cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lake District
Gastronomija
Il-laħam tan-nagħaġ u tal-ħaruf ilu jiġi prodott lokalment għal ġenerazzjonijiet sħaħ u tradizzjonalment ifforma l-bażi ta' bosta mill-ikliet rustiċi tar-reġjun, bħat-Tatie Pot, kazzola bil-laħam tan-nagħaġ u l-patata. Iz-zalzett tradizzjonali ta' Cumberland huwa zalzett imħawwar tal-laħam tal-majjal li ngħata Status Ġeografiku Protett. Il-Lake District issa għandu reputazzjoni għall-ikel fin għalkemm l-ikel standard mill-pubs u mill-kafetteriji għadu dominanti. Hemm ħames ristoranti b'stilla Michelin fi ħdan il-konfini tas-Sit ta' Wirt Dinji, u ieħor inqas minn mil 'il barra (L'Enclume). Dawn li jinsabu fi ħdan il-konfini huma: The Cottage in the Wood, Allium at Askham Hall, Old Stamp House (Ambleside), Forest Side u Hrishi, wieħed miż-żewġ ristoranti tal-Gilpin Hotel, Cumbria għandu bosta mikrobirreriji, li flimkien mal-Birrerija ta' Jennings jipprovdu varjetà ta' birer lill-pubs u lir-ristoranti fir-reġjun kollu.
Letteratura u l-arti
Il-Lake District ispira l-kreattività f'bosta oqsma.
Letteratura
Il-Lake District huwa assoċjat ferm mal-letteratura Ingliża tas-sekli 18 u 19. Thomas Gray kien l-ewwel li attira l-attenzjoni lejn ir-reġjun, meta kiteb ġurnal dwar il-Vjaġġ Kbir tiegħu fl-1769, iżda l-iżjed influwenti kien William Wordsworth bil-poeżiji famużi tiegħu. Il-poeżija ta' Wordsworth "I Wandered Lonely as a Cloud", ispirata min-narċis li lemaħ fix-xtut ta' Ullswater, għadha waħda mill-iżjed famużi tal-lingwa Ingliża. Mill-ħajja twila tiegħu ta' tmenin sena, qatta' sittin sena fil-lagi u fil-muntanji tal-Lake District, l-ewwel meta kien għadu tifel tal-iskola f'Hawkshead, u iktar 'il quddiem meta għex f'Grasmere (1799-1813) u f'Rydal Mount (1813-1850). Wordsworth, Coleridge u Southey saru magħrufa bħala l-Poeti tal-Lake District.
Il-poeta u martu ndifnu fl-art tal-Knisja ta' Grasmere; qrib ħafna tagħhom hemm il-fdalijiet ta' Hartley Coleridge (iben il-poeta Samuel Taylor Coleridge), li kien għex għal bosta snin f'Keswick, f'Ambleside u f'Grasmere. Robert Southey, il-poeta u l-ħabib ta' Wordsworth, kien resident f'Keswick għal erbgħin sena (1803-1843), u ndifen fl-art tal-Knisja ta' Crosthwaite. Samuel Taylor Coleridge għex għal xi żmien f'Keswick, u anke mal-familja Wordsworth f'Grasmere.
Il-Lake District jissemma minn Jane Austen f'Pride and Prejudice; Elizabeth Bennet kienet ħerqana li tqatta' vaganza hemmhekk maz-zijiet tagħha u baqgħet "diżappuntata ferm" kif saret taf li ma setgħetx tivvjaġġa daqshekk 'il bogħod.
Il-ftuħ tar-rumanz ta' Charlotte Turner Smith, Ethelinde, permezz tad-deskrizzjoni atmosferika ta' Grasmere kompluta b'abbazija Gotika, x'aktarx li wasslet biex Wordsworth iqisha bħala l-post tar-residenza possibbli tiegħu.
Mill-1807 sal-1815 John Wilson għex f'Windermere. Thomas de Quincey qatta' l-biċċa l-kbira tas-snin mill-1809 sal-1828 f'Grasmere, fl-ewwel dar li kien għex fiha Wordsworth. Ambleside, jew l-inħawi tal-madwar, kienet ukoll ir-residenza ta' Thomas Arnold, li qatta' l-vaganzi tal-aħħar għaxar snin ta' ħajtu hemmhekk, u ta' Harriet Martineau, li bniet dar għaliha hemmhekk fl-1845. F'Keswick, twieldet is-Sinjura Lynn Linton (il-mara ta' William James Linton) fl-1822. Brantwood, dar qrib Coniston Water, kienet id-dar ta' John Ruskin matul l-aħħar snin ta' ħajtu. L-assistent tiegħu W. G. Collingwood, l-awtur, l-artist u l-antikwarju għex fil-qrib u kiteb Thorstein of the Mere, ambjentat fil-perjodu tal-Vikingi.
Minbarra dawn ir-residenti jew in-nattivi tal-Lake District, varjetà ta' poeti u ta' kitteba oħra żaru l-Lake District jew kellhom rabtiet ta' ħbiberija ma' dawk imsemmija hawn fuq. Dawn jinkludu Percy Bysshe Shelley, Sir Walter Scott, Nathaniel Hawthorne, Arthur Hugh Clough, Henry Crabb Robinson, "Conversation" Sharp, Thomas Carlyle, John Keats, Lord Tennyson, Matthew Arnold, Felicia Hemans u Gerald Massey.
Għalkemm x'aktarx li qatt marret hemmhekk, Letitia Elizabeth Landon ipproduċiet xejn inqas minn sittax-il poeżija dwar suġġetti fi ħdan il-Lake District u l-inħawi tal-madwar, kollha kemm huma assoċjati ma' inċiżjonijiet fi ħdan id-Drawing Room Scrap Books ta' Fisher, mill-1832 sal-1838. Inklużi hemmhekk ukoll (fl-1834) hemm Grasmere Lake (A Sketch by a Cockney), opra dwar kif issir "poeta tal-lagi".
Matul il-bidu tas-seklu 20, l-awtur tat-tfal Beatrix Potter kienet resident f'Hill Top Farm, fejn ambjentat bosta mill-kotba famużi tagħha ta' Peter Rabbit fil-Lake District. Il-ħajja tagħha ġiet irrakkontata f'film dokumentarju, b'Renée Zellweger u b'Ewan McGregor bħala protagonisti. L-awtur tat-tfal Arthur Ransome kien jgħix f'diversi żoni tal-Lake District, u ambjenta ħames kotba mis-sensiela tiegħu Swallows and Amazons, ippubblikati bejn l-1930 u l-1947, f'ambjent fittizju tal-Lake District. L-istess għamel Geoffrey Trease bil-ħames stejjer tiegħu ta' Black Banner (1949-1956), l-ewwel b'No Boats on Bannermere.
Ir-rumanzier Sir Hugh Walpole għex f'"Brackenburn" fix-xaqlibiet iktar baxxi ta' Catbells faċċata ta' Derwent Water mill-1924 sa ma miet fl-1941. Hu u jgħix f'"Brackenburn", huwa kiteb The Herries Chronicle fejn spjega l-istorja ta' familja fittizja minn Cumbria matul żewġ sekli. L-awtur u l-poeta rinomat Norman Nicholson oriġina mil-lagi tal-Lbiċ, u kiteb dwar Millom fis-seklu 20 – huwa kien magħruf bħala l-aħħar wieħed mill-Poeti tal-Lagi.
Ir-rumanz ta' Richard Adams tal-1977, The Plague Dogs, ġie ambjentat fil-Lake District. L-għarfien ta' Adams dwar ir-reġjun joffri lill-qarrej ħarsa preċiża lejn is-sbuħija naturali tal-Lake District. L-istorja hija bbażata fuq verżjoni fittizja tal-proprjetà remota ta' Lawson Park, faċċata ta' Coniston Water.
