cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Canal du Midi
Editt ta' Lwiġi XIV u finanzjament tal-proġett
Ix-xogħol ġie varat f'żewġ fażijiet imsejħa "impriża". Ġie stmat li l-ewwel impriża tal-kollegament ta' Toulouse ma' Trèbes swiet 3.6 miljun livres. Madankollu, il-finanzi tal-istat kienu pjuttost batuti u l-familji ta' Languedoc ma kinux lesti li jiffinanzjaw dak il-proġett minħabba li beżgħu li l-fondi tagħhom kienu se jintużaw għal spejjeż mhux mistennija. Għaldaqstant, bil-patt li jingħata s-sjieda u t-tħaddim tal-kanal, Pierre-Paul Riquet ippropona li jiffinanzja parti mix-xogħlijiet mill-fondi tiegħu stess. Il-kumplament kellu jitħallas mill-istat bil-qbil li jingħata l-profitti mit-taxxa fuq il-melħ. It-tieni impriża tax-xogħlijiet bejn Trèbes u l-étang de Thau f'Diċembru 1668 swiet 5.832 miljun livres flimkien ma' miljun livres oħra għat-tkomplija tax-xogħol fil-port ta' Sète.
Finalment, filwaqt li l-baġit inizjali kien sitt miljun livres, ix-xogħol kollu f'daqqa sewa bejn 17 u 18-il miljun livres; 40 % mingħand ir-re, 40 % mill-provinċja, u 20 % mingħand Riquet innifsu, li sar is-sid. Id-dixxendenti tiegħu baqgħu jħallsu żewġ miljun livres għal iktar minn ħamsin sena.
Kostruzzjoni tal-kanal
Riquet beda l-kostruzzjoni tal-kanal meta kellu 63 sena, billi bagħat lill-inġinier personali tiegħu, François Andreossy, u espert lokali tal-ilma, Pierre Roux, lejn il-Montagne Noire biex jaħdmu fuq il-provvista tal-ilma. Din il-provvista rnexxielha talimenta l-kanal bl-ilma fejn kien jaqsam min-naħa għall-oħra tal-qasma tal-kontinent, permezz tas-sostituzzjoni tal-ilma li mbagħad kien jgħaddi lejn iż-żewġ ibħra. Is-sistema kienet kapulavur tal-inġinerija idrawlika u strutturali, u serviet bħala ratifika bikrija tal-viżjoni ta' Riquet. Kienet ukoll parti kbira mill-proġett.
Ix-xogħol inbeda bl-ewwel "impriża" fl-1 ta' Jannar 1667, bil-kostruzzjoni tal-mogħdija tal-ilma tar-Rigole de la plaine, imbagħad tkompla fil-15 ta' April 1667 bit-tqegħid tal-ewwel ġebla tal-Lac de Saint-Ferréol. Oriġinarjament Riquet ried jibni tużżana ġibjuni iżda l-Kummissarju Ġenerali tal-fortifikazzjonijiet, Louis Nicolas de Clerville, staqsieh jissostitwihom b'ġibjun wieħed. Din kienet innovazzjoni kbira għal dak iż-żmien – qatt ma kien inbena ġibjun-lag ta' dak il-kobor.
Uħud mill-irġiel ta' Clerville li kellhom esperjenza fl-inġinerija militari ġew biex jibnu d-diga kbira għall-ġibjun uniku, il-Bassin de St. Ferréol, max-xmara Laudot. Ix-xmara Laudot hija tributarja tax-xmara Tarn fil-Montagne Noire, xi 20 km (12-il mil) mill-quċċata tal-kanal propost f'Seuil de Naurouze. Din id-diga enormi, twila 700 metru (2,300 pied), 30 metru (98 pied) 'il fuq mill-baċir tax-xmara u bi ħxuna ta' 120 metru (390 pied) fil-bażi tagħha, kienet l-ikbar biċċa xogħol tal-inġinerija ċivili fl-Ewropa u t-tieni diga ta' dak il-kobor li qatt inbniet fl-Ewropa, wara waħda f'Alicante fi Spanja. Ġiet ikkollegata mal-Canal du Midi permezz ta' kanal bil-kontorn twil iktar minn 25 kilometru (16-il mil), wiesa' 3.7 metri (12-il pied) u b'wisa' fil-bażi ta' 1.5 metru (4.9 piedi). Eventwalment ġie mgħammar b'14-il imgħalaq sabiex il-materjali tal-kostruzzjoni għall-kanal jitwasslu mill-muntanji u jinħoloq port ġdid għar-raħal muntanjuż ta' Revel.
F'Novembru 1667 f'ċerimonja uffiċjali tpoġġa l-ewwel pedament tal-magħlaq tal-Garonne f'Toulouse fil-preżenza tar-rappreżentanti tal-Parlament ta' Toulouse, tal-Capitouls (xeriffi), u tal-Arċisqof ta' Toulouse, Charles-François d'Anglure de Bourlemont. L-ewwel mili tal-ilma sar bejn is-Seuil de Naurouze u Toulouse matul ix-xitwa tal-1671-1672 u seta' jibda l-ewwel traffiku tad-dgħajjes. Fl-1673 is-sezzjoni minn Naurouze sa Trèbes tlestiet u mmarkat it-tmiem tal-ewwel "impriża".
Mill-1671 bdiet it-tieni impriża tal-kollegament ta' Trèbes mal-Baħar Mediterran u tal-bini tal-port ta' Sète (li dak iż-żmien kien imsejjaħ Cette; il-pożizzjoni ntgħażlet u l-port inbena minn Clerville). Din il-parti tal-kanal ħolqot problemi fis-sezzjoni bejn l-étang de Thau u Trèbes peress li l-kanal kellu jaqsam il-fluss tax-xmajjar Hérault u Libron. Sabiex idur mal-problema, Riquet stabbilixxa sistema ta' valvoli u kompartimenti għal Libron u magħlaq tond b'erba' xatbiet għall-étang de Thau u Hérault. Il-magħlaq tond f'Agde seta' jibdel bejn il-Canal du Midi u x-xmara Hérault. Din il-parti tal-kanal kienet problema wkoll fil-livell tas-Seuil ta' Ensérune u n-niżla lejn Beziers fil-Wied ta' Orb. Riquet solva dawn il-problemi minn naħa billi ħaffer il-Mina ta' Malpas u mbagħad billi f'Fonserannes bena ringiela ta' tmien imgħalaq tal-kompartimenti sal-Wied ta' Orb. Il-Mina ta' Malpas kienet l-ewwel passaġġ ta' kanal li qatt inbena f'mina. Il-Canal du Midi jgħaddi minn mina ta' 173 metru (568 pied) qalb għolja f'Oppidum d'Ensérune.
Fl-1681 ix-xogħol fuq il-kanal intemm f'Béziers. Madankollu, f'Ottubru 1680, Riquet miet waqt il-kostruzzjoni u qabel tlesta l-proġett. Minfloku laħaq l-inġinier tar-re, La Feuille.
Bosta mill-istrutturi ġew iddisinjati b'elementi Neo-Klassiċi biex ikomplu jqanqlu l-ambizzjonijiet tar-re li ried li Franza ssir Ruma l-Ġdida. Il-Canal du Midi bħala inġinerija infrastrutturali grandjuża daqs ta' żmien ir-Rumani fih innifsu ġie promoss skont il-ħolm politiku tar-re li ħareġ fid-dieher bi plakki bil-Latin, u ħitan li nbnew b'karatteristiċi Rumani.
