cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Żebbuġ Rovers FC
Storja
L-istaġun 1995-96 kien staġun ieħor diżappuntat għal Żebbuġ fit-tieni diviżjoni taħt il-kowċ Eddie Camilleri. Huma lestew fl-aħħar post b'punt wieħed biss. Huma ma kellhom l-ebda rebħa, dro waħda u disa' telfiet. Dan id-diżappunt kien sostitwit fl-aħħar tal-istaġun billi ngħataw it-Tazza tal-kondotta tajba. Il-membru rappreżentattiv GFA Sammy Camillerin kien ingħata l-Council Shield. Issa iggwidati mill-kowċ-plejer Paul Cilia, Żebbuġ Rovers kienu aħjar fl-istaġun 1996-97 minn dawk preċedenti.
Huma spiċċaw fit-tieni post tat-tieni diviżjoni, iżda dawn tilfu d-deċiżiva tal-promozzjoni kontra Munxar Falcons u baqgħu fit-tieni diviżjoni. Żebbuġ ingħataw l-unur tal-għotja tal-Fair Play u Reuben Galea ngħata l-unur tal-aħjar skorer fit-tieni diviżjoni b'10 gowls. Anke fin-Knock-Out tat​​-Tieni Diviżjoni huma spiċċaw fit-tieni post wara li tilfu kontra Kerċem Ajax 1-3. Żebbuġ Rovers kisbu d-doppja fl-istaġun 1997-98 fejn huma rebħu l-kampjonat u knock-out tat-tieni diviżjoni. Iggwidati mill Victor Żammit, Żebbuġ kienu kampjuni bi 28 punt miksuba wara 9 rebħied,dro wieħed u żewġ telfiet. Fil-bażi ta' eliminatorja Żebbuġ rebħu 2-0 kontra Oratory Youths, u rebaħ din it-Tazza għat-tieni darba fl-istorja tagħhom.
It-tim issaħħah mill-involviment ta' plejers żgħażagħ ġodda. Żebbuġ reġgħu ngħataw it-Tazza tal-kondotta tajba, u l-individwu wieħed Mario Grech ingħata l-unur tal-aħjar plejer tas-sena u l-plejer Joe Cini u Alex Tramboo kienu vvutati bħala Sprite Players fit-Tieni Diviżjoni f'Ottubru u April-Mejju rispettivament. L-istaġun 1998-1999, it-tim kien iggwidati minn Victor Żammit, u kellhom kampjonat tajjeb fl-ewwel diviżjoni. Huma spiċċaw it-tieni post bi 18-il punt u lagħbu deċiżiva għall-promozzjoni kontra Xewkija Tigers. Wara li ħadmu iebes Żebbuġ rebħu 4-3 fil-ħin żejjed u kienu promossi fl-Ewwel Diviżjoni. Dan is-suċċess kien onorat mill-ġdid bit-Tazza tal-kondotta tajba u l-plejers Mario Azzopardi kien magħżul bħala l-aħjar plejer promettenti tat-Tieni Diviżjoni. Fl-istaġun 1999-2000, Żebbuġ Rovers spiċċaw fir-raba post fil-klassifikazzjoni tal-Ewwel Diviżjoni.
Dan kien l-aħjar kampjonat fl-istorja tagħhom. Għal żmien twil, Żebbuġ ppruvaw jiksbu l-ewwel post. Fl-aħħar tal-ewwel rawnd Żebbuġ kienu fl-ewwel post bi 12-il punt bħal Victoria Hotspurs. Huma kisbu 3 logħbiet ta' rebħ, 3 dros u telfa waħda. Madankollu, fit-tieni rawnd huma rebħu logħba waħda, 3 dros u 3 telfiet. Dan irrifletta wkoll fuq il-gowls li skorjaw u dawk sofrew. Fl-ewwel rawnd skorjaw 18-il gowl u sofrew 12, u fil-tieni rawnd skorjaw 8 u sofrew 16. Fit-tieni rawnd Żebbuġ kisbu biss 6 punti. Filwaqt, Żebbuġ skorjaw 23 gowl and sofrew 28, l-iskorers kienu Sylvan Galea b'9 gowls, Igor Stefanovic b'6 gowls, Philip Cardona bi 3 gowls, Nagiem Rashid u Reuben Galea b'żewġ gowls u Patrick Camilleri b'gowl. Żebbuġ kienu żammu l-istess plejers bażiċi, iżda huma ma kellhomx tar-riservi. Dan in-nuqqas ta riserva effettwa lit-tim meta kellhom xi plejers b'korriment jew sospiż.
Fil-fatt, Żebbuġ kellhom ħames plejers sospiżi f'dan l-istaġun. It-tim sofra wkoll ħafna kontro-attakki minħabba nuqqas ta' difiża. Żebbuġ kien ukoll l-aktar tim li sofra penalis. Madankollu, Sylvan Galea ġie ppremjat għall-aħjar tax-xahar ta' Settembru u Frar. Fil-fatt kien l-ewwel plejer li rebaħ dan il-premju għal żewġ darbiet fl-istess staġun peress mill-aħħar 10 snin. Hu kien mogħti ukoll l-unur tal-aqwa skorer b'25 gowl. Mario Azzopardi kien ukoll ppremjati bħala l-aqwa plejers tax-xaghar ta' Ottubru. Fit-Tazza Għawdxija, Żebbuġ kienu eliminati fis-semifinali. F'din il-kompetizzjoni jipparteċipaw it-timijiet kollha Għawdxin. Fir-rawnd preliminari Żebbuġ rebħu logħba storika minn fuq Munxar Falcons bl-iskor ta' 10-0 u fl-istess ħin kisbu l-akbar rebħa fl-istorja tagħhom. Imbagħad Żebbuġ rebħu wkoll lil Xagħra United bl-iskor ta' 5-1, iżda tilfu 2-1 kontra Xewkija Tigers. Għal darb'oħra f'din il-kompetizzjoni Sylvan Galea kien l-aħjar skorer tal-kompetizzjoni b'6 gowls. Fl-istess istaġun Żebbuġ Rovers rebħu l-ewwel unur staġjonali tagħhom li kien it-Tazza tal-Millennju u ma dan rebħu wkoll it-Tazza tal-Indipendenza.
Huma lagħbu l-finali kontra Xagħra United u l-gowl ta' Philip Cardona fl-aħħar 2 minuti rebbaħ lil Żebbuġ. B'hekk Żebbuġ rebħu t-Tazza. Dan kien l-unur bħala Żebbuġ iċċelebraw il-25 anniversarju tagħhom mill-oriġini tagħhom. Sylvan Galea kien l-aħjar skorer tal-kompetizzjoni b'5 gowls. Sal-finali Żebbuġ Rovers kienu rebħu lil St. Lawrence Spurs 3-0, Nadur Youngsters 1-0 u Victoria Hotspurs 2-1. F'dan l-istess staġun, Żebbuġ rebħu t-Tazza tal-Libertà. Żebbuġ kienu rebħu l-finali bil-penalis, wara partita sew li lagħbu kontra Għajnsielem FC b'ħafna opportunitajiet għal Żebbuġ. Il-gowlers Joe Pisani ta' Żebbuġ u Eric Mercieca ta' Għajnsielem salvaw 5 penaltis bejniethom.
Żebbuġ skorjaw tlett penaltis filwaqt li Għajnsielem skorjaw tnejn. Għalkemm Żebbuġ Rovers kienu-favoriti fid-Tazza li ġiet organizzata darba, it-Tazza tal-Millennju. Żebbuġ tilfu l-finali bir-regola tal-gowl tad-deheb. Din il-kompetizzjoni kienet organizzata biex tara liema tim Għawdxi kien se jipparteċipa fit-Tazza tas-Seklu tal-MFA. Din il-kompetizzjoni involvit 11-il tim bl-eliminazzjoni diretta u minn 10 logħbiet, 4 ġew deċiżi fil-ħin żejjed u waħda bil-penaltis. Fir-rawnd preliminari, Żebbuġ rebħu bl-iskor ta' 1-0 kontra Oratory Youths fil-ħin żejjed. Fil-kwart tal-finali rebħu lil Nadur Youngsters 4-3, u rebħu s-semifinali wkoll kontra Xewkija Tigers 2-0. L-avversarji tagħhom fil-finali kienu Victoria Hotspurs. Żebbuġ kien diżappuntati ħafna f'din il-logħba tal-finali peress li huma ma lagħbux bħala tim imma fuq bażi individwali. Victoria rebħu l-logħba 2-1 fil-ħin barrani. L-aqwa skorers ta' din il-kompetizzjoni kienu Sylvan Galea u Jason Portelli (Gharb) bi 3 gowls.
