluf lil tliet timijiet differenti, Linz irritorna lura ma' Austria Wien fejn din id-darba reġa' rebaħ iż-żewġ titli kif ukoll kien ir-rebbieħ tal-klassifika tal-aqwa skorers. Kien f'dan iż-żmien li Linz stabilixxa ruħu mat-tim nazzjonali.
Wara prestazzjonijiet eklatanti kemm fuq bażi ta' klabb kif ukoll man-nazzjonal, Linz eventwalment iffirma ma' Boavista fil-Portugall matul is-sajf tal-2006 fejn iffirma kuntratt ta' tliet snin. Fl-ewwel staġun skorja għaxar gowls, u sussegwentament ingħaqad ma' Braga. Ma' Braga barra li skorja ħdax-il gowl fil-kampjonat, sab ix-xibka ħames darbiet oħra fit-Tazza UEFA 2007–08. Wara li tilef l-importanza tiegħu mal-iskwadra ta' Braga, hu ġie msellef f'Jannar tal-2009 lil Grasshopper Club Zürich. L-ewwel logħba tiegħu kienet fid-derby ta' Żurigu kontra FC Zürich, fejn skorja gowl però safa mkeċċi wara żewġ ammonizzjonijiet.
Wara esperjenza fit-Turkija ma' Gaziantepspor hu reġa' rritorna lura lejn art twelidu u ma' Austria Wien fl-2010.
Internazzjonali
Linz iddebutta mat-tim nazzjonali Awstrijakk fir-rebħa ta' 2–0 kontra s-Slovakkja tas-27 ta' Marzu, 2002. F'Settembru 2007, Linz għamel sfog pubbliku kontra l-president tal-federazzjoni Awstrijaka Friedrich Stickler u ħabba f'hekk spiċċa barra mis-selezzjoni għal tmintax-il xahar. Hu ġie magħżul mal-iskwadra għall-Kampjonati Ewropej 2008, fejn lagħab fit-tliet partiti tal-grupp minkejja li qatt ma sab ix-xibka.
Cork
Cork hija t-tieni l-akbar belt fir-Repubblika ta' l-Irlanda, u t-tielet fl-Irlanda, wara dik ta' Belfast fl-Irlanda ta' Fuq. Hija tgħodd 120 elf ruħ, iżda din titla' għal 380 elf meta jingħaddu wkoll in-nies ta' County Cork. Il-belt tinsab fin-nofsinhar tal-gżira.
Ix-xmara Lee tgħaddi minn ġo nofs il-belt. Filwaqt li l-belt ta' Dublin hija magħrufa għall-birra Guinness, dik ta' Cork tipproduċi l-birra Murphy's. Il-belt tuża l-port ta' Cobh, ftit kilometri 'l bogħod, bħala dawk ewlieni għall-użu ta' tbaħħir ta' merkanzija u għall-ibburdjar.
Kittieba minn Cork
Fost l-aktar kittieba magħrufa minn Cork hemm id-drammaturgu Frank O'Connor, li kiteb ukoll għadd ta' kotba dwar it-tifkiriet ta' tfulitu, fosthom An Only Child, kif ukoll Liam Ó Murchú. Dan kiteb A time to love? u kien risponsabbli għall-programmi televiżivi bil-Gejliku, fosthom Buntús Cainte u Trom agus Eadrom.
Sport
It-tim tal-futbol ta' Cork huwa Cork City F.C., li twaqqaf fl-1984. Huwa jilgħab fl-Ewwel Diviżjoni tal-Kampjonat Eircom. Bħalissa qed isir xogħol ta' bini fil-grawnd ta' Turner's Cross, li għandu jkun lest fl-2008 u se jkun jesa' 9,000 ruħ.
Bajjad
daqsminuri|292x292px|Bajjad modern ibajjad bil-pinzell fuq sellum Bajjad huwa ħaddiem tas-sengħa li jieħu ħsieb ibajjad il-binjiet u forsi jżejjinhom minn barra skont ir-rikjesti tal-klijenti tiegħu. Ix-xogħol tal-bajjad inġenerali jkun meħtieġ biex tittejjeb id-dehra ta’ binja u biex tkun protetta minn xi ħsara minħabba l-ilma, is-sadid, l-insetti, il-moffa, il-maltemp, eċċ. Ix-xogħol tal-bajjad jista’ jkun ukoll forma ta’ espressjoni artistika u/jew kulturali bħax-xogħol ta’ Ndebele.
Storja
Fi żmien il-qedem il-biċċa l-kbira tal-bini ma kienx jiġi mbajjad. Madankollu, għall-ħabta tas-seklu 13, mid-dokumenti li waslu sa żminijietna nafu li bdew jiffurmaw ix-xirkiet u fosthom kien hemm anke x-xirka tal-bajjada. Ix-xirkiet wasslu għall-istandardizzazzjoni tas-sengħa u kienu jservu bħala protetturi tas-sigrieti tas-sengħa. Ix-xirkiet bdew jistaqsu lill-gvernijiet għall-protezzjoni, li eventwalment kienet tingħata permezz ta’ liġi jew digriet biex tissalvagwardja s-sengħa mill-kompetizzjoni esterna pereżempju mill-kaħħala.
Il-bajjada fi ħdan ix-xirkiet kien ikollhom jagħmlu apprendistat għal numru ta’ snin u kienu jaqblu bejniethom fuq il-miżati li jimponu għax-xogħol tagħhom. Illum il-ġurnata l-bajjada jew jaħdmu ma’ kumpanija bil-kuntratt jew inkella jaħdmu għal rashom.
