cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prambanan
Rikostruzzjoni
Peress li l-biċċa l-kbira tal-iskulturi tal-ġebel oriġinali kienu nsterqu u ntużaw mill-ġdid f'siti tal-kostruzzjoni remoti, ir-restawr ġie mxekkel sew. Minħabba l-iskala tal-kumpless tat-tempji, il-gvern iddeċieda li jerġa' jibni s-santwarji biss jekk mill-inqas 75 % tal-komponenti oriġinali kienu disponibbli, f'konformità mad-dixxiplina tal-anastilożi. Ir-rikostruzzjoni għadha għaddejja sa llum il-ġurnata, bi sforzi issa ffukati fuq it-tempji pervara (anċillari) tal-kumpless estern. Tempju pervara tan-naħa tal-Lvant, fit-tieni ringiela, in-nru 35, tlesta f'Diċembru 2017.
Sa Frar 2023, mill-224 tempju pervara oriġinali, sitta biss minnhom ġew rikostruwiti kompletament; erba' fuq in-naħa tal-Lvant, wieħed fuq in-naħa tan-Nofsinhar, u wieħed fin-naħa tat-Tramuntana. Tnejn mit-tempji pervara; wieħed fil-kantuniera b'portiċi doppji fil-Grigal u tempju pervara fil-Lvant, ġew rikostruwiti matul l-era kolonjali tal-Indji tal-Lvant Olandiżi għall-ħabta tas-snin 30 tas-seklu 20. L-erba' tempji pervara l-oħra tlestew fl-2015, fl-2017, fl-2019 u fl-2021 rispettivament. Il-biċċa l-kbira tas-santwarji iż-żgħar jaslu biss sal-pedamenti tagħhom. Ir-restawr tat-tempji pervara se jsir fi stadji. Li kieku l-224 tempju pervara kellhom jiġu rrestawrati kompletament, ikun hemm bżonn mill-inqas 200 sena, peress li r-rikostruzzjoni bl-anastilożi ta' tempju pervara ddum minn tmien xhur sa 12-il xahar biex titlesta.
Fil-bidu tas-snin 90 tas-seklu 20, il-gvern neħħa s-suq li kien beda jarma qrib it-tempju u żviluppa mill-ġdid il-villaġġi tal-madwar u l-għelieqi tar-ross bħala park arkeoloġiku. Il-park ikopri żona kbira, mit-triq prinċipali ta' Yogyakarta-Solo fin-Nofsinhar, li tinkludi l-kumpless kollu ta' Prambanan, il-fdalijiet tat-tempji ta' Lumbung u Bubrah, u saħansitra sal-kumpless tat-tempji ta' Sewu fit-Tramuntana. Fl-1992 il-gvern Indoneżjan ħoloq Impriża Limitata b'Sjieda Statali (Persero), imsejħa "PT Taman Wisata Candi Borobudur, Prambanan, dan Ratu Boko". Din l-impriża hija l-awtorità responsabbli wkoll għall-ġestjoni tal-park ta' Borobudur Prambanan Ratu Boko u r-reġjun tal-madwar. Prambanan huwa fost l-iżjed attrazzjonijiet turistiċi viżitati fl-Indoneżja.
Il-pjattaformi fil-beraħ u fuq ġewwa ta' Trimurti fuq in-naħa tal-Punent tat-tempju, fuq in-naħa l-oħra tax-xmara Opak, inbnew biex jittellgħu l-ispettakli taż-żfin klassiku tal-ġrajja epika tradizzjonali tar-Ramayana. Din iż-żifna Ġavaniża tradizzjonali hija ż-żifna antika tal-qorti Ġavaniża. Mis-snin 60 tas-seklu 20, baqgħet issir kull lejla bil-qamar kwinta fit-tempji ta' Prambanan. Minn dak iż-żmien 'l hawn, il-kumpless tat-tempji ta' Prambanan sar fost l-iżjed attrazzjonijiet arkeoloġiċi u kulturali fl-Indoneżja.
Avvenimenti kontemporanji
Mir-rikostruzzjoni tat-tempji prinċipali fis-snin 90 tas-seklu 20, il-kumpless ta' Prambanan reġa' ġie meqjus bħala ċentru reliġjuż importanti għar-ritwali u għaċ-ċerimonji Induisti f'Ġava. Il-komunitajiet Induisti ta' Bali u ta' Ġava f'Yogyakarta u f'Ġava Ċentrali reġgħu qanqlu l-prattiki tagħhom u kull sena jwettqu ċ-ċerimonji sagri tagħhom f'Prambanan, fosthom il-Galungan, it-Tawur Kesanga u n-Nyepi.