Minn dan l-istaġun, Żebbuġ Rovers wrew li kienu bnew tim qawwi u kienu saru wieħed mit-timijiet favoriti. Għalkemm fl-istaġun ta' wara 2000-01, Rovers ma rebħu l-ebda Tazza, iżda taw logħba kbira għal kull tim. Fil-fatt dan l-istaġun huma spiċċaw fir-4 post fil-klassifika tal-Ewwel Diviżjoni (l-ogħla kampjonat f'Għawdex) u lagħbu sal-aħħar fil-BOV Super Cup fejn lagħbu kontra Għajnsielem u tilfu l-logħba fil-ħin żejjed bil-gowl tad-deheb.
Fl-istaġun 2001-2002, ir-Rovers reġgħu kisbu r-4 post fil-klassifikazzjoni u sfortunament spiċċaw runners-up fit-Tazza tal-Indipendenza kif ukoll fil-BOV Super Cup. L-istaġun 2002-03, Żebbuġ Rovers irfinaw it-tielet fil-klassifika tal-kampjonat u ħarġu runners-up fil-Tazza Noel Vassallo wara li ġew eliminati minn Nadur Youngsters bil-penalis. Madankollu, fl-istaġun 2003-04, Żebbuġ rebħu l-istess tazza fuq l-istess Nadur Youngsters 3-0. Apparti mit-Tazza Noel Vassallo huma rebħu wkoll it-Tazza tal-Libertà wara li lagħbu kontra Nadur u rebħu bil-penali wara riżultat ugwali ta' 2-2. Fil-bidu tal-istaġun kien hemm il-kompetizzjoni tat-Tazza tal-Indipendenza u fir-rawnd preliminari sorprendentement Żebbuġ tilfu kontra Qala St. Joseph bl-iskor ta' 1-0. Għal din it-telfa Żebbuġ marru fuq u rebħa tat-tazzi msemmija li huma Tazza Noel Vassallo u t-Tazza tal-Libertà u wkoll il-ħolma qatt mistennija meta giet f'realtà wara li rebħu il-ogħla kampjonat Għawdxi. Għalhekk, Żebbuġ Rovers huma onorati bħala l-kampjuni Għawdxin Ġodda.
Arkitett
daqsminuri|Arkitett fl-1893 Arkitett huwa persuna li tippjana, tiddisinja u tissorvelja l-kostruzzjoni tal-binjiet. Il-prattika tal-arkitettura tfisser li wieħed jipprovdi servizzi marbuta mad-disinn tal-binjiet u l-ispazju fi ħdan sit madwar il-binjiet li jkunu joqogħdu fihom il-bnedmin jew jintużaw minnhom prinċipalment. Etimoloġikament, it-terminu “arkitett” joriġina mil-Latin architectus, li ġej mill-Grieg (arkhi-, kap/ewlieni + tekton, bennej, jiġifieri, kap bennej jew bennej ewlieni).
Skont l-abbozz ta’ liġi ta’ Malta Nru 163 tad-9 ta’ Ottubru 2020, it-titli “arkitett” u “perit” jistgħu jintużaw b’mod interkambjabbli. Madankollu, teknikament mhux kull perit huwa neċessarjament arkitett, ladarba jista’ jkun hemm perit arkitett (bil-warrant apposta skont il-liġi) u perit inġinier (li ma jkunx arkitett).
Inara Luigas
Inara Luigas (twieldet it-13 ta’ Jannar 1959) hija politika Estona.
Festival tal-Eurovision 1962
Il-Festival tal-Eurovision tal-1962 kien is-seba’ edizzjoni ta' dan il-konkors u sar fil-belt tal-Lussemburgu, il-Lussemburgu.
Arkitett
Ir-rekwiżiti professjonali għall-arkitetti jvarjaw minn post għall-ieħor. Id-deċiżjonijiet ta’ arkitett jaffettwaw is-sikurezza pubblika, u b’hekk arkitett irid ikun għamel taħriġ speċjalizzat li jikkonsisti minn edukazzjoni avvanzata u esperjenza prattika qabel ma jingħata liċenzja jew warrant biex jipprattika l-arkitettura. Ir-rekwiżiti prattiċi, tekniċi u akkademiċi biex wieħed isir arkitett ivarjaw skont il-ġurisdizzjoni, għalkemm l-istudju formali tal-arkitettura fl-istituzzjonijiet akkademiċi kellu rwol ċentrali fl-iżvilupp tal-professjoni b’mod kumplessiv.
Inara Luigas
Bijografija
Inara Luigas twieldet fit-13 ta’ Jannar 1959 f’Verh-Krasnojarka, fl-Oblast ta’ Novosibirsk, fis-Siberja, ir-Russja.
Arkitett
Arkitettura
daqsminuri|[[Zaha Hadid, ir-rebbieħa tal-Premju Pritzker fl-2004]] Fl-iktar pajjiżi żviluppati, dawk li jkunu kkwalifikati b’liċenzja, ċertifikazzjoni, warrant jew reġistrazzjoni ma’ korp rilevanti (spiss governattiv) biss jistgħu legalment jipprattikaw l-arkitettura. Tali liċenzjar ikun jirrikjedi lawrija universitarja, tlestija tal-eżamijiet b’suċċess, kif ukoll perjodu ta’ taħriġ. Ir-rappreżentazzjoni ta’ xi ħadd bħala arkitett permezz tal-użu tat-termini u tat-titli tkun ristretta għall-individwi bil-liċenzja jew bil-warrant skont il-liġi, għalkemm inġenerali, derivati bħal pereżempju disinjatur arkitettoniku spiss ma jkunux protetti bil-liġi.
Il-prattika tal-arkitettura timplika l-kapaċità li wieħed jipprattika b’mod indipendenti mingħajr il-ħtieġa ta’ superviżjoni. It-terminu “professjonist tad-disinn tal-binjiet” (jew “professjonist tad-disinn”), b’kuntrast ma’ dan, huwa ferm usa’ bħala terminu u tinkludi lill-professjonisti li jipprattikaw indipendentement taħt professjoni alternattiva oħra, bħal pereżempju l-professjonisti tal-inġinerija, jew dawk li jassistu fil-prattika tal-arkitettura taħt is-superviżjoni ta’ arkitett bil-liċenzja jew bil-warrant, fosthom l-arkitetti apprendisti. F’ħafna postijiet, l-individwi indipendenti u mhux liċenzjati jistgħu jwettqu disinni mingħajr restrizzjonijiet professjonali u jiddisinjaw id-djar u strutturi żgħar oħra.
Inara Luigas
Bijografija
Fl-2002 ġiet ipproklamata kap sootska tar-renju Seto (bl-Estonjan: Seto kuningriigi ülemsootska), minoranza etnika u lingwistika tal-Võros.
Arkitett
Prattika
Fil-professjoni tal-arkitett, l-għarfien tekniku u ambjentali, il-ġestjoni tad-disinn u tal-kostruzzjoni, u l-fehim tan-negozju huma importanti daqs id-disinn stess. Madankollu, id-disinn huwa l-ixprun tul il-proġett kollu u lil hinn minnu. Arkitett jaċċetta l-kummissjoni mingħand klijent. Il-kummissjoni jaf tkun tinvolvi t-tħejjija ta’ rapporti dwar il-fattibbiltà, l-awditjar tal-bini, id-disinn ta’ binja jew ta’ diversi binjiet, strutturi, u tal-ispazji bejniethom. L-arkitett jipparteċipa fl-iżvilupp tar-rekwiżiti li jkun irid il-klijent fil-binja. Tul il-proġett (mill-ippjanar sal-okkupanza), l-arkitett jikkoordina tim tad-disinn. L-inġiniera strutturali, mekkaniċi u elettriċi, kif ukoll speċjalisti oħra, jitqabbdu mill-klijent jew mill-arkitett, li jrid jiżgura li x-xogħol ikun ikkoordinat għall-kostruzzjoni tad-disinn.