Attivitajiet tas-sengħa
xellug|daqsminuri|Ftit mill-għodod bażiċi ta’ bajjad Storikament, il-bajjad kien responsabbli biex iħallat iż-żebgħa; u kien ikollu provvista ta’ pigmenti, żjut, sustanzi biex iż-żebgħa titrattab, u sustanzi jew għodod biex iż-żebgħa tinxef malajr. Bajjad kien juża l-esperjenza tiegħu biex jiddetermina taħlita adattata skont in-natura tax-xogħol inkwistjoni. Fiż-żminijiet moderni, il-bajjad huwa responsabbli primarjament għat-tħejjija tas-superfiċe li trid titbajjad, pereżempju jagħlaq it-toqob li jkun hemm, juża l-masking tape u forom oħra ta’ protezzjoni fuq is-superfiċi li ma jridux jitbajdu, ibajjad u mbagħad inaddaf warajh.
Il-kumpaniji l-kbar li joperaw fis-settur ġeneralment ikunu jistgħu joffru bosta servizzi ta’ tibjid jew dekorazzjoni, mill-bini ta’ ħajt sat-tibjid ta’ xi sinjal jew logo, l-indurar tal-oġġetti jew l-irtokkar tal-għamara jew tal-bini.
Fil-11-il edizzjoni tal-enċiklopedija Brittanica tal-1911, ix-xogħol tas-sengħa tal-bajjad jiġi deskritt u jissemmew il-ħiliet tiegħu fosthom it-tħejjija tas-superfiċi għaż-żebgħa, it-taħlit taż-żebgħa, l-indurar, il-kisi, u l-aħħar irtokki għad-dehra jew għat-tiżjin tal-binjiet. daqsminuri|Bajjad modern ibajjad bir-roller Iktar reċentement, il-bajjada professjonali huma responsabbli għat-tħejjija kollha qabel it-tibjid. Bajjad professjonali li jiġi mqabbad biex ibajjad ġeneralment jieħu ħsieb ix-xogħol kollu relatat bħal stukko, it-tneħħija u t-twaħħil ta’ wallpapers, l-għeluq ta’ xi toqob, il-brix, it-tkaħħil, it-twaħħil ta’ panewijiet tal-ġibs jew suffitti, it-tiswija tal-ħitan u tal-injam, l-irtokkar, it-tneħħija ta’ xi tebgħat, it-tindif, it-twaħħil ta’ tape u protezzjonijiet biex l-għamara u s-superfiċi l-oħra ma jintlaqtux biż-żebgħa, it-tħejjija, l-għoti ta’ primer, eċċ.
Les Rougon-Macquart
Les Rougon-Macquart huwa t-titlu kollettiv mogħti lil ċiklu ta' għoxrin rumanz tal-kittieb Franċiż Émile Zola. Bis-sottotitlu Histoire naturelle et sociale d'une famille sous le Second Empire (L-istorja naturali u soċjali ta' familja taħt it-Tieni Imperu), dan iċ-ċiklu jsegwi l-ħajja tal-membri tal-Imperu ta’ żewġ fergħat titulari ta' familja fittizja li tgħix matul it-Tieni Imperu Franċiż (1852-1870) u hu wieħed mill-aktar xogħlijiet prominenti tal-moviment letterarju Franċiż tan-naturaliżmu.
Influwenzi
thumb|150px|Zola, bil-ktieb tar-Rougon-Macquart taħt driegħu, isellem l-istatwa ta' [[Honoré de Balzac|Balzac.]] Kmieni f'ħajtu, Zola skopra x-xogħol ta' Honoré de Balzac u ċ-ċiklu famuż tiegħu La Comédie humaine. Dan kellu impatt profond fuq Zola, li ddeċieda li jikteb ċiklu hu wkoll. Madankollu, fl-1869, huwa spjega f'"Différences entre Balzac et moi", għaliex ma kitibx l-istess tip ta' ktieb bħal ta' Balzac:
Bħala kittieb naturalista, Zola kien interessat ħafna fix-xjenza u speċjalment fil-problema tal-eredità u l-evoluzzjoni. B'mod partikolari, hu kien qara u kkwota x-xogħol tat-tabib Prosper Lucas, Claude Bernard, u Charles Darwin bħala referenzi għax-xogħol tiegħu stess. Dan wasslu biex jaħseb li n-nies huma influwenzati ħafna mill-eredità u mill-ambjent tagħhom. Ried juri dan bil-provi billi juri kif dawn iż-żewġ fatturi jistgħu jinfluwenzaw il-membri ta' familja. Fl-1871, fil-prefazju ta' La Fortune des Rougon, huwa spjega l-għan tiegħu:
"Il-karatteristika kbira ta’ Les Rougon-Macquart, il-grupp jew il-familja li nipproponi li nistudja, hija l-aptit imġewwaħ li kellhom, l-isplużjoni kbira tal-età tagħna għall-ħatfa tal-pjaċir. Fiżjoloġikament ir-Rougon-Macquart jirrappreżentaw is-suċċessjoni bil-mod ta' inċidenti li jappartjenu għan-nervituri jew għad-demm, li jiġrilha razza wara l-ewwel leżjoni organika, u, skont l-ambjent, jiddeterminaw f'kull individwu tar-razza s-sentimenti, ix-xewqat u l-passjonijiet — fil-qosor, il-manifestazzjonijiet naturali u istintivi kollha partikolari tal-umanità li r-riżultat tagħhom jassumi l-isem konvenzjonali ta' virtù jew vizzju."
