cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jongmyo
Storja
xellug|daqsminuri|328x328px|Is-Sala tal-Kumdità Eterna Meta nbena fl-1394 fir-renju tar-re Taejo, Jongmyo x’aktarx li kien wieħed mill-itwal binjiet fl-Asja jekk mhux fid-dinja. Is-sala ewlenija, magħrufa bħala Jeongjeon (bil-Hangul: 정전; bil-Hanja: 正殿), kellha seba’ kmamar. Kull kamra, magħrufa bħala "myo-shil" (bil-Hangul: 묘실; bil-Hanja: 廟室), litteralment “Kamra tat-Tempju”, jiġifieri Santwarju Rjali) kienet tkun irriżervata għar-re u għar-reġina.
Madankollu, matul il-Gwerra ta’ Seba’ Snin (1592-1598), l-invażuri Ġappuniżi ħarqu s-santwarju oriġinali u fl-1601 inbena kumpless ġdid li wasal fi stat tajjeb sa żminijietna. It-tavli oriġinali ġew salvati mill-invażjoni billi ġew moħbija f’dar kwalunkwe u baqgħu ppreservati. Hemm 19-il tavla ta’ rejiet u 30 tavla ta’ rġejjen fi 19-il kamra. Kull kamra għandha disinn pjuttost sempliċi. Flimkien mat-tavli, hemm panew li jelenka l-kisbiet ta’ kull monarka.
Il-Jeongjeon hija meqjusa bħala teżor nazzjonali (Nru 227) u hija l-itwal binja b’disinn tradizzjonali fil-Korea t’Isfel.
Konfuċjaniżmu
daqsminuri|351x351px|Uħud mit-tavli rjali Skont il-filosofija ta’ Konfuċju u l-kunċetti tal-ġeomanzija (jiġifieri li wieħed jilħaq id-divinità skont għemilu fid-Dinja), Jongmyo nbena fuq in-naħa tal-Lvant tal-Palazz Irjali, filwaqt li l-binja tas-santwarju Sajik, fejn kienu jsiru r-ritwali għall-allat tar-raba’ u tal-għelejjel, kienet mibnija fuq in-naħa tal-Punent. B’hekk meta r-re kien iħares lejn Jongmyo mill-Palazz ta’ Gyeongbokgung, is-santwarju ta’ Jongmyo Shrine kien ikun fuq ix-xellug tiegħu.
L-ebda waħda mill-faċilitajiet tas-santwarju ma għandha dekorazzjonijiet sofistikati. Dan sar apposta sabiex issir enfasi fuq is-solennità, il-qima u s-sublimità. Permezz ta’ din is-sempliċità estrema fid-disinn flimkien mal-ġabra u t-trankwillità tal-post, min iżur is-santwarju suppost li jkun jista’ jikkontempla fuq it-tifsira profonda tal-ħajja u tal-mewt, kif ukoll il-legat sagru tad-dinastija Joseon. Għalhekk, il-funzjoni ewlenija ta’ Jongmyo hija waħda spiritwali.
Xi ħaġa partikolari ħafna f’dan is-santwarju (bħalma hemm ukoll fl-Oqbra Rjali tad-dinastija Joseon) hija s-sistema ta’ tliet mogħdijiet differenti li huma pavimentati bil-ġebel. Il-mogħdija tan-nofs hija ħarira iktar olzata mit-tnejn l-oħra u kienet tintuża minn dawk li kienu jġorru t-tavli spiritwali, il-frankinċens, u t-talb bil-miktub. Il-mogħdija tal-lemin kienet tintuża mir-re u l-oħra tax-xellug kienet tintuża mill-prinċep li kien ikun il-werriet tat-tron.
Id-daħla fin-Nofsinhar ta’ Jongmyo kienet u għadha rriżervata għall-ispirti biex jidħlu u joħorġu mingħajr ma jiġu disturbati, id-daħla tal-Lvant kienet għar-re biss, u d-daħla tal-Punent kienet tintuża minn dawk li kienu jwettqu r-ritwali rjali.
Ritwali u spettaklu
daqsminuri|397x397px|Iż-żeffiena fir-ritwal irjali annwali li jsir f’Mejju L-iktar ritwal u spettaklu statali importanti tal-Korea t’Isfel, imsejjaħ Jongmyo Jeryeak (bil-Hangul: 종묘제례악; bil-Hanja: 宗廟祭禮樂), isir fis-santwarju kull sena fl-ewwel Ħadd ta’ Mejju, b’ritwali li jikkombinaw flimkien il-mużika bl-istrumenti, il-kant u ż-żfin. Dan ir-ritwal huwa mniżżel bħala wieħed mill-Kapulavuri tal-Wirt Orali u Intanġibbli tal-Umanità. Il-mużika f’dan ir-ritwal tindaqq mill-Orkestra Rjali.
Il-mużika rjali li tindaqq f’din l-okkażjoni x’aktarx li toriġina mill-mużika rjali Ċiniża li twasslet fil-Korea matul il-perjodu magħruf bħala Goryeo (918-1392). Bejn l-1447 u l-1462, ir-Re Sejong ikkompona mużika ġdida apposta għar-ritwal irjali abbażi tal-hyangak (mużika rjali tradizzjonali ta’ żmien it-Tliet Renji tal-Korea) bi ftit influwenzi tad-dangak (mużika rjali tradizzjonali Koreana b’influwenzi tad-dinastija Tang Ċiniża).
Barra minn hekk, ħames darbiet fis-sena, mużiċisti, żeffiena u studjużi jwettqu ritwali tal-Konfuċjaniżmu, bħall-Jongmyo Daeje (jiġifieri r-Ritwal tas-Santwarju Rjali), skont it-tradizzjoni li ilha għaddejja mis-seklu 14. Il-kanzunetti li jiġu kantati fis-santwarju ta’ Jongmyo jistiednu lill-ispirti tal-antenati rjali Koreani jinżlu mis-smewwiet biex igawdu l-kisbiet tar-rejiet tul id-dinastija u l-mod kif iddefendu l-pajjiż sabiex iħeġġu lid-dixxendenti tagħhom jagħmlu bħalhom. Diversi ritwali li jsiru f’Jongmyo, illum il-ġurnata jitħejjew mill-Assoċjazzjoni tal-Familja Rjali Jeonju Yi, filwaqt li l-mużika u ż-żfin ta’ akkumpanjament jiġu pprovduti minn mużiċisti miċ-Ċentru Nazzjonali għall-Arti Tradizzjonali Koreana tal-Ispettaklu u minn żeffiena mill-Iskola Superjuri Nazzjonali ta’ Gukak.
Matul is-sena, f’Jongmyo jsiri ċerimonji oħra biex jiġu rrapportati affarijiet statali importanti jew ċerimonji ta’ talb għall-istat.
Sit ta’ Wirt Dinji
Jongmyo ġie ddeżinjat bħala Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1995. Il-valur universali straordinarju tiegħu ġie rikonoxxut abbażi ta’ kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”, ladarba Jongmyo huwa eżempju straordinarju ta’ santwarju rjali Korean awtentiku tal-Konfuċjaniżmu tas-seklu 16 li huwa msaħħaħ ukoll minn element importanti ta’ wirt kulturali intanġibbli f’forma ta’ prattiki ritwali tradizzjonali li għadhom isiru sa llum.
Ben Foster
Ben Anthony Foster (twieled fit-3 ta' April 1983) huwa eks-plejer tal-futbol Ingliż li kien jilgħab bħala gowler, l-iktar riċentament ma' Watford.
Racing Club Warwick
Ben Foster beda l-karriera fil-futbol ma' Racing Club Warwick fis-sena 2000. Hu dam staġun mal-klabb sakemm wara ngħaqad ma' Stoke City.
Stoke City
Matul iż-żmien ma' Stoke, Foster kellu żmien ta' self ma' Tiverton Town, Bristol City, Stafford Rangers, Kidderminster Harriers u Wrexham. Foster kellu jkun barra mill-azzjoni għal sitt xhur wara li bata minn uġigħ fil-ligament tal-irkoppa.
