cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lev Semenovič Pontrjagin
Kontroversja u allegazzjonijiet ta' anti-Semitiżmu
xellug|daqsminuri|232x232px|Potryagin Pontryagin ġie akkużat ta' anti-Semitiżmu f'diversi okkażjonijiet. Pereżempju, huwa attakka lil Nathan Jacobson li skontu kien "xjenzat medjokri" li jirrappreżenta l-"moviment tal-Ġudaiżmu", meta t-tnejn kienu Viċi Presidenti tal-Unjoni Matematika Internazzjonali. Huwa rrifjuta l-akkużi ta' anti-Semitiżmu f'artiklu ppubblikat f'Science fl-1979. Meta matematiku Lhudi Sovjetiku prominenti, Grigory Margulis, intgħażel mill-Unjoni Matematika Internazzjonali biex jingħata l-Medalja tal-Qasam fl-1978, Pontryagin, li kien membru tal-Kumitat Eżekuttiv dak iż-żmien, oġġezzjona b'mod sod. Għalkemm l-Unjoni Matematika Internazzjonali żammet mad-deċiżjoni tagħha li tagħti l-medalja lil Margulis, Margulis ġie mċaħħad viża Sovjetika ta' ħruġ mill-awtoritajiet Sovjetiċi u ma setax jattendi l-premjazzjoni. Pontryagin ipparteċipa wkoll f'xi kampanji politiċi famużi fl-Unjoni Sovjetika, b'mod partikolari rigward il-kwistjoni ta' Luzin.
Oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing
daqsminuri|294x294px|Id-daħla tradizzjonali ta’ wieħed mill-oqbra imperjali tad-dinastija Ming L-oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing (biċ-Ċiniż issimplifikat: 明清皇家陵寝; biċ-Ċiniż tradizzjonali: 明清皇家陵寢; bil-pinyin: Míng Qīng Huángjiā Língqǐn) huwa t-titlu li bih l-UNESCO ddeżinjat 14-il qabar u kumpless tad-dfin fiċ-Ċina bħala Sit ta’ Wirt Dinji. Dawn l-oqbra jmorru lura għal żmien id-dinastiji Ming u Qing.
L-oqbra imperjali ġew inklużi fil-lista fi tliet fażijiet: fis-sena 2000 ġew miżjuda l-ewwel erba’, fl-2003 is-sit ġie estiż biex jiġu inklużi seba’ oħra ta’ Xiaoling, u fl-2004 ġew miżjuda tlieta oħra fil-provinċja ta’ Liaoning.
Oqbra imperjali tad-dinastija Ming
xellug|daqsminuri|426x426px|Veduta mill-ajru tal-mawżolew ta’ Changling fejn hu midfun l-imperatur Yongle tad-dinastija Ming L-oqbra imperjali tad-dinastija Ming huma ġabra ta’ mawżolej li nbnew mill-imperaturi tad-dinastija Ming fiċ-Ċina. Il-qabar tal-ewwel imperatur tad-dinastija Ming jinsab ħdejn il-belt kapitali tiegħu Nanjing. Madankollu, il-maġġoranza tal-oqbra tad-dinastija Ming (mhux kollha jiffurmaw parti mis-Sit ta’ Wirt Dinji) jinsabu raggruppati ħdejn Beijing u huma magħrufa kollettivament bħala t-Tlettax-il Qabar tad-Dinastija Ming (biċ-Ċiniż: 明十三陵; bil-pinyin: Míng Shísān Líng). Dawn jinsabu fid-distrett ta’ Changping fil-muniċipalità ta’ Beijing, 42 kilometru fit-Tramuntana u fil-Majjistral taċ-ċentru tal-belt ta’ Beijing. Il-post fejn jinsabu l-oqbra, fuq in-naħa tan-Nofsinhar tal-Muntanja Tianshou (oriġinarjament il-Muntanja Huangtu), intgħażel abbażi tal-prinċipji tal-feng shui mit-tieliet imperatur tad-dinastija Ming, l-imperatur Yongle. Wara l-kostruzzjoni tal-Palazz Imperjali (il-Belt Projbita) fl-1420, l-imperatur Yongle għażel il-post fejn xtaq jindifen u ħoloq il-mawżolew tiegħu stess. L-imperaturi li ġew warajh bnew il-mawżolej tagħhom fl-istess wied. daqsminuri|355x355px|Wieħed mill-ġojjelli li nstabu mill-oqbra imperjali tad-dinastija Ming xellug|daqsminuri|Waħda mill-mijiet ta’ statwi kbar tal-oqbra imperjali tad-dinastija Ming ħdejn Beijing Mill-imperaturi Yongle ’il quddiem, 13-il imperatur tad-dinastija Ming indifnu fl-istess żona. Il-qabar ta’ Xiaoling tal-ewwel imperatur tad-dinastija Ming, l-imperatur Hongwu, jinsab ħdejn il-belt kapitali tiegħu Nanjing; it-tieni imperatur, Jianwen, tneħħa mill-poter mill-imperatur Yongle u għeb, mingħajr ebda qabar magħruf. L-imperatur “temporanju”, Jingtai, ma ndifinx hemm lanqas, peress li l-imperatur Tianshun ċaħadlu d-dfin imperjali; minflok, l-imperatur Jingtai ndifen fil-Punent ta’ Beijing. L-aħħar imperatur li ndifen hemmhekk kien Chongzhen, l-aħħar wieħed tad-dinastija tiegħu, li għamel suiċidju u tgħallaq fil-25 ta’ April 1644. Huwa ndifen fil-qabar tal-konkubina tiegħu, il-Konsorti Tian, li iktar ’il quddiem ġie ddikjarat bħala l-mawżolew imperjali Si Ling mill-imperatur tad-dinastija Shun, Li Zicheng, bi skala ferm iżgħar mill-mawżolej imperjali l-oħra li nbnew għall-imperaturi tad-dinastija Ming.
Matul id-dinastija Ming, l-oqbra ma kinux aċċessibbli għaċ-ċittadini komuni qabel il-ħakma min-naħa tal-armata ta’ Li Zicheng.
Fl-1725, l-imperatur Yongzheng tad-dinastija Qing ikkonferixxa t-titlu ereditarju ta’ Markiż lil dixxendent tal-familja imperjali tad-dinastija Ming, Zhu Zhiliang, li kien jirċievi salarju mill-gvern tad-dinastija Qing u li kellu d-dmir li jwettaq ir-ritwali fl-oqbra tad-dinastija Ming. Iktar ’il quddiem, l-imperatur Qianlong ikkonferixxa t-titlu ta’ Markiż ta’ Grazzja Estiża lil Zhu Zhuliang wara mewtu fl-1750, u t-titlu ngħadda minn ġenerazzjoni għall-oħra għal tnax-il ġenerazzjoni ta’ dixxendenti tad-dinastija Ming sal-aħħar tad-dinastija Qing.
Oqbra imperjali tad-dinastija Qing
Fl-2004, is-Sit ta’ Wirt Dinji ġie estiż bl-oqbra ta’ Yongling, ta’ Fuling u ta’ Zhaoling li nbnew għall-imperaturi fundaturi tad-dinastija Qing u għall-antenati tagħhom. Dawn l-oqbra għandhom dekorazzjoni rikka ħafna bi statwi tal-ġebel, b’tinqix u b’madum b’motivi ta’ draguni. Dawn juru l-iżvilupp tal-arkitettura funebri tad-dinastija Qing. It-tliet kumplessi tal-oqbra, u d-diversi binjiet tagħhom, jikkombinaw it-tradizzjonijiet li ntirtu mid-dinastiji preċedenti, l-iktar tad-dinastija Ming, ma’ karatteristiċi ġodda tal-kultura ta’ Manchu.
