cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Intelliġenza artifiċjali
Storja
L-istudju tar-raġunament formali jew mekkaniku beda mal-filosfi u l-matematiċi fl-antikità. L-istudju tal-loġika matematika wassal direttament għat-teorija tal-komputazzjoni ta' Alan Turing, li ssuġġeriet li magna, billi timmanipola simboli sempliċi bħal "0" u "1" b'modi sempliċi, tista' tissimula kull att konċepibbli ta' deduzzjoni matematika. Dan il-kunċett li l-kompjuters diġitali jistgħu jissimulaw kwalunkwe proċess ta' raġunament formali huwa magħruf bħala t-teżi Church–Turing. Dan, flimkien ma' skoperti fin-newroxjenza, it-teorija tal-informazzjoni u ċ-ċibernetika, wassal lir-riċerkaturi biex jikkunsidraw il-possibbiltà li jibnu moħħ elettroniku. L-ewwel xogħol li issa huwa ġeneralment rikonoxxut bħala IA kien dak li McCullouch u Pitts għamlu fl-1943 fejn kienu ħarġu b'disinn formali għal "newroni artifiċjali" li huma Turing-kompleti.
Sas-snin ħamsin, ħarġu żewġ viżjonijiet dwar kif tinkiseb l-intelliġenza mekkanika. Waħda mil-viżjonijonijiet, magħrufa bħala IA simbolika jew GOFAI, kienet li tuża kompjuters biex toħloq rappreżentazzjoni simbolika tad-dinja u sistemi li jistgħu jirraġunaw dwar id-dinja. Proponenti ta' din kienu jinkludu Allen Newell, Herbert A. Simon, u Marvin Minsky. Assoċjazzjoni viċin ta' din l-istrateġija hija dik ta' tfittxija ewristika, li xxebbaħ l-intelliġenza mal-problema ta' li tesplora spazju ta' possibbiltajiet għal tweġibiet. It-tieni viżjoni, magħrufa bħala l-istrateġija konnessjonista, fittxet li tikseb l-intelliġenza permezz tat-tagħlim. Proponenti ta' din l-istrateġija, l-aktar prominenti minnhom kien Frank Rosenblatt, fittxew li jużaw perceptrons b'modi ispirati minn konnessjonijiet ta' newroni. James Manyika u oħrajn qabblu ż-żewġ strateġiji mal-menti (IA simbolika) u mal-moħħ (konnessjoniżmu). Manyika targumenta li l-istrateġiji simboliċi ddominaw l-ispinta għall-intelliġenza artifiċjali f'dan il-perjodu, parzjalment minħabba l-konnessjoni tagħha ma' tradizzjonijiet intellettwali ta' René Descartes, George Boole, Gottlob Frege, Bertrand Russell, u oħrajn. L-istrateġiji konnessjonisti bbażati fuq iċ-ċibernetika jew netwerks newrali artifiċjali kienu ġew imbuttati fl-isfond iżda kisbu prominenza enormi f'dawn l-aħħar deċennji.
Il-qasam tar-riċerka tal-IA twieled f'workshop fil-Kulleġġ ta' Dartmouth fl-1956 (Daniel Crevier kiteb "il-konferenza hija ġeneralment mgħarufa bħala d-data tat-twelid offiċjali tax-xjenza l-ġdida"). Dawk li attendew saru l-fundaturi u l-mexxejja tar-riċerka tal-IA. Huma u l-istudenti tagħhom ipproduċew programmi li tal-istampa ddeskrivew bħala "tal-għaġeb": il-kompjuters kienu qed jitgħallmu strateġiji għal-logħoba checkers, isolvu problemi matematiċi miktubin bl-alġebra, jippruvaw teoremi loġiki, u jitkelmu bl-Ingliż. Sa nofs is-sittinijiet, ir-riċerka fl-Istati Uniti kienet iffinanzjata bil-kbir mid-Dipartiment tad-Difiża u laboratorji sħaħ tal-IA kienu ġew stabbiliti madwar id-dinja.
Riċerkaturi fis-sittinijiet u sebgħinijiet kienu konvinti li l-istrateġija simbolika eventwalment se toħloq magna b'intelliġenza artifiċjali ġenerali u qiesu dan bħala l-għan tal-qasam tagħhom. Herbert Simon bassar li "il-magni se jkunu kapaċi, fi żmien għoxrin sena, jagħmlu kull xogħol li bniedem jista' jagħmel". Marvin Minsky qabel, u kiteb "fi żmien ġenerazzjoni [...] il-problema tal-ħolqien ta' 'intelliġenza artifiċjali' se tissolva sostanzjalment". Dawn naqsu milli jirrikonoxxu d-diffikultà ta' xi wħud mill-kompiti li kien fadal. Il-progress naqas u fl-1974, bi tweġiba għall-kritika ta' Sir James Lighthill u l-pressjoni kontinwa mill-Kungress Amerikan biex jiffinanzja proġetti aktar produttivi, kemm il-gvernijiet tal-Istati Uniti kif ukoll dawk Ingliżi qatgħu r-riċerka esploratorja fl-IA. Il-ftit snin ta' wara kienu jissejħu "ix-xitwa tal-IA", perjodu meta l-kisba ta' finanzjament għal proġetti tal-IA kienet diffiċli.
Fil-bidu tat-tmeninijiet, ir-riċerka tal-IA reġgħet ġiet imqajma bis-suċċess kummerċjali tas-sistemi esperti, forma ta' programm tal-IA li jissimula l-għarfien u l-ħiliet analitiċi tal-esperti umani. Sal-1985, is-suq għall-IA kien laħaq aktar minn biljun dollaru. Fl-istess ħin, il-proġett tal-kompjuter tal-ħames ġenerazzjoni tal-Ġappun ispira lill-gvernijiet tal-Istati Uniti u Ingliżi biex jirrestawraw il-finanzjament għar-riċerka akkademika. Madankollu, wara li beda il-kollass tas-suq tal-Magna Lisp fl-1987, l-IA għal darb'oħra waqgħet f'diżreputazzjoni, u bdiet it-tieni xitwa li damet aktar.
L-interess fin-netwerks newrali u "konnezjoniżmu" reġa' tqajjem minn Geoffrey Hinton, David Rumelhart u oħrajn f'nofs is-snin tmenin. Għodod tal-komputazzjoni ratba ġew żviluppati fis-snin tmenin, bħal netwerks newrali, sistemi sfumati, teorija tas-sistemi griżi, komputazzjoni evoluzzjonarja u ħafna għodod meħuda mill-istatistika jew mill-ottimizzazzjoni matematika.
L-IA gradwalment irrestawrat ir-reputazzjoni tagħha fl-aħħar tad-disgħinijiet u l-bidu tas-seklu 21 billi sabet soluzzjonijiet speċifiċi għal problemi speċifiċi. L-applikazzjoni dejqa ppermettiet lir-riċerkaturi jipproduċu riżultati verifikabbli, jisfruttaw aktar metodi matematiċi, u jikkollaboraw ma' oqsma oħra (bħall-istatistika, l-ekonomija, u l-matematika). Sas-sena 2000, is-soluzzjonijiet żviluppati minn riċerkaturi tal-IA kienu qed jintużaw ħafna, għalkemm fis-snin disgħin rarament kienu deskritti bħala "intelliġenza artifiċjali".
