cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abbazija ta' Sankt Gallen
Taħt il-Prinċpijiet-Superjuri tal-patrijiet
Fl-aħħar tas-seklu 14 u fil-bidu tas-seklu 15, il-bdiewa tal-proprjetajiet personali tas-Superjur tal-patrijiet (magħrufa bħala Appenzell, mil-Latin: abbatis cella jiġifieri "ċella (għaldaqstant proprjetà) tas-Superjur tal-patrijiet") bdew jippruvaw jiksbu l-indipendenza. Fl-1401, faqqgħet l-ewwel Gwerra tal-Appenzell, u wara r-rebħa tal-Appenzell fi Stoss fl-1405, saru alleati tal-Konfederazzjoni Żvizzera fl-1411. Matul il-Gwerer tal-Appenzell, ir-raħal ta' Sankt Gallen spiss żammet mal-Appenzell kontra l-abbazija. Għalhekk, meta l-Appenzell għamlu alleanza mal-Iżvizzeri, ir-raħal ta' Sankt Gallen għamel l-istess ħaġa ftit xhur wara. Is-Superjur tal-patrijiet sar alleat ta' diversi membri tal-Konfederazzjoni Żvizzera (Zürich, Lucerne, Schwyz u Glarus) fl-1451, filwaqt li l-Appenzell u Sankt Gallen saru membri sħaħ tal-Konfederazzjoni Żvizzera fl-1454. Imbagħad, fl-1457, ir-raħal ta' Sankt Gallen sar uffiċjalment ħieles mis-Superjur tal-patrijiet. xellug|daqsminuri|256x256px|Dokument miktub bl-idejn minn Lwiġi l-Ġermaniż fit-856 u li jinsab fil-librerija tal-abbazija Fl-1468, is-Superjur tal-patrijiet Ulrich Rösch, xtara l-Kontea ta' Toggenburg mir-rappreżentanti tal-Kontijiet tagħha, wara li l-aħħar membri tal-familja mietu fl-1436. Fl-1487 huwa bena monasteru f'Rorschach mal-Lag ta' Konstanz, fejn ippjana li jmur jgħix. Madankollu, huwa ħabbat wiċċu ma' reżistenza qalila miċ-ċittadini ta' Sankt Gallen, mill-bqija tal-kleru, u min-nobbiltà tal-Appenzell fil-Wied tar-Renu, li kienu mħassbin dwar il-proprjetajiet tagħhom. Ir-raħal ta' Sankt Gallen ried jirrestrinġi ż-żieda tal-poter fl-abbazija u fl-istess ħin ried iżid il-poter tar-raħal. Is-sindku ta' Sankt Gallen, Ulrich Varnbüler, stabbilixxa kuntatt mal-bdiewa u mar-residenti tal-Appenzell (immexxija mill-fanatiku Hermann Schwendiner), li kienu qed jistennew li jsibu opportunità biex idgħajfu lis-Superjur tal-patrijiet. Inizjalment, huwa pprotesta mas-Superjur tal-patrijiet u mar-rappreżentanti tal-erba' kantons tal-Konfederazzjoni (Zürich, Lucerne, Schwyz, u Glarus) kontra l-kostruzzjoni tal-abbazija l-ġdida f'Rorschach. Imbagħad, fit-28 ta' Lulju 1489, huwa ordna lil truppi armati minn Sankt Gallen u l-Appenzell biex jeqirdu l-binjiet li diġà kienu bdew jinbnew. Meta s-Superjur tal-patrijiet ilmenta lill-Konfederati dwar id-danni u talab kumpens sħiħ, Varnbüler wieġeb b'kontroappell u f'kooperazzjoni ma' Schwendiner ċaħad l-isforzi ta' arbitraġġ tal-Konfederati mhux partiġjani. Huwa ta l-motivazzjoni lill-kleru minn Wil sa Rorschach biex ma jibqgħux leali lill-abbazija u tkellem kontra l-abbazija fil-laqgħa tar-raħal f'Waldkirch, fejn ġiet iffurmata l-lega popolari. Huwa kien fiduċjuż li l-erba' kantons ma kinux se jintervjenu bil-forza, minħabba t-tensjonijiet prevalenti bejn il-Konfederazzjoni u l-Lega ta' Swabja. Huwa saħħaħ il-konvinzjoni tiegħu bis-saħħa tal-fatt li ċ-ċittadini ta' Sankt Gallen eleġġewh mill-ġdid sal-ogħla maġistratura fl-1490.
Ani
Deklin u abbandun gradwali
Sas-seklu 14, il-belt tmexxiet minn suċċessjoni ta' dinastiji Torok lokali, inkluż il-Jalayridi u l-Kara Koyunlu (il-klan tan-Nagħaġ Suwed) li għamlu lil Ani l-belt kapitali tagħhom. Il-belt inqerdet b'terremot fl-1319. Tamerlane ħakem lil Ani fis-snin 80 tas-seklu 14. Wara mewtu l-Kara Koyunlu reġgħu kisbu l-kontroll iżda ttrasferew il-belt kapitali tagħhom lejn Yerevan. Fl-1441, il-Kattolikat Armen għamel l-istess ħaġa. Is-Safavidi Persjani mbagħad mexxew lil Ani sa ma saret parti mill-Imperu Ottoman fl-1579. Raħal żgħir baqa' jeżisti fi ħdan is-swar ta' Ani mill-inqas sa nofs is-seklu 17, iżda s-sit ġie abbandunat għalkollox sal-1735 meta l-aħħar patrijiet telqu mill-monasteru ta' Kizkale jew mill-Fortizza tal-Verġni.
Belt kapitali tal-Bagratuni
xellug|daqsminuri|230x230px|Mappa tas-sit arkeoloġiku ta' Ani Sal-bidu tas-seklu 9, l-eks territorji tal-Kamsarakan f'Arsharunik u f'Shirak (inkluż Ani) kienu ġew inkorporati fit-territorji tad-dinastija Armena tal-Bagratuni. Il-mexxej tagħhom, Ashot Msaker (Ashot li jiekol il-laħam; 806-827) ingħata t-titlu ta' ishkhan (prinċep) tal-Armenja mill-Kaliffat fit-804. Il-Bagratuni kellhom l-ewwel belt kapitali tagħhom f'Bagaran, xi 40 kilometru fin-Nofsinhar ta' Ani, qabel ma ttrasferewha lejn Shirakavan, xi 25 kilometru fil-Grigal ta' Ani, u mbagħad ittrasferewha lejn Kars fid-929. Fid-961, ir-Re Ashot III (953-977) ittrasferixxa il-belt kapitali minn Kars għal Ani. Ani kibret malajr matul ir-renju tar-Re Smbat II (977-989). Fid-992, il-Kattolikosat Armen ċaqlaq is-sede tiegħu lejn Ani. Fis-seklu 10, il-popolazzjoni tal-belt kienet tlaħħaq madwar 50,000-100,000 ruħ. Sal-bidu tas-seklu 11, il-popolazzjoni ta' Ani kienet ferm iktar minn 100,000 ruħ, u tant kienet rinomata li saret magħrufa bħala l-"belt tal-erbgħin daħla" u l-"belt tal-elf knisja u waħda". Ani saret ukoll is-sit tal-mawżolew irjali tar-rejiet Bagratuni.
