cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rinaxximent
Bħala moviment kulturali, ir-Rinaxximent kien jinkorpora t-tkattir tal-letteratura Latina u vernakulari, l-ewwel nett permezz tal-apprendiment fis-seklu 14 ibbażat fuq sorsi klassiċi, li l-kontemporanji akkreditaw lil Petrarka; l-iżvilupp tal-perspettiva lineari u tekniki oħra li jwasslu għal realtà iktar naturali fil-pittura; u r-riforma edukattiva gradwali iżda mifruxa. Fil-politika, ir-Rinaxximent ikkontribwiet għall-iżvilupp tad-drawwiet u tal-konvenzjonijiet tad-diplomazija, u fix-xjenza għal iktar dipendenza fuq l-osservazzjoni u r-raġunament intuwittiv. Għalkemm fir-Rinaxximent seħħew rivoluzzjonijiet f'bosta oqsma intellettwali u xjentifiċi soċjali, kif ukoll l-introduzzjoni tas-sistema bankarja moderna u l-qasam tal-kontabilità, x'aktarx li huwa magħruf l-iktar għall-iżviluppi artistiċi u l-kontributi tiegħu minn artisti famużi bħal Leonardo da Vinci u Michelangelo, li ispiraw it-terminu "raġel Rinaxximentali". daqsminuri|L-Iskola ta' [[Ateni ta' Raffaello.]] Ir-Rinaxximent beda f'Firenze, wieħed mill-bosta stati tal-Italja. Ġew proposti diversi teoriji dwar l-oriġini u l-karatteristiċi tiegħu, b'enfasi fuq varjetà ta' fatturi, inkluż il-karatteristiċi soċjali u ċiviċi ta' Firenze ta' dak iż-żmien: l-istruttura politika, il-patrunaġġ tal-familja dominanti, il-Medici, u l-migrazzjoni tal-istudjużi Griegi u tat-testi tagħhom lejn l-Italja wara l-waqgħa ta' Kostantinopli f'idejn it-Torok Ottomani. Ċentri ewlenin oħra kienu Venezja, Genoa, Milan, Ruma matul il-Papat Rinaxximentali, u Napli. Mill-Italja, ir-Rinaxximent infirex mal-Ewropa kollha, l-ewwel lejn l-Ungerija (fis-sekli 14 u 15) u lejn Franza, Spanja, il-Portugall, il-Fjandri, l-artijiet Ġermaniżi, il-Polonja, ir-Renju Unit, l-Irlanda u lil hinn.
Ir-Rinaxximent għandu storjografija twila u kumplessa, u skont ix-xettiċiżmu ġenerali ta' perjodizzazzjonijiet diskreti, kien hemm ħafna dibattiti fost l-istoriċi b'reazzjoni għall-glorifikazzjoni tar-"Rinaxximent" fis-seklu 19 u ta' eroj kulturali individwali bħala "rġiel Rinaxximentali", u ddubitaw dwar l-utilità tar-Rinaxximent bħala terminu u bħala referenza storika. Xi osservaturi ddubitaw jekk ir-Rinaxximent kienx "avvanz" kulturali mill-Medju Evu, u minflok rawh bħala perjodu ta' pessimiżmu u nostalġija għall-antikità klassika, filwaqt li l-istoriċi soċjali u ekonomiċi, speċjalment tal-longue durée, minflok iffukaw fuq il-kontinwità bejn iż-żewġ eri, li huma interkonnessi, kif josserva Panofsky, "minn elf rabta".
It-terminu rinascita ("twelid mill-ġdid") tfaċċa għall-ewwel darba fil-Ħajjiet tal-Artisti ta' Giorgio Vasari (għall-ħabta tal-1550), li nbidel f'"Rinaxximent" fis-snin 30 tas-seklu 19. It-terminu ġie estiż ukoll għal movimenti storiċi u kulturali oħra, bħar-Rinaxximent Karolinġju (is-sekli 8 u 9), ir-Rinaxximent Ottonjan (is-sekli 10 u 11), u r-Rinaxximent tas-seklu 12.
George Best
George Best (twieled fit-22 ta' Mejju 1946 – miet fil-25 ta' Novembru 2005) kien plejer professjonali tal-futbol Nord-Irlandiż, magħruf l-aktar għas-snin li kien qatta' ma' Manchester United. Hu kien jilgħab bħala ġwejnħa fejn il-logħba tiegħu kienet tkun kombinazzjoni ta' veloċità, aċċelerazzjoni, bilanċ, l-abilità li jixxutja biż-żewġ saqajn, il-gowls li jiskorja u l-kapaċità li jaqbeż lid-difensuri. Fl-1968, deskritta bħala l-aqwa sena li qatt kellu fil-karriera, hu rebaħ it-Tazza taċ-Ċampjins ma' Manchester Unied, u ġie nkurunat bħala l-Plejer Ewropew tas-Sena. Hu kien regulari mat-tim tal-Irlanda ta' Fuq, però fis-37 logħba li lagħab qatt ma rnexxielu jwassalhom sat-Tazza tad-Dinja.
Fl-1999 hu ġie ivvutat fil-ħdax-il post, wara Marco van Basten, fl-elezzjoni tal-Plejer Ewropew tas-Seklu skont l-IFFHS, u fis-sittax-il post, wara Lothar Matthäus, fl-elezzjoni tal-Plejer tas-Seklu. Pelé, fl-2004, semmieh fil-lista personali tal-125 l-aqwa plejer ħajjin fil-FIFA 100 u Best ġie msemmi fid-dsatax-il post, wara Gerd Müller, fis-Sondaġġ tal-Ġublew tad-Deheb tal-UEFA. F'pajjiżu, l-ammirazzjoni lejn hi mqassra fil-frażi lokali li tgħid: "Maradona tajjeb; Pelé itjeb; George Best l-aqwa."
Hu kien fost l-ewwel plejers ċelebrità, però l-istil ta' ħajja ekstravaganti li kien jgħix wassluh għal problemi mal-alkoħoliżmu li qattgħu bin-nofs il-karriera tiegħu, u eventwalment għall-mewt tiegħu f'Novembru tal-2005 fl-età ta' 59. Il-kawża ta' mewtu kienet infezzjoni fil-kliewi.
Is-snin tal-bidu
George Best kien l-ewwel wild ta' Dicky Best (1920 - 2008) u Anne Withers (1923 - 1978), u trabba fi Cregagh, f'Belfast. Best kellu ħames aħwa, erba' tfajliet li kienu Carol, Barbara, Julie u Grace, u ħuħ l-ieħor kien Ian. Missier Best miet fis-16 ta' April 2008, waqt li ommu mietet fl-1978 kawża ta' marda relatata mal-alkoħoliżmu. Fl-età ta' 11-il sena, fl-1957, Best ingħata ċ-ċans li jattendi l-iskola akkademika ta' Grosvenor Grammar School, però minħabba li l-iskola kienet tagħti ċertu importanza lil-logħba tar-rugbi aktar mill-futbol, hu beda jattendi l-iskola ta' Lisnasharragh Secondary School, fejn ingħaqad ma' diversi ħbieb mill-iskola primarja u tatu ċ-ċans li jiffoka fuq il-futbol.
Manchester United (1963–1974)
Fl-età ta' ħmistax-il sena, Best kien skopert f'Belfast minn Bob Bishop li kien jaħdem f'isem il-klabb Ingliż ta' Manchester United, fejn it-telegramma li dan tal-aħħar bagħat lill-kowċ ta' United ta' dak iż-żmien Matt Busy kienet tgħid: "Naħseb li sibtlek ġenju." Il-klabb lokali ta' Glentoran kien irrifjutawh qabel minħabba li kien wisq żgħir u debboli." Best kien sussegwentament ingħata prova.
Id-debutt ta' Best ma' Manchester United wasal fl-14 ta' Settembru 1963, meta kellu 17-il sena, kontra West Bromwich Albion ġewwa Old Trafford fir-rebħa ta' 1–0. Ġimgħatejn wara Best skorja l-ewwel gowl tiegħu kontra Burnley. Sa tmiem l-istaġun Best kien skorja sitt gowls, hekk kif Manchester United spiċċaw it-tieni wara ċ-ċampjins Liverpool.