Manchester United
Alex Ferguson kien ntebaħ bit-talent ta' Ben Foster meta kien qed jilgħab ma' Wrexham, taħt self minn Stoke, meta l-kowċ ta' United kien qed jara lit-tifel tiegħu, Darren, fil-finali tal-LDV Vans Trophy, li Wrexham rebħu. Manchester United kienu qed ibatu għal xi snin biex jissostitwixxu lil-leġġenda Peter Schmeichel, fil-pożizzjoni ta' gowlkiper, u Ferguson iddeċieda li jikseb il-żagħżugħ Foster b'somma ta' £1 miljun.
Foster kellu staġun tajjeb ma' Watford, fejn irċieva tifħir kbir mill-opinjonisti tat-timijiet opposti u kummentaturi. L-istatura u l-kunfidenza tiegħu, kif ukoll l-interventi li għamel fuq ix-xuttijiet kienu mpressjonanti fl-ewwel staġun sħiħ professjonali. Foster għen lil Watford biex jilħqu l-Premier League billi rebħu lil Leeds United fil-finali tal-play-off.
Fl-10 ta' Awissu 2006, Foster reġa' ffirma staġun ieħor ta' self ma' Watford wara li Manchester United assiguraw is-servizzi tal-Pollakk Tomasz Kuszczak taħt self. Foster baqa' f'Vicarage Road għall-istaġun sħiħ 2006-07 hekk kif United ma kellhomx bżonn isejħulu lura.
F'Ġunju 2007, kien imħabbar li Foster kien se jiġi operat minħabba li kien weġġa' fil-ligament tal-irkoppa l-leminija. Ir-ritorn tiegħu wasal f'logħba tar-riservi kontra Middlesbrough fis-6 ta' Marzu 2008. Foster iddebutta ma' Manchester United fil-15 ta' Marzu 2008 kontra Derby County, hekk kif Van der Sar kien imweġġa waqt li Kuszczak kien sospiż. United rebħu 1–0, b'Foster jagħmel żewġ interventi importanti biex żamm l-iskor favur United.
Però, minkejja din il-prestazzjoni, Ferugson ma bediex lil Foster għall-partita kontra Bolton Wanderers, u għażel lil Kuszczak li kien għadu kif serva s-sospensjoni. Ir-raġuni kienet li Foster ma kienx reġistrat, u b'hekk kien ineliġibbli biex jilgħab fil-kompetizzjoni Ewropea, b'hekk Kuszczak kien ikun l-uniku gowlkiper eleġibbli u disponibbli jekk Van der Sar ma jkunx irkupra mill-uġigħ.
Wara li sofra minn waqfa ta' tmien ġimgħat f'Settembru tal-2008 wara li kien għamel waqgħa ħażina fuq l-irkoppa f'logħba mat-tim tar-riservi ta' Manchester United, Foster għamel ir-ritorn tiegħu f'logħba miċ-Champions League kontra Celtic nhar il-5 ta' Novembru 2008. Nhar l-1 ta' Marzu 2009, Alex Ferguson għażel lil Foster bejn il-lasti għall-finali tal-League Cup 2009 ġewwa Wembley Stadium. Wara li l-partita spiċċat mingħajr gowls anke wara l-ħin barrani, waqt l-għoti tal-penalties Foster salva l-penalty mogħti mill-plejer ta' Tottenham Jamie O'Hara. Din, flimkien mal-iżball ta' David Bentley, taw lil United rebħa ta' 4–1 bil-penalties u t-titlu tal-League Cup. Għall-prestazzjoni tiegħu, hu ġie mogħti l-unur tal-plejer tal-partita.
B'Van der Sar imweġġa' għall-ewwel xahrejn tal-istaġun 2009–10, Foster ingħata l-opportunità li jkun in-numru wieħed. Bi prestazzjonijiet li xejn ma impressjonaw, fl-assenza għal darb'oħra ta' Van der Sar, postu ħadu Tomasz Kuszczak.
Birmingham City
Minħabba li ma kienx garantit logħob regulari mal-United, Foster iffirma kuntratt għal tliet snin ma' Birmingham City nhar id-19 ta' Mejju 2010, bis-somma tilħaq madwar is-6 miljun sterlina. Id-debutt tiegħu wasal fl-ewwel ġurnata tal-istaġun 2010–11 fil-pari ta' 2–2 kontra Sunderland. Mat-tim tal-Birmingham, Foster lagħab fil-finali tal-Carling Cup kontra Arsenal, mirbuħa bl-iskor ta' 2–1, b'dan l-unur ikun l-ewwel trofew maġġuri fi 48 sena. .
Internazzjonali
Fis-26 ta' Mejju 2006, Foster kien imsejjaħ fil-lista temporanja tal-Ingilterra għat-Tazza tad-Dinja 2006, minħabba li Robert Green kien weġġa' f'partita internazzjonali "B" kontra l-Belarus.
Wara li Foster reġa' ffirma self ieħor ma' Watford, hu kien imsejjaħ fl-ewwel tim ta' Steve McClaren bħala wieħed mit-tliet gowlkipers tal-partita ta' ħbiberija kontra l-Greċja. Hu ddebutta mal-Ingilterra fit-telfa tal-Ingilterra 1–0 kontra Spanja fis-7 ta' Frar 2007. Wara li kien ilu madwar sentejn nieqes mill-kamp internazzjonali, il-prestazzjoni tajba li wettaq fil-finali tal-Carling Cup wasslet lil Fabio Capello biex jagħżlu fost l-iskwadra Ingliża u deher bħala sostitut fit-tieni taqsima fir-rebħa ta' 4–0 fuq is-Slovakkja.
Il-prestazzjonijiet inkosistenti mal-United fl-ewwel partiti tal-istaġun 2009–10 wassluh biex ma jiġix mgħajjat fl-iskwadra mmexxiha minn Capello għall-aħħar żewġ konfronti validi għall-kwalifikazzjoni tat-Tazza tad-Dinja. Madanakollu minħabba li Robert Green ġie mkeċċi kontra l-Ukrajna u David James weġġa' fit-taħriġ, Foster sab ruħu bejn il-lasti kontra l-Belarus. Il-konfront intemm 3–0 favur l-Ingliżi. Ir-raba' partita tiegħu bil-flokk tal-Ingilterra wasal fl-14 ta' Novembru 2009 fil-logħba ta' ħbiberija kontra l-Brażil fil-Qatar, bil-partita tispiċċa f'telfa ta' 1–0.
Sant'Antnin ta' Padova
Tfulija u Żgħożija
Twieled Liżbona, il-Portugall, fl-1191, minn familja nobbli, u fil-magħmudija semmewh Ferdinandu. Beda l-iskola fil-Katidral ta’ Liżbona. Ta’ ħmistax-il sena daħal mal-Kanoniċi Regolari ta’ Santu Wistin, iżda billi kien qed ikollu ħafna żjajjar minn qrabatu u ħbiebu talab biex ibiddel il-monasteru, u ġie mibgħut f’Koimbra. Hawnhekk studja sew l-Iskrittura u s-Santi Padri, u ħa wkoll il-Quddiesa. Fis-16 ta’ Jannar 1220 ġew maqtula fil-Marokk l-ewwel ħames martri Franġiskani, u f’dik is-sena stess ġabu l-iġsma tagħhom f’Koimbra. Meta Ferdinandu ra l-proċessjoni għaddejja tqanqal ħafna biex jidħol mal-Franġiskani ħalli jkun jista’ jmur il-Missjoni u jmut martri. Patri Franġiskan
Fl-1221, daħal mal-Franġiskani Minuri u ħa l-isem ta’ Anton. Fil-ħarifa ta’ l-istess sena telaq lejn il-Marokk. Hemmhekk marad, u wara ftit xhur kellu jirritorna lejn pajjiżu, iżda billi l-vapur li kien fuqu ltaqa’ ma’ tempesta, flok il-Portugall sab ruħu Sqallija ġo Messina. Minn Messina mar Assisi fejn kellu jiltaqa’ l-Kapitlu Ġenerali, hawn ra u sama’ lil San Franġisk. Minn hemm mar Montepaulo mal-Provinċjal fejn għex ħajja ta’ ġabra. Darba minnhom ġie mitlub biex jagħmel kelmtejn fil-Katidral ta’ Forli, u tant ipprietka tajjeb li wara, il-Provinċjal talbu biex jagħti ruħu għall-prietki. Hekk għamel, filwaqt li baqa’ jistudja u ħa d-Dottorat fit-Teoloġija. San Franġisk sama’ b’għerfu u ħatru biex jgħallem it-teoloġija lill-Patrijiet sħabu.