It-tempju ġarrab xi ħsarat fit-terremot ta' Yogyakarta fl-2006. Xi ritratti bikrin issuġġerew li għalkemm il-kumpless kien intatt strutturalment, il-ħsara kienet sinifikanti. Biċċiet kbar tal-ġebel, inkluż xi ġebel bit-tinqix, ġew sparpaljati mal-art. It-tempju ngħalaq għall-viżitaturi sa ma saret valutazzjoni sħiħa tal-ħsarat. Eventwalment, il-kap tal-Aġenzija tal-Konservazzjoni Arkeoloġika ta' Yogyakarta ddikjara li kienu meħtieġa xhur sabiex jiġu identifikati l-ħsarat kollha. Minkejja dan, xi ġimgħat wara fl-2006, is-sit reġa' nfetaħ għall-viżitaturi. Hemm interess kbir fis-sit. Fl-2008, 856,029 viżitatur Indoneżjan u 114,951 viżitatur barrani żaru l-kumpless tat-tempji ta' Prambanan. Fis-6 ta' Jannar 2009, ir-rikostruzzjoni tat-tempju ta' Nandi tlestiet. Mill-2009, il-biċċa l-kbira tat-tempji minn ġewwa baqgħu mhux aċċessibbli minħabba raġunijiet ta' sikurezza.
Fl-14 ta' Frar 2014, l-attrazzjonijiet turistiċi ewlenin f'Yogyakarta u f'Ġava Ċentrali, inkluż Borobudur, Prambanan u Ratu Boko, ingħalqu għall-viżitaturi wara li ġew affettwati ferm mill-irmied vulkaniku meta żbroffa l-vulkan Kelud fil-Lvant ta' Ġava, madwar 200 kilometru fil-Lvant ta' Yogyakarta. Il-vulkan Kelud żbroffa fit-13 ta' Frar 2014 u nstemgħu splużjonijiet saħansitra sa Yogyakarta. Erba' snin qabel, Prambanan ħelisha mill-irmied vulkaniku tal-iżbroffar tal-vulkan Merapi tal-2010, peress li r-riħ kien qed jonfoħ lejn il-Punent u affettwa lil Borobudur minflok.
Fl-2012, il-Balai Pelestarian Peninggalan Purbakala Jawa Tengah (BP3) jew l-Awtorità tal-Preservazzjoni tal-Wirt ta' Ġava Ċentrali ssuġġerew li ż-żona f'Prambanan u fil-qrib kellhom tiġi ttrattati bħala santwarju. Iż-żona proposta tinsab fil-Pjanura ta' Prambanan fiha 30 kilometru kwadru fid-distretti ta' Sleman u ta' Klaten, u tinkludi t-tempji ewlenin fl-inħawi bħal Prambanan, Ratu Boko, Kalasan, Sari u Plaosan. Iż-żona tas-santwarju hija ppjanata li tiġi ttrattata b'mod simili għaż-żona arkeoloġika ta' Angkor Wat fil-Kambodja, li tfisser li l-gvern ma għandux jibqa' jagħti permessi għall-kostruzzjoni ta' binjiet ġodda, speċjalment binjiet b'bosta sulari, kif ukoll it-torrijiet BTS fiż-żona. B'hekk din iż-żona suppost tibqa' mħarsa minn kwalunkwe ostruzzjoni viżiva moderna ta' lukandi, ristoranti kif ukoll binjiet u negozji relatati mat-turiżmu. Mid-9 sat-12 ta' Novembru 2019, iċ-ċerimonja sagra grandjuża tal-Abhiṣeka kienet issir fil-kumpless tat-tempji. Dan ir-ritwal Induista sar għall-ewwel wara 1,163 sena li t-tempji ta' Prambanan ġew stabbiliti fit-856 W.K. Iċ-ċerimonja tal-Abhiṣeka kienet maħsuba biex tbaħħar, tqaddes u tippurifika t-tempji, u b'hekk it-tempji minħabba f'hekk ma kinux biss sit arkeoloġiku u turistiku, iżda ġew irrestawrati għall-funzjoni oriġinali tagħhom bħala ċentru tal-attività reliġjuża Induista. L-Induisti Indoneżjani jemmnu li din iċ-ċerimonja tal-Abhiṣeka mmarkat punt ta' żvolta għall-konsagrazzjoni mill-ġdid tas-sit u għat-tqanqil mill-ġdid tal-enerġija spiritwali tat-tempji ta' Prambanan.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Kumpless tat-tempju
Oriġinarjament kien hemm total ta' 240 tempju fil-kumpless ta' Prambanan. Il-Kumpless tat-Tempji ta' Prambanan kien jikkonsisti minn:
