cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oreste Calleja
Oreste Calleja hu drammaturgu kontemporanju Malti. Oreste Calleja twieled il-Ħamrun (Malta) u studja fil-Liċeo u l-Kulleġġ tal-Għalliema, San Mikiel (1964-66). Ħalla Malta fl-1974 u studja l-Universita' ta' Londra, Birkbeck College, u fl-1990 attenda North Florida University, u Jacksonville University, Florida, fejn kiseb baċċellerat fl-Arti u l-Franċiż.
Calleja kien membru tal-Moviment Qawmien Letterarju fis-Sittinijiet. Fl-istess żmenijiet beda jikteb għar-radju, it-televiżjoni u l-palk. Qabel ma emigra fl-1974, ippubblika Erba’ Drammi (1972) li għadu jintuża fl-iskejjel sekondarji fil-korsijiet tal-letteratura Maltija. Wara li ġie lura Malta fl-1991 kiteb u ppubblika Għasfur taċ-Ċomb (1993), Il-Belliegħa fil-Bir (1994) u U l-Anġlu Ħabbar... (1995). L-aktar xogħlijiet reċenti ta' Calleja jidhru hawn taħt.
Is-suċċess ta' Calleja bħala drammaturgu hu dovut prinċipalment għall-integrazzjoni ta' stil realistiku ma' karatteristiċi simboliċi li jagħmlu d-drammi tiegħu universali.
Xogħlijiet
daqsminuri|Premju Letterarju ghad-Drama 2002
Premji Letterarji 2002 u 2004
Il-Festa bil-Bandieri (2002) u Pawlu Redux (2004) rebħu l-premju fis-snin rispettivi għad-drama fil-Premji Nazzjonali tal-Ktieb.
Opossum ġurdien ta' denbu oħxon nanu
L-Opossum ġurdien ta' denbu oħxon nanu jew Opossum ta' denbu oħxon nanu jew Opossum ġurdien ta' denbu oħxon bellusi, magħruf xjentifikament bħala Thylamys velutinus, huwa mammiferu marsupjal, tat-tribù Thylamyini, fil-familja Didelphidae (didelfidu), fl-ordni Didelphimorphia (didelfimorfju) u huwa wieħed mill-opossumi ġrieden ta' denbhom oħxon, nativ tal-kontinent tal-Amerika ta' isfel. Dan l-opossum ġurdien ta' denbu oħxon huwa marsupjal kemm arborju (jgħix fis-siġar) kif ukoll terrestri (jgħix ma' l-art), b' abitudni notturna (attiv bil-lejl).
Dieta
L-Opossum ġurdien ta' denbu oħxon nanu huwa marsupjal b' dieta primarjament insettivora, għalkemm frott, bajd ta' l-għasafar u annimali vertebrati żagħar bħal gremxul u ġrieden huma inklużi fid-dieta ukoll.
Distribuzjoni
Thylamys velutinus huwa speċi b' distribuzjoni fil-kontinent tal-Amerika ta' isfel, mifruxa fil-Brażil u endemika ta'dan il-pajjiż.
Immanuel Mifsud
Immanuel Mifsud (Raħal Ġdid, 12 ta' Settembru 1967) huwa kittieb Malti tal-proża u l-poeżija. Għal xi żmien kien imdaħħal fit-teatru sperimentali. Kiteb sitt ġabriet ta' novelli, sitt ġabriet ta' poeżija u anki xi stejjer għat-tfal.
Herbert von Bismarck
200px|thumb|Herbert von Bismarck Nikolaus Heinrich Ferdinand Herbert von Bismarck (Berlin, 28 ta' Diċembru 1849 – Friedrichsruh, 18 ta' Settembru 1904) kien politiku Ġermaniż.
Imweield f'Berlin, hu kien l-aħħar tifel tal-Kanċillier Otto von Bismarck u l-mara tiegħu Johanna, née von Puttkamer. Hu kellu oħtu ikbar minnu, Marie (t. 1847), u ħuh iżgħar minnu, Guljelmu (t. 1852). Hu ġġieled fil-Gwerra Franko-Prussjana, fejn sofra minn ġerħa f'saqajh ix-xellugija wara li ntlaqat minn balla f'attakk fil-Battalja ta' Mars-la-Tour. Hu ngħaqad mas-servizz diplomatiku fl-1874 skont ix-xewqa ta' missieru.
Hu xtaq li jiżżewweġ lill-Prinċipessa Elisabeth von Carolath-Beuthen fl-1881, imma missieru ma ħalliehx jagħmel dan il-pass, l-ewwel minħabba li kienet Kattolika divorzjata u t-tieni minħabba li kienet għaxar snin ikbar minn Herbert. Il-Kanċillier sforza lit-tifel bil-biki, b'rikatti u b'theddid biex ma jirtux u dan għamlu billi kkonvinċa lill-Kaiser Guljelmu I ibiddel l-istatuti fuq il-primoġenitura. Din l-esperjenza kissret lil Herbert fejn beda jirrikorri lejn ix-xorb. Fil-21 ta' Ġunju, 1892, ġewwa Vjenna hu żżewweġ lill-Kontessa Marguerite Hoyos, neputija ta' Robert Whitehead, l-inventur tat-torpidow. Flimkien kellhom ħamest itfal.
Hu daħal fis-servizz ċivili fl-1874 u waqt li misieru kien Kanċillier hu ġie promoss lejn il-pożizzjoni ta' Sottosegretarju fl-Uffiċċju tal-Affarijiet Barranin. Fl-1886 ġie maħtur Segretarju tal-Istat għall-Affarijiet Barranin. Fl-1890, wara r-riżenja ta' missieru, Herbert ukoll irriżenzja minn Segretarju tal-Istat.
Hu miet fi Friedrichsruh.
KF Tirana
KF Tirana (Albaniż: Klubi i Futbollit Tirana) huma l-aktar klabb tal-futbol Albaniż li għandhu suċċess, hu għanhu 51 trofej ewlenin fil-pajjiż. KF Tirana huma wieħed mill-aktar klabbs tal-futbol popolari f'Tirana, b'numru konsiderevoli ta' partitarji fl-Albanija u fid-dinja. KF Tirana jilgħab il-logħob f'daru fil-kapitali Albaniża, Tirana, fl-Istadju Selman Stërmasi jew fl-Istadju Qemal Stafa. Il-klabb kien fundat fis-16 ta' Awwissu 1920 taħt l-isem ta' "Agimi Sports Association". Fl-1927 il-klabb ġie mibdul għal SK Tirana (Albaniż: Sportklub Tirana), fl-1947 "17 Nëntori Tirana", fl-1952 "Puna Tirana", u fl-1956 reġaw għal "KS 17 Nëntori", u fl-1991 il-klabb kien maqsum f'żewġ fergħat, il-fergħa multidixxiplinarja ġiet msemmija "KS Tirana" u l-fergħa tal-futbol "KF Tirana". Tirana rebħu l-ewwel titolu tagħhom fl-ewwel kampjonat Albaniż. KF Tirana huma l-uniku klabb fl-Albanija li pparteċipaw f'kull kampjonat tas-Superliga Albaniża kif ukoll it-Tazza Albaniża bdiet fl-1938. Barra minn hekk, "il-bojod u l-bluni" irrappreżentaw l-aktar skwadra qawwija Albaniża fl-Ewropa li huma għaddew 11-il darba mill-ewwel rawnd fl-istorja ta' 46 sena tagħhom. Il-klabb ħa sehem għal-ewwel darba fil-kompetizzjoni tat-Tazza Ewropea fl-istaġun 1965–66. KF Tirana ġew maħtura membri tal-ECA.
