cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vitorin Galea
Bijografija
Passatemp li kellha kien il-qari. Kienet tħobb taqra wisq! Fix-xogħol li kellha ta’ salesgirl ma’ Abela Lowinger fir-Rabat, kienet taqdi ħafna nisa tal-Ingliżi. Dawn kienu jtuha ħafna magazines, u kotba ta’ stejjer ta’ mħabba. Dawn il- kotba kienu ħeġġuha li tikteb xi sketches, u aktar tard xi kummiedji wkoll. Għax barra li kienet attriċi, Vitorin kellha wkoll it-talent tal-pinna. Ma jonqosx li fil-hajja ta’ Vitorin tidhol l-imħabba. Hija żżewget lil Ġużeppi Galea, li kien magħruf bħala Ġużeppi r-Rabti, meta niżlu joqgħodu l-Isla. Lil Ġużeppi ltaqgħet miegħu fuq il-palk ukoll, għax ħuha kien ġabu bħala għalliem taż-żfin, għall-operetti li kienu jtellgħu. Lil Vitorin kien jiżfen magħha hu fuq il-palk, u hemm nibtet l-imħabba tagħhom. Aktar tard, Ġużeppi kien jagħmilha ta’ suġġeritur mal-kumpanija. Kellhom tifla waħda, Norma li minn età’ żgħira trawwmet ukoll fid-delizzju tat-teatru.
Meta beda r-Rediffusion, Vitorin kienet minn tal-ewwel li sejħulha biex tagħti kontribut. Kienet tieħu sehem f’għadd kbir ta’ radio plays, u serje ta’ radju kummiedji, fosthom Fredu Frendo Zgendo. Fl-1969 rebħet ix-Shield tal-aħjar attriċi tar-radju. Ferħet ħafna meta ċemplilha Francis Ebejer biex tieħu sehem miegħu fid-drammi tiegħu. Irreċtat f’Menz u f’Boulevard fit teatru Manoel. Ħadet sehem ukoll ma ħafna kumpaniji diversi, u magħhom ukoll rebħet premjijiet tal-aħjar attriċi. Xi kumpaniji milli rreċtat magħhom huma l-Kaballeros ta’ Mro. Ciappara f’Ħal Qormi, Golden Rose tar-Rabat, Anici ta’ Ħal Qormi, Hit Paraders taż-Żurrieq, Unitas tal-Birgu, u kumpaniji oħrajn f’Haz Żabbar, Marsaxlokk, l-Imsida, l-Ħamrun u Għawdex. Hi u tliet atturi oħra magħrufa, Armando Urso, Johnny Navarro u Charles Thake, kienu ffurmaw kumpanija bejniethom (GUNT) u damu għal ħafna snin iduru Malta u Għawdex b’raprezentazzjonijiet brillanti fejn kienu ferrħu eluf ta’ nies fis-sebgħinijiet.
Barra li kienet attriċi, kienet ukoll ħajjata. Omm Vitorin, kienet magħrufa l-Isla bħala ħajjata tajba. Vitorin ħadet is-sengħa minn għandha. Xhieda ta’ dan huma l-kustumi numerużi li hietet għaliha u għall- atturi kollha ta’ xi operetta li kitbet. Kienet tħit il-kustumi li se tilbes f’kull reċta hi stess. Dawn il-kustumi għadhom għand bintha sal-lum, u tgħożżhom ħafna.
Il-hajja ta’ Vitorin ma kinitx ward biss. Kellha x-xewk ukoll. Kienet tilfet lil missierha ta' 14-il sena. Kienet batiet b’ħuha ta’ warajha meta kienet tifla, għax kien marad u kienet terfgħu hi fuq dahrha. Kienu batew il-ġuħ fil-gwerra, u mhux l-ewwel darba li kienet isseffaq wiċċha biex tiddobba x’jieklu. Kienet tieħu ħsieb żewġha li tilef id-dawl t’għajnejh fl-1983. Imma dan qatt ma qatgħalha qalbha. Vitorin kienet bniedma ta’ kuraġġ, b’qalb kbira u ħanina; kienet mara sempliċi u dħulija ma' kulħadd; il-gost tagħha kien li trawwem atturi ġodda fuq il-palk. Ħafna mill-atturi li għandna llum fuq it-TV kienu bdew id-debutt tagħhom magħha.
Anna Frank
Anne Frank (12 Ġunju 1929 – Frar jew Marzu 1945) hija waħda mill-vittmi Lhud l-aktar magħrufa u diskussi tal-Olokawst. Hi rikonoxxuta għall-kwalità tal-kitba tagħha u d-djarju tagħha sar wieħed mill-aktar kotba li jinqraw fid-dinja, tant li kien il-bażi għal diversi xeneġġjaturi ta' films u reċti.
Twieldet fil-belt ta' Frankfurt il-Ġermanja u għexet il-parti l-kbira ta' ħajjitha f'Amsterdam jew qrib tagħha, fl-Olanda. In-nazzjonalità tagħha kienet uffiċjalment Ġermaniża sal-1941, iżda tilfet din in-nazzjonalità minħabba l-politika kontra r-razza Semitika tal-Ġermanja Nazista (il-Liġijiet Nuremberg). Hija kisbet fama internazzjonali wara mewtha meta ġie ppubblikat id-djarju tagħha li fih kitbet l-esperjenzi tagħha matul l-okkupazzjoni Ġermaniża tal-Olanda fit-Tieni Gwerra Dinjija.
Otto Frank, l-uniku superstiti tal-familja, kif intemmet il-gwerra mar lura Amsterdam fejn sab id-djarju ta' Anne, u l-isforzi tiegħu wasslu għall-pubblikazzjoni tad-djarju fl-1947. Id-djarju ġie tradott mil-lingwa oriġinali tiegħu għall-Ingliż fl-1952 bit-titlu A Young Girl's Diary. Illum id-djarju nsibuh f'bosta lingwi.
Namibja
In-Namibja, uffiċjalment ir-Repubblika tan-Namibja, hija pajjiż fin-Nofsinhar tal-Afrika Il-belt kapitali hi Windhoek. Taqsam fruntieri tal-art maż-Żambja u l-Angola fit-tramuntana, il-Botswana fil-lvant, l-Afrika t'Isfel fin-nofsinhar, u l-Oċean Atlantiku fit-tramuntana. Għalkemm ma tmissx maż-Żimbabwe, inqas minn 200 metru tax-xatt tal-lemin tal-Botswana tax-Xmara Zambezi jifred iż-żewġ pajjiżi. Il-belt kapitali u l-aktar popolata tagħha hija Windhoek.
Huwa l-iktar pajjiż niexef fl-Afrika sub-Saħarjana u ilu abitat minn żminijiet preistoriċi mill-popli San, Damara u Nama. Madwar is-seklu 14, il-popli Bantu emigraw lejn it-territorju tiegħu u l-akbar wieħed minn dawn, l-Ovambo, jikkostitwixxu maġġoranza mill-aħħar tas-seklu 19. Fl-1878, il-Kap tat-Tama Tajba, dak iż-żmien kolonja Brittanika, annessa l-port. Walvis Bay u l-Gżejjer Penguin; dawn saru parti mill-Unjoni tal-Afrika t'Isfel mal-ħolqien tagħha fl-1910. Fl-1884, l-Imperu Ġermaniż ikkolonizza l-biċċa l-kbira tat-territorju, u fforma l-Afrika tal-Lbiċ Ġermaniża. Matul l-Ewwel Gwerra Dinjija, it-truppi tal-Afrika t'Isfel iddepożitaw l-amministrazzjoni Ġermaniża u fl-1920 il-Lega tan-Nazzjonijiet ordnat lill-Afrika t'Isfel biex tamministra l-kolonja.