F'Mejju 1681, il-kanal ġie spezzjonat bir-reqqa skont l-ordni tar-re biex ix-xogħol jiġi vverifikat u jiġi żgurat li l-ilma ma jqattarx jew joħroġ mill-kanal. Imbagħad infetaħ uffiċjalment għan-navigazzjoni fil-15 ta' Mejju 1681. Fl-inawgurazzjoni tal-kanal f'Toulouse fil-15 ta' Mejju, ir-rappreżentant tar-Re u l-President tal-familji ta' Languedoc kienu l-ewwel li vvjaġġaw fuq il-kanal, segwiti minn bosta dgħajjes oħra li ttrasportaw l-iktar il-qamħ. Wara l-ewwel vjaġġ, il-kanal tbattal mill-ilma peress li x-xogħol kien għadu mhux komplut; reġa' nfetaħ biss f'Diċembru 1682. Il-kanal infetaħ għat-traffiku f'Mejju 1683 u x-xogħlijiet pubbliċi fuqu tlestew f'Marzu 1685.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Canal du Midi ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1996.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Patrick Grant
Sir Patrick Grant, GCB, GCMG (11 ta' Settembru 1804 - 28 ta' Marzu 1895) kien uffiċjal anzjan tal-Armata Indjana Brittannika li serva għal xi żmien bħala Gvernatur ta' Malta lejn tmiem il-karriera tiegħu. Huwa ġġieled fil-Battalja ta' Maharajpore matul il- kampanja ta' Gwalior, fil-Battalja ta' Mudki, fil-Battalja ta' Ferozeshah u fil-Battalja ta' Sobraon matul l-Ewwel Gwerra Anglo-Sikh u fil-Battalja ta' Chillianwala u fil-Battalja ta' Gujrat matul it-Tieni Gwerra Anglo-Sikh. Gwerra Sikh. Matul l- Ammutinament Indjan, bħala Aġent Kmandant Kap, l-Indja, huwa dderieġa l-operazzjonijiet kontra l-ammutinati, u bagħat forzi taħt Henry Havelock u James Outram għall-ħelsien ta' Cawnpore u Lucknow.
Karriera militari
Imwieled it-tieni iben tal-Maġġur John Grant tas-97 Reġiment tal-Mardas u Anna Trapaud Grant, Grant ingħaqad mal-Infanteria Nattiva tal-Bengal bħala ensign fis-16 ta' Lulju 1820 u ġie promoss għal Logutenent fil-11 ta' Lulju 1823 u għal kaptan fl-14 ta' Mejju 1832. Huwa sar maġġur tal-brigata f'Oudh fl-1834 u, wara li qajjem il-Hariana Light Infantry fl-1836, sar it-tieni assistent fid-dipartiment tal-adjutant-ġenerali tal-Presidenza tal-Bengal fl-1838.
Grant serva taħt Sir Hugh Gough bħala deputat assistent adjutant ġenerali fil-Battalja ta' Maharajpore f'Diċembru 1843 matul il-kampanja Gwalior. Promoss għal brevet maġġur fit-30 ta' April 1844, serva bħala aġent adjutant ġenerali tal-armata fil-Battalja ta' Mudki f'Diċembru 1845 (fejn kien midrub darbtejn), fil-Battalja ta' Ferozeshah ukoll f'Diċembru 1845 u fil-Battalja ta' Sobraon. fi Frar 1846 waqt l-Ewwel Gwerra Anglo-Sikh. Huwa sar deputat adjutant-ġenerali tal-Armata tal-Bengal f'Marzu 1846 u ġie promoss għall-brevett Logutenent Kurunell fit-3 ta' April 1846. xellug|daqsminuri| Il-Battalja ta' Gujrat, li fiha Grant ra azzjoni, matul it-Tieni Gwerra Anglo-Sikh Grant ħa sehem ukoll fil-Battalja ta' Chillianwala f'Jannar 1849 u fil-Battalja ta' Gujrat fi Frar 1849 matul it-Tieni Gwerra Anglo-Sikh. Aktar tard serva taħt Sir Charles Napier f'operazzjonijiet kontra t-tribujiet Pathan f'Kohat fl-1850. Maħtur aide-de-camp tar-Reġina u promoss għal kurunell tal-brevett fit-2 ta' Awwissu 1850, kien promoss aktar għall-brevett ta' maġġur ġenerali fit-28 ta' Novembru 1854. qabel sar kap kmandant tal-Armata ta' Madras b' il-grad lokali ta' Logutenent Ġenerali fil-25 ta’ Jannar 1856.
Meta l-Ġeneral George Anson miet bil-kolera waqt il-attakk tiegħu kontra l-ammutinati f'Mejju 1857, Grant, bħala kmandant anzjan fl-Indja, ġie msejjaħ f'Calcutta biex isir Aġent Kmandant Kap tal-Indja. Minn Calcutta huwa dderieġa l-operazzjonijiet kontra l-ammutinati, u bagħat forzi taħt Henry Havelock u James Outram għall-ħelsien ta ' Cawnpore u Lucknow. Għalkemm il-Viciroy tal-Indja, Lord Canning, kien irrakkomanda li Grant jiġi kkonfermat fir-rwol ta’ kmandant in-kap, Sir Colin Campbell kien diġà ġie nnominat bħala s-suċċessur ta’ Anson. Allura mal-wasla ta' Campbell mill-Ingilterra f'Awwissu 1857, Grant beda jikkmanda l-Armata ta' Madras.
Grant reġa' lura l-Ingilterra f'Jannar 1861 u ġie promoss għall-grad sostantiv ta' kurunell fl-14 ta' Novembru 1861 u għal Logutenent Ġenerali fl-24 ta' Ottubru 1862. Fi Frar 1864 kien maħtur għal Kummissjoni Rjali ffurmata biex tinvestiga l-aħjar mod kif tirrealizza l-valur tal-kisbiet mill-gwerra. Huwa sar Gvernatur ta’ Malta fl-1867 u ġie promoss għal ġeneral fid-19 ta’ Novembru 1870. daqsminuri|200x200px| Il-qabar tal-Field Marshal Sir Patrick Grant fiċ-Ċimiterju ta' Brompton, Londra daqsminuri|197x197px| Tifkira lill-Sir Patrick Grant fil- Knisja Parrokkjali l-Qadima ta’ Duthil
Familja
Fl-1832 Grant iżżewweġ lil Jane Anne Fraser-Tytler; kellhom żewġt itfal, Alexander Charles Grant u Aldourie Patrick Grant. Wara l-mewt tal-ewwel mara, huwa żżewweġ lil Frances Maria Gough, bint il-Marixxall Hugh Gough, l-ewwel Viscount Gough, fl-1844: kellhom ħamest itfal (erba’ subien u tifla).
Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 (UEFA) - Grupp 1
Grupp 1 taż-Żona Ewropea tal-kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2010 kien grupp ta' kwalifikazzjoni tal-UEFA għat-Tazza tad-Dinja 2010. Il-grupp kien magħmul mill-Portugall (it-tielet klassifikat fl-edizzjoni preċedenti), l-Iżvezja, id-Danimarka, l-Ungerija, l-Albanija u Malta.
Il-grupp ġie mirbuħ mid-Danimarka, li b'hekk ikkwalifika awtomatikament għat-Tazza tad-Dinja. Il-Portugall, li spiċċa t-tieni fil-grupp, ħa sehem fil-partiti ta' spareġġ.
