cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eddie Fenech Adami
President tar-Repubblika
Fenech Adami ma jaħsibx li r-rwol tal-President ta' Malta għandu jġorr miegħu aktar poteri. “Ir-rwol tal-President hu stabbilit bħala l-ogħla kariga, 'il fuq mill-politika partiġjana, u naħseb li l-Presidenti kollha tawh statura bħala kariga rispettata minn kulħadd għax iġorr miegħu element ta' għaqda. Dejjem kont tal-fehma li r-rwol tal-President għandu jibqa' mhux eżekuttiv. Minkejja li l-poteri tiegħu jistgħu jidhru limitati, fir-realtà dawn il-poteri jistgħu jkunu ta' importanza mhux żgħira f'każ ta' kriżi politika. Jista' jkun hemm mumenti ta' kriżi fejn dawn il-poteri jkunu importanti ħafna, pereżempju biex xi ħadd jingħata l-inkarigu li jifforma gvern. Din neħduha for granted, imma jista' jkun hemm każijiet ta' qasma f'partit jew elezzjoni mhux konklużiva – każijiet fejn huwa l-President li għandu l-poter li jiddeċiedi.
Fenech Adami ma jaqbilx lanqas mal-proposta li min ikun serva bħala Prim Ministru ma jistax iservi bħala President. “President għandu jintgħażel biss abbażi tal-idoneità tiegħu, irrispettivament minn jekk xi darba serviex bħala Prim Ministru jew jekk qattx kien involut fil-politika.”
L-Aħħar Snin
Wara li fl-2009 spiċċa minn President, huwa reġa' beda jagħti sehmu fil-Partit Nazzjonalista. Fl-aħħar mass meeting tal-Partit Nazzjonalista fuq il-Fosos tal-Floriana lejlet l-Elezzjoni Ġenerali tal-2013 Eddie Fenech Adami, huwa indirizza lill-folla fuq stedina tal-Prim Ministru ta' dak iż-żmien Lawrence Gonzi.
Huwa iżżewweġ lil Mary mwielda Sciberras fl-1965, li mietet fl-2011. Huma kellhom ħames ulied, lil John, Beppe, Michael, Maria u Luigi. Beppe u Michael komplew fil-ħajja politika. Beppe Fenech Adami huwa l-Viċi Kap tal-Partit Nazzjonalisti u Michael kien Sindku ta' B'Kara.
Fi Frar 2014, ħarġet l-awto-bijografija tiegħu, Eddie: My Journey, mill-intervisti ta' Steve Mallia ma' Fenech Adami.
Fl-2015, Eddie Fenech Adami iddaħħal l-isptar b'uġigħ f'sidru. Snin qabel kien għamel interventi f'qalbu.
Kilogramm
Is-simbolu ta' gramma hu kg.
Dan il-kejl hu l-unika wieħed li jieħu l-prefiss k, li jfisser kilo u li jindika li kilogramma magħmulha minn 1000 gramma. Ir-raġuni għalfejn dan hu minnu għandha għeruq storiċi.
Il-Kilogramma hi l-unika unità bażika SI li għadha definita billi tiġi mqabblha ma' oġġett minflok definita b'xi propjetà fundamentali tal-fiżika.
Corbin Bleu
Corbin Bleu Reivers (twieled fil-21 ta' Frar 1989) huwa attur, kantant, u żeffien Amerikan.
Port ta’ Marsamxett
daqsminuri|367x367px|Veduta tal-Belt Valletta mill-Port ta’ Marsamxett Il-Port ta’ Marsamxett (pronunzja bil-Malti: [mɐr.sɐmˈʃɛt]), storikament imsemmi wkoll bħala Marsamuscetto, huwa port naturali fit-Tramuntana tal-Port il-Kbir, l-ikbar port tal-gżira ta’ Malta. B’mod ġenerali, il-Port ta’ Marsamxett jintuża iktar għar-rikreazzjoni mill-Port il-Kbir.
Dekrizzjoni
Il-bokka tal-port tħares lejn il-Grigal u hija kkonfinata fit-Tramuntana mill-Peniżola ta’ Dragut (Dragut Point) u mill-Peniżola ta’ Tigné (Tigné Point). Fix-xatt tal-Majjistral tiegħu hemm l-irħula ta’ Tas-Sliema, il-Gżira u Ta’ Xbiex. Il-port jibqa’ dieħel iktar ’il ġewwa lejn l-art f’Tal-Pietà u l-Imsida. Faċċata tal-Gżira hemm il-Gżira ta’ Manoel (Manoel Island), li issa hija kkollegata mal-art permezz ta’ pont. Ix-xatt tax-Xlokk tal-port huwa ffurmat mill-Peniżola ta’ Sciberras, li fuqha hemm is-subborg tal-Furjana u l-Belt Valletta. Fix-xifer nett hemm il-forti tas-seklu 16, Forti Sant'Iermu. Il-Peniżola ta’ Sciberras tiddividi l-Port ta’ Marsamxett mill-port naturali ikbar u parallel tal-Port il-Kbir.
Id-dawra kollha tal-port ġiet żviluppata vertikalment minn naħa għall-oħra tal-peniżola, tant li mill-għoli tidher qisha żona urbana waħda. Il-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni ta’ Malta tgħix f’raġġ ta’ tliet kilometri mill-Furjana. Illum il-ġurnata, id-densità tal-popolazzjoni ta’ din iż-żona hija waħda mill-ogħla fl-Ewropa. Iż-żewġ portijiet flimkien u ż-żoni tal-madwar jiffurmaw id-Distretti Portwali tat-Trammuntana u tan-Nofsinhar ta’ Malta. Flimkien, dawn id-distretti fihom 27 mit-68 kunsill lokali, u għandhom popolazzjoni ta’ 213,722 ruħ, jiġifieri iktar minn 47 % tal-popolazzjoni totali tal-Gżejjer Maltin.
Storja
xellug|daqsminuri|372x372px|Pittura tal-Port ta’ Marsamxett Harbour fis-seklu 19 ta’ Girolamo Gianni Fl-1551, l-Ottomani żbarkaw fil-Port ta’ Marsamxett u ppruvaw jassaltaw il-Port il-Kbir. Madankollu, ma attakkawx peress li sabu difiża b’saħħitha mibnija mill-Kavallieri tal-Ordni ta’ San Ġwann. Dan it-tentattiv ta’ attakk ġie segwit minn attakk mingħajr suċċess kontra l-Imdina, is-serq mill-gżira ta’ Għawdex u l-ħakma ta’ Tripli, il-Libja. Wara dan l-attakk, il-Forti Sant'Iermu nbena biex iħares kemm il-Port ta’ Marsamxett kif ukoll il-Port il-Kbir.
Fl-1565 kien hemm invażjoni Ottomana ferm ikbar fl-Assedju l-Kbir ta’ Malta. Matul dan l-assedju, il-flotta Ottomana kienet ibbażata fil-Port ta’ Marsamxett, u fil-Peniżola ta’ Tigné ġew stazzjonati kanuni biex jibbumbardjaw il-Forti Sant'Iermu. Matul l-attakk, l-ammirall Ottoman Dragut inqatel minn tir ta’ arma tan-nar. L-assedju fl-aħħar safa fix-xejn u l-Kavallieri tal-Ordni ta’ San Ġwann ħarġu rebbieħa. Fil-Peniżola ta’ Sciberras Peninsula nbniet belt ġdida, il-Belt Valletta, wara isem il-Gran Mastru Jean Parisot de la Valette li kkummissjonaha. Is-subborg tal-Furjana nbena iktar tard ftit ’il barra mill-belt.