Il-Lake District intuża għar-rumanzi kriminali ta' Reginald Hill, ta' Val McDermid u ta' Martin Edwards. Ir-reġjun huwa tema rikorrenti fin-novella tal-1926 ta' Ernest Hemingway, The Torrents of Spring, u tidher b'mod prominenti f'Amsterdam ta' Ian McEwan, li rebaħ il-Premju Booker tal-1998. Ir-rumanz grafiku rebbieħ tal-Premju Eisner tal-1996, The Tale of One Bad Rat, ta' Bryan Talbot, huwa dwar il-vjaġġ ta' tifla żgħira u s-soġġorn sussegwenti tagħha fil-Lake District. Ir-rumanz misterjuż ta' Sophie Jackson, The Woman Died Thrice, ġie ambjentat ukoll fil-Lake District. Ġie ppubblikat fl-2016 bil-psewdonimu Evelyn James.
Il-kittieb tal-memorji u tan-natura James Rebanks ippubblika diversi kotba dwar il-Lake District, inkluż żewġ kotba famużi li jiddeskrivu ħajtu bħala ragħaj li jrabbi n-nagħaġ: The Shepherd's Life: A Tale of the Lake District (2015) u English Pastoral: An Inheritance (2020).
Arti viżiva
Il-Lake District kien ispirazzjoni għal bosta artisti notevoli. Tnejn mill-iżjed artisti famużi li pinġew ir-reġjun fix-xogħlijiet tagħhom kienu Alfred Heaton Cooper u William Heaton Cooper.
L-artist Ġermaniż Kurt Schwitters żar il-Lake District meta kien fl-eżilju fir-Renju Unit u mar jgħix hemmhekk b'mod permanenti f'Ġunju 1945, u baqa' hemm għal għomru kollu.
Ir-reġista tal-films Ken Russell għex fl-inħawi ta' Keswick/Borrowdale mill-1975 sal-2007 u uża l-inħawi fil-films tiegħu Tommy u Mahler.
L-Iskola tal-Arti Industrijali ta' Keswick ġiet stabbilita fl-1884 minn Canon Rawnsley, ħabib ta' John Ruskin.
Il-bażi tal-kummissarju tal-arti kontemporanja u l-bażi residenzjali ta' Grizedale Arts mill-2007, Lawson Park, issa tospita r-residenzi tal-artisti, ġieli tiftaħ għall-pubbliku, u żviluppat ġnien sinifikanti li jinkludi l-opri tal-arti fi ħdan pjantaġġuni estensivi. Grizedale Arts ipproduċiet bosta proġetti kulturali sinifikanti fuq livell internazzjonali u kienet strumentali fil-karrieri ta' diversi artisti rebbieħa tal-Premju Turner, u ħejjiet l-installazzjoni rebbieħa ta' Laure Provoust "Wantee" f'Lawson Park, kif ukoll wasslet il-wirja fil-Mużew ta' Ruskin f'Coniston fl-2013. Appoġġat ukoll l-immodernizzar tal-Istitut storiku ta' Coniston u żviluppat Honest Shop hemmhekk (li fetaħ fl-2012), li huwa ħanut mingħajr persunal fejn jiġu esposti l-prodotti u l-artiġjanat lokali.
Mużiċisti
Il-kompożitur Ingliż Sir Arthur Somervell (1863-1937) twieled f'Windermere.
Is-17-il diska tat-tmien album tal-kantanta-kantawtriċi Amerikana Taylor Swift, Folklore, li ġiet irrilaxxata fl-2020 bħala diska bonus disponibbli biss fil-kopji fiżiċi tal-album, jisimha "The Lakes", u tiddeskrivi l-esperjenza ta' Swift meta kienet tgħix fil-Lake District. Swift tagħmel referenza għall-poeta William Wordsworth b'ismu.
Nomenklatura
Diversi kelmiet u frażijiet huma lokali u jintużaw fil-Lake District bħala parti mid-djalett ta' Cumbria, għalkemm bosta huma kondiviżi ma' djaletti oħra tat-Tramuntana. Dawn jinkludu:
Dun Kixott mill-Manċa
197px|lemin Dun Kixott mill-Manċa huwa rumanz epiku Spanjol ta’ Miguel de Cervantes. Oriġinarjament ippubblikat f’żewġ partijiet, fl-1605 u fl-1615, it-titlu sħiħ tiegħu huwa Il-Gentleman Inġenjuż Dun Kixott mill-Manċa jew, bl-Ispanjol, El ingenioso hidalgo (jew caballero, fit-2 Parti) don Quijote de la Mancha. Fundatur xogħol tal-letteratura tal-Punent, ħafna drabi tiġi mmarkata bħala l-ewwel rumanz modern u wieħed mill-akbar xogħlijiet li qatt inkitbu. Dun Kixott huwa wkoll wieħed mill-aktar kotba tradotti fid-dinja.
Paulu Montebello ppubblika fl-1983 verżjoni bil-poeżiji Malti tax-xogħol.
Subak
daqsminuri|353x353px|Ir-raba' mtarraġ tar-ross ta' Jatiluwih. Is-subak hija s-sistema ta' ġestjoni tal-ilma (irrigazzjoni jew tisqija) għall-għelieqi tar-ross fil-gżira ta' Bali, l-Indoneżja. Ġiet żviluppata fis-seklu 9 W.K. Għaċ-ċittadini ta' Bali, l-irrigazzjoni mhux biss sistema li tipprovdi l-ilma għall-għeruq tal-pjanti. L-ilma jintuża wkoll għall-kostruzzjoni ta' ekosistema artifiċjali mtarrġa kumplessa. Is-sistema tikkonsisti minn ħames għelieqi mtarrġa tar-ross u tempji tal-ilma li jkopru kważi 20,000 ettaru (49,000 akru). It-tempji huma l-qofol ta' din is-sistema kooperattiva tal-ġestjoni tal-ilma magħrufa bħala s-subak. Fl-2012, is-sistema tas-subak fil-pajsaġġ kulturali tal-provinċja ta' Bali ġiet imniżżla fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO bħala manifestazzjoni tal-filosofija tat-Tri Hita Karana.
Rabta reliġjuża
xellug|daqsminuri|280x280px|It-tempju ta' Pura Taman Ayun. Is-subak hija sistema tradizzjonali ta' irrigazzjoni sostenibbli ekoloġikament li torbot lis-soċjetà agrarja ta' Bali flimkien fi ħdan iċ-ċentru komunitarju tal-villaġġ ta' Bale Banjar u t-tempji ta' Bali. Il-ġestjoni tal-ilma taqa' taħt l-awtorità tal-patrijiet fit-tempji tal-ilma, li jipprattikaw il-filosofija tat-Tri Hita Karana, li hija relazzjoni awtodeskritta bejn il-bniedem, id-Dinja u l-allat. Il-filosofija tat-Tri Hita Karana tiġbor flimkien l-ispirtu, id-dinja umana u n-natura. Is-sistema kumplessiva tas-subak tħaddan dan il-prinċipju filosofiku. Ir-ritwali tat-tempji tal-ilma jippromwovu rabta armonjuża bejn in-nies u l-ambjent tagħhom permezz tal-involviment attiv tan-nies, b'kunċetti ritwalistiċi li jenfasizzaw id-dipendenza fuq forzi tad-dinja naturali li jsostnu l-ħajja. Ir-ross jitqies bħala don mingħand l-allat, u s-sistema tas-subak hija parti mill-kultura tat-tempji.
