cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Córdoba, Spanja
Skulturi u mfakar
Fil-Jardines de la Agricultura hemm il-monument iddedikat lill-pittur Julio Romero de Torres, bust mill-iskultur Mateo Inurria, bust tal-poeta Julio Aumente u l-iskultura ddedikata lill-ġardinar Aniceto García Roldán, li nqatel fil-park. Iktar lejn in-Nofsinhar, fil-Ġonna tad-Duka ta' Rivas, hemm statwa tal-kittieb u l-poeta Ángel de Saavedra, it-Tielet Duka ta' Rivas tal-iskultur Mariano Benlliure.
Fix-xmara Guadalquivir, qrib il-Pont ta' San Rafael, hemm il-Gżira tal-Iskulturi, li hija gżira artifiċjali b'xi tużżana skulturi tal-ġebel li saru matul is-Simpożju Internazzjonali tal-Iskultura. Iktar 'il fuq fix-xmara, qrib il-Pont ta' Miraflores, hemm l-"Hombre Río", skultura ta' għawwiem iħares lejn is-sema u l-orjentazzjoni tal-istatwa tvarja skont il-kurrent.
Mużewijiet
Il-Mużew ta' Julio Romero de Torres jinsab qrib ix-xmara Guadalquivir u nfetaħ f'Novembru 1931. Kien id-dar ta' Julio Romero de Torres, u sarulha bosta rinnovazzjonijiet u ġiet ikkonvertita f'mużew. Ospitat diversi istituzzjonijiet storiċi oħra, fosthom il-Mużew Arkeoloġiku (1868-1917) u l-Mużew tal-Belle Arti. Ħafna mix-xogħlijiet jinkludu pitturi u motivi magħmula minn Julio Romero de Torres innifsu.
Il-Mużew tal-Belle Arti ta' Córdoba jinsab ħdejn il-Mużew ta' Julio Romero de Torres u jaqsmu bitħa bejniethom. Il-binja oriġinarjament kienet maħsuba għall-Isptar antik għall-Karità, iżda mbagħad il-binja sarulha bosta rinnovazzjonijiet u tiġdid biex tingħata l-istil Rinaxximentali li għandha llum il-ġurnata. Il-Mużew tal-Belle Arti fih bosta xogħlijiet tal-perjodu Barokk, arti Rinaxximentali Medjevali, xogħijiet mis-sekli 18, 19 u 20, tpinġijiet, arti tal-Manjeriżmu u xogħlijiet uniċi oħra.
Il-Mużew Djoċesan jinsab fil-Palazz Episkopali ta' Córdoba, li kien inbena fuq l-alcázar preċedenti tal-Umayyad. Fih kollezzjoni ta' bosta pitturi, skulturi u għamara.
Mużew ieħor fi ħdan Córdoba huma l-Ħammam tal-Kaliff.
Sit ta' Wirt Dinji
Iċ-Ċentru Storiku ta' Córdoba ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1984 u ġie estiż fl-1994.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Festi
L-eqqel tat-turiżmu f'Córdoba jkun f'Mejju, peress li f'dan ix-xahar jiġu ċċelebrati tlieta mill-iżjed festi annwali importanti tal-belt:
Politika u gvern
Mill-2019 José María Bellido Roche (PP) huwa s-sindku ta' Córdoba.
Il-Kunsill tal-Belt ta' Córdoba huwa maqsum f'diversi oqsma: il-Presidenza; ir-Riżorsi Umani, il-Ġestjoni, it-Taxxi u l-Amministrazzjoni Pubblika; l-Ippjanar tal-Belt, l-Infrastruttura u l-Ambjent; il-Qasam Soċjali; u l-Iżvilupp. Il-Kunsill jiltaqa' f'sessjonijiet plenarji regolari darba fix-xahar, iżda jista' jkollu sessjoni plenarja straordinarja biex jiġu diskussi kwistjonijiet u problemi li jkunu qed jaffettwaw il-belt.
Il-Bord ta' Governanza, ippresjedut mis-sindku, jikkonsisti minn erba' kunsilliera tal-IU, tliet kunsilliera tal-PSOE, u tliet membri mhux eletti. Il-kunsill muniċipali jikkonsisti minn 29 membru: 11 tal-PP, 7 tal-PSOE, 4 tal-IU, 4 tal-Ganemos Córdoba, 2 tas-Ciudadanos u 1 tal-Unión Cordobesa.
Minn Lulju 2008, il-belt hija maqsuma f'għaxar distretti amministrattivi, ikkoordinati mill-bords tad-distrett muniċipali, li min-naħa l-oħra huma maqsuma f'kwartieri:
Sport
It-tim sportiv prinċipali ta' Córdoba huwa t-tim tal-futbol, Córdoba CF, li jilgħab fit-Tieni Diviżjoni B Spanjola wara staġun wieħed biss fil-La Liga fl-2014-2015. Il-logħbiet f'darhom isiru fl-Estadio Nuevo Arcángel, li jesa' 20,989 ruħ.
Córdoba għandha wkoll tim professjonali tal-futsal, Córdoba Patrimonio de la Humanidad, which plays in the Primera División de Futsal. Il-klabb tal-basketball lokali taż-żgħażagħ, CD Cordobasket, għandu tim professjonali li lagħab fil-Liga EBA għal tliet staġuni qabel Awwissu 2019. It-tim tal-futsal jilgħab il-maġġoranza tal-logħob tiegħu fil-Palacio Municipal de Deportes Vista Alegre li jesa' 3,500 ruħ.
Ferrovija
L-istazzjon ferrovjarju ta' Córdoba huwa kkollegat permezz ta' ferroviji ta' veloċità għolja mal-bliet Spanjoli li ġejjin: Madrid, Barċellona, Sivilja, Málaga u Zaragoza. Iktar minn 20 ferrovija kuljum jikkollegaw iċ-ċentru storiku mal-istazzjon ta' Málaga María Zambrano f'54 minuta, li jipprovdi l-possibbiltà ta' bdil għal destinazzjonijiet tul il-Costa del Sol, inkluż l-Ajruport ta' Málaga.
Ajruporti
Córdoba għandha ajruport, għalkemm ma hemm l-ebda linja tal-ajru li topera titjiriet kummerċjali minn hemm. L-eqreb ajruporti għall-belt huma l-Ajruport ta' Sivilja (110 km 'il bogħod), l-Ajruport ta' Granada (118 km 'il bogħod) u l-Ajruport ta' Málaga (136 km).
Toroq
Il-belt hija kkollegata tajjeb ukoll bl-awtostradi mal-bqija tal-pajjiż u mal-Portugall.
Karozzi tal-linja
Il-venda prinċipali tal-karozzi tal-linja tinsab qrib l-istazzjon ferrovjarju. Diversi kumpaniji tal-karozzi tal-linja joperaw servizz minn belt għall-oħra.
Ġemellaġġ
Córdoba hija ġemellata ma':
Prolagus
Prolagus huwa ġeneru ta' mammiferi plaċentati estinti, eżattament il-prolagi jew il-pika ta' Sardinja), fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Eutheria (il-plaċentati), fl-ordni Lagomorpha, fil-familja Prolagidae, u b' bosta speċi kollha estinti.
Annetto Depasquale
'''Mons. Annetto Depasquale''' (Ħal Qormi, 28 ta' Ġunju 1938 – Ħal Qormi, 29 ta' Novembru 2011) kien Isqof Awżiljarju tal-Arċidjoċesi ta' Malta mill-1999 sakemm miet.
Studju
Huwa rċieva l-edukazzjoni primarja tiegħu fl-iskola tas-Sorijiet ta' San Ġużepp fil-Belt Valletta u l-edukazzjoni sekondarja fil-Liċeo. Kompla l-istudji tiegħu fl-Università ta' Malta u fl-Università Pontifiċja tal-Lateran, fejn studja l-Liġi Kanonika u t-Teoloġija Pastorali.