Il-kumpless tat-tempji ta' Prambanan huwa magħruf ukoll bħala l-kumpless ta' Rara Jonggrang, għal-leġġenda popolari ta' Rara Jonggrang. Fl-imgħoddi kien hemm 240 tempju f'dan il-kumpless ta' tempji ta' Xiva, kbar jew żgħar. Illum il-ġurnata, it-tmien tempji prinċipali u t-tmien santwarji żgħar fiż-żona ta' ġewwa huma kollha rikostruwiti, iżda sitta biss mill-224 tempju pervara ġew rinnovati. Il-maġġoranza tagħhom iddeterjoraw; li fadal hu għadd ta' ġebel sparpaljati. Il-kumpless tat-tempji ta' Prambanan jikkonsisti minn tliet żoni; l-ewwel iż-żona ta' barra, it-tieni ż-żona tan-nofs li fiha mijiet ta' tempji żgħar, u t-tielet iż-żona ta' ġewwa, l-iżjed żona sagra li fiha tmien tempji prinċipali u tmien santwarji żgħar. Il-kumpless tat-tempji Induisti fi Prambanan huwa msejjes fuq pjanta kwadra b'total ta' tliet żoni, u kull waħda hija mdawra b'erba' ħitan b'erba' daħliet kbar. Iż-żona ta' barra hija spazju kbir immarkat b'ħajt rettangolari. L-iżjed perimetru ta' barra bil-ħitan, li oriġinarjament kien fih 390 metru fuq kull naħa, kien orjentat mill-Grigal għal-Lbiċ. Madankollu, għajr għad-daħla tan-Nofsinhar tiegħu, ma tantx fadal wisq minnu fil-preżent. Il-funzjoni oriġinali mhix magħrufa; x'aktarx li kienet park sagru jew post fejn il-patrijiet kienu jgħixu waqt li jistudjaw (ashram). Il-binjiet tal-madwar tal-kumpless tat-tempji nbnew b'materjal organiku u b'hekk ma hemmx fdalijiet iktar.
Tempju ta' Shiva
Iż-żona ta' ġewwa jew il-kumpless ċentrali huwa l-iktar wieħed sagru mit-tliet żoni. Hija pjattaforma kwadra olzata permezz ta' ħajt kwadru tal-ġebel b'daħliet tal-ġebel fuq kull wieħed mill-punti kardinali. L-iżjed kumpless sagru huwa magħmul minn tmien santwarji jew candi prinċipali. It-tliet santwarji prinċipali, ta' Trimurti ("it-tliet forom"), huma ddedikati lil tliet allat: Braħma il-ħallieq, Vixnu il-preservatur u Xiva l-qerried. It-tempju ta' Xiva huwa l-itwal u l-ikbar struttura fil-kumpless ta' Rara Jonggrang; huwa twil 47 metru u wiesa' 34 metru. It-taraġ prinċipali jinsab fuq in-naħa tal-Lvant. Maġenb id-daħla tal-Lvant tat-tempju ta' Xiva hemm żewġ santwarji żgħar, iddedikati lill-allat gwardjani, Mahakala u Nandhisvara. Madwar it-tempju ta' Xiva hemm bosta galleriji mżejna bil-bassoriljievi li jirrakkontaw il-ġrajja tar-Ramayana mnaqqxa fuq il-ħitan ta' ġewwa tal-balavostri. Sabiex isegwu l-ġrajja bir-reqqa, il-viżitaturi jridu jidħlu min-naħa tal-Lvant u jibdew jagħmlu jsewgwu l-pradakshina jew iduru fid-direzzjoni tal-arloġġ. Il-bassoriljievi tar-Ramayana jibqa' sejrin sal-galleriji tat-tempju ta' Braħma. Is-santwarju ta' Xiva jinsab fiċ-ċentru u fih ħames kompartimenti, erba' kompartimenti żgħar f'kull punt kardinali u wieħed prinċipali ikbar fil-parti ċentrali tat-tempju. Il-kompartiment tal-Lvant jikkollega l-kompartiment ċentrali li jospita l-ikbar murti fil-kumpless ta' Prambanan, statwa għolja tliet metri ta' Xiva Maħadeva (l-alla suprem). L-istatwa għandha l-Lakçana (attributi jew simboli) ta' Xiva bħall-kranju u l-minġell fil-kuruna, u t-tielet għajn fuq moħħha; għandha wkoll erba' dirgħajn bis-simboli ta' Xiva fl-idejn: aksamala (żibeġ tat-talb), chamara (għodda li biha jinqatel id-dubbien), u trisula (trident). Xi storiċi jemmnu li x-xbieha ta' Xiva Maħadeva kienet maħsuba biex tippersonifika lir-re Balitung bħala l-inkarnazzjoni mill-ġdid ta' Xiva. Għalhekk, meta miet, inbena tempju biex jiġi kkommemorat bħala Xiva. L-istatwa ta' Xiva tinsab bilwieqfa fuq pjattaforma tal-lotus fuq pedestall Yoni bi sriep Nāga mnaqqxa fuq in-naħa tat-Tramuntana tal-pedestall.
