cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Żoni Storiċi ta' Baekje
Storja
Il-Buddiżmu wasal f'Baekje miċ-Ċina għall-ewwel darba fl-aħħar tas-seklu 4. Fis-seklu 6, Gyeomik, patri Buddist ta' Baekje, mar l-Indja biex jitgħallem iktar dwar il-Buddiżmu u ġab lura miegħu l-iskritturi, li ġew tradotti għal-lingwa lokali. Il-filosofija Buddista nfirxet b'mod wiesa' fost is-setturi kollha tas-soċjetà, u l-mexxej ikkunsidra lilu nnifsu bħala Buddha biex jeżerċita l-kontroll irjali fuq is-sudditi tiegħu. Matul dan il-perjodu nbnew ħafna tempji u pagodi Buddisti kbar f'Baekje. Dan ippermetta wkoll interazzjoni mill-qrib maċ-Ċina u mal-Ġappun, mhux biss fl-oqsma tar-reliġjon u tal-filosofija, iżda anke fil-kostruzzjoni tat-tempji f'dawn il-pajjiżi matul is-sekli 5 sa 7. Dan il-perjodu wassal ukoll biex il-Lvant tal-Asja ssir "ċirku ġeokulturali" b'mudell tal-kitba uniformi b'karattri Ċiniżi, bil-prattika tal-Buddiżmu, u bl-adozzjoni tal-kodiċijiet legali tal-Konfuċjaniżmu. Il-belt kattret il-ġid għal kważi 700 sena mit-18 Q.K. sas-660 W.K. mar-renji ġirien ta' Goguryeo fit-Tramuntana u ta' Silla fil-Lvant. xellug|daqsminuri|Il-Qabar tar-Re Muryeong, wieħed mill-Oqbra Rjali ta' Songsan-ri Il-monumenti storiċi tal-perjodu ta' Baekje ndifnu; b'hekk, meta ġew skavati, instabu f'kundizzjoni ppreservata sew. Dawn ġew irreġistrati mill-Gvern tal-Korea t'Isfel bħala Siti ta' Wirt Kulturali fil-qafas tal-Att dwar il-Protezzjoni tal-Wirt Kulturali tal-1962, li ġie emendat fl-2012, u fil-qafas tal-Att Speċjali tal-2004 dwar il-Preservazzjoni u l-Promozzjoni tal-Bliet Antiki, li ġie emendat fl-2013. Is-siti ddaħħlu wkoll taħt il-protezzjoni tal-Ordinanzi tal-gvernijiet lokali għall-Protezzjoni tal-Wirt Kulturali, fosthom dawk ta' Chungcheongnam-do tal-2002 u ta' Jeollabuk-do tal-1999.
Organizzazzjoni speċjali msejħa l-Fondazzjoni għall-Konservazzjoni u għall-Ġestjoni taż-Żoni Storiċi ta' Baekje ġiet stabbilita mal-partijiet ikkonċernati kollha; dawk ċentrali, provinċjali, il-gvernijiet lokali u l-assoċjazzjonijiet komunitarji involuti. Barra minn hekk, iddaħħal fis-seħħ Pjan kumplessiv għall-Konservazzjoni u għall-Ġestjoni għall-2015-2019 biex jiġi żgurat li l-"Valur Universali Straordinarju" tal-monumenti tas-sit jiġu ppreservati kif suppost permezz ta' Pjan għall-Ġestjoni tat-Turiżmu.
Karatteristiċi
daqsminuri|Il-Fortizza ta' Busosanseong f'Buyeo Il-Fortizza ta' Gongsanseong ta' Gongju inizjalment kienet magħrufa bħala Ungjinseong u sussegwentement bħala Gongsanseong matul ir-renju tad-dinastija Goryeo. Tokkupa spazju ta' 20 ettaru, attwalment fid-distretti ta' Geumseong-dong u Sanseong-dong. Ġiet skavata matul l-iskavi arkeoloġiċi li saru wara s-snin 80 tas-seklu 20, meta l-metodi tal-kostruzzjoni għall-bini tal-ħitan tal-forti, tal-palazz irjali, u tal-istrutturi assoċjati tal-palazz irjali ġew żvelati. Il-forti jinsab fil-quċċata tal-għolja ta' Gongsan (b'elevazzjoni ta' 110 metri (360 pied)) u jestendi għal tul ta' 2,666 metru (8,747 pied), b'ħitan tal-ġebel għal tul ta' 1,925 metru (6,316-il pied) u bilanċ ta' 735 metru (2,411-il pied) magħmul bil-ħamrija u bir-radam. Il-fortizza nbniet bħala fortifikazzjoni tad-difiża li ġiet adattata għat-topografija lokali billi kkollegat il-qċaċet tal-għoljiet u tal-muntanji mal-widien. Wara l-waqgħa tal-Imperu ta' Baekje, il-ħitan reġgħu nbnew għalkollox bħala ħitan tal-ġebel u l-fortizza ġiet imdawla. Kienet tiffunzjona bħala struttura difensiva u bħala palazz irjali.
Il-Qabar Irjali tar-Re Muryeong huwa tal-25 re ta' Baekje. Dan huwa magħruf bħala l-Oqbra Rjali ta' Songsan-ri jew l-Oqbra Rjali ta' Baekje. Jinsab fil-quċċata ta' għolja żgħira (b'elevazzjoni ta' 75 metru (246 pied)) fuq in-naħa tan-Nofsinhar tax-xmara Geumgang. Ġie skavat fl-1971 f'kundizzjoni intatta, għalkemm xi skavi kienu twettqu fl-1927 u fl-1932. Meta ġie skavat, il-qabar tar-re nstab fi stat tajjeb ta' preservazzjoni b'iżjed minn 4,600 oġġett tal-antikwarjat f'kundizzjoni tajba. Ir-reġina ġiet midfuna hemmhekk ukoll. Il-qabar kien parti minn sitt oqbra oħra li nstabu fost l-Oqbra Rjali ta' Songsan-ri. L-oqbra nbnew għall-ħabta tal-475 W.K. wara li l-kapitali kienet ġiet rilokata. Il-qabar tar-re u l-qabar nru 6 huma magħmula bil-brikks u b'saqaf bil-volta, filwaqt li l-ħames oqbra l-oħra nbnew bħala kompartimenti tal-ġebel b'soqfa għat-tond qishom koppli. daqsminuri|Il-pagoda tal-ġebel b'ħames saffi tat-Tempju ta' Jeongnim-sa Il-Fortizza ta' Busosanseong, li tinsab fuq għolja żgħira, kienet magħrufa fil-perjodu bikri bħala Sabiseong. Kienet tifforma l-bitħa ta' wara tal-palazz irjali u kienet rotta ta' ħarba f'każ ta' emerġenza. L-iskavi arkeoloġiċi li twettqu fl-1993 żvelaw dan il-forti. Il-forti jinsab fuq l-għolja ta' Busosan (b'elevazzjoni ta' 106 metri (348 pied)) fit-tarf tat-Tramuntana ta' Buyeo, fuq ix-xatt tal-Punent tax-xmara Geumgang. Il-ħajt tal-forti għandu perimetru ta' 2,495 metru (8,186 pied) b'wisa' fil-bażi ta' ħames metri sa sitt metri (16 sa 20 pied), u għandu għoli ta' tliet metri (9.8 piedi); il-ħajt inbena bil-metodu tal-ħamrija u tar-radam ikkumpattjati. Il-forti għandu żewġ daħliet, waħda fin-Nofsinhar u l-oħra fil-Lvant; id-daħla tan-Nofsinhar hija d-daħla prinċipali. Is-sejbiet hawnhekk jindikaw ukoll li l-forti ntuża bħala stabbiliment militari għal iktar minn 1,000 sena. Il-"Blata ta' Nakhwaam", li tfisser il-"Blata tal-Fjuri Jaqgħu", hija magħrufa għal-leġġenda traġika ta' Baekje li skontha 3,000 mara rjali wettqu suwiċidju billi qabżu mill-irdum.