Abbazija ta' Sankt Gallen
Twaqqif
Għall-ħabta tas-612, Gallus, skont it-tradizzjoni patri u dixxiplu Irlandiż ta' San Columbanus, stabbilixxa eremitaġġ fis-sit li mbagħad sar il-monasteru. Huwa għex fiċ-ċella tiegħu sa mewtu fis-646, u ġie midfun hemmhekk f'Arbon. Wara, in-nies tal-post ivvenerawh bħala qaddis u talbu ħdejn il-qabar tegħu għall-interċessjoni tiegħu fi żminijiet ta' periklu. xellug|daqsminuri|263x263px|Il-katidral minn ġewwa Wara li Gallus miet, Charles Martel ħatar lil Otmar bħala kustodju tar-relikwi ta' San Gallus. Jingħataw diversi dati differenti għat-twaqqif tal-monasteru, fosthom is-719, is-720 , is-747 u nofs is-seklu 8. Matul ir-renju ta' Pepin il-Qasir, fis-seklu 8, Otmar waqqaf l-Abbazija ta' Sankt Gallen bi stil Karolinġju, fejn l-arti, il-lingwi, u x-xjenzi tkattru. L-abbazija kibret malajr u ħafna nies nobbli Alemanniċi saru patrijiet. Fl-aħħar tar-renju tas-Superjur tal-patrijiet Otmar, il-Professbuch isemmi 53 isem. Żewġ patrijiet tal-Abbazija ta' Sankt Gallen, Magnus von Füssen u Theodor, stabbilew il-monasteri f'Kempten u f'Füssen fir-reġjun ta' Allgäu. Biż-żieda fl-għadd ta' patrijiet, l-abbazija saret iktar b'saħħitha ekonomikament ukoll. Il-biċċa l-kbira tal-art f'Thurgau, f'Zürichgau u fil-bqija tal-Alemannja sa saħansitra Neckar ġiet ittrasferita lill-abbazija minħabba l-iStiftungen. Taħt is-Superjur tal-patrijiet Waldo ta' Reichenau (740-814), bdiet is-sengħa tal-ikkupjar tal-manuskritti u ssawwret il-librerija famuża tal-abbazija. Diversi patrijiet Anglo-Sassoni u Irlandiżi ġew biex jikkupjaw il-manuskritti. Fuq talba ta' Karlu Manju, il-Papa Adrijanu I bagħat kantanti liturġiċi distinti minn Ruma, li ppropagaw l-użu tal-kant liturġiku Gregorjan. Fis-744, in-nobbli Alemanniku Beata bigħ diversi proprjetajiet lill-abbazija sabiex jiffinanzja l-vjaġġ tiegħu lejn Ruma.
Ani
Storja
Kara Koyunlu, 1360-għall-ħabta tal-1380.
Rinomata għall-ġmiel tagħha, Ani nsterqet mill-Mongoli fl-1236. Ani qatt ma rkuprat minn terremot devastanti tal-1319, u wisq iktar, wara li nbidlu r-rotot kummerċjali reġjonali, u ġiet abbandunata sas-seklu 17. Ani hija simbolu rikonoxxut b'mod wiesa' tal-wirt kulturali, reliġjuż, u nazzjonali għall-Armeni. Skont Razmik Panossian, Ani hija waħda mill-iżjed simboli viżibbli u "tanġibbli" tal-kobor Armen fl-imgħoddi u b'hekk hija sors ta' kburija. Fl-2016 Ani żdiedet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Abbazija ta' Sankt Gallen
Epoka tal-fidda
xellug|daqsminuri|184x184px|L-Appenzell u ċ-ċittadini ta' Sankt Gallen ġarrfu l-Abbazija ta' Rorschach fl-1489 Bejn id-924 u d-933, l-Ungeriżi heddew l-abbazija u l-kotba kellhom jitneħħew u jiġu ttrasferiti lejn il-gżira monastika ta' Reichenau għas-sikurezza. Mhux il-kotba kollha ġew irritornati.
Ani
Storja
L-Armenja Zakarida, 1201-1360.
Abbazija ta' Sankt Gallen
Nies notevoli tal-abbazija
daqsminuri|281x281px|Il-librerija tal-Abbazija ta' Sankt Gallen
Ani
Il-Knisja ta' San Girgor ta' Tigran Honents
Din il-knisja, li tlestiet fl-1215, hija l-iżjed monument ippreservat tajjeb f'Ani. Inbniet matul it-tmexxija taz-Zakaridi u kienet ikkummissjonata mill-merkant għani Armen Tigran Honents. Il-pjanta tagħha hija ta' tip imsejjaħ sala bil-koppla. Quddiem id-daħla tagħha hemm il-fdalijiet ta' narthex u ta' kappella żgħira li nbnew kemxejn wara. Fuq barra, il-knisja ġiet imżejna b'mod spettakolari. Tinqix mirqum fil-ġebel ta' annimali reali u immaġinarji jiksi l-pinnaklu bejn l-arkata għamja madwar l-erba' naħat tal-knisja. Fuq ġewwa, hemm serje unika u importanti ta' ċikli ta' affreski dwar żewġ temi prinċipali. Fit-terz tal-Lvant tal-knisja l-affreski juru l-Ħajja ta' San Girgor l-Illuminatur, filwaqt li fit-terz tan-nofs tal-knisja l-affreski juru l-Ħajja ta' Kristu. Ċikli ta' affreski estensivi bħal dawn huma karatteristiċi rari fl-arkitettura Armena – huwa maħsub li dawn iċ-ċikli ta' affreski twettqu minn artisti mill-Georgia. Iċ-ċikli jinkludu xeni mill-ħajja ta' San Nino, li kkonverta lin-nies mill-Georgia għall-Kristjaneżmu. Fin-narthex u fil-kappella żgħira għad hemm frammenti ta' affreski li għandhom stil iktar Biżantin. daqsminuri|Il-Knisja tar-Redentur Imqaddes
Toponimu
Skont it-tieni edizzjoni tal-Enċiklopedija tal-Iżlam: "Sar suġġeriment li l-belt jaf ġabet isimha minn tempju tal-alla femminili Iranjana Anāhita (bil-Grieg: Anaďtis)".
Żminijiet moderni
Matul il-Gwerra Bierda, Ani kienet tinsab tul il-fruntiera Torka-Sovjetika, li kienet segment tal-Purtiera tal-Ħadid. Fis-snin 50 tas-seklu 20, Ani kienet parti mit-talbiet territorjali tal-Unjoni Sovjetika fir-rigward tat-Turkija. Fl-1968 saru negozjati bejn l-Unjoni Sovjetika u t-Turkija, fejn Ani kellha tiġi ttrasferita lill-Armenja Sovjetika bi tpartit ma' żewġ villaġġi Kurdi lit-Turkija, madankollu xejn ma twettaq wara t-taħditiet.
Fl-1918, matul l-aħħar stadji tal-Ewwel Gwerra Dinjija, l-armati tal-Imperu Ottoman bdew jiġġieldu sabiex jidħlu fit-territorju tar-Repubblika tal-Armenja li kienet għadha kemm ġiet iddikjarata, u ħakmu lil Kars f'April 1918. F'Ani, saru tentattivi biex l-artefatti fi ħdan il-mużew jiġu evakwati malli s-suldati Torok qorbu lejn is-sit. Madwar 6,000 oġġett li kienu l-iktar portabbli tneħħew mill-arkeologu Ashkharbek Kalantar, li kien parteċipant tal-kampanji ta' skavi ta' Marr. Taħt it-tmexxija ta' Joseph Orbeli, l-oġġetti evakwati ġew ikkonsolidati f'kollezzjoni fi ħdan mużew; attwalment jagħmlu parti minn kollezzjoni tal-Mużew Statali tal-Istorja Armena f'Yerevan. Kulma tħalla fis-sit, iktar 'il quddiem insteraq jew inqered. It-Turkija arrendiet fl-aħħar tal-Ewwel Gwerra Dinjija u dan wassal għar-restawr ta' Ani li reġgħet taħt il-kontroll tal-Armeni, iżda reġa' kien hemm offensiva kontra r-Repubblika tal-Armenja fl-1920 u t-Turkija reġgħet ħakmet lil Ani. Fl-1921, l-iffirmar tat-Trattat ta' Kars ifformalizza l-inkorporazzjoni tat-territorju ta' Kars, inkluż Ani, fir-Repubblika tat-Turkija.