Karigi fil-Knisja
Ġie ordnat saċerdot fis-7 ta' April 1962 u ta s-servizz tiegħu fi ħdan il-Kummissjoni Djar tal-Knisja għat-tfal, fil-Pastoral Research Services tal-Arċidjoċesi, kif ukoll fil-parroċċa ta' San Ġorġ, Ħal Qormi, u fil-Parroċċa Nazzjonali għal Kattoliċi ta' Lingwa Ingliża. Fis-6 ta' Awwissu 1977 inħatar Kanċillier tal-Kurja u fl-14 ta' April 1986, Segretarju Pastorali. Fid-9 ta' Jannar 1989 inħatar Vigarju Ġenerali u fis-16 ta' Novembru 1998, il-Papa nnominah bħal Isqof Titulari ta' Aradi u Isqof Awżiljarju ta' Malta. Ġie ordnat Isqof fit-2 ta' Jannar 1999. Għallem il-Liġi Kanonika fil-Fakultajiet tat-Teoloġija u tal-Liġi fl-Università ta' Malta.
Mard u Mewt
Depasquale miet fid-dar tiegħu fid-29 ta' Novembru 2011 fl-3.45 p.m. f'Ħal Qormi u jidher li hu miet għar għarrieda minħabba li l-jum ta' qabel filgħodu kien qed jagħmel xi xogħol fil-Kurja tal-Arċisqof fil-Furjana. Malli tħabbret l-aħbar tal-mewt kemm il-Prim Ministru kif ukoll il-Kap tal-Oppo­żizzjoni esprimew in-niket tagħhom fejn waqt li Lawrence Gonzi iddeskrivih bħala "persuna li f'kull pożizzjoni kien dejjem qiesha bħala opportunità oħra li jkun viċin in-nies biex jagħtihom servizz", Joseph Muscat fissru bħala bniedem li fi ħdan il-Knisja wettaq "ħidma li kienet dejjem maħsuba biex twettaq ġid komuni fost il-komunità".
Fl-omelija fil-quddiesa tal-funeral ikkonċeleb­rata jumejn wara mewtu fil-Kon-Katidral ta’ San Ġwann l-Arċisqof Pawl Cremona stqarr: “Forsi taħsbu li l-mewt ħasditu. Imma fl-aħħar ħames snin kien jitkellem dwar il-mewt b’sens ta’ paċi. Ħass li kienet fil-qrib imma kien lest għaliha”. Huwa qal li Monsinjur Depasquale qatt ma rribella jew staqsa imma aċċetta b’kalma t-tbatija tal-mard anke jekk l-istess marda żammitu milli jaqdi kif xtaq lill-Knisja li tant kien iħobb. L-Arċisqof ta’ Malta semma wkoll li jekk kien hemm xi ħaġa li laqtitu f’Monsinjur Depasquale din kienet il-fedeltà li kellu kemm lejn Alla kif ukoll lejh bħala l-Mexxej tal-Knisja Maltija.
Minbarra t-tmien ħutu, għall-funeral attendew fost oħrajn il-President George Abela, il-Prim Ministru Lawrence Gonzi, il-Kap tal-Oppożizzjoni Joseph Muscat, deputati parlamentari, membri tal-ġudikatura u għadd kbir ta’ saċerdoti u membri tal-kleru fosthom l-Isqof t’Għawdex Mario Grech, in-Nunzju Appostoliku Tommaso Caputo u l-Arċisqof Emeritus Ġużeppi Mercieca.
FK Liepājas Metalurgs
FK Liepājas Metalurgs (Latvjan: Futbola klubs "Liepājas metalurgs") huwa klabb tal-futbol Latvjan, ibbażat fil-belt ta' Liepāja u jilgħab fil-Virslīga. Huma jilagħbu fil-Grawnd Daugava (jesa' 5008 ruħ). Fl-2005 Metalurgs Liepājas saru l-ewwel tim barra Skonto FC ta' Riga li rebħu l-Virslīga peress li l-kampjonat reġa' beda fl-1991. Ibbażat fl-Liepāja, FK Liepājas Metalurgs, l-isem tiegħu mill-fabbrika metallurġika tal-belt, imwaqqfa fl-1882, l-unika waħda tax-xorta tagħha fl-Istati Baltiċi.
Latvja
! Staġun !   Diviżjoni (Isem) ! Poż./Timijiet ! ! ! ! ! ! ! !Tazza tal-Futbol Latvjan
Rekord Ewropew
RK=Rawnd tal-Kwalifikazzjoni
David Beckham
David Robert Joseph Beckham (twieled fit-2 ta' Mejju 1975) huwa eks-plejer tal-futbol Ingliż li attwalment huwa l-president u ko-proprjetarju ta' Inter Miami u ko-proprjetarju ta' Salford City.
Beckham beda l-karriera professjonali tiegħu ma' Manchester United, fejn iddebutta ta' 17-il sena fl-1992. Ma' United, Beckham rebaħ sitt titli tal-Premier League, żewġ FA Cups, u l-UEFA Champions League fl-1999. Hu ħalla lil Manchester United biex jingħaqad ma' Real Madrid fl-2003, fejn baqa' magħhom għal erba' staġuni u rebaħ it-titlu tal-La Liga fl-aħħar staġun mal-klabb. F'Jannar tal-2007 ġie mħabbar li Beckham kien se jissieħeb mal-klabb Amerikan tal-Major League Soccer, Los Angeles Galaxy, fejn iffirma kuntratt ta' ħames snin fl-1 ta' Lulju ta' wara. Waqt li kien plejer ma' Galaxy, ġie misluf darbtejn lill-klabb ta' Milan fl-2009 u fl-2009.
Fil-kamp internazzjonali, Beckham iddebutta mat-tim nazzjonali tal-Ingilterra fl-1 ta' Settembru 1996, fl-età ta' 21 sena. Hu kien kaptan tat-tim bejn il-15 ta' Novembru 2000 sal-fażi finali tat-Tazza tad-Dinja 2006, fejn lagħab għal 58 darba. Hu lagħab il-100 logħba tiegħu kontra Franza fis-26 ta' Marzu 2008, u b'115-il preżenza hu jibqa' t-tieni l-iktar plejer li għamel preżenzi mat-tim nazzjonali Ingliż.
Beckham spiċċa darbtejn fit-tieni post għall-unur tal-Plejer tas-Sena tal-FIFA u fl-2004 kien l-aktar plejer imħallas fid-dinja meta jiġu inklużi s-salarju u r-reklamar. Beckham kien l-ewwel plejer Brittaniku illi lagħab 100 logħba fiċ-Champions League, u hu hu t-tielet fil-klassifika tal-aktar assists mogħtija fil-Premier League, b'152 assist f'265 dehra.
Hu hu miżżewweġ lil Victoria Beckham u għandhom erbat itfal — Brooklyn Joseph, Romeo James, Cruz David, u Harper Seven. Sal-2009, il-ġid tal-koppja flimkien huwa smat li jammonta mal-£125 sterlina.
Monumenti Rumani, il-Katidral ta' San Pietru u l-Knisja tal-Madonna fi Trier
daqsminuri|239x239px|Il-Katidral ta' Trier Il-Monumenti Rumani, il-Katidral ta' San Pietru u l-Knisja tal-Madonna fi Trier huma siti storiċi ta' importanza partikolari fi Trier, l-eqdem belt fil-Ġermanja, li tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1986.
