cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mario Azzopardi (poeta)
Kontribut Teatrali
Fl-aħħar deċenju tas-seklu 20 Azzopardi baqa' joqrob aktar lejn tip ta' teatru "impenjat soċjalment" u beda jieħu seħem fi proġetti ġodda ma' pajjiżi Ewropej. L-involviment tiegħu baqa' jissaħħaħ bi proġetti teatrali assistiti mill-Unjoni Ewropea, l-aktar fil-qasam ta' l-edukazzjoni għal matul il-ħajja trasmessa b'forom drammatiċi. Mill-2000 'il hawn, hu ħadem bħala animatur ewlieni teatrali f'inħawi bħall-Italja, l-Awstrija, il-Germanja, is-Slovakkja, ir-Romanija, il-Polonja, il-Latvja, il-Litwanja, il-Finlandja u l-Ingilterra. Fl-2007 kiteb u pproduċa Coming in from the Shadows, dramm ibbażat fuq sensiela ta' narrativi awtentiċi ta' klandestini li ħarbu lejn l-Ewropa biex jevitaw kull xorta ta' oppressjoni, minn abbuż domestiku sa persekuzzjoni politika. Id-dramm kien iffilmjat fl-2008 u magħżul mill-Uffiċċju ta' l-UNHCR f'Ankara biex jintwera fl-okkazzjoni tal-Jum Dinji tar-Refuġjati. Għaddew erbgħin sena minn mindu Azzopardi beda jikteb. Xorta jidher li baqa' diżilluż bil-qagħda kulturali f'Malta, mifnija bil-konformiżmu u l-biża li wieħed iħaddan fehmiet differenti, jekk mħux ukoll radikali. Il-pinna tiegħu dejjem tħassret, il-ftit jew wisq, l-insularità ta' poplu ċkejken li jħossu komdu ma jaħsibx jew li jkun manipulat mentalment. Azzopardi hu wieħed mill-aktar kritiċi ħorox tal-manipulaturi tal-medja kif ukoll tal-mod kif ħafna drabi, ix-xandir televiżiv nazzjonali iwarrab l-obbligi formattivi tiegħu biex ibaxxi ruħu għall-forżi tal-kummerċ u għad-dominanża ta' produtturi privati.
Fl-2007, il-kritiku Charles Briffa ppubblika studju estensiv dwar Mario Azzopardi bit-titlu Travelling between Sħadows (Progress Press) u nkluda għadd ta' traduzzjonijiet tax-xogħlijiet ta' Azzopardi għall-Ingliż. Pubblikazzjoni oħra bil-poeżiji ta' Azzopardi, maqlubin għall-Ingliż mill-professur Grazio Falzon, għandha t-titlu Naked as Water u kienet ippubblikata fl-iStati Uniti minn Xenox Books fl-1996. L-aktar xogħlijiet reċenti ta' Mario Azzopardi, inklużi kitbiet prożo-poetiċi jidhru fil-sit elettroniku marioAzzopardi.ċom
Federazzjoni Maltija taċ-Ċess
Il-Malta Chess Federation (magħrufa wkoll bħala MCF u bil-Malti: Il- Federazzjoni Maltija taċ-Ċess ) hija l-korp governattiv għall-kompetizzjoni taċ-ċess f'Malta u tirrappreżenta lil Malta fil-FIDE, il-Federazzjoni Dinjija taċ-Ċess. L-MCF ma tamministrax sistema ta' klassifikazzjoni nazzjonali uffiċjali iżda tistrieħ fuq is-sistema ta' klassifikazzjoni Internazzjonali Elo amministrata mill-FIDE.
L-MCF tagħti titli nazzjonali, fosthom il-Malta Open Chess Champion, il-Malta Junior Chess Champion, il-Malta Rapid Chess Champion u l-Malta Blitz Champion. L-MCF twaqqfet u ġiet inkorporata f’Malta fl-1923. Hija organizzazzjoni bla skop ta’ qligħ li għandha kwartjieri ġenerali fil-Ħandaq, Ħal Qormi, Malta.
Storja
Skont l-MCF, iċ-ċess f’Malta beda fis-snin 1800. Fis-snin tmenin, Leone Benjacar, dilettant taċ-ċess, irreġistra l-ewwel problemi u artikli taċ-ċess tiegħu. Plejers oħra Maltin bħal Monreale, Marich, Ghio, Preziosi, Cesareo u Monpalap Depiro bdew jiltaqgħu u jilagħbu logħbiet u tournaments li għadhom jeżistu logħob tagħhom sal-lum. Huwa maħsub li Benjacar kien waqqaf klabb taċ-ċess fil-Belt Valletta matul il-perjodu 1880 u 1893.
Erin Serracino Inglott waqqaf l-Assoċjazzjoni Maltija taċ-Ċess fl-1923, wara li bena fuq il-ħidma ta' Benjacar.
L-MCF saret membru tal-FIDE fl-1959 wara r-rakkomandazzjoni ta' Max Euwe. L-MCF organizzat l-24 Olimpijadi taċ-Ċess fl-1980.
Kampjonati Nazzjonali
L-MCF hija responsabbli mill-organizzazzjoni tal- Kampjonati Maltin taċ-Ċess. Dawn jikkonsistu fil-Kampjonati Open, il-Kampjonati Rapidi, il-Kampjonati Blitz u l-Kampjonati tal-Juniors.
Pandemija tal-Covid
Fl-2021, l-MCF organizzat Blitz u Rapid Gran Prix li ntlagħbu online. Dan għaliex iċ-ċess fuq il-bord ġie pprojbit bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19. Kemm il-Blitz Gran Prix kif ukoll ir-Rapid Gran Prix intrebħu minn Jack Mizzi.
Taħt Tliet Saltniet
F’taħlita storika u invenzjonijiet ta’ letteratura storika, għamel kundizzjonijiet u aspetti mill-ħajja umana biex jibnu lil min jaqra opinjonijiet favur il-ġrajja Maltija.
Il-Ġrajja
Iż-żmien li fih seħħew l-istejjer tar-rumanz Taħt Tliet Saltniet huwa dak ta’ rivoluzzjoni. Fl-Amerika, faqgħet il-ġlieda għall-ħelsien mill-ktajjen tas-serviliżmu. Fi Franza, waħda mill-aktar revoluzzjonijiet imdemmija spiċċat u madwar l-Ewropa kollha, l-għajta għall-ġustizzja u ugwaljanza kienet qed tidwi minn saltna għall-oħra. F’Malta maħkuma mill-Kavallieri Ospitalieri ta’ San Ġwann ukoll.
Ir-rumanz t’Aquilina huwa miktub fuq din l-idea. Alessandru Habela, bin il-barunissa Isabella, sar iħobb lil Pawlina, xbejba ta’ 18-il sena, bint il-bidwi Pawlu ta' Menzju. Darba, Alessandru ra lil Pina, fqajra u moribonda. Mingħajr ma’ ħasibha darbtejn, huwa daħal għand ommu u kien se jibda’ jieħu kura tagħha, infatti mietet wara ftit jiem. Għall-ommu u nobbli oħrajn din kienet ħaġa skandaluża għall-aħħar. Wara dan l-episodju Isabella, keċċiet lill-binha Alessandru minn darha u neħħitlu it-titli kollha nobblijari. Alessandru għalhekk beda jgħix bħal iben ta’ gabillot, mill-għellejel tiegħu beda jitma lill-oħrajn.
Emine Semiye Önasya
Emine Semiye Önasya (28 ta' Marzu 1864 - 1944), l-aktar magħrufa bħala Emine Semiye u Emine Vahide, kienet kittieba Torka, attivista, u femminista minn tal-bidu.
Karriera
Emine Semiye, flimkien ma' oħtha akbar Fatma Aliye, kienet figura sinifikanti għall-moviment tan-nisa Ottomani. Hi waqqfet diversi organizzazzjonijiet ta' karità biex tgħin lin-nisa. Hija dejjem issielet għad-drittijiet tan-nisa. Hija saret membru tal-Kumitat progressiv tal-Unjoni u l-Progress u wara, il-Partit Demokratiku Ottoman. Fl-1920, hija ġiet imsemmija membru tal-bord ta' tmexxija tal-Assoċjazzjoni tal-Istampa Torka, li kienet ilha tissejjaħ l-Assoċjazzjoni tal-Istampa Ottomana sa dik is-sena.