Predikatur
Għamel ħafna ġiri jipprietka fl-Italja, fi Spanja, u fi Franza. Fl-1224 kien Gwardjan, u fl-1226 ġie maħtur Ministru Provinċjal. Fl-1228 mar ruma fuq xogħol ta’ l-Ordni. Hemm ipprietka quddiem il-Papa Girgor IX, li sejjaħlu ”Arka tat-testment u moħba ta’ l-Iskrittura”. Fl-1230, fuq talba tiegħu biex ikompli jipprietka, ġie meħlus mill-uffiċċju ta’ Ministru, u mar fil-Kunvent ta’ Padova li kien bena hu nnifsu. Hawn ħadem bla heda speċjalment għall-fqar, li sal-lum għadna nisimgħu bil-”ħobż ta’ San Antnin”.Fil-prietki tar-Randan ta’ dik is-sena l-folla ta’ nies li marret tisimgħu laħqet it-30,000.
Mewt, Qaddis u Duttur tal-Knisja
Miet meta kellu 35 sena, fit-13 ta’ Ġunju 1231. Ħdax-il xahar wara, il-Papa Girgor IX iddikjarah Qaddis. Fl-1946 il-Papa Piju XII ipproklamah Duttur tal-Knisja. San Antnin hu meqjum ħafna fil-Bażilika li bnewlu l-Franġiskani Konventwali f’Padova, fejn hemm il-fdal tiegħu.
Giacomo Barozzi da Vignola
Giacomo Barozzi da Vignola (pronunzja: [ˈdʒaːkomo baˈrɔttsi da (v)viɲˈɲɔːla]; twieled fl-1 ta' Ottubru 1507 – miet fis-7 ta' Lulju 1573), spiss imsejjaħ sempliċement Vignola, kien wieħed mill-arkitetti Taljani l-kbar tal-Manjeriżmu tas-seklu 16. Iż-żewġ kapulavuri l-kbar tiegħu huma Villa Farnese f'Caprarola u l-Knisja ta' Ġesù tal-Giżwiti f'Ruma. It-tliet arkitetti li firxu l-istil Rinaxximentali Taljan fil-Punent tal-Ewropa huma Vignola, Serlio u Palladio. Vignola spiss jitqies bħala l-iżjed arkitett importanti f'Ruma fi żmien il-Manjeriżmu.
Bijografija
Giacomo Barozzi twieled f'Vignola, ħdejn Modena, Emilia-Romagna, l-Italja.
Huwa beda l-karriera tiegħu bħala arkitett f'Bologna u sostna lilu nnifsu permezz tal-pittura u billi ħejja mudelli ta' perspettiva għall-artiġjani tal-intarsjar. Huwa għamel l-ewwel vjaġġ tiegħu lejn Ruma fl-1536 sabiex jagħmel tpinġijiet fuq skala ta' tempji Rumani, bil-ħsieb li jippubblika Vitruvius bl-illustrazzjonijiet. Imbagħad François I sejjaħlu lejn Fontainebleau, fejn qatta' l-perjodu bejn l-1541 u l-1543. X'aktarx li hemmhekk iltaqa' ma' sieħbu Bolognese, mal-arkitett Sebastiano Serlio u mal-pittur Primaticcio.
Wara r-ritorn tiegħu fl-Italja, huwa ddisinja l-Palazzo Bocchi f'Bologna. Iktar 'il quddiem ittrasferixxa ruħu f'Ruma. Hemmhekk huwa ħadem għall-Papa Ġulju III u, wara l-mewt tal-Papa, huwa ġie mqabbad mill-familja Papali tal-Farnese u ħadem flimkien ma' Michelangelo, li influwenza ferm l-istil tiegħu (ara t-taqsima "Xogħlijiet" għal dettalji dwar ix-xogħlijiet tiegħu f'dan il-perjodu).
Fl-1558, huwa kien fi Piacenza biex jirrevedi d-disinni tal-Palazzo Farnese, ikkummissjonat minn Margaret tal-Awstrija, il-mara tad-Duka Ottavio Farnese u bint l-Imperatur Karlu V.
Mill-1564 Vignola kompla x-xogħol ta' Michelangelo fil-Bażilika ta' San Pietru fil-Vatikan u bena ż-żewġ koppli subordinati skont il-pjanti ta' Michelangelo.
Giacomo Barozzi miet f'Ruma fl-1573. Fl-1973 il-fdalijiet tiegħu ndifnu mill-ġdid fil-Panteon, Ruma.
Xogħlijiet arkitettoniċi ewlenin
daqsminuri|Il-ħames ordnijiet minn Regola delli cinque ordini d'architettura ta' Vignola. Ix-xogħlijiet prinċipali ta' Vignola jinkludu:
daqsminuri|Il-kjostru tal-Università Papali ta' San Tumas ta' Aquino.
Xogħlijiet mhux mibnija
Bħal bosta arkitetti oħra, Vignola ressaq il-pjanti tiegħu għat-tlestija tal-faċċata tal-Bażilika ta' San Petronju, Bologna. Id-disinni ta' Vignola, flimkien ma' Baldassare Peruzzi, Giulio Romano, Andrea Palladio u oħrajn intwerew f'wirja fl-2001.
Xogħlijiet bil-miktub
daqsminuri|Le due regole della prospettiva prattica, 1682. Iż-żewġ kotba ppubblikati tiegħu jifformulaw il-kanoni tal-istil arkitettoniku klassiku. L-iżjed wieħed bikri, Regola delli cinque ordini d'architettura ["Kanonu tal-ħames ordnijiet tal-arkitettura"] (ippubblikat għall-ewwel darba fl-1562, x'aktarx f'Ruma), ippreżenta s-sistema prattika ta' Vignola għall-kostruzzjoni tal-kolonni bil-ħames ordnijiet klassiċi (Toskana, Doriku, Joniku, Korinzju u Kompożitu) bl-użu tal-proporzjonijiet li Vignola silet mill-kejliet tiegħu stess ta' monumenti Rumani. Iċ-ċarezza u l-faċilità tal-użu tal-kanoni ta' Vignola wasslu biex fis-sekli ta' wara jsir l-iżjed ktieb ippubblikat fl-istorja tal-arkitettura. It-tieni ktieb ta' Vignola, Due regole della prospettiva pratica ["Żewġ kanoni tal-perspettiva prattika"], ippubblikat wara mewtu b'kummentarju estensiv tal-matematiku Ignazio Danti (Bologna 1583), jiffavurixxi l-perspettiva b'punt wieħed minflok il-metodi b'żewġ punti bħall-kostruzzjoni bifokali. Vignola ppreżenta — mingħajr teoriji mtappna — applikazzjonijiet prattiċi li setgħu jinftehmu minn patrun prospettiv.
Donato Bramante
Donato Bramante (UK: / bræ'mænteɪ / bram-AN-tay, US: / brəmɑːnteɪ, -ti / brə-MAHN-tay, -tee, Taljan: [doˈnaːto braˈmante]; 1444 – 11 ta' April 1514), imwieled bħala Donato di Pascuccio d'Antonio u magħruf ukoll bħala Bramante Lazzari, kien perit u pittur Taljan. Huwa introduċa l-arkitettura Rinaxximentali f'Milan u l-istil Rinaxximentali Għoli f'Ruma, fejn il-pjanta tiegħu għall-Bażilika ta' San Pietru serviet ta' bażi għad-disinn eżegwit minn Michelangelo. It-Tempietto tiegħu (San Pietro in Montorio) immarka l-bidu tar-Rinaxximent Għoli f’Ruma (1502) meta l-Papa Ġulju II ħatru biex jibni santwarju fuq il-post fejn kien midfun Pietru.