Mill-1948, bil-Partit Nazzjonali elett għall-poter, l-Afrika t'Isfel stabbilixxiet l-apartheid f'dik li dak iż-żmien kienet magħrufa bħala l-Afrika tal-Lbiċ. responsabbiltà għat-territorju fl-1966, iżda l-Afrika t'Isfel żammet ir-regola de facto. Fl-1973, in-NU rrikonoxxiet lill-Organizzazzjoni tal-Poplu tal-Afrika tal-Lbiċ (SWAPO), partit magħmul prinċipalment mill-Ovambo, bħala r-rappreżentant uffiċjali tal-poplu Namibjan.12 Wara gwerra ta' gwerillieri kontinwa, l-Afrika t'Isfel installat amministrazzjoni interim fin-Namibja fin-Namibja. 1985 u n-Namibja kisbu l-indipendenza sħiħa mill-Afrika t'Isfel fl-1990, madankollu Walvis Bay u l-Gżejjer Penguin baqgħu taħt il-kontroll tal-Afrika t'Isfel sal-1994.13
In-Namibja għandha popolazzjoni ta' 2.55 miljun u hija demokrazija parlamentari b'ħafna partiti stabbli. Il-bażi tal-ekonomija tagħha hija l-agrikoltura, it-turiżmu u l-industrija tal-minjieri, inkluża l-estrazzjoni ta’ djamanti, uranju, deheb, fidda u metalli bażiċi, filwaqt li s-settur tal-manifattura huwa komparattivament żgħir.14 Id-deżert estensiv u arid tan-Namib tal-pajjiż li għalih il-pajjiż huwa msemmi jagħmel in-Namibja wieħed mill-pajjiżi l-inqas popolati fid-dinja. Hija membru tal-Unjoni Afrikana, tan-Nazzjonijiet Uniti u tal-Commonwealth tan-Nazzjonijiet.
Kapital (u l-aktar belt popolata): Windhoek 22°34′12″S 17°05′01″E; Lingwi uffiċjali Ingliż (uffiċjali), Afrikans, Ġermaniż, Rukwangali, Silozi, Setswana, Khoekhoe, Herero, Oshiwambo; Ġentili: Namibjan, -a; Forma ta' Gvern: Repubblika semi-presidenzjali; President: Hage Geingob; Prim Ministru: Saara Kuugongelwa; Korp leġiżlattiv: Parlament tan-Namibja; Ħelsien mill-Imperu Ġermaniż-9 ta’ Lulju 1915, Indipendenza tal-Afrika t'Isfel-9 ta' Frar, 1990, Kostituzzjoni-21 ta' Marzu, 1990; Żona (34 pożizzjoni) 824 2922 km²; Fruntieri: 4220 km2​; Kosta (1572 km); L-Ogħla Punt: Brandberg Mountain; Popolazzjoni totali (140 pożizzjoni) Stima (2021) 2,550,2263 abitant, Ċensiment (2011) 2,113,0073 abitant, Densità (est.) 2.5 abitant/km²; PGD ​​(PPP) (134th Rank) (2016) $27,035 miljun, Per Capita $11,756, PGD (nominali) (129th Rank (2016) $10,183 miljun, Per Capita: $4,427 ; HDI (2021) Tnaqqis 0.615; Munita Dollaru Namibjan (NAD) (sal-1993); Żona tal-ħin: UTC +1, Fis-sajf +2; Kodiċi ISO: 516 / NAM / NA; Internet tad-Dominju: .na; Kodiċi tat-telefon: +264; Kodiċi IOC: NAM; Sħubija NU, UA, Commonwealth tan-Nazzjonijiet, SACU, ASA
Etimoloġija
L-isem tal-pajjiż ġej mill-isem tad-deżert tan-Namib, meqjus bħala l-eqdem deżert fid-dinja.15 It-terminu Namib huwa kelma ta’ oriġini Khoekhoe li għaliha ġew assenjati tifsiriet kemmxejn differenti, inkluż: "tarka" jew "ċint" li jalludi għad-difiża naturali li ż-żona niexfa offriet lill-popolazzjonijiet indiġeni minn dawk li ppruvaw jhedduhom mill-baħar. Huwa spekulat ukoll li jekk it-terminu ma kienx oriġinarjament preċedut mill-ikklikkja fonika jkun ifisser "miraġġ".
Twanny Scalpello
Twanny Scalpello (Valletta, 1924 - 7 ta' Mejju 2018) kien attur Malti. Jibqa' magħruf bħala l-vuċi li akkumpanjat ħafna ġenerazzjonijiet ta’ semmiegħa ta’ Radju Malta fil-qari tar-rumanzi.
Attur
Imwieled il-Belt imma trabba u għex Tas-Sliema, Twanny Scalpello jibqa’ maghruf għall-vuċi distintiva tiegħu fuq ir-radju, imma kien ukoll attur kemm għat-televiżjoni u anke fit-teatri.
L-ewwel teledramm li bih fetaħ TVM fil-bidu tas-snin sittin kien Erwieħ Marbuta mill-pinna ta’ Ġużè Diacono, bl-atturi ewlenin Karmen Azzopardi u Twanny Scalpello, li ma ħarisx lura u baqa’ għaddej b’karriera twila fuq il-palk u wara l-mikrofoni ta’ Radju Malta.
Qarrej tar-rumanzi
L-ewwel rumanz li qara għas-semmiegħa ta’ Radju Malta kien Fula Maqsuma ta’ Karmenu Micallef. Twanny Scalpello għamel karriera ta’ 40 sena jaqra r-rumanzi kemm ta’ kittieba Maltin u anke traduzzjonijiet ta’ rumanzi minn kittieba barranin.
FA Šiauliai
Šiaulių futbolo akademija (FA Šiauliai) huwa klabb tal-futbol Litwan,mil-belt ta Šiauliai. Il-klabb twaqqaf fl-2007.
Belarussja
Il-Belarussja (Belarussu:Белару́сь, Bielaruś; Russu:Белоруссия, Республика Беларусь, Belorussiya, Respublika Belarus’), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Belarussja, hi pajjiż interkjuż fl-Ewropa tal-Lvant. Il-pajjiż jaqsam bordura mar-Russja fil-grigal, l-Ukraina fin-nofsinhar, il-Polonja fil-punent, u l-Litwanja u l-Latvja fil-majjistral. Il-belt kapitali hija Minsk; bliet oħra ewlenin jinkludu lil Brest, Hrodna (Grodno), Homiel (Gomel), Mahilyow (Mogilev) u Vitsebsk (Vitebsk). Aktar minn erbgħin fil-mija ta' 207,600 kilometru kwadru (80,200 mi kw) huwa afforestat, u l-aktar setturi b'saħħithom ekonomiċi huma l-industriji tas-servizzi u l-manifattura.
Il-belt moderna ta' Grodno oriġinat bħala fortizza żgħira u post tal-kummerċ imsaħħaħ miżmuma mill-prinċpijiet Rurikovich
Vitebsk, Ġie stabbilit fuq il-banek tax-Xmara Daugava. Fis-seklu 9, l-insedjamenti Slavi tal-unjoni tribali Krivich ħadu post is-settlers oriġinali. L-ewwel aċċenn tal-belt jidhru fil-kronaki tas-sena 1021. Minħabba l-post fejn tinsab, saret post importanti fuq ir-rotta tal-kummerċ bejn il-Varġjani u l-Griegi.
Repubblika Popolari tal-Belarus
Ir-Repubblika tal-Poplu tal-Belarus jew ir-Repubblika Nazzjonali tal-Belarus (Belarus: Белару́ская Наро́дная Рэспу́бл_ка, Bielaruskaya Naródnaya Respúblika), storikament imsejħa r-Repubblika Demokratika tar-Ruthenia l-Abjad (Ġermaniż: Weißruthecrathénische Franċiż: tentattiv fallut: la Républiques Démocratique Blanche ; biex toħloq stat tal-Belarus li ddikjara l-indipendenza tiegħu fl-1918. Ġeneralment huwa mpinġi bħala stat satellita tal-Imperu Ġermaniż.
Ġie pproklamat mill-Kunsill (Rada) tar-Repubblika Popolari tal-Bjelorussja fil-25 ta' Marzu, 1918 f'Minsk u ġie sostitwit minn gvern komunista fil-5 ta' Jannar, 1919. Biex tiddistingwi r-Repubblika Popolari tal-Bjelorussja, talli rċeviet ukoll isem simili ħafna għal ir-repubbliki komunisti, hija magħrufa wkoll bħala r-"Repubblika Demokratika tal-Belarus". Ma baqgħetx teżisti meta l-kapitali, Minsk, inqabdet mill-armata Bolxevika Russa u r-Repubblika Soċjalista Sovjetika tal-Bjelorussja twaqqfet biex tirnexxiha.