Fit-tieni staġun tiegħu, Best u Manchester United kisbu t-titlu nazzjonali. Best spiċċa qalb il-fomm ta' ħafna nies, meta fl-età ta' għoxrin sena skorja żewġ gowls fil-kwarti tal-finali tat-Tazza taċ-Ċampjins kontra Benfica fl-1996, u fost l-istampa kien imlaqqam bħala "O Quinto Beatle" (Il-Ħames Beatle").
It-talent li kien iħaddan Best wassluh biex ikun favorit qalb il-folla u mal-istampa. Hu kien imlaqqam bħala "il-ħames Beatle" minħabba x-xagħar twil li kellu, l-isbuħija estetika u l-ħajja ekstravaganti ta' ċelebrità. Laqmijiet oħra jinkludu "Belfast Boy" u ħafna drabi kien riferut bħala Georgie, jew Geordie f'Belfast.
L-istaġun 1966–67 kien staġun ieħor ta' suċċess għal Manchester United hekk kif reġgħu kisbu t-titlu b'distakk ta' erba' punti. L-istaġun segwenti Best sar rebbieħ tat-Tazza taċ-Ċampjins wara li skorja fil-finali kontra Benfica. United rebħu 4–1 u Best kien aktar tard inkurunat bħala l-Plejer Ewropew tas-Sena u l-Plejer tas-Sena tal-Assoċjazzjoni Kittieba. Minn dakinhar, però, bdiet in-niżla tiegħu.
Best fetaħ żewġ diskoteki f'Manchester lejn l-aħħar tas-snin sittin, u anki kellu f'idejh ħwienet tal-ħwejjeġ. Madanakollu, bdew il-problemi tal-logħob tal-azzard, tal-alkoħol u beda jiġġera ma' diversi nisa.
Best lagħab ma' United meta n-numri tal-flokkijiet kienu jingħataw skont liema pożizzjoni tilgħab, bil-mod tradizzjonali Ingliż, u mhux skont liema numru jrid il-plejer. Meta Best kien jilgħab fuq il-ġwejnħa l-leminija, bħalma kien jagħmel lejn l-aħħar fażijiet tal-1966 u tat-Tazza taċ-Ċampjins 1968, hu kien jilgħab bin-numru 7. Bħala ġwejnħa xellugija, fejn lagħab esklussivament fl-istaġun debuttanti tiegħu u kważi l-istaġun 1971–72 kollu, kellu l-flokk numru 11. Best lagħab ukoll bin-numru 8 darba fis-snin sittin u f'aktar minn nofs tal-partiti matul l-1970–71; hu libes ukoll il-flokk numru 10 fl-1972, imma rritorna bin-numru 11 għall-ħarifa tal-1973. Best lagħab darba anki bin-numru 9, b'Bobby Charlton imweġġa', fit-22 ta' Marzu 1969, f'Old Trafford, fejn skorja l-uniku gowl fit-telfa ta' 1–0 kontra Sheffield Sheffield Wednesday. .
Fl-1974, fl-età ta' 27 sena, Best għalaq il-kapitlu mat-tim ta' United. L-aħħar logħba kompetittiva mal-klabb kienet fl-1 ta' Jannar 1974, f'Loftus Road kontra Queens Park Rangers. Best, għamel total ta' 470 dehra għal Manchester United fil-kompetizzjonijiet kollha bejn l-1963 u l-1974, u skorja 174 gowls (fosthom sitt gowls f'logħba waħda kontra t-tim mir-raba' diviżjoni Northampton Town). Hu kien l-aqwa skorer tal-klabb għal sitt staġuni konsekuttivi, u kien l-aqwa skorer tal-Ewwel Diviżjoni fl-1967–68. Fis-snin segwenti hu kompla sejjer għan-niżla, fejn ittrasferixxa ma' diversi klabb, fosthom avventuri fl-Irlanda, l-Amerika, l-Iskozja u fl-Awstralja.
Fulham FC (1976–1977)
Best tejjeb il-forma tiegħu mal-wasla mal-klabb ta' Fulham għall-istaġun 1976–77, fejn minkejja li kien qrib it-tletin, żamm xorta l-kapaċitajiet li kellu fl-aqwa żmenijiet tiegħu. Best, aktar tard f'ħajtu stqarr li ż-żmien li qatta' mal-Cottagers kien sodisfaċenti, minkejja li ma rebaħ l-ebda unur.
Stati Uniti (1976–1981)
Best lagħab għal tliet klabb fl-Istati Uniti: Los Angeles Aztecs, Fort Lauderdale Strikers u San Jose Earthquakes; hu wkoll lagħab ma' Detroit Express f'numru ta' partiti li għamlu fl-Ewropa. Hu kien suċċess fil-grawnd, fejn irnexxielu jiskorja 15-il gowl f'24 logħba fl-ewwel staġun mal-Aztecs u ġie msemmi bħala l-aqwa midfilder tal-NASL fit-tieni staġun tiegħu.
Fit-tieni staġun fl-Istati Uniti, Best skorja darba biss fi tnax-il logħba. It-trasferimenti mat-timijiet ta' Fort Lauderdale u San Jose kienu diżappuntanti, hekk kif il-vizzji barra mill-grawnd reġgħu ħadu kontroll ta' ħajtu. Wara li naqas li jaqbel it-termini mal-Bolton Wanderers fl-1981, hu kien mistieden fil-Ġappun fejn lagħab tliet partiti għal żewġ timijiet fl-Ewwel Diviżjoni tal-Ħong Kong fl-1982.
Bournemouth (1982–1983)
Lejn tmiem l-1982, il-kowċ ta' Bournemouth Don Megson iffirma lil Best li issa kien jgħodd mas-36 sena, fejn dan tal-aħħar baqa mal-klabb tat-Tielet Diviżjoni, meta finalment irtira mill-futbol fl-età ta' 37 sena.
Partita ta' testimonjanza (1988)
Fl-1988, partita testimonjali nżamment għal Best f'Windsor Park. Fost il-folla kien hemm Sir Matt Busby u Bob Bishop, il-persuna li skopra lil Best, waqt li dawk li lagħbu kienu jinkludu lil Ossie Ardiles, Pat Jennings u Liam Brady. Best skorja darbtejn, wieħed minn barra l-kaxxa, u l-ieħor minn penalty.
Karriera internazzjonali
Hu lagħab 37 darba għat-tim nazzjonali Nord-Irlandiż, fejn skorja disa' gowls. Mid-disa' gowls li skorja mat-tim nazzjonali, erbgħa waslu kontra Ċipru u wieħed kull wiħed kontra l-Albanija, l-Ingilterra, l-Iskozja, it-Turkija u l-Iżvizzera.
Fil-15 ta' Mejju 1971, Best skorja possibilment l-iktar "gowl" famuż tal-karriera tiegħu ġewwa Windsor Park f'Belfast kontra l-Ingilterra. Hekk kif Gordon Banks, il-gowler tal-Ingilterra, kien qed jipprepara biex itella' l-ballun minn ġol-kaxxa tiegħu, Best irnexxielu li jilħaq il-ballun l-ewwel x'ħin Banks kien se jixxutja, u l-ballun qabeż fuq it-tnejn li huma b'Best javvanza u bir-ras jiskorja f'lasta vojta. Dan il-gowl ma kienx konvalidat minħabba kondotta skoretta.
Best kompla jintgħażel mat-tim nazzjonali matul is-snin sebgħin, minkejja l-problemi kontinwi ġewwa u barra l-grawnd. Minkejja dan, xorta baqa' juri l-ġenju naturali li kien iħaddan. Fl-1976, l-Irlanda ta' Fuq spiċċaw kontra l-Olanda f'Rotterdam bħala waħda mill-partiti ta' kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 1978. L-Olanda – f'nofs triq lejn dehriet suċċessivi fil-fażi finali tat-Tazza tad-Dinja – u b'Johann Cruyff fl-aqwa forma f'dak il-mument; ħames minuti fil-partita Best irċieva ballun fuq ix-xellug. Minflok ma avvanza lejn il-lasta hu baqa' fuq il-faxxa fejn għeleb lil tliet Olandiżi qabel ma quddiemu sab lil Cruyff. Best mexxa l-ballun lejn l-avversarju u għadda l-ballun minn bejn saqajn Cruyff - b'hekk Best kien għeleb diskutibilment l-aqwa plejer fid-dinja f'dik l-epoka.