Il-konfigurazzjoni tat-Tempju ta' Jeongnimsa hija konfigurazzjoni arkitettonika popolari fil-Korea t'Isfel kollha u għandha "konfigurazzjoni b'pagoda–sala tat-talb–sala tat-tagħlim". It-tempju jinsab fuq art ċatta u fl-isfond tal-għolja ta' Geumseongsan fil-Lvant u l-għolja ta' Busosan fit-Tramuntana. Inbena matul il-perjodu ta' Sabi u fih tinqix fuq il-pagoda li jfakkar ir-rebħa tad-dinastija Tang f'Baekje. It-tempju għandu konfigurazzjoni ta' daħla ċentrali, swali tat-talb u tat-tagħlim, u ż-żona residenzjali tal-patrijiet, kollha kemm huma kkollegati permezz ta' passaġġi. Il-binjiet kienu magħmula bl-injam mirfud fuq kolonni bil-madum. Is-sit għandu pagoda b'ħames saffi, għolja tmien metri (26 pied) b'pjattaforma baxxa u qafas prinċipali għoli fl-ewwel saff tagħha, bid-daqs jonqos fis-saffi l-oħra. Fost is-sejbiet arkeoloġiċi nstabu wkoll bosta madumiet tas-saqaf u figurini tat-tafal.
Is-Swar tal-Belt ta' Naseong li nbnew bħala difiża għall-belt huma twal 6.3 kilometri (3.9 mil) u nbnew bir-radam, bil-ħamrija u bil-ġebel. Kienu jipprovdu s-sigurtà lill-partijiet tat-Tramuntana u tal-Lvant ta' Sabi. Is-swar inbnew bit-teknoloġija tar-radam u tal-ħamrija kkumpattjati, li dak iż-żmien kienet teknoloġija innovattiva. Il-parti tal-Lvant tas-swar ġie rinnovata. Is-swar tal-ħamrija u tar-radam inbnew b'tavli tal-injam, zkuk u weraq tul ċerti biċċiet minnhom. L-iskavi żvelaq id-daħla prinċipali fil-parti tal-Lvant ta' Buyeo, ħdejn l-Oqbra Rjali ta' Neungsan-ri, b'wisa' ta' 9.5 metri (31 pied) u mibnija b'ġebel rettangolari. Daħla oħra li kienet tinsab 800 metru (2,600 pied) 'il bogħod instabet fl-2013.
Is-sit tat-Tempju tal-għolja ta' Busosan, fix-xaqliba tal-Lbiċ tiegħu, għandu tempju Buddista li ġie żvelat fl-iskavi tal-1980. It-tempju jkopri erja ta' 3,500 metru kwadru (38,000 pied kwadru). Għandu konfigurazzjoni ta' pagoda waħda u sala tat-talb. Fost l-artefatti li nstabu hemm ċintorin tal-bronż indurat li huwa maħsub li kien ta' xi ħadd b'kariga għolja.
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|249x249px|Pagoda tal-ġebel b'ħames saffi ta' Wanggungri Iż-Żoni Storiċi ta' Baekje ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fit-8 ta' Lulju 2015 fid-39 Sessjoni tal-Kumitat tal-Wirt Dinji.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ" għall-karatteristiċi kulturali u arkitettoniċi li r-renji tal-Korea tal-Lvant tal-Asja evolvew fir-rigward tal-metodi tal-kostruzzjoni u l-Buddiżmu, skambjati maċ-Ċina u mal-Ġappun; u l-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet", għall-arkitettura, għall-kultura, għar-reliġjon, u għall-ħila artistika straordinarji tar-Renju ta' Baekje fil-bliet kapitali tiegħu, fis-santwarji u l-istrutturi funebri Buddisti, u fil-pagodi tal-ġebel.
Cryptonanus
Cryptonanus huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali, eżattament l-opossumi tal-kontinenti Amerikani.
Dan il-ġeneru qiegħed klassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali), fis-superordni Ameridelphia (il-marsupjali Amerikani minnbarra l-kolokolo), fl-ordni Didelphimorphia, fis-superfamilja Didelphoidea, fil-familja Didelphidae, fis-sottofamilja Didelphinae u fit-tribù Thylamyini, mal-ġeneri Chacodelphys, Gracilinanus, Lestodelphys, Marmosops, Thylamys u Thylatheridium.
Il-ġeneru Cryptonanua jiġbor fih ħames speċi ħajjin.
Jum il-Ħelsien (Malta)
thumb|225px|Il-monument ta' Jum il-Ħelsien ġewwa l-[[Birgu]] Jum il-Ħelsien hija festa nazzjonali ċċelebrata f'Malta li tfakkar il-31 ta' Marzu, 1979, ġurnata li mmarkat il-ħelsien tal-gżejjer Maltin minn kull qawwa barranija għall-ewwel darba fl-istorja tagħha. Minn dakinhar 'l hawn ma kien hawn ebda bażi militari ta' xi nazzjon ieħor f'Malta, u b'hekk wara eluf ta' snin bħala bażi militari u navali, il-Maltin kellhom fl-aħħar is-sovranità totali ta' arthom. Dan l-avveniment seħħ meta l-bażi militari Ingliża ngħalqet wara li r-Renju Unit irrifjuta li jħallas iċ-ċens dovut lil Malta fl-1979, u peress li l-kuntratt kien jagħlaq fl-1 ta' April, il-forzi Ingliżi telqu minn Malta ġurnata qabel. Jum il-Ħelsien huwa wieħed mill-ħames Festi Nazzjonali li għandha Malta, flimkien ma' Jum l-Indipendenza, Is-Sette Giugno, Il-Vitorja u Jum ir-Repubblika.
Iċ-Ċerimonja tal-Ħelsien
Il-Priministru ta' Malta Dom Mintoff, fil-lejl tal-31 ta' Marzu 1979 xegħel it-torċa tal-Ħelsien fuq il-monument tal-Ħelsien, xogħol tal-iskultur Anton Agius, quddiem il-Knisja ta’ San Lawrenz il-Birgu, fost il-ferħ u l-għajat tal-pubbliku preżenti, l-isparar tal-murtali, id-daqq tal-marċi mill-baned u d-daqq ta’ qniepen tal-knejjes kollha ta’ Malta. Flimkien mal-Prim Ministru Mintoff, xegħel id-dawl tal-ħelsien George Agius, Segretarju Ġenerali tal-General Workers Union.
Ftit qabel, il-bandiera Ingliża tniżżlet bil-mod il-mod u flokha telgħet il-bandiera Maltija għad-daqq tal-Innu Malti u l-għajat ta’ ferħ tal-Maltin miġburin fit-toroq u fuq is-swar tal-Kottonera u, fuq in-naħa l-oħra, tal-Belt Valletta. Il-bandiera Ingliża tniżżlet mill-baħri Ingliż David Gilchrist ta’ 23 sena, signal man fuq l-HMS London wara li l-pulizija Malti Richard Cauchi ta’ 28 sena mill-Ħamrun ta s-salut. Il-baħri Ingliż imbagħad geżwer il-bandiera u ħa b’idejn il-ħaddiem Malti Carmel Boxall ta’ 22 sena mill-Birgu, li kien impjegat mad-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi. Imbagħad il-bandiera Maltija ttellgħet minn Alfred Xuereb ta’ 45 sena minn Bormla, li kien welder it-tarzna, fost ċapċip kbir, kaxxi infernali u daqq tal-qniepen tal-knejjes.
Id-diskors tal-President Anton Buttigieg
Wara sar diskors mill-President tar-Repubblika Anton Buttigieg, diskors li xxandar dirett fuq Xandir Malta, radju u televiżjoni.
Dakinhar Buttigieg tkellem hekk:
"Aħna miġburin hawn illejla biex nifirħu flimkien u niċċelebraw it-tmiem tal-bażi militari Ingliża. Miġburin hawn illejla biex fuq kollox naħilfu li qatt iżjed ma jkun hawn bażi militari barranija f’artna u li Malta tibqa’ għal dejjem Repubblika ħielsa mmexxija mill-Maltin għall-Maltin.
