cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Austin Camilleri
Wirjiet
Barra minn hekk, esebixxa xogħol pubbliku fil-Ġnien tan-Nazzjonijiet f'Ramallah, il-Palestina; f'Beith Shemesh, f'Ġerusalemm, Iżrael; fil-Palais Kherredine f'Tunis u fil-Palais Abdelliya, f'La Marsa, it-Tuneżija; fil-Munchen Kunstelerhaus fi Munich, fil-Galerie Bagnato u fil-Kulturzentrum f'Konstanz, il-Ġermanja; kif ukoll fil-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti, fil-Mużew Marittimu, fil-Mużew tal-Arkeoloġija u fil-Fondazzjoni tal-Arti Kontemporanja f'Malta.
Eva Ahnert-Rohlfs
Bijografija
Eva Ahner-Rohlfs twieldet f'Coburg (id-Dukat Saxe-Coburg-Gotha). Hija studjat f'Würzburg, fi Munich u f'Kiel mill-1931 sal-1933. Wara disa' snin fejn irtirat fil-ħajja tal-familja, hija studjat mill-1942 sal-aħħar tat-Tieni Gwerra Dinjija fl-Università ta' Göttingen. Mill-1945, hija ħadmet mill-qrib mal-professur Cuno Hoffmeister bħala assistent astronoma fl-Osservatorju ta' Sonneberg. Fl-1951 hija kisbet dottorat fl-astrofiżi fl-Università ta' Jena. Fl-Osservatorju ta' Sonneberg, Eva Rohlfs iltaqgħet mal-astronomu Paul Oswald Ahnert u huma żżewġu fl-1952.
Eva Ahnert-Rohlfs mietet f'Sonneberg meta kellha 41 sena.
Żona Protetta ta' Pliva, Janj u r-Riżerva ta' Janjske Otoke
daqsminuri|Ir-Riżerva Naturali Rigoruża tal-Foresta Primordjali ta' Janj Iż-Żona Protetta ta' Pliva, Janj u r-Riżerva ta' Janjske Otoke huma żoni naturali protetti fir-Republika Srpska u fil-Bożnija-Ħerzegovina.
Fabbrika ta' Van Nelle
daqsminuri|281x281px|Il-Fabbrika ta' Van Nelle L-eks Fabbrika ta' Van Nelle (bl-Olandiż: Van Nellefabriek) fuq ix-xmara Schie f'Rotterdam, titqies bħala waħda mill-iprem eżempji tal-Istil Internazzjonali bbażat fuq l-arkitettura kostruttivista. Tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinj i tal-UNESCO fl-2014. Ftit wara li nbniet, arkitetti prominenti ddeskrivew il-fabbrika bħala "l-isbaħ spettaklu tal-era moderna" (Le Corbusier fl-1932) u bħala "poeżija tal-azzar u tal-ħġieġ" (Robertson fl-1930).
Storja
xellug|daqsminuri|263x263px|Veduta tal-fabbrika minn wara Il-binjiet tal-fabbrika ġew iddisinjati mill-arkitett Leendert van der Vlugt mill-uffiċċju ta' Brinkman u Van der Vlugt, b'kooperazzjoni mal-inġinier ċivili J.G. Wiebenga, li dak iż-żmien kien speċjalista tal-kostruzzjonijiet bil-konkos rinfurzat, u nbnew bejn l-1925 u l-1931. Il-fabbrika hija eżempju ta' Nieuwe Bouwen, l-arkitettura moderna fin-Netherlands. Ġiet ikkummissjonata mis-sid konġunt tal-kumpanija ta' Van Nelle, Cees van der Leeuw, f'isem is-sidien. Van der Leeuw u ż-żewġ diretturi tal-kumpanija, Matthijs de Bruyn u Bertus Sonneveld, tant kienu impressjonati mill-ħiliet ta' van der Vlugt li kkummissjonawh biex jiddisinja u jibni djar privati għalihom stess f'Rotterdam u f'Schiedam fil-qrib bejn l-1928 u l-1932. Id-Dar ta' Sonneveld, li ġiet rinnovata għalkollox, issa hija mużew fiċ-ċentru ta' Rotterdam, u tilqa' iktar minn 30,000 viżitatur fis-sena mid-dinja kollha. xellug|daqsminuri|288x288px|Il-fabbrika minn ġewwa Fis-seklu 20 kienet fabbrika li kienet tipproċessa l-kafè, it-te u t-tabakk, u iktar 'il quddiem anke ċ-chewing gum, is-sigaretti, il-pudini istantanji u r-ross. Il-fabbrika waqfet topera fl-1996. Inizjalment, wara r-rinnovazzjoni, kienet magħrufa bħala l-Fabbrika tad-Disinn ta' Van Nelle (bl-Olandiż: Van Nelle Ontwerpfabriek). Iktar reċentement, l-enfasi speċifika fuq is-setturi tad-disinn u tal-arkitettura ġiet abbandunata u attwalment il-binja tospita varjetà wiesgħa ta' kumpaniji u spazju moderna ta' ħidma konġunta. Uħud miż-żoni tal-fabbrika jintużaw għal-laqgħat, għall-konvenzjonijiet u għall-avvenimenti.
Eric Gude, speċjalista Olandiż fil-konverżjoni ta' eks siti industrijali, ippjana u organizza din il-bidla fl-użu għall-Fabbrika ta' Van Nelle fl-1997 u introduċa lil Wessel de Jonge, awtorità fir-rinnovazzjoni tal-arkitettura moderna fl-1999, biex jikkoordina r-rinnovazzjoni kumplessiva, li bdiet fis-sena 2000.
Fl-2015, il-Fabbrika ta' Van Nelle ġiet ivvutata fl-ewwel post fil-lista tal-isbaħ 25 fabbriuka fid-dinja.
Arkitettura
daqsminuri|345x345px|Veduta mid-daħla billejl Il-Fabbrika ta' Van Nelle turi l-influwenza tal-Kostruttiviżmu Russu. Mart Stam, li ħadem fl-1926 bħala disinjatur impjegat fl-uffiċċju ta' Brinkman u Van der Vlugt f'Rotterdam, ġie f'kuntatt mal-istil Avant-garde Russu fl-1922 f'Berlin. Fl-1926, Mart Stam organizza ġita arkitettonika tan-Netherlands għall-artist Russu El Lissitzky u martu Sophie Küppers, kollezzjonista tal-arti avant-garde. Huma żaru lil Jacobus Oud, Cornelis van Eesteren, Gerrit Rietveld, u lil artisti oħra. Sophie Küppers iddikjarat li Mart Stam tkellem dwar il-fabbrika "tiegħu" matul dik il-ġita u dik inzertat kienet il-kawża tat-tkeċċija tiegħu minnufih.
Jingħad li l-binja kellha l-ewwel ħajt diviżorju mħejji industrijalment fid-dinja.
Sit ta' Wirt Dinji u Monument Nazzjonali
xellug|daqsminuri|219x219px|L-erba' pontijiet tat-trasport tal-fabbrika Il-Fabbrika ta' Van Nelle hija monument nazzjonali Olandiż (bl-Olandiż: Rijksmonument) u mill-2014 ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Il-ġustifikazzjoni tal-valur universali straordinarju ġiet ippreżentata fl-2013 lill-Kumitat għall-Wirt Dinji tal-UNESCO. Il-valur universali straordinarju ġie rikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Portes des Bombes
Portes des Bombes magħruf bil-Malti bħala Bieb il-Bombi, oriġinarjament imsejjaħ Porta dei Cannoni (li tfisser "Bieb tal-Kanuni"), huwa bieb b'arkati ornamentali fil-Furjana, Malta. Oriġinarjament inbena fl-1721 bħala bieb avvanzat fi ħdan il-faussebraye tal-Linji tal-Furjana, u tkabbar bil-bini tat-tieni arkata fl-1868. Is-swar fuq iż-żewġ naħat tal-bieb twaqqgħu u l-bieb sar qisu arkata trijonfali.