Sistema
Il-komponenti tas-subak huma l-foresti li jipproteġu l-provvista tal-ilma, il-pajsaġġ imtarraġ tal-għelieqi tar-ross, l-għelieqi tar-ross ikkollegati flimkien permezz ta' sistema ta' kanali, mini u digi żgħar, il-villaġġi, u t-tempji ta' daqs u ta' importanza differenti li jimmarkaw is-sors tal-ilma jew it-tnixxija tal-ilma mit-tempju qabel ma jibqa' nieżel 'l isfel biex jisqi l-art tas-subak. Ir-ross, l-ilma meħtieġ għat-tkabbir tar-ross, u s-subak, is-sistema kooperattiva ta' kanali għall-kontroll tal-ilma, flimkien sawru l-pajsaġġ għal dawn l-aħħar eluf ta' snin. L-ilma mill-fawwariet u mill-kanali jnixxi mit-tempji u 'l isfel lejn l-għelieqi mtarrġa tar-ross. B'kollox, il-gżira ta' Bali għandha madwar 1,200 sistema ta' ġbir tal-ilma u bejn 50 u 400 bidwi li jieħdu ħsieb il-ġestjoni tal-provvista tal-ilma minn sors wieħed tal-ilma. Is-sistema tas-subak hija magħmula minn ħames siti li joħorġu fid-dieher il-komponenti naturali, reliġjużi u kulturali interkonnessi tas-sistema tradizzjonali tas-subak.
It-tempji huma siti arkitettoniċi ispirati minn diversi tradizzjonijiet reliġjużi antiki, fosthom l-Induiżmu Shaiva Siddhanta u Samkhyā, il-Buddiżmu Vajrayana u l-kożmoloġija Awstroneżjana.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Komponenti
Dan is-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO huwa magħmul minn ħames komponenti:
Mużew
Fl-1981, fir-Reġġenza ta' Tabanan fetaħ il-Mużew tas-Subak.
Ċentru Storiku ta' Macao
daqsminuri|Il-fdalijiet tal-faċċata tal-Knisja ta' [[Pawlu l-Appostlu|San Pawl billejl.]] Iċ-Ċentru Storiku ta' Macao (bil-Portugiż: Centro Histórico de Macau, biċ-Ċiniż: 澳門歷史城區) huwa ġabra ta' iktar minn għoxrin post li huma xhieda ta' assimilazzjoni unika u ta' koeżistenza tal-kultura Ċiniża u tal-kultura Portugiża f'Macao, li hija eks kolonja Portugiża. Jirrappreżenta l-legati arkitettoniċi tal-wirt kulturali tal-belt, u jinkludi monumenti bħal pjazez urbani, toroq, knejjes u tempji.
Sit ta' Wirt Dinji
Fl-2005, iċ-Ċentru Storiku ta' Macao ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, u b'hekk dak iż-żmien sar il-31 Sit ta' Wirt Dinji taċ-Ċina. xellug|daqsminuri|246x246px|Il-Fanal ta' Guia. Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Lista ta' siti
Iċ-Ċentru Storiku ta' Macao huwa magħmul minn żewġ żoni separati fiċ-ċentru tal-belt ta' Macao fil-peniżola ta' Macao. Dawn iż-żewġ żoni huma protetti kull waħda permezz ta' żona ta' lqugħ madwarhom.
Żona 1
Iż-żona 1 hija l-medda dejqa bejn l-Għolja tal-Muntanja u l-Għolja ta' Barra.
Żona 2
Iż-żona hija protetta b'żona ta' lqugħ madwarha li tkopri park u żona urbana fil-qrib.
Ġestjoni
Is-sjieda tal-biċċa l-kbira tal-binjiet hija f'idejn ir-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Macao (SAR) u huma ġestiti minn diversi dipartimenti jew awtoritajiet. L-Uffiċċju tal-Affarijiet Kulturali tal-Gvern tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Macao jiġġestixxi d-Dar taċ-Ċiniżi, il-Fdalijiet tal-Knisja ta' San Pawl, is-Sezzjoni tas-Swar l-Antiki, il-Fortizza tal-Għolja u l-Fortizza ta' Guia (inkluż il-Fanal u l-Kappella).
Baltasar Marradas
Ħajja
Marradas, kavallier ta' Malta, wasal fil-qorti imperjali ta' Rudolf II fl-1599, f'nofs il-Gwerra Twila Torka. Fl-1617 matul il -Gwerra ta' Uskok iġġieled kontra r-Repubblika ta' Venezja fid-difiża ta' Gradisca. Fil-gwerra kontra r-Re tax-Xitwa Frederick V fl-1619, hu kmanda reġiment tal-kavallerija Spanjol.
Ċentru Storiku ta' Macao
Ġestjoni
Il-kumplament tal-binjiet u tas-siti huma ġestiti mill-istituzzjonijiet rispettivi li għandhom s-sjieda tagħhom. Is-Seminarju u l-Knisja ta' San Ġużepp huma ġestiti mid-Djoċesi Kattolika ta' Macao li għandha s-sjieda tagħhom. Id-Dar Imqaddsa tal-Ħniena hija ġestita mill-Fondazzjoni tal-Karità tad-Dar Imqaddsa tal-Ħniena li għandha s-sjieda tagħha wkoll. It-Teatru ta' Dom Pedro V huwa ġestit mill-Bord ta' Ġestjoni tat-Teatru ta' Dom Pedro V li għandu s-sjieda tiegħu.
Il-binjiet iddeżinjati taċ-Ċentru Storiku huma protetti minn diversi liġijiet, inkluż il-Liġi Bażika tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Macao.
Kontroversja
Fl-2007, ir-residenti lokali ta' Macao kitbu ittra lill-UNESCO biex jilmentaw dwar il-proġetti tal-kostruzzjoni madwar il-Fanal ta' Guia (għoli fokali ta' 108 metri), inkluż il-kwartieri ġenerali tal-Uffiċċju tal-Komunikazzjoni ta' Macao (91 metru). L-UNESCO mbagħad ħarġet twissija lill-gvern ta' Macao, li wasslet biex l-eks Kap Eżekuttiv Edmund Ho jiffirma avviż li jirregola r-restrizzjonijiet fuq l-għoli tal-binjiet madwar is-sit.
Fl-2015, l-Assoċjazzjoni l-Ġdida ta' Macao ressqet rapport lill-UNESCO fejn sostniet li l-gvern kien naqas milli jipproteġi l-wirt kulturali ta' Macao mit-theddidiet tal-proġetti tal-iżvilupp urban. Wieħed mill-eżempji prinċipali tar-rapport hu l-kwartieri ġenerali tal-Uffiċċju tal-Komunikazzjoni tal-Gvern Popolari Ċentrali fir-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Macao, li jinsabu taħt l-għolja ta' Guia u jimblokka l-veduta tal-Fortizza ta' Guia (waħda mis-simboli ta' Macao). Sena wara, Roni Amelan, kelliem mis-servizz tal-istampa tal-UNESCO, sostna li l-UNESCO kienet talbet liċ-Ċina għall-informazzjoni u kienet għadha qed tistenna tweġiba.
Baltasar Marradas
Ħajja
Fl-1634 Baltasar Marradas inħatar kummissarju tal-armata tal-Boemja b'appann ta' 800 florin kull xahar fi 30 parti
Ċentru Storiku ta' Macao
Kontroversja
Fl-2016, il-gvern ta' Macao approva limitu ta' kostruzzjoni ta' 81 metru għall-proġett residenzjali, li jingħad li jmur kontra r-regolamenti tal-belt dwar l-għoli tal-binjiet madwar il-Fanal ta' Guia li hu parti mis-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Baltasar Marradas
Ħajja
Miet fl-1638 bħala kunsillier privat u gvernatur tal-Boemja.
Ċentru Storiku ta' Macao
Kontroversja
Il-Professur Ming K.Chan (biċ-Ċiniż: 陳明銶) tal-Università ta' Stanford u l-Professur Eilo Yu (biċ-Ċiniż: 余永逸) tal-Università ta' Macao kkummentaw li l-każ tal-Fanal ta' Guia wera li l-gvern ta' Macao kien injora l-konservazzjoni tal-wirt fl-ippjanar urban.
Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2002
It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2002 kienet is-sbatax-il edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja, miżmum fil-Korea t'Isfel u l-Ġappun bejn il-31 ta' Mejju u t-30 ta' Ġunju 2002. Din kienet l-ewwel darba li edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja saret f'pajjiż Ażjatiku u l-aħħar darba fejn ġiet implimentata r-regola tal-gowl tad-deheb. Il-Brażil rebaħ il-ħames titlu tiegħu meta fil-finali rebaħ lill-Ġermanja 2–0. Fil-finali għat-tielet u r-raba' post intrebħet mit-Turkija kontra l-Korea t'Isfel bl-iskor ta' 3–2.
