cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Użufrutt
L-użfrutt fid-Dritt Ruman
Usufructus est ius alienis rebus utendi fruendi, salva rerum substantia: din hi d-definizzjoni tal-istitut fid-Dritt Ruman. Skont din id-definizzjoni, “l-użufrutt hu l-jedd tal-użu u tat-tgawdija ta’ ħwejjeġ ħaddieħor mingħajr ma tinbidlilhom in-natura jew il-konsistenza tagħhom”. Fid-Dritt Ruman, l-użufrutt jitwieled bħala jedd reali ta’ tgawdija fuq beni ta’ ħaddieħor, ossija bħala wieħed mill-iura in re aliena, li abbażi tiegħu min ikollu t-titolu seta’ juża (uti) il-beni soġġett għall-jedd, bil-possibilità li jieħu l-frottijiet tiegħu (frui). Għal dawn ir-raġunijiet, il-jedd seta’ jkun biss fuq res fruttifera u inkonsumabbli. Fil-bidu (III seklu q.K.), jidher li l-jedd tal-użufrutt inħoloq mill-ġurisprudenza Rumana biex jiżvolġi funzjoni ta’ ikel: it-testatur kien jimponi fuq l-eredi, permezz ta’ legatum sinendi modo, li jippermetti li perijodikament l-armla tipperċepixxi l-frottijiet ta’ ħaġa, u dan meta l-armla tkun iżżewġet sine manu, u għalhekk qatt ma saret parti mill-familja ta’ żewġha u allura ma tistax tirtu. B’dan il-mod, fiġġet il-figura tal-użufrutt uxorio, li mbagħad kellu prominenza fis-sekli ta’ wara. Dan wassal biex ikun hemm pressjoni fuq il-kunċett, u għalhekk beda jiġi permess li l-użufrutt isir mortis causa permezz ta’ legatum per vindicationem. Minħabba li fil-bidu kellu funzjoni marbuta mal-ikel, għall-ewwel l-użufrutt seta’ jsir biss a favur ta’ persuni fiżika; imbagħad, iżda, tħalla li anki persuni ġuridiċi setgħu jkunu benefiċjarji. Il-karatteristiċi fundamentali tal-istitut kienu:
•	Il-korrelazzjoni mas-sustanza materjali tal-ħaġa u forsi wkoll mad-destinazzjoni economika tagħha: l-użufruttwarju, għalhekk, ma setax jibdel, lanqas b’mod pożittiv, id-destinazzjoni tal-beni, u lanqas ma seta’ jiddisponi mill-istess;
•	Il-konnessjoni li ma tinħallx mal-persuna tal-użufruttwarju: il-jedd jestingwi ruħu mal-mewt tal-użufruttwarju jew mal-capitis deminutio tiegħu;
Fil-Liġi Maltija
L-użufrutt huwa rregolat mill-artikoli 328 sa 388 tal-Kodiċi Ċivili.L-użufrutt huwa definit bħala l-jedd reali li wieħed igawdi l-ħwejjeġ li tagħhom ħaddieħor għandu l-proprjetà, bl-obbligu li jżomm is-sustanza tagħhom sew fil-materja kemm fil-għamla.
L-użufrutt jiġi stabbilit jew mil-liġi jew mir-rieda tal-bniedem; f’dan it-tieni każ, jekk l-użufrutt ikun ta’ ħwejjeġ immobbli, ma jistax jiġi magħmul ħlief b’att pubbliku, u, jekk ikun magħmul b’att inter vivos, ma jibdiex iseħħ, rigward it-terzi, ħlief mill-waqt li l-att jiġi insinwat fir-Reġistru Pubbliku, fuq talba ta’ wieħed mill-interessati jew tan-nutar li jkun irċieva l-att.
L-użufrutt jista’ wkoll jiġi magħmul taħt kondizzjoni jew għal żmien determinat. Jista’ jiġi magħmul favur ta’ persuna waħda partikolari jew iżjed. Meta l-użufrutt hu magħmul favur ta’ iżjed minn persuna waħda sabiex igawduh waħda wara l-oħra, l-użufrutt iseħħ biss favur dawk il-persuni li jkunu ħajja fiż-żmien li jitnissel il-jedd tal-ewwel użufruttwarju.
Il-Jeddijiet tal-Użufruttwarju
L-użufruttwarju jista’ jċedi t-tgawdija tal-jedd tiegħu sew b’titolu gratuwitu kemm oneruż.
Il-kiri tal-beni jibqa’jseħħ ukoll wara li jispiċċa l-użufrutt,kemm-il darba dan il-kiri jkun sar taħt kondizzjonijiet ġusti u għal żmien ta’ mhux aktar minn tmien snin, fil-każ ta’ raba’,jew erba’snin,fil-każ ta’ bini,jew għal żmien kif hu soltu skont l-użu, fil-każ ta’ ħwejjeġ mobbli,jew għal żminijiet iqsar miż-żminijiet imsemmija rispettivament f’każ ta’ beni li l-kiri tagħhom għal żmien li jaqbeż dak iż-żmien iqsar huwa pprojbit.
L-użufruttwarju jista’ wkoll ibiegħ il-frottijiet mhux maqtugħa jew mhux maqlugħa; u meta jiġri dan, jekk l-użufrutt jispiċċa qabel il-qtugħ jew il-qlugħ tal-frottijiet, il-bejgħ jibqa’jseħħ, u s-sid ikollu l-jedd għall-prezz ta’ dawk il-frottijiet li jkunu għadhom ma nqatgħux jew ma nqalgħux. Iżda s-sid ma jkollux azzjoni kontra x-xerrej illi jkun ħallas lill-użufruttwarju l-prezz ta’ dawk il-frottijiet qabel tmiem l-użufrutt.
L-użufruttwarju għandu jedd igawdi, l-istess bħas-sid, kull jedd ta’ servitù mgħaqqda ma’fond li tiegħu jkollu l-użufrutt, u,b’mod ġenerali, il-jeddijiet kollha li s-sid jista’ jgawdi.
Is-sid ma jistax b’għemilu, jew b’kull mod ieħor, jagħmel ħsara lill-jeddijiet tal-użufruttwarju.
L-użufruttwarju ma jistax, fit-tmiem tal-użufrutt,jitlob ebda ħlas għall-benefikati ta’ kull xorta li jkun għamel,lanqas jekk bihom ikun żdied ħafna s-siwi tal-ħaġa.Iżda, dawk il-benefikati jistgħu jittieħdu b’qies fil-kalkolu tal-ħsarat li l-użufruttwarju jkollu jwieġeb għalihom.Meta ma jkun hemm lok għal ebda tpattija, l-użufruttwarju jista’ jieħu lura dawk il-benefikati li jistgħu jiġu maqlugħa bi profitt għalih, u bla ħsara lill-fond, kemm-il darba s-sid ma jagħżilx li jżommhom, billi jħallas lill-użufruttwarju somma daqs kemm dan jista’ jikseb kieku kellu jaqlagħhom mill-fond.
L-użufruttwarju jista’ jeżerċita kull azzjoni reali li l-liġi tagħti lis-sid.
L-Obbligi tal-Użufruttwarju
L-użufruttwarju jieħu l-ħwejjeġ suġġetti għall-użufrutt fl-istat li jkunu jinsabu fil-waqt li jitnissel il-jedd għall-użufrutt.Fit-tmiem tal-użufrutt, hu għandu jroddhom fl-istat li jkunu f’dak iż-żmien, bla ħsara tal-indennizz li jkollu jagħti għall-ħwejjeġ li jkunu tgħarrqu bi ħtija tiegħu.
L-użufruttwarju ma jistax jibda jeżerċita jeddijietu fuq il-ħwejjeġ li jkunu suġġetti għall-użufrutt qabel ma jagħmel inventarju ta’ dawk il-ħwejjeġ, li għandu jkun fih deskrizzjoni tal-ħwejjeġ mobbli bil-valur tagħhom, u tal-istat tal-immobbli, kemm-il darba l-użufruttwarju ma jkunx ġie meħlus milli jagħmel dak l-inventarju bl-att li joħloq l-użufrutt.