Perjodu storiku: Gwerra l-Kbira: 25 ta' Marzu tal-1918-Indipendenza, 5 ta' Jannar 1919-Invażjoni Sovjetika; Forma tar-Repubblika tal-Gvern: President tar-Rada RPB: Jan Sieradá (1918-1919), Piotra Krečeŭski (1919); Kapitali fl-eżilju: Kaunas (1919-1923), Praga (1923-1945), Pariġi (1948-1970), Toronto (1970-1983), New York (1983-preżent).
Innu: Ваяцкі марш Vajacki marš (Belarus: "Marċ tal-Ġellieda").
L-awtoritajiet tal-RPB iffurmaw gvern fl-eżilju aktar tard. Bħalissa, ir-Rada tar-Repubblika Popolari tal-Belarus hija l-eqdem gvern fl-eżilju fid-dinja. (ara Gvernijiet Deposti tal-Istati attwali)
L-RPB Rada għadha teżisti bħala gvern fl-eżilju u l-għan tagħha huwa li tagħmel lobby għall-interessi tad-dijaspora tal-Belarus f’pajjiżi fejn għandha rappreżentanti.8
Sa mill-aħħar tas-snin tmenin, il-25 ta' Marzu, Jum l-Indipendenza tar-Repubblika Popolari tal-Belarus, ġie ċċelebrat b'mod wiesa' mill-oppożizzjoni demokratika nazzjonali tal-Belarus bħala Jum il-Ħelsien (Belarus: Дзень волі). Normalment ikun akkumpanjat minn manifestazzjonijiet kbar u protesti mill-oppożizzjoni f'Minsk, u minn avvenimenti ta' ċelebrazzjoni minn organizzazzjonijiet tad-dijaspora tal-Belarus madwar id-dinja, li jappoġġjaw lill-gvern tal-Belarus fl-eżilju.
Presidenti
Presidenti tal-Kunsill tar-Repubblika Popolari:
Joseph Vella Bondin
Joseph Vella Bondin twieled il-Ħamrun fit-28 ta’ Diċembru 1934. Missieru Karmenu, imwieled il-Qala, kien suldat fil-First Coast Regiment Royal Malta Artillery, reġiment regulari Ingliż magħmul minn suldati Maltin iffurmat fi tmiem is-seklu dsatax. Ommu, Melita Bondin, mill-Ħamrun, kienet mara tad-dar li rabbiet b’għożża familja ta’ tmien ulied. Wara li ħa l-edukazzjoni bikrija tiegħu fl-iskola primarja tal-Ħamrun u fil-Liċeo daħal St. Michael’s Training College biex jikkwalifika bħala għalliem fid-Dipartiment tal-Edukazzjoni.
Matul karriera professjonali twila ta’ 30 sena, rebaħ żewġ scholarships mogħtija mill-Gvern ta’ Malta u permezz ta’ dawn seta’ jkompli l-edukazzjoni terzjarja fl-Universitajiet ta’ Exeter u ta’ Strathclyde (Glasgow). B’hekk kien f’pożizzjoni li javvanza fil-professjoni tiegħi kif turi l-lista ta’ fejn ipprattikaha:
1954-1962: għalliem fil-primarja
1970-1978: lekċerer fid-Dipartiment tal-iStudji Maniġerjali u Kummerċjali fil-Kulleġġ Malti tal-Arti, Xjenza u Teknoloġija (MCAST)
1978-1980: lekċerer fl-Università l-Ġdida
1980-1985: lekċerer fl-Università ta’ Malta fejn kien jgħallem il-Macro-Economics u l-Financial Management
Attiv f’żewġ oqsma kulturali: dik tal-mużika u dik tal-kitba (sew bil-Malti u sew bl-Ingliż).
L-interessi mużikologi tiegħu jinkludu riċerka fl-istorja tal-mużika f’Malta li dwarha kiteb ħafna u artikoli[1] tiegħu dehru wkoll f’pubblikazzjoni internazzjonali fosthom The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Second Edition, ed. Stanley Sadie (Macmillan Publishers Limited, London, 2001); Repértoire International de Littérature Musicale (New York, volumi 1995-2002); The Musical Times (UK: Spring 2019), ed. Antony Bye: ‘The Order of St John in Malta: liturgical music in its magnificent primary temple’. L-edizzjoni moderna tiegħu tal-iStabat Mater li Girolamo Abos kiteb f’Napli fl-1750 ittellgħet b’suċċess fil-Konkatidral ta’ San Ġwann f’Marzu 1996 u aktar tard, flimkien mal-istudju metikoluż li kiteb dwar il-kompożitur u ħidmietu, kienet ippubblikata mid-ditta A-R Editions Inc., ta’ Middleton, Wisconsin U.S.A. (2003). Kiteb ukoll l-istorja tal-mużika f’Malta, mitbugħa f’żewġ volumi: Il-Mużika ta’ Malta sal-Aħħar tas-Seklu Tmintax u Il-Mużika ta’ Malta fis-Sekli Dsatax u Għoxrin (2000) bħala parti mill-Kullana Kulturali tal-PIN, bl-ewwel volum jirbaħ il-Premju Nazzjonali Letterarju tal-2001 fil-Kategorija Riċerka. Ma’ John Azzopardi u Franco Bruni kiteb The Nani Composers (XVIII-XX cent.) – A Historical Assessment and a Catalogue of their Works (The Music Archives of the Mdina Cathedral Museum, Volume IV, 2007). Il-ktieb l-aktar riċenti tiegħu, The Great Maltese Composers: historical context, lives, and works (APS Bank Ltd, 2016) ġie msejjaħ il-bibbja mużikali ta’ Malta u rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb (2017) fil-kategorija Riċerka ta’ Natura Bijografika u  Storjografika.
Vella Bondin hu l-ewwel mużikologu Malti li kiseb rikonoxximent internazzjonali għall-ħidma tiegħu favur il-mużika klassika Maltija. Ir-riċerka pijuniera u metikoluża tiegħu kienet strumentali biex jagħtiha forma u sustanza waqt li l-pubblikazzjonijiet kruċjali u numerużi tiegħu għenu biex jagħtuha rikonoxximent sew nazzjonali u sew internazzjonali.
Xandar spiss fuq stazzjonijiet lokali u s-sensiela tiegħu ta’ tlettax-il programm dwar il-mużika folkloristika ta’ Malta miktuba għar-Radju Bronja fl-1998 kellha verżjonijiet imxandra wkoll fuq il-Voice of the Mediterranean u Radju ZZZ tal-Awstralja. Serje oħra dwar tlettax-il kompożitur Malti għall-istazzjon Voice of the Mediterranean ixxandret fl-2003. Ta’ min isemmi wkoll id-dokumentarju Carlo Diacono f’Għeluq il-50 Sena minn Mewtu, miktub fl-1992 għal Radio Malta u Carmelo Pace – Ħajja fil-Mużika, dokumentarju għat-televiżjoni li kien imxandar l-ewwel darba fuq it-TVM fit-22 ta’ Mejju 1993.
Fil-qasam tal-letteratura, l-unuri tiegħu jinkludu bosta premjijiet ewlenin għad-drammi li daħħal f’konkorsi mnedija mir-Rediffusion fis-sittinijiet u s-sebgħinijiet tas-seklu l-ieħor fosthom Il-George Cross (1957); Kenn li Huma Xtaqu (1958); Dell fuq Idi (1959); Djarju ta’ Tmiem Ħajti (1960); Thewdin tal-Imgħoddi (1961-2); Tindaħalx, din hi Ħajti (1963-4). Radjudrammi oħra mxandra jinkludu Dell Ħtijieti (1957); Trabiet Imtajra mar-Riħ (1963); Għeruq fl-Ilma (1964); Qalb ta’ Qalbi (1964); Min Jifhem (1965); Qabel is-Sebħ (1990). Novelli li kiteb bil-Malti jew bl-Ingliż ixxandru mill-BBC World Service (15 ta’ Marzu 1975: The Race for Better Wine; 3 ta’ Lulju 1977: Great Uncle’s Will) u minn stazzjonijiet lokali.