Kompjuters aktar b'saħħithom, titjib algoritmiku, u aċċess għal ammonti kbar ta' dejta ppermettew avvanzi fit-tagħlim tal-magni u l-perċezzjoni; il-metodi tat-tagħlim profond li jkollhom bżonn ħafna dejta bdew jiddominaw bħala l-iktar metodi b'riżultati tajbin madwar l-2012. Skont Jack Clark ta' Bloomberg, l-2015 kienet sena importanti għall-intelliġenza artifiċjali, fejn in-numru ta' proġetti li jużaw l-IA fi ħdan Google żdied minn "użu sporadiku" fl-2012 għal aktar minn 2,700 proġett. Clark kiteb: "Wara nofs deċenju ta' avvanzi siekta fl-intelliġenza artifiċjali, 2015 kienet sena fejn inqeleb kollox. Il-kompjuters huma iktar intelliġenti u jitgħalmu iktar malajr minn qatt qabel." Huwa jattribwixxi dan għal żieda fin-netwerks newrali affordabbli, minħabba żieda fl-infrastruttura tal-cloud computing u għal żieda fl-għodod tar-riċerka u d-dejta. Fi stħarriġ tal-2017, waħda minn kull ħames kumpaniji rrapportat li "inkorporaw IA f'xi offerti jew proċessi". L-ammont ta' riċerka fl-IA (imkejla mill-pubblikazzjonijiet totali) żdied b'50% fis-snin 2015–2019.
Bosta riċerkaturi akkademiċi tħassbu li l-IA ma kinitx għadha qed issegwi l-għan oriġinali li toħloq magni versatili u kompletament intelliġenti. Ħafna mir-riċerka attwali tinvolvi IA statistika li tintuża b'mod qawwi biex issolvi problemi speċifiċi, b'mod speċjali it-tagħlim profond li għandu suċċess kbir. Dan it-tħassib wassal għas-sottoqasam tal-intelliġenza ġenerali artifiċjali (jew "IAG"), li kellu diversi istituzzjonijiet iffinanzjati sew sas-snin 2010.
'O sole mio
thumb|right|200px|Qoxra tal-partitura oriġinali tal-kanzunetta 'O sole mio "’O sole mio" hi kanzunetta Naplitana magħrufa mad-dinja kollha miktuba fl-1898. Giovanni Capurro kiteb il-versi u Eduardo di Capua ikkompona l-melodija. Hemm verżjonijiet oħra ta' "’O sole mio" imma s-soltu titkanta bid-djalett Naplitan. Bit-Taljan standard  ’O sole mio tfisser Il sole mio u bil-Malti tfisser "Ix-xemx tiegħi".
Storja
Giovanni Capurro, ġurnalista u editur tal-paġni kulturali tal-gazzetta ta' kuljum "Roma" ta' Napli, fl-1898 kiteb il-versi tal-kanzunetta u ħalla l-kompożizzjoni mużikali f'idejn Eduardo Di Capua. Dak iż-żmien Di Capua kien Odessa, fl-Ukrajna, ma' missieru, vjolinista f'orkestra.
Il-mużika tidher li kienet imnebbħa minn sebħ sabiħ fuq il-Baħar l-Iswed. Il-kanzunetta mbagħad tkantat Napli f'konkors mużikali mingħajr ma kisbet suċċess kbir u spiċċat it-tieni. Imma wara bdiet tinfirex iżjed u iżjed - anki barra l-Italja -  biex saret parti mill-patrimonju dinji tal-mużika.
'O sole mio hi waħda mill-kanzunetti l-iżjed famużi taż-żminijiet kollha, imma ma tantx qalgħu minnha ż-żewġ awuturi tagħha, Capurro u Di Capua, li mietu fil-faqar fis-snin 1910. Id-dar ta' edizzjoni mużikali Bideri baqgħet tieħu r-royalties tal-biċċa mużika, li - minkejja li għadda iżjed minn seklu mir-reġistrazzjoni tagħha - għadha ma daħlitx fid-dominju pubbliku. Infatti, f'Ottobru tal-2002, tribunal f'Torin għaraf lil Alfredo Mazzucchi li miet fl-1972, bħala ko-awtur tal-melodija bil-konsegwenza li l-kanzunetta ħa tibqa' bil-copyright sal-2042.
Interpretazzjonijiet
thumb|200px|Eduardo Di Capua thumb|200px|Giovanni Capurro L-iżjed interpretazzjoni famuża ta' din il-kanzunetta x'aktarx hi dik ta' Enrico Caruso, imma għadd kbir ta' artisti oħra interpretaw l-għanja, li tagħha hemm ħafna verżjonijiet. Fost l-iżjed famużi hemm dik ta' Elvis Presley, bit-titlu It's Now or Never, derivata minn waħda tal-attur u kantant Tony Martin. Id-diska ta' Presley li ħarġet f'Settembru tal-1960, bigħet għexur ta' miljuni ta' kopji u kienet l-iżjed waħda li nbigħet fil-karriera tiegħu. Fl-2002 il-kantant Al Bano inklud verżjoni mhux tas-soltu ta'  'O sole miofis-CD tiegħu Carrisi canta Caruso li fiha kanta "dwett virtwali" mat-tenur Enrico Caruso. Eccellenti anche le Il-verżjonijiet ta' Giuni Russo (2004), Dalida (1960) u ta' Claudio Villa (1964) huma wkoll eċċellenti. Fl-1957 Bill Haley and His Comets kienu diġà qatgħu diska bit-titlu Come rock with me. Fl-2006 Pino Daniele reġa' interpreta l-verżjoni ta' Elvis.
Trofew Zarra
It-Trofew Zarra hu unur mogħti kull sena mill-gazzetta sportiva Spanjola Marca għall-aktar plejer Spanjol li skorja gowls fil-La LigaŻKampjonat tal-futbol Spanjol. Dan l-unur hu msemmi wara l-attakkant ta' Athletic Bilbao Telmo Zarra.
FK Borac Banja Luka
FK Borac Banja Luka (Serb Ċirilliku: ФК Борац Бања Лука), komunement magħrufa bħala Borac Banja Luka, huwa klabb tal-futbol professjonali bbażat fil-belt ta' Banja Luka, Republika Srpska, Bożnija u Ħerżegovina, u huwa l-parti ewlenija tas-soċjeta tal-isports ġewwa Borac Banja Luka. Borac Banja Luka huwa wieħed mill-aktar klabbs suċċessivi fir-Republika Srpska u wieħed mill-aktar klabbs tal-futbol popolari fil-Bożnija u Ħerżegovina. L-isem Borac iffisser "Ġellied".
Domestiċi
Tazzi nazzjonali – 4
Plejers notevoli
Kowċ: Ilija Miljuš
Chiara Siracusa
Chiara Siracusa (Valletta, 25 ta' Settembru 1976) hija kantanta Maltija, magħrufa l-aktar għat-tliet parteċipazzjonijiet f'isem Malta fil-Festival tal-Eurovision, festival mużikali Ewropew, fl-1998, fl-2005 u fl-2009.
Festival tal-Eurovision 1998
Fl-1998, Chiara rebħet il-Festival Kanzunetta Maltija għall-Ewropa, is-serata nazzjonali għas-selezzjoni tal-kanzunetta għall-Eurovision, permezz tal-kanzunetta "The One That I Love". F'Birmingham, ġewwa l-Ingilterra, Chiara irnexxielha taqta' figura tajba fejn spiċċat fit-tielet post. Malta, li tħaddan passjoni kbira lejn dan il-konkors, sofriet frustrazzjoni kbira meta fl-aħħar sett ta' voti mill-Maċedonja, il-Maċedoni ma taw l-ebda punt lil Chiara, fejn b'hekk spiċċat mhux biss wara Dana International tal-Iżrael, iżda wkoll wara Imaani tar-Renju Unit. Xorta waħda dan ir-riżultat kien biżżejjed biex jegwalja l-aqwa pożizzjoni ta' Malta mill-festival tal-1992. Lura Malta wara l-Eurovision hi ġiet milqugħa minn madwar 6,000 persuna fl-Ajruport Internazzjonali ta' Malta.
Aktar suċċess
Mill-1998 sal-2003, Chiara kienet immexxija minn M&E Management Group, taħt il-konsulent Massimo Ellul. Matul dan il-perjodu, Chiara drammatikament tbiddlet minn kantant mistħija għal waħda kunfidenti, u ħarġet tliet albums. Kantat għal diversi drabi barra minn Malta, u wara, taħt il-gwida tal-istudjo tar-rikordings Malti, Bridge Productions, bdiet tipprepara għal avventura oħra fil-Eurovision.