L-inventarju għandu jsir quddiem is-sid, jew wara li l-użufruttwarju jkun sejjaħlu, imqar b’ittra uffiċjali, sabiex ikun hemm. L-inventarju għandu jsir b’att pubbliku, kemm-il darba bl-att li joħloq l-użufrutt ma tkunx ingħatat is-setgħa sabiex isir b’kitba privata, u s-sid ma jagħtix il-kunsens sabiex isir hekk. Kemm-il darba fl-att li joħloq l-użufrutt ma jkunx jingħad xort’oħra, l-ispejjeż tal-inventarju jbatihom l-użufruttwarju.
L-użufruttwarju ma jistax, kemm-il darba ma jkunx ġie meħlus fl-att li joħloq l-użufrutt, jibda jeżerċita jeddijietu fuq il-ħwejjeġ li jkunu suġġetti għall-użufrutt qabe1 ma jagħti garanzija li jgawdi dawk il-ħwejjeġ hekk suġġetti bħala missier tajjeb tal-familja, li jrodd il-ħwejjeġ mobbli u s-siwi tal-ħwejjeġ, u li jagħmel tajba l-ħsarat li jsiru bi ħtija tiegħu, sew fil-ħwejjeġ mobbli kemm immobbli.Is-somma tal-garanzija, għall-finijiet tal-iskrizzjoni ipotekarja, titqies fuq is-somma tal-kapitali li għandhom jingħataw f’idejn l-użufruttwarju, jew li jintraddu lilu matul l-użufrutt, fuq il-valur tal-ħwejjeġ mobbli, u fuq kemm jistgħu jiswew it-tiswijiet tal-immobbli, illi x’aktarx ikunu meħtieġa fiż-żmien ta’ ħames snin, u illi, skont il-liġi, għandhom isiru mill-użufruttwarju.Il-qorti tista’, skont iċ-ċirkostanzi, tnaqqas din is-somma; u f’dak il-każ, jekk mis-somma tal-garanzija ma jifdal xejn jew jekk is-somma tal-garanzija ssir mhix biżżejjed qabel it-tmiem tal-użufrutt, l-użufruttwarju għandu jagħti garanzija ġdida.Fin-nuqqas ta’ din il-Qorti taħtar persuna kompetenti.
Iżda, mhumiex obbligati jagħtu garanzija dawk li l-użufrutt tagħhom ġej mil-liġi; il-bejjiegħ jew id-donatur li jkun żamm għalih l-użufrutt; l-użufruttwarju ta’ ħwejjeġ amministrati jew li għandhom ikunu amministrati minn ħaddieħor.
Is-sid jista’ jitlob il-garanzija, meta meħtieġa, sew qabel kemm fiż-żmien ta’ sena wara li l-użufruttwarju jkun beda jeżerċita jeddijietu fuq il-ħwejjeġ li jkunu suġġetti għall-użufrutt; wara li tagħlaq is-sena hawn fuq imsemmija, is-sid ma jkollux jedd jitlob il-garanzija ħlief jekk jipprova li l-istat jew l-imġieba tal-użufruttwarju tbiddlu b’mod li b’hekk l-eżekuzzjoni tal-obbligazzjonijiet tiegħu titqiegħed f’periklu. Jekk l-użufruttwarju jonqos li jagħti garanzija, meta meħtieġa, fiż-żmien mogħti mill-qorti, din, fuq talba tas-sid, taħtar persuna kompetenti sabiex tamministra l-ħwejjeġ li jkunu suġġetti għall-użufrutt, fl-interess sew tas-sid kemm tal-użufruttwarju.
L-amministratur għandu jbigħ il-ħwejjeġ mobbli u jimpjega bl-imgħax il-prezz li jdaħħal mill-bejgħ tagħhom; għandu wkoll jimpjega kull somma oħra ta’ flus li tkun tinsab fil-patrimonju tal-użufrutt jew li tidħol minn radd ta’ kapitali matul iż-żmien tal-użufrutt.L-amministratur jista’, bil-kunsens tas-sid u tal-użufruttwarju,jitbiegħed minn din ir-regola.
Jekk l-użufruttwarju jiddikjara bil-ġurament li ma setax isib garanzija, il-qorti tista’ tordna li dar u l-għamara meħtieġa għall-abitazzjoni u għall-użu personali tiegħu nnifsu u ta’ familtu jiġu kkunsinnati lilu, mingħajr garanzija, bl-obbligu li jroddhom fit-tmiem tal-użufrutt.
L-amministratur għandu jagħti, kull sena, kont tal-amministrazzjoni tiegħu lill-użufruttwarju, u jħallas lilu l-bilanċ. Fi tmiem l-amministrazzjoni, l-amministratur għandu jagħti kont sew lis-sid kemm lill-użufruttwarju.
L-amministratur jista’, f’kull żmien, jitneħħa għal raġuni tajba, fuq talba tas-sid jew tal-użufruttwarju.
L-użufruttwarju jista’, f’kull żmien, jagħti garanzija u jieħu f’idejh l-amministrazzjoni tal-beni.
F’ebda każ id-dewmien fil-għoti tal-garanzija ma jtellef lill-użufruttwarju l-frottijiet li fuqhom jista’ jkollu jedd: dawk il-frottijiet imissu lilu minn kif jibda l-jedd tal-użufrutt.
L-użufruttwarju jagħmel biss it-tiswijiet ordinarji.It-tiswijiet straordinarji jmissu lis-sid, iżda dawn it-tiswijiet imissu lill-użufruttwarju kemm-il darba huma jsiru meħtieġa minħabba li ma jkunux saru t-tiswijiet ordinarji, fosthom ukoll dawk li kienu jinħtieġu fil-bidu tal-użufrutt.
It-tiswijiet tal-ħitan, tal-isqfa bil-ħnejjiet, it-tibdil ta’ travi,u t-tiġdid għal kollox tal-bjut, ta’ torġien, jew ta’ ċangar ta’ kull parti ta’ bini li tkun, huma tiswijiet straordinarji.
L-użufruttwarju ma jistax iġiegħel lis-sid jagħmel it-tiswijiet li jmissu lilu; iżda, jekk is-sid ma jkunx irid jagħmel dawk it-tiswijiet, l-użufruttwarju jista’ jitlob lill-qorti li tagħtih is-setgħa jagħmilhom huwa, u li jitlob mingħand is-sid,fit-tmiem tal-użufrutt, il-ħlas lura tan-nefqa li jkun għamel,mingħajr imgħaxijiet, basta li dawk it-tiswijiet ikunu għadhom utili fiż-żmien li fih jispiċċa l-użufrutt. Iżda l-użufruttwarju jkollu biss jedd jitlob lura l-ħlas ta’ kemm ikunu jiswew dawn it-tiswijiet meqjusa fuq stima, skont iż-żmien tat-talba, kemm-il darba hu ma jagħtix lis-sid kont tal-ispejjeż li jkun għamel, flimkien mad-dokumenti li juru dik l-ispiża, fi żmien sitt xhur minn dak in-nhar li jkunu tlestew it-tiswijiet. Il-kont jingħadd li ġie aċċettat mis-sid, jekk dan, fi żmien xahrejn, ma jiddikjarax li jrid jattakkah.Jekk is-sid ikun irid jagħmel it-tiswijiet straordinarji, hu għandu jedd jieħu lura mingħand l-użufruttwarju, matul l-użufrutt,l-imgħaxijiet fuq in-nefqa li jipprova li jkun għamel.L-imgħaxijiet hawn fuq imsemmija jgħaddu mill-ġurnata li fiha l-kont ta’ dik in-nefqa jkun ġie appruvat mill-użufruttwarju,jew, fuq rikors ġuramentat kontra l-użufruttwarju, mill-qorti.
L-użufruttwarju għandu jħallas iċ-ċens u piżijiet oħra ta’ kull sena li jkun hemm fuq il-fond.