Bidu
Fis-16 ta' Awwissu 1920, patrijott Albaniż P. Nika b'kollox ma ' A. Erebara, P. Jakova, A. Hoxha, A. Koja, P. Berisha, A. Zajmi, H. Fortuzi, B. Pazari, L. Berisha, S. Frasheri, H. Alizoti, A. Gjitomi u V. Fekeci ħolqu l-"Agimi Sports Association". L-isport favorit tal-assoċjazzjoni kien il-futbol. F'Ottubru ta 'l-istess sena, it-tim li għadu kif kien maħluq lagħbu l-ewwel logħba kontra "Juventus" ġewwa Shkodra. Fl-1925, il-gvernaturi tal-assoċjazzjoni kienu elett. Il-membri kienu A. Zajmi, S. Stermasi, B. Toptani, I. Gjinali u A. Koja. Fl-istes sena t-tim ukoll kellu l-ewwel logħba internazzjonali tiegħu kontra l-klabb tal-Montenegro "Crnagorec" Cetinje. Fl-1927 fuq l-inizjattiva ta' Mr S. Stermasi, Mr A. Erebara, Mr A. Zajmi u Mr A. Koja, "Agimi" bidlu l-isem tal-klabb għal Sportklub Tirana (SK Tirana). Matul il-perjodu 1927–1930 SK Tirana lagħbu ċertu logħob ta' ħbiberija kontra timijiet tal-istess pajjiż.
Il-Klabb fit-Tieni Gwerra Dinjija
Il-bidu tal-kampjonat nazzjonali tal-futbol Albaniż kien fis-6 t'April 1930. Fl-aħħar tal-ewwel kampjonat, il-bojod u l-bluni spiċċaw fil-quċċata tal-klassifika, biex b'hekk saru l-ewwel ċampjins Albaniżi. Aktar tard huma rebħu l-kampjonat sitt darbiet minn seba 'matul il-perjodu tat-Tieni Gwerra Dinjija, konvinċenti huma ddominaw ix-xena tal-futbol Albaniż. Tirana kienu l-ewwel tim tal-futbol Albaniż biex jintroduċu r-rwol permanenti ta 'kowċ regolari u l-ewwel tim li kellhom servizzi ta' kowċ barrani, l-Ungeriż Samo Singer, fl-1934.
Mill 1939-1942, KF Tirana rebaħ żewġ kampjonati nazzjonali oħra (3 organizzati mill-AFA matul dak il-perjodu, tielet wieħed mirbuħ minn KS Vllaznia), madankollu, minkejja li kienu uffiċjali, dawk it-trofej għadhom ma ġewx miżjuda mill-AFA. Għalkemm dawn il-kampjonati kienu intlagħbu dritt wara Tazza Albaniża ġiet konkluża (avveniment uffiċjalment rikonoxxuti mill-AFA) u s-Superliga Albaniża kellha sehem tan-nazzjon enormi (l-ewwel u l-unika darba fl-istorja tal-futbol Albaniż s'issa li t-timijiet tal-Kosovo kkompetu flimkien ma' timijiet Albaniżi bħala Kampjonat Nazzjonali), hija bla sens għaliex AFA għadhom qegħdin jaħsbuha biex iżżidu dawn l-avvenimenti kif ukoll, jikkunsidra l-fatt li AFA huma l-organizzaturi uffiċjali!
Nonetheless, wara snin ta 'silenzju, AFA ħatru finalment kummissjoni ta' 5 membri dedikati, li hija involuta fi ġbir ta 'evidenza biżżejjed f'dan ir-rigward. U wara ammont sinifikanti ta 'evidenza ġiet prodotta, kien mogħti data uffiċjali, meta l-AFA ħasbet li uffiċjalment jirrikonoxxu dawn it-3 kampjonati fl-Assemblea Ġenerali tagħhom li jmiss, li se ssir fi Frar, 2013.
1944–1957
Wara l-gwerra, KF Tirana għamlet bidu tajjeb li spiċċaw fit-2 post fl-1945, wara li tilfu ma Vllaznia Shkodër fil-finali. Iżda malajr il-klabb sar vittma tar-reġim komunist renjanti fl-Albanija. Fil-bidu ta Marzu tal-1946, fit-teatru tal-films li jismu "Nacional" ġewwa Tirana, bħala riżultat ta 'struzzjonijiet li kienu ġejjin mill-komunisti politburo, KF Tirana kienu sfurzati biex ibidlu isimhom għal "17 Nentori". Il-klabb kienet għalhekk miċħuda f'ismu. L-għaxar snin ta' wara ġew użati fl-istess atmosfera soffokanti, li saret ukoll akbar wara l-fondazzjoni ta' żewġ timijiet b'sistema privileġġjata li segwew l-esperjenzi ta' oħthom fil-USSR, eks Jugożlavja, u pajjiżi Ewropej tal-Lvant l-oħra: Partizani, it-tim tal-Ministeru tad-Difiża u Dinamo u t-Tim tal-Ministeru tal-Affarijiet Interni. Għexieren ta' plejers b'talent ta' Tirana kienu "konvinti", kontra rieda tagħhom, li jilagħbu għal kwalunkwe Partizani jew Dinamo. Bħala riżultat "17 Nentori" tħabtu biex baqgħu fil-quċċata matul is-snin 1947-1957, madankollu t-tim irnexxielu jikseb xi wħud mill-Groung mitlufa waqt it-tieni parti tal-50ijiet.
1958–1970
Mill 1958-1964 Tirana kienu miżmuma fuq il-produzzjoni ta' futbol tajjeb u l-irfinar tal-kampjonat kważi dejjem fl-aħjar post. Dawn is-snin kienu preludju għal dak li kien jiġri aktar tard: Tirana ri-esperjenzaw il-glorja tagħhom qabel il-gwerra taħt il-servizzi tal-kowċ li ma jintesiex Lym (Myslym) Alla. Fl-aħħar tat-28 kampjonat nazzjonali, Tirana saru ċampjins tal-Albanija aktar minn għoxrin sena wara l-aħħar titolu tagħhom.
Kampjonat tal-1967
It-tim kompla s-suċċess fis-sena ta' wara, iżda din kienet sfida ġenerali ma Partizani u Dinamo. Wara li prattikament rebħu t-titlu tal-istaġun 1966–1967, tliet logħbiet bil-quddiem, Tirana ġew pprojbiti mill-kompetizzjoni u t-titolu ġie assenjat għal Dinamo.
Wara dan, Tirana rebħu l-kampjonat sentejn in fila, li kienu tilfu biss żewġ logħbiet fl-1968 u waħda biss matul l-istaġun 1969–1970.
1970ijiet u 1980ijiet
Matul is-snin sebgħin, Tirana tħabtu ħafna biex jibqgħu fil-quċċata, l-aħjar riżultat huwa t-tieni post u l-agħar huwa it-13-il post. Madankollu l-klabb rebaħ t-tazza nazzjonali darbtejn. Il-ġenerazzjoni tal-plejers anzjani waslet għall-aħħar fil-karriera tagħhom u dawn jista 'biss jimmarkaw it-tmiem tal-era ta 'suċċess kbir. Madankollu espliċitaw mingħajr suċċess mal-aħħar żmien. Tirana rebħu l-kampjonat fl-aħħar tal-istaġun 1981–1982, u dawn marru wkoll biex jirbħu t-titolu tliet darbiet oħra matul is-snin tmenin, fl-istaġuni 1984–1985, 1987–1988, 1988–1989 u t-Tazza Albaniża fl-1983,1984 ,u 1986. Il-klabb kellhu wkoll suċċess fil-kompetizzjonijiet tal-klabbs Ewropej u ħafna mill-plejers għamlu miil-aħjar għall-klabb tagħhom.
1990ijiet u 2000ijiet
Matul l-ewwel nofs tas-snin disgħin KF Tirana (li f'Awissu 1991 reġa 'kiseb l-isem antik tiegħu), bl-istess mod is-soċjetà Albaniża kollha, għaddiet minn perjodu ta 'bidliet profondi. Anka l-aqwa plejers Albaniżi ħallew il-pajjiż u marru barra jfittxu tim sinjur li jista jimpjeghom. Iżda jidher li l-klabb sempliċiment ma setgħetx joqgħod wisq twil mit-tikek ewlenin. Għalhekk fl-aħħar tal-istaġun 1994-1995, KF Tirana għal darb'oħra rebħu l-kampjonat n'5 logħbiet bil-quddiem u bi 12-il punt qabel it-2 tim. Matul l-aħħar snin Tirana iddominaw il-futbol Albaniż mill jirbħu 10 mill-aħħar 15-il kampjonat Albaniż.