Riżultati
<div id="Albanija v Żvezja">
<div id="Żvezja v Ungerija">
<div id="Żvezja v Portugall">
<div id="Portugall v Żvezja">
Memorial Day
thumb|right|f'Jum il-Tifkira il-membri tal-familja u oħrajn iqegħdu bnadar ħdejn l-oqbra tal-veterani Jum it-Tifkira (Memorial Day) huwa festa pubblika fl-iStati Uniti li tiġi ċċelebrata fl-aħħar Tnejn ta' Mejju. Fiż-żmien kienet magħrufa bħala Jum L-Onorefiċenza (Decoration Day). Il-festa tikkommemora l-irġiel u n-nisa membri tal-forzi armati li mietu fis-servizz ta' pajjiżhom. Il-festa bdiet għal ġieħ is-suldati ta' l-Unjoni (Nord) li mietu matul il-Gwerra Ċivili Amerikana. Wara t-Tieni Gwerra Dinjija t-tifsira ta' din il-festa kibret u saret tinkludi ukoll lil dawk in-nies li mietu f'kull gwerra jew azzjoni militari matul is-snin.
Illum ħafna Amerikani jużaw Jum it-Tifkira biex jagħtu ġieħ lill-qraba mejtin tagħhom. Is-servizzi reliġjużi il-Ħadd qabel Jum it-Tifkira xi drabi jinkludu qari ta' l-ismijiet tal-membri li jkunu mietu matul dik is-sena.
Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 (UEFA) - Grupp 1
Riżultati
<div id="Żvezja v Malta">
Memorial Day
Ħafna nies josservaw il-festa billi jżuru l-oqbra u l-monumenti. Fit-tlieta ta' wara nofsinhar jiġi osservat Mument ta' Tifkir Nazzjonali. Tradizzjoni oħra hi li titniżżel il-bandiera mezz'asta mis-sebħ sa nofsinhar (ħin lokali).
Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 (UEFA) - Grupp 1
Riżultati
<div id="Ungerija v Żvezja">
<div id="Malta v Żvezja">
<div id="Danimarka v Żvezja">
<div id="Żvezja v Albanija">
L-aqwa skorers
F'dan il-grupp ġew skorjati 62 gowl fi 30 logħba, b'medja ta' 2.06 gowls kull logħba.
Luigi Pirandello
Luigi Pirandello (pronunzja bit-Taljan: [luˈiːdʒi piranˈdɛllo]; twieled fit-28 ta' Ġunju 1867 – miet fl-10 ta' Diċembru 1936) kien drammaturgu, rumanzier, poeta u kittieb tan-novelli Taljan u l-ikbar kontributi tiegħu kienu d-drammi li kiteb. Huwa ngħata l-Premju Nobel għal-Letteratura fl-1934 "għall-poter kważi maġiku tiegħu li jittrasforma l-analiżi psikoloġika fi dramm tajjeb għat-teatru". Huwa kien nazzjonalist Taljan u kien jappoġġa l-Faxxiżmu b'mod moderat, saħansitra darba minnhom ta l-medalja tal-Premju Nobel tiegħu lill-gvern Faxxist biex tiddewweb bħala parti mill-kampanja tal-1935 tal-Oro alla Patria (Deheb lill-Patrija) matul it-Tieni Gwerra Italo-Etjopjana. Ix-xogħlijiet ta' Pirandello jinkludu r-rumanzi, mijiet ta' novelli, u xi 40 dramm, uħud minnhom miktuba bl-Isqalli. Il-farsi traġiċi ta' Pirandello sikwit jitqiesu bħala l-pijunieri tat-Teatru tal-Assurd.
Ħajja bikrija
xellug|daqsminuri|Luigi Pirandello meta kellu 17-il sena Pirandello twieled f'familja ta' klassi għolja f'żona msejħa Caos (li bit-Taljan tfisser Kaos, iżda bid-djalett Sqalli tfisser litteralment "qalziet", u tirreferi għall-għamla ta' rdum fil-qrib), ħdejn Porto Empedocle, subborg fqir ta' Girgenti (Agrigento, fin-Nofsinhar ta' Sqallija). Missieru, Stefano, kien ġej minn familja sinjura involuta fl-industrija tal-kubrit, u ommu, Caterina Ricci Gramitto, kienet ukoll ġejja minn familja sinjura dixxendenti tal-klassi għolja tal-borgeżija ta' Agrigento. Iż-żewġ familji, Pirandello u Ricci Gramitto, kien ferm kontra l-Borboni u pparteċipaw b'mod attiv fit-taqbida għall-unifikazzjoni u d-demokrazija magħrufa bħala Risorgimento. Stefano pparteċipa fl-ispedizzjoni famuża tal-elf, u iktar 'il quddiem segwa lil Garibaldi sal-Battalja ta' Aspromonte, u Caterina, li bilkemm kellha tlettax-il sena, ġiet imġiegħla takkumpanja lil missierha lejn Malta, fejn kien intbagħat f'eżilju mill-monarkija tal-Borboni. Iżda l-parteċipazzjoni fil-beraħ għall-kawża ta' Garibaldi u s-sens qawwi ta' idealiżmu ta' dawk is-snin bikrin malajr ittrasformaw, speċjalment għal Caterina, f'diżappunt feroċi u morr bir-realità ġdida maħluqa mill-unifikazzjoni. Eventwalment Pirandello assimila dan is-sens ta' tradiment u għadab u esprimieh f'diversi poeżiji tiegħu u fir-rumanz tiegħu I Vecchi e I Giovani. X'aktarx ukoll li din il-klima ta' diżillużjoni qanqlet f'Luigi sens ta' sproporzjon bejn l-ideali u r-realità li joħroġ fid-dieher fis-saġġ tiegħu dwar l-umoriżmu (L'Umorismo).
Pirandello ngħata l-edukazzjoni primarja tiegħu d-dar, iżda kien iktar affaxxinat mill-ħrejjef u mil-leġġendi, xi mkien bejn il-popolari u l-maġija, li s-seftura anzjana tiegħu Maria Stella kienet tirrakkontalu milli mill-affarijiet skolastiċi jew akkademiċi. Meta kellu 12-il sena, kien diġà kiteb l-ewwel traġedja tiegħu. Fuq l-insistenza ta' missieru, inkiteb fi skola tas-snajja', iżda eventwalment qaleb għall-istudju tal-umanitajiet fil-ginnasio, xi ħaġa li dejjem kienet tattirah.
Fl-1880, il-familja Pirandello marret tgħix f'Palermo. Hemmhekk, fil-belt kapitali ta' Sqallija, Luigi temm l-edukazzjoni sekondarja tiegħu. Huwa beda wkoll jaqra bosta kotba, u ffoka l-iktar fuq il-poeti Taljani tas-seklu 19 bħal Giosuè Carducci u Arturo Graf. Imbagħad beda jikteb l-ewwel poeżiji tiegħu u sar iħobb lill-kuġina tiegħu Lina.
Matul dan il-perjodu, feġġew l-ewwel sinjali ta' differenzi serji bejn Luigi u missieru; Luigi kien skopra xi noti li żvelaw li Stefano kien qed jaqlibha lill-mara tiegħu. B'reazzjoni għan-nuqqas ta' fiduċja u ta' armonija dejjem tiżdied li Luigi beda jrawwem fil-konfront ta' missieru, raġel ta' fiżiku sod u li ma tantx joqgħod jomgħod il-kliem, ir-rabta tiegħu m'ommu baqgħet tikber tant li laħqet punt kważi ta' venerazzjoni qalila. Iktar 'il quddiem dan ħareġ fid-dieher, wara mewtha, fil-paġni li jmissu l-qlub tar-rumanz Colloqui con i personaggi fl-1915.