Ħajja personali u mewt
Emine Semiye għexet għal żmien twil f'Pariġi. Hija miżżewġa darbtejn. L-ewwel raġel tagħha kien Mustafa Bey. It-tieni kienet Reşit Pasha. Huma ddivorzjaw aktar tard. Kellha żewġt subien; wieħed minn kull raġel. Isimhom huma Hasan Riza, iben Mustafa Bey u Cevdet Lagaş, iben Reissu Pasha. Mietet f'Istanbul fl-1944.
Kanċillier tal-Ġermanja
thumb|100px|Emblema tal-gvern Ġermaniż Il-Kanċillier tal-Ġermanja huwa l-kap tal-gvern tal-Ġermanja. Fil-politika Ġermaniża l-kanċillier (bil-Ġermaniż: Kanzler) huwa ekwivalenti għall-Prim Ministru ta' pajjiżi oħra. L-ekwivalenti dirett ta' Prim Ministru fil-Ġermanja, Ministerpräsident, huwa wżat esklussivament għall-kapijiet tal-gvern ta' dawk l-istati Ġermaniżi (imsejjħa Länder bil-Ġermaniż li mhumiex belt-stat (bħal Berlin, Amburgu u Brema).
Xprunara
lemin|daqsminuri|300x300px| Xprunara Maltija li ttajjar il-bandiera tal-Kavallieri ta' San Gwann kif muri f'pittura ta' [[Abraham-Louis-Rodolphe Ducros tal-1778]] Xprunara (Ingliż speronara, French: spéronare) kienet tip ta’ inġenju tal-merkanzija żgħir li oriġina minn Malta li kien jintuża fil-Mediterran mis-seklu 16 sal-bidu tas-seklu 20. Il-bastimenti ġeneralment ma kellhomx gverta u kellhom arblu wieħed biss, ħafna drabi b'qlugħ Latin jew tarkija. Xi bastimenti akbar kellhom nofs gverta jew sa tliet arbli.
Nejla Ateş
Nejla Ateş (7 ta 'Marzu, 1932 - mietet f'Istanbul fid-19 ta' Settembru, 1995) kienet żeffiena taż-żaqq u attriċi Torka, imwieleda f'Constanța, ir-Rumanija. Imwieleda bħala Naciye Batır, kisbet fama taħt l-isem tal-palk Nejla Ateş fit-Turkija u bħala Nejla Ates fl-Istati Uniti. Kienet magħrufa wkoll bħala Turkish Delight. Notevolment, hi dehret fil-films King Richard and the Crusaders and Son of Sinbad u Fanny, mużikali ta’ Broadway.
Xprunara
Kienu komuni fil-kummerċ bejn Malta u Sqallija, u kienu jivvjaġġaw ukoll lejn portijiet oħra fil-Mediterran. Kienu użati biex iġorru passiġġieri jew merkanzija u ħafna drabi kienu involuti fil-kuntrabandu. F'xi każijiet, id-dgħajjes kienu wkoll użati għas-sajd, korsari jew bħala gunboats, bl-ixprunara tal-klassi Calypso tan-Navy Franċiża eżempji ta' dawn tal-aħħar.
Storja
daqsminuri| Ekwipaġġ ta’ xprunara Maltija [[Katanja|f’Katanja kif muri f’pittura ta’ Abraham-Louis-Rodolphe Ducros tal-1778]] daqsminuri| Veduta ta’ wara ta’ sloop ankrat tar-Royal Navy Brittanika, u żewġ xprunara Maltin, waħda ankrata u oħra bil-qlugħ, il-[[Mużew Marittimu Nazzjonali|Mużew Nazzjonali Marittimu]] daqsminuri| Żewġ xprunara minn [[Scilla, Calabria|Scilla u tartana kif murija f'pittura tal-1778 ta’ Abraham-Louis-Rodolphe Ducros]] L-ixprunara oriġinat f'Malta, u d-disinn tagħha x'aktarx żviluppa mill-brigantini madwar is-seklu 16. L-ewwel referenza possibbli magħrufa tat-tip ta’ bastiment hija mill-1576, iżda l-ewwel sors affidabbli li jsemmiha huwa mill-1614. L-eqdem rappreżentazzjoni magħrufa tal-bastiment hija pittura ex voto tal-1740 fis-Santwarju tal-Madonna tal-Ħerba. Huwa maħsub li xprunara bikrija kellhom sperone jew xprun fil-pruwa, li minnu ħadu isimhom. Matul il-perjodu tal-ħakma tal-Kavallieri f’Malta, l-ixprunara kienu jissemmew esklussivament għal qaddisin Insara. Meta Malta kienet taħt il-ħakma Brittanika, ħafna mill-bastimenti kellhom ismijiet sekulari femminili, għalkemm xi wħud baqgħu jissemmew għall-qaddisin. Fis-seklu 19, l-ixprunara kienu mibnija minn bennejja tal-vapuri fil-moll Franċiż tal-Port il-Kbir.
Nejla Ateş
Statwa għarwiena tagħha tpoġġiet fil-Park Ċentrali f'New York f'Novembru 1954.
Ates kellu numru ta' mumenti ta' skandlu, fosthom ġrajja mar-reġina Burlesque Rose la Rose, li sostniet li Ates serqet l-aħjar moviment tagħha taż-żfin taż-żaqq mill-att ta' Rose.
Xprunara
Storja
L-ixprunara normalment kienu jitilqu mill-Port il-Kbir jew minn San Pawl il-Baħar, u komunement kienu jġorru passiġġieri u merkanzija bejn Malta u Sqallija. Ħafna drabi kienu jġorru qamħ jew qamħirrum, imma xi drabi kienu jġorru wkoll bhejjem. Vjaġġi bħal dawn bejn Malta u Sqallija kienu jieħdu madwar 12-il siegħa. Qabel ma kien hemm servizz postali organizzat, il-kaptani tal-ixprunara setgħu jġorru korrispondenza privata bi ħlas. L-ixprunara kienu jagħmlu wkoll vjaġġi qosra lejn Għawdex, u vjaġġi itwal lejn destinazzjonijiet oħra tal-Mediterran bħal Napli, Reggio Calabria, Ruma, Livorno, Genova, Marsilja, u portijiet fi Spanja. Xi wħud għaddew mill-Istrett ta' Ġibiltà u marru sa Cádiz.
Xi xprunara kellhom użu limitat fil-flotta tal-Ordni ta' San Ġwann. Fl-1618, tliet xprunara daħlu għas-servizz flimkien mal-kċejjen tal-Ordni biex jipparteċipaw f'attakk kontra bastimenti tal-għadu f'Susa. Xprunara akkumpanjat skwadra tal-kċejjen fl-1663, u fl-1733 xprunara wettqet spjunaġġ fuq it-tbaħħir Ottoman f'Korfu. Xi xprunara kienu jintużaw ukoll għal dmirijiet ta’ gwardja fil-Port il-Kbir. Il-bastimenti spiss waqgħu fil-priża tal-pirati tal-Barbarija, u hemm ukoll każijiet ta' kursara Maltin li użaw xprunara biex jaqbdu bastimenti żgħar tal-għadu. Rwol ieħor għall-ixprunara kienu jinkludu l-kuntrabandu u s-sajd.
