cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tempji Megalitiċi ta' Malta u Għawdex
Arkitettura u kostruzzjoni
daqsminuri|Il-pjanta ta' parti mit-Tempju ta' Kordin III b'żewġ apsidi Il-kumplessi tat-tempji megalitiċi nbnew f'diversi postijiet madwar il-Gżejjer Maltin u matul firxa wiesgħa ta' snin. Filwaqt li kull sit individwali għandu l-karatteristiċi uniċi tiegħu, is-siti kollha għandhom arkitettura komuni bejniethom. Quddiem id-daħla tat-tempji kien ikun hemm biċċa art ovali li kienet tiġi ċċattjata jekk l-art kienet tinzerta ġejja għan-niżla. Fuq naħa waħda ta' din il-biċċa art kien ikun hemm il-faċċati tat-tempji, li kienu jħarsu lejn in-Nofsinhar jew lejn ix-Xlokk. Il-faċċati u l-ħitan interni tat-tempji kienu jkunu magħmula minn ortostati, jiġifieri ringiela ta' ħaġar wieqaf kbir.
Bosta drabi, il-ħitan esterni kienu jkunu magħmula minn ħaġar ġej mill-ewwel saff tal-blat tal-Gżejjer Maltin, jiġifieri blat tal-qawwi ta' fuq, li huwa ferm iktar iebes mill-franka li kienet tintuża għas-sezzjonijiet interni tat-tempji. Il-franka, peress li hija iktar ratba, kienet tintuża għall-element dekorattivi fit-tempji, bħal ngħidu aħna t-tinqix. Dawn il-karatteristiċi s-ġieli kienu jkunu mnaqqxa b'riljiev, li jirrrappreżentaw veġetazzjoni jew annimali. Ġieli kien ikollhom motivi bi spirali. Għalkemm fil-forma attwali tagħhom it-tempji mhumiex imsaqqfin, l-esperti jemmnu li dawn it-tempji kienu xi darba masqqfa jew bil-ġebel inkella bi travi tal-injam u tafal biex jagħlaq.
Sit ta' Wirt Dinji
Fl-1980, it-tempji ta' Ġgantija (f'Għawdex) ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji wieħed tal-UNESCO. Imbagħad, fl-1992, il-Kumitat għall-Wirt Dinji tal-UNESCO estenda dan is-sit billi inkluda ħames tempji megalitiċi oħra. Dawn huma t-tempji ta' Ħaġar Qim (il-Qrendi, Malta), tal-Imnajdra (il-Qrendi, Malta), Ta' Ħaġrat (l-Imġarr, Malta), ta' Skorba (iż-Żebbiegħ, Malta) u ta' Ħal Tarxien (Ħal Tarxien, Malta). L-UNESCO ddeżinjat dawn is-sitt tempji megalitiċi ta' Malta u Għawdex bħala Sit ta' Wirt Dinji wieħed abbażi tal-kriterju (iv) tal-kriterji tal-għażla tal-UNESCO, jiġifieri “Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”. It-Tempji Megalitiċi ta' Malta u Għawdex huma notevoli mhux biss minħabba li jispikkaw l-oriġinalità, il-kumplessità u l-proporzjonijiet enormi tagħhom, iżda anke minħabba l-ħila teknika konsiderevoli meħtieġa fil-kostruzzjoni tagħhom. Is-sitt tempji jiġu ġestiti minn Heritage Malta, filwaqt li s-sjieda tal-art tal-madwar tvarja minn sit għall-ieħor.
Ġgantija
daqsminuri|Il-faċċata tat-tempju megalitiku tal-Ġgantija, ix-Xagħra, Għawdex It-tempji tal-Ġgantija jinsabu fi tmiem medda art watja fix-Xagħra, Għawdex, u jħarsu lejn ix-Xlokk. Il-preżenza tat-tempji kienet ilha magħrufa sew, u saħansitra qabel ma kienu għadhom twettqu l-ewwel skavi, lejn l-aħħar tas-seklu tmintax, Jean-Pierre Houël kien pinġa pjanta pjuttost korretta tagħhom. Fl-1827, it-trab u l-ħamrija meqjusa żejda tneħħew mis-sit mingħajr ma ġew eżaminati bir-reqqa li kieku kienu jiġu eżaminati biha fl-iskavi moderni. Madankollu, l-artist Ġermaniż Brochtorff għamel tajjeb għal dan in-nuqqas billi kien għamel diversi tpinġijiet tas-sit qabel u wara t-tneħħija tat-trab u tal-ħamrija mit-tempji tal-Ġgantija. Din hija l-unika evidenza li fadal dwar kif kienu t-tempji qabel l-iskavi.
It-tempji huma mdawra b'ħajt estern. It-tempju lejn in-Nofsinhar huwa l-iktar wieħed antik, u huwa l-iktar wieħed ippreservat tajjeb. Il-pjanta tat-tempji hija maqsuma f'ħames apsidi kbar, bi traċi tal-materjal tat-tkaħħil li x'aktarx kien intuża biex jiksi l-ħitan irregolari tat-tempji.
Ta' Ħaġrat
daqsminuri|Id-daħla trilittika tat-tempju Ta' Ħaġrat, l-Imġarr. It-tempju Ta' Ħaġrat jinsab fil-limiti tal-Lvant tal-Imġarr, Malta, bejn wieħed u ieħor xi kilometru bogħod mit-tempji ta' Skorba. Il-fdalijiet jikkonsistu minn tempju doppju, magħmul minn żewġ kumplessi ħdejn xulxin, it-tnejn li huma b'għamla ta' trifolju. Iż-żewġ partijiet għandhom pjanta inqas regolari u daqs iżgħar minn ħafna mit-tempji Neolitiċi l-oħra fil-Gżejjer Maltin. Barra minn hekk, it-tempju ma fih l-ebda dekorazzjoni. Sir Temi Zammit wettaq l-iskavi f'dan is-sit bejn l-1925 u l-1927. Fis-sit instabu diversi fdalijiet tal-fuħħar ta' insedjament li hu iktar antik mit-tempju stess b'diversi sekli. Dawn il-fdalijiet tal-fuħħar taw l-isem tal-fażi preistorika magħrufa bħala l-fażi tal-Imġarr.
Skorba
daqsminuri|Il-fdalijiet ta' Skorba L-importanza ta' dan is-sit tinsab fil-fdalijiet tiegħu iktar milli mill-informazzjoni li nġabret mill-iskavi tiegħu. Dan it-tempju għandu pjanta tipika bi tliet apsidi tal-fażi ta' Ġgantija, għalkemm il-biċċa l-kbira tal-ewwel żewġ apsidi u l-faċċata kollha nqerdu u ntilfu għalkollox. Li fadal huma l-pavimentar tal-ġebel tal-passaġġ tad-daħla, bil-perforazzjonijiet, l-art bit-torba, u ħaġra wieqfa kbira tal-qawwi ta' fuq. Il-ħajt tat-Tramuntana jinsab fi stat aħjar; oriġinarjament id-daħla kienet tagħti għal fetħa ċentrali, iżda din imbagħad ġiet magħluqa għalkollox fil-fażi ta' Ħal Tarxien, u minflok tpoġġew altari fl-irkejjen iffurmati b'dan l-għeluq. Fil-fażi ta' Ħal Tarxien ġie miżjud kumpless ieħor fil-Lvant ta' dan it-tempju, b'erba' apsidi u niċċa ċentrali. Mill-fdalijiet li nstabu fil-madwar, jidher li fiż-żona kien hemm insedjament ferm iktar antik u li kienu ilhom jgħixu hemm għal xi tnax-il seklu.
Ħaġar Qim
daqsminuri|Ħaġar Qim protett b'tinda It-tempju ta' Ħaġar Qim jinsab qrib żona bix-xagħri u l-irdumijiet, xi żewġ kilometri bogħod mill-Qrendi u mis-Siġġiewi. It-tempju nbena bil-franka ratba mill-irdumijiet viċin. L-effetti ta' din l-għażla fil-kostruzzjoni tat-tempju jidhru ċar fil-ħajt estern tan-Nofsinhar, fejn l-ortostati l-kbar huma esposti għar-riħ u għall-baħar. Fejn il-ġebel baqa' mikxuf il-ħsarat mill-elementi matul is-sekli huma aktar evidenti. Illum hemm tinda li tgħatti u tipproteġi l-ġebel tat-tempju mix-xemx u x-xita. (Bħala hemm oħra fuq l-Imnajdra kif ukoll Ħal Tarxien).