Storja
xellug|daqsminuri| Il-konfigurazzjoni oriġinali ta' Porte des Bombes kif tidher f'ritratt minn madwar l-1860 Il-bini tal-Linji tal-Furjana beda fl-1636, iżda x-xogħol mexa bil-mod u l-linji tlestew fil-bidu tas-seklu 18. Il-linji kellhom art imdaqsa bbastjunata quddiem b'faussebraye. Porte des Bombes inbena fl-1720–21 fi ħdan il-faussebraye, fuq disinji tal-arkitett Franċiż Charles François de Mondion u qam 6,000 skud. Il-bieb oriġinarjament kellu arkata waħda, u serva bħala d-daħla għall-Furjana, li jwassal għall-bieb prinċipali tal-belt Porta Sant'Anna. Oriġinarjament kien protetta b'lunetta.
Porte des Bombes inqabad minn suldati Franċiżi waqt l-invażjoni Franċiża ta' Malta f'Ġunju 1798. F'dan il-punt ir-ribelli Maltin fetħu n-nar fid-direzzjoni tiegħu, biex jisfidaw lill-okkupanti, li kienu ħallew marki sinifikanti tal-balal fuq il-parti ta' quddiem.
F'nofs is-seklu 19 il-gvern Ingliż kabbar il-bieb billi żied it-tieni arkata biex jakkomoda t-traffiku dejjem aktar qawwi fiż-żona tal-Port il-Kbir. Dan it-tkabbir kien iddisinjat mill-arkitett Kurunell EW Dunford tal-Inġiniera Rjali, u sewa total ta' £900. It-tieni bieb kien inawgurat fis-17 ta' Awwissu 1868, meta kien Gvernatur ta' Malta Sir Patrick Grant.
Fil-bidu tas-seklu 20, ftit mill-ornamentazzjoni fl-arkati tneħħiet sabiex it-trams ikunu jistgħu jgħaddu mill-bieb. Il-lunetta ta' barra l-bieb sussegwentement twaqqgħet biex tagħti lok għal triq ġdida, filwaqt li s-swar fuq kull naħa tal-bieb twaqqgħu fis-snin tletin biex ilaħħqu mal-volum tat-traffiku li kien qed jiżdied. Dawn it-tibdiliet wasslu biex il-bieb tilef l-identità tiegħu bħala parti mil-Linji tal-Furjana, u sar jidher qisu arkata trijonfali. daqsminuri|Il-bieb bil-lejl Il-bieb ġie restawrat bejn Settembru 2002 u Marzu 2003, bi spiża ta' Lm55,000. Ix-xogħlijiet ta' restawr kienu jinkludu wkoll l-installazzjoni ta' sistema tad-dawl. Il-bieb ġie vandalizzat f'Mejju 2005 meta twaddab fuqu żejt maħruq, iżda l-ħsara tnaddfet fi ftit jiem. Il-bieb huwa kkunsidrat mill-forza tal-pulizija bħala periklu fit-triq pinċipali minn fejn jgħaddu l-vetturi. Fl-24 ta' Ottubru 2012, saru xi ħsarat meta karozza tal-linja tal-Arriva tilfet il-kontroll u baqgħet dieħla ġol-ħajt tal-bieb u żewġ karozzi tal-linja oħra daħlu fiha; fl-inċident weġġgħu 22 passiġġier. Madankollu, il-parti tal-bieb li ġarrbet il-ħsara ġiet imsewwija ftit jiem wara.
Il-bieb u l-bqija tal-Linji tal-Furjana ġew inklużi fil-Lista tal-Antikitajiet tal-1925. Issa huwa skedat bħala monument nazzjonali ta' Grad 1, u huwa elenkat ukoll fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin.
Il-binja tal-bieb tkun miftuħa għall-pubbliku kultant, bħal f'Ottubru 2014, bħala parti mill-festi tan-Notte Bianca.
Arkitettura
xellug|daqsminuri| Il-bieb kif jidher minn wara Porte des Bombes inbena fl-istil Barokk. Il-bieb oriġinarjament kellu arkata waħda, iżda t-tieni arkata fuq ix-xellug ġiet miżjuda fis-seklu 19. Kull daħla b'arkata hija akkumpanjata minn kanuni minquxin, li taw lill-bieb l-isem oriġinali tiegħu Porta dei Cannoni, u kull kanun għandu riliev ta' stemma. L-erba' kanuni li kienu jiffurmaw parti mill-bieb oriġinali għandhom l-arma tal-Gran Mastru Ramon Perellos y Roccaful, filwaqt li ż-żewġ kanuni fuq it-tieni arkata għandhom l-arma rjali tar-Renju Unit. Il-bieb għandu kurunika 'l fuq minn ringiela ta' slaleb ta' Malta minquxin fil-ġebel. Fuq il-kurunika hemm skutri li jġorru l-armi tal-Ordni ta' San Ġwann, il-Gran Mastru Perellos, u r-Renju Unit, kif ukoll żewġ plakek tal-irħam b'kitbiet bil-Latin. Il-plakka fuq in-naħa tal-lemin tal-bieb għandha din il-kitba:
DVM THRACES VBIQUE PVGNO IN SEDE SIC TVTA CONSTO MDCCXXI li tfsser: Hekk kif nissielet mat-Torok kullimkien, sod f'posti - 1721.
Il-plakka fuq in-naħa tax-xellug għandha l-kitba: AD MAJOREM POPVLI COMMODITATEM MDCCCLXVIII li tfisser: Għall-konvenjenza akbar tal-poplu - 1868. daqsminuri| Waħda mill-"bombli" li minnhom jieħu ismu l-bieb Tliet trofej jinsabu fil-parti ta' fuq tal-bieb; dak ċentrali fih l-arma ta' Perellos. Dawn kollha kienu jiffurmaw parti mill-bieb oriġinali, iżda ġew rilokati meta tkabbar.
Porte des Bombes hija waħda miż-żewġ bibien f'Malta li fihom rappreżentazzjonijiet ta' biċċiet ta' artillerija ta' daqs naturali, l-ieħor huwa Bieb ta' Sant'Elena li nbena fl-1736.
Kultura popollari
Bieb il-Bombi jidher fil-film 13 Hours: The Secret Soldiers of Benghazi li ħareġ fl-2016.
Ruggiero Leoncavallo
Illum baqa' magħruf l-iktar għal Pagliacci, waħda mill-iktar opri popolari u li titwettaq spiss fir-repertorju tal-opri. Il-kompożizzjonijiet l-oħra tiegħu jinkludu l-kanzunetta "Mattinata", li saret popolari bis-saħħa ta' Enrico Caruso, u l-poema sinfonika La Nuit de mai.
Bijografija
xellug|daqsminuri|Kartolina ta' Leoncavallo fl-1910 Iben Vincenzo Leoncavallo, maġistrat u mħallef tal-pulizija, Leoncavallo twieled f'Napli fit-23 ta' April 1857. Fi tfulitu, huwa mar jgħix ma' missieru fir-raħal ta' Montalto Uffugo fil-Calabria, fejn Leoncavallo għex sa l-adolexxenza tiegħu. Iktar 'il quddiem huwa reġa' lura Napli u rċieva l-edukazzjoni tiegħu fil-Konservatorju ta' San Pietro a Majella fil-belt u mbagħad fl-Università ta' Bologna fejn studja l-letteratura taħt il-poeta famuż Giosuè Carducci.