Festival tal-Eurovision 2005
Fl-2005, wara madwar seba' snin assenti minn dan il-konkors, Chiara reġgħet ħadet iċ-ċans biex terġa' tidħol u flimkien ma' 21 parteċipant ieħor ikkompetiet fil-final tad-19 ta' Frar bil-kanzunetta "Angel", kanzunetta oħra fuq stil ballad li kitbet hi stess. Għall-ewwel darba, ir-rappreżentat ta' Malta kien magħżul biss mill-vot pubbliku. Chiara rebħet bi 11,935 vot, 566 'il fuq mit-tieni klassifikata Olivia Lewis. B'hekk fi Kjiv, ġewwa l-Ukrajna, kienet fit-triq li tagħmel it-tieni dehra tagħha.
F'dan il-konkors, Chiara iltaqgħet ma' diversi kantanti oħra li xi darba oħra ħadu sehem f'dan il-konkors, fosthom Selma tal-Iżlanda li kienet spiċċat it-tieni fl-1999, u l-Griega Helena Paparizou, li fl-2001 kienet il-kantanta prinċipali tal-grupp Antique li kklassifika fit-tielet post.
Festival tal-Eurovision 2009
Wara l-festival Chiara ippublikat album ieħor. Chiara irritornat għall-Eurovision meta nhar is-7 ta' Frar 2009, intgħażlet biex tirrapreżenta lil Malta għat-tielet darba din id-darba ġewwa Moska, fir-Russja, permezz tal-kanzunetta "What If We", għall-edizzjoni tal-2009. Chiara kkwalifikat biex tipparteċipa fil-finali wara li spiċċat fis-sitt post tal-ewwel semifinali. Madanakollu, ir-riżultat ma rrepetiex ruħu fil-finali minħabba li Malta temmet l-avventura f'Moska bit-22 post b'total ta' 31 punt.
Provinċja ta' Katanja
Provinċja ta' Katanja (bit-Taljan: Provincia Regionale di Catania; bl-Isqalli: Pruvincia Riggiunali ri Catania) hi provinċja fil-Lbiċ tar-reġjun awtonomu ta' Sqallija, l-Italja. Il-kapitali tal-provinċja hi l-belt ta' Katanja, li hi l-iktar belt provinċjali kapital 'l isfel tal-Italja kollha.
Peppi Azzopardi
Peppi Azzopardi (25 ta' Awwissu, 1959), magħruf ukoll bħala Joe Azzopardi, huwa personalità televiżiva Maltija. Huwa magħruf l-aktar għall-programm popolari Xarabank, li kien jixxandar kull nhar ta' Ġimgħa fuq TVM bejn l-1997 u l-2020.
Studju
Ħa l-edukazzjoni tiegħu fil-Kulleġġ Santu Wistin, fl-iMTADA u ġab diplomi fil-ġurnaliżmu, komunikazzjoni u xjenza politika mill-Università ta' Malta. Għamel xi snin għalliem fil-Kulleġġ Santu Wistin.
Politika
Kien ko-fundatur ta' Alternattiva Demokratika qabel ma din saret partit politiku.
Televixin
Kien l-awtur u producer is-sensiela televiżiva satirika "Aħn'aħna jew m'aħniex?" fuq TVM fl-1988.
Fil-bidu tas-snin disgħin, ippreżenta fuq TVM il-programmi "Bir-Rispett kollu" u "Rasimbras" li fihom kien jintervista diversi personaġġi Maltin.
F'April 1997, beda jippreżenta Xarabank mit-Teatru tal-Università. Wara xi żmien beda jsejjaħ lilu nnifsu "Peppi" flok Joe. Peppi Azzopardi sar magħruf għall-ġestwalità tiegħu u l-frażijiet li jirrepeti spiss: "Kif tista' ma ċċempilx?", "Ċemplu 21249200 biex tibbukjaw post fis-sala" u "Fil-qosor jekk jogħġbok".
Jippreżenta wkoll L-Istrina, programm l-għada tal-Milied li jixxandar fuq it-tliet stazzjonijiet ewlenin tat-televiżjoni Maltija.
Azzopardi huwa wkoll ko-fundatur tal-kumpanija ta' produzzjoni televiżiva "Where's Everybody".
Awtur
Kiteb "Fwawar", ġabra ta' poeżiji fl-1994 u kien jikkontribwixxi b'diversi artikli fil-ġurnali.
Ħajja Personali
Huwa miżżewweġ lil Mandy Micallef Grimaud u għandhom tifel, Xandru.
Inkjesta Egrant
L-inkjesta Maġisterjali magħrufa bħala L-Inkjesta Egrant kienet inkjesta mill-Maġistrat Aaron Bugeja dwar jekk kienx hemm ishma fil-kumpanija Egrant li kienu tal-Prim Ministru Joseph Muscat, jew ta’ martu Michelle, jew ta’ xi membru tal-familja tagħhom. L-Inkjesta sabet li ma kienx hemm. Il-konklużjonijiet prinċipali tal-inkjesta ġew ippubblikati mill-Uffiċċju tal-Avukat Ġenerali nhar it-22 ta' Lulju 2018.
L-inkjesta kienet intalbet mill-Prim Ministru stess fil-21 ta' April 2017 wara l-allegazzjonijiet li saru ġurnata qabel minn Daphne Caruana Galizia li kitbet li dokument f’safe fil-bank Pilatus juri li l-Egrant hi tas-Sinjura Muscat, u li kienu imtennija mill-Partit Nazzjonalista, li fihom implikaw li l-Prim Ministru u s-Sinjura Muscat huma s-sidien tal-kumpanija Egrant li hija registrata fil-Panama.
Kontijiet fil-Pilatus
Il-Maġistrat Bugeja kkonkluda li kemm Keith Schembri kif ukoll John Dalli fil-fatt kellhom kontijiet bankarji fil-bank Pilatus. L-inkjesta kkonkludiet li l-Egrant ma kellhiex kont bankarju mal-bank Pilatus ghalkemm l-allegazzjoni ta' Daphne Caruana Galizia kienet li din kellha kont tal-bank fil-UAE.
Dwar l-allegazzjonijiet ta' atti ta' korruzzjoni, il-Maġistrat Bugeja kkonkluda li ma nstabx li xi ħadd minn dawn il-persuni setgħu kienu involuti f’korruzzjoni, ħasil ta’ flus jew transazzjonijiet finanzjarji suspettati minn kontijiet ta’ Ażeri esposti politikament permezz ta’ kontijiet fil-Bank Pilatus. Din il-konklużjoni twieġeb għall-allegazzjoni ta’ Daphne Caruana Galizia li aktar minn miljun dollaru ġew trasferiti f’salt minn kumpanija fl-Ażerbaijan għall-kumpanija Egrant.
Ażerbajġan
Kif intqal, l-inkjesta stabbiliet li l-Prim Ministru u martu ma kinux involuti f’korruzzjoni jew f’ħasil ta’ flus b' dak il-mod u xejnet l-allegazzjoni li kien hemm miljun dollaru li ġew trasferiti mill-kont bankarju tal-familja Aliyev fl-Ażerbajġan għall-kont ta’ Egrant.
Falsifikazzjoni ta' Dokumenti
Dwar id-‘declarations of trust’, li kellhom ikunu l-prova prinċipali dwar min hu s-sid tal-Egrant, l-inkjesta tgħid li l-uniċi dokomenti tax-xorta kienu kopja ppreżentata lill-inkjesta minn Pierre Portelli. Il-Maġistrat Bugeja qal li dawn ġew analizzati darbtejn minn esperti ta’ kumpanija Ingliża li tagħmel analiżi forensika li stabbilew li l-firem fuqhom huma foloz u saru minn xi ħadd li s’issa għadu mhux magħruf.
Is-Safe u l-Bagalji
Mill-inkjesta ħareġ ukoll li fil-Bank Pilatus kien hemm ‘filing cabinet’, li fost xi impjegati tal-bank kien magħruf bħal safe, li kien jissakkar u li għal xi żmien probabbilment kien fil-kċina. Jingħad li la fis-safe u lanqas fi bnadi oħra ma nstabu ‘declarations of trust’ li kienu juru li l-ishma f’Egrant kienu miżmuma għas-Sinjura Muscat.