Skont il-Kumitat għall-Wirt Dinji tal-UNESCO, "Trier hija eżempju ta' belt kapitali Rumana kbira wara li l-imperu nqasam. Il-fdalijiet tal-Palazz Imperjali, flimkien mal-Awla Palatina u l-Banjijiet Termali Imperjali, huma impressjonanti fid-dimensjonijiet tagħhom. Il-belt tħaddan xhieda eċċezzjonali taċ-ċivilizzazzjoni Rumana bis-saħħa tad-densità u tal-kwalità tal-monumenti li ġew ippreservati: il-pont, il-fdalijiet tas-sur iffortifikat, il-banjijiet termali, l-anfiteatru, l-imħażen, eċċ. B'mod partikolari, l-arti funebri u s-sengħa tal-ħaddiema tal-fuħħar, tal-ħġieġ, u ta' dawk li jizzekkaw il-flus iffjorixxew fil-belt".
Fl-2009, is-sit deher fuq naħa ta' munita tad-deheb ta' 100 ewro.
Komponenti
daqsminuri|237x237px|Illustrazzjoni ta' Augusta Treverorum fi żmien ir-Rumani Disa' siti fi Trier huma komponenti ta' dan is-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO:
Sit ta' Wirt Dinji
xellug|daqsminuri|260x260px|Porta Nigra billejl Il-Monumenti Rumani, il-Katidral ta' San Pietru u l-Knisja tal-Madonna fi Trier ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1986.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Torri ta' Triq il-Wiesgħa
alt=It-torri ta' Triq il-Wiegħsa mas-sebħ|daqsminuri|300x300px|It-torri ta' Triq il-Wiegħsa mas-sebħ. It-Torri ta' Triq il-Wiesgħa, oriġinarjament magħruf bħala Torre della Giddida u msejjaħ ukoll Torri tal-Imwiegħel jew tal-Imwejġel, huwa torri tal-għassa żghir li jinstab ħdejn Ħaż-Żabbar, Malta. Inbena fl-1659 bħala d-disa' mit-torrijiet ta' De Redin. It-torri sofra ħsarat estensivi fis-seklu 20, b'partijiet mill-istruttura jiġġarfu, iżda ġie restawrat bejn l-2008 u l-2009 u issa jinsab f'kundizzjoni tajba.
Storja
It-Torri ta' Triq il-Wiesgħa nbena fl-1659 fuq ix-xatt lejn il-Lvant tal-Port il-Kbir. Ismu jorbot mal-fatt li kien mibni biex jiddefendi l-medda wiesgħa ta’ kosta. Huwa jsegwi d-disinn stabbilit għat-torrijiet ta' De Redin, li għandhom pjanta kwadra b'żewġ sulari u turretta fuq il-bejt. It-Torri ta’ Triq il-Wiesgħa mibni b'tali mod li minnu wieħed ikun jista' jara lit-Torri ta' Santa Marija tal-Grazzji lejn il-Punent, u t-Torri taż-Żonqor lejn il-Lvant. Dawn m'għadhomx jeżistu għax it-tnejn twaqqgħu mill-militar Ingliż.
Fis-snin 70 tas-seklu 19, il-Forti Leonardo nbena madwar 350 metru (1,150 pied) 'il bogħod mit-torri. Il-forti kien fuq art għolja biex Triq il-Wiesgħa Torri ma waqax fil-linja tal-isparar minnu. B'hekk it-torri ma kellux jitwaqqa', bħalma sar f’każi oħra bħat-Torri ta' Delimara u t-Torri ta' Bengħisa, li twaqqgħu biex jista' jsir sparar minnhom. daqsminuri| Xelters żgħar għas-suldati ta' żmien it-[[It-Tieni Gwerra Dinjija|Tieni Gwerra Dinjija ħdejn it-torri. |300x300px]] Sal-bidu tas-seklu 20, il-parti ta’ wara tat-torri kienet waqgħet, iżda ġie restawrat fis-snin 30. Iz-zuntier u t-turretta tat-torri tneħħew fit-Tieni Gwerra Dinjija, u nbnew xelters żgħar għas-suldati (bl-Ingliż: pillboxes) fil-viċinanzi tiegħu. It-torri saritlu aktar ħsara meta ġġarraf ajruplan fil-qrib.
Illum
Wara l-gwerra, it-torri reġa' waqa' fi stat ta' abbandun, u parti mill-pedamenti tiegħu sfrondaw. Fl-2004, għadda taħt il-ħarsien tal-Fondazzjoni Wirt Artna. Ir-restawr beda erba' snin wara, f'Settembru 2008, u tlesta f'Marzu 2009. Matul ir-restawr reġgħu nbnew ukoll il-karatteristiċi li tneħħewlu matul it-Tieni Gwerra Dinjija.
Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs
It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs hija kompetizzjoni tal-futbol li fiha jipparteċipaw ir-rebbieħa tas-sitt kontinenti, allavolja mill-2007 ir-rebbieħa tal-konfederazzjoni Oċeanika jridu jilgħabu play-off kontra ċ-ċampjin tal-pajjiż li jkun qiegħed jospita l-logħob.
L-ewwel edizzjoni seħħet ġewwa l-Brażil f'Jannar tal-2000. Il-FIFA għażlitha bħala s-sostitut għat-Tazza Interkontinentali li kienet issir kull sena f'Tokjo, fil-Ġappun bejn ir-rebbieħa tal-Ewropa u dawk tal-Amerika t'Isfel. Wara waqfa, il-kompetizzjoni reġgħet ġiet introdotta fl-2005 u minn dakinhar baqgħet bħala l-unika kompetizzjoni internazzjonali għall-klabbs tal-futbol.
Storja
L-ewwel edizzjoni tas-sena 2000, li saret ġewwa l-Brażil, kienet tikkonsisti minn tmien timijiet: is-sitt rebbieħa kontinentali, ir-rebbieħ attwali tal-Tazza Interkontinentali u ċ-ċampjins tal-pajjiż ospitu. Din il-kompetizzjoni kienet kemmxejn kontroversjali, speċjalment meta l-klabb Ingliż ta' Manchester United kellu jirtira mit-tazza nazzjonali tal-FA Cup sabiex jieħu sehem f'dan it-turnew. Il-ftuħ tal-kompetizzjoni kienet mifhumha minn ftit bħala parti minn "ġlieda" bejn il-FIFA u l-UEFA, li kienu qed jikkompetu għall-kontroll tal-futbol internazzjonali għall-klabbs: it-Tazza Interkontinentali kienet 'il barra mill-ġurisdizzjoni tal-FIFA. Il-finali tas-sena 2000 kienet missielta bejn żewġ timijiet Brażiljani u kienet ikkunsidrata bħala logħba li naqset li toffri livell tajjeb ta' futbol.
It-tieni edizzjoni kienet mistennija li ssir ġewwa Spanja fl-2001, u li fiha jieħdu sehem tnax-il tim. Dan l-avveniment però ġie imħassar, prinċiparjament minħabba l-kollass tas-sieħeb fil-kummerċ tal-FIFA, l-ISL. Wara li l-edizzjoni tal-2003 ġiet ukoll imħassra, eventwalment, il-FIFA qablet li t-Tazza Interkontinentali u din il-kompetizzjoni jiġu magħqudin ma' xulxin. L-aħħar edizzjoni tat-Tazza Interkontinentali kienet fl-2004, bl-ewwel turnew tat-Tazza tad-Dinja tal-Klabbs isir fil-Ġappun bejn il-11 u t-18 ta' Diċembru, 2005.
Il-verżjoni l-ġdida tal-2005 kienet fuq skala iżgħar ta' żmien, fejn naqqas il-problema tal-iskedar tat-turnew matul l-istaġuni differenti tal-klabbs madwar kull kontenut. Dan kien jinkludi ċ-ċampjins renjanti tal-kompetizzjonijiet kontinentali, bir-rebbieħa mill-CONMEBOL u l-UEFA jingħataw post awtomatiku fis-semifinali tal-kompetizzjoni.