L-użufruttwarju ta’ fond partikolari wieħed jew iżjed mhux obbligat għall-ħlas tad-djun li għalihom xi wieħed minn dawk il-beni jkun ipotekat, lanqas hu obbligat għall-ħlas ta’ ebda renta li jkun hemm fuqhom; u jekk hu jiġi mġiegħel iħallas, ikollu jedd idur kontra s-sid.
L-użufruttwarju ta’ assi sħiħ, jew ta’ sehem ta’ assi,huwa obbligat iħallas, fil-proporzjon tat-tgawdija tiegħu, u mingħajr jedd li jitlobhom lura, is-somom li għandhom jingħataw għall-manteniment, ir-renti perpetwi jew vitalizji, u l-imgħaxijiet tad-djun li jkun hemm fuq l-assi.Meta jmissu jitħallas kapital, jekk l-użufruttwarju jkun irid joħroġ minn tiegħu s-somma, din għandha tintradd lilu mis-sid,mingħajr imgħax, fit-tmiem tal-użufrutt.Jekk l-użufruttwarju ma jkunx irid joħroġ minn tiegħu din is-somma, is-sid jista’ jħallas jew bi flusu, u, f’dan il-każ, l-użufruttwarju għandu, matul l-użufrutt, jagħtih l-imgħaxijiet fuq dawk il-flus, inkella, bil-bejgħ ta’ biċċa mill-bini li jkun suġġett għall-użufrutt, daqs kemm ikun jilħaq id-dejn.
L-ispejjeż tal-kawżi dwar l-użufrutt biss, imissu lill-użufruttwarju.L-ispejjeż tal-kawżi dwar il-proprjetà biss, imissu lis-sid. L-ispejjeż tal-kawżi sew dwar l-użufrutt kemm ukoll dwar il-proprjetà għandhom jitħallsu mis-sid; iżda l-użufruttwarju għandu jgħaddi lis-sid l-imgħax fuqhom matul l-użufrutt.
L-użufruttwarju għandu, taħt piena tal-ħlas tad-danni,jgħarraf lis-sid, mingħajr dewmien, b’kull att li bih ħaddieħor jużurpa jew jagħmel ħsara lill-jeddijiet tas-sid.
Jekk l-użufrutt ikun fuq annimal wieħed jew iżjed, li flimkien ma jagħmlux merħla, u dawn l-annimali jinqerdu mingħajr ħtija tal-użufruttwarju, dan m’għandux lejn is-sid ħlief l-obbligu li jagħtih kont tal-ġlud tagħhom jew ta’ kemm jiswew.
Din ir-regola tgħodd ukoll fil-każ li l-użufrutt ikun fuq merħla, u din tinqered kollha mingħajr ħtija tal-użufruttwarju.Iżda, jekk il-merħla ma tinqeridx kollha, l-użufruttwarju hu obbligat iqiegħed oħrajn minflok l-irjus meqruda, iżda mhux iżjed min-numru tal-annimali mwielda mill-bidu tal-użufrutt u li jkunu għadhom fil-pussess tiegħu u ta’ dawk li jitwieldu wara li l-merħla tkun bdiet tonqos min-numru li kien fiha fil-bidu.
Jekk l-użufrutt ikun ta’ bastiment u l-użufruttwarjujonqos milli jassigurah, huwa jwieġeb għat-telfa tal-bastiment u għall-avariji.Jekk il-bastiment ikun assigurat, l-użufruttwarju jiġi meħlus, sal-ammont tal-assigurazzjoni, billi jċiedi lis-sid kull jedd tiegħu kontra l-assiguraturi, iżda l-ħlas tal-premju jibqa’ dejjem għall-użufruttwarju.
Kif jispiċċa l-Użufrutt
L-użufrutt jispiċċa bil-mewt tal-użufruttwarju; bl-għeluq taż-żmien li għalih ikun ġie magħmul; bil-konsolidazzjoni jew bil-għaqda f’waħda u l-istess persuna taż-żewġ kwalitajiet tal-użufruttwarju u ta’ sid; billi ma jsirx użu mill-jedd għal żmien ta’ tletin sena; bit-telfa għal kollox tal-ħaġa li fuqha l-użufrutt ikun ġie magħmul.
Iż-żmien ta’ użufrutt magħmul favur ta’ korp morali ma jistax ikun ta’ iżjed minn tletin sena; u jekk l-użufrutt jiġi magħmul mingħajr limiti ta’ żmien, jew għal żmien ta’ aktar minn tletin sena, ikun jiswa biss għal tletin sena.
L-użufrutt mogħti saż-żmien li persuna oħra tilħaq ċerta età, idum għal dak iż-żmien kollu, ukoll jekk dik il-persuna tmut qabel ma tilħaq dik l-età.
Il-bejgħ tal-ħaġa suġġetta għall-użufrutt ma jġib ebda tibdil fil-jedd tal-użufruttwarju; u huwa jibqa’ jgawdi l-użufrutt, kemm-il darba ma jkunx irrinunzja għalih.
Il-kredituri tal-użufruttwarju jistgħu jitolbu li tiġi ddikjarata nulla r-rinunzja għall-użufrutt, li l-użufruttwarju jkun għamel bi ħsara tagħhom.
Jekk il-ħaġa suġġetta għall-użufrutt tinqered biss f’biċċa, l-użufrutt jibqa’jseħħ fuq il-biċċa li tifdal.
Jekk l-użufrutt ikun magħmul fuq bini biss, u dan il-bini jiġġarraf minħabba qdumija jew jiġi meqrud b’aċċident, l-użufruttwarju ma jkollux jedd għat-tgawdija tal-art jew tal-materjal. Iżda, jekk l-użufrutt kien magħmul fuq fond, li minnu dak il-bini ma kienx jagħmel ħlief sehem, l-użufruttwarju għandu jedd igawdi l-art, u jista’ jinqeda bil-materjal, sew biex itella’ mill-ġdid il-bini li jkun waqa’, jew biex isewwi partijiet oħra tal-fond suġġett għall-użufrutt.F’kull wieħed minn dawn il-każijiet, jekk il-bini ma jiġix meqrud, jew ma jiġġarrafx ħlief f’biċċa,l-użufruttwarju jibqa’fil-jedd li jgawdi l-art u l-materjal.
Meta l-użufrutt ikun ta’ bastiment, u dan il-bastiment ikun fi stat li ma jistax jissewwa, l-użufrutt jispiċċa.
Stanislav Šesták
Stanislav Šesták (twieled fis-16 ta' Diċembru 1982) huwa eks-plejer u kowċ tal-futbol Slovakk li kien jilgħab bħala attakkant.
Bochum
Fis-7 ta' Ġunju 2007, Šesták għamel il-pass il-kbir u ffirma kuntratt ta' erba' snin ma' Bochum li jimmilta fil-Bundesliga Ġermaniża. Id-debutt tiegħu wasal fil-11 ta' Awwissu fil-konfront kontra Werder Bremen li ntemmet 2–2 fejn anke skorja l-ewwel gowl tiegħu. Fit-tielet ġurnata tal-kampjonat, skorja l-gowl tal-vantaġġ kontra Amburgu fir-rebħa ta' 2–1. L-ewwel doppjetta tiegħu waslet fid-29 ta' Settembru kontra Norimberga. Hu temm l-istaġun bi 13-il gowl fejn spiċċa fil-ħames post tal-klassifika tal-aqwa skorers.
It-tieni staġun tiegħu fil-Ġermanja kien imtappan minn problemi fiżiċi. Wara bidu diskret b'żewġ gowls fi tmien partiti, fl-isfida kontra Stuttgart hu kiser is-subgħajn ta' saqajh u kellu jibqa' barra għal xahar. Meta rritorna rritorna għall-gowls kontra l-Hertha Berlin, u bi tripletta kontra Hoffenheim u doppjetta kontra Werder Bremen. Fis-7 ta' Marzu sofra minn tiċrita muskolari li ħallietu barra għal xi ġimgħat.