It-tliet kompartimenti ż-żgħar l-oħra fihom statwi ta' allat Induisti relatati ma' Xiva: il-konsorti tiegħu Durga, ir-rishi Agastya u Ganexa, ibnu. Statwa ta' Agastja tinsab fil-kompartiment tan-Nofsinhar, il-kompartiment tal-Punent fih statwa ta' Ganexa, filwaqt li l-kompartiment tat-Tramuntana fih statwa ta' Durga Mahisasuramardini fejn Durga tidher bħala l-qattiela tax-xitan b'għamla ta' barri. Is-santwarju ta' Durga jissejjaħ ukoll it-tempju ta' Rara Jonggrang (tfisser verġni rqiqa bil-Ġavaniż), għal-leġġenda Ġavaniża tal-prinċipessa ta' Rara Jonggrang.
Tempji ta' Braħma u Vixnu
Iż-żewġ santwarji prinċipali l-oħra huma dawk ta' Vixnu fit-Tramuntana tas-santwarju ta' Xiva, u dak ta' Braħma fin-Nofsinhar. Iż-żewġ tempji jħarsu lejn il-Lvant u t-tnejn li huma għandhom sala kbira waħda ddedikata lill-allat rispettivi; it-tempju ta' Braħma fih l-istatwa ta' Braħma u t-tempju ta' Vixnu fih l-istatwa ta' Vixnu. It-tempji ta' Braħma u ta' Vixnu huma wesgħin 20 metru u għoljin 33 metru.
Tempji ta' Vaħana
It-tliet santwarji l-oħra quddiem it-tliet tempji prinċipali huma ddedikati lill-vetturi (vaħana) tal-allat rispettivi – il-barri Nandi għal Xiva, iċ-ċinju sagru Hamsa għal Braħma, u t-tajra ta' Vixnu Garuda. Eżatt quddiem it-tempju ta' Xiva hemm it-tempju ta' Nandi, li fih statwa tal-barri Nandi. Maġenbha hemm statwi oħra wkoll, l-istatwa ta' Ċandra, l-alla tal-qamar u ta' Surja, l-alla tax-xemx. Ċandra jidher bilwieqfa fuq il-karru tiegħu miġbud minn għaxar żwiemel, l-istatwa ta' Surja tinsab ukoll bilwieqfa fuq karru iżda miġbud minn seba' żwiemel. Faċċata tat-tempju ta' Braħma hemm it-tempju ta' Hamsa jew ta' Angsa. Il-kompartiment ta' dan it-tempju ma fih l-ebda statwa, iżda x'aktarx li xi darba kien hemm statwa taċ-ċinju sagru. Quddiem it-tempju ta' Vixnu hemm it-tempju ddeddikat lil Garuda. Madankollu, bħat-tempju ta' Hamsa, it-tempju ta' Garuda ma fih l-ebda statwa, għalkemm x'aktarx xi darba kellu l-istatwa ta' Garuda. L-alla Garuda għandu rwol importanti għall-Indoneżja, huwa s-simbolu nazzjonali tal-Indoneżja, u huwa wkoll l-isem tal-linja tal-ajru ta' Garuda Indonesia.
Tempji Apit u santwarji iżgħar
Bejn dawn ir-ringieli tat-tempju prinċipali, fit-Tramuntana u fin-Nofsinhar, hemm żewġ tempji Candi Apit. Apit bil-Ġavaniż tfisser "laterali", b'referenza għall-pożizzjoni taż-żewġ tempji maġenb il-bitħa interna fit-Tramuntana u fin-Nofsinhar. Il-kompartiment fi ħdan it-tempji Apit issa huwa vojt. Mhuwiex ċar għal liema divinitajiet kienu setgħu kienu ddedikati dawn it-tempji Apit. Madankollu, meta wieħed jeżamina l-bassoriljievi fuq il-ħajt ta' barra tat-tempju Apit tan-Nofsinhar, hemm divinità femminili, x'aktarx Sarasvati, ix-Shakti (konsorti) ta' Braħma. Meta wieħed iqis il-panteon Induist irrappreżentat fit-tempji ta' Prambanan, jista' jkun li t-tempju Apit tan-Nofsinhar kien iddedikat lil Sarasvati, filwaqt li t-tempju Apit tat-Tramuntana kien iddedikat lil Lakxmi.
Apparti dawn it-tmien tempji prinċipali, hemm ukoll tmien santwarji iżgħar; erba' Candi Kelir fl-erba' punti kardinali tad-daħliet, u erba' Candi Patok fl-erba' kantunieri taż-żona ta' ġewwa. Kelir bil-Ġavaniż tfisser "ħajt diviżorju", speċjalment b'referenza għall-wayang kulit, il-"ħajt" diviżorju tad-drapp. Tirreferi għal struttura li timblokka d-dħul kardinali prinċipali tal-gopura. Hija simili għall-aling-aling fl-arkitettura ta' Bali. Patok bil-Ġavaniż tfisser "labbra tal-inxir", b'referenza għall-pożizzjoni tas-santwarji "minxura" fl-erba' kantunieri tal-kumpless intern.