Rammelsberg
daqsminuri|265x265px|Il-minjiera fix-xaqlibiet tar-Rammelsberg li issa hija [[mużew.]] Rammelsberg hija muntanja żgħira, b'għoli ta' 635 metru (2,083 pied), li tinsab fit-tarf tat-Tramuntana tal-katina muntanjuża ta' Harz, fin-Nofsinhar tar-raħal storiku ta' Goslar fl-istat federali Ġermaniż ta' Niedersachsen. Fil-qalba tal-muntanja hemm minjiera importanti tal-fidda, tar-ram u taċ-ċomb. Meta ngħalqet fl-1988, kienet l-unika minjiera li baqgħet taħdem b'mod kontinwu għal iktar minn elf sena. Minħabba l-istorja twila tagħha fix-xogħol tal-estrazzjoni bħala xhieda tal-avvanz u tal-iskambju tat-teknoloġija matul bosta sekli, il-minjiera ta' Rammelsberg tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1992 flimkien ma' Goslar u s-sistema tal-ġestjoni tal-ilma fin-naħa ta' fuq tal-katina muntanjuża ta' Harz.
Isem
Skont leġġenda, il-muntanja ngħatat isem kavallier jismu "Ramm", li kien qaddej tal-Imperatur Otto l-Kbir. Fid-968, hu u jikkaċċja, il-kavallier rabat iż-żiemel tiegħu ma' siġra, sabiex isegwi xi ċriev f'art tassew imħarbta. Iż-żiemel tiegħu tilef is-sabar u beda jagħti mal-art bin-nagħla hu u jistenna lil sidu jiġi lura, u hu u jagħmel hekk kixef vina ta' minerali tal-fidda. Skont spjegazzjoni oħra, l-isem jaf oriġina mit-tewm selvaġġ (bil-Ġermaniż t'Isfel: Ramsen) li jikber b'mod mifrux fuq ix-xaqlibiet tal-muntanja. Madankollu, x'aktarx li "ram" huwa terminu Ġermaniż antik ħafna li jirreferi "mineral tar-ram", l-istess bħall-Malti jew bħat-Taljan, fejn "rame" huwa "ram".
Formazzjoni tal-minerali
L-estrazzjoni tal-minerali bdiet fis-"Saff tal-Qiegħ l-Antik" jew fil-"Korp l-Antik tal-Minerali" (Altes Lager), li ġie espost fil-wiċċ bl-erożjoni, matul Żmien il-Bronż. Is-"Saff tal-Qiegħ il-Ġdid" (Neues Lager) ġie skopert biss fis-seklu 19 bħala riżultat ta' esplorazzjoni speċifika. Il-minjieri tbattlu mill-minerali fis-snin 80 tas-seklu 20 u ngħalqu fl-1988. Il-minerali kien fihom medja ta' 14 % żingu, 6 % ċomb, 2 % ram, 1 g/t deheb u 140 g/t fidda.
Storja tal-estrazzjoni
L-istorja tal-estrazzjoni fir-Rammelsberg seħħet bħala proċess kontinwu f'fażijiet differenti. Inizjalment il-prodott prinċipali tal-estrazzjoni kienu l-minerali tar-ram, imbagħad (ferm) iktar 'il quddiem iċ-ċomb, u mbagħad il-fidda.
L-analiżi ta' sorsi bil-miktub u ta' sejbiet arkeoloġiċi ta' biċċiet imdewba ta' minerali u ta' gagazza li nstabu matul l-iskavi arkeoloġiċi li saru bejn l-1981 u l-1985 f'Düna (qrib Osterode) fin-naħa t'isfel tal-katina muntanjuża ta' Harz, tindika li l-iżjed attività bikrija tal-estrazzjoni fir-Rammelsberg seħħet lejn l-aħħar tas-seklu 7 W.K. Fl-Ingilterra ġew skavati wkoll oġġetti funebri Anglo-Sassoni magħmula mill-minerali tal-katina muntanjuża ta' Harz.
Medju Evu
L-estrazzjoni fir-Rammelsberg issemmiet għall-ewwel darba fid-dokumenti għall-ħabta tad-968 mill-kronista Sassonu Widukind ta' Corvey. Skont ir-Res gestae saxonicae, l-Imperatur Otto l-Kbir ordna li jinfetħu d-depożiti tal-minerali tal-fidda (bil-Latin: venas argenti) u jiġu estratti. L-insedjament ta' Goslar ibbażat fuq l-industrija tal-estrazzjoni ma ssemmiex qabel id-979. Fl-1005, attirat mill-preżenza tal-fidda, ir-Re Enriku II tal-Ġermanja ordna l-kostruzzjoni tal-Palazz Imperjali ta' Goslar (Kaiserpfalz Goslar) taħt il-muntanja tar-Rammelsberg, u fl-1009 saret l-ewwel Assemblea Imperjali hemmhekk. Estiż mis-suċċessuri Saljani tiegħu, Konrad II u Enriku III, il-palazz ta' Goslar gradwalment ħa post l-eks Palazz Irjali ta' Werla.
Wara li l-influwenza imperjali battiet, il-minjieri nżammew mill-kunsill tal-belt imperjali ta' Goslar fuq pleġġ, u uffiċjalment xtraw l-intitolament għad-drittijiet u għar-royalties tal-estrazzjoni (Bergregal) fl-1359. Fl-1376 ġie ddokumentat aċċident fil-minjieri, fejn intradmu u mietu iktar minn 100 ħaddiem tal-minjieri. Il-minerali prinċipali estratti fir-Rammelsberg kienu l-minerali taċ-ċomb u taż-żingu, il-minerali tar-ram, il-minerali tal-kubrit, il-minerali mħallta (Melierterz), l-ispar kannella (Braunerz), il-minerali tal-barit (Grauerz), il-minerali f'medda (Banderz) u l-kniest flimkien ma' minerali importanti oħra bħall-galena, il-kalkopirit, l-isfalerit, il-barit u l-vitrioli. Il-metalli ewlenin estratti minn dawn il-minerali kienu jinkludu l-fidda, iċ-ċomb, ir-ram u ż-żingu, u fuqhom kien ibbażat il-ġid ta' Goslar. Bis-saħħa ta' dan il-ġid, il-minjieri ta' Goslar u tar-Rammelsberg kienu influwenti fil-Lega Anseatika matul is-snin 40 tas-seklu 15, iżda fl-1552, il-kontroll tal-minjieri ġie ttrasferit minn Goslar għall-Margravjat ta' Brandenburg.
Xprunara
Storja
In-Flotta Navali Franċiża kultant bniet jew akkwistat xprunara, armathom u użathom bħala dgħajjes tat-tisjir. L-ixprunara tal-klassi Calypso u Nausicaa huma eżempji ta' dan. Xi xprunara nxtraw ukoll minn sidien mill-Italja jew mit-Tramuntana tal-Afrika, u xi bennejja ta’ dgħajjes Sqallin inkorporaw elementi mill-ixprunara fid-dgħajjes tagħhom stess. L-ixprunara influwenzat ukoll id-disinn ta’ dgħajjes tradizzjonali oħra Maltin, fosthom id-dgħajsa t’Għawdex jew dgħajsa tal-Latini.
Rammelsberg
Era moderna
Għal sekli sħaħ il-minjieri ta' Goslar kienu biċċa uġigħ ta' ras għad-Duki ta' Brunswick-Wolfenbüttel li kienu qed imexxu t-territorji biswit ta' Harz. Fl-1552 – wara deċennji ta' proċedimenti ġuridiċi, fewdi u ġlied – id-Duka Enriku V ħataf l-okkażjoni tal-pożizzjoni mdgħajfa tal-belt fil-Gwerra Xmalkaldika u ħa f'idejh is-sjieda tal-minjieri miċ-ċittadini. L-operazzjonijiet tal-estrazzjoni komplew jiġu promossi minn iben Enriku, is-suċċessur tiegħu d-Duka Ġulju ta' Brunswick-Wolfenbüttel mill-1568. Matul il-Gwerra ta' Tletin Sena, għal darb'oħra ċ-ċittadini ta' Goslar reġgħu ppruvaw jieħdu l-minjieri tar-Rammelsberg u ddistingwew ruħhom bħala partitarji leali tal-forzi imperjali kontra l-kmandant Protestant Kristjanu ż-Żgħir ta' Brunswick; madankollu, ma rnexxilhomx peress li n-neputi tiegħu d-Duka Awgustu ż-Żgħir irrikonċilja mal-Imperatur Ferdinandu fl-1642. Taħt id-Duki Welf, mis-seklu 18 'il quddiem inkiseb ukoll id-deheb.