Deklin u abbandun gradwali
Fl-1064, armata Seljuk kbira taħt Alp Arslan attakkat lil Ani; wara assedju ta' 25 jum, l-armata ħakmet il-belt u qatlet il-popolazzjoni tagħha. Rendikont tal-ħakma, tas-serq u tal-massakri li saru f'Ani ngħata mill-istoriku Tork Sibt ibn al-Jawzi, li kkwota xhud li stqarr:"Xejru x-xwabel Persjani, mingħajr ma ffrankaw il-mewt lil ħadd... Hemmhekk wieħed seta' jara b'għajnejh l-ikbar niket u diżastru ta' kull żmien tal-umanità. L-ulied insterqu minn ħoġor ommhom u bla ħniena ta' xejn issabbtu mal-blat, filwaqt li ommijiethom imbagħad għannquhom imbikkmin u mdemmija... Il-belt imtliet minn naħa għall-oħra bl-iġsma tal-maqtula u [l-iġsma tal-maqtula] saru qishom triq. [...] L-armata daħlet fil-belt, immassakrat l-abitanti tagħha, serqet il-ir-rikkezzi tal-belt u tatha n-nar, u ħalliet warajha fdalijiet filwaqt li ħadet lil dawk kollha li baqgħu ħajjin bħala ħabsin... Tant kien hemm iġsma tal-mejtin li mblukkaw it-toroq; wieħed ma seta' jmur imkien mingħajr ma jirfes fuqhom. U l-għadd ta' ħabsin ma kienx inqas minn 50,000 ruħ. Jien kont iddeterminat biex nidħol fil-belt u nara l-qerda b'għajnejja stess. Ippruvajt insib triq fejn ma kelliex għalfejn ngħaddi minn fuq il-katavri; iżda dan kien impossibbli. (traduzzjoni mhux uffiċjali)"Fl-1072, is-Seljuk bigħu lil Ani lix-Xaddadidi, dinastija Kurda Musulmana. Ix-Xaddadidi ġeneralment kienu favur politika ta' konċiljazzjoni fir-rigward tal-popolazzjoni tal-belt b'maġġoranza kbira ta' Armeni u Kristjani u fil-fatt iżżewġu diversi membri tan-nobbiltà Bagratida. Madankollu, kull meta l-governanza tax-Xaddadidi saret wisq intolleranti, il-popolazzjoni kienet tappella lir-Renju Kristjan ta' Georgia għall-għajnuna. Ir-Renju ta' Georgia ħakem lil Ani ħames darbiet bejn l-1124 u l-1209: fl-1124, fl-1161, fl-1174, fl-1199, u fl-1209. Fl-ewwel tliet darbiet, reġgħet inħakmet mix-Xaddadidi. Fl-1199, ir-Reġina Tamar ta' Georgia ħakmet lil Ani u fl-1201 tat il-governorat tal-belt lill-ġenerali Zakare u Ivane. Is-suċċessur ta' Zakare kien ibnu Shanshe (Shahnshah). id-dinastija l-ġdida ta' Zakare — iz-Zakaridi — ikkunsidraw lilhom infushom bħala s-suċċessuri tal-Bagratidi. F'qasir żmien il-prosperità reġgħet tkattret f'Ani; id-difiżi tal-belt issaħħew u nbnew bosta knejjes. Il-Mongoli ppruvaw jassedjaw lil Ani fl-1226 u ma rnexxielhomx, iżda fl-1236 ħakmuha u serquha, u mmassakraw għadd kbir tal-popolazzjoni tagħha. Taħt il-Mongoli, iz-Zakaridi komplew imexxu lil Ani, bħala l-vassalli tal-monarka ta' Georgia.
Foresti Tropikali ta' Gondwana
Parks Nazzjonali
L-iżjed partijiet li jżuruhom nies huma l-Park Nazzjonali ta' Dorrigo u s-sezzjoni tal-Pont Naturali tal-Park Nazzjonali ta' Springbrook.
Konservazzjoni
Tmien żoni separati ġew identifikati bħala siti ta' importanza straordinarja bħala wirt naturali għall-Awstralja u huma inklużi fil-Lista tal-Wirt Nazzjonali tal-Awstralja. L-altitudni tar-riżervi tvarja mil-livell tal-baħar sa kważi 1,600 metru.
Ani
Villaġġ bl-Għerien
Ftit 'il barra minn Ani, kien hemm żona ta' insedjament imħaffra fl-irdumijiet. Jaf intużat bħala estensjoni urbana meta Ani kibret wisq iktar mis-swar ta' madwarha. Illum il-ġurnata, il-mogħoż u n-nagħaġ jieħdu vantaġġ mill-ambjent frisk tal-għerien biex jistkennu mix-xemx qalila jew il-maltemp. Attrazzjoni notevoli ta' din il-parti ta' Ani hija għar bl-affreski fuq il-ħitan u s-saqaf.
Foresti Tropikali ta' Gondwana
Parks Nazzjonali
Iż-żoni ta' New South Wales jinkludu l-Park Nazzjonali ta' Barrington Tops, fl-iżjed punt fin-Nofsinhar; u fit-Tramuntana, il-Parks Nazzjonali ta' Dorrigo, Mount Warning, New England, Mebbin, Nightcap, Border Ranges, Oxley Wild Rivers, Washpool, Willi Willi u Werrikimbe.
Konservazzjoni
Il-foresti tropikali tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1986, u kienu jkopru biss is-siti ta' New South Wales b'madwar 310,800 ettaru. Is-sit ġie estiż fl-1994 biex jiġu koperti wkoll is-siti ta' Queensland b'madwar 59,200 ettaru oħra, b'total ta' 370,000 ettaru. Ir-riżervi tal-foresti tropikali għandhom valur estremament għoli ta' konservazzjoni, b'iżjed minn 200 speċi ta' pjanti u ta' annimali rari jew mhedda.
Ani
Qagħda attwali
Skont l-istimi tal-Fondazzjoni tal-Postijiet Ikoniċi (bl-Ingliż: Landmarks Foundation), organizzazzjoni mingħajr skop ta' profitt stabbilita għall-protezzjoni tas-siti sagri, din il-belt antika "jeħtieġ li tiġi protetta tkun xi tkun il-ġurisdizzjoni tagħha. It-terremoti fl-1319, fl-1832, u fl-1988, il-prattika tal-armata bl-isparar lejn bersall u t-telqa ġenerali kollha kemm huma kellhom effetti devastanti fuq l-arkitettura tal-belt. Il-belt ta' Ani huwa post sagru li jeħtieġ protezzjoni kontinwa".
Abbazija ta' Sankt Gallen
Epoka tad-deheb
daqsminuri|349x349px|Iż-żona tal-Abbazija ta' Sankt Gallen Fis-seklu sussegwenti, Sankt Gallen daħlet f'kunflitt mal-Veskovat ta' Konstanz fil-qrib, li reċentement kienet kisbet il-ġurisdizzjoni fuq l-Abbazija ta' Reichenau fil-Lag ta' Konstanz (bil-Ġermaniż: Bodensee). Dan il-kunflitt baqa' għaddej sa meta l-Imperatur Lwiġi id-Devot (li mexxa mit-814 sat-840) ikkonferma fit-813 l-immedjatezza imperjali (bil-Ġermaniż: Reichsunmittelbarkeit) tal-abbazija. B'hekk l-abbazija saret Abbazija Imperjali (bil-Ġermaniż: Reichsabtei). Ir-Re Lwiġi l-Ġermaniż fit-833 ikkonferma l-immunità tal-abbazija u ppermetta l-patrijiet l-għażla ħielsa tas-Superjur tagħhom. Finalment, fit-854, l-Abbazija ta' Sankt Gallen kisbet awtonomija sħiħa billi r-Re Lwiġi l-Ġermaniż irrilaxxa l-abbazija mill-obbligu li tħallas dieċmi lill-Isqof ta' Konstanz.