Tempji Pervara
Iż-żewġ perimetri mdawra bil-ħitan madwar iż-żewġ btieħi interni huma orjentati lejn l-erba' punti kardinali. Il-perimetru mdawwar bil-ħitan tat-tieni bitħa, ta' 225 metru kull naħa, jinsab madwar żona mtarrġa magħmula minn erba' ringieli ta' 44, 52, 60 u 68 tempju pervara. Rispettivament, kull tempju huwa għoli 14-il metru b'bażi ta' 6×6 metri, b'total ta' 224 struttura. Is-sittax-il tempju li jinsabu fil-kantunieri tar-ringieli huma orjentati lejn żewġ direzzjonijiet; il-208 struttura l-oħra jagħtu lejn waħda mill-erba' punti kardinali. Iż-żona ta' nofs tikkonsisti minn erba' ringieli ta' 224 santwarju żgħir individwali. Hemm ammont kbir minn dawn it-tempji, iżda l-biċċa l-kbira minnhom jinsabu fi stat ta' fdalijiet u ftit minnhom biss ġew rikostruwiti. Dawn ir-ringieli konċentriċi ta' tempji nbnew b'disinn identiku, b'turġien u b'portiċi jħarsu 'l barra, bl-eċċezzjoni tat-tempji pervara tal-kantunieri li għandhom żewġ portiċi. Kull ringiela lejn iċ-ċentru hija kemxejn olzata.
Dawn is-santwarji jissejħu "Candi Perwara" fit-tempji pervara jew Indoneżjani, jiġifieri tempji anċillari jew komplementari, li kienu binjiet addizzjonali tat-tempju prinċipali. Uħud kienu jemmnu li kienu jiġu offerti mill-mexxejja u min-nobbli reġjonali lir-re bħala sinjal ta' sottomissjoni. It-tempji pervara huma rranġati f'erba' ringieli madwar it-tempji ċentrali. Uħud kienu jemmnu li dan l-arranġament kellu x'jaqsam mal-erba' kasti, skont il-klassifikazzjoni tal-kasti tan-nies li kienu jitħallew jidħlu fihom; ir-ringiela l-iktar qrib il-kumpless ċentrali kienet aċċessibbli għall-patrijiet biss, filwaqt li t-tlieta l-oħra kienu rriżervati għan-nobbli, għall-kavallieri, u għan-nies sempliċi rispettivament. Filwaqt li oħrajn kienu jemmnu li l-erba' ringieli tat-tempju pervara ma kellhom x'jaqsmu xejn mal-erba' kasti, iżda kienu sempliċement post ta' meditazzjoni għall-patrijiet u bħala post ta' qima għad-devoti.
Daħliet u ħitan
Il-biċċa l-kbira tal-ħitan tal-perimetru u tad-daħliet gapura madwar il-kumpless estern huma neqsin, u għad fadal biss traċċi tal-pedamenti tal-ħitan. Il-ħitan u d-daħliet li jiddemarkaw il-kumpless tan-nofs li fihom ir-ringieli tat-tempji pervara fil-biċċa l-kbira tagħhom għebu wkoll, bl-eċċezzjoni tad-daħla tan-Nofsinhar li ġiet rikostruwita b'suċċess.
Arkitettura
Bħal Borobudur, it-tempji ta' Prambanan jirrikonoxxu wkoll il-ġerarkija taż-żoni tat-tempji, kienu jvarjaw mill-inqas sagri għall-iżjed sagri. Kull kunċett Induista u Buddista għandu t-termini tiegħu, iżda essenzjalment il-kunċetti huma identiċi. Kemm il-pjanta tas-sit tal-kumpless (orizzontalment) kif ukoll l-istruttura tat-tempji (vertikalment) jikkonsistu minn tliet żoni:
Matul ir-restawr, ġie skopert bir li fih pripih (senduq tal-ġebel) taħt iċ-ċentru tat-tempju ta' Xiva. It-tempju prinċipali għandu bir fond 5.75 metri u fih instab senduq tal-ġebel fuq munzell karbonju, ħamrija u fdalijiet ta' għadam maħruq tal-annimali. Hemmhekk instabu folji tad-deheb bil-kitba ta' Varuna (l-alla tal-baħar) u ta' Parvata (l-alla tal-muntanji). Is-senduq tal-ġebel kien fih folji tar-ram, karbonju, ħamrija, irmied, 20 munita, ġojjelli, biċċiet tal-folji tad-deheb u tal-fidda, qxur tal-baħar u 12-il folja tad-deheb (li kienu maqtugħin f'għamla ta' fekruna tal-baħar, serp Nāga, padma, artal u bajda).