Sit ta’ Wirt Dinji
L-oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing ġew iddeżinjati bħala Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000 u l-lista ta’ oqbra inklużi ġiet estiża darbtejn fl-2003 u fl-2004. Il-valur universali straordinarju tagħhom ġie rrikonoxxut abbażi ta’ saħansitra ħames kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) “Rappreżentazzjoni ta’ kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”; il-kriterju (ii) “Wirja ta’ skambju importanti ta’ valuri umani, tul perjodu ta’ żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ”; il-kriterju (iii) “Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta’ tradizzjoni kulturali jew ta’ ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet”; il-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”; u l-kriterju (vi) “Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma’ avvenimenti jew ma’ tradizzjonijiet ħajjin, ma’ ideat jew ma’ twemmin, jew ma’ xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta’ valur universali straordinarju”.
Lista tal-oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing inklużi bħala Sit ta’ Wirt Dinji
nofs|daqsminuri|600x600px|Dettall ta’ pittura taċ-ċerimonji funebri lejn l-oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing
Għar ta' Altamira
Minbarra li tispikka l-kwalità tal-arti polikromatika tiegħu, l-Għar ta' Altamira sar famuż minħabba l-fatt li l-pitturi tiegħu kienu l-ewwel pitturi tal-għerien Ewropej li ġew promossi bħala ta' oriġini preistorika. Sautuola ppubblika r-riċerka tiegħu bl-appoġġ ta' Juan de Vilanova y Piera fl-1880.
Madankollu, il-pubblikazzjoni tar-riċerka ta' Sanz de Sautuola malajr wasslet għal kontroversja pubblika qalila fost l-esperti, u wħud minnhom irrifjutaw l-oriġini preistorika tal-pitturi abbażi tal-idea li l-bnedmin preistoriċi ma kellhomx biżżejjed ħila għal ħsieb astratt. Il-kontroversja baqgħet għaddejja sal-1902, meta bdew ifeġġu u jakkumulaw rapporti ta' sejbiet simili ta' pitturi preistoriċi fir-reġjun Franko-Cantabrian u l-evidenza ma setgħet tibqa' tiġi rrifjutata.
L-Għar ta' Altamira jinsab fir-reġjun Franko-Cantabrian u fl-1985 ġie ddikjarat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. L-għar oriġinali ma jistax jiġi viżitat iktar, minħabba raġunijiet ta' konservazzjoni, għajr permezz ta' lotterija bix-xorti fejn jittellgħu l-ismijiet, jitpoġġew f'lista ta' stennija, u ħames persuni fil-ġimgħa lebsin ilbies apposta jingħataw żjara turistika ta' 37 minuta fl-għar oriġinali. Barra minn hekk, jeżistu repliki ta' sezzjoni tas-sit li huma miftuħin ukoll għall-pubbliku.
Deskrizzjoni
xellug|daqsminuri|338x338px|Stampa tas-Sala Polikromatika tal-Għar ta' Altamira, ippubblikata minn M. Sanz de Sautuola fl-1880 L-għar huwa bejn wieħed u ieħor twil 1,000 metru u jikkonsisti minn sensiela ta' passaġġi u kompartimenti. Il-passaġġ prinċipali jvarja minn għoli ta' żewġ metri sa sitt metri. L-għar ġie ffurmat permezz ta' diversi episodji ta' kkrollar wara li kienu seħħew fenomeni karstiċi bikrin fil-blat tal-ġir tal-Muntanja Vispieres.
Minn skavi arkeoloġiċi fl-art tal-għar instabu depożiti rikki ta' artefatti mill-Era Solutreana Superjuri (għall-ħabta ta' 18,500 sena ilu) u mill-Era Magdalenjana Inferjuri (bejn 16,590 u 14,000 sena ilu). Iż-żewġ perjodi huma parti miż-Żmien Paleolitiku jew Żmien il-Ħaġar. Fiż-żewġ millenji bejn dawn iż-żewġ perjodi fejn l-għar kien okkupat, huwa ċar mill-evidenza li nstabet li l-għar kien abitat biss minn annimali selvaġġi.
L-okkupanti umani tas-sit kienu ppożizzjonati tajjeb biex jieħdu vantaġġ mill-bosta organiżmi selvaġġi tal-madwar li kienu jirgħu fil-widien madwar il-muntanji kif ukoll l-organiżmi tal-baħar li kienu jgħixu fiż-żoni kostali fil-qrib. Madwar 13,000 sena ilu seħħ ċediment ta' blat li ssiġilla d-daħla tal-għar, u ppreserva l-kontenuti tiegħu sal-iskoperta eventwali, li seħħet wara li siġra viċin l-għar waqgħet u ddisturbat il-blat li kien waqa' fl-imgħoddi.
L-okkupazzjoni umana kienet limitata għad-daħla tal-għar, għalkemm inħolqu pitturi fit-tul kollu tal-għar. L-artisti tal-qedem użaw il-karbonju u l-okra jew l-ematite biex joħolqu l-immaġnijiet, u spiss kienu jiddilwixxu dawn il-pigmenti biex jipproduċu varjazzjonijiet fl-intensità u joħolqu l-impressjoni ta' chiaroscuro. Huma kienu jisfruttaw ukoll il-kontorni naturali tal-ħitan tal-għar biex lis-suġġetti tagħhom jagħtuhom effett tridimensjonali. Is-Saqaf Polikromatiku huwa l-iktar karatteristika impressjonanti tal-għar, fejn ġiet impittra merħla ta' biżonti estinti tal-isteppa (Bison priscus) f'pożi differenti, żewġ żwiemel, ċerva femminili kbira, u possibbilment ċingjal jew ħanżir selvaġġ.
Dawn il-pitturi ġew datati li saru matul l-okkupazzjoni Magdalenjana u jinkludu għamliet astratti flimkien ma' suġġetti ta' annimali. Il-pitturi li saru matul l-okkupazzjoni Solutreana jinkludu l-immaġnijiet ta' żwiemel u mogħoż, kif ukoll marki tal-idejn li nħolqu meta l-artisti poġġew idejhom mal-ħajt tal-għar u nefħu xi pigment fuqhom bejn iħallu immaġni "negattiva". Diversi għerien oħra fit-Tramuntana ta' Spanja fihom arti Paleolitika, iżda l-ebda għar mhu daqstant kumpless jew miżgħud pitturi daqs dak ta' Altamira.
Skoperta, skavi, xettiċiżmu
daqsminuri|242x242px|Biżont fuq is-saqaf tal-għar, flimkien ma' diversi annimali oħra. Fl-1879, l-arkeologu dilettant Marcelino Sanz de Sautuola wasal biex skopra t-tpinġijiet tal-Għar ta' Altamira bis-saħħa ta' bintu María li kellha tmien snin. L-għar ġie skavat minn Sautuola u l-arkeologu Juan Vilanova y Piera mill-Università ta' Madrid, u dan irriżulta f'pubblikazzjoni famuża ferm fl-1880 li interpretat li l-pitturi oriġinaw fiż-Żmien Paleolitiku. L-ispeċjalisti Franċiżi, immexxija minn Gabriel de Mortillet u Émile Cartailhac, kienu partikolarment sodi fil-pożizzjoni tagħhom li jirrifjutaw l-ipoteżi ta' Sautuola u Piera, tant li s-sejbiet tagħhom ġew irridikolati sfaċċatament fil-Kungress Preistoriku tal-1880 li sar f'Lisbona.
Minħabba l-kwalità artistika għolja, u l-istat eċċezzjonali ta' konservazzjoni tal-pitturi, Sautuola ġie akkużat ta' falsifikazzjoni, peress li ma kienx kapaċi jwieġeb għaliex ma kienx hemm marki ta' nugrufun (duħħan) mal-ħitan u mas-saqaf tal-għar. Persuna oħra sostniet li l-pitturi kienu ġew prodotti minn artist kontemporanju fuq ordnijiet ta' Sautuola. Iktar 'il quddiem, Sautuola skopra li l-artisti setgħu kienu użaw ix-xaħam tal-mudullun bħala żejt għal-lampi, li jipproduċi ferm inqas nugrufun minn materjali kombustibbli oħra.