Minn dan iż-żmien sas-seklu 10, l-abbazija għaddiet minn epoka tad-deheb u ffjorixxiet. Ospitat diversi studjużi famużi, fosthom Notker ta' Liège, Notker li Jtemtem, Notker Labeo, Tuotilo u Hartker (li żviluppa l-kotba liturġiċi antifoniċi għall-abbazija). Matul is-seklu 9, knisja ikbar ġdida nbniet u l-librerija tkabbret. L-abbazija xtrat manuskritti dwar varjetà wiesgħa ta' suġġetti u saru bosta kopji. Iżjed minn 400 manuskritt ta' dak iż-żmien waslu sa żminijietna u għadhom fil-librerija.
Ani
Kultura
Ditta Torka partikolari tal-fwejjaħ Nishane u l-ħallieq tal-fwejjaħ Cecile Zarokian ħolqu estratt ta' fwieħa msemmija Ani ddedikata lill-belt fl-2019, li ngħatat reċensjonijiet pożittivi fil-komunità tal-utenti u l-produtturi tal-fwejjaħ. L-arti li takkumpanja l-fwieħa turi waħda mill-knejjes ta' Ani.
Pożizzjoni
Is-sit jinsab madwar 400 metru mill-fruntiera bejn it-Turkija u l-Armenja. Fuq in-naħa l-oħra tal-fruntiera hemm il-villaġġ Armen ta' Kharkov li jagħmel parti mill-Provinċja ta' Shirak.
Belt kapitali tal-Bagratuni
Ani laħqet il-qofol tal-poter tagħha matul ir-renju twil tar-Re Gagik I (989-1020). Wara mewtu, iż-żewġt itfal subien tiegħu ġġieldu minħabba s-suċċessjoni. L-iben il-kbir, Hovhannes-Smbat (1020-1041), kiseb il-kontroll ta' Ani filwaqt li ħuh iż-żgħir, Ashot IV (1020-1040), ikkontrolla partijiet oħra tar-renju tal-Bagratuni. Hovhannes-Smbat, minħabba biża' li l-Imperu Biżantin seta' jattakka r-renju mdgħajjef tiegħu, għamel lill-Imperatur Biżantin Basil II l-werriet tiegħu. Meta Hovhannes-Smbat miet fl-1041, l-Imperatur Mikiel IV il-Paflagonjan, iddikjara s-sovranità fuq Ani. Ir-re l-ġdid ta' Ani, Gagik II (1042-1045), oppona din is-sovranità u diversi armati Biżantini li ntbagħtu biex jaħkmu lil Ani ġew irreżistiti. Madankollu, fl-1046 Ani arrendiet kontra l-Biżantini, wara li Gagik ġie mistieden f'Kostantinopli u ġie detenut hemmhekk, u b'istigazzjoni tal-elementi pro-Biżantini fost il-popolazzjoni. Gvernatur Biżantin tqiegħed fil-belt.
Foresti Tropikali ta' Gondwana
daqsminuri|Waħda mill-kaskati tal-Park Nazzjonali ta' Lamington Il-Foresti Tropikali ta' Gondwana tal-Awstralja, magħrufa preċedentement bħala r-Riżervi tal-Foresti Tropikali Ċentrali u tal-Lvant, huma l-iżjed żona estensiva ta' foresti subtropikali fid-dinja. Kollettivament, il-foresti tropikali huma Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO b'ħamsin riżerva separata li jammontaw għal total ta' 366,500 ettaru ta' foresti tropikali minn Newcastle sa Brisbane.
Abbazija ta' Sankt Gallen
Assoċjazzjoni tal-Konfederazzjoni Żvizzera
Fis-seklu 16, l-abbazija ġiet assedjata minn gruppi Kalvinisti, u ħafna mill-kotba antiki ġew sparsi 'l hemm u 'l hawn. Fl-1530, is-Superjur tal-patrijiet Diethelm beda r-restawr li waqqaf id-deklin u wassal għal espansjoni tal-iskejjel u l-librerija.
Teżori kulturali
Wieħed mill-iktar dokumenti interessanti fl-iStiftsbibliothek huwa kopja tal-Institutiones grammaticae ta' Prixjanu li fiha l-poeżija Is acher in gaíth in-nocht... miktuba bl-Irlandiż Antik.
Foresti Tropikali ta' Gondwana
Sit ta' Wirt Dinji
L-istatus ta' Sit ta' Wirt Dinji tar-reġjun inħoloq u ġie negozjat inizjalment fl-1986, b'estensjoni tas-sit fl-1994, wara nominazzjoni li tħejjiet fl-1992 mis-Soċjetà tal-Konservazzjoni tal-Foresti Tropikali. Is-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO jinkludi sensiela ta' foresti tropikali fix-Xlokk ta' Queensland u fil-Grigal ta' New South Wales. Jirrappreżenta eżempji straordinarji ta' stadji maġġuri tal-istorja evoluzzjonarja tad-Dinja, proċessi ġeoloġiċi u bijoloġiċi li għadhom għaddejjin, u bijodiversità eċċezzjonali. Firxa wiesgħa ta' pjanti u ta' annimali għandhom oriġini antika f'Gondwana, u bosta minnhom huma ristretti l-iktar jew għalkollox għall-Foresti Tropikali ta' Gondwana. Il-Foresti Tropikali ta' Gondwana jipprovdu wkoll il-ħabitat prinċipali għal bosta speċijiet mhedda ta' pjanti u ta' annimali.
Parks Nazzjonali
Iż-żoni ta' Queensland jinkludu l-Park Nazzjonali ta' Main Range, fl-iżjed punt fit-Tramuntana; u fin-Nofsinhar, il-Parks Nazzjonali ta' Lamington, Mount Chinghee, Springbrook u Mount Barney.
Ani
Qagħda attwali
Illum il-ġurnata, skont il-gwidi tal-ivvjaġġar ewlenin bħal Lonely Planet u Frommer dwar it-Turkija:"Ma hemmx bżonn permess uffiċjali iktar biex iżżur is-sit ta' Ani. Kemm tmur fil-post u tixtri biljett. Jekk ma jkollokx il-karozza tiegħek, tista' tiġġebbed ma' sewwieq tat-taksi jew ta' xi vann f'Kars biex jieħdok lejn Ani u jġibek lura, u forsi tista' taqsam l-ispejjeż ma' xi vjaġġaturi oħra interessati. Jekk ikollok xi diffikultà, l-Uffiċċju għat-Turisti jista' jkun ta' għajnuna. Wieħed għandu jippjana li jqatta' mill-inqas nofs jum f'Ani. Mhix idea ħażina li wieħed iġib miegħu x'jiekol u flixkun ilma x'jixrob."Matul il-Gwerra Bierda, u sal-2004, permezz mill-Ministeru Tork għall-Kultura kien meħtieġ biex iżżur is-sit. F'ċertu punt fis-snin 90 tas-seklu 20, il-fotografija ġiet ipprojbita, peress li s-sit kien jinsab tul il-fruntiera Torka-Sovjetika dak iż-żmien. daqsminuri|L-affreski fuq ġewwa tal-Knisja ta' San Girgor ta' Tigran Honents Min-naħa Armena tal-Fruntiera, fil-Provinċja ta' Shirak, ġie stabbilit torri ta' osservazzjoni ħdejn il-villaġġ ta' Haykadzor, flimkien ma' tabella bl-informazzjoni, iżda l-veduta hija pjuttost mill-bogħod. Il-veduta mit-torri ta' sorveljanza ta' Kharkov hija eċċellenti, iżda l-aċċess huwa ristrett mit-truppi tal-fruntiera u minn persunal militari Russu. Il-permess biex wieħed iżur dan it-torri jingħata b'xejn mill-Ministeru għall-Affarijiet Barranin f'Yerevan u jirrikjedi ġimgħa biex jinħareġ.