Preparazzjonijiet
thumb|right|100px|Ittra minn Zola lill-pubblikatur tiegħu F'ittra lill-pubblikatur tiegħu, Zola ddikjara l-għanijiet tiegħu għal Les Rougon-Macquart: "1° Biex nistudja ġo familja l-kwistjonijiet tad-demm u l-ambjenti. [...] 2° Biex nistudja t-Tieni Imperu kollu, mill-kolp ta' stat sa issa".
Ġenealoġija u eredità
Peress li l-ewwel għan tiegħu kien li juri kif l-eredità tista' taffettwa l-ħajja tad-dixxendenti, Zola beda jaħdem fuq Les Rougon-Macquart billi ħażżeż l-arblu tal-familja Rougon-Macquart. Għalkemm kellu jiġi mmodifikat bosta drabi matul is-snin, b'xi membri jidhru jew jisparixxu, l-arblu oriġinali juri kif Zola ppjana ċ-ċiklu kollu qabel ma kiteb l-ewwel ktieb.
L-arblu jipprovdi l-isem u d-data tat-twelid ta' kull membru, flimkien ma' ċerti proprjetajiet tal-eredità tiegħu u ta' ħajtu:
Nota: Il-gallerija ma tinkludix l-arblu magħmul għal La Bete Humaine li kien jinkludi għall-ewwel darba lil Jacques, il-protagonist ewlieni tal-ktieb. Pereżempju, l-entrata għal Jean Macquart fl-arblu tal-1878 kienet tgħid: "Jean Macquart, né en 1831 - Election de la mère - Ressemblance physique du père. Soldat" (Jean Macquart, imwieled fl-1831 - Prepotenza tal-omm - Xebh fiżiku ma' missieru. Suldat).
L-istudju tat-Tieni Imperu
Biex jistudja t-Tieni Imperu, Zola ħaseb f'kull rumanz bħala rumanz dwar aspett speċifiku tal-ħajja fi żmienu. Pereżempju, fil-lista li għamel fl-1872, kellu l-intenzjoni li jikteb "rumanz politiku", "rumanz dwar it-telfa", "rumanz xjentifiku", u "rumanz dwar il-gwerra fl-Italja". L-ewwel tliet ideat wasslu għal Son Excellence Eugène Rougon, La Débâcle, u Le Docteur Pascal, rispettivament. Madankollu, l-aħħar idea qatt ma saret ktieb.
L-istorja
Kważi l-protagonisti ewlenin kollha ta' kull rumanz huma diġà introdotti fl-ewwel ktieb, La Fortune des Rougon. Imbagħad l-aħħar rumanz taċ-ċiklu, Le Docteur Pascal, fih kapitlu twil li jorbot it-truf tar-rumanzi l-oħra. Bejn l-ewwel u l-aħħar rumanz m'hemmx ordni li tista ssejħilha l-aħjar waħda għall-qari tar-rumanzi fiċ-ċiklu, peress li mhumiex f'ordni kronoloġika u infatti mhux possibbli li jiġu rranġati f'ordni ta' dan it-tip. Għalkemm xi wħud mir-rumanzi fiċ-ċiklu jsegwu direttament lil xulxin, ħafna minnhom isegwu direttament mill-aħħar kapitli ta' La Fortune des Rougon, u hemm ħafna koinċidenza kronoloġika bejn il-kotba; hemm bosta karattri rikorrenti u bosta minnhom jagħmlu dehra qasira f'rumanzi li huma dwar membri oħra tal-familja.
Il-familja Rougon-Macquart
Il-familja Rougon-Macquart tibda b’Adelaïde Fouque. Imwielda fl-1768 fil-belt fittizja Provenzala, Plassans, minn ġenituri tal-klassi medja (membri tal-"bourgeoisie" Franċiża), kellha xi diżabilità intellettwali. Tiżżewweġ lil Rougon, u jkollha tifel, Pierre Rougon. Però jkollha wkoll maħbub, il-kuntrabandist Macquart, li miegħu jkollha żewġt itfal: Ursule u Antoine Macquart. Dan ifisser li l-familja hija maqsuma fi tliet fergħat:
Billi Zola kien jemmen li kulħadd hu influwenzat mill-eredità tiegħu, it-tfal ta’ Adelaide juru sinjali tad-defiċjenza oriġinali ta’ ommhom. Għall-familja Rougon, dan jidher fil-kilba għall-poter, il-flus, u l-eċċessi fil-ħajja. Fil-każ tar-razza Macquart, li jgħixu f'ambjent diffiċli, dan jidher fl-alkoħoliżmu (L'Assommoir), il-prostituzzjoni (Nana), u omiċidju (La Bête humaine). Anki tan-nisel Mouret huma mmarkati sa ċertu punt; f'La Faute de l'Abbé Mouret , il-qassis Serge Mouret ikollu jirreżisti l-ġibda li kellu għal mara żagħżugħa.
Veduta ta' Franza taħt Napuljun III
Bħala naturalista, Zola ta wkoll deskrizzjonijiet dettaljati tal-ambjenti urbani u rurali, u tat-tipi differenti ta' negozji. Le Ventre de Paris, pereżempju, għandu deskrizzjoni dettaljata tas-suq ċentrali f'Pariġi dak iż-żmien.
Bħala riflessjoni politika dwar il-ħajja taħt Napuljun III, ir-rumanz La Conquête de Plassans iħares lejn kif qassis ambizzjuż jinfiltra belt żgħira ta' Provenza, familja wara l-oħra, u jibda minn ta' Rougon. La Débâcle jseħħ matul il-Gwerra Franko-Prussjana tal-1870 u juri l-waqgħa ta' Napuljun III. Son Excellence jħares ukoll lejn il-ħajja politika, filwaqt li Pot-Bouille u Au Bonheur des Dames iħarsu lejn il-ħajja tal-klassi medja f'Pariġi.