Fl-1592, sptar ta’ kwarantina magħmul mill-injam inbena fuq il-Gżira ta’ Manoel, li dak iż-żmien kienet magħrufa bħala l'Isola del Vescovo (il-gżira tal-isqof). Dan l-isptar twaqqa’ sena wara u minfloku nbena Lazzarett permanenti fl-1643, li ttejjeb diversi drabi sa ma għalaq fl-1929. Bejn l-1723 u l-1733, il-Forti Manoel inbena fuq il-Gżira ta’ Manoel, filwaqt li l-Forti Tigné nbena fil-Peniżola bl-istess isem fl-1793. Fil-Peniżola ta’ Tigné nbnew ukoll barrakki Brittaniċi, iżda minn dak iż-żmien ’l hawn dawn twaqqgħu. daqsminuri|291x291px|Sottomarini tan-Navata Rjali fil-Port ta’ Marsamxett ħdejn il-Gżira ta’ Manoel fit-Tieni Gwerra Dinjija Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, il-Brittaniċi użaw il-Port ta’ Marsamxett, b’mod partikolari l-Gżira ta’ Manoel, bħala bażi tas-sottomarini. Il-gżira kienet frejgata tal-ġebel, imsejħa HMS Talbot jew HMS Phœnicia. Il-Forti Manoel reġa’ ntuża għal darb’oħra, iżda ġie bbumbardjat minn inġenji tal-ajru Luftwaffe għax-xħit tal-bombi li kkawżaw qerda kbira.
Fl-1977, l-ewwel Batterija (Marittima) tal-Forzi Armati ta’ Malta ċaqilqet il-bażi tagħha f’Xatt it-Tiben fil-Port ta’ Marsamxett.
Fl-10 ta’ Settembru 2006, matul ir-rawnd Malti tas-serje tal-Aero GP, kien hemm kolliżjoni fl-ajru bejn żewġ ajruplani fuq il-port li kkawżat il-mewt ta’ Gabor Varga, wieħed mill-bdoti.
Maria Espinosa
Maria Espinosa (imwielda Paula Cronbach fl-1939) hija rumanziera, poetessa u traduttriċi Amerikana.
Edukazzjoni u Karriera
Espinosa attendiet l-Università ta’ Harvard fejn studjat mar-rumanzier postmodern Amerikan, John Hawkes. Waqt li kienet qed tistudja fl-Università ta’ Columbia, kienet tikkorrispondi ma’ Anais Nin, li nkoraġġietha ħafna biex tkompli tikteb. Fis-snin sebgħin, hija studjat ma’ Leonard Bishop f’workshops privati li kienu jittellgħu fid-djar tan-nies f’Berkeley, ġewwa Kalifornja. Hija għallmet fi New College ta’ Kalifornja u fis-City College ta’ San Francisco, bħala awtriċi mistiedna fl-Università ta’ Adelaide fl-Awstralja, u ħarrġet xi nisa fil-Proġett ta’ Kitba għan-Nisa Afgani. Espinosa mexxiet bosta workshops informali fil-kitba. Il-poeżiji, it-traduzzjonijiet ta’ artikli, u n-novelli fizzjonarji tagħha dehru f’numru kbir t’antoloġiji.
Mikrostat
Mikrostat huwa stat sovran li għandu popolazzjoni jew spazju ta' art żgħir, is-soltu t-tnejn. Xi eżempji huma il-Belt tal-Vatikan, Monako u Malta. L-iżgħar mikrostat kumpletament sovran huwa l-belt tal-Vatikan, b'991 fl-2003 u żona biss ta' 0.44 km².
Kastell ta' Rayen
thumb|250px|Il-Kastell ta' Rayen thumb|250px|Il-ħitan taċ-ċittadella. Il-Kastell ta' Rayen (ارگ راين bil-Persjan, arg -e- rāyen) hu kastell adobu fil-provinċja ta' Kerman, ġewwa l-Iran. Il-belt medjevali mibnija bil-briks tat-tajn hi simili għall-belt ta' Arg-é Bam li kien ġie distrutt wara terremot f'Diċembru tal-2003. Rayen turi l-elementi arkitettorali ta' ċittadella deżerta. Din tidher estremament preservata, meta tikkunsidra li numru mhux ħażin ta' diżastri naturali qerdu strutturi simili fil-viċinanzi, u hi waħda mill-aktar siti interessanti fl-Iran.
Arg-é Rayen kien post abitat sa 150 sena ilu u, minkejja li dan il-bini jmur lura tal-anqas sa 1,000 sena ilu, fil-verità seta' kellu għeruq fl-era pre-Iżlamika tas-Sassanidi.
Id-dinastija tas-Sassanidi kien l-isem li kien jingħata għar-rejiet tal-Persja, li illum il-ġurnata tifforma parti essenzjali tal-Iran. Matul l-era tat-tieni Imperu Persjan, mis-sena 224 sas-sena 651, l-aħħar re tas-Sassanidi, Jażdegerd III, tilef battalja twila erbatax-il sena biex ikeċċi lill-Kalifat Umajjad, l-ewwel mill-imperi Iżlamiċi. Mis-Sassanidi, lil dan l-imperu kienu jsejħulu Iran jew Eranshahr. Żmien is-Sassanidi hu kkunsidrat bħala wieħed mill-perjodi storiċi l-aktar importanti tal-Iran.
Partit Nazzjonalista (Malta)
Il-Partit Nazzjonalista huwa partit politiku Malti, wieħed miż-żewġ partiti ewlenin f'Malta (l-ieħor il-Partit Laburista (Malta)) u bħalissa jinsab fl-Oppożizzjoni. Huwa jiddeskrivi ruħu bħala partit Demokratiku Nisrani (fil-fatt huwa affiljat mad-Demokrazija Kristjana Internazzjonali, mal-Partit Popolari Ewropew u l-Unjoni Demokratika Internazzjonali.
L-Ewwel Snin
Il-Partit Nazzjonalista twaqqaf fl-1880 minn Fortunato Mizzi, avukat Għawdxi, bħala l-Partit Anti-Riformista bil-għan li jeħodha kontra d-dħul ta' miżuri fiskali mill-Gvern Kolonjali u l-angliċizzazzjoni tas-sistema ġuridika u edukattiva ta' Malta. Fuq kollox, il-Partit ried sistema rappreżentattiva ta' Gvern li kienet tirrispetta x-xewqat tal-Maltin. Il-preżenza ta' rifuġjati Taljani mir-Risorġiment Taljan ta' xejra ta' kostituzzjonaliżmu liberali lill-partit fl-ewwel snin tiegħu kif ukoll marka pro-Taljana sal-Tieni Gwerra Dinija.
Sal-Ewwel Gwerra Dinija il-Partit kien maqsum bejn Astensjonisti u Anti-Astensjonisti. Tal-ewwel kienu lesti li jikkontestaw l-elezzjonijiet u jipparteċipaw fil-laqgħat tal-Kunsill tal-Gvern; l-oħrajn kienu jikkontestaw l-elezzjonijiet u jirriżenjaw malli jiġu eletti bħala protesta għan-nuqqas ta' rappreżentanti Maltin fil-Kunsill.
It-Tieni Gwerra Dinija u wara
Is-simpatija lejn l-Italja swiet bil-kbir lill-Partit Nazzjonalista matul it-Tieni Gwerra Dinija. Enrico Mizzi kien internat, l-ewwel f'Malta mbagħad fl-Uganda, u Ugo Pasquale Mifsud miet wara ħass ħażin li tah fil-Kunsill tal-Gvern waqt diskors imqanqal jiddefendi d-dritt tal-internati. Il-Partit lanqas biss ikkontesta l-elezzjonijiet tal-1945 li għall-ewwel darba raw lill-Partit Laburista mmexxi minn Pawlu Boffa jsir Partit ta' gvern minflok it-tielet partit.