Dan il-monument twaqqaf bħala tifkira tal-ferħ tagħna u tal-ħalfa tagħna lil dawk kollha li jiġu warajna sakemm jibqa’ jeżisti n-nisel Malti. Hija x-xorti kbira tiegħi li nkun President tar-Repubblika llum u li nagħmel dan id-diskors lilkom f’din l-okkażjoni.
F’dan il-mument solenni nħoss id-demm tiegħi Malti jbaqbaq fil-vini tiegħi. Moħħi huwa mixgħul bis-sbuħija tad-dehra li qed nara madwari u qalbi tfur bl-imħabba għal Malta ommi. U nistħajjel. Nistħajjel li bħalissa kif aħna miġburin hawnhekk flimkien qegħdin jingħaqdu magħna, fl-ispirtu, mhux biss dawk li qegħdin jarawna fuq it-televiżjoni u jisimgħuna fuq ir-radju, imma dawk il-Maltin kollha mxerrdin mad-dinja.
Nistħajjel li qegħdin jingħaqdu magħna ukoll, fl-ispirtu, missirijietna f’qabarhom, anke dawk li talbu u offrew sagrifiċċji għal Malta fit-tempji neolitiċi ta’ Ħal Tarxien, Ħaġar Qim u l-Ġgantija. U lil dawn il-Maltin kollha jiena ngħid: ‘Ifirħu magħna, ingħaqdu magħna f’din il-ħalfa tagħna’.
Iżda għalkemm missirijietna ġġieldu u xerrdu demmhom fuq is-swar, baqgħu jkunu maħkumin mill-barrani fl-interessi tiegħu, komplew jitgħaffġu minnu, komplew jgħixu fil-miżerja, u fuq kollox pajjiżhom baqa’ fortizza li minnha l-barrani għamel il-gwerra fuq il-ġirien tagħna fil-Mediterran. Min jaf kemm minn¬hom inqatlu jew ittieħdu lsiera fil-battalji fuq il-baħar!
Kemm isbaħ hija Malta tal-lum, xebh ma’ dawk iż-żminijiet. Malta tagħna tal-lum hija Repubblika ħielsa mibnija fuq ix-xogħol u mhux fuq il-privileġġi. Bis-saħħa tad-demokrazija li tħaddan, kull wieħed minn uliedha, anke l-aktar wieħed umli bħali, jista’ jsir Membru tal-Parlament, Ministru, Prim Ministru u anke President.
Malta hija Repubblika li tirrispetta d-drittijiet u l-libertajiet fundamentali tal-bniedem, ewlieni fosthom id-dritt ta’ elezzjonijiet ħielsa, il-libertà tal-kuxjenza, il-libertà tal-kelma u l-libertà tal-assoċjazzjoni. Il-valuri morali u spiritwali tagħna jkattru għax l-imħabba tal-proxxmu ma baqgħetx biss imħabba fil-qalb, imma tbiddlet f’għemil ta’ għajnuna lill-fqar, lil nies qgħeda, lill-morda, lill-inkapaċitati, lix-xjuħ, lir-romol, lill-orfni, fil-fatt lil uliedha kollha.
Is-sliem fuq kollox ifisser li ma jkunx hemm għelm u gwerra u għalhekk it-tneħħija tal-bażi militari barranija titqies bħala pass kbir ’il quddiem fis-sliem. Madankollu l-kelma sliem tfisser aktar minn hekk. Il-kelma sliem u l-kunċett tagħha, li aħna writna mill-popli semitiċi, ma tfissirx biss in-nuqqas ta’ għelm, iżda aktar tfisser il-ġid, l-hena u r-relazzjoni¬jiet tajbin. Bil-kliem sabiħ ‘sliem għalik’ aħna flimkien mal-ġnus semitiċi nilqgħu b’merħba lil dawk li huma għeżież għalina, insellmulhom, fi kliem ieħor nixtiequlhom il-ġid, l-hena u relazzjonijiet tajbin. Dan il-kunċett ta’ sliem insibuh fil-Kotba Mqaddsa.
Dan hu li tfisser il-missjoni l-ġdida ta’ Malta. Il-ġirien tagħna m’għandhomx għalxiex jibżgħu aktar minn attakk mill-barrani, immexxi minn pajjiżna. Malta issa ħielsa għal kollox u hija għal kollox f’idejna. Mhux biss m’aħniex se naħbtu għalihom, iżda rridu naħdmu flimkien magħhom għall-ġid u l-progress, sabiex il-Mediterran, storikament baħar ta’ gwerra, jinbidel f’għadira ta’ sliem.
Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent
daqsminuri|Veduta tal-Belt Fortizza ta’ Palmanova, l-Italja L-Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent huwa d-deżinjazzjoni uffiċjali tas-Sit ta’ Wirt Dinji transnazzjonali tal-UNESCO. Din id-deżinjazzjoni tirreferi għal sitt opri tad-difiża li nbnew mir-Repubblika ta’ Venezja fid-dominji tagħha fuq l-art (Stato da Terra) u fid-dominji tagħha fuq il-baħar (Stato da Mar).
Jum il-Ħelsien (Malta)
Id-diskors tal-President Anton Buttigieg
Din illum hija Malta tagħna, b’ruħ isbaħ milli qatt kellha qabel. Għal din ir-raġuni għalhekk, illum huwa l-bidu ta’ żmien ġdid fil-ġrajja ta’ Malta. Ejjew nifirħu lkoll. Doqqu l-qniepen, ixgħelu d-dwal, xejru l-bnadar u l-istandardi, itfgħu l-fjuri, doqqu l-banda u għannu innijiet ta’ glorja!
Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent
Sit ta’ Wirt Dinji
L-Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent ġew iddiżinjati bħala Sit ta’ Wirt Dinji transnazzjonali fl-2017.
Jum il-Ħelsien (Malta)
Id-diskors tal-President Anton Buttigieg
Huwa minnu li fuq spallejna jaqgħu responsabbiltajiet akbar. Imma Alla jgħin lil dawk li jħobbu u li jaħdmu għall-paċi. ‘Imberkin dawk li jaħdmu għall-paċi, qal Kristu, ‘għax huma jissejħu ulied Alla’.
Niżżu ħajr lill-mistednin barranin tagħna talli ngħaqdu magħna llum u ngħidulhom: aqsmu magħna l-ferħ tagħna! Fuq kollox ngħidulhom: kunu xiehda għal din il-ħalfa li għamilna, li qatt iżjed ma jkun hawn bażi militari barranija fuq artna u li Malta tibqa’ għal dejjem Repubblika demokratika ħielsa għal kollox, immexxija mill-Maltin għall-Maltin."
Tqegħid ta' fjuri
Il-President temm id-diskors imqanqal tiegħu b’qari tal-poeżija tiegħu Il-Kappella tal-Paċi. Wara huwa tela’ fuq il-monument biex iqiegħed bukkett ta’ fjuri ħomor u bojod f’riġlejn il-monument. Kien akkumpanjat minn żewġt itfal Maltin, Odette Buhagiar u Garry Hurst, li ssimbolizzaw il-ġenerazzjoni l-ġdida, li ukoll qiegħdu fjuri f’riġlejn il-monument.
Wara tela’ l-Prim Ministru akkumpanjat mis-Segretarju Ġenerali tal-GWU, li poġġew ukoll il-fjuri f’riġlejn il-monument. Warajhom telgħu jqegħdu l-fjuri l-ministri tal-kabinett Malti.
Imbagħad tela’ l-Kurunell Muammar Gaddafi, Mexxej tal-Ġemeħerija Libjana, li poġġa bukkett fjuri kbir f’riġlejn il-monument, li kien milqugħ b’ċapċip kbir mill-folol preżenti.