Fl-ewwel ġurnata tal-istaġun 2009–10 hu skorja t-tielet gowl li kompliet ir-rimonta fuq Borussia Mönchengladbach minn 3–0 minn taħt għal 3–3. Dak l-istaġun kellu jintemm fuq togħma qarsa hekk kif Bochum ġew relegati għall-2. Fußball-Bundesliga, b'Šesták jiskorja 6 gowls. Fit-tliet staġuni li għamel mal-klabb hu kien l-aqwa skorer tat-tim.
Turkija
Għall-istaġun 2010–11, Šesták ingħaqad b'self ma' Ankaragücü fejn kien fost erba' plejers oħra Slovakki fl-iskwadra. L-ewwel gowl tiegħu wasal fit-22 ta' Awwissu 2010, kontra Manisaspor fir-rebħa ta' 3–0. Bil-mod il-mod fil-ġimgħat ta' wara beda jidħol fil-vena tal-gowls. Hu skorja gowl fir-rebħa ta' 4–2 kontra Galatasaray u gowl fit-tazza nazzjonali kontra Fenerbahçe f'konfront li ntemm 4–2. Fit-12 ta' Diċembru 2010, skorja doppjetta fil-kampjonat kontra Fenerbahçe hekk kif il-partita spiċċat 2–1. Fit-13 ta' Marzu 2011, skorja l-ewwel tripletta tiegħu fit-Turkija hekk kif għen biex Ankaragücü jegħlbu lil Galatasaray bl-iskor ta' 3–1.
Wara l-istaġun ta' self, ingħaqad b'mod definittiv ma' Bursaspor.
Internazzjonali
Mat-tim nazzjonali Slovakk iddebutta fl-2004. L-ewwel gowl tiegħu wasal fit-13 ta' Ottubru 2007 kontra San Marino, partita valida għall-kwalifikazzjoni għall-Kampjonati Ewropej 2008. Fil-fażi ta' kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2010 hu skorja 6 gowls mit-22 tal-Islovakkja li għenu sabiex il-pajjiż jikkwalifika għall-fażi finali fl-Afrika t'Isfel. B'dan in-numru ta' gowls hu kien l-aqwa skorers tat-tim nazzjonali u s-sitt wieħed fost l-iskorers kollha f'din il-fażi. Fil-kompetizzjoni proprja hu lagħab tnejn mill-erba' partiti li t-tim lagħab.
Ed Asner
Eddie Asner (Kansas City, Missouri, Stati Uniti tal-Amerika, 15 ta' Novembru, 1929) kien attur Amerikan.
Park Nazzjonali ta' Cilento, Vallo di Diano u Alburni
daqsminuri|245x245px|Veduta ta' Capo Palinuro Il-Park Nazzjonali ta' Cilento, Vallo di Diano u Alburni (bit-Taljan: Parco nazionale del Cilento, Vallo di Diano e Alburni) huwa park nazzjonali Taljan fil-Provinċja ta' Salerno, fir-reġjun ta' Campania fin-Nofsinhar tal-Italja. Jinkludi l-biċċa l-kbira ta' Cilento, il-Wied ta' Diano (bit-Taljan: Vallo di Diano) u l-Għoljiet ta' Alburni. Ġie stabbilit fl-1991, u preċedentement kien magħruf bħala l-Park Nazzjonali ta' Cilento u Vallo di Diano.
Fl-1995 ġiet stabbilita awtorità għall-ġestjoni tal-park nazzjonali. Iż-żona naturali protetta fiha madwar 36,000 ettaru, kollha kemm huma fil-Provinċja ta' Salerno, u iktar 'il quddiem din iż-żona ġiet estiża biex tkopri sa 181,048 ettaru. Illum il-ġurnata din l-art tikkorrispondi għall-parti tan-Nofsinhar tal-provinċja, li tinsab bejn il-pjanura ta' Sele fit-Tramuntana, ir-reġjun ta' Basilicata fil-Lvant u fin-Nofsinhar, u l-Baħar Tirren fil-Punent. Il-park jinkludi t-territorji parzjali jew kollha kemm huma ta' tmien komunitajiet muntanjużi u 80 komun. Mill-1998 l-park nazzjonali tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO (flimkien mas-siti arkeoloġiċi ta' Paestum, Velia u l-Monasteru ta' Padula), mill-1997 sar Riżerva ta' bijosfera u mill-2010 sar l-ewwel park nazzjonali Taljan li sar ġeopark. Is-sede tal-park tinsab f'Vallo della Lucania.
Storja
xellug|daqsminuri|276x276px|Is-Sit Arkeoloġiku ta' Paestum Il-park inħoloq fl-1991 permezz tal-liġi qafas Nru 394 tas-6 ta' Diċembru 1991 (il-Liġi Qafas dwar iż-żoni protetti, il-Ġurnal Uffiċjali (ĠU) Nru 292 tat-13 ta' Diċembru 1991). Iktar 'il quddiem ġew approvati dispożizzjonijiet dwar il-konfini u t-tqassim f'żoni tal-park permezz tal-Ordni tal-Ministeru għall-Ambjent tal-4 ta' Diċembru 1992 (ĠU Nru 300 tat-22 ta' Diċembru 1992) u tat-22 ta' April 1993 (ĠU Nru 103 tal-5 ta' Mejju 1993), kif ukoll permezz tad-Digriet tal-Ministru għall-Ambjent tal-5 ta' Awwissu 1993 (ĠU Nru 199 tal-25 ta' Awwissu 1993). L-ewwel President tal-park nazzjonali kien in-naturalista Vincenzo La Valva.
Diġà fl-1973 kienu saru diskussjonijiet dwar il-ħtieġa li ż-żona ta' Cilento tiġi mħarsa mill-ispekulazzjonijiet tal-kostruzzjoni u minn turiżmu distruttiv tal-massa fil-Konvenju Internazzjonali dwar il-parks kostali Mediterranji f'Castellabate. L-ewwel riżultati nkisbu bl-istabbiliment ta' żewġ riżervi naturali, rispettivament fl-għolja ta' Cervati u tul ix-xmara Calore, b'total ta' 36,000 ettaru.
Permezz tad-Digriet tal-Ministru għall-Ambjent tat-22 ta' Diċembru 1998 (ĠU Nru 127 tat-2 ta' Ġunju 1999) ġie approvat l-istatut tal-Park Nazzjonali ta' Cilento, Vallo di Diano u Alburni, u fl-istess żmien ġew stabbiliti l-konfini u t-tqassim f'żoni tat-territorju, b'superfiċi totali ta' 181,048 ettaru.
Fi Frar 2011, sar ukoll l-ewwel park nazzjonali li għandu biblijoteka diġitalizzata, b'għoxrin elf volum diġitalizzat b'mod fiżiku u online tal-park "Giambattista Vico" ta' Vatolla.
Ġeoloġija
Il-ġeoloġija tal-park nazzjonali hija kkaratterizzata minn żewġ tipi ta' blat predominanti: il-"Flysch ta' Cilento", mimli kuluri u stratifikazzjonijiet, li jinsab qrib il-baċir idrografiku tax-xmara Alento u fil-kosta tat-Tramuntana, u l-ġebla tal-ġir, mimli xquq u għerien karstiċi, tipiċi tal-ktajjen muntanjużi interni (Alburno-Cervati) u tal-parti tan-Nofsinhar tat-territorju tal-park.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Park Nazzjonali ta' Cilento, Vallo di Diano u Alburni, flimkien mas-siti arkeoloġiċi ta' Paestum u ta' Velia, u l-Monasteru ta' Padula, ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1998.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Flora
xellug|daqsminuri|Il-Primula di Palinuro, pjanta endemika tal-kosta, is-simbolu tal-park nazzjonali Fil-park nazzjonali ġew irreġistrati madwar 1,800 speċi veġetali, fosthom pjanta ta' interess komunitarju, magħrufa xjentifikament bħala Primula palinuri (bit-Taljan: primula di palinuro), kif ukoll 25 ħabitat. Peress li jinsab fiċ-ċentru tal-Mediterran, fost iż-żoni differenti skont il-klima u t-temperatura, hemm ukoll ċerti speċijiet ta' siġar li f'inħawi oħra huma pjuttost komuni, fosthom il-betula, iż-żnuber u l-buxus.