Il-kompetizzjoni baqgħet issir kull sena mill-2006 sal-2008 ġewwa l-Ġappun, bl-edizzjonijiet tal-2009 u l-2010 jiġu miżmuma fl-Emirati Għarab Magħquda. Għall-edizzjoni tal-2007, intlagħbet partita ta' spareġġ bejn iċ-ċampjin taż-żona Oċeanika u ċ-ċampjin tal-pajjiż ospitu għal post fil-kwarti tal-finali sabiex iqajjem interess fit-turnew. L-introduzzjoni mill-ġdid tal-logħba għall-ħames post fil-kompetizzjoni tal-2008 wasslet għal tkabbir fit-total ta' flus mogħtija minn $500,000 għal $16.5 miljun. B'din l-introduzzjoni l-ġdida, ir-rebbieħ ħadu $5 miljun, tat-tieni post ħadu $4 miljun, it-tim li spiċċa fit-tielet post kiseb is-somma ta' $2.5 miljun, ir-raba' tim ikklassifikat ħa $2 miljuni, it-tim fil-ħames post ħadu $1.5 miljun, it-tim li spiċċa fis-sitt post kiseb $1 miljun, waqt li tas-seba' post $500,000.
George Abela
thumb|250px|George Abela
George Abela twieled f'Ħal Qormi għand George u Ladgarda mwielda Debono. Huwa attenda l-iskola primarja ta' Ħal Qormi stess u kompla bl-edukazzjoni sekondarja tiegħu fil-Liċew tal-Ħamrun. Fl-1965 daħal fl-Università ta' Malta, fejn ġab il-Baċellerat tal-Arti. Hu kompla l-istudji tiegħu u sar nutar pubbliku, imbagħad, fl-1975, hu ggradwa bħala avukat. Il-General Workers' Union ħatritu bħala l-konsulent legali tagħha, u fil-25 sena li qatta' ma' din l-unjin kiseb esperjenza konsiderevoli fid-drittjiet tal-ħaddiema.
Ħidma sportiva
Fl-1982, wara li serva bħala president ta' Qormi FC, hu kien magħżul bħala ċ-ċermen tal-Malta Football Association. Fl-MFA għamel bidliet kbar, u tejjeb l-infrastruttura, fejn ġew mibnija grawnds għat-taħriġ, ġinnasju, u klinika tal-fiżjoterapija, waqt li ġie installat dawl artifiċjali. Il-plejers tat-tim nazzjonali tal-futbol ta' Malta kienu ngaġġati għat-taħriġ għall-ewwel darba fuq bażi professjonali.
Politika
Mill-2000 'il quddiem hu beda jiffoka fuq il-prattika legali privata tiegħu, fejn ħadem bħala konsulent legali għal diversi entitajiet tal-gvern, fosthom mal-Awtorità tal-Ambjent u l-Ippjanar (MEPA) u l-Malta European Union Steering Action Committee (MEUSAC). Din, flimkien mal-kritika pubblika persistenti lejn l-Unjin, wasslet għall-istampa biex tispeluka fuq affinità ġdida ta' Abela lejn l-amministrazzjoni Nazzjonalista, partikularment lejn il-Prim Ministru ta' dak iż-żmien, Edward Fenech Adami, u l-Ministru tal-Kabinett Austin Gatt. Dawn l-ispekulazzjonijiet dehru influwenti fil-ġirja għall-kap tal-Partit Laburista tal-2008.
President ta' Malta
Nhar l-4 ta' April 2009, George Abela ġie maħtur bħala t-tmien President tar-Repubblika ta' Malta, wara quddiesa solenni kkonċelebrata mill-Arċisqof ta' Malta, Mons. Pawlu Cremona fil-Kon-Katidral ta' San Ġwann fil-Belt Valletta. Fil-Palazz Presidenzjali, fil-preżenza tal-Ispiker tal-Kamra tar-Rappreżentanti, Louis Galea, u l-Prim Ministru, Lawrence Gonzi, Abela wiegħed li "jikkonserva, iħares u jiddefendi l-Kostituzzjoni ta' Malta".
Inizjattivi ġodda
Mill-2011, fl-aħħar ta' kull sena beda jingħata l-Premju tal-President għall-volontarjat. Ġie mwaqqaf kumitat mmexxi mill-President Emeritus Ugo Mifsud Bonnici, flimkien ma' Anna Bonanno, Dr. Nigel Camilleri u Dr. Andrew Azzopardi li fasslu kriterji u regoli għal dan il-premju tal-Volontarjat, taħt il-Patroċinju tal-President Abela bis-segratarja Darleen Zerafa.
Community Chest Fund
Il-President Abela sa mill-2009 ried li l-manifestazzjoni nazzjonali tal-Istrina terġa' tibda ssir mingħajr rigali kif fil-fatt seħħ. Beda inizjattivi ġodda bħal Rockestra, President's Run, il-ftuħ tal-kitchen garden b'donazzjoni għall-Malta Community Chest Fund, attivitajiet il-Verdala miftuħin għall-pubbliku u b'donazzjoni għall-pazjenti bil-kanċer, attivitajiet fil-Palazz ta' San Anton, u diversi inizjattivi oħra.
Relazzjoni mal-Gvern Laburista
Fl-aħħar sena tal-Presidenza tiegħu, Abela ra bidla fl-amministrazzjoni. Wara 15-il sena ta' gvernijiet immexxija mill-Partit Nazzjonalista, Joseph Muscat għamel rebħa storika kbira għall-Partit Laburista. Biex ma jiġix impinġi ma' naħa jew ma' oħra, Abela għażel li ma joħroġx ixejjer mal-gallarija flimkien mal-Prim Ministru Muscat wara li dan ħa l-ġurament tal-ħatra.
Mill-ewwel inqalgħet polemika meta l-President George Abela għamel id-"Diskors tat-Tron" li bih fetaħ il-Parlament, diskors li jkun miktub mill-Prim Ministru tal-ġurnata. Xi uħud ħassewh wisq partiġġjan. Wara dan id-diskors, Abela sostna li l-President għandu jiddistakka ruħu mill-politika u għalhekk kien se jipproponi tibdil għad-diskors tat-tron, fil-bidu tal-leġislatura. Sostna li filwaqt li d-diskors għandu jibqa’ jsir, dan għandu jinkiteb mill-President innifsu filwaqt li jiffoka fuq ir-raġunijiet għalfejn għandu jinfetaħ il-Parlament. U mbagħad il-pjanijiet għal-leġislatura li jkun imiss għandhom jinqraw mill-Prim Ministru nnifsu.
Lejn l-aħħar tal-Presidenza tiegħu, Abela ma ffirmax liġi li ressaq Gvern Laburista li kienet tippermetti li koppji tal-istess sess jaddottaw trabi. Dik il-liġi mbagħad iffirmata l-President Marie Louise Coleiro Preca.
Familja
Fi Frar 2010 Lydia Abela, mart iben il-President George Abela saret is-segretarju eżekuttiv tal-Partit Laburista. Robert Abela, bin il-President, kellu sehem attiv fl-Elezzjonijiet Ġenerali 2013 u tkellem f'attivitajiet tal-massa tal-Partit Laburista.
Sian Ka'an
daqsminuri|330x330px|Veduta panoramika tar-Riżerva tal-Bijosfera ta' Sian Ka'an Sian Ka'an (isem sħiħ bl-Ispanjol: Reserva de la Biósfera de Sian Kaʼan) hija riżerva ta' bijosfera fil-muniċipalità ta' Tulum fl-istat Messikan ta' Quintana Roo. Ġiet stabbilita fl-1986 u saret Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO sena wara fl-1987.
Deskrizzjoni
"Sian Ka'an" tfisser "bieb il-ġenna" jew "post fejn tibda l-ġenna".