Warajh telgħu jqegħdu l-fjuri tagħhom il-membri tal-korp diplomatiku, rappreżentanti tal-Partit Laburista u tal-General Workers Union u rappreżentanti ta’ għaqdiet u assoċjazzjonijiet li waslu sa fuq il-Monument tal-Ħelsien f’korteo li telaq minn Pjazza Gavino Gulia, Bormla. Aktar kmieni, fid-daħla ta’ bejn il-Birgu u l-Isla saret ir-regatta tradizzjonali, tlielaq tal-kenuri, opri tal-baħar u fl-aħħar għadd ta’ skiers daħlu sa quddiem il-monument bit-torċa tixgħel f’idejhom.
L-Innu tal-Ħelsien
Dom Mintoff kien ikkummissjona lill-kompożitur magħruf Mikis Theodorakis biex jikkomponi l-mużika tal-innu "Lil Malta f'Jum il-Ħelsien", miktub mill-poeta Malti Karmenu Vassallo. L-Innu ndaqq għall-ewwel darba fil-31 ta' Marzu 1979 mill-Berlin Philharmonic Orchestra taħt it-tmexxija ta' Herbert von Karajan.
Aħna minn qalbna nsellmulek, Malta!
Ifraħ u thenna, Ġenna ta’ Sliem!
Fuqek qatt aktar barrani ma jaħkem.
Ħares ferħana, Malta, ‘l quddiem.
Tlajt sal-quċċata: minn hemm ħadd ma jniżżlek.
Ġensek iħarsek jibqa’ sat-tmiem.
Ommna kont dejjem, omm mill-aħjar!
Bosta fl-imgħoddi rajt għawġ u tbatija.
Bosta doqt f'għomrok niket u mrar.
Ħajtek għaddejtha tistabar b'min ħakmek.
Ħajtek lejl kienet - xitwa mill-agħar
Ifraħ! Jum ġdid, Malta, sebaħ għalik:
F'artek, Sultana, kulħadd jifraħ bik.
Ħielsa tul għomrok kif int ma kont qatt.
Ġieħek ma' ħiltek kif jixraq irbatt.
Beda sa fl-aħħar għalik l-egħżeż żmien.
Tifkira kull sena mill-Partit Laburista
Mill-1980 'l quddiem il-Partit Laburista dejjem fakkar din il-ġrajja b'kommemorazzjoni fuq l-Għolja tal-Ħelsien. Mill-1989 sal-1995 iċ-ċerimonja uffiċjali tal-Gvern ma baqgħetx issir fuq l-Għolja tal-Ħelsien il-Birgu wara xi inċidenti li kienu nqalgħu fl-1988. Mill-1996 iċ-ċerimonja uffiċjali tal-Gvern reġgħet bdiet issir fuq l-Għolja tal-Ħelsien.
Il-Kwistjoni tal-Jiem Nazzjonali
Fiċ-ċerimonja kommemorattiva tal-2009 il-Mexxej Laburista Joseph Muscat tkellem dwar kif Malta tista’ jimxi ‘l quddiem jekk il-Maltin iridu li jkun hawn għaqda nazzjonali. Huwa qal li bħala ġens qatt ma stajna naslu sa hawn kieku ma kienx għall-ġrajjiet li sawruna. Qal li wasal iż-żmien li ma nkomplux nitkellmu qisu hemm xi kisbiet tal-ewwel, it-tieni u t-tielet klassi. Huma kollha ġrajjiet li huma katina waħda. Mit-taqbida tas-7 ta’ Ġunju 1919 fejn il-Maltin qamu biex jagħtuna x-xogħol u l-ħidma u r-rebħa u liberazzjoni tal-Ewropa fil-Gwerra fit-8 ta’ Settembru. Għall-kisba importanti tal-21 ta’ Settembru 1964 fejn Ġorġ Borg Olivier kiseb l-Indipendenza u wera li jemmen fil-ħila tal-Maltin. Mill-jum rari fit-13 ta’ Dicembru 1974 fejn il-Parlament qabel kważi unanimament li Malta għandha tkun Repubblika u li l-Kap tal-Istat għandu jkun Anthony Mamo, wild Art Twelidna. Sal-appuntament mad-destin tal-31 Marzu 1979 meta l-poplu Malti mmexxi minn Dom Mintoff wera li kiber u sar Nazzjon.
“Ejja nirrispettawhom kollha. Rispett mhux żebliħ. Rispett mhux tfixkil lil min irid irodd ħajr lil pajjiżna. Ir-rispett lejn il-kisbiet kollha huwa bżonnjuż biex fl-aħħar nibdew id-diskussjoni biex inżommu l-festi kollha filwaqt li naslu għal Jum Nazzjonali wieħed. Jum Nazzjonali li jgħaqqad lill-poplu Malti kollu. Dan huwa s-sens ta’ għaqda nazzjonali li ġensna qed jitlobna.
Lista ta' kimiċi organiċi
Kimika Organika
Ara l-artiklu Kimika organika.
Lista tat-Tipi ta' Kimiċi Organiċi
Fost il-materjali organiċi nsibu:
<ul>
<li> l-Idrokarburi </li>
<li> l-Alkani (en:Alkanes) </li> <li> l-Alkeni (en:Alkenes) </li> <li> l-Alkini (en:Alkynes) </li> <li> l-Idrokarburi aromatiċi (en:Arenes) </li> <li> id-Derivati tal-Benżina </li> <li> id-Derivati tat-Toluwina </li>
</ul>
<li> l-Aloġenuri alkiliċi (Kloru, Jodju, Fluworu u Bromu) </li> <li> l-Alkoħol </li> <li> il-Ketoni </li> <li> l-Aldeidi </li> <li> il-Karboksilati </li> <li> l-Aċidi Karboksiliċi </li> <li> l-Eteri </li> <li> l-Esteri </li> <li> l-Ammidi </li> <li> l-Ammini </li> <li> l-Immini </li> <li> l-Immidi </li> <li> l-Ażidi </li>
Mur hawn għal-lista kompluta ta' materjali organiċi.
Referenzi
<ul> <li>Il-Paġna Functional Group tal-Wikipedija Ingliża.</li> </ul>
Guy de Maupassant
Guy de Maupassant (5 t’Awwissu 1850 Tourville-sur-Arques (Seine-Maritime), Franza - 6 ta’ Lulju, 1893, Pariġi) kien kittieb Franċiż tal-aħħar tas-seklu XIX.
Bijografija
Maupassant twieled fix-château de Miromesnil, Tourville-sur-Arques (Seine-Maritime). Il-familja Maupassant kienet waħda antika li ġiet minn Lorraine u marret Seine-Maritime (in-Normandija) f’nofs is-seklu XIX. Missieru, Gustave de Maupassant, iżżewweġ fl-1846 lil Laure le Poittevin, tfajla tal-borgeżija. Din, ta' tifla, ma’ ħuwa Alfred, kienet ħabiba ta’ Gustave Flaubert, bin kirurgu minn Rouen, li kellu jkun ta’ influwenza kbira fil-ħajja ta’ binha. Kienet mara ta’ kultura mhux komuni, tħobb il-letteratura klassika, l-iżjed ‘il Shakespeare. Mifruda minn żewġha, rabbiet waħidha ż-żewġ subien tagħha, Guy u Hervé, il-kbir.
Maupassant qatta’ tfulitu f’Étretat fid-dar bl-isem "Les Verguies", fejn, bejn il-baħar u r-raba’, kiber fl-imħabba tan-natura u n-namri ta’ barra;  kien imur jistad mas-sajjieda tal-post u jitkellem bid-dijalett mal-bdiewa. Kellu rabta profonda ma’ ommu.