Sal-1902, diversi sejbiet oħra ta' pitturi preistoriċi wasslu biex l-ipoteżi li l-pitturi tal-Għar ta' Altamira kienu tal-qedem tkun iktar kredibbli, u s-soċjetà xjentifika rtirat l-oppożizzjoni tagħha fir-rigward tal-ipoteżi tal-Ispanjoli. Dik is-sena, Cartailhac enfatikament ammetta li kien żbalja fl-artiklu famuż, "Mea culpa d'un sceptique", ippubblikat fil-ġurnal L'Anthropologie. Sautuola kien laħaq miet 14-il sena qabel din l-ammissjoni.
Cartailhac kiteb ukoll żewġ kotba dwar l-għar, bl-assistenza ta' Henri Breuil li rriproduċa l-pitturi bi tpinġijiet bl-idejn. Breuil kien qassis Kattoliku u disinjatur kompetenti, u r-rabta tiegħu mal-għar ġiet diskussa fid-dettall fl-ewwel kapitlu tal-ktieb ta' G. K. Chesterton, The Everlasting Man.
Immakulata Kunċizzjoni
Omm Alla, matul iż-żminijiet ġiet imsejħa u mżejna b'diversi titli. Wieħed minn dawn it-Titli bikrija żgur li kien dak tal-Immakulata Kunċizzjoni. Il-Festa tiġi ċċelebrata madwar id-dinja nhar it-8 ta' Diċembru. Matul iż-żminijiet dan it-titlu ġie diskuss fit-tul min diversi għorrief u kittieba fosthom il-Beatu Duns Skotus, li bis-saħħa tiegħu l-Ordni Franġiskan baqa' marbut ma' din il-Festa. Iktar tard matul iż-żmien, laħaq kap tal-Knisja Kattolika Giovanni Maria Mastai Ferretti, li ħa l-isem ta' Papa Piju IX. Dan wara ħafna studju u riċerki li għamel, nhar it-8 ta' Diċembru, festa ta' Marija Immakulata, ħareġ f'San Pietru u ddefinixxa d-Domma tal-Immakulata, li biha ġie deċiż li Marija lanqas għal waqt wieħed biss ma seta' jkun li tiċċappas mad-Dnub.
Għar ta' Altamira
Skoperta, skavi, xettiċiżmu
Iktar skavi fl-għar saru minn Hermilio Alcalde del Río bejn l-1902 u l-1904, mill-Ġermaniż Hugo Obermaier bejn l-1924 u l-1925, u finalment minn Joaquín González Echegaray fl-1968.
Datar u perjodizzazzjoni
Fl-2008, xi riċerkaturi li użaw id-datar bl-uranju u bit-torju sabu li l-pitturi tlestew f'perjodu ta' mhux iktar minn 20,000 sena u mhux f'perjodu qasir.
Studju li sar wara u li ġie ppubblikat fl-2012 ibbaża fuq data miksuba minn riċerka ulterjuri bid-datar bl-uranju u bit-torju, u wassal għad-datar ta' xi pitturi f'diversi għerien fit-Tramuntana ta' Spanja, fosthom xi marki b'għamla ta' serratura fis-Sala l-Kbira tal-Għar ta' Altamira. L-eqdem marka li nstabet, "simbolu aħmar kbira b'għamla ta' serratura tas-Sala tat-Techo de los Polícromos", ġiet datata għal 36.16±0.61 ka (korretta), jiġifieri xorta waħda sew fiż-Żmien ta' Aurignac. Il-kontorn ta' żiemel aħmar bit-tikek, li wkoll jinsab fis-Sala tat-Techo de los Polícromos, ġie datat għal 22.11±0.13 ka (il-bidu tal-Era Solutreana), u b'hekk ġie stabbilit li l-pitturi saru matul perjodu ta' iktar minn 10,000 sena.
Viżitaturi u repliki
xellug|daqsminuri|320x320px|Ir-replika tal-Għar ta' Altamira Matul is-snin 70 tas-seklu 20 u l-ewwel deċennju tat-tieni millenju, il-pitturi kienu qed iġarrbu ħsarat mid-diossidu tal-karbonju u mill-fwar tan-nifs tal-għadd kbir ta' viżitaturi. L-Għar ta' Altamira ngħalaq għalkollox għall-pubbliku fl-1977, u reġa' nfetaħ b'aċċess limitat fl-1982. Ftit viżitaturi kienu jitħallew jidħlu kuljum, tant li l-lista ta' stennija ġieli kienet tammonta għal tliet snin. Wara li tfaċċat moffa ħadra fuq uħud mill-pitturi tal-għar fl-2002, l-Għar ta' Altamira ngħalaq għall-aċċess pubbliku.
Fil-qrib inbnew replika tal-għar u mużew u dawn tlestew fl-2001 minn Manuel Franquelo u Sven Nebel, li rriproduċew sezzjoni tal-għar bl-arti kollha ta' dik is-sezzjoni. Ir-replika tippermetti veduta iktar komda tal-pitturi polikromatiċi tas-sala prinċipali tal-għar, kif ukoll selezzjoni ta' opri minuri. Tinkludi wkoll xi skulturi ta' wċuħ umani li mhumiex viżitabbli fl-għar oriġinali.
Flimkien mal-Mużew Nazzjonali u ċ-Ċentru tar-Riċerka biswit l-għar oriġinali u r-replika, hemm riproduzzjonijiet fil-Mużew Arkeoloġiku Nazzjonali ta' Spanja f'Madrid, fid-Deutsches Museum f'Munich (tlestiet fl-1964), il-Ġermanja, u fil-Ġappun (tlestiet fl-1993).
Fl-2010 kien hemm pjanijiet biex l-aċċess għall-għar jerġa' jkun possibbli lejn l-aħħar tas-sena. Madankollu, f'Diċembru 2010, il-Ministeru Spanjol għall-Kultura ddeċieda li l-għar oriġinali kien se jibqa' magħluq għall-pubbliku ġenerali. Din id-deċiżjoni kienet ibbażata fuq il-parir ta' grupp ta' esperti li kienu sabu li l-kundizzjonijiet ta' konservazzjoni ġol-għar kienu saru ferm iktar stabbli minn mindu l-għar ingħalaq għall-pubbliku ġenerali.
Sit ta' Wirt Dinji
L-Għar ta' Altamira ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1985. Fl-2008, is-sit ġie estiż biex jinkludi wkoll 17-il għar oħra b'arti Paleolitika fi tliet komunitajiet awtonomi fit-Tramuntana ta' Spanja: Asturias, Cantabria u l-Pajjiż Bask.
Katidral ta' Šibenik
daqsminuri|Il-faċċata tal-Katidral ta' Šibenik Il-Katidral ta' Šibenik jew il-Katidral ta' San Ġakbu (bil-Kroat: Katedrala sv. Jakova) f'Šibenik, il-Kroazja huwa bażilika Kattolika b'navata tripla bi tliet apsidi u koppla ta' 32 metru minn ġewwa. Il-katidral huwa s-sede episkopali tad-djoċesi ta' Šibenik, fid-Dalmazja ċentrali. Il-katidral huwa wkoll l-iktar monument arkitettoniku importanti tar-Rinaxximent fil-pajjiż kollu. Mis-sena 2000 'l hawn, il-katidral tniżżel fil-lista ta' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Għar ta' Altamira
Impatt kulturali
Is-sensiela komika Spanjola Altamiro de la Cueva, li nħolqot fl-1965, huma konsegwenza tal-fama tal-Għar ta' Altamira. Is-sensiela komika tinvolvi l-avventuri ta' grupp ta' abitanti preistoriċi tal-għerien, murija bħala nies moderni, iżda lebsin bi bċejjeċ tal-pil tal-annimali, xi ftit jew wisq bħall-Flintstones.