Flimkien ma' Goslar, il-minjieri tar-Rammelsberg għaddew għand ir-Renju ta' Hanover fl-1814 u għand ir-Renju tal-Prussja fl-1866. Taħt ir-Rammelsbergprojekt tal-1936/37, il-minjiera tkabbret ferm taħt l-awtoritajiet Nażisti skont il-Pjan ta' Erba' Snin. In-Nażisti ħassew li r-Rammelsberg bil-minerali tal-metalli tiegħu kien vitali għall-isforzi militari tagħhom u d-diffikultà tal-arrikkiment minerali kienet ġiet solvuta teknikament permezz tat-tagħwim bir-ragħwa. Dan wassal għall-kostruzzjoni tal-impjanti attwali fuq l-art, inkluż l-impjant tal-ipproċessar mal-ġenb tal-muntanja u x-xaft tar-Rammelsberg. L-arkitetti kienu Fritz Schupp u Martin Kremmer, li ddisinjaw binjiet industrijali importanti oħra, inkluż is-Sit ta' Wirt Dinji tal-Unesco fiż-żona tar-Ruhr, iz-Zeche Zollverein.
Xprunara
Storja
Minħabba żviluppi teknoloġiċi u fatturi soċjoekonomiċi, l-ixprunara ma baqgħetx relevanti sal-aħħar tas-seklu 19, u dan it-tip ta' bastiment sparixxa fil-bidu tas-seklu 20.
Rammelsberg
Era moderna
Wara iktar minn 1,000 sena li matulhom ġew estratti kważi 30 miljun tunnellati ta' minerali, il-minjiera ngħalqet finalment mill-kumpanija Preussag fit-30 ta' Ġunju 1988 peress li fil-biċċa l-kbira d-depożiti tal-minerali kienu ġew eżawriti. Assoċjazzjoni taċ-ċittadini argumentat bis-saħħa kontra l-pjanijiet ta' twaqqigħ tal-impjanti ta' fuq l-art u li l-impjanti tal-estrazzjoni storiċi taħt l-art jintradmu. B'konsegwenza ta' dan, il-minjiera li kienet ingħalqet ġiet żviluppata f'mużew biex jiġi ppreservat il-wirt industrijali u tintwera l-istorja tal-minjiera u tat-tagħmir industrijali tagħha.
Nejla Ateş
Ates, minkejja s-suċċess u s-sbuħija tagħha, waqet fil-faqar u darbtejn ipprovat tagħmel suwiċidju. L-ewwel attentat ta' suwiċidju tagħha kien permezz ta' doża eċċessiva ta' kalmanti u asprin segwiet minn argument mal-maħbub tagħha ta' dak iż-żmien, il-kantant Bobby Colt. Ates ġiet msemmija bħala il-korrispondent fid-divorzju tiegħu mill-mara ta' Colt Hope Diamond. Ates tkellmet pubblikament dwar id-dipressjoni tagħha u b'hekk: "jien xbajt bil-ħajja ... bl-imħabba ... minn kollox."
Xprunara
Deskrizzjoni
L-ixprunara normalment kellhom tul ta' madwar 24–30 pied (7.3–9.1 m). Minn nofs is-seklu 19, xi xprunara inbnew b'dimensjonijiet ħafna akbar, u xi wħud kienu twal aktar minn 60 pied (18 m). L-ixprunara kienu mgħammra kemm bl-imqadef kif ukoll bil-qlugħ.
L-ixprunara kienu normalment imħaddma minn kaptan u erba' sa sitt membri tal-ekwipaġġ, li kienu qaddiefa iżda kienu wkoll jimmaniġġjaw il-qlugħ. Skont id-daqs tad-dgħajsa, xi wħud kellhom ekwipaġġ akbar, sa tnax-il persuna.
Legat
L-ixprunara dehret fuq bolla ta’ Malta tal-20 ċenteżmu fl-1982, fuq id-denominazzjoni ta' Lm 5 tar-raba’ serje ta’ karti tal-flus tal-lira Maltija maħruġa fl-1986, u fuq munita tad-deheb ta’ Lm 10 li ġiet izzekkata mill-Bank Ċentrali ta’ Malta fl-2002.
Nejla Ateş
It-tieni attentat tas-suwiċidju tagħha kien b'doża eċċessiva ta' barbiturati ħallietha f'koma temporanja.
Hija wkoll sofriet serje ta' ġrieħi, inkluż slipped disc, apparentement relatata maż-żfin tagħha. Mietet fi sptar f’Istanbul fid-19 ta’ Settembru, 1995.
Rammelsberg
Prospettar fl-2009
Fi Frar 2009, il-kumpanija Scandinavian Highlands Holding A/S ippubblikat ir-riżultati tal-investigazzjonijiet ġeofiżiċi magħmula mis-sussidjarja tagħha Harz Minerals GmbH. Skontha jaf huma preżenti depożiti tal-minerali mhux magħrufa ta' daqs simili għal dawk li kien hemm fir-Rammelsberg xi żewġ kilometri fil-Punent tad-depożiti tal-minerali tar-Rammelsberg. Fil-ħarifa tal-2009 diversi tentattivi ta' tħaffir esplorattiv twettqu fiż-żona ta' Hessenkopf u ta' Gosetal sa fond ta' 500-600 metru. Fl-aħħar ta' Jannar 2010, wara nuqqas ta' aħbarijiet għal bosta xhur, il-kumpanija ħabbret li kienet se twettaq tħaffir sa fond ta' 800 metru, fejn kienet qed tissuspetta li jaf hemm depożiti tal-minerali rikki.
Sit ta' Wirt Dinji
Iċ-ċentru storiku ta' Goslar u l-minjieri tar-Rammelsberg ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1992. Fl-2010 is-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO ġie estiż biex tiġi inkluża s-sistema tal-ġestjoni tal-ilma tan-naħa ta' fuq ta' Harz, l-Abbazija ta' Walkenried u l-Foss storiku ta' Sansun. Il-Mużew tar-Rammelsberg u l-minjiera miftuħa għall-viżitaturi huma waqfa importanti tul ir-Rotta Ewropea tal-Wirt Industrijali (bl-Ingliż: European Route of Industrial Heritage - ERIH).
Is-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO jipproteġi bosta artefatti mill-Medju Evu tal-operazzjonijiet tal-estrazzjoni fil-muntanja, inkluż:
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Faċilitajiet tal-minjiera
daqsminuri|It-Torri tas-Sorveljatur Ewlieni tal-Fosos.
Torri tas-Sorveljatur Ewlieni tal-Fosos
It-Torri tas-Sorveljatur Ewlieni tal-Fosos (Maltermeisterturm) huwa l-eqdem binja industrijali fuq l-art li għadha teżisti fir-Rammelsberg u x'aktarx fil-Ġermanja kollha. Inbena għall-ħabta tal-1500 fuq munzell gagazza mal-ġenb tar-Rammelsberg. Inizjalment it-torri kien jintuża għas-sorveljanza tal-fosos; mill-1578 'il quddiem intuża bħala torri ta' kampnar (Anläuteturm).
Minn nofs is-seklu 18, fit-torri kien jgħix is-sorveljatur ewlieni (Maltermeister). Dan kien jieħu ħsieb il-ġestjoni tal-injam meħtieġ għall-minjiera, li kien jitkejjel f'malters, u b'hekk inżamm l-isem attwali.
Għadira ta' Herzberg
L-Għadira ta' Herzberg inħolqot fl-1561 sabiex ikun hemm biżżejjed ilma biex ikunu jistgħu jduru r-roti tal-ilma fiż-żminijiet tan-nixfa. Mill-1926, din intużat bħala pixxina tal-għawm fil-boskijiet. Sal-għeluq tal-minjieri, l-ilma kien jintuża għat-tberrid u l-ilma sħun kien jiġi ppumpjat lura fl-għadira u b'hekk issaħħan il-baċir tal-water was used for cooling and the warm water was pumped back into the pixxina tal-għawm fil-boskijiet.