Aktar riċenti nsibu drammi oħra li kisbu wkoll rikonoxximent:
·        id-dramm f’att wieħed Xi Darba Għada Jisbaħ ħa l-ewwel premju fl-MADC Playwriting Competition 1986 u ttella’ fl-MADC Playhouse, Sta Venera, f’Mejju 1988. Wara l-verżjoni sħiħa f’żewġ atti, Meta se jisbaħ?, inħadem mill-Koperatturi fit-Teatru Manoel f’Marzu tal-1993.
·        Dawk li fuq l-Iġfna Jbaħħru, li xxandar fuq Radju Malta 1 f’Awwissu 2003, intgħażel mill-Awtorità tax-Xandir bħala l-aħjar radjudramm għas-sena 2002-03. Dawk li fuq l-Iġfna Jbaħħru serva wkoll biex joħloq l-librett ta’ opera għar-radju (2018), kollaborazzjoni bejn l-awtur u l-kompożitur Ingliż/Nikaragwan Geoffrey Alvarez, l-ewwel opera miktuba speċifikament biex tinħadem għar-radju fl-istorja tal-mużika ta’ Malta.
·        Il-kummiedja f’żewġ atti Is-Sur Mastru, Bella, il-Professur u Proġetti Oħra ttellgħet minn Bronk Productions fiċ-Ċentru Kreattività ta’ San Ġakbu f’Ottubru 2003. Reġgħet ittellgħet mill-istess kumpanija fl-Istitut Kattolku f’April 2010.
·        Awstralja f’żewġ atti, inħadem minn Bronk Productions fit-Teatru Manoel f’Diċembru 2007. Il-produzzjoni ġiet ippremjata fil-Kompetizzjoni f’Ġieħ Francis Ebejer 2007 (Kategorija B: drammi maħduma f’Malta bejn Ottubru 2007 u Settembru 2008) imniedi mill-Kunsill Malti għall-Kultura u l-Arti fil-Ministeru tal-Edukazzjoni, Kultura, Żgħażagħ u Sports.
Għażla ta’ dawn id-drammi issa huma ppubblikati f’erba’ volumi:
1. Labirint tas-Sejjieħ: Erba’ Drammi (Zerafa; Għidli, Missier, jekk il-Gwerra Spiċċatx; Kamikaze; Meta se Jisbaħ? PIN, Malta, 1999);
3. Ħitan bil-Moffa: Żewġ Drammi (Awstralja; Djarju ta’ Tmiem Ħajti – Bronk Productions 2009), rebbieħ tal-Premju Nazzjonali tal-Ktieb 2010 fil-kategorija “Drama bil-Malti” mogħti mill-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb;
It-tema predominanti li tinħass fil-kitbiet oriġinali ta’ Vella Bondin tidher li hi s-solitudini umana li jqisha l-istat pivitali ta’ kull individwu maħluq. Huma l-attentati, xi kultant iddisprati, jekk mhux ukoll makabri, li jagħmel persuna biex jegħleb dan l-istat, biex toħloq interazzjoni soċjali u nutrittiva ma’ bnedmin oħra, li jirriżultaw fil-kunflitti li jiffurmaw il-bażi u n-narrattiva tal-kreattività tiegħu. Stilistikament, hu jħallat il-kunċett tar-realiżmu ma’ aspetti tat-teatru tal-krudiltà u tal-assurd. Ripetutament juża siltiet mużikali bħala kumment provokanti fuq in-narrattiva u l-karattri. Id-drammi kienu analizzati minn Prof. Charles Briffa fil-ktieb tiegħu Joseph Vella Bondin – Drammaturgu (Klabb Kotba Maltin, 2012). Il-volum, li jinkludi awtobijografija bħala appendiċi ta’ Vella Bondin, Joseph Vella Bondin jifli ħajtu, rebaħ l-ewwel premju fil-kategorija Proża Mhux Fittizja tal-Premju Nazzjonali tal-Ktieb 2013.
Sadattant, l-uniku rumanz li għandu, proviżjonalment intitulat Bħal Dawl ix-Xefaq, għadu mhux ippubblikat. Kien kitbu taħt l-ispinta ta’ konkors għal kitba ta’ rumanzi mniedi mir-Rediffusion fl-1960. Ma ħa l-ebda premju għax, kif tawh x’nifhem, kien wisq ‘stramb’ għaż-żminijiet li fihom inkiteb.
[1] Il-kitbiet qosra ta’ Vella Bondin jgħoddu aktar minn 300 biċċa fi tliet oqsma: artikli ta’ natura diversa, novelli u reċensjonijiet. Dettalji jinsabu fil-bijografija tiegħu f’Dictionary of Maltese Biographies (PIN, 2009) ta’ Michael Schiavone.
MusicBrainz
MusicBrainz huwa proġett ta' MetaBrainz li għandu l-għan li joħloq database tal-mużika kollaborattiva simili għall-proġett freedb. MusicBrainz twaqqfet bi tweġiba għar-restrizzjonijiet imqiegħda fuq il-Compact Disc Database (CDDB), database għall-applikazzjonijiet tas-software biex tfittex informazzjoni dwar l-awdjo fuq CD permezz tal-Internet. MusicBrainz espandiet l-għanijiet tagħha biex tilħaq lil hinn minn metadata tas-CD (din hija informazzjoni dwar l-artisti, il-kittieba tal-kanzunetti, eċċ.) biex issir database strutturata online għall-mużika.
MusicBrainz iżżomm informazzjoni dwar artisti, ix-xogħlijiet irrekordjati tagħhom, u r-relazzjonijiet bejniethom. L-entrati ta' xogħlijiet irreġistrati jinkludu mill-inqas it-titlu tal-album, it-titli tas-siltiet, u t-tul ta' kull silta. Dawn l-entrati jinżammu minn edituri voluntiera li jsegwu l-linji gwida tal-istil tal-komunità bil-miktub. Ix-xogħlijiet irreġistrati jistgħu wkoll jaħżnu informazzjoni dwar id-data tal-ħruġ u l-pajjiż, is-CD ID, l-arti tal-qoxra, marki tas-swaba’ akustiċi, test ta’ annotazzjoni b’forma ħielsa u metadata oħra. Fi Frar 2023, MusicBrainz kien fih informazzjoni dwar madwar 2.1 miljun artist, 3.5 miljun ħarġa, u 28.8 miljun recording. L-utenti jistgħu jużaw software biex iżidu tikketti tal-metadejta mal-fajls tal-midja diġitali tagħhom f'MusicBrainz, bħal ALAC, FLAC, MP3, Ogg Vorbis jew AAC.
Arkivju tal-Arti tal-Qoxra
xellug|daqsminuri| Logo tal-Arkivju tal-Arti tal-Qoxra MusicBrainz jippermetti lill-kontributuri jtellgħu stampi tal-arti tal-qoxra tal-ħarġiet fid-database; dawn l-immaġini huma ospitati minn Cover Art Archive (CAA), proġett konġunt bejn l-Internet Archive u MusicBrainz li beda fl-2012. Internet Archive jipprovdi l-bandwidth, il-ħażna u l-protezzjoni legali biex jospitaw l-immaġini, filwaqt li MusicBrainz jaħżen il-metadata u jipprovdi aċċess pubbliku permezz tal-Web u permezz ta' API biex jużawhom partijiet terzi. Bħal kontribuzzjonijiet oħra, il-komunità MusicBrainz hija inkarigata li żżomm u tirrevedi d-data. Sas-16 ta' Mejju 2022, l-arti tal-qoxra kienet ipprovduta wkoll għal oġġetti għall-bejgħ fuq Amazon.com u xi riżorsi oħra online, iżda issa CAA hija ppreferuta, minħabba li tagħti lill-komunità aktar kontroll u flessibilità għall-ġestjoni tal-immaġini. F'Awwissu 2022 kien hemm aktar minn 3.7 miljun immaġini f'dan l-arkivju.