Il-faċċata tat-tempju hija tipika, bid-daħla trilitika, b'ġebel wieqaf u mimdud, tal-aħħar jaqsam min-naħa għal oħra tad-daħla. Mal-faċċata hemm qisu bank twil tal-ġebel. Mid-daħla prinċipali wieħed jidħol dritt fl-ewwel bitħa tat-tempju. Dan il-passaġġ tad-daħla u l-fetħa ċentrali jsegwu d-disinn tat-tempji megalitiċi tal-Gżejjer Maltin, għalkemm hemm għadd ta' modifiki konsiderevoli. Daħla separata tagħti aċċess għal erba' kompartimenti oħra li ma jinfdux u li huma indipendenti minn xulxin, u jissostitwixxu l-apsida tal-Majjistral.
Mnajdra
daqsminuri|L-istrutturi trilittiċi (jiġiferi, tliet ġebliet) tal-Imnajdra It-tempji tal-Imnajdra jinsabu daqs 500 metru 'il bogħod minn Ħaġar Qim, u jitqiesu bħala kumpless ta' tempji għalihom. Hawn jinsabu tliet tempji kollha mwaħħla ma xulxin, biss kull wieħed b'bieb għalih. It-tempju ta' isfel (tan-Nofsinhar) hu magħmul minn barra minn ġebel tal-qawwi. Din il-binja hi eqdem mit-tempju tan-nofs għaliex mingħajr din il-binja it-tempju tan-nofs ma jżommx waħdu. Fuq in-naħa tal-lemin estrem, jiġifieri n-naħa tat-Tramuntana hemm nitfa ta' tempju, għamla ta' trifolju, li jmur lura għall-fażi tal- Ġgantija. Fih jidhru ħafna toqob żgħar biex jiddekoraw it-tempju. toqob simili jidhru wkoll fit-tempji l-oħra tal-Imnajdra. Il-kompartiment jew it-tempju tan-nofs, jidher li nbena l-aħħar fil-fażi ta' Ħal Tarxien, wara s-sena 3100 Q.K. Dan għandu erba' apsidi biss ma għandux l-apsidi tan-nofs. Minflok hemm qisu niċċa.
Tarxien
daqsminuri|Mara bl-għonnella u t-tarbija tagħha fit-tempji ta' Ħal Tarxien. Ritratt antik ta' Luigi Maria Ugolini. Il-kumpless tat-tempji ta' Ħal Tarxien jinsab daqs 400 metru fil-Lvant mill-Ipoġew ta' Ħal Saflieni. Fil-bidu tas-seklu 20, l-arkeologu Sir Temi Zammit ħa ħsieb l-iskavi ta' dan is-sit. Qabel ma nbena l-bini tal-madwar is-sit arkeoloġiku kien moħbija taħt il-ħamrija tal-għelieqi li kienu jinħadmu. Is-sit arkeoloġiku hu magħmul minn erba tempji megalitiċi, kull wieħed ta' perijodu differenti. L-iktar tempju antik jinsab fil-Grigal u nbenda bejn it-3600 u s-sena u t-3200 Q.K. Dan fadal biss traċċi tiegħu u jintgġarfu mill-forma elliptika tipika tat-tempji.
It-tempji tan-Nofsinhar u tal-Lvant inbnew fil-fażi ta' 'Ħal Tarxien', bejn is-sena 3150 u s-sena 2500 Q.K. It-tieni tempju fih tliet apsidi semiċirkolari paralleli, b'passaġġ kbir, filwaqt li t-tielet tempju fih żewġ settijiet paralleli ta' apsidi, b'passaġġ f'direzzjoni parallela ma' dik tal-ewwel tempju. L-ewwel tempju li wieħed jilħaq hekk kif jibda l-viżita tiegħu hu l-aktar sofistikat għax għandu ħafna ħaġar iddisinjat l-aktar bil-forom tal-ispiral. Il-ħaġriet tal-ħitan tqiegħdu ħdejn xulxin bi preċiżjoni kbira u huma impressjonanti ħafna fis-sempliċità tagħhom. F'rokna li tinsab fit-tempju tan-nofs hemm minquxa fuq il-ħajt żewġ barrin u ħanżira. Hemm ukoll kompartiment tal-ġebel ieħor b'ħofra żgħira magħmul bħallikieku l-annimali ż-żgħar kienu sepparati mill-annimali l-kbar. Fl-art hemm ħofra li kienet tingħalaq b'għatu. Din setgħet serviet biex fiha jitqiegħed xi alf għall-annimali li kienu f'dawn il-kompartimenti tat-tempju.
Saħara tal-Punent
daqsminuri|Il-bandiera tas-Saħara tal-Punent Is-Saħara tal-Punent hi territorju fl-Afrika kkontestat bejn il-Marokk u l-Front Polisario. Fl-1976, dan tal-aħħar ipproklama r-Repubblika Għarbija Demokratika tas-Saħara (RASD), iżda din mhijiex rikonoxxuta uffiċjalment mill-Unjoni Ewropea u minn għadd ta' sħab internazzjonali. Għaddejjin negozjati ssorveljati min-Nazzjonijiet Uniti. Il-belt kapitali hi Laayoune.
Julienne David
Julienne David ipparteċipat fir-Rivolta tal-Vendée min-naħa tal-monarkist u spiċċat il-ħabs, iżda rnexxielha taħrab. Wara li kisbet ħatra ta' privatier, hija ppersegwitat bastimenti Brittaniċi fuq il-kanal Ingliż mill-bażi tagħha f'Nantes.
Fl-1803, weħlet il-ħabs fl-Ingilterra għal 8 snin. Wara li nħelset hija marret lura Franza. Triq f’Nantes hija msemmija għaliha. Hija wkoll is-suġġett ta’ rumanz.
Friedrich Carl von Savigny
200px|thumb|Friedrich Carl von Savigny Friedrich Carl von Savigny (Frankfurt am Main, 21 ta' Frar 1779 – Berlin, 25 ta' Ottobru 1861) kien ġurista, filosfu u politiku Ġermaniż fundatur tal-Skola Storka Ġermaniża u prekursur tal-pandettistika.
Bijografija
Friedrich Carl von Savigny tnissel minn familja tan-nobiltà li kellha l-art, emigrata mil-Lorena lejn il-Ġermanja. Skont id-drawwa tal-istudenti Tedeski, Savigny studja f'bosta universitajiet, l-aktar Jena, Lipsia u Halle, Gottinga u Marburgu; kiseb il-lawrja fl-università tal-aħħar fl-1800, u sewwasew wara beda karriera akkademika. Il-ġid u l-qagħda soċjali ppermettewlu jiddedika ruħu għall-attivitajiet intellettwali. Fl-1803 kiseb fama kbira bit- trattat Das Recht des Besitzes (Id-Dritt tal-Pussess), meqjus il-punt tat-tluq tal-istudji teoriċi fuq id-Dritt fis-seklu 19. Fl-1804 iżżewweġ lil Kunigunde Brentano, oħt Bettina u Clemens Maria Brentano; binhom Karl Friedrich von Savigny (1814-1875) meta kiber sar politiku u diplomatiku Prussjan importanti.