Foresti Tropikali ta' Gondwana
Qerda
Matul l-istaġun tan-nirien fl-Awstralja fl-2019-2020, bosta reġjuni tal-foresti tropikali ta' Gondwana ġew devastati min-nirien għall-ewwel darba. Xi rapporti preliminari jindikaw li saħansitra 53 % tal-foresti jaf kienu nħarqu sa Jannar 2020. Fost il-ħabitats devastati kien hemm diversi postijiet li huma sinifikanti għal speċijiet f'periklu kritiku, bħas-siġar tal-ballut Eidothea hardeniana u ż-żrinġ ġgantesk tal-istrixxi (Mixophyes iteratus). Il-preżenza ta' dawn in-nirien qerrieda f'żoni li qatt ma kienu nħarqu qabel ġiet marbuta mal-preżenza tas-siġar tal-ewkaliptu fjammabbli fiż-żoni tal-foresti li kienu nqatgħu preċedentement.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterji (viii) "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta stadji importanti tal-istorja tad-dinja, inkluż it-trapass tal-ħajja, il-proċessi ġeoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-iżvilupp tat-tipi differenti ta' art, jew il-karatteristiċi ġeomorfiċi jew fiżjografiċi sinifikanti"; il-kriterji (ix) "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-kriterji (x) "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".
Sfond
Il-Foresti Tropikali ta' Gondwana huma msejħa hekk minħabba li l-fossili li nstabu fihom jindikaw li meta kienet teżisti Gondwana, din kienet miksija b'foresti tropikali li kien fihom l-istess tipi ta' speċijiet eżistenti llum il-ġurnata. Mhux il-foresti tropikali kollha ta' Gondwana fl-Awstralja jinsabu fir-reġjun ta' New South Wales – Queensland; l-ikbar foresta tropikali ta' Gondwana fl-Awstralja tinsab fiż-żona naturali selvaġġa ta' Tarkine f'Tasmania. L-għadd ta' viżitaturi fir-riżervi tal-foresti tropikali ta' Gondwana f'New South Wales u f'Queensland jammonta għal madwar żewġ miljun viżitatur fis-sena.
Abbazija ta' Sankt Gallen
Sit ta' Wirt Dinji
L-Abbazija ta' Sankt Gallen ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1983 bħala "eżempju perfett ta' monasteru Karolinġju kbir".
Ani
Il-Knisja ta' Surp Stephanos
Ma hemm l-ebda kitba mnaqqxa li tindika d-data tal-kostruzzjoni, iżda editt bil-lingwa ta' Georgia huwa datat fl-1218. Il-knisja ssir referenza għaliha bħala "tal-Georgia". Dak iż-żmien, "tal-Georgia" ma kinitx sempliċement tfisser etnikament minn dak il-pajjiż, iżda kienet tfisser ukoll ta' fidi Kalċedonjana, jiġifieri denominazzjoni mogħtija lill-prattikanti ta' dik il-fidi, l-iktar Armeni. Għalkemm il-Knisja ta' Georgia kkontrollat din il-knisja, il-kongregazzjoni tagħha x'aktarx li kienu l-iktar Armeni.
Foresti Tropikali ta' Gondwana
Qerda
Ir-reġjun storikament kien fil-mira tal-qtugħ tas-siġar fuq skala kbira, tant li saħansitra 1 % biss tal-foresti primordjali oriġinali tal-foresti tropikali ta' Gondwana għadhom jeżistu fl-Awstralja. Il-biċċa l-kbira tar-reġjuni fejn kien isir il-qtugħ tas-siġar issa ġew okkupati minn foresti tas-siġar tal-ewkaliptu.
Sit ta' Wirt Dinji
Is-sit tniżżel uffiċjalment fil-Lista tal-Wirt Nazzjonali tal-Awstralja fil-21 ta' Mejju 2007 permezz tal-Att Emendatorju tal-Leġiżlazzjoni dwar l-Ambjent u l-Wirt (Nru 1), 2003 (Cth) ; u l-parti ta' New South Wales żdiedet mar-Reġistru tal-Wirt Statali ta' New South Wales fit-2 ta' April 1999.
Abbazija ta' Sankt Gallen
daqsminuri|Il-Katidral tal-Abbazija ta' Sankt Gallen L-Abbazija ta' Sankt Gallen (bil-Ġermaniż: Abtei Sankt Gallen) hija abbazija xolta (747-1805) f'kumpless reliġjuż Kattoliku fil-belt ta' Sankt Gallen, l-Iżvizzera. Il-monasteru Karolinġju ilu jeżisti mis-719 u sar prinċipat indipendenti bejn is-sekli 9 u 13, u għal bosta sekli kien waħda mill-abbaziji Benedettini ewlenin fl-Ewropa. L-abbazija ġiet stabbilita minn San Otmar fil-post fejn San Gallus kien waqqaf l-eremitaġġ tiegħu. Il-librerija tal-abbazija hija waħda mill-eqdem libreriji monastiċi fid-dinja. Il-belt ta' Sankt Gallen oriġinat bħala insedjament madwar l-abbazija. Wara s-sekolarizzazzjoni tal-abbazija għall-ħabta tal-1800, l-abbazija preċedenti saret katidral fl-1848. Mill-1983, iż-żona tal-abbazija tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Ani
Sit ta' Wirt Dinji
nofs|daqsminuri|570x570px|Veduta panoramika tas-swar ta' Ani F'Marzu 2015, ġie rrapportat li t-Turkija kienet se tinnomina lil Ani bħala sit indikattiv biex is-sena ta' wara jitqies biex jiżdied fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Is-Sit Arkeoloġiku ta' Ani ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fil-15 ta' Lulju 2016. Skont l-istoriku tal-arti Heghnar Zeitlian Watenpaugh, din id-deżinjazzjoni "kienet se tiżgura benefiċċji sinifikanti għall-protezzjoni, għall-għarfien espert tar-riċerka, u għall-fondi".
Foresti Tropikali ta' Gondwana
Konservazzjoni
Fit-22 ta' Diċembru 2000, il-Valur Għoli ta' Konservazzjoni tal-foresti primordjali kien mifrux f'24 park nazzjonali u fi 19-il riżerva naturali fi ħdan 12-il żona governattiva lokali fir-reġjun tal-Grigal ta' fuq ta' New South Wales li ġew elenkati fir-Reġistru tal-Wirt Statali ta' New South Wales.
Abbazija ta' Sankt Gallen
Teżori kulturali
Minn ġewwa, il-librerija għandha stil Rokokò mill-isbaħ b'injam imnaqqax u llostrat, bl-istukko u biż-żebgħa biex jinkiseb effett kumplessiv. Ġiet iddisinjata mill-arkitett Peter Thumb u hija miftuħa għall-pubbliku. Barra minn hekk, fiha jiġu organizzati wirjiet kif ukoll kunċerti u avvenimenti oħra.
Ani
Monumenti oħra
Hemm bosta monumenti minuri oħra f'Ani. Dawn jinkludu kunvent magħruf bħala l-Kappella tal-Verġni; knisja użata mill-Armeni Kalċedonjani; il-fdalijiet ta' pont bi ħnehha waħda min-naħa għall-oħra tax-xmara Arpa; il-fdalijiet ta' bosta tagħmir tad-dris taż-żebbuġ u diversi binjiet bil-banjijiet; il-fdalijiet ta' moskea oħra b'minaret li ċeda u ġġarraf; palazz li x'aktarx imur lura għas-seklu 13; il-pedamenti ta' diversi palazzi oħra u residenzi iżgħar; il-fdalijiet skavi dan l-aħħar ta' diversi toroq b'bosta ħwienet fuq kull naħa; eċċ.
Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca
daqsminuri|L-iskavi fil-fdalijiet tal-għar karstiku ta' Atapuerca Is-Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca jinsab fil-provinċja ta' Burgos fit-Tramuntana ta' Spanja u huwa notevoli għall-evidenza li nstabet fih ta' okkupazzjoni umana preistorika bikrija. Is-sit tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000.
Trinchera Dolina (mill-1981 sal-preżent)
daqsminuri|Trinchera Zarpazos, parti mis-sistema tal-Galería fl-2006
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent".
Portalón (mill-1910 sal-preżent)
Ix-xogħol konġunt tal-arkeologi Jesús Carballo (mill-1910 sal-1911), Geoffrey Clark (fl-1971), José María Apellániz (mill-1973 sal-1983) u t-tim attwali ta' Juan Luis Arsuaga wassal għad-dokumentazzjoni tas-sekwenza tal-iskavi tal-oġġetti taċ-ċeramika mis-saffi tas-sedimenti kollha rilevanti min-Neolitiku.