Bil-parteċipazzjoni ta' xjenzati, tekniċi, studenti, sajjieda, bdiewa, promoturi rurali u amministraturi, flimkien ma' sħab reġjonali u internazzjonali, ġew imwettqa iktar minn 200 proġett ta' konservazzjoni. L-azzjonijiet kollha ta' konservazzjoni ġew ibbażati fuq tagħrif xjentifiku u tekniku għall-ippjanar u għall-implimentazzjoni ta' politiki ambjentali u fuq il-proposta ta' soluzzjonijiet vijabbli għall-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali u għal sforzi konġunti stabbiliti fi ħdan tmien żoni naturali protetti. Dawn jinkludu l-iskoll tal-qroll ta' Banco Chinchorro, u Xcalak fin-Nofsinhar ta' Quintana Roo, ir-Riżerva tal-Bijosfera ta' Sian Ka'an, Cancun, il-gżira ta' Cozumel li tinsab quddiem Xcaret u l-Gżira ta' Contoy fit-Tramuntana (li flimkien ikopru erja ta' 3,200 km2). Dawn iż-żoni jinsabu f'partijiet tas-seba' muniċipalitajiet statali kostali kollha tal-Baħar Karibew, u l-akbar parti tinsab fil-Lvant tal-muniċipalità ta' Felipe Carrillo Puerto, fejn hemm il-maġġoranza l-kbira tar-Riżerva tal-Bijosfera ta' Sian Ka'an. xellug|daqsminuri|326x326px|Iż-Żona Arkeoloġika ta' Muyil Parti mir-riżerva tinsab fuq l-art u parti tinsab fil-Baħar Karibew, inkluż sezzjoni ta' skoll tal-qroll. Ir-riżerva għandha erja ta' 5,280 km2.
Ir-riżerva tinkludi wkoll xi 23 sit arkeoloġiku magħrufa attwalment taċ-ċivilizzazzjoni Maja, fosthom iż-Żona Arkeoloġika ta' Muyil. F'diversi postijiet fi ħdan ir-riżerva hemm ukoll il-fdalijiet tal-Linja Ferrovjarja ta' Decauville bejn Vigía Chico u Santa Cruz, li tħaddmet mill-1905 sal-1932.
L-objettivi tal-proġett tal-Amigos de Sian Ka'an huma l-identifikazzjoni, il-protezzjoni u l-ġestjoni ta' żoni addizzjonali b'valur għoli ta' bijodiversità kif ukoll ta' żoni kritiċi għaż-żamma taċ-ċikli tal-ħajja ta' speċijiet fil-periklu, mhedda u migratorji fir-Riviera Maya. Barra minn hekk, il-proġett tagħhom għandu l-għan li jipprovdi edukazzjoni ambjentali permezz ta' kotba, ġurnali u fuljetti u li jipprovdi assistenza teknika u taħriġ lill-komunitajiet Maja li jaħdmu fit-turiżmu ekoloġiku.
Sit ta' Wirt Dinji
Ir-Riżerva tal-Bijosfera ta' Sian Ka'an ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1987.
Luan Rodrigues
Luan Rodrigues huwa plejer tal-futbol Brażiljan, li jilgħab bħala attakkant.
Fl-2015, ingħaqad mat-tim Esporte Clube Comercial de Campo Grande.
F'Diċembru 2021, tħabbar li kien se jiġi impjegat mit-tim tal-Clube do Remo de Belém għall-2022 u bħala attakkant.
Grotta ta' Chauvet
Il-grotta ġie skoperta fit-18 ta' Diċembru 1994, u hija meqjusa bħala wieħed mill-iktar siti sinifikanti tal-arti preistorika, tant li tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fit-22 ta' Ġunju 2014, inqas minn għaxar snin wara li ġiet skoperta. Il-grotta ġiet esplorata għall-ewwel darba minn grupp ta' tliet speleologi: Eliette Brunel-Deschamps, Christian Hillaire, u Jean-Marie Chauvet. Il-grotta ssemmiet għal dan tal-aħħar sitt xhur wara li fetħa magħrufa bħala "Le Trou de Baba" ("It-Toqba ta' Baba") ġiet skoperta minn Michel Rosa (Baba). Iktar 'il quddiem, il-grupp irritorna fil-grotta. Membru ieħor tal-grupp, Michel Chabaud, flimkien ma' tnejn oħra, daħlu iktar fil-fond tal-grotta u skoprew il-Gallerija tal-Iljuni, l-Aħħar Kompartiment tal-grotta. Chauvet fassal rendikont dettaljat tiegħu stess tal-iskoperta. Minbarra l-pitturi u evidenza umana oħra, huma skoprew ukoll fdalijiet fossilizzati, impronti, u marki minn varjetà ta' annimali, li wħud minnhom issa huma estinti.
Studju ulterjuri mill-arkeologu Franċiż Jean Clottes żvela ħafna iktar dwar is-sit. Id-datar kien kwistjoni ta' diżgwid iżda studju li ġie ppubblikat fl-2012 appoġġa d-datar tal-arti fil-perjodu ta' Aurignac, bejn wieħed u ieħor 30,000–32,000 sena ilu. Studju li ġie ppubblikat fl-2016 uża 88 datar addizzjonali permezz tar-radjokarbonju, u wera li kien hemm żewġ perjodi ta' abitazzjoni fil-grotta, waħda bejn 33,500 sa 37,000 sena ilu u oħra bejn 28,000 sa 31,000 sena ilu, u l-biċċa l-kbira tat-tpinġijiet suwed ġew datati li saru fl-iktar perjodu bikri.
Karatteristiċi
xellug|daqsminuri|293x293px|Impronti ta' orsijiet fil-Grotta ta' Chauvet u x'aktarx il-postijiet ittundjati fl-art fejn kienu jorqdu Il-grotta tinsab 'il fuq mill-baċir preċedenti tax-xmara Ardèche qabel iffurmat il-ħnejja naturali ta' Pont d'Arc. Fil-widien dojoq tar-reġjun ta' Ardèche hemm bosta għerien, u diversi minnhom għandhom xi importanza ġeoloġika jew arkeoloġika.
Abbażi tad-datar bir-radjokarbonju, il-grotta jidher li ntużat mill-bnedmin matul żewġ perjodi distinti: l-Era ta' Aurignac u l-Era Gravettjana. Il-biċċa l-kbira tax-xogħlijiet tal-arti saru fl-Era ta' Aurignac (30,000 sa 32,000 sena ilu). L-abitazzjoni fl-Era Gravettjana, li seħħet xi 25,000 sa 27,000 sena ilu, ħalliet biss l-impronti tas-saqajn ta' tifel jew tifla, il-fdalijiet maħruqin ta' ħuġġiġiet antiki, u tebgħat tal-karbonju min-nugrufun ta' torċi li kien jinxtegħlu fil-grotta. L-impronti tas-saqajn jaf huma l-eqdem impronti tas-saqajn umani li jistgħu jiġu datati b'mod akkurat. Wara ż-żjara tat-tifel jew tat-tifla fil-grotta, l-evidenza tissuġġerixxi li minħabba ċediment tal-art li għatta d-daħla storika, il-grotta baqgħet mhux mimsusa sa ma ġiet skoperta fl-1994.
Fuq l-art ratba u qisha taflija tal-grotta nstabu impronti tas-saqajn tal-orsijiet, flimkien ma' marki kbar ġejjin għat-tond li jingħad li x'aktarx ġew magħmula mill-orsijiet biex jorqdu fihom. L-għadam fossilizzat huwa abbundanti u jinkludi l-kranji ta' orsijiet tal-għerien u l-kranju bil-qrun ta' mogħża tal-barr. L-impronti tas-saqajn ta' tifel jew tifla ta' età żgħira u dawk ta' lupu jew kelb mexjin maġenb xulxin instabu fil-grotta. Din l-informazzjoni tissuġġerixxi li l-oriġini tal-kelb domestiku tmur lura għal qabel l-aħħar era glaċjali.
