cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cusco
Storja tal-Inka
Il-belt sfat taħt id-dominju ta' Huáscar matul il-Gwerra Ċivili tal-Inka, wara l-mewt ta' Huayna Capac fl-1528. Inħatfet mill-ġenerali ta' Atahualpa f'April 1532 fil-Battalja ta' Quipaipan. Dsatax-il xahar wara, esploraturi Spanjoli invadew il-belt wara li ħatfu u qatlu lil Atahualpa fil-Battalja ta' Cusco, u kisbu l-kontroll bis-saħħa tal-armi u ż-żwiemel tagħhom, kif ukoll għax kellhom teknoloġija militari superjuri.
Wara l-invażjoni Spanjola
L-ewwel tliet Spanjoli waslu fil-belt f'Mejju 1533, wara l-Battalja ta' Cajamarca, u bdew jiġbru għar-rahan ta' Atahualpa. Fil-15 ta' Novembru 1533, Francisco Pizarro wasal uffiċjalment f'Cusco. "Il-kapitali tal-Inka... ħalliet lill-Ispanjoli b'ħalqhom miftuħ bil-ġmiel tal-binjiet tagħha, u bit-tul u r-regolarità tat-toroq tagħha". Il-pjazza l-kbira kienet imdawra b'diversi palazzi, peress li "kull sovran bena palazz ġdid għalih innifsu". "Il-lavur fil-ġebel kien ta' livell eċċellenti, bil-bosta iktar minn dak tal-Ispanjoli". Il-fortizza kellha tliet parapetti u kienet magħmula minn "mases tqal tal-blat". "Mill-qalba tal-kapitali kien hemm xmara ... kanalata bil-ġebel. ...L-iktar binja lussuża f'Cusco... bla dubju kienet dik tat-tempju l-kbir iddedikat lix-Xemx... imżejjen bi platti tad-deheb... imdawwar b'kunventi u b'dormitorji għall-patrijiet. ...Kien hemm bosta palazzi u t-truppi f'qasir żmien serqu l-kontenut kollu tagħhom, u skonsagraw il-binjiet reliġjużi, inkluż il-mummji rjali fil-Coricancha.
Pizarro b'mod ċerimonjali ta l-Manco Inca l-figura tal-Inka bħala l-mexxej Peruvjan ġdid. Pizarro ħeġġeġ lil uħud mill-irġiel tiegħu biex joqogħdu u jinsedjaw il-belt, u tahom repartimientos, jew għotjiet tal-art biex jagħmlu dan. Ġew stabbiliti alcaldes u regidores fl-24 ta' Marzu 1534, li kienu jinkludu l-aħwa Gonzalo Pizarro u Juan Pizarro. Pizarro ħalla gwarniġjon ta' 90 raġel u telaq lejn Jauja flimkien ma' Manco Inca. Pizarro ta titlu uffiċjali lill-belt bħala "l-belt kbira u nobbli ħafna ta' Cusco". Il-binjiet, li spiss inbnew wara l-invażjoni Spanjola, għandhom taħlita ta' influwenza Spanjola u arkitettura indiġena tal-Inka, inkluż il-kwartieri ta' Santa Clara u San Blas. L-Ispanjoli qerdu bosta binjiet, tempji u palazzi tal-Inka. Huma użaw il-fdalijiet tal-ħitan tagħhom bħala bażijiet għall-kostruzzjoni ta' belt ġdida, u dan il-lavur fil-ġebel għadu viżibbli.
Patri Vincente de Valverde sar l-Isqof ta' Cusco u bena l-katidral tiegħu faċċata tal-pjazza ewlenija. Huwa appoġġa l-kostruzzjoni tal-monasteru tal-Ordni Dumnikana (il-Kunvent ta' San Duminku) fuq il-fdalijiet ta' Corichanca, id-Dar tax-Xemx, u ta' kunvent fis-sit preċedenti tad-Dar tal-Verġni tax-Xemx.
Cusco nbniet fuq saffi differenti ta' kulturi. It-Tawantinsuyu (l-Imperu Inka preċedenti) inbena fuq strutturi tal-poplu Killke. L-Ispanjoli ssostitwew it-tempji indiġeni bi knejjes Kattoliċi, u l-palazz tal-Inka b'vilel għall-invażuri.
Cusco kienet iċ-ċentru għall-kolonizzazzjoni Spanjola u t-tifrix tal-Kristjaneżmu fl-Andes. Stagħnat ħafna bis-saħħa tal-agrikoltura, it-trobbija tal-bhejjem u l-estrazzjoni, kif ukoll bis-saħħa tal-kummerċ tagħha ma' Spanja. Il-kolonjalisti Spanjoli bnew bosta knejjes u kunventi, kif ukoll il-katidral, l-università u l-arċidjoċesi.
Preżent
Fil-21 ta' Mejju 1950 terromot kbir heżżeż il-belt u kkawża ħsarat f'iżjed minn terz tal-istrutturi tal-belt. Il-Pirjolat Dumnikan u l-Knisja ta' San Duminku, li nbnew fuq il-Qurikancha (it-Tempju tax-Xemx) impressjonanti, kienu fost il-binjiet affettwati mill-era kolonjali. L-arkitettura tal-Inka felħet għat-terremot. Bosta mill-ħitan antiki tal-Inka għall-ewwel kien maħsub li kienu ntilfu wara t-terremot, iżda r-riffieda tal-granit tal-Qurikancha ġew esposti, kif ukoll dawk ta' strutturi antiki oħra madwar il-belt kollha. Ix-xogħol ta' restawr fil-kumpless ta' San Duminku espona x-xogħol tal-Inka fil-ġebel, li qabel kien oskurat mis-sovrastruttura mingħajr ma ġiet kompromessa l-integrità tal-wirt kolonjali. Bosta mill-binjiet li ġarrbu ħsarat fl-1950 kienu ġew affettwati minn terremot xi disa' snin qabel ukoll. Mis-snin 90 tas-seklu 20, it-turiżmu żdied. Attwalment, Cusco hija l-iżjed destinazzjoni turistika importanti fil-Perù. Taħt l-amministrazzjoni tas-sindku Daniel Estrada Pérez, akkanit favur l-Academia Mayor de la Lengua Quechua, bejn l-1983 u l-1995 l-isem bil-Quechua, Qosqo, ġie adottat uffiċjalment għall-belt. It-turiżmu ġie affettwat b'mod drastiku mill-pandemija tal-COVID-19 fil-Perù u mill-protesti Peruvjani tal-2022-2023. Dawn tal-aħħar swew liż-żona 10 miljun soles kuljum.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Belt ta' Cusco ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1983.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Ġeografija
Cusco hija estiża madwar il-wied kollu tax-xmara Huatanay (jew Watanay). Tinsab fit-tarf tal-Lvant tal-Għoqda ta' Cusco, b'elevazzjoni ta' madwar 3,400 metru (11,200 pied). Fit-Tramuntana tagħha hemm il-katina muntanjuża ta' Vilcabamba b'muntanji għolji 4,000-6,000 metru (13,000-20,000 pied). L-ogħla quċċata hi dik ta' Salcantay (6,271 metru jew 20,574 pied), li tinsab madwar 60 kilometru (37 mil) fil-Majjistral ta' Cusco.
Klima
Cusco għandha klima ta' art għolja subtropikali (Cwb skont il-klassifikazzjoni ta' Köppen). Ġeneralment tkun niexfa u miti, b'żewġ staġuni definiti. Ix-xitwa tkun minn Mejju sa Settembru, b'xemx abbundanti u okkażjonalment b'temperaturi taħt iż-żero billejl; Lulju jkun l-iktar xahar kiesaħ b'medja ta' 9.7 °C (49.5 °F). Is-sajf ikun minn Ottubru sa April, b'temperaturi sħan u xita abbundanti; Novembru jkun l-iżjed xahar sħun, b'medja ta' 13.3 °C (55.9 °F). Għalkemm il-ġlata u s-silġ huma komuni, l-aħħar borra rrapportata niżlet f'Ġunju 1911. It-temperaturi normalment ivarjaw minn 0.2 sa 20.9 °C (32.4 sa 69.6 °F), iżda t-temperatura inġenerali tvarja bejn −8.9 u 30 °C (16.0 u 86.0 °F). L-ikbar ammont ta' sigħat ta' xemx ikunu f'Lulju, l-ekwivalenti ta' Jannar fl-Emisferu tat-Tramuntana. B'kuntrast ma' dan, Frar, l-ekwivalenti ta' Awwissu fl-Emisferu tat-Tramuntana, ikollu l-inqas ammont ta' sigħat ta' xemx.