Fl-1879, iz-ziju ta' Leoncavallo Giuseppe, id-direttur tad-dipartiment tal-istampa tal-Ministeru għall-Affarijiet Barranin fl-Eġittu, issuġġerixxa li n-neputi żagħżugħ tiegħu jmur il-Kajr biex juri l-ħiliet tiegħu fid-daqq tal-pjanu. Wara li wasal ftit wara t-tneħħija tal-Khedive Ismail, Leoncavallo eventwalment sab xogħol bħala għalliem tal-pjanu u pjanist għal ħu l-Khedive l-ġdid Tewfik Pasha. Il-permanenza tiegħu fl-Eġittu ġiet konkluża ħesrem fl-1882 wara rvelli f'Lixandra u fil-Kajr immexxija minn Urabi, meta l-kompożitur qabad u telaq malajr lejn Franza. F'Pariġi, Leoncavallo sab fejn joqgħod f'Montmartre.
Lura fl-Italja, Leoncavallo qatta' xi snin jgħallem u jipprova mingħajr ma jirnexxilu jikseb il-produzzjoni ta' iktar minn opra waħda, b'mod partikolari Chatterton. Fl-1890 huwa ra s-suċċess enormi tal-Cavalleria rusticana ta' Pietro Mascagni u ma damx ma beda jipproduċi x-xogħol tiegħu tal-Veriżmu, Pagliacci. Skont Leoncavallo, it-trama tax-xogħol tiegħu kellha oriġini fil-ħajja reali: huwa sostna li oriġinat minn proċess għal qtil f'Montalto Uffugo, li kien ippresieda missieru.
Pagliacci ġiet imtella' f'Milan fl-1892 b'suċċess immedjat; illum hija l-unika biċċa xogħol ta' Leoncavallo fir-repertorju standard tal-opri. L-arja l-iktar famuża tagħha "Vesti la giubba" ("Ilbes il-kostum") ġiet irreġistrata minn Enrico Caruso u jingħad li kienet l-ewwel opra jew kanzunetta rreġistrata fid-dinja li bigħet miljun kopja (għalkemm x'aktarx li dan huwa t-total tal-verżjonijiet preċedenti tagħha ta' Caruso li saru fl-1902, fl-1904 u fl-1907).
Is-sena ta' wara pproduċa I Medici f'Milan ukoll, iżda la hi u lanqas Chatterton (li ġiet prodotta fl-1896)—it-tnejn li huma xogħlijiet bikrin—ma kisbu suċċess dejjiemi. Madankollu, ħafna minn Chatterton ġiet irreġistrata mill-Gramophone Company (iktar 'il quddiem HMV) saħansitra fl-1908, u rreġistrata mill-ġdid fuq CD kważi 100 sena wara minn Marston Records. Leoncavallo nnifsu jidderieġi l-ispettaklu jew mill-inqas jissorvelja l-produzzjoni.
It-talent ta' Leoncavallo kiseb konferma pubblika meta La bohème ttellgħet fl-1897 f'Venezja. Madankollu, l-opra ta' Giacomo Puccini bl-istess isem fl-1896 ibbrillat u tiegħu malajr intesiet. Żewġ arji tat-tenuri mill-verżjoni ta' Leoncavallo xi kultant għadhom isiru, speċjalment fl-Italja.
Opri sussegwenti ta' Leoncavallo ġew prodotti fl-ewwel deċennju tas-seklu 20: Zazà (l-opra tal-ispettaklu aħħari famuż fl-1922 ta' Geraldine Farrar fil-Metropolitan Opera), u Der Roland von Berlin fl-1904. Fl-1906, il-kompożitur ġab kantanti u mużiċisti tal-orkestra minn La Scala għal kunċerti tal-mużika tiegħu fil-Belt ta' New York, kif ukoll għal tour estensiv tal-Istati Uniti. Kollox ma' kollox, it-tour kien suċċess ikkwalifikat. Huwa kellu suċċess qasir b'Zingari li ttellgħet għall-ewwel darba bit-Taljan f'Londra fl-1912, u għal żmien twil fil-Hippodrome Theatre. Zingari waslet ukoll fl-Istati Uniti iżda ftit wara għebet mir-repertorju.
Wara serje ta' operetti, Leoncavallo milli jidher għamel ħiltu bi sforz serju aħħari b'Edipo re. Dejjem kien jingħad li Leoncavallo kien temm ix-xogħol iżda miet qabel ma lesta l-orkestrazzjoni, li tlestiet minn Giovanni Pennacchio. Madankollu, bil-pubblikazzjoni tal-bijografija ta' Leoncavallo magħmula minn Konrad Dryden ġie żvelat li Leoncavallo jaf ma kiteb xejn mix-xogħol wara kollox (għalkemm ċertament fiha temi ta' Leoncavallo). Reċensjoni tal-istudju ta' Dryden tinnota li: "Edipo re ... lanqas biss kienet komposta minn [Leoncavallo]. Meta romlot, martu ħallset kompożitur ieħor biex jagħmel opra oħra u juża l-mużika ta' Der Roland von Berlin. Dryden ma sabx min kien fil-korrispondenza ta' Leoncavallo u lanqas ma sab nota waħda tiegħu fil-librett miktub bl-idejn". Pennacchio x'aktarx jew sawwar l-opra hu jew inkella kellu jagħmel tajjeb sew għan-nuqqasijiet fix-xogħol mhux komplut ta' Leoncavallo billi juża mużika preċedenti ta' Leoncavallo.
Mewt u legat
Leoncavallo miet f'Montecatini Terme, it-Toskana, fid-9 ta' Awwissu 1919. Il-funeral tiegħu sar jumejn wara, fejn attendew mijiet ta' nies, fosthom il-kompożitur Pietro Mascagni u r-rivali dejjiemi tiegħu Giacomo Puccini. Huwa ġie midfun fiċ-Cimitero delle Porte Sante f'Firenze. daqsminuri|270x270px|Id-dar ta' Leoncavallo f'Montecatini Terme, l-Italja 70 sena wara mewtu, ġiet imnedija kampanja biex minflok f'Firenze jiġi midfun f'Brissago, l-Iżvizzera, wara għajdut li nstabet xi ittra miktuba minn Leoncavallo fejn jingħad li l-kompożitur xtaq jindifen hemm oriġinarjament, iżda din l-ittra qatt ma nstabet. Leoncavallo sar ċittadin onorarju ta' Brissago u kien sid ta' residenza lussuża tas-sajf hemmhekk imsejħa Villa Myriam. Fl-1904, il-kompożitur kien semma f'diskors li ma kienx jiddejjaq jindifen fiċ-ċimiterju Madonna di Porte tar-raħal, iżda din ix-xewqa qatt ma tniżżlet fit-testment tiegħu. Xorta waħda, il-kampanja biex Leoncavallo jiġi midfun hemmhekk kompliet u l-approvazzjoni uffiċjali ngħatat minn Piera Leoncavallo-Grand, l-aħħar dixxendent li kien għad fadal tal-kompożitur. Leoncavallo ġie midfun hemmhekk flimkien ma' martu Berthe, li mietet fl-1926.
Il-Mużew ta' Leoncavallo ġie stabbilit fl-2002 fi Brissago biex il-kompożitur jiġi mfakkar. Jinkludi wirja ta' oġġetti personali u manuskritti oriġinali, kif ukoll statwi li jirrappreżentaw il-karattri mill-opri l-oħra tiegħu Zazà u Der Roland von Berlin.
Kważi xejn mill-opri l-oħra ta' Leoncavallo ma jinstemgħu llum il-ġurnata, iżda l-arji għall-baritoni minn Zazà kienu l-favuriti fost il-baritoni għal kunċerti u reġistrazzjonijiet kbar u Zazà kif ukoll La bohème tiegħu ġieli jittellgħu. L-arji tat-tenuri minn La bohème għadhom favuriti għar-reġistrazzjonijiet.