Ramajana u Bagavata Purana
It-tempju huwa mżejjen b'panewijiet ta' bassoriljievi li jirrakkontaw il-ġrajja epika Induista tar-Ramayana u tal-Bhagavata Purana. Il-panewijiet ġew imnaqqxa tul il-ħajt ta' ġewwa bil-balavostri tal-gallerija madwar it-tliet tempji prinċipali.
Il-panewijiet mal-balavostri jinqraw mix-xellug għal-lemin. Il-ġrajja tibda mid-daħla tal-Lvant fejn il-viżitaturi jduru lejn ix-xellug u jimxu madwar il-gallerija tat-tempji fid-direzzjoni tal-arloġġ. Dan jikkonforma mal-pradaksina, ir-ritwal li jsir mill-pellegrini li jduru fid-direzzjoni tal-arloġġ u jżommu s-santwarju dejjem fuq il-lemin tagħhom. Il-ġrajja tar-Ramayana tibda mal-balavostri tat-tempju ta' Xiva u tkompli fit-tempju ta' Braħma. Mal-balavostri fit-tempju ta' Vixnu hemm sensiela ta' panewijiet bil-bassoriljievi li juru l-ġrajjiet ta' Krixna mill-Bhagavata Purana.
Il-bassoriljievi tar-Ramayana juru kif Sita, il-mara ta' Rama, tinħataf minn Ravana. Ir-re xadina Ħanuman jiġi bl-armata tiegħu biex jgħin lil Rama u jsalva lil Sita. Din il-ġrajja tintwera wkoll permezz taż-żfin klassiku tar-Ramayana, li jsir regolarment kull qamar kwinta fit-teatru fil-beraħ tat-Trimurti fuq in-naħa tal-Punent tal-kumpless imdawwal ta' Prambanan.
Lokapali, Braħmini u Devati
Fuq in-naħa l-oħra tal-panewijiet bil-bassoriljievi, il-ħajt tat-tempji tul il-galleriji kien imżejjen bi statwi u b'riljievi ta' devati u ta' għorrief Braħmini. Il-figuri tal-lokapali, il-gwardjani ċelestjali tal-punti kardinali, jinstabu fit-tempju ta' Xiva. L-edituri għorrief Braħmini ta' veda ġew imnaqqxa mal-ħajt tat-tempju ta' Braħma, filwaqt li fit-tempju ta' Vixnu maġenb id-devati divini maskili hemm żewġ apsari femminili.
Panew ta' Prambanan: Iljun u Kalpataru
Il-ħajt estern inferjuri ta' dawn it-tempji ġie mżejjen b'ringiela ta' niċeċ żgħar bi xbieha ta' sinha (iljun) u b'żewġ panewijiet bis-siġar kalpataru (kalpavriksha). Maġenb dawn is-siġriet sagri tat-twettiq tax-xewqat, skont it-twemmin Induista-Buddista, hemm kinnaras jew annimali fuq kull naħa, fosthom par għasafar, ċrievi, nagħaġ, xadini, żwiemel, iljunfanti, eċċ. Id-disinn ta' ljun f'niċċa maġenb is-siġar kalpataru huwa tipiku fil-kumpless tat-tempji ta' Prambanan, u għaldaqstant jissejjaħ "panew ta' Prambanan".
Leġġenda ta' Rara Jonggrang
Il-leġġenda popolari ta' Rara Jonggrang tikkollega s-sit tal-Palazz ta' Ratu Boko, l-oriġini tal-istatwa ta' Durga fil-kompartiment tat-Tramuntana tas-santwarju prinċipali, mal-oriġini tal-kumpless tat-tempji ta' Sewu fil-qrib. Il-leġġenda tirrakkonta l-ġrajja tal-Prinċep Bandung Bondowoso, li sar iħobb lill-Prinċipessa Rara Jonggrang, bint ir-Re Boko. Iżda l-prinċipessa rrifjutat il-proposta taż-żwieġ tiegħu minħabba li Bandung Bondowoso kien qatel lir-Re Boko u rrenja fuq ir-renju tagħha. Bandung Bondowoso insista fuq l-unjoni tagħhom, u finalment Rara Jonggrang ġiet imġegħla taqbel maż-żwieġ, iżda imponiet kundizzjoni impossibbli: Bandung kellu jibnilha elf tempju f'lejla waħda.