Għat-Tazza tad-Dinja 1982, il-kowċ tat-tim nazzjonali Billy Bingham kien ikkunsidra l-għażla ta' Best, però fl-età ta' 36 sena bit-talent li kien iħaddan imtappan bl-età u bix-xorb, hu ma ntgħażilx mat-tim Nord-Irlandiż.
Il-mard u l-mewt
200px|thumb|right|Daħla tal-[[Belfast City Hall ftit wara l-mewt ta' Best, Dehra oħra.]] 200px|thumb|Graffiti li jonoraw lil Best bħal dawn f'[[New Lodge, li dehru madwar Belfast kollu wara mewtu.]] Best kompla jixrob, u xi drabi kien ikun fil-pub lokali f'Surbiton, Surrey. Fit-3 ta' Ottubru 2005, Best ġie ammess fl-isptar privat Cromwell Hospital għal kura intensiva, wara li kien qed isofri minn infezzjoni fil-kliewi kkważati mill-effetti ta' drogi wżati biex jipprevjenu lil ġismu milli jirrifjuta t-trapjant tal-fwied. Fis-27 ta' Ottubru, xi gazzetti stqarrew li Best kien qrib il-mewt tiegħu, u bagħtu messaġġi ta' kondoljanza lejn il-qraba tiegħu. Il-kundizzjonijiet ta' Best tjiebu għall-bidu, però reġgħu ddeterjoraw f'Novembru. Fl-20 ta' Novembru, it-tablojd Brittaniku News of the World ippubblika stampa ta' Best li kienet rikjesta personali tiegħu, fejn turi lilu fis-sodda tal-isptar, flimkien ma' dak li kien irrapurtat bħala l-aħħar messaġġ: "Tmutux bħali". Dan il-messaġġ deher bħala messaġġ ta' twissija biex oħrajn ma jirriskjawx li jsofru destin simili b'riżultat tal-alkoħoliżmu.
Il-Premier League ħabbar li qabel kull partita ta' tmiem il-ġimgħa skedati fil-Premiership se tiġi miżmuma minuta ta' silenzju bħala tifkira għal mewt ta' Best; f'ħafna mill-istadji, din il-minuta ta' silenzju minflok serviet bħala minuta ta' applawż f'unur tiegħu. L-ewwel partita f'Old Trafford wara l-mewt ta' Best kienet partita mil-League Cup kontra West Bromwich Albion, li kien ukoll l-istess klab li miegħu għamel id-debutt bil-flokk ta' United lura fl-1963. Din il-partita, mirbuħa minn United, kienet preċeduta minn tributi minn sieħbu li kien miegħu fl-iskwadra, Sir Bobby Charlton. It-tifel ta' Best Calum, flimkien ma' sħabu veterani tal-iskwadra, u membri li baqgħu ħajjin mit-tim ta' West Bromwich Albon kontra liema lagħab fid-debutt tiegħu, ilkoll ingħaqdu flimkien mal-iskwadra kurrenti ta' United fuq il-grawnd għal minuta ta' silenzju, fejn matulha l-benjamini żammew fil-għoli ritratti ta' Best, li ngħataw qabel il-partita.
Il-funeral
Il-ġisem ħalla l-familja fi Cregagh Road, Belfast, ftit wara l-għaxra ta' filgħodu tas-Sibt, 3 ta' Diċembru 2005. Il-purċissjoni tal-funerali mxiet id-distanza qasira lejn il-Parlament Nord-Irlandiż, magħruf bħala Stormont. Din kienet segwita minn madwar 100,000 persuna li riedu jagħtu l-aħħar tislima lil wieħed mill-aqwa plejers fl-istorja u wieħed mill-aktar nies famużi tal-Irlanda ta' Fuq. Il-funeral kien imxandar fuq diversi stazzjonijiet televiżivi. Best ġie midfun ħdejn ommu Annie Elizabeth Kelly f'ċerimonja privata fil-quċċata ta' Ċimiterju Roselawn.
Tifkiriet
200px|thumb|L-isem il-ġdid tal-Ajruport L-Ajruport ta' Belfast City biddel ismu għal George Best Belfast City Airport għall-memorja ta' Best. L-isem il-ġdid ġie mikxuf uffiċjalment nhar it-22 ta' Mejju 2006, li kieku kien ikun għeluq is-sittin sena ta' Best, u dan sar fil-preżenza tal-familja u l-ħbieb tal-istess Best ġewwa l-ajruport.
L-opinjoni pubblika fl-Irlanda ta' Fuq fuq it-tibdil fl-isem kienet waħda maqsuma, b'sondaġġ minnhom juri biss 52% favur u 48% kontra. Il-kap deputat tal-Partit Unjonista Demokratiku (DUP) u membru parlamentari ta' Belfast tal-Lvant, Peter Robinson, liema ajruport ta' Belfast City jinsab fil-konstitwenza tiegħu, stqarr li l-preferenza tiegħu kienet li grawnd sportiv jissemma f'isem Best. Il-ġest li sar iġġenera kummenti negattivi fi ħdan l-Irlanda ta' Fuq.
200px|thumb|George Best raffigurat fuq l-ajruplan Flybe De Havilland Canada Dash 8 F'Marzu tal-2006, il-kumpanija tal-ajru Flybe, semmiet lil ajruplan Dash 8 (Q400) bħala The George Best. Dan l-ajurplan wara kellu jservi biex iwassal lill-familja ta' Best għall-partita ta' testimonjanza li saret f'Manchester f'ġieħ Best.
F'Ġunju tal-2006, Sarah Fabergé, il-proneputija tal-ġojjellier Russu Carl Fabergé ġiet kummissjonata biex toħloq il-Bajda ta' George Best, bħala tifkira. Edizzjoni limitata ta' 68 bajda ġew prodotti, bil-profitti tal-bejgħ tagħhom immorru għall-Fondazzjoni George Best. L-ewwel bajda mill-kollezzjoni hi preżenti fuq bażi permanenti għall-viżwal tal-pubbliku fl-Ajruport George Best.
Għall-ewwel anniversarju mill-mewt tiegħy, l-Ulster Bank ħareġ miljun karta tal-ħames liri. Dawn il-karti spiċċaw jinbiegħu f'ħamest ijiem. Il-karti li nbiegħu fuq is-sit elettroniku tal-irkant online eBay, spiċċaw jinbiegħu għal £30.
Pjanijiet kurrenti għal stadju nazzjonali ġdid għall-Irlanda ta' Fuq qrib Lisburn jinkludi proposta ta' statwa ta' Best bħala wieħed minn fost l-eroj sportivi tal-pajjiż. Dawn l-istatwi se jdawru l-arena sportiva prinċipali u Best se jingħaqad flimkien mal-istatwa tal-plejer tar-rugbi Willie John McBride, il-plejer tal-Assoċjazzjoni Atletika Gallika Cormac McAnallen, ir-rebbieħ tal-midalja tad-deheb fl-Olimpjadi Mary Peters, ir-rebbieħ tal-Grand National Richard Dunwoody, is-sewwieq tal-Grand Prix Eddie Irvine, iċ-ċampjin mondjali tal-motoċikliżmu Joey Dunlop, u ċ-ċampjin mondjali tal-isnuker Alex Higgins.
F'Diċembru tal-2006, il-George Best Memorial Trust ħabbret maratona ta' ġbir ta' fondi ta' £200,000 biex iħallsu għal skultura tal-bronż daqs ta' bniedem ta' George Best. Sal-2008 kien għad ma nġabarax il-flus sakemm żviluppatur lokali, Doug Elliott, ħabbar fid-29 ta' Jannar 2008, li hu kien se jħallas il-kumplament tal-flus u r-realizzazzjoni tal-proġett.