Leoncavallo kien il-librettist għall-biċċa l-kbira tal-opri tiegħu stess. Ħafna kienu jikkunsidrawh bħala l-ikbar librettist Taljan ta' żmienu wara Boito. Fost il-libretti ta' Leoncavallo għal kompożituri oħra hemm il-kontribut tiegħu fil-librett ta' Manon Lescaut ta' Puccini.
Pierre Fatou
Bijografija
Il-ġenituri ta' Pierre Fatou kienu Prosper Ernest Fatou (1832-1891) u Louise Eulalie Courbet (1844-1911), u t-tnejn li huma kienu fil-militar. Il-familja ta' Pierre xtaqitu jidħol fil-militar ukoll, iżda saħħtu ma kinitx tajba biżżejjed biex ikun jista' jidħol għal karriera militari.
Fatou attenda l-École Normale Supérieure f'Pariġi fl-1898 fejn studja l-matematika u ggradwa fl-1901 meta ġie appuntat bħala stagiaire fl-Osservatorju ta' Pariġi. Fatou ġie promoss għal assistent astronomu fl-1904 u għal astronomu (bil-Franċiż: astronome titulaire) fl-1928. Huwa ħadem f'dan l-osservatorju sa mewtu.
Fatou ngħata l-Premju Becquerel fl-1918; huwa kien ukoll kavallier tal-Leġjun tal-Unur (1923). Barra minn hekk, kien il-President tas-soċjetà matematika Franċiża fl-1927.
Huwa kellu relazzjonijiet ta' ħbiberija ma' diversi matematiċi kontemporanji Franċiżi, speċjalment ma' Maurice René Fréchet u ma' Paul Montel.
Fis-sajf tal-1929, Fatou mar fuq btala f'Pornichet, raħal ħdejn il-baħar fil-Punent ta' Nantes. Huwa kien qed joqgħod fil-Villa Le Brise-Lames ħdejn il-port, u b'xorti ħażin miet hemm fit-20:00 tal-Ġimgħa d-9 ta' Awwissu fil-kamra tiegħu. L-ebda kawża tal-mewt ma ngħatat fuq iċ-ċertifikat tal-mewt iżda Audin jargumenta li huwa miet minħabba li nfaqgħetlu xi ulċera fl-istonku. In-neputi ta' Fatou, Robert Fatou kiteb:"Peress li zijuwi matul ħajtu qatt ħass li kien utli li wieħed jikkonsulta lit-tabib, huwa miet ħabta u sabta f'kamra ta' lukanda f'Pornichet."Il-funeral ta' Fatou sar fl-14 ta' Awwissu fil-Knisja ta' Saint-Louis, u huwa ġie midfun fiċ-Ċimiterju ta' Carnel f'Lorient.
Xogħol matematiku ta' Fatou
xellug|daqsminuri|207x207px|Sett ta' Julia ta' ½ (z + z2) investigat minn Fatou fl-1906. Din l-istampa saret b'kompjuter modern. Ix-xogħol ta' Fatou kellu influwenza kbira fuq l-iżvilupp tal-analiżi fis-seklu 20.
It-teżi tad-dottorat ta' Fatou fl-1906, Séries trigonométriques et séries de Taylor, kienet l-ewwel applikazzjoni tal-integral ta' Lebesgue għal problemi konkreti tal-analiżi, b'mod prinċipali għall-istudju tal-funzjonijiet analitiċi u armoniċi f'ċirku unitarju. F'dan ix-xogħol, Fatou studja għall-ewwel darba l-integral ta' Poisson ta' kejl arbitrarju f'ċirku unitarju. Dan ix-xogħol ta' Fatou kien influwenzat minn Henri Lebesgue li vvinta l-integral fl-1901.
It-teorema famuża ta' Fatou, li tgħid li funzjoni analitika limitata f'ċirku unitarju għandha limiti radjali kważi kullimkien f'ċirku unitarju, ġiet ippubblikata fl-1906. Din it-teorema kienet fl-oriġini ta' korp kbir ta' riċerka fil-matematika tas-seklu 20 taħt l-isem ta' funzjonijiet analitiċi limitati.
Għadd ta' riżultati fundamentali dwar il-kontinwazzjoni analitika ta' serje ta' Taylor jappartjenu lil Fatou. daqsminuri|Sett ta' Julia ta' z+1+e−z investigat minn Fatou fl-1926. Fl-1917-1920, Fatou ħoloq il-qasam tal-matematika li tissejjaħ dinamika olomorfika (Fatou 1919, 1920, 1920b). Din tindirizza l-istudju globali tal-iterazzjoni tal-funzjonijiet analitiċi. Huwa kien l-ewwel wieħed li introduċa u studja s-sett li issa jissejjaħ is-sett ta' Julia (il-komplement tas-sett xi drabi jissejjaħ is-sett ta' Fatou). Uħud mir-riżultati bażiċi tad-dinamika olomorfika nkisbu wkoll b'mod indipendenti minn Gaston Julia u Samuel Lattes fl-1918. Id-dinamika olomorfika esperjenzat spinta qawwka ġdida mill-1982 bis-saħħa tal-iskoperti ġodda ta' Dennis Sullivan, Adrian Douady, John Hubbard u oħrajn. Stampi sbieħ li juru din it-teorija fil-prattika jiġu prodotti mill-kompjuters moderni li qanqlu interess kbir mhux biss tal-matematiċi iżda wkoll 'il barra mill-komunità matematika. Fl-1926, Fatou kien pijunier fl-istudju tad-dinamika ta' funzjonijiet sħaħ traxxendentali, suġġett li qed jiżviluppa b'mod intensiv fi żminijietna.
Bħala prodott sekondarju tal-istudji tiegħu fid-dinamika olomorfika, Fatou skopra l-hekk imsejħa dominji ta' Fatou-Bieberbach. Dawn huma sottoreġjuni proprji tal-ispazju kumpless tad-dimensjoni n, li huma biolomorfikament ekwivalenti għall-ispazju kollu. Tali reġjuni ma jistgħu jeżistu għal n=1.
Fatou wettaq xogħol importanti fil-mekkanika ċelesti. Huwa kien l-ewwel wieħed li bil-provi, b'mod rigoruż, ħaddem teorema (fuq konġetturi ta' Gauss) dwar il-medja ta' perturbazzjoni prodotta minn forza perjodika għal perjodu qasir (Fatou 1928). Dan ix-xogħol tkompla minn Leonid Mandelstam, Nikolay Bogolyubov u l-istudenti tiegħu, u ġie żviluppat f'qasam kbir tal-matematika applikata moderna. Riċerka oħra ta' Fatou fil-mekkanika ċelesti tinkludi studju tal-moviment ta' pjaneta f'ambjent reżistenti. daqsminuri|Sett ta' Julia ta' funzjoni sinusojdali studjata minn Fatou fl-1926.
Valeria Bruni Tedeschi
Valeria Bruni Tedeschi, li ġieli jinkiteb ukoll Bruni-Tedeschi (pronunzja bit-Taljan: [vaˈlɛːrja ˈbruːni teˈdeski]; twieldet fis-16 ta' Novembru 1964), hija attriċi, xeneġġjatriċi u reġista Taljana-Franċiża. Il-film tagħha tal-2013, Un château en Italie, ġie nnominat għall-Palme d'Or fil-Festival tal-Films ta' Cannes tal-2013.