Imma l-Partit Nazzjonalista ma mietx u fl-elezzjonijiet tal-1947, l-ewwel ta' wara l-gwerra li eleġġew Gvern Responsabbli, ħareġ bħala l-akbar partit wara l-Partit Laburista, fuq quddiem ta' numru ta' partiti oħra li ppruvaw joħdulu postu bħala partit ewlieni. Din il-pożizzjoni ssaħħet ftit snin wara meta qasma fil-Partit Laburista fl-1949, meta Dom Mintoff laħaq mexxej, rat lill-Partit Nazzjonalista joħroġ bħala l-akbar Partit fl-elezzjonijiet tas-sena ta' wara b'Enrico Mizzi bħala Prim Ministru. Għalkemm mingħajr maġġoranza Parlamentari u l-mewt ta' Mizzi u l-waqgħa tal-Gvern ftit xhur biss wara, l-pożizzjoni tal-Partit Nazzjonalista bħala kontendent għall-Gvern issa kienet mingħajr dubju.
Kien hemm żewġ elezzjonijiet fl-1951 u fl-1953 li fihom il-Partit Nazzjonalista fforma koalizzjonijiet li ma tantx damu mal-Malta Workers' Party ta' Pawlu Boffa, l-isplinter li ħareġ mill-Partit Laburista. Tul iż-żewġ leġislaturi l-Prim Ministru kien George Borg Olivier, li laħaq Kap tal-Partit wara l-mewt ta' Mizzi.
Il-Partit imbagħad tilef l-elezzjonijiet tal-1955. Bil-Malta Labour Party fil-Gvern il-kwistjoni ewlenija kienet dik tal-Integration mar-Renju Unit. Il-Partit Nazzjonalista oppona din il-proposta. L-Integration falliet fil-biċċa l-kbira minħabba li r-Renju Unit tilef l-intess fil-kwistjoni l-aktar wara l-fjask ta' Suez fl-1956 u s-sensji li kienu bdew jingħataw it-Tarzna li waslu għal numru ta' inċidenti. Il-Prim Ministru Laburista Mintoff irreżenja u Borg Olivier irrifjuta l-istedina li jipprova jifforma Gvern. Minħabba f'hekk il-Gvern Kolonjali ssospenda l-Kostituzzjoni fl-1958.
Is-snin sittin u l-Indipendenza
Bejn is-sospensjoni tal-Kostituzzjoni fl-1958 u l-għoti ta' waħda ġdida fl-1961 seħħew avvenimenti importanti fix-xenarju politiku Malti. Il-Partit Laburista, li wara l-falliment tal-Integration kien sar favur l-Indipendenza (politika li anke ħaddan il-Partit Nazzjonalista) kien beda jieħu pożizzjoni antagonistika fil-konfront tal-Knisja, l-aktar minħabba li ra fiha l-kawża għall-falliment tal-Integration. Il-Partit Laburista kien ukoll beda jindieħes ma' movimenti indipendentisti tat-Tielet Dinja li Knisja rathom bħala fronti għall-Komuniżmu. Dan wassal biex il-Knisja imponiet id-dnub il-mejjet fuq l-Eżekuttiv tal-Partit kif ukoll fuq il-votanti tiegħu. Dan wassal għal qasma fil-Partit Laburista bit-tluq ta' grupp li fforma l-Christian Workers Party taħt Toni Pellegrini.
Il-Partit Nazzjonalista wkoll sofra qasma meta grupp ta' nies li ma kinux jaqblu mal-istil ta' tmexxija ta' Borg Olivier u li ma kinux tant favorevoli għall-Indipendenza, inqatgħu u ffurmaw il-Partit Demokratiku Nazzjonalista taħt it-tmexxija ta' Herbert Ganado.
Il-Partit Nazzjonalista ħareġ bħala l-akbar Partit fl-elezzjonijiet tal-1962, li fihom il-Knisja Kattolika imponiet id-dnub il-mejjet fuq min jivvota lill-Partit Laburista, u qasma tal-Kamra assiguratlu maġġoranza parlamentari. Il-Partit mexxa n-negozjati ta' l-Indipendenza li kienet akkwistata fl-1964. Il-Partit reġa' rebaħ l-elezzjonijiet tal-1966, bil-Kwistjoni bejn il-Knisja u l-Partit Laburista għadha miftuħa, elezzjonijiet li fissru wkoll it-tmiem tal-Partit Demokratiku Nazzjonalista.
Is-snin sebgħin u tmenin
Il-Partit Nazzjonalista tilef l-elezzjonijiet tal-1971 u reġa' tilef dawk tal-1976 b'marġini akbar, bil-Partit Laburista mmexxi minn Mintoff fil-gvern. Fl-1977 saret elezzjoni għal Kap Suċċessur li fiha ġie elett Eddie Fenech Adami li qabel kien serva bħala Segretarju Ġenerali. Fenech Adami ħa t-tmexxija tal-Partit fl-1978. Borg Olivier miet ftit snin wara, fl-1980. Sadattant is-sitwazzjoni fil-pajjiż kienet qed taggrava, b'tensjoni dejjem tikber u vjolenza, terrur politiku u vandaliżmu dejjem jiżdiedu. Fl-1979 ġiet issakkeġġata d-dar ta' Fenech Adami u nħarqet il-Progress Press.
Il-Partit akkwista maġġoranza assoluta ta' voti fl-elezzjonijiet tal-1981 (għall-ewwel darba mill-1933) imma mhux maġġoranza parlamentari. Din wasslet għal sitwazzjoni ta' kriżi wara li d-deputati eletti f'isem il-Partit irrifjutaw li jieħdu posthom fil-Parlament. Is-sitwazzjoni żblukkat ruħha ftit ta' snin wara imma tensjoni u vjolenza komplew matul dawn is-snin. Kien hemm attakki vjolenti fuq il-każini kollha tal-Partit Nazzjonalista, inkluz l-istamperija f'tal-Pietà; ġiet attakkata il-Kurja tal-Arċisqof fil-Furjana; ġiet attakkata wkoll il-Qorti fil-Belt Valletta. Kien hemm skontri vjolenti kull darba li l-PN kien jorganizza 'mass meetings', bejn partitarji Nazzjonalisti u membri tal-Korp tal-Pulizija flimkien ma' partitarji Laburisti, bil-'mass meeting' f'tal-Barrani, limiti ta' Santa Luċija fost l-iktar li jibqgħu jissemmew. Il-borma faret f'daqqa bil-qtil kiesaħ u biered ta' Raymond Caruana li nqatel f'Diċembru tal-1986, meta xi hadd f'karozza għaddejja spara arma tan-nar fuq il-każin Nazzjonalista fil-Gudja, waqt li kien għaddej fih riċeviment. Ftit qabel l-elezzjoni tal-1987 iż-żewġ naħat tal-Kamra qablu li l-Kostituzzjoni tiġi emendata biex tassigura maġġoranza Parlamentari lill-Partit li jkollu maġġoranza ta' voti. Dan wassal biex il-Partit Nazzjonalista jifforma Gvern wara 16-il sena fl-Oppożizzjoni.
Mis-snin disgħin sal-2012
Il-Gvern Nazzjonalista applika biex Malta tidħol fis-Suq Komuni Ewropew fl-1990. Sadattant, b'ekonomija sejra tajba grazzi għall-liberalizzazzjoni u investimenti pubbliċi sostanzjali, il-Partit reġa' rebaħ l-elezzjonijiet tal-1992 b'mod konvinċenti. Il-Partit, iżda, tilef il-konfront tal-1996 mal-Partit Laburista taħt il-mexxej Alfred Sant.
Il-perjodu fl-Oppożizzjoni ma kellux idum għax wara biss 22 xahar b'maġġoranza Parlamentari li ma kinitx għadha fi żgur, il-Gvern Laburista sejjaħ elezzjoni bikrija fl-1998 u tilef. Il-Partit Nazzjonalista reġa' fforma gvern u immedjatament irriattiva l-applikazzjoni ta' Malta għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea wara li din l-applikazzjoni kienet ġiet iffriżata mill-Gvern Laburista.
Din il-leġislatura kienet ikkaratterizzata minn negozjati ta' sħubija fl-Unjoni Ewropea, sħubija li kienet opposta mill-Partit Laburista. Dawn in-negozjati ngħalqu fl-2002 u l-Partit Nazzjonalista ħeġġeġ għal vot "iva" f'Marzu tas-sena ta' wara. Il-vot pożittiv f'dan ir-referendum kien segwit minn elezzjoni ġenerali ftit ġimgħat wara li l-Partit Nazzjonalista reġa' rebaħ.