L-inkjesta stħarrġet fost oħrajn l-allegazzjoni li ċ-chairman tal-bank Pilatus, Ali Sadr Hashemi Nejad, inqabad ħiereġ mill-bank b’żewġ bagalji li fihom allegatament kien hemm dokumenti li ħa bil-moħbi u li ntqal kienu dwar l-allegazzjonijiet fuq l-Egrant. Fl-inkjesta, din l-allegazzjoni ma rriżultax li hi minnha b’filmati miġbura minn diversi kameras tas-sigurtà fil-bank u anki minn bnadi oħra.
Il-filmati juru lil Ali Sadr dieħel fil-bank bil-bagalji, minnhom ħareġ tablet, mobile, xi karti u stationery u qabel telaq reġa’ poġġa fihom l-istess oġġetti. Intqal li l-uniku karta żejda kienet waħda li ngħata minn uffiċċjal tal-bank u li ftit jidher li ta kasha. L-inkjesta jidher li ma ħarsitx lejn it-tablet u x'kienu dawk il-karti li daħlu u ħargu maċ-Chairman.
L-inkjesta stabbiliet ukoll li Ali Sadr ma kienx fuq it-titjira f’dak il-lejl għall-Ażerbaijan operata mill-kumpanija Vista Jet. Il-bdot xehed li abbord ma kienx hemm passiġġieri jew merkanzija, ħlief l-ekwipaġġ u l-affarijiet personali tagħhom.
Nexia BT
Kif intqal, Mill-inkjesta joħroġ li fost il-klijenti tal-bank Pilatus kien hemm Keith Schembri u John Dalli. L-inkjesta stabbiliet li x-xogħol relatat mat-twaqqif tal-kumpanija Egrant sar minn Karl Cini u li Nexia BT waqfet diversi kumpaniji fil-Panama u fil-British Virgin Islands. Stabbiliet ukoll li Brian Tonna talab li l-Egrant tiġi xolta u dan seħħ qabel il-publikazzjoni tal-allegazzjonijiet minn Daphne Caruana Galizia.
Xhieda ma jaqblux
B’477 xhud, il-Maġistrat Bugeja sema' fost l-oħrajn ix-xhieda ta’ Daphne Caruana Galizia, ta’ Maria Efimova u ta’ Pierre Portelli. Jingħad li hu sab verżjonijiet kuntrastanti kemm bejniethom kif ukoll mal-bqija tal-provi. Fost oħrajn, kemm Daphne Caruana Galizia u Maria Efimova qalu lil Pierre Portelli li huma urew lill-Maġistrat ‘declarations of trust’. Mill-inkjesta rriżulta li dan ma kienx minnu.
Publikazzjoni
L-Avukat Ġenerali qal li qed jippubblika biss il-konklużjonijiet tal-inkjesta u l-kummenti tal-għeluq biex jiġi limitat l-indħil fir-riżervatezza ta’ terzi li jissemmew inċidentalment f’partijiet oħra tar-rapport u biex jiġu mħarsa investigazzjonijiet oħra relatati. L-Avukat Ġenerali ddikkjara wkoll li laqa’ talba li saritlu mill-Prim Ministru, biex bħala l-persuna li talab li ssir l-inkjesta, ikollu kopja tar-rapport.
Prim Ministru
F’konferenza tal-aħbarijiet f’Kastilja, il-Ħadd 22 ta' Lulju 2018 filgħodu, il-Prim Ministru Joseph Muscat, fil-preżenza tal-grupp Parlamentari Laburista,qal li r-rapport tal-inkjesta tal-Maġistrat Bugeja jikkonferma dik li sejjaħ il-kalunja li għamel fil-konfront tiegħu l-ex kap tal-Oppożizzjoni Simon Busuttil. Il-Prim Ministru qal li issa Dr Busuttil ma jistax jibqa’ jirrappreżenta lill-poplu fil-Parlament u għandu jirriżenja.
Palazz Irjali ta' Caserta
daqsminuri|293x293px|Veduta tal-faċċata tat-Tramuntana mill-Funtana ta' Venere u Adonis Il-Palazz Irjali ta' Caserta (bit-Taljan: Reggia di Caserta [ˈrɛddʒa di kaˈzɛrta]; bin-Naplitan: Reggia 'e Caserta [ˈrɛdːʒ(ə) e kaˈsertə]) huwa eks residenza rjali f'Caserta, fir-reġjun ta' Campania, fin-Nofsinhar tal-Italja. Il-palazz inbena mill-familja Borboni taż-Żewġ Sqallijiet bħala r-residenza prinċipali tagħhom bħala rejiet ta' Napli. Huwa l-ikbar palazz tas-seklu 18 fl-Ewropa. Fl-1997, il-palazz tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Fid-dokument tan-nominazzjoni, is-sit jiġi deskritt bħala "l-aħħar att tal-arti spettakolari tal-Barokk, bil-karatteristiċi kollha meħtieġa biex jinħolqu l-illużjonijiet ta' spazju multidirezzjonali". Bħala volum, il-Palazz Irjali ta' Caserta huwa l-ikbar residenza rjali fid-dinja b'iżjed minn miljun metru kubu u b'erja ta' 47,000 m².
Inkjesta Egrant
Prim Ministru
Muscat qal li l-inkjesta tal-Maġistrat Aaron Bugeja tagħti prova ċara u indipendenti li ma kinux minnhom l-allegazzjonijiet li saru fil-konfront tiegħu, ta’ martu Michelle jew nies qrib tagħhom. Qal li ma nstabet l-ebda evidenza li l-kumpanija Egrant hi tiegħu, ta’ martu jew ta’ xi ħadd qrib tiegħu.
Muscat qal li l-akbar gidba fl-istorja politika ta’ Malta, mhux biss hija konfermata imma ċertifikata minn inkjesta ta’ membru tal-ġudikatura li ma ntgħażilx minnu u li ħa ħmistax-il xahar biex stabbilixxa l-fatti sal-iċken dettall. Osserva li mill-inkjesta ħareġ li ġew iffalsifikati dokumenti u firem biex jinġiebu bħala evidenza kontrih u kontra martu. Qal li dan hu reat kriminali.
Palazz Irjali ta' Caserta
Storja
Il-mudell politiku u soċjali għall-palazz ta' Vanvitelli kien il-Palazz ta' Versailles, li, għalkemm kien tassew differenti fil-varjetà u fil-konfigurazzjoni tiegħu, isolvi problemi simili ta' assemblaġġ u ta' spazji għar-re, għall-qorti u għall-gvern f'binja enormi bl-istruttura soċjali ta' belt żgħira, billi jikkonfronta perspettiva Barokka ta' natura subordinata sew magħrufa bħala la nature forcée. Dan kien parti mill-kunċett kollu tal-palazz meta ġie propost għall-ewwel darba minn Mario Gioffredo għall-ħabta tal-1750. Skont Hersey, il-proposta kienet tipprevedi palazz "li kien belt virtwali, li kien jospita mhux biss il-qorti u r-re iżda l-eliti politiċi u kulturali kollha tar-Renju taż-Żewġ Sqallijiet - università, mużew, librerija, uffiċini tal-Kabinett, kmandi militari għoljin, eċċ.".
Inkjesta Egrant
Prim Ministru
Muscat qal “id-declarations of trust, il-karti li kellhom ikunu l-prova prinċipali li l-kumpanija Egrant hija ta’ marti jew tiegħi nstab li kienu foloz. Xi ħadd iffalsifikahom. Dan għalhekk kien attentat ċar u elaborat ta’ frame up fil-konfront tiegħi bħala Prim Ministru u fil-konfront tiegħi personali u tal-familja tiegħi.”
Palazz Irjali ta' Caserta
Storja
Il-popolazzjoni ta' Caserta Vecchia ġiet imċaqilqa b'għaxar kilometri biex ikun hemm forza tax-xogħol eqreb tal-palazz. Impjant tal-manifattura tal-ħarir f'San Leucio ġie ddisinjat b'tali mod li qisu taparsi padiljun fil-park enormi.