Ħajja personali
Bruni Tedeschi twieldet f'Torino, fil-Piemonte, l-Italja. Bħal oħtha ż-żgħira, Carla Bruni, marret tgħix fi Franza. Hi u oħtha trabbew bħala bilingwi, meta l-familja tagħhom ittrasferiet ruħha lejn Pariġi fl-1973, minħabba l-biża' ta' xi ħtif u iktar 'il quddiem ta' xi att terroristiku tal-Brigate Rosse. Għandha ċittadinanza doppja: Taljana u Franċiża. Ommha Taljana ta' nisel Franċiż filwaqt li missierha Taljan. Hija s-sekonda kuġina ta' Alessandra Martines. Tedeschi kellha relazzjoni mal-attur Franċiż Louis Garrel mill-2007 sal-2012. Flimkien adottaw tifla mis-Senegal fl-2009.
Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstrija
daqsminuri|It-taraġ imżejjen tal-Abbazija ta' Melk fil-Wied ta' Wachau Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. Il-wirt kulturali jikkonsisti minn monumenti (bħal xogħlijiet arkitettoniċi, skulturi monumentali, jew inċiżjonijiet), gruppi ta' binjiet, u siti (fosthom siti arkeoloġiċi). Il-wirt naturali jinkludi karatteristiċi naturali (li jikkonsistu minn formazzjonijiet fiżiċi u bijoloġiċi), ġeoloġiċi u fiżjografiċi (inkluż il-ħabitats ta' speċijiet mhedda ta' annimali u pjanti), u siti naturali li huma importanti mill-puntdivista tax-xjenza, tal-konservazzjoni jew tas-sbuħija naturali. L-Awstrija rratifikat il-Konvenzjoni fit-18 ta' Diċembru 1992, u b'hekk is-siti indikattivi tagħha setgħu jitqiesu biex jiżdiedu mal-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
L-ewwel siti tal-Awstrija tniżżlu fil-lista fl-20 Sessjoni tal-Kumitat tal-Wirt Dinji, li sar f'Mérida, il-Messiku, fl-1996. F'dik is-sessjoni żdiedu żewġ siti: iċ-Ċentru Storiku ta' Salzburg, u l-Palazz u l-Ġonna ta' Schönbrunn. Mill-2021, l-Awstrija għandha 12-il Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Ħames siti huma kondiviżi ma' pajjiżi oħra: il-Pajsaġġ Kulturali ta' Fertő / Neusiedlersee huwa kondiviż mal-Ungerija; is-Siti Preistoriċi bil-Puntali madwar l-Alpi huma kondiviżi ma' Franza, mal-Ġermanja, mal-Italja, mas-Slovenja u mal-Iżvizzera; il-Foresti Antiki u Primordjali tal-Fagu tal-Karpazji u ta' Reġjuni Oħra tal-Ewropa huma kondiviżi ma' 17-il pajjiż Ewropew; l-Irħula Kbar bi Spa fl-Ewropa huma kondiviżi mal-Belġju, maċ-Ċekja, mal-Ġermanja, ma' Franza, mal-Italja, u mar-Renju Unit; u l-Fruntieri Rumani tad-Danubju huma kondiviżi mal-Ġermanja u mas-Slovakkja. Fl-2017, iċ-Ċentru Storiku ta' Vjenna tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji fil-Periklu minħabba l-ippjanar ta' binjiet moderni għoljin ġodda. Is-siti kollha tal-Awstrija ħlief wieħed huma siti kulturali.
Siti ta' Wirt Dinji
L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali.
NB: * Siti transnazzjonali (bl-ikħal); † Siti fil-periklu (bir-roża)
Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bożnija-Ħerzegovina
daqsminuri|279x279px|Veduta ta' Mostar mill-minaret Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. Il-wirt kulturali jikkonsisti minn monumenti (bħal xogħlijiet arkitettoniċi, skulturi monumentali, jew inċiżjonijiet), gruppi ta' binjiet, u siti (fosthom siti arkeoloġiċi). Il-wirt naturali jinkludi karatteristiċi naturali (li jikkonsistu minn formazzjonijiet fiżiċi u bijoloġiċi), ġeoloġiċi u fiżjografiċi (inkluż il-ħabitats ta' speċijiet mhedda ta' annimali u pjanti), u siti naturali li huma importanti mill-puntdivista tax-xjenza, tal-konservazzjoni jew tas-sbuħija naturali. Il-Bożnija-Ħerzegovina wirtet l-adeżjoni tal-Eks Jugoslavja għall-Konvenzjoni fit-12 ta' Lulju 1993 bħala wieħed mill-istati suċċessuri.
Mill-2021, il-Bożnija-Ħerzegovina għandha erba' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. L-ewwel sit, il-Pont Antik ta' Mostar, tniżżel fil-lista fid-29 Sessjoni tal-UNESCO fl-2005. Il-Pont ta' Mehmed Paša Sokolović f'Višegrad tniżżel fil-lista fl-2007. Fl-2016 tniżżlu ċ-Ċimiterji bl-Oqbra Medjevali magħrufa bħala Stećci bħala sit transnazzjonali kondiviż mal-Kroazja, mas-Serbja u mal-Montenegro. Mit-28 komponent tas-sit tal-iStećci, 20 komponent jinsabu fil-Bożnija-Ħerzegovina, u l-iktar wieħed prominenti huwa dak f'Radimlja. L-iżjed sit reċenti li tniżżel fil-lista kien il-foresta ta' Janj fl-2021, bħala estensjoni tas-sit Foresti Antiki u Primordjali tal-Fagu tal-Karpazji u ta' Reġjuni Oħra tal-Ewropa, li huwa sit transnazzjonali kondiviż bejn 18-il pajjiż Ewropew. Il-foresta ta' Janj hija sit naturali, filwaqt li t-tliet siti l-oħra huma siti kulturali.
Siti ta' Wirt Dinji
L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali.
NB: * Siti transnazzjonali (bl-ikħal)
Park Nazzjonali ta' Komodo
daqsminuri|279x279px|Id-Dragun ta' Komodo (Varanus komodoensis) Il-Park Nazzjonali ta' Komodo (bl-Indoneżjan: Taman Nasional Komodo) huwa park nazzjonali fl-Indoneżja li jinsab fil-Gżejjer Inferjuri ta' Sunda fir-reġjun tal-fruntiera bejn il-provinċji ta' Nusa Tenggara tal-Lvant u Nusa Tenggara tal-Punent. Il-park jinkludi t-tliet gżejjer il-kbar ta' Komodo, Padar u Rinca, u 26 gżira żgħira, b'erja totali ta' 1,733 km2 (603 km2 minnhom art). Il-park nazzjonali ġie stabbilit fl-1980 biex jiġi protett id-dragun ta' Komodo, l-ikbar gremxula fid-dinja. Iktar 'il quddiem ġie ddedikat ukoll għall-protezzjoni ta' speċijiet oħra, fosthom speċijiet tal-baħar. Fl-1991, il-park nazzjonali tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Il-Park Nazzjonali ta' Komodo ntgħażel bħala wieħed mis-seba' għeġubijiet ġodda tan-natura fid-dinja. L-ilmijiet madwar il-gżira ta' Komodo fihom bijodiversità rikka tal-baħar. Il-Gżejjer ta' Komodo huma parti wkoll mit-Trijangolu tal-Qroll, li fih waħda mill-iżjed bijodiversitajiet rikki fid-dinja.