Fl-2004 Fenech Adami rriżenja minn Prim Ministru u Kap tal-Partit u ġie elett minfloku Lawrence Gonzi. Wara Fenech Adami sar il-President tar-Repubblika ta' Malta.
Il-Partit Nazzjonalista kkontesta l-elezzjoni ġenerali tat-8 ta' Marzu 2008 għall-ewwel darba b'dan il-mexxej il-ġdid, Lawrence Gonzi, u mill-ġdid rebaħ.
L-Elezzjoni tal-2013
Fid-9 ta' Marzu 2013, il-Partit Laburista għamel waħda mill-akbar rebħiet elettorali fl-istorja politika ta' Malta, meta rebaħ l-Elezzjonijiet Ġenerali 2013 b'maġġoranza ta' 167,533 vot, 35,107 aktar mill-Partit Nazzjonalista li ġarrab waħda mill-ikbar telfiet tiegħu meta kiseb 132,426 vot. Hekk il-PL ġab kważi 55% u l-PN 43%, kif kien ħabbar kull stħarriġ li sar qabel l-elezzjoni. Il-PL kellu vantaġġ ta' disa' siġġijiet fil-Parlament. Il-Kap tal-Partit Lawrence Gonzi ħabbar li kien se jirreżenja u ma kienx se jikkontesta għall-elezzjoni ta' Kap ġdid fil-bidu ta' Mejju 2013.
Fl-istess jum, il-Partit Nazzjonalista tilef ukoll l-Elezzjonijiet Lokali li saru fi 33 lokalità. Il-Partit Laburista żied il-voti fuq l-elezzjonijiet ta’ erba' snin qabel fl-istess lokalitajiet bi 2.2% biex issa ġab kważi 57%. Min-naħa tiegħu, il-Partit Nazzjonalista naq­qas il-voti bi kważi 2% u ġab 42%. F’dawn l-elezzjonijiet, il-Partit Laburista rebaħ għall-ewwel darba il-kunsill lokali ta’ Birkirkara u kien hemm ħames lokalitajiet oħra li fihom il-Partit Nazzjonalista tilef il-maġġoranza: l-Imtarfa, Tal-Pietà, il-Mellieħa, l-Imqabba u Santa Venera. Hekk fl-2013, il-Partit Laburista għandu kważi żewġ terzi, 65%, tal-lokalitajiet kollha f'idejh, 44 lokalità minn 68. Il-Partit Nazzjonalista għandu biss maġġoranza f'24 lokalità.
L-Elezzjoni tal-2017
Fit-3 ta' Ġunju 2017, il-Partit Laburista reġa' għamel waħda mill-akbar rebħiet elettorali fl-istorja politika ta' Malta, meta rebaħ l-Elezzjonijiet Ġenerali 2017 b'maġġoranza ta' 35,280 aktar mill-Partit Nazzjonalista li ġarrab waħda mill-ikbar telfiet tiegħu. Hekk il-PL ġab 55% u l-PN 43.7%. Il-PL se jkollu vantaġġ ta' disa' siġġijiet fil-Parlament. Il-Kap tal-Partit Simon Busuttil ħabbar li kien se jirreżenja minn Kap tal-Partit flimkien mal-amministrazzjoni kollha.
Adrian Delia maħtur Kap
Nhar l-20 ta' Settembru 2017, Adrian Delia nħatar Kap tal-Partit, wara vot mit-tesserati, l-ewwel darba li Kap ta' Partit intgħażel b'dan il-mod, iżda sa mill-bidu deher li ma kienx aċċettat minn numru kbir ta' membri parlamentari Nazzjonalisti li spiċċaw biex sfiduċjawh nhar is-7 ta' Lulju 2020. Ġimgħa wara, kien sfiduċjat ukoll mill-Eżekuttiv tal-Partit. Delia ried li kollox imur f'idejn it-tesserati.
Delia jirriżenja u Bernard Grech maħtur Kap
Nhar it-3 ta' Ottubru 2020, wara telfa kbira fl-elezzjoni għall-Kap, Delia rriżenja. Minfloku nħatar bħala t-tmien Kap tal-Partit Bernard Grech b'maġġoranza ta' 69% mill-voti mixħuta mit-tesserati.
Storja Elettorali
Wara l-Elezzjonijiet 2017, il-Partit Nazzjonalista għandu 30 Deputat minn 69 fil-Kamra tad-Deputati u 2 Membri mis-sitta li għandha Malta fil-Parlament Ewropew.
Teorija ta' kollox
It-Teorija ta' kollox (jew ToE għall-akronimu bl-Ingliż, Theory of everything) hija teorija ipotetika tal-fiżika teoretika li tispjega u tgħaqqad il-fenomeni fiżiċi magħrufa kollha. Fil-bidu, it-terminu intuża b'konnotazzjoni ironika u kien jirreferi għal diversi teoriji ġeneralizzati ż-żejjed. Imbagħad it-terminu sar popolari fil-fiżika kwantistika biex jiddeskrivi teorija li tista' tunifika jew tispjega permezz ta' mudell sempliċi l-interazzjonijiet fundamentali kollha tan-natura. Hemm termini oħra, mhux sinonimi għal kollox, li jintużaw biex jirreferu għall-istess kunċett: it-Teorija Unifikata, it-Teorija unifikata l-Kbira, it-Teorija tal-Kampi Unifikata u t-Teorija tal-Kamp Unifikat.
Il-matematiku, fiżiku u astronomu Franċiż Pierre-Simon Laplace fl-1814 kiteb hekk:
Fl-aħħar seklu kien hemm bosta teoriji ta' kollox proposti mill-fiżiċi teoretiċi, iżda s'issa l-ebda waħda ma kienet kapaċi tgħaddi minn prova sperimentali. L-ewwel problema li tipproduċi teorija ta' kollox hi li t-teoriji aċċettati, bħall-mekkanika kwantistika u r-relattività ġenerali, huma deskrizzjonijiet radikalment differenti tal-univers. Il-modi faċli li jgħaqqduhom iwasslu malajr għar-"rinormalizzazzjoni" tal-problema, fejn it-teorija ma tagħtiniex riżultati finiti għal data kwantitattiva sperimentali.
Sfond storiku
Il-filosofi ilhom minn żmien il-Griegi tal-qedem jispekulaw li taħt id-diversità apparenti ta' dak kollu li jidher hemm unità, u għalhekk il-lista tal-forzi tista' titqassar u forsi tispiċċa b'entrata waħda. Pereżempju, il-filosofija mekkanika tas-seklu 17 issuġġerit li l-forzi finalment jistgħu kollha jiġu ridotti f'forza ta' kuntatt bejn partiċelli solidi żgħar. Din il-proposta ġiet abbandunata meta ġiet aċċettata forza tal-gravità li taġixxi fuq distanza twila proposta minn Isaac Newton fix-xogħol tiegħu Philosophiae Naturalis Principia Mathematica; li pprovdiet l-ewwel xhieda empirika drammatika tal-unifikazzjoni tal-forzi li dak iż-żmien kienu jidhru differenti: ix-xogħol ta' Galileo fuq il-gravità terrestri, il-liġijiet ta' Kepler tal-moviment planetarju u l-fenomeni tal-mili u l-frugħ tal-baħar li setgħu kollha jiġu spjegati kwantitattivament permezz ta' liġi sempliċi, imsejħa l-gravità universali.