L-ewwel daħal is-seminarju żgħir ta’ Yvetot, kif xtaqet ommu, imma rnexxielu jġegħilhom ikeċċuh. Kien f'dak iż-żmien, meta kellu tlettax-il sena, li beda jikteb xi versi. Mill-ewwel laqgħa ma' l-edukazzjoni Kattolika rabba ostilità qawwija lejn ir-reliġjon li baqgħet miegħu għal dejjem. Wara bagħtuh il-liċeo ta’ Rouen, fejn kien student tajjeb, ta ruħu għall-poeżija u ħa parti f’ħafna drammi tat-teatru. Kien hemm li sar ħabib ta’ Louis Bouilhet u fuq kollox ta’ Gustave Flaubert.
Fl-1870, ftit wara li ħa l-baccalauréat, inkiteb bħala volontier għall-Gwerra Franko-Prussjana. Għall-ewwel kien fl-amministrazzjoni u mbagħad fl-artillerija fejn ħa parti fl-irtirata tal-armati Normandiżi quddiem l-avvanz tal-Germaniżi. Wara l-gwerra, ħallas lil xi ħadd biex jagħmel is-servizz militari minfloku u ħalla n-Normandija għal Pariġi fejn għadda għaxar snin, l-ewwel jaħdem fil-Ministeru tal-Baħar u mill-1878 fil-Ministeru tal-Edukazzjoni. Matul dawn l-għaxar snin kien imdejjaq ħafna u l-unika distrazzjoni kienet li jmur bil-kenura fuq is-Seine nhar ta’ Ħadd u fil-vaganzi.
Gustave Flaubert ħadu taħt ġwinħajh u kien miegħu qiesu missier letterarju li għenu u ggwidah fid-dħul tiegħu fil-ġurnaliżmu u l-letteratura. Għandu iltaqa’ mar-rumanzier Russu Ivan Turgenev u ma’ Émile Zola, kif ukoll ma’ bosta kittieba tal-iskejjel naturalisti u realisti. F’daż-żmien kiteb ħafna versi u biċċiet qosra.
Beda jikteb wkoll artikli għal bosta ġurnali importanti bħal  Le Figaro , Gil Blas, Le Gaulois u l’Écho de Paris u mbagħad fil-ħin li kien jibqagħlu kien jikteb ir-rumanzi u n-novelli. Fl-1879 ippublika l-ewwel ktieb, Histoire du vieux temps li kien fih xi mitt paġna. Flimkien ma’ Zola, fl-1880 ikkontribwixxa għall-ġabra tax-xogħol tal-kittieba naturalisti, Les Soirées de Médan, bl-ewwel novella tiegħu, Boule de Suif, li mill-ewwel għamlet suċċess kbir u Flaubert iddiskriviha bħala "kapulavur li jibqa’".
L-għaxar snin mil-1880 sa l-1890 kien il-perijodu l-iżjed fertili tal-ħajja ta’ Maupassant: ippublika 6 rumanzi, iżjed minn 300 novella u xi deskrizzjonijiet tal-vjaġġi. Wara li sar famuż bl-ewwel novella, kien jaħdem metodikament u kull sena kien jipproduċi żewġ kotba u xi drabi erbgħa. Bit-talent u s-sens kummerċjali li kellu ma damx ma sar għani.
Fl-1881, ippublika l-ewwel volum ta’ novelli bit-titlu La Maison Tellier, li f’sentejn kellu tnax-il edizzjoni; fl-1883, lesta l-ewwel rumanz tiegħu Une vie, li biegħ ħamsa u għoxrin elf kopja f’inqas minn sena. Bil-flus li qala’ minn La Maison Tellier bena d-dar "La Guillette" f’Étretat.
Fir-rumanzi tiegħu ikkonċentra l-osservazzjonijiet kollha mifruxin fin-novelli. It-tieni rumanz tiegħu, Bel-ami, deher fl-1885 u kien stampat 37 darba f’erba’ xhur. Fl-1887/1888 kiteb wieħed mill-kapulavuri tiegħu, Pierre et Jean.
L-antipatija naturali li kellu għas-soċjetà, ġegħlitu jirtira fis-solitudni u l-meditazzjoni. Ivvjaġġa fit-tul fl-Alġerija, l-Italja, l-Ingiliterra, il-Bretanja, Sqallija, u l-Alvernja u kull vjaġġ kien is-soltu jfisser kotba ġodda. Mar kroċjata fuq il-yacht privat tiegħu "Bel-Ami" imsemmi għar-rumanz tiegħu Bel-Ami li kiteb fl-1885. Din il-kroċjata, li fiha għadda Cannes, Agay u Saint-Tropez, ispiratu biex jikteb Sur l’eau. Dan l-ivvjaġġar ma żammux milli jagħmel ħbieb fost in-nies letterarji importanti ta’ żmienu: Alexandre Dumas it-tifel kien iħobbu bħala missieru. Guy intlaqgħat ukoll mid-dħulija tal-istoriku-filosfu Taine li ltaqa’ f’Aix-les-Bains.
250px|daqsminuri|lemin|210px| Il-qabar ta' Guy de Maupassant
Fl-aħħar snin trabbiet fih ġibda esaġerata għas-solitudni, biża’ kostanti mill-mewt u ċertu paranoja, forsi minħabba l-marda tas-sifili li kien ħa f’żogħżitu. Fl-ewwel ta’ Jannar tal-1892 ipprova joqtol ruħu b’idejħ billi jxoqq gerżumtu. Għalhekk ħaduh Pariġi fil-klinika tat-tabib Émile Blanche fejn miet b’paralisi ġenerali, xahar qabel ma għalaq 43 sena, fis-6 ta’ Lulju tal-1893, wara li kien mitluf minn sensieh għal sitt xhur. Iċ-ċertifikat tal-mewt kien fih li "twieled Sotteville, qrib Yvetot" u din bdiet il-polemika fuq post twelidu.
Indifen mingħajr tebut fiċ-ċimiterju ta’ Montparnasse f’Pariġi.
Prinċipji estetiċi
L-idejat ta’ Maupassant fuq l-arti narrativa jidhru speċjalment fil-Prefazju ta’ Pierre et Jean bit-titlu Le roman fl-1887/1888.
Għalih, ir-rumanzier għandu jagħmel kollox fix-xogħol "biex jikseb ir-realtà sempliċi, u biex juri l-bniedem kontemporanju kif jidher quddiem għajnejh", għalih fil-fatti "l-artisti kbar huma dawk li jimponu l-illużjonijiet personali tagħhom".
Maupassant ċaħad ir-rumanz romantiku u l-"viżjoni tiegħu sfurmata, sopra-umana, poetika" u r-rumanz simbolista kkaratterizzat b’psikoloġiżmu żejjed u kitba artistika żejda, u żamm ma’ l-ideal tar-"rumanz objettiv" li jfittex ir-realiżmu imma jaf il-limiti tiegħu. Għalih, "ir-realiżmu hu viżjoni personali tad-dinja li hu (il-kittieb) jipprova jikkomunika billi jirriproduċih fi ktieb" u biex jikseb dan ir-rumanzier immexxi mill personalità tiegħu jagħmel għażla mir-realtà. "Dejjem lilna nfisna irridu nuru", isostni kif  ukoll li r-rumanz hu kompożizzjoni artistika, "ġabra bis-sengħa ta’ fatti żgħar minn fejn joħroġ is-sens definittiv tax-xogħol". Maupassant jiċħad ukoll in-naturaliżmu b’dokumentazzjoni dettaljata żżejjed u li jipprova jagħti realiżmu sħieħ bħal dak ta’ Zola, imma jippratika realiżmu mingħajr ma’ jħalli l-moralità żżommu milli jiddiskrivi r-realtà sordida bħal fil-mewt ta’ Forestier f’Bel-Ami jew tal-kelba f’Kapitlu X ta’ Une vie.
Maupassant fittex l-użu meqjus tal-fatti u l-ġesti iżjed mill-ispjegazzjoni psikoloġika għaliex "il-psikoloġija trid tkun moħbija fil-ktieb kif inhi moħbija taħt il-fatti fil-ħajja vera", dan il-qies jgħodd ukoll għad-deskrizzjonijiet tiegħu u hekk inqata’ sewwa mill-istil balzacjan. Minħabba din il-ġibda għal kitba sfiqa fil-qosor Maupassant wera preferenza għan-novella: kiteb iżjed minn tliet mija minn dawn u ħames rumanzi biss, veru f’għaxar snin.