Sima del Elefante (mill-1996 sal-preżent)
Skont José María Bermúdez de Castro, il-kodirettur tar-riċerka f'Atapuerca, is-sejbiet fis-Sima del Elefante jappoġġaw "evidenza anatomika tal-ominidi li kienu jipproduċu għodod iktar minn miljun sena ilu", li jfisser li jaf kienu l-ewwel ominidi li għamlu dan fost l-ominidi tal-Punent tal-Ewropa. L-ewwel skoperta f'Ġunju 2007 kienet sinna, u mbagħad instab framment ta' xedaq u falanġi prossimali fl-2008.
Alessandro Scarlatti
Mużika ta' Scarlatti
Il-ftit Quddisiet tiegħu (ma tant huwa kredibbli l-għajdut li kkompona xi mitejn quddiesa) u l-mużika tal-knisja tiegħu inġenerali komparattivament mhumiex importanti, għajr il-Quddiesa ta' Santa Cecilia (1721), li hija waħda mill-ewwel tentattivi tal-istil li laħaq il-milja tiegħu fil-Quddisiet famużi ta' Johann Sebastian Bach u Ludwig van Beethoven. Il-mużika strumentali tiegħu, għalkemm mhux mingħajr interess, hija pjuttost antikwata meta mqabbla max-xogħlijiet vokaliċi tiegħu.
Ħajja
Scarlatti twieled f'Palermo (jew f'Trapani), li dak iż-żmien kienet parti mir-Renju ta' Sqallija. Ġeneralment jingħad li kien student ta' Giacomo Carissimi f'Ruma, u wħud għandhom it-teorija li kellu xi rabta mat-Tramuntana tal-Italja minħabba li x-xogħlijiet bikrin tiegħu donnhom għandhom l-influwenza ta' Stradella u ta' Legrenzi. Il-produzzjoni f'Ruma tal-opra tiegħu Gli equivoci nel sembiante (1679) wasslitlu l-appoġġ tar-Reġina Christina tal-Iżvezja (li dak iż-żmien kienet tgħix f'Ruma), u huwa sar il-maestro di cappella tagħha. Fi Frar 1684 huwa sar il-maestro di cappella tal-Viċirè ta' Napli, x'aktarx permezz tal-influwenza ta' oħtu, kantanta tal-opri, li jaf kienet il-maħbuba minn taħt ta' nobbli Naplitan influwenti. Hemmhekk huwa pproduċa sensiela twila ta' opri, li huma notevoli l-iktar għal kemm huma mexxejja u espressivi, kif ukoll mużika oħra għal okkażjonijiet statali.
Mużika ta' Scarlatti
Apparti l-opri, l-oratorji (Agar et Ismaele esiliati tal-1684; La Maddalena tal-1685; La Giuditta tal-1693; Oratorju tal-Milied għall-ħabta tal-1705; S. Filippo Neri tal-1714; u oħrajn) u s-serenati, li kollha għandhom stil simili, Scarlatti kkompona iktar minn 500 kantata għall-vuċi ta' solista. Dawn jirrappreżentaw l-iżjed tip intellettwali ta' mużika kantata ta' dak iż-żmien, u tassew ħasra li baqgħu kważi kollha fil-manuskritti, peress li l-istudju bir-reqqa tagħhom huwa indispensabbli għal kull min jixtieq ikollu idea adegwata tal-iżvilupp ta' Scarlatti.
Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca
Sit ta' Wirt Dinji
Is-Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000. Is-sit huwa protett ukoll fil-livell nazzjonali (bħala Żona Arkeoloġika jew Zona Arqueológica bl-Ispanjol u bħala Sit ta' Interess Kulturali jew Bien de Interés Cultural bl-Ispanjol fir-reġistru tal-wirt) u fil-livell reġjonali (Kastilja u León iddeżinjat is-Sierra de Atapuerca bħala Spazju Kulturali jew Espacio cultural bl-Ispanjol). nofs|daqsminuri|853x853px|Il-pożizzjoni tas-siti tal-iskavi fejn kien sar il-qtugħ fil-fond għal-linja ferrovjarja. Is-siti huma identifikabbli mis-soqfa protettivi tagħhom. Dawn huma: (1) Daħla ta' aċċess fil-qtugħ; (2) Sima del Elefante; (3) Galería; (4) Gran Dolina. Id-deżinjazzjoni reġjonali ta' Espacio cultural hija maħsuba biex twitti t-triq għat-turiżmu sostenibbli fil-villaġġi lokali. Hemm Ċentru ta' Aċċess għas-Sit (CAYAC) f'Ibeas de Juarros. Barra minn hekk, hemm ukoll Ċentru tal-Arkeoloġija Sperimentali (CAREX) fil-villaġġ ta' Atapuerca. Is-sejbiet jintwerew fil-Mużew tal-Evoluzzjoni Umana fil-belt ta' Burgos.
Alessandro Scarlatti
Mużika ta' Scarlatti
L-aħħar grupp ta' opri tiegħu, li kkompona għal Ruma, fihom sentiment poetiku iktar imqanqal, stil wiesa' u dinjituż tal-melodija, sens drammatiku qawwi, speċjalment fir-reċtar akkumpanjat; mezz li hu stess kien uża għall-ewwel darba saħansitra fl-1686 (Olimpia vendicata) u stil ferm iktar modern ta' orkestrazzjoni, bil-kurunetti jidhru għall-ewwel darba u ttrattati b'effett li jispikka.
Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca
Galería (mill-1978 sal-preżent)
Fost id-diversi fossili tal-flora u tal-fawna, instab framment ta' xedaq matul is-snin 70 tas-seklu 20 u framment ta' kranju fl-1995, u t-tnejn li huma kienu tal-Homo heidelbergensis. Imorru lura għal bejn 600,000 u 400,000 sena ilu.
Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon
daqsminuri|266x266px|Krakatoa f'Jannar 2016 Il-Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon jinsab fix-xifer l-iktar fil-Punent ta' Java, fil-provinċja ta' Banten, fl-Indoneżja. Jinkludi l-grupp ta' gżejjer vulkaniċi ta' Krakatoa fil-provinċja ta' Lampung, kif ukoll gżejjer oħra, fosthom Panaitan, u gżejriet oħra lil hinn mill-kosta bħal Handeuleum u Peucang fl-Istrett ta' Sunda.
Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca
Cueva del Mirador (mill-1999 sal-preżent)
Dan is-sit jipprovdi tagħrif dwar l-iżjed bdiewa u rgħajja lokali bikrin tal-aħħar tan-Neolitiku u ta' Żmien il-Bronż.
Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon
"Ujung Kulon" litteralment tfisser "ix-Xifer jew il-Ponta tal-Punent". Il-park tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1991.
Flora u fawna
daqsminuri|Banteng fil-park fl-1941 Il-Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon huwa l-aħħar refuġju magħruf għar-rinoċeront ta' Java li huwa speċi f'periklu kritiku wara li xi nassaba qatlu l-aħħar rinoċeront li kien għad fadal fil-Park Nazzjonali ta' Cát Tiên fil-Vjetnam, fejn kien għad hemm popolazzjoni żgħira ta' 10 individwi jew inqas fl-2010. Huwa stmat li l-popolazzjoni tar-rinoċeronti ta' Java fil-Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon kienet tlaħħaq l-40-60 rinoċeront fis-snin 80 tas-seklu 20. Bejn l-2001 u l-2010 ġew identifikati 14-il ferħ ta' rinoċeront permezz ta' nases bil-kameras u bil-filmati. Abbażi tar-reġistrazzjonijiet li saru bejn Frar u Ottubru 2011, ġew identifikati 35 rinoċeront, li minnhom 22 kienu maskili u 13 kienu femminili. Minnhom seba' kienu anzjani, 18 kienu adulti, ħamsa kienu frieħ, u ħamsa kienu għadhom kemm twieldu. B'żieda mis-snin preċedenti, fl-2013 kien hemm tmien frieħ, li minnhom tlieta kienu femminili, u 50 individwu adult, li minnhom 20 kienu femminili. Dawn ġew identifikati permezz ta' 120 kamera li ġibdu filmati billejl permezz ta' sensuri taċ-ċaqliq. Kienet data preċiża, għaliex kull rinoċeront għandu l-morfoloġija unika tiegħu bħala impronti, l-iktar it-tikmix tal-ġilda madwar l-għajnejn.