Urbino
Bramante twieled bħala Donato di Pascuccio d'Antonio, jew Donato Pascuccio d'Antonio f'Fermignano ħdejn Urbino. Hawnhekk, fl-1467, Luciano Laurana kien qed jaħdem biex iżid kjostru u elementi Rinaxximentali oħra mal-Palazz Dukali ta' Federico da Montefeltro. L-arkitettura ta' Bramante ħbiet xi ftit il-ħiliet tiegħu bħala pittur: huwa kien jaf sew lill-pitturi Melozzo da Forlì u Piero della Francesca, li kienu interessati fir-regoli tal-perspettiva u l-karatteristiċi illużjonistiċi fil-pittura ta' Andrea Mantegna.
Milan
Għall-ħabta tal-1474, Bramante mar joqgħod Milan, belt bi tradizzjoni arkitettonika Gotika profonda, u bena diversi knejjes fl-istil Antik il-ġdid. Id-Duka, Ludovico Sforza, prattikament ħatru bħala l-perit tiegħu, u fl-1476 beda b’kummissjonijiet li laħqu l-qofol tagħhom fil-famuż trompe-l’œil għall-kor tal-knisja ta’ Santa Maria presso San Satiro (1482–1486). L-ispazju kien limitat u Bramante għamel apsidi teatrali f'basso riljev, li tikkombina l-arti pittoreska tal-perspettiva b'dettalji Rumani. Hemm ukoll sagristija ottagonali, b'koppla fuqha. F’Milan, Bramante bena wkoll it-tribuna ta’ Santa Maria delle Grazie (1492–99); xogħlijiet bikrin oħra jinkludu l-Kjostri ta' Sant'Ambrogio, Milan (1497-1498), u xi kostruzzjonijiet oħra f'Pavia u possibbilment f'Legnano. Madankollu, fl-1499, bil-patrun Sforza tiegħu mkeċċi minn Milan mill-armata Franċiża li invadiet il-belt, Bramante mar Ruma, fejn kien diġà magħruf mill-Kardinal setgħan Riario.
Ruma
Bramante ħadem ukoll fuq diversi kummissjonijiet oħra. Fost l-ewwel xogħlijiet tiegħu f'Ruma, qabel ma kienet għaddejja l-kostruzzjoni tal-Bażilika, hemm il-kjostru (1500–1504) ta' Santa Maria della Pace ħdejn Piazza Navona.
Xogħlijiet
Minbarra l-bini, Bramante kiteb dwar l-arkitettura u kkompona tmenin sunett.
Claude Joseph Rouget de Lisle
Claude Joseph Rouget de Lisle (bil-Franċiż: [klod ʒɔzɛf ʁuʒɛ d(ə) lil]), xi kultant spellut de l'Isle jew de Lile (twieled fl-10 ta’ Mejju 1760 – miet fis-26 ta’ Ġunju 1836), kien uffiċjal tal-armata Franċiża fil-Gwerer Rivoluzzjonarji Franċiżi. Huwa magħruf l-iktar għax kiteb il-lirika u l-mużika tax-Chant de guerre pour l'armée du Rhin fl-1792, li iktar ’il quddiem saret magħrufa bħala La Marseillaise u saret l-innu nazzjonali Franċiż.
Ħajja bikrija
Rouget de Lisle twieled f’Lons-le-Saunier, x’aktarx f’jum meta kien hemm is-suq. Il-ġenituri tiegħu kienu jgħixu fil-villaġġ viċin ta’ Montaigu. Fil-post preċiż fejn twieled twaħħlet plakka bħala mafkar u fl-1882, fiċ-ċentru tar-raħal, tpoġġiet statwa tiegħu. Huwa kien l-ewwel iben ta’ Claude Ignace Rouget (twieled fil-5 ta’ April 1735 – miet fis-6 ta’ Awwissu 1792 f’Orgelet) u ta’ Jeanne Madeleine Gaillande (twieldet fit-2 ta’ Lulju 1734 – mietet fl-20 ta’ Marzu 1811).
Karriera
xellug|daqsminuri|293x293px|Rouget de Lisle jkanta l-La Marseillaise għall-ewwel darba - pittura ta’ [[Isidore Pils (1813-1875)]] Huwa ssieħeb fl-armata bħala inġinier u kiseb il-grad ta’ kaptan. Huwa kien irjalista bħal missieru u rrifjuta li jieħu l-ġurament tal-fedeltà fir-rigward tal-kostituzzjoni l-ġdida. Rouget de Lisle nqabad u ntefa’ l-ħabs fl-1793, u ffranka l-giljottina bi żbrixx. Huwa nħeles matul ir-Reazzjoni Termidorjana u rtira lejn Montaigu.
La Marseillaise
Il-kanzunetta li għamlitu famuż, "La Marseillaise", ikkomponiha fi Strasburgu, fejn kien hemm il-gwarniġjon ta’ Rouget de Lisle f’April 1792. Franza kienet għadha kemm iddikjarat gwerra kontra l-Awstrija, u s-sindku ta’ Strasburgu u l-kap għoli tal-loġġa tal-mażuni lokali, il-Baruni Philippe-Frédéric de Dietrich, organizzaw ċena għall-uffiċjali tal-gwarniġjon, fejn ilmenta li Franza ma kellhiex innu nazzjonali. Rouget de Lisle rritorna lejn il-kwartieri tiegħu u qalb mument ta’ eċitament patrijottiku kiteb il-lirika. Il-biċċa mużikali fil-bidu kien jisimha Chant de guerre pour l'armée du Rhin ("Kanzunetta tal-Gwerra għall-Armata tar-Renu") u mbagħad ingħatat l-isem ta’ Marseillaise mill-adozzjoni tagħha mill-voluntiera ta’ Provençal li Barbaroux daħħal f’Pariġi u li kienu prominenti fl-attakk kontra l-Palazz ta’ Tuileries fl-10 ta’ Awwissu 1792. daqsminuri|199x199px|Il-lapida u l-qabar ta’ Rouget de Lisle Wara l-gwerra, Rouget de Lisle kiteb xi kanzunetti oħra tal-istess tip bħall-"Marseillaise", u fl-1825 huwa ppubblika x-Chants français (Kanzunetti Franċiżi) fejn ikkonverta f’mużika ħamsin poeżija ta’ diversi awturi. L-Essais en vers et en prose (Esejs dwar il-Versi u l-Proża, 1797) jinkludu l-Marseillaise; il-proża sentimentali ta’ Adelaide et Monville; u xi poeżiji okkażjonali. Huwa reġa’ lura għall-ħajja pubblika wara r-Rivoluzzjoni ta’ Lulju; Louis Philippe tah l-ġieħ tal-Leġjun tal-Unur.
Mewt
Rouget de Lisle miet fil-faqar f’Choisy-le-Roi, Val de Marne. L-irmied tiegħu ġie ttrasferit miċ-ċimiterju ta’ Choisy-le-Roi għall-Invalides fl-14 ta’ Lulju 1915, matul l-Ewwel Gwerra Dinjija.
Mali
Il-Mali (/ ˈmɑːli /), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Mali (bil-Franċiż: République du Mali; Bambara: Mali ka Fasojamana; kitba N'Ko: ߡߊߟߌ ߞߊ ߝߊߛߏߖߊߡߊߣߊ) hu pajjiż fil-Punent tal-Afrika. Il-Mali huwa t-tmien l-akbar pajjiż fl-Afrika, b'żona ta' ftit iktar minn 1,240,000 kilometru kwadru (480,000 sq mi). Il-popolazzjoni tal-Mali hija ta’ 19.1-il miljun. Fl-2017 kien stmat li 67 % tal-popolazzjoni tagħha kienu taħt l-età ta' 25 sena. Il-belt kapitali tagħha hija Bamako. L-istat sovran tal-Mali jikkonsisti minn tmien reġjuni u l-fruntieri tagħha fit-Tramuntana jilħqu l-fond fin-nofs tad-Deżert tas-Saħara, filwaqt li l-parti tan-Nofsinhar tal-pajjiż, fejn jgħixu l-maġġoranza tal-abitanti, għandha x-xmajjar tan-Niġer u tas-Senegal. L-ekonomija tal-pajjiż tikkonċentra fuq l-agrikoltura u l-minjieri. Uħud mir-riżorsi naturali prominenti tal-Mali jinkludu d-deheb u l-melħ. Il-Mali huwa t-tielet l-akbar produttur tad-deheb fil-kontinent Afrikan.