Fl-1808 Savigny mar l-Università ta' Landshut (dak iż-żmien fir-Renju tal-Bavarja) bħala Professur tad-Dritt Ruman; fl-1810 kien mibgħut fl-Università ta' Berlin il-ġdida, fejn dlonk sar wieħed mid-doċenti l-aktar magħrufin u influwenti, u fejn baqa' għall-bqija ta' ħajtu; segwew il-lezzjonijiet tiegħu saħansitra Massimiljanu II tal-Bavarja u Federiku Gulielmu IV tal-Prussja. Ma damx ma sar membru tal-prestiġġjuża Akkademja Rjali Prussjana tax-Xjenzi ta' Berlin u kien mistieden jagħmel parti mill-Kunsill tal-Istat il-ġdid (Staatsrath). Mill-1842 sal-1848 kien Ministru għar-Riforma Leġiżlattiva tal-Gvern Prussjan. Meta temm l-esperjenza governattiva, ma marx lura għat-tagħlim, imma ddedika ruħu għall-espożizzjoni teorika tal-konċezzjoni ġuridika tiegħu. Savigny kien fost l-akbar esponenti tal-Iskola Storika tad-Dritt, li kienet tqis lid-Dritt bħala prodott tas-sentiment, tan-natura u tal-ispirtu ta' kull poplu (Volksgeist) u kienet tidentifika għalhekk l-espressjoni ġuridika fundamentali fil-konswetudni. Fl-1815 waqqaf, flimkien ma' Karl Friedrich Eichhorn u Johann Friedrich Ludwig Göschen, ir-rivista Zeitschrift für geschichtliche Rechtswissenschaft, l-organu tal-Iskola Storika tad-Dritt.
L-Iskola Storika tad-Dritt
Taħt l-influwenza tal-“Iskola storika” tiegħu żviluppat l-elaborazzjoni dottrinarja tad-Dritt – jiġifieri ta' dak id-Dritt mhux pożittiv, imma dak illi jgħix fil-ħajja ta' kuljum u ma jmissx lill-Istat li jikkodifikah – u b'mod partikolari tal-“usus modernus Pandectarum”, imsejjes fuq l-istudju u r-rielaborazzjoni tas-sistema tal-hekk-imsejjaħ ius commune li kien għadu viġenti fil-Ġermanja (Das gemeine Recht).
L-iskola ta' Savigny kien taf nisilha lill-Istoriċiżmu u kienet titlob lill-ġurist li jkun hu direttament l-interpretu u l-bennej mill-ġdid tal-ispirtu tal-poplu mingħajr l-intervent kapillari tal-leġiżlatur, filwaqt li kien isostni – fil-polemika li qabad ma' Thibaut, li kien jemmen b'saħħa fil-kodifikazzjoni pożittiva – li kien prematur tafda fil-kristallizzazzjoni tad-Dritt irrappreżentata mill-adozzjoni tal-Kodiċijiet.
Savigny kien radikalment kontra kemm il-ġusnaturaliżmu kemm l-Illuminiżmu, billi t-tnejn li huma jissejsu fuq li jistgħu jistabbilixxu mudell ta' mġiba ġuridika valida, mhux bħala prodott derivat mill-istorja, imma bħala prodott razzjonali konformi għall-moħħ u għall-intellett. Skont dawn, huwa biss id-Dritt li jinbena mal-mejda tal-filosfu li hu Dritt razzjonali, li jiġi propost lill-Bniedem lil hinn mid-diskors storjografiku, tat-tradizzjoni, tal-memorja tal-passat ġuridiku.
L-istoriċiżmu ta' Savigny, mill-banda l-oħra, kien jemmen li l-passat ma kellux ikun imneżża' minn kull valur, u wisq anqas miċħud, il-għaliex jikkostitwixxi s-substrat fundamentali li fuqu tista' timxi: ma tistax twarrabha l-istorja billi hemm konkatenazzjoni ċara bejn il-passat, il-preżent u l-futur. L-idea ta' Dritt universalment validu hija utopija li ma tqisx ir-realtà konkreta, it-tiswir storiku tas-soċjetà. Għal Savigny, għalhekk, il-veru Dritt Naturali huwa d-Dritt Konswetudinarju billi hu konformi man-natura ta' dak il-poplu, billi hu l-espressjoni tal-livell tiegħu ta' ċiviltà. F'dan is-sens, id-Dritt Naturali huwa d-Dritt li jseħħ fl-istorja u huwa l-ħolqien spontanju ta' kull poplu u hu għalhekk assurd dak li kien qed jipproponi Thibaut, għax għandu mill-artifiċjali, huwa astratt u ma jikkorrispondix man-natura tal-poplu. Il-kodifikazzjoni tad-Dritt darba għal dejjem kienet se timblokka l-iżvilupp ta' soċjetà – li tagħha d-Dritt huwa espressjoni – fil-każ li hi, fil-mument tal-kodifikazzjoni, tkun qed tevolvi; mill-banda l-oħra tkun "iffotografat" il-kawżi tad-dekadenza tas-soċjetà nnifisha, fil-każ bil-kontra. Inpartikulari, proprju minħabba f'viżjoni metastorika e artifiċjali bħal din - bħala volontà tal-leġiżlatur attwali – tal-Kodiċi, Savigny jiddistingwi, f'paralleliżmo mad-dinja Rumana tal-qedem, tliet fażijiet prinċipali li d-Dritt jgħaddi minnhom matul l-istorja tiegħu: fażi tal-bidu u konswetudinarja, fażi ta' elaborazzjoni dottrinali (li fiha tintlaħaq il-quċċata, l-ogħla splendur tekniku u funzjonali), u fażi – aktar 'il quddiem – ta' kodifikazzjoni, li tkun l-ewwel pass lejn l-involuzzjoni.
Catania Beach Soccer
L- Associazione Sportiva Dilettantistica Catania Beach Soccer hija l-ewwel tim tal-beach soccer f'Katanja. Il-klabb għandu l-kwartieri ġenerali tiegħu fi Gravina ta 'Katanja (CT).
Storja
Imwaqqfa fl- 2004 minn Giuseppe Bosco, bit-trejner Stefano Musumeci, immedjatament ipparteċipat fil-kampjonat tas-Serje A. L-ewwel sena rebaħ it-Tazza Taljana.
Suċċessi
Catania Beach Soccer rebaħ ħafna rebħiet, huwa l-iktar klabb bl-isem fl- Italja.
2 (2008 u 2018)
4 (2004, 2005, 2018, 2019)
4 (2006, 2007, 2009, 2016)
Żimbabwe
Iż-Żimbabwe hu nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Harare.
Iż-Żimbabwe, uffiċjalment ir-Repubblika taż-Żimbabwe, huwa pajjiż bla baħar li jinsab fix-Xlokk tal-Afrika, bejn ix-Xmara Zambezi, Victoria Falls, u x-Xmara Limpopo. Tmiss mal-Botswana fil-punent, maż-Żambja fit-tramuntana, l-Afrika t'Isfel fin-nofsinhar, u l-Możambik fil-lvant. Il-kapitali u l-akbar belt hija Harare. It-tieni l-akbar belt hija Bulawayo. Iż-Żimbabwe, pajjiż ta' madwar 15-il miljun ruħ, għandu 16-il lingwa uffiċjali, bl-Ingliż, ix-Xona u n-Ndebele huma l-aktar mitkellma.
Festa della Repubblica
thumb|250px|Esebizzjoni tal-[[Frecce Tricolori waqt iċ-ċelebrazzjonijiet tal-Festa della Repubblica fl-2005.]] Il-Festa della Repubblica (bil-Malti: Festa tar-Repubblika) tiġi ċċelebrata kull sena nhar it-2 ta' Ġunju fl-Italja biex tfakkar it-twelid tar-Repubblika Taljana.
Nhar it-2 u t-3 ta' Ġunju 1946 sar ir-referendum istituzzjonali b'suffraġju universali, fejn it-Taljani ġew mitluba biex jivvutaw sabiex jesprimu rwieħhom fuq liema forma ta' gvern għandu jadotta l-pajjiż wara l-waqgħa tal-Faxxiżmu. Bi 12,718,641 vot għal repubblika u 10,718,502 voti għal monarkija, l-Italja saret repubblika u d-dixxendenti rġiel tad-Dar ta' Savojja ġew eżiljati. Sabiex tiġi kkomemorata dan l-avveniment, parata militari kbira saret fil-qalba ta' Ruma, immexxiha mill-President tar-Repubblika Taljana fl-irwol tiegħu bħala Kmandant Suprem tal-Forzi Armati. Il-Prim Ministru, formalment imsejjaħ bħala l-President tal-Kunsill tal-Ministri u uffiċjali għoljin oħra wkoll attendew.