Katidral ta' Šibenik
L-ewwel arkitetti
Il-kostruzzjoni tal-knisja bdiet fl-1402, għalkemm il-pjanijiet għall-kostruzzjoni tagħha kienu diġà nbdew fl-1298, meta Šibenik saret muniċipalità. Ix-xogħol effettiv ta' trasformazzjoni tal-katidral Romanesk ta' qabel beda fl-1431. Il-katidral inbena kompletament bil-ġebel (preċiżament bil-ġebla tal-ġir minn barriera fil-qrib u bl-irħam mill-gżira ta' Brač), u tlesta fi tliet fażijiet mill-1433 sal-1441, meta l-Kunsill Superjuri tal-Belt inkariga lill-arkitetti Taljani Francesco di Giacomo, Lorenzo Pincino, Pier Paolo Bussato, Bonino da Milano, u Giorgio da Sebenico (Juraj Dalmatinac) u lill-arkitetti Kroati Andrija Budčić u Grubiš Šlafčić.
Għar ta' Altamira
Impatt kulturali
Il-kanzunetta "The Caves of Altamira" ġiet inkluża fl-album diskografiku tal-1976, The Royal Scam, tal-grupp mużikali jazz-rock Steely Dan, li iktar 'il quddiem ġiet kantata mill-grupp mużikali soul Perri.
Il-linja moderna ta' pożati ta' nofs is-seklu 20, Primitive, iddisinjata minn Viktor Schreckengost għall-kumpanija Amerikana tal-prodotti tal-fuħħar, Salem China, kienet ibbażata fuq figuri stilizzati ta' biżonti, ċriev u kaċċaturi tal-Għar ta' Altamira.
Katidral ta' Šibenik
Giorgio da Sebenico
L-apsidi huma ddekorati fuq barra b'ħafna skulturi dekorattivi, inkluż 74 ras ta' nies importanti kontemporanji tal-arkitett li għal xi raġuni jew oħra kienu impressjonawh jew inkella li ried jikkuntenta biex jgħinuh ikopri l-ispejjeż tal-kostruzzjoni tal-katidral. Uħud minn dawn l-irjus fuq il-faċċata għandhom imneħirhom imkisser, x'aktarx minħabba vandaliżmu. Tabilħaqq, sa żmien Ġustinjanu II dan kien mod kif wieħed jiskredita r-reputazzjoni ta' xi ħadd, u għalhekk l-individwu kien jibqa' anonimu b'dan il-mod. daqsminuri|225x225px|Veduta tas-saqaf f'għamla ta' bittija Giorgio da Sebenico x'aktarx li baqa' jaħdem fuq il-katidral sa mewtu fl-1475 u ċertament sal-1473.
Għar ta' Altamira
Impatt kulturali
Il-kanzunetta "Cuevas de Altamira" ġiet inkluża fl-album diskografiku tal-1978 Cuevas de Altamira tal-grupp mużikali rock-folk progressiv u sinfoniku, Ibio, minn Cantabria.
L-immaġni ikonika tal-biżont intużat għall-qoxra tal-kollezzjoni ta' poeżiji Songs for the Devil and Death tal-awtur Skoċċiż Hal Duncan.
Il-protagonista fil-film ta' Satyajit Ray, Agantuk, kien ispirat mill-pittura tal-biżont lest biex jattakka.
Fl-2007, l-Għar ta' Altamira ntgħażel bħala wieħed mit-12-il Teżor ta' Spanja, kompetizzjoni li saret mix-xandara Antena 3 u COPE.
Fl-2016, ir-reġista Brittaniku Hugh Hudson ħareġ il-film Altamira (intitolat Finding Altamira ’l barra minn Spanja) dwar l-iskoperta tal-għerien. Fih jaħdem bħala protagonista Antonio Banderas u l-mużika tal-film saret minn Mark Knopfler li nħarġet fl-album Altamira.
Katidral ta' Šibenik
Niccolò di Giovanni Fiorentino
Għalkemm il-koppla tal-Katidral ta' Šibenik inbniet wara l-koppla ta' Firenze, Niccolò di Giovanni Fiorentino uża bażi ottagonali fil-kostruzzjoni tagħha, qabel Bramante u Mikelanġlu, fil-funzjoni oriġinali tagħha bħala tranżizzjoni mill-bażi kwadra għall-koppla ċirkolari. It-twettiq tal-koppla jitqies bħala waħda mill-aqwa kisbiet tal-arkitettura Rinaxximentali.
Ġol-katidral
daqsminuri|329x329px|Ir-rużun tal-katidral bil-ħġieġ ikkulurit Ġol-katidral hemm erba' kolonni kbar pariġġ xulxin li sserraħ fuqhom il-koppla. Il-kapitelli ġew iddekorati skont ix-xewqa tan-nies nobbli li ffinanzjaw ix-xogħol tal-kostruzzjoni tal-kappelli. Fl-ewwel kappella fuq in-naħa tal-lemin, hemm is-sarkofagu tal-isqof umanista u kittieb Juraj Šižgorić (1420-1509) li huwa xogħol Andrija Aleši abbażi tad-disinn ta' Juraj Dalmatinac. Aleši ħoloq ukoll l-istatwa ta' Sant'Elija li tinsab wara t-tron tal-isqof. Fuq in-naħa tax-xelluh hemm is-sarkofagu tal-isqof Ivan Štafilič, li laħaq ra l-katidral jitlesta qabel mewtu. Taħt il-kor, hemm l-oqbra ta' żewġ isqfijiet oħra bir-riljievi: fuq il-lemin hemm dak tal-isqof Calegari u fuq ix-xellug hemm dak tal-isqof Spingarola. Dan ix-xogħol sar mill-artist lokali Antun Nogulovič.
Fuq in-naħa opposta tal-Artal tas-Salib Imqaddes (Sveti Križ) magħmul minn Juraj Čulinovič (Giorgio Schiavone) hemm il-qabar tal-artist li għamlu (1433 jew 1446-1505). Fuq l-artal hemm pittura ta' Felipe Zaniberti. Fost artali oħra lejn ix-xellug tad-daħla prinċipali hemm l-Artal tat-Tliet Slaten Maġi b'pittura ta' Bernardo Rizzardi, skont il-pjanta ta' Juraj Dalmatinac. Il-ġnub tal-artal huma ddekorati bir-riljievi ta' żewġ anġli b'parċmina f'idejhom ta' Nikola Firentinac, f'niċeċ forma ta' arzelli. It-Teżor tal-katidral jinkludi x-xogħlijiet tal-arġentier u l-artist tal-minjaturi Horacije Fortezza ta' Šibenik (1530-1596).
Xogħol sussegwenti
Peress li l-Katidral ta' Šibenik ma għandux kampnar, fl-imgħoddi kien hemm torri fil-qrib fuq is-swar tal-belt li kien jintuża għal dan l-għan sa ma twaqqa' lejn l-aħħar tas-seklu 19.
Il-biċċa l-kbira tar-restawr tal-katidral sar bejn l-1850 u l-1860, u mill-ġdid bejn l-1992 u l-1997.
Il-koppla tal-katidral ġarrbet ħsarat kbar mill-attakki tal-forzi Serbi appoġġati mill-JNA fuq Šibenik f'Settembru 1991. Madankollu, fi żmien ftit snin ġiet imsewwija malajr u llum il-ġurnata ma tidher l-ebda ħsara.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Katidral ta' Šibenik sar Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000.
Il-valur universal straordinarju tiegħu ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) “Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”, ladarba l-karatteristiċi struttural tal-katidral iwasslu biex ikun binja unika u straordinarja b'taħlita ta' elementi Gotiċi u Rinaxximentali; il-kriterju (ii) “Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ”, ladarba l-katidral huwa l-eżitu ta' suċċess minn interskambji konsiderevoli ta' influwenzi bejn tliet reġjuni kulturalment differenti, jiġifieri t-Tramuntana tal-Italja, id-Dalmazja u t-Toskana, fis-sekli 15 u 16; u l-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”, ladarba l-katidral huwa xhieda unika tat-tranżizzjoni mill-perjodu Gotiku għal dak Rinaxximentali fl-arkitettura tal-knejjes.