Il-Mali kien jagħmel parti minn tliet imperi tal-Punent tal-Afrika li kkontrollaw il-kummerċ trans-Saħarjan: l-Imperu tal-Ghana (li għalih huwa msemmi l-Ghana), l-Imperu tal-Mali (li għalih huwa msemmi l-Mali), u l-Imperu Songhai. Matul l-età tad-deheb tagħha, kien hemm fjoritura tal-matematika, tal-astronomija, tal-letteratura, u tal-arti. Fil-quċċata tiegħu fl-1300, l-Imperu Mali kien ikopri żona ta' madwar id-doppju tad-daqs ta' Franza ta' żminijietna u jasal sal-kosta tal-Punent tal-Afrika. Fl-aħħar tas-seklu 19, waqt il-ġirja għall-Afrika, Franza ħatfet il-kontroll tal-Mali u għamlitha parti mis-Sudan Franċiż. Is-Sudan Franċiż (dak iż-żmien magħruf bħala r-Repubblika tas-Sudan) ingħaqad mas-Senegal fl-1959, u kiseb l-indipendenza fl-1960 bħala l-Federazzjoni tal-Mali. Ftit wara, wara l-irtirar tas-Senegal mill-Federazzjoni, ir-Repubblika tas-Sudan iddikjarat lilha nnifisha r-Repubblika Indipendenti tal-Mali. Wara perjodu twil ta' tmexxija minn partit wieħed, kolp ta' stat fl-1991 wassal biex tinkiteb kostituzzjoni ġdida u għall-istabbiliment tal-Mali bħala stat demokratiku u b'ħafna partiti.
F'Jannar 2012, fit-Tramuntana tal-Mali faqqa' kunflitt armat, li fih ribelli Tuareg ħadu l-kontroll ta' territorju fit-Tramuntana, u f'April iddikjaraw is-seċessjoni ta' stat ġdid, Azawad. Il-kunflitt sar iktar ikkumplikat minħabba kolp ta' stat militari li seħħ f’Marzu 2012 u aktar tard ġlied bejn it-Tuareg u fazzjonijiet ribelli oħra. Bi tweġiba għall-kisbiet territorjali, il-militar Franċiż nieda l-Opération Serval f'Jannar 2013. Xahar wara, il-forzi Maljani u Franċiżi reġgħu qabdu l-parti l-kbira tat-Tramuntana. L-elezzjonijiet Presidenzjali saru fit-28 ta' Lulju 2013, b'taħdita tat-tieni rawnd saret fil-11 ta' Awwissu 2013, u l-elezzjonijiet leġiżlattivi saru fl-24 ta' Novembru u fil-15 ta' Diċembru 2013.
Kanali ta' Amsterdam
daqsminuri|241x241px|Prinsengracht Il-Kanali ta' Amsterdam jammontaw għal iktar minn 100 kilometru (62 mil) ta' grachten (kanali), madwar 90 gżira u 1,500 pont f'Amsterdam il-belt kapitali tan-Netherlands. It-tliet kanali prinċipali (Herengracht, Prinsengracht u Keizersgracht), imħaffra fis-seklu 17 matul l-Era tad-Deheb Olandiża, jiffurmaw ċintorini konċentriċi madwar il-belt, magħrufa bħala Grachtengordel. Tul il-kanali prinċipali hemm saħansitra 1,550 binja monumentali. Iż-żona tan-network ta' kanali tas-seklu 17, li tinkludi l-Prinsengracht, Keizersgracht, Herengracht u Jordaan, tniżżlet bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2010, u kkontribwiet għall-fama ta' Amsterdam bħala l-"Venezja tat-Tramuntana".
Storja
xellug|daqsminuri|Veduta tal-kanali ta' Amsterdam. Il-biċċa l-kbira tas-sistema ta' kanali ta' Amsterdam huma frott l-eżitu ta' suċċess tal-ippjanar tal-belt. Lejn il-bidu tas-seklu 17, biż-żieda fl-immigrazzjoni, tfassal pjan komprensiv, għall-kostruzzjoni ta' erba' nofs ċrieki konċentriċi prinċipali ta' kanali li jispiċċaw fil-Bajja ta' IJ. Magħrufa bħala l-"grachtengordel", tlieta mill-kanali jintużaw l-iktar għall-iżvilupp residenzjali (Herengracht jew "Kanal tal-Patrizji"; Keizersgracht jew "Kanal tal-Imperatur"; u Prinsengracht jew "Kanal tal-Prinċep"), u r-raba' wieħed, kanal fuq barra, is-Singelgracht, jintużaw għal skopijiet ta' difiża u ta' ġestjoni tal-ilma. Il-pjan kien jipprevedi wkoll kanali interkonnessi tul ir-raġġi; sett ta' kanali paralleli fil-kwartier ta' Jordaan (primarjament għat-trasport tal-merkanzija, pereżempju l-birra); il-konverżjoni ta' kanal eżistenti fuq ġewwa tul il-perimetru (Singel) minn skop difensiv għall-iżvilupp residenzjali u kummerċjali; u iktar minn mitt pont. L-iskop difensiv tan-Nassau/Stadhouderskade ssaħħaħ permezz ta' ħandaq u digi tal-art, b'xatbiet f'punti ta' tranżitu, iżda mill-bqija l-ebda sovrastruttura mibnija.
Il-kostruzzjoni seħħet mill-Punent għal-Lvant, tul il-wisa' tan-network ta' kanali, f'għamla ta' mrewħa ġganteska kif isejħilha l-istoriku Geert Mak – u mhux miċ-ċentru 'l barra skont it-twemmin popolari. Il-kostruzzjoni tas-settur tal-Majjistral inbdiet fl-1613 u ntemmet madwar l-1625. Wara l-1664, bdiet il-kostruzzjoni fis-settur tan-Nofsinhar, għalkemm bilmod minħabba d-depressjoni ekonomika. Il-parti tal-Lvant tal-pjanta konċentrika tal-kanali, bejn ix-xmara Amstel u l-Bajja IJ, ma ġietx implimentata għal żmien twil. Fis-sekli ta' wara, l-art intużat l-iktar għall-parks, għall-ġnien botaniku, għad-djar tal-anzjani, għat-teatri u għal faċilitajiet pubbliċi oħra – u għal mogħdijiet tal-ilma mingħajr wisq ippjanar.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Kwalità tal-ilma
Lejn nofs is-seklu 19, l-ilma fil-kanali kien staġnat u mhux san, mimli skart, ħut mejjet u feċi. Fl-1879, biex jagħmel tajjeb għal dan, l-istazzjon tal-ippompjar li jaħdem bl-istim, Gemaal Zeeburg, inbena sabiex l-ilma tal-kanali jiġi sostitwit bl-ilma miż-Zuiderzee. Fl-1935 il-kundizzjonijiet komplew jitjiebu meta l-qalba tal-belt ġiet konnessa għall-ewwel darba mas-sistema tad-dranaġġ, għalkemm il-Grachtengordel ma kienx konness għalkollox sal-1987. Sa dak iż-żmien, id-djar kienu jitfgħu l-ilma mormi domestiku fil-kanal. Tentattivi ulterjuri sabiex tittejjeb il-kwalità tal-ilma f'dawn l-aħħar snin inkludew il-leġiżlazzjoni li tipprojbixxi li d-dgħajjes domestiċi jiskarikaw l-ilma mormi fil-kanali. Mill-2018, id-dgħajjes domestiċi kollha huma meħtieġa jkunu konnessi mas-sistema tad-drenaġġ, għalkemm dan inkiseb għalkollox fl-2021. F'Awwissu 2018, iktar minn 50 dghajjes domestiċi kienu għadhom qed jarmu d-dranaġġ tagħhom fil-kanali.