Fl-2006 instab li Cusco kienet l-iżjed punt fid-Dinja bl-ogħla livell medju ta' dawl ultravjola.
Turiżmu
It-turiżmu ilu s-sinsla tal-ekonomija mill-bidu ta' dan il-millenju, b'iktar minn 1.2 miljun turista fis-sena. Fl-2002, l-introjtu li Cusco daħlet mit-turiżmu kien jammonta għal US$837 miljun. Fl-2009, dak l-ammont żdied għal US$2.47 biljun. Minħabba l-pandemija tal-COVID-19, it-turiżmu naqas b'ammont sinifikanti.
Attrazzjonijiet prinċipali
L-iżjed siti ewlenin tal-Inka fil-qrib x'aktarx li kienu ir-residenzi tax-xitwa ta' Pachacuti: Machu Picchu, li wieħed jista' jasal għalih bil-mixi mill-Mogħdija tal-Inka sa Machu Picchu jew bil-ferrovija; u l-"fortizza" ta' Ollantaytambo.
L-inħawi tal-madwar, fil-Wied ta' Watanay, huma importanti għall-estrazzjoni tad-deheb u għall-agrikoltura, inkluż għall-qamħirrum, għax-xgħir, għall-kinoa, għat-te u għall-kafè.
Il-istadium prinċipali ta' Cusco, Estadio Garcilaso de la Vega, kien wieħed mis-seba' stadiums li ntużaw meta l-Perù ospita l-kampjonat kontinentali tal-futbol, il-Copa América, fl-2004. L-istadium jospita wieħed mill-iżjed klabbs tal-futbol ta' suċċess fil-pajjiż, Cienciano. Il-belt hija moqdija mill-Ajruport Internazzjonali ta' Alejandro Velasco Astete.
Wirt arkitettoniku
Bis-saħħa tal-antikità u tal-importanza tiegħu, iċ-ċentru tal-belt, li jippreserva bosta binjiet, pjazez, toroq u knejjes kolonjali, u saħansitra strutturi pre-Kolombjani, ġie ddikjarat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1983. Fost l-attrazzjonijiet prinċipali tal-belt hemm:
Barrio de San Blas
Dan il-kwartier jospita l-artiġjani u l-workshops u l-ħwienet tas-snajja'. Huwa wieħed mill-iżjed kwartieri pittoreski fil-belt. Għandu toroq weqfin u dojoq, bi djar antiki li nbnew mill-Ispanjoli fuq pedamenti importanti tal-Inka. Għandu pjazza attraenti u l-iżjed knisja parrokkjali antika f'Cusco, mibnija fl-1563, li għandha pulptu tal-injam imnaqqax li jitqies bħala l-epitoma tax-xogħol bl-injam tal-era kolonjali f'Cusco.
L-isem bil-Quechua ta' dan il-kwartier hu Tuq'ukachi, li jfisser il-ftuħ tal-melħ.
Hatun Rumiyuq
Din it-triq hija l-iżjed li jżuru t-turisti. Fit-triq ta' Hatun Rumiyoq ("dik tal-ġebla l-kbira") kien hemm il-palazz ta' Inca Roca, li ġie kkonvertit fir-residenza tal-Arċisqof.
Mont-Saint-Michel
Mont-Saint-Michel u l-bajja tal-madwar tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1979 għall-estetika u għall-importanza uniċi bħala sit Kristjan Medjevali. Kull sena jżuruha iktar minn tliet miljun ruħ. Iżjed minn 60 binja fi ħdan il-komun huma protetti fi Franza bħala monumenti storiċi.
Nemanja Vidić
Nemanja Vidić (bis-Serb: Немања Видић; twieled fil-21 ta' Ottubru 1981) huwa eks-plejer tal-futbol Serbjan, u fforma parti mit-tim nazzjonali Serb bejn l-2002 u l-2011.
Red Star
Sentejn u nofs wara, f'għeluq il-ħmistax-il sena, Red Star Belgrade kisbu lil Vidić għas-sistemà taż-żgħażagħ. Hu beda l-karriera professjonista tiegħu b'self għal staġun mat-tim ta' Spartak Subotica fis-sena 2000. Hu reġa' rritorna ma' Red Star Belgrade wara s-sena ta' self, fejn lagħab regularment fl-aqwa serje tal-Yugoslav League. Hu rebaħ it-Tazza Jugożlava fl-2001–02 ma' Red Star. Vidić mal-ewwel kiseb il-faxxa ta' kaptan, u matul it-tliet snin ta' kaptan, hu skorja tnax-il gowl f'67 logħba, u spiċċa l-karriera ma' Red Star Belgrade fuq nota pożittiva billi wassal lill-klabb għal doppjetta domestika. Hu rebaħ l-kampjonat tas-Serbja u Montenegro 2004 u t-Tazza tas-Serbja u Montenegro ma' Red Star Belgrade, u f'Lulju tal-2004, hu ngħaqad mat-tim tal-kampjonat Russu Spartak Moscow. Id-dettalji tat-trasferiment ma kinux magħrufa imma kien rappurat li Vidić sar l-aktar difensur għoli fl-istorja tal-Premier League Russu.
Manchester United
Wara li lagħab staġun ma' Spartak Moscow, Vidić iffirma ma' Manchester United għal somma ta' madwar £7 miljun fil-5 ta' Jannar 2006; sentejn u nofs wara li Manchester United irrapurtaw interess fih. Hu kien mogħti n-numru 15 u ddebutta ma' Manchester United bħala sostitut għal Ruud Van Nistelrooy fl-aħħar minuti tar-rebħa ta' United kontra Blackburn Rovers fit-tieni leg tas-semi-finali tal-Carling Cup fil-25 ta' Jannar 2006.
Matul l-istaġun 2006–07, Vidić ifforma koppja ma' Rio Ferdinand fiċ-ċentru tad-difiża u stabbilixxa lilu nnifsu mal-ewwel tim. Vidić skorja l-ewwel gowl għal Manchester United fl-14 ta' Ottubru 2006 kontra Wigan Athletic - United ħarġu 3-1 rebbieħa. L-ewwel gowl tiegħu f'Old Trafford kien fir-rebħa ta' 3–0 kontra Portsmouth fl-4 ta' Novembru. L-ewwel gowl fiċ-Champions League għal Manchester United kien kontra SL Benfica fis-6 ta' Diċembru, waqt il-fażi tal-gruppi; partita fejn United ħarġu 3–1 rebbieħa.
Mont-Saint-Michel
Formazzjoni
Issa hija gżira tal-mareat magħmula mill-blat, iżda l-għolja kienet tokkupa art niexfa fil-preistorja. Meta l-livell tal-baħar għola, l-erożjoni sawret mill-ġdid il-pajsaġġ kostali, u diversi rqajja' tal-granit tfaċċaw fil-bajja, wara li rreżistew iktar l-erożjoni tal-oċean mill-blat tal-madwar. Dawn kienu jinkludu lil Lillemer, Mont Dol, Tombelaine (il-gżira lejn it-Tramuntana), u Mont Tombe, li iktar 'il quddiem issejħet Mont Saint-Michel (mingħajr is-sing wara "Mont", l-isem jirreferi għall-għolja fiżika u mhux għall-post kollu). xellug|daqsminuri|Mont-Saint-Michel mill-ajru waqt il-marea baxxa. Mont-Saint-Michel tikkonsisti mil-lewkogranit li ssolidifika mill-intrużjoni taħt l-art tal-magma mdewba madwar 525 miljun sena ilu, matul il-perjodu Kambrijan, bħala waħda mill-iżgħar partijiet tal-batolit granitiku Manċelljan. Studji bikrin ta' Mont Saint-Michel mill-ġeologi Franċiżi xi kultant jiddeskrivu l-lewkogranit tal-għolja bħala "granulit", iżda dan it-terminu issa sar antikwat.