8 ta' Diċembru
8 ta' Diċembru - F'dan il-Jum minn tal-bidu tax-xahar kiesaħ ta' Diċembru, l-Knisja Kattolika tiċċelebra l-festa tat-Tnissil bla Tebgħa tal-Verġni Mqaddsa Marija Immakulata. Din hija festa li hija bikrija tant li bdiet fin-naħiet tal-Lvant u li fi ftit żmien infirxet mad-Dinja. Kien hemm diversi dubji fir-rigward tat-Tnissil bla Tebgħa ta' Marija u kienu diversi persuni li ddefendew dan it-Twemmien. Fost dawn wiehed mill-Iktar bikrija kien hemm il-Beatu Giovanni Duns Skotu. Wara ħafna snin, kellu jkun il-Beatu Papa Piju IX li ddefinixxa d-Domma ta' l-Immakulata propju f'din il-ġurnata tas-sena 1854, permezz tal-Bolla "Ineffabilis Deus".
Din il-festa kompliet tikber u tiġġedded minn sena ghall-ohra fil-knisja nisranija.
Ir-Russi fl-Estonja
daqsminuri|300x300px| Distribuzzjoni tal-Estonjani u dawk mhux Estonjani fl-Estonja skont id-dejta miċ-ċensiment Estonjan tal-2011. Il-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni mhux Estonjana huma Russi jew nies li jitkellmu bir-Russu. Fl-Estonja huwa stmat li hemm mal-315,000 Russu etniku, li ħafna minnhom jgħixu fil-belt kapitali Tallinn jew fl-ibliet l-oħra fil-provinċji ta' Harju u Ida-Viru. Għalkemm fil-kosta tal-Għadir Peipus hemm raħal żgħir li għandu l-fuq minn 300 sena u li huwa mgħammar mir-Russi tat-Twemmin Qadim, il-maġġoranza assoluta tal-popolazzjoni etnika Russa toriġina mill-immigrazzjoni mir-Russja u partijiet oħra tal-ex USSR waqt l-Okkupazzjoni Sovjetika tal-Estonja bejn l-1944–1991.
Kuntatti bikrija
L-isem Estonjan għar-Russi huwa vene. Venelane ġej mill-kelma mislufa mill-Ġermaniku qadim veneð li jirreferi għall-Wends. Dawn kien jitkellmu b' ilsien Slav u għexu fil-kosta tan-nofsinhar tal-Baħar Baltiku. [1] [2]
It-truppi Kievan Rus tal-prinċep Yaroslav l-Għaref għelbu liċ-Ċuds Estonjani f’ ċa. 1030 u b' hekk inbniet il-forti ta' Yuryev (fejn illum hemm Tartu). Din il-forti setet baqet teżisti hemm sa ċa. 1061, meta d-difensuri tal-forti ġew megħluba u mkeċċija mit-tribù ta’ Sosols. [4]
Minħabba r-rabtiet kummerċjali mill-qrib bejn ir-repubbliki ta' Novgorod u Pskov, xi kultant komunitajiet żgħar ta' negozjanti u nies tas-sengħa Ortodossi minn dawn l-istati ġirien kienu jibqgħu fl-ibliet medjevali Estonjani ta' Terra Mariana għal perjodi twal. Bejn l-1558 u l-1582, Ivan IV tar-Russja ( Tsardom of Russia ) ħataf partijiet kbar tal-Estonja kontinentali, iżda eventwalment it-truppi tiegħu tkeċċew mill-armati Svediżi u Litwani-Pollakki.
Is-seklu 17 sal-Estonja indipendenti
Il-bidu tat-tgħammir kontinwu Russu f'dik li llum huwa l-Estonja jmur lura lejn l-aħħar tas-seklu 17 meta xi eluf Russi Ortodossi tal-Lvant tat-Twemmin Qadim, ħarbu mill-persekuzzjoni reliġjuża fir-Russja u stabbilixxew rwieħhom fl-inħawi ħdejn il-kosta fil-punent tal-Għadir Peipus, li dak iż-żmien kien jgħamel parti mill-Imperu Svediż. [6]
Wara r-rebħa tal-Imperu Russu fuq dak Svediż fil-Gwerra l-Kbira tat-Tramuntana (1700–1721) fis-seklu 18, it-tramuntana tar-reġjun Baltiku inkluż l-Estonja ġew maħkuma mill-Imperu Russu. [7] u b' hekk seħħ it-tieni perjodu t' immigrazzjoni mir-Russja. Għalkemm taħt il-liġi l-ġdida, is-setgħa fir-reġjun baqgħet primarjament f'idejn in-nobbli Baltiċi Ġermaniżi tal-post waqt li qajl qajl ir-Russi bdew jieħdu iktar mix-xogħol amministrattiv. Dawn ir-Russi bdew jgħammru f' Reval (Tallinn) u l-bliet il-kbar l-oħra.
Numru relattivament akbar ta' ħaddiema etniċi Russi ġarrew lejn Tallinn u Narva matul il-perjodu mgħaġġel ta' żvilupp industrijali fl-aħħar tas-seklu 19 u l-bidu tas-seklu 20. Wara l-Ewwel Gwerra Dinjija, ir-Russi etniċi fl-istat indipendenti ġdid tal-Estonja kienu jgħamlu biss mas-7.3%. [8] Madwar nofshom kienu Russi etniċi indiġeni li kienu jgħixu fid-distrett Pechory ta' Petseri u fiż- fiż-żewġ żoni fil-lvant tax-xmara Narva ("Ingria Estonjana ") li kienu ġew miżjuda mat-territorju Estonjan skont it-Trattat ta' Paċi ta' Tartu tal-1920 u li iżda wara ġew mgħotija lill-SFSR Russu fl-1944.
It-Tieni Gwerra Dinjija u l-okkupazzjoni Sovjetika
Wara l- okkupazzjoni u l-hemża tal-istati Baltiċi mill-Unjoni Sovjetika fl-1940, [11] [12] issokta t-tgħakkis kemm tal-Estonjani etniċi kif ukoll tar-Russi etniċi. Skont Sergei Isakov, kważi s-soċjetajiet kollha, l-gazzetti u l-organizzazzjonijiet tar-Russi etniċi fl-Estonja ngħalqu fl-1940 u l-attivisti tagħhom ġew ippersegwitati. [13] Il-pajjiż baqa’ mhemuż mal-Unjoni Sovjetika sal-1991, ħlief għall-perjodu ta’ okkupazzjoni Ġermaniża Nażista bejn l-1941 u l-1944. Matul l-era ta' l-okkupazzjoni Sovjetika, il-gvern Sovjetiku żamm programm ta' tibdil ta' l-Estonjani tal-post m' immigranti mill-Unjoni Sovjetika. Matul il-ġarr vjolenti tal-popolazzjoni, eluf ta' ċittadini Estonjani ġew deportati lejn il-partijiet ġewwiena tar-Russja (l-aktar is-Siberja ), u għadd kbir ta' ċittadini Sovjetiċi li jitkellmu bir-Russu ġew imħeġġa joqogħdu fl-Estonja. Fil-kontej Ida-Viru u Harju, bliet bħal Paldiski, Sillamäe, u Narva ġew etnikament mnaddfa u l-popolazzjoni Estonjana tal-post ġiet totalment mibdula ma' dik kolonjalista Russa. Għalhekk, il-popolazzjoni Russa fl-Estonja kibret minn madwar 23,000 ruħ fl-1945 għal 475,000 fl-1991, filwaqt li l-popolazzjoni li titkellem bir-Russu kibret għal 551,000. Fl-aqwa tagħha, din kienet tagħmel 35% tal-popolazzjoni totali. [14]
Fl-1939 ir-Russi etniċi kienu jinkludu biss 8% tal-popolazzjoni; madankollu, wara l-hemża ta' madwar 2,000 kilometru kwadrat (772 mili kwadrati) t' art, inkluż Ivangorod (li dak iż-żmien kien ir-rabat tal-Lvant ta' Narva) u l-Kontea ta' Petseri, mill-SFSR Russu f'Jannar 1945, l-Estonja tilfet il-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni etnika Russa ta' bejn il-gwerrer. Mill-20,000 Russu stmat li kien fadal fl-Estonja, il-maġġoranza kienu jappartjenu għall-komunità qadima tat-Twemmin il-Qadim. [15]
Il-biċċa l-kbira tar-Russi tal-lum fl-Estonja però huma mmigranti riċenti u d-dixxendenti tagħhom li stabbilixxew ruħhom matul l-okkupazzjoni Sovjetika ta' bejn l-1945 u l-1991. Wara li l-Unjoni Sovjetika okkupat u hemżet l-Estonja, il-Latvja u l-Litwanja fl-1940, l-awtoritajiet Stalinisti għakksu ħafna mill-attivisti prominenti Russi etniċi u emigranti Bojod fl-Estonja. [16] Bejn l-1940–1941, ħafna Russi ġew arrestati u mgħotija għall-mewt minn tribunali tal-gwerra Sovjetiċi differenti. [17] Wara li l-Ġermanja attakkat l-Unjoni Sovjetika fl-1941, l-Istati Baltiċi malajr waqgħu taħt il-kontroll Ġermaniż. Ħafna Russi rtiraw, speċjalment dawk membri tal-partit Komunista li kienu daħlu l-Estonja matul l-ewwel okkupazzjoni u hemża. Dawk li waqgħu f' idejn il-Ġermaniżi ġew ittrattati bi ħruxija liema bħala u ħafna minnhom spiċċaw ġew mgħotija għall-mewt.