Kwalifikazzjoni
thumb|left|350px|Pajjiżi kwalifikati Total ta' 199 daħlu fil-fażi ta' kwalifika għat-Tazza tad-Dinja 2002, liema proċess beda fl-1999. Id-difensuri tat-titlu ta' Franza u l-ospiti tal-Korea t'Isfel u l-Ġappun ikkwalifikaw awtomatikament u ma lagħbu l-ebda logħba għall-kwalifikazzjoni. Din kienet l-aħħar darba li d-detentur tat-titlu ngħata post awtomatiku fil-finali.
Kull konfederazzjoni ngħatat numru ta' postijiet għall-fażi finali. 14-il post ġew kontestati mit-timijiet tal-UEFA (Ewropa), ħamsa mit-timijiet tal-CAF (Afrika), erbgħa mit-timijiet tal-CONMEBOL (Amerika t'Isfel), erbgħa għat-timijiet tal-AFC (Asja), u tlieta għat-timijiet tal-CONCACAF (Amerika ta' Fuq u Ċentrali u l-Karibew). Iż-żewġ postijiet l-oħra ġew deċiżi permezz ta' logħob ta' spareġġ bejn l-AFC u l-UEFA, u l-CONMEBOL u l-OFC (Oċeanja). Għal din l-edizzjoni kkwalifikaw erba' pajjiżi għall-ewwel darba: iċ-Ċina, l-Ekwador, is-Senegal u s-Slovenja.
Din kienet l-ewwel darba li r-rebbieħa preċedenti ta' dan it-titlu kkwalifkaw għall-fażi finali.
L-ewwel rawnd
It-Tazza tad-Dinja bdiet b'xokk hekk kif ir-rebbieħa tal-edizzjoni preċedenti tal-1998 Franza, mingħajr il-pedina Zinedine Zidane, tilfu l-ewwel partita tagħhom kontra d-debuttanti tas-Senegal, b'gowl ta' Papa Bouba Diop. Fil-fatt, il-Franċiżi naqqsu li jiskorjaw gowl matul l-edizzjoni u spiċċaw l-aħħar post fi Grupp A. L-uniku punt li kisbu kien kontra l-Urugwaj f'pari ta' mingħajr gowls. Id-Danimarka rebħet il-grupp flimkien mas-Senegal li mxew għar-rawnd ta' wara.
Spanja kellha bidu ħafif fi Grupp B, bil-Paragwaj jiskorjaw gowl fl-aħħar minuti kontra s-Slovenja biex ġew l-istess punti mal-Afrika t'Isfel kif ukoll l-istess fid-differenza ta' gowls; minħabba li l-Paragwaj skorja gowl iktar mill-Afrika t'Isfel huma ngħaqdu ma' Spanja fit-tieni rawnd. Il-tim tal-Brażil iddomina Grupp Ċ u t-Turkija ngħaqdu magħhom meta rnexxielhom jikkwalifikaw minħabba differenza ta' gowls aħjar fuq il-Kosta Rika. Iċ-Ċina naqset li tħalli mpressjoni hekk kif spiċċat l-aħħar mingħajr punt u mingħajr gowl. Grupp D ra sorpriżi differenti hekk kif l-Istati Uniti għelbet lill-qawwa tradizzjonali tal-Portugiża bl-iskor ta' 3–2. Wara, il-gowlkiper Brad Friedel kiseb għall-Amerikani pari ta' 1-1 kontra l-Korea t'Isfel. Il-Korea t'Isfel, li kienet diġà fit-tieni rawnd wara li rebħet lill-Polonja 2–0, u rebħet lill-Portugall, tat lill-Istati Uniti post fil-fażi li jmiss.
Il-Ġermanja bdiet l-impenji tagħha b'rebħa kbira ta' 8–0 lis-Għarabja Sawdita fi Grupp E grazzi għal tliet gowls ta' Miroslav Klose. L-Irlanda, li kienu qed jilgħabu mingħajr Roy Keane li ntbagħat id-dar qabel it-Tazza tad-Dinja, ikkwalifikaw għall-fażi ta' wara fuq ċ-ċampjins Afrikani, il-Kamerun.
Fi Grupp F, jew kif kien aħjar magħruf bħala "il-Grupp tal-Mewt", kien hemm il-favoriti l-Arġentina li naqsu li jagħmlu progress mill-grupp. Telfa ta' 1–0 kontra l-Ingilterra b'gowl ta' David Beckham u pari kontra l-Iżvezja żamm lis-Sud-Amerikani milli javvanzaw. L-Iskandinavi rebħu l-grupp u bl-Ingilterra jsegwuhom fit-tieni post. Fi Grupp Ġ, l-Italja, il-Kroazja u l-Ekwador kollha rebħu darba lil xulxin, imma l-pari kontra r-rebbieħa tal-grupp, il-Messiku, flimkien mal-fatt li ż-żewġ timijiet l-oħra tilfu kontra l-Amerikani, ta lill-Italja t-tieni post fil-grupp.
L-ospiti tal-edizzjoni flimkien mal-Korea t'Isfel, il-Ġappun rebħu Grupp H, u l-Belġju akkompanjathom għat-tieni fażi. Ir-Russja u t-Tuniżija kienu tnejn mid-diżappunt tal-kampjonat, u dan il-grupp kien ikkunsidrat bħala l-inqas kompetittiv f'din l-edizzjoni tal-2002.
It-tieni rawnd u l-kwarti tal-finali
Fit-tieni rawnd, il-Ġermanja rebħet b'gowl fl-aħħar minuti ta' Oliver Neuville kontra l-Paragwaj. L-Ingilterra rebħet b'mod impressjonanti lit-tim Daniż b'riżultat finali ta' 3–0. Is-Senegal komplew jimpressjonaw hekk kif rebħu bil-gowl tad-deheb kontra l-Iżvezja bl-iskor ta' 2–1. Il-gowl ta' Robbie Keane fl-aħħar minuti tal-logħba kontra Spanja ma serviex għall-Irlanda biex jikkwalifikaw meta tilfu fl-għoti tal-penalties kontra t-tim Spanjol. Fil-partita kollha Amerikana, bejn l-Istati Uniti u l-Messiku, l-Istati Uniti ħarġu rebbieħa b'riżultat ta' 2–0 b'gowls ta' Brian McBride u Landon Donovan. Il-Belġju lagħbu logħba qalbiena kontra l-Brażil, però arrendew fl-aħħar taqsima meta l-Brażil ħarġu rebbieħa 2–0. It-Turkija waqfet is-serje pożittiva tal-Ġappun meta rebħu b'gowl uniku. Il-Korea t'Isfel għelbu lill-Italja 2-1 grazzi għal gowl tad-deheb. Ir-rebħa tal-Korea t'Isfel assigurat li għall-ewwel darba fl-istorja ta' din il-kompetizzjoni t-timijiet mill-Ewropa, l-Amerika ta' Fuq, l-Amerika t'Isfel, l-Afrika u l-Asja waslu sal-kwarti tal-finali.