Il-veġetazzjoni qrib l-irdumijiet tal-kosta huma ta' interess partikolari. Hemmhekk jikber il-ġilju rari tal-baħar (Pancratium maritimum); f'kuntatt dirett mal-baħar tgħix ukoll il-pjanta endemika tal-lavanda tal-baħar (Limonium remotispiculum), filwaqt li fuq l-irdumijiet jgħixu l-primula di Palinuro, il-qronfol tal-irdumijiet, iċ-Centaurea, l-Iberide florida, u l-Campanula napoletana. Fl-2011, tul ix-xtajtiet tal-blat ġiet skoperta wkoll speċi oħra f'Palinuro, Bassia saxicola, li hija pjanta b'bixra ta' arbuxell tassew rari u li qabel kien magħruf li teżisti biss fil-gżejjer ta' Ischia e Stromboli.
Tul il-kosta bejn Palinuro u Montecorice, b'distribuzzjoni ristretta ħafna, f'żoni bil-blat u biż-żrar kserotermiku tal-ġir instabet il-pjanta endemika esklużiva f'Cilento msejħa l-ġummar ta' Cilento (Genista cilentina (Vals., 1993)).
Ix-xagħri tal-ampelodeżma jinsab l-iktar tul il-kosta sa għoli ta' 700 metru. Hemmhekk jgħixu l-ġummar, il-ġniebru tal-Feniċi, iċ-ċistus ta' Montpellier, il-ġummar ta' Cilento (Genista cilentina), kif ukoll is-siġar tal-mastiċi u l-ġummar xewki. Fil-makkja hemm ukoll is-siġar tal-frawli, is-sies tal-ħaxix tat-tip Erica, ir-riħan, is-siġar tal-batan, u ċ-ċistus ta' Montpellier. Fl-inħawi li ma ġewx affettwati żżejjed mill-impatt tal-bniedem, hemm foresti wkoll tal-ballut xewki, tal-ħarrub u tas-siġar taż-żebbuġ selvaġġ, u 'l hemm u 'l hawn, ftit palm nanu. Barra minn hekk, hemm ukoll sit ta' interess komunitarju b'bosk tas-siġar tal-arżnu ta' Sant'Iconio, li huwa relitt ta' boskijiet li kienu ferm ikbar fl-imgħoddi bi żnuber ta' Aleppo (li llum il-ġurnata qed jerġa' jiġi mħawwel). daqsminuri|Siġra taż-żebbuġ antika Fiż-żoni interni hemm bosta boskijiet b'siġar ħorfija, il-ballut, il-ballut tat-Turkija, il-ballut tal-bajja, l-aġġru, il-Platanus orientalis oriġinarju ta' Velia, l-ulmu iswed, il-fraxxnu tal-manna u l-qastan. 'Il fuq minn 1,000 metru ġeneralment l-ewwel ikun hemm żona bl-alnu ta' Napli, u mbagħad ikun hemm żona mimlija fagu, u qajla l-berberi tal-Etna u l-pimpinelli.
Barra minn hekk, fiż-żona protetta tal-park nazzjonali jeżistu 254 speċi ta' orkidej selvaġġi mit-319-il speċi li jeżistu fl-Ewropa kollha u fil-Mediterran.
Fawna
It-territorju kbir tal-park joffri bosta ambjenti differenti għall-ispeċijiet tal-annimali. Għaldaqstant hemm rikkezza u varjetà kbira ta' speċijiet li jgħixu fil-park nazzjonali: il-ftit stħarriġiet li saru fuq speċijiet ta' interess komunitarju rreġistraw li hemm 63 speċi. Uħud minnhom jitqiesu ta' interess prijoritarju: dawn huma l-Osmoderma eremita u r-Rosalia alpina, invertebrati, u, fost il-vertebrati, il-lupu. B'mod iktar ġenerali, fl-2003 ġew irreġistrati madwar 600 senjalazzjoni tal-ispeċijiet.
Fost il-mammiferi, l-ispeċijiet l-iktar interessanti huma il-farfett il-lejl ta' Cestoni (Myotis blythii (Tomes, 1857)), il-qanfud, il-ballotra, l-iskojjattlu, il-lupu u l-lontra, kif ukoll il-liebru tal-Appennini, il-ġurdien tal-imramma, annimal gerriemi żgħir li huwa priża tal-volpi u tal-ballotra tal-foresti, flimkien mal-ġurdien ħamrani, u l-far selvaġġ jew il-far ta' għonqu isfar jew il-far tal-ballut. Dawn huma l-priża wkoll tal-qattus selvaġġ, li huwa pjuttost mhedded u ta' interess naturalistiku kbir. Spiss jiġu rreġistrati wkoll il-ġrieden ta' denbhom pjuma. Hemm ukoll bosta ċingjali, u speċijiet differenti ta' ċriev introdotti mill-ġdid fl-2003 u fl-2004, li minn dak iż-żmien żdiedu ferm.
Apparti l-farfett il-lejl ta' Cestoni, hemm bosta speċijiet ta' friefet il-lejl, fosthom il-Miniopterus schreibersii Kuhl, 1817, il-Myotis myotis (Borkhausen, 1797), il-Myotis capaccinii (Bonaparte, 1837) u l-Myotis blythii (Tomes, 1857). xellug|daqsminuri|Il-Kaskata Capelli di [[Venere (mitoloġija)|Venere]] Fost l-avifawna hemm diversi għasafar tal-priża bħall-ajkla rjali (Aquila chrysaetos), l-ajkla bajda (Circaetus gallicus), il-bies (Falco peregrinus), il-bies rasu qastnija (Falco biarmicus), l-għarab (Corvus corax), il-kokka imperjali (Bubo bubo) u l-kokka omm is-subien (Strix aluco). Ta' interess kbir hija l-preżenza tal-isparvier tal-ħamiem (Accipiter gentilis). Barra minn hekk, fost l-għasafar tal-priża hemm ukoll il-kuċċarda (Pernis apivorus), l-astun iswed (Milvus migrans), u l-astun aħmar (Milvus milvus). Fost l-għasafar inġenerali, huma komuni l-il-bulebbiet iswed (Dryocopus martius), is-sitta (Sitta europaea), iċ-ċuqlajta (Lullula arborea), il-buqrajq (Caprimulgus europaeus), il-kalandra (Melanocorypha calandra), il-kaċċamendula ħamra (Lanius collurio), il-farruġ (Coracias garrulus (Linnaeus, 1758)), iż-żanżarell tal-kullar (Ficedula albicollis (Temminck, 1815)), u qrib in-nixxigħat tal-ilma l-għasfur ta' San Martin (Alcedo atthis), l-għasfur tax-xmajjar (Cinclus cinclus (Linnaeus, 1758)) u l-monakella (Charadrius dubius (Scopoli, 1786)). Fl-aħħar iżda mhux l-inqas, ta' min isemmi li fix-xtiewi tpassi l-gawwija munqarha aħmar (Ichthyaetus audouinii (Payraudeau, 1826)).
Fost ir-rettili jgħixu erba' speċijiet ta' sriep: is-serp b'erba' linji (Elaphe quatuorlineata), is-serp frosta ħadra ((Hierophis viridiflavus (Lacépède, 1789)), il-lifgħa ta' Cilento (Vipera aspis) u s-serp tal-ilma (Natrix maura). Fl-ilmijiet kesħin jgħixu wkoll l-anfibji bħas-salamandra rari tan-nuċċali (Salamandrina terdigitata (Bonnaterre, 1789)), li hija endemika fl-Italja, kif ukoll speċijiet iktar komuni bħas-salamandra komuni, il-gremxula tal-ilma Taljana (Lissotriton italicus (Peracca, 1898)), ir-rospu ta' żaqqu safra (Bombina variegata (Linnaeus, 1758)), iż-żrinġ tal-Appennini (Rana italica (Dubois, 1987)), iż-żrinġ aġli (Rana dalmatina), u r-rospu komuni (Bufo bufo (Linnaeus 1758)). Tul ix-xtut bir-ramel ta' Marina di Camerota kemm-il darba tfaċċaw il-fkieren il-baħar Caretta caretta (fl-2020 seħħ l-aħħar każ fejn bejtu u biedu l-bajd tul il-kosta). Il-fawna tal-baħar tvarja ferm u hija kumplessa: ġew irreġistrati wkoll, apparti d-diversi speċijiet ta' ħut, xi ċetaċji bħad-denfil komuni (Tursiops truncatus (Montagu, 1821)), il-gabdoll (Physeter macrocephalus) u d-denfil tal-istrixxi (Stenella coeruleoalba (Meyen 1833)). Ġew irreġistrati wkoll il-biċċa l-kbira taċ-Ċiprinidi ta' interess komunitarju, bħall-barbju (Barbus barbus), mhux awtoktonu, il-karpjun Taljan (Alburnus albidus) u l-vairone (Telestes muticellus), kif ukoll tipi differenti ta' mazzarelli u fil-bokka tax-xmara Mingardo il-killifish tal-Mediterran (Aphanius fasciatus (Nardo, 1827)).