Inkjesta Egrant
Prim Ministru
Il-Prim Ministru qal li dan il-frame-up sar minn min ried li hu u martu jittellgħu l-Qorti u jiffaċċjaw akkużi li setgħu wasslu għal tnax-il sena ħabs. Muscat akkuża lill-ex kap tal-Oppożizzjoni Simon Busuttil li hu kaġun ta’ attentat ta’ kriżi politika li pperikolat kull familja f’Malta. Qal li għalhekk jistenna li jerfa’ r-responsabbilità politika u jirriżenja minn kull kariga li jokkupa f’Malta u barra.
Palazz Irjali ta' Caserta
Storja
Objettiv primarju ieħor tar-re kien li jkollu qorti rjali u ċentru amministrattiv ġodda għar-renju f'post li jkun protett minn attakk bil-baħar, u 'l bogħod mill-belt traffikuża ta' Napli li dejjem kienet tinkwetah bil-possibbiltà ta' xi rvell. Sabiex ir-re jkollu protezzjoni adattata, il-barrakki tat-truppi kienu ospitati fi ħdan il-palazz. daqsminuri|259x259px|It-taraġ onorarju grandjuż tal-Palazz Irjali Il-Palazz Irjali ta' Madrid, fejn Karlu kien trabba, li kien iddisinjat minn Filippo Juvarra għal missier Karlu, Filippu V ta' Spanja, u l-Palazz ta' Charlottenburg servew bħala mudelli. Milli jidher il-vestibolu ottagonali spazjuż ġie ispirat mill-Bażilika ta' Santa Marija tas-Saħħa f'Venezja, filwaqt li l-kappella palatina spiss tiġi mqabbla mal-Kappella Rjali ta' Versailles. Vanvitelli miet fl-1773: il-kostruzzjoni tkompliet minn ibnu Carlo u mbagħad minn arkitetti oħra; iżda l-proġett oriġinali ta' Luigi Vanvitelli, li kien jinkludi par sezzjonijiet frontali enormi simili għas-sezzjonijiet frontali ta' Bernini fil-Bażilika ta' San Pietru, il-Vatikan, qatt ma tlesta.
Inkjesta Egrant
Prim Ministru
Qal li Busuttil messu vverifika l-fatti qabel ma niżżel in-nies fit-toroq biex jipprova jiddistabilizza l-pajjiż għall-gwadann personali. “Dr Simon Busuttil mhux biss hu politiku fallut imma wkoll ismu se jibqa’ mniżżel fl-istorja mhux bħala paladin tas-sewwa kif jipprova jpinġi lilu nnifsu iżda bħala parti mill-akbar gidba fl-istorja politika ta’ pajjiżna” kompla jgħid Muscat.
Palazz Irjali ta' Caserta
Storja
Fl-1998, il-palazz intuża biex jinġibed il-film Star Wars: Episode One - The Phantom Menace, speċifikament fuq ġewwa taparsi l-Palazz ta' Naboo tal-Belt ta' Theed. Intuża għal erbat ijiem biex jinġibed il-film wara li kien ingħalaq għall-viżitaturi. Ix-xeni bl-isplużjonijiet inġibdu f'repliki tal-palazz fil-Leavesden Studios biex jiġu evitati xi ħsarat fil-palazz reali.
Konfigurazzjoni tal-Palazz
xellug|daqsminuri|Is-Sala tat-Tron Il-palazz fih ħames sulari, 1,200 kamra, inkluż 24 appartament statali, librerija kbira, u teatru mmudellat fuq it-Teatro San Carlo ta' Napli. Triq monumentali ta' 20 kilometru bejn il-palazz u Napli ġiet ippjanata iżda qatt ma twettqet.
Inkjesta Egrant
Prim Ministru
Muscat wera dispjaċir li martu ma setgħetx tkun preżenti miegħu minħabba li tinsab imsiefra fuq xogħol b’rabta mal-volontarjat, għax qal li din l-istorja kienet maħsuba li tattakka lilha sempliċiment għax hi martu. Il-Prim Ministru deher kommoss meta rringrazzja lil uliedu li qal sofrew miegħu u martu. Il-Prim Ministru Muscat qal “ngħidilhom li missierhom hu kburi li hu l-Prim Ministru ta’ Malta u nittama li intom ukoll.”
Palazz Irjali ta' Caserta
Konfigurazzjoni tal-Palazz
Il-palazz għandu pjanta rettangolari ta' 247 metru b'184 metru, u l-erba' naħat huma kkollegati b'żewġ binjiet ortogonali li joħorġu minnu, u li jiffurmaw erba' btieħi interni.
Inkjesta Egrant
Prim Ministru
Mistoqsi mill-ġurnalisti jekk hux se jieħu passi oħra, inkluż li jfittex għad-danni lil min ħareġ bl-allegazzjonijiet jew għamilhom tiegħu, Muscat qal li l-ikbar dannu soffrih il-pajjiż, li qal għadda minn martirju minħabba din il-gidba.
Palazz Irjali ta' Caserta
Konfigurazzjoni tal-Palazz
Anke mingħajr l-erja tal-btieħi interni, il-Palazz Irjali ta' Caserta huwa b'qabża l-ikbar palazz irjali fid-dinja li rriżulta minn proġett oriġinali uniku bħala volum, b'iktar minn miljun metru kubu. Wara l-faċċati tal-partijiet segmentali pariġġ tal-binjiet ta' barra nett biswit il-bitħa ġganteska ta' quddiem il-palazz, inbnew bosta binjiet biex jiġi ffaċilitat in-negozju ta' kuljum. Il-palazz jikkonfina erba' btieħi li fihom dak li xi studjużi jiddeskrivu bħala spazju intern ipproporzjonat sew li jevoka dinjità monotona, xi ħaġa tassew unika għal dak iż-żmien.
Inkjesta Egrant
Prim Ministru
“Jien qed nitkellem mal-avukati tiegħi. L-iskop tiegħi mhux kwistjoni ta’ flus. Ma jinteressani assolutament xejn. Jien illum hija l-bidu tal-ġustizzja tiegħi imma żgur mhux ħa nħalli lil min jipprova għall-għira li jħammeġ isem pajjiżna biex mingħalih jasal x’imkien” qal Muscat.
Palazz Irjali ta' Caserta
Konfigurazzjoni tal-Palazz
Mir-residenzi rjali kollha li ġew ispirati mill-Palazz ta' Versailles, il-Palazz Irjali ta' Caserta huwa dak li jixxiebaħ l-iktar mal-mudell oriġinali: il-veduta bla interruzzjoni bil-balavostri u l-kemxejn ta' interruzzjoni bil-padiljuni fi ħdan il-faċċata pjuttost monotona. Bħal f'Versailles, kien meħtieġ akkwedott kbir biex iwassal l-ilma għal-logħob prodiġjuż bl-ilma. Bħal fil-predeċessur Franċiż tiegħu, il-palazz kien maħsub biex juri l-poter u l-kobor tal-monarkija assoluta tal-familja Borboni. Fuq il-piano reale jew is-sular tar-re hemm soleċiżmu u sular ieħor grandjuż bl-istess mod. Is-saloni Barokki Aħħarin kienu l-qalba u s-sede tal-gvern, kif ukoll turija tal-ġid nazzjonali. Caserta kienet tipprovdi refuġju rjali mit-trab u mill-fazzjonijiet tal-kapitali, bl-istess mod kif Versailles kienet ħelset lil Lwiġi XIV minn Pariġi. Il-palazz irjali fih iktar minn 40 kamra monumentali mżejnin minn fuq s'isfel bl-affreski, filwaqt li, min-naħa l-oħra, il-Palazz ta' Versailles fih 22 kamra monumentali biss.