Sistema ta' marki tas-swaba'
Minbarra li jiġbor metadata dwar il-mużika, MusicBrainz jippermetti wkoll li tiftix ta' reġistrazzjonijiet mill-marki tas-swaba' akustiċi tagħhom. Għal dan trid tintuża applikazzjoni separata, bħal MusicBrainz Picard.
Servizzi proprjetarji
Fl-2000, MusicBrainz beda juża t-TRM patentat ta' Relatable (akronimu rikorsiv għal TRM Recognizes Music) għat-tqabbil akustiku tal-marki tas-swaba'. Din il-karatteristika ġibdet ħafna utenti u ppermettiet li d-database tikber malajr. Madankollu, fl-2005 TRM kien qed juri kwistjonijiet ta’ skalabbiltà peress li n-numru ta’ binarji fid-database kien laħaq il-miljuni. Din il-kwistjoni ġiet solvuta f'Mejju 2006 meta MusicBrainz ssieħeb ma' MusicIP (issa AmpliFIND), li jissostitwixxi TRM ma' MusicDNS. It-TRMs tneħħew gradwalment u ġew sostitwiti minn MusicDNS f'Novembru 2008.
F'Ottubru 2009 MusicIP ġiet akkwistata minn AmpliFIND. Wara l-akkwist, is-servizz MusicDNS beda jkollu problemi intermittenti.
AcoustID u Chromaprint
Peress li l-futur tas-servizz ta' identifikazzjoni b'xejn kien inċert, kien hemm bżonn ta' sostitut għalih. L-algoritmu tal-marki tas-swaba' akustiċi Chromaprint, il-bażi għas-servizz ta' identifikazzjoni AcoustID, inbeda fi Frar 2010 minn kontributur ta' MusicBrainz, Lukáš Lalinský. Filwaqt li AcoustID u Chromaprint mhumiex uffiċjalment proġetti MusicBrainz, huma marbuta mill-qrib ma' xulxin u t-tnejn jadmu fuq bażi ta' sors miftuħ. Chromaprint jaħdem billi janalizza l-ewwel żewġ minuti ta' silta, jiskopri l-qawwa ta' kull waħda mit-12-il klassi tal-pitch, u jaħżen dawn tmien darbiet kull sekonda. Wara l-ipproċessar addizzjonali huwa mbagħad applikat biex tikkompressa din il-marki tas-swaba filwaqt li jinżammu l-mudelli. Is-server tat-tiftix AcoustID imbagħad ifittex mid-database tal-marki tas-swaba' skont ix-xebh u jirritorna l-identifikatur tal-AcoustID flimkien mal-identifikaturi tar-reġistrazzjoni ta' MusicBrainz, jekk ikunu magħrufa.
Liċenzjar
Mill-2003, id-data ewlenija ta' MusicBrainz (artisti, reġistrazzjonijiet, ħarġiet, eċċ) hija fid-dominju pubbliku, u kontenut addizzjonali, inkluża data ta' moderazzjoni (essenzjalment kull kontenut oriġinali ikkontribwit mill-utenti u l-elaborazzjonijiet tiegħu), jitqiegħed taħt il- Liċenzja Creative Commons CC-BY-NC-SA-2.0. Is-sistema ta' ġestjoni tad-database relazzjonali hija PostgreSQL. Is-software tas-server huwa kopert mil-Liċenzja Pubblika Ġenerali GNU. Il-librerija tas-software għall-utenti ta' MusicBrainz, libmusicbrainz, hija liċenzjata taħt il- Liċenzja Pubblika Inqas Ġenerali GNU, li tippermetti l-użu tal-code minn prodotti ta' software proprjetarju.
F'Diċembru 2004, il-proġett MusicBrainz ġie mgħoddi lill- MetaBrainz Foundation, grupp mingħajr skop ta' qligħ, mill-kreatur tagħha Robert Kaye. Fl-20 ta' Jannar 2006, l-ewwel impriża kummerċjali li bdiet tuża d-data ta' MusicBrainz kienet Linkara bbażata f'Barċellona, Spanja għas-servizz tagħhom "Linkara Música".
Fit-28 ta' Ġunju 2007, il-BBC ħabbret li kienet liċenzjat id-data live ta' MusicBrainz biex ttejjeb il-paġni tal-web tal-mużika tagħhom. L-edituri tal-mużika online tal-BBC ingħaqdu wkoll mal-komunità MusicBrainz biex jikkontribwixxu l-għarfien tagħhom lid-database.
Fit-28 ta' Lulju 2008, ġiet imnedija l-beta tas-sit il-ġdid tal-BBC Music, li jippubblika paġna għal kull artist ta' MusicBrainz.
Software għall-utenti
Il-klijenti ta' Freedb jistgħu wkoll jaċċessaw id-data ta' MusicBrainz permezz tal-protokoll ta' freedb billi jużaw is-servizz tal-portal ta' MusicBrainz to FreeDB, mb2fredb. Dan il-portal ingħalaq fit-18 ta’ Marzu, 2019.
Roberta Metsola Tedesco Triccas
Roberta Metsola Tedesco Triccas magħrufa bħala Roberta Metsola (twieldet fit-18 ta' Jannar 1979), hija avukata u l-president tal-Parlament Ewropew elett fit-18 ta' Jannar 2022. Metsola ġiet eletta għall-ewwel darba bħala membru tal-Parlament Ewropew (MEP) fl-2013, li tirrappreżenta lil Malta. Hija ġiet eletta bħala l-ewwel viċi president tal-Parlament Ewropew f'Novembru 2020. Mal-mewt tal-President David Sassoli fil-11 ta’ Jannar 2022, Metsola saret l-aġent president tal-Parlament Ewropew sakemm tiġi eletta s-suċċessur ta’ Sassoli.
Edukazzjoni
Metsola iggradwat mill-Università ta' Malta fejn speċjalizzat fil-liġi u l-politika Ewropea. Fis-snin bħala studenta kienet tagħmel partiti tal-Kunsill Nazzjonali taż-Żgħażagħ (KNŻ), l-iStudenti Demokristjani Maltin (SDM) u l-Moviment Żgħażagħ Partit Nazzjonalista (MŻPN), u aktar tard ġiet eletta bħala Segretarju Ġenerali tal-iStudenti Demokratiċi Ewropej (SDE). Hi serviet bħala Attaché tal-Liġi u Kooperazzjoni Ġudizzjarja fir-Rappreżentanza Permanenti ta' Malta għall-Unjoni Ewropea, u bħala konsulent legali għar-Rappreżentanza Għolja tal-Unjoni Ewropea għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà.
Politika
Hi immiltat għal numru ta' snin fil-Partit Nazzjonalista u kopriet ir-rwol fis-segretarjat internazzjonali tal-Partit. Kienet ukoll attiva fil-kampanja għal vot "IVA" fir-referendum għas-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea fl-2003 u bħala voluntiera fl-uffiċċju ELCOM. Hi kkontestat bħala kandidata għall-ewwel elezzjoni għall-ħatra tal-Membri Parlamentari Ewropej f'isem Malta. Tedesco Triccas ma ġietx eletta wara li mal-ewwel għadd ġabet 5,204 voti (2.1% tal-voti kollha) u fil-ħdax-il għadd ġiet eliminata b'9,339 vot. Għall-elezzjoni suċċessiva tas-6 ta' Ġunju 2009 hi kisbet 5,880 vot mal-ewwel għadd. Mas-26 għadd hi ġiet eliminata b'20,859 vot.
Nhar l-24 ta' April 2013, wara li kkontestat l-elezzjonijiet każwali għall-post vakanti li ħalla Simon Busuttil, hi ġiet eletta sabiex saret waħda mit-tliet nisa li saru Membri tal-Parlament Ewropew. Hi kienet it-tieni waħda li ġiet eletta meta laħqet il-kwota ta' 20,661 vot. Hi daħlet bħala membru tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern, il-Kumitat speċjali dwar il-kriminalità organizzata, il-korruzzjoni u l-ħasil tal-flus, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet, u bħala membru sostitut tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur.