Wara l-gwerra fil-biċċa l-kbira l-abitanti ta' Narva ma tħallewx jirritornaw lura u ġew mibdula minn refuġjati u ħaddiema mobilizzati amministrattivament, l-aktar fost dawk Russi, kif ukoll minn immigranti minn partijiet oħra tal-Unjoni Sovjetika. [18] Fl-1989, ir-Russi etniċi kienu jiffurmaw 30.3% tal-popolazzjoni fl-Estonja. [19]
Matul ir-Rivoluzzjoni Kantata, il-moviment tal-indipendenza kien mgħejjun mill-Intermovement, il-Moviment Internazzjonali tal-Ħaddiema tal-ESSR, li organizza r-reżistenza Russa lokali u pprova jirrappreżenta r-Russi etniċi u dawk li jitkellmu bir-Russu fl-Estonja. [20]
Fl-Estonja wara il-kisba mill-ġdid tal-indipendenza (1991-preżent)
Illum il-biċċa l-kbira tar-Russi jgħixu f'Tallinn u fl-ibliet ewlenin tal-grigal ta' Narva, Kohtla-Järve, Jõhvi, u Sillamäe. Iż-żoni rurali huma popolati kważi kompletament minn Estonjani etniċi, ħlief għall-kosta tal-Għadir Peipus, li għandha storja twila ta' komunitajiet tat-Twemmin Qadim. Fl-2011, il-professur tas-soċjoloġija tal-Università ta' Tartu Marju Lauristin sab li 21% tar-Russi ġew integrati b'suċċess, filwaqt li 28% wrew integrazzjoni parzjali u 51% ma kienux integrati jew integrati ftit li xejn. [21]
Il-gvern Estonjan qiegħed jgħamel l-għalmu tiegħu sabiex itejjeb ir-rabta tiegħu mal-komunità Russa. Per eżempju, l-eks Prim Ministru Jüri Ratas tgħallem ir-Russu biex ikun jista' jikkomunika aħjar mar-Russi, filwaqt li l-eks President Kersti Kaljulaid hija saħansitra meqjusa bħala difensur tal-interessi tal-minoranza li titkellem bir-Russu, speċjalment wara li marret tgħix f’Narva sabiex “tifhem aħjar in-nies u l-problemi tagħhom”. Il-ġenerazzjoni żagħżugħa hija iktar integrata mal-bqija tal-pajjiż minnħabba l-lieva u t-titjib ta' ħiliethom fl-ilsien Estonjan.
Ċittadinanza
Meta r-repubblika reġgħet ġiet rrestawrata, iċ-ċittadinanza ġiet mgħotija biss liċ-ċittadini ta' qabel l-okkupazzjoni Russa jew id-dixxendenti tat-tali (inklużi r-Russi, bħall-abitanti tal-kosta tal-Għadir Peipus u l-10,000 resident tal-Provinċja ta' Petseri) [24], minnflok liċ-ċittadini Sovjetiċi kollha li kienu residenti fl-Estonja. Sabiex in-nies jiġu naturalizzati, l-Att dwar iċ-Ċittadinanza jipprovdi r-rekwiżiti li ġejjin għan-naturalizzazzjoni ta’ dawk in-nies li kienu waslu fil-pajjiż wara l-1940. [25] Il-maġġor parti ta' dawn in-nies kienu Russi etniċi. Ir-rekwiżiti mitluba għan-naturalizzazzjoni huma: għarfien tal-ilsien Estonjan, għarfien tal-Kostituzzjoni Estonjana u wegħda ta’ lealtà lejn l-Estonja. [26] Il-gvern joffri wkoll korsijiet b' xejn ta’ tħejjija għall-eżami dwar il-Kostituzzjoni u l-Att dwar iċ-Ċittadinanza, u saħansitra jirrifondi sa 380 ewro għall-istudji tal-lingwa. [27]
Mikhail Ostrogradsky
Mikhail Vasilyevich Ostrogradsky (trażlitterat ukoll bħala Ostrogradskiy, Ostrogradskiĭ; bir-Russu: Михаи́л Васи́льевич Острогра́дский, bl-Ukren: Миха́йло Васи́льович Острогра́дський; twieled fl-24 ta' Settembru 1801 – miet fl-1 ta' Jannar 1862) kien matematiku, mekkaniku u fiżiku Russu ta' dixxendenza Cossack Ukrena. Ostrogradsky kien student ta' Timofei Osipovsky u jitqies bħala dixxiplu ta' Leonhard Euler, li kien magħruf bħala wieħed mill-matematiċi ewlenin tar-Russja Imperjali.
Ir-Russi fl-Estonja
Ċittadinanza
Skont il-liġi, ir-residenti mingħajr ċittadinanza ma jistgħux jipparteċipaw fl-elezzjonijiet tar-Riigikogu (il-parlament nazzjonali) jew fl-elezzjonijiet tal-Parliament Ewropew. Jistgħu però jivvutaw fl-elezzjonijiet muniċipali. Mit-2 ta' Lulju 2010, 84.1% tar-residenti Estonjani kienu ċittadini Estonjani, 8.6% kienu ċittadini minn pajjiżi oħra (l-aktar mir-Russja) u 7.3% persuni li ma kienx hemm għarfien dwar l-istat taċ-ċittadinanza tagħhom.
Bejn l-1992 u l-2007 madwar 147,000 persuna kisbu ċ-ċittadinanza Estonjana jew Russa, jew ħallew il-pajjiż. B' hekk il-proporzjon ta’ residenti mingħajr stat niżel minn 32% għal madwar 8%. [28] Skont ir-rapport tal-2015 t' Amnesty International, madwar 6.8 % tal-popolazzjoni Estonjana m' humiex ċittadini tal-pajjiż.