Fl-1820, Hans Christian Oersted skopra konnessjoni bejn l-elettriku u l-manjetiżmu u ħafna snin ta' xogħol wasslu għat-teorija tal-elettromanjetiżmu ta' Clerk Maxwell James. Matul is-sekli 19 u 20, bilmod bdew jidru ħafna eżempji ta' forzi ta' kuntatt, l-elastiċità, il-viskożità, il-frizzjoni, - riżultati ta' interazzjonijiet elettriċi bejn partiċelli żgħar tal-materja. Fl-aħħar tal-1920, il-mekkanika kwantistika l-ġdida wriet li r-rabtiet kimiċi fl-atomi kienu eżempji tal-forzi elettriċi (kwantistiċi). Għalhekk il-fiżiku Ingliż Dirac seta' jiftaħar li "l-liġijiet fiżiċi sejjiesa meħtieġa għat-teorija matematika għal parti l-kbira tal-fiżika u l-kimika kollha huma kompletament magħrufa". Kien, hemm bżonn għalhekk, li dawn il-forzi fundamentali jiġu magħqudin f'mudell wieħed li jispjega b'mod effettiv l-interazzjonijiet kumplessi ta' forzi li huma apparentement differenti u mhux korrelati.
It-tentattivi biex jiġu unifikati l-gravità u manjetiżmu jmorru lura għall-esperimenti ta' Michael Faraday fl-1849-1850. Wara t-teorija gravitazzjonali tar-Relattività Ġenerali ta' Einstein ippubblikata fl-1915, it-tfittxija għal teorija tal-kamp unifikata li tgħaqqad il-gravità mal-elettromanjetiżmu saret aktar serja. Fl-istess ħin, ma kinitx ħaġa barra minn lokha li wieħed jissuspetta li jeżistu forzi fundamentali oħra. Kien hemm kontribuzzjonijiet prominenti minn Gunnar Nordström, Hermann Weyl, Arthur Eddington, Theodor Kaluza, Oskar Klein, u l-aktar notevoli minn Einstein u l-kollaboraturi tiegħu. L-ebda waħda minn dawn il-proposti ma rnexxiet.
It-tfittxija ġiet interrotta mill-iskoperta tal-forza nukleari dgħajfa u l-forza nukleari qawwija, li ma setgħux jiġu aggregati fil-gravità jew l-elettromanjetiżmu. Ostaklu ieħor kien l-aċċettazzjoni li l-mekkanika kwantistika kienet trid tiġi inkorporata mill-bidu u ma tirriżultax minn teorija unifikata deterministika, kif ittama Einstein. Il-gravità u l-elettromanjetiżmu setgħu dejjem jikkoeżistu b'mod konsistenti bħala tipi ta' forzi ta' Newton, iżda għal ħafna snin kien diġà ġie osservat li l-gravità ma tistax tiġi inkorporata fil-panorama kwantistika, u allura ma tistax tiġi unifikata ma' forzi fundamentali oħra. Għalhekk dan ix-xogħol ta' unifikazzjoni fis-seklu għoxrin iffoka fuq l-għarfien tat-tliet forzi "kwantistiċi": l-elettromanjetiżmu u l-forzi nukleari dgħajfa u qawwija. L-ewwel tnejn ġew unifikati fl-1967-8 minn Sheldon Glashow, Steven Weinberg u Abdus Salam. Il-forzi qawwija u elettrodgħajfa jikkoeżistu fil-Mudell Standard tal-partiċelli, iżda jibqgħu distinti. Ħafna teoriji unifikati (jew GUTs bl-akronimu Ingliż) ġew proposti biex junifikawhom. Minkejja li l-esperjenza ta' qabel ġiegħlet is-sempliċità tal-GUTS titwarrab, l-idea ġenerali, speċjalment bir-rabta mas-Supersimetrija, għadha deċiżament favorita fil-komunità tal-fiżika teorika.
It-teorija ta' kollox fil-fiżika moderna
Barra l-forzi llistjati hawn, il-kożmoloġija moderna teħtieġ forza inflazzjonarja, enerġija skura u materja skura komposta minn partiċelli fundamentali barra s-sistema tal-Mudell standard.
L-unifikazzjoni elettrodgħajfa hi simetrija miksura: l-elettromanjetiżmu u l-forza dgħajfa nistgħu niddistingwuhom fil-każ ta' enerġiji baxxi billi l-partiċelli li jittrażmettu l-forzi dgħajfa, il-bożoni W u Z għandhom massa ta' madwar 100 GeV/c2, filwaqt li l-foton, li jittrażmetti l-forza elettromanjetika, m'għandux massa. Fil-każ ta' enerġiji għolja il-bożoni W u Z jistgħu faċilment joħolqu l-massa u mbagħad tidher in-natura unifikata tal-forzi. It-Teorija tal-Unifikazzjoni l-Kbira mistennija li topera bl-istess mod, iżda l-enerġiji fil-medda ta' 1016 jew ferm ogħla ma jistgħu jintlaħqu bl-ebda aċċelleratur tal-partiċelli fid-dinja. B'analoġija, l-unifikazzjoni tal-forzi tal-GUT mal-gravità mistennija li sseħħ meta l-enerġija tilħaq l-Enerġija ta' Planck, madwar 1019 GeV.
L-unika teorija kandidata serja għat-teorija ta' kollox hi t-teorija tas-superstrings. Ir-riċerka għaddejja bħal issa fuq il-gravità kwantistika tal-loops tista' 'l quddiem ikollha rwol fundamentali fit-teorija ta' kollox, iżda dan mhuwiex l-għan ewlieni tagħha. It-teorija tas-superstrings u s-supergravità (hemm min jaħseb li t-tnejn huma każijiet speċjali ta' teorija M mhux definita) jassumu li l-univers fil-fatt għandu aktar dimensjonijiet milli nistgħu naraw b'għajnejna: tlieta spazjali u waħda temporali. Dan l-approċċ beda bit-teorija ta' Kaluza-Klein fejn kien innutat li bl-applikazzjoni tar-relattività ġenerali f'univers ta' 5 dimensjonijiet tinżamm l-ekwivalenza tar-relattività ġenerali, f'4 dimensjonijiet, mal-ekwazzjonijiet ta' Maxwell tal-elettromanjetiżmu (ukoll f'4 dimensjonijiet). Dan wassal għal sforzi għal ħidma fuq teoriji ta' ħafna dimensjonijiet li fihom hemm tama li jistgħu joħorġu ekwazzjonijiet li huma simili għal dawk magħrufa fil-fiżika. Il-kunċett ta' dimensjonijiet miżjuda tgħin ukoll biex insolvu l-problema tal-ġerarkija, il-kwistjoni ta' għala l-gravità hija iktar dgħajfa minn kwalunkwe forza oħra. Ir-risposta komuni tgħid li l-gravità għandha tkun dimensjoni miżjuda mal-forzi l-oħra.
Lejn l-aħħar tal-1990 ġie nnutat li waħda mill-problemi li għandhom ħafna kandidati kollha għat-teorija ta' kollox (iżda b'mod partikolari it-teorija tal-istrings) kienet li ma fihomx karatteristiċi li jipprevedu l-univers. Per eżempju, ħafna teoriji ta' gravità kwantistika jistgħu joħolqu universi b'numru arbitrarju ta' dimensjonijiet jew b'kostanti kożmoloġiċi arbitrarji. Anke t-teorija tal-istrings standard b'10 dimensjonijiet tippermetti d-dimensjonijiet "spirali" li jkunu kumpatti f'ħafna modi differenti (stima waħda hija 10500 fejn kull waħda tikkorrispondi ma' ġabriet differenti ta' partiċelli fundamentali u forzi ta' enerġija baxxa).
Hemm soluzzjoni spekulattiva fejn ħafna minn dawn il-possibbiltajiet huma realizzabbli f'wieħed jew ieħor mill-universi possibbli, iżda numru żgħir minnhom biss huma abitabbli, u għalhekk il-kostanti universali fundamentali huma finalment ir-riżultat ta' prinċipju antropiku bħala konsegwenza ta' teorija ta' kollox. Il-kritika ta' dan l-approċċ antropiku hu, li billi t-teorija hija flessibbli biżżejjed biex tkopri kważi kull osservazzjoni, ma nistgħu nagħmlu l-ebda tbassir utli (oriġinali, falz jew verifikabbli). Minn dan il-lat, it-teorija tal-istrings tista' tiġi meqjusa bħala psewdoxjenza, fejn teorija infalsifikabbli tiġi kontinwament adattata għar-riżultati sperimentali biex jaqblu magħha.
Predizzjonijiet mistennija tat-teorija ta' kollox
Hemm diversi fenomeni li teorija ta' kollox għandha jkollha l-ħila li tiċċara:
Relazzjoni mat-teorema ta' inkompletezza ta' Gödel
Numru żgħir ta' xjenzati jwissu li t-teorema ta' inkompletezza ta' Gödel timplika li kwalunkwe tentattiv biex tinbena teorija ta' kollox hu ddestinat li jfalli. It-teorema ta' Gödel tgħid li kull teorija matematika li hi kompluta biżżejjed hi jew inkonsistenti jew mhux veru kompluta. Stanley Jaki innota fil-ktieb tiegħu tal-1966, "Ir-Rilevanza tal-Fiżika", li teorija ta' kollox trid tkun teorija matematika konstantement mhux trivjali, u għalhekk bilfors se tkun kompluta. Jaki għalhekk jidhirlu li din allura tirvina teorija deterministika ġenwina ta' kollox. Freeman Dyson sadanittant iddikjara li
Ħafna interpretaw dan il-kwotazzjoni bħala appoġġ għall-pożizzjoni ta' Jaki.
Stephen Hawking oriġinarjament kien jemmen fit-teotija ta' kollox, imma wara li qies it-teorema ta' Gödel, ikkonkluda li ma setgħetx tinkiseb.
Din l-opinjoni tiegħu fl-argument kontra Solomon Feferman u oħrajn.
Ħafna xjenzjati u matematiċi jemmnu li t-teorema ta' Gödel hi kompletament irrilevanti fid-diskussjoni dwar it-teorija ta' kollox. It-teorema ta' Gödel hija dikjarazzjoni dwar dawk it-teoremi li "fl-aħħar" isiru sistemi matematiċi fejn "fl-aħħar" tfisser wara żmien arbitrarju. It-teorema ta' Gödel ma żżommx lil xi matematiku milli jikkalkula x'jiġri wara xi tul ta' żmien, jew ma żżommx lil xi ħadd li jaf ir-regoli milli jagħmel il-kalkoli. Kulma tgħid it-teorema ta' Gödel hu li, anke jekk inkunu nafu r-regoli kollha, ikun impossibbli li nbassru liema mudelli ġodda fl-aħħar se jipproduċi r-regoli.
Biex nispjegaw aħjar x'qed ngħidu, ħa nieħdu l-ktieb "Il-Logħba tal-Ħajja" ta' Conway. Dan l-awtoma ċellulari hu komplut, ifisser li varjanti tal-argument ta' Gödel turi li l-imġiba tal-awtoma fit-tul ma tistax titbassar minn konfigurazzjoni inizjali arbitrarja. U għalhekk, kreatura ipotetika li tkun tgħix fil-logħba tal-ħajja tkun tista' tkun taf ir-regoli kollha. Ir-regoli tal-awtoma huma t-teorija ta' kollox, u jafuhom ukoll il-kreaturi ġewwa l-awtomaton.
Il-perspettivi kurrenti tat-teorija ta' kollox
L-ebda teorija fiżika ma tkun meqjusa eżatta għall-kollox f'ċertu mument. Minflok, il-fiżika tipproċedi permezz ta' serje ta' "approssimazzjonijiet suċċessivi" li jippermettu predizzjonijiet dejjem aktar preċiżi fuq firxa wiesgħa ta' fenomeni. Ħafna fiżiċi jemmnu li hemm ħafna żbalji fil-mudelli teoretiċi konfużi tan-natura vera tar-realtà u jaċċettaw li s-serje ta' approssimazzjonijiet qatt ma tintemm fil-"verità." Einstein esprima ruħhu bosta drabi dwar dan is-suġġett. Skontu, nistgħu b'mod raġonevoli nittamaw li tinsab teorija ta' kollox konsistenti - fiha nfisha - li tinkorpora il-forzi kollha magħrufa f'dak il-mument, iżda m'għandniex nittamaw li jkollna s-soluzzjoni finali. Minflok, kien tal-idea li minkejja l-kumplessità matematika li tidher f'kull teorija, assoċjata f'sens profond mas-simetrija tal-gauge sottostanti fihom u man-numru ta' kostanti universali fiżiċi, it-teoriji jissimplifikaw ruħhom. Imma anke jekk dan iseħħ, il-proċess ta' simplifikazzjoni ma jistax jibqa' sejjer għal dejjem.
Hemm dibattitu filosofiku fil-komunità tal-fiżika dwar jekk jew le teorija ta' kollox tistax teżisti jew le, u jekk għandhiex tissejjaħ "il-" liġi fundamentali tal-univers. Wieħed jista' jieħu l-pożizzjoni reduzzjonista li skontha t-teorija ta' kollox hi l-liġi fundamentali u li kwalinkwe teorija oħra li tapplika fl-univers hi konsegwenza tal-liġi ta' kollox. Hemm punto di vista ieħor li jgħid li l-liġijiet emerġenti li jirregolaw l-imġiba ta' sistemi kumplessi għandhom ikunu ugwalment fundamentali. Pereżempju hemm it-tieni liġi ta-termodinamika u t-teorija tas-selezzjoni naturali. Dawk li jappoġġaw dan il-punto di vista jirraġunaw li l-liġijiet emerġenti, speċjalment dawk li jiddeskrivu sistemi komplessi jew sistemi ħajjin ma jiddipendux mill-liġijiet mikrospiċi ta' livell baxx u l-liġijiet emerġenti hu fundamentali daqs teorija ta' kollox. Id-dibattitu li kien hemm bejn Steven Weinberg u Philip Anderson dwar dan il-punt sar magħruf ħafna.
Għalkemm l-isem "teorija ta' kollox" jissuġġerixxi d-determiniżmu msemmi minn Laplace, din jagħti impressjoni qarrieqa. Id-determiniżmu hu mrażżan min-natura probabbilistika tal-predizzjonijiet tal-mekkanika kwantistika, mis-sensittività estrema għall-kundizzjonijiet inizjali li jwasslu għall-kaos matematiku u mid-diffikultà matematika estrema fl-applikazzjoni tat-teorija. Għalhekk, għalkemm il-mudell standard kurrenti tal-fiżika tal-partiċelli "fil-prinċipju" jista' jipprevedi l-fenomeni mhux gravitazzjonali magħrufa kollha, fil-prattika ftit riżultati biss ġew derivati ​​mit-teorija sħiħa (pereżempju, il-mases ta' xi wħud mill-ħadroni l-aktar sempliċi) u dawn ir-riżultati (speċjalment il-massa tal-partiċelli li huma l-aktar rilevanti għall-fiżika tal-enerġija baxxa) huma inqas preċiżi mill-kejl esperimentali kurrenti. Teorija vera ta' kollox kważi żgur ħa tkun iżjed diffiċli biex napplikawha biex inbassru riżultati esperimentali, u allura ma tantx ħa tkun utli.
Il-motivazzjoni għat-tfittxija għal teorija ta' kollox ġejja, barra purament mis-sodisfazzjon intellettwali tal-kompletar ta' investigazzjoni li ilha sejra għal sekli sħaħ, mill-fatt li l-eżempji ta' unifikazzjoni li saru qabel ipprevedew fenomeni ġodda, li xi wħud minnhom kellhom importanza prattika kbira. U bħal f'dawn l-eżempji ta' qabel ta' unifikazzjoni, it-teorija ta' kollox x'aktarx tippermettilna li niddefinixxu b'ċertezza l-iskop tal-validità u d-diverġenza reżidwali tal-approssimazzjonijiet b'enerġija baxxa għat-teorija.
Ara wkoll
Il-Mudell Standard
Leonardo Araújo
Leonardo Nascimento de Araújo (twieled fil-5 ta' Settembru 1969), magħruf aktar bħala Leonardo, huwa eks-plejer, kowċ u eżekuttiv tal-futbol Brażiljan. Attwalment, jinsab ikopri l-irwol ta' direttur sportiv ta' Paris Saint-Germain.
Plejer
Leonardo beda l-karriera tiegħu mal-klabb Brażiljan ta' Flamengo fl-1987; fl-età ta' sbatax-il sena ngħata l-opportunità li jilagħab mal-eroj tiegħu Zico flimkien ma' Leandro, Bebeto u Renato Gaúcho, u kien ta sehmu fir-rebħ tal-ewwel kampjonat Brażiljan personali. Fl-1990, Leonardo iffirma ma São Paulo, u fl-1991, Leonardo, Raí, u talenti żgħażagħ oħra ffurmaw parti mill-iskwadra taħt il-gwida tal-leġġenda Brażiljana Telê Santana, imsejħa bħala esquadrão tricolor ("skwadra ta' tliet kuluri") li rebħu l-kampjonat Brażiljan.
Aktar tard dik is-sena, huwa ffirma mal-klabb Spanjol ta' Valencia. Wara żewġ staġuni, irritorna lejn il-Brażil għal perjodu qasir ma' São Paulo fl-1993, li matulu t-tim rebaħ diversi titli, inkluż il-Copa Libertadores u t-Tazza Interkontinentali.
Fl-1994, wara t-Tazza tad-Dinja, Leonardo iffirma mal-klabb Ġappuniż ta' Kashima Antlers fil-kampjonat ġdid iffurmat tal-J. League. Ma' Kashima reġa' ssieħeb mal-idolu tiegħu Zico, sakemm fl-1996, irritorna fl-Ewropa ma' Paris Saint-Germain (PSG).
F'dan il-punt fil-karriera tiegħu, Leonardo kien waqaf milli jilgħab bħala difensur xellugi u inbidel għal pożizzjonijiet iktar offensivi f'nofs il-grawnd u fl-attakk, fosthom bħala midfilder offensiv jew bħala t-tieni attakkant. Fis-sajf tal-1997, iffirma mat-tim Taljan ta' Milan, għas-somma ta' 8.5 miljun ewro mingħand PSG. Mal-Milan sar figura prominenti tat-tim kif ukoll mal-partitarji. Magħhom lagħab erba' staġuni sħaħ u skorja 22 gowl f'177 logħba, qabel ma rritorna lejn il-Brażil ma' São Paulo u Flamengo. Aktar tard, reġa' ngħaqad mal-Milan u spiċċa l-karriera tiegħu magħhom fl-2003.
Internazzjonali
Leonardo għamel id-debutt internazzjonali tiegħu fl-1990 mat-tim nazzjonali Brażiljan. Huwa kien magħżul bħala d-difensur xellugi tat-tim għat-Tazza tad-Dinja 1994 fejn ħa post iż-żagħżugħ Roberto Carlos. Leonardo lagħab tajjeb fl-ewwel logħbiet iżda mbagħad ġiet mogħti sospensjoni ta' erba' logħbiet minħabba li ta daqqa ta' minkeb lil midfilder Amerikan Tab Ramos. Is-sospensjoni ta' Leonardo ma ħallitux jipparteċipa għall-bqija tal-kompetizzjoni; din kienet it-tieni l-itwal sospensjoni fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja, wara t-tmien logħbiet li ngħata Mauro Tassotti wara li kiser imnieħer Luis Enrique fl-istess turnew.
Fl-1997, Leonardo ifforma parti essenzjali tat-tim li rebaħ il-Copa América u t-Tazza tal-Konfederazzjonijiet. Fit-tieni parteċipazzjoni tiegħu fit-Tazza tad-Dinja, fl-edizzjoni tal-1990, Leonardo lagħab is-seba' logħbiet u għen lill-Brażil jispiċċaw bħala finalisti telliefa. Hu temm il-karriera internazzjonali fl-2002 wara 60 logħba u tmien gowls.
Milan
Kmieni fl-2008 inħatar direttur tekniku tal-klabb preċedenti tiegħu tal-Milan. Aktar tard fl-istess sena huwa kiseb iċ-ċittadinanza Taljana, wara tnax-il sena fl-Italja bħala resident.
Wara bidu kemmxejn fqir tal-istaġun, fosthom telfa ta' 4–0 kontra r-rivali tal-Inter, ir-riżultati bdew jirpiljaw grazzi għall-bidla fil-formazzjoni ta' 4–2–1–3. Din it-tattika, li kienet pjuttost mhux tas-soltu għall-futbol Taljan, iffokat fuq il-plejers kreattivi bħal Ronaldinho, Andrea Pirlo u Clarence Seedorf, u għenet lill-Milan biex itejbu r-riżultati kemm fis-Serie A u anke fil-UEFA Champions League, fosthom rebħiet notevoli ta' 3–2 kontra Real Madrid u 3–0 kontra Juventus, li din tal-aħħar poġġiet lill-Milan sitt punti wara l-Inter fit-tieni post tal-klassifika wara nofs staġun. Il-passaġġ għall-finali tal-UEFA Champions League twaqqaf bikri hekk kif il-Milan ġew eliminati fl-ewwel fażi eliminatorja minn Manchester United f'telfa aggregata ta' 2–7 (2–3, 0–4).
Fil-ġimgħat qabel it-tmiem tal-istaġun, kien hemm għajdut li Leonardo jista' jħalli lil Milan. F'April tal-2010, Leonardo ikkonferma d-diverġenzi mas-sid tal-klabb u l-Prim Ministru Taljan Silvio Berlusconi. Aktar tard ġie kkonfermat li Leonardo kien se jħalli lill-Milan wara l-aħħar logħba kontra Juventus.
Inter
Fl-24 ta' Diċembru 2010, wara ġranet ta' spekulazzjoni, ġie kkonfermat li Leonardo se jieħu f'idejh il-kariga ta' kowċ ta' Inter, fejn ħa post Rafael Benítez, f'pass kemmxejn kontroversjali minħabba r-rivalità bejn Inter u Milan. Hu ffirma kuntra ta' tmintax-il xahar bi skadenza fit-30 ta' Ġunju 2012. Leonardo beda tajjeb ħafna u kiseb 30 punt minn tnax-il logħba, b'medja ta' 2.5 punti għal kull logħba, rata aħjar minn dik tal-predeċessuri tiegħu Benítez u José Mourinho. Fis-6 ta' Marzu 2011, Leonardo kiser rekord fis-Serie A billi ġabar 33 punt fi tlettax-il logħba, fejn ir-rekord preċedenti kien dak ta' 32 punt mill-istess numru ta' logħbiet miksub minn Fabio Capello fl-istaġun 2004–05.
Fil-15 ta' Marzu 2011, Leonardo wassal lill-Inter għal rebħa memorabbli ta' 3–2 kontra Bayern Munich fl-Allianz Arena fl-aħħar sittax tal-UEFA Champions League wara li tilfu l-ewwel leg f'darhom. Fit-2 ta' April 2011, Inter tilfu 3–0 kontra r-rivali tal-Milan, u ġimagħtejn wara, reġgħu tilfu 2–0 kontra Parma li sa dak iż-żmien kienu qed jiġġieldu biex iżommu posthom fl-ogħla kampjonat. B'din it-telfa, l-aspirazzjonijiet għat-titlu ntemmu. Fid-29 ta' Mejju 2011, Internazionale għelbu lil Palermo 3–1 biex jagħtu l-ewwel u l-unika tazza lil Leonardo bħala kowċ ta' Inter, il-Coppa Italia. Huwa rriżenja minn ma' Inter fit-18 ta' Ġunju 2011.
Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 (UEFA)
Iż-Żona Ewropea tal-kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 rat 53 tim jikkompetu għal tlettax-il post. Il-proċess ta' kwalifikazzjoni beda fl-20 ta' Awwissu 2008, wara l-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008, u spiċċaw fit-18 ta' Novembru 2009. Il-kwalifiki mmarkaw ukoll id-debutt tal-Montenegro f'kompetizzjoni internazzjonalli.
Format
It-timijiet ġew imtellgħin fi tmien gruppi ta' sitt timijiet kull wieħed u grupp wieħed ta' ħamsa. L-għaxar timijiet nazzjonali rebbieħa tal-gruppi rispettivi tagħhom ikkwalifikaw direttament, waqt li l-aqwa tmien timijiet li spiċċaw fit-tieni post fil-grupp tagħhom lagħbu partita bbażata fuq żewġ legs (ġewwa u barra minn darhom) għall-erba' postijiet li jkun għad fadal. Biex jiġi determinat il-pożizzjoni tat-timijiet fit-tieni post, ir-riżultati kontra timijiet li spiċċaw l-aħħar fil-gruppi ta' sitt ma' jingħaddux għall-konsistenza bejn gruppi ta' ħamsa u ta' sitt timijiet.
Tlugħ tal-poloz
Wara li għall-bidu kien ġie propost li tintuża' sistema simili għall-kwalifikazzjoni riċenti tat-Tazza tad-Dinja u l-Kampjonati Ewropej (ibbażata fuq riżultati mill-aħħar żewġ fażijiet ta' kwalifikazzjoni Ewropej), il-Kumitat Eżekuttiv tal-UEFA iddeċieda fis-27 ta' Settembru 2007 wara laqgħa f'Istanbul li l-pożizzjonijiet tat-timijiet fl-urni se jkun ibbażat skont il-klassifika mondjali tal-FIFA, bl-approvazzjoni mar-regolamenti tat-Tazza tad-Dinja.
Il-perjodu li ġie wżat mill-klassifika kien l-iktar riċenti fi żmien tat-tlugħ tal-poloz għall-preliminarji, speċifikament l-verżjoni ta' Novembru 2007. Għall-bidu kienet skedata li se toħroġ fil-21 ta' Novembru, imma d-data tal-pubblikazzjoni ġiet immexxiha għat-23 ta' Novembru biex tinkludi l-aħħar partiti tal-kwalifikazzjoni għall-Euro 2008.
It-tieni rawnd ta' kwalifika tal-UEFA kien bejn l-aqwa tmien timijiet li kklassifikaw fit-tieni post mid-disa' gruppi tal-ewwel rawnd. Ir-rebbieħa ta' kull konfront jingħaqdu mar-rebbieħa tal-gruppi fil-finali tat-Tazza tad-Dinja ġewwa l-Afrika t'Isfel.
It-tmien timijiet ġew maqsuma skont il-klassifika mondjali tal-FIFA li ħarġet fis-16 ta' Ottubru (murija fil-parenteżi fit-tabella t'hawn taħt). It-tlugħ tal-poloz saru f'Żurigu fid-19 ta' Ottubru, bl-aqwa erba' timijiet jitpoġġew fl-ewwel urna, u l-kumplament fit-tieni waħda.
L-aqwa skorers
Matul il-fażi ta' kwalifikazzjoni ġew skorjati 725 gowl f'268 logħba minn 399 pleer differenti, b'medja ta' 2.71 gowls kull logħba. L-Ingilterra kienu l-iktar tim li skorja gowls fiż-żona Ewropea b'total ta' 34 gowl. Malta ma skorjat l-ebda gowl.
Krakovja
Krakovja (bil-Pollakk (pronunzjata: [ˈkrakuf]) u bl-Ingliż: Kraków) hija t-tieni l-ikbar belt u waħda mill-eqdem bliet fil-Polonja. Tinsab fir-reġjun ta' Małopolskie tul ix-xmara Vistula, u tmur lura għas-seklu 7 W.K. Krakovja kienet il-belt kapitali uffiċjali tal-Polonja sal-1596 u tradizzjonalment kienet wieħed miċ-ċentri ewlenin tal-ħajja akkademika, ekonomika, kulturali u artistika Pollakka. Spiss tiġi kkwotata bħala waħda mill-isbaħ bliet tal-Ewropa, u ċ-Ċentru Storiku tagħha bil-Kastell Irjali ta' Wawel ġie ddikjarat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1978, fost is-siti tal-bidu nett li ngħataw dan l-istatus.
Il-belt kibret minn insedjament ta' Żmien il-Ħaġar għat-tieni l-iżjed belt importanti tal-Polonja. Bdiet bħala raħal fuq l-Għolja ta' Wawel u skont ir-rapporti ta' Ibrahim Ibn Yakoub, merkant minn Cordoba, kienet ċentru kummerċjali importanti tal-Ewropa Ċentrali fid-985. Bl-istabbiliment ta' universitajiet ġodda u ta' postijiet kulturali fil-bidu tat-Tieni Repubblika Pollakka fl-1918 u matul is-seklu 20, Krakovja affermat mill-ġdid ir-rwol tagħha bħala ċentru akkademiku u artistiku nazzjonali ewlieni. Mill-2022, il-belt għandha popolazzjoni ta' 800,653 ruħ, b'madwar tmien miljun persuna oħra jgħixu f'raġġ ta' 100 km (62 mil) mill-pjazza prinċipali tagħha.
Wara l-invażjoni tal-Polonja mill-Ġermanja Nażista fil-bidu tat-Tieni Gwerra Dinjija, id-Distrett ta' Krakovja l-ġdid magħruf bħala Distrikt Krakau sar il-kapitali tal-Gvern Ġenerali tal-Ġermanja. Il-popolazzjoni Lhudija tal-belt ġiet ikkonfinata f'żona mdawra bil-ħitan magħrufa bħala l-Getto ta' Krakovja, u minn hemm kienet tintbagħat lejn il-kampijiet ta' sterminju Nażisti bħall-kampijiet ta' konċentrament Nażisti fil-qrib ta' Auschwitz u Płaszów. Madankollu, il-belt ma ġarrbitx wisq bumbardamenti u ma ġietx meqruda.
Fl-1978, Karol Wojtyła, l-arċisqof ta' Krakovja, sar il-Papa Ġwanni Pawlu II —l-ewwel Papa mhux Taljan f'455 sena. Dik is-sena wkoll, l-UNESCO niżżlet iċ-Ċentru Storiku kollu ta' Krakovja u l-Minjiera tal-Melħ ta' Wieliczka bħala l-ewwel Siti ta' Wirt Dinji tal-Polonja. Krakovja hija kklassifikata bħala belt globali b'"suffiċjenza għolja" min-Network tar-Riċerka dwar il-Globalizzazzjoni u l-Bliet Dinjin. Il-wirt kulturali estensiv tul l-epoki bl-arkitettura Gotika, Rinaxximentali u Barokka jinkludi l-Katidral u l-Kastell Irjali ta' Wawel max-xtut tax-xmara Vistula, il-Bażilika ta' Santa Marija, il-Knisja ta' San Pietru u San Pawl u l-ikbar pjazza tas-suq Medjevali fl-Ewropa, Rynek Główny. Krakovja tospita wkoll l-Università Jagjellonjana, waħda mill-eqdem universitajiet fid-dinja u tradizzjonalment l-iżjed istituzzjoni rinomata tal-apprendiment avvanzat fil-Polonja. Il-belt tospita wkoll għadd ta' istituzzjonijiet ta' importanza nazzjonali bħall-Mużew Nazzjonali, it-Teatru tal-Opri ta' Krakovja, it-Teatru ta' Juliusz Słowacki, it-Teatru Nazzjonali ta' Stary u l-Librerija Jagjellonjana. Il-belt hija moqdija mill-Ajruport Internazzjonali ta' Ġwanni Pawlu II, it-tieni ajruport tal-pajjiż u l-iżjed ajruport internazzjonali importanti għall-abitanti tax-Xlokk tal-Polonja.