KF Tirana fl-Ewropa
Minbarra li jkunu l-aqwa tim fil-kompetizzjonijiet kollha domestiċi, KF Tirana wkoll taw l-aqwa prestazzjonijiet fl-Ewropa fost it-timijiet Albaniżi. Għalkemm Tirana għaddew 11-il darba mill-ewwel rawnd fl-Ewropa, huma qatt ma marru lil hinn minn dak. Fit-triq Ewropea tagħhom, Tirana lagħbu kontra timijiet kbar bħal: AFC Ajax, FC Bayern Munich, AC Milan, etċ. Filwaq li kienu mfassla kontra timijiet bħal: FC Dinamo Bucuresti, Ferencvárosi TC, PFC CSKA Sofia, Stabaek IF, FC Utrecht, NK Dinamo Zagreb, IFK Göteborg, Malmö FF, Standard Liege, etċ. F'diversi okkażjonijiet, ismijiet Ewropej rispettabbli bħal: FC Dinamo Bucuresti, FC Dinamo Tbilisi, ND Gorica, NK Varteks, etċ. ġew eliminati minn Tirana.
L-aħjar skwadra biex jikkompetu fl-Ewropa kienet dik tal-istaġun 2004/05. Wara li għelbu faċilment lil FC Gomel tal-Belarus fl-ewwel rawnd, Tirana lagħbu kontra Ferencvárosi TC fit-tieni rawnd. Huma tilfu l-ewwel leg f'darhom 2–3, KF Tirana prodottaw futbol meraviljuż f'Budapest u kienu qedgħin jirbħu 1–0 u kienu sfortunat meta fallew penalti u laqtu l-lasta darbtejn, iżda huma ma skorjawx il-gowl ta' kwalifika u għalhekk kienu eliminati bl-aggregat ta' 3–3.
Domestiċi
27 darba (rekord domestiku) – 1911 (mhux rikonoxxut mill-FSHF), 1930, 1931, 1932, 1934, 1936, 1937, 1939* (mhux rikonoxxut mill-FSHF), 1942* (mhux rikonoxxut mill-FSHF), 1964–1965, 1965–1966, 1968, 1969–1970, 1981–1982, 1984–1985, 1987–1988, 1988–1989, 1994–1995, 1995–1996, 1996–1997, 1998–1999, 1999–2000, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2006–2007, 2008–2009
15-il darba (rekord domestiku maqsum ma Partizani Tirana) – 1938–39, 1963, 1976, 1977, 1983, 1984, 1986, 1994, 1996, 1999, 2001, 2002, 2006, 2011, 2012.
10 darbiet (rekord domestiku) – 1994, 2000, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009, 2011, 2012
Ġużè Bonnici
thumb|Ġużè Bonnici Ġużè Bonnici (Valletta, 14 ta' Awwissu 1907 - 6 ta' Ottubru 1940) kien politiku u awtur.
Bin Pawlu u Ġovanna mwielda Debono, it-tnejn Għawdxin, Ġużè Bonnici kien it-tieni wild tagħhom. Ħa l-edukazzjoni tiegħu fl-iskola primarja tal-Belt, is-Seminarju t'Għawdex u l-Università ta' Malta minn fejn ġab il-B.Sc. u Ph.C. fl-1927. Fl-1931 sar tabib. Inħatar Kap tad-Dipartiment fl-Isptar Ċentrali. Fl-1934 iżżewweġ lil Evelyn Testa u kellu tliet ulied.
Ħidma għall-Ilsien Malti
Ġużè Bonnici kien wieħed mill-fundaturi u l-ewwel President tax-Xirka għat-Tixrid tal-Ilsien Malti. Fl-1931 waqqaf l-Għaqda tal-Malti (Università) ma' sieħbu Rużar Briffa, it-tnejn studenti tal-Mediċina, bil-għan li l-Malti jingħata l-prestiġju li jistħoqqlu fl-Università. Bdew ukoll il-pubblikazzjoni Leħen il-Malti. Fl-1938 beda jippubblika Ġabra ta' Kitba Maltija, minn Dar tal-Pubblikazzjoni Excelsior li kien xtara minn butu fil-Belt, Triq Sant'Ursula, u f'sentejn ħareġ tnax-il ktieb, bl-għajnuna tal-Kaptan A.V.Laferla, il-Professur Saydon u Ġużè Chetcuti. F'din is-sensiela kien hemm Anġli tan-Niket ta' Ġino Muscat Azzopardi, Taħt Tliet Saltniet ta' Ġużè Aquilina, Leli ta' Ħaż-Żgħir ta' Ġużè Ellul Mercer, San Ġwann ta' Ġużè Galea, Is-Salib tal-Fidda ta' Wistin Born u r-rumanzi tiegħu stess Il-Qawwa tal-Imħabba u Ħelsien. Stampa ukoll tliet kotba bil-poeżiji ta' Dun Karm.
Kiteb ir-rumanzi:
Kiteb ukoll:
Ġuzè Bonnici : ħidmietu u kitbietu hi teżi tal-Baċellerat fl-Arti (bl-Unuri) li Nora Sammut għamlet fl-Università ta' Malta fl-1974.
Mona Baker
Mona Baker (imwielda fl-1953) hija professur tal-Istudji tat-Traduzzjoni u d-Direttur taċ-Ċentru għat-Traduzzjoni u Studji Interkulturali ġewwa l-Università ta’ Manchester fl-Ingilterra.
Ġużè Bonnici
Ħidma għall-Ilsien Malti
Fl-1990 ġie stampat id-dramm tiegħu Imħabba aktar mill-Ħajja. Fl-2007, f'għeluq il-100 sena minn twelidu, l-Għaqda tal-Malti - Università ħarġet In-Novelli, in-novelli miġbura ta' Ġużè Bonnici.
Mona Baker
Karriera
Baker studjat fl-Università Amerikana tal-Kajr, fejn kisbet B.A. fl-Ingliż u fil-Letteratura Komparattiva. Wara kompliet tistudja l-Lingwistika Applikata fl-Università ta’ Birmingham, fejn kisbet M.A. Fl-1995, Baker bdiet taħdem fl-Istitut tax-Xjenza u t-Teknoloġija tal-Università ta’ Manchester (UMIST), fejn laħqet professur fl-1997. Bħalissa, qed tokkupa r-rwol ta’ President tal-Istudji tat-Traduzzjoni.
Baker hi l-fundatriċi ta’ St. Jerome Publishing fejn kienet id-direttur editorjali sal-2014 meta Routledge xtraw il-katalogu St. Jerome. Waqqfet ukoll il-ġurnal internazzjonali The Translator.
Ilha membru onorarju tal-IAPTI (Assoċjazzjoni Internazzjonali tat-Tradutturi u Interpreti Professjonali) mill-2009. Fil-qafas ta’ din l-assoċjazzjoni, Baker għamlet diskors dwar “L-etika fil-Kurrikulu tat-Traduzzjoni/Interpretar”. Hi wkoll il-ko-Viċi-President tal-Assoċjazzjoni Internazzjonali tat-Traduzzjoni u l-Istudji Interkulturali.
Bħala riċerkatriċi, l-interessi tagħha huma t-traduzzjoni u l-kunflitt, ir-rwol tal-etika fir-riċerka u t-taħriġ fil-qasam tal-Istudji tat-Traduzzjoni, l-applikazzjoni tat-teorija tan-narrativa għat-traduzzjoni u l-interpretar, komunitajiet attivisti fit-traduzzjoni u studji tat-traduzzjoni bbażati fuq korpus. Infatti, hi ppubblikat b’mod estensiv dwar dawn l-oqsma. Editjat ukoll xogħlijiet ta’ referenza.
Il-Kunflitt fil-Lvant Nofsani u Akkademiċi Iżraeljani
Baker ġiet ikkritikata b’mod qawwi u kkreat kontroversja kbira meta fl-2002 talbet ir-riżenja ta’  żewġ akkademiċi Iżraeljani, Dr. Miriam Shlesinger mill-Università ta’ Bar-Ilan u Professur Gideon Toury mill-Università ta’ Tel Aviv fl-Iżrael, mill-bordijiet editorjali tal-ġurnali tagħha The Translator u Translation Studies Abstracts, minħabba l-affiljazzjoni tagħhom mal-istituzzjonijiet Iżraeljani.