Il-prinċep beda jimmedita u qajjem bosta ħlejqiet sovranaturali minn taħt l-art. Megħjun minn dawn l-ispirti, irnexxielu jibni 999 tempju. Meta l-prinċep kien wasal biex iwettaq il-kundizzjoni, il-prinċipessa qajmet lill-qaddejja tal-palazz tagħha u ordnat lin-nisa tal-villaġġ biex jitħnu r-ross u jqabbdu n-nar fil-Lvant tat-tempji, bħala tentattiv biex il-prinċep u l-ispirti jemmnu li x-xemx kienet waslet biex titla'. Malli s-sriedaq bdew jiddnu, imfixkla mid-dawl u mill-ħsejjes taż-żerniq, il-ħlejqiet sovranaturali ħarbu lura taħt l-art. Il-prinċep inkorla b'dan l-ingann u bħala tpattija għamel magħmul fuq Rara Jonggrang, u bidilha f'ġebla. Hija saret l-aħħar u l-isbaħ mill-elf statwa tat-tempji. Skont it-tradizzjonijiet, l-elf tempju mhux komplut mill-ispirti sar il-kumpless tat-tempji ta' Sewu fil-qrib (Sewu tfisser "eluf" bil-Ġavaniż), u l-Prinċipessa hija x-xbieha ta' Durga fil-kompartiment tat-Tramuntana tat-tempju ta' Xiva f'Prambanan, li għadha magħrufa bħala Rara Jonggrang jew "Xebba Rqiqa".
Tempji oħra madwar Prambanan
Il-Pjanura ta' Prambanan hija mifruxa bejn ix-xaqlibiet tan-Nofsinhar tal-vulkan Merapi fit-Tramuntana u l-katina muntanjuża ta' Sewu fin-Nofsinhar, qrib il-fruntiera attwali tal-provinċja ta' Yogyakarta u d-Distrett ta' Klaten, fil-Ġava Ċentrali. Apparti l-kumpless ta' Lara Jonggrang, il-pjanura, il-wied u l-għoljiet ta' Prambanan, fil-madwar jinsabu wħud mill-iżjed tempji Buddisti bikrin fl-Indoneżja. Mhux 'il bogħod mit-Tramuntana hemm il-fdalijiet tat-tempju ta' Bubrah, it-tempju ta' Lumbung, u t-tempju ta' Sewu. Iktar fil-Lvant hemm it-tempju ta' Plaosan. Fil-Punent hemm it-tempju ta' Kalasan u t-tempju ta' Sari, u iktar lejn il-Punent hemm it-tempju ta' Sambisari. Fin-Nofsinhar il-kumpless ta' Ratu Boko jinsab fuq art iktar għolja. L-iskoperti ta' siti arkeoloġiċi ftit mili 'l bogħod minn xulxin jissuġġerixxu li din iż-żona kienet ċentru urban reliġjuż, politiku u urban importanti. Fit-Tramuntana tal-kumpless ta' Lara Jongrang
Fil-Punent tal-kumpless ta' Lara Jongrang
Giuseppe Balzano
Giuseppe Balzano jew Balsano (Valletta, 9 ta' Settembru 1616 - Minervino Murge, 23 ta' Frar 1700) kien kompożitur Malti.
Wara li ġie ordnat saċerdot f'Katanja fl-1640, huwa nħatar kap tal-kor tal-Katidral tal-Imdina fl-1661. Huwa żamm din il-pożizzjoni sal-1699, bl-eċċezzjoni tal-perjodi 1665-9 u 1673-4, li matulhom mar Napli biex jitħarreġ aktar fil-mużika.
Minkejja l-bosta xogħlijiet (inventarjati fl-1707) miktuba minnu jsegwu l-istil tipiku polifoniku tas-seklu 16, ftit biss minnhom juru livell għoli ta' kompetenza teknika.
L-eqdem manuskritt eżistenti ta' kompożitur Malti huwa wieħed ta' Balzano mill-1652 u dan jinstab fl-arkivji tal-Katidral tal-Imdina.
Foviżmu
Les Fauves (L-Annimali Slavaġ bil-Franċiż) kien grupp laxk u għomru qasir ta' artisti moderni fil-bidu tas-seklu 20. Ix-xogħlijiet tagħhom kienu jenfasizzaw il-kwalitajiet tal-pittur u kuluri qawwija fuq il-valuri ta' rappreżentazzjoni jew ta' realiżmu li kien juża l-Impressjoniżmu. Filwaqt li l-Foviżmu bħala stil beda lejn is-snin 1900 u kompla wara l-1910, il-moviment bħala tali dam biss tliet snin (1905-1907) u kellu tliet wirjiet. Il-mexxeja tal-moviment kienu Henri Matisse u André Derain.
Sistema tal-Ġestjoni tal-Ilma ta' Augsburg
daqsminuri|It-Torrijiet tal-Ilma fid-Daħla l-Ħamra ta' Augsburg Is-Sistema tal-Ġestjoni tal-Ilma ta' Augsburg hija ġabra ta' komponenti fil-belt storika ta' Augsburg u fl-inħawi, li joħorġu fid-dieher l-importanza u l-istorja tal-ġestjoni tal-ilma f'Augsburg. Fis-6 ta' Lulju 2019 is-sistema ġiet iddikjarata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Is-sit huwa magħmul minn komponenti kulturali, tekniċi u arkitettoniċi, li jiddokumentaw diversi sistemi ta' użu tal-ilma fil-belt sa' Augsburg fin-Nofsinhar tal-Ġermanja fi żminijiet differenti.