Fit-12 ta' Novembru 2020, Metsola ġiet eletta bħala l-Ewwel Viċi President tal-Parlament Ewropew minflok Mairead McGuinness li saret Kummissarju Ewropew. Hija l-ewwel Membru Parlamentari Ewropew li saret Viċi President tal-Parlament Ewropew.
Pożizzjonijiet politiċi
Fil-kapaċità tagħha bħala membru tal-LIBE, Metsola mexxiet il-ħidma tal-PPE dwar il-"pjan direzzjonali tal-UE kontra l-omofobija u d-diskriminazzjoni fuq bażi ta' orjentazzjoni sesswali u identità tal-ġeneru" mhux vinkolanti fl-2014. Hija koawtur ta' rapport mhux vinkolanti dwar il-kriżi tal-migranti Ewropej fl-2016, immirat li jistabbilixxi "approċċ leġiżlattiv vinkolanti u obbligatorju" dwar ir-risistemazzjoni u ftehimiet ġodda ta' "riammissjoni" fl-UE kollha li għandhom jieħdu preċedenza fuq dawk bilaterali bejn l-UE u dawk mhux Pajjiżi tal-UE.
Ħajja privata
Roberta u żewġha Finlandiż Ukko Metsola ( Partit ta’ Koalizzjoni Nazzjonali ) it-tnejn ħarġu għall-elezzjoni tal-Parlament Ewropew tal-2009, u saru l-ewwel koppja miżżewġa li ħarġu għall-istess elezzjoni tal-Parlament Ewropew minn żewġ stati membri differenti. Huma ltaqgħu għall-ewwel darba fl-1999 u żżewġu f'Ottubru 2005. Flimkien, għandhom erba’ ulied.
Botswana
thumb|Organizzazzjoni territorjali thumb|Is-suldati tal-Botswana jitilgħu abbord ajruplan tal-Forza tad-Difiża tal-Botswana lejn il-[[Możambik, fis-26 ta' Lulju 2021.]]
Liebru Indjan
Il-Liebru Indjan, magħruf xjentifikament bħala Lepus nigricollis, huwa speċi ta' mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (leporidu) fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu) mifrux fin-Nofsinhar tal-kontinent Ażjatiku.
L-isem komuni ta' Liebru Indjan ma' jgħid xejn ħlief wieħed mill-pajjiżi fejn jinsab mifrux dan il-liebru. Minn barra fl-Indja dan il-leporidu jinsab fil-Bangladexx fil-Pakistan u fi Sri Lanka għalkemm jinsab f'bosta pajjiżi u gżejjer oħra, wara li ġie introdott mill-intervent uman. L-isem xjentifiku Lepus nigricollis jgħid ħafna aktar dwaru minn dak komuni; infatti, il-kelma "nigricollis" tfisser "għonq iswed" u dan huwa fattizz partikulari ta' dan il-liebru fejn il-pil fuq in-naħa ta' wara tal-għonq huwa iswed.
Klassifikazzjoni
Dan il-liebru huwa wieħed minn sitt speċi li qegħdin ikklassifikati fis-sottoġeneru Indolagus u bħala speċi qiegħdha maqsuma minn tal-inqas f'seba' sottospeċi.
Feria del Sol (Mérida)
thumb|Is-Circo Monumental ta' Mérida
Il-Feria Internacional del Sol, magħrufa wkoll bħala Carnival Taurino de America, huwa festival kulturali internazzjonali li jiżvolġi fil-belt ta' Mérida, fil-Veneżwela, matul ix-xahar ta' Frar. Il-festival jinvolvi kompetizzjonijiet ta' barrin, wirjiet kulturali, kummerċjali u żootekniċi, kunċerti, sfilati, diversi attivitajiet sportivi u l-ħatra ta' reġina tal-fiera (La Reina del Sol).
L-ewwel edizzjoni
Għall-bidu l-fieri, li kienu jsiru fl-ewwel jiem ta' Diċembru, kellhom il-funzjoni li jiċċelebraw il-festa tal-Immakulata Kunċizzjoni; għalhekk, in-nies iffissaw id-data tal-fieri għad-9 u l-10 ta' Diċembru. Għal dan l-avveniment ġew imsejjħa toreri famuż bħal César Faraco, Manuel Benítez "El Cordobés", Francisco Rivera "Paquirri", Julio Aparicio, Curro Girón, Paco Camino u l-Messikan Juan Cañedo, u ġew użati barrin ta' Félix Rodríguez ("Achury Viejo" u "Ambaló"), ilkoll ġejjin mill-Kolombja.
L-ewwel ġlieda ma seħħitx minħabba li saret xita qawwija li wasslet sabiex l-inawgurazzjoni tal-avveniment tiġi posposta għal ġurnata oħra, u għalhekk iż-żewġ ġlidiet saru fit-tieni jum. Għal dik il-ġurnata ġiet stabbilita li ssir ġlieda filgħodu u l-oħra wara nofsinhar, b'din l-okkażjoni tkun l-ewwel waħda fejn saru żewġ ġlidiet fl-istess pjazza u fl-istess jum fil-Veneżwela.
Edizzjonijiet suċċessivi
thumb|200px|Ir-Reina del Sol 2009 Fl-1968, il-fiera ma saritx, imma fit-13 ta' April tal-istess sena saret corrida nhar Sibt il-Għid. F'dik l-okkażjoni, il-barrin Kolombjani ġew miġġielda minn Alfredo Leal, Curro Girón u Pepe Cáceres. Minħabba l-kundizzjonijiet meteoroloġiċi tax-xahar ta' Diċembru, ftit li xejn xierqa għall-organizzazzjoni ta' fiera, ġie deċiż li l-fiera ssir matul iċ-ċelebrazzjonijiet tal-Karnival taħt l-isem ta' "Feria del Sol" (Fiera tax-Xemx). Fl-1969, saret l-ewwel fiera li kienet tinkludi tliet ġlidiet tal-barrin nhar il-15, 16 u 17 ta' Frar.
Minn dakinhar 'l hawn, il-fiera saret bil-mod il-mod waħda mill-aktar importanti fil-Veneżwela u fid-dinja tal-ġlidiet tal-barrin.
Kuruna tal-Avvent
thumb|350px|Kuruna tal-Avvent Il-Kuruna tal-Avvent hi tradizzjoni Nisranija li tissimbolizza l-Avvent.
Storja
Il-kuruna tal-Avvent ivvintaha l-qassis Luteran Johann Heinrich Wichern (1808-1884). Dan kien edukatur u teologu f'Hamburg li waqqaf il- Missjoni interjuri tal-Ġermanja. Din l-istituzzjoni kienet tiġbor it-tfal fqar ħafna fir-Rauhe Haus ħdejn Hamburg, razzett qadim u kien jieħu ħsibhom. Billi, matul iż-żmien tal-Avvent, kienu kuljum jistaqsuh meta ġej il-Milied, fl-1839 għamel kuruna tal-injam, b'għoxrin xemgħa żgħar ħomor u erba' xemgħat kbar bojod. Kull filgħodu kienu jixegħlu xemgħa żgħira u kull Ħadd tal-Avvent xemgħa kbira. Daż-żmien il-kuruna jkollha erba' xemgħat kbar biss.
Mill-1860, is-sena li twieldet uffċjalment il-Kuruna tal-Avvent kienet tkun magħmula mill-friegħi tas-sapin; mill-bidu tas-seklu 20 fil-Ġermanja saret tradizzjoni tal-Milied. F'Alsace, dehret bejn iż-żewħ gwerer dinjija, introdotta mll-movimente ta-żgħażagħ protestanti. L-Awstrija id-drawwa daħlet biss fl-1945.
Din id-rawaa Ġermaniża infirxet ma' ħafna pajjiżi. F'xi knejjes tar-rit ortodoss insibu l-kuruna b'sitt xemgħat, billi l-Avvent idum iżjed f'dan ir-rit.