Russja
thumb|Mappa Ir-Russja (Russu: Россия), magħrufa uffiċjalment bħala l-Federazzjoni Russa (Russu: Российская Федерация), hi pajjiż fit-tramuntana tal-Ewroasja. Hija repubblika federali semi-presidenzjali, li tinkludi 83 suġġett (diviżjoni) federali. Mill-majjistral għal-lbiċ, ir-Russja taqsam fruntiera man-Norveġja, il-Finlandja, l-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja u l-Polonja (it-tnejn ma' Kaliningrad Oblast), il-Bjelorussja, l-Ukrajna, il-Ġeorġja, l-Ażerbajġan, il-Każakistan, iċ-Ċina, il-Mongolja, u l-Korea ta' Fuq. Ir-Russja taqsam ukoll fruntiera marittima mal-Ġappun madwar il-Baħar ta' Okhotsk, u l-Alaska madwar l-Istrett Bering. Bi 17,075,400 kilometru kwadru (6,592,800 mi kw), ir-Russja hija l-akbar pajjiż fid-dinja u tkopri aktar minn 12.5% miż-żona tal-art abitata tad-Dinja. Ir-Russja hija wkoll l-aktar nazzjon popolat b'143 miljun ruħ (2012). Testendi mal-Asja tat-Tramuntana kollha u hi mifruxa fuq disa' żoni tal-ħin. Ir-Russja tinkorpora firxa wiesgħa ta' ambjenti.
Wara r-Rivoluzzjoni Russa, ir-Repubblika Sovjetika Federattiva Soċjalista Russa saret l-akbar kostitwent li twassal għall-Unjoni Sovjetika, l-ewwel stat soċjalist kostituzzjonalment fid-dinja u superpotenza rikonoxxuta, li kellha rwol deċiżiv fir-rebħa alleata fit-Tieni Gwerra Dinjija. L-era Sovjetika rat xi wħud mill-aktar kisbiet teknoloġiċi sinifikanti fis-seklu 20, inkluż l-ewwel bniedem li mar fl-ispazju. Il-Federazzjoni Russa saret l-istat suċċessur tar-RSFS Russa wara x-xoljiment tal-Unjoni Sovjetika fl-1991, u hija rikonoxxuta bħala l-personalità legali kontinwa tal-Gvern tal-Unjoni Sovjetika.
Ipertensjoni
Riċentement, ġiet introdotta definizzjoni ġdida, li tikklassifika lil dawk li għandhom pressjoni iktar minn 120/80, flimkien ma' ċerti sintomi, bħala suġġetti għal-ipertensjoni. Dari, pressjoni ta' iktar minn 120/80 kienet tkun ritenuta sempliċiment bħala pressjoni għolja u mhux bħala vija li tista' twassal għall-marda. B'hekk, meta l-pressjoni ta' fuq (sistolika) tkun bejn il-120 u l-139, u dik ta' taħt (dijastolika) il-kundizzjoni tkun magħrufa bħala pre-ipertensjoni.
Samuel Deguara
Samuel Deguara (twieled fil-21 ta' Ġunju 1991) huwa plejer professjonali Malti tal-basketball li jilgħab mat-Tainan TSG GhostHawks fit-T1 League. Huwa l-itwal raġel fl-Italja u f'Malta. B'tul ta' seba' piedi u seba' pulzieri (2.31 metri), Deguara attwalment huwa t-tielet l-itwal plejer attiv tal-basketball fid-dinja, flimkien mal-Montenegrin Slavko Vraneš, u huma itwal minnhom biss Sun Ming Ming li huwa twil seba' piedi u disa' pulzieri (2.36 metri) u Paul Sturgess li huwa kemxejn itwal minn 7 piedi u seba' pulzieri (2.31 metri).
Bidu fl-Italja
Deguara beda l-karriera professjonali tiegħu wara li ffirma kuntratt ta' disa' snin ma' Benetton Treviso, wara li kiber min-nursery tal-klabb. Wara tliet snin, Deguara ġie misluf lit-timijiet Taljani BVO Caorle u CUS Bari Pallacanestro tul is-sentejn ta' wara. Fl-istaġun suċċessiv huwa lagħab ma' Pallacanestro Reggiana fis-Serie A, u lagħab logħba waħda biss kontra Armani Milano.
Malta
Wara l-martirju ta' korrimenti sportivi fl-Italja, Deguara ddeċieda li jirritorna lejn art twelidu Malta, u ffirma ma' BUPA Luxol għall-istaġun 2013-2014. Deguara għamel suċċess hemmhekk, b'medja ta' 29.5 punt u 21.4 rebound kull logħba.
Spanja
Wara l-perjodu li fih lagħab Malta, Deguara kompla l-karriera tal-basketball tiegħu fi Spanja. L-ewwel lagħba ma' Viten Getafe, fejn skurja ħames punti u għamel sitt rebounds f'għaxar minuti logħob. Wara l-Getafe, Deguara kompla jilgħab fi Spanja ma' Fuenlabrada kif ukoll mat-tim tar-riżervi tagħhom. Deguara lagħab ukoll ma' Ferrol, fejn skurja 17-il punt u għamel 17-il rebound u tliet blocks fid-debutt tiegħu, b'medja ta' 15-il punt u 11-il rebound kull logħba.
Amerka ta' Fuq
Deguara mbagħad iffirma kuntratt il-Kanada mat-tim il-ġdid fl-NBL tal-Kanada, Niagara River Lions. Minkejja l-iffirmar b'ħafna għagħa u reklamar mal-klabb Kanadiż, kien prattikament assenti għall-biċċa l-kbira tad-debutt tat-tim fl-NBLC, u lagħab fi tliet logħbiet biss, b'total ta' seba' minuti, fejn skurja żewġ punti biss fil-logħbiet kollha.
Litwanja
Deguara ffirma kuntratt mat-tim Litwan BC Šilutė, fit-tieni diviżjoni Litwana tal-NKL.
Lura Malta
Deguara reġa' lura Malta għat-tieni darba, u reġa' lagħab mal-BUPA Luxol, fejn għen lill-klabb jirbaħ it-13-il kampjonat Malti tiegħu, u kaxkru lill-klabb Malti tal-Furjana MCP Car Parks f'sensiela ta' ħames logħbiet.
Xlokk tal-Asja
Deguara mar jilgħab l-Asja għall-ewwel darba fil-karriera tiegħu, fejn iffirma mat-tim Malażjan tal-NBL, Farmcochem, fejn rebaħ it-titlu tal-Pro League tal-Malażja fl-unika staġun tiegħu mal-klabb, u skurja 24 punt u għamel 24 rebound fil-logħba tal-kampjonat kontra l-KL Dragons.
Ftit wara s-soġġorn tiegħu fil-Malażja, Deguara ffirma ma' klabb ieħor tax-Xlokk tal-Asja, PEA, fit-Tajlandja.
F'Jannar 2018, Deguara ffirma ma' klabb Tajlandiż ieħor tal-ASEAN Basketball League, Mono Vampire, fejn lagħab bħala sostitut ta' Reggie Johnson, li telaq mit-tim minħabba raġunijiet personali.
Deguara reġa' lagħab fil-league tax-Xlokk tal-Asja mas-San Miguel Alab Pilipinas, fejn lagħab bħala sostitut ta' Adrian Forbes bħala t-tielet plejer barrani tat-tim.
Tajwan
Fil-21 ta' Marzu 2022, Deguara ffirma mat-TaiwanBeer HeroBears li jilgħab fit-T1 League. Fid-9 ta' Awwissu 2022, Deguara ffirma mat-Tainan TSG GhostHawks fit-T1 League.
Karriera mat-tim nazzjonali
Deguara huwa l-itwal plejer fit-tim nazzjonali Malti tal-basketball, u ilu jilgħab mat-tim nazzjonali minn mindu kellu 14-il sena. Deguara kien parti wkoll mit-tim nazzjonali Malti li rebaħ id-Diviżjoni Ċ tal-Kampjonat Ewropew tal-FIBA tal-Under-18 li sar f'Malta fl-2009, fejn għamel medja ta' 27.2 punt u 23.8 rebound kull logħba. Deguara lagħab ukoll mat-timijiet Maltin rebbieħa tal-medalji fil-Kampjonati Ewropej tal-Pajjiżi ż-Żgħar tal-2010, tal-2012 u tal-2014, fejn rebaħ żewġ medalji tal-bronż u medalja tal-fidda.