22 ta' Novembru
It-22 ta' Novembru hija it-326 ġurnata tal-Kalendarju Gregorjan (it-327 fis-snin bisestili). Hemm 39-il jum li jifdal sa l-aħħar tas-sena.
Festi u rikorrenzi
Jum Internazzjonali tal-Mużika
ECHO (Kummissjoni Ewropea)
Id-dipartiment tal-Għajnuna Umanitarja u tal-Protezzjoni Ċivili tal-Kummissjoni Ewropea (ECHO), li qabel kien magħruf bħala l-Uffiċċju tal-Komunità Ewropea għall-Għajnuna Umanitarja, huwa dipartiment tal-Kummissjoni Ewropea għall-għajnuna umanitarja barra l-Ewropa u għall-protezzjoni ċivili.
Fl-2013, l-UE ipprovdiet € 1.35 biljun għal sokkors ta’ emerġenza permezz tal-ECHO. L-UE kienet it-tieni l-akbar donatur ta’ assistenza umanitarja kull sena mill-2000 (id-dejta hija disponibbli sal-2012). Flimkien mal-Istati Membri tagħha, hija l-akbar donatur fid-dinja ta’ għajnuna umanitarja, billi pprovdiet aktar minn 50% tal-għajnuna umanitarja totali fl-2009. Proġetti ffinanzjati mill-ECHO jaffettwaw lil aktar minn 120 miljun ruħ f’90 pajjiż kull sena.
Għall-interventi umanitarji tiegħu, l-ECHO ma jimplimentax programmi ta’ assistenza huwa stess, iżda jiffinanzja l-operazzjonijiet permezz ta’ netwerk ta’ aktar minn 200 imsieħeb (NGOs, aġenziji tan-NU, u organizzazzjonijiet internazzjonali bħas-Salib l-Aħmar / Moviment tan-Nofs Qamar l-Aħmar). Fl-2013, l-ECHO kellu 44 uffiċċju lokali f’39 pajjiż, b’149 espert umanitarju internazzjonali u 315 membru nazzjonali tal-persunal. L-uffiċċji lokali jipprovdu analiżi aġġornata tal-bżonnijiet eżistenti u previsti f’pajjiż jew reġjun partikolari, jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta’ strateġiji ta’ intervent u żvilupp tal-politika, jipprovdu appoġġ tekniku operazzjonijiet iffinanzjati mill-ECHO, u jiżguraw monitoraġġ xieraq ta’ dawn l-interventi u jiffaċilitaw il-koordinament tad-donaturi fil-livell prattiku.
Minbarra li jipprovdi finanzjament għall-għajnuna umanitarja, l-ECHO huwa wkoll responsabbli għall-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili. Imwaqqaf fl-2001, il-Mekkaniżmu jrawwem kooperazzjoni fost l-awtoritajiet nazzjonali tal-protezzjoni ċivili madwar l-Ewropa. Bħalissa 31 pajjiż huma membri tal-Mekkaniżmu; it-28 Stat Membru tal-UE flimkien mal-Iżlanda, in-Norveġja, u l-eks Repubblika Jugożlava tal-Maċedonja. Il-mekkaniżmu twaqqaf biex jippermetti għajnuna kkoordinata mill-Istati Parteċipanti lill-vittmi ta’ diżastri naturali u kkaġunati mill-bniedem fl-Ewropa u bnadi oħra.
Wara li l-UE ngħatat il-Premju Nobel għall-Paċi fl-2012, il-Kummissjoni ta’ Barroso aċċettat il-flus tal-premju f’isem l-UE u allokathom għal inizjattiva ġdida msejħa Tfal tal-Paċi. Madwar €2 miljun twarrbu għall-proġetti tat-Tfal tal-Paċi fl-2013. Dawn żdiedu għal €4 miljun fl-2014.
Storja
L-Uffiċċju tal-Komunità Ewropea għall-Għajnuna Umanitarja (ECHO) ġie stabbilit fl-1992 mit-Tieni Kummissjoni ta’ Delors. Billi l-Komunità Ewropea ġiet abolita fl-2009, l-uffiċċju beda jsir magħruf bħala d-dipartiment għall-Għajnuna Umanitarja tal-Kummissjoni Ewropea jew l-Unjoni Ewropea, iżda żamm l-abbrevjazzjoni tiegħu ECHO.
Il-ħatra ta’ kummissarju ġdid fl-2010 b’portafoll għall-kooperazzjoni internazzjonali, għajnuna umanitarja u rispons għall-kriżijiet tikkorrispondi għall-artikoli 214 u 196 tat-Trattat ta’ Lisbona fejn l-għajnuna Umanitarja u l-Protezzjoni Ċivili għandhom rwol sostenibbli. L-isem uffiċjali tal-ECHO ġie mibdul għal Direttorat Ġenerali għall-Għajnuna Umanitarja u l-Protezzjoni Ċivili.
It-trasformazzjoni tal-ECHO nkludiet il-moviment tal-unità tal-Protezzjoni Ċivili mid-DĠ għall-Ambjent għad-DĠ tal-ECHO. It-trasformazzjoni hija kkunsidrata bħala pass ‘il quddiem lejn kooperazzjoni aħjar u teħid ta’ deċiżjonijiet f’qasam fejn reazzjoni rapida tista’ ssalva ħajja.
Il-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili stabbilixxa wkoll il-ftuħ taċ-Ċentru ġdid ta’ Koordinazzjoni għal Rispons ta’ Emerġenza (ERCC), “hub” tal-protezzjoni ċivili għall-monitoraġġ ta’ diżastri u t-titjib fit-tħejjija u r-reżiljenza tal-pajjiżi suxxettibbli għal diżastri. L-aktar użu riċenti tal-mekkaniżmu tal-Protezzjoni Ċivili seħħ waqt l-għargħar fil-Bosnja-Ħerzegovina u s-Serbja.
Mandat u Prinċipji
Fil-qasam tal-għajnuna umanitarja, il-mandat tal-ECHO huwa li jipprovdi assistenza ta’ emerġenza u għajnuna (fil-forma ta’ oġġetti u servizzi) lill-vittmi ta’ kunflitt u ta’ diżastri naturali jew ikkaġunati mill-bniedem barra l-UE. Il-mandat tiegħu jestendi wkoll għal operazzjonijiet ta’ prevenzjoni ta’ diżastri u ta’ wara l-kriżi.
L-għajnuna umanitarja Ewropea hija bbażata fuq il-prinċipji umanitarji tal-umanità, l-imparzjalità, in-newtralità u l-indipendenza. L-implimentazzjoni tagħha għalhekk tiddependi fuq l-applikazzjoni tad-dritt umanitarju internazzjonali (IHL).
Fl-2007, fuq l-inizjattiva tal-Kummissarju Louis Michel, il-Kummissjoni Ewropea adottat “Konsensus Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja” li jikkostitwixxi l-ewwel test politiku ta’ referenza Ewropew dwar l-għajnuna umanitarja. NGOs ipparteċipaw attivament għall-abbozzar tal-Konsensus Ewropew u dan jista’ jitqies bħala “l-aktar test komprensiv u l-eqreb pożizzjoni komuni għall-NGOs”. Il-Konsensus Ewropew jirriafferma l-prinċipji umanitarji tal-umanità, imparzjalità u indipendenza. Jistipula wkoll li “l-għajnuna umanitarja mhijiex għodda ta’ ġestjoni għall-ġestjoni tal-kriżijiet”.
Fl-2012, l-ECHO żviluppa l-ewwel reviżjoni tal-Konsensus mit-twaqqif tiegħu, billi enfasizza l-ħtieġa għal sħubijiet aktar b’saħħithom permezz ta’ għażla ta’ kwalità tal-imsieħba u l-iżgurar ta’ kontabilità mtejba għaċ-ċittadini u l-partijiet interessati.