Nemanja Vidić
Manchester United
Vidić kiser l-għadma tal-ispalla waqt il-partita kontra Blackburn Rovers fil-31 ta' Marzu 2007, u ma kien barra mill-azzjoni għal madwar xahar. Vidić irritorna lura biex jaffaċċja lil AC Milan f'San Siro fit-2 ta' Mejju, f'logħba fejn Manchester United ħarġu telliefa 3–0, u b'hekk sfaw eliminati miċ-Champions League, b'riżultat aggregat ta' 5–3. Minkejja dan kollu, hu rnexxielu jagħmel prestazzjoni solida tliet ijiem wara meta United affaċċjaw lil Manchester City fis-City of Manchester Stadium. United rebħu 1–0 u t-titlu tal-Premier League kien assigurat ġurnata wara meta Chelsea spiċċaw pari mat-tim ta' Arsenal fl-Emirates.
Mont-Saint-Michel
Formazzjoni
L-għolja kellha ċirkonferenza ta' madwar 960 metru (3,150 pied) u l-ogħla punt tagħha kien 92 metru (302 piedi) 'il fuq mil-livell tal-baħar.
Nemanja Vidić
Manchester United
Hu hu rikonoxxut bħala wieħed mill-aqwa difensuri tal-Premiership u l-Ewropa. Imlaqqam "Vida" minn sħabu tat-tim, hu hu magħruf għall-abilità kbira fid-daqqiet tar-ras kemm fid-difiża u anki fuq l-attakk, kif ukoll għall-preżenza fiżika tiegħu u l-bravura tiegħu. Minħabba dan, hu hu ħafna drabi mqabbel ma' difensur li kien jilgħab ma' Manchester United, Steve Bruce, minħabba li għandhom karatteristiċi simili.
Vidić, fl-2005 rebaħ l-unur tal-Plejer tas-Sena tas-Serbja li jilgħab barra minn pajjiżu, meta kien qed jilgħab għal Spartak Moscow, wara sondaġġ mill-kaptani tas-sittax-il klabb tal-kampjonat Serb li hu organizzat kull sena mill-gazzetta Večernje novosti. Hu rċieva dan l-unur ukoll fl-2007, meta kien qed jilgħab ma' Manchester United. Hu kien imsemmi fost it-Tim tas-Sena tal-Premiership 2006–07 flimkien ma' seba plejers oħra ta' United. Kien imsemmi ukoll fil-31 ta' Awissu 2007 għad-Difensur tas-Sena tal-UEFA, u kien ukoll magħżul fil-25 ta' Settembru 2007, għall-unur tal-plejer tal-FIFPro World XI.
Mont-Saint-Michel
Mareat
daqsminuri|Mont-Saint-Michel fl-2014 bil-pont il-ġdid. Il-mareat ivarjaw ħafna, b'medja ta' 14-il metru (46 pied) bejn l-ogħla marea u l-iktar waħda baxxa. Il-pellegrini Medjevali li kienu jgħaddu mill-artijiet ċatti fil-marea baxxa kienu laqqmu l-gżira bħala "San Mikiel fil-periklu tal-baħar". L-għolja xorta waħda għadha perikoluża għall-viżitaturi li jevitaw it-triq olzata u jippruvaw il-mixja perikoluża fuq ir-ramel mill-kosta tal-madwar.
Is-sedimentazzjoni u l-għargħar okkażjonali ħolqu mergħat b'imraġ tal-ilma baħar li jitqiesu bħala ideali għar-ragħa tan-nagħaġ. Il-laħam b'togħma tajba li jirriżulta mir-ragħa tan-nagħaġ f'dawn il-mergħat, twassal għal speċjalità lokali tal-ikel, l-agneau de pré-salé (il-ħaruf tal-mergħa tal-ilma baħar), u tinstab fil-menus tar-ristoranti lokali li jaqdu lill-bosta viżitaturi tal-għolja.
Gżira tal-mareat
Fis-16 ta' Ġunju 2006, il-Prim Ministru Franċiż u l-awtoritajiet reġjonali ħabbru proġett ta' €200 miljun (Projet Mont-Saint-Michel) biex tinbena diga idrawlika li tuża l-ilmijiet tax-xmara Couesnon u l-mareat għat-tneħħija tas-sedimenti akkumulati, sabiex Mont Saint-Michel terġa' tiġi gżira. Il-kostruzzjoni tad-diga bdiet fl-2009. Il-proġett jinkludi wkoll it-tneħħija tat-triq u l-parkeġġ għall-viżitaturi. Mit-28 ta' April 2012, il-parkeġġ il-ġdid għall-karozzi fuq l-art kontinentali jinsab 2.5 kilometri (1.5 mil) 'il bogħod mill-gżira. Il-viżitaturi jistgħu jimxu jew inkella jużaw trasport pubbliku biex jaslu sal-gżira.
Fit-22 ta' Lulju 2014, il-pont il-ġdid tal-arkitett Dietmar Feichtinger infetaħ għall-pubbliku. Il-pont ħafif jippermetti l-fluss ħieles tal-ilma madwar il-gżira u jtejjeb l-effiċjenza tad-diga li issa saret operattiva. Il-proġett, li sewa €209 miljun, infetaħ uffiċjalment mill-President François Hollande.
F'okkażjonijiet rari, ċirkostanzi tal-marea jipproduċu "supermarea" tassew għolja. Il-pont il-ġdid għereq għalkollox fil-21 ta' Marzu 2015 fl-ogħla livell tal-baħar, xi ħaġa li tiġri darba kull 18-il sena.
Storja
xellug|daqsminuri|Uħud mill-binjiet fuq l-għolja. Mont-Saint-Michel intużat fis-sekli 6 u 7 bħala fortizza Armorikana ta' kultura u qawwa Gallo-Rumana sakemm insterqet mill-Franki, u ntemmet il-kultura trasversali fuq iż-żewġ naħat tal-fliegu li kienet żviluppat hemm mit-tluq tar-Rumani fl-460. Bejn wieħed u ieħor mis-seklu 5 sas-seklu 8, Mont Saint-Michel kienet tagħmel parti mit-territorju ta' Neustria u, fil-bidu tas-seklu 9, kienet post importanti għall-marċi ta' Neustria.
Qabel il-kostruzzjoni tal-ewwel stabbiliment monastiku fis-seklu 8, il-gżira kienet tissejjaħ Mont Tombe (bil-Latin: tumba). Skont leġġenda, l-arkanġlu Mikiel deher fis-708 lil Aubert ta' Avranches, l-isqof ta' Avranches, u qallu biex jibni knisja fuq din il-gżejra tal-blat.
Meta ma kienx kapaċi jiddefendi r-renju tiegħu iktar mill-assedji tal-Vikingi, ir-re tal-Franki qabel li jagħti l-peniżola ta' Cotentin u Avranchin, inkluż Mont Saint-Michel li tradizzjonalment kellha rabta mal-belt ta' Avranches, lill-Bretoni fit-Trattat ta' Compiègne (867). Dan immarka l-bidu ta' perjodu qasir ta' dominju tal-gżira min-naħa tal-Bretoni. Fil-fatt, dawn l-artijiet u Mont Saint-Michel qatt ma ġew inklużi tassew fid-Dukat tal-Brittanja u baqgħu veskovati indipendenti mill-arċiveskovat il-ġdid ta' Dol maħluq mill-Bretoni. Meta Rollo kkonferma lil Franco bħala arċisqof ta' Rouen, dawn id-dipendenzi tradizzjonali tal-arċiveskovat ta' Rouen saru parti minnu. nofs|daqsminuri|559x559px|Ix-xeni 16 u 17 tat-[[Tapizzerija ta' Bayeux: William u Harold f'Mont Saint-Michel (fuq, fin-nofs); u Harold isalva lill-kavallieri mill-għarqa fir-ramel.]] L-għolja reġgħet kisbet importanza strateġika fid-933 meta William I Longsword annetta l-peniżola ta' Cotentin mid-Dukat imdgħajjef tal-Brittanja. B'hekk l-għolja saret parti definittiva min-Normandija, u tidher fit-Tapizzerija ta' Bayeux, li tfakkar il-konkwista Normanna tal-Ingilterra fl-1066. Harold Godwinson jidher fit-tapizzerija waqt li qed isalva żewġ kavallieri Normanni mill-għarqa fir-ramel waqt battalja ma' Conan II, id-Duka tal-Brittanja. Il-patroċinju dukali tan-Normanni ffinanzja l-arkitettura Normanna spettakolari tal-abbazija fis-sekli ta' wara.