Pirandello mbagħad inkiteb fl-Università ta' Palermo fid-dipartimenti tal-Liġi u tal-Umanitajiet. F'dawk is-snin l-Università ta' Palermo u speċjalment id-Dipartiment tal-Liġi kienu ċ-ċentru tal-moviment vast li eventwalment evolva fil-Faxxisti Sqallin. Għalkemm Pirandello ma kienx membru attiv ta' dan il-moviment, huwa kellu rabtiet mill-qrib ta' ħbiberija mal-ideologi ewlenin tiegħu: Rosario Garibaldi Bosco, Enrico La Loggia, Giuseppe De Felice Giuffrida u Francesco De Luca.
Edukazzjoni għolja
Fl-1887, wara li għażel b'mod definittiv id-Dipartiment tal-Umanitajiet, Pirandello mar jgħix f'Ruma sabiex ikompli bl-istudji tiegħu. Iżda l-impatt mal-belt, iċ-ċentru tat-taqbida għall-unifikazzjoni li għaliha l-familji tal-ġenituri tiegħu kienu tant issieltu b'entużjażmu ġeneruż, kien diżappuntanti u xejn qrib dak li kien stenna. "Meta wasalt Ruma kienet nieżla xita qliel, kien billejl u ħassejt qisu qalbi tingħafas, iżda mbagħad dħakt bħal raġel iddisprat".
Pirandello, li kien moralista estremament sensittiv, finalment kellu ċans jara b'għajnejh id-dekadenza kbira tal-hekk imsejħa eroj tar-Risorgimento fil-persuna ta' zijuh Rocco, li dak iż-żmien kien uffiċjal anzjan u eżawst tal-prefettura, li pprovdielu abitazzjoni temporanja f'Ruma. Id-"daħka ddisprata", l-unika manifestazzjoni ta' tpattija għad-diżappunt, ispirat il-versi morri tal-ewwel ġabra ta' poeżiji tiegħu, Mal Giocondo (1889). Iżda mhux kollox kien negattiv; din l-ewwel żjara lejn Ruma pprovdietlu l-opportunità li jżur b'mod assidwu bosta teatri tal-belt kapitali, fosthom it-Teatri Nazionale, Valle u Manzoni, u stqarr "O t-teatru drammatiku! Se naħkmu. Ma nistax nidħol ġo teatru mingħajr ma nesperjenza sensazzjoni stramba, eċitament li jwassal biex demmi jbaqbaq fil-vini kollha tiegħi..."
Minħabba kunflitt ma' professur tal-Latin, kellu jitlaq mill-Università ta' Ruma u mar lejn Bonn b'ittra ta' preżentazzjoni minn wieħed mill-professuri l-oħra tiegħu. Is-soġġorn tiegħu f'Bonn, li dam sentejn, kien mimli ħajja kulturali. Huwa qara r-romantiċi Ġermaniżi, Jean Paul, Tieck, Chamisso, Heinrich Heine u Goethe. Huwa beda jittraduċi l-Eleġiji Rumani ta' Goethe, ikkompona l-Eleġiji Boreali b'imitazzjoni tal-istil tal-Eleġiji Rumani, u beda jimmedita fuq is-suġġett tal-umoriżmu permezz tax-xogħlijiet ta' Cecco Angiolieri.
F'Marzu 1891 ingħata d-dottorat tiegħu fil-Filoloġija Rumanza b'teżi dwar id-djalett ta' Agrigento: Ħsejjes u Żviluppi tal-Ħsejjes fid-Djalett Mitkellem ta' Craperallis.
Żwieġ
L-ewwel snin taż-żwieġ qanqlulu interess ġdid fl-istudji u fil-kitbiet tiegħu: huwa kompla jiltaqa' mal-ħbieb tiegħu u kompla jiddiskuti l-arti, b'mod iktar vivaċi u stimolanti minn qatt qabel, filwaqt li l-ħajja tal-familja tiegħu, minkejja n-nuqqas ta' komprensjoni ma' martu fir-rigward tal-vokazzjoni artistika tiegħu, baqgħet għaddejja bi trankwillità relattiva bit-twelid ta' wliedu Stefano, Fausto u Rosalia "Lietta". Sadanittant Pirandello intensifika l-kollaborazzjonijiet tiegħu mal-edituri tal-gazzetti u ma' ġurnalisti oħra f'rivisti bħal La Critica u La Tavola Rotonda fejn fl-1895 ippubblika l-ewwel parti tad-Dialoghi tra Il Gran Me e Il Piccolo Me.
Diżastru fil-familja
Is-sena 1903 kienet fundamentali għall-ħajja ta' Pirandello. L-għargħar fil-minjieri tal-kubrit ta' Aragona, li fihom missieru Stefano kien investa mhux biuss ammont enormi tal-kapital tiegħu iżda anke d-dota ta' Antonietta, wasslet għall-kollass finanzjarju tal-familja. Antonietta, wara li fetħet u qrat l-ittra li ħabbret id-diżastru, daħlet fi stat ta' semikatatonija u tant ħadet xokk psikoloġiku li l-bilanċ mentali tagħha baqa' ssussat ferm u b'mod irrimedjabbli.
Pirandello, li inizjalment kellu ħsibijiet ta' suwiċidju, ipprova jagħmel tajjeb għas-sitwazzjoni mill-aħjar li seta' billi żied in-numru ta' lezzjonijiet kemm tat-Taljan kif ukoll tal-Ġermaniż, u talab għal kumpens mir-rivisti li kien tahom il-kitbiet u l-kollaborazzjonijiet tiegħu mingħajr ħlas. Sadanittant, fir-rivista Nuova Antologia, immexxija minn G. Cena, bdew jiġu ppubblikati l-ewwel episodji tar-rumanz li Pirandello kien qed jikteb matul dik is-sitwazzjoni orribbli (filwaqt li billejl kien jieħu ħsieb lil martu li kienet marida mentalment wara jum sħiħ jaħdem). Ir-rumanz kien Il Fu Mattia Pascal. Dan ir-rumanz fih bosta elementi awtobijografiċi li ġew elaborati mill-ġdid b'mod li ma jikkorrispondix mar-realtà. Ir-rumanz mill-ewwel kiseb suċċess kbir. Fl-1905 ir-rumanz ġie tradott bil-Ġermaniż u witta t-triq għall-fama u għall-popolarità ta' Pirandello, li b'hekk seta' jippubblika ma' ditti iktar importanti bħal Treves, li magħhom fl-1906 ippubblika ġabra oħra ta' novelli msejħa Erma Bifronte. Fl-1908 ippubblika volum ta' saġġi bit-titlu Arte e Scienza u s-saġġ importanti L'Umorismo, fejn ta bidu għad-dibattitu leġġendarju ma' Benedetto Croce li kompla jiħrax fir-realtà miż-żewġ naħat għal bosta snin.
Fl-1909 ġiet ippubblikata l-ewwel parti ta' I Vecchi e I Giovani f'episodji. Dan ir-rumanz jirrakkonta l-istorja tal-falliment u tar-repressjoni tal-Faxxisti Sqallin mill-1893 sal-1894. Meta ħareġ ir-rumanz fl-1913, Pirandello bagħat kopja tiegħu lill-ġenituri għall-ħmistax-il anniversarju taż-żwieġ tagħhom flimkien ma' dedika fejn kiteb li "l-ismijiet tagħhom, Stefano u Caterina, jgħixu b'mod erojku". Madankollu, filwaqt li ommu ġiet ittrasfigurata fir-rumanz fil-personaġġ ta' Caterina Laurentano, missieru, rappreżentat mir-raġel ta' Caterina, Stefano Auriti, jidher biss fil-memorji u fil-flashbacks, peress li, kif osserva tajjeb Leonardo Sciascia, "huwa miet iċċensurat b'sens Freudjan minn ibnu, li fil-fond ta' ruħu, huwa l-għadu tiegħu". Fl-1909 ukoll, Pirandello beda l-kollaborazzjoni tiegħu mal-ġurnal prestiġjuż Corriere della Sera fejn ippubblika n-novelli Mondo di Carta, La Giara, u fl-1910 Non è una cosa seria u Pensaci, Giacomino!. Dak iż-żmien, il-fama ta' Pirandello bħala kittieb kompliet tiżdied. Madankollu, il-ħajja privata tiegħu ġiet ivvelenata mis-suspetti u mill-għira ossessiva ta' Antonietta li bdiet issir fiżikament vjolenti.