Fl-2018 huwa għen lil Malta tirbaħ it-tornew u kiseb it-titlu tal-iżjed plejer ivvutat, minkejja li lanqas beda logħba waħda fit-tornew.
Stil ta' logħob
Minkejja l-istatura imponenti u d-daqs immens tiegħu, huwa jitqies bħala rebounder tajjeb u bħala plejer effettiv għat-tqassim minn postu.
Ħajja personali
Deguara jilbes il-qies Amerikan 24 (43 cm) taż-żraben (il-qies 60 fl-UE). Deguara huwa multilingwi, u jitkellem it-Taljan, l-Ingliż u l-Malti b'mod mexxej.
Mahatma Gandhi
Mohandas Karamchand Gandhi (2 ta' Ottubru 1869 – 30 ta' Jannar 1948) kien l-akbar mexxej tal-Indja fil-ġlieda tagħha għall-indipendenza. Pijunier tas-satyagraha, jew reżistenza għat-tirannija permezz ta' diżubbidjenza ċivili tal-massa — filosofija mibnija fuq l-ahimsa, non-vjolenza totali — Gandhi wassal lill-Indja għall-indipendenza u ispira movimenti għad-drittijiet ċivili għal-libertà madwar id-dinja. Gandhi jissejjaħ ħafna drabi bħala Mahatma, li bis-Sanskrit tfisser "Ruħ Kbira". Fl-Indja jsejħulu Bapu, li bil-Gujarati tfisser "missier", u jqimuh uffiċjalment bħala Missier in-Nazzjon. Jum twelidu, it-2 ta' Ottubru, huwa Jum Nazzjonali fl-Indja, u l-Jum Internazzjonali tan-Non-Vjolenza fid-dinja kollha. Gandhi l-ewwel ma ħaddem id-diżubbidjenza ċivili non-vjolenti kien bħala avukat fl-Afrika t'Isfel, fil-ġlieda li kellha l-komunità Indjana t'hemmhekk għad-drittijiet ċivili. Meta mar lura l-Indja fl-1915, beda jorganizza lill-bdiewa, raħħala u ħaddiem a biex jipprotestaw kontra t-taxxi esaġerati fuq l-art u d-diskriminazzjoni. Minn meta beda jmexxi l-Kungress Nazzjonali Indjan fl-1921, Gandhi beda jmexxi kampanji nazzjonali kontra l-faqar, biex jagħti iktar drittijiet lin-nisa, jgħaqqad nies ta' reliġjonijiet u etniji differenti, itemm id-diskriminazzjoni tal-intokkabbli, ikabbar l-awtonomija ekonomika personali, u jġib l-indipendenza tal-Indja mill-okkupazzjoni Brittanika. Gandhi mexxa lill-Indjani kontra t-taxxa fuq il-melħ li mponew l-Ingliżi, fil-famuż Marċ tal-Melħ twil 400 kilometru (250 mil) fl-1930, u iktar tard sejjaħ lill-Ingliżi biex jitilqu fl-1942. Intefa' l-ħabs bosta drabi, kemm fl-Afrika t'Isfel kif ukoll fl-Indja. Gandhi issielet biex jipprattika n-non-vjolenza u l-verità dejjem u f'kull sitwazzjoni, u ħeġġeġ lil ħaddieħor jagħmel l-istess. Għex fil-faqar f'komunità residenzjali awto-suffiċjenti u kien jilbes ilbies fqir tradizzjonali Indjan, li kien nisġu hu nnifsu. Kien jiekol ikel veġitarjan sempliċi, u kien jagħmel diversi sawmiet fit-tul kemm biex jissaffa spiritwalment kif ukoll bħala protesta soċjali.
Tfulija u Żgħożija
upright|thumb|xellug|150px|Mohandas Karamchand Gandhi ta' 7 snin, madar l-1876 Gandhi twieled f'Porbandar, belt max-xatt li kienet tagħmel parti minn Bombay. Missieru, Karamchand Gandhi (1822–1885), li kien jagħmel parti minn komunità Hindu imsejħa Modh, kien diwan (uffiċjal għoli) ta' Porbander. Ommu, kienet ir-raba' mara ta' missieru, l-ewwel tlieta mietu waqt li kienu qegħdin iwelldu. Imrobbi minn omm devota u influwenzat mit-tradizzjonijiet Ġainisti tar-reġjun, Mohandas żviluppa fih qima kbira lejn l-annimali, il-veġitarjaniżmu, is-sawm għat-tisfija personali, u tolleranza lejn persuni ta' twemmin differenti. Il-Klassiċi Indjani, l-iktar l-istejjer ta' Shravana and Maharaja Harishchandra, ħallew impatt kbir fuq it-tfajjel Gandhi. Dawn il-karattri epiċi wassluh jidentifika ruħu mal-valuri supremi tiegħu, il-Verità u l-Imħabba. Ta' 13-il sena Mohandas iżżewweġ lil Kasturbai Makhanji ta' 14-il sena fi żwieġ irranġat mill-familji skont it-tradizzjoni ta' dak iż-żmien. Sentejn wara kellhom tifel li iżda miet wara ftit ġranet. Missieru miet fl-istess sena. Iktar tard kellhom erbat itfal, kollha subien: Harilal, imwieled fl-1888; Manilal, fl-1892; Ramdas, fl-1897; u Devdas, fl-1900. Bħala student kellu livell medju. Għadda b'diffikultà mill-matrikola għall-Kulleġġ Samaldas f'Gujarat. Hemm ma tantx kien kuntent għax familtu riditu jsir avukat filwaqt li hu ried isir tabib. Fl-1888, mar l-Ingilterra jistudja l-liġi fil-University College London u beda jitħarreġ ta' avukat fl-Inner Temple. F'Londra żamm il-ġurament li kien għamel quddiem ommu li jastjeni mil-laħam, l-alkoħol, u n-nisa. Hemm daħal fil-Vegetarian Society, u kien elett fl-eżekuttiv. Uħud mill-veġitarjani kienu membri tas-Soċjetà Teosofika, li kienet taħdem għall-fraternità umana, u kienet tistudja l-letteratura Induwista u Buddista. Dawn ħeġġew lil Gandhi jaqra l-Bhagavad Gita. Gandhi, li qabel ma kellux interess fir-reliġjon, beda jaqra l-kitbiet sagri Induwisti, Misilmin u Insara. Gandhi sar avukat fl-1891 u mar l-Indja fejn skopra li ommu kienet mietet meta hu kien għadu Londra. Ipprova jipprattika l-liġi f'Bombay imma bla suċċess. Ipprova jidħol għalliem imma għalxejn. Sentejn wara, aċċetta kuntratt ta' sena minn studju legali Indjan, Dada Abdulla & Co., fil-kolonja ta' Natal, fl-Afrika t'Isfel, li dak iż-żmien kienet ukoll parti mill-Imperu Brittaniku.
Il-Moviment tad-Drittijiet Ċivili fl-Afrika t'Isfel (1893–1914)
Dawn il-ġrajjiet kienu punt ta' żvolta f'ħajjet Gandhi u ġagħluh jirrealizza l-inġustizzji soċjali. Huwa dam iktar milli kien pjanat fl-Afrika t'Isfel biex jgħinu lill-Indjani jiġġieldu liġi li ma tħallihomx jivvutaw. Għalkemm m'għaddietx tiegħu iżda rnexxielu jiġbed l-attenzjoni fuq is-sitwazzjoni tal-Indjani fl-Afrika t'Isfel. Huwa għaqqad il-komunità Indjana flimkien meta waqqaf in-Natal Indian Congress fl-1894. Fl-1897, meta Gandhi wasal Durban, folla settlers bojod attakkatu u ħelisha biss għax daħlet għalih mart is-supretendent tal-pulizija. Iżda per prinċipju ma ħarrek lil ħadd minn dawk li assaltawh.