Fl-1067 il-monasteru ta' Mont Saint-Michel appoġġa lil William il-Konkwistatur biex jikseb it-tron tal-Ingilterra. Huwa ppremja dan l-appoġġ bi proprjetajiet u artijiet fuq in-naħa Ingliż tal-fliegu, inkluż gżira żgħira lil hinn mill-kosta tal-Lbiċ ta' Cornwall li mmudella fuq Mont Saint-Michel u saret prijurat Normann imsejjaħ l-Għolja ta' Penzance ta' San Mikiel. daqsminuri|Kanuni abbandunati minn [[Thomas de Scales, is-seba' Baruni Scales, f'Mont Saint-Michel fis-17 ta' Ġunju 1434.]] Matul il-Gwerra tal-Mitt Sena, ir-Renju tal-Ingilterra wettaq bosta assedji wara xulxin fuq il-gżira iżda ma rnexxilux jaħtafha minħabba l-fortifikazzjonijiet imsaħħa tal-abbazija. L-Ingliżi inizjalment assedjaw l-għolja fl-1423-1424, u mill-ġdid fl-1433-1434, bil-forzi Ingliżi taħt il-kmand ta' Thomas de Scales, is-seba' Baruni Scales. Żewġ kanuni tal-ħadid ferrobattut li Scales abbanduna matul l-assedju għadhom fil-post u huma magħrufa bħala les Michelettes. Ir-reżistenza qalbiena ta' Mont Saint-Michel ispirat lill-Franċiżi, speċjalment lil Joan ta' Arc.
Il-ġid u l-influwenza tal-abbazija ġiet estiża għal diversi fondazzjonijiet li nibtu mill-Ordni, inkluż l-Għolja ta' San Mikiel f'Cornwall, ir-Renju Unit. Madankollu, il-popolarità u l-prestiġju tal-abbazija bħala ċentru ta' pellegrinaġġ batta fir-Riformazzjoni, u sa żmien ir-Rivoluzzjoni Franċiża ma tantx kien għad fadal patrijiet jirresjedu hemmhekk. L-abbazija ngħalqet u ġiet ikkonvertita f'ħabs, inizjalment biex jinżammu fih il-membri tal-kleru li kienu rivali tar-reġim repubblikan. Kien hemm ukoll priġunieri politiċi ta' profil għol, iżda sal-1836, figuri influwenti — inkluż Victor Hugo — varaw kampanja ta' restawr ta' dak li huma qiesu bħala teżor arkitettoniku nazzjonali. Il-ħabs finalment ingħalaq fl-1863.
Fl-1872, l-arkitett rinomat Franċiż tal-monumenti storiċi, Édouard Corroyer, kien responsabbli għall-valutazzjoni tal-kundizzjoni tal-għolja. Dam kważi sentejn biex jikkonvinċi lill-ministru tiegħu biex jikklassifika lil Mont Saint-Michel bħala monument storiku, u fl-aħħar ġiet iddikjarata monument storiku fl-1874. Minn hemm 'il quddiem, dan l-arkitett ikkwalifikat u membru tal-Akkademja tal-Belle Arti ħadem qatigħ fuq ir-restawr. Taħt it-tmexxija tiegħu, saru xogħlijiet kbar, u beda bl-iktar urġenti fil-ħmistax-il sena minn ħajtu li ddedika għar-restawr. Huwa kiteb erba' xogħlijiet fuq il-binji u ismu baqa' magħruf mar-"rinaxximent" ta' Mont Saint-Michel.
Matul l-okkupazzjoni ta' Franza fit-Tieni Gwerra Dinjija, is-suldati Ġermaniżi okkupaw lil Mont Saint-Michel, fejn użaw il-Knisja ta' San Auburn bħala post tal-għassa. Il-gżira kienet attrazzjoni ewlenija għat-turisti u għas-suldati Ġermaniżi b'madwar 325,000 viżitatur Ġermaniż mit-18 ta' Lulju 1940 sa tmiem l-okkupazzjoni ta' Franza. Wara l-invażjoni inizjali mill-alleati, bosta suldati Ġermaniżi mifnija rtiraw lejn postijiet ta' difiża bħal Mont Saint-Michel. Fl-1 ta' Awwissu 1944, it-truppi alleati daħlu f'Mont Saint-Michel u kienu akkumpanjati minn żewġ ġurnalisti Brittaniċi, Gault MacGowan tas-Sun tal-Belt ta' New York u Paul Holt tad-Daily Express ta' Londra, flimkien ma' folol ta' ċittadini lokali Franċiżi f'ġublew.
Disinn tal-abbazija
daqsminuri|Pjanta ta' Mont-Saint-Michel imfassla minn Eugène Viollet-le-Duc. Fis-seklu 11, Guglielmo da Volpiano, l-arkitett Taljan li kien bena l-Abbazija ta' Fécamp fin-Normandija, intgħażel minn Rikkardu II, id-Duka tan-Normandija, biex ikun il-kuntrattur tal-binja. Huwa ddisinja l-knisja Rumaneska tal-abbazija, u azzarda li jqiegħed it-transett b'għamla ta' salib fil-quċċata tal-għolja. Bosta kripti u kappelli taħt l-art kellhom jinbnew biex jikkumpensaw għal dan il-piż; dawn iffurmaw il-bażi għall-istruttura ta' riffieda. Illum il-ġurnata Mont Saint-Michel titqies bħala binja b'arkitettura Rumaneska.
Robert de Thorigny, li kien jappoġġa ferm lil Enriku II tal-Ingilterra (li kien ukoll id-Duka tan-Normandija), saħħaħ mill-ġdid l-istruttura tal-binjiet u bena l-faċċata prinċipali tal-knisja fis-seklu 12. Fl-1204, Guy ta' Thouars, reġġent tad-Dukessa tal-Brittanja, bħala vassall tar-Re ta' Franza, assedja l-għolja. Wara li ta n-nar lill-villaġġ u mmassakra l-popolazzjoni, ġie mġiegħel jirtira quddiem is-swar b'saħħithom tal-abbazija. B'xorti ħażina, in-nar li hu stess qabbad infirex lejn il-kumplament tal-binjiet, u s-soqfa nħakmu min-nirien. Imwaħħax mill-krudeltà ta' għemil l-alleat Breton tiegħu, Filippu Awgustu offra għotja finanzjarja lis-Superjur tal-patrijiet Jordan għar-rikostruzzjoni tal-abbazija bi stil arkitettoniku Gotiku ġdid.
Karlu VI ġie akkreditat li żied bosta fortifikazzjonijiet ewlenin mal-abbazija, u bena torrijiet, bitħa wara l-oħra, u saħħaħ is-swar difensivi.
Sit ta' Wirt Dinji
Mont-Saint-Michel u l-Bajja tagħha ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1979. Iż-żona ta' lqugħ tas-sit ġiet immodifikata darbtejn fl-2007 u fl-2018.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Popolazzjoni
Sa 20,000 ruħ iżuru l-belt kuljum matul ix-xhur tas-sajf. Fost it-43 abitant fl-2006, ħamsa kienu patrijiet u seba' kienu sorijiet.