Barra minn hekk, fl-2012, l-ECHO u donaturi oħra ħadmu mal-Kumitat Permanenti bejn l-Aġenziji (IASC) biex joħolqu l-Aġenda Trasformattiva. Il-prinċipji ta’ tmexxija umanitarja, responsabbiltà u koordinazzjoni ġew miftiehma biex itejbu l-ħeffa, l-effiċjenza u l-effikaċja tar-rispons umanitarju. Barra minn hekk, il-protezzjoni ċivili ġiet adottata bħala parti mill-mandat tal-ECHO biex jiġu żgurati kooperazzjoni u protezzjoni aħjar waqt diżastru fost il-pajjiżi terzi u reġjonali u organizzazzjonijiet internazzjonali.
Leġiżlazzjoni
Sa minn meta t-Trattat ta’ Lisbona daħal fis-seħħ, l-azzjoni ta’ għajnuna umanitarja tal-Unjoni Ewropea hija eskluża mill-Artikolu 214 tat-Trattat tal-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. L-għajnuna umanitarja hija kompetenza parallela komuni: dan ifisser li l-Unjoni tmexxi politika awtonoma, li la timpedixxi lill-Istati Membri milli jeżerċitaw il-kompetenzi tagħhom u lanqas tagħmel il-politika tal-Unjoni sempliċiment waħda “kumplimentarja” għal dawk tal-Istati Membri.
Sa dakinhar, l-għajnuna umanitarja kienet ibbażata, awtomatikament, fuq l-Artikolu 179 tat-Trattat tal-KE (politika ta’ żvilupp). Kienet parti mill-portafoll tal-Kummissarju għall-Iżvilupp, l-ewwel Louis Michel u mbagħad Karel de Gucht waqt il-Kummissjoni I ta’ Barroso. It-Trattat ta’ Liżbona introduċa, għall-ewwel darba, l-għajnuna umanitarja bħala politika fiha nnifisha fit-Trattat tal-UE.
Kif definit fl-Artikolu 214, l-operazzjonijiet tal-UE fil-qasam tal-għajnuna umanitarja huma maħsuba biex jipprovdu assistenza ad hoc u għajnuna għal popolazzjonijiet f’pajjiżi terzi li jkunu vittmi ta’ diżastri naturali jew ikkaġunati mill-bniedem. L-Artikolu 214 itenni wkoll il-prinċipji ta’ għajnuna umanitarja, dawn huma r-rispett għad-dritt internazzjonali u l-prinċipji tal-umanità, imparzjalità, newtralità u nondiskriminazzjoni.
Fl-2013, il-Kummissjoni għaddiet leġiżlazzjoni ġdida dwar il-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili li jipprovdi koordinazzjoni aħjar u appoġġ biex tittejjeb l-effikaċja ta’ sistemi ta’ prevenzjoni, preparazzjoni, u rispons waqt diżastri. Il-leġiżlazzjoni stabbiliet ġabra volontarja ta’ kapaċitajiet u materjali ta’ rispons impenjati minn qabel, netwerk ta’ taħriġ għal dawk li jirrispondu l-ewwel, u approċċ ġdid għall-ġestjoni tar-riskji tad-diżastri minn 31 stat participant.
It-Trattat ta’ Lisbona jintroduċi wkoll Korp Volontarju Ewropew ta’ Għajnuna Umanitarja (l-Artikolu 214 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE), li jippermetti lill-Ewropej li jixtiequ jkunu involuti direttament fl-azzjoni umanitarja biex jingħaqdu ...
Voluntiera Tal-Għajnuna Tal-UE
Il-Parlament Ewropew (PE) ivvota favur l-inizjattiva fi Frar 2014. Il-pożizzjonijiet tal-voluntiera jinkludu l-iskjerament għal operazzjonijiet umanitarji ffinanzjati mill-UE madwar id-dinja, li jaħdmu fl-organizzazzjonijiet umanitarji ġewwa l-UE, jew l-assistenza ta’ operazzjonijiet online mid-dar.
NGOs li jieħdu sehem jgħaddu minn proċess ta’ ċertifikazzjoni sabiex jiġi żġurat li dawn jikkonformaw mal-istandards Ewropej għall-ġestjoni ta’ voluntiera.
Baġit
Fl-2013, il-baġit tal-għajnuna tal-ECHO ammonta anqas minn wieħed fil-mija tal-baġit kollu tal-UE. Barra minn hekk, il-Kummissjoni Ewropea użat ir-riżerva tagħha ta’ għajnuna ta’ emerġenza biex tirrispondi għal kriżijiet u diżastri mhux mistennija. Il-baġit bil-fondi ta’ riżerva ammonta għal € 1.35 biljun fl-2013. Fir-rigward tal-għajnuna umanitarja, l-ECHO ipprovda assistenza umanitarja għal aktar minn 124 miljun ruħ f’90 pajjiżi terzi, li minnhom 39 kienu nnominati bħala pajjiżi f’sitwazzjoni ta’ kriżi. Fir-rigward tal-protezzjoni ċivili, il-mekkaniżmu ta’ protezzjoni ċivili kien attivat 36 darba fl-2013 għall-kriżijiet ġewwa u barra l-UE.
L-akbar sehem ta’ finanzjament huwa għall-ikel u n-nutrizzjoni (40%). Is-settur tas-saħħa u dak mediku (inkluż appoġġ psikosoċjali) (13%), l- Ilma u Sanità (13%), ix-Xelter (19%) u l-Protezzjoni (7%) huma l-oqsma oħra ewlenin ta’ attivitajiet. L-ECHO alloka 3% tal-baġit tal-2013 għat-Tħejjija għad-diżastri, imnaqqas mill-2012. Il-Protezzjoni Ċivili irrappreżentat 2% tal-baġit. Fl-2013, 40% tal-baġit marru għall-Afrika u 18% għall-Ażja, l-Amerika Latina, il-Karibew u l-Paċifiku, u 32% għal-Lvant Nofsani u l-Mediterran.
L-għajnuna għall-iżvilupp laħqet massimu storiku fl-2010. Flimkien mal-għajnuna mogħtija mill-Istati Membri individwalment, l-Unjoni hija l-akbar donatur fid-dinja. Mid-€ 9.8 biljun ta’ għajnuna umanitarja dinjija pprovduta fl-2010, madwar 41% ingħatat mill-UE.
Il-baġit adottat għall-2014 għandu kważi € 1 biljun f’impenji għall-għajnuna umanitarja u l-protezzjoni ċivili.
Strateġija
L-ECHO għandu mandat biex isalva u jippreserva l-ħajja f’emerġenza u f’sitwazzjonijiet immedjati wara l-emerġenza, kemm jekk dawn ikunu naturali jew ikkaġunati mill-bniedem. Abbażi ta’ dawn il-prinċipji, il-Kummissjoni hija impenjata li kull sena tipprepara dokument ta’ Strateġija biex tikkoordina u tipprogramma l-attivitajiet b’mod effiċjenti u b’mod xieraq billi jiġi adottat approċċ imparzjali bbażat fuq il-bżonnijiet.
Fl-2013, l-ECHO ippjana li jiffoka l-għajnuna umanitarja tiegħu fi kważi 90 pajjiż. Huwa identifika l-akbar ħames operazzjonijiet umanitarji bħar-reġjun Sahel tal-Afrika tal-Punent, inkluż aktar rispons għall-kunflitt fil-Mali (€ 82 miljun), is-Sudan u s-Sudan t'Isfel (€ 80 miljun), ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo (€ 54 miljun), il-Pakistan (€ 42 miljun) u s-Somalja (€ 40 miljun). Barra minn hekk, 40% tal-assistenza umanitarja tal-ECHO huwa destinat għall-Afrika Sub-Saħarjana.
Il-baġit ta’ riserva ġie utilizzat sabiex jirrispondi għall-kriżijiet umanitarji kbar fis-Sirja, il-Mali, is-Sahel, is-Sudan t'Isfel, ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo, il-Mjanmar, u il-Filippini. L-ECHO jiffinanzja wkoll kriżijiet minsija, bħal fil-Bangladexx, fil-Kolombja, il-Jemen, l-Alġerija, il-Pakistan, u l-Mjanmar.