Għalkemm l-għawm fil-kanali mhuwiex imħeġġeġ uffiċjalment, kull sena ċ-ċittadini lokali xorta jgħumu f'għadd ta' postijiet tul il-kanali. Barra minn hekk, mill-2012, l-Amsterdam City Swim issir kull sena biex jinġabru flejjes għar-riċerka fl-ALS. F'din l-okkażjoni, il-voluntiera jgħumu minn Nieuwe Herengracht sa Keizersgracht. Madankollu, il-parti tal-għawm tal-avveniment ġiet ikkanċellata fl-2018 minħabba livelli għoljin ta' E. coli li nstabu fl-ilma, wara x-xita qliel li niżlet fil-ġimgħat ta' qabel li wasslet biex tfawwar is-sistema tad-dranaġġ.
Singel
Is-Singel kien is-sistema ta' kanali madwar il-belt Medjevali ta' Amsterdam. Intuża bħala ħandaq bl-ilma madwar il-belt mill-1480 sal-1585, meta Amsterdam kibret lil hinn mis-Singel. Il-kanal huwa estiż mill-Bajja ta' IJ, qrib l-Istazzjon Ċentrali, sal-Pjazza ta' Muntplein, fejn jiltaqa' max-xmara Amstel. Issa huwa l-iżjed kanal fuq ġewwa fiċ-ċintorin semiċirkolari ta' kanali tal-belt. Il-kanal ma għandux jiġi mfixkel mal-kanal ta' Singelgracht, li sar l-iktar periferija 'l barra tal-belt matul l-Epoka tad-Deheb Olandiża fis-seklu 17. daqsminuri|249x249px|Herengracht.
Herengracht
L-Herengracht (il-Kanal tal-Patrizjani jew tal-Lords) huwa l-ewwel wieħed mit-tliet kanali l-kbar fiċ-ċentru tal-belt ta' Amsterdam. Il-kanal ingħata l-isem tal-heren regeerders li ggvernaw il-belt fis-sekli 16 u 17. L-iżjed parti famuża hija magħrufa bħala l-Kurva tad-Deheb, b'ħafna vilel wesgħin id-doppju tad-djar l-oħra, b'ġonna interni u djar tal-karozzini tul il-Keizersgracht. Samuel Sarphati (1813-1868) għex fid-dar nru 598 u Pietru l-Kbir qagħad fid-dar nru 527 matul it-tieni żjara tiegħu f'Amsterdam.
Keizersgracht
Il-Keizersgracht (litteralment il-Kanal tal-Imperatur) huwa t-tieni u l-usa' kanal mill-ikbar tliet kanali fiċ-ċentru tal-belt ta' Amsterdam, bejn il-Herengracht u l-Prinsengracht. Issemma għal Massimiljanu I, l-Imperatur Ruman Sagru. John Adams qagħad fid-dar nru 529, Heinrich Schliemann ħadem għal kważi tliet snin fid-dar nru 71, Daniel Fahrenheit fid-djar nri 463-465, u matul l-ewwel żjara tiegħu f'Amsterdam (1693), u Pietru l-Kbir qagħad fid-dar nru 317.
L-Homomonument (il-Monument Omosesswali) jinsab faċċata tal-Keizersgracht.
Prinsengracht
xellug|daqsminuri|304x304px|Prinsegracht. Il-Prinsengracht (il-Kanal tal-Prinċep) huwa r-raba' u l-itwal fost il-kanali prinċipali f'Amsterdam. Ġie ddedikat lill-Prinċep ta' Orange. Il-biċċa l-kbira tad-djar tul il-kanal inbnew matul l-Epoka tad-Deheb Olandiża tal-Provinċji Magħquda. Il-pontijiet minn naħa għall-oħra tal-kanal ta' Prinsengracht huma konnessi mat-toroq mal-Jordaan fil-Punent u mal-Weteringbuurt fil-Lvant.
Binjiet notevoli tul il-Prinsengracht jinkludu n-Noorderkerk (il-Knisja tat-Tramuntana), in-Noordermarkt (is-Suq tat-Tramuntana), id-Dar ta' Anne Frank , u l-Westerkerk (il-Knisja tal-Punent, l-itwal knisja ta' Amsterdam).
Zwanenburgwal
daqsminuri|Brouwersgracht. Iż-Zwanenburgwal huwa kanal u triq fiċ-ċentru ta' Amsterdam. Il-pittur Rembrandt u l-filosfu Spinoza kienu jgħixu hemmhekk. Fl-2006, it-triq ġiet ivvutata bħala waħda mill-isbaħ toroq f'Amsterdam mill-qarrejja tal-ġurnal lokali Het Parool.
Brouwersgracht
Il-Brouwersgracht huwa kanal fiċ-ċentru tal-belt ta' Amsterdam u huwa parti miċ-ċintorin ta' kanali li jikkollegaw is-Singel, il-Herengracht, il-Keizergracht u l-Prinsengracht, u jimmarka l-fruntiera tat-Tramuntana taċ-ċintorin ta' kanali. Il-kanal intuża bħala sit għall-vapuri li kienu jirritornaw mill-Asja bil-ħwawar u bil-ħarir, u għaldaqstant fil-Brouwersgracht kien ikun hemm bosta mħażen u postijiet għall-istivar għall-inventarji tal-vapuri. Għall-istess raġuni xi uffiċjali tal-Kumpanija Olandiża tal-Indja tal-Lvant għexu hemmhekk bħall-kartografu Isaak de Graaf (1708-1743). Il-birreriji kienu prevalenti wkoll fl-inħawi minħabba l-aċċess għall-vjeġġi tal-ilma ħelu. Illum il-ġurnata l-imħażen saru appartamenti, wħud fost l-iktar għaljin f'Amsterdam. Id-dgħajjes domestiċi għadhom jeżistu wkoll fil-kanal. Fl-2007, il-Brouwersgracht ġiet ivvutata bħala l-isbaħ triq f'Amsterdam mill-qarrejja tal-ġurnal lokali Het Parool.
Kloveniersburgwal
Il-Kloveniersburgwal huwa kanal bi fluss lejn in-Nofsinhar min-Nieuwmarkt sax-xmara Amstel fit-tarf tal-belt Medjevali. In-naħa tal-Lvant ġiet popolata fis-seklu 17 u fiha għadd żgħir ta' vilel grandjużi bħat-Trippenhuis, li issa tospita l-Akkademja Rjali tal-Arti u x-Xjenzi tan-Netherlands. Il-Kloveniersburgwal kien popolari fost l-amministraturi tal-Kumpanija Olandiża tal-Indja tal-Lvant, peress li kien qrib il-qalba tal-operazzjonijiet tagħha fl-Oude Hoogstraat u tal-imħażen tagħha.
Brantasgracht, Lamonggracht, Majanggracht u Seranggracht
Dawn l-erba' kanali huma l-iġded f'Amsterdam, u nbnew fuq il-Gżira ta' Java fl-1995, li hija gżira magħmula mill-bniedem fil-Port ta' IJ, fil-Grigal taċ-ċentru tal-belt. Tul il-kanali hemm interpretazzjonijiet moderni tad-djar klassiċi tal-kanali ta' Amsterdam, li ġew iddisinjati minn 19-il arkitett żagħżugħ Olandiż. Kull dar hija wiesgħa 4.5 metri u għolja erba' jew ħames sulari, iżda d-disinni huma totalment uniċi u spiss jitfaċċaw fil-gwidi tal-ivvjaġġar ta' Amsterdam minkejja li huma pjuttost 'il bogħod mill-attrazzjonijiet turistiċi prinċipali. Hemm disa' pontijiet tal-metall għaċ-ċiklisti u għall-mixi, li ġew iddisinjati mill-koppja ta' artisti Guy Rombouts u Monika Droste.
Savio Hon Tai-Fai
Savio Hon Tai-fai SDB (imwieled fil-21 ta' Ottubru 1950) huwa Arċisqof Kattoliku Ruman li jaħdem fis-servizz diplomatiku tas- Santa Sede. Huwa serva bħala segretarju tal-Kongregazzjoni għall-Evanġelizzazzjoni tal-Popli mill-2010 sal-2017. Qabel dan kien professur tat-teoloġija fis-Seminarju tal-Ispirtu s-Santu ta' Hong Kong. Fl-2022 inħatar Nunzju Appostoliku għal Malta.