Inkjesta Egrant
Prim Ministru
Il-Prim Ministru qal li l-konklużjonijiet ta’ din l-inkjesta ma jneħħu xejn mid-determinazzjoni tiegħu li kif ġew arrestati persuni li allegatament wettqu l-qtil, joħorġu l-fatti kollha dwar il-każ tal-qtil ta’ Daphne Caruana Galizia. Il-Prim Ministru tenna li fl-interess nazzjonali u f’ġieħ it-trasparenza, ir-rapport tal-inkjesta għandu jiġi pubblikat kollu.
Kap tal-Oppożizzjoni
F’konferenza tal-aħbarijiet fid-Dar Ċentrali tal-Partit Nazzjonalista, il-Ħadd 22 ta' Lulju 2018 wara nofsinhar, il-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia qal li hu jaċċetta l-konklużjonijiet tal-inkjesta għax għandu fiduċja fil-Qorti. Dr Delia ħabbar li talab lil Simon Busuttil biex jerfa’ r-responsabbiltà tad-deċiżjonijiet politiċi li ħa u biex minnufih jissospendi lilu nnifsu mill-grupp Parlamentari Nazzjonalista. Ħabbar ukoll li kien qed ineħħi lil Busuttil mill-kariga ta’ Shadow Minister dwar il-governanza tajba.
Palazz Irjali ta' Caserta
Park
daqsminuri|288x288px|Il-Funtana ta' Diana u Actaeon taħt il-Kaskata l-Kbira Il-ġnien, eżempju tipiku tal-estensjoni Barokka tal-veduti formali, huwa estiż fuq 120 ettaru, parzjalment fuq art bl-għoljiet. Kien ispirat ukoll mill-park tal-Palazz ta' Versailles. Il-park jibda mill-faċċata ta' wara tal-palazz, u jkompli b'mogħdija twila bil-funtani u bil-kaskati artifiċjali. Hemm ġnien botaniku, imsejjaħ il-"Ġnien Ingliż", fil-parti ta' fuq tiegħu li ġie ddisinjat fis-snin 80 tas-seklu 18 minn Carlo Vanvitelli u mill-botaniku, ġardinar u disinjatur tal-pjanti mwieled il-Ġermanja, John Graefer, imħarreġ f'Londra u rrakkomandat lil Sir William Hamilton minn Sir Joseph Banks. Huwa eżempju kontinentali bikri ta' "ġnien Ingliż" bil-gosti naturalistiċi tas-svelte ta' Capability Brown.
Kosovo
250px|thumb|right|
Palazz Irjali ta' Caserta
Park
Il-funtani u l-kaskati kollha jimlew xi vaska, b'arkitettura u b'idrawlika ppjanata minn Luigi Vanvitelli f'intervalli tul kanal dritt u wiesa' li jibqa' sejjer sax-xefaq, li kienu jħaqquha ma' dawk tal-Peterhof ftit 'il barra minn San Pietruburgu, ir-Russja. Dawn jinkludu:
Kosovo
Il-Kosovo hu pajjiż fl-Ewropa. Il-belt kapitali tiegħu hija Pristina.
Inkjesta Egrant
Kap tal-Oppożizzjoni
Delia qal li jaċċetta r-riżultat tal-inkjesta għaliex kellu u għad għandu fiduċja fl-istituzzjonijiet ġudizzjarji. Qal iżda li r-rapport tal-inkjesta għandu jiġi ppubblikat kollu. Delia qal li filwaqt li r-rapport jeżonara lill-Prim Ministru Joseph Muscat u l-familja tiegħu li huma sidien tal-kumpanija fil-Panama bl-isem ta’ Egrant, l-eqreb nies tiegħu nqabdu bil-fatti li kellhom kumpaniji moħbija fil-Panama. Dwar dan, il-Kap tal-Oppożizzjoni qal li l-Prim Ministru jaf li għandu responsabbiltà politika li ma ġarrx.
Delia qal “issa nafu li għad hemm ħafna mistoqsijiet li għadhom ma ġewx imwieġba ovvjament nistennew ukoll ir-riżultati tal-pubblikazzjoni tar-rapport fl-entirety tiegħu, u jista’ jkun hemm li naraw xi fatti oħrajn li jirriżultaw.”
Palazz Irjali ta' Caserta
Park
Għadd kbir ta' figuri mill-Antikità Klassika ġew immudellati minn Gaetano Salomone għall-ġonna tal-palazz, u twettqu minn studjos kbar.
Kosovo
Il-Kosovo (/ ˈkɒsəvoʊ, ˈkoʊ- /; Albaniż: Kosova, ippronunzjata [kɔˈsɔva] jew Kosovë, ippronunzjata [kɔˈsɔvə]; Ċirilliku Serb: Косово, ippronunzjat [kôsoʋo]), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Kosovo (Albaniż: Republika e Kosovës; Serb: Република Косово / Republika Kosovo), huwa stat parzjalment rikonoxxut fl-Ewropa tax-Xlokk, soġġett għal tilwima territorjali mar-Repubblika tas-Serbja.
Palazz Irjali ta' Caserta
Park
Xi osservaturi kontemporanji nnutaw li l-Palazz Irjali ta' Caserta jisboq lill-palazzi rjali l-oħra kollha fl-Ewropa, inkluż il-mudelli tiegħu, f'aspett partikolari wieħed: il-kombinament tal-kompletezza u tal-aspett statali. Dan jiġi attribwit għall-pjazza ovali spazjuża quddiem in-naħa tan-Nofsinhar tal-binja.
Kosovo
Il-Kosovo għandu superfiċje ta '10 887 kilometru kwadru (4,203 sq mi), u jinsab f'nofs il-Balkani. Huwa mdawwar mit-territorju mhux ikkontestat tas-Serbja fit-Tramuntana u l-Lvant, il-Maċedonja ta' Fuq fix-Xlokk, l-Albanija fil-Lbiċ u l-Montenegro fil-Punent. Għandu varjetà kbira ta' pajsaġġi għad-daqs tiegħu kemm f'dak li għandu x'jaqsam mal-klima kif ukoll il-ġeoloġija u l-idroloġija. Il-biċċa l-kbira tal-Kosovo ċentrali hija ddominata mill-pjanuri u l-għelieqi vasti tal-Metohija u l-Kosovo. L-Alpi Albaniżi u l-Muntanji Šar jinsabu fil-Lbiċ u fix-Xlokk rispettivament.
Palazz Irjali ta' Caserta
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|254x254px|Wieħed mill-affreski tal-palazz Il-Palazz Irjali ta' Caserta ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997. Skont ir-raġunament tad-dokument tan-nominazzjoni, il-palazz, "filwaqt li ssawwar fl-istess forma bħal ta' stabbilimenti rjali oħra tas-seklu 18, huwa eċċezzjonali għall-firxa wiesgħa tad-disinn tiegħu, u jinkorpora mhux biss palazz u park imponenti, iżda wkoll il-biċċa l-kbira tal-pajsaġġ naturali tal-madwar tiegħu u raħal ġdid ambizzjuż stabbilit skont il-linji gwida tal-ippjanar urban ta' dak iż-żmien".
Inkjesta Egrant
Kap tal-Oppożizzjoni
Delia ħabbar li talab lil eks kap Nazzjonalista Simon Busuttil biex jissospendi ruħu mill-grupp Parlamentari Nazzjonalista. Iġġustifika din it-talba bħala mod kif Dr usuttil iġorr ir-responsabbiltà tad-deċiżjonijiet politiċi li kien ħa.