Ta' min jinnota li Zola kiteb ir-rumanzi tiegħu wara l-waqgħa ta’ Napuljun III.
Lista tar-rumanzi
Fid-daħla għall-aħħar rumanz, Le Docteur Pascal, Zola rrakkomanda l-ordni tal-qari, għalkemm din mhijiex meħtieġa għax kull rumanz hu indipendenti.
Ordni tal-pubblikazzjoni
Ordni rrakkomandata għall-qari
Amilcare Ponchielli
Amilcare Ponchielli ([aˈmilkare poŋˈkjɛlli]; twieled fil-31 ta' Awwissu 1834 – miet fis-16 ta' Jannar 1886) kien kompożitur tal-opri Taljan, magħruf l-iktar għall-opra tiegħu La Gioconda. Huwa kien iżżewweġ lis-sopran Teresina Brambilla.
Ħajja u xogħol
Huwa twieled f'Paderno Fasolaro (issa Paderno Ponchielli) ħdejn Cremona, li dak iż-żmien kienet fir-Renju tal-Lombardia-Venezja. Ponchielli rebaħ borża ta' studju meta kellu disa' snin biex jistudja l-mużika fil-Konservatorju ta' Milan, fejn kiteb l-ewwel sinfonija tiegħu meta kellu għaxar snin.
Fl-1856 huwa kiteb l-ewwel opra tiegħu — din kienet ibbażata fuq ir-rumanz famuż ta' Alessandro Manzoni I promessi sposi — u eventwalment sar famuż bħala kompożitur tal-opri.
Il-karriera bikrija tiegħu kienet diżappuntanti. Wara l-borża ta' studju fil-Konservatorju ta' Milan li kien rebaħ f'kompetizzjoni, huwa ħadem f'impjiegi 'l hemm u 'l hawn fi bliet żgħar, u kkompona diversi opri, iżda l-ebda waħda ma kienet suċċess fil-bidu. Minkejja d-diżappunt tiegħu, huwa kiseb esperjenza kbira bħala s-surmast tal-banda (bit-Taljan: capobanda) fi Piacenza u fi Cremona, fejn irranġa u kkompona iżjed minn 200 biċċa mużikali għall-banda bl-istrumenti tan-nifs. Fost il-kompożizzjonijiet "oriġinali" tiegħu għall-banda kienu notevoli l-ewwel kunċert li qatt sar għall-ewfonju (il-Kunċert għall-Ewfonju, 1872), ħmistax-il varjazzjoni tal-kanzunetta popolari Pariġina "Carnevale di Venezia", u sensiela ta' marċi festivi u funebri mgħonija bil-kburija tal-unifikazzjoni l-ġdida tal-Italja u l-imrar privat ta' sieħbu Cremonese. Il-mument ta' żvolta kien is-suċċess kbir tal-verżjoni reveduta ta' I promessi sposi fl-1872, li biha kiseb kuntratt mal-pubblikatur mużikali G. Ricordi & Co. u mal-istabbiliment mużikali fil-Konservatorju u f'La Scala. Ir-rwol ta' Lina fil-verżjoni reveduta ġiet kantata minn Teresina Brambilla li huwa żżewweġ fl-1874. Binhom Annibale sar kritiku mużikali u kompożitur minuri. Il-mużika għaż-żfin klassiku ta' Le due gemelle (1873) ikkonfermat is-suċċess tiegħu. xellug|daqsminuri|245x245px|Statwa ta' Ponchielli fi Cremona L-opra sussegwenti, I Lituani (Il-Litwani) tal-1874, ittellgħet għal tliet serati wara xulxin fl-1903 f'La Scala, fejn il-kritika tat reċensjonijiet negattivi ħafna; kienet skedata wkoll għal spettakli fl-1939 li ma seħħux minħabba li faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija, u ma ttellgħet iktar qabel l-1979 mir-RAI , u minn dik is-sena 'l hawn baqgħet tittella' minn żmien għal żmien. L-iktar opra magħrufa tiegħu, La Gioconda (1876), li l-librettist tiegħu Arrigo Boito adatta mill-istess reċta ta' Victor Hugo li preċedentement kienet ittellgħet minn Saverio Mercadante bħala Il giuramento fl-1837 u minn Carlos Gomes bħala Fosca fl-1873. L-opra fiha l-mużika għaż-żfin klassiku famuż taż-Żifna tas-Sigħat bħala l-final tat-tielet att. Ġiet prodotta għall-ewwel darba fl-1876 u ġiet reveduta diversi drabi. Il-verżjoni li saret popolari llum ittellgħet l-ewwel darba fl-1880.
Fl-1876 huwa beda jaħdem fuq I Mori di Valenza, għalkemm il-proġett imur lura għall-1873. Kienet opra li qatt ma lesta, għalkemm ġiet ikkompletata iktar 'il quddiem minn Arturo Cadore u ttellgħet wara mewt Ponchielli fl-1914. daqsminuri|249x249px|Lapida tal-qabar ta' Ponchielli fiċ-Ċimiterju Monumentali ta' Milan Wara La Gioconda, Ponchielli kiteb il-melodramm Bibbliku monumentali b'erba' atti Il figliuol prodigo (L-iben il-ħali) li ttella' f'Milan f'La Scala fis-26 ta' Diċembru 1880 u Marion Delorme, minn reċta oħra ta' Victor Hugo, li ġiet ippreżentata f'La Scala fis-17 ta' Marzu 1885. Minkejja l-invenzjoni mużikali rikka tagħhom, l-ebda waħda minn dawn l-opri ma kellha l-istess suċċess ta' La Gioconda iżda t-tnejn li huma kellhom influwenza kbira fuq il-kompożituri tal-ġenerazzjoni ta' wara, bħal Giacomo Puccini, Pietro Mascagni u Umberto Giordano.