Fil-kwarti tal-finali, il-gowl ta' Ronaldinho kien il-gowl rebbieħ fil-konfront kontra l-Ingilterra meta l-Brażil rebħu 2–1. L-Istati Uniti, friski mit-trijonf fuq il-ġirien Messikani, tilfu kontra l-Ġermanja b'gowl minn Michael Ballack. Matul din il-partita l-Amerikani ddominaw il-logħob u kienu sfortunati li ma ngħatawx penalty meta Torsten Frings deher imiss il-ballun b'idu fuq il-linja tal-gowl fid-49 minuta. Il-Korea t'Isfel kompliet sejra 'l quddiem meta rebħet bil-lotterija tal-penalties kontra Spanja, wara li sal-120 minuta l-iskor baqa' mingħajr gowls. F'dan il-konfront l-Ispanjoli kellhom żewġ gowls imħassrin mir-referi. B'hekk, il-Korea t'Isfel sar l-ewwel pajjiż Ażjatiku li kkwalifika għas-semifinali tat-Tazza tad-Dinja. It-Turkija komplew bil-mixja pożittiva tagħhom permezz ta' rebħa ta' 1–0 kontra s-Senegal, b'dan it-tim tal-aħħar minkejja l-eliminazzjoni tiegħu xorta waħda ħalla impressjoni mhux ftit fl-ewwel dehra tiegħu.
Semifinali, partita għat-tielet post u finali
Is-semifinali raw ż-żewġ logħbiet jispiċċaw 1–0; l-ewwel, il-gowl ta' Ballack kien biżżejjed biex poġġa lill-Ġermanja fil-finali għad-danni tal-Korea t'Isfel. Madanakollu, Ballack irċieva karta safra li b'riżultat t'hekk poġġietu barra mill-finali minħabba n-numru ta' karti sofor akkumulati. Ronaldo skorja s-sitt gowl fil-kompetizzjoni għall-Brażil, bil-gowl tiegħu jkunu l-uniku wieħed li jifred lit-tim tiegħu lit-Turkija. Fil-logħba għat-tielet post, it-Turkija rebħet 3–2 lis-Sud-Koreani f'partita mill-aktar eċitanti. L-ewwel gowl ġie skorjat minn Hakan Şükür 10.8 sekondi biss mill-bidu tal-konfront, l-iktar gowl veloċi li qatt sar fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja.
Fil-finali ġewwa Yokohama, il-Ġappun, żewġ gowls ta' Ronaldo assiguraw lill-Brażil ir-rebħ tat-Tazza tad-Dinja fuq il-Ġermanja. L-istilla ta' Inter skorja darbtejn fit-tieni taqsima. Dan kien il-ħames unur tal-Brażil, biex ħadu l-ewwel post fil-gradwatorja tal-aktar rebbieħa ta' din il-kompetizzjoni. Din fissret ukoll l-ewwel darba li tim rebaħ kull logħba tat-Tazza tad-Dinja mill-1970. Il-kaptan tal-Brażil Cafu, li sar l-ewwel plejer li deher fi tliet edizzjonijiet tat-Tazza tad-Dinja, aċċetta t-trofew f'isem it-tim.
Korea t'Isfel
thumb|350px|Mappa li turi l-lokalitajiet tal-impjanti li ġew utilizzati matul it-Tazza tad-Dinja 2002
Riżultati
Il-ħinijiet kollha huma UTC+9.
Fażi tal-gruppi
Fit-tabelli segwenti:
FIDE Online Chess Olympiad 2020
Il- FIDE Online Chess Olympiad 2020 kien tournament taċ- ċess onlajn organizzat mill- Fédération Internationale des Échecs (FIDE) u ospitat minn Chess.com. Dan sar bejn l-24 ta’ Lulju u t-30 ta’ Awwissu. L-avveniment ġie organizzat wara li l- 44 Olimpija taċ-Ċess ġew posposti minħabba l-pandemija tal- COVID-19. L-aħħar logħba bejn ir-Russja u l-Indja ġiet imwaqqfa wara li diversi membri tat-tim Indjan esperjenzaw problemi ta’ konnettività minħabba qtugħ globali tas-servers ta’ Cloudflare ; Ir-Russja u l-Indja sussegwentement ġew iddikjarati rebbieħa konġunti. It- tieni edizzjoni tat-tournament saret fl-2021.
Imqaret
ħolqa=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Homemade_Imqaret.jpg/220px-Homemade_Imqaret.jpg|daqsminuri| Imqaret homemade, għaġina tradizzjonali Maltija b'mili ta' tamal ħolqa=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Imqaret_with_ice_cream_from_Malta.jpg/220px-Imqaret_with_ice_cream_from_Malta.jpg|daqsminuri| Imqaret servuti bil-ġelat f'Malta ħolqa=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Malta_-_Marsaxlokk_-_Xatt_is-Sajjieda_-_market_23_ies.jpg/220px-Malta_-_Marsaxlokk_-_Xatt_is-Sajjieda_-_market_23_ies.jpg|daqsminuri| Bejjiegħ tal-Imqaret, [[Marsaxlokk]] Imqaret (pronunzja: [ɪm'ʔarɛt]) huma ħelu tradizzjonali Malti magħmul bl-għaġina u mili tat-tamal. Il-kelma "imqaret" bil-Malti, hija l-plural ta' maqrut u tfisser il-forma ta' djamant tal-ħelu – għalkemm f'ħafna każijiet jinbiegħu f'forma rettangolari. Huma popolari ħafna f'Malta u jinbiegħu ukoll fil-festi tar-raħal, f'xi każijiet servuti ma' ġelat.
Deskrizzjoni
L-imqaret jissajru billi jinqlew fiż-żejt u ġeneralment jiġu infużi bit-togħmiet tal-aniżetta u l-weraq tar-rand. Il-preparazzjoni tinvolvi it-tiwi individwali ta' bċejjeċ twal tal-għaġina, u fin-nofs jitqiegħed il-mili. Peress li l-għaġina hija twila, tinqata' f'diversi biċċiet, f'forma ta' maqrut, u tgħaddi għall-qali.
Storja u ħelu simili
L-imqaret huma ta' oriġini Għarbija, introdotti matul il-perjodu tal-invażjoni Għarbija ta' Malta bejn it-870 W.K. u s-seklu 11, filwaqt li ħelu simili jismu makroudh jew maqrud jew makroud jinstab fit-Tuneżija, kif ukoll fl-Alġerija u fil-Marokk, bl-ismijiet makrout, maqrout, mqaret.
Marcon Bezzina
Marcon Bezzina (twieldet fil-11 ta' Settembru 1985) hija ġudoka Maltija. Fl-età ta' disa' snin bdiet tippratika l-ġudo, u fl-età tenera ta' sbatax-il sena rnexxielha tirbaħ il-midalja tal-bronż fil-Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar 2003 u anki l-midalja tal-fidda fl-avveniment tal-iskwadra. Fl-Olimpjadi ddebuttat fl-Olimpjadi tas-sajf 2004 ġewwa Ateni. Bħalissa qiegħda tattendi l-Università ta' Bath ġewwa l-Ingilterra. Fl-Olimpjadi tas-sajf 2008 hi ġarret il-bandiera Maltija fiċ-ċerimonja tal-ftuħ tal-Olimpjadi. Sfortunatament għal Marcon, hi sfat elimata fl-ewwel rawnd minn Kahina Saidi tal-Alġerija.
FC Admira Wacker Mödling
FC Admira Wacker Mödling (uffiċjali: FC Trenkwalder Admira Wacker Mödling; fil-qasir: Admira) huwa klabb tal-futbol Awstrijak li huwa bbażat ġewwa Mödling, Awstrija. Il-klabb kien oriġinarjament ġie ffurmat fl-1905 bħala SK Admira Wien fil-kapitali Awstrijaka. Għaqdiet fl-1971 ma ' SC Wacker Wien, fl-1997 ma VfB Mödling u fl-2008 ma SK Schwadorf li wassal għall-isem attwali tal-klabb. Hemm 3 timijiet li jinsabu ġewwa u barra Vjenna
Il-klabb kien promoss għall-Bundesliga Awstrijaka għall-istaġun 2011–12 wara li kisbu l-promozzjoni fl-aħħar tal-istaġun 2010–11 u spiċċaw it-tielet fl-ewwel staġun.