Organizzazzjonijiet professjonali
Jeżistu għadd ta’ organizzazzjonijiet professjonali nazzjonali li jippromwovu l-iżvilupp tal-karrieri u tan-negozju fl-arkitettura.
Christopher Polhem
Christopher Polhammar (twieled fit-18 ta' Diċembru 1661 – miet fit-30 ta' Awwissu 1751), magħruf aħjar bħala Christopher Polhem, l-isem li ħa wara li sar nobbli fl-1716, kien xjenzat, inventur u industrijalista Żvediż. Huwa ta kontributi sinifikanti għall-iżvilupp ekonomiku u industrijali tal-Iżvezja, b'mod partikolari fix-xogħol tal-minjieri. Huwa sar nobbli mir-Re Karlu XII tal-Iżvezja għall-kontributi tiegħu għall-iżvilupp teknoloġiku Żvediż.
Bijografija
Polhem (Polhammar) twieled fil-gżira ta' Gotland fil-villaġġ żgħir ta' Tingstäde, li jinsab fil-Grigal ta' Visby. Oriġinarjament, il-familja Polhem ġiet mir-Renju tal-Ungerija u kellha nisel Awstrijak.
Missier Polhem, Wolf Christoph Polhammer, li twieled għall-ħabta tal-1610 fir-Renju tal-Ungerija u li kien it-tifel ta' baruni Awstrijak, mill-Ungerija mar lejn il-Pomeranja Żvediża minħabba persegwitazzjoni reliġjuża. Wolf Polhammer kien jagħmel kummerċ f'Visby u eventwalment stabbilixxa ruħu hemmhekk u sar baħħar. Il-familja Polhem kienet relatata man-nobbiltà Ungeriża ta' Szentgyörgyi ta' Bazin; Bora Szentgyörgyi kien iżżewweġ lil Farkas Polhem fl-1364.
Christopher Polhammar attenda skola bil-lingwa Ġermaniża fi Stokkolma sa ma kellu tmien snin, meta miet missieru. Ommu, Christina Eriksdotter Schening, li kienet minn Vadstena f'Östergötland, iktar 'il quddiem reġgħet iżżewġet. B'riżultat ta' kunflitti ma' missieru tar-rispett, l-edukazzjoni privata tiegħu ma tħallsitx iktar u Polhem intbagħat jgħix ma' zijuh fi Stokkolma.
Huwa beda jaħdem bħala assistent f'razzett f'Vansta, proprjetà f'Södertörn, fi Stokkolma. F'qasir żmien laħaq bħala superviżur u kien responsabbli mis-superviżjoni u mill-kontabilità, li seta' jwettaq mingħajr intoppi minħabba li kien midħla sew tal-matematika. Huwa ħadem f'Vansta għal għaxar snin, u matul dak iż-żmien huwa bena struttura għalih fejn kien jagħmel l-għodda, u jsewwi u jibni makkinarju sempliċi biex jaqla' l-flus. xellug|daqsminuri|Statwa tal-granit tal-1952 ta' Christopher Polhem, magħmula minn Ivar Johnsson f'Gothenburg Peress li kien għatxan għall-għarfien fl-oqsma ta' interess tiegħu, il-matematika u l-mekkanika, malajr irrealizza li ma seta' jasal imkien mingħajr ma jitgħallem il-Latin. Huwa pprova jitgħallmu waħdu, iżda qata' qalbu; Polhem irrealizza li kellu bżonn għalliem. Talli bena arloġġ kumpless, huwa ngħata lezzjonijiet tal-Latin minn vikarju lokali.
Il-kelma dwar il-ħila mekkanika ta' Polhem ġriet u nfirxet malajr, u membru tal-kleru kiteb lil Anders Spole, professur tal-matematika fl-Università ta' Uppsala biex jirrakkomanda lil Polhem. Anders Spole, in-nannu ta' Anders Celsius, ippreżenta żewġ arloġġi mkissrin lil Polhem u offrielu li jħallih jistudja taħtu jekk jirnexxilu jsewwihom. Polhem irnexxielu jsewwi l-arloġġi bla ebda diffikultà u fl-1687, daħal fl-Università ta' Uppsala meta kellu 26 sena.
Ħajja personali
daqsminuri|Mafkar ta' Christopher Polhem fil-Knisja ta' Marija Maddalena fi Stokkolma Polhem iżżewweġ lil Maria Hoffman (1671-1735) fit-28 ta' Diċembru 1691. Flimkien kellhom tmint itfal li twieldu bejn l-1692 u l-1705.
Fl-1716, huwa sar nobbli mir-Re Karlu XII tal-Iżvezja bħala ħajr tas-servizzi tiegħu lin-nazzjon u biddel kunjomu minn Polhammar għal Polheim, li iktar 'il quddiem qassar għal Polhem.
Hu u ibnu Gabriel Polhem (1700-1772) it-tnejn li huma kienu membri eletti tal-Akkademja Żvediża Rjali tax-Xjenzi fl-1739, l-istess sena li ġiet stabbilita l-Akkademja.
Polhem miet minħabba kawżi naturali fl-1751 fi Stokkolma meta kellu 90 sena.
Industrijali
xellug|daqsminuri|Tavla litografika tal-injam mill-Istorja ta' [[Olaus Magnus, li jingħad li turi l-arloġġ astronomiku fil-Katidral ta' Uppsala.]] Skont l-awtobijografija ta' Polhem, l-avveniment li mmarka l-bidu tal-karriera tiegħu kien it-tiswija b'suċċess tal-arloġġ astronomiku Medjevali (is-seklu 16) mhux komplut, li kien iddisinjat minn Petrus Astronomus, fil-Katidral ta' Uppsala, li kien baqa' mhux komplut u mkisser għal iktar minn seklu.
Fl-1690 Polhem ġie appuntat biex itejjeb l-operazzjonijiet tax-xogħol fil-minjieri ta' dak iż-żmien fl-Iżvezja. Il-kontribut tiegħu kienet kostruzzjoni għall-olzar u għat-trasport tal-minerali grezzi mill-minjieri, proċess li kien pjuttost riskjuż u ineffiċjenti dak iż-żmien. Il-kostruzzjoni kienet tikkonsisti minn sistema rotatorja għall-olzar tal-minerali grezzi li minflok bil-wajers kienet imħaddma b'rota fuq l-ilma. Il-forza tax-xogħol umana li kienet meħtieġa kienet limitata għat-tagħbija tal-kontenituri. Peress li kienet sistema ġdida u rivoluzzjonarja, il-kelma dwar ix-xogħol ta' Polhem ġriet u waslet sar-Re Karlu XI tal-Iżvezja li tant baqa' impressjonat bix-xogħol li assenjalu l-kompitu li jtejjeb l-operat ewlieni tax-xogħol fil-minjieri fl-Iżvezja, speċjalment fil-Minjiera tar-Ram ta' Falun f'Dalarna. daqsminuri|275x275px|Il-Minjiera tar-Ram ta' Falun Iffinanzjat mill-awtorità Żvediża tax-xogħol fil-minjieri, Polhem ivvjaġġa mal-Ewropa kollha sabiex jistudja l-iżvilupp mekkaniku. Huwa reġa' lura fl-Iżvezja fl-1697 biex jistabbilixxi laboratorium mechanicum fi Stokkolma, faċilità għat-taħriġ tal-inġiniera, kif ukoll laboratorju għall-ittestjar u għall-wiri tad-disinni tiegħu. Minn dak iż-żmien 'l hawn, sar l-Istitut Rjali prestiġjuż tat-Teknoloġija KTH, li beda taħt ir-Re Karlu XI u tifħir tiegħu lil Christopher Polhem għall-isforzi li għamel fix-xogħol tal-minjieri.