Fl-aħħar Maupassant b’tribut lil Flaubert reġa’ uża l-formula ta’ Buffon li skontu "it-talent hu sabar twil" u żamm "lingwa ċara, loġika u nervuża", kontra il-kitba artistika tas-snin 1880-1890 pereżempju tal-aħwa Goncourt.
Suġġetti
Is-suġġetti huma marbutin mal-ħajja ta’ kuljum ta’ żmienu u esperjenzi differenti tal-ħajja tal-awtur:
Hi mela personalità qawwija imma mħawda u sewda li toħroġ mix-xogħlijiet l-iżjed personali.
Toni dominanti
It-ton realista hu mifrux ma’ kullimkien bl-għażla ta’ dettalji tal-ħajja ta’ kuljum, l-imġiba tal-persunaġġi u l-effetti tal-lingwa pittoreska, imma it-ton fantastiku jikkaretterizza bil-qawwa ċerti xogħlijiet fejn l-irreali jeżisti bħala realtà possibbli, billi l-awtur jisfrotta it-tema tal-ġenn (La chevelure – La tombe - Le Horla…).
Miexi parallelament ma’ dawn, hemm it-ton dramatiku li sikwit jinkiseb bil-preżenza ta’ xi theddida (il-ġenn f’Le Horla – in-niket quddiem il-mewt ta’ Bel-Ami…) jew l-għib ta' xi ħadd (l-istupru u l-qtil tat-tifla Roque, il-firda f’Boitelle – bosta mwiet flimkien f’Une vie - suwiċidju ta’ Miss Harriet…). Din l-opinjoni pessimista u mnikkta tal-bnedmin u ħajjithom, viżjoni sewdenija tal-imġiba soċjali u personali bejniethom, f’xi każi ġġiegħelna nitkellmu wkoll fuq it-ton traġiku bħal f’La Folle jew f’Le père Amable.
Għall-inqas it-ton komiku jidher ukoll għalkemm hu spiss aħrax. Il-komiku jintuża fil-kliem u l-ġesti kif ukoll fil-karattri b’karikaturi ta’ raħħala (« La ficelle » – « La Bête à Maît’ Belhomme ») jew fil-persunaġġ ta’ raġel imqarraq mill-mara li ma jafx x’inhu jiġri f’Pierre et Jean, u joħroġ ukoll il-komiku fid-drawwiet tal-impjegati (L’héritage) jew ta’ borgeżin ġodda bħal f’Bel-Ami fejn jitħalltu pereżempju l-imħabba u l-flus.
It-taħlit ta’ dawn it-tonijiet differenti jagħti lix-xogħol ta’ Maupassant kolorazzjoni li tispikka u minnha joħroġ stil personali kkaratteriżat b’kitba sfiqa li tirrifletti l-post prominenti tan-novelli fil-kitba tal-awtur.
Metodi stilistiċi u narrativi
Eżempju – estratt (bid-dialogu mqassar) minn Pierre et Jean (Kap. 8) : Imbagħad, wara ħafna mixi u bosta żjariet, mar id-dar tal-ġenituri tiegħu. Ommu kienet qed tistennieh magħluqa f’kamritha.'' (…)
Waqt li r-rumanzi huma miktubin fi stil klassiku fit-tielet persuna, minn punto di vista dominanti, in-novelli jużaw varjetà narrativa kbira u fihom Maupassant jilgħab bl-għażla ta’ rakkontaturi differenti. Fil-fatti hemm xi rakkonti fit-tielet persuna indirizzati direttament lill-qarrej (Une partie de campagne – Aux champs - Deux amis - Mademoiselle Fifi - Boule de suif...) u xi rakkonti fl-ewwel persuna fejn in-narratur li jista’ jkun persunaġġ prinċipali jew sekondarju, jirrakkonta xi tifkira personali (Un réveillon – Mon oncle Sosthène – Qui sait ?...) u dan jiġġustifika l-isem ta’ conte. F’xi wħud minn dawn tal-aħħar ir-rakkontatur prinċipali jindirizza xi semmiegħ jew semmigħa u jirrakonta xi ġrajja f’ħajtu (Conte de Noël - Apparition - La main ...). X’imdaqqiet ir-rakkonti fl-ewwel persuna huma midfuna f’rakkont iżjed vast fejn xi persunaġġ jgħid quddiem xi persunaġġi oħra xi storja li kien sema’ qabel (La rempailleuse) jew li kien ħa parti fiha (La main – La petite Roque...). Xi drabi oħra, ir-rakkont hu ppreżentat bħala manuskritt (La chevelure) jew ittra (Lui ?).
Hekk l-għana ta’ temi ttratti, il-viżjoni personali tad-dinja li toħroġ mis-sengħa tal-kitba tiegħu jqegħdu ‘l Guy de Maupassant fil-quċċata tal-kittieba tal-proża tas-seklu IX u b’mod partikulari jagħmluh l-akbar awtur tan-novelli fil-litteratura Franċiża.
Xogħlijiet ta’ Maupassant
Ix-xogħlijiet immarkati (ktieb elettroniku) jistgħu jinkisbu b’xejn f’format elettroniku fil-Project Gutenberg. Imxi mal-ħolqa biex issibhom.
Rumanzi u novelli
Nota : Maupassant kiteb ukoll xi xogħlijiet taħt laqam bħal
Publikazzjoniiet f’ordni kronoloġika :
Dritt
It-terminu dritt jintuża b'modi differenti:
Bħala fakultà ggarantita mill-ordinament lil kull persuna jew organizzazzjoni jissejjaħ jedd.
Ġużepp ta' Kopertinu
daqsminuri|S. Giuseppe da Copertino jitla ’waqt it-titjira fil-vista tal-Bażilika ta’ Loreto Giuseppe minn Copertino, jew Giuseppe Maria Desa (Copertino, Italja, 17 ta' Ġunju 1603 – Osimo, 18 ta' Settembru 1663), kien Patri Franġiskan Konventwali Taljan. Kien iddikjarat qaddis minn Papa Klement XIII fl-1767.
Tfulija
Bin Felice Desa, ħajjat u bniedem ta' qalb tajba u ma kienx sabha bi tqila li jħallas id-djun ta' x'uhud mill-hbieb tieghu; imma l-istess generozità tieghu kienet il-htija li hu nnifsu kellu jiddejjen biex izomm il-familja fqira tieghu, u kellu sahansitra jahrab minn daru biex ma jaqax taht il-pieni tal-ligi. Fi zmien meta martu Franceschina, imwielda Panaca, kienet se twelled lil Giuseppe, il-pulizija kienet qed tigri warajhom. Ghal­hekk hi kellha tinheba fi stalla fil-qrib sabiex ma tinstabx. Kienet tilfet erbgha minn uliedha f'eta ckejkna hafna.
Fi zmien meta ulied il-ghonja biss kienu jistudjaw, ommu baghtitu jitghallem. Guzeppi, fi tfulitu, kellu natural difficli u, billi kien malajr jirrabja, hu ma tantx kellu hbieb. Guzeppi kien ghadu ta' seba' snin meta meta kellu jaqta' mill-iskola. Tumur f'dahru, li deher li kien il-bidu ta' kankru, tefghu f'qiegh ta' sodda ghal hames snin shah. Ir-rimedji tat-tobba ma swew ghalxejn. Imma, imbaghad, ommu fis-sena 1615 haditu fis-Santwarju tal-Madonna tal-Grazzja f'Galatone, u dilkitlu dahru biz-zejt li kien jixghel quddiem il-Madonna. Hu dlonk hassu ghaddej ghall-ahjar, u, tul hajtu kollha, baqa' dejjem konvint li dak in-nhar il-Madonna gham­let miraklu mieghu. Guzeppi ta' tnax-il sena beda jaqla' xi haga billi jbigh il-haxix; imbaghad hu beda jghin 'il wiehed mastrudaxxa. Imma hu donnu ma kien jinqala' ghal xejn. Guzeppi beda jhass ukoll li Alla kien qieghed sejjahlu ghall-hajja religjuza. L-ewwel gibda tieghu kienet lejn l-Ordni tal-Frangiskani Konventwali, kellu xi qraba; imma l-Frangiskani ma rawhx adattat. Guzeppi qatt ma habbat hlief bibien ta' Ordnijiet Frangiskani ohrajn. Hu xxennaq ghall-hajja religjuza fost il-Frangiskani Riformati; imma dawn baqghu jtawlulu.