Storja
Xi partijiet mill-park nazzjonali u s-Sit ta' Wirt Dinji attwali ilhom protetti mill-bidu tas-seklu 20. Krakatoa (jew pjuttost it-tliet gżejriet li fadal) ġiet iddikjarata bħala Riżerva Naturali fl-1921, segwita mir-Riżervi Naturali ta' Pulau Panaitan u ta' Pulau Peucang fl-1937, ir-Riżerva Naturali ta' Ujung Kulon fl-1958, ir-Riżerva Naturali ta' Gunung Honje fl-1967, u l-iżjed reċenti l-Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon fl-1992. Fl-2005 il-park ġie ddeżinjat bħala Park ta' Wirt Naturali tal-ASEAN.
Flora u fawna
Sal-2013, iż-żoni tal-ikel tar-rinoċeronti bil-veġetazzjoni tat-tip Eupatorium odoratum naqsu minn 10 b'158 ettaru għal ħamsa b'20 ettaru. B'hekk żdiedet ukoll il-kompetizzjoni għall-postijiet tal-ikel bejn ir-rinoċeronti solitarji u l-banteng.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1991.
Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca
Sima de los Huesos (mill-1983 sal-preżent)
Is-Sima de los Huesos (Foss tal-Għadam) fih l-ikbar għadd ta' skoperti u għarfien xjentifiċi ta' valur b'implikazzjonijiet importanti. Dan is-sit jinsab fil-qiegħ ta' xaft fond 13-il metru (43 pied), li xi kultant jissejjaħ "ċumnija", li huwa aċċessibbli permezz ta' kurituri dojoq tal-Cueva Mayor.
Alessandro Scarlatti
Pietro Alessandro Gaspare Scarlatti (twieled fit-2 ta' Mejju 1660 – miet fit-22 ta' Ottubru 1725) kien kompożitur Barokk Taljan, magħruf speċjalment għall-opri tiegħu u għall-kantati tiegħu. Huwa meqjus bħala l-iżjed rappreżentant importanti tal-iskola Naplitana tal-opri. Huwa kien il-missier ta' żewġ kompożituri oħra, Domenico Scarlatti u Pietro Filippo Scarlatti.
Mużika ta' Scarlatti
L-opri bikrin tiegħu — Gli equivoci nel sembiante tal-1679; L'honestà negli amori tal-1680, bl-arja famuża "Già il sole dal Gange"; Il Pompeo tal-1683, bl-arji magħrufa sew "O cessate di piagarmi" u "Toglietemi la vita ancor," u oħrajn sa madwar l-1685 — fihom il-kadenzi iktar antiki fir-reċtar, u varjetà konsiderevoli ta' forom mibnija bir-reqqa fl-arji qosra tagħhom, xi kultant akkumpanjati mill-kwartett tal-korda, b'elaborazzjoni dettaljata, xi drabi bil-continuo biss. Sal-1686, huwa kien stabbilixxa b'mod definittiv l-forma tal-"overture Taljana" (it-tieni edizzjoni ta' Dal male il bene), u kien abbanduna l-kuntrabaxx u l-arja b'forma binarja f'żewġ stanzi favur arja b'forma ternarja jew tat-tip da capo. L-aqwa opri tiegħu ta' dan il-perjodu huma La Rosaura (1690, stampata mill-Gesellschaft für Musikforschung), u Pirro e Demetrio (1694), bl-arji "Le Violette" u "Ben ti sta, traditor".
Il-mużika ta' Scarlatti tifforma rabta importanti bejn l-istili vokaliċi tal-Barokk Taljan bikri tas-seklu 17, biċ-ċentri tagħhom f'Firenze, f'Venezja u f'Ruma, u l-iskola klassika tas-seklu 18. Madankollu, l-istil ta' Scarlatti huwa iktar minn element tranżizzjonali fil-mużika tal-Punent; bħall-biċċa l-kbira tal-kollegi tiegħu f'Napli, huwa juri fehim kważi modern tal-psikoloġija tal-modulazzjoni u spiss ukoll juża bdil kostanti fit-tul tal-frażijiet, tant tipiku tal-iskola ta' Napli.
Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca
Wied tal-Orkidej (mis-sena 2000 sal-2001) u Hundidero (mill-2004 sal-2005)
Xi għodod tal-ġebel tal-Paleolitiku Superjuri ġew estratti minn din il-lokalità.
Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon
Flora u fawna
Il-park jipproteġi wkoll 57 speċi rari ta' pjanti. Il-35 speċi ta' mammiferi jinkludu l-banteng, il-gibbun fiddien, il-lutung ta' Java, il-makakk wikkiel il-granċijiet, il-leopard ta' Java, id-dhole ta' Sumatra, il-ġurdien-ċerva ta' Java, ir-rusa ta' Java, u l-lontra tal-pil lixx. Barra minn hekk hemm ukoll 72 speċi ta' rettili u ta' anfibji, u 240 speċi ta' għasafar. daqsminuri|250x250px|Tigra ta' Java fil-park, ritratt ta' Andries Hoogerwerf meħud fl-1938 L-istatus tal-kukkudrilli fi ħdan il-park ma tantx huwa magħruf; qajla jiġi osservat xi wieħed. Hemm rapporti li jgħix il-gharial falz fi ħdan il-park, iżda dawn mhumiex ikkonfermati. Barra minn hekk, il-kukkudrill tal-ilma baħar storikament kien preżenti fis-sistemi tax-xmajjar kostali kollha ta' Java iżda attwalment ġie sterminat f'dawn ir-reġjuni. Popolazzjonijiet iżolati żgħar tal-kukkudrill tal-ilma baħar ġew irrapportati li jeżistu fi ħdan il-Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon, iżda dawn mhumiex ikkonfermati.
Google Doodle
Il-kumpanija tas-sit tat-tiftix Google, għenet biex jiżdied il-profil tal-park u ċċelebrat il-25 anniversarju tiegħu billi bidlet il-logo tal-Google għal "doodle" ta' żewġ rinoċeronti ta' Java. Id-doodle ntuża fl-Indoneżja fis-26 ta' Frar 2017.
Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca
Siti tal-iskavi
daqsminuri|Mappa tal-qtugħ tal-linja ferrovjarja bis-siti tal-iskoperti
Sima de los Huesos (mill-1983 sal-preżent)
Mill-1997, l-iskavaturi sabu iżjed minn 5,500 fdal ta' għadam tal-bnedmin depożitati matul il-perjodu tal-Plejstoċen Medju, mill-inqas ta' 350,000 sena ilu, li jirrappreżentaw 28 individwu tal-Homo heidelbergensis. Sejbiet assoċjati jinkludu l-fossili tal-Ursus deningeri u mannara tal-idejn imsejħa Excalibur. Din attirat livell għoli ta' attenzjoni, u għadd ta' esperti jappoġġaw l-ipoteżi li din l-għodda partikolari magħmula mill-kwarzit aħmar milli jidher kienet tintuża għal xi offerta ritwali, x'aktarx għal xi funeral. L-idea qanqlet tiġdid tal-progress evoluzzjonarju u tal-istadji tal-iżvilupp konjittiv, intellettwali u kunċettwali tal-bniedem. Disgħin fil-mija tal-fossili magħrufa tal-Homo heidelbergensis inkisbu minn dan is-sit. Il-foss tal-fossili tal-għadam jinkludi:
Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (vii) "Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta' ġmiel naturali u ta' importanza estetika eċċezzjonali"; u l-kriterju (x) "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".
Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca
Sima de los Huesos (mill-1983 sal-preżent)
Xi skavaturi ddikjaraw li l-konċentrazzjoni ta' għadam fil-foss tippermetti li wieħed iqisu bħala ħjiel ta' kultura funebri tradizzjonali fost l-abitanti tal-għar. Teorija kompetitriċi tikkwota n-nuqqas ta' għadam żgħir u tissuġġerixxi li l-fossili spiċċaw fil-foss b'mod naturali u mhux għaliex tqiegħdu hemmhekk mill-bniedem. daqsminuri|Il-Kranju Nru 5 tal-Homo heidelbergensis, waħda mill-iżjed skoperti importanti; il-mandibola kważi intatta nstabet xi ftit snin wara.
Galería de la Eduarda y el Kolora (1972)
Il-Galería de la Eduarda y el Kolora hija għar lokali li fih xi pitturi mal-ħitan tal-blat tiegħu, u li ġie skopert fl-1972 minn grupp ta' speleologi lokali.
Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon
Storja
daqsminuri|252x252px|Makakk (Macaca fascicularis) fil-Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon Il-Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon huwa l-ewwel park nazzjonali propost fl-Indoneżja u tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1991 peress li fih l-ikbar foresta tropikali fuq art baxxa li għad fadal f'Java. L-iżbroffar ta' Krakatoa fl-1883 u t-tsunami sussegwenti qerdu bosta insedjamenti umani li qabel kienu fiż-żona tal-park u li mbagħad qatt ma reġgħu ġew popolati mill-ġdid.
Alessandro Scarlatti
Ħajja
Wara li żar Venezja u Urbino fl-1707, Scarlatti reġa' lura Napli mill-ġdid fl-1708, u baqa' hemm sal-1717. Sa dak iż-żmien milli jidher Napli kienet pjuttost xebgħet mill-mużika tiegħu; madankollu, iċ-ċittadini ta' Ruma apprezzaw xogħlu iktar, u fit-Teatro Capranica f'Ruma pproduċa wħud mill-ifjen opri tiegħu (Telemaco, 1718; Marco Attilio Regolò, 1719; La Griselda, 1721), kif ukoll xi eżemplari nobbli ta' mużika tal-knisja, inkluż Quddiesa ta' Santa Cecilia għall-kor u għall-orkestra, li kkomponiha f'ġieħ Santa Cecilia għall-Kardinal Francesco Acquaviva fl-1721. L-aħħar xogħol tiegħu fuq skala kbira jidher li kienet is-serenata mhux kompluta Erminia għat-tieġ tal-prinċep ta' Stigliano fl-1723. Huwa miet f'Napli fl-1725 u ndifen hemmhekk fil-Knisja ta' Santa Marija ta' Montesanto.
Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstair
daqsminuri|288x288px|Il-Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstair Il-Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstair (bil-Ġermaniż: Benediktinerinnenkloster St. Johann; bid-djalett Romansh: Claustra benedictina da Son Jon) huwa monasteru Benedittin Medjevali bikri fil-muniċipalità Żvizzera ta' Val Müstair, fil-Kanton ta' Graubünden. Il-kunvent tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1983.
Storja
Ir-Rinaxximent Karolinġjan kif nafuh illum twettaq bis-saħħa tas-suċċess ta' Karlu Manju bħala re u patrun, kif ukoll bħala xprun għal dak li wieħed jara fil-Kunvent Benedittin ta' San Ġwann. Fl-istorja, l-arti, l-edukazzjoni u r-rikreazzjoni tkattru tassew biss fi żminijiet ta' paċi, għalkemm il-gwerra spiss kienet l-iżjed fattur importanti għal bidla teknoloġika. Fil-Medju Evu bikri, il-kunflitti kostanti bejn ir-Renji tal-Franki xekklu l-progress artistiku li qabel kien miexi ġmielu taħt ir-Rumani meta l-imperu tagħhom kien fil-eqqel tiegħu. Taħt ir-renju prosperuż ta' Karlu Manju, bdiet l-introduzzjoni ta' ordni monastika ġdida fi żmien ta' paċi, u din wittiet it-triq għall-affreski u l-arkitettura li wieħed jara fil-Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstair.
Bħala Kristjan devot, Karlu Manju xtaq li l-poplu tiegħu jkollu l-possibbiltà li jiġi mgħallem skont it-tagħlim tal-knisja, u li r-renju tiegħu jkun stabbli. Wieħed mill-ħafna modi li kiseb dan kien permezz tal-patroċinju tiegħu ta' bosta monasteri fir-Renju tal-Franki. Il-monasteri servew bħala post għat-taħriġ tal-missjunarji, li kienu jintbagħtu lejn iż-żoni ġodda li kienu jinħakmu tal-imperu tiegħu u jwasslu biex il-popli tagħhom jikkonvertu għall-Kristjaneżmu. L-għanijiet tiegħu kienu ffukati l-iktar fuq l-edukazzjoni, u l-missjoni tiegħu bħala re kienet li jipprovdi l-bażi għall-edukazzjoni tal-kleru sabiex b'hekk ikun jista' jeduka lill-membri tal-parroċċa. Dawn il-monasteri servew bħala tila għal ħafna mill-arti u mill-arkitettura tar-Rinaxximent Karolinġjan. xellug|daqsminuri|[[Skultura ta' San Ġwann u wħud mill-affreski fl-isfond]] L-artiġjani Karolinġjani kienu magħrufa bħala pitturi, ġojjelliera u arġentiera tad-deheb ta' sengħa kbira. Kellhom għal qalbhom it-tiżjin estensiv u grandjuż u dan kienu jwettquh għat-tiżjin tal-manuskritti li kienu jinkitbu mill-patrijiet fl-abbaziji u fil-kunventi bħal dak ta' San Ġwann f'Müstair. Din is-sengħa daqstant avvanzata tkompli tisħaq l-importanza tal-paċi bħala tila għal titjib fl-arti u fl-arkitettura f'ċivilizzazzjoni. Bħalma wieħed jista' jara mix-xbihat tal-affreski ta' San Ġwann, il-pittura kienet tifforma parti kbira mir-Rinaxximent Karolinġjan. L-istil Karolinġjan tal-pittura ġie stabbilit fl-istili Rumani, Kristjani u Ġermaniċi. Il-mod kif kienu jitpittru l-figuri kien ċar li kien stil Ruman, is-suġġett spiss kien ikun Kristjan, u d-disinni ġeometriċi u l-figuri tal-annimali kienu Ġermaniċi. Xbihat Bibbliċi mill-Vanġeli, kif ukoll dawk tar-Re David kienu partikolarment popolari, kif ukoll xi rejiet Karolinġjani, u ovvjament l-immaġni ta' Kristu maestuż.
Jingħad li x'aktarx il-kunvent ġie stabbilit għall-ħabta tas-780 minn isqof ta' Chur, probabbilment skont l-ordnijiet ta' Karlu Manju. Inbena matul mewġa ta' kostruzzjoni ta' monasteri li kienet tinkludi l-monasteri fil-qrib ta' Cazis, Mistail, Pfäfers, u Disentis. Il-kunvent inbena tul il-mogħdija muntanjuża ta' Val Müstair mill-Alpi tal-Italja u ġie ffortifikat sabiex il-mogħdija muntanjuża setgħet tiġi kkontrollata. Fit-881, il-kunvent għadda għalkollox f'idejn il-kontroll tal-Isqof ta' Chur. Matul is-snin bikrin tal-kunvent, fil-bidu tas-seklu 9, fil-knisja ġew impittra sensiela ta' affreski. Iktar 'il quddiem, fis-sekli 11 u 12, il-kunvent esperjenza t-tieni mewġa ta' tkabbir u żdiedu pitturi ġodda jew ġew impittra fuq l-affreski l-antiki. Dawn il-pitturi ġew skoperti mill-ġdid biss fis-seklu 20.