Fl-1881, Ponchielli laħaq maestro di cappella tal-Katidral ta' Bergamo, u mill-istess sena sar professur tal-kompożizzjoni fil-Konservatorju ta' Milan, fejn fost l-istudenti tiegħu kellu lil Puccini, Mascagni u Emilio Pizzi.
Huwa miet b'polmonite f'Milan fl-1886 u ġie midfun fiċ-Ċimiterju Monumentali ta' Milan.
Biblijografija
Perjodiċi
Teżijiet
Opossum grazzjuż ta' Wood Sprite
L-Opossum grazzjuż ta' Wood Sprite, magħruf xjentifikament bħala Gracilinanus dryas, huwa mammiferu marsupjal, tat-tribù Thylamyini, fil-familja Didelphidae (didelfidu), fl-ordni Didelphimorphia (didelfimorfju) u huwa wieħed mill-opossumi ġrazzjużi, nativ tal-kontinent ta' l-Amerika ta' isfel. Dan l-opossum grazzjuż huwa marsupjal b' abitudni notturna (attiv bil-lejl) b' attivita minima matul il-ġurnata. Gracilinanus dryas jippreferi jgħix f' abitat ta' foresti subtropikali u tropiklai umdi u huwa mammiferu primarjament arborju (jgħix fis-siġar), għalkemm jingħżel ma' l-art biex jiekol xi frott u jikaċċa.
Dieta
L-Opossum grazzjuż ta' Wood Sprite huwa marsupjal b' dieta omnivora, u tikkonsisti minn frott, insetti u annimali invertebrati żagħar oħra.
Distribuzjoni
Gracilinanus dryas huwa speċi b' distribuzjoni fil-kontinent ta' l-Amerika t'isfel, mifruxa fil-Kolombja u l-Venezwela, ristretta f' abitat li qiegħed jonqos drastikament.
Tribù (bijoloġija)
Fil-bijoloġija, tribù (jew f'uħud mix-xogħolijiet tal-klassifikazjoni infrafamilja) huwa takson fil-klassifikazzjoni xjentifika tal-organiżmi ħajjin li jista' jiġbor fih jew jista' jiġi maqsum f'sottotribù. It-tribù bħala livell fil-ġerarkija, qiegħed eżatt taħt is-sottofamilja u livell aktar 'l fuq mis-sottotribù.
Għarbi Magrebi
Varjetajiet
Darija, Derija jew Delja ( Arabic  ) tfisser "lingwaġġ ta' kuljum/kollokwali"; hija mogħtija wkoll bħala ed-dārija, derija jew darja. Tirreferi għal kwalunkwe waħda mill-varjetajiet tal-Għarbi Maghrebi kolokwali. Għalkemm huwa komuni wkoll fl-Alġerija u t-Tuneżija li tirreferi għall-varjetajiet Għarbi tal-Maghrebi direttament bħala lingwi, bl-istess mod huwa komuni wkoll fl-Eġittu u fil-Libanu li tirreferi għall-varjetajiet Għarbi Mashriqi direttament bħala lingwi. Pereżempju, l-Għarbi Alġerin ikun imsemmi bħala Dzayri (Alġerin) u l-Għarbi Tuneżin bħala Tounsi (Tuneżin), u l-Għarbi Eġizzjan ikun imsejjaħ Masri (Eġizzjan) u l-Għarbi Lebaniż bħala Lubnani (Lebaniż).
B'kuntrast, id-djaletti kolokwali ta' pajjiżi Għarab aktar tal-Lvant, bħall-Eġittu, il-Ġordan u s-Sudan, huma ġeneralment magħrufa bħala al-‘āmmīya ( العامية ), għalkemm l-Eġizzjani jistgħu jirreferu wkoll għad-djaletti tagħhom bħala al-logha-d-darga.
Karatteristiċi
Il-varjetajiet ta' l-Għarbi tal-Maghrebi jiffurmaw kontinwu tad-djalett. Il-grad ta’ intelliġibilità reċiproka hija għolja bejn djaletti ġeografikament qrib (bħal djaletti lokali mitkellma fil-Lvant tal-Marokk u l-Alġerija tal-Punent jew l-Alġerija tal-Lvant u t-Tramuntana tat-Tuneżija jew it-Tuneżija tan-Nofsinhar u l-Punent tal-Libja), iżda aktar baxx bejn djaletti li huma aktar 'il bogħod minn xulxin, eż. bejn il-Marokk u Darija Tuneżina. Bil-maqlub, id-Darija Marokkina u partikolarment l-Alġerin Derja ma jistgħux jinftiehmu faċilment mill-kelliema tal-Għarbi tal-Lvant (mill-Eġittu, is-Sudan, il-Levant, l-Iraq, u l-peniżola Għarbija).
L-Għarbi tal-Maghrebi qed ikompli jevolvi billi jintegra kliem ġodda bil-Franċiż jew bl-Ingliż, partikolarment f’oqsma tekniċi, jew f'xi ċrieki ta' nies aktar edukati u ta’ klassi għolja li jibdlu l-kodiċi bejn l-Għarbi Maghrebi u l-Għarbi Standard Modern u li għandhom aktar kliem b’self bil-Franċiż u Taljan/Ispanjol, billi jissostitwixxi kliem antiki bil-Franċiż u bit-Taljan jew bl-Ispanjol bi kliem Għarbi Standard Modern fi ħdan. Id-djaletti tal-Magrebi kollha jużaw n- bħala l-prefiss fuq il-verbi biex jirreferu għas-singular tal-ewwel persuna, li jiddistingwiehom mid-djaletti Levantini u l-Għarbi Standard Modern.