Fl-1911, filwaqt li l-pubblikazzjoni tan-novelli kompliet, Pirandello spiċċa r-raba' rumanz tiegħu, Suo Marito, ippubblikat mill-ġdid wara mewtu fl-1941, u rivedut għalkollox fl-ewwel erba' kapitli, bit-titlu Giustino Roncella nato Boggiòlo. Matul ħajtu l-awtur qatt ma ppubblika mill-ġdid dan ir-rumanz għal raġunijiet ta' diskrezzjoni; dan għaliex fih referenzi impliċiti għall-kittieba Grazia Deledda. Iżda x-xogħol li l-iżjed xoroblu l-enerġiji tiegħu dak iż-żmien kien il-ġabra ta' ġrajjiet La Vendetta del Cane, Quando s'è capito il giuoco, Il treno ha fischiato, Filo d'aria u Berecche e la guerra. Dawn kollha ġew ippubblikati mill-1913 sal-1914 u issa kollha jitqiesu bħala klassiċi tal-letteratura Taljana.
L-Ewwel Gwerra Dinjija
Malli l-Italja daħlet fl-Ewwel Gwerra Dinjija, iben Pirandello Stefano nkiteb bħala voluntier għas-servizz militari u ttieħed bħala priġunier mill-Awstro-Ungeriżi. Fl-1916 l-attur Angelo Musco rnexxielu jirreċta l-kummiedja fi tliet atti li l-kittieb kien silet min-novella Pensaci, Giacomino! u l-kummiedja pastorali Liolà.
L-Italja taħt il-Faxxisti
Fl-1924 Pirandello kiteb ittra lil Benito Mussolini biex jitolbu jaċċettah bħala membru tal-Partit Faxxista Nazzjonali. Fl-1925 Pirandello, bl-għajnuna ta' Mussolini, kiseb id-direzzjoni artistika u s-sjieda tat-Teatro d'Arte di Roma, stabbilit mill-Grupp tal-Ħdax. Huwa ddeskriva lilu nnifsu bħala "Faxxist minħabba li jien Taljan". Għad-devozzjoni tiegħu għal Mussolini, ir-rivista satirika Il Becco Giallo kienet issejjaħlu P. Randello (randello bit-Taljan tfisser għuda twila u rqiqa).
Pubblikament kien jesprimi twemmin apolitiku, u kien jgħid: "Jien apolitiku, jien bniedem fid-dinja biss". Huwa kellu kunflitti kontinwi mal-mexxejja Faxxisti. Fl-1927 huwa qatta' biċċiet il-karta tas-sħubija Faxxista tiegħu quddiem is-segretarju ġenerali tal-Partit Faxxista li baqa' ċċassat. Għall-bqija ta' ħajtu, Pirandello dejjem kien taħt sorveljanza stretta mill-pulizija sigrieta Faxxista OVRA.
Id-dramm tiegħu I Giganti della Montagna ġie interpretat bħala evidenza tar-realizzazzjoni tiegħu li l-Faxxisti kienu ostili għall-kultura; minkejja dan, fi New York Pirandello ta stqarrija fejn ħabbar l-appoġġ tiegħu għall-annessjoni tal-Abissinja tal-Italja. Huwa ta l-medalja tal-Premju Nobel tiegħu lill-gvern Faxxista biex tiddewweb għall-Kampanja ta' Abissinja. L-appoġġ ta' Mussolini tah fama internazzjonali u għamel tour dinji, fejn introduċa x-xogħol tiegħu f'Londra, Pariġi, Vjenna, Praga, Budapest, il-Ġermanja, l-Arġentina, u l-Brażil.
Il-kunċett ta' teatru ta' Pirandello għadda minn bidla sinifikanti. L-idea tal-attur bħala traditur inevitabbli tat-test, bħal fis-Sei personaggi, wittiet it-triq għall-identifikazzjoni tal-attur mal-karattru li jirreċta. Il-kumpanija tellgħet l-att tagħha fil-bliet ewlenin tal-Ewropa, u r-repertorju ta' Pirandello kulma jmur sar magħruf ferm. Bejn l-1925 u l-1926 l-aħħar u x'aktarx l-aħjar rumanz ta' Pirandello, Uno, Nessuno e Centomila, ġie ppubblikat bħala sensiela fir-rivista Fiera Letteraria. Huwa kien wieħed mill-kontributuri tar-rivista nazzjonalista tan-nisa, Lidel, u tal-ġurnal Faxxist Il Tevere.
Pirandello ġie nnominat bħala l-Akkademiku tal-Italja fl-1929, u fl-1934 ingħata l-Premju Nobel għal-Letteratura wara li kien ġie nnominat minn Guglielmo Marconi, bħala membru tal-Akkademja Rjali tal-Italja. Huwa kien l-aħħar drammaturgu Taljan li ntgħażel għall-premju sad-9 ta' Ottubru 1997.
Pirandello miet waħdu f'daru f'Via Bosio, Ruma, fl-10 ta' Diċembru 1936. Huwa rrifjuta funeral Statali offrut minn Mussolini u fl-1947 biss il-fdalijiet ikkremati tiegħu ndifnu fi Sqallija.
Għażla ta' xogħlijiet
daqsminuri|Pirandello mal-ħabib tiegħu [[Albert Einstein fl-1935]]
Drammi ewlenin
daqsminuri|Test oriġinali tal-iżjed rumanz famuż ta' Pirandello, Uno, nessuno e centomila)
Skogskyrkogården
daqsminuri|Uħud mill-oqbra fil-bosk taċ-ċimiterju Skogskyrkogården (pronunzjat [ˈskûːɡsɕʏrkʊˌɡoːɖɛn]; isem Żvediż li jfisser litteralment "Ċimiterju tal-Bosk") huwa ċimiterju li jinsab fid-distrett ta' Gamla Enskede fin-Nofsinhar taċ-ċentru ta' Stokkolma, l-Iżvezja. Id-disinn tiegħu, imfassal minn Gunnar Asplund u Sigurd Lewerentz, jirrifletti l-iżvilupp tal-arkitettura mill-Klassiċiżmu Nordiku għall-funzjonaliżmu matur.