Pitturi
daqsminuri|238x238px|Pitturi ta' diversi annimali fil-Grotta ta' Chauvet Mijiet ta' pittturi ta' annimali ġew katalogizzati, u juru mill-inqas 13-il speċi differenti, inkluż uħud li qajla jew qatt ma nstabu f'pitturi oħra tal-era glaċjali. Minflok jintwerew l-erbivori familjari biss li kienu predominanti fl-arti Paleolitika fl-għerien, jiġifieri żwiemel, gniedes estinti, mammutijiet, eċċ., il-ħitan tal-Grotta ta' Chauvet fiha bosta annimali predaturi, eż., iljuni tal-għerien, leopardi, orsijiet, u jeni tal-għerien. Hemm ukoll pitturi ta' rinoċerontijiet.
Xi ħaġa tipika tal-biċċa l-kbira tal-arti fl-għerien hi li ma hemm l-ebda pittura ta' figuri umani sħaħ, għalkemm hemm figura parzjali waħda ta' "Venere" komposta minn qisha vulva mehmuża ma' par mhux komplut ta' riġlejn. 'Il fuq mill-Venere, u f'kuntatt magħha, hemm ras ta' biżont, li wassal biex uħud jiddeskrivu t-tpinġija kompożita bħala Minotawru. Hemm ftit pannelli ta' impronti u marki tal-idejn bl-okra ħamra magħmula bl-infiħ tal-pigment fuq l-idejn magħfusin mas-superfiċe tal-grotta. Fil-grotta kollha hemm ukoll bosta marki astratti — linji u tikek. Barra minn hekk, hemm żewġ immaġnijiet mhux identifikabbli li għandhom għamla vaga ta' farfett jew tajra. Dan il-kombinament ta' suġġetti wassal biex xi studenti tal-arti u tal-kultura preistorika jemmnu li kien hemm aspett ritwalistiku, xamaniku jew maġiku mehmuż ma' dawn il-pitturi. xellug|daqsminuri|Pittura ta' speċi ta' biżont tal-isteppa (Bison priscus) fil-Grotta ta' Chauvet fuq bolla tar-[[Rumanija tal-2001]] Tpinġija partikolari, li iktar 'il quddiem ġiet sovraimposta bi skizz ta' ċerva, qisha vulkan li ħierġa l-lava minnu, simili għall-vulkani reġjonali li kienu attivi dak iż-żmien. Jekk dan huwa l-każ, din tkun tirrappreżenta l-iktar tpinġija bikrija magħrufa ta' żbroffar vulkaniku.
L-artisti li pproduċew dawn it-tpinġijiet użaw tekniki li qajla ntużaw fl-arti ta' għerien oħra. Bosta mill-pitturi jidher li saru biss wara li l-ħitan ġew imnaddfa mit-trab u xi depożiti, biex b'hekk iż-żona fejn kienu se jsiru l-pitturi mill-artisti kienet tkun iktar lixxa u ferm inqas skura. Bl-istess mod, kwalità tridimensjonali u suġġeriment ta' ċaqliq inkisbu permezz ta' inċiżjoni jew grif madwar il-kontorn ta' ċertu figuri. L-arti hija wkoll eċċezzjonali għal dak iż-żmien peress li tinkludi "xeni", eż. annimali jinteraġixxu ma' xulxin; par rinoċerontijiet sufija, pereżempju, jidhru jiġġieldu ma' xulxin bil-qarn tagħhom f'qisha battalja għat-territorju jew għad-drittijiet tat-tgħammir.
Datar
daqsminuri|330x330px|Pitturi ta' rinoċeronti fil-Grotta ta' Chauvet Il-grotta fiha wħud mill-eqdem pitturi magħrufa fl-għerien, abbażi tad-datar bir-radjokarbonju tal-"iswed mit-tpinġijiet, mill-marki tan-nugrufun mit-torċi u mill-art", skont Jean Clottes. Clottes jikkonkludi li d-"dati jinqasmu f'żewġ gruppi, waħda għall-ħabta tal-27,000–26,000 BP u l-oħra għall-ħabta tal-32,000–30,000 BP". Mill-1999, id-dati ta' 31 kampjun mill-grotta ġew irrapportati. L-iktar waħda bikrija, tal-kampjun Gifa 99776 miż-"żona 10", tmur lura għat-32,900 ± 490 BP.
Xi arkeologi ddubitaw dawn id-dati. Christian Züchner, li serraħ fuq tqabbil stilistiku ma' pitturi simili f'siti oħra datati sew, esprima l-opinjoni li l-pitturi bl-aħmar saru fil-perjodu Gravettjan (għall-ħabta tat-28,000–23,000 BP) u l-pitturi bl-iswed saru fil-perjodu Magdalenjan Bikri (fil-bidu tal-18,000–10,000 BP). Pettitt u Bahn ikkontestaw ukoll li d-datar ma kienx konsistenti mas-sekwenza stilistika tradizzjonali u li hemm inċertezza dwar is-sors tal-karbonju li ntuża fit-tpinġijiet u l-livell ta' kontaminazzjoni tas-superfiċe fuq iż-żoni esposti tal-blat. Studji stilistiċi wrew li wħud mill-inċiżjonijiet Gravettjani huma sovraimposti fuq pitturi bl-iswed u dan juri li l-pitturi saru qabel.
Sal-2011, inkisbu iktar minn 80 data bir-radjokarbonju, permezz ta' kampjuni minn marki tan-nugrufun bit-torċi u mill-pitturi stess, kif ukoll minn għadam tal-annimali u karbonju li nstab mal-art fil-grotta. Id-dati bir-radjokarbonju minn dawn il-kampjuni jissuġġerixxu li kien hemm żewġ perjodi fejn ġiet prodotta l-arti fil-Grotta ta' Chauvet: 35,000 sena ilu u 30,000 sena ilu. B'hekk l-okkupazzjoni u t-tpittir tal-grotta jiġu kkollokati fl-Era ta' Aurignac. xellug|daqsminuri|309x309px|Pittura ta' diversi annimali fosthom rinoċeront impinġi b'mod ripetut qisu qed jiċċaqlaq jew jaħrab mill-attakk tal-iljun fil-qrib Artiklu ta' riċerka ppubblikat fil-Proceedings of the National Academy of Sciences f'Mejju 2012 minn xjenzati mill-Università ta' Savoy, mill-Università ta' Aix-Marseille u miċ-Ċentru Nazzjonali tal-Preistorja, ikkonferma li l-pitturi nħolqu min-nies fl-Era ta' Aurignac, bejn 30,000 u 32,000 sena ilu. Is-sejbiet tar-riċerkaturi huma bbażati fuq l-analiżi bl-użu tad-datar ġeomorfoloġiku u tas-36Cl tas-superfiċi taċ-ċediment tal-art madwar dik li titqies bħala l-unika daħla tal-grotta. L-analiżi li għamlu wriet li d-daħla ġiet issiġillata biċ-ċediment ta' rdum xi 29,000 sena ilu. Is-sejbiet tagħhom wasslu għad-datar tal-preżenza umana fil-grotta u tal-pitturi, li qabel ma' dak li kien ġie dedott mid-datar bir-radjokarbonju, jiġifieri bejn 32,000–30,000 BP.