Relazzjoni mal-lingwi Għarbi Standard Modern u Berber
Għarbi Standard Modern ( الفصحى al-Fusḥā ) hija l-lingwa primarja użata fil-gvern, il-leġiżlazzjoni u l-ġudizzjarju tal-pajjiżi fil-Magreb. L-Għarbi tal-Maghrebi huwa lingwa mitkellma u vernakulari, għalkemm kultant tidher fid-divertiment u r-reklamar fiż-żoni urbani tal-Alġerija, il-Marokk u t-Tuneżija. Fl-Alġerija, fejn l-Għarbi tal-Maghrebi kien mgħallem bħala suġġett separat taħt il-kolonizzazzjoni Franċiża, jeżistu xi kotba bil-lingwa iżda m'għadhomx approvati uffiċjalment mill-awtoritajiet Alġerini. L-Għarbi tal-Maghreb fih sottostrat Berber, li jirrappreżenta l-lingwi mitkellma oriġinarjament mill-popolazzjonijiet indiġeni tal-Maghreb qabel l-adozzjoni tagħhom tal-Għarbi. Id-djalett jista’ jkollu wkoll sottostrat Puniku. Barra minn hekk, l-Għarbi tal-Maghrebi għandu sottostrat Latin, li seta’ ġie derivat mir- Rumanz Afrikan li kien użat bħala lingua franca urbana matul il-perjodu tal-Imperu Biżantin.
Relazzjoni ma' lingwi oħra
Il-kelliema tal-Għarbi Magrebi spiss jissellfu kliem mill-Franċiż (fil-Marokk, l-Alġerija u t-Tuneżija), l-Ispanjol (fit-Tramuntana tal-Marokk) u t-Taljan (fil-Libja u t-Tuneżija) u jikkonjugawhom skont ir-regoli tad-djaletti tagħhom b’xi eċċezzjonijiet (pereżempju bħal vuċi passiva). Peress li mhux dejjem ikun miktub, m'hemm l-ebda standard u għandu ċ-ċans li jinbidel malajr u anke li jiġbor vokabularju ġdid minn lingwi ġirien. Dan huwa xi ftit simili għal dak li ġara lill-Ingliż tan-nofs wara l-konkwista Normana.
Sandra Mondaini
Alessandrina "Sandra" Mondaini (pronunzjata bit-Taljan: [ˈsandra mondaˈiːni]; twieldet fl-1 ta' Settembru 1931 – mietet fil-21 ta' Settembru 2010) kienet attriċi, kantanta u preżentatriċi tat-televiżjoni u tar-radju Taljana. Dehret fi 30 film bejn l-1953 u l-2008.
Bijografija
Imwielda f'Milan, l-Italja, iżżewġet lill-attur Raimondo Vianello fl-1962. Flimkien mar-raġel tagħha ppreżentat bosta programmi ta' varjetà fuq it-televiżjoni Taljana, inkluż Tante scuse, Di nuovo tante scuse, Attenti a noi due, Sandra e Raimondo Show u Stasera niente di nuovo. Bejn l-1988 u l-2007 kellha rwol ta' protagonista flimkien ma' żewġha fis-sensiela televiżiva Taljana famuża, Casa Vianello. L-aħħar xogħol tagħha kien il-film televiżiv Crociera Vianello, li kien film li nibet minn Casa Vianello.
Mondaini miet fil-21 ta' Settembru 2010 f'Milan tal-età ta' 79 sena, ħames xhur wara li miet ir-raġel tagħha.
Opossum grazzjuż ta' Emilia
L-opossum grazzjuż ta' Emilia (Gracilinanus emiliae) huwa mammiferu marsupjal u huwa wieħed mill-opossumi ġrazzjużi nattiv tal-kontinent tal-Amerika t'Isfel. Dan l-opossum grazzjuż huwa marsupjal b'abitudni notturna (attiv bil-lejl) b'attività minima matul il-ġurnata. Gracilinanus emiliae jippreferi jgħix f'foresti subtropikali u tropikali umdi u huwa mammiferu primarjament arborju (jgħix fis-siġar), għalkemm jingħażel mal-art biex jiekol xi frott u jikaċċa.
Dieta
L-Opossum grazzjuż ta' Emilia huwa marsupjal b' dieta omnivora, u tikkonsisti minn frott, insetti u annimali invertebrati żagħar oħra.
Distribuzjoni
Gracilinanus emiliae huwa speċi b' distribuzjoni fil-kontinent ta' l-Amerika t'isfel, mifruxa fil-Brażil, Gujana, Gujana Franċiża, Kolombja, Surinam u l-Venezwela u ristretta f' abitat li qiegħed jonqos drastikament.
Tazza Maltija 2012–13
It-Tazza Maltija 2012–13 hija s-76 staġun minn mindu ġiet stabbilita. Għat-tieni staġun, il-kompetizzjoni se tinkludi t-timijiet kollha minn Malta u Għawdex. Il-kompetizzjoni bdiet fil-5 ta' Settembru 2012 u ntemmet fid-19 Mejju 2013 ġewwa l-Grawnd Nazzjonali. Hibernians ġew inkurunati ċampjins għall-10 darba b'rebħa ta' 3–1 kontra Qormi biex b'hekk, kwalifikaw għall-UEFA Europa League 2013–14.