L-ikbar kisba tiegħu kienet fabbrika awtomatizzata mħaddma għalkollox bl-ilma; dak iż-żmien l-awtomatizzazzjoni ma kinitx xi ħaġa komuni. Il-fabbrika nbniet fl-1699 fi Stjärnsund u pproduċiet għadd ta' prodotti, fosthom il-manifattura tas-skieken, tas-sokriet u tal-arloġġi. L-iżvilupp tal-fabbrika nibet mill-idea li l-Iżvezja kellha tesporta inqas materja prima u minflok kellha tipproċessaha fi ħdan il-fruntieri tagħha stess. Il-fabbrika rċeviet reżistenza kbira mill-ħaddiema li beżgħu li kienu se jiġu sostitwiti mill-makkinarju. Eventwalment il-biċċa l-kbira tal-fabbrika nqerdet f'nirien li faqqgħu fl-1734, u kien baqa' biss il-parti tal-fabbrika fejn kienu jiġu prodotti l-arloġġi. Il-fabbrika baqgħet tipproduċi l-arloġġi, li kienu magħrufa għall-kwalità għolja u għall-prezzijiet baxxi tagħhom. Għalkemm il-popolarità tal-arloġġi naqset matul il-bidu tas-seklu 19, il-produzzjoni tal-arloġġi għadha għaddejja sa llum fi Stjärnsund, u għadhom jiġu prodotti xi għoxrin arloġġ tad-disinn ta' Polhem fis-sena. xellug|daqsminuri|305x305px|Statwa tal-bronż tal-1911 ta' Christopher Polhem, magħmula minn Theodor Lundberg, li tinsab barra l-fdalijiet tal-Knisja ta' Drotten f'Visby Prodott ieħor mill-fabbrika kienu s-"sokriet ta' Polhem" (bl-Iżvediż: Polhemslås), li essenzjalment kienu l-ewwel disinn tal-varjazzjoni ta' lukketti komuni llum il-ġurnata. Ekonomikament, il-fabbrika ma kinitx vijabbli, iżda r-re ta' dak iż-żmien, Karlu XII, kien jappoġġaha u kien jagħti lil Polhem il-ħelsien mit-taxxi biex iħeġġeġ l-isforzi tiegħu. Il-fabbrika ta' Stjärnsund kien żarha wieħed mill-kontemporanji ta' Polhem, Carl Linnaeus, li kiteb dwarha fid-djarji tiegħu u stqarr li "Xejn mhu iktar ottimistiku minn Stjärnsund" (bl-Iżvediż: Intet är spekulativare än Stjärnsund).
Kontributi maġġuri oħra ta' Polhem kienu l-kostruzzjonijiet ta' tarzni, digi u mgħalaq tal-kanal, li ddisinja flimkien mal-assistent u l-ħabib tiegħu, Emanuel Swedenborg.
Mixxellanji
Antenata ta' Béla Bartók, min-naħa ta' ommu kienet Rozália Pallheim.
Dipendenza (Informatika)
Fl-informatika dipendenza jew coupling hija l-kejl ta' kemm il-moduli ġo programm huma relatati. Iktar ma jkunu relatati, iktar ħa jkun hemm possibiltà li żball f'modulu minnhom jaffetwa l-bqija. Jiġri wkoll li jkun iktar diffiċli li taqbad modulu wieħed u tieħdu ġo programm ieħor jew tbiddel modulu ma' ieħor ġdid. Għalhekk hu mixtieq li l-livell ta' dipendenza jkun baxx ħafna b'hekk il-moduli jkunu indipendenti ħafna.
Meta moduli jkollhom ftit Dipendenza, xorta jkunu jistgħu jgħajtu lil xulxin. L-importanti huwa li moduliDi ħdejn jew ġo xulxin jkunu jiddependu minn l-inqas fuq xulxin.
Tipi ta' Dipendenza
Content jew Context (l-iktar dipendena u l-agħar) Meta modulu jtbiddel modulu ieħor (hemm lingwi bħall-Lisp li tista' tbiddel il-kodiċi ta' moduli oħra) billi tbiddel jew taqra memorja riżervata għal modulu ieħor jew inkella taqbeż għal ġo modulu ieħor permezz ta' goto.
Eżempju: Tagħmel goto statement bil-Pascal għal label li qiegħda ġo procedure oħra.
Meta modulu jaqsam riżors komuni ma' moduli oħra.
Eżempju: Meta żewġ moduli jużaw l-istess global variables.
Meta modulu jibgħat flag variable lil modulu ieħor biex jgħidlu x'għandu jagħmel.
Eżempju: Modulu jirritorna jekk ġarax żball fih lil modulu ieħor biex fil-każ jieħu ħsieb l-iżball f'dak il-modulu.
Meta modulu jirċievi iktar informazzjoni milli għandu bżonn.
Eżempju: Modulu li jirċievi record sħiħ ta' informazzjoni meta jkollu bżonn biss field waħda.
Meta modulu jirċievi u jibgħat l-informazzjoni kollha neċessarja permezz ta' parameters. L-inputs tal-modulu jintużaw biss biex tiproduċi output minnhom.
Eżempju: Modulu A li jikkalkula medja u li juża modulu B biex issib it-total. Module A jibgħat in-numri li ħa jiġu proċessati lil modulu B, u B jirritorna t-total biss.
Gżejjer Solomon
Il-Gżejjer Solomon huma nazzjon fl-Oċean Paċifiku. Il-belt kapitali hi Honiara.
Serje (botanika)
Is-Serje huwa Takson fil-Klassifikazjoni Xjentifika tal-organiżmi ħajjin.
Fiż-Żooloġija is-Serje għandu livell fil-kategorija tal-familji bejn is-Superfamilja u l-Familja u dan it-Takson huwa ta' eċċezjoni għax jintuża biss fil-klassifikazjoni tal-Lepidoptera.
Fil-Botanika is-Serje huwa Takson f'livell aktar baxx li qiegħed fil-kategorija tal-ġeneri bejn is-Sottosezzjoni li qiegħed f'livell ogħla u s-Sottosejre li qiegħed f'livell aktar baxx.
Grupp
Grupp jista' jirreferi għal:
Papwa Gwinea l-Ġdida
Papua New Guinea hi nazzjon fl-Oċean Paċifiku. Il-belt kapitali hi Port Moresby.
Familja (bijoloġija)
Il-Familja plural Familji (Latin familia plural familiae) fil-Klassifikazjoni Xjentifika tal-organiżmi ħajjin semplifikata, huwa Takson bejn Ordni u Ġeneru, waqt li f'Klassifikazjoni Xjentifika kumplessa hemm żewġ Taksi oħra, Superfamilja 'l fuq minn Familja u Sottofamilja taħt Familja (il-klassifikazjoni tal-Lepidoptera hi eċċezjoni billi t-Takson Familja qiegħed bejn it-Taksa Serje u Grupp), għalkemm dan jiddependi skond l-iskema.
Il-livell tat-Takson Familja huwa l-aktar importanti wara it-Taksa Speċi u Ġeneru fit-Tassonomija. Dettalji eżatti tan-nomenklatura formali jiddependu fuq il-Kodiċi tan-Nomenklatura u f'liema tip ta' grupp it-Takson Familja jkun qiegħed, jekk hux:
Storja tal-Kunċett
Familja, bħala livell intermedju bejn Ordni u Ġeneru, hija invenzjoni relativament reċenti.
Botanika
Fil-Botanika il-kelma "Familja" (familia) ġiet użata mil-botaniku franċiż Pierre Magnol f' "Prodromus historiae generalis plantarum, in quo familiae plantarum per tabulas disponuntur" (1689) fejn hu sejjaħ "Familji" (familiae) is-76 grupp ta' pjanti li hu rrikonoxxa fit-tabelli tiegħu. Dak iż-żmien il-kunċett livell kien għadu fl-istat ta' in statu nascendi u fil-Prologu ta' "Prodromus" Magnol kiteb li ried jiġbor il-Familji f' Ġenera akbar, kelma li hija ferm 'il bogħod minn kif tintuża llum.
Żooloġija
Fiż-Żooloġija, il-Familja bħala livell intermedju bejn Ordni u Ġeneru kien introdott minn Pierre André Latreille f' "Précis des caractères génériques des insectes, disposés dans un ordre naturel" (1796). Huwa uża l-Familji (uħud minnhom bla isem) f'uħud mill-Ordnijiet tal-"insetti" iżda mhux kollha (bl-artropodi kollha inklużi).