Fratellanzi Monastiċi ta' Ġerusalemm
daqsminuri|233x233px|Il-kjostru tal-abbazija Mill-24 ta' Ġunju 2001, wara l-appell indirizzat lilhom fis-sena 2000 mill-Isqof Jacques Fihey, l-Isqof ta' Coutances u ta' Avranches, komunità ta' patrijiet u ta' sorijiet tal-Fratellanzi Monastiċi ta' Ġerusalemm, mibgħuta mis-sede fi Franza ta' St-Gervais-et-St-Protais f'Pariġi, bdew jgħixu bħala komunità f'Mont Saint-Michel. Huma ssostitwew il-patrijiet Benedittini li kienu reġgħu ġew lura fl-1966. Huma jieħdu ħsieb iċ-ċentru għall-monumenti nazzjonali u mhumiex involuti fil-ġestjoni tal-abbazija.
Il-komunità għandha seba' sorijiet u erba' patrijiet. Huma jgħixu l-missjoni li fdatilhom il-Knisja fil-kariżma tagħhom li jkunu "fil-qalba tad-dinja" sabiex ikunu "fil-qalb ta' Alla". Il-ħajja tagħhom tinvolvi t-talb, ix-xogħol u l-ħajja ta' fratellanza. Il-komunità tiltaqa' erba' darbiet kuljum sabiex taqra jew tkanta l-liturġija fl-abbazija stess (jew fil-kripta tal-Knisja ta' Notre-Dame des Trente Cierge fix-xitwa). B'dan il-mod, il-binja taqdi l-iskop oriġinali tagħha bħala post għat-talb u għall-kant tal-glorja ta' Alla. Il-preżenza tal-komunità tattira bosta viżitaturi u pellegrini li jingħaqdu magħhom fid-diversi ċelebrazzjonijiet liturġiċi.
Nemanja Vidić
Manchester United
Fit-8 ta' Novembru, Vidić iffirma estenzjoni tal-kuntratt għal sentejn, fejn b'hekk se jżommu mal-klabb ta' Manchester United sas-sena 2012.
Statistika
Korretti sas-16 ta' Mejju 2009
Cusco
Basílica de la Merced
Din il-bażilika ġiet stabbilita fl-1536. L-ewwel kumpless inqered mit-terremot tal-1650 u r-rikostruzzjoni tlestiet fl-1675.
Il-kjostri bi stil Rinaxximentali-Barokk, is-sedji tal-kor, il-pitturi kolonjali u t-tinqix tal-injam tal-bażilika huma l-attrazzjonijiet ewlenin f'dik li issa saret mużew popolari.
Għall-wiri wkoll hemm ostensorju elaborat, magħmul bid-deheb u l-ħaġar prezzjuż, li jiżen 22 kilogramma (49 libbra) u huwa għoli 130 cm (51.18 pulzier).
Il-Katidral
L-ewwel katidral li nbena f'Cusco kien l-Iglesia del Triunfo, li nbniet fl-1539 fuq il-pedamenti tal-Palazz ta' Viracocha Inca. Illum il-ġurnata, din il-knisja hija kappella awżiljarja tal-katidral.
Il-bażilika-katidral prinċipali tal-belt inbniet bejn l-1560 u l-1664. Il-materjal prinċipali li ntuża kien il-ġebel, li ġie mħaffer mill-barrieri fil-qrib, għalkemm xi blokok tal-granit aħmar ittieħdu mill-fortizza ta' Saksaywaman.
Dan il-katidral kbir fuq ġewwa fih elementi Gotiċi Aħħarin, Barokk u Platereski u fih wieħed mill-iżjed eżempji straordinarji ta' xogħol kolonjali bid-deheb. L-artali mnaqqxin tal-injam tal-katidral huma importanti wkoll.
Il-belt żviluppat stil ta' pittura unika magħruf bħala l-"Iskola ta' Cusco" u l-katidral fih l-ikbar kollezzjoni ta' artisti lokali ta' dak iż-żmien. Il-katidral huwa magħruf għal pittura tal-Iskola ta' Cusco tal-Aħħar Ċena, b'Ġesù u t-tnax-il appostlu jieklu fenek tal-Indi, platt tradizzjonali tal-Andes.
Il-katidral huwa s-sede tal-Arċidjoċesi ta' Cusco.
Plaza de Armas de Cusco
daqsminuri|Veduta ta' Plaza de Armas f'Cusco. Magħrufa bħala l-"Pjazza tal-ġellied" fi żmien l-Inka, f'din il-pjazza seħħew diversi avvenimenti importanti, bħall-proklamazzjoni ta' Francisco Pizarro fil-konkwista ta' Cusco.
Fil-Plaza de Armas ukoll miet Túpac Amaru II, li kien jitqies bħala l-mexxej indiġenu tar-reżistenza.
Mont-Saint-Michel
Fratellanzi Monastiċi ta' Ġerusalemm
Fl-2012, il-komunità bdiet tieħu ħsieb ir-rinnovazzjoni ta' dar fuq l-għolja, il-Logis Saint-Abraham, li tintuża bħala akkomodazzjoni ta' rtir għall-pellegrini.
Gary Neville
Gary Neville (Bury, 18 ta' Frar 1975) huwa eks-plejer tal-futbol u kummentatur sportiv Ingliż. Hu qatta' l-karriera tiegħu mat-tim minn Old Trafford, Manchester Unitedklabb. Id-debutt internazzjonali wasal fl-1995 u għal aktar minn għaxar snin hu kien l-ewwel għażla fuq il-faxxa leminija tad-difiża għall-klabb u anki għall-pajjiż.
Hu għandu ħuh, Phil Neville li wkoll qatta' perjodu bejn l-1993 u l-2005 mat-tim ta' Manchester United.
Karriera
Gary Neville iddebutta mat-tim ta' United f'Settembru 1992 kontra Torpedo Moscow fit-Tazza UEFA. Gary kien fost il-komponenti tal-iskwadra żagħżugħa tas-snin disgħin ta' Alex Ferguson li kienet tinkludi lil ħuh Phil, Ryan Giggs, David Beckham, Nicky Butt u Paul Scholes, magħrufin bħala Fergie's Fledglings. Mill-istaġun 1994–95 sar figura regulari mal-ewwel tim, minħabba l-problemi fiżiċi li laqtu lil Paul Parker.
F'Diċembru tal-2005, Gary inħatar il-kaptan il-ġdid ta' Manchester United, wara t-tluq ta' Roy Keane.
Mont-Saint-Michel
Ekonomija
Mont-Saint-Michel ilha fis-"sjieda" ta' xi familji li kellhom negozju konġunt fir-raħal u rnexxielhom jidħlu fl-amministrazzjoni tar-raħal. It-turiżmu huwa kważi l-unika sors ta' introjtu tal-komun u jwassal madwar $ 63 miljun f'introjtu. Hemm madwar ħamsin ħanut għal tliet miljun viżitatur. Xi 25 ruħ biss jorqdu kuljum fl-għolja (inkluż il-patrijiet), għajr għall-viżitaturi fil-lukandi. L-istituzzjonijiet prinċipali huma kondiviżi bejn:
Gary Neville
Karriera
F'Jannar tal-2006, l-azzjonijiet tiegħu kienu suġġett għal kontroversja bejn il-partitarji ta' Manchester United u dawk ta' Liverpool, avversarji storiċi tar-Red Devils. Wara l-gowl ta' Rio Ferdinand fid-90 minuta, Neville mar jiċċelebra taħt is-settur tal-partitarji ta' Liverpool li kienu f'Old Trafford. Dawn il-ġesti kienu kkritikati mill-plejer ta' Liverpool Jamie Carragher, sezzjonijiet tal-istampa, u anki mill-pulizija li tawh it-tort talli ħoloq inkwiet bejn il-partitarji fil-logħba. Sussegwentament, hu ġie immultat mill-Football Association. Neville ikkontesta din id-deċiżjoni, però kien xorta waħda immultat £5,000 u mwiddeb fuq il-kondotta tal-futur.