Finali 1/64
Fl-ewwel rawnd jieħdu sehem timijiet tat-Tieni u l-Ewwel Diviżjoni ta' Għawdex u t-Tielet Diviżjoni ta' Malta.
It-timijiet bold avvanzaw għar-rawnd li jmiss.
Finali 1/32
F'dan ir-rawnd jieħdu sehem timijiet li għaddew mill-ewwel rawnd u dawk tat-Tieni u Ewwel Diviżjoni ta' Malta.
Finali 1/16
F'dan ir-rawnd jieħdu sehem timijiet li għaddew mit-tieni rawnd u dawk tal-Premier League Malti.
Margarita Xhepa
Bidu tal-karriera
Xhepa hija ta' oriġini Arumen. Twieldet f'Lushnjë, l-Albanija, bħala Margarita Prifti minn Zoi u Marijë Prifti. Ommha mietet meta Margarita kellha disa' snin. Minn ċkunitha żvillupat imħabba lejn il-poeżija Albaniża, u għalliema tagħha ħeġġitha biex tibda klassijiet tar-reċtar. Gëzim Libohova, dak iż-żmien għalliem magħruf tar-reċtar fl-istitut kulturali ta' Lushnjë, kien qed idur l-iskejjel biex isib lil xi ħadd kapaċi jirreċta fl-irwol ta' tifla Russa għal dramm fit-teatru. Malli ra lil Xhepa, għażel lilha peress li kellha xagħarha bjond u għajnejha ċelesti. Id-dramm tant kien suċċess li ntwera ukoll f'Fier u Berat.
Wara li lestiet mill-iskola primarja, applikat għall-iskola magħrufa Liceu Artistik (Skola tal-Arti) f'Tirana, fid-dipartimenti tad-drama.
Karriera
Bdiet il-karriera tagħha f'Tirana fit-Teatru Nazzjonali (Teatri Kombëtar). Hemmhekk, ħadet sehem f'drammi miktubin minn Anton Chekov, Friedrich Schiller, u Nikolai Gogol, fost oħrajn. Ippreżentat l-ewwel Festivali i Këngës fl-1962.
Hija msemmija ukoll bħala Artist tal-Poplu Albaniż.
It-Tielet Diviżjoni Maltija 2011–12
It-Tielet Diviżjoni Maltija 2011–12 kien it-tnax-il edizzjoni tat-Tielet Diviżjoni li sar bejn it-18 ta' Settembru 2011 u l-aħħar logħbiet ntlagħabu fit-12 ta Mejju 2012. Fi tmiem il-kampjonat, tliet timijiet ġew promossi għat-Tieni Diviżjoni: Pembroke Athleta, Fgura United u Mġarr United. Il-logħob intlagħab f'Luxol Ground u f'Charles Abela Memorial Stadium.
Promozzjoni u relegazzjoni
15px Timijiet promossi għat-Tieni Diviżjoni 2011–12
15px Timijiet relegati mit-Tieni Diviżjoni 2010–11
Knejjes tal-Moldavja
daqsminuri|Mappa tal-Knejjes ewlenin tal-Moldavja fil-Kontea ta’ Suceava. Il-Knejjes tal-Moldavja huma tmien knejjes Ortodossi Rumeni rappreżentattivi (minn għadd ferm ikbar) li jinsabu fil-Kontea ta’ Suceava, fit-Tramuntana tal-Moldavja, ir-Rumanija, u nbnew bejn l-1487 u l-1583.
Mill-1993, il-Knejjes tal-Moldavja tniżżlu fil-lista tas-Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO bħala sit wieħed.
Deskrizzjoni
It-tmien Knejjes tal-Moldavja li jinsabu fit-Tramuntana tal-Moldavja u li nbnew bejn l-aħħar tas-seklu 15 u l-aħħar tas-seklu 16 huma kapulavuri ispirati mill-arti Biżantina u huma uniċi fl-Ewropa u fid-dinja. L-istil arkitettoniku tagħhom huwa influwenzat ferm mill-istil Gotiku. Il-ħitan tagħhom minn barra huma miksijin affreski awtentiċi u ppreservati tajjeb ferm. L-affreski ma kinux sempliċi tiżjin tal-ħitan biss, iżda jiffurmaw kisja sistematika fuq il-faċċati kollha u jirrappreżentaw ċikli sħaħ ta’ temi reliġjużi. Il-kompożizzjoni eċċezzjonali tagħhom, l-eleganza tal-karattri, u l-armonija tal-kuluri donnhom joħolqu sinerġija mal-pajsaġġ ta’ madwarhom. Il-ħitan fuq ġewwa u fuq barra tal-knisja tal-Monasteru ta’ Suceviţa huma miksija minn fuq s’isfel b’affreski tas-seklu 16, u din il-knisja hija l-unika waħda li fiha rappreżentazzjoni tas-sellum ta’ San Ġwann Klimaku.
Il-knisja monastika ta’ Suceviţa ma saritilha l-ebda alterazzjoni matul iż-żmien. Tippreserva b’integrità totali l-istruttura oriġinali tagħha tas-seklu 15, kif ukoll l-affreski tagħha fuq ġewwa u fuq barra. Il-monasteru ta’ madwarha kkonserva d-dehra oriġinali tiegħu, u b’mod partikolari l-ħitan storiċi mal-perimetru tiegħu. Il-pajsaġġ tal-madwar ukoll baqa’ pjuttost l-istess bħal dak ta’ mijiet ta’ snin ilu.