Madankollu, mill-bidu tas-seklu 20 din il-kelma bdiet tintuża kostantement b'kunċett u f'sens modern. L-użu u l-karatteristika ta' dawn l-ismijiet huwa definit fil-'Kodiċi tal- "International Code of Botanical Nomenclature" u tal-"International Code of Zoological Nomenclature"''.
Grupp fil-Klassifikazjoni Xjentifika tal-organiżmi ħajjin huwa Takson bejn il-Familja u s-Sottofamilja u dan huwa Takson ta' eċċezjoni għax jintuża biss fil-klassifikazjoni tal-Lepidoptera.
Gżejjer Galapagos
daqsminuri|Mappa tal-Gżejjer Galapagos Il-Gżejjer Galapagos jew il-Galapagos (magħrufa wkoll bħala Archipiélago de Colón jew Las Islas Galápagos), parti mir-Repubblika tal-Ekwador, huma arċipelagu ta’ gżejjer vulkaniċi mferrxin fuq iż-żewġ naħat tal-ekwatur fl-Oċean Paċifiku qrib iċ-ċentru tal-Emisferu tal-Punent. Il-gżejjer jinsabu 906 kilometru fil-Punent tal-Ekwador kontinentali u huma magħrufa għan-numru kbir ta’ speċijiet endemiċi li ġew studjati minn Charles Darwin matul it-tieni vjaġġ tiegħu bl-HMS Beagle. L-osservazzjonijiet u l-kollezzjonijiet tiegħu kkontribwew għat-teorija tal-evoluzzjoni ta’ Darwin permezz tas-selezzjoni naturali.
Il-Gżejjer Galapagos u l-baħar ta’ madwarhom jiffurmaw il-Provinċja tal-Galapagos tal-Ekwador, il-Park Nazzjonali tal-Galapagos, u r-Riżerva tal-Baħar tal-Galapagos. Il-lingwa prinċipali fuq il-gżejjer hija l-Ispanjol. Il-popolazzjoni tal-gżejjer hija kemxejn iktar minn 25,000 ruħ. xellug|daqsminuri|265x265px|Iljun tal-baħar tal-Galapagos f’Punta Pitt, San Cristóbal L-ewwel żjara li qatt ma ġiet irreġistrata seħħet b’ċikka fl-1535, meta Fray Tomás de Berlanga, l-Isqof tal-Panama, waqt vjaġġ tiegħu lejn il-Perù biex jaqdi r-rwol ta’ arbitru f’diżgwid bejn Francisco Pizarro u Diego de Almagro, baqa’ sorpiż b’din l-art li kienet għadha ma ġietx skoperta. De Berlanga eventwalment irritorna fl-Imperu Spanjol u ddeskriva l-kundizzjonijiet tal-gżejjer u l-annimali li kienu jgħixu fuqhom. Il-grupp ta’ gżejjer intwerew bl-isem ta’ "Insulae de los Galopegos" (Gżejjer tal-Fkieren tal-Art) fl-atlas ta’ Abraham Ortelius li ġie ppubblikat fl-1570. L-ewwel mappa approssimattiva tal-gżejjer saret fl-1684 mill-furban Ambrose Cowley, li semma l-gżejjer individwali f’isem sħabu l-pirati jew f’isem xi Brittaniċi rjali u nobbli. Dawn l-ismijiet intużaw fil-mapep awtoritattivi tan-navigazzjoni tal-gżejjer li tħejjew matul l-isħarriġ tal-Beagle taħt il-kaptan Robert FitzRoy, u fil-ktieb popolari ta’ Darwin The Voyage of the Beagle (Il-Vjaġġ tal-Beagle). Ir-Repubblika tal-Ekwador, li kienet għadha kemm kisbet l-indipendenza, ħadet il-gżejjer mis-sjieda tal-Ispanjoli fl-1832, u sussegwentement tathom ismijiet Spanjoli uffiċjali. L-ismijiet antiki baqgħu jintużaw fil-pubblikazzjonijiet bl-Ingliż, inkluż f’The Encantadas ta’ Herman Melville fl-1854. Amministrattivament, il-Galapagos jikkostitwixxu waħda mill-provinċji tal-Ekwador. Il-provinċja hija maqsuma fi tlieta bl-ismijiet tal-iktar gżejjer li jgħixu nies fuqhom, jiġifieri San Cristóbal, Santa Cruz u Isabela.
Ġeoloġija
daqsminuri|Id-depressjoni vulkanika (caldera) tal-vulkan Fernandina L-attività vulkanika jew vulkaniżmu fil-Gżejjer Galapagos ilha għaddejja kontinwament għal mill-inqas 20 miljun sena u x’aktarx anke iktar minn hekk. Il-konvezzjoni vulkanika taħt il-qoxra tal-Plakka ta’ Nazca li miexja lejn il-Lvant (51 km/myr) wasslet biex tinħoloq pjattaforma ħoxna tliet kilometri taħt il-katina ta’ gżejjer u l-għoljiet f’qiegħ il-baħar. Apparti l-Arċipelagu tal-Galapagos, karatteristiċi tettoniċi ewlenin oħra fir-reġjun jinkludu l-Provinċja Vulkanika tat-Tramuntana tal-Galapagos bejn l-arċipelagu u ċ-Ċentru tat-Tifrix tal-Galapagos (GSC) xi 200 kilometru fit-Tramuntana lejn il-konfini tal-Plakka ta’ Nazca u tal-Plakka tal-Gżejjer Cocos. Dan iċ-ċentru tat-tifrix jieqaf ħesrem fit-Tlugħ tal-Paċifiku tal-Lvant fil-Punent u huwa kkonfinat bil-Quċċata ta’ Taħt il-Gżejjer Cocos u bil-Quċċata ta’ Carnegie fil-Lvant. Barra minn hekk, il-Hotspot tal-Galapagos jinsab fil-konfini tat-Tramuntana tal-Provinċja l-Kbira tal-Paċifiku tal-Mewġ Trasversali Baxx (magħrufa wkoll bħala superplume) filwaqt li l-Hotspot tal-Gżira tal-Għid jew ta’ Rapa Nui tinsab fil-konfini tan-Nofsinhar.