Il-kuruna
Hemm interpretazzjonijiet differenti tas-simboliżmu tal-kuruna tal-Avvent. Iċ-ċirku jissimbolizza l-eternità mogħtija mir-riżurrezzjoni ta' Kristu, l-aħdar jissimbolizza l-ħajja, ix-xema' jissimbolizzaw id-dawl li jiddi fuq id-dinja fil-lejl tal-Milied.
Ix-xema'
Bħal fil-każ tal-kuruna, hemm bosta interpretazzjonijiet tas-simboliħmu tax-xema'.
L-iżjed komuni li kull xemgħa tirrappreżenta wieħed mill-istadji tas-salvazzjoni tad-dinja :
Possibbiltà oħra hi l-paċi u t-tliet virtujiet teologali (il-fidi, it-tama u l-imħabba).
Ir-rit Kattoliku
thumb|lemin|Kuruna tal-Avvent bi tliet xemgħat vjola u waħda roża Skont ir-rit Kattoliku, il-kuruna tal-Avvent titbierek. Tradizzjonalment ix-xema' jinxtegħlu bil-kontra tal-arloġġ. Jekk fit-tieni Ħadd wieħed jixgħel ix-xemgħa faċċata tal-ewwel dan jitqis bħala żball. Fit-tradizzjoni Kattolika, tliet xemgħat jkunu vjola u waħda roża; dawn jaqblu mal-kuluri liturġiċi tal-Ħdud li fihom jinxtegħlu. Kultant ikun hemm xemgħa bajda f'nofs il-kuruna u din tinxtegħel fil-jum tal-Milied. L-ispjegazzjoni liturġika tal-kuluri tenfasizza li dawn l-erba' ġimgħat huma perjodu ta' penitenza li fih nistennew id-dawl indikat mix-xemgħa bajda. .
Tradizzjonijiet
Il-kuruna tal-Avvent, jew iżjed eżatt l-erba' xemgħat, jirrappreżentaw l-erba' ġimgħat qabel il-Milied.
Ix-xema' jinxtegħlu fl-erba' Ħdud qabel il-Milied. Tradizzjonalment ix-xema' jkunu ħomor u ħoxnin. L-ewwel Ħadd tinxtegħel xemagħa waħda; it-tieni Ħadd l-ewwel xemgħa u oħra (jiġifieri tnejn); it-tielet Ħadd iż-żewġ xemgħat ta' qabel u oħra ġdida (jiġifieri tlieta); ir-raba' Ħadd it-tliet xemgħat ta' qabel u dik tal-aħħar (jiġifieri erba').
Id-diffikultà allura hi li waħda mix-xema' trid iddum tixgħel erba' ġimgħat, waħda tliet ġimgħat, waħda ġimgħatejn u waħda ġimgħa. Però jistgħu jinbidlu biex kull Ħadd jibqgħu bejn wieħed u ieħor daqs xulxin. .
Charles Thake
Charles Thake (L-Isla, 21 ta' Diċembru 1927 – 12 ta' Mejju, 2018) kien attur Malti. Magħruf l-iktar għall-partijiet komiċi li kien jinterpreta f’rappreżentazzjonijiet teatrali, kif ukoll televiżivi u radjufoniċi. Kien ukoll ta kontribut fl-istazzjonijiet tal-Public Broadcasting Services għal xi żmien.
Teatru u TV
Beda l-karriera meta kellu 15-il sena, meta ħa sehem fi produzzjoni tal-iskola Romeo & Juliet.
Wara t-Tieni Gwerra Dinjija ngħaqad mal-Maleth u fl-Istitut tal-produzzjonijiet tar-Renju Unit u segwa kors intensiv fid-drama mar-Royal Academy of Dramatic Art f’Londra. Wara waqfa ta’ għaxar snin, fl-1962 hu ssokta b’xogħol ta’ attur meta ħa sehem fil-film Treasure in Malta. Minn hemmhekk ma waqafx bejn xogħol fuq il-palk u t-teatru.
Ħa sehem f’bosta produzzjonijiet fuq stazzjonijiet tat-televixin lokali u barranin fosthom fl-ewwel teledramm li xxandar fuq it-televizjoni f’Malta: F’Baħar Wieħed fejn Charles Thake kellu l-parti tal-Bidillu. Partijiet oħrajn sinonimi miegħu insibu dawk f'Nhar it-Tieġ, u Inkwiet.
Films Internazzjonali
Ħa sehem bħala attur f’diversi films barranin bħal Agora ma’ Rachel Weisz li baqa’ jsemmi bħala l-akbar u l-aktar film li ħa pjaċir jaħdem fih, Black Eagle u Treasure in Malta.
Liebru ta' Burma
Klassifikazzjoni
Dan il-liebru huwa 1 minn 3 speċijiet li qegħdin ikklassifikati fis-sottoġeneru Indolagus u bħala speċi qiegħda maqsuma minn ta' linqas f' 2 sottospeċijiet.
Charles Thake
Ħajja Personali
Charles Thake ħadem fis-servizz pubbliku, fil-qasam tas-servizzi soċjali. Ftit snin qabel ma miet, huwa ta kontribut ukoll fid-Dipartiment tal-Arkivji tal-PBS fejn identifika filmati u għen biex ġew klassifikati għall-ġenerazzjonijiet ta’ għada.
Kien popolari wkoll mal-komunità Maltija fl-Awstralja, filwaqt li kien iwettaq xogħol ta’ missjoni fil-Gwatemala.
Kien ingħata l-Midalja għall-Qadi tar-Repubblika.
Joyeux Noël
Joyeux Noël (Malti: Il-Milied it-Tajjeb) huwa film Franċiż tal-2005 dwar il-waqfien mill-ġlied matul l-Ewwel Gwerra Dinjija f'Diċembru 1914, minn għajnejn is-suldati Franċiżi, Skoċċiżi u Ġermaniżi. Kien miktub u dirett minn Christian Carion.
Trama
Il-film jibda b'xeni ta' tfal tal-iskola jirreċtaw diskorsi patrijottiċi li jfaħħru lil pajjiżhom u jmaqdru lill-għadu. Fl-Iskozja, żewġ aħwa, Jonathan u William, iħejju ruħhom għall-ġlied, flimkien mal-qassis tagħhom, Father Palmer. Fil-Ġermanja, Sprink jiġi interrott waqt performance minn uffiċjal Ġermaniż li jagħmel sejħa għar-riservi. Audebert iħares lejn ritratt ta' martu tqila li kellu jħalli warajh (fil-parti okkupata ta' Franza, eżatt quddiem it-trunċiera tiegħu), u jħejji ruħu biex imur fit-trunċieri.
Fil-Ġermanja, lil Anna jagħtuha l-permess li tkanta għas-suldati u Sprink jitħalla jmur magħha. Sprink jiddejjaq bil-kumdità tal-ġenerali fil-kwartieri tagħhom, u jiddeċiedi li jmur fil-front ikanta għat-truppi. Anna tkun trid tmur miegħu, u għalkemm għall-bidu ma jkunx irid, imbagħad iħalliha.
Father Palmer bagħtuh lura fil-parroċċa u l-Battaljun tiegħu ġie xolt bħala marka ta' mistħija. Minkejja li saħaq fuq l-umanità u l-bonavolontà tal-waqfien mill-ġlied, l-Isqof iċanfru u jagħmel prietka kontra l-Ġermaniżi lir-rekluti ġodda, li fiha jiddeskrivi lill-Ġermaniżi bħala subumani u jikkmanda lir-rekluti joqtlu kull Ġermaniż li jaraw. Father Palmer jisma' din il-prietka u jneħħi l-kurċifiss hu u ħiereġ.
Lura fit-trunċieri, maġġur furjuż jordna lill-Iskoċċiżi jisparaw fuq suldat Ġermaniż li kien dieħel fl-"art ta' ħadd" u kien miexi lejn il-linji Franċiżi. Is-suldati ma jolqtuhx apposta iżda jolqtu Jonathan li kien għadu mimli qrusa. Audebert, joħroġ jiġri u jsib li s-suldat milqut kien Ponchel. Fl-aħħar kliem tiegħu, Ponchel jgħid kif is-suldati Ġermaniżi kienu għenuh, żar lil ommu, u ħa kafè magħha. Jgħid ukoll lil Audebert li għandu tifel żgħir jismu Henri.