Opinjoni pubblika
Stħarriġ speċjali tal-Eurobarometer dwar l-għajnuna umanitarja mmexxi fl-2012 jiżvela s-sens għoli ta’ solidarjetà fost iċ-ċittadini Ewropej lejn vittmi ta’ kunflitti u diżastri naturali barra l-fruntieri tagħhom, b’9 minn 10 ċittadini jaħsbu li “huwa importanti li l-UE tiffinanzja l-għajnuna umanitarja barra l-fruntieri tagħha”u 8 minn 10 jemmnu li “azzjoni koordinata tal-protezzjoni ċivili tal-UE hija aktar effettiva minn azzjoni individwali tal-pajjiżi”.
Pavlo Lee
Pavlo 'Pasha' Romanovych Lee (bl-Ukren: Павло «Паша» Романович Лі; twieled fl-10 ta' Lulju 1988 – miet fis-6 ta' Marzu 2022) kien attur u preżentatur televiżiv Ukren.
Karriera
Lee kien preżentatur televiżiv tal-istazzjon Dom. Huwa kien ħadem fit-teatru u f'għadd ta' reklami u kien magħruf għax ħadem fil-films ''Tini nezabutykh predkiv. Tayemnytsi molfara (2013), Shtolnya (2006), Pravilo boya (2017), u Zustrich odnoklasnykiv (2019), u kien id-doppjatur f'films popolari bl-Ingliż bħal The Lion King u The Hobbit'' bl-Ukren. Huwa kien id-doppjatur ukoll ta' karattri bħal Eric Cartman f' South Park, Steve Smith f' American Dad!, Glenn Quagmire f' Family Guy, u Psyduck f'Detective Pikachu. Fl-2021 kien ħadem fis-sensiela televiżiva Provincial.
Mewt
Lee ssieħeb fil-Forzi tad-Difiża Territorjali tal-Ukrajna fl-ewwel jum tal-invażjoni Russa. Matul iż-żmien li qatta' jiġġieled għal pajjiżu, huwa kien attiv ħafna fil-midja soċjali, l-iktar fil-kont tal-Instagram tiegħu, biex jixħet dawl fuq il-kundizzjonijiet li kienu jinsabu fihom l-Ukreni u l-qawwa tal-poplu Ukren.
Huwa nqatel bħala riżultat ta' attakk Russu f'Irpin, subborg ta' Kiev, fis-6 ta' Marzu 2022, u l-mewta tiegħu ġiet imħabbra mill-Festival Internazzjonali tal-Films ta' Odessa. Huwa ndifen fit-18 ta' Marzu f'Vorokhta, fl-Oblast ta' Ivano-Frankivsk, fejn għadha tgħix ommu.
Vorarlberg
Vorarlberg (IPA: ) huwa stat tal-Awstrija. l-istat għandu popolazzjoni ta' 397,094 (sal-2020).
Ġeroglifiku linjari
Ġeroglifiku linjari hu verżjoni semplifikata ta' Ġeroglifiku Eġizzjan.
Il-kitba linjari (jew kitba ridotta), inħolqot biex jintgħelbu ż-żewġ problemi ewlenin tal-ġeroglifiċi sagri, jiġifieri iż-żmien twil li jieħdu biex isiru u li mhumiex adatti biex jinkitbu fuq uċuħ mhux minquxin. Fil-fatt, il-ġeroglifiċi linjari kienu użati fit-testi fejn l-estetika ma kienx ta' importanza kbira. Filwaqt li l-kitba ġeroglifika sagra kienet tagħti importanza kbira lid-dettalji u kienet tagħmel kull karattru xogħol ta' arti fih innifisu, il-kitba linjari, kienet taħli żmien mill-inqas, biżżejjed biss biex jintgħaraf il-karattru. Waqt li żammew l-aspett figurattiv tagħhom, il-ġeroglifiċi linjari għamlu pass lejn estrazzjoni li wassal għall-ħolqien tal-kitba jeratika.
center|upright=5|thumb|Eżempji ta' ġeroglifiċi bl-ekwivvalenti ridott tagħhom ([[Jean-François Champollion |Champollion)]]
Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlin
daqsminuri|260x260px|Dettall ta' wħud mill-bibien tar-Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlin Ir-Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlin (bil-Ġermaniż: Siedlungen der Berliner Moderne) huwa Sit ta' Wirt Dinji li ġie ddeżinjat fl-2008, li hu magħmul minn sitt residenzi sussidjati separati f'Berlin. Dawn ir-residenzi b'mod ewlieni jmorru lura għas-snin tar-Repubblika ta' Weimar (1919-1933), meta l-belt ta' Berlin kienet partikolarment progressiva soċjalment, politikament u kulturalment. Huma eżempji straordinarji tal-moviment ta' riforma tal-bini li kkontribwew biex itejbu l-kundizzjonijiet tal-abitazzjonijiet u tal-għajxien għan-nies b'introjtu baxx permezz ta' approċċi innovattivi għall-arkitettura u għall-ippjanar urban. Ir-residenzi jipprovdu wkoll eżempji eċċezzjonali ta' tipoloġiji urbani u arkitettoniċi ġodda, b'soluzzjonijiet ta' disinn frisk, kif ukoll bħala innovazzjonijiet tekniċi u estetiċi.
Bruno Taut, Martin Wagner u Walter Gropius kienu fost l-arkitetti ewlenin ta' dawn il-proġetti li eżerċitaw influwenza konsiderevoli fuq l-iżvilupp tal-abitazzjonijiet madwar id-dinja.
Sit ta' Wirt Dinji
xellug|daqsminuri|274x274px|Ir-Residenza b'għamla ta' Nagħla Ir-Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlin ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2008.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
FC Stumbras
Futbolo klubas Stumbras huwa klabb tal-futbol Litwan,mil-belt ta Kaunas.
Il-klabb twaqqaf fl-2013. Fis-sajf tal-2019, il-klabb ma baqax jeżisti. Fl-aħħar, huma ġew eliminati mid-diviżjoni elite.
Mawritanja
daqsminuri|Il-bandiera tal-Mauritania thumb|tarka thumb|Organizzazzjoni territorjali thumb|Mappa Il-Mauritania hi nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Nouakchott.
Divorzju
Id-Divorzju (jew xoljiment taż-żwieġ) huwa t-terminazzjoni tal-għaqda matrimonjali, li jħassar id-doveri u responsabbiltajiet legali taż-żwieġ u jħoll l-għaqda taż-żwieġ bejn il-partijiet. F'ħafna pajjiżi d-divorzju jenħtieġ ordni tal-qorti jew ta' xi awtorità oħra bi proċess legali. Il-proċess legali jista' jinvolvi ukoll kwistjonijiet ta' manteniment tal-mara u tat-tfal u t-taqsim tal-propjetà u tad-dejn.
F'ħafna pajjiżi tal-punent, id-divorzju ma jiddikjarax iż-żwieġ null, bħalma jiġri fl-annullament, iżda jħassar l-istatus ta' żwieġ li kellhom il-partijiet. Fejn il-monogamija hija fil-liġi, id-divorzju jħalli liż-żewġ partijiet li kienu miżżewġin jerġgħu jiżżewġu lil ħaddieħor. Il-liġijiet tad-divorzju jvarjaw ħafna madwar id-dinja. L-uniċi żewġ pajjiżi li ma jikkontemplawx divorzju fil-liġijiet tagħhom huma l-Istat tal-Belt tal-Vatikan u l-Filippini. F'Malta se jsir referendum fit-28 ta' Mejju 2011 biex il-Maltin jgħidu jekk iridux id-divorzju. Bejn l-1971 u l-2011, ħames pajjiżi Ewropej daħħlu d-divorzju: Spanja, l-Italja, il-Portugal, ir-Repubblika tal-Irlanda u Malta.