Fost l-invertebrati ġew irreġistrati wkoll ir-Rosalia alpina, l-Oxygastra curtisii, il-Cucujus cinnaberinus u l-Osmoderma eremita.
Siti arkeoloġiċi
daqsminuri|Is-simbolu taċ-ċentru storiku ta' Roscigno
Aċċess
Il-park nazzjonali jista' jiġi aċċessat faċilment mid-diversi komuni kbar tal-madwar, Capaccio-Paestum jew Sapri għal Cilento, u Sala Consilina u Monte San Giacomo għal Vallo di Diano. Madankollu, minħabba l-kobor tiegħu, l-aħjar li jiġi aċċessat minn postijiet differenti, skont l-attrazzjoni li wieħed ikun irid iżur. Barra minn hekk, hemm nuqqas ta' strutturi tal-akkoljenza u ta' kollegamenti infrastrutturali fuq distanza twila; għaldaqstant m'hemmx postijiet ewlenin ta' aċċess reali għall-park nazzjonali.
Komuni
Il-komuni li jagħmlu parti minn dan il-park nazzjonali huma: Agropoli, Aquara, Ascea, Auletta, Bellosguardo, Buonabitacolo, Camerota, Campora, Cannalonga, Capaccio, Casalbuono, Casal Velino, Casaletto Spartano, Caselle in Pittari, Castel San Lorenzo, Castelcivita, Castellabate, Castelnuovo Cilento, Celle di Bulgheria, Centola, Ceraso, Cicerale, Controne, Corleto Monforte, Cuccaro Vetere, Felitto, Futani, Gioi, Giungano, Laureana Cilento, Laurino, Laurito, Lustra, Magliano Vetere, Moio della Civitella, Montano Antilia, Montecorice, Monteforte Cilento, Sala Consilina, Monte San Giacomo, Montesano sulla Marcellana, Morigerati, Novi Velia, Omignano, Orria, Ottati, Padula, Perdifumo, Perito, Petina, Piaggine, Pisciotta, Polla, Pollica, Postiglione, Roccadaspide, Roccagloriosa, Rofrano, Roscigno, Rutino, Sacco, Salento, San Giovanni a Piro, San Mauro Cilento, San Mauro La Bruca, San Pietro al Tanagro, San Rufo, Santa Marina, Santa Maria di Castellabate, Sant'Angelo a Fasanella, Sant'Arsenio, Sanza, Sapri, Sassano, Serramezzana, Sessa Cilento, Sicignano degli Alburni, Stella Cilento, Stio, Teggiano, Torre Orsaia, Tortorella, Trentinara, Vallo della Lucania u Valle dell'Angelo.
Ġurnalist
daqsminuri|Ġurnalista tirrapporta aħbar mill-post, quddiem persunal bil-kamera Ġurnalist jew ġurnalista huwa individwu li jkun imħarreġ biex jiġbor l-informazzjoni permezz ta’ test, awdjo jew ritratti, jipproċessaha f’format ta’ aħbar u jxerridha lill-pubbliku. L-att jew il-proċess li prinċipalment isir mill-ġurnalist jissejjaħ ġurnaliżmu.
Rwoli
Il-ġurnaliżmu jista’ jsir permezz ta’ persunal tax-xandir, tal-istampar, tar-reklamar u tar-relazzjonijiet pubbliċi, u, skont it-tip ta’ ġurnaliżmu, it-terminu “ġurnalist(a)” jista’ jinkludi diversi kategoriji ta’ individwi skont ir-rwoli tagħhom fil-proċess. Fosthom hemm korrispondenti, edituri, editorjalisti, reporters, kontributuri tal-gazzetti, ġurnalisti viżivi bħal fotoġurnalisti (ġurnalisti li jiddokumentaw l-informazzjoni permezz tal-fotografija).
Reporter huwa tip ta’ ġurnalist li jwettaq ir-riċerka, jikteb u jirrapporta dwar l-informazzjoni sabiex jippreżentaha billi juża s-sorsi. Dan jista’ jinvolvi t-twettiq ta’ intervisti, il-ġbir tal-informazzjoni u/jew il-kitba ta’ artikli. Ir-reporters jistgħu jaqsmu l-ħin tagħhom bejn il-ħidma f’kamra tal-aħbarijiet, jew mid-dar, u l-ħidma fuq barra biex jixhdu l-avvenimenti li jseħħu jew biex jintervistaw lin-nies. Ir-reporters jistgħu jiġu assenjati settur jew qasam partikolari xi jkopru.
Matthew C. Nisbet, li kiteb dwar il-komunikazzjoni fix-xjenza, iddefinixxa “ġurnalist tal-għarfien” bħala intellettwali pubbliku li, bħal Walter Lippmann, David Brooks, Fareed Zakaria, Naomi Klein, Michael Pollan, Thomas Friedman, u Andrew Revkin, jara r-rwol tagħhom bħala riċerkaturi ta’ kwistjonijiet ikkumplikati li jkunu fatti jew xjenza li l-biċċa l-kbira tan-nies ma jkollhomx il-ħin jirriċerkaw jew l-aċċess għall-informazzjoni biex jirriċerkaw huma stess, u li mbagħad jikkomunikaw verżjoni akkurata u li tinftiehem lill-pubbliku bħala għalliem u konsulent tal-politiki."Fl-iktar kotba magħrufa tiegħu, Public Opinion (Opinjoni Pubblika, 1922) u The Phantom Public (Il-Pubbliku Fatat, 1925), Lippmann argumenta li l-biċċa l-kbira tal-individwi ma kellhomx il-kapaċità, il-ħin, u l-motivazzjoni biex isegwu u janalizzaw l-aħbarijiet tal-ħafna kwistjonijiet tal-politiki kumplessi li jħassbu lis-soċjetà. U spiss lanqas jesperjenzaw direttament il-biċċa l-kbira tal-problemi soċjali jew ikollhom aċċess dirett għall-puntidivista tal-esperti. Dawn il-limitazzjonijiet komplew imorru għall-agħar minħabba li x-xandir kemm-il darba jkollu t-tendenza li jissimplifika wisq ċertu kwistjonijiet u jsaħħaħ l-isterjotipi, il-puntidivista partiġjani, u l-preġudizzji. B’konsegwenza ta’ dan, Lippmann kien jemmen li l-pubbliku kellu bżonn lill-ġurnalisti bħalu li setgħu jagħmluha ta’ analisti esperti, u jiggwidaw “liċ-ċittadini għal fehim iktar profond ta’ dak li huwa tassew importanti”."Fl-2018, il-Manwal tal-Prospettiva Okkupazzjonali tad-Dipartiment tax-Xogħol tal-Istati Uniti rrapporta li l-impjiegi għar-“reporters, korrispondenti u analisti tal-aħbarijiet fuq ix-xandir” tal-kategorija kienu se jonqsu b’9 % bejn l-2016 u l-2026.