Bijografija
Hon twieled f'Hong Kong. Wara li studja fi skola Salesjana, għamel l-ewwel professjoni reliġjuża fil-15 ta’ Awwissu 1969. Huwa ħa il-voti perpetwui fil-15 ta’ Awwissu 1975 u ġie ordnat saċerdot f’Hong Kong fis-17 ta’ Lulju 1982. Huwa kiseb il-BA tiegħu fil-filosofija mill-Università ta’ Londra u dottorat fit-teoloġija fl- Università Pontifiċja Salesjana ta’ Ruma.
Hon kien professur mhux residenti f’diversi seminarii fiċ-Ċina u ħadem bħala professur tat-teoloġija fis-seminarju ta’ Hong Kong. Ir-riċerka tiegħu dehret f’diversi ġurnali, speċjalment dawk iddedikati għat-teoloġija. Huwa kien responsabbli għat-traduzzjoni tal-Katekiżmu tal-Knisja Kattolika għaċ-Ċiniż. Huwa jappartjeni għall-Provinċja Salesjana taċ-Ċina li tinkludi ċ-Ċina kontinentali, Ħong Kong, il-Makaw, u t-Tajwan.
Hon sar membru tal-Akkademja Pontifikali tat-Teoloġija fl-1999. Huwa nħatar għal terminu ta' ħames snin bħala membru tal- Kummissjoni Teoloġika Internazzjonali fl-2004 u l-ħatra tiegħu ġiet imġedda fl-2009.
Fit-23 ta’ Diċembru 2010, il-Papa Benedittu XVI ħatru Arċisqof Titulari ta’ Sila u segretarju tal-Kongregazzjoni għall-Evanġelizzazzjoni tal-Popli. Hon Tai Fai kien ilu jaf lill-Papa għal ħafna snin, peress li Benedittu kien president tal-Kummissjoni Teoloġika Internazzjonali matul il-biċċa l-kbira tal-mandat tal-Onor fil-kummissjoni.
Hon ġie kkonsagrat f’Ruma fil-5 ta’ Frar 2011 mill-Papa Benedittu, bil-Kardinali Angelo Sodano u Tarcisio Bertone bħala ko-konsagraturi. Hu qal dwar il-konsagrazzjoni tiegħu: “Jien stajt inħoss żiffa meta l-Papa poġġa idejh sodi fuq rasi”.
F'Marzu 2011, Hon qal li l-ordinazzjoni ppjanata tas-saċerdoti mill- Assoċjazzjoni Kattolika Patrijottika Ċiniża kienet tfisser "diviżjoni ... tikkawża wġigħ kbir lill-ġisem kollu ... [il-ġisem kollu] huwa ferut u mdemmi", għaliex l-ebda isqof ma jista' jkun validament maħtur mingħajr mandat papali. Żied jgħid li dawk li rreżistew ir-rieda tal-partit, bħal Monsinjur Li Lianghui (Cangzhou, Hebei) issa jinsabu f’iżolament, fejn huma sfurzati jattendu klassijiet ta’ edukazzjoni politika mill-ġdid. Qal li s-saċerdoti u l-isqfijiet Ċiniżi jridu juru “s-sinsla” u jirreżistu l-pressjoni tal-gvern b’imħabba għall-għaqda tal-Knisja u l-memorja tal-ħafna xhieda erojċi tal-fidi tal-għexieren ta’ snin li għaddew. Hon fittex mingħajr suċċess li jakkwista l-ħelsien mill-ħabs ta’ żewġ isqfijiet, Su Zhi-Min ta’ Baoding u Cosma Shi Enxiang ta’ Yixian.
Waqt li kien qed jindirizza mijiet ta’ delegati waqt is-17-il assemblea plenarja tal-Assoċjazzjoni tal-Konferenzi Episkopali Membri fl-Afrika tal-Lvant (AMECEA) f’Nairobi f’Lulju 2011, l-Arċisqof Hon saħaq fuq ir-rwol li dejjem qed jiżdied tal-fidili lajċi fl-evanġelizzazzjoni. Qal “Minħabba li bejn 70%-80% tal-kollaboraturi tal-knisja tagħna huma nisa, AMECEA għandha tagħmel sforz biex iżżidilhom spazju fil-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet”. Huwa wissa kontra l-kultura tal-mewt speċjalment l-abort u “veleni ideoloġiċi oħra minn barra”, li qed iwasslu għat-tħassir ta’ ċerti valuri Afrikani li l-knisja tappoġġja s-sens ta’ familja tagħhom. “AMECEA bħala komunità ta’ Insara kienet utli fil-promozzjoni tal-familja lil hinn mil-limiti tar-relazzjoni familjali u l-lealtà tribali”, qal, b’referenza għall-ħafna kunflitti inter-etniċi li ħakmu r-reġjun.
Fit-28 ta’ Settembru 2017, il-Papa Franġisku appuntah Nunzju Appostoliku għall-Greċja; din kienet l-ewwel pożizzjoni tiegħu fis-servizz diplomatiku.
Fl-24 ta’ Ottubru 2022, il-Papa Franġisku appuntah Nunzju Appostoliku għal Malta.
UEFA Champions League 2011–12
Il-UEFA Champions League 2011–12 hija s-57 staġun tal-UEFA Champions League, l-ogħla kompetizzjoni tal-futbol għall-klabbs fl-Ewropa. Il-finali saret ġewwa Allianz Arena fi Munich, il-Ġermanja. Chelsea rebħu dan it-titolu għall-ewwel darba wara li għelbu lil Bayern Munich 4–3 bil-penalties fil-finali. Huma qalgħu rmiġġ fit-Tazza tad-Dinja tal-Klabbs 2012 u l-UEFA Super Cup 2012. Barcelona kienu l-pussessuri tat-titlu, imma ġew eliminati mir-rebbieħa eventwali Chelsea fis-semifinali.
Allokazzjoni tat-timijiet
Total ta' 76 tim (minbarra l-Liechtenstein li ma torganzza l-ebda kampjonat domesitku) ħadu sehem fiċ-Champions League 2011–12. Il-pajjiżi huma allokati skont il-postijiet fil-koefiċċjenti tal-UEFA 2010, li jieħu l-prestazzjoni fil-kompetizzjonijiet Ewropej bejn l-2005–06 u 2009–10.
Timijiet
Il-pożizzjonijiet tal-kampjonat tal-istaġun ta' qabel murija fil-parentesi.
Skeda
It-tlugħ tal-poloz kollha saru fil-kwartieri ġenerali tal-UEFA f'Nyon, l-Iżvizzera, sakemm mhumiex indikati mod ieħor.
Fażi ta' kwalifikazzjoni
Fir-rawnds kwalifikanti u tal-play-off, it-timijiet kienu maqsuma miżruha u timijiet mhux miżruha kienu bbażati fil-koeffiċjenti tal-klabb tal-UEFA 2011, u mbagħad jitfasslu fil-leg home u away. Timijiet mill-istess assoċjazzjoni ma jistgħux jiġu kontra xulxin.
L-ewwel rawnd ta' kwalifikazzjoni
Il-poloz għall-ewwel u t-tieni rawnds ta' kwalifikazzjoni saru fl-20 ta' Ġunju 2011. L-ewwel legs saru fit-28 ta' Ġunju, u t-tieni legs intlagħbu fil-5 u s-6 ta' Lulju 2011.
It-tieni rawnd ta' kwalifikazzjoni
L-ewwel legs saru fit-12 u t-13 ta' Lulju, u t-tieni legs saru fid-19 u l-20 ta' Lulju 2011.
It-tielet rawnd ta' kwalifikazzjoni
!colspan="6"|Ċampjins
!colspan="6"|Mhux ċampjins
Play-off
Ir-rawnd tal-play-off kien maqsum f'żewġ sezzjonijiet: wieħed għaċ-ċampjins u l-ieħor għal dawk li mhumiex. It-timijiet telliefa miż-żewġ sezzjonijiet jidħlu fil-fażi tal-gruppi tal-UEFA Europa League 2011–12.