Il-Liġi tad-Divorzju f'Malta
Kien hemm żewġ okkażjonijiet meta l-iktar li resaq viċin Gvern biex ipoġġi d-divorzju fuq l-aġenda. Fl-1975 meta il-Gvern Laburista ta' Dom Mintoff kien daħħal iż-żwieġ u l-annullament ċivili, il-liġi ipprovdiet ukoll biex il-qrati Maltin ikunu jistgħu jirrikonoxxu d-divorzji barranin. Il-Liġi imma naqset milli tagħti l-fakultà lill-qrati Maltin jamministraw id-divorzju huma. It-tieni okkażjoni wasslet fl-1998 meta l-Kummissjoni għall-Futur tal-Familja mwaqqfa mill-Prim Ministru Alfred Sant irrakkomandat li jidħol id-divorzju permezz ta’ vot ħieles fil-Parlament.
L-ewwel okkażjoni meta l-Parlament seta’ wasal biex jiddibatti liġi tad-divorzju kien qabel l-1996 meta fil-kapaċità personali tiegħu d-deputat Laburista Joe Brincat, li dakinhar ma kienx jifforma parti mill-Grupp Parlamentari Laburista, ippreżenta mozzjoni privata (Private Member’s Bill) biex ikun introdott id-divorzju għal dawk il-koppji li jkunu ilhom separati ħames snin. Il-mozzjoni privata qatt ma telgħet fuq l-aġenda tal-Parlament.
Kien hemm diversi okkażjonijiet oħra fejn Membri Parlamentari b’mod individwali esprimew pożizzjoni favur id-divorzju waqt xi dibattitu jew diskors fil-Parlament.
Alternattiva Demokratika pproponiet l-introduzzjoni tad-divorzju f’kull manifest elettorali sa mill-1992 lil hawn. Kien l-uniku partit politiku li tkellem b’mod ċar dwar il-ħtieġa li jiddaħħal id-divorzju fis-sistema legali.
Sa minn qabel il-ħatra tiegħu bħala mexxej tal-Partit Laburista f'Ġunju 2008, Joseph Muscat wiegħed kemm-il darba li fl-ewwel darba li jkun hemm Gvern Laburista hu personalment (Private Member’s Bill) kien se jressaq liġi tad-divorzju għall-approvazzjoni tal-Parlament.
F'Lulju 2008, il-Ministru tal-Politika Soċjali John Dalli qal li beħsiebu jqanqal dibattitu fil-Kabinett dwar il-bżonn li tiddaħħal liġi tad-divorzju. Kliem Dalli sab l-appoġġ tal-Prim Ministru Lawrence Gonzi.
2011: Pullicino Orlando
Nhar is-6 ta' Lulju 2010, id-Deputat Nazzjonalista Jeffrey Pullicino Orlando ressaq Private Member’s Bill fil-Parlament biex jiġi introdott id-divorzju. Dan seħħ wara li qabel l-elezzjoni tal-2008 kien hemm diversi drabi fejn l-imsemmi deputat wiegħed bil-fomm u kiteb fuq il-gazzetti li kien kontra l-istess divorzju. Traditur tal-kostitwenti tieghu.
Fl-istess jum, l-Ar­ċisqof Pawlu Cre­mona stqarr li l-Private Member’s Bill li ppreżenta dakinhar id-Deputat Nazzjonalista Jeffrey Pullicino Orlando fil-Parlament kienet bħal sajjetta fil-bnazzi, peress li l-kwistjoni tad-dħul tad-divorzju ma saritx referenza għaliha fil-manifest elettorali taż-żewġ partiti l-kbar matul il-kampanja elettorali tal-aħħar Elezzjoni Ġenerali.
F'Nota Pastorali fis-17 ta' Ottubru 2010, li nqrat fil-parroċċi kollha, l-Arċisqof Cremona u l-Isqof ta’ Għawdex Mario Grech qalu li hija l-attitudni tagħna li trid tinbidel, u mhux iż-żwieġ. “Kieku Ġesù kien fostna llum u konna ngħidulu li fid-dinja kollha daħħlu d-divorzju, żgur li ma kinitx tinbidel it-tweġiba tiegħu. Kien jgħid li dak minħabba l-ebusija ta’ qalbna.” Qalu li l-ebda nisrani ma jista’ jippretendi li Ġesù kien iwieġeb li biex insaħħu ż-żwieġ, għandu jidħol id-divorzju. Wara d-divorzju, ma tistax titkellem iktar fuq żwieġ dejjiemi, stabbli, bħalma kien il-pjan ta’ Alla fil-bidu.
F'Jannar 2011 twaqqaf il-Moviment Żwieġ bla Divorzju b'esponenti bħal Dr. Andrè Camilleri u Dr. Anna Vella.
Fi Frar 2011, il-Partit Nazzjonalista ħa pożizzjoni kontra d-dħul tad-divorzju, iżda l-Prim Ministru Lawrence Gonzi ta vot ħieles lill-Membri Parlamentari Nazzjonalisti. Gonzi kien tal-fehma li minħabba li m'hemmx mandat elettorali biex jidħol id-divorzju, din id-deċiżjoni għandha tittieħed mill-poplu.
Ir-Referendum
Nhar is-16 ta' Marzu 2011 tressqet mozzjoni tal-Oppożizzjoni quddiem il-Parlament dwar kif għandha tkun il-mistoqsija tar-referendum li se jsir fit-28 ta' Mejju 2011, jiġifieri “Taqbel mal-introduzzjoni tal-għażla tad-divorzju f’każ ta’ koppja miż­żewġa li tkun ilha sseparata jew tkun ilha ma tgħix flimkien għal mill-inqas erba’ snin u meta ma jkun hemm l-ebda tama raġjonevoli ta’ rikonċiljazzjoni bejn il-miżżewġin, fil-waqt li jkun garantit manteniment adegwat u jkunu mħarsa t-tfal?” Din għaddiet għax ivvutat għaliha l-Oppożizzjoni kollha u żewġ Membri Parlamentari Nazzjonalisti, Jeffrey Pullicino Orlando u Jesmond Mugliett. Għar-Referendum tat-28 ta' Mejju ħarġu jivvutaw 232,691 persuna jew 73% ta' dawk li kellhom dritt jivvutaw.
Nhar id-29 ta' Mejju 2011, l-għada tar-Referendum, tħabbar li dan għadda b’maġġoranza ta’ 53.2%, b'distakk ta' 14,576 vot. Fi tliet distretti biss – minn 13 – kien hemm iktar minn ivvota kontra l-introduzzjoni tad-divorzju: it-8 Distrett (Birkirkara eċċ.) - 52% kontra, il-11-il Distrett (Mosta eċċ.)- 54% kontra u t-13-il Distrett (Għaw­dex), fejn kważi 70% tal-elettorat espri­ma l-pożizzjoni tiegħu kontra. F’xandira rrekordjata, il-Prim Mi­nistru Lawrence Gonzi qal li għalkemm ir-riżultat ma kienx dak li xtaq hu, ir-rieda tal-maġġoranza tal-poplu se tkun irrispettata u l-Parlament se jkun qiegħed iħejji biex jilleġiżla l-introduzzjoni tad-divorzju. Il-Kap tal-Oppożizzjoni, Dr Joseph Muscat sejjaħ konferenza tal-aħbarijiet li fiha ddikjara li b’dan ir-riżultat, bdiet titwieled Malta differenti, Malta ġdida. Huwa wera ruħu sodisfatt li fil-ġimgħat li għaddew, tkellem fil-beraħ dwar il-pożizzjoni tiegħu, minflok għażel li jistaħba. Joseph Muscat qal li huwa kburi li għamel dak kollu li huwa sewwa, minflok għażel li jagħmel dak li kien ikun l-inqas politikament riskjuż u l-aktar politikament konvenjenti.
Fil-Parlament
Nhar it-13 ta' Lulju 2011, għadda mill-Parlament it-tieni qari tal-abbozz ta' liġi dwar id-dħul tad-divorzju f'Malta, b'44 vot favur, 13-il vot kontra u 12-il astensjoni. Il-Priministru Gonzi u l-Ministri kollha, barra wieħed (Joseph Cassar) ivvutaw kontra jew astjenew. Il-Membri Parlamentari tal-Oppożizzjoni vvutaw kollha favur, ħlief Adrian Vassallo li vvota kontra u Marie-Louise Coleiro Preca li astjeniet. Tnax -il Membru Parlamentari Nazzjonalista vvutaw favur.
