Katidral_ta'_Aachen
Faċċata tal-Punent
Il-weraq tal-bronż ma' dan il-portiku, il-Wolfstür (Bieb il-Lupu), kollha f'daqqa jiżnu 43 kejla ta' xi 5.8 kg skont is-saga ta' Lousberg. Fid-daħla prinċipali tal-katidral, il-bieb ġie fondut f'Aachen għall-ħabta tas-sena 800 u kien jinsab bejn il-faċċata tal-Punent u l-ottagonu fl-hekk imsejjaħ eżadekagonu sal-1788. Il-portal ġie rrestawrat fl-1924. Kull werqa hija diviża fi tmien rettangoli – numru li kellu simboliżmu reliġjuż fil-Kristjaneżmu, bħala simbolu tal-Ħadd, jum il-Qawmien mill-Mewt ta' Ġesù Kristu, u anke tal-perfezzjoni (bħan-numru tnax) u jista' jinsab fil-kejliet tal-Kappella Palatina darba wara l-oħra. Il-kontorn ta' dawn il-kaxxi kien imżejjen bi strixxi b'għamla ta' bajdiet. Il-bajd kien meqjus bħala simbolu tal-ħajja u tal-fertilità minn żmien il-qedem. Fit-twemmin Kristjan kien hemm ukoll is-simboliżmu usa' tal-Ħajja Eterna. L-anelli tal-bieb bil-ħabbata b'għamla ta' rjus tal-iljuni għandhom kuruna magħmula minn 24 (jiġifieri tnax għal darbtejn jew tmienja għal tliet darbiet) skroll tal-ħannewija – li mill-ġdid għandhom jitqiesu fl-iktar livell fond permezz tan-numeroloġija. L-imitazzjoni tal-Wolfstür b'għamla ta' bieb ta' tempju Ruman antik jissimbolizza l-kisba skont Karlu Manju, li stabbilixxa Ruma ġdida f'Aachen permezz tal-Kappella Palatina bħala l-binja monumentali li tiddistingwiha. daqsminuri|253x253px|Veduta tal-Kappella tal-Ungerija fuq quddiem mill-Muensterplatz Kien hemm diversi skulturi, magħmula mill-bronż, inkluż skultura ekwestri li x'aktarx kienet tirrappreżenta paralleliżmu ta' statwa ta' Marcus Aurelius f'Ruma. Fis-sala ta' quddiem, hemm skultura tal-bronż ta' ors, li probabbilment ġiet magħmula fis-seklu 10, jiġifieri fi żminijiet Ottonjani. Faċċata tagħha hemm prinjola tal-bronż b'129 pritkuna miftuħa, li hija għolja 91 cm (inkluż il-bażi tagħha); id-data tagħha hija kontroversjali u tvarja bejn it-tielet u l-għaxar sekli. Huwa ċar li l-bażi tagħha hija Ottonjana u tinkludi iskrizzjoni bl-eżametru Leonin, li tirreferi għax-xmajjar Tigris u l-Ewfrate tal-Mesopotamja. Skont fehma waħda, il-prinjola oriġinarjament jaf serviet bħala bexxiexa tal-ilma f'funtana u setgħet kienet tintuża fl-atriju tal-Kappella Palatina fiż-żminijiet Karolinġji. xellug|daqsminuri|Relikwarju ta' Karlu ManjuIn-naħa ta' fuq hija kkaratterizzata minn ħajt fin tal-brikks iħares lejn il-Punent. Fuq ġewwa, tinsab imbuzzata 'l barra, filwaqt li minn barra, tinsab imbuzzata 'l ġewwa, biex b'hekk il-ħajt Karolinġju tal-Punent jista' jidher qisu imbuzzatura konvessa-konkava. Qabel il-kostruzzjoni tal-portiku fis-seklu 18, il-faċċata Karolinġja tal-Punent, meta wieħed jaraha min-narthex, kienet partikolarment evokativa: niċċa kbira, u fuqha ħnejja semiċirkolari fin-naħa ta' fuq li tħares lejn il-Punent li tikkorrispondi mas-semiċirku tal-volta b'għamla ta' bittija tan-naħa t'isfel. Illum, il-ħajt tal-Punent huwa miksur mit-tieqa l-kbira tal-Punent. Il-gwarniċ tat-tieqa l-kbira jmur lura għall-perjodu Gotiku u ssostitwixxa tieqa iżgħar miż-żminijiet Karolinġji, li x'aktarx kienet strutturata bħala ċumbatura (ħnejja doppja b'kolonna fin-nofs). It-tieqa moderna ġiet iddisinjata minn Ewald Mataré fl-1956. Id-disinn ta' Mataré jimita, madankollu b'mod astratt, l-istruttura tal-bieb tal-bronż Karolinġju taħt il-koppla. It-tieqa stess hija ffurmata mill-bronż u l-kwarz mhux ipproċessat. daqsminuri|263x263px|Il-kor minn ġewwa mlaqqam "id-dar tal-ħġieġ" Il-funzjoni tal-parti ta' fuq tal-faċċata tal-Punent mhijiex ċara għalkollox. Ir-rit tal-magħmudija (li kien ilu rriżervat għall-Knisja Kolleġjali ta' Santa Marija) kien isir f'fonti apposta, li kienet tinsab wara l-irħam tat-tron tal-irħam, sal-aħħar tal-Ancien Régime. Possibbilment l-ispazju kien jintuża f'dawn iċ-ċerimonji. Barra minn hekk, fil-ħajt tal-Punent, taħt it-tieqa l-kbira tal-Punent, hemm Fensetella (tieqa żgħira) anke llum, li minnha hemm linja tal-vista sal-qorti t'isfel, l-eks atriju. Huwa ċert li l-hekk imsejjaħ Passaġġ Karolinġju kien jidħol f'din il-kamra mill-ħajt tat-Tramuntana, kien jikkollega l-Aula Regia (is-Sala tar-Re) fit-Tramuntana tal-palazz mal-knisja.