L-Arċipelagu tal-Galapagos huwa kkaratterizzat minn diversi vulkani kontemporanji, uħud b’sorsi tal-magma b’konvezzjoni vulkanika minn taħt il-qoxra, oħrajn mill-astenosfera, possibbilment minħabba l-qoxra oċeanika rqiqa u pjuttost reċenti. Il-GSC ikkawża dgħufijiet strutturali f’din il-litosfera rqiqa li jwasslu għall-iżbruffar li fforma l-Pjattaforma tal-Galapagos. Il-gżejjer Fernandina u Isabela b’mod partikolari huma allinjati tul dawn id-dgħufijiet. Minħabba n-nuqqas ta’ żona definita sew b’qasma kkaġunata minn ċediment fil-qoxra tad-Dinja, il-gżejjer għandhom rata għolja ta’ inflazzjoni qabel ma jseħħ xi żbruffar. xellug|daqsminuri|Sula ta’ saqajh blu Il-vulkan Sierra Negra fuq Isabela ġie olzat b’240 cm bejn l-1992 u l-1998, u l-iżjed żbruffar reċenti seħħ fl-2005, filwaqt li l-vulkan Fernandina fuq il-gżira ta’ Fernandina ġie olzat b’90 cm, u l-iżjed żbruffar reċenti seħħ fl-2009. Il-vulkan Alcedo fuq il-gżira ta’ Isabela ġie olzat b’iktar minn 90 cm, u l-iżjed żbruffar reċenti seħħ fl-1993. Karatteristiċi oħra tal-Arċipelagu tal-Galapagos huma l-ispazjar iktar qrib tal-vulkani, id-daqsijiet iżgħar tal-vulkani, u d-depressjonijiet vulkaniċi (calderas) ikbar mis-soltu. Pereżempju, il-gżira ta’ Isabela fiha 6 vulkani kbar: Ekwador, Wolf, Darwin, Alcedo, Sierra Negra u Cerro Azul, u l-iktar żbruffar reċenti seħħ bejn l-1813 u l-2008. Il-gżejjer ġirien ta’ Santiago u Fernandina żbruffaw l-aħħar fl-1906 u fl-2009, rispettivament. B’mod kumplessiv, id-disa’ vulkani attivi fl-arċipelagu żbruffaw 24 darba bejn l-1961 u l-2011. L-għamla ta’ dawn il-vulkani qisha “skutella tas-soppa bil-kontra” meta mqabbla mal-għamla ta’ “plattina bil-kontra” tal-Gżejjer ta’ Hawaii. L-għamla tal-Gżejjer Galapagos hija hekk minħabba kif inhuma x-xquq radjali u ċirkonferenzjali tagħhom; jiġifieri radjali fil-ġnub, iżda ċirkonferenzjali qrib il-qċaċet tal-calderas. Minħabba dawn ix-xquq ċirkonferenzjali, xi kultant ifeġġu qishom munzelli li jiffurmaw minn flussi qosra tal-lava. daqsminuri|Il-[[granċ ikkulurit Grapsus grapsus tal-Galapagos]] Il-vulkani fit-tarf nett tal-Punent tal-arċipelagu, inġenerali huma itwal, iffurmaw iktar reċentement, għandhom calderas żviluppati sew, u huma komposti l-iktar mill-bażalt tolejitiku, filwaqt li dawk lejn il-Lvant huma iqsar, iktar antiki, m’għandhomx calderas, u għandhom kompożizzjoni iktar varjata. L-etajiet tal-gżejjer, mill-Punent għal-Lvant huma 0.05 Ma għal Fernandina, 0.65 Ma għal Isabela, 1.10 Ma għal Santiago, 1.7 Ma għal Santa Cruz, 2.90 Ma għal Santa Fe, u 3.2 Ma għal San Cristobal. Il-calderas tal-vulkani Sierra Negra u Alcedo għandhom sistemi ta’ qsim attivi. Il-qasma ta’ Sierra Negra fault hija assoċjata ma’ qisu ħoġor xi żewġ kilometri taħt il-caldera. Fil-caldera tal-vulkan Fernandina seħħ l-ikbar kollass vulkaniku bażaltiku fl-istorja, bl-iżbruffar freatomagmatiku tal-1968. Il-vulkan Fernandina kien ukoll l-iktar vulkan attiv mill-1790 ’l hawn, bi żbruffar reċenti fl-1991, fl-1995, fl-2005, u fl-2009, u s-superfiċe kollha ġiet mgħottija b’diversi flussi minn 4.3 Ka. Il-vulkani tal-Punent għandhom ukoll diversi koni vulkaniċi tat-tufu.
Ġeografija fiżika
Il-Gżejjer Galapagos jinsabu fil-Lvant tal-Oċean Paċifiku, 973 kilometru lil hinn mill-kosta tal-Punent tal-Amerka t’Isfel. L-iktar massa ta’ art fil-qrib hija dik tal-Ekwador kontinentali.
Il-gżejjer jinsabu fil-koordinati 1°40'N–1°36'S, 89°16'–92°01'W. Il-gżejjer tal-arċipelagu jinsabu tul l-ekwatur fiż-żewġ emisferi, u l-vulkani Wolf u Ekwador fuq il-gżira Isabela jinsabu eżatt fuq l-ekwatur. Il-gżira ta’ Española, l-iktar gżejra fin-Nofsinhar tal-arċipelagu, u Darwin, l-iktar waħda fit-Tramuntana, huma mifruxa fuq distanza ta’ 220 kilometru. Madankollu, l-Organizzazzjoni Idrografika Internazzjonali (IHO) tikkunsidrahom kollha kemm huma fin-Nofsinhar tal-Oċean Paċifiku. L-arċipelagu tal-Galapagos fih 7,880 km2 ta’ art mifruxa fuq 45,000 km2 ta’ oċean. L-ikbar gżira tal-arċipelagu, Isabela, għandha erja ta’ 5,800 km2 u tirrappreżenta kważi tliet kwarti tal-erja totali ta’ art tal-Galapagos. L-ogħla punt huwa l-vulkan Wolf fuq il-gżira Isabela, b’elevazzjoni ta’ 1,707 metru ’l fuq mil-livell tal-baħar. daqsminuri|Ritratt satellitari tal-Gżejjer Galapagos bl-ismijiet tagħhom fuqu L-arċipelagu huwa magħmul minn 18-il gżira prinċipali, tliet gżejjer iżgħar, kif ukoll 107 blatiet u gżejriet. Il-gżejjer jinsabu fil-punt fejn jiltaqgħu tliet plakek tettoniċi (magħruf bħala Galapagos Triple Junction). L-arċipelagu jinsab fuq il-Plakka ta’ Nazca, li qed timxi lejn il-Lvant/ix-Xlokk, u li qed togħdos taħt il-Plakka tal-Amerka t’Isfel b’rata ta’ madwar 2.5 pulzieri (6.4 cm) fis-sena. L-arċipelagu jinsab fuq il-Hotspot tal-Galapagos, li huwa post fejn il-qoxra tad-Dinja qed iddub minn taħt, minħabba l-fenomenu ta’ konvezzjoni vulkanika taħt il-qoxra (magħruf bħala mantle plume), u li l-ħin kollu qed joħloq vulkani ġodda. L-ewwel gżejjer iffurmat hawnhekk mill-inqas tmien miljun sena ilu u possibbilment sa 90 miljun sena ilu.
Filwaqt li l-gżejjer iktar antiki għebu taħt il-baħar hekk kif imxew lil hinn mill-konvezzjoni vulkanika taħt il-qoxra, l-iżgħar gżejjer f’termini ta’ età, Isabela u Fernandina, għadhom qed jiffurmaw. F’April 2009, il-lava mill-gżira vulkanika ta’ Fernandina bdiet tiżbroffa kemm lejn il-kosta tal-gżira kif ukoll fil-caldera ċentrali.
Fl-aħħar ta’ Ġunju 2018, Sierra Negra, wieħed mill-ħames vulkani fuq il-gżira ta’ Isabela u wieħed mill-iktar attivi fl-arċipelagu, beda jiżbroffa għall-ewwel darba fl-2005. Il-flussi tal-lava waslu sal-kosta, u għalhekk xi ħamsin resident li kienu jgħixu fil-qrib kellhom jiġu evakwati u l-aċċess tat-turisti kellu jiġi ristrett.
Gżejjer prinċipali
Dawn huma t-18-il gżira prinċipali (u kull gżira b’erja tal-art ta’ mill-inqas 1 km2) tal-arċipelagu (bl-ismijiet bl-Ingliż li kienu ngħataw fi żmien Darwin fil-parentesi):
Sit ta’ Wirt Dinji
Il-Gżejjer Galapagos ġew iddeżinjati fost l-ewwel Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fil-1978 u fl-2001 iż-żona marittima ta’ lqugħ tagħhom ġiet estiża. daqsminuri|271x271px|Veduta tal-gżira ta’ Bartolomé Il-valur naturali universali straordinarju tagħhom ġie rrikonoxxut mill-UNESCO abbażi ta’ erba’ kriterji tal-għażla: il-kriterju (vii) “Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta’ ġmiel naturali u ta’ importanza estetika eċċezzjonali”; il-kriterju (viii) “Eżempju straordinarju li jirrappreżenta stadji importanti tal-istorja tad-dinja, inkluż it-trapass tal-ħajja, il-proċessi ġeoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-iżvilupp tat-tipi differenti ta’ art, jew il-karatteristiċi ġeomorfiċi jew fiżjografiċi sinifikanti”; il-kriterju (ix) “Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta’ ekosistemi u ta’ komunitajiet ta’ pjanti u ta’ annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar”; u l-kriterju (x) “Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta’ valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni”.
Bennej
daqsminuri|Bennej modern Bennej jew bennej ewlieni huwa figura ċentrali li twettaq il-proġetti tal-kostruzzjoni skont il-pjanta jew id-disinn tal-arkitett fiż-żminijiet premoderni. Jista’ jitqies bħala l-prekursur tal-arkitett u tal-inġinier modern li issa għandhom rwoli distinti u separati u anke ċertu ġerarkija fit-twettiq tax-xogħlijiet.