Kosovo
L-ewwel insedjamenti magħrufa ta' bnedmin f'dak li llum huwa l-Kosovo kienu l-kulturi Paleolitiċi Vinča u Starčevo. Matul il-perjodu Klassiku, kien abitat minn nies Illirjani-Dardaniżi u Keltiċi. Fis-sena 168 Q.K., iż-żona ġiet annessa mir-Rumani. Fil-Medju Evu, inħakmet mill-Imperu Biżantin, dak Bulgaru u dak Serb. Il-Battalja tal-Kosovo tal-1389 hija meqjusa bħala waħda mill-mumenti ewlenin fl-istorja medjevali Serba. Ir-reġjun kien fil-qalba tal-istat medjevali Serb, li kien ukoll is-sede tal-Knisja Ortodossa Serba mis-seklu 14 'il quddiem, meta ngħata l-istatus ta' patrijarkat. Il-Kosovo kien parti mill-Imperu Ottoman mis-seklu 15 sas-seklu 20. Lejn tmiem is-seklu 19, sar iċ-ċentru tal-Qawmien Nazzjonali Albaniż. Wara t-telfa tagħhom fil-Gwerer tal-Balkani, l-Ottomani ċedew il-Kosovo lis-Serbja u lill-Montenegro. Iż-żewġ pajjiżi ssieħbu mal-Jugoslavja wara l-Ewwel Gwerra Dinjija, u wara perjodu ta 'unitariżmu Jugoslav fir-Renju, il-kostituzzjoni Jugoslava ta' wara t-Tieni Gwerra Dinjija stabbilixxiet il-Provinċja Awtonoma tal-Kosovo u Metohija fi ħdan ir-repubblika kostitwenti Jugoslava tas-Serbja. It-tensjonijiet bejn il-komunitajiet Albaniżi u Serbi tal-Kosovo komplew ibaqbqu matul is-seklu 20 u kultant faqqgħu fi vjolenza kbira, u dan kollu wassal għall-Gwerra tal-Kosovo tal-1998 u l-1999, li rriżultat fl-irtirar tal-armata Jugoslava u t-twaqqif tal-Missjoni ta 'Amministrazzjoni Interim tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Kosovo (UNMIK). Fis-17 ta 'Frar 2008, il-Kosovo unilateralment iddikjara l-indipendenza tiegħu mis-Serbja. Minn dakinhar kiseb rikonoxximent diplomatiku bħala stat sovran minn 112-il stat membru tan-Nazzjonijiet Uniti, 15 minn dawn irtiraw ir-rikonoxximent tagħhom minn dakinhar. Is-Serbja ma tirrikonoxxix lill-Kosovo bħala stat sovran, għalkemm bil-Ftehim ta' Brussell tal-2013, hija aċċettat l-istituzzjonijiet tiegħu. Filwaqt li s-Serbja tirrikonoxxi l-amministrazzjoni tat-territorju mill-gvern elett tal-Kosovo, hija tkompli ssejjaħlu l-Provinċja Awtonoma tal-Kosovo u Metohija.
Palazz Irjali ta' Caserta
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Inkjesta Egrant
Kap tal-Oppożizzjoni
Delia qal li “f’dan il-kuntest ukoll, għax kif nafu din kienet parti integrali, li l-Partit Nazzjonalista fl-aħħar elezzjoni kien għamilha bħalha tiegħu, aktar kmieni tlabt lil Simon Busuttil biex iġorr r-responsabbiltà politika huwa wkoll tad-deċiżjonijiet politiċi tiegħu u jissospendi ruħu mill-grupp Parlamentari biex ikollu ċans jiffoka fuq l-inkjesti li fetaħ huwa stess u li s’issa mhumiex konklużi biex hawnhekk ukoll toħroġ il-verità kollha. Qed inneħħi lil Simon Busuttil mill-kariga ta’ Shadow Minister dwar il-governanza tajba, b’din il-kariga se nassumiha b’mod temporanju jiena.”
Kosovo
Il-Kosovo għandu ekonomija bi dħul medju baxx u esperjenza tkabbir ekonomiku b'saħħtu fl-aħħar għaxar snin mill-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, u esperjenza tkabbir kull sena mill-bidu tal-kriżi finanzjarja tal-2007-2008. Il-Kosovo huwa membru tal-Fond Monetarju Internazzjonali, il-Bank Dinji, il-Kunsill ta' Kooperazzjoni Reġjonali, u applika għas-sħubija fl-Interpol u għall-istatus ta' osservatur fl-Organizzazzjoni tal-Kooperazzjoni Iżlamika.
Inkjesta Egrant
Kap tal-Oppożizzjoni
Delia qal li f’dawn id-deċiżjonijiet m’hemm ebda motivazzjoni personali, iżda saħaq li dan huwa l-mod kif il-partit għandu jimxi l-quddiem. Qal li ma jista’ jħalli xejn ixekkel il-verità u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, u f’dan il-kuntest il-kredibbiltà tal-Partit Nazzjonalista trid tibqa’ mhux mittiefsa. Temm jgħid li ħadd mhu akbar mill-partit, mill-verità u mill-pajjiż.
Madrid
Madrid hija l-belt kapitali ta' Spanja. Sa l-2016, fiha kienu joqgħodu 3,182,981 -il persuna.
Inkjesta Egrant
Simon Busuttil
F’reazzjoni fuq il-midja soċjali, id-deputat u l-ex Kap tal-Partit Nazzjonalista Simon Busuttil qal li ma jħossx li għandu għalfejn jissospendi ruħu mill-grupp Parlamentari Nazzjonalista, b’reazzjoni għall-konferenza tal-Kap tal-Partit Nazzjonalista Adrian Delia. Busuttil qal li Delia għażel li jżomm ma’ Joseph Muscat minflok isaħħaħ lill-Partit Nazzjonalista fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni.
Iktar kmieni Busuttil qal li s-sejħa tal-Prim Ministru biex huwa jirriżenja wara l-eżitu tal-inkjesta fuq Egrant hija redikola. Busuttil qal li għandu jiġi ppubblikat ir-rapport sħiħ dwar l-inkjesta, u mhux biss siltiet minnu. Huwa żied jistaqsi ta’ min hi l-kumpanija Egrant, ġaladarba mhix tal-Prim Ministru jew ta’ martu.
Busuttil qal ukoll li dak iż-żmien kien fi dmiru bħala Kap tal-Oppożizzjoni li jirreaġixxi għal din l-allegazzjoni u jinsisti li toħroġ il-verità. Qal li qabel ma jitlob ir-riżenja tiegħu, il-Prim Ministru jistenna l-eżitu tal-inkjesti li talab Busuttil fuq rapporti tal-FIAU dwar flus allegatament mħallsa fuq bejgħ ta’ passporti, dwar flus allegatament mħallsa minn Keith Schembri lil Adrian Hillman u dwar il-kumpanija ta’ Keith Schembri u Konrad Mizzi kif issemmew fil-Panama Papers.
Wara riskju li l-Partit Nazzjonalista jinqasam, nhar it-30 ta' Lulju 2018, Delia għażel li ma jibqax jagħfas biex Simon Busuttil jirriżenja mill-Grupp Parlamentari.
Ian Azzopardi
Ian Azzopardi (twieled fit-12 ta' Awissu 1982) huwa plejer tal-futbol Malti li jilgħab bħala difensur.
Floriana
Ian Azzopardi beda l-karriera tiegħu ma' Floriana bħala apprendist, u għamel id-debutt tiegħu għal Floriana matul l-istaġun 2000–01. Azzopardi kiseb biss żewġ apparenzi, iżda naqas li jiskorja gowls, huwa hu għen in-naħa li spiċċat il-5 post fil-Premier League Malti.
Ian mar fl-istaġun 2001–02 għat-tfittxija mal-ewwel tim, kif hu ttama li jidħol fl-ewwel tim; madankollu l-istaġun kien kopja tal-karbonju ta' qabel, billi Azzopardi għal darb'oħra għamel żewġ apparenzi u ma skorjax l-ebda gowl, hekk kif Floriana spiċċaw fis-sitt pożizzjoni fil-Premier League Malti.
Fl-istaġun 2002–03, Azzopardi stabbilixxa ruħu fl-ewwel tim bħala difensur xellugi, u wkoll obbliga triqtu lejn it-tim nazzjonali Malti. Ian għamel total ta' 20 apparenza matul l-istaġun, iżda għal darb'oħra naqas li jssib ix-xibka, hekk kif Floriana spiċċaw fis-seba' pożizzjoni fil-Premier League Malti.