Studju tal-2016 fl-istess ġurnal li eżamina 259 data tar-radjokarbonju, uħud li qatt ma kienu ġew ippubblikati qabel, ikkonkluda li kien hemm żewġ fażijiet ta' okkupazzjoni umana, waħda bejn 33,500 sa 37,000 sena ilu u t-tieni minn 28,000 sa 31,000 sena ilu. Id-dati kollha ħlief tnejn għat-tpinġijiet bl-iswed kienu minn fażi iktar bikrija. L-awturi jemmnu li l-ewwel fażi ntemmet minħabba ċediment tal-blat ta' rdum li ssiġilla l-grotta, u mbagħad seħħew żewġ ċedimenti oħra lejn l-aħħar tat-tieni fażi ta' okkupazzjoni u warajha l-ebda bniedem jew annimal kbir ma daħal fil-grotta sa meta ġiet skoperta mill-ġdid. F'email lil-Los Angeles Times, tnejn mill-awturi spjegaw:"Grupp ta' bnedmin (klikka jew tribù) żaru l-Grotta ta' Chauvet matul l-ewwel perjodu madwar 36,000 sena ilu għal skopijiet kulturali. Huma pproduċew tpinġijiet bl-iswed ta' mammiferi enormi. Imbagħad, diversi eluf ta' snin wara, grupp ieħor minn post ieħor b'kultura oħra żaru l-grotta." daqsminuri|320x320px|Il-post fejn instabet il-Grotta oriġinal ta' Chauvet (immarkat bl-aħmar) Fl-2020, ir-riċerkaturi użaw il-kurva l-ġdida tal-kalibrazzjoni tar-radjokarbonju IntCal20 u waslu għal stima li l-eqdem pittura fil-grotta ġiet maħluqa 36,500 sena ilu.
B'mod parallel mad-datar li twettaq fil-Grotta ta' Chauvet stess, mill-2008 'il quddiem, diversi membri tat-tim xjentifiku inkarigati biex jistudjaw il-grotta wettqu riċerka kronoloġika f'bosta siti tal-arti fuq il-blat tul il-widien dojoq tax-xmara Ardèche taħt it-tmexxija ta' Julien Monney. Seħħet fil-Grotta ta' Points (Aiguèze; Gard; Franza), li fiha jispikkaw similaritajiet ikonografiċi ċari mal-Grotta ta' Chauvet, iżda anke fil-Grotta ta' Deux-Ouvertures. Din ir-riċerka, bit-titlu ta' Proġett "Datation Grottes Ornées" (jew DGO), kienet maħsuba biex tiddetermina l-kuntest li fih ġew viżitati l-grotti bl-arti fuq il-blat tar-reġjun. Il-Proġett DGO jipproponi li tiġi diskussa l-eċċezzjonalità kronoloġika u ikonografika apparenti tal-Grotta ta' Chauvet "minn barra" billi tiġi kollokata fi ħdan grupp ta' grotti reġjonali. Ir-riċerka pproduċiet bosta riżultati li indirettament jikkonċernaw il-kronoloġija tal-Grotta ta' Chauvet.
Preservazzjoni
Replika tal-Grotta ta' Chauvet, imsejħa "Caverne du Pont-d'Arc", ibbażata fuq il-mudell tar-replika ta' Lascaux, infetħet għall-pubbliku ġenerali nhar il-25 ta' April 2015. Hija l-ikbar replika ta' grotta li qatt inbniet fid-dinja, saħansitra għaxar darbiet akbar mir-replika ta' Lascaux. L-arti hija riprodotta bid-daqs tal-arti oriġinali f'replika kkondensata tal-ambjent ta' taħt l-art, f'binja ċirkolari 'l fuq mill-art, ftit kilometri mill-grotta oriġinali. Is-sensi tal-viżitaturi huma stimolati mill-istess sensazzjonijiet ta' silenzju, dlam, temperatura, umdità u akustika, li ġew riprodotti bir-reqqa kollha. Żjara virtwali tal-grotta, magħmula b'sistema ta' immaġnijiet tridimensjonali, hija disponibbli wkoll għall-pubbliku. daqsminuri|Inċiżjoni ta' kokka magħmula bis-swaba' fil-Grotta ta' Chauvet
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Grotta ta' Chauvet ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji fl-2014.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; u l-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet".
Kultura popolari
L-awtur Kim Stanley Robinson immaġina l-ħajjiet ta' dawk li pittru l-Grotta ta' Chauvet fir-rumanz tiegħu tal-2013 Shaman.
Carlos Vidal
Karriera
Fil-karriera tiegħu Vidal lagħab ma' Magallanes u Audax Italiano. Mat-tim nazzjonali taċ-Ċili hu ħa sehem fit-Tazza tad-Dinja 1930 li saret fl-Urugwaj. El Zorro, kif kien magħruf, lagħab it-tliet partiti fil-kompetizzjoni u skorja tnejn mill-ħames gowls li ċ-Ċili skorja f'din l-edizzjoni. Hu ġie magħżul ukoll biex jilgħab fil-Campeonato Sudamericano 1935.
Palaw
Palau (Lingwa Palauan: Belau, uffiċjalment Repubblika ta' Palau (Lingwa Palauan: Beluu er a Belau huwa pajjiż fl-Oċeanja bil-belt kapitali tiegħu Melekeok. Il-popolazzjoni tal-pajjiż hija stmata li tikkonsisti f'18,090 ċittadin. Huwa l-mija u tmenin pajjiż fid-dinja bħala kobor, u t-territorju tiegħu jkopri erja ta' 459 kilometru kwadru (177 mi kwadru).
San Gimignano
daqsminuri|281x281px|Veduta ta' San Gimignano San Gimignano ([san dʒimiɲˈɲaːno]) huwa raħal Medjevali żgħir bis-swar fl-għoljiet fil-provinċja ta' Siena, it-Toskana, fit-Tramuntana ċentrali tal-Italja. Huwa magħruf ukoll bħala r-Raħal tat-Torrijiet Sbieħ. San Gimignano huwa famuż għall-arkitettura Medjevali tiegħu, unika minħabba l-preservazzjoni ta' madwar tnax-il dar bit-torrijiet, li flimkien mal-pajsaġġ fl-għoljiet u s-swar, jiffurmaw "pajsaġġ li min jarah ma jinsieh qatt". Fi ħdan is-swar, il-binjiet ippreservati sew jinkludu eżempji notevoli tal-arkitettura Rumaneska u Gotika, b'eżempji straordinarji ta' binjiet lajċi kif ukoll ta' knejjes. Il-Palazzo Comunale, il-Knisja Kolleġġjali u l-Knisja ta' Santu Wistin fihom l-affreski, inkluż ċikli li jmorru lura għas-sekli 14 u 15. Iċ-"Ċentru Storiku ta' San Gimignano" huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Ir-raħal huwa magħruf ukoll għaż-żagħfran, il-Perżut tad-Deheb, u l-inbid abjad tiegħu, il-Vernaccia ta' San Gimignano, prodotti mill-varjetà antika tal-għenba Vernaccia li titkabbar mal-ġnub tal-għoljiet tal-blat ramli taż-żona.
Territorju
Il-muniċipalità ta' San Gimignano hija estiża fuq 138 km² u tinsab fuq għolja fil-wied ta' Val d'Elsa. Id-differenza fl-altitudni tvarja bejn minimu ta' 64 metru mil-livell tal-baħar fil-pjanura tax-xmara Elsa ħdejn Certaldo u massimu ta' 631 metru fiż-żona ta' Cornocchio.