Arrikkiment minerali fuq il-Bollrich
Minħabba l-Wirtschaftswunder ("miraklu ekonomiku") Ġermaniż ta' wara t-Tieni Gwerra Dinjija u ż-żieda kbira fil-prezzijiet taċ-ċomb u taż-żingu fl-1950, saru investigazzjonijiet fid-depożiti tal-minerali f'medda (Banderz). Wara tentattivi li rnexxew ta' pproċessar tal-minerali b'kontenut fqir ta' metalli (b'kontenut ta' metalli li setgħu jiġu rkuprati ta' madwar 25 %), l-arrikkiment tal-minerali f'medda nbeda fl-1953 fuq il-Bollrich iktar 'il fuq mill-villaġġ ta' Oker. Għal darb'oħra l-arkitett tal-minjiera Fritz Schupp kien responsabbli għall-ippjanar tal-faċilitajiet.
Is-sit ġie kkollegat mal-minjiera tar-Rammelsberg permezz tal-linja ferrovjarja tal-foss li tgħaddi mill-Gallerija ta' Gelenbeek. It-tneħħija ta' konċentrati taċ-ċomb imdewweb f'Oker u taż-żingu fl-impjanti ta' Harlingerode ġiet iffaċilitata permezz ta' linja ferrovjarja b'gejġ standard.
Munita kommemorattiva
Fl-2008 iċ-ċentru storiku ta' Goslar u l-minjiera tar-Rammelsberg kienu s-suġġett tal-muniti tad-deheb ta' 100 ewro li jiġu zzekkati kull sena bħala parti minn serje ta' muniti kommemorattivi ta' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Harzer Wandernadel
Il-Mużew tar-Rammelsberg huwa l-waqfa Nru 91 fis-sistema ta' waqfiet li jiffurmaw in-network tal-mixi magħruf bħala l-Harzer Wandernadel.
Arkitettura Griega antika
197px|daqsminuri|lemin|Il-Parthenon, tempju preċedenti fuq l-Akropoli ta’ Ateni, il-Greċja, li kien iddedikat lill-alla Athena matul il-ħames seklu QK. Arkitettura Griega Antika ġiet mill-Poplu li jitkellmu bil-Grieg (Elleniċi) li l-kultura iffjorixxiet fuq il-kontinent Grieg, il-Peloponnese, il-Gżejjer Eġew, u f'kolonji fl-Anatolja u l-Italja għal perjodu minn madwar 900 QK sal-1 seklu WK, bl-ewwel xogħlijiet arkitettoniċi li fadal jmorru minn madwar 600 QK.
L-arkitettura Griega tal-qedem hija magħrufa l-aktar mit-tempji tiegħu, li ħafna minnhom jinsabu fir-reġjun kollu, bil-Parthenon meqjus, issa bħal fi żminijiet antiki, bħala l-eżempju ewlieni. Il-biċċa l-kbira tal-fdalijiet huma fdalijiet mhux kompluti ħafna, iżda għadd jibqgħu sostanzjalment intatti, l-aktar barra mill-Greċja moderna. It-tieni tip importanti ta’ bini li jibqa’ ħaj fid-dinja Ellenika kollha huwa t-teatru fil-miftuħ, bl-aktar kmieni jmur madwar 525–480 QK. Forom arkitettoniċi oħra li għadhom fl-evidenza huma l-bieb tal-proċessjoni (propylon), il-pjazza pubblika (agora) imdawra b'kolonnade ta' stejjer (stoa ), il-bini tal-kunsill tal-belt (bouleuterion), il-monument pubbliku, il-qabar monumentali (mausoleum) u l-stadium.
L-arkitettura Griega tal-qedem hija distinta mill-karatteristiċi formalizzati ħafna tagħha, kemm ta 'struttura kif ukoll ta' dekorazzjoni. Dan huwa partikolarment hekk fil-każ tat-tempji fejn kull bini jidher li kien maħsub bħala entità skulturali fi ħdan il-pajsaġġ, ħafna drabi mgħollija fuq art għolja sabiex l-eleganti tal-proporzjonijiet tagħha u l-effetti tad-dawl fuq l-uċuħ tagħha jkunu jistgħu jitqiesu minn l-angoli kollha. Nikolaus Pevsner jirreferi għal "l-għamla tal-plastik tat-tempju [Grieg] [...] imqiegħed quddiemna b'preżenza fiżika aktar intensa, aktar ħajja minn dik ta' kwalunkwe bini ta' wara".
Il-vokabularju formali tal-arkitettura Griega tal-qedem, b'mod partikolari d-diviżjoni tal-istil arkitettoniku fi tliet ordnijiet definiti: l-Ordni Doriku, l-Ordni Joniku u l-Ordni Korintju, kellu jkollu effett profond. fuq Arkitettura tal-Punent ta' perjodi ta' wara. L-arkitettura ta' Ruma tal-qedem kibret minn dik tal-Greċja u żammet l-influwenza tagħha fl-Italja bla waqfien sal-lum. Mir-Rinaxximent, qawmien mill-ġdid tal-Klassiku żammew ħajjin mhux biss il-forom preċiżi u d-dettalji ordnati tal-arkitettura Griega, iżda wkoll il-kunċett tagħha ta’ sbuħija arkitettonika bbażata fuq bilanċ u proporzjon. L-istili suċċessivi tal-arkitettura Neoklassika u l-arkitettura tal-Qawmien Grieg segwew u adattaw mill-qrib stili Griegi tal-qedem.
FK Mladost Velika Obarska
FK Mladost Velika Obarska (Serb Ċirilliku:ФК Младост Велика Обарска) huwa klabb tal-futbol minn belt żgħira Velika Obarska, li tinsab fir-Republika Srpska, Bożnija u Ħerżegovina. Il-klabb jikkompeti fil-Premijer Liga.
Storja
Il-klabb kien iffurmat fl-1948 u kkompeta l-aktar fil-kampjonati aktar baxxi tal-Jugożlava. Mix-xoljiment tal-Jugożlava, huma lagħbu fil-kampjonati tar-Republika Srpska. Fl-istaġun 2012–13, Mladost spiċċaw fil-quċċatta tal-Kampjonat tar-Republika Srpska b'7 punti fuq FK Sloboda Mrkonjić Grad u FK Kozara Gradiška, u kienu promossi għall-Premijer Liga.
Stadju
Mladost VO jilagħbu ġewwa Stadion Velika Obarska b'kapaċità ta' 1,000 spettaturi.
Gvernatur ta' Malta
Il-Gvernatur ta' Malta (bl-Ingliż: Governor of Malta) kien l-uffiċjal li kien jaħkem lil Malta matul il-perjodu kolonjali Brittaniku bejn l-1813 u l-1964. Dan l-uffiċċju ħa post dak tal-kummissarju ċivili. Mat-tmiem tal-ħakma Brittanika u l-ħolqien tal-Istat ta’ Malta fl-1964, dan l-uffiċċju ġie sostitwit mill-gvernatur ġenerali, li rrappreżenta lill-monarka Ingliża u mhux lill-gvern tar-Renju Unit kif għamel il-gvernatur. Il-kariga ta' Gvernatur Ġenerali tneħħiet fl-1974 u nbidula bil-kariga ta' president meta Malta saret repubblika.
Il-gvernatur
Il-gvernatur, maħtur mill- monarka Ingliż (fuq il-parir tal- prim ministru Brittanniku), kellu setgħa eżekuttiva f'Malta matul il-ħakma Brittanika. Kien il-kap tal-kunsill eżekuttiv u tal-gvern ta’ qabel l-indipendenza ta’ Malta.
Il-kariga tal-gvernatur kienet inizjalment appoġġjata minn logutenent-gvernatur. Pereżempju, minn madwar l-1813 sa madwar l-1820, il-Maġġur Ġenerali Sir William Hutchinson serva bħala Logutenent gvernatur. Wara l-mewt tal-Markiz ta’ Hastings fl-1826, il-gvern Ingliż iddeċieda li jbaxxi l-kariga ta’ Gvernatur għal Logutenent-Gvernatur, b’allowance mnaqqsa. Sir Frederick Ponsonby inħatar formalment Logutenent-Gvernatur u Kmandant tal-Garrison ta’ Malta.
Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs 2006
It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs 2006 kien kampjonat tal-futbol li sar fil-Ġappun bejn l-10 ta' Diċembru u s-17 ta' Diċembru 2006. Din kienet ir-raba' edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs u t-tieni waħda minn mindu il-kompetizzjoni ffundat ruħha mat-Tazza Interkontinentali.
Is-sitt rebbieħa tas-sitt konfederazzjoni lagħbu f'fażi eliminatorja. Il-kwarti tal-finali kienu partiti fejn it-timijiet involuti kienu mill-konfederazzjonijiet tal-AFC, il-CAF, il-CONCACAF u l-OFC, waqt li r-rebbieħa tal-UEFA u l-CONMEBOL kellhom post awtomatiku fis-Semifinali. It-telliefa tal-kwarti tal-finali kienu jilgħabu għall-ħames post, waqt li t-telliefa tas-semifinali jilgħabu għat-tielet post.
Tim mill-pajjiż ospitu ma ħax sehem, kif kien propost qabel. Minħabba li l-Awstralja ma baqgħetx parti mill-OFC, ir-rappreżentanti tal-Oċeanja, Auckland City ma kinux professjonali u b'hekk kellhom jilgħabu logħba eliminatorja għal post fil-kwarti tal-finali kontra ċ-champions tal-J. League (Gamba Osaka) kif kien ikkunsidrat. Din il-bidla kienet se telimina il-partita għall-ħames post. Din l-idea kienet irtirata, imma l-format tal-kampjonat tal-2007 kien tbiddel.
Timijiet
It-timijiet li kkwalifikaw għall-kampjonat tas-sena 2006:
Tabella
Il-ħinijiet huma kollha skont il-Ħin normali tal-Ġappun (UTC+9)
Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi
daqsminuri|395x395px|Veduta tal-mawżolew minn wara fejn wieħed jista’ japprezza l-iktar it-teknika tal-banna'i bid-disinni bil-brikks ileqq. Il-Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi (bil-Każakistani: Қожа Ахмет Яссауи кесенесі, Qoja Ahmet Iassaýı kesenesi) huwa mawżolew fil-belt ta’ Turkestan, fin-Nofsinhar tal-Każakistan. L-istruttura ġiet ikkummissjonata fl-1389 minn Timur, li kien il-mexxej taż-żona bħala parti mill-Imperu Timurida, biex tissostitwixxi mawżolew iżgħar tas-seklu 12 tal-poeta famuż u mistiku tas-Sufiżmu , Khoja Ahmed Yasawi (1093-1166). Madankollu, il-kostruzzjoni waqfet ħesrem mal-mewt ta’ Timur fl-1405.
Minkejja li mhuwiex komplut, il-mawżolew wasal sa żminijietna bħala wieħed mill-iktar kostruzzjonijiet li baqgħu ppreservati tajjeb minn żmien l-Imperu Timurida. Il-kostruzzjoni tiegħu kienet il-bidu tal-istil arkitettoniku tal-Imperu Timurida. L-arranġamenti spazjali sperimentali, is-soluzzjonijiet arkitettoniċi innovattivi għall-kostruzzjoni tal-koppli u tas-soqfa bil-ħnejjiet, u l-ornamentazzjonijiet bil-madum ileqq, wasslu biex l-istruttura tkun il-prototip ta’ din l-arti distintiva, li nfirxet fl-imperu kollu u lil hinn minnu.
L-istruttura reliġjuża għadha tattira pellegrini mill-Asja Ċentrali u sar jitqies bħala l-epitoma tal-identità nazzjonali Każakistana. Huwa protett bħala monument nazzjonali, filwaqt li l-UNESCO ddeżinjatu bħala l-ewwel Sit ta’ Wirt Dinji tal-pajjiż fl-2003. xellug|daqsminuri|220x220px|Il-pożizzjoni tal-mawżolew fi ħdan il-ħitan taċ-ċittadella storika
Pożizzjoni
Il-Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi jinsab fil-parti tal-Grigal tal-belt modern ta’ Turkestan (magħrufa fl-imgħoddi bħala Hazrat-e Turkestan), ċentru kummerjali antik tal-karovani li fl-imgħoddi kien magħruf ukoll bħala Khazret u mbagħad bħala Yasi , fin-Nofsinhar tal-Każakistan. L-istruttura tinsab qrib ċittadella storika, li issa hija sit arkeoloġiku.
Fis-sit arkeoloġiku hemm strutturi Medjevali bħal mawżolej oħra, moskej u banjijiet. Fit-Tramuntana tal-Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi hemm sezzjoni rikostruwita (fis-snin 70 tas-seklu 20) tal-ħitan taċ-ċittadella li jisseparaw iż-żona storika mill-iżviluppi tal-belt moderna.
Storja
daqsminuri|226x226px|Illustrazzjoni ta’ minjatura moderna ta’ Khoja Ahmed Yasawi
Khoja Ahmed Yasawi
Khoja Ahmed Yasawi (Khawaja jew Khwaja (bil-Persjan: خواجه; ippronunzjat khâje) jikkorrispondi għal “mgħallem”; bl-Għarbi: خواجة khawājah), spellut ukoll Khawajah Akhmet Yassawi, kien il-kap ta’ skola reġjonali tas-Sufiżmu fis-seklu 12, li huwa moviment mistiku fl-Iżlam li beda fis-seklu 9. Huwa twieled f’Ispidjab (magħrufa llum bħala Sayram) fl-1093, u qatta’ l-biċċa l-kbira ta’ ħajtu f’Yasi, fejn miet fl-1166. Huwa vvenerat ferm fl-Asja Ċentrali talli xerred is-Sufiżmu, li sostna d-diffużjoni tal-Iżlam fiż-żona minkejja l-attakki feroċi kontemporanji tal-invażjoni tal-Mongoli. L-iskola teoloġika li ħoloq wasslet biex Yasi jsir l-iktar ċentru Medjevali importanti ta’ tixrid tal-edukazzjoni fiż-żona. Kien ukoll poeta straordinarju, filosfu u statista. Yasawi ndifen f’mawżolew żgħir, li mbagħad sar sit ta’ pellegrinaġġ għall-Musulmani.
Mawżolew ġdid
xellug|daqsminuri|282x282px|Veduta tal-mawżolew fl-1879 Fil-biċċa l-kbira tagħha, il-belt ta’ Yasi ħelsitha ħafif matul l-invażjoni tal-Mongoli f’Khwarezmja fis-seklu 13. Maż-żmien, id-dixxendenti tal-Mongoli insedjaw iż-żona u kkonvertew għall-Iżlam. Imbagħad il-belt ġiet taħt il-kontroll tad-Dinastija Timurida fis-snin 60 tas-seklu 14. Timur (jew Tamerlane), il-fundatur tad-dinastija, wessa’ l-imperu sabiex jinkludi l-Mesopotamja expanded the empire's realm to include Mesopotamja, l-Iran, u t-Transoksjana kollha, bil-kapitali tagħha f’Samarkanda. Sabiex jikseb l-appoġġ taċ-ċittadini lokali, Timur adotta l-politika tal-kostruzzjoni ta’ binjiet monumentali pubbliċi u reliġjużi. F’Yasi, xeħet l-attenzjoni tiegħu fuq il-kostruzzjoni ta’ mawżolew ikbar għal Khoja Ahmed Yasawi, bl-intenzjoni li jigglorifika l-Iżlam, u b’hekk l-Iżlam jinfirex iktar, u tittejjeb il-governanza taż-żoni l-iktar fil-qrib.
Chris Smalling
Christopher Lloyd "Chris" Smalling (twieled fit-22 ta' Novembru 1989) huwa plejer tal-futbol Ingliż li jilgħab mal-klabb ta' Roma bħala difensur.
Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi
Mawżolew ġdid
Il-kostruzzjoni tal-mawżolew il-ġdid inbdiet fl-1389. Timur importa bennejja minn bliet li kien ħakem matul il-kampanji tiegħu, inkluż ħaddiema tal-mużajk minn Shiraz kif ukoll naġġara u ħaddiema tal-istukko minn Esfahan. Il-bennejja ewlenin kienu mmexxija mill-arkitett Khwaja Hosein Shirazi mill-Iran. Ġie rrappurtat li Timur innifsu pparteċipa fid-disinn tal-istruttura, fejn introduċa arranġamenti spazjali sperimentali, tipi ta’ soqfa bil-ħnejjiet u koppli. Dawn l-innovazzjonijiet iktar ’il quddiem ġew implimentati fil-binjiet reliġjużi ta’ bliet oħra. Madankollu, il-mawżolew ma ġiex komplut, wara li Timur miet fl-1405.
Chris Smalling
Klabb
Meta kellu sbatax-il sena, Smalling iddebutta mat-tim reġjonali ta' Maidstone United kontra Canvey Island. Matul l-ewwel sena mat-tim tal-kbar hu lagħab tnax-il konfront fejn skorja gowl wieħed, eżattament fl-aħħar logħba tiegħu mal-klabb.
Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi
Deklin u preservazzjoni
daqsminuri|314x314px|Veduta tal-mawżolew mill-ġenb Meta l-Imperu Timurida sfaxxa, il-kontroll tat-territorju tal-madwar ta’ Yasi għadda għand il-Khanat Każakistani. Yasi ngħatat l-isem ta’ Turkestan u saret il-belt kapitali tal-Khanat fis-seklu 16. Il-khan (jiġifieri l-“mexxejja”) għamlu ħilithom biex isaħħu l-importanza politika u reliġjuża ta’ Turkestan sabiex junifikaw it-tribujiet nomadiċi fi ħdan stat żagħżugħ. B’hekk, bħala ċ-ċentru politiku tal-Khanat, iċ-ċerimonji għall-elevazzjoni tal-khan fit-tron u l-missjonijiet minn stati ġirien kienu jsiru f’Turkestan. In-nobbiltà Każakistana kienet tagħmel l-iktar laqgħat importanti tagħha biex jittieħdu d-deċiżjonijiet statali fil-belt kapitali.
Chris Smalling
Klabb
F'Ġunju tal-2008 Smalling iffirma kuntratt mal-klabb mill-Premier League Fulham. Fl-24 ta' Mejju 2009, Smalling iddebutta ma' Fulham meta daħal bħala sostitut għal Aaron Hughes fis-77 minuta fl-aħħar partita tal-istaġun 2008–09 kontra Everton. L-ewwel partita tiegħu mal-ewwel ħdax waslet fis-17 ta' Settembru 2009, fil-partita valida għall-UEFA Europa League kontra CSKA Sofia, bil-partita tintemm 1–1. Fil-kampjonat, l-ewwel logħba tiegħu mill-ewwel minuta kienet dik kontra Chelsea fit-28 ta' Diċembru 2009, fejn kien involut f'episodju deċisiv meta skorja awtogowl li ta liċ-Chelsea rebħa ta' 2–1.
Fis-26 ta' Jannar 2010, Manchester United ħabbru li kienu xtraw lil Smalling, bil-plejer jibqa' ma' Fulham sa tmiem l-istaġun 2009–10 qabel ma jingħaqad mal-klabb il-ġdid fl-istaġun segwenti. Dan it-trasferiment kien uffiċjalizzat fl-1 ta' Lulju 2010. Id-debutt tiegħu fil-kampjonat wasal fir-rebħa ta' 3–0 kontra West Ham United tat-28 ta' Awwissu, meta daħal bħala sostitut għal Jonny Evans.
Internazzjonali
Nhar il-11 ta' Awwissu 2009, Smalling iddebutta mat-tim nazzjonali Ingliż ta' taħt il-21 sena bħala sostitut fil-konfront kontra l-Olanda li ntemm 0–0. Smalling ġie magħżul fl-iskwadra għall-Kampjonati Ewropej ta' taħt il-21 sena 2011.
Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi
Arkitettura
xellug|daqsminuri|331x331px|Il-pjanta tal-mawżolew daqsminuri|234x234px|Il-kaldarun kbir tal-bronż fis-Sala Ewlenija L-istat mhux komplut tal-Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi, speċjalment fil-portal tad-daħla u f’sezzjonijiet fuq ġewwa, jippermettu lil dak li jkun jgħarbel b’iktar dettall l-arkitettura tal-monument, kif ġie ddisinjat u kif inbena. L-istruttura għandha pjanta rettangolari ta’ 45.8 m × 62.7 m, u hija għolja 38.7 m. Il-mawżolew huwa orjentat mix-Xlokk għall-Majjistral. daqsminuri|233x233px|Il-koppla bil-muqarnas Il-materja prima li ntużat għall-kostruzzjoni tissejjaħ ganch, li huwa brikks moħmi fil-forn imħalltin bit-tkaħħil, il-ġibs u t-tafal, li kien jitħejja f’impjant apposta f’Sauran. Fis-sisien oriġinali kienu ntużaw saffi tat-tafal sa fond ta’ 1.5 m, biex l-ilma ma jitħalliex jidħol fl-istruttura. Dawn ġew sostitwiti b’konkos imsaħħaħ fix-xogħlijiet moderni ta’ restawr. Id-daħla prinċipali tal-mawżolew tinsab fix-Xlokk, u minnha l-viżitaturi jaslu fis-Sala Ewlenija ta’ 18.2 m × 18.2 m, magħrufa bħala Kazandyk (il-“kamra tar-ram”). xellug|daqsminuri|314x314px|Il-qabar ta’ Khoja Ahmed Yasawi Din is-sala hija msaqqfa bl-ikbar koppla eżistenti tal-brikks fl-Asja Ċentrali, li ukoll għandha dijametru ta’ 18.2-il metru. Fin-nofs tal-Kazandyk hemm kaldarun kbir tal-bronż li jintuża għal skopijiet reliġjużi. Il-qabar ta’ Yasawi jinsab fuq l-assi ċentrali fi tmiem il-binja fil-Majjistral, bis-sarkofagu ppożizzjonat eżatt fin-nofs tal-kamra, b’saqaf b’koppla doppja mqabbża — il-koppla ta’ ġewwa għolja 17-il metru u l-koppla ta’ barra għolja 28 metru. Il-koppla ta’ barra hija miksija b’madum aħdar ileqq b’disinni lewn id-deheb, b’għamla eżagonali. Il-koppla ta’ ġewwa hija ddekorata bi stalaktiti tal-alabastru, magħrufa bħala muqarnas. Hemm diversi kmamar oħra fl-istruttura li b’kollox jammontaw għal 35 kamra, fosthom il-kmamar fejn kienu jsiru l-laqgħat, refettorju, librerija u moskea, li kellha ornamenti ġeometriċi u tal-fjuri ta’ lewn blu mal-ħitan. Il-ħitan ta’ barra tal-mawżolew huma miksijin b’madum ileqq b’disinni ġeometriċi b’ornamenti epigrafiċi Kufiċi u Suls mill-Koran (uħud minnhom ġew immodifikati waqt ir-restawr fi żmien l-Unjoni Sovjetika biex ikunu ġeometriċi biss u ma jagħmlux sens iktar bħala kitba mill-Koran). Skont il-pjanta inizjali, suppost kellhom jinbnew żewġ minareti, iżda dawn qatt ma twettqu peress li l-kostruzzjoni waqfet fl-1405.
Chris Smalling
Internazzjonali
Fit-13 ta' Novembru 2010, Smalling ġie imsejjaħ għall-ewwel darba mat-tim nazzjonali tal-kbar għal-logħba ta' ħbiberija kontra Franza tas-17 ta' Novembru; madanakollu, ma ġie użat matul it-telfa ta' 2–1. Id-debutt tiegħu wasal fit-2 ta' Settembru 2011 meta lagħab bħala difensur lemini fil-konfront kontra l-Bulgarija, validu għall-kwalifikazzjoni għall-Kampjonati Ewropej 2012.