SK Admira Vienna
SK Admira Vienna ġew iffurmati fid-distrett ta' Vjenna bħala għaqda bejn żewġ klabbs tal-futbol jisimhom Burschenschaft Einigkeit u Sportklub Vindobona fl-1905. Fl-1919, Admira kienu promossi għall-ogħla kampjonat Awstrijak għall-ewwel darba fl-istorja tagħhom. Il-klabb malajr sar wieħed mill-aħjar timijiet matul il-perjodu tal-gwerra, li kisbu 3 kampjonati nazzjonali Awstrijaċi u 3 titli tat-Tazza Awstrijaka. Diversi plejers ta' Admira kienu wkoll regolari fit-Tim nazzjonali tal-Awstrija f'dan iż-żmien.
Wara l-konnessjoni fl-1938, Admira lagħbu diversi staġuni fil-Gauliga Ostmark, wieħed mill-ogħla kampjonati reġjonali maħluqa permezz tal-organizzazzjoni mill-ġdid tal-futbol Ġermaniż taħt in-Nażi tal-Ġermanja. Huma rebħu il-kampjonat tal-Gauliga Ostmark fl-istaġun 1938–39 u ikkwalifikahom għall-kampjonat Ġermaniż, meta Admira għamlu triqthom lejn il-finali kontra Schalke 04, li kien tim tal-futbol dominant Ġermaniż tal-era. Huma tilfu b'maġġoranza kbira minn punteġġ ta' 0–9. Dan l-isforz immarka s-suċċess kbir fi Vjenna qabel it-tmiem tat-Tieni Gwerra Dinjija.
Il-perjodu ta 'wara l-gwerra wasslu bilmod, iżda naqqsu kostanti minħabba nuqqas ta 'fondi biex jixtru aktar plejers kompetittivi. Huma eventwalment wasslu fl-ewwel relegazzjoni mill-ogħla kampjonat wara 40 sena fl-1960. Il-klabb bidel ismu darbtejn f'dak il-perjodu, li lagħbu bħala ESV Admira Vienna wara għaqda mal-klabb sportiv ESV Vienna fl-1953 qabel ma inbidlu għal ESV Admira-NÖ Energie Vienna fl-1960 minħabba ftehim ta 'sponsorizzazzjoni ma' fornituri tal-enerġija reġjonali NEWAG/NIOGAS. Ftit wara, Admira (jew Admira Energie, l-aktar li kien mgħajjat fil-midja matul iż-żmien) reġgħet kisbet ftit mill-qawwa preċedenti tagħha, li rebħu t-Tazza Awstrijaka fl-1964 u l-famuża Double tat-titli tal-kampjonat u tat-Tazza fl-1966.
Il-rivelazzjoni ta 'skandli finanzjarji fi ħdan ta' NEWAG/NIOGAS, tard fl-1960ijiet wasslu għal tmiem f'daqqa ta' fluss kostanti tal-fondi u ressqet il-klabb fuq ix-xifer tal-amministrazzjoni, li setgħa jiġi evitati b'mod strett. Madankollu, Admira bdew ifittxu tim biex jingħaqdu magħhom, u partikolarment sabu lil Austria Vienna. Madankollu, wara l-ħolqien ta' Admira-Austria ma rnexxix darbtejn, Admira eventwalment bdew taħdidiet ma SC Wacker Vienna, li ġew konklużi b'suċċess fl-1971.
SC Wacker Vienna
Wacker Vienna ġew iffurmati fl-1908 fid-distrett ta 'Vjenna, Meidling. Il-klabb laħaq l-ogħla kampjonat għall-ewwel darba fl-1914. Li kienu fin-nofs tal-klassifika sat-tieni taqsima tal-1930, Wacker saru l-aqwa tim fl-1940ijiet u l-1950ijiet, li rebħu d-Double fl-1947 u spiċċaw il-kampjonat bħala runners-up tmiem darbiet oħra bejn l-1940 u l-1956.
Matul l-aħħar għaxar snin bħala klabb indipendenti sar bona-fide fil-klabb yo-yo, bi tmien relegazzjonijiet dritti u promozzjonijiet għall-ogħla kampjonat Awstrijak bejn l-1961 u l-1968. Il-ħames relegazzjoni fl-1971, flimkien ma 'problemi finanzjarji u tal-istadju, eventwalment wasslet għal għaqda ma ' Admira, li iffurmaw FC Admira/Wacker Vienna.
1997 sal-2011 Għaqda ma' VfB Mödling u Inkwiet Finanzjarju
Fl-1997, wara kriżi finanzjarja, VFB Mödling u Admira Wacker ingħaqdu. Fl-2004, l-Iranjan Majid Pishyar xtara l-klabb. L-amministrazzjoni tiegħu mal-klabb wassal għal diffikultajiet barra l-qasam u ġewwa l-qasam. Il-klabb kien relegat wara l-istaġun 2005-06. Bl-inkwiet finanzjarju ulterjur, Pishyar biegħ il-klabb lil Richard Trenkwalder fl-2008. Trenkwalder għamel sensiela ta 'bidliet għall-klabb, inkluż il-bidla tal-isem tal-klabb għal FC Trenkwalder Admira. Il-Bidliet tiegħu eventwalment kienu mħallsa, il-klabb kiseb il-promozzjoni lura għall-Ewwel Diviżjoni Awstrijaka fl-istaġun 2010-11. (Majid Pishyar, sadanittant, problemi notevoli wkoll ikkawżaw finanzjarji simili fil-klabb Svizzeru, Servette FC, fl-istaġun 2011-12.)
Filippu Neri
Filippu Neri, magħruf ukoll bħala l-Appostlu ta' Ruma (Firenze, 22 ta' Lulju 1515 – Ruma, 25 ta' Mejju 1595) kien saċerdot Taljan, magħruf għat-twaqqif ta' soċjetà ta' qassisin sekulari msejħa "Il-Kongregazzjoni tal-Oratorju".
Tfulija
Filippu Neri twieled f'Firenze, l-Italja, bin Francesco Neri, nutar u iktar tard alkemista, u Lucrezia da Mosciano. Kien it-tieni wild minn erbgħa. Sentejn qablu kienet twieldet Katerina (li iktar tard kellha żewġ ulied it-tnejn sorijiet), tliet snin warajh Elisabetta (li xehdet fil-Kawża ta' Kanonizzazzjoni tiegħu) u Antonio li miet tarbija.
Meta kellu ħames snin tilef 'l ommu, iżda hu u ż-żewġ ħutu l-oħra ġew imrobbija b'imħabba kbira mit-tieni mara ta' missierhom, Alessandra di Michele Lensi. Sa minn meta kien għadu żgħir, kellu dispożizzjonijiet tant ħelwin li kienu jsejħulu t-"Twajjeb Pippo" (Pippo Buono). L-ewwel edukazzjoni ħadha d-dar imbagħad għand ċertu Clemente, u mbagħad fil-Kunvent ta' San Marco f'Firenze, li għal xi żmien kien immexxi minn Savonarola.
Żgħożija
Huwa għex Firenze sakemm kellu 18 -il sena, meta ntbagħat għand zijuh, Bartolomeo Romolo, f'Cassino (qabel imsejjaħ San Germano) biex isir kummerċjant. Iżda fl-istess żmien beda jħoss is-sejħa reliġjuża, sa bena kappella żgħira fuq għolja jisimha "Montagna Spaccata" fejn kien imur jitlob kuljum fis-skiet. Zijuh li kien sar iħobbu wisq, u ma kellux eredi, ried iħallilu kollox imma Filippu ma aċċettax għax ried jgħix fil-faqar.
Fl-1534 mar Ruma bħala pellegrin u hemm iltaqa' ma' Galeatto Caccia, Fjorentin bħalu u kap tad-Dwana, li tah kamra fqira fejn joqgħod u xi ħaġa żgħira x'jiekol kuljum, bil-patt li jedukalu ż-żewġ uliedu, Michele u Ippolito (dawn iktar tard saru wieħed saċerdot u l-ieħor patri Ċertożin). Dam f'din il-ħajja għal sbatax-il sena, imma fl-istess żmien, studja l-filosofija mad-Dumnikani, u t-teoloġija mal-Agostinjani. Fi tmiem l-1537 biegħ il-kotba li kellu u flushom tahom lil żagħżugħ Kalabriż fil-bżonn, jismu Gugliemo Sirleto, li iktar tard sar Kardinal.