Nhar il-25 ta' Lulju 2011, b’maġġoranza ta’ 52 vot favur, 11-il vot kontra (Frederick Azzopardi, Jason Azzopardi, Tonio Borg, Giovanna De­bono, Louis Deguara, Beppe Fenech Adami, Austin Gatt, Lawrence Gonzi, Carmelo Mifsud Bonnici, Edwin Vassallo u Philip Mifsud) u 5 astensjonijiet, il-Parlament approva mill-istadju finali tat-Tielet Qari l-abbozz ta’ liġi dwar id-divorzju.
Il-liġi daħlet fis-seħħ fl-1 t'Ottubru 2011.
Nhar il-15 ta' Lulju 2011 il-Viċi Sindku ta' Tas-Sliema Cyrus Engerer irriżenja minn kull kariga fi ħdan il-Partit Nazzjonalista u ingħaqad mal-Partit Laburista. Dan għamlu għax iddiżappunta ruħu għall-mod kif il-Prim Ministru vvota fil-parlament dwar it-tieni qari tal-abbozz tal-liġi dwar id-divorzju u "l-prinċipji u l-valuri liberali u demokratiċi tiegħi huma f'kunflitt mal-prattiċi li qed jippersistu fil-Partit Nazzjonalista".
Il-Liġi
Fil-liġi Maltija d-divorzju hu rregolat bl-artikoli 66A sa 66N tal-Kodiċi Ċivili ta’ Malta. Kull wieħed u waħda mill-miżżewġin għandu l-jedd illi jitlob id-divorzju jew il-ħall taż-żwieġ skont kif jingħad fil-Kodiċi Ċivili. Mhux meħtieg illi qabel ma jiġi mitlub id-divorzju, il-miżżewġin ikunu infirdu minn xulxin b’kuntratt jew b’sentenza. Id-divorzju jew  ħall  taż-żwieġ  jingħata  bis-saħħa  ta’ sentenza tal-qorti ċivili kompetenti fuq talba ta’ parti jew l-oħra mill-miżżewġin, jew b’digriet tal-istess qorti fejn il-miżżewġin ikunu qablu illi ż-żwieġ tagħhom għandu jiġi maħlul. It-talbiet kollha  għad-divorzju jinġiebu quddiem is-sezzjoni xierqa tal-qorti ċivili skont regolamenti magħmulin mill-Ministru responsabbli għall-ġustizzja. Id-digrieti u s-sentenzi tad-divorzju jingħataw fil-qorti fil-miftuħ. Il-qorti, fid-digriet jew  sentenza  ta’  divorzju, tindika b’mod ċar in-numru progressiv tar-reġistrazzjoni tal-Att taż-Żwieġ, u n-numru ta’ identifikazzjoni tal-partijiet, u, tordna lir-Reġistratur tal-Qrati sabiex, fiż-żmien imħolli għal daqshekk mill-istess qorti, javża lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku bid-divorzju tal-partijiet biex dan jiġi reġistrat fir-Reġistru Pubbliku.
Kondizzjonijiet meħtieġa għad-divorzju
Id-divorzju ma jistax jingħata ħlief b’talba ta’ żewġ persuni miżżewġa flimkien jew ta’ waħda minnhom kontra l-oħra, u sakemm il-qorti tkun sodisfatta li: (a) fil-każ li  t-talba  tkun  qed  issir  miż-żewġ  konjuġi flimkien, fid-data li jibdew il-proċeduri ta’ divorzju,il-konjuġi  jkunu  għexu  mhux  flimkien  għal  perjodu ta’,  jew  perjodi  li  jammontaw  għal,  mill-anqas  sitt xhur mis-sena preċedenti: Iżda fejn it-talba tkun qed issir minn konjuġi minnhom kontra l-ieħor, fid-data li jibdew il-proċeduri ta’ divorzju, il-konjuġi jkunu għexu mhux flimkien għal perjodu ta’, jew perjodi  li  jammontaw  għal,  mill-anqas  sena  mis-sentejn preċedenti; jew (b) fid-data li  jibdew  il-proċeduri  ta’  divorzju,  il-konjuġi jkunu separati b’kuntratt jew b’sentenza tal-qorti; u (ċ) ma  hemm   l-ebda   prospett   raġonevoli   għal rikonċiljazzjoni bejn il-miżżewġin; u (d) il-miżżewġin u  kull  wild  tagħhom  qed  jirċievu manteniment  adegwat,  fejn  hu  dovut,  skont  iċ-ċirkostanzi partikolari tagħhom. Iżda l-miżżewġin jistgħu f’kull żmien jirrinunzjaw għad-dritt tagħhom ta’ manteniment; iżda wkoll  il-manteniment ordnat mill-qorti b’sentenza ta’ separazzjoni jew miftiehem bejn il-miżżewġin f’kuntratt ta’ separazzjoni għandu jiġi meqjus bħala manteniment adegwat. Iżda wkoll id-divorzju ppronunzjat bejn persuni miżżewġin li kienu separati b’kuntratt jew b’sentenza ma jġib ebda bidla f’dak ordnat jew miftiehem bejniethom, ħlief għall-effetti tad-divorzju li joħorġu mil-liġi.
Pronunzjament ta’ divorzju
Wara li  l-qorti  tkun  qieset  illi  ċerti rekwiżiti ġew sodisfatti, il-qorti tisma’ u tiddeċiedi dawk it-talbiet imressqa mill-partijiet u tgħaddi biex tippronunzja d-divorzju bejn il-partijiet. F’każ ta’ talba għad-divorzju magħmula minn waħda mill-persuni miżżewġin, ma jkunx meħtieġ illi fit-talba għad-divorzju, il-persuna miżżewġa li tkun qiegħda tagħmel din it-talba tattribwixxi lill-parti l-oħra xi ħtija li wasslet biex issir dik it-talba. Fejn il-miżżewġin ikunu diġa sseparati b’kuntratt jew b’sentenza tal-qorti, il-persuna miżżewġa li tkun qed tagħmel it-talba għad-divorzju tista’ tressaq biss talba għall-ħall taż-żwieġ. Il-parti l-oħra tista’ tikkontesta din it-talba, jew billi tipprova illi l-persuna miżżewġa illi talbet id-divorzju ma tkunx ħallset il-manteniment dovut, kif ordnat mill-qorti jew miftiehem fil-kuntratt ta' separazzjoni u li kemm-il darba t-talba għad-divorzju tintlaqa’, tkun aktar diffiċli għall-istess parti l-oħra illi tikseb il-ħlas tal-manteniment. Il-qorti m’għandhiex tilqa’ t-talba għad-divorzju kemm-il darba xi waħda minn dawn l-eċċezzjonijiet jiġu murija li huma tajba. Fejn il-miżżewġin ma jkunux isseparati b’kuntratt  jew b’sentenza tal-qorti, il-persuna miżżewġa li tkun qed tagħmel it-talba għad-divorzju, flimkien mal-istess talba, tista’ tressaq it-talbiet kollha illi huma maħsuba illi jistgħu jsiru f’kawża ta’separazzjoni. Il-parti l-oħra tista’tressaq b’żieda għall-eċċezzjonijiet imsemmija, l-eċċezzjonijiet kollha illi dik il-parti setgħet tressaq f’kawża ta’ separazzjoni. Fejn il-miżżewġin ma jkunux isseparati b’kuntratt jew b’sentenza tal-qorti, il-qorti jkollha setgħat apposta dwar ordnijiet illi tista’ tagħti pendente lite. Fejn il-komunjoni tal-akkwisti jew il-komunjoni ta’ residwu taħt amministrazzjoni separata tkun waqfet, il-partijiet ikollhom dritt li f’kull każ, bi qbil bejniethom, jgħaddu għad-divorzju mingħajr ma jillikwidaw l-assi komuni ta’ bejniethom.