Mal-Franġiskani
Fis-sena 1620, il­-Kapuccini laqghuh bhala Fratell, u bdewlu n-novizzjat f'Martina­franca bl-isem ta' Fra Stiefnu. Imma, ghalkemm twajjeb, ma sata' jaqbad f'xejn: la biex jaghmel xi haga fl-għalqa, u lanqas biex jgħin fil-kcina. Kollox deher kontra tieghu gha­liex, fi zmien in-novizzjat, kellu tumur f'irkopptu, u hu nnifsu ghamel l-izball li pprova jnehhih minghajr ghajnuna ta' ta­bib. Ghalhekk, wara tmien xhur novizzjat, il-Kapuccini bagh­tuh lura lejn daru bhala wiehed li ma kienx kapaci ghall-hajja tal-kunvent. Guzeppi kien għad għandu ta' 18-i1 sena. Imma kien digà bata hafna; b'mod specjali, in-nuqqas ta' hila tieghu ghaddieh minn hafna umiljazzjonijiet. Fis-sena 1621, il-Frangiskani Konventwali raw ir-rieda tajba ta' dak iz-zaghzugh, u accettawh bhala Fratell fil-kunven­t ta' Santa Maria della Grottella, qrib Copertino. Xi pass 'il quddiem kien sar ghax Guzeppi ghamel hiltu kollha biex, flimkien mar-rebh fuqu nnifsu biex jghix dejjem ahjar, hu qaghad attent halli bl-akbar ezattezza jiddedika ruhu wkoll għat-tindif tal-kunvent. Imma l-Patrijiet intebhu li Guzeppi, matul il-lejl, fil-hinijiet ta' l-akbar hemda, meta kulhadd kien jistrieh, kien qed jghaddi sighat fl-istudju.
Diffikultajiet fl-Istudju
Wiehed miz-zijiet tieghu li kien Patri Frangiskan, ghalkemm fi zminijiet ohrajn ma ried jaghmel xejn ghalih ghax iz-zaghzugh ma kienx qed jispiralu fiducja, ghenu biex mill-istat ta' Fratell, ghaddi ghal dak ta' kjerku, u jibda jithejja biex isir sacerdot. Dan gara fis-sena 1625. F'dik is-sena hu beda n-novizzjat tieghu. Xejn ma kienet haga haffa ghaz-zaghzugh meta hu kellu jistudja l-Latin. Kien sforz kbir fuqu nnifsu biex lilu sehhlu jistudja bl-amment it-tnax-il kapitlu tar-Regola Frangiskana. Imma, fis-sena 1626, huwa radd hajr minn qalbu lil Alla talli s-Superjuri tieghu accettawh ghall-professjoni relig­juza fi hdan il-Frangiskani Konventwali. Ghalkemm b'passi tqal, Guzeppi baqa' miexi 'l quddiem. Kien b'ferh kbir ghalih meta beda tiela' t-tarag tal-artal.
Wara ezami li swieh tant qtigh il-qalb, fis-6 ta' Jannar, 1627, Guzeppi rcieva l-ordni sagru tad-djakonat, u ma kienx fadallu hlief l-ahhar pass biex isir sacerdot. F’dak iz-zmien, hu kien fil-belt ckejkna ta' Nardò fejn kien qed jaghmel l-ahhar thejjijiet ghas-sacerdozju. Qatt f'hajtu ma kellu tant biza' mill-ezami. Imma, min-naha l-ohra, qatt ma helisha b'tant heffa. Hu baqa' jipprepara sal-ahhar, u shabu bdew dehlin qablu. Imma l-Isqof baqa' mista­ghgeb kemm kienu ippreparati tajjeb dawk iz-zghazagh fran­giskani; ghalhekk, hu ggudika li ma kienx hemm ghalfejn jib­qa' jezamina lill-ftit li kien fadal. Ghalhekk, Guzeppi helisha, u gie ordnat sacerdot minghajr ma resaq ghall-ezami. Dan kien fit-18 ta' Marzu, 1628. San Guzepp ta' Copertino temm perjodu difficli hafna fil-­hajja tieghu meta, bil-ghajnuna li tah Alla, hu gie ordnat sa­cerdot. Minbarra mill-preparazzjoni bl-istudju, Guzeppi thejja ghall-ezamijiet bis-sawm u bit-talb. Barra minn hekk, il-biza' kien il-htija li hu ghadda ljieli shah li matulhom ma satax jor­qod. Ghal din ir-raguni, kull min jistudja jara f'San Guzepp ta' Copertino l-qaddis li jharsu mis-sema. L-istudenti tad-dinja kollha jirrikorru lejh sabiex jghinhom b'mod specjali fiz-zmien difficli tal-ezamijiet.
Quddiem l-Inkwiżizzjoni
F'Ottubru, 1638, Guzeppi rcieva l-ordni biex jidher quddiem l-Inkwizitur ta' Napli wara rapporti li kien qed jinqata' mill-art waqt it-talb. Guzeppi vvjagga minn Copertino ghal Napli, u mar fil-kunvent tal-Frangiskani Konventwali ta' San Lorenzo Maggiore. Il-Patrijiet ma hadux gost jilqghu fost­hom 'il wiehed li gie akkuzat quddiem l-Inkizizzjoni. Quddiem l-Inkizitur, b'diffikulta kbira, Guzeppi rrakkonta l-ghegubijiet li Alla kien qed jaghmel mieghu. Ghall-ewwel, hu ma impress­jona 'l hadd. Lilu ordnawlu jaqra bicca mill-Ufficcju Divin biex jaraw kellux xi kwalita tajba biex ikun sacerdot.
Jumejn wara, dawk l-imhallfin ordnawlu jqaddes, u huma attendew ghall-Quddiesa tieghu. Waqt il-Quddiesa, hu tala' estasi. Hu­ma riedu jkunu jafu minghandu x'kien jigri fost il-poplu meta kien jiġrilu hekk. Imma hu ma kienx jaf x'jaqbad iwegibhom. Kien ahjar li jistaqsu lin-nies. L-Inkwizizzjoni ta' Napli ma sabitx fiex tikkundannah; imma hu ma giex iddikjarat innocenti. Il-process kellu jkompli qudd­iem il-Papa nnifsu, u ma ntemmx b'dikjarazzjoni ta' inno­cenza hlief wara disa' xhur.
Imma Guzeppi ntbaghat quddiem il-Miinistru General ta' l-ordni li kien P. Gwannbattista Berar­dicelli. Bhala Patri li habat difru mat-Tribunal ta' l-Inkwiziz­zjoni, Guzeppi ma satax jintlaqa' tajjeb mill-General tal-Ord­ni. Anki jekk kien innocenti, kien hemm bzonn li jghix maq­tugh min-nies u mbieghed minn artu. Hu rcieva l-ordni li jmur fil-komunita tas-Sacro Convento ta' Assisi. Guzeppi wasal Assisi fit-30 ta' April, 1639, u baqa' jghix hemm ghat-tul ta' erbatax-il sena. Hu kellu jghix maqtugh min-nies; imma l-qdusija tieghu kienet tinhass hafna. Persunaggi maghrufin bdew ifittxuh; imma dawn ma setghux jit­kellmu mieghu hlief wara li kien jinqala' l-permess. Fost l-ohrajn, il-princep Luteran Gwanni Federiku ta' Brunswick tqanqal minn kliemu u kkonverta ghar-religjon Kattolika. Ghalkemm ta' ftit skola, il-pariri tieghu kienu juru gherf kbir.