Fl-1906, il-gvern ta' Transvaal għadda liġi li biha l-Indjani kienu obbligati jirreġistraw ruħhom. Gandhi beda jħaddem l-idea tiegħu ta' protesta non-vjolenti billi ħeġġeġ lill-Indjani jisfidaw dik il-liġi u jkunu lesti jsofru biex jagħmlu dan. L-Indjani aċċettaw u damu seba' snin isofru ħabs, swat u anke qtil għax ma ridux jirreġistraw jew għax ħarqu r-registration cards. Minkejja li l-Gvern irripressahom, tant qala' kritika li l-mexxej tal-Afrika t'Isfel Jan Christiaan Smuts, kien imġiegħel jinnegozja kompromess ma' Gandhi.
Fl-1913, dawk il-ħaddiema Indjani li qabel kienu skjavi b'kuntratt kellhom jibdew iħallsu taxxa ġdida wara li għadda l-Indian Relief Bill. Gandhi beda kampanja ta' reżistenza passiva li sabet l-appoġġ ta' eluf ta' ħaddiema tal-minjieri. Meta fis-6 Novembru 1913 kien qed imexxi marċ, li fih kien hemm 127 mara, 57 tifel u 2037 raġel, Gandhi kien arrestat. Inħeles fuq kawzjoni, reġa' ingħaqad mal-marċ u reġa' kien arrestat. Iżda l-Indian Relief Bill tneħħa.
Il-Ġlieda għall-Independenza tal-Indja (1915–47)
Fl-1915, Gandhi mar lura l-Indja għal kollox. Ingħaqad mal-Indian National Congress li beda jmexxih ħames snin wara u fis-26 ta' Jannar 1930 iddikjara l-independenza tal-Indja li iżda l-Ingilterra ma għarfitx. Fl-1939, Gandhi u l-Kungress ma baqgħux jagħtu appoġġ lir-Raj wara li l-Viceroy iddikjara gwerra fuq il-Ġermanja bla ma kkonsulta lil ħadd. Gandhi talab independenza immedjata fl-1942 u l-Ingliżi tefgħu l-ħabs lilu u għexieren ta' eluf ta' partitarji tal-Kungress. Sadattant il-Lega Musulmana ikkoperat mal-Ingliżi, minkejja li Gandhi oppona bil-qawwa, biex ikollha l-istat separat tal-Pakistan. F'Awwissu 1947 l-Ingliżi qasmu l-art biex hekk l-Indja u l-Pakistan saru żewġ stati Indipendenti.
Fruntieri tal-Imperu Ruman
daqsminuri|287x287px|L-[[Imperu Ruman fl-aqwa tiegħu fil-117 W.K. (il-vassalli bir-roża)]] Il-Fruntieri tal-Imperu Ruman, li varjaw matul l-istorja tal-imperu, twettqu bħala kombinament ta' toroq militari u fortijiet ikkollegati, fruntieri naturali (b'mod partikolari x-xmajjar Renu u d-Danubju) u fortifikazzjonijiet magħmula mill-bniedem li kienu jisseparaw l-artijiet tal-imperu mill-pajjiżi lil hinn minnu.
Shrek
Shrek huwa film animazzjoni Amerikan tal-2001, ibbażat fuq il-ktieb ta' William Steig Shrek!.
Fruntieri tal-Imperu Ruman
Limes
It-terminu limes xi kultant jintuża mill-istudjużi moderni biex jirreferu għall-fruntieri tal-Imperu Ruman iżda ma kienx jintuża mir-Rumani. Wara s-seklu 3 W.K. kien terminu amministrattiv, li kien jindika distrett militari, ikkmandat minn dux limitis. xellug|daqsminuri|Mappa tal-Imperu Ruman fil-125 matul ir-renju tal-Imperatur Adrijanu. In-nom Latin limes kellu għadd ta' tifsiriet differenti: mogħdija li timmarka l-konfini tal-għelieqi; linja jew markatur ta' konfini; kwalunkwe triq jew mogħdija; kwalunkwe kanal, pereżempju kanal ta' nixxiegħa; jew kwalunkwe distinzjoni jew differenza bejn żewġ affarijiet.
Fil-Brittanja, l-Imperu bena żewġ ħitan wieħed wara l-ieħor; għall-Mawretanja (illum il-Magreb) kien hemm ħajt wieħed bil-fortijiet fuq kull naħa. F'postijiet oħra, bħas-Sirja u l-Arabia Petraea, ma kienx hemm ħajt kontinwu; minflok kien hemm network ta' insedjamenti u fortijiet fil-fruntiera okkupati mill-armata Rumana. F'Dacia, il-limes bejn il-Baħar l-Iswed u d-Danubju kienu taħlita ta' dawn tal-aħħar u difiżi bil-ħitan: il-Limes Moesiae kienu l-amalgamazzjoni tat-tnejn li huma, u xi kultant anke tliet linji ta' vallum, b'Kamp Kbir u bosta kampijiet żgħar mifruxa tul il-fortifikazzjonijiet.
Fruntieri tat-Tramuntana
daqsminuri|Il-limes li pproteġew l-imperu mill-attakki Ġermaniżi. Fl-Ewropa kontinentali, il-fruntieri ġeneralment kienu ddefiniti sew. Normalment kienu jsegwu x-xmajjar ewlenin bħar-Renju u d-Danubju. Minkejja dan, mhux dejjem kienu l-linji finali tal-fruntiera; il-provinċja ta' Dacia, illum il-ġurnata r-Rumanija, kienet kompletament fl-iktar parti 'l bogħod tad-Danubju, u l-provinċja ta' Germania Magna, li ma għandhiex tiġi konfuża ma' Germania Inferior u ma' Germania Superior, kienet l-art bejn ir-Renu, id-Danubju u l-Elbe, għalkemm din il-provinċja ntilfet fil-Battalja tal-Foresta ta' Teutoburg tliet snin wara li nħolqot.
Fir-Renju Unit, kemm Adrijanu kif ukoll Antoninus Pius bnew difiżi biex jipproteġu l-provinċja ta' Brittanja mill-Kaledonjani. Il-Ħajt ta' Adrijanu, li nbena fil-122 kellu gwarniġjon ta' 10,000 suldat, filwaqt li l-Ħajt ta' Antoninu, li nbena bejn il-142 u l-144, ġie abbandunat sal-164 u okkupat mill-ġdid għal perjodu qasir fil-208, fir-renju ta' Septimius Severus.
Fruntieri Pannonjani
xellug|daqsminuri|Mappa tal-limes fl-Awstrija, fis-[[Slovakkja, fl-Ungerija, fil-Kroazja u fis-Serbja.]] Il-fruntieri jew limes Pannonjani (bil-Latin: Limes Pannonicus, bil-Ġermaniż: Pannonischer Limes) hija dik il-parti tal-fruntiera ffortifikata Rumana antika magħrufa bħala l-Fruntieri Rumani tad-Danubju li tibqa' sejra għal madwar 420 km (260 mil) mill-kamp Ruman ta' Klosterneuburg fil-Baċir ta' Vjenna, l-Awstrija, sal-castrum f'Singidunum, illum il-ġurnata Belgrad, is-Serbja. Il-gwarniġjuni ta' dawn il-kampijiet kienu jipproteġu l-provinċji Pannonjani mill-attakki mit-Tramuntana minn żmien Awgustu (31 Q.K.-14 W.K.) sal-bidu tas-seklu 5. F'xi postijiet, din is-sezzjoni tal-limes Rumani kienet taqsam ix-xmara wkoll fit-territorju tal-barbari (Barbaricum). daqsminuri|Il-pożizzjoni tal-Ħajt ta' Adrijanu u tal-Ħajt ta' Antoninu fl-[[Skozja|Iskozja u fit-Tramuntana tal-Ingilterra.]]