Storikament, it-terminu kien jirreferi għall-"kap ta’ proġett ta’ kostruzzjoni fil-Medju Evu jew fir-Rinaxximent", u sors tal-1887 jiddeskrivi l-istatus tiegħu kif ġej:"Bennej (ewlieni) huwa rikonoxxut bħala tali, mhux biss għall-kapaċità tiegħu li jibni struttura mill-isbaħ skont il-pjanta mfassla mill-arkitett għall-gwida tiegħu, iżda għall-kapaċità tiegħu li jifhem dik il-pjanta, u bil-ħila u s-sengħa tiegħu jinseġ flimkien il-materja prima li twassal għas-saħħa, għall-armonija, għas-sbuħija u għad-dehra ta’ binja li permezz tax-xogħol manwali tiegħu mill-pedamenti ssir abitazzjoni mill-isbaħ." xellug|daqsminuri|Il-bennejja moderni jridu jkunu jafu jużaw diversi makkinarji bħal pereżempju gaffa. It-terminu jintuża b’mod usa’ wkoll biex jinkludi “d-disinjaturi u l-bennejja tax-xogħol tal-kostruzzjoni fuq skala kbira li tgħallmu s-sengħa tagħhom b’mod iktar formali mill-bennejja ta’ forom primittivi fis-soċjetajiet preteknoloġiċi... minn żmien l-Eġizzjani u s-Sumeri (u xi każijiet anke qabel) sar-Rivoluzzjoni Industrijali”.
Bħal fi snajja’ oħra, il-bennejja inizjalment kienu jiġu mħarrġa permezz ta’ apprendistati fit-tul għal persuni li diġà kellhom dak l-istatus, sikwit minn mindu jkunu żgħar, u s-sigrieti tas-sengħa tal-bennejja spiss kienu jkunu ttrattati bħala għarfien sagru".
Konversazzjoni
lemin|daqsminuri|[[Arnold Lakhovsky, Il-Konversazzjoni (għall-ħabta tal-1935)]] Il-konversazzjoni hija komunikazzjoni interattiva bejn żewġ persuni jew iktar. L-iżvilupp tal-ħiliet tal-konversazzjoni u l-etikett huwa parti importanti tas-soċjalizzazzjoni. L-iżvilupp ta’ ħiliet tal-konversazzjoni b’lingwa ġdida huwa enfasi frekwenti li ssir fit-tagħlim u fl-apprendiment tal-lingwi. L-analiżi tal-konversazzjoni hija fergħa tas-soċjoloġija li tistudja l-istruttura u l-organizzazzjoni tal-interazzjoni tal-bniedem, b’enfasi iktar speċifika fuq l-interazzjoni fil-konversazzjoni.
Definizzjoni u karatterizzazzjoni
Ma teżisti l-ebda definizzjoni aċċettata b’mod wiesa’ ta’ konversazzjoni, lil hinn mill-fatt li konversazzjoni tinvolvi mill-inqas żewġ persuni jitkellmu flimkien. Konsegwentement, it-terminu spiss jiġi definit b’dak li mhuwiex. Skambju li jsir bħala drawwa, pereżempju tislima reċiproka, mhuwiex konversazzjoni, u interazzjoni li tinkludi differenza kbir fl-istatus (pereżempju l-imgħallem jagħti l-ordnijiet lil ta’ taħtu) mhix konversazzjoni lanqas. Interazzjoni b’suġġett jew bi skop iffokat ferm, ġeneralment ukoll ma titqiesx bħala konversazzjoni. F’tentattiv li tiġbor fil-qosor dawn il-proprjetajiet, awtorità kitbet li “l-konversazzjoni hija t-tip ta’ taħdit li jsir b’mod informali, simetriku, u għal skopijiet li jiġu stabbiliti u li jinżammu r-rabtiet soċjali”.
Minn perspettiva inqas teknika, kittieb dwar l-etikett fil-bidu tas-seklu 20 iddefinixxa l-konversazzjoni bħala l-iskambju edukat ta’ suġġetti maħsuba minn nies li jitkellmu ma’ xulxin għall-kumpanija. xellug|daqsminuri|300x300px|Grupp ta’ rġiel ipaċpċu f’Ponce, Puerto Rico Il-konversazzjonijiet isegwu r-regoli tal-etikett minħabba li l-konversazzjonijiet huma interazzjonijiet soċjali, u għalhekk jiddependu fuq konvenzjoni soċjali. Regoli speċifiċi għall-konversazzjoni joħorġu mill-prinċipju tal-kooperazzjoni. In-nuqqas ta’ rispett ta’ dawn ir-regoli jwassal biex il-konversazzjoni tiddeterjora jew eventwalment tintemm. Il-kontributi f’konversazzjoni huma tweġibiet għal dak li jkun intqal qabel.
Il-konversazzjonijiet jistgħu jkunu l-aħjar forma ta’ komunikazzjoni, skont l-intenzjonijiet tal-parteċipanti. Il-konversazzjonijiet jistgħu jkunu ideali meta, pereżempju, kull parti tkun tixtieq skambju ta’ informazzjoni relattivament ugwali, jew meta l-partijiet ikunu jixtiequ jibnu rabtiet soċjali. Min-naħa l-oħra, jekk il-permanenza jew il-ħila li wieħed jirrieżamina tali informazzjoni tkun importanti, il-komunikazzjoni bil-miktub tista’ tkun ideali. Jekk, min-naħa l-oħra, il-komunikazzjoni effiċjenti fl-użu tal-ħin hija l-iktar ħaġa importanti, diskors jaf ikun preferibbli.
Il-konversazzjoni tinvolvi kuntest b’ħafna iktar sfumaturi u kuntest implikat fi ħdan il-kliem biss.
Il-konversazzjoni ġeneralment issir wiċċ imb wiċċ bejn persuna u oħra fl-istess ħin (sinkronika) – possibbilment online b’applikazzjonijiet viżivi bħal Skype, iżda tista’ tinkludi wkoll telefonati bl-awdjo biss. Ġeneralment ma tinkludix il-komunikazzjoni bil-miktub fuq l-internet li għandha t-tendenza li tkun asinkronika (mhux fl-istess ħin – li tista’ tinqara u tiġi mwieġba iktar tard jekk tassew ikun hemm tweġiba). Fil-konversazzjoni wiċċ imb wiċċ ġie ssuġġerit li 85 % tal-komunikazzjoni tkun komunikazzjoni mhux verbali/tal-ġisem – tbissima, ħarsa kerha, refgħa tal-ispallejn, it-ton tal-vuċi, eċċ. jagħtu tifsira addizzjonali għas-sempliċi kliem waħedhom. Għalhekk, forom qosra ta’ komunikazzjoni bil-miktub bħall-SMS spiss jiġu mifhuma ħażin.
Botti
Films li użaw il-botti bħala strutturar fil-konversazzjonijiet huma:
Jistgħu jintużaw metodi differenti ta’ rakkontar tal-istejjer fit-twassil tal-botti, bħal pereżempju li wieħed jagħmel bidla mhux mistennija fil-fluss tal-istruttura (u jinterrompi struttura komda li tkun indrat), li permezz tal-konversazzjoni wieħed iqanqal mistoqsijiet, dubji, kuxjenza personali (filwaqt li joħloq nuqqas ta’ fehim intenzjonat) jew li wieħed joħloq diversi saffi ta’ tifsiriet fl-istruttura tal-konversazzjoni. Fl-użu tal-botti fil-konversazzjoni huwa importanti li wieħed ikun jaf meta għandu jieqaf u mhux jesaġera jew ikun ossessjonat li “jitfi” l-botta tal-persuna l-oħra b’botta dejjem ikbar. Kif sostna William Shakespeare “Brevity is the soul of wit” (Il-qosor huwa l-essenza ta’ kemm wieħed jilħaqlu moħħu). daqsminuri|Diskussjoni bejn żewġ ħbieb antiki
Suġġett
Ħafna konversazzjonijiet jistgħu jinqasmu f’erba’ kategoriji skont il-kontenut tas-suġġett ewlieni tagħhom:
Prattikament, ftit konversazzjonijiet jaqgħu esklużivament f’kategorija waħda. Madankollu, id-distribuzzjoni proporzjonali ta’ kwalunkwe konversazzjoni partikolari bejn il-kategoriji differenti tista’ toffri għarfien psikoloġiku utli dwar il-mentalità tal-parteċipanti. Din hija r-raġuni għaliex huwa diffiċli l-maġġoranza tal-konversazzjonijiet jiġu kkategorizzati.