Ġurnalisti llum
Kampjun dinji ta’ 27,500 ġurnalist f’67 pajjiż fl-2012-2016 ipproduċa l-profil li ġej:
Libertà ġurnalistika
Il-ġurnalisti xi kultanti jesponu lilhom infushom għall-periklu, b’mod partikolari meta jwettqu rappurtaġġi f’żoni ta’ kunflitti armati jew fi stati li ma jirrispettawx il-libertà tal-istampa. Organizzazzjonijiet bħall-Kumitat għall-Protezzjoni tal-Ġurnalisti u Reporters Without Borders jippubblikaw rapporti dwar il-libertà tal-istampa u jixhdu favur il-libertà ġurnalistika. Minn Novembru 2011, il-Kumitat għall-Protezzjoni tal-Ġurnalisti rrapporta li 887 ġurnalist inqatlu madwar id-dinja mill-1992 b’assassinju (71 %), b’xi tir jew ġlied (17 %), jew b’assenjazzjoni perikoluża (11 %). Mill-1992, l-“għaxar pajjiżi l-iktar fatali” għall-ġurnalisti kienu l-Iraq (230 mewta), il-Filippini (109), ir-Russja (77), il-Kolombja (76), il-Messiku (69), l-Alġerija (61), il-Pakistan (59), l-Indja (49), is-Somalja (45), il-Brażil (31) u s-Sri Lanka (30).
Opossum nanu mistur ta' Rio Grande do Sul
L-Opossum nanu mistur ta' Rio Grande do Sul jew Opossum grazzjuż ta' Rio Grande do Sul, magħruf xjentifikament bħala Cryptonanus guahybae, huwa mammiferu marsupjal, tat-tribù Thylamyini, fil-familja Didelphidae (didelfidu), fl-ordni Didelphimorphia (didelfimorfju) u huwa wieħed mill-opossumi nani mistura, nattiv tal-kontinent tal-Amerika t'Isfel. Dan l-opossum nanu mistur huwa marsupjal b'abitudni notturna (attiv bil-lejl) b'attività minima matul il-ġurnata. Cryptonanus guahybae jgħix f'abitat varjat minn foresti subtropikali u tropikali umdi għal foresti b'siġar li jwaqgħu l-weraq u artijiet tal-ħaxix. Dan huwa mammiferu primarjament arborju (jgħix fis-siġar), għalkemm jinżel mal-art biex jiekol xi frott u jikaċċja.
Ġurnalist
Libertà ġurnalistika
Il-Kumitat għall-Protezzjoni tal-Ġurnalisti jirrapporta wkoll li mill-1 ta’ Diċembru 2010, 145 ġurnalist madwar id-dinja ntefgħu l-ħabs minħabba attivitajiet ġurnalistiċi. In-numri attwali huma ferm ogħla. L-għaxar pajjiżi bl-ikbar għadd ta’ ġurnalisti attwalment il-ħbas huma t-Turkija (95), iċ-Ċina (34), l-Iran (34), l-Eritrea (17), il-Burma (13), l-Użbekistan (6), il-Vjetnam (5), il-Kuba (4), l-Etjopja (4), u s-Sudan (3).
Opossum nanu mistur ta' Rio Grande do Sul
Dan il-marsupjal għandu l-biċċa l-kbira tal-pil fil-ħamrani, b'taħt żaqqu b'pil ifjen fil-griż. Il-mara jkollha 15-il "mammae" (żejża), li jkunu ppożizzjonati 7, 1 u 7.
Ġurnalist
Libertà ġurnalistika
Apparti l-ħsara fiżika, il-ġurnalisti jiġu affettwati psikoloġikament. Dan japplika speċjalment għar-reporters tal-gwerra, iżda l-uffiċji editorjali fil-pajjiż tal-oriġini spiss ma jkunux jafu kif għandhom jindirizzaw patt b’mod xieraq mar-reporters li jesponu għall-periklu. B’hekk, huwa meħtieġ ferm mod sistematiku u sostenibbli li jiġi pprovdut appoġġ psikoloġiku għall-ġurnalisti trawmatizzati. Madankollu, jeżistu ftit programmi żgħar u frammentati ta’ appoġġ sa issa.
Opossum nanu mistur ta' Rio Grande do Sul
Dieta
L-Opossum nanu mistur ta' Rio Grande do Sul huwa marsupjal b'dieta omnivora, u tikkonsisti minn frott, insetti u annimali vertebrati u invertebrati żagħar oħra.
Ġurnalist
Relazzjoni bejn il-ġurnalist u s-sors
Ir-relazzjoni bejn ġurnalist professjonist u sors tista’ tkun pjuttost kumplessa, u sors xi kultant jista’ jkollu effett fuq artiklu miktub minn ġurnalist. L-artiklu “A Compromised Fourth Estate” juża l-metafora ta’ Herbert Gans biex jispjega r-relazzjoni tagħhom. Huwa juża metafora taż-żfin, “it-tango”, biex juri n-natura ta’ kooperazzjoni tal-interazzjonijiet ta’ bejniethom peress li “hemm bżonn żewġ żeffiena għal żifna tango”. Herbert Gans jissuġġerixxi li s-sors spiss jiddetta l-andament, iżda l-ġurnalisti komunement huma kontra din in-nozzjoni għal żewġ raġunijiet:
Il-metafora taż-żfin tkompli u ssostni li:"Relazzjoni mas-sorsi li tkun wisq “komda” potenzjalment tikkomprometti l-integrità tal-ġurnalisti u tissogra li twassal għall-kollużjoni. Il-ġurnalisti tipikament kienu favur mudell ta’ kunflitt iktar sod ibbażat fuq suppożizzjoni kruċjali li jekk il-mezzi tax-xandir kellhom jiffunzjonaw bħala għassiesa tal-interessi ekonomiċi u politiċi qawwijin, il-ġurnalisti kellhom jistabbilixxu l-indipendenza mis-sorsi tagħhom jew inkella jissograw imorru kontra r-rwol tagħhom fir-relazzjonijiet pubbliċi."
Opossum nanu mistur ta' Rio Grande do Sul
Sinonimi
"Marmosa microtarsus guahybae", "Gracilinanus microtarsus guahybae" u "Gracilinanus guahybae" huma kollha sinonimi jew l-istess bħal u jirreferu għal Cryptonanus guahybae ta' Tate, 1931.
Ġurnalist
L-agħar sena rreġistrata għall-ġurnalisti
daqsminuri|Ir-ritratt ta’ Daphne Caruana Galizia flimkien ma’ fjuri u xemgħat li tpoġġew faċċata tal-Qorti ta’ Malta Skont ir-rapport annwali ta’ Reporters Without Borders, l-2018 kienet l-agħar sena rreġistrata għall-vjolenza qattiela u l-abbuż kontra l-ġurnalisti; kien hemm żieda ta’ 15 fil-mija ta’ qtil ta’ ġurnalisti meta mqabbel mal-2017 (għalkemm fl-2017 il-qtil tal-ġurnalista u l-blogger Maltija Daphne Caruana Galizia b’karozza bomba spiċċa fuq l-aħbarijiet ewlenin lokali u tad-dinja kollha ), bi 80 ġurnalist maqtula, 348 mitfugħa l-ħabs u 60 miżmuma bħala ostaġġi.
Yaser Murtaja nqatel minn sniper tal-armata ta’ Iżrael. Rubén Pat inqatel b’tir barra bar mal-bajja fil-Messiku. Reporters Without Borders iddeskriviet lill-Messiku bħala “wieħed mill-iktar pajjiżi fid-dinja li fihom jinqatlu l-ħaddiema tal-mezzi tax-xandir”; 90 % tal-attakki fuq il-ġurnalisti fil-pajjiż jingħad li jibqgħu qatt ma jiġu solvuti. Il-ġurnalista Bulgara Viktoria Marinova ġiet imsawta, stuprata u mgħallqa. Id-dissident tal-Arabja Sawdija Jamal Khashoggi nqatel fil-konsolat tal-Arabja Sawdija f’Istanbul, it-Turkija.