Fruntieri tal-Lvant
Il-fruntieri tal-Lvant inbidlu bosta drabi, peress li l-Imperu Ruman kien qed jiffaċċja żewġ qawwiet kbar, l-Imperu Partiku u l-Imperu tas-Sassanidi. Il-Partiċi kienu grupp ta' popli Iranjani li kellhom f'idejhom il-biċċa l-kbira tar-Reġjun il-Kbir tal-Iran, li llum il-ġurnata huwa l-Iran, il-Punent tal-Iraq, l-Armenja u l-Kawkażu. Is-Sassanidi ħadu post il-Partiċi fil-224-226 u ġew rikonoxxuti bħala waħda mill-ikbar qawwiet dinjin biswit l-arċirivali ġar tagħhom, l-Imperu Ruman (Biżantin) għal perjodu ta' iktar minn 400 sena.
Fruntieri tan-Nofsinhar
Fl-aqwa żmien tal-Imperu Ruman, il-fruntiera tan-Nofsinhar kienet tinsab tul id-deżerti tal-Arabja fil-Lvant Nofsani u tas-Saħara fit-Tramuntana tal-Afrika, li kienu jirrappreżentaw fruntiera naturali kontra l-espansjoni. L-Imperu Ruman ikkontrolla x-xtut tal-Mediterran u l-ktajjen muntanjużi iktar 'il ġewwa. Ir-Rumani ppruvaw darbtejn jokkupaw l-Oażi ta' Siwa u fl-aħħar mill-aħħar użaw lil Siwa bħala post ta' tkeċċija. Madankollu, ir-Rumani kkontrollaw in-Nil għal bosta kilometri fl-Afrika sa Syena, Berenice, Hyerasykaminos u saħansitra Qasr Ibrim (l-iżjed fin-Nofsinhar), qrib il-fruntiera moderna bejn l-Eġittu u s-Sudan, dak iż-żmien Meroe, qrib ħafna tat-tropiku. Il-perjodu fejn kull waħda mill-bliet imsemmija hawn fuq kienet tirrappreżenta l-fruntiera finali ta' Ruma mhuwiex ċert. daqsminuri|261x261px|Il-Limes Africanus taħt Septimius Severus, il-fruntiera tal-Afrika Rumana (bl-iktar skur) fl-aħħar tas-seklu 2 W.K. Fl-Afrika r-Rumani kkontrollaw iż-żona fit-Tramuntana tas-Saħara, mill-Oċean Atlantiku sal-Eġittu, u l-fruntieri kienu kkontrollati permezz ta' bosta sezzjonijiet ta' fortifikazzjonijiet bħal-Limes Arabicus (imsejħa wkoll Limes Uranus), il-Limes Mauretaniae, il-Fossatum Africae, il-Fossa regia, il-Limes Tripolitanus, il-Limes Numidiae, eċċ.
Fin-Nofsinhar ta' Mauritania Tingitana, ir-Rumani għamlu limes fis-seklu 3 W.K., lejn it-Tramuntana taż-żona li llum il-ġurnata hija Casablanca qrib Sala u li kienu jibqgħu sejrin sa Volubilis.
Renault Samsung Motors
Renault Samsung Motors, hija kumpanija li timmanifattura l-vetturi tas-sewqan fil-Korea t'Isfel.
Fruntieri tal-Imperu Ruman
Fruntieri tan-Nofsinhar
Septimius Severus espanda l-Limes Tripolitanus b'mod drammatiku, u saħansitra żamm preżenza militari fil-belt kapitali ta' Garama fil-203. Il-biċċa l-kbira tas-suċċess inizjali fit-twettiq ta' kampanji nkiseb minn Quintus Anicius Faustus, il-legat ta' Legio III Augusta.
Wara l-konkwisti Afrikani tiegħu, l-Imperu Ruman jaf laħaq l-ikbar kobor tiegħu matul ir-renju ta' Septimius Severus, fejn l-imperu kien jinkludi erja ta' 5 miljun kilometru kwadru (2 miljun mil kwadru).
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Fruntieri tal-Imperu Ruman ewlenin ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1987 bħala sit transnazzjonali tal-Ġermanja u tar-Renju Unit. Fl-2005 u fl-2008 saru xi modifiki fiż-żona ta' lqugħ tas-sit. Fl-2021 il-Fruntieri Rumani tad-Danubju u l-Fruntieri Ġermaniċi Inferjuri (bil-Latin: Limes ad Germaniam inferiorem) tniżżlu bħala żewġ Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO separati minn dan is-sit.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
-onimija
Kliem fil-Malti bis-suffiss -onimu (mill-Grieg onoma li tfisser "isem") jirreferi għal kliem bi proprjetajiet partikolari.
Jasna Diklić
Jasna Diklic (twieldet fit-8 ta' Marzu 1946) hija attriċi tat -teatru u tal-film Bosnijaċi. Hija twieldet f'Sarajevo. Ommha kienet ukoll attriċi u puppeteer. L-ewwel esperjenzi teatrali ta' Diklić bdew fl-istudjo sperimentali tat-teatru tal-Festival MESS, u wara kompliet tistudja kif taġixxi fid-Dipartiment tal-Arti Performattivi f'Sarajevo.
Fl-1969 ġiet ingaġġata professjonalment mit-Teatru Nazzjonali ta' Banja Luka. Ftit wara, hija ġiet impjegata minn teatru żgħir ta’ Sarajevo li bħalissa huwa magħruf bħala Kamerni Teatar 55.
Hija dehret f’aktar minn 150 rwoli f’ teatru u film. Hija rebħet numru ta' premijiet għar-rwoli tagħha u hija waħda mill-fundaturi tat-Teatru tal-Gwerra ta' Sarajevo.
Fl-2017, hi ffirmat id-Dikjarazzjoni fuq il-Lingwa Komuni tal-Kroati, is-Serbi, il-Bosniaks u l-Montenegrini.
Suffiss
Fil-lingwistika suffiss hu affiss li jista' jinhemeż ma' morfema. Huwa suffiss dak l-affiss li jinhemeż mal-morfema fuq il-lemin jew fuq wara tagħha.
Eżempju: organizza (verb) + -azzjoni (suffiss) —> organizzazzjoni (nom).
Ara wkoll l-eżempju ta' suffiss użat għall-ismijiet ta' pajjiż li jispiċċaw bi -stan.
Affixe Affiks
Fortifikazzjonijiet ta' Vauban
Storja tan-nominazzjoni tas-sit
xellug|daqsminuri|Villefranche-de-Conflent: is-swar bit-Torri tax-Xitan Fl-2003, il-belt ta' Besançon investigat il-possibbiltà ta' nominazzjoni bħala sit indikattiv biex xi darba jitqies għal żieda fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Fuq parir tal-ispeċjalisti ġie deċiż li titħejja applikazzjoni għal nominazzjoni f'għamla ta' network ta' siti li jirrappreżentaw bl-aqwa mod il-ħila tal-arkitett Sébastien Le Prestre de Vauban, skont il-kriterji tal-għażla maħruġa mill-UNESCO. Għażla inizjali ta' tmien siti ġiet ifformulata fl-2005, segwita minn lista finali ta' erbatax-il sit, mill-150 fortifikazzjoni ta' Vauban fi Franza kollha. L-għażla finalment ġiet ivvalidata minn kunsill xjentifiku fil-31 ta' Marzu 2006, f'kompetizzjoni max-Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier, għaliex kull pajjiż membru tal-UNESCO jista' jressaq fajl wieħed għal nominazzjoni kull sena.
In-network ta' siti ta' Vauban finalment intgħażel fil-5 ta' Jannar 2007 mill-Ministeru għall-Kultura, fl-okkażjoni tat-300 sena anniversarju tal-mewt tal-arkitett.
Fis-7 ta' Lulju 2008, tnax minn erbatax-il sit tan-network inizjali ġew aċċettati fin-network finali ta' siti li saru Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Is-siti tal-Kastell ta' Bazoches f'Nièvre u l-forti ttrasformat f'ċittadella tal-Palazz f'Belle-Île-en-Mer f'Morbihan ġew esklużi. Iċ-ċittadella ta' Belle-Île-en-Mer ġiet irrifjutata mill-UNESCO għan-"nuqqas ta' awtentiċità" tagħha, b'mod partikolari minħabba proġett ta' lukanda ġo fiha. Għalkemm dan qajjem xi dubji, il-fatt li dawn iż-żewġ siti kienu proprjetajiet privati ma tqiesx f'din id-deċiżjoni.