Helena Kottler Vurnik
Helena Vurnik, kunjomha xebba Kottler, jew Helena Kottler Vurnik (1882-1962) kienet artista Slovena li twieldet fl-Imperu Awstrijak-Ungeriż. Hija magħrufa l-iktar għall-pitturi dekorattivi tagħha fuq il-faċċata tal-Bank Kummerċjali tal-Kooperattivi u fuq ġewwa tal-binja.
Ħajja
Hija twieldet fi Vjenna. Missierha kien Moritz Kottler, avukat tal-Uffiċċju Postali, u ommha kienet Bronislawa, li kienet mill-Polonja. Ingħatat l-edukazzjoni tagħha l-ewwel fil-"Graphische Lehr und Versuchsanstalt", imbagħad fil-"Kunstschule für Frauen und Mädchen", u fl-aħħar fl-Iskola tal-Arti u l-Artiġjanat ta' Vjenna.
Xogħol
Wara l-istudju li wettqet, fl-1910 rebħet borża ta' studju biex tistudja l-arti qrib Modena fl-Italja għal ħames xhur. Hija bigħet il-pitturi li pittret l-Italja meta reġgħet lura fi Vjenna u kriet studjo tal-arti. Fl-1913 iltaqgħet mar-raġel futur tagħha, Ivan Vurnik, meta t-tnejn li huma kienu qed ipinġu s-salamandri għall-bijologu Franc Megušar f'daru. Hi telqet mill-impjieg tagħha bħala illustratriċi mal-gazzetta "Illustrirtes Wiener Extrablatt", u marret tgħix ma' Ivan Vurnik u ħadmet miegħu l-ewwel fi Trieste, imbagħad f'Ljubljana, u fl-aħħar mill-aħħar f'Radovljica.
Fil-midja u fil-kotba
Boris Leskovec kiteb skritt għall-film dokumentarju "Iskalca" tar-reġista Alma Lapajne li xxandar fuq RTV Slovenia u ktieb dwarha u dwar ir-raġel tagħha.
Ian Azzopardi
Floriana
Għall-istaġun 2004–05, Azzopardi kien sod kkonsolidati fil-pożizzjoni tiegħu stess li hija ta' difensur xellugi, huwa għamel 22 apparenza u anki skorja l-ewwel gowl tiegħu fil-kampjonat, imma Floriana lestew wieħeda mill-agħar staġuni b'finitura fis-6 post fil-Premier League Malti
Azzopardi mar fl-istaġun 2005–06 biex jipprova jikseb xi glorja ma Floriana, iżda t-tim spiċċaw fis-7 pożizzjoni. Ian għamel 18-il apparenza, iżda rnexxielhu jiskorja żewġ gowls biex għin lit-tim.
Għall-istaġun 2006–07, Azzopardi kompla bil-forma tajba tiegħu, iżda għal darb'oħra Floriana setgħu biss jamministraw is-7 post fil-klassifika, fejn Azzopardi għamel 22 apparenzi u skorja gowl.
Sliema Wanderers
Ma Floriana kontinwament naqas serjament milli jikkontesta ma wħud mill-akbar rivali tagħhom fil-futbol Malti, Ian Azzopardi iddeċieda f'Ġunju 2007, biex jimxi għal ma Sliema Wanderers wara t-tmiem tal-kuntratt tiegħu ma Furjana.
Azzopardi beda l-karriera tiegħu ma Sliema Wanderers fil-bidu tal-istaġun 2007–08.Ian stabbilixxa ruħu malajr bħala li kien difensur xellugi regolari fl-ewwel tim. Fl-ewwel staġun tiegħu Ian għamel total ta '21-apparenza iżda naqas li jiskorja, hekk kif Sliema Wanderers spiċċaw fit-tielet post fil-Premier League Malti.
It-tieni staġun (2008–09) ma Sliema Wanderers kien saħansitra aktar produttiv, kif Ian għamel 24 apparenzi u skorja l-ewwel gowl mal-klabb, u għalkemm Sliema Wanderers lestew f'pożizzjoni waħda aktar baxxa mill-istaġun ta 'qabel, Azzopardi kiseb l-ewwel medalja tal-fidda fejn Sliema Wanderers għelbu lil Valletta u rebħu l-U*Bet FA Trophy.
Fl-istaġun 2009–10, Ian kellu kompetizzjoni fil-pożizzjoni ta' difensur xellugi, wara l-iffirmar ta' Clayton Failla minn Hibernians. Ian skorja l-ewwel gowl tal-istaġun fl-24 ta' Jannar, 2010, kif hu żid it-3 gowl għat-tim tiegħu, f'rebħa ta' 3–1 victory kontra Dingli Swallows.
Internazzjonali
Ian irċiva l-ewwel dehra tiegħu għall-Malta fl-14 ta' Diċembru 2003 f'logħba kontra l-Polonja.
Ian skorja l-ewwel gowl tiegħu, u l-gowl tal-ftuħ fl-20 ta' Awwissu 2008, fejn Malta tilfu 1–2 kontra Estonja f'logħba ta' ħbiberija.
Fid-9 ta' Settembru 2009, Azzopardi skorja awto gowl fil-kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2010 kontra l-Iżvezja, fejn Malta tilfu 1–0.
John Cremona
John Joseph Cremona (twieled fis-6 ta' Jannar 1918 – miet fl-24 ta' Diċembru 2020) kien ġurista u poeta Malti.
Cremona serva bħala ġurista fl-oqsma nazzjonali u internazzjonali u kien hu li fassal il-Kostituzzjoni ta' Malta meta Malta kisbet l-Indipendenza mir-Renju Unit fl-1964. Kien Prim Imħallef u Viċi-President tal-Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem, kif ukoll awtur ta' għadd ta' pubblikazzjonijiet ta' xejra kostituzzjonali, u anke kotba ta' poeżiji.
Letteratura
Cremona kiteb poeżija bit-Taljan, l-Ingliż u l-Malti.
Cremona ħareġ seba' kotba tal-poeżija li huma: Eliotropi, Songbook of the South, Malta Malta (bl-Ingliż fl-1992), Mas-Sebħ Għasafar (bil-Malti fl-2004), Ekwinozju (bil-Malti fl-2006), Poesie-Poems-Poeżiji (fi tliet ilsna fl-2009) u Il-Kantiku tax-Xagħra (2012).
Cremona beda l-karriera poetika tiegħu qabel il-gwerra, l-ewwel f'Malta u mbagħad f'Ruma mnejn kiseb id-Dottorat fil-Letteratura. Hemm ukoll kien jippubblika l-poeżiji tiegħu bit-Taljan f'xi wħud mill-aħjar rivisti, rebaħ darbtejn premju fil-Mostra Nazionale di Poesia Contemporanea u ġie tradott bil-Franċiż minn Jeanne Tisseau f'La Revue Nationale ta' Brussell, li ddeskrivietu bħal wieħed mill-kapijiet tal-moviment letterarju żagħżugħ. Ta' min jgħid li l-poeżiji tiegħu bl-Ingliż dehru wkoll f'xi wħud mill-aħjar rivisti Ingliżi, Awstraljani u Amerikani kif ukoll kien ġie mistieden biex ikun il-poeta li jirrappreżenta lil Malta fl-Antoloġija prestiġjuża tal-English Association, Commonwealth Poems Today, fl-1967.
Cremona kien għal bosta snin Viċi-President tal-International Poetry Society tal-Ingilterra meta kellha bħala President tagħha lil Christopher Fry. Poeżija tiegħu kienet ġiet moqrija mill-Poet Laureate Ingliż Cecil Day-Lewis fl-1969, u xi snin wara, fl-1992, waħda mill-poeżiji tiegħu tal-Gwerra, li iktar tard kienet ġiet ukoll immużikata minn Charles Camilleri, kienet inqrat mir-Reġina Eliżabetta II waqt l-Inawgurazzjoni Uffiċjali tas-Siege Bell Memorial.
Ħajja privata
Fl-1949, Cremona żżewweġ lil Beatrice Crispo-Barbaro (1927–2001) u kellhom tlett itfal.
Huwa miet fl-24 ta' Diċembru 2020 fl-età ta' 102.