Mont-Saint-Michel
Ġemellaġġ
daqsminuri|L-[[Statwa|istatwa tal-arkanġlu Mikiel fil-quċċata tal-ispira.]] Storikament, Mont Saint-Michel kienet il-kontroparti Normanna tal-Għolja ta' San Mikiel f'Cornwall, ir-Renju Unit, li ngħatat lill-Benedittini, l-ordni reliġjuża ta' Mont-Saint-Michel, minn Edward il-Konfessur fis-seklu 11. Iż-żewġ għoljiet għandhom l-istess karatteristiċi ta' gżira tal-mareat u għamla konika simili, għalkemm Mont-Saint-Michel hija ferm ogħla.
Gary Neville
Karriera
Sa issa, Gary Neville rebaħ tmien titli tal-Premiership, tliet FA Cups, żewġ Champions Leagues, Tazza Interkontinentali, Tazza tad-Dinja tal-Klabbs u League Cup, fejn din tal-aħħar kien l-ewwel trofew bħala kaptan.
Mont-Saint-Michel
Pellegrinaġġ modern
Matul il-Medju Evu, il-pellegrini kienu jimxu mill-Italja, mill-Ġermanja u mill-Ingilterra, kif ukoll minn inħawi oħra ta' Franza. Dawn id-devoti kienu magħrufa bħala Miquelots. Il-pellegrini moderni jistgħu jgħaddu mill-istess rotot. Inħolqu għaxar mogħdijiet tal-mixi li l-pellegrini minn pajjiżi Ewropej differenti jistgħu jimxu minnhom bħalma kienu jagħmlu l-pellegrini tal-imgħoddi li kienu jagħmlu pellegrinaġġ Medjevali.
Gary Neville
Karriera
Fid-9 ta' April 2008, Nevilla għamel ir-ritorn tant mistenni kontra Roma fit-tieni leg tal-kwarti tal-finali taċ-Champions League f'Old Trafford meta ssostitwixxa lil Anderson. Neville kien milqugħ lura fil-grawnd permezz ta' ovazzjoni kbira mis-sostenituri, u mal-ewwel ingħata l-faxxa tal-kaptan. Din kienet id-99 dehra ta' Neville fiċ-Champions League.
Mont-Saint-Michel
Kultura popolari
Mont-Saint-Michel serviet bħala ispirazzjoni artistika għal għadd ta' xogħlijiet. Fil-film tal-2003 ta' Peter Jackson The Lord of the Rings: The Return of the King, il-belt kapitali ta' Gondor, Minas Tirith, ġiet immudellata fuq Mont Saint-Michel. Bl-istess mod, ir-raħal u l-kastell fil-film ta' Disney Tangled kienu bbażati fuq Mont-Saint-Michel, kif kien id-disinn tal-post fejn ġie ambjentat Dark Souls, New Londo Ruins.
Gary Neville
Karriera
Neville beda l-ewwel partita fi sbatax-il xahar meta mexxa lil Manchester United għar-rebħ tal-FA Community Shield kontra Portsmourth, fl-10 ta' Awwissu 2008. Fil-21 ta' Settembru 2008, Neville beda l-ewwel partita tiegħu fil-kampjonat għal madwar tmintax-il xahar meta lagħab kontra Chelsea. F'Ġunju tal-2009 estenda l-kuntratt li se jżommu mal-klabb sal-2013.
Cusco
Plaza de Armas de Cusco
L-Ispanjoli bnew arkati tal-ġebel madwar il-pjazza li għadhom hemm sal-lum. Il-katidral prinċipali u l-Knisja ta' La Compañía jagħtu direttament fuq il-pjazza. Il-funtana tal-ħadid fondut f'Plaza de Armas ġiet maħduma minn Janes, Beebe & Co.
Gary Neville
Karriera
Nhar it-28 ta' Frar, 2010, daħal bħala sostitut fit-tieni taqsima tal-finali tal-League Cup kontra Aston Villa, li United rebħu bl-iskor ta' 2–1. Wara serje ta' problemi fiżiċi li tappnu l-involviment regulari tiegħu mal-ewwel tim, f'Settembru 2010 iddeċieda li ma jibqax aktar kaptan tat-tim biex il-faxxa titieħħed minn plejers li huma involuti iktar b'mod regulari fit-tim bħal Rio Ferdinand, Nemanja Vidić jew Patrice Evra. Fit-2 ta' Frar, 2011, ħabbar li rtira għal kollox mill-futbol milgħub.
Cusco
Iglesia de la Compañía de Jesús
Din il-knisja (il-Knisja tas-Soċjetà ta' Ġesù), li bdiet tinbena mill-Ġiżwiti fl-1576 fuq il-pedamenti tal-Amarucancha jew il-palazz tal-mexxej tal-Inka Wayna Qhapaq, titqies bħala waħda mill-aqwa eżempji tal-istil Barokk kolonjali fl-Amerki.
Gary Neville
Internazzjonali
Gary Neville għamel id-debutt mat-tim nazzjonali Ingliż fl-1995, fejn kien issostitwixxa lil Terry Venables f'logħba ta' ħbiberija kontra l-Ġappun. Hu kien id-difensur lemini regulari tat-tim nazzjonali, fejn lagħab għal ħames kowċis differenti. Hu kien l-uniku plejer 'il fuq minn 30 sena li kien magħżul fl-ewwel tim ta' Steve McClaren fl-2006, wara li David Beckham, David James u Sol Campbell ma ġewx imsejħa.
Cusco
Iglesia de la Compañía de Jesús
Il-faċċata tagħha hija mżejna bil-ġebel imnaqqax u l-artal prinċipali tagħha huwa magħmul mill-injam imnaqqax indurat bil-folji tad-deheb. Inbniet fuq kappella ta' taħt l-art u għandha kollezzjoni imprezzabbli ta' pitturi kolonjali tal-Iskola ta' Cusco.
Gary Neville
Internazzjonali
Fl-1996 sar l-iktar plejer żagħżugħ li pparteċipa fil-Kampjonati Ewropej 1996, fejn lagħab fil-partiti kollha minbarra s-semifinali minħabba skwalifika. Ħa sehem ukoll fit-Tazza tad-Dinja 1998 u fil-Kampjonati Ewropej 2000. Ix-xewqat li jilgħab fit-Tazza tad-Dinja 2002 sfumaw hekk kif kiser saqajh, imma hu mal-ewwel irritorna lura fl-iskwadra u kien regulari anki waqt il-Kampjonati Ewropej 2004.
Cusco
Qurikancha u l-Kunvent ta' San Duminku
Il-Qurikancha ("post tad-deheb") kien l-iżjed santwarju importanti ddedikat lill-alla tax-Xemx (Inti) fi żmien l-Imperu Inka. Skont il-kronaki antiki miktuba minn Garcilaso de la Vega (kronista), il-Qurikancha kien jingħad li kellu ċirku kbir tad-deheb mastizz, ingastat bil-ħaġar prezzjuż, u dan kien jirrappreżenta lill-alla tax-Xemx tal-Inka – Inti. Il-kronisti Spanjoli jiddeskrivu l-Ġnien Sagru ta' quddiem it-tempju bħala ġnien ta' pjanti tad-deheb b'weraq tad-deheb battut, zkuk tal-fidda, ċifċiegħ tal-qamħirrum tad-deheb mastizz u 20 llama ta' daqs reali flimkien mar-rgħajja tagħhom kollha tad-deheb mastizz.
Gary Neville
Internazzjonali
Neville tilef l-aħħar stadji ta' kwalifikazzjoni tat-Tazza tad-Dinja 2006 minħabba uġigħ. Hu rritorna mat-tim Ingliż f'Marzu 2006 f'logħba ta' ħbiberija kontra l-Urugwaj.
Cusco
Qurikancha u l-Kunvent ta' San Duminku
It-tempju nqered mill-invażuri Spanjoli li bis-serq tar-rikkezzi tal-belt, kienu ddeterminati li jeħilsu lill-belt mill-idolaturi, mis-santwarji u mill-ġid tagħha. Illum il-ġurnata, minn dan is-sit fadal biss ħajt ta' barra ġej għat-tond u fdalijiet parzjali tat-tempju intern biss.