Tnax-il sit
daqsminuri|268x268px|Mappa tat-tnax-il sit B'kollox hemm tnax-il sit fi Franza li jagħmlu parti minn dan is-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO:
Iċ-Ċittadella ta' Vauban, Arras
Iċ-Ċittadella ta' Vauban, li tinsab f'Arras, Pas-de-Calais, inbniet minn Vauban mill-1667 sal-1672. Iċ-Ċittadella ġiet imlaqqma La belle inutile (L-Inutli s-Sabiħa) mir-residenti għaliex qatt ma kienet involuta direttament f'xi kunflitt, u fl-aħħar mill-aħħar ma pprevjenietx lill-Ġermaniżi milli jokkupaw il-belt fl-Ewwel Gwerra Dinjija u fit-Tieni Gwerra Dinjija. Fi ħdan iċ-ċittadella, fuq in-naħa ta' La Place de Manœuvre, inbniet kappella żgħira bi stil Barokk. Fuq barra, Le Mur des Fusillés (il-ħajt fejn kienu jiġu ġġustizzjati n-nies) jagħti ġieħ lill-218-il membru tar-Reżistenza Franċiża li ġew iġġustizzjati b'tir fil-foss taċ-ċittadella matul it-Tieni Gwerra Dinjija.
Iċ-Ċittadella ta' Besançon
Iċ-Ċittadella ta' Besançon, f'Besançon, Doubs, titqies bħala waħda mill-ifjen xogħlijiet tal-arkitettura militari ta' Vauban. Iċ-ċittadella tokkupa 11-il ettaru (27 akru) fuq l-Għolja Saint-Etienne, waħda mis-seba' għoljiet li jħarsu lil Besançon, il-belt kapitali ta' Franche-Comté. L-Għolja Saint-Etienne tokkupa parti minn lilwa fix-xmara Doubs, u b'hekk is-sit kellu importanza strateġika li Ġulju Ċesri għaraf saħansitra fit-58 Q.K. Iċ-ċittadella, li nbniet bejn l-1668 u l-1683, tħares fuq il-parti l-antika tal-belt u l-lilwa fix-xmara. Iċ-ċittadella nbniet fuq qisha tinja fil-blat fuq roqgħa rettangolari, u tul il-wisa' tagħha fiha tliet bastjuni suċċessivi u warajhom jestendu tliet pjazez. Ir-raħal kollu huwa mdawwar b'mogħdijiet ċirkolari u mgħasses b'diversi torrijiet tal-għassa u ħitan bl-amberżuni għall-għassiesa. Il-ħitan jew is-swar jaslu sa għoli ta' 15-il metru sa 20 metru (49 pied sa 66 pied) u għandhom ħxuna ta' bejn ħames metri u sitt metri (16-il pied u 20 pied). Inkluż fis-sit ukoll huwa l-Forti Griffon, li nbena bejn l-1680 u l-1684.
Briançon, Hautes-Alpes
Dan is-sit, li jinsab f'Briançon, Hautes-Alpes, fih swar, erba' fortijiet (inkluż il-Fort des Trois-Têtes u l-Fort du Randouillet), ir-Redoute des Salettes, l-ouvrage de la communication Y, kif ukoll il-Pont ta' Asfeld. Is-swar tar-raħal Medjevali ġew rikostruwiti minn Vauban bejn l-1692 u l-1700, filwaqt li l-fortijiet inbnew skont l-ispeċifikazzjonijiet tiegħu bejn l-1709 u l-1732, it-torri ta' komunikazzjoni nbena bejn l-1724 u l-1734, u l-Pont ta' Asfeld inbena bejn l-1729 u l-1731.
It-Tour Vauban
It-Tour Vauban, magħruf ukoll bħala t-Tour dorée (jiġifieri t-"Torri Indurat") jinsab f'Camaret-sur-Mer, Finistère. Huwa torri difensiv poligonali għoli 18-il metru li nbena bejn l-1693 u l-1695 skont pjanta ta' Vauban fuq is-Sillon f'Camaret-sur-Mer, bħala parti mill-fortifikazzjonijiet tal-passaġġ ta' Brest. Għandu tliet sulari u huwa mdawwar bis-swar, dar tal-gwardjani u batterija li tiflaħ sa 11-il kanun kif ukoll fonderija tal-balal tal-kanuni li nżdiedet fil-perjodu tar-Rivoluzzjoni Franċiża.
Ville neuve, Longwy
daqsminuri|Longwy Il-ville neuve (jiġifieri l-belt il-ġdida) tinsab f'Longwy, Meurthe-et-Moselle. Il-belt il-ġdida kollha ġiet iddisinjata u mibnija minn Vauban mill-1679. Għandha għamla eżagonali skont pjanta regolari madwar pjazza għall-parati u mdawra fil-ġnub minn bastjuni. Għalkemm il-biċċa l-kbira tal-belt inqerdet minn bosta assedji, ħafna elementi tal-arkitettura militari għadhom sħaħ.
Place forte, Mont-Dauphin
Is-sit tal-place forte jinsab f'Mont-Dauphin, Hautes-Alpes. Mibni fl-1692 minn Vauban fil-quċċata ta' promontorju, għandu pjanta ortogonali u fih diversi binjiet militari li jmorru lura għas-sekli 16 sa 18.
Iċ-ċittadella u s-swar ta' Mount-Louis
Iċ-ċittadella u s-swar ta' Mont-Louis jinsabu f'Mont-Louis, Pyrénées-Orientales. Dawn inbnew fl-1679 sabiex jiffaċilitaw il-qsim transfruntier ma' Spanja, u jinkludu ċittadella kwadra u swar iffortifikati b'25 post tal-għassa.
Ville neuve, Neuf-Brisach
Il-ville neuve f'Neuf-Brisach, Haut-Rhin tinsab qrib il-fruntiera bejn Franza u l-Ġermanja. Inbniet mill-ġdid minn Vauban bejn l-1698 u l-1703, u hija waħda mill-aħħar xogħlijiet ta' Vauban, bil-ħsieb li tgħasses il-fruntiera mal-Ġermanja (dak iż-żmien l-Imperu Ruman Sagru). Hija l-unika eżempju tat-"tielet sistema ffortifikata" ta' Vauban, bi swar doppji.
Iċ-ċittadella u s-swar ta' Saint-Martin-de-Ré
Iċ-ċittadella u s-swar ta' Saint-Martin-de-Ré, Charente-Maritime ġew iddisinjati minn Vauban bejn l-1681 u l-1685. Iċ-ċittadella, imdawra minn sitt bastjuni u ħandaq mingħajr ilma, inbniet f'erbgħin jum biss.
It-torrijiet tal-għassa ta' Saint-Vaast-la-Hougue
Żewġ torrijiet tal-għassa ddisinjati minn Vauban u mill-istudent tiegħu jinsabu fil-komun ta' Saint-Vaast-la-Hougue, Manche. Qegħdin faċċata ta' xulxin fil-Bajja ta' Saint-Vaast, u l-itwal wieħed minnhom ta' żewġ sulari jinsab fuq il-gżira ta' Tatihou. Mibnija fl-1694, it-torrijiet tal-għassa għandhom għamla konika maqtugħa, u huma mdawra b'forti b'bastjun, li fih diversi kappelli, barrakki u mħażen tal-porvli.
Is-siti ta' Villefranche-de-Conflent
Il-Forti Libéria, il-Cova Bastera, u s-swar ta' Villefranche-de-Conflent, Pyrénées-Orientales huma wkoll parti mis-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. L-alterazzjonijiet li wettaq Vauban fuq is-swar bdew fl-1669, filwaqt li l-Forti Libéria nbena fl-1679, u l-Cova Bastera nbniet wara l-mewt ta' Vauban fl-1707.
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|293x293px|Neuf-Brisach Il-Fortifikazzjonijiet ta' Vauban ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2008.