Storja
xellug|daqsminuri|L-[[Statwa|istatwa tal-Irxoxt qrib il-Kappella tal-Kurċifiss Imqaddes]] Skogskyrkogården twettaq wara kompetizzjoni internazzjonali li saret fl-1915 għad-disinn ta' ċimiterju ġdid f'Enskede fil-parti tan-Nofsinhar ta' Stokkolma, l-Iżvezja. Intgħażel id-disinn imsejjaħ "Tallum" mill-arkitetti żgħażagħ Gunnar Asplund u Sigurd Lewerentz. Wara xi bidliet li saru fid-disinn fuq rakkomandazzjonijiet tal-ġurija tal-kompetizzjoni, fl-1917 inbeda x-xogħol fuq art li qabel kienet barriera antika taż-żrar u li fuqha kienu kibru s-siġar taż-żnuber. L-ewwel fażi tlestiet tliet snin wara. L-użu tal-pajsaġġ naturali mill-arkitetti ħoloq ambjent straordinarju ta' sbuħija u trankwillità li kellu influwenza kbira fuq id-disinn taċ-ċimiterji fid-dinja kollha. Mudelli essenzjali għad-disinn taċ-ċimiterju kienu ċ-ċimiterji forestali Ġermaniżi ta' Friedhof Ohlsdorf f'Hamburg u l-Waldfriedhof fi Munich iżda anke l-pitturi Neoklassiċi ta' Caspar David Friedrich. daqsminuri|226x226px|Il-Kappella tal-Irxoxt, iddisinjata minn Sigurd Lewerentz Il-bażi għar-rotta minn ġoċ-ċimiterju hija rotta twila li twassal mid-daħla bil-kolonni ornamentali li mbagħad tinqasam fi tnejn, naħa twassal għal pajsaġġ pastorali, b'għadira kbira u għolja tal-meditazzjoni bis-siġar, u l-oħra twassal sa kurċifiss kbir tal-granit għalih waħdu u l-portiku astratt tal-krematorju u l-kappelli tal-Kurċifiss Imqaddes, tal-Fidi, u tat-Tama. Il-mogħdijiet jerġgħu jingħaqdu u jgħaddu tul mogħdija dritta minn ġo roqgħa art densa bis-siġar taż-żnuber, l-hekk imsejħa Mogħdija tas-Seba' Bjar, li twassal sal-"Uppståndelsekapellet" jew il-Kappella tal-Irxoxt. Il-kurċifiss kbir u skur tal-granit f'nofs il-veduta mid-daħla prinċipali ġie deskritt ukoll bħala ispirazzjoni minn pittura ta' Caspar David Friedrich bit-titlu "Kurċifiss fil-Baħar Baltiku" (1815), bit-tifsira ta' tama f'dinja abbandunata; iżda Asplund u Lewerentz insistew li l-kurċifiss kien miftuħ għal interpretazzjonijiet mhux Kristjani, u saħansitra kkwotaw lil Friedrich: "Lil dawk li jarawh kif inhu, huwa ta' wens, lil dawk li le, huwa sempliċement kurċifiss". xellug|daqsminuri|Skogskapellet, iddisinjata minn Gunnar Asplund L-arkitetti ddisinjaw il-kumpless kollu, mill-pajsaġġ sal-iżgħar arblu tad-dawl, għalkemm hemm ukoll skulturi integrati ta' Carl Milles. Il-kontribut ta' Lewerentz kellha x'taqsam l-iktar mal-pajsaġġ iżda anke mad-daħla prinċipali u l-"Uppståndelsekapellet" Klassika jew il-Kappella tal-Irxoxt, li nbniet fl-1925. Asplund ħadem l-iktar fuq il-binjiet taċ-ċimiterju, kif ukoll il-Krematorju ż-żgħir tal-Bosk li nbena fl-1935-1940 u li jitqies bħala opra ċentrali tiegħu u tal-istil tal-Klassiċiżmu Nordiku ta' dak iż-żmien. ll-kappella żgħira, mibnija fuq peristil Toskan u bi statwa tad-deheb fuq is-saqaf ta' Carl Milles, fil-fatt oriġinat minn "għorfa primittiva" li Asplund inzerta ra fi ġnien f'Liselund. Il-krematorju, bil-Kappelli tal-Fidi, tat-Tama u tal-Kurċifiss Imqaddes, kien ix-xogħol finali tal-arkitettura ta' Asplund, iddisinjat bi stil Modernist razzjonali li huwa tipika għax-xogħol li għamel wara, u fetaħ ftit qabel mewtu fl-1940.
Iċ-ċimiterju huwa attrazzjoni turistika importanti ta' Stokkolma. Fil-Pavaljun ta' Tallum (binja ddisinjata oriġinarjament minn Asplund bħala faċilità għall-persunal taċ-ċimiterju), il-viżitaturi jistgħu jaraw wirja dwar iċ-ċimiterju u l-istorja tal-oriġini tiegħu, kif ukoll dwar iż-żewġ arkitetti li bis-saħħa tal-viżjoni tagħhom ħolquh.
Skogskyrkogården huwa kkollegat mal-metro u l-eqreb stazzjon tal-metro għandu l-istess isem ta' Skogskyrkogården.
Sit ta' Wirt Dinji
xellug|daqsminuri|Il-plakka tal-UNESCO Skogskyrkogården ġie ddiżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1994 minkejja li għandu inqas nies notevoli midfuna fih meta mqabbel maċ-ċimiterju iktar antik ta' Norra begravningsplatsen fit-Tramuntana ta' Stokkolma.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ". daqsminuri|Il-lapida tal-qabar ta' Greta Garbo
Nies notevoli midfuna fil-post
nofs|daqsminuri|547x547px|Veduta mid-daħla prinċipali ta' Skogskyrkogården
Gwerra Ċivili Amerikana
Il-Gwerra Ċivili Amerikana kienet gwerra ċivili li seħħet fl-Istati Uniti bejn l-1861 u l-1865.
Il-Gwerra Ċivili hija waħda mill-aktar episodji studjati u miktuba fl-istorja tal-Istati Uniti. Jibqa’ s-suġġett ta’ dibattitu kulturali u storjografiku. Ta’ interess partikolari huwa l-ħrafa persistenti tal-Kawża Mitlufa tal-Konfederazzjoni. Il-Gwerra Ċivili Amerikana kienet fost l-ewwel li użaw il-gwerra industrijali. Il-ferroviji, it-telegrafu, il-vapuri tal-fwar, il-vapur tal-gwerra miksi bil-ħadid, u l-armi prodotti bil-massa raw użu wiesa'. B’kollox il-gwerra ħalliet bejn 620,000 u 750,000 suldat mejta, flimkien ma’ numru mhux determinat ta’ vittmi ċivili. Il-Gwerra Ċivili tibqa’ l-iktar kunflitt militari fatali fl-istorja Amerikana. It-teknoloġija u l-brutalità tal-Gwerra Ċivili ipprevedew il-Gwerer Dinjija li ġejjin.
M3P
Il-Malta Media Memory Preservation huwa database multimedjali kollaborattiv għall-preservazzjoni tal-memorja fil-media Maltija, operat mill-Fondazzjoni M3P. Oriġinarjament, bejn l-2010 u l-2015 dan id-database kien imħaddem taħt l-isem Malta Music Memory Project, bl-istess isem imqassar ta' M3P.
L-M3P issawwar minn proposta biex jinħoloq database multimedjali kollaborattiv tal-mużika minn Malta u dak kollu assoċjat magħha. Fost diversi inizjattivi matul iż-żmien kien hemm proġett ta' preservazzjon tas-CDs ta' mużika Maltiija.
Stat ta' Malta
L-Istat ta' Malta kien l-istat li kien jiggverna lil Malta bejn l-indipendenza fl-1964 sa meta saret repubblika fl-1974. Meta l-ħakma Ingliża ntemmet fil-21 ta' Settembru 1964, ir-Reġina Eliżabetta II xorta baqgħet il-kap tal-istat ta' Malta, iżda f'Malta kellha t-titolu ta' Reġina ta' Malta flok Reġina tal-Gran Brittanja. Hi kienet irrappreżentata mill-Gvernatur Ġenerali ta' Malta. L-ewwel wieħed kien Maurice Henry Dorman, li kien l-aħħar Gvernatur ta' Malta. Fl-1971, Anthony Mamo sar Gvernatur Ġenerali flok Dorman u meta Malta saret repubblika, Mamo sar l-ewwel President ta' Malta.