Gary Neville
Internazzjonali
Kif kien mistenni, Neville kien magħżul għal mal-iskwadra Ingliża għat-Tazza tad-Dinja 2006. Hu lagħab fin-naħa leminija tad-difiża fil-partita ta' ftuħ ta' Grupp B kontra l-Paragwaj. Madanakollu, Neville weġġa' l-parti ta' wara ta' saqajh taħt l-irkoppa waqt taħriġ filgħaxija qabel it-tieni logħba tat-tim kontra t-Trinidad u Tobago. Hu kien imġiegħel jitlef il-logħba, l-aħħar partita tal-fażi tal-grupp kontra l-Iżvezja u l-logħba kontra l-Ekwador fir-rawnd tal-aħħar sittax.
Cusco
Qurikancha u l-Kunvent ta' San Duminku
B'din l-istruttura bħala pedament, il-kolonjalisti bnew il-Kunvent ta' San Duminku bl-istil Rinaxximentali. Il-binja, b'torri Barokk wieħed, hija itwal minn bosta binjiet oħra fil-belt.
Gary Neville
Internazzjonali
Wara l-eliminazzjoni kontra l-Portugall Gary Neville iddeċieda li jkompli l-avventura mat-tim nazzjonali. Kien anki kandidat biex jakkwista l-faxxa ta' kaptan flimkien ma' Steven Gerrard u John Terry, bil-faxxa tingħata lil dan tal-aħħar.
Cusco
Qurikancha u l-Kunvent ta' San Duminku
Fuq ġewwa hemm kollezzjoni kbira ta' pitturi tal-Iskola ta' Cusco.
Gary Neville
Internazzjonali
Fil-11 ta' Ottubru, 2006, fil-fażi ta' kwalifikazzjoni għall-Kampjonati Ewropej 2008 Gary Neville skorja awtogowl, it-tieni wieħed fil-karriera tiegħu. Fis-7 ta' Frar, 2007 Gary Neville kiseb il-85 preżenza mat-tim nazzjonali f'logħba ta' ħbiberija kontra Spanja, fejn laħaq ir-rekord ta' Kenny Sansom. Dan ir-rekord kien mistenni li jegħlbu fil-partiti kontra l-Andorra u l-Iżrael, imma kellu jieqaf għal madwar disa' xhur.
Cusco
Mużewijiet
Cusco għandha l-mużewijiet importanti li ġejjin:
Popolazzjoni
Il-belt kellha popolazzjoni ta' madwar 434,114-il ruħ fl-2013 u popolazzjoni ta' 434,654 ruħ fl-2015 skont l-INEI.
Gastronomija
Bħala l-kapitali tal-Imperu Inka, Cusco kienet reġjun agrikolu importanti. Kienet riżerva naturali għal eluf ta' speċijiet Peruvjani nattivi, inkluż madwar 3,000 varjetà ta' patata kkultivata min-nies. Ir-ristoranti tal-fużjoni ta' gastronomiji differenti u r-ristoranti ġodda tal-gastronomija tal-Andes żviluppaw f'Cusco, u fihom il-platti jitħejjew b'tekniki moderni, b'taħlita ta' ingredjenti tradizzjonali tal-Andes u ingredjenti internazzjonali.
Ludovico Ariosto
Ariosto vvinta wkoll it-terminu "umaniżmu" (bit-Taljan: umanesimo) għall-għażla li jenfasizza fuq is-saħħiet u l-potenzjal tal-umanità, iktar milli fuq ir-rwol tiegħu bħala subordinat ta' Alla. Dan wassal għall-umaniżmu tar-Rinaxximent.
Cusco
Ġemellaġġ
Cusco hija ġemellata ma':
Ludovico Ariosto
Ħajja bikrija
Wara ħames snin jistudja l-liġi, Ariosto tħalla jistudja l-klassiċi taħt Gregorio da Spoleto. Iżda l-istudji ta' Ariosto tal-letteratura Griega u Latina waqfu ħesrem minħabba li da Spoleto mar Franza ma' Francesco Sforza. Ftit wara, missier Ariosto miet.
Edukazzjoni u patrunaġġ
Ludovico Ariosto u Leonardo da Vinci kellhom l-istess patrun, l-oħt il-kbira tal-Kardinal Ippolito d'Este, il-Markiża Isabella d'Este, l-"Ewwel Mara tar-Rinaxximent". Isabella d'Este tissemma fil-kapulavur ta' Ludovico Ariosto, Orlando Furioso. Tidher ukoll fl-Iskizz għal Ritratt ta' Isabella d'Este ta' Leonardo da Vinci fil-Louvre f'Pariġi.
Il-kardinal mar l-Ungerija fl-1518 u xtaq li Ariosto jakkumpanjah. Il-poeta wieġeb li ma setax minħabba saħħtu, l-imħabba tiegħu għall-istudju, u l-ħtieġa li jieħu ħsieb lil ommu li kienet anzjana. L-iskużi tiegħu ma ntlaqgħux tajjeb, u lanqas ingħata l-possibbiltà ta' intervista. Ariosto u d'Este daħlu f'argument jaħraq, u Ariosto tkeċċa minnufih.
Patrunaġġ ġdid u karriera diplomatika
daqsminuri|Id-dramm ta' Ariosto, I suppositi, ippubblikata għall-ewwel darba bil-versi fl-1551. Ħu l-kardinal, Alfonso, id-Duka ta' Ferrara, ħa lil Ariosto taħt il-patroċinju tiegħu. Sa dak iż-żmien, Ariosto kien diġà diplomatiku distint, u wera l-ħiliet tiegħu l-iktar matul iż-żewġ żjarat f'Ruma bħala ambaxxatur tal-Papa Ġulju II. L-għeja u l-iskariġġ ta' wieħed minn dawn il-vjaġġi wassluh biex jimrad u qatt ma rkupra għalkollox, u fit-tieni missjoni tiegħu kważi nqatel minn ordni tal-Papa, li dak iż-żmien inzerta kien f'kunflitt ma' Alfonso.
Meta faqqgħet il-gwerra, is-salarju tiegħu ta' 84 kuruna fis-sena ġie sospiż, u tneħħielu għalkollox wara l-gwerra. Minħabba dan, Ariosto staqsa lid-duka biex jew jipprovdilu salarju jew inkella jħallih ifittex impjieg xi mkien ieħor. Huwa nħatar mal-provinċja ta' Garfagnana fl-Appennini, li dak iż-żmien ma kellhiex gvernatur, għal tliet snin. Il-provinċja kienet tiġi attakkata minn fazzjonijiet u ħallelin, u l-gvernatur ma kellux il-mezzi meħtieġa biex jinforza l-awtorità tiegħu, filwaqt li d-Duka ma tantx appoġġah. It-tmexxija ta' Ariosto ssodisfat kemm lis-sovran kif ukoll liċ-ċittadini li apprezzaw l-attenzjoni tiegħu. Tabilħaqq, hemm ġrajja dwar żmien meta kien qed jimxi waħdu u attakkawh grupp ta' ħallelin; il-kap tagħhom malli skopra li kienu attakkaw l-awtur ta' Orlando Furioso, skuża ruħu li ma wriehx ir-rispett mistħoqq.
Fl-1508 wasal id-dramm ta' Ariosto, Cassaria, u s-sena ta' wara wasal I suppositi li ġie rreċtat għall-ewwel darba f'Ferrara u għaxar snin wara fil-Vatikan. Edizzjoni ta' proża ġiet ippubblikata f'Ruma fl-1524, u l-ewwel edizzjoni bil-versi ġiet ippubblikata f'Venezja fl-1551. Id-dramm, li ġie tradott minn George Gascoigne u li ttella' f'Gray's Inn f'Londra fl-1566 u li ġie ppubblikat fl-1573, intuża iktar 'il quddiem minn Shakespeare bħala sors għal The Taming of the Shrew.
Fl-1516, f'Ferrara ġiet ippubblikata l-ewwel verżjoni ta' Orlando Furioso b'40 canto. It-tielet u l-aħħar verżjoni ta' Orlando Furioso, b'46 canto, waslet fit-8 ta' Settembru 1532.