Il-kastig li jingħata Audebert ikun li jintbagħat Verdun, u jingħata ċanfira minn missieru, ġeneral. Audebert ma juri l-ebda rimors għal dak li ġara fuq il-front, u ikkundanna lil dawk is-superjuri li jitkellmu fuq sagrifiċċju imma li ma jafu xejn fuq it-tbatija tat-trunċieri. Jgħidlu ukoll bit-tifel li ried jieħu ħsieb, Henri.
Horstmayer u t-truppi tiegħu, li għadhom magħluqa f'ferrovija, jiġu infurmati mill-Prinċep li se jintbagħtu fil-Front tal-Lvant, u ma kellhomx permess isellmu lill-qraba tagħhom meta jgħaddi mill-Ġermanja. Jgħaffeġ l-armonica ta' Jörg u jgħid li Horstmayer, bħala Lhudi, ma kienx jistħoqqlu l-Iron Cross. Hekk kif il-ferrovija titlaq, il-Ġermaniżi jibdew jiħħamjaw għanja Skoċċiża li kienu tgħallmu mingħandhom, L'Hymne des Fraternisés/ I'm Dreaming Of Home.
Joseph Azzopardi
L-Imħallef Joseph Azzopardi (Isla, 1955) huwa l-Prim Imħallef fil-Qrati ta' Malta.
Avukat
Huwa ngħata l-warrant biex jeżerċità l-professjoni ta’ avukat fl-1980.
Huwa pprattika estensivament bħala avukat fil-qrati u kien ukoll konsulent legali ta’ diversi korporazzjonijiet pubbliċi.
Huwa serva wkoll bħala direttur tal-Mid Med Bank fil-Bord tal-Awtorità tad-Djar kif ukoll kien elett bħala membru tal-Kamra tal-Avukati u bħala president tal-istess Kamra.
Politika
Huwa kien kandidat mal-Partit Laburista għal elezzjoni waħda, dik tal-1981, iżda ma kienx elett.
Imħallef
Huwa nħatar Imħallef tal-Qrati Superjuri fl-2003 u serva fil-Prim Awla tal-Qorti Ċivili, fil-Qorti tal-Familja u s-Sekond’ Awla tal-Qorti Ċivili sakemm fi Frar tas-sena 2013 huwa ġie maħtur mill-Prim Imħallef biex iservi bħala imħallef fil-Qorti tal-Appell (Sede Superjuri).
Kien ilu mill-2010 membru tal-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja b’għażla tal-imħallfin stess.
Nhar is-26 ta’ April, 2018, huwa nħatar Prim Imħallef.
Mérida (Veneżwela)
II-popolazzjoni ta' Mérida tgħodd iktar minn 200,000 ruħ u ż-żona metropolitana għandha mat-350,000 ruħ. Din il-belt hija ċ-ċentru tal-edukazzjoni u tat-turiżmu ta' Veneżwela tal-Punent, fejn hi s-sede tal-Università tal-Andi u l-Arċidjoċesi ta' Mérida. Barra minn hekk, għandha t-tieni l-itwal u l-ogħla funikular fid-dinja.
Il-belt tinsab fuq pjanura fil-wied tax-xmara Chama li tgħaddi minn tarf għal ieħor. L-altitudni ta' Mérida hi ta' 1,600 metru fuq il-livell tal-baħar. L-isfond tal-orizzont ta' Mérida hu l-ogħla quċċata tal-pajjiż, il-Pico Bolívar.
L-isem tal-belt
150px|thumb|Stemma ta' Mérida Il-belt kisbet l-isem tagħha mill-fundatur tagħha Juan Rodríguez Suárez li semmieha hekk bħala sinjal ta' ġieħ għall-belt fejn kien twield hu, Mérida f'Estremadura (Spanja). Madanakollu, Juan de Maldonado taha l-isem ġdid ta' San Juan de las Nieves. Fl-1559, reġgħet biddlet isimha, din id-darba għal Santiago de los Caballeros. Bil-mod il-mod bdiet tadotta l-isem Santiago de los Caballeros de Mérida, forma li kienet tikkombina l-ismijiet adottati sa dakinhar.
Il-kelma Mérida ġejja mit-terminu emerita, kelma Latina li t-tifsira tagħha tingħad għal xi ħadd li għandu mertu u emeritu, li hi tassew l-oriġini etimoloġika tal-isem tal-belt, minħabba li tifsira oħra tat-terminu bil-Latin aċċettati kienet relatata mas-suldati li kienu liċenzjati mill-armata. Għalhekk il-belt ta' Mérida, il-kapitali attwali tal-Komunità Awtonoma ta' Estremadura, għandha din l-oriġini: l-isem ta' Emerita Augusta ifisser li kienet belt fundata matul iż-żminijiet ta' Awgustu b'suldati mkeċċijin mill-armata, li marru jgħixu f'raħal diġà eżistenti fi skambju fejn rat lir-residenti antiki tal-belt jingħataw iċ-ċittadinanza Rumana. Fatt ieħor komuni bejn Mérida Spanjola u dik Veneżwelana hi fiż-żewġ bliet hemm tributarja tax-xmara prinċipali bl-isem ta' Albarregas.
Klima
Minkejja l-fatt li l-pajjiż tal-Veneżwela għandu temp sħun u klima tropikali, Mérida hi aktar temperata bi klima muntanjuża. Din hi minħabba l-pożizzjoni ġeografika tagħha, imdawwra minn mutanji għoljin iktar minn 4,500 metru, u l-altitudni għolja li għandha.
Min-naħa l-oħra, il-fatt li l-pożizzjoni ta' Mérida fil-qalba tal-pajjiż, 'il bogħod mill-kosti u l-oċean, u l-altitudni għolja tagħha, id-differenza tat-temperatura matul il-ġurnata hija waħda għolja. Bejn lejl u nhar, tista' tiġi reġistrata differenza ta' aktar minn 10 °C; din id-differenza kapaċi testendi anke sa 20 °C. It-temperaturi għoljin jintlaħqu matul il-jum, u ġeneralment huma madwar il-25 °C, imma f'każijiet rari tista' tkun iktar minn 30 °C. L-inqas limitu tat-temperaturi ta' matul il-ġurnata hu ta' madwar 20 °C.
Kura tas-saħħa
Il-belt tgwadi mill-ogħla kwalità ta' ħajja fil-Veneżwela. Fis-sena 2000, 36 ċentru tas-saħħa kienu jinsabu fiż-żona metropolitana ta' Mérida, klassifikati taħt il-mod segwenti: sptar tip I, sptar tip III u sptar tip IV, li huma fil-belt proprja, flimkien ma' 15-il klinika urbana, erba' ta' tip III u ħdax ta' tip I. Iż-żona għandha wkoll 18-il klinika rurali, 13 ta' tip II u 5 ta' tip I.
Kif taħt aspetti oħra, l-Università tal-Andi tal-Veneżwela u l-faċilitajiet tagħha huma mgħaqqda ħafna mal-ħajja tal-belt; l-infrastruttura medika tikkonsisti minn ċentri li jappartjenu għal tal-ewwel, flimkien ma' ċentri mediċi privati. Fost l-isptarijiet pubbliċi li joffru servizz b'xejn huma l-Instituto Autónomo Hospital Universitario de Los Andes (IHULA), l-ikbar wieħed fir-reġjun, u kif ukoll żewġ sptarijiet iżgħar u fergħa tas-Salib l-Aħmar Veneżwelana. Fost l-isptarijiet privati, magħrufa bħala "kliniki", l-ikbar huma l-Hospital Clínico de Mérida, is-Centro Clínico, il-Clínica Mérida, il-Clínica Albarregas u għexieren kliniki iżgħar.
Minkejja s-sitwazzjoni prekarja tal-infrastruttura tas-saħħa fil-pajjiż kollu, il-belt ta' Mérida kienet l-inqas li ġiet affettwata, grazzi għall-ħidma tal-IHULA, fejn it-telfa ta' pazjenti fiċ-ċentri mediċi privati kienet inqas estrema minn muniċipalitajiet Veneżwelani oħra.