Storja
xellug|daqsminuri|351x351px|Veduta minn punt panoramiku fuq il-Gżira ta' Padar Il-Park Nazzjonali ta' Komodo ġie stabbilit fl-1980 u fl-1991 tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji u Riżerva tal-Bniedem u tal-Bijosfera tal-UNESCO. Il-park inizjalment ġie stabbilit biex jiġi kkonservat id-dragun uniku ta' Komodo (Varanus komodoensis), li ġie skopert għall-ewwel darba mid-dinja xjentifika fl-1912 mil-Logutenent J. K. H. van Steyn van Henbroek, l-Amministratur Ċivili f'Reo, fil-Gżira ta' Flores. Minn dak iż-żmien 'l hawn, l-għanijiet ta' konservazzjoni twessgħu biex tiġi protetta l-bijodiversità kollha tar-reġjun, kemm tal-art kif ukoll tal-baħar. daqsminuri|350x350px|Tlugħ ix-xemx fuq il-Gżira ta' Komodo Il-biċċa l-kbira tan-nies fil-park u madwaru huma sajjieda oriġinarjament minn Bima (Sumbawa), Manggarai, in-Nofsinhar ta' Flores, u n-Nofsinhar ta' Sulawesi. Dawk li huma min-Nofsinhar ta' Sulawesi jappartjenu fil-gruppi etniċi tas-Suku Bajau jew tal-Bugis. Is-Suku Bajau oriġinarjament kienu nomadiċi u kienu jiċċaqilqu minn post għall-ieħor fir-reġjun ta' Sulawesi, Nusa Tenggara u Maluku, biex jaqilgħu l-għajxien tagħhom. Id-dixxendenti tal-poplu oriġinali ta' Komodo, l-Ata Modo, għadhom jgħixu f'Komodo, iżda ma fadalx min ma tħallatx ma' gruppi etniċi oħra u l-kultura u l-lingwa tagħhom bil-mod il-mod qed jiġu integrati mal-migranti reċenti. xellug|daqsminuri|304x304px|Il-Gżira ta' Rinca Ma tantx huwa magħruf wisq mill-istorja bikrija tal-abitanti tal-gżira ta' Komodo. Kien jaqgħu taħt is-Sultanat ta' Bima, għalkemm il-gżira tant kienet 'il bogħod minn Bima li x'aktarx li ma kienet affettwata xejn mis-Sultanat għajr xi talbiet okkażjonali ta' ġieħ.
Ġeografija u klima
Il-park fih sezzjoni tul il-kosta tal-Punent ta' Flores, it-tliet gżejjer il-kbar ta' Komodo, Padar u Rinca, 26 gżira żgħira u l-ilmijiet tal-madwar tal-Istretti ta' Sape. Il-gżejjer tal-park nazzjonali għandhom oriġini vulkanika. L-art ġeneralment hija blat, u hija kkaratterizzata minn għoljiet ġejjin għat-tond, b'altitudnijiet sa 735 metru. Il-klima hija waħda mill-iktar nexfin tal-Indoneżja b'xita annwali ta' bejn 800 mm u 1,000 mm. It-temperaturi qalila ta' binhar fl-istaġun niexef minn Mejju sa Ottubru jlaħħqu l-40 °C.
Flora u fawna
daqsminuri|262x262px|Tunikata ta' Komodo Il-klima sħuna u niexfa tal-park, ikkaratterizzata minn veġetazzjoni tas-savana, tagħmlu ħabitat tajjeb għad-dragun endemiku ta' Komodo (Varanus komodoensis). Il-popolazzjonijiet tad-draguni huma ristretti għall-gżejjer ta' Komodo (1,700), Rinca (1,300), Gili Motang (100), Gili Dasami (100), u Flores (xi 2,000), filwaqt li huma estinti f'Padar.
Il-foresti pluvjali jidhru biss fi ftit żoni 'l fuq minn 500 metru iżda jipprovdu l-ħabitat għal diversi speċijiet ta' flora endemika. Il-veġetazzjoni kostali tinkludi l-foresti tal-mangrovji, li ġeneralment jitfaċċaw fil-bajjiet imkennija tat-tliet gżejjer il-kbar. xellug|daqsminuri|297x297px|Waħda mill-ispeċijiet Chromodoris ta' nudibranki ta' Komodo L-iskolli tal-qroll bil-freneż u bl-irqajja' huma estensivi u żviluppati l-aħjar tul il-kosta tal-Grigal ta' Komodo. Il-park huwa rikk bil-ħlejqiet tal-baħar, inkluż il-klieb il-baħar baliena, il-qmura tal-oċean, il-manti ġganti, il-ħamiem komuni, iż-żwiemel il-baħar nani, il-gremxul tal-baħar falz, il-pixxiżrinġijiet buffi, in-nudibranki, il-qarnit taċ-ċrieki blu, l-isponoż tal-baħar, it-tunikati, u l-qroll.
Varjetajiet ta' ċetaċji jgħixu fl-ilmijiet tal-madwar, minn dniefel żgħar sa gabdoll u saħansitra balieni blu. Il-balieni ta' Omura, waħda mill-inqas speċijiet magħrufa ta' balenotteri, ġew ikkonfermati li ġieli jħufu fl-ilmijiet fi ħdan il-park. Id-dugongi fil-periklu ta' estinzjoni għadhom jgħixu fiż-żoni madwar Komodo wkoll.
Il-fawna tal-art ma tantx għandha diversità kbira meta mqabbla mal-fawna tal-baħar. L-għadd ta' speċijiet ta' annimali fuq l-art fil-park mhuwiex daqshekk kbir, iżda ż-żona hija importanti mill-perspettiva tal-konservazzjoni peress li xi speċijiet huma endemiċi. Bosta annimali għandhom oriġini Asjatika, fosthom iċ-ċriev ta' Timor, iċ-ċingjali, il-bufli tal-ilma, il-makakki wikkiela tal-granċijiet u ż-żibetti. Bosta mir-rettili u mill-għasafar għandhom oriġini Awstraljana. Dawn jinkludu t-tjur tal-art saqajhom oranġjo, il-kakatuwi inferjuri tal-għalla lewn il-kubrit, u l-filemoni bl-elmu. daqsminuri|254x254px|Buflu tal-ilma fil-Gżira ta' Rinca L-iktar rettili famużi tal-Park Nazzjonali ta' Komodo huma d-draguni ta' Komodo (Varanus komodoensis). Huma l-ikbar gremxula fid-dinja u fost l-ikbar rettili fid-dinja. Jistgħu jilħqu tul ta' tliet metri jew iktar u jistgħu jiżnu iktar minn 70 kilogramma.