Baker iddikjarat li din l-interpretazzjoni tal-bojkott fil-konfront tal-istituzzjonijiet Iżraeljani kienet individwali u ma kinitx neċessarjament qed tippretendi li firmatarji oħra ta’ dan il-bojkott f’pożizzjonijiet simili se jieħdu l-istess azzjoni. Baker, ta’ oriġini Eġizzjani, qalet li stagħġbet bl-għagħa li nqalgħat fuq żewġ ġurnali “żgħar”. Kelliema għall-università ddikjarat li: “Din m’għandhiex x’taqsam mal-UMIST. Id-dokumentazzjoni tal-bojkott tiddikjara b’mod ċar li Mona Baker qed tiffirmaha bħala individwu.”
Sussegwentement, Baker ħabbret li The Translator mhux se jibqa jippublika iktar riċerka minn akkademiċi Iżraeljani u se jirrifjuta li jbiegħ kotba u ġurnali lil-libreriji Iżraeljani.
Opossum ġurdien ta' denbu oħxon ta' żaqqu kannella fl-isfar
L-Opossum ġurdien ta' denbu oħxon ta' żaqqu kannella fl-isfar, magħruf xjentifikament bħala Thylamys venustus, huwa mammiferu marsupjal, tat-tribù Thylamyini, fil-familja Didelphidae (didelfidu), fl-ordni Didelphimorphia (didelfimorfju) u huwa wieħed mill-opossumi ġrieden ta' denbhom oħxon nattiv fil-kontinent tal-Amerika t'Isfel. Dan l-opossum huwa marsupjal kemm arborju (jgħix fis-siġar) kif ukoll terrestri (jgħix mal-art), b'abitudni notturna (attiv bil-lejl). Id-dieta tiegħu tikkonsisti minn waħda insettivora, għalkemm frott, bajd tal-għasafar u annimali vertebrati żgħar bħal gremxul u ġrieden huma inklużi fid-dieta ukoll.
Aleksandar Tirnanić
Aleksandar "Tirke" Tirnanić (bis-Serb: Александар Тирке Тирнанић; twieled fil-15 ta' Lulju 1910 – miet fit-13 ta' Diċembru 1992) kien plejer u kowċ tal-futbol Serb.
Karriera
Imwieled fir-raħal ċentrali ta' Krnjevo, Tirnanić kien għadu żgħir meta familtu ta' ħaddiema mxew lejn il-kapitali Belgrad. Missieru miet fl-1914 mal-armata Serba fl-eqqel tal-Ewwel Gwerra Dinjija. Imrobbi m'ommu, Tirnanić mal-ewwel beda juri l-ħeġġa tiegħu lejn il-logħba tal-futbol fejn kien jilgħab fi pjanuri ta' Bara Venecija. Il-kowċ Radenko Mitrović ġabu fl-istruttura taż-żgħażagħ ta' SK Jugoslavija, però iktar ftit wara ngħaqad mar-rivali lokali ta' BSK fejn mal-ewwel żviluppa bħala midfilder laterali ta' saħħa.
Ta' sbatax-il sena lagħab l-ewwel logħba tiegħu, fejn maż-żmien ifforma koppja f'nofs il-grawnd ma' Blagoje Marjanović. Tirnanić lagħab iktar minn 500 logħba għal BSK Beograd. Fl-1937 issieħeb ma' SK Jugoslavija fejn lagħab sal-1938 meta ssieħeb ma' BASK. Aktar tard fil-karriera lagħab għal żewġ klabbs oħra tal-kapitali, Jedinstvo (1939–1941) u Sloga (1942–1943).
Internazzjonali
Tirnanić lagħab għall-Jugożlavja fit-Tazza tad-Dinja 1930. Ġurnata qabel ma għalaq l-20 sena hu skorja gowl li attwalment jagħmlu s-sitt l-iżgħar skorer ta' kull żmien fl-istorja tal-kompetizzjoni. Aktar tard hu mexxa lit-tim Jugożlav f'żewġ edizzjonijiet tat-Tazza tad-Dinja, fl-1954 u l-1958, kif ukoll fl-Olimpjadi tas-sajf tal-1948, l-1952 u l-1960, fejn f'din tal-aħħar rebħu l-midalja tad-deheb.
Festival tal-Eurovision 2011
Il-Festival tal-Eurovision 2011 kien is-56 konkors annwali tal-Eurovision. Dan il-festival sar f'Düsseldorf, il-Ġermanja, wara li l-Ġermanja rebħet il-konkors tal-2010 permezz ta' Lena Meyer-Landrut bil-kanzunetta "Satellite". Il-kompetizzjoni saret fl-Esprit Arena ta' Düsseldorf, li ntgħażlet minn tliet postijiet madwar il-Ġermanja fil-fażi finali li saret fl-2010.
Id-dati stabbiliti għaż-żewġ semifinali kienu l-10 u t-12 ta' Mejju 2011, bil-finali ppjanata għal-lejla tal-14 ta' Mejju 2011. Tlieta u erbgħin pajjiż ikkonferma l-parteċipazzjoni tiegħu fil-konkors, fejn fost dawk li irritornaw lura kien hemm l-Awstrija, li l-aħħar ipparteċipat fl-2007; l-Ungerija, li kkompetew l-aħħar darba fl-2009; u San Marino, li pparteċipaw l-aħħar darba fl-2008. L-Italja wkoll irritornat lejn il-konkors fejn din se tkun l-ewwel parteċipazzjoni tagħha mill-1997.
Post
thumb|right|275px|L-Esprit Arena 275px|thumb|right|[[Anke Engelke, Judith Rakers u Stefan Raab, il-preżentaturi tal-edizzjoni ta' din is-sena]]
Nhar it-12 ta' Otturu, 2010, ġie imħabbar mill-istazzjon Ġermaniż Norddeutscher Rundfun (NDR) li l-Esprit Arena f'Düsseldorf kien se jkun l-post fejn se ssir l-edizzjoni tal-Festival tal-Eurovision il-Ġermanja. Dan se jkun l-ewwel darba li l-Konkors tal-Eurovision se jsir fil-Ġermanja wara r-riunifikazzjoni, billi l-Ġermanja tal-Punent ospitat dan il-festival fl-1957 u l-1983. Il-Ġermanja huwa wkoll l-ewwel membru tal-"Big Five" li se jospita l-konkors, peress li fl-implimentazzjoni tar-regola tas-sena 2000, li tippermetti l-akbar ħames kontributuri tal-European Broadcasting Union (EBU) – il-Ġermanja, Franza, ir-Renju Unit, Spanja u l-Italja – li jikkwalifikaw awtomatikament għall-finali flimkien mar-rebbieħ tas-sena preċedenti.
Fażi tal-offerti
Total ta' tmient ibliet urew interess li jospitaw l-avveniment li jinkludi lil Berlin, Amburgu, Hanover, Gelsenkirchen, Düsseldorf, Kolonja, Frankfurt u Munich. Fil-21 ta' Awwissu 2010, l-NDR ħabbret li l-bliet ta' Berlin, Amburgu, Hannover u Düsseldorf kienu l-uniċi li applikaw uffiċjalment biex jospitaw l-konkors tal-2011.
Pjanijiet dwar fejn il-konkors jista' jinżamm f'kull belt li applikat jinkludi:
Format
Fit-31 ta' Awwissu 2010, Svante Stockselius ħalla postu bħala Superviżur Eżekuttiv tal-Festival tal-Eurovision, b'postu jieħdu n-Norveġiż Jon Ola Sand.
Allokazzjoni tas-semifinali
It-tlugħ tal-poloz ta' kif se jitkantaw il-kanzunetti tas-semifinali saru nhar it-Tnejn 17 ta' Jannar 2011. Il-pajjiżi parteċipanti ġew maqsuma f'sitt urni skont kif ivvutaw sal-2010. It-tlugħ barra li ddeċieda f'liema semifinali se tikkompeti semifinali, iddetermina jekk hux mal-ewwel jew mal-aħħar nofs tas-semifinali, sabiex id-delegazzjonijiet ikunu jafu bil-ħinijiet rispettivi tal-provi. Ġie wkoll deċiż f'liema semifinali l-pajjiżi tal-"Big Five" (Franza, il-Ġermanja, Spanja, ir-Renju Unit u l-Italja) se jivvutaw.
Parteċipanti
Nhar il-31 ta' Diċembru 2010, l-EBU ikkonfermat li tlieta u erbgħin pajjiż se jieħdu sehem fil-Eurovision 2011. Din l-edizzjoni se tara r-ritorn ta' erba' pajjiżi – l-Awstrija, l-Italja, San Marino u l-Ungerija. Il-Montenegro applikaw biex jieħdu sehem fil-konkors fl-4 ta' Diċembru, però irtiraw in-nomina tagħha fit-23 ta' Diċembru.
Għall-bidu s-Slovakkja ħabret l-irtirar tagħha mill-avveniment minħabba raġunijiet finanzjarji, minkejja li sondaġġ pubbliku fuq is-sit uffiċjali tal-istazzjon Slovenská televízia (STV) wera vot favur parteċipazzjoni. STV ħabbru li kienu beħsiebhom jirritornaw għall-konkors tal-2012. Madanakollu, l-applikazzjoni Slovakka baqgħet fuq il-lista proviżorja. Lejn Jannar tal-2011, STV tenniet li s-Slovakkja kienet fil-fatt se tirtira mill-festival kawża ta' problemi finanzjarji u bidliet fl-organika. Madanakollu, il-pajjiż ġie mniżżel mill-EBU bħala wieħed mis-semifinalisti fit-tlugħ tal-poloz tas-17 ta' Jannar, u STV aktar tard ikkonfermat li kienu se jipparteċipaw sabiex jevitaw li jieħdu multa talli rtiraw tard.
Waqt laqgħa f'Belgrad fit-28 ta' Awwissu 2010, l-EBU iddeċidiet li kull pajjiż għandu jagħżel l-artist u l-kanzunetta tiegħu qabel l-14 ta' Marzu 2011. Nhar is-17 ta' Jannar 2011, ittellgħu l-poloz għall-postijiet fiż-żewġ semifinali ġewwa Düsseldorf.
Votazzjoni matul il-finali
<li> <li> <li> <li> <li> <li> <li> <li> <li> <li> <li> <li> <li> <li> <li>
12-il punt
Hawn taħt hawn taqsira tat-tnax-il punt li ngħataw fil-finali:
Santiago de Compostela
daqsminuri|Kartolina tal-belt ta’ Santiago de Compostela Santiago de Compostela hija l-belt kapitali tal-komunità awtonoma ta’ Galizja, fil-Majjistral ta’ Spanja, b’popolazzjoni ta’ 96,405 abitant. Il-belt oriġinat madwar is-santwarju ta’ San Ġakbu l-Kbir, li issa sar il-Katidral ta’ Santiago de Compostela, bħala d-destinazzjoni tal-Pellegrinaġġ ta’ San Ġakbu, pellegrinaġġ Kattoliku ewlieni li ilu jsir mid-disa’ seklu. Fl-1985, iċ-Ċentru Storiku tal-belt ta’ Santiago de Compostela ġie ddeżinjat Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO. Il-Pellegrinaġġ ta’ San Ġakbu nnifsu sar Sit ta’ Wirt Dinji separat fl-1993.
Il-belt għandha klima miti ħafna għal-latitudni tagħha u fix-xitwa tinżel xita qawwija ħafna minħabba l-prossimità relattiva tagħha għall-irjieħ prevalenti mis-sistemi ta’ pressjoni baxxa tal-Atlantiku.
Etimoloġija
Santiago ġejja mill-evoluzzjoni tal-Galizjan lokali tal-Latin Vulgari Sanctus Iacobus, jiġifieri “San Ġakbu”. Skont leġġenda, Compostela ġejja mil-Latin Campus Stellae (jiġifieri “għalqa tal-kewkba"); madankollu, fil-verità jidher li din il-frażi diffiċilment setgħet wasslet għall-kelma Compostela moderna skont l-evoluzzjoni normali mil-Latin għall-Galizjan Medjevali.
Teoriji oħra tal-etimoloġija jgħidu li t-tieni parti ta’ isem il-belt ġejja mil-Latin compositum, li bil-Latin Vulgari lokali kienet Composita Tella, li tfisser “post tad-dfin”, jew sempliċement mil-Latin compositella, li tfisser “komposta tajjeb ħafna” (b’referenza għall-belt). Hemm postijiet oħra fil-Galizja li għandhom din il-kelma bħala parti mit-toponimu tagħhom.
Il-belt
xellug|daqsminuri|248x248px|Ħabbata differenti taċ-ċentru storiku Il-katidral jinsab fuq naħa waħda tal-pjazza ewlenija taċ-ċentru storiku ta’ din il-belt li baqgħat ippreservata tant tajjeb tul is-sekli. Skont leġġenda Medjevali, il-katavru tal-appostlu Ġakbu l-Kbir ġie ttrasportati lejn Galizja għad-dfin fis-sena 813 u l-post tad-dfin instab minn ragħaj li segwa kewkba tiddi fis-sema sa dak il-post. Inizjalment, dak il-post tad-dfin ġie msejjaħ l-Għolja Libredon u t-topografija fiżika tal-post spiss kienet twassal biex l-irjieħ prevalenti mill-baħar ikeċċu s-sħab minn fuq l-għolja u r-ragħaj jibqa’ jagħraf il-post preċiż anke binhar. Ir-ragħaj irrapporta l-iskoperta tiegħu minnufih lill-Isqof Teodomiro ta’ Iria. L-isqof iddikjara li l-katavru kien dak tal-appostlu Ġakbu l-Kbir u immedjatament għarraf lir-Re Alfonsu II f’Oviedo. Sabiex San Ġakbu jingħata ġieħ, il-katidral inbena fuq il-post fejn jintqal li kien instab il-katavru tiegħu. Il-leġġenda, li kienet tinkludi bosta avvenimenti mirakulużi, ippermettiet lill-Kattoliċi jsaħħu l-appoġġ għall-belt tagħhom fit-Tramuntana ta’ Spanja waqt il-Kruċjati Kristjani kontra l-Musulmani, iżda wasslet ukoll għat-tkabbir u għall-iżvilupp tal-belt.
Fuq in-naħa tal-Punent tal-Praza do Obradoiro hemm il-binja eleganti tas-seklu 18 tal-Pazo de Raxoi (il-Palazz ta’ Raxoi), li issa tintuża bħala l-binja tal-muniċipju, u fuq il-lemin tal-katidral hemm l-Hostal dos Reis Católicos, li twaqqaf fl-1492 mill-Monarki Kattoliċi, Isabella ta’ Kastilja u Ferdinandu II t’Aragona, bħala ospizju tal-pellegrini (illum lukanda lussuża jew Parador). Il-faċċata tal-katidral li tagħti fuq il-Pjazza ta’ Obradoiro, tidher fuq il-muniti tar-ram ċ-ċenteżmi tal-ewro (€0.01, €0.02, u €0.05).
Santiago de Compostela hija wkoll belt universitarja u l-Università tal-belt ilha li ġiet stabbilita mill-bidu tas-seklu 16. Il-binja ċentrali tal-università tidher l-aħjar mill-alkova fil-park muniċpali l-kbir li jinsab fiċ-ċentru tal-belt.
Fiċ-ċentru storiku tal-belt hemm ħafna toroq dojoq iserrpu li huma mimlijin binjiet storiċi. Il-parti l-ġdida tal-belt mad-dawra kollha taċ-ċentru storiku għandha inqas karattru u hija pjuttost urbana.
Santiago de Compostela tieħu l-ħajja mhux ħażin wara nżul ix-xemx. Kemm fil-parti l-ġdida tal-belt (a zona nova bil-Galizjan, la zona nueva jew ensanche bl-Ispanjol) u fil-parti l-antika (a zona vella bil-Galizjan, la zona vieja jew zona monumental bl-Ispanjol), taħlita tajba ta’ residenti mhux wisq imdaħħlin fiż-żmien u studenti żgħażagħ iżommu l-belt ħajja sas-sigħat bikrin ta’ filgħodu speċjalment fi tmiem il-ġimgħa. Wieħed mill-ikbar parks tal-belt, Parque da Alameda, jinsab fil-parti l-ġdida ta’ Santiago de Compostela.
Il-belt issellef isimha wkoll lil wieħed mill-Ordnijiet militari ta’ Spanja: Santiago, Calatrava, Alcántara u Montesa.
Santiago de Compostela hija waħda mill-iktar ċentri ekonomiċi importanti tal-Galizja u hija wkoll is-sede ta’ organizzazzjonijiet bħall-Assoċjazzjoni għall-Kummerċ Ugwali u Ġust, Pangaea.
Storja
Iż-żona fejn tinsab il-belt ta’ Santiago de Compostela kienet ċimiterju Ruman sar-raba’ seklu u kienet okkupata mill-Iżvevi sal-bidu tal-ħames seklu, meta insedjaw il-Galizja u l-Portugall matul il-waqgħa inizjali tal-Imperu Ruman. Iktar ’il quddiem, iż-żona ġiet attribwita lill-Isqof ta’ Iria Flavia (fis-sitt seklu), fil-partizzjoni magħrufa iktar bħala Parochiale Suevorum, li ġiet ordnata mir-Re Teodoru. Fil-585, l-insedjament ġie anness mal-kumplament tar-Renju tal-Iżvevi minn Leoviġildu bħala s-sitt provinċja tar-Renju tal-Viżigoti.
Wara li x’aktarx ġiet invaża mill-Għarab bejn is-sena 711 sas-sena 739, il-belt ġiet inkorporata fir-Renju tal-Asturji lejn is-sena 750. Xi mkien bejn is-sena 818 u s-sena 842, matul ir-renju ta’ Alfonsu II tal-Asturji, l-isqof Teodoru ta’ Iria stqarr li sab il-katavru (jew il-fdalijiet tiegħu) li seta’ jiġi attribwit lil San Ġakbu l-Kbir. Din l-iskopertà ġiet aċċettata parzjalment għaliex Leo III u Karlu Manju—li miet fis-sena 814—kienu rrikonoxxew l-Asturji bħala renju u lil Alfonsu II bħala re, u kien irnexxielhom jistabbilixxu rabtiet politiċi u ekkleżjastiċi mill-qrib. Viċin il-post tal-iskopertà, ġew stabbiliti insedjament ġdid u ċentru ta’ pellegrinaġġ, skont kif iddokumenta l-awtur Uswardu fis-sena 865, u li sas-seklu 10 ingħata l-isem ta’ Compostella.
Il-kult ta’ San Ġakbu ta’ Compostela kien wieħed minn ħafna li emerġew fit-Tramuntana tal-Peniżola Iberika matul is-sekli 10 u 11, peress li l-ħakkiema ta’ dawk iż-żminijiet kienu jħeġġu l-kulti tagħhom stess li kienu jkunu speċifiċi għar-reġjun, bħal ta’ Santa Eulalia f’Oviedo u Sant’Emiljanu f’Kastilja. Wara li ċ-ċentru tal-poter politiku tal-Asturji mexa minn Oviedo għal León fis-sena 910, il-belt saret iktar rilevanti politikament, u diversi rejiet tal-Galizja u ta’ León ġew akklamati mil-familji nobbli tal-Galizja u inkurunati u kkonsagrati mill-isqof lokali fil-katidral, fosthom Ordoño IV fis-sena 958, Bermudo II fis-sena 982, u Alfonsu VII fl-1111, filwaqt li l-belt saret il-belt kapitali tar-Renju tal-Galizja. Iktar ’il quddiem, ir-rejiet tas-seklu 12 ġew midfuna wkoll fil-katidral, fosthom Fernando II u Alfonsu IX, l-aħħar Rejiet ta’ León u ta’ Galizja qabel ma ngħaqdu f’renju wieħed, jiġifieri r-Renju ta’ Kastilja.
Matul is-seklu 10 u fl-ewwel snin tas-seklu 11, il-Vikingi ppruvaw jassaltaw il-belt —fil-fatt il-Galizja fis-sagi Nordiċi hija magħrufa bħala Jackobsland jew Gallizaland—u l-isqof Sisenandu II, li nqatel f’battalja kontrihom fis-sena 968, ordna l-kostruzzjoni ta’ fortizza bis-swar biex il-belt sagra tiġi protetta. Fis-sena 997, il-belt ġiet assaltata u parzjalment meqruda minn Ibn Abi Aamir (magħruf bħala al-Mansur), il-mexxej tal-Andalusija li kien akkumpanjat minn esponenti Kristjani għoljin, li kienu xxaħħmu biex jingħataw sehem mir-rikkezzi tal-belt. Madankollu, il-kmandant tal-Andalusija ma wera l-ebda interess fir-relikwi li allegatament huma ta’ San Ġakbu. Bħala tweġiba għal dawn l-isfidi, l-isqof Cresconio, f’nofs is-seklu 11, iffortifika l-belt kollha, u bena swar u torrijiet difensivi. daqsminuri|Il-kripta tal-Katidral ta’ Santiago de Compostela Skont xi awturi, sa nofs is-seklu 11, il-belt kienet diġà saret post ta’ pellegrinaġġ pan-Ewropew, filwaqt li oħrajn isostnu li l-kult ta’ San Ġakbu, sas-sekli 11-12s, kien kult tal-Galizja biss, appoġġat mir-rejiet tal-Asturji u ta’ León biex jintogħġbu mal-Galizja. Fis-seklu ta’ wara, Santiago de Compostela saret santwarju Kattoliku ewlieni, wara biss dawk ta’ Ruma u ta’ Ġerusalemm. Fis-seklu 12, taħt l-isqof Diego Gelmírez, il-belt saret djoċesi moqdija minn arċisqof, u b’hekk attirat popolazzjoni kbira u multinazzjonali. Taħt it-tmexxija ta’ dan il-prelat, iċ-ċittadini rribellaw, immexxija mill-kunsill lokali, u taw bidu għal tradizzjoni lajka ta’ konfrontazzjoni maċ-ċittadini—li ssieltu għall-awtogovernanza—kontra l-isqof lokali, il-mexxejja lajċi u ġurisdizzjonali tal-belt u tat-territorju fewdali semiindependenti tat-Terra de Santiago (“l-art ta’ San Ġakbu”). Il-qofol f’din il-konfrontazzjoni ntlaħaq fis-seklu 14, meta l-prelat il-ġdid, il-Franċiż Bérenger de Landore, ordni l-iġġustizzjar tal-kunsilliera tal-belt fil-kastell tiegħu ta’ A Rocha Forte, wara li kien stedinhom għal taħditiet.
Santiago de Compostela nħakmet mill-Franċiżi fil-Gwerer ta’ Napuljun u nsterqulha ħafna mir-rikkezzi tagħha; b’riżultat ta’ dan, il-fdalijiet li kienu ġew attribwiti lill-appostlu ntilfu għal kważi seklu, u baqgħu moħbija fil-kripta tal-katidral.
Fl-iskavi li twettqu fil-katidral matul is-sekli 19 u 20, ġiet skoperta cella memoriae jew martyrium Rumana, u madwarha fi żmien ir-Rumani u l-Iżvevi kien hemm ċimiterju żgħir li mbagħad ġie abbandunat. Din il-martyrium, li hija evidenza tal-eżistenza ta’ post Kristjan sagru antik, xi kultant ġiet attribwita lil Prixiljanu, għalkemm mingħajr provi ulterjuri.
Sit ta’ Wirt Dinji
daqsminuri|287x287px|Veduta taċ-ċentru storiku ta’ Santiago de Compostela Prattikament, fil-belt ta’ Santiago de Compostela hemm żewġ Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO: iċ-Ċentru Storiku tal-belt li ġie ddeżinjat fl-1985 u r-rotot tal-Pellegrinaġġ ta’ San Ġakbu fi Spanja li fl-1993 iddaħħlu fil-lista tal-UNESCO u fl-2015 ġew inklużi rotot oħra fl-istess sit.
L-UNESCO rrikonoxxiet il-valur universali straordinarju taċ-ċentru storiku ta’ Santiago de Compostela abbażi ta’ tliet kriterji tal-għażla li huma: il-kriterju (i) “Rappreżentazzjoni ta’ kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”; il-kriterju (ii) “Wirja ta’ skambju importanti ta’ valuri umani, tul perjodu ta’ żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ”; u l-kriterju (vi) “Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma’ avvenimenti jew ma’ tradizzjonijiet ħajjin, ma’ ideat jew ma’ twemmin, jew ma’ xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta’ valur universali straordinarju”.
Grupp Ċ tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006
250px|thumb|right|Eluf ta' partitarji [[Olanda|Olandiżi marru l-Ġermanja biex isegwu t-tim nazzjonali tagħhom]] 250px|thumb|right|Il-partitarji jxejru l-[[bandiera tas-Serbja. Minkejja l-fatt li t-tim nazzjonali kien jirrapreżenta lis-Serbja u Montenegro, l-iskwadra u l-benjamini kienu komposti l-biċċa l-kbira minn Serbi]] 250px|thumb|right|Xi partitarji [[Arġentina|Arġentini f'Gelsenkirchen]] Wara l-poloz li saru f'Leipzig, Grupp Ċ ġie deskritt bħala l-grupp tal-mewt. Dan kien jikonsisti mill-Arġentina (rebbieħa ta' dan il-kampjonat darbtejn, fl-1978 u fl-1986), l-Olanda (finalista tal-kampjonat darbtejn u qabel din l-edizzjoni kienet ukoll fit-tielet post tar-rankings mondjali tal-FIFA), il-Kosta tal-Avorju (finalista telliefa tat-Tazza Afrikana 2006 u kkunsidrata bħala waħda mill-aqwa timijiet tal-Afrika), u s-Serbja u Montenegro (it-tim li kklassifika bħala t-tim bl-inqas numru ta' gowls li sofra, fejn irnexxielu jegħleb lil Spanja u lill-Belġju. Fatt kurjuż fuq il-parteċipazzjoni ta' dan l-aħħar tim, hu li mill-21 ta' Mejju ta' dik is-sena, il-Montenegro iċċelebra r-referendum favur l-indipendenza, u x-xolljiment tas-Serbja u Montenegro. Madankollu, it-tim baqa' xorta parti mill-fażi finali tat-Tazza tad-Dinja u b'hekk sar l-ewwel tim fit-Tazza tad-Dinja li rrapreżenta pajjiż ineżistenti.
Minkejja li kien predett li se jkun hemm taqtigħa bejn l-erba' timijiet, it-titlu mogħti lil dan il-grupp bħala l-grupp tal-mewt ma tantx baqa' jiswa, eżattament wara l-ewwel partiti. L-Arġentina rebħet 2–1 lill-Kosta tal-Avorju, wara li ddominat parti kbira tal-logħba, minkejja li lejn l-aħħar Didier Drogba kien naqqas id-distakk u b'hekk ikkrea iktar pressjoni. Min-naħa l-oħra, l-Olanda rebħet bi skor żgħir ta' 1–0 lis-Serbja u Montenegro.
Fit-tieni sett ta' partiti, l-Olanda rebħet 2–1 lill-Kosta tal-Avorju waqt li l-Arġentina wettqet prestazzjoni eċċellenti biex irnexxielha tegħleb lis-selezzjoni Baltika 6–0 u b'hekk kienu saru favoriti li jiksbu dan it-titlu mondjali. Din ir-rebħa ġiet grazzi għad-doppjetta ta' Maxi Rodríguez, u l-gowls l-oħra minn Esteban Cambiasso, Hernán Crespo, Carlos Tévez u Lionel Messi. It-tieni gowl, li kien skurjat minn Cambiasso, hu kkunsidrat bħala wieħed mill-aqwa gowls fl-istorja tal-kampjonat, wara li dan il-gowl sar minn 24 passaġġ bejn il-plejers Arġentini. Wara dawn iż-żewġ partiti, l-Arġentina u l-Oland kienu kkwalifikaw għar-rawnd suċċessiv, waqt li l-Kosta tal-Avorju u s-Serbja u Montenegro sfaw eliminati.
Sligo
Sligo hija belt żgħira fir-Repubblika ta' l-Irlanda, u dik ewlenija ta' County Sligo. Fl-2006 kienet tgħodd 18 -il elf ruħ. Hija tinsab imdawra b'muntanji u nixxigħat. L-eqreb belt ta' l-istess kobor hija dik ta' Derry fl-Irlanda ta' Fuq, li hija 120 kilometru 'l bogħod.
Nies Magħrufa
thumb|upright=0.8|left|W. B. Yeats f'Sligo Fost l-aktar nies magħrufa li ħarġu minn din il-belt hemm id-direttur tal-films Neil Jordan. Il-poeta William Butler Yeats għadda snin twal fi Sligo, u jinsab midfun f'Drumcliffe, County Sligo.
Biex tasal Sligo
Sligo qiegħda ftit kilometri biss 'il bogħod mill-Irlanda ta' Fuq, għalkemm l-aħjar modi ta' trasport pubbliku huma permezz tal-ferrovija li taħdem tliet darbiet kuljum lejn Dublin via Mullingar. Jekk wieħed irid jasal Derry fl-Irlanda ta' Fuq, l-aħjar jaqbad is-servizz tal-pullman li jitlaq minn Galway u li jieqaf għal ftit ħin fi Sligo.
Nagorno-Karabakh
daqsminuri|340x340px|Nagorno-Karabakh Nagorno-Karabakh (/nəˈɡɔːrnoʊ kɑːrəˈbɑːk/ nə-GOR-noh kar-ə-BAHK ; bir-Russu: Нагорный Карабах, b’ittri Rumani: Nagorny Karabakh, litteralment “Karabakh muntanjuż”, u jfisser “Karabakh ta’ Fuq”; bl-Armen: Լեռնային Ղարաբաղ, b’ittri Rumani: Leṙnayin Ġarabaġ; bl-Ażerbajġani: Dağlıq Qarabağ jew Yuxarı Qarabağ) huwa reġjun interkjuż fin-Nofsinhar tal-Kawkasu, fi ħdan il-katina muntanjuża tal-Karabakh, bejn il-Karabakh t’Isfel u Zangezur, u jkopri l-parti tax-Xlokk tal-muntanji tal-Kawkasu Inferjuri. ll-biċċa l-kbira tar-reġjun huwa muntanjuż u bil-foresti.
Nagorno-Karabakh huwa territorju ta’ diżgwid. Internazzjonalment huwa rikonoxxut bħala parti mill-Ażerbajġan, iżda fil-biċċa l-kbira huwa ggvernat mir-Repubblika mhux rikonoxxuta ta’ Artsakh (li qabel kienet magħrufa bħala r-Repubblika ta’ Nagorno-Karabakh) minn żmien l-ewwel Gwerra ta’ Nagorno-Karabakh. Minn mindu l-gwerra ntemmet fl-1994, ir-rappreżentanti tal-gvernijiet tal-Armenja u tal-Ażerbajġan organizzaw taħditiet ta’ paċi bil-medjazzjoni tal-Grupp ta’ Minsk tal-OSCE rigward l-istatus tar-reġjun li huwa l-qofol tad-diżgwid.
Is-soltu r-reġjun jitqies skont il-fruntieri amministrattivi tal-Eks Oblast Awtonomu ta’ Nagorno-Karabakh li fih erja ta’ 4,400 kilometru kwadru. Madankollu, iż-żona storika tar-reġjun fiha bejn wieħed u ieħor 8,223 kilometru kwadru.
Fis-27 ta’ Settembru 2020, faqqgħet ġwerra ġdida f’Nagorno-Karabakh u fit-territorji tal-madwar, li wasslet biex il-forzi armati tal-Ażerbajġan u tal-Armenja rrapportaw li kien hemm vittmi militari u ċivili. L-Ażerbajġan għamel kisbiet sinifikanti matul il-gwerra, u reġa’ kiseb il-biċċa l-kbira tat-territorji okkupati madwar Nagorno-Karabakh kif ukoll partijiet kbar ta’ Nagorno-Karabakh stess, inkluż il-belt sinifikanti kulturalment ta’ Shusha. Il-gwerra ntemmet fl-10 ta’ Novembru 2020, meta ġie ffirmat ftehim trilaterali ta’ waqfien mill-ġlied bejn l-Ażerbajġan, l-Armenja u r-Russja, which forced Armenia to return all the remaining occupied territories surrounding Nagorno-Karabakh.
Etimoloġija
daqsminuri|Ritratt satellitari tal-Kawkasu Inferjuri miksi bil-borra. Lejn is-sena 1800, il-Karabagh immexxi mill-Khan kien ibbażat fix-Xlokk tal-Kawkasu Inferjuri. Dan kien estiż fil-Lvant sal-parti muntanjuża t’isfel, u għalhekk kien jintuża Nagorno-Karabagh għall-parti tal-Punent. Il-prefiss Nagorno- joriġina mill-aġġettiv attributtiv Russu nagorny (нагорный), li jfisser “art muntanjuża”. L-ismijiet tar-reġjun bl-Ażerbajġani jinkludu l-aġġettivi simili dağlıq (muntanjuż) jew yuxarı (ta’ fuq). Tali kelmiet ma jintużawx fl-isem bl-Armen, iżda kienu preżenti fl-isem uffiċjali tar-reġjun matul l-era Sovjetika bħala Oblast Awtonomu ta’ Nagorno-Karabakh. Lingwi oħra japplikaw il-kelmiet ekwivalenti tagħhom għal muntanjuż, ta’ fuq, jew art muntanjuża; pereżempju, l-isem uffiċjali bil-Franċiż għar-Repubblika ta’ Nagorno-Karabakh huwa Haut-Karabakh, li jfisser “Karabakh ta’ Fuq”.
L-ismijiet tar-reġjun bid-diversi lingwi lokali kollha jfissru “Karabakh muntanjuż” jew “ġonna sewda muntanjuża”:
L-Armeni li jgħixu fiż-żona jsejħu lil Nagorno-Karabakh bħala Artsakh (bl-Armen: Արցախ), li huwa l-isem tal-għaxar provinċja tar-Renju antik tal-Armenja. Iskrizzjonijiet Urartjani (tas-sekli 9 sa 7 Q.K.) jużaw l-isem Urtekhini għar-reġjun. Sorsi Griegi Antiki kienu jirreferu għal din iż-żona bħala Orkhistene.
Antikità u Medju Evu Bikri
xellug|daqsminuri|Il-Monasteru ta’ Amaras Nagorno-Karabakh jinsab fl-artijiet li kienu okkupati minn popli magħrufa fost l-arkeologi moderni bħala l-kultura ta’ Kura-Araxes, li kienu jgħixu bejn iż-żewġ xmajjar Kura u Araxes.
Il-popolazzjoni antika tar-reġjun kienet tikkonsisti minn diversi tribujiet lokali u migranti awtoktoni, fil-biċċa l-kbira tagħhom, ma kinux Ind-Ewropej. Skont it-teorija prevalenti tal-Punent, dawn it-tribujiet nattivi kienu jitħalltu u jiżżewġu mal-Armeni li kienu jiġu fir-reġjun wara l-inklużjoni tiegħu fl-Armenja fit-tieni seklu, jew possibbilment qabel, fir-raba’ seklu Q.K. Studjużi oħra jissuġġerixxu li l-Armeni insedjaw ir-reġjun saħansitra fis-seklu 7 Q.K.
Għall-ħabta tal-180 Q.K., Artsakh sar waħda mill-15-il provinċja tar-Renju Armen u baqa’ hekk sar-raba’ seklu. Filwaqt li formalment kellu l-istatus ta’ provinċja (nahang), Artsakh x’aktarx li fforma prinċipat waħdu — bħall-provinċja Armena ta’ Syunik. Teoriji oħra jissuġġerixxu li Artsakh kien art irjali, u kien proprjetà diretta tar-Re tal-Armenja. Tigran il-Kbir, ir-Re tal-Armenja (li rrenja mill-95-55 Q.K.), sejjes f’Artsakh waħda minn erbat ibliet imsejħa “Tigranakert” f’ismu stess. Il-fdalijiet ta’ din il-belt antika, li nstabu 50 km fil-Grigal ta’ Stepanakert, qed jiġu studjati minn grupp ta’ studjużi internazzjonali. daqsminuri|263x263px|Il-Monasteru ta’ Gandzasar Fit-387 W.K., wara l-qsim tal-Armenja f’partijiet bejn l-Imperu Ruman u l-Persja taħt is-Sassanidi, żewġ provinċji Armeni, Artsakh u Utik, saru parti mis-satrapija tas-Sassanidi tal-Albanija tal-Kawkasu, li min-naħa tagħha, kellha influwenza reliġjuża u kulturali Armena qawwija. Dak iż-żmien, il-popolazzjoni ta’ Artsakh u ta’ Utik kienet tikkonsisti minn Armeni u minn diversi tribujiet Armenizzati.
Il-kultura u ċ-ċivilizzazzjoni Armena tkattret fiż-żmien Medjevali bikri ta’ Nagorno-Karabakh. Fil-ħames seklu, infetħet l-ewwel skola Armena fit-territorju modern ta’ Nagorno-Karabakh—fil-Monasteru ta’ Amaras—bis-saħħa tal-isforzi ta’ San Mesrop Mashtots, l-inventur tal-alfabett Armen. San Mesrop kien attiv ħafna fl-ipprietkar tal-Vanġelu f’Artsakh u f’Utik. B’kollox, Mesrop Mashtots għamel tliet mawriet lejn Artsakh u Utik, sa ma fl-aħħar laħaq it-territorji pagani taħt l-għoljiet ta’ qabel il-Kawkasu Superjuri. Stephanos Syunetsi, il-lingwista u grammatiku Armen tas-seklu 7, iddikjara f’xogħlu li l-Armeni ta’ Artsakh kellhom id-djalett tagħhom stess, u ħeġġeġ lill-qarrejja tiegħu jitgħallmuh. Fis-seklu 7 stess, Davtak Kertogh, poeta Armen, kiteb l-Eleġija dwar il-Mewt tal-Prinċep Juansher il-Kbir, fejn kull silta tibda b’ittra tal-kitba Armena f’ordni alfabetika. L-unika storja komprensiva tal-Albanija tal-Kawkasu nkitbet bl-Armen mill-istoriku tas-seklu 10 Movses Kaghankatvatsi.
Nofs il-Medju Evu
Madwar nofs is-seklu 7, ir-reġjun inħakem mill-invażjoni tal-Għarab Musulmani permezz tal-ħakma Musulmana tal-Persja. Sussegwentement, ġie mmexxi minn gvernaturi lokali li kienu approvati mill-Kaliffat. Skont xi sorsi, fit-821, il-prinċep Armen Sahl Smbatian mexxa rivoluzzjoni f’Artsakh u stabbilixxa l-familja ta’ Khachen, li mexxiet lil Artsakh bħala prinċipat sal-bidu tas-seklu 19. Skont sorsi oħra, Sahl Smbatean “kien parti mill-familja Zamirhakan ta’ rejiet”, u fis-snin 837-838, kiseb is-sovranità fuq l-Armenja, il-Georgia u l-Albanija. L-isem “Khachen” oriġina mill-kelma Armena “khach”, li tfisser “salib”. Sas-sena 1000, il-familja ta’ Khachen ipproklamat ir-Renju ta’ Artsakh u l-ewwel mexxej kien John Senecherib. Inizjalment Dizak, fin-Nofsinhar ta’ Artsakh, iffurmat renju wkoll immexxi mill-familja antika ta’ Aranshahik, li kienet dixxendenti tal-ewwel Rejiet tal-Albanija tal-Kawkasu. Fl-1261, wara li bint l-aħħar re ta’ Dizak iżżewġet lir-re ta’ Artsakh, il-prinċep Armen Hasan Jalal Dola, iż-żewġ stati ngħaqdu flimkien fil-Prinċipat Armen ta’ Khachen. Sussegwentement, Artsakh baqa’ jeżisti bħala prinċipat indipendenti de facto.