Fit-talb tiegħu Filippu beda jkun mistiku u kontemplattiv. Beda ukoll jiġbor xi żgħażagħ miegħu biex flimkien jitolbu, jistudjaw ir-reliġjon, iżuru l-isptarijiet u jagħmlu atti oħra ta' karità, l-iktar fl-isptar ta' San Ġakbu, fejn hemm sar ħabib kbir ta' San Kamillu de Lellis. F'Pentekoste tal-1544, waqt li kien qed jitlob fil-katakombi ta' San Sebastjan, Filippu Neri għadda minn esperjenza soprannaturali, li fiha qalbu kibret. Wara din l-esperjenza ħalla d-dar fejn kien ospitat u mar jgħix ta' eremita fit-toroq ta' Ruma, u kien jorqod taħt il-portiku ta' xi knisja jew fejn isib. Huwa u jimxi f'Campo dei Fiori u fl-inħawi ta' Trastevere kien ikun hemm żgħażagħ li jiżżufjettaw bih kif jarawh. Huwa ma kienx jitlef din l-okkażjoni, u kien ikompli jiżżufjetta magħhom u jirbaħhom bis-simpatija tiegħu. Imbagħad wara li jiċċajta kien jinbidel f'daqqa fi predikatur u jgħidilhom: “Fratelli, state allegri, ridete pure, scherzate finché volete, ma non fate peccato!” ("L-aħwa, kunu ferħana, idħku, iċċajtaw kemm tridu, imma tagħmlux dnub.")
Fl-1548, bl-għajnuna tal-konfessur tiegħu, Persiano Rossa, waqqaf il-"Fratellanza tat-Trinità tal-Pellegrini", li l-membri tagħha kienu lajċi u kienu jieħdu ħsieb il-pellegrini u l-morda.
Saċerdot
Fit-23 ta' Mejju 1551, ta' 36 sena, ġie ordnat qassis, ħalla dik il-kamra li kien joqgħod fiha u mar jgħix fil-Presbiterju ta' San Ġlormu ma' Dun Rossa u qassisin oħra li kienu jgħixu bil-karità. Hawn intefa' għall-appostolat billi filgħodu kien jgħaddih fil-konfessjonarju u filgħaxija kien ilaqqa' n-nies biex jitolbu, ikantaw u jitkellmu fuq il-ħwejjeġ tar-ruħ. Kien ukoll jorganizza pellegrinaġġi għall-knejjes u katakombi biex isaħħaħ il-fidi ta' dawk li kienu jmorru miegħu.
Il-vjaġġ ta' San Franġisk Saverju, fil-Lvant Imbiegħed, ħeġġeġ lil Filippu Neri imur missjunarju f'dawk l-artijiet imma qassis mill-Chiesa di Tre Fontane, ma tahx parir favorevoli u ddeċieda li jiddedika ħajtu għan-nies ta' Ruma. L-ewwel Oratorju fl-1558 beda fil-knisja fqira ta' San Girolamo della Carità. Xi ekkleżjastiċi għolja bdew jgħiru għalih u jikkritikawh, fosthom il-kardinal Virgilio Rosari, li sa wasal biex ma ħallihx iqarar, xi ħaġa li kienet tant għal qalbu. L-istess kardinal baqa' sakemm miet fl-1559, ixerred kalunnji fuq Filippu Neri.
L-Oratorju
Fl-1559, Filippu Neri sar ħabib mal-kardinal Milaniż San Karlu Borromeo, u dan tal-aħħar spiss kien imur jieħu pariri mingħand Filippu fuq kwistjonijiet “jaħarqu”. Borromeo għamel minn kollox biex jipperswadi lil Filippu Neri imur Milan biex iwaqqaf komunità bħal ma kellu f'Ruma imma bla suċċess.
Fl-1575 Papa Girgor XIII approva l-Kongregazzjoni tal-Oratorio u tahom il-Knisja ta' Santa Maria in Vallicella, li saret is-sede tagħhom. Neri kien bniedem attiv ħafna: irnexxielu jdaħħal fit-talb u fil-qari tal-Bibbja preghiera nies komuni, artisti, mużiċisti, u xjenzati; u beda skola għat-tfal. Fi żmien meta l-pedagoġija kienet awtoritarja huwa kien jitratta mat-tfal tat-triq b'paċenzja u ħlewwa: tibqa' magħrufa l-eżortazzjoni tiegħu bid-djalett Romanesk: "State bboni ...se potete!" (Oqogħdu bil-għaqal... jekk tistgħu). Frażi ċelebri oħra tiegħu hija: "Te possi morì ammazzato... ppe' la fede!" (Jirra joqtluk... għall-fidi!")
Mewt u kanonizzazzjoni
Ftit qabel miet, Papa Klement VIII ried jagħmlu kardinal imma Filippu ma aċċettax u filwaqt li ħares 'il fuq qallu "Paradiso, Paradiso", jiġifieri li kien jippreferi wisq iktar il-Ġenna minflok. Filippu miet fi tmiem il-jum tal-25 ta' Mejju 1595, festa ta' Korpus, fl-età ta' 80 sena wara li kien qatta' l-ġurnata iqarar u jirċievi viżti. Hu ġie beatifikat minn Pawlu V fl-1615, u kanonizzat minn Gregorju XV fl-1622. Il-festa tiegħu hi ċċelebrata fis-26 ta' Mejju fil-kalendarju tradizzjonali u fil-25 ta' Mejju fil-kalendarju riformat. Il-ġisem tiegħu jinsab meqjum fil-Chiesa Nuova.
Kappella ta' San Filippu Neri f'Ħal-Għaxaq
Il-Kappella ta' San Filippu Neri bdiet tinbena fit-23 ta’ Jannar 1761 minn Dun Ġwann Filippu Zammit Mifsud fuq art proprjetà tal-familja, u tlestiet fit-3 ta’ Lulju tal-1762. Il-perit kien Sebastiano Saliba, u l-bennej kien missier Dun Ġwann Filippu. Il-kappella tbierket nhar id-29 ta’ Mejju 1763 minn Dun Ġwann Filippu stess. It-titular tal-kappella, xogħol il-pittur Malti Rokku Buhagiar juri il-Madonna bil-Bambin u San Filippu Neri u ħafna anġli.
Jusepe de Ribera
lemin|thumb| Jusepe de Ribera, awtoritratt/center> Jusepe de Ribera, magħruf ukoll bħala José de Ribera jew bil-laqam Spagnoletto (Xàtiva, 17 ta' Frar 1591 – Napli, 2 ta' Settembru 1652), kien pittur u inċiżur Spanjol li ħadem l-aktar f'Napli. KIen wieħed mill-aqwa protagonisti tal-pittura Ewropea tas-seklu 17 u wieħed mill-pitturi importanti li segwew il-linja tal-Caravaggiżmu. Flimkien ma' pitturi oħra tal-epoka, fuq kollox Luca Giordano, Massimo Stanzione, Mattia Preti, Bernardo Cavallino u Battistello Caracciolo, kien wieħed mill-esponenti l-żjed importanti tat-Tenebriżmu u tal-pittura Naplitana tas-seklu 17.
Il-laqam Spagnoletto, mifrux mal-Italja, kien ġej mill-istatura qasira tiegħu.
Il-bidu
Twieled Xàtiva, qrib Valencia, fl-1591 minn Simón de Ribera (skarpan) u Margarita Cucó u kien ħu Juan, pittur ukoll. Fil-bidu kien apprendistat ma' Francisco Ribalta fil-belt ta' Valencia.