Fl-aħħar tal-2014 ġiet proposta tibdila fil-liġi li tagħti ċ-ċittadinanza Estonjana lil tfal tal-ġenituri mingħajr ċittadinanza Estonjana li jkunu għexu fl-Estonja għal tal-inqas ħames snin. [31]
Bżonn tal-lingwa
Id-diffikultà perċepita tat-testijiet tal-lingwa saret punt ta’ kontestazzjoni internazzjonali, hekk kif il-gvern tal-Federazzjoni Russa u għadd ta’ organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem  oġġezzjonaw minnħabba li kien diffiċli għal ħafna Russi li ma kinux tgħallmu l-Estonjan biex jiksbu ċ-ċittadinanza Estonjana f' qasir żmien. Għalhekk, it-testijiet ġew mibdula xi ftit, b' riżultat li n-numru ta' persuni mingħajr stat naqas b'mod kostanti. Skont l-uffiċjali Estonjani, fl-1992, 32% tar-residenti ma kellhom ebda forma ta' ċittadinanza. F'Mejju 2009, ir-reġistru tal-Popolazzjoni rrapporta li 7.6% biss tar-residenti għandhom ċittadinanza mhux definita, filwaqt li 8.4% għandhom ċittadinanza barranija, l-aktar Russa. [32] Peress li l-Federazzjoni Russa ġiet rikonoxxuta bħala l-istat suċċessur għall-Unjoni Sovjetika, iċ-ċittadini kollha ta’ qabel l-USSR ikkwalifikaw għal ċittadinanza naturali tar-Russja, disponibbli b' sempliċi talba, kif previst mil-liġi "Dwar iċ-Ċittadinanza RSFSR" li daħlet fis-seħħ sa tmiem l-2000. [33]
Mikhail Ostrogradsky
Ħajja
Ostrogradsky miet f'Poltava fl-1862, meta kellu 60 sena. L-Università Nazzjonali Mykhailo Ostrohradskyi ta' Kremenchuk, fl-Oblast ta' Poltava, kif ukoll Triq Ostrogradsky f'Poltava, issemmew għalih.
Xogħol
daqsminuri|Munita kommemorativa ta' 2 hryvna zzekkata mill-Bank Nazzjonali tal-Ukrajna fl-2001. Huwa ħadem l-iktar fl-oqsma matematiċi tal-kalkolu tal-varjazzjonijiet, l-integrazzjoni tal-funzjonijiet tal-alġebra, it-teorija tan-numri, l-alġebra, il-ġeometrija, it-teorija tal-probabbiltà u fl-oqsma tal-matematika applikata, il-fiżika matematika u l-mekkanika klassika. F'din tal-aħħar, il-kontributi ewlenin tiegħu kienu fiċ-ċaqliq ta' korp elastiku u fl-iżvilupp ta' metodi għall-integrazzjoni tal-ekwazzjonijiet tad-dinamika u tal-potenza tal-fluwidi, b'segwitu għax-xogħlijiet ta' Euler, Joseph Louis Lagrange, Siméon Denis Poisson u Augustin Louis Cauchy.
Ir-Russi fl-Estonja
Politika
Fl-2021, esperti innotaw li mill-2019 l-appoġġ tal-Partit Popolari Konservattiv tal-Estonja kiber fil-komunità Russa (notevolment fil-Provinċja ta' Ida-Viru). Dan jista' jiġi attribwit għall-pożizzjoni konservattiva soċjali tal-partit dwar kwistjonijiet ta' politika soċjali.
Mikhail Ostrogradsky
Xogħol
Fir-Russja, ix-xogħol tiegħu f'dawn l-oqsma tkompla minn Nikolay Dmitrievich Brashman (1796-1866), August Yulevich Davidov (1823-1885) u speċjalment minn Nikolai Yegorovich Zhukovsky (1847-1921). daqsminuri|Il-qabar ta' Ostrogradsky fil-villaġġ ta' Pashenivka, fejn twieled. Ostrogradsky ma kienx japprezza x-xogħol fuq il-ġeometrija mhux Ewklidjana ta' Nikolai Lobachevsky mill-1823 u rrifjutah, meta tressaq għall-pubblikazzjoni fl-Akkademja tax-Xjenzi ta' San Pietruburgu.
Teorema tad-diverġenza
Fl-1826, Ostrogradsky ta l-ewwel prova ġenerali tat-teorema tad-diverġenza, li ġiet skoperta minn Lagrange fl-1762. Din it-teorema tista' tiġi espressa bl-użu tal-ekwazzjoni ta' Ostrogradsky:
fejn P, Q, u R huma funzjonijiet differenzjabbli ta' x, y, u z definiti fuq ir-reġjun kumpatt V u marbuta permezz ta' superfiċe magħluqa lixxa Σ; λ, μ, u ν huma l-angoli li n-normal 'il barra fir-rigward ta' Σ jkollu mal-assi x, y, u z rispettivament; u dΣ hija l-element tal-erja tas-superfiċe fuq Σ.
Metodu ta' integrazzjoni ta' Ostrogradsky
fejn  huma polinomjali magħrufa tal-gradi p, s, y rispettivament, R(x) hija polinomjal magħruf ta' grad mhux ikbar minn p - 1, u  huma polinomjali mhux magħrufa ta' grad mhux ikbar minn s - 1 u y - 1 rispettivament.
It-tielet, S(x) huwa l-ikbar diviżur komuni ta' P(x) u P'(x). Ir-raba', id-denominatur tal-integral li jifdal Y(x) jista' jiġi kkalkolat mill-ekwazzjoni.
MUFC (diżambigwazzjoni)
MUFC tista' tirreferi għal:
Bart McGhee
Bartholomew McGhee (twieled fit-30 ta' April 1899 – miet fis-26 ta' Jannar 1979) kien plejer tal-futbol Amerikan.
Bijografija
Imwieled l-Iskozja, il-familja emigrat lejn l-Istati Uniti fl-1912 wara li missieru kien emigra sentejn qabel. Ta' dsatax-il sena, McGhee beda jilgħab ma' New York Shipbuilding. Fl-istaġun ta' wara ngħaqad ma' Wolfenden Shore. Wara li f'Marzu tal-1921 kellu żmien ta' prova ma' Bethlehem Steel, hu ngħaqad ma' Philadelphia Hibernian.
Fl-1922, McGhee issieħeb ma' New York Field Club. Magħhom għamel żewġ staġuni qabel ma' mar ma' Fleisher Yarn fl-1924. Fleisher kienu għal ħafna żmien klabb dilettant, però fl-1924 qalbu għal mudell professjonali. Madanakollu, ma setgħux imantnu lilhom infushom u l-klabb falla fi tmien l-istaġun. Meta Fleisher fallew, McGhee mar ma' Indiana Flooring, li iktar tard issemmew mill-ġdid bħala New York Nationals, li kienu jilgħabu fil-Belt ta' New York. Fil-karriera tiegħu, McGhee lagħab minn tal-inqas 350 logħba u skorja 137 gowl fil-perjodu ta' bejn l-1921 u l-1931.
Fuq livell internazzjonali, McGhee lagħab tliet logħbiet mat-tim nazzjonali tal-Istati Uniti, kollha fit-Tazza tad-Dinja tal-1930. Hu skorja l-ewwel gowl tal-Istati Uniti fit-Tazza tad-Dinja, u t-tieni wieħed fl-istorja tal-kompetizzjoni, fir-rebħa ta' 3–0 kontra l-Belġju nhar it-13 ta' Lulju 1930. Fl-1986, McGhee ġie onorat meta ġie mniżżel fin-National Soccer Hall of Fame.
Surinam
Is-Surinam, uffiċjalment magħruf bħala r-Repubblika tas-Surinam (Olandiż:Republiek Suriname), huwa pajjiż fit-Tramuntana tal-Amerika t'Isfel. Imiss mal-Gujana Franċiża fil-Lvant, fil-Punent mal-Gujana, fin-Nofsinhar mal-Brażil u fit-Tramuntana mal-Oċean Atlantiku. Il-pajjiż huwa wieħed miż-żewġ pajjiżi, flimkien mal-Gujana Franċiża, li m'għandux fruntiera ma' kwalunkwe pajjiż li jitkellem bl-Ispanjol fil-kontinent. Is-Surinam ġie kkolonizzat mill-Ingliżi u l-Olandiżi fis-seklu 17.