Stil poetiku
Fil-kitbiet kollha ta' Ariosto jiddaħħlu kummenti narrattivi msejħa minn Daniel Javitch bħala Cantus Interruptus. Dan it-terminu ta' Javitch jirreferi għat-teknika narrattiva ta' Ariosto f'nofs il-ġrajja ewlenija ta' xi canto, biex imbagħad ikompli f'canto ieħor. Javitch isostni li filwaqt li bosta kritiċi assumew li Ariosto jagħmel dan sabiex iżid it-tensjoni narrattiva u jħajjar lill-qarrej ikompli jaqra iktar, fil-verità l-poeta b'hekk itaffi t-tensjoni narrattivi għaliex jgħaddi ħafna żmien bejn l-interruzzjoni u t-tkomplija. Sa meta l-qarrej jerġa' jasal għat-tkomplija tal-ġrajja, spiss jilħaq jinsa jew jitlef l-interess dwar il-ġrajja ewlenija u sikwit ikun interessa ruħu fi ġrajja oħra. Skont Javitch, Ariosto jagħmel dan sabiex jimmina "x-xewqa bela' iżda persistenti għall-kontinwità u t-tlestija". Ariosto juża din it-teknika tul ix-xogħlijiet kollha tiegħu.
Letteratura u kultura popolari
xellug|daqsminuri|257x257px|Statwa tal-poeta f'Reggio Emilia. Il-poeżija ta' Letitia Elizabeth Landon Ariosto to his Mistress (1836) suppost hija l-indirizz tiegħu għal xi sbuħija mhux magħrufa meta ppreżentalha l-Orlando Furioso.
Fil-poeżija tiegħu, Childe Harold's Pilgrimage, Canto the Fourth (1818), Lord Byron iddeskriva l-poeta u r-rumanzier Walter Scott bħala "L-Ariosto tat-Tramuntana", u lil Ariosto bħala "L-iScott tan-Nofsinhar". B'hekk, Byron ikkollega lil Ariosto u r-Rinaxximent Taljan mal-kitba Romantika Skoċċiża u Brittanika tal-bidu tas-seklu 19, b'enfasi fuq it-tradizzjoni letterarja Ewropea. Scott, min-naħa tiegħu, kien influwenzat minn Ariosto u esprima l-ammirazzjoni tiegħu għall-Orlando Furioso.
Ludovico Ariosto jitfaċċa wkoll fil-logħba elettronika Assassin's Creed: Revelations (ir-rakkont tal-logħba jiddeskrivi l-vjaġġ ta' Ezio lejn Masyaf, iż-żwieġ ma' Sofia Sartor, it-twelid tat-tfal tiegħu, u l-irtirar tiegħu iktar fid-dettall) bħala assassin. Meta Ezio jirtira wara l-avvenimenti tal-logħba, fl-1513, jagħti l-kariga tiegħu ta' mentor lil Ludovico Ariosto.
Lady Gaga
L-ewwel album tagħha, The Fame, li ħareġ fid-19 ta' Awwissu, 2008, laħaq l-ewwel post fir-Renju Unit, il-Kanada, l-Awstrija, il-Ġermanja u l-Irlanda, u fl-ewwel għaxra f'numru ta' pajjiżi madwar id-dinja; fl-Istati Uniti, laħaq it-tieni post tal-klassifika Billboard 200 u l-ewwel post tal-klassifika Dance/Electronic Albums tal-istess Billboard. L-ewwel żewġ kanzunetti tagħha, "Just Dance" u "Poker Face", miktuba u prodotti t-tnejn li huma minn RedOne, għamlu suċċess internazzjonali, fejn spiċċaw fil-quċċata tal-Billboard Hot 100 fl-Amerika u rebħu unuri għall-Aqwa Album Elettroniku/Dance u l-Aqwa Recording Dance. Fil-bidu tal-2009 bdiet l-ewwel tour tagħha, The Fame Ball Tour. Fir-raba' kwart tas-sena, kienet ħarġet it-tieni album tagħha bl-isem ta' The Fame Monster, li kien jinkludu l-kanzunetta "Bad Romance", waqt li bdiet it-tieni tour tagħha, The Monster Ball Tour.
L-ispirazzjoni għal Lady Gaga huma l-kantanti glam rock David Bowie u Queen, u kif ukoll il-mużiċisti pop Madonna u Michael Jackson. Hi stqarret kif il-moda hi wkoll sors ta' ispirazzjoni għall-kitba u l-esebizzjonijiet tagħha. Sa Awwissu 2010, Gaga biegħet iktar minn 13-il miljun album u 51 miljun diska madwar id-dinja. Il-magażin Time, f'Mejju tal-2010, poġġiet lil Gaga fil-lista tat-Time 100 tal-aktar persuni influwenti fid-dinja. F'Ġunju tal-2010, Forbes niżżlet lil Gaga bħala r-raba' fil-lista tal-aktar ċelebrità b'saħħithom u influwenti fid-dinja; hi wkoll tinsab fit-tieni post tal-aktar mużiċista b'saħħitha fid-dinja.
1986–2004: Tfulija u l-adoloxxenza
Stefani Germanotta twieldet New York nhar it-28 ta' Marzu, 1986, l-ikbar tifla ta' Joseph Germanotta, imprenditur tal-internet Taljan Amerikan, u Cynthia Bissett. Hi tgħallmet il-pjanu meta kellha erba' snin; ta' tlettax ikkomponiet l-ewwel ballata għall-pjanu u ta' erbatax bdiet tkanta f'serati fejn l-udjenza setgħet tesebixxi ruħha quddiema il-mikrofonu. Fl-età ta' ħdax-il sena, Germanotta bdiet tattendi l-Kunvent tal-Qalb ta' Ġesù, skola Kattolika privata f'Upper East Side ġo Manhattan, imma sostniet fuq kif hi mhix ġejja minn xi sfond soċjali sinjur, fejn stqarret li l-ġenituri "[huma] t-tnejn ġejjin minn familji ta' klassi baxxa, u għalhekk ħdimna għal kollox — ommi kienet taħdem mit-tmienja sat-tmienja 'l bogħod mid-dar, fit-telekomunikazzjoni, u l-istess kien jagħmel missieri." L-imħabba li kellha għall-palk dehret fiż-żmien li kienet tattendi l-iskola sekondarja, fejn kienet ingħatat l-irwol prinċipali ta' Adelaide f ' Guys and Dolls u ta' Philia f'A Funny Thing Happened on the Way to the Forum. Hi stess tistqarr fuq kif il-ħajja akkademika tagħha matul dan iż-żmien kienet waħda "ta' dedikazzjoni, ta' studju, u ta' dixxiplina" imma wkoll "b'xi ftit ta' nuqqas ta' sigurtà". Kif qalet f'intervista, "Kienu jgħadduni biż-żmien minħabba li jew kont inkun wisq provokattiva jew wisq eċċentrika, u għalhekk bdejt nillimita ruħi xi ftit. Ma kontx inħossni nappartjeni għal tal-madwar, u ħassejtni qisni skerz." Studenta li kienet tattendi magħha l-iskola sekondarja fakkret kif "Hi kellha grupp ta' ħbieb; kienet studenta bil-għaqal. Kienet tħobb ħafna s-subien, però l-kant kien in-numru wieħed."
Ta' sbatax-il sena, eżattament, nhar it-23 ta' Awwissu, 2003, Germanotta daħlet fit-Tisch School of the Arts tal-Università ta' New York. Hemmhekk hi studjat il-mużika u tejbet l-abilitajiet tagħha bħala liriċista fejn il-kitbiet tagħha kienu jduru madwar l-arti, ir-reliġjon, il-problemi soċjali u l-politika. Germanotta ħasset kif hi kienet iktar kreattiva minn biċċa minn sħabha tal-klassi. "Ġaladarba titgħallem fuq kif għandek taħseb dwar l-arti, tista' tgħallem lilek innifsek," stqarret. Mat-tieni semestru tat-tieni sena ta' studju hi ħalliet l-iskola sabiex tiffoka iktar fuq il-karriera mużikali tagħha. Missierha kien qabel li jħallsilha l-kera għal sena, bil-patt u l-kundizzjoni li terġa' tidħol fit-Tisch jekk ma kienx se jirnexxielha.