Klabb
Statistika korretta sat-18 ta' Settembru 2011
Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi
Twelid tal-Arkitettura Timurida
L-użu tal-madum ileqq, tal-mużajk, tad-disinni bil-brikks, u tal-kalligrafija Iżlamika kien ta’ influwenza wkoll. L-avvanzi fit-tekniki tax-xogħol bil-fuħħar ippermettew il-produzzjoni tal-massa tal-madum ileqq li kien jintuża għal diversi funzjonijiet dekorattivi. Fost it-tekniki li ntużaw għad-dekorazzjonijiet bil-madum insibu:
L-użu tal-madum u tal-muqarnas ġie influwenzat ferm mill-Iran, minn fejn oriġinaw ħafna mill-arkitetti u l-bennejja ta’ Timur. L-uċuħ miksija joħolqu effetti viżivi skont kif l-osservatur iħares lejn il-binja, u “jaqra” l-messaġġi kalligrafiċi. xellug|daqsminuri|388x388px|Id-dettall arkitettoniku u tax-xogħol bil-madum ileqq Ix-xogħol bil-madum intuża wkoll biex jiġu mgħottija l-ġonturi strutturali tal-binja. L-użu tat-turkważ u tal-ikħal bħala l-kuluri prominenti għal bosta strutturi kellu l-għan li joħloq kuntrast mar-raġġi qawwija tax-xemx tad-deżert tal-Asja Ċentrali.
Il-kostruzzjoni tal-mawżolew fi żmien meta bosta insedjamenti oħra tal-Asja Ċentrali kienu qed jesperjenzaw fażi qawwija ta’ kostruzzjoni skont l-ideoloġija politika ta’ Timur, wittiet it-triq għal skambju ta’ ideat u ta’ tekniki fl-imperu kollu. Il-bennejja ewlenin u l-ħaddiema mill-bliet maħkuma kienu jintużaw għall-proġetti tal-kostruzzjoni. L-użu ta’ arkitetti Persjani fl-attivitajiet ta’ kostruzzjoni ewlenin wassal għall-introduzzjoni tal-elementi Persjani fl-istil Timurida.
Is-soluzzjonijiet arkitettoniċi u artistiċi ewlenin li ntużaw fil-kostruzzjoni tal-Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi bdew jintużaw minnufih fil-kostruzzjoni ta’ binjiet oħra, bħax-xogħlijiet kontemporanji f’Samarkanda, f’Herat, f’Meshed, f’Khargird, f’Tayabad, f’Baku u f’Tabriz. Jingħad li l-arkitettura Timurida laħqet il-quċċata tagħha fil-binjiet f’Samarkanda. Timur mela l-kapitali tiegħu b’monumenti lajċi u reliġjużi, kif ukoll b’firxa ta’ ġonna, li kellhom ħitan tal-ġebel, artijiet b’disinni elaborati, u palazzi mgħammra b’oġġetti tad-deheb, ħarir u twapet. Fost dawn il-binjiet f’Samarkanda nsibu:
B’hekk, il-Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi jitqies bħala prototip, li jimmarka l-bidu ta’ stil arkitettoniku ġdid li laħaq il-quċċata tiegħu fil-monumenti ta’ Samarkanda , iżda baqa’ jiġi żviluppat kontinwament bħalma ġara fil-każ tal-arkitettura Mughal tal-Indja. Tabilħaqq, il-kisbiet straordinarji tal-Imperu Timurida fl-arkitettura huwa inkorporat fi proverbju Għarbi minn wieħed mill-binjiet Timuridi li jgħid li “Jekk trid tkun taf dwarna (it-Timuridi), osserva l-binjiet tagħna”. Għal din ir-raġuni wkoll, l-UNESCO ddeżinjat il-mawżolew bħala Sit ta’ Wirt Dinji fl-2003, bl-istess rikonoxximent internazzjonali li kien ingħata preċedentement lill-Samarkanda , lill-Qabar ta’ Humayun u lit-Taj Mahal.
Importanza reliġjuża u kulturali
daqsminuri|297x297px|L-iktar koppla elaborata tal-mawżolew Il-mawżolew il-ġdid ordnat minn Timur kompla jsaħħaħ l-importanza reliġjuża tas-santwarju. Matul il-Khanate Każakistani, personalitajiet prominenti għażlu li jiġu midfuna qrib il-monument. Fosthom kien hemm Abulkhair, Rabi'i Sultan-Begim, Zholbarys-khan, Esim-khan, Ondan-sultan (iben Shygai-khan), Ablai Khan, u Kazbek-bi. Ir-reputazzjoni sagra tal-mawżolew kienet magħrufa wkoll f’artijiet barranin. Fil-bidu tas-seklu 16, Ubaydullah Khan, is-suċċessur ta’ Muhammad Shaybani Kahn tal-Khanat tal-Użbekistan, waqaf iżur il-mawżolew qabel il-battalja tiegħu kontra Babur, li iktar ’il quddiem sar il-fundatur tal-Imperu Mughal. Huwa ħalef li jekk joħroġ rebbieħ mill-battalja, it-tmexxija tiegħu ssegwi għalkollox il-liġi tax-xarija. Minkejja l-għeluq tal-monument għall-pubbliku fl-era Sovjetika, il-mawżolew baqa’ jattira l-pellegrini speċjalment wara li reġa’ nfetaħ. Saż-żminijiet kontemporanji, il-Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi għadu jitqies bħala sit ta’ pellegrinaġġ għall-Musulmani Każakistani, tant li l-belt ta’ Turkestan saret it-tieni Mekka għall-Musulmani tal-Asja Ċentrali. Tabilħaqq, l-importanza tal-mawżolew għall-belt toħroġ fid-dieher mill-isem preċedenti tagħha, Hazrat-e Turkestan, li litteralment tfisser il-“Qaddis ta’ Turkestan”, b’referenza diretta għal Khoja Ahmed Yasawi.
Sit ta’ Wirt Dinji
Il-Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi ġie ddeżinjat bħala Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2003.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ tliet kriterji tal-UNESCO: il-kriterju (i) “Rappreżentazzjoni ta’ kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”, ladarba l-mawżolew huwa kisba straordinarja tal-arkitettura Timurida u kkontribwixxa għall-iżvilupp tal-arkitettura reliġjuża Iżlamika; il-kriterju (iii) “Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta’ tradizzjoni kulturali jew ta’ ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet”, ladarba l-mawżolew huwa xhud eċċezzjonali tal-kultura tar-reġjun tal-Asja Ċentrali u tal-iżvilupp tat-teknoloġija tal-bini; u l-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”, ladarba l-mawżolew kien prototip għall-iżvilupp ta’ binjiet ewlenin oħra fil-perjodu tal-Imperu Timurida u sar punt ta’ riferiment sinifikanti fl-istorja tal-arkitettura Timurida.
Grupp D tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006
Grupp D tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 li saret fil-Ġermanja, kien jikkonsisti minn erba' timijiet. Il-logħob minn dan il-grupp kien bejn l-11 ta' Ġunju 2006 u l-21 ta' Ġunju. Il-Portugall rebħu l-grupp, u avvanzaw għat-tieni rawnd, flimkien mal-Messiku. L-Angola u l-Iran naqsu li javvanzaw.
250px|thumb|right|Benjamini tal-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Angola|Angola f'Kolonja]] 250px|thumb|right|Xi partitarji tal-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Portugall|Portugall qabel il-partita kontra l-Angola]] Qabel il-bidu tal-kampjonat, xi esperti sportivi assiguraw kwalifikazzjoni ħafifa għall-Messiku u l-Portugall meta dawn kien se jaffrontaw lid-debuttanti tal-Angola u l-Iran. Fl-ewwel partita, il-Messiku irnexxielha tirbaħ 3–1 lill-Iranjani, minkejja li kellhom prestazzjoni aktarx fqira, sakemm fil-75 minuta Omar Bravo ta l-vantaġġ lill-Messikani, meta sa dak il-ħin il-partita kienet pari. Minkejja r-rebħa, il-Messiku wrew xi dubji fil-logħob tagħhom. Il-Portugall, min-naħa l-oħra, rebħu lill-Angola grazzi għal gowl ta' Pauleta fil-Ħames minuta, f'partita mingħajr intensità.