Storja
daqsminuri|277x277px|Veduta minn wieħed mit-torrijiet ta' San Gimignano Fis-seklu 3 Q.K. kien hemm villaġġ żgħir tal-Etruski fil-post fejn illum hemm San Gimignano. Il-kronisti Lupi, Coppi u Pecori jirrakkontaw li matul il-konfoffa ta' Katilina kontra r-Repubblika Rumana fis-seklu 1 W.K., żewġ aħwa patrizji, Muzio u Silvio, ħarbu minn Ruma u marru lejn Valdelsa fejn bnew żewġ kastelli f'Mucchio u f'Silvia (li issa hija San Gimignano). L-isem ta' Silvia nbidel għal San Gimignano fl-450 W.K. wara li l-Isqof Gimignano, il-Qaddis ta' Modena, intervjena biex isalva l-kastell mill-qerda tas-segwaċi ta' Attila tal-Unni. B'riżultat ta' dan, inbniet knisja li ġiet iddedikata lill-qaddis, u fis-sekli 6 u 7 żviluppa villaġġ bis-swar madwaru, li sussegwentement ġiet imsejħa l-"Kastell ta' San Gimignano" jew il-Kastell tal-Foresta minħabba l-bosk estensiv li kien hemm fil-madwar. Mid-929 ir-raħal ġie mmexxi mill-isqfijiet ta' Volterra.
Fil-Medju Evu u fir-Rinaxximent, dan kien punt fejn kienu jieqfu l-pellegrini Kattoliċi fi triqithom lejn Ruma u l-Vatikan, peress li jinsab fil-mogħdija Medjevali tal-Via Francigena. L-iżvilupp tal-belt ittejjeb ukoll permezz tal-kummerċ ta' prodotti agrikoli mill-għoljiet għammiela tal-madwar, b'mod partikolari ż-żagħfran, li kien jintuża kemm fit-tisjir kif ukoll għall-għoti tal-kulur fid-drappijiet u fl-inbid Vernaccia, li jingħad li kien ta' ispirazzjoni għall-Papiet u għall-poeti.
Filwaqt li l-qaddis patrun uffiċjali huwa San Gimignano, ir-raħal jagħti ġieħ ukoll lil-Santa Fina, magħrufa wkoll bħala Serafina, li twieldet f'San Gimignano fl-1238 u li l-festa tagħha tiġi ċċelebrata fit-12 ta' Marzu. Il-Kappella ta' Santa Fina fil-Knisja Kolleġġjali tospita s-santwarju tagħha u fiha affreski ta' Ghirlandaio. Id-dar fejn jingħad li kienet tgħix għadha teżisti fir-raħal.
Fit-8 ta' Mejju 1300, ir-raħal ta' San Gimignano ospita lil Dante Alighieri fir-rwol tiegħu bħala ambaxxatur tal-Lega tal-Gwelfi fit-Toskana.
Ir-raħal iffjorixxa sal-1348, meta faqqgħet il-Pesta s-Sewda li affettwat lill-Ewropa kollha, u madwar nofs il-popolazzjoni tar-raħal mietet. Ir-raħal kellu jbaxxi rasu għat-tmexxija ta' Firenze. Inizjalment, xi binjiet Gotiċi nbnew bl-istil ta' Firenze, u bosta mit-torrijiet tnaqqsu sal-għoli tad-djar. Sussegwentement kien hemm ftit żvilupp, u San Gimignano baqa' ppreservat fil-qagħda Medjevali tiegħu sas-seklu 19, meta l-istatus tiegħu bħala post turistiku u artistiku ġie rrikonoxxut.
Sit ta' Wirt Dinji
nofs|daqsminuri|607x607px|Veduta panoramika tal-qalba taċ-ċentru storiku ta' San Gimignano Iċ-Ċentru Storiku ta' San Gimignano ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1990.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Deskrizzjoni
San Gimignano jinsab fil-quċċata ta' għolja u l-assi prinċipali tiegħu huwa mit-Tramuntana għan-Nofsinhar. Huwa mdawwar bi tliet livelli ta' ħitan u fl-ogħla punt tiegħu, lejn il-Punent, hemm il-fdalijiet ta' fortizza li ġġarrfet fis-seklu 16. Hemm tmien daħliet għar-raħal, stabbiliti fit-tieni livell ta' ħitan, li jmorru lura għas-sekli 12 u 13. Id-daħliet prinċipali huma Porta San Giovanni fuq in-naħa tal-għolja estiża lejn in-Nofsinhar, Porta San Matteo lejn il-Majjistral u Porta San Jacopo lejn il-Grigal. It-toroq ewlenin huma Via San Matteo u Via San Giovanni, li jaqsmu r-raħal mit-Tramuntana għan-Nofsinhar. Fil-qalba tar-raħal hemm erba' pjazez: Piazza Duomo, fejn hemm il-Knisja Kolleġġjali; Piazza della Cisterna, Piazza Pecori u Piazza delle Erbe. Lejn it-Tramuntana tar-raħal hemm pjazza sinifikanti oħra, Piazza Agostino, fejn hemm il-Knisja ta' Santu Wistin. Il-postijiet fejn jinsabu l-Knisja Kolleġġjali u l-Knisja ta' Santu Wistin u l-pjazez rispettivi tagħhom effettivament jaqsmu r-raħal f'żewġ reġjuni.
Attrazzjonijiet
daqsminuri|273x273px|It-torrijiet ta' San Gimignano Ir-raħal ta' San Gimignano għandu bosta eżempji ta' arkitettura Rumaneska u Gotika. Flimkien mal-knejjes u l-fortifikazzjonijiet Medjevali, hemm eżempji ta' arkitettura Rumaneska lajka u domestika li wieħed jista' jiddistingwi permezz tal-ħnejjiet tondi u ppuntati tagħhom, rispettivament. Karatteristika partikolari li hija tipika tar-reġjun ta' Siena hi li l-ħnejjiet tal-fetħiet huma iktar baxxi, b'koxox tal-bibien li spiss ikollhom it-tieni ħnejja iktar baxxa taħt ħnejja ppuntata jew b'għamla ta' semiċirku. Xi kultant kemm it-twieqi Rumaneski kif ukoll dawk Gotiċi għandhom għamla ta' żewġ ponot, b'żewġ fetħiet diviżi b'ċumbatura tal-ġebel taħt ħnejja waħdanija.
Piazza della Cisterna
Din il-pjazza wieħed jidħol għaliha minn Via San Giovanni, u hija l-pjazza prinċipali tar-raħal. Għandha għamla triangolari u hija mdawra bi djar Medjevali li nbnew f'dati differenti, fosthom xi eżempji fini ta' binjiet Rumaneski u Gotiċi. Fin-nofs tal-pjazza hemm bir li kien l-għajn ewlieni ta' ilma għar-residenti tar-raħal. L-istruttura tmur lura għall-1346. Għalkemm ħafna minnu ġie rinnovat fl-aħħar tas-seklu 20, partijiet tal-pavimentar imorru lura għas-seklu 13.
Knejjes
Fir-raħal hemm bosta knejjes: l-iktar tnejn prinċipali huma l-Knisja Kolleġġjali u l-Knisja ta' Santu Wistin, li fihom bosta opri tal-arti minn artisti Rinaxximentali Taljani.
Il-Knisja ta' Pieve di Santa Maria f'Cèllole, villaġġ fil-muniċipalità, hija knisja rurali Rumaneska b'battisterju.
Binjiet ċiviċi
Il-Palazzo Comunale, li darba kien is-sede tal-podestà, attwalment jospita gallerija tar-raħal, bix-xogħlijiet ta' Pinturicchio, Benozzo Gozzoli, Filippino Lippi, Domenico di Michelino, Pier Francesco Fiorentino u oħrajn. Mis-Sala ta' Dante fi ħdan il-Palazzo Comunale, wieħed jista' jaċċessa l-affresk Maesta ta' Lippo Memmi, kif ukoll it-Torre del Podestà jew Torre Grossa tal-1311, li huwa twil 54 metru (177 pied).
Kultura
daqsminuri|Il-Bewsa ta' Ġuda fid-Duomo ta' San Gimignano F'San Gimignano twieled il-poeta Folgore da San Gimignano (1270–1332).
Fir-rumanz Where Angels Fear to Tread tal-1905 ta' E. M. Forster hemm verżjoni rumanzata ta' San Gimignano, imsejħa Monteriano.