L-affreski huma awtentiċi u ma tantx sarulhom interventi. Minkejja dan, jinsabu fi stat tajjeb ta’ konservazzjoni. Ir-restawr li sar matul is-snin 70 tas-seklu 20 twettaq bil-galbu u bir-reqqa, b’enfasi kbira fuq ir-rispett tal-awtentiċità tal-motivi u tal-pigmenti, u fuq il-kundizzjonijiet ta’ konservazzjoni. Ir-restawr tas-saqaf tal-knisja wassal biex il-knisja reġgħet kisbet id-dehra oriġinali tagħha, kif iddokumentat minn sorsi ikonografiċi antiki. Il-knisja u l-monasteru għadhom jiffunzjonaw bħala post ta’ qima u bħala monasteru.
Sit ta’ Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) “Rappreżentazzjoni ta’ kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”; u l-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”.
Opossum grazzjuż tat-Tramuntana
Dan l-opossum grazzjuż huwa marsupjal b'abitudni notturna (attiv bil-lejl) b'attività minima matul il-ġurnata. Gracilinanus marica jippreferi jgħix f'abitat ta' foresti subtropikali u tropikali umdi u huwa mammiferu primarjament arborju (jgħix fis-siġar), għalkemm jinżel mal-art biex jiekol xi frott u jikaċċa.
Dieta
Dan l-opossum huwa marsupjal b'dieta omnivora li tikkonsisti minn frott, insetti u annimali invertebrati żgħar oħra.
Distribuzzjoni
Gracilinanus marica huwa speċi b'distribuzjoni fil-kontinent tal-Amerika t'Isfel, mifruxa fil-Kolombja u l-Veneżwela u ristretta f'abitat li qiegħed jonqos drastikament.
Opossum grazzjuż tal-Brażil
L-Opossum grazzjuż tal-Brażil, magħruf xjentifikament bħala Gracilinanus microtarsus, huwa mammiferu marsupjal, tat-tribù Thylamyini, fil-familja Didelphidae (didelfidu), fl-ordni Didelphimorphia (didelfimorfju) u huwa wieħed mill-opossumi ġrazzjużi, nativ tal-kontinent ta' l-Amerika ta' isfel. Dan l-opossum grazzjuż huwa marsupjal b' abitudni notturna (attiv bil-lejl) b' attivita minima matul il-ġurnata. Gracilinanus microtarsus jippreferi jgħix f' abitat ta' foresti subtropikali u tropiklai umdi u huwa mammiferu normalment arborju (jgħix fis-siġar), għalkemm jingħżel ma' l-art biex jiekol xi frott u jikaċċa.
Dieta
L-Opossum grazzjuż tal-Brażil huwa marsupjal b' dieta omnivora, u tikkonsisti minn frott, insetti u annimali invertebrati żagħar oħra.
Distribuzjoni
Gracilinanus microtarsus huwa speċi b' distribuzjoni fil-kontinent ta' l-Amerika t'isfel, mifruxa fil-Brażil u endemika ta' dan il-pajjiż u ristretta f' abitat li qiegħed jonqos drastikament.
Joe Hart
Charles Joseph John "Joe" Hart (Shrewsbury, 19 ta' April 1987) huwa plejer tal-futbol Ingliż li jilgħab bħala gowlkiper mal-klabb ta' Celtic.
Shrewbsury Town
Ta' ħmistax-il sena diġà kien jivvjaġġa mat-tim tal-kbar ta' Shrewsbury Town. Hu ddebbuta mal-ewwel tim meta lagħab kontra Ebbsfleet United fl-ewwel staġun tal-klabb wara r-relegazzjoni għall-Football Conference. Mill-istaġun 2005–06, Hart intgħażel bħala l-ewwel għażla bejn il-lasti u lagħab total ta' 46 logħba fejn sofra 55 gowl. Kien f'dan iż-żmien li ġie msejjaħ sabiex jilgħab mat-tim nazzjonali Ingliż ta' taħt id-19-il sena.
Il-prestazzjonijiet eklatanti tiegħu wasslu biex diversi klabbs tal-Premier League juri interess fil-plejer, fejn ġie vvutat bħala l-aqwa gowler tal-League Two għall-istaġun 2005–06.
Manchester City
Fl-24 ta' Mejju 2006, ġie mħabbar li Manchester City għamlu l-akkwist ta' Joe Hart. It-termini tan-negozjati kien jinkludi li City iħallsu somma inizzjali ta' £600,000, li setgħet titla' għal £1,500,000. L-ewwel logħba tiegħu waslet fl-14 ta' Ottubru 2006 wara li problemi fiżiċi għal Andreas Isaksson u Nicky Weaver wasslu għad-debutt tiegħu kontra Sheffield United. Il-partita ntemmet fi dro ta' mingħajr gowls.
F'Jannar tal-2007 ġie msellef lit-tim mil-League One, Tranmere Rovers, fejn magħhom lagħab sitt logħbiet. F'April tal-istess sena reġa' ġie msellef fl-istess diviżjoni lil Blackpool. Mas-Seasiders hu ġabar ħames preżenzi fil-kampanja li rat lill-klabb jiġi promoss għaċ-Championship.
Meta rritorna lura lejn Manchester City, il-kowċ il-ġdid Sven-Göran Eriksson għażel lil Hart bħala l-ewwel gowler tal-klabb, u Isakkson sab ruħu fuq il-bankina. Hu lagħab 26 logħba dak l-istaġun, u l-istaġun ta' wara 23 logħba. Bl-akkwist tal-Irlandiż Shay Given f'Jannar tal-2009 postu ġie fi skrutinju hekk kif Given ħadlu postu.