Fl-1667, il-pajjiż kien maqbud mill-Olandiżi, li rregolaw lis-Surinam bħala Guiana Olandiża sal-1954. F'dak iż-żmien ġie nnominat bħala wieħed mill-pajjiżi kostitwenti (Olandiż:landen) tar-Renju tal-Olanda, li jmiss għall-Olanda u l-Antilli Olandiżi. Fil-25 ta' Novembru 1975, il-pajjiż tas-Surinam ħalla r-Renju tal-Olanda biex isir indipendenti. Il-pajjiż huwa membru tal-CARICOM, huwa spiss meqjus bħala pajjiż tal-Karibew u għandu kummerċ frekwenti u l-iskambju kulturali mal-pajjiżi tal-Karibew.
Suriname (15 ta' Diċembru 1954–25 ta' Novembru 1975)
Is-Surinam kien pajjiż kostitwenti tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi bejn l-1954 u l-1975. Il-pajjiż kellu awtonomija sħiħa, ħlief fl-oqsma tad-difiża u l-politika barranija, u pparteċipa fuq bażi ta' ugwaljanza mal-Antilles Olandiżi u l-Olanda stess fir-Renju ta' l-Olanda. Il-pajjiż sar indipendenti għal kollox bħala r-Repubblika tas-Surinam fil-25 ta' Novembru 1975.
Innu: God zij met ons Surinam (Olandiż) "Alla jkun mas-Surinam tagħna", Status Pajjiż kostitwenti ta' ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, Kapitali Paramaribo, Lingwi komuni Olandiż (uffiċjali), 11-il lingwa oħra, 8 lingwi indiġeni, Gvern Demokrazija rappreżentattiva parlamentari unitarja taħt il-monarkija kostituzzjonali, monarka 1954–1975 Juliana, (Gvernatur Ġenerali 1954–1956 Jan Klaasesz, 1956–1963 Jan van Tilburg, 1963–1964 Archibald Curry, 1968–1975 Johan Ferrier), (prim ministru 1954–1955 Archibald Curry, 1955–1958 Johan Ferrier, 1958–1963 Severinus Desire Emanuels, 1963–1969 Johan Adolf Pengel, 1969–1973 Jules Sedney, 1973–1975 Henck Arron), Estates Leġiżlattivi tas-Surinam, Storja Proklama ta' Charter 15 ta' Diċembru 1954, Indipendenza 25 ta' Novembru 1975, munita Guilder Olandiż (sal-1962) Guilder tas-Surinam (wara l-1962), Kodiċi ISO 3166 SR
Kolonja tas-Surinam (Kolonie Surinam) (Qbid tas-Surinam 26 ta' Frar, 1667-Proklamazzjoni tal-Karta tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi 15 ta' Diċembru 1954)
Status Kolonja Statali tar-Repubblika Olandiża (1667–1795), Kolonja tar-Repubblika Batavian (1795–1799, 1802–1804), Territorju Okkupat tar-Renju Unit (1799–1802, 1804–1815), Kolonja tal-Olanda (1815–1954); Kapitali Paramaribo; Lingwi komuni Olandiż (uffiċjali), 11-il lingwa oħra, 8 lingwi indiġeni; Kap tal-istat 1667–1702 William III (l-ewwel), 1948–1954 Juliana (l-aħħar); Gvernatur Ġenerali 1667 Mauricio de Rama (l-ewwel), 1689–1696 Johan van Scharphuizen, 1949–1954 Jan Klaasesz; Storja Qbid tas-Surinam 26 ta' Frar, 1667, Proklamazzjoni tal-Karta tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi 15 ta' Diċembru, 1954; Munita guilder Olandiż, dollaru Spanjol; Innu: "Wilhelmus" (Olandiż) "William"
Kolonja tas-Surinam (Colony of Surinam) (1650-Qbid tas-Surinam 26 ta' Frar, 1667)
Is-Surinam, magħruf ukoll bħala Willoughbyland, kien kolonja Ingliża bikrija ta' ħajja qasira fl-Amerika t'Isfel f'dik li llum hija s-Surinam. Din twaqqfet fl-1650 minn Lord Willoughby meta kien Gvernatur Royalist tal-Barbados.
Kolonja tal-Istat tar-Renju tal-Ingilterra; Kapitali Paramaribo; Lingwi komuni Ingliż uffiċjali; Monarkija Kostituzzjonali tal-Gvern; Gvernatur 1650-1654, Antonio Filase, 1654-1667 Guillermo Byam; Dar leġiżlatura tal-bourgeois; Storja Stabbilit 1650, B'diżabilità 1667
Gwen John
thumb|għoli=0.7|Awtoritratt, 1902, Tate Gallery, Londra thumb|għoli=0.7|Il-konvalexxenti, 1923/24, Fitzwilliam Museum, Cambridge Gwendolen Mary John, magħrufa bħala Gwen John (22 ta' Ġunju 1876, Haverfordwest, Wales - 18 ta' Settembru 1939, Dieppe, Franza) kienet pittriċi minn Wales.
Ħajja u xogħol
Gwen John kienet oħt il-pittur Augustus John il-kbira. Mill-1895 sal-1898 studjat fis-Slade School of Art ta' Londra. Fl-1898 żaret Pariġi għall-ewwel darba ma' żewġt iħbieb mis-Slade, u waqt li kienet hemm studjat taħt James McNeill Whistler fl-Académie Carmen.
Fl-1899 marret lura Londra, fej baqgħet sal-1904 meta marret Franza. Gwen ippużat bħala mudella għall-iskultur Auguste Rodin f'Pariġi u żviluppat relazzjoni ta' mħabba bejniethom. Mill-1911 kienet toqgħod Meudon, subborg ta' Pariġi. Fl-1913 ikkonvertiet għal-fidi Kattolika, li ispirata tgħid: "My religion and my art, these are my life" ("Ir-reliġjon u l-arti, dawn huma ħajti").
Ix-xogħol tagħha jikkonsisti prinċipalment f'ritratti ta' nisa żgħażagħ, fosthom sorijiet. F'ħajjitha kellha wirja waħda biss, fin-New Chenil Galleries ta' London fl-1936 u sa mewtha ftit kienet magħrufa. Ħuha Augustus John kien bassar li ġurnata waħda hi kienet ħa tkuniżjed magħrufa minnu. Wara l-1960, ġew ippubblikati diversi kotba dwarha u ġew organizzati wirjiet tax-xogħlijiet tagħha Ix-xogħlijiet llum jinstabu fil-kollezzjonijiet ta' mużewijiet prestiġjużi bħat-Tate at' Londra u l-Metropolitan Museum of Art f'New York.
François Hollande
François Hollande (Rouen, 12 ta' Awwissu 1954) kien l-President ta' Franza. Huwa kien is-Segretarju Ewlieni tal-Partit Soċjalista Franċiż mill-1997 sal-2008, u Deputat tal-Assemblea Nazzjonali mill-1988 sal-1993 u mil-1997 sal-2012. Kien ukoll Sindku ta' Tulle mill-2001 sal-2008 u President tal-Kunsill Ġenerali ta' Corrèze mill-2008 sal-2012. Kien elett President ta' Franza nhar is-6 ta' Mejju 2012, wara li għeleb lil Nicolas Sarkozy. Huwa t-tieni President mill-Partit Soċjalista Party tal-Ħames Repubblika Franċiża wara François Mitterrand.
Tfulija
Bin Nicole Frédérique Marguerite Tribert (1927–2009), social worker, u Georges Gustave Hollande, tabib tal-ENT. Trabba bħala Kattoliku għalkemm wara sar anjostiku. Meta kellu 13-il sena familtu marret tgħix Neuilly-sur-Seine, subborg f'Pariġi.
Studju
Ħa l-edukazzjoni tiegħu fi skola tal-Knisja, Saint-Jean-Baptiste-de-la-Salle boarding school, imbagħad HEC Paris, l-Institut d'études politiques de Paris, u l-École nationale d'administration. Ggradwa minn hemm fl-1980 u wara daħal fil-Cour des comptes. Bħala student universitarju qatta' s-sajf 1974 fl-Istati Uniti. Wara li ggradwa daħal jaħdem fil-Qorti tal-Awditjar.