L-Ewwel Diviżjoni Belġjana
L-Ewwel Diviżjoni Belġjana (uffiċjalment magħrufa bħala Jupiler Pro League) hi kampjonat tal-ogħla livell top għall-klabbs tal-futbol fil-Belġju. Hi kkontestata minn 16-il klabb u topera fuq sistema ta' promozzjoni u relegazzjoni mat-Tieni Diviżjoni Belġjana. L-istaġun jibda tard f'Lulju u jispiċċa kmieni f'Mejju, bit-timijiet jilgħabu 30 logħbiet kull wieħed fl-istaġun regolari, imbagħad jitħlu fil-play-offs 1, play-offs 2 jew fil-play-off tar-relegazzjoni skond il-pożizzjoni tagħhom fl-istaġun regolari. Play-offs 1 huwa kkontestat mill-ogħla 6 klabbs fl-istaġun regolari, b'kull klabb jilgħab kontra xulxin darbtejn. Play-offs 2 huwa kkontestat minn timijiet kklassifikati mis-7 sal-14-il post fl-istaġun regolari, maqsuma f'żewġ gruppi ta '4 timijiet li jilgħabu kontra xulxin darbtejn. Il-play-off tar-relegazzjoni jikkonsisti 5 logħbiet bejn timijiet kklassifikati fil-15 u s-16-il post fl-istaġun regolari. Il-kampjonat huwa sponsorjat minn AB InBev, l-birreriji tal-birra Jupiler, u għalhekk magħrufa uffiċjalment bħala Jupiler Pro League.
Il-kompetizzjoni nħolqot fl-1895 mill-Assoċjazzjoni Rjali tal-futbol Belġjan u kienet mirbuħa għall-ewwel darba minn FC Liégeois. S'issa, 74 klabbs ikkompetew fl-ewwel diviżjoni mill-ħolqien tagħha, 15 minnhom ġew inkurunati ċampjins tal-Belġju. RSC Anderlecht huwa l-aktar klabb suċċessiv fil-kampjonat b'32 titlu, segwenti minn Club Brugge KV (13), Union Saint-Gilloise (11) u Standard Liège (10). Bħalissa l-kampjonat huwa kklassifikat l-10 post fil-koeffiċjent tal-UEFA bi prestazzjoni ibbażati fil-kompetizzjonijiet Ewropej matul l-aħħar ħames snin. Il-kompetizzjoni ġiet ikklassifikata t-3 meta l-UEFA ippubblikat l-ewwel klassifikazzjoni tagħha fl-1979 u wkoll fis-sena ta' wara fl-1980, li hija l-aħjar klassifikazzjoni milħuqa li l-Ewwel Diviżjoni Belġjan laħqet.
Klabbs li lagħbu fl-Ewwel Diviżjoni
Total ta' 74 klabbs lagħbu fl-ewwel diviżjoni mill-ħolqien tiegħu fl-1895. Fost dawk l-74 klabbs, 44 għadhom jeżistu u t-30 klabbs oħra ġew illikwidati jew ingħaqdu ma' klabb ieħor.
Membri għall-istaġun 2013-14
Għall-istaġun 2013-14, 15 tas-16-il klabb parteċipanti jingħarfu u elenkati hawn taħt. L-aħħar klabb se jkun rebbieħ tar-Rawnd finali tat-Tieni Diviżjoni Belġjana
Plejers
Il-plejers fl-Ewwel Diviżjoni Belġjana jistgħu jkunu ta' kwalunkwe nazzjonalità u kull klabb jista' jiffirma plejers barranin kemm irid. L-ewwel klabb li beda logħba bi 11-il plejer barrani kien KSC Lokeren fl-2001. Kull sena, il-plejers huma eletti għall-premju taż-Żarbuna tad-Deheb Belġjana, l-ogħla premju li plejer jista' jirċievi fil-kompetizzjonijiet Belġjani, iżda wkoll għall-Premji tal-futbol professjonali Belġjani. Mill-istaġun 1945-46, il-plejers jikkompetu wkoll kull staġun għall-aqwa skorer Belġjan tal-Ewwel Diviżjoni.
L-aqwa skorers
Erwin Vandenbergh huwa l-uniku plejer li kiseb it-titolu tal-aqwa skorer 4 darbiet konsekuttivi, bejn l-1979 u l-1983 (l-ewwel tliet darbiet kien ma Lierse SK u l-aħħar darba kien ma RSC Anderlecht). Huwa wkoll il-plejer li ħa l-aktar titoli tal-aqwa skorer tal-Ewwel Diviżjoni Belġjana fil-karriera tiegħu (6 darbiet ma' 3 klabbs differenti: 3 darbiet ma Lierse SK, darbtejn ma RSC Anderlecht u darba ma KAA Gent). Victor Wegria u Josip Weber rebħu t-titolu 3 darbiet konsekuttivi (resp. bejn l-1958 u l-1961 ma RFC Liégeois u bejn l-1991 u l-1994 ma Cercle Brugge KSV). Wegria eventwalment spiċċa l-aqwa skorer għar-4 darba fl-istaġun 1962-1963 filwaqt li kien għadu ma RFC Liégeois, b'hekk huwa t-tieni plejer bl-aktar titoli tal-aqwa skorer fl-istorja tal-Ewwel Diviżjoni Belġjana.
L-ewwel player barrani li rebaħ it-titolu kien l-Olandiż Jan Mulder fl-istaġun 1966-67 ma RSC Anderlecht. Minn dakinhar, 24 plejers barranin spiċċaw l-aqwa skorer. Żewġ plejers barranin biss kisbu t-trofew aktar minn darba: Josip Weber (darbtejn bħala Kroat u darba bħala Belġjan) u l-Awstrijakk Alfred Riedl.
L-aħjar riżultati internazzjonali minn klabbs Belġjani
Mill-kwarti tal-finali l'quddiem:
Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice
daqsminuri|460x460px|Kartolina tal-Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice Il-Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice (magħruf ukoll bħala ż-żona ta’ Lednice-Valtice; biċ-Ċek: Lednicko-valtický areál) huwa pajsaġġ kulturali u naturali ta’ 283.09 kilometri kwadri fiż-żoni ta’ Lednice u ta’ Valtice fir-Reġjun tal-Moravja tan-Nofsinhar, ħdejn Břeclav fir-Repubblika Ċeka.
Il-Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice huwa mniżżel fil-lista tas-Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO. Jinsab biswit iż-żona protetta tal-pajsaġġ ta’ Pálava, magħrufa bħala r-Riżerva tal-Bijosfera ta’ Pálava.
Storja
Il-familja Liechtenstein xtrat kastell f’Lednice fl-1249 u minn dak iż-żmien ’il quddiem insedjaw iż-żona, tant li baqgħet ir-residenza prinċipali tal-familja Liechtenstein għal 700 sena, sal-1939 u t-Tieni Gwerra Dinjija.
Sekli 17-19
Id-Duki ta’ Liechtenstein ittrasformaw il-proprjetajiet tagħhom f’park privat kbir u ddisinjat bejn is-seklu 17 u s-seklu 20. Matul is-seklu 19, id-Duki komplew jittrasformaw iż-żona f’park b’pajsaġġ Ingliż tradizzjonali kbir. L-istil arkitettoniku Neo-Barokk u Neo-Gotiku tal-kastell tagħhom, il-Kastell ta’ Lednice u l-Kastell ta’ Valtice, huwa akkumpanjat minn binjiet iżgħar u pajsaġġ iddisinjat skont il-prinċipji Ingliżi tal-arkitettura tal-pajsaġġ.