Tnax-il speċi ta' sriep tal-art jinsabu fuq il-gżira minbarra l-ispeċijiet tal-baħar. Is-sriep jinkludu l-kobri jobżqu ta' Ġava (Naja sputatrix), il-viperi ta' Russell (Daboia russelii), il-viperi tax-xofftejn bojod (Trimeresurus albolabris), is-sriep tal-baħar tax-xofftejn blu (Laticauda laticaudata), u l-pituni ta' Timor (Python timoriensis). Fost il-gremxul hemm disa' speċijiet ta' xaħmet l-art (Scinidae), wiżgħat (Gekkonidae), gremxul bla saqajn (Dibamidae), u l-varani bħad-draguni ta' Komodo (Varanidae). Fost iż-żrinġijiet hemm iż-żrinġijiet Asjatiċi (Kaloula baleata) u ż-żrinġijiet endemiċi ta' Komodo (Oreophryne jeffersoniana u Oreophryne darewskyi). Iż-żrinġijiet tipikament jgħixu f'altitudnijiet ogħla fejn hemm iktar indewwa. Il-kukkudrill tal-ilma baħar (Crocodylus porosus) xi darba kien jgħix fi ħdan il-park fiż-żoni kostali u fil-foresti tal-mangrovji iżda issa huwa estint miż-żona. xellug|daqsminuri|Dragun ta' Komodo jikkaċċja ċerva ta' Timor Fost il-mammiferi li jgħixu fi ħdan il-park hemm iċ-ċriev ta' Timor (Cervus timorensis), li huma l-priża ewlenija tad-draguni ta' Komodo, iż-żwiemel (l-ispeċijiet Equus), il-bufli tal-ilma (Bubalus bubalis), iċ-ċingjali (Sus scrofa vittatus), il-makakki wikkiela tal-granċijiet (Macaca fascicularis), iż-żibetti Asjatiċi tal-palm (Paradoxurus hermaphroditus lehmanni), il-firien endemiċi ta' Rinca (Rattus rintjanus), u l-friefet il-lejl tal-frott. Fost il-mammiferi domestiċi li jgħixu fi ħdan il-park hemm mogħoż, qtates u klieb li jgħixu fis-selvaġġ. daqsminuri|264x264px|Makakk wikkiel il-granċijiet max-xatt ta' Rinca Waħda mill-ispeċijiet prinċipali ta' għasafar hija t-tajra tal-art saqajha oranġjo (Megapodius reinwardti). Fiż-żoni tas-savanna, ġew osservati 27 speċi. It-tudun żebrat (Geopelia striata) u t-tudun tat-tikek (Spilopelia chinensis) kienu l-iktar speċijiet komuni. Fil-ħabitats ħorfija tropikali mħallta, ġew osservati 28 speċi ta' għasafar, u l-iktar speċijiet komuni kienu l-filemoni bl-elmu (Philemon buceroides), il-ħamiem imperjali aħdar (Ducula aenea), u l-għasafar bin-nuċċali żaqqhom safra (Zosterops chloris). Għasafar oħra jinkludu speċijiet b'kuluri jgħajtu bħas-sriedaq selvaġġi ħodor (Gallus varius), il-pappagalli tal-munqar kbir (Tanygnathus megalorynchos), u l-kakatuwi inferjuri tal-għalla lewn il-kubrit (Cacatua sulphurea) li huma mhedda b'mod kritiku. Fil-park hemm żewġ speċijiet ta' ajkli, l-ajkli tal-baħar żaqqhom bajda (Haliaeetus leucogaster) u l-isqra ajkli ta' Flores (Nisaetus floris) li huma estremament rari li huma preżenti fuq Rinca u Flores iżda ġew irrapportati imma b'mod mhux ikkonfermat fuq Komodo.
Konservazzjoni
xellug|daqsminuri|280x280px|Il-Bajja r-Roża tal-Gżira ta' Padar Il-gżira ta' Padar u parti minn Rinca ġew stabbiliti bħala riżervi naturali fl-1938. Il-Gżira ta' Komodo ġiet iddikjarata bħala riżerva naturali fl-1965, u f'Jannar 1977 bħala riżerva ta' bijosfera fil-qafas tal-Programm tal-Bniedem u tal-Bijosfera tal-UNESCO. It-tliet gżejjer ġew iddikjarati bħala park nazzjonali fl-1980, u iktar 'il quddiem il-park nazzjonali ġie estiż biex jinkludi ż-żona tal-baħar tal-madwar u sezzjoni minn Flores fl-1984. Fl-1991, il-park nazzjonali ġie ddikjarat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Għal perjodu wara l-1995, l-awtorità tal-park nazzjonali ġiet appoġġata minn The Nature Conservancy (TNC), organizzazzjoni ambjentali Amerikana. Ġie mfassal pjan ta' ġestjoni bħala koawturi mat-TNC u dan ġie implimentat fis-sena 2000 biex tiġi indirizzata l-probema taż-żieda fl-isfruttament tar-riżorsi, kemm tal-baħar kif ukoll tal-art. Il-pjan ġie appoġġat mill-Bank Dinji iżda ntlaqa' b'oġġezzjonijiet minn xi nies lokali u NGOs lokali li argumentaw li ma ġewx ikkonsultati mill-awturi tal-pjan u ma kinux se jikkondividu l-benefiċċji tiegħu. Il-biċċa l-kbira tal-pressjoni fuq ir-riżorsi tal-baħar toriġina mill-komunitajiet tas-sajd u mill-impriżi kummerċjali minn barra l-park. Madankollu, ir-regolamenti u r-restrizzjonijiet dwar l-użu tar-riżorsi jkollhom l-ikbar impatt fuq ir-residenti tal-park, li ma tantx għandhom wisq għażla biex jaqilgħu l-għajxien tagħhom għajr li jserrħu fuq dak li l-park għandu x'joffrilhom. Il-forniment ta' għajxien alternattiv huwa parti mill-istrateġija kumplessiva ta' ġestjoni, iżda l-komunitajiet fi ħdan il-park għadhom iridu jgawdu minn miżuri xierqa li jindirizzaw il-ħtiġijiet tagħhom. daqsminuri|300x300px|Eluf ta' friefet il-lejl joħorġu għall-ikel f'inżul ix-xemx Kumpanija ta' negozju bi sħab mingħajr skop ta' qligħ, PT Putri Naga Komodo (PT PNK), ġiet stabbilita biex topera faċilitajiet għat-turisti bit-tama li eventwalment il-park ikun jista' jsostni lilu nnifsu finanzjarjament. PT PNK ġiet iffinanzjata parzjalment mit-TNC u mill-Bank Dinji. Wara li operat għal ħames snin, fl-2010 il-permess ta' Putri Naga Komodo's (PNK) ġie kompromess. Imbagħad, waslu iktar sajjieda illegali ladarba l-infurzar naqas ferm wara t-tluq tat-TNC li kienet għenet fil-ġlieda kontra l-prattiki tas-sajd distruttivi. Fil-bidu tal-2012, l-operaturi tal-għadis u l-konservazzjonisti sabu ħafna siti deżolati tal-qroll, li jixbhu l-pajsaġġi griżi ta' fuq il-qamar. Is-sajjieda illegali għadhom jeqirdu s-siti b'"bombi" b'proċess magħruf bħala s-sajd bil-bombi. Is-sajjieda jużaw taħlita ta' fertilizzant u pitrolju fi flieken tal-birra bħala splussivi, jew jużaw fliexken li jingħafsu biex jixħtu ċ-ċjanur fil-qroll biex jaħsdu u jaqbdu l-ħut. Fl-ewwel nofs tat-tieni deċennju tas-seklu 21, iktar minn 60 sajjied illegali ġew arrestati. Wieħed mis-suspettati sparawlu u nqatel wara li pprova jaħrab billi jwaddab bombi tas-sajd illegali lejn ir-rangers tal-park.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (vii) "Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta' ġmiel naturali u ta' importanza estetika eċċezzjonali"; u l-kriterju (x) "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".
Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Litwanja
daqsminuri|Il-[[Knisja Ortodossa Russa|Knisja Ortodossa tal-Ispirtu s-Santu, Vilnius]] Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. Il-wirt kulturali jikkonsisti minn monumenti (bħal xogħlijiet arkitettoniċi, skulturi monumentali, jew inċiżjonijiet), gruppi ta' binjiet, u siti (fosthom siti arkeoloġiċi). Il-wirt naturali jinkludi karatteristiċi naturali (li jikkonsistu minn formazzjonijiet fiżiċi u bijoloġiċi), ġeoloġiċi u fiżjografiċi (inkluż il-ħabitats ta' speċijiet mhedda ta' annimali u pjanti), u siti naturali li huma importanti mill-puntdivista tax-xjenza, tal-konservazzjoni jew tas-sbuħija naturali.