!colspan="6"|Ċampjins
!colspan="6"|Mhux ċampjins
Fażi eliminatorja
Fil-fażi eliminatorja, it-timijiet se jilagħbu kontra xulxin f2 legs f'bażi home-u-away, ħlief għall-finali. Fil-poloz għall-aħħar sittax, ir-rebbieħa ta' 8 gruppi se jkunu miżruha, u r-runners-up ta' 8 gruppi se jkunu mhux miżruha. It-timijiet miżruha se jilgħabu kontra t-timijiet mhux miżruha, it-timijiet miżruha jospitaw it-tieni leg. Timijiet mill-istess grupp jew l-istess assoċjazzjoni ma jistgħux jiġu kontra xulxin. Mill-kwarti tal-finali l-quddiem, ma jkun hemmx statiska bħal tal-gruppi, u timijiet mill-istess grupp jew l-istess assoċjazzjoni jistgħu jilgħabu kontra xulxin.
Kwarti tal-finali
L-ewwel legs intlagħbu fis-27 u t-28 ta' Marzu, u t-tieni legs intlagħbu fit-3 u l-4 ta' April 2012.
Semi-finali
L-ewwel legs intlagħbu fis-17 u t-18 ta' April, u t-tieni legs intlagħbu fl-24 u l-25 ta' April 2012.
L-aqwa skorers
Sors:
Julius Wagner-Jauregg
Julius Wagner-Jauregg (twieled fis-7 ta' Marzu 1857 – miet fis-27 ta' Settembru 1940) kien fiżiku Awstrijak, li rebaħ il-Premju Nobel għall-Fiżjoloġija jew għall-Mediċina fl-1927, u huwa l-ewwel psikjatra li rebaħ dan il-premju. Il-Premju Nobel tiegħu ngħata "għall-iskoperta tal-valur terapewtiku tal-inokulazzjoni kontra l-malarja fit-trattament tad-dimenzja paralitika".
Vanwatu
right|200px Il-Vanwatu huwa nazzjon fl-Oċean Paċifiku. Il-belt kapitali hi Port Vila. lemin|163x163px
Julius Wagner-Jauregg
Snin ta' wara
Wara li telaq mill-klinika, huwa wettaq esperimenti fil-laboratorju fuq l-annimali, li ma tantx kienu jiġu pprattikati wisq dak iż-żmien. Mill-1883 sal-1887 huwa ħadem ma' Maximilian Leidesdorf fil-Klinika Psikjatrika, għalkemm it-taħriġ oriġinali tiegħu ma kienx fil-patoloġija tas-sistema nervuża. Fl-1889 huwa kien is-suċċessur tal-famuż Richard von Krafft-Ebing fil-Klinika Newro-Psikjatrika tal-Università ta' Graz, u beda r-riċerka tiegħu fuq il-glandola tat-tirojde, il-kretiniżmu u l-jodju. Fl-1893 huwa sar il-Professur Straordinarju tal-Mard Psikjatriku u tas-Sistema Nervuża, u d-Direttur tal-Klinika tal-Mard Psikjatriku u tas-Sistema Nervuża fi Vjenna, bħala s-suċċessur ta' Theodor Meynert. Student u assistent ta' Wagner-Jauregg matul dan iż-żmien kien Constantin von Economo.
Għaxar snin wara, fl-1902, Wagner-Jauregg mar jaħdem fil-klinika psikjatrika tal-Isptar Ġenerali u fl-1911 reġa' lura fil-kariga preċedenti tiegħu. Fl-1935, huwa ngħata l-Premju Cameron għat-Terapewtika tal-Università tal-Edinburgu.
Premju Nobel
Ix-xogħol prinċipali li wettaq Wagner-Jauregg matul ħajtu kien marbut mat-trattament tal-mard mentali bl-induzzjoni tad-deni, magħruf bħala piroterapija. Fl-1887 huwa investiga l-effetti ta' mard li jqabbad id-deni fuq il-psikożi, u uża l-erisipela u t-tuberkulin (skoperti fl-1890 minn Robert Koch). Peress li dawn il-metodi ta' trattament ma ħadmux tajjeb ħafna, huwa pprova fl-1917 l-inokulazzjoni tal-parassiti tal-malarja, u din kienet suċċess kbir fil-każ tad-dimenzja paralitika (imsejħa wkoll pareżi ġenerali tan-nies b'mard mentali), ikkawżata min-newrosifilide, li dak iż-żmien kienet marda terminali. Kien ġie osservat li wħud li żviluppaw deni għoli setgħu jiġu mfejqa mis-sifilide.
Għalhekk, mill-1917 sa nofs is-snin 40 tas-seklu 20, il-malarja indotta bl-inqas parassita aggressiva, Plasmodium vivax, intużat bħala trattament għas-sifilide terzjarja minħabba li kienet tipproduċi deni għoli u fuq perjodu twil ta' żmien (forma ta' piroterapija). Dan kien meqjus bħala riskju aċċettabbli minħabba li iktar 'il quddiem il-malarja setgħet tiġi ttrattata bil-kinina, li kienet disponibbli dak iż-żmien. Din l-iskoperta wasslitu biex jirbaħ il-Premju Nobel għall-Mediċina fl-1927. Il-pubblikazzjoni prinċipali tiegħu kienet ktieb bit-titlu Verhütung und Behandlung der progressiven Paralyse durch Impfmalaria (Il-Prevenzjoni u t-Trattament tal-Paraliżi Progressiva bl-Inokulazzjoni tal-Malarja) fil-Volum Memorjali tal-Manwal tat-Terapija Sperimentali tal-1931. It-teknika kienet magħrufa bħala malarjoterapija; madankollu, kienet tassew perikoluża, u kienu jmutu madwar 15 % tal-pazjenti; b'hekk ma għadhiex tintuża iktar.
Trattament sesswali għall-psikożi
Wagner-Jauregg ordna taħlitiet tat-tirojde u tal-ovarji lil pazjenti psikotiċi adolexxenti li kienu esperjenzaw dewmien fil-pubertà tagħhom, u dawn wasslu għall-iżvilupp tal-karatteristiċi sesswali sekondarji tagħhom u tnaqqis fil-psikożi tagħhom. Pazjenti oħra ġew meqjusa li kienu skizzofreniċi minħabba masturbazzjoni eċċessiva, u Wagner-Jauregg kien jisterilizzahom, bir-riżultat li kien jitqies bħala kundizzjoni "mtejba".
Irtirar
Fl-1928, Wagner-Jauregg irtira mill-kariga tiegħu iżda baqa' attiv u f'saħħtu sa mewtu fis-27 ta' Settembru 1940. Meta kien irtirat, huwa ppubblika kważi 80 dokument xjentifiku. Bosta skejjel, toroq u sptarijiet fl-Awstrija ssemmew għalih.
Ideoloġija u affiljazzjoni Nażista
Lejn l-aħħar jiem ta' ħajtu, Wagner-Jauregg kien influwenzat min-nazzjonaliżmu Ġermaniż ta' Hitler, u sar anti-Semita u simpatizzant tan-Nażiżmu. Evidenza dokumentarja tindika li huwa kien jappoġġa lill-Partit Nażista ftit wara l-invażjoni tal-Awstrija mill-Ġermanja fl-1938. Madankollu, kummissjoni kontra n-Nażiżmu fl-Awstrija sabet li l-applikazzjoni tiegħu għas-sħubija fl-NSDAP kienet ġiet irrifjutata "...għal raġunijiet ta' razza", peress li martu Balbine Frumkin kienet Lhudija.
Wagner-Jauregg kien favur l-ideoloġija tal-iġjene razzjali msejħa ewġenika, u influwenza studenti bħal Alexander Pilcz, li mbagħad sar awtur ta' manwal standard dwar il-psikjatrija razzjali li kienet tikkritika lil-Lhud li kienu suxxettibbli għall-mard mentali.
Huwa kien ukoll favur l-isterilizzazzjoni sfurzata tan-nies kriminali u bil-mard mentali, u approva l-kunċett fl-1935 meta kien membru tas-Soċjetà Antropoloġika Awstrijaka.
Huwa kien il-President tal-Lega Awstrijaka għar-Riġenerazzjoni u għall-Eredità Razzjali, li kienet favur l-isterilizzazzjoni ta' dawk li kellhom ġenetika inferjuri.