Funzjonijiet
Il-biċċa l-kbira tal-konversazzjonijiet jistgħu jiġu kklassifikati skont l-għan tagħhom. L-għanijiet tal-konversazzjoni jistgħu jinbidlu matul il-ħajja tal-konversazzjoni.
Bejn persuni li ma jafux lil xulxin
Hemm ċerti sitwazzjonijiet, li tipikament wieħed jiltaqa’ magħhom waqt l-ivvjaġġar, li jirriżultaw fil-kondiviżjoni bejn persuni li ma jafux lil xulxin ta’ dak li normalment ikun jifforma parti minn spazju soċjali intimu bħal li toqgħod bilqiegħda flimkien fuq karozza tal-linja jew fuq ajruplan. F’sitwazzjonijiet bħal dawn x’aktarx li dawn il-persuni jaqsmu informazzjoni personali intima li normalment ma jaqsmux ma’ persuni li ma jafux. Ifeġġ każ speċjali meta wieħed mill-vjaġġaturi jkun professjonist tas-saħħa mentali u l-parti l-oħra tikkondividi dettalji tal-ħajja personali tagħha bit-tama apparenti li tirċievi għajnuna jew parir.
Narċisiżmu
In-narċisiżmu fil-konversazzjoni huwa terminu li jintuża mis-soċjologu Charles Derber fil-ktieb tiegħu, The Pursuit of Attention: Power and Ego in Everyday Life (Il-Ksib tal-Attenzjoni: il-Poter u l-Egu fil-Ħajja ta’ Kuljum).
Derber osserva li s-sistema ta’ appoġġ soċjali fl-Amerika hija relattivament dgħajfa, u dan iwassal biex in-nies jikkompetu ferm għall-attenzjoni. F’sitwazzjonijiet soċjali, għandhom it-tendenza li jdawru l-konversazzjoni fuqhom infushom. Derber isostni li “in-narċisiżmu fil-konversazzjoni huwa l-manifestazzjoni ewlenija tal-psikoloġija dominanti fl-Amerka fejn wieħed jipprova jiġbed l-attenzjoni fuqu nnifsu. Dan iseħħ f’konversazzjonijiet informali fost il-ħbieb, il-familja u l-kollegi. L-abbundanza fil-letteratura popolari dwar l-importanza li wieħed jagħti widen u dwar l-etikett tal-ġestjoni ta’ dawk li jitkellmu kontinwament fuqhom infushom tissuġġerixxi kemm huwa fenomenu mifrux fil-ħajja ta’ kuljum”.
Dak li Derber jiddeskrivi bħala “narċisiżmu fil-konversazzjoni” ħafna drabi jseħħ b’mod sottili iktar milli b’mod miftuħ minħabba li huwa prudenti li wieħed jevita li jiġi ġġudikat bħala egoist.
Derber jiddistingwi bejn “rispons biex wieħed idawwar l-attenzjoni fuqu” u “rispons ta’ appoġġ”. Rispons biex wieħed idawwar l-attenzjoni mill-aħħar kelliem għal fuqu jseħħ pereżempju meta jkun hemm okkażjoni simili “Ġwanni: Vera għandi ġuħ. Marija: Ara, jien għadni kemm kilt”. Min-naħa l-oħra, rispons ta’ appoġġ iżomm l-enfasi fuq l-aħħar kelliem, pereżempju: “Ġwanni: Vera għandi ġuħ. Marija: Kemm ilek li kilt?”.
Intelliġenza artifiċjali
Il-ħila li tiġi ġġenerata konversazzjoni li ma tistax tiġi distinta minn waħda li ssir minn parteċipant uman kienet test tal-intelliġenza artifiċjali li rnexxa (it-test ta’ Turing). Imħallef uman jidħol f’konversazzjoni b’lingwa naturali ma’ bniedem wieħed u ma’ magna waħda, u t-tnejn iġibu ruħhom kemm jista’ jkun bħala bniedem. Jekk l-imħallef ma jkunx jista’ jiddistingwi bejniethom, jingħad li l-magna għaddiet mit-test. Limitazzjoni waħda hija li l-konversazzjoni tkun limitata għal test miktub, u ma tippermettix li jintwera t-ton.
Bejnek u bejn ruħek
Imsejħa wkoll komunikazzjoni intrapersonali, din hija l-att meta wieħed jitkellem miegħu nnifsu biex isolvi xi problemi jew jaqdi skopijiet terapewtiċi bħall-evitar tas-skiet.
Letteratura
L-awturi li kitbu b’mod estensiv dwar il-konversazzjoni u li ppruvaw janalizzaw in-natura tagħha jinkludu:
F’“Sitt Benefiċċji ta’ Konversazzjoni Aħjar”
Il-benefiċċji huma:
Opossum grazzjuż ħafif
L-opossum grazzjuż ħafif (Gracilinanus agilis) huwa mammiferu marsupjal u huwa wieħed mill-opossumi grazzjużi nattiv tal-kontinent tal-Amerika t'Isfel. Dan l-opossum grazzjuż huwa marsupjal b'abitudni notturna b'attività minima matul il-ġurnata. Gracilinanus agilis jippreferi jgħix f'abitat ta' foresti subtropikali u tropikali umdi u huwa mammiferu normalment li jħobb jgħix fis-siġar, għalkemm jingħzel mal-art biex jiekol xi frott u jikaċċja.
Distribuzzjoni
Gracilinanus agilis huwa speċi b'distribuzzjoni fil-kontinent tal-Amerika t'Isfel, mifruxa fl-Arġentina, il-Bolivja, il-Brażil, il-Paragwaj, il-Peru u l-Urugwaj.
Robert Tappan Morris
Robert Tappan Morris (twieled fit-8 ta' Novembru 1965) huwa informatiku u imprenditur Amerikan. Hu hu l-iktar famuż għal Morris Worm, ikkunsidrat bħala l-ewwel worm tal-kompjuter li qatt sar. Kawża ta' dan ġie pproċessat u sar l-ewwel persuna li ġie kkundannat taħt l-Att tal-Frodi u Abbuż fuq il-Kompjuter.
L-ewwel snin
Morris twieled fl-1965 minn Robert Morris u Anne Farlow Morris. Missieru kien informatiku f'Bell Labs, fejn għen jiddisinja s-sistemi operattivi ta' Multics u Unix. Morris attenda l-Università ta' Harvard, u aktar tard daħal bħala student gradwat fl-Università ta' Cornell. Fl-ewwel sena tiegħu hu kiteb worm tal-kompjuter li wasslet biex ħarbat diversi kompjuters fis-snin tal-bidu tal-internet. Din wasslitu quddiem il-qorti sena wara.
Morris Worm
Il-worm ta' Morris ġie żviluppat fl-1988 waqt li kien jattendi l-Università ta' Cornell. Hu stqarr li kien iddisinjat biex jara d-daqs tal-internet. Il-worm tnieda minn MIT, minflok Cornell. Dan il-worm sfrutta numru ta' dgħufijiet sabiex jidħol fis-sistemi mixtieqa, fosthom: Il-worm kien ipprogrammat sabiex jiċċekkja kull kompjuter li jsib jekk l-infezzjoni seħħitx diġà. Madanakollu, Morris ħaseb li xi amministraturi jistgħu jegħlbu lil dan il-worm billi jagħtu struzzjonijiet lill-kompjuter sabiex jirraporta falz pożittiv. Biex jikkumpensa għal din il-possibilità, Morris għamel li l-worm jikkopja lilu nnifsu xorta waħda irrelevanti mir-rispons tal-interrogazzjoni dwar l-istat tal-infezzjoni.
Dan il-livell ta' persistenza wassal għal tagħbijiet li mhux biss ġabu l-attenzjoni tal-amministraturi tas-sistemi, imma fixklu l-kompjuters immirati. Matul il-ġuri, ġie stmat li l-ispiża ta' "telfien ta' produttività" kawża tal-worm u l-isforzi sabiex jitneħħa mis-sistemi kien ta' bejn $200 u $53,000.