Il-Papa Innocenzu X, fis-sena 1653, osserva li Guzeppi ma kienx qed jghix maqtugh min-nies. L-ordni kien li hu jghix mifrud sahansitra minn shabu l-Patrijiet stess. Kienu ghaddew 14-i1 sena; imma dak l-ordni kien ghadu jghodd fil­-qawwa tieghu. Ghalhekk, il-kaz ta' Guzeppi raga' tressaq ghal darb'ohra quddiem l-Inkwizizzjoni.
Il-kastig li Guzeppi rcieva kien wiehed ahrax, u li ma kienx soltu jinghata. Hu rcieva l-ordni li jitlaq minn fost hutu, il-Frangiskani Kon­ventwali, u jmur jghix ghal zmien indeterminat gewwa Pie­trarubbia, f'kunvent tal-Kapuccini li kien qieghed f'quccata ta' gholja; minn hemm, hu rega' ttiehed fil-kunvent kapuc­cin ta' Fossombrone. Guzeppi kien fl-istat ta' wiehed habsi; imma l-Kapuccini taffewlu hafna minn dik it-tbatija gha­liex huma ntebhu li l-prigunier li kellhom kien persunagg straordinarju.
F'dak iz-zmien, Guzeppi kien jilbes ta' Kapuccin. Il-Ka­puccini, li kienu saru qishom hutu, kienu jmorru ta' sikwit fil-kamra tieghu biex jisimghuh jitkellem, u jiehdu pariri ­minghandu. Bil-mod il-mod, kulhadd sar konvint mill-qdusija ta' Guzeppi. Din issaffiet bi provi mill-izjed kbar. Il-Frangiskani Konventwali ta' Assisi kienu hallewlu c-cella tieghu kif kienet biex hu jkun jista' jerga' jirritorna fiha. Id-decizjoni fil­kaz tieghu riedet tigi mill-Papa. Imma Papa Alessandru VII wiegeb lill-Frangiskani Konventwali b'dawn il-kelmiet: "Ahna ma rriduhx f'dak is-Santwarju. Hemm, intom diga ghand­kom 'il San Frangisk. Ma rridux li jkun hemm San Frangisk iehor".
Osimo
Sadanittant, fl-10 ta' Lulju, 1657, Guzeppi rcieva l-ordni li jhalli l-kunvent tal-Kapuccini u jirritorna fost hutu l-Frangiskani Konventwali tal-kunvent ta' Osimo fil-Marche. Guzeppi laqa' dak l-ordni bil-ferh. Huwa u diehel f'dak il-kunvent b'farag fil-galb tieghu, Guzeppi stqarr: "Dan hu l-post tal-mistrieh tieghi". Il-belt ta' Osimo ferrhet il-qalb ta' Guzeppi ta' Copertino­. Hu kien mimli bl-imhabba lejn il-Madonna. Dak il-kun­vent ma hux imbieghed wisq mill-belt ckejkna ta' Loreto fejn hemm Santwarju tad-dar tal-Madonna. Fis-sena 1663, meta hu ghalaq 60 sena, is-sahha ta' Guzeppi baqghet sejra dejjem lura.Fis-17 ta' Settembru, nhar il-festa tal-Pjagi ta' Missieru San Frangisk, Guzeppi bilkemm sata' jibla' l-ostja li s-sacerudot qarbnu biha. Hu offra dik l-ahhar tqarbina tieghu ghall-bzonnijiet tat-Papa u tal-knisja. Nhar it-18 ta' Settembru, 1663, Guzeppi talab fis-skiet waqt li qaghad jistenna bil-kalma lill-mewt li, bhal San Fran­gisk, sejhilha "Ohti". Ftit qabel nofs il-lejl, miet. Fis-16 ta' Lulju, 1767, il-Papa Klement XIII ghollieh ghall­-gieh ta' Qaddis. Minn dak iz-zmien 'il hawn, il-fdal tieghu baqa' dejjem meqjum fil-belt ta' Osimo fejn il-Frangiskani Konventwali ddedikaw ghalih Santwarju li gie moghti t-titlu ta’ bazilka. Ghalkemm ma ghex f'din il-belt ckejkna hlief fl-ahhar snin ta' hajtu, illum, l-akbar qima li tinghatalu hi minn dan il-post ckejken qrib il-belt ta’ Ancona. Imma ismu baqa' marbut mal-post fejn hu twieled ghaliex minn dejjen: baqa' maghruf bhala “San Guzepp ta' Copertino".
Dritt Internazzjonali
Id-Dritt Internazzjonali hu ġabra ta' regoli li huma aċċettati b'mod ġenerali bħala vinkolanti fir-relazzjonijiet bejn l-Istati u n-Nazzjonijiet. Huwa qafas għall-prattika ta' relazzjonijiet internazzjonali stabbli u organizzati. Id-differenza bejn id-Dritt Internazzjonali u l-ordinamenti ġuridiċi msejsin fuq l-Istat hi li d-Dritt Internazzjonali hu primarjament applikabbli għall- pajjiż u mhux għaċ-ċittadini privati.
Id-Dritt Nazzjonali jista' jsir Dritt Internazzjonali meta t-trattati jiddelegaw il-ġurisdizzjoni nazzjonali lit-tribunali sovranazzjonali, bħalma hi l-Qorti Ewropea tal-Jeddijiet tal-Bniedem jew il-Qorti Kriminali Internazzjonali. Trattati bħall-Konvenzjoni ta' Ġinevra jistgħu jeżiġu li d-Dritt Nazzjonali jikkonforma ma' xi partijiet tagħhom.
It-terminu Dritt Internazzjonali japplika għal tliet dixxiplini legali distinti:
Id-Dritt Internazzjonali Pubbliku, li jirregola r-relazzjoni bejn l-Istati u l-entitajiet internazzjonali. Dan jinkludi dawn il-kampi legali: id-Dritt tat-Trattati, id-Dritt tal-Baħar, id-Dritt Kriminali Internazzjonali, id-Dritt tal-Gwerra jew id-Dritt Umanitarju Internazzjonali, u d-Dritt tar-Refuġjati.
Id-Dritt Internazzjonali Privat li jittratta kwestjonijiet ta' (i) liema ġurisdizzjoni tista' tisma' każ u (ii) id-Dritt li jirregola liema ġurisdizzjoni tapplika għall-kwestjonijiet sollevati fil-każ.
Iż-żewġ fergħat tradizzjonali huma: jus gentium – id-Dritt tan-Nazzjonijiet jus inter gentes – il-ftehimiet bejn in-Nazzjonijiet.
Fumio Kishida
Fumio Kishida (Ġappuniż : 岸田 文雄) twieled fil-29 ta’ Lulju, 1957 f’Hiroshima, huwa politiku Ġappuniż, membru tal-Partit Demokratiku Liberali (PDL). Huwa Prim Ministru tal-Ġappun mill-4 ta’ Ottubru 2021.
Attakki ta' Novembru 2015 f'Pariġi
Fit-13 ta' Novembru 2015 filgħaxija, numru ta' attakki terroristiċi koordinati seħħew f'Pariġi, Franza u fis-subborg Saint-Denis fit-Tramuntana ta' Pariġi. L-attakki kkonsistew fi sparar tal-massa, bombi suwiċidjali, bombi u nies meħudin bħala ostaġġi. Bdew fid-21:16 CET, fejn seħħew tliet splużjonijiet u sitt sparaturi tal-massa, b'bombi wkoll ħdejn l-iStade de France f'Saint-Denis. L-agħar attakk kien fit-teatru Bataclan fejn l-attakkanti ħadu ostaġġi u b'konfronti mal-pulizija, sakemm spiċċa kollox fis-00:58 14 ta' Novembru CET.