De Ribera ma damx li ħass il-ħtieġa li jmur l-Italja, minn dejjem ċentru importanti tal-pittura, u li jimxi fuq il-passi ta' Caravaggio. Għalhekk fl-1611 telaq lejn l-Italja, l-ewwel fin-naħa ta' fuq, Cremona għal Milan u għal Parma u mbagħad niżal Ruma fejn kellu kuntatt mal-pittura ta' Guido Reni u ta' Ludovico Carracci. Fl-aħħar, x'aktarx, mar l-Italja ta' Isfel u spiċċa Gallipoli fejn għex fil-palazz antik ta' Assanti-Aragona (illum magħruf bħala Palazzo Gallo). L-ewwel xogħol tiegħu li nafu bih bid-data ta' 1611, San Martin jaqsam il-Mantell, intilef. Ruma pinġa s-sensiela Il-Ħames Sensi li għad għandna minnha żewġ pitturi oriġinali u kopji tat-tlieta l-oħra.
Napli
thumb|Silenu fis-sakra (1626). Mużew nazzjonali ta' Capodimonte, Napli thumb|Martirju ta' San Filippu (1639). Mużew tal-Prado, Madrid Fl-1616 mar Napli fejn sar il-protett tal-Viċi-Re Spanjol, id-duka ta' d’Osuna, li għalih pinġa ħafna quadri illum miżmumin fil-knisja kolleġġjali ta' Osuna (qrib Sivilja), fosthom San Bastjan u Il-Kalvarju. Kiseb fama kbira u hekk seta' jiltaqa' ma' ħafna artisti li għaddew minn Napli. Fosthom kien hemm il-kompatrijott tiegħu Diego Vélasquez li xtara mingħandu għadd ta' kwadri għar-re Filippu IV ta' Spanja fl-1629, u għal darba oħra fl-1649, għall-palazz tal-Escorial.
Ribera żżewweġ lil Catalina de Azzolino, bint pittur medjokru u magħha kellu ħamest itfal. Fil-bidu kien jimita t-tenebriżmu Caravaggesk, imma waqt li Caravaggio jagħti intensità kbira l-pittura permezz tal-kuntrasti qawwijin tal-chiaroscuro, Ribera juża l-chiaroscuro biex jagħti l-kwadru ċertu misterju, mingħajr ma jnaqqas mis-serenità u l-bilanċ tax-xena.
Minn dan l-ewwel perjodu jispikkaw l-erba' kwadri reliġjużi b'interpretazzjoni profetika u sbuħija straordinarja: San Ġlormu, San Bastjan imdewwi minn erba' qaddisin nisa. Il-pitturi mitoloġiċi, pereżempju Silenu fis-sakra, huma daqshom importanti. Rimarkabbli wkoll il-viżjoni axxetika tal-pittur fir-rappreżentazzjoni tal-profeti, appostli, qaddisin, eċċ: San Pawl l-Eremita, Santur Rokku, Sant Andrija, San Ġakbu l-Kbir kif ukoll ir-realiżmu tiegħu fid-deskrizzjonijiet tal-varji martirji.
Aktar ma mmatura, aktar ħeles mit-tenebriżmu tal-bidu.l-għażla tal-kuluri ċċarar u saret aktar imdawla, it-tonalitajiet saru aktar armonjużi, pereżempju f'L-Immakulata Kunċizzjoni. Din kienet l-epoka tal-akbar xogħlijiet tiegħu. Il-kuluri saru aktar u aktar ispirati mill-Iskola Venezjana, kif juru Venere u Adone, Apollo u Marsja u fil-pitturi ddestinati għall-monasteru Ċertożin ta' San Martino. L-ispirazzjoni tiegħu kienet mill-arti klassika u nistgħu nindunaw f'bosta xogħlijiet tiegħu bix-xbiha ta' Apollo tal-Belvedere bħal f' Il-Martirju ta' San Bartilmew (1626-29, Stockholm, Nationalmuseum) jew f' L-Agħma ta' Gombazzo (1632, Madrid, Mużew tal-Prado), bħala omaġġ għall-Antikità jew bil-kuntrarju bħala xhieda tat-tmiem tal-paganiżmu. Ribera tbiegħed mil-kompożizzjonijiet kkomplikati, tipiċi tal-Barokk Taljan, u kien jippreferi jagħti l-persunaġġi intensità emottiva.
Ribera kien iħobb ukoll l-aspetti aneddotiċi u popolari, pereżempju fis-sensiela tal-Filosfi, insibu rappreżentazzjonijiet ta' tallaba u tipi popolari bħal It-Tfajla bit-Tamburin, Ix-Xurban Ferħan Ix-Xurban ta' Muskat, kif ukoll persunaġġi stravaganti bħal Il-Mara bil-Baffi. L-aħħar xogħlijiet tiegħu bħal L-Adorazzjoni tar-Rgħajja u San Ġlormu penitenti huma xhieda tar-rikkezza kbira fil-qasam tal-kompożizzjoni u l-kulur.
Ix-xogħol grafiku tiegħu hu importanti wkoll, tant għall-kwalità u tant għall-kwantità. L-ewwel disin magħruf ġej mill-1611, Adorazjoni tal-Maġi. It-teknika li kienet varja, pinna, sangwinja, akwarell... Għandna xhieda tal-arti pittorjali tiegħu mifruxa ma ħajtu kollha. L-inċiżizzjonijiet tiegħu (prinċipalment bl-akwaforte) huma limitati għal perjodu ta' ħajtu (bejn l-1616 u l-1630). Ribera fl-1622 beda wkoll xogħol għat-tagħlim li kien fih bosta inċiżjonijiet ta' natura anatomika (għajnejn, widnejn, ħluq ...) imma qatt ma' lestieh. Bejn l-1630 u l-1648, ma pproduċiex inċiżjonijiet aktar u l-aħħar xogħol tiegħu kien minn din is-sena bir-ritratt ekwestru ta' Don Juan José tal-Awstrija.
SPARQL
SPARQL (pronunzjata "sparkle" /ˈspɑːkəl/, akronimu rikorsiv għal SPARQL Protocol and RDF Query Language) hija lingwa tat-tfittix RDF — jiġifieri, lingwa tat-tfittix semantika għal database — li kapaċi tirkupra u jimmanipula dejta maħżuna fil-format tal-Qafas tad-Deskrizzjoni tar-Riżorsi (RDF). Sar standard mill-Grupp ta' Ħidma dwar l-Aċċess tad-Dejta RDF (DAWG) tal-World Wide Web Consortium, u huwa rikonoxxut bħala waħda mit-teknoloġiji ewlenin tal-web semantiku. Fil-15 ta' Jannar 2008, SPARQL 1.0 ġie rikonoxxut mill-W3C bħala rakkomandazzjoni uffiċjali, u SPARQL 1.1 f'Marzu, 2013.
Jeżistu implimentazzjonijiet għal diversi lingwi tal-ipprogrammar. Jeżistu wkoll għodod biex jgħinu fil-kostruzzjoni ta' mistoqsijiet bl-iSPARQL, pereżempju ViziQuer. Barra minn hekk, jeżistu għodod biex jittraduċu mistoqsijiet bl-iSPARQL għal lingwi ta' mistoqsijiet oħra, bħal SQL u XQuery.
Formi ta' mistoqsijiet
Fil-każ ta' mistoqsijiet li jaqraw dejta mid-database, il-lingwa SPARQL tispeċifika erba' varjazzjonijiet ta' mistoqsijiet differenti għal skopijiet differenti.
SPARQL 1.1 jispeċifika lingwa għall-aġġornament tad-database b'diversi forom ġodda ta' mistoqsijiet.
Eżempju
Dan huwa eżempju ta' mistoqsija SPARQL li jimmudella l-mistoqsija "X'inhuma l-kapitali tal-pajjiżi kollha fl-Afrika?" : Varjabbli huma indikati bil-prefiss  jew. u  se jiġu rritornati. Meta trippla tispiċċa b'punt u virgola, is-suġġett ta' din it-tripla se jintuża bħala suġġett fit-tripla li jmiss (fejn it-tripla li jmiss tkun biss par għax tkun bla suġġett). Pereżempju  huwa taqsira għal.