Fl-1715, dawn iż-żewġ kastelli kienu kkollegati permezz ta’ mogħdija fil-pajsaġġ u triq, li iktar ’il quddiem ingħatat isem il-poeta Petr Bezruč. L-Għadajjar ta’ Lednice jinsabu bejn ir-raħal ta’ Valtice u l-irħula ta’ Lednice u Hlohovec; flimkien mal-Għadajjar ta’ Mlýnský, ta’ Prostřední, ta’ Hlohovecký, u ta’ Nesyt. Parti sostanzjali tal-pajsaġġ kulturali huwa miksi b’foresti ta’ siġar taż-żnuber, tal-injam tal-arżnu magħruf lokalment bħala Boří les, u fiż-żoni biswit ix-xmara Thaya huwa miksi b’foresti riparjani (jiġifieri ta’ xatt ix-xmara).
Seklu 20
xellug|daqsminuri|235x235px|Il-Loġġa tal-Kaċċa Fl-1918 ir-reġjun sar parti miċ-Ċekoslovakkja. Il-familja Liechtenstein opponiet l-annessjoni tat-territorju Ċek fis-Sudetenland mill-Ġermanja Nażista, u b’konsegwenza ta’ dan il-proprjetajiet tagħhom ġew ikkonfiskati min-Nażisti, u fl-1939 il-familja marret tgħix f’Vaduz, il-belt kapitali tal-Liechtenstein. Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, il-familja għamlet diversi tentattivi ġuridiċi biex il-proprjetajiet jintraddu lura lilhom. Wara l-gwerra, il-proprjetajiet ta’ Lednice u ta’ Valtice saru proprjetà taċ-Ċekoslovakkja, u r-reġim Komunista ma appoġġax it-troddija lura ta’ proprjetajiet kbar lis-sidien tal-art aristokratiċi eżiljati.
Wara r-Rivoluzzjoni tal-Bellus taċ-Ċekoslovakkja fl-1989, id-dixxendenti tal-familja Liechtenstein reġgħu ġeddew it-tentattivi ġuridiċi biex il-proprjetajiet jintraddulhom, iżda dawn it-talbiet ġew miċħuda mill-Istat Ċek, li attwalment huwa sid il-proprjetajiet.
Attrazzjonijiet
L-attrazzjonijiet prinċipali huma:
Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland
daqsminuri|234x234px|Is-sit funebri ta' Gettlinge fin-Nofsinhar ta' Öland Il-Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland (bl-Iżvediż: södra Ölands odlingslandskap) huwa żona ta' iktar minn 56,000 ettaru li tinsab fil-gżira ta' Öland, l-Iżvezja. Il-pajsaġġ jinkludi lil Stora alvaret, promontorju tal-ġebla tal-ġir ta' madwar nofs dak id-daqs. Stora alvaret hija żona b'għamla ta' sejf, b'tul ta' kważi 40 kilometru (25 mil) u b'wisa' massima fit-Tramuntana ta' madwar 10 kilometri (6.2 mili). Dan il-promontorju tal-ġebla tal-ġir, li jammonta għal kważi kwart tas-superfiċe tal-gżira, huwa l-iżjed wieħed estiż tat-tip tiegħu fl-Ewropa. Bħala riżultat tas-saff irqiq ta' ħamrija u l-livelli għoljin ta' pH, fih firxa wiesgħa ta' pjanti, inkluż bosta speċijiet rari.
Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice
Paviljuni u strutturi għall-gost
snin 20 tas-seklu 19
Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland
Il-Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000 għall-bijodiversità straordinarja tiegħu, għall-preistorja tiegħu, kif ukoll għall-mod kif il-bniedem adatta għall-kundizzjonijiet naturali tal-post.
Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice
Paviljuni u strutturi għall-gost
— qrib waħda mill-Għadajjar ta’ Lednice
Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland
Oriġini ġeoloġiċi
daqsminuri|L-imtieħen ta' Lerkaka Il-promontorju tal-ġebla tal-ġir inħoloq mill-azzjoni glaċjali qabel l-Era Glaċjali. Il-ġebla tal-ġir stess iffurmat madwar 500 miljun sena ilu mill-baħar fin-Nofsinhar. Gradwalment il-blat twebbes, sar ġebla tal-ġir u resaq lejn it-Tramuntana. B'hekk, il-ġebla tal-ġir ta' Stora alvaret fih bosta fossili fih ta' xi ħlejjaq tal-baħar bħall-Ortoċeri li nstabu f'xi strutturi ġeomorfoloġiċi tal-gżira.
Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice
Paviljuni u strutturi għall-gost
— loġġa Neo-Klassika tal-kaċċa tas-snin 10 tas-seklu 19, ħdejn waħda mill-Għadajjar ta’ Lednice
Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|249x249px|Stora alvaret u l-pajsaġġ agrikolu Il-Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000.
Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice
Sit ta’ Wirt Dinji
xellug|daqsminuri|291x291px|Il-Kastell ta’ Valtice Il-Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice ġie ddeżinjat bħala Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1996.
Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iv) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".
Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice
Sit ta’ Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) “Rappreżentazzjoni ta’ kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”, ladarba l-pajsaġġ kulturali huwa kreazzjoni artistika straordinarja li rnexxielha toħloq armonija bejn diversi monumenti kulturali minn perjodi suċċessivi, flimkien ma’ elementi naturali indiġeni u eżotiċi, li tista’ titqies bħala kapulavur tal-kreattività tal-bniedem; il-kriterju (ii) “Wirja ta’ skambju importanti ta’ valuri umani, tul perjodu ta’ żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ”, ladarba bil-kombinament tal-istili arkitettoniċi Barokki, Klassiċi u Neo-Gotiċi u permezz tat-trasformazzjoni tal-pajsaġġ skont il-prinċipji romantiċi Ingliżi, il-Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice serva bħala mudell għar-reġjun kollu tad-Danubju; u l-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”, ladarba s-sit huwa eżempju straordinarju ta’ pajsaġġ kulturali ddisinjat u maħluq intenzjonalment minn familja waħda fis-sekli 17 sa 19.
Poeżija Għarbija
Il-poeżija Għarbija (Għarbi: الشعر العربي ash-shi‘ru al-‘Arabīyyu) hija l-aktar forma bikrija tal-letteratura Għarbija. L-għarfien preżenti tal-poeżija bl-Għarbi jmur mis-seklu 6, iżda huwa maħsub li l-poeżija orali hija qabel dan.
Bakhchisaray
Bakhchisaray (Бахчисарай) hija belt fin-nofs tal-Krimea.
Il-popolazzjoni tagħha hija ta 'madwar 26,119 persuna.
Ġemellaġġ
Pakchisaray għandu ftehim ta 'ġemellaġġ ma':
Peter Paul Ciantar
Peter Paul Ciantar (26 ta’ Ġunju, 1950) huwa xandar, kompożitur, mużiċist, għalliem tal-mużika u lettur Malti.
Peter Paul Ciantar A.Mus.L.C.M., hu minn Ħaż-Żebbuġ iżda joqgħod ir-Rabat, Malta. Ciantar twieled nhar is-26 ta’ Ġunju 1950 lil Karmenu u Marija née Barbara. Hu miżżewweġ lil Pauline née Muscat u huwa missier ta’ żewġ ulied: Gabriella (imwielda fl-1979) u Robert (imwieled fl-1982).
Huwa beda l-karriera tiegħu fix-xandir bi programmi għat-tfal fuq Rediffusion (Malta). Wara, daħal impjegat max-Xandir Nazzjonali fil-kariga ta’ produttur. F’din il-ħidma, huwa ppreżenta diversi programmi radjofoniċi li ffukaw prinċipalment fuq l-istorja ta’ Malta, il-mużika serja, operistika u l-folklor. Huwa magħruf sewwa għall-preżentazzjoni tal-programm mużikali ‘Siesta’ li dam snin twal jixxandar dirett kuljum fuq l-eks stazzjon tar-radju ‘Bronja’.