Pembroke Athleta FC
thumb|Pembroke iċ-Ċampjins ta [[Tielet Diviżjoni Maltija|Tielet Diviżjoni]] Pembroke Athleta Football Club hu klabb tal-futbol Malti, li attwalment jilgħab fil-BOV Premier League
Staġun 2015-2016
L-Ewwel esperjenza għat-team ta' Pembroke fil-Premier fil-futbol Malti hekk kif l-istaġun li għadda taħt it-tmexxija tal-kowċ Jacques Scerri huma rnexxielhom jiksbu l-promozzjoni għall-ogħla diviżjoni fil-futbol Malti.
Dan l-istaġun it-team se jkun qed jitmexxa minn Wisnton Muscat; kowċ ta' esperjenza fil-futbol Malti li daħal għal din il-biċċa xogħol Ii jmexxi team pratikament ġdid hekk kif it-Club investa bil-kbir fil-barranin fejn kollox jindika li dan it-team sa ftit jiem oħra jkollu total ta' ħdax barrani irreġistrati miegħu.
Għal kowċ Muscat it-taħriġ fil-pre season kien sodisfadenti.
II-Club jinsab determinat Ii jista' joffri sfida denja u kien għalhekk li Muscat flimkien mal-President Alex Calejja ddeċidew li jaħsbu kmieni sabiex isaħħu t-team. Maltin ftit Jew xejn inżammu mill-istaġun li għadda fejn fost il-Maltin għad-diżpożizzjoni ta' Muscat se jkun hemm Owen Bugeja, Lydon Micallef, Loius Cutajar u Alex Cini fost l-oħrajn bil-bażi tkun il-barranin fosthom  iI-goalkeeper Andreas Coblis, Ariel Laudisi, l-aħħar akkwisti ta' din il-gimgħa Artemio Barbetti, Edu Vallaecano. Giacomo Ferri u Alessandro Calluro u bla ebda dubju ta' xejn Zoran Levniac
Mill-logħbiet ta' ħbiberija jidher li Pembroke huma ssettjati iżcla bla ebda dubju ta' xejn jibdew bħala wieħed mill-underdogs ta' dan l-istagun.
L-ewwel tliet logħbiet tagħhom fil-kampjonat huma f'din l-ordni: Qormi, St Andrews u Sliema Wds.
Staġun 2011-2012
Il-logħba ta 'nota għall-klabb kienet meta Pembroke kienu abbozzati kontra t-tim kbir Hibernians fil-U*BET FA Trophy. Pembroke marru f'nofs il-ħin bil-punteġġ xokkanti ta '2-2, korteżija ta' gowls li ġew skurjati minn Matthew Borġ u Lydon Cilia iżda matul it-tieni perjodu, l-attakki bla tmiem minn Hibernians ppruvaW wisq u minkejja xi sejvs tajbin ħafna tal-gowler ta Pembroke;Rodrick Debattista u perfettament esegwiti minn Kaptan ta' Pembroke;Carlo Leonardi, Pembroke eventwalment eliminati minn-Hibs u l-logħba ntemmet bil-punteġġ fuq 5-3. Matul l-istess staġun, Pembroke irnexxielhom jirbħu l-ewwel post fit-Tielet Diviżjoni u l-promozzjoni għat-Tieni Diviżjoni. Huma spiċċaw fl-1 post wara li rnexxilhom jiksbu 63 punt minn 26 logħba.
KS Vllaznia Shkodër
Klub Futboll Vllaznia Shkodër huwa klabb tal-futbol Albaniż li huwa bbażat ġewwa Shkodër. KF Vllaznia kienu ċampjins Albaniżi għal 9 darbiet u rebħu t-Tazza Nazzjonali 6 darbiet, l-aħħar suċċess wasal fit-tmiem tal-istaġun 2007-08, wara nixfa twila ta' 21 sena fil-kompetizzjoni. Il-grawnd ta' Vllaznia huwa Stadju Loro Boriçi.
Storja
Huma bdew il-futbol fl-1919, Vllaznia huwa l-eqdem tim tal-futbol fl-Albanija. Fl-1929 il-klabb kien imsemmi "Bashkimi Shkodran". Id-debutt fis-League kien fl-1930.
Kampjonati fit-Tieni Gwerra Dinjija
Matul il-Gwerra, fis-snin 1939-1942, l-AFA organizzat 3 kampjonati fis-snin 1939, 1940, 1942. Skond l-informazzjoni kollha miġbura fis-snin mill-istoriċi Albaniżi u barranin, plejers u veterani li għexu f'dawn l-avvenimenti, evidenza ċara tipprova l-eżistenza ta 'dawn il-kampjonati f'dak iz-zmien, kif ukoll l-eżistenza ta' tliet trofej mogħtija mill-uffiċjali infushom tal-AFA. Ħaġa ma tridx tinsa hi s-Superliga Albaniza tal-1942 li kellha timijiet barranin - l-ewwel u l-unika waħda li s'issa nvolviet timijiet minn żewġ pajjiżi, l-Albanija u l-Kosovo. KS Vllaznia rebħu kampjonat wieħed filwaqt li KF Tirana rebħu ż-żewġ kampjonati l-ohra, fis-snin 1939 & 1942. Dan l-aġġornament, it-trofej tal-kampjonat mirbuħ minn dawn il-klabbs rispettivament 10 u 26 sal-ħin preżent. Wara snin ta 'silenzju, l-AFA nnominat kummissjoni dedikata b'5 membri, li hija nvoluta fi ġbir ta 'evidenza biżżejjed f'dan ir-rigward. U finalment, wara ammont sinifikanti ta 'evidenza kien ġie prodott, kienet ingħatat data uffiċjali, meta l-AFA ħasbet li uffiċjalment tirrikonoxxi dawn it-3 kampjonati fl-Assemblea Ġenerali tagħhom li jmiss, li se ssir fi Frar, 2013.
Fl-1958 il-klabb issemma mill-ġdid “KF Vllaznia “. Fit-Tazza Ewropea tal-istaġun 1978-79 huma rebħu lit-tim Awstrijak FK Austria Wien (li marru fuq għas-semifinals) 2–0 f'darhom imma tilfu bl-aggregat ta' 3–4. Fil-Cup Winners Cup tal-1987/88 dawn laħqu t-tieni rawnd wara li għelbu lil Sliema Wanderers FC fiż-żewġ logħbiet (aggregat 6–0). Fil-kwalifiki tal-UEFA Champions League tal-2001-02 huma għelbu lil KR Reykjavik mill-Iżlanda 2–1 ġewwa Reykjavik u 1–0 ġewwa Tirana grazza għal żewġ minn Klodian Duro. Fir-rawnd ta' wara KF Vllaznia ġew eliminati mill-klabb Tork Galatasaray SK 2–0 ġewwa Istanbul u 1–4 ġewwa Tirana. Il-Ġermaniż Uli Schulze, rebbieħ tal-UEFA Cup Winners' Cup ma' 1. FC Magdeburg fl-1974, ġie maħtur bħala kowċ ġdid fis-sajf tal-2006. Huwa kien tard sostitwit minn Mirel Josa.
2000ijiet
Fl-2000ijiet Vllaznia kellhom ħafna tibdiliet, fl-2003 il-President ta' Vllaznia, Myftar Cela sparawlu fil-Montenegro. Il-President kien maħbub minn kull partitarju ta' Vllaznia, minħabba l-ġenerożità tiegħu u ħabb lit-tim. Wara li Cela miet, grupp ta 'negozjanti ftemhu biex jgħinu l-iskwadra.
Fl-2006 negozjant Albaniż sar President ta' Vllaznia, Valter Fushaj. Minn dakinhar huwa kien ikkritikat mill-partitarji għall-korruzzjoni u ma riduhx fil-klabb.
Fis-17 t'April 2010 Vllaznia rebħu 3–2 kontra Skënderbeu Korçë iżda tilfu minn fuq il-mejda għax Ansi Nika ma kienx fuq l-iskeda tat-tim imma lagħab xorta waħda, li wasslet għal protesti mill-partitarji biex issir bidla fl-istaff ta' Vllaznia, il-President Valter Fushaj speċifikament ma kienx għal tixħim.
Unuri
^ Tazza Albaniża: