cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mikiel Anton Vassalli
L-Illuminiżmu u r-Romantiċiżmu ta' Vassalli
Ir-Romantiċiżmu, li nistgħu ngħidu li sar moviment għalih minn madwar nofs is-seklu tmintax, beda jikxef l-identita` tal-wirt mhux stmat tal-poplu. Introduċa viżjoni radikali tal-ħajja li permezz tagħha neħħa kemm seta’ l-qasma bejn iż-żewġ espressjonijiet ta’ poplu wieħed maqsum fi klassi kolta u klassi baxxa. Ir-Romantiċiżmu adotta l-prinċipju illuministiku tad-“demokratizazzjoni tal-kultura”. Vassalli, kellu propju dan l-ispirtu illuministiku (jew preromantiku) iżda kiseb għarfien ukoll mir-Romantiċi tar-Risorġiment Taljan bħala “eroj tagħhom”. Filwaqt li Oliver Friggieri qiegħed lil Vassalli fil-kwadru Romantiku, Frans Sammut jipproponi l-kwadru iżgħar ta’ l-Illuminiżmu, għad li fl-istess ċirku Romantiku.
Fi kliem Kant, l-ispirtu tal-Illuminiżmu jinġabar fil-motto, “Sapere aude! Kun qlubi biżżejjed biex tuża dehnek!” L-għan aħħari kellu jkun l-“hena tal-bniedem”. Fil-“Lexicon”, Vassalli jidher ispirat minn din il-filosofija meta jikteb li “t-trawwim tal-ilsien li jittieħed mill-omm huwa mmela meħtieġ l-ewwelnett għat-tagħlim. Dan hu l-għan ewlieni li għandu jkollha nazzjon, għaliex fuqu jistrieħ l-hena ta’ kulħadd”. Il-konvinzjoni ta’ Locke li l-bniedem jitwieled tabula rasa, lest biex jitgħallem kollox, u li huwa tort tal-ambjent li jitwieled fih li wieħed ma jsirx tajjeb, kompla għaddab lil Vassalli għall-ħakkiema li ma ridux jgħallmu lin-“nazzjon” għax kien jaqblilhom iħalluh fil-għama. Fuq kollox, ra li t-tagħlim seta` jseħħ biss f’ilsien il-poplu, jiġifieri bil-Malti. Il-Maltin ma setgħux jagħmlu parti mis-“seklu li fih l-oqsma ta l-arti u x-xjenzi mxew tant ’il quddiem” jekk ma jitgħallmux ilsienhom, għax minħabba f’hekk la setgħu jitgħallmu ilsna oħra u lanqas it-tagħlim li setgħu jiksbu bihom.
Sehem l-intelletwali fil-moviment illuninistiku kien fenomenu ġdid għax għall-ewwel darba l-intelletwali taw sehem ċivili fil-ġlieda kontra l-ordni soċjali. L-intelletwali tal-imgħoddi kienu jbaxxu rashom għas-slaten u jaħarbu f’dinja ta’ ħolm, filwaqt li l-intelletwali illuminista huwa fittiex tal-veritàu tal-ħelsien, riformatur konxju li qed jagħmel sehem minn “klassi” li dmirha kien li tmexxi lis-soċjeta`. “Vassalli ddakkar mill-ispirtu ta’ żminijietu”, jgħid Cremona. Meta Napuljun niżel Malta, lil Vassalli sejjaħlu “Ġakobin” għax kien ħabib tar-Rivoluzzjoni Franċiża li riedet tbiddel lis-soċjetà mill-qiegħ. Vassalli, bħal kull riformatur ewlieni tas-soċjeta`f’kull żmien, ħadha kontra l-ħakkiema ta’ żmienu, li kienu l-Ordni tal-Kavallieri, għamel ħafna ħbieb u ħafna għedewwa u ovvjament pattieha qares. Ta’ min jinnota li l-Ordni tal-Kavallieri, li oriġinarjament kien ordni religjuż-ospitalier, meta ntebaħ x’setgħa u xi privieġġi għandu fuq il-gżira u l-abitanti tagħha, inbidel f’reġim despotiku, ħabib tal-ancien regime u tas-Slaten tal-Ewropa.
Frans Sammut jistħarreġ u jgħarbel it-termini li Vassalli juża fil-kitbiet tiegħu, l-aktar id-“Discorso Preliminare” u “Stedina”. Fid-“Discorso”, isejjaħ għall-ewwel darba “nazione” lill-Maltin bħala poplu, u wkoll “concittadini”, terminu Repubblikan. Ir-“raġuni” hija dik li tmexxieh f’xogħlu u jistenna li min se jikkritikah jagħmel dan b’mod raġunat, u mhux biss sempliċiment jopponi iżda biex “ipoġġi l-verita` f’dawl aktar ċar”. Vassalli jinqeda bit-termini in voga li jieħdu saħħithom mill-miti tas-seklu biex iċanfar bil-qawwa kollha lil min qed iħalli lin-nazzjon fl-injuranza. Bħala Illuminista u neo-klassiċista, kif isejjaħlu Sammut, Vassalli ried iħaffer, bħalma għamlu l-arkeoloġi fl-Eġittu, biex isib nisel il-Malti fl-ilsna orjentali qodma.
F’argumentazzjoni illuministika interessanti, Vassalli jistaqsi: Jekk id-djaletti tal-Italja, fosthom dak ta’ Ragusa, jingħataw importanza mil-letterati, għaliex il-Malti le? Iżda Sammut, li jqis lil Vassalli iktar bħala Illuminista milli bħala Romantiku, jaċċenna għall-qasma bejn Vassalli u dawk ta’ żmienu b’għeruqhom fil-bidu tas-seklu dsatax, għall-fatt li Vassalli jħalli barra għal kollox x’kien se jfisser djalett wieħed, it-Toskan, iżjed tard it-Taljan, għall-unifikazzjoni tal-Italja li ġiet iżjed tard. Skond Sammut, aktarx li r-Romantiċi Maltin ma wirtux l-ideat mingħand Vassalli iżda mxew “fuq l-eżempju tar-Romantiċi Taljani”. Sammut jagħlaq il-kontribuzzjoni tiegħu fil-“Journal of Maltese Studies” billi jsostni li, “permezz ta’ Vassalli Malta ssieħbet, għall-inqas moralment, fl-Illuminiżmu li ħakem lill-Ewropa u ħariġha mid-dlam tal-Fewdaliżmu. Biż-zmien tagħlim Vassalli qabad l-art u minn għeruqu xxittlet siġra li kibret fil-ġnien intelletwali tal-Punent”.
Friġġieri jara f’Vassalli “It-Tnissil ta’ Kuxjenza Nazzjonali” li fuq kollox hija l-qofol tar-Romantiċiżmu li minnu twieled in-nazzjonaliżmu. Vassalli li studja fl-Ewropa ta’ żmienu, kien konxju li Malta ma tistax tibqa’ iżjed iżolata għax hija parti mill-Ewropa. Il-preżenza kulturali Taljana f’Malta ġabet magħha l-mewġa tal-Illuminiżmu u tar-Romantiċiżmu. Għall-kuntrarju tal-Illuminiżmu, ir-Romantiċiżmu beda jħares lejn l-individwu-ċittadin bħala l-qofol ta’kollox u dan “it-twemmin fil-poplu sar reliġjon u l-idejal ġdid tal-ħelsien tbiddel fi pjan ta’ fidwa għan-nazzjonijiet mhux ħielsa”. B’hekk twieled in-nazzjonaliżmu.
Vassalli huwa l-prekursur jew il-ħabbar ta’ din il-kuxjenza radikali li iktar tard saret moviment politiku u letterarju. In-nazzjonaliżmu romantiku ta importanza kbira lill-lingwa nazzjonali bħala mezz siewi ta’ għaqda popolari, u għalhekk ma setax jonqos li Vassalli jisħaq fuq il-bżonn tal-ilsien Malti u ma jarax fih il-valur lingwistiku li nqisu llum, iżda valuri politiċi u soċjali. Għal ħafna kittieba u filosofi Romantiċi, lingwa kienet tfisser nazzjon, u għalhekk l-għarfien tagħha ma setax jibqa' oġġett privat ta’ l-istudju, iżda kellu “jinfetaħ u jieħu wkoll xejriet politiċi diretti”. Iżda Vassalli, bħal kull riformatur ieħor tas-soċjeta` Maltija, “għal żmien twil kellu jibqa’ leħen solitarju, moħħ akbar minn żmienu”.
U tabilħaqq Vassalli immudella r-riforma tiegħu fuq esperjenzi ta’ artijiet oħra. Bena kollox fuq il-kultura li mingħajra m’hemmx riforma politika. U b’kultura kien qiegħed jifhem l-aktar l-għarfien lingwistiku u letterarju. Kif jgħid Friggieri, “dan ukoll hu wirt illuministiku u romantiku, żewġ kulturi li integraw b’saħħa kbira lill-kelma u l-arti tagħha fil-kumpless tal-ħajja ċivili u politika”. Qabel ma Vassalli seta’ jibdel l-ilsien Malti, monument ta’ qedem, “f’emblema ta’ għaqda fil-preżent u fi standard ta’ kburija storika”, ried jagħti fiduċja u jispira lill-Maltin biex iħossuhom nazzjon. Dan għamlu bid-diversi kitbiet tiegħu bit-Taljan (l-ilsien tal-kultura) dwar il-Malti (l-ilsien poplari), u b’hekk beda mixja twila li tkompliet mill-kitbiet bennejja tal-letteratura Maltija li ġew warajh bħal Ġan Anton Vassallo, Ġużè Muscat Azzopardi, Dun Karm u Ninu Cremona li wasslet biex il-Malti jingħata għarfien uffiċjali, isir l-ilsien kulturali tal-poplu kollu u għodda tajba għal-letteratura.
Xogħlijiet
Għall-ewwel, Vassalli beda jiġbor il-proverbji (qwiel) tal-Maltin biex minnhom joħroġ il-bixra storika tal-gżejjer Maltin. Fl-1828, ippubblika “Motti, aforismi e proverbii maltesi”, li bihom fittex “li jinterpreta l-identità popolari skond kif il-kotra taħseb u mbagħad tirrifletti bil-għaqal f’sentenzi li jintirtu minn nisel għal ieħor u li jiġbru fihom l-għerf tal-poplu li ma jinqediex bil-kelma miktuba”. Permezz ta’ din it-tradizzjoni orali ried jasal għal tradizzjoni miktuba. Bħar-Romantiċi, Vassalli ried dinjità u attenzjoni lill-wirt qadim iżda mwarrab bħalma kienet l-għana, il-qwiel u l-idjomi. Din il-kuxjenza ta’ għarfien tal-kultura popolari fid-dawl tal-kultura ġdida kienet il-kuxjenza li dejjem mexxiet lil Vassalli.
Fost il-kitbiet tiegħu nsibu l-Alfabett Malti Mfisser bil-Malti u bit-Taljan, Alfabeto Maltese spiegato in lingua maltese e italiana, fuq ktejjeb ta' 24 faċċata li kien mibjugħ fl-istamperija ta' Antonio Fulgoni.
Vassalli kiteb ukoll l-ewwel dizzjunarju Malti, dan kien magħruf bħala Lexicon (lessiku), li kien ippublikat fl-1796. Dan id-dizzjunarju kien fih madwar tmintax-il elf kelma; kull kelma kienet spjegata bil-Latin imbagħad bit-Taljan. Riċentament, il-Lexicon reġa' ġie ippublikat minn Frans Sammut u mitbugħ fil-Marsa Press.
Vassalli llum
Illum il-ġurnata, Mikiel Anton Vassalli jitqies bħala ħassieb u riformatur, kif ukoll bħala ribell u studjuż li lemaħ fil-bogħod u sa minn kmieni l-qawmien għaqli tan-nazzjonalità Maltija.
Fl-1994, l-awtur Frans Sammut ħareġ ir-rumanz Il-Ħolma Maltija, dwar il-ħajja ta' Vassalli, rumanz li ħafna kritiċi jqisuh li huwa fost l-aqwa jekk mhux l-aqwa rumanz bil-Malti li nkiteb s'issa.
Dawl ġdid fuq Vassalli huwa ktieb ieħor li jitratta dwar kitbiet li saru fiż-żminijiet li fihom għex Mikiel Anton Vassalli u li setgħu kienu xogħolijiet tiegħu.
Il-figura ta' Vassalli saret l-oġġett ta' attenzjoni mhux biss akkademika iżda wkoll letterarja u politika. Numru ta' storiċi fittxew tagħrif dwaru bħala bniedem, oħrajn l-aspetti ta' ħidmitu fil-politika u l-kultura u oħrajn xeħtu dawl fuq il-qofol ta' ħsibijietu fejn tixref il-viżjoni ta' nazzjon modern u ħieles.
Fid-daħla għal raħal twelidu llum jinsab monument tiegħu, quddiem Bieb de Rohan.
Kronoloġija ta' ġrajjiet minn ħajtu
5/3/1764	Jitwieled f’Ħaż-Żebbuġ, it-tieni iben ta’ Grabiel u Katerina
1785		Vassalli m’għadux ma’ niesu ħaż-Żebbuġ. Jitgħallem l-Għarbi taħt Dun Ġużepp Calleja, il-Belt Valletta. Rebbieħ tal-premju tal-Għarbi, f’Lulju jitla’ Ruma jissokta l-istudji tiegħu.
1791		Jippubblika f’Ruma ukoll, il-Grammatika Maltija tiegħu.
1795		Jikteb lill-Gran Mastru De Rohan u jitolbu l-permess biex jiftaħ skola għat-tagħlim tal-Malti. Jidħol sew fil-qasam politiku.
11/5/1797	Tinkixef il-konfoffa kontra l-Gvern tal-Ordni tal-Kavallieri, u Vassalli, meqjus bħala l-mexxej tagħha, jisfa arrestat u mressaq quddiem tribunal maħtur għal dan il-għan.
12/6/1797	Vassalli jinstab ħati u jintbagħat għomru l-ħabs. Jagħlquh ir-Rikażli minn fejn x’aktarx ħarrbuh ħbiebu għaxar xhur wara u ħaduh l-Italja t’Isfel.
10/6/1798	Vassalli ħieles f’pajjiżu mal-wasla ta’ Napuljun li jfaħħru bħala l-egħref fost il-Maltin.
28/8/1799	Joħroġ mill-Belt imbukkata u bi kmand tal-Kmandant Ingliż Alexander Ball jintbagħat il-ħabs fl-Imdina.
16/8/1800	Jisfa kkundannat mill-Ingliżi għall-eżilju fi Franza għal għomru
1813		Ma' Katerina Formosa de Fremaux ikollu tliet ulied subien (għad li ma kinux miżżewġin )
21/2/1825	Vassalli maħtur Professur tal-Malti fl-Università b’talba ta’ John Hookham Frere li jidħol biex iħallaslu l-paga hu stess.
3/10/1827	Tidher aħbar fil-Gazzetta tal-Gvern li l-“wisq mistennija Grammatika Maltija” fl-aħħar tinsab għall-bejgħ.
12/1/1829	Vassalli jmut fl-għomor ta’ 65 sena fid-dar tiegħu f’Tal-Pietà. Jidfnuh l-għada, imċaħħad minn difna Kattolika.
1829		Toħroġ f’Londra, wara mewtu, it-traduzzjoni li Vassalli għamel tal-Vanġeli u l-Atti tal-Appostli.
4/5/1987	Jinkixef monument ta’ Vassalli f’Ħaż-Żebbuġ, raħal twelidu, iktar minn 150 sena wara mewtu.
Is-Sunett ta' Dun Karm iddedikat lil Vassalli
Il-Poeta Nazzjonali kiteb sunett mill-isbaħ għal Vassalli, Żebbuġ bħalu.
Vassalli, meta ngħarrex ġewwa ħsiebek,
il-ħsieb li kiber ma' żgħożitek f'Ruma,
u kif fissirtu fit-taħdit ma' ħbiebek,
meta lil artek rajt bil-ħan maħkuma;
u n-nafra tas-sultan li xejn ma ġiebek
wara t-twissja b'għaqal kbir maħduma,
u l-għawġ u l-għar li ngabar wara biebek
u l-ħabs u l-ħarba f'nofs ta' lejl mitmuma,
"Malti safi tassew!" joħroġ minn fommi;
mhux għax għallimtna l-ġmiel, is-saħħa, il-għana
Soċjetà Mużikali La Stella Levantina
Storja
Is-Soċjetà Mużikali La Stella Levantina rat il-bidu tat-twaqqif tagħha lura lejn is-sena 1894 qrib ix-xahar ta’ Settembru, taħt l-isem ta' 'Casino La Stella Levantina'. Dan il-ħsieb kien ilu jdur f’moħħ Rev. Carmelo Azzopardi, li dak iż-żmien kien responsabbli mill-komunità nisranija fir-raħal. Dan ried jgħaqqad lin-nies tar-raħal fi grupp wieħed li jaħdem flimkien għall-festa tal-Madonna.
Mikiel Anton Vassalli
Is-Sunett ta' Dun Karm iddedikat lil Vassalli
tal-lsien li tkellmu bih ommok u ommi,
Soċjetà Mużikali La Stella Levantina
Storja
L-idea kienet apprezzata u kien ġabar grupp ta’ sitt persuni mill-lokal, li saru l-fundaturi ta’ din is-Soċjetà. Dawn kienu Mastru Carmelo Debono, ħuh Joseph Debono, Savior u ħuh Carmelo Borg, u l-aħwa Carmelo u John Attard. Il-Mastru Carmelo Debono kien ġie nnominat bħala l-ewwel President ta’ din is-Soċjetà u dam f’din il-pożizzjoni għal tlieta u tletin sena, sakemm miet fl-1927. Kien dekoratur li ħadem fuq ħafna dekorazzjonijiet tal-festa kemm għall-knisja kif ukoll għat-toroq ta’ Ħ'Attard.
Mikiel Anton Vassalli
Is-Sunett ta' Dun Karm iddedikat lil Vassalli
iżd'għax ħabbejtha lil din l-art ħanina,
Soċjetà Mużikali La Stella Levantina
Storja
Fis-snin bikrin tiegħu, il-każin tal-Banda kien appoġġjat minn madwar ħamsin membru li isimhom huwa mniżżel fir-reġistru tat-teżorieri tas-sena 1915.
Mikiel Anton Vassalli
Is-Sunett ta' Dun Karm iddedikat lil Vassalli
u kont ewlieni fost in-nisel tagħna
Soċjetà Mużikali La Stella Levantina
Storja
Minbarra l-festa tal-Madonna, il-Banda ħadet sehem f’festi reliġjużi oħra bħal Corpus (il-Festa tal-ġisem ta' Kristu) u l-festa tal-Qalb ta’ Ġesù, fejn il-kumitat tal-Banda kien ingħaqad mal-purċissjoni li timxi wara l-istandart tal-Banda. Il-kumitat kien ukoll preżenti fil-kumitat organizzattiv ta’ Rev. Balzan wara li dan kien laħaq Monsinjur.
Mikiel Anton Vassalli
Is-Sunett ta' Dun Karm iddedikat lil Vassalli
li ħsibt il-jedd li nkunu ġens għalina.
Soċjetà Mużikali La Stella Levantina
Storja
Il-każin kien joffri wkoll divertiment lin-nies tal-lokal, anki permess ta' drammi jew fares li kienu jkunu ppreżentati lis-'Saraċini' (persuna li tgħix Ħ'Attard tissejjaħ 'Saraċin'), u n-nies kienet tattendi bi ħġarha. Għaċ-ċelebrazzjonijiet tal-75 anniversarju fl-1969, il-kumitat ħass il-ħtieġa li jiċċelebra b'mod aktar glorjuż peress li ċ-ċelebrazzjoni għall-anniversarju ta' 50 sena kellha tiġi kkanċellata minħabba l-gwerra. Għal dan il-għan, tliet membri ntgħażlu biex jiffurmaw kummissjoni speċjali li kellha l-kompitu li toħroġ bi pjan għal dawn iċ-ċelebrazzjonijiet.
Iċ-ċelebrazzjonijiet bdew fl-10 ta' Awwissu fejn sar riċeviment żgħir. Filgħodu saret quddiesa b'ċelebrazzjoni bil-kant tat-Te Deum (kant sagru ta’ tifħir). Imbagħad aktar tard filgħaxija, il-President Onorarju, Dr. George Zammit, għamel diskors għall-okkażjoni. Fl-aħħar, ingħata salut bi ftit logħob tan-nar.
Matul il-festa tas-sena 1977, Anthony Camilleri Galea ġie mħeġġeġ jibda jiġbor flus mill-lokal sabiex is-sena ta’ wara jkunu jistgħu jiċċelebraw il-marċ ta’ filgħodu.
Għalkemm ma kienx xogħol faċli, qabel ma ntemmet il-purċissjoni huwa kien diġà ġabar somma sabiħa ta’ flus. David Gauci, Martin Zammit, Edgar Borg u Carmelo Grixti kienu ngħaqdu miegħu fil-ġbir ta’ 10 ċenteżmi (ekwivalenti għal €0.23ċ) minn kull dar għas-sena ta’ wara. Is-sena għaddiet malajr, u sakemm wasal iż-żmien għall-festa, għal darb'oħra dan il-grupp ta' ħames persuni kien ġabar biżżejjed flus biex jorganizza l-marċ.
Bis-saħħa ta' dan, fil-15 ta' Awwissu 1978 fid-disgħa ta' filgħodu kien beda l-marċ fit-toroq ta’ Ħ’Attard f’ġieħ il-Madonna, fejn il-Banda De Rohan ta’ Ħaż-Żebbuġ bdiet iddoqq marċi madwar it-toroq ta' Ħ'Attard, u hekk bdiet it-tradizzjoni tal-Marċ ta’ filgħodu f’Ħ’Attard.
Li l-Banda ddoqq marċi fit-toroq filgħodu kienet diġà xi ħaġa kbira, imma dan ma kienx biżżejjed għal David Gauci, Anthony Camilleri Galea, Anthony Borg u Rennie Ciantar.
Dawn kienu l-istess nies li ftit snin wara ddeċidew li jieħdu r-responsabbiltà biex jippruvaw jorganizzaw l-ewwel marċ 'tat-Tridu' (it-tlett ijiem ta’ qabel il-festa). Wara li ddiskutew mal-kumitat, bdew jiġbru l-flus u f'Novembru 1982, il-Banda tas-Soċjetà Mużikali Santa Katerina taż-Żurrieq aċċettat li tonora dan il-marċ bil-preżenza tagħha. Għalhekk, fil-11 ta’ Awwissu 1983, is-Soċjetà Mużikali Santa Katerina ppreżentat diversi marċi ferrieħa madwar it-toroq tal-lokal. Dan kien ifisser li din il-Banda issa kienet qed tiftaħ u tagħlaq iċ-ċelebrazzjonijiet tal-Festa.
Il-fatt li baqa' jkun diskuss kien li l-baned li jdoqqu mat-toroq matul il-festa kienu qed ikunu kollha mistednin u mhux dik tar-raħal. Dan kien qed jinvolvi spejjeż kbar, u din kienet biċċa ta' wgigħ ta’ ras għas-"Saraċini". Wara ħafna diskussjonijiet u diffikultajiet, il-kumitat tal-Banda kien iddeċieda li jibda l-proċess biex jifforma Banda għall-festa. Hawn Mro Archibald Mizzi kien intalab biex ikun l-ewwel Direttur Mużikali ta’ din il-Banda, u dan aċċetta mingħajr ebda eżitazzjoni. Wara dan, il-kumitat beda jaħdem bla heda biex il-każin tal-Banda jkun jista' jibda jagħti l-lezzjonijiet, jixtri l-mużika għall-marċi, l-istrumenti u kull ħaġa oħra li kienet meħtieġa biex il-Banda tkun aktar kompluta.
Il-11 ta' Awwissu 1987 tibqa' data memorabbli għaliex din il-Banda ġdida ħarġet iddoqq għall-ewwel darba, u minn dakinhar ħadet ir-responsabbiltà sħiħa tal-festa. Minn dakinhar ukoll, il-Banda kompliet tikber fin-numru u fis-saħħa tagħha, żiedet marċi mal-festa u b'hekk bdiet iddoqq fil-ġranet kollha tal-festa. Il-Banda ġiet mitluba wkoll biex tieħu sehem f'festi maġġuri oħrajn. Ħadet sehem għall-ewwel darba fid-9 ta' Frar għall-festa ta' San Pawl Nawfragu fil-Belt Valletta u fil-festa ta' Marija Bambina fin-Naxxar. Flimkien ma’ dawn, kien hemm wkoll il-festa tal-Madonna tal-Grazzja f’Ħaż-Żabbar. Għal diversi snin, hija daqqet fil-Bidnija għall-festa tal-Familja Mqaddsa. Il-Banda Santa Marija pparteċipat ukoll ħafna drabi f'Raħal Ġdid fil-Festa tal-Madonna ta’ Lourdes. Apparti mill-festi, il-Banda daqqet ukoll f'okkażjonijiet speċjali bħall-ftuħ tal-Ġonna f'Tal-Mirakli fl-1997, u l-ftuħ tal-Ġonna f'Misraħ Kola fl-1998, fuq talba tal-Ministeru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u r-Rikostruzzjoni.
Ta' min jinnota li l-Banda daqqet għal diversi drabi fil-Festa tal-Madonna tal-Mirakli fil-lokal fil-qrib, Ħal Lija. Ħadet sehem ukoll fil-purċissjoni tal-Bambin f'Lejlet il-Milied mas-Soċjetà tal-M.U.S.E.U.M ta' Ħ'Attard. Fis-sena 1989, Mro Archibald Mizzi, għal raġunijiet ta’ pressjoni tax-xogħol, kellu jirriżenja mill-kariga ta’ Direttur Mużikali. Minfloku kien ġie magħżul missieru, Mro Abel Joseph Mizzi bħala t-tieni Direttur Mużikali tal-Banda.
Mro Chev. Abel Joseph Mizzi kiteb bosta marċi li f’Ħ’Attard huma l-iktar imfakkra, bħall-'Innu l-Kbir lil Marija Assunta fil-Ġenna' li huwa kiteb fuq il-lirika miktuba minn Rev. Pawl Genovese, poeta minn Ħal Qormi. Dan l-Innu ġie miktub għall-ilħna ta' Tenur, Soprano u għall-Kor. Sal-lum, dan l-Innu l-Kbir huwa mistenni ħafna minn nies tal-lokal matul il-Kunċert Vokali u Strumentali mogħti mill-Banda lejlet il-Festa, kull sena.
Fl-1994, ir-rwol tal-Banda kien attiv ħafna peress li din kienet is-sena li fiha l-Banda kienet qed tiċċelebra l-ewwel ċentinarju tagħha. Il-quċċata taċ-ċelebrazzjonijiet kienet fil-15 ta' Ottubru 1994 meta f'waħda mis-swali tal-Lukanda Corinthia, il-Banda wettqet Kunċert Vokali u Strumentali taħt il-patroċinju tal-Eċċellenza Tiegħu l-President ta’ Malta, Dr Ugo Mifsud Bonnici. Apparti dan, matul dik is-sena ġiet inawgurata t-tielet bandiera uffiċjali li għandha l-emblema tas-Soċjetà, li kienet ukoll imbierka waqt quddiesa fil-knisja tal-villaġġ.
Fis-sena 2007, Mro Joseph Chircop kien intgħażel bħala s-suċċessur ta' Mro Chev. Abel Joseph Mizzi, wara li dan tal-aħħar kien irtira minħabba raġunijiet ta' saħħa, u b'hekk sar it-tielet Direttur Mużikali tal-Banda Santa Marija.
Huwa importanti li wieħed isemmi li s-Soċjetà kellha membru elett f'isimha fil-Kunsill Lokali ta' Ħ'Attard. Dan kien is-Sur Louis Carabott li kien ġie elett flimkien ma’ sebgħa oħra, b’total ta’ 538 vot, li kien iktar mill-kwota ddikjarata ta’ 445 vot. Is-Sur Carabott kien l-ewwel membru tal-Kunsill Lokali li qatt ġie elett f’isem il-Banda, u b'hekk għamel suċċess kbir għall-persuni f'Ħ'Attard.
Fis-sena 1997, fuq talba ta’ xi membri matul il-Laqgħa Ġenerali Annwali, is-Soċjetà biddlet isimha għal dak uffiċjali tal-lum billi żiedet BANDA SANTA MARIJA sabiex issa l-Banda setgħet tkun magħrufa uffiċjalment bħala SOĊJETÀ MUŻIKALI LA STELLA LEVANTINA A.D. 1894, BANDA SANTA MARIJA A.D.1987.
L-isem uffiċjali tal-Banda sar dak ta' 'Banda Santa Marija' biex b'hekk ikollha l-isem sħiħ tal-Patruna maħbuba tagħha. Barra minn hekk, l-uniformi tal-istrixxa nbidlet minn blu ċar għal blu. Issa saret tradizzjoni li n-nies tal-lokal, flimkien ma’ nies minn irħula oħra flimkien mat-turisti, iżuru l-lokal b'mod speċjali f'lejlet il-festa sabiex ikunu jistgħu jattendu għall-Kunċert mogħti mill-Banda tas-Soċjetà Mużikali La Stella Levantina. Dan il-kunċert ikun fih mużika ta’ diversi ġeneri u dejjem jittella' bl-aktar mod professjonali possibbli. Il-marċi matul il-festa komplew jiżdiedu fil-popolarità tagħhom, iżda għadhom ikunu ċċelebrati b'mod modest taħt it-tmexxija tal-Kumitat Eżekuttiv.
Sa mill-2013, il-Banda La Stella Levantina bdiet ukoll tagħti s-servizzi tagħha fil-festa ta’ San Ġużepp fl-Imsida. Fl-2015, is-Surmast Joseph Chircop kien ħalla l-kariga, u warajh laħaq Mro Ian Mallia. Barra minn hekk, huma komplew jaħdmu ħafna biex ikunu jistgħu jiċċelebraw il-125 Anniversarju b'diversi attivitajiet speċjali.
Mixja Neokatekumenali
thumb|right|Ikona tal-Mixja Neokatekumenali. Il-Mixja Neokatekumenali jew Neokatekumenat hija Katekumenat Post-Batteżimali, ċioè proċess ta' inizjazzjoni Kristjana fi ħdan il-Knisja Kattolika li hija ddedikata għall-formazzjoni ta' fidi adulta. Hija nbdiet mill-pittur Spanjol Kiko Arguello fil-bidu tas-sittinijiet u ntlaqgħet bl-approvazzjoni tal-Kurja Rumana. Tul dawn l-aħħar tletin sena, hija għenet biex jiffurmaw iżjed minn 73 Seminarju Missjunarju Djoċesan madwar id-dinja. F'Ġunju tal-2002, is-Santa Sede approvat l-Istatuti tal-Mixja Neokatekumenali "ad experimentum" filwaqt li l-Knisja Kattolika tat l-approvazzjoni finali tagħha f'Ġunju tal-2008 fejn il-Mixja Neokatekumenali ġiet iddikjarata "Personae Giuridca Publica", jiġifieri f'dak kollu illi tagħmel il-Mixja Neokatekumenali, qiegħda tiġi rrapreżentata l-Knisja Kattolika. . Il-Mixja Neokatekumenali hija preżenti f'disa' mitt (900) djoċesi. .
Il-Bidu tal-Mixja Neokatekumenali
Il-Mixja Neokatekumenali bdiet fl-1964 fil-faqar ta Palomeras Atlas, ġewwa Madrid, frott ix-xogħol ta' Kiko Arguello u Carmen Hernandez, illi bdew iħabbru l-Vanġelu lill-fqar tal-post. Hekk kif beda jgħaddi ż-żmien, din il-Kerygma (Aħbar tajba) ġiet imnedija f'sintesi katetika, fuq it-tripied; "Kelma t'Alla - Liturġija - Komunità", illi tfittex li twassal lin-nies f'komunjoni fraterna u fidi matura.
Din l-esperjenza katetika ġdida, imwielda fit-tiġdid tal-Konċilju Vatikan it-Tieni, ġibdet l-attenzjoni u l-interess profond tal-Arċisqof Casimiro Morcillo, li kien l-Arċisqof ta' Madrid, illi inkoraġġixxa lill-inizjaturi tal-Mixja biex ixerrduha fil-parroċċi li riduha. Din l-esperjenza ta' evanġelizzazzjoni b'hekk xterdet gradwalment fl-Arċidjoċesi ta' Madrid u fi djoċesijiet oħra Spanjoli.
Minn hemmek xterdet ukoll fl-Italja fejn, bil-permess tal-Kardinal Angelo dell'Acqua, li dak iż-żmien kien il-Vigarju Ġenerali tal-Qdusija Tiegħu il-Papa Pawlu VI għad-distrett ta' Ruma, l-ewwel Komunità Neokatekumenali bdiet fil-parroċċa tal-Madonna tas-Sagrament Imqaddes u fil-parroċċa tal-Martri Kanadiżi. Minn dak iż-żmien 'il hemm, il-Mixja Neokatekumenali kompliet tinxtered fi djoċeżijiet madwar id-dinja kollha, fil-kontinenti kollha u f'iżjed minn mija u għoxrin pajjiż.
L-Isem ta' din l-inizjattiva ta' fidi ġej mill-katekumenat tal-Knisja Nisranija bikrija, illi kien iż-żmien ta' katekiżmu ta' qabel il-magħmudija.
Il-Komunitajiet Neokatekumenali
Il-Mixja Neokatekumenali hija itinerarju ta' Formazzjoni Kattolika, valida għas-soċjetà u għaż-żminijiet tal-lum.
Hija magħmula minn katekumenat post-batteżimali (jew katekumenat batteżimali għall-membri li ma rċevewx il-magħmudija), edukazzjoni li tkompli fil-fidi u servizz ta' katekeżi. .
Il-Mixja Neokatekumenali hija implimentata fid-djoċeżijiet taħt id-direzzjoni tal-Isqof Djoċeżan u taħt it-tmexxija tal-ekip Responsabbli tal-Mixja Neokatekumenali, skont il-linji proposti mill-inizjaturi tagħha.
Dawn il-kwotazzjonijiet huma meħuda mill-Istatuti tal-Mixja Neokatekumenali maħruġa u approvati f'Ġunju tal-2002. Huma ġew ukoll tradotti u ppubblikati bil-Malti.
Struttura tal-Mixja
Il-Mixja Neokatekumenali, fidila għall-mudell tal-Knisja primittiva, hija strutturata bħala itinerarju bit-tarġiet, fidila wkoll għall-ispirazzjoni oriġinali biex "Tagħmel Komunità Nisranija bħall-Familja Mqaddsa ta' Nazzaret, illi tgħix f'umiltà, sempliċità, tifħir u fejn l-ieħor huwa Kristu".
L-Itinerarju Neokatekumenali, jibda fil-parroċċa b'ċiklu ta' katekeżijiet, illi huma mqassma fuq xahrejn, fejn hija ppreparata u mħabbra l-Kerygma, l-Aħbar it-tajba tal-mewt u l-qawmien ta' Sidna Ġesù Kristu. Fl-aħħar ta' dan il-perjodu, b'dawk illi jilqgħu s-sejħa li jibdew dan il-katekumenat post-batteżimali, il-komunità neokatekumenali tifforma. Din il-komunità hija fdata fil-kura pastorali tal-kappillan u ta' saċerdoti oħra fil-parroċċa, u tibda l-vjaġġ tagħha permezz tat-tripied tal-Ħajja Kristjana: Kelma ta' Alla, Liturġija u Komunità.
Responsabbli tal-Mixja
thumb|Kiko Argüello
Jiddependu mill-ekipp internazzjonali, l-ekippijiet lokali tal-Katekisti Itineranti (madwar seba' mija), mlaħħqa mill-ekipp internazzjonali tal-mixja Neokatekumenali fid-diversi pajjiżi jew reġjuni tad-dinja. Huma jikkontribwixxu fil-furmar tal-ewwel komunitajiet neokatekumenali ta' parroċċa, u jżommu kuntatt regolari mal-isqfijiet tad-Djoċesi fejn jaħdmu; l-ekippijiet itineranti jżommu wkoll kuntatt kontinwu mar-responsabbli tal-Mixja Neokatekumenali, filwaqt illi jżuru l-komunitajiet li kkatekizzaw u jieħdu ħsieb l-iżvilupp tal-Mixja Neokatekumenali fit-territorju mogħti lilhom, waqt li jkunu totalment fidili lejn il-kariżma mogħtija lill-inizjaturi u ubbidjenti għall-Ordinarju Lokali.
Dawn l-ekippijiet ta' katekisti itineranti għall-evanġelizzazzjoni huma normalment iffurmati minn irġiel ċelibi jew nisa, minn koppji lajċi miżżewġa u bi presbiteru (saċerdot), bil-permess tal-Isqof jew tas-superjur tiegħu. Dawn joffru lilhom infushom liberalment u bir-rieda tagħhom, iħallu djarhom, il-karriera u l-ħbiberiji u jkunu lesti illi jintbgħatu f'liema parti tad-dinja, mingħajr sigurtajiet ekonomiċi, u jafdaw fil-Provvidenza Divina. Il-katekisti itineranti jibqgħu f'kuntatt kontinwu mal-parroċċa u il-komunità tagħhom, fejn huma jirritornaw perjodikalment. F'liema ħin iridu, huma jistgħu jinħallu mill-missjoni tagħhom.
L-Itineranti jistgħu jagħtu bidu għall-mixja Neokatekumenali fi djoċesi oħra wara li ssir talba tal-Kappillan u bil-permess tal-Ordinarju.
Attività Missjunarja
Quddiem is-sekularizzazzjoni tal-Ewropa ta' Fuq u inħawi kbar tad-dinja, l-Inizjaturi tal-Mixja Neokatekumenali bdew l-esperjenza tal-Familja fil-Missjoni, biex permezz ta' din il-kariżma, iħawlu il-preżenza tal-Knisja Kattolika fil-pajjiżi fejn ma teżistix jew waslet biex tmut ("Implantatio Ecclesiae" jew biex isaħħu l-komunitajiet kattolici f'inħawi partikolarment diffiċli.
Il-Papa Benedittu XVI feda dan il-mandat missjunarju lil madwar mitejn familja illi bdew din il-missjoni fit-tnax ta' Jannar 2006, u ġab in-numru ta' familji fil-Missjoni tal-Mixja Neokatekumenali għal iżjed minn ħames mija madwar id-dinja kollha. Il-familji l-oħra ntbgħatu kollha mill-Papa Ġwanni Pawlu II. .
Is-Seminarji Redemptoris Mater
Dawn is-Seminarji Djoċesani huma l-frott tal-Konċilju Vatikan II u tal-viżjoni profetika tal-Papa Ġwanni Pawlu II. L-idea li jitwaqqfu dawn is-seminarji bdiet ġewwa Ruma, id-djoċesi tal-Papa nnifsu, biex iwaqqfu seminarju b'dawn il-karatteristiċi:
Fl-1988, l-ewwel Seminarju Redemptoris Mater ġie mwaqqaf mill-Kardinal Poletti, Vigarju tal-Papa f'Ruma.
Dawn is-seminarji għandhom vokazzjonijiet imwielda fil-mixja Neokatekumenali. Is-seminaristi ta' dawn is-seminarji għandhom l-istess formazzjoni edukazzjonali bħas-seminarji djoċesani l-oħrajn, skond id-direttivi tal-pajjiżi fejn jinstabu.
Is-Seminarji Redemptoris Mater mhumiex Seminarji tal-Mixja Neokatekumenali, imma Seminarji Djoċesani taħt il-ġurisdizzjoni tal-Ordinarju.
Sal-lum, 'il fuq minn tlieta u sebgħin (73) Seminarju Redemptoris Mater ġew miftuħa f'ħames kontinenti, u minnhom ġew ordnati iżjed minn elf u ħames mitt presbiteru.
Appoġġ u Tifħir mingħand il-Papiet
Il-Papa Ġwanni Pawlu II jibqa magħruf bħala l-Papa li tant ta apoġġ u għajnuna lill-Mixja Neokatekumenali. Sa minn mindu kien Arċisqof Kardinal fi Krakovja, il-Polonja, huwa laqa' l-Mixja Neokatekumenali fid-Djoċesi tiegħu. Dejjem semma l-Mixja Neokatekumenali bħala "itininerarju validu għaż-żminijiet tal-lum", u ħadem ħafna sabiex l-Istatuti jgħaddu u b'hekk il-Mixja Neokatekumenali tkun rikonoxxuta uffiċjalment mill-Knisja. Huwa qies dejjem lill-Mixja Neokatekumenali bħala strument utli ħafna għall-evanġelizzazzjoni l-ġdida u inkoraġġixxa kemm felaħ saħansitra lill-isqfijiet u 'l-kappillani biex jiftħu l-bibien għall-Mixja. Huwa wkoll għamel ir-rit Neokatekumenali bħala rit uffiċjali tal-Knisja Kattolika.
Il-Kardinal Ratzinger fetaħ il-Mixja Neokatekumnali ġewwa Munich, il-Ġermanja fuq xewqa tiegħu nnifsu fis-sebgħinijiet meta kien għadu Arċisqof ta' Munich, u offra ħafna appoġġ, tant illi taħtu għaddew l-istatuti u ġew approvati waqt li kien għadu l-Kap tal-Kongregazzjoni tad-Duttrina tal-Fidi. Wara li sar Papa Benedettu XVI, bagħat 'il fuq minn mitejn familja fil-Missjoni filwaqt illi faħħar il-frott tal-Mixja Neokatekumenali. Fis-sena 2007, huwa semma l-Mixja Neokatekumenali bħala eżempju ċar ta' kollaborazzjoni u koperazzjoni bejn il-"movimenti" u l-kappillani, u ħeġġeġ lill-movimenti biex jaddottaw l-istess attitudni. Fi kliemu stess, il-Papa ta, bħala eżempju, il-proċess tal-approvazzjoni tal-istatuti tal-Mixja Neokatekumenali: "Kienet triq twila, b'ħafna kumplikazzjonijiet li għadhom kultant iseħħu s'issa, imma sibna mod ekkleżjali li tant tejjeb ir-relazzjoni bejn il-kappillan u il-mixja; u hekk aħna nimxu 'il quddiem!" "...L-istess huwa veru għall-movimenti l-oħrajn!" żied ukoll.
Fi Frar tal-2007, wara dan id-diskors tal-Papa Benedettu XVI, l-Isqfijiet tad-diversi riti kattoliċi tal-Art Imqaddsa ssuġġerew lill-Mixja Neokatekumenali bħala mudell ta' koperazzjoni u żiedu jgħidu: "Għeżież aħwa tal-Mixja: Nilqgħukom fid-djoċesijiet tagħna!" "Nirringrazzjaw lil Alla tal-grazzja illi l-Mulej takom u tal-Kariżma li l-Ispirtu s-Santu nissel fil-Knisja permess tal-ministeru tagħkom ta' formazzjoni post-batteżimali. Ninsabu grati ħafna tal-preżenza tagħkom fi wħud mill-parroċċi tagħna, għat-tħabbir tal-Kelma ta' Alla, għall-għajnuna li tagħtu lill-fidili billi ssaħħu l-fidi tagħhom u tgħinuhom fil-Knejjes lokali tagħhom.
Il-Jum Dinji taż-Żgħażagħ
Matul l-aħħar Jum Dinji taż-Żgħażagħ, li sar f'Kolonja fil-Ġermanja f'Awwissu tal-2005, kważi mitt elf (100,000) żagħżugħ u żagħżugħa mill-Mixja Neokatekumenali rħewlha lejn Kolonja; kważi wieħed minn kull għaxra taż-żgħażagħ kollha li kienu attendew dan l-avveniment. Kienu tliet mija u ħamsin iż-żgħażagħ tal-Mixja Neokatekumenali f'Malta li telgħu għall-Jum Dinji taż-Żgħażagħ f'Kolonja.
Wara il-laqgħa tal-Papa maż-żgħażagħ, l-inizjaturi tal-Mixja Neokatekumenali jorganiżżaw laqgħa maż-żagħżagħ tal-Mixja Neokatekumenali, u fl-aħħar ta' din il-laqgħa issir sejħa għall-vokazzjonijiet. F'Bonn fl-2005, madwar elf u ħames mitt (1500) ġuvintur irrispondew għall din is-sejħa, flimkien ma' disa mitt tfajliet (900) li ħassewhom imsejħin biex jidħlu f'ħajja reliġjuża. Dawn iż-żagħżagħ wara jibdew proċess ta' dixxerniment (imsejħin gruppi vokazzjonali) fid-djoċesijiet jew il-parroċċi tagħhom, li jista' jwassalhom għall-presbiterat jew ħajja ikkonsagrata.
Laqgħa Neokatekumenali maż-żgħażagħ ġewwa Loreto
Fl-4 ta' Settembru 2007, tħejjiet laqgħa għal dawk iż-żgħażagħ mill-Mixja Neokatekumenali li telgħu għall-pellegrinaġġ ta' Loreto.
Il-laqgħa f'Montorso, limiti ta' Loreto, seħħet sabiex il-Papa Benedittu XVI ikun jista' jiltaqa' maż-żgħażagħ tal-Ewropa kollha, li fil-laqgħa kienu jlaħħqu mal-ħames mitt elf. Din il-laqgħa ssemmiet "Agora' dei Giovani". L-għada, jiġifieri fl-4 ta' Settembru, ġew imlaqqgħa fl-istess post in-Neokatekumeni, li kienu numru kbir sew, dak ta' mitt elf mill-Ewropa biss. Minnhom kien hemm ukoll 320 żagħżugħ minn Malta.
Statistiċi tal-Mixja Neokatekumenali madwar id-dinja
Din l-istatistika turi in-numru ta' komunitajiet Neokatekumenali fl-Ewropa, fl-Amerika ta' Fuq u fl-Amerika t'Isfel, fl-Asja, fil-Lvant Nofsani, fl-Oċeanja u fl-Afrika. Fi djoċesi tiġi stabbilita l-Mixja Neokatekumenali fuq stedina tal-Isqof. Imbagħad, il-komunitajiet huma stabbiliti ġewwa parroċċa u kull komunità normalment ikollha bejn 30 u 50 persuna.
L-ikbar numru ta' komunitajiet fl-Ewropa (u fid-Dinja) huma fl-Italja.
Spanja, il-Polonja, il-Portugall, il-Kroazja u Malta għandhom numru kbir ta' komunitajiet ukoll. Interessanti ħafna li l-akbar densità ta' komunitajiet per capita tinsab appuntu f'Malta! B'mitt komunità fi gżira ta' erba' mitt elf ruħ. Guam fil-paċifiku jiġi it-tieni b'ħamsa u tletin komunita (popolazzjoni ta' 115,000) Hemm madwar ħames mitt komunità fl-Istati Uniti tal-Amerika. L-Amerika t'Isfel u l-Amerika Ċentrali, kif ukoll il-Messiku għandhom eluf ta' komunitajiet kull wieħed. Pajjiżi oħra b'numri kbar ta' komunitajiet jinkludu l-Filippini b'iżjed minn sitt mitt komunità. L-Awstralja għandha ħamsin komunità. Il-komunitajiet fl-Afrika jgħoddu mat-tmien mija u qegħdin jiżdiedu b'rata mgħaġġla.
L-Istatuti; Approvazzjoni tal-Mixja Neokatekumenali bħala Katekumenat post-Batteżimali
L-Istatuti tal-Mixja Neokatekumenali ġew approvati f'Ġunju tal-2002 mill-Kunsill Pontifiċju għal-Lajċi, u huma mmarkati bħala ad experimentum, għal ħames snin, sa Ġunju tal-2007. Id-Direttorju Katetiku tal-Mixja diġà kien approvat mill-Kongregazzjoni għad-duttrina tal-Fidi, meta kienet immexxija mill-Kardinal Ratzinger.
L-Istatuti ġew approvati b'mod definittiv mill-Kunsill Pontifiċju għal-Lajċi, nhar il-11 ta' Mejju 2008, Solennità ta' Pentekoste.
Kif jixhed l-isem, l-Istatuti huma r-rikonoxximent uffiċjali tal-Mixja bħala katekumenat post-batteżimali tal-Knisja Kattolika u jiddeskrivu kif tiffunzjona, waqt li d-Direttorju Katetiku għandu fih il-metodu u l-punti katetiċi tal-Mixja.
Il-Mixja Neokatekumenali f'Malta
Il-Mixja Neokatekumenali f'Malta twieldet fl-1973 fuq stedina tal-kappillan tal-parroċċa tal-Immakulata Kunċizzjoni fil-Ħamrun, Dun Ġużepp Mifsud Bonniċi, wara li l-Arċisqof ta' dak iż-żmien, Mons Mikiel Gonzi ta l-approvazzjoni tiegħu. Il-Katekisti Itineranti li introduċew il-Mixja Neokatekumenali f'Malta huma Eusebio u Gulietta Astiaso, u huma wkoll katekisti ta' żewġ reġjuni fl-Italja, l-Abruzzo u il-Marche. Mill-parroċċa tal-Immakulata Kunċizzjoni fil-Ħamrun, il-Mixja xterdet ukoll fil-parroċċi tal-Mosta, San Ġwann u Gwardamanġa.
Il-parroċċa tal-Immakulata Kunċizzjoni fil-Ħamrun, il-parroċċa ta' Santa Maria tal-Mosta u Tal-Madonna ta' Lourdes f'San Ġwann (inċidentalment dawn it-tliet parroċċi huma kollha ddedikati lill-Madonna) huma meqjusin bħala parroċċi prinċipali f'Malta fejn tidħol il-Mixja Neokatekumenali. Minnhom ħarġet il-mixja fil-parroċċi l-oħrajn f'Malta. In-numru ta' parroċċi f'Malta u Għawdex fejn il-Mixja Neokatekumenali hija attiva fihom, huwa ta' 26. F'Għawdex, il-Mixja Neokatekumenali tinsab fil-Katidral u fis-Sannat.
F'dawn il-parroċċi kollha, kull sena jsiru l-katekeżijiet. Aktar informazzjoni fuq id-dati tal-katekeżijiet jista jinġieb mingħand il-kappillani tal-parroċċi rispettivi.
Minn dak iż-żmien 'il hawn, il-Mixja f'Malta xterdet tant li Malta saret l-iżjed pajjiż b'komunitajiet skont il-popolazzjoni ta' pajjiż. F'Malta hawn 'il fuq minn mitt (100) komunità Neokatekumenali u n-numru ta' dawk li jagħmlu din il-mixja jaqbeż it-tlett elef (3000) ruħ.
Fil-Parroċċa tal-Mosta jinsab iċ-Ċentru Neokatekumenali Djoċesan, magħruf bħala l-"Katekumenju". Fih saru wkoll ħafna laqgħat tas-Sinodu Djoċesan. Fil-parroċċa tal-Immakulata Kunċizzjoni (Ħamrun) qiegħed jinbena Katekumenju ġdid.
Il-Komunitajiet Neokatekumenali f'Malta taw ħafna frott, kemm lokalment kif ukoll barra minn Malta. Diversi huma ż-żwiġijiet li salvaw mit-tkissir, u ħafna huma l-familji kbar u Nsara li ffurmaw.
Mill-komunitajiet Neokatekumenali twieldu ħafna vokazzjonijiet u kariżmi. Dawn jinkludu familji itineranti, presbiteri itineranti u fil-missjoni, familji fil-missjoni, rġiel u nisa li offrew ħajjithom għall-evanġelizzazzjoni kemm bħala itineranti kif ukoll bħala servizz għall-familji fil-missjoni, fis-Seminarji Redemptoris Mater u seminaristi.
Kemm fil-passat u kif ukoll illum, dawn il-vokazzjonijiet u kariżmi kollha li ħarġu minn Malta, wettqu u għadhom iwettqu xogħol ta' evanġelizzazzjoni f'diversi pajjiżi barra minn Malta, bħall-Indja, il-Pakistan, il-Filippini, is-Sri Lanka, il-Veneżwela, il-Libya, il-Kenja, il-Ġorġja, l-Olanda, l-Awstralja, Franza, l-Istati Uniti, il-Gżejjer Turks & Caicos (fil-Karibew), il-Guam, il-Paċifiku (Kiribati, Hawaii, Saipan), l-Albanija, il-Korea t'Isfel, il-Finlandja, l-Iżvizzera, l-Italja, l-Irlanda, l-Ingilterra, iċ-Ċina u t-Tajwan.
Influwenza tal-majjali
thumb|200px|right|Il-virus H1N1. thumb|right|L-influwenza tal-majjali hi endemika fil-ħnieżer L-Influwenza tal-majjali tirreferi għall-influwenza kkawżata minn dawk il-forom tal-virus tal-influwenza li s-soltu jinfettaw il-ħnieżer u jissejħu virus tal-influwenza tal-ħnieżer (swine influenza virus). L-influwenza tal-ħnieżer hija komuni fost il-ħnieżer fil-Punent Nofsani tal-Istati Uniti (u kultant fi stati oħra), il-Messiku, il-Kanada, l-Amerka t'Isfel, l-Ewropa (l-aktar fir-Renju Unit, l-Iżvezja u l-Italja), il-Kenja, iċ-Ċina kontinentali, it-Tajwan, il-Ġappun u partijiet oħra mil-Asja tal-Lvant.
It-trażmissjoni tal-virus tal-influwenza tal-ħnieżer mill-ħnieżer għall-bnedmin mhix komuni. Meta dan jiġi trażmess mhux dejjem jikkawża l-influwenza umana u sikwit l-uniku sinjal ta' infezzjoni huwa l-preżenza ta' antikorpi li jistgħu jiġu identifikati biss permezz ta' testijiet fil-laboratorju. Meta t-trażmissjoni tirriżulta f'influwenza fil-bniedem, din tissejjaħ influwenza tal-ħnieżer żoonotika. Nies li jaħdmu mal-ħnieżer, speċjalment dawk esposti b'mod intens għalihom, ikunu qegħdin fir-riskju li jieħdu l-influwenza tal-ħnieżer. Madanakollu, ħamsin trażmissjoni biss ġew irreġistrati ta' din il-kwalità sa min-nofs is-seklu 20, meta l-identifikazzjoni tas-sottotipi tal-influwenza saret possibbli. Il-konsum tal-laħam tal-majjal ma jpoġġix lil dak li jkun f'periklu ta' infezzjoni. Dawn il-forom tal-influwenza tal-ħnieżer jistgħu rarament jittieħdu minn bniedem għal ieħor. Fil-bnedmin, is-sintomi tal-influwenza tal-ħnieżer jixbhu lil dawk tal-influwenza u dawk simili għall-influwenza in ġenerali, jiġifieri bard, deni, uġigħ fil-griżmejn, uġigħ fil-muskoli, uġigħ ta' ras kbir, sogħla, dgħufija u sens ġenerali ta' skumdità.
Jidher li t-tifqigħa ta' din l-influwenza fil-bnedmin fl-2009, magħrufa bħala "l-influwenza tal-majjali", seħħet minħabba forma ġdida li tinxtered malajr tal-virus tal-influwenza A tas-sottotip H1N1 li nħoloq permezz ta' reassortiment minn forma tal-virus tal-influwenza umana, forma tal-virus tal-influwenza tat-tjur u żewġ forom distinti tal-influwenza tal-ħnieżer. L-oriġini ta' din il-forma ġdida għadha mhix magħrufa u l-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali (OIE) tistqarr li din il-forma mhix limitata biss għall-ħnieżer. Tidher tittieħed faċilment minn bniedem għal ieħor, kapaċità li żviluppat minn mutazzjoni li għadha ma ġietx identifikata. Din il-forma H1N1 tal-2009 tikkawża s-sintomi normali tal-influwenza, bħal deni, sogħla u uġigħ ta' ras.
Ġesù
Ġesù, jew Ġesù ta' Nazaret, magħruf ukoll bħala Ġesù Kristu, huwa l-figura ċentrali tal-Kristjaneżmu, kemm bħala l-Messija kif ukoll l-inkarnazzjoni ta' Alla.
L-isem "Ġesù" hu bbażat fuq il-Latin Iesus, traslitterazzjoni tal-Grieg Ἰησοῦς (Iēsoûs), li hi Ellenizzazzjoni tal-Aramajk/Lhudi ישוע (Jexuwagħ), li hi modifika ta' wara l-eżilju tal-Lhudi יְהוֹשֻׁעַ (Jeħoxuwaɡħ, Ġożwè) taħt l-influwenza tal-Aramajk.
Kristu hi traduzzjoni bil-Grieg tal-kelma Lhudija "Messija", kelma li tfisser "midluk". Il-kelma saret l-isem proprju ta' Ġesù għax għal dawk li emmnu fih, Kristu temm it-tama messjanika ta' Iżrael bil-missjoni tiegħu ta' qassis, profeta u sultan.
Ġesù kien predikatur Lhudi, attiv fl-aħħar tliet snin ta' ħajtu fil-provinċja Rumana tal-Lhudija.
Sorsi tat-tagħrif fuq Ġesù
Il-fonti testwali relattivi għal Ġesù jistgħu jinġabru f'erba' tipologiji: Għal dak li jikkonċerna r-riċerka storika ta' ħajtu, is-sorsi ewlenin jinsabu fit-Testment il-Ġdid, partikolarment fl-ittri ta' San Pawl u fl-Evanġeli sinottiċi. Il-Vanġelu ta' San Ġwann huwa ta' għajnuna żgħira, bħalma huma wkoll id-diversi Evanġeli apokrifi. Is-sorsi mhux Insara - l-istoriku Lhudi, Ġużeppi, it-Talmud tal-Babilonja, l-istoriċi Rumani Taċitu u Svetonju, u oħrajn - jikkonfermaw l-eżistenza u t-tislib ta' Ġesù taħt il-ħaqq ta' Ponzju Pilatu.
Evanġeli
thumb|225px|Mużajk li juri lil Ġesù|xellugL-Evanġeli jirrakkontaw it-twelid ta' Ġesù minn Marija Verġni, il-prietka li tisħaq fuq l-aħbar tas-Saltna tas-smewwiet u dwar l-imħabba tal-proxxmu, u li titwettaq minn diskorsi u parabboli msieħba ma' mirakli; fl-aħħar tal-Evanġeli nsibu mbagħad il-ġrajja tal-passjoni, il-Kruċifissjoni, il-qawmien mill-imwiet u t-tlugħ fis-sema.
L-Evanġeli u kitbiet oħrajn tat-Testment il-Ġdid jidentifikaw lil Ġesù bħala il-Messija u bin Alla. L-ittri Pawlini jeżaltaw il-valur tal-ħelsien ta' mewtu u l-qawmien tiegħu mill-mewt. It-tradizzjoni Nisranija ta' wara ddikjaratu t-tieni persuna tat-Trinità Mqaddsa, flimkien mal-Missier u ma' Ruħ il-Qodos, u tassew Alla u tassew bniedem.
Mill-Vanġeli jidher li l-ipprietkar u l-ħidma ta' Ġesù għamlu suċċess minimu fis-soċjeta Lhudija ta' dak iż-żmien, u l-aktar li kien mismugħ kien min-nies ta' status baxx. Il-perjodu qasir tal-ipprietkar intemm bil-mewt fuq is-salib, mitluba, skont l-Evanġeli, mill-awtoritajiet Lhud tas-Sinedriju iżda mogħtija mill-awtorità ta' Ruma (li kienet iżżomm għall-ilsiera tali xorti), fuq deċiżjoni aħħarija tal-prefett Ruman Ponzju Pilatu. Wara mewtu, id-dixxipli tiegħu sostnew li Ġesù rxoxta mill-imwiet u xerrdu l-messaġġ tat-tagħlim tiegħu; b'hekk il-figura ta' Kristu sabet influwenza maġġuri fil-kultura tal-Punent.
Marija, omm Ġesù
Skont ir-rakkont tal-Vanġelu skont San Luqa, verġni jisimha Marija, mgħarrsa ma' Ġużeppi, mir-razza tar-re David, irċeviet f'Nazaret tal-Galilija "fi żmien ir-re Erodi" viżta tal-Arkanġlu Gabrijel, li ħabbrilha l-konċepiment ta' Ġesù (Lq 1, 26-38).
Fil-Vanġelu skont San Mattew, il-konċepiment verġni ta' Marija msemmi biss mill-bogħod, waqt li l-protagonista huwa Ġużeppi, li jirċievi minn anġlu r-rivelazjoni tal-konċepiment sovranaturali ta' Marija (Mt 1, 18-25).
Twemmin tal-Insara
L-Insara jemmnu li Ġesù Kristu huwa l-"Iben waħdieni ta' Alla, imnissel mill-Missier qabel kull żmien. Alla minn Alla, dawl minn dawl, Alla veru minn Alla veru, imnissel, mhux magħmul, natura waħda mal-Missier: u bih sar kollox. Niżel mis-smewwiet għalina l-bnedmin u għall-fidwa tagħna. U ħa l-ġisem bis-setgħa tal-Ispirtu s-Santu minn Marija Verġni u sar bniedem. Sallbuh għalina, bata taħt Ponzju Pilatu, miet u difnuh, u fit-tielet jum qam minn bejn l-imwiet, skont il-Kotba Mqaddsa, u tela' s-sema, u qiegħed fuq il-lemin tal-Missier. U għandu jerga' jiġi bil-glorja biex jagħmel ħaqq mill-ħajjin u mill-mejtin, u s-saltna tiegħu ma jkollhiex tmiem." (Kredu ta' Niċea-Kostantinopli, 325 W.K.)