Il-Litwanja ffirmat il-Konvenzjoni fil-31 ta' Marzu 1992, u b'hekk is-siti naturali u storiċi tagħha saru eliġibbli biex jitniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. L-ewwel sit Litwan li żdied fil-lista kien iċ-Ċentru Storiku ta' Vilnius fl-1994. Fis-sena 2000, fl-2004 u fl-2005 żdiedu tliet siti oħra. B'kollox hemm erba' siti Litwani fuq il-lista u kollha huma siti kulturali. Żewġ siti huma transnazzjonali: l-Istmu Kuronjan huwa kondiviż mar-Russja u l-Ark Ġeodetiku ta' Struve huwa kondiviż ma' disa' pajjiżi oħra.
Siti ta' Wirt Dinji
L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali.
NB: * Siti transnazzjonali (bl-ikħal)
Vincent van Gogh
Vincent Willem van Gogh ([ˈvɪnsənt ˈʋɪləm vɑŋ ˈɣɔx]; twieled fit-30 ta' Marzu 1853 – miet fid-29 ta' Lulju 1890) kien pittur Olandiż ta' wara l-Impressjoniżmu li wara mewtu sar wieħed mill-iktar figuri famużi u influwenti fl-istorja tal-arti tal-Punent.
Ħajja personali u tagħlim
Van Gogh twieled f'familja ta' klassi medja-għolja, u beda jpinġi minn mindu kien tifel. Fi tfulitu huwa kien serju, kwiet u ħosbien. Bħala żagħżugħ, huwa ħadem bħala bejjiegħ tal-arti, u spiss kien jivvjaġġa, iżda qabditu d-dipressjoni wara li ttrasferixxa ruħu f'Londra. Huwa fittex il-wens fir-reliġjon u qatta' xi żmien bħala missjunarju Protestant fin-Nofsinhar tal-Belġju. Il-mard u s-solitudni ħakmulu ħajtu qabel ma qabad ipitter fl-1881, wara li mar lura biex jgħix fid-dar tal-ġenituri tiegħu. Ħuħ iż-żgħir Theo appoġġah finanzjarjament, u bejniethom baqgħu jikkorrispondu fit-tul permezz ta' ittri.
Mard psikjatriku u mewt
Van Gogh kien ibati minn episodji psikotiċi u delużjonijiet, u minkejja li kien jinkwieta dwar l-istabbiltà mentali tiegħu, spiss kien jittraskura s-saħħa fiżika tiegħu, ma kienx jiekol sew u kien jixrob ħafna alkoħol. Il-ħbiberija tiegħu ma' Gauguin intemmet wara konfrontazzjoni b'xafra meta, fis-saħna tal-mument, huwa qata' parti mill-widna x-xellugija tiegħu stess. Huwa qatta' xi żmien fi sptarijiet psikjatriċi, inkluż perjodu f'Saint-Rémy. Wara li qabad u telaq u ttrasferixxa ruħu fl-Auberge Ravoux f'Auvers-sur-Oise qrib Pariġi, huwa ġie taħt il-kura tat-tabib omeopatiku Paul Gachet. Id-dipressjoni tiegħu ppersistiet, u fis-27 ta' Lulju 1890, Van Gogh x'aktarx li spara lilu nnifsu f'sidru b'revolver tat-tip Lefaucheux. Jumejn wara huwa miet bil-ġrieħi li kkawża lilu nnifsu.
Xogħlijiet
daqsminuri|Il-Lejl bil-Kwiekeb, Ġunju 1889, il-Mużew tal-Arti Moderna, New York F'deċennju, huwa ħoloq madwar 2,100 opra tal-arti, inkluż xi 860 pittura taż-żejt fuq it-tila, li l-biċċa l-kbira minnhom saru fl-aħħar sentejn ta' ħajtu. Jinkludu pajsaġġi, natura mejta, ritratti u awtoritratti, u huma kkaratterizzati minn kuluri qawwijin u drammatiċi, u daqqiet impulsivi u espressivi bil-pinzell, li taw kontribut siewi għall-pedamenti tal-arti moderna. Huwa ma kellux suċċess kummerċjalment, u s-suwiċidju tiegħu meta kellu seba' u tletin sena seħħ wara snin ta' dipressjoni u faqar.
Meta kien ħaj, Van Gogh ma kellux suċċess kummerċjali, u kien jitqies bħala miġnun u falliment. Peress li sar famuż wara li kkommetta suwiċidju, huwa ġie meqjus bħala ġenju mhux mifhum fl-immaġinarju pubbliku. Ir-reputazzjoni tiegħu kibret fil-bidu tas-seklu 20, peress li elementi tal-istil tiegħu ġew inkorporati mill-Fauves u mill-Espressjonisti Ġermaniżi. Huwa kiseb suċċess kritiku u kummerċjali mifrux fid-deċennji ta' wara, u huwa mfakkar bħala pittur importanti iżda traġiku. Il-personalità problematika tiegħu tintuża bħala eżempju tal-ideal Romantiku ta' artisti torturat. Illum il-ġurnata, ix-xogħlijiet ta' Van Gogh huma fost l-iktar pitturi għaljin li qatt inbigħu fid-dinja, u l-legat tiegħu ġie onorat minn mużew f'ismu, il-Mużew ta' Van Gogh f'Amsterdam, li għandu l-ikbar kollezzjoni fid-dinja tal-pitturi u tat-tpinġijiet tiegħu.
Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kroazja
daqsminuri|285x285px|Ix-xatt ta' Trogir Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. Il-wirt kulturali jikkonsisti minn monumenti (bħal xogħlijiet arkitettoniċi, skulturi monumentali, jew inċiżjonijiet), gruppi ta' binjiet, u siti (fosthom siti arkeoloġiċi). Il-wirt naturali jinkludi karatteristiċi naturali (li jikkonsistu minn formazzjonijiet fiżiċi u bijoloġiċi), ġeoloġiċi u fiżjografiċi (inkluż il-ħabitats ta' speċijiet mhedda ta' annimali u pjanti), u siti naturali li huma importanti mill-puntdivista tax-xjenza, tal-konservazzjoni jew tas-sbuħija naturali. Il-Kroazja wirtet l-adeżjoni tal-Eks Jugoslavja għall-Konvenzjoni fis-6 ta' Lulju 1992 bħala wieħed mill-istati suċċessuri wara d-dikjarazzjoni tal-indipendenza tagħha fil-25 ta' Ġunji 1991.
Attwalment il-Kroazja għandha għaxar Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. L-ewwel tliet siti, il-Kumpless Storiku ta' Split bil-Palazz ta' Djoklezjanu, Dubrovnik, u l-Park Nazzjonali tal-Lagi ta' Plitvice, tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fit-tielet Sessjoni tal-UNESCO fl-1979. Is-siti l-oħra żdiedu fl-1997, fis-sena 2000, fl-2008, fl-2016 u fl-2017. B'kollox, il-Kroazja għandha tmien siti kulturali u żewġ siti naturali. Tliet siti huma kondiviżi ma' pajjiżi oħra.
Matul il-Gwerra tal-Indipendenza tal-Kroazja, wara x-xoljiment tal-Jugoslavja, f'Dubrovnik seħħew konfrontazzjonijiet militari (l-Assedju ta' Dubrovnik) kif ukoll fiż-żona tal-Lagi ta' Plitvice. Minħabba l-ħsarat estensivi tal-artillerija f'Dubrovnik u l-mini tal-art li tqiegħdu madwar Plitvice, iż-żewġ siti tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji fil-Periklu. Wara r-restawr u t-tindif tagħhom, Plitvice u Dubrovnik tneħħew mil-lista fil-periklu fl-1997 u fl-1998, rispettivament. Għalkemm is-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fil-Kroazja jiġġeneraw għadd kbir ta' viżitaturi, qed ifeġġu theddidiet ġodda minħabba l-effetti ta' detriment tat-turiżmu tal-massa mhux ikkontrollat.
Siti ta' Wirt Dinji
L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali.
NB: * Siti transnazzjonali (bl-ikħal)