Deskrizzjoni
Id-deżinjazzjoni proviżorja u dik definittiva juru li minħabba l-firxa wiesgħa ta' argumenti, huwa diffiċli li wieħed jiġbor kollox fil-qosor f'terminu konċiż.
Storja
It-tema tal-inġinerija idrawlika u l-użu tal-ilma fl-iktar minn 2,000 sena ta' storja tal-belt Rumana ta' Augusta Vindelicum hija wiesgħa u kumplessa, u għad hemm ħafna li ma ġiex esplorat. Ġie ddokumentat li jeżisti akkwedott Ruman twil li kien jintuża għall-provvista tal-ilma fil-belt, iżda ma ġiex inkluż bħala komponent tas-Sit ta' Wirt Dinji peress li huwa struttura idrawlika li ġiet abbandunata. Kważi ma nafu xejn dwar il-banjijiet termali tal-provinċja Rumana ta' Rezia, li x'aktarx li kienu jeżistu fil-belt kapitali ta' Augsburg. Minn dan kollu ma fadal xejn, għaliex l-eks belt Rumana ġiet rikostruwita għalkollox fil-Medju Evu. Għalhekk, għall-protezzjoni tal-wirt dinji, intgħażlu binjiet waħedhom ta' bejn wieħed u ieħor l-aħħar 500 sena li huma kkonservati tajjeb biżżejjed u li jitqiesu rilevanti biżżejjed u jistħoqqilhom il-protezzjoni.
Sit ta' Wirt Dinji
Fis-6 ta' Lulju 2019 is-sistema tal-ġestjoni tal-ilma ta' Augsburg ġiet ippreżentata fit-43 sessjoni tal-Kumitat tal-Wirt Dinji f'Baku, l-Ażerbajġan, u ġiet inkluża uffiċjalment fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Is-sit huwa magħmul minn 22 komponent individwali. Uħud minnhom jinsabu fiċ-ċentru storiku ta' Augsburg, uħud 'il barra miċ-ċentru storiku tal-belt, u wħud f'lokalitajiet oħra fil-qrib tad-distrett ta' Augsburg. L-iżjed komponent li jinsab 'il bogħod huwa l-impjant idroelettriku ta' Meitingen, li jinsab madwar 22 kilometru fit-Tramuntana tal-belt.
L-iżjed komponent estiż huwa network ta' mogħdijiet tal-ilma, li jinkludi partijiet mill-kanali tal-Lech; uħud fil-beraħ u wħud taħt l-art, xi kanali tal-Wertach u l-mogħdijiet tal-ilma li jgħaddu mill-foresti tal-belt. Dan in-network jikkollega ma' xulxin il-21 komponent l-oħra. B'hekk, is-Sit ta' Wirt Dinji jifforma żona protetta stabbilita estiża fuq 113-il ettaru.
Mad-dawra ta' din iż-żona hemm żona ta' lqugħ. Fil-każ tal-mogħdijiet tal-ilma din hija strixxa wiesgħa ħames metri fuq iż-żewġ naħat. Il-biċċa l-kbira tal-komponenti għandhom żona ta' lqugħ ristretta. Fiċ-ċentru storiku, partijiet minn Jakobervorstadt, Lechviertel u l-Lvant ta' Ulrichviertel, kif ukoll żona fuq iż-żewġ naħat ta' Maximilianstrasse fiċ-ċentru tal-belt, jiffurmaw parti miż-żona ta' lqugħ. Fuq suġġeriment tal-ICOMOS, anke l-bosk urban ġie inkluż sabiex il-mogħdijiet tal-ilma jkunu protetti aħjar. Iż-żona ta' lqugħ hija estiża fuq madwar 3,204 ettari.
Komponenti
It-22 komponent li ġejjin jiffurmaw is-sistema tal-ġestjoni tal-ilma ta' Augsburg. L-ordni tal-preżentazzjoni ssegwi l-ordni fin-nominazzjoni tas-sit.
Mogħdijiet tal-ilma
In-network tal-mogħdijiet tal-ilma li jagħmlu parti mis-Sit ta' Wirt Dinji, li jikkollega flimkien il-komponenti l-oħra, huwa magħmul b'mod prinċipali mill-kanali ta' Augsburg, iżda anke minn mogħdijiet tal-ilma naturali u artifiċjali oħra. Fid-dettall, dawn jinkludu:
Komponenti esklużi
Meta l-belt espremiet għall-ewwel darba l-interess tagħha li tiġi inkluża fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, ġew elenkati oġġetti oħra li fl-aħħar mill-aħħar ma' ġewx inklużi fost il-komponenti. Dawn huma:
Turiżmu
L-istatus ta' Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO xeħet iktar attenzjoni għat-turiżmu. Minħabba l-kumplessità tas-sit, kif inhuma mqassma t-22 komponent, u l-idoneità parzjali biss għat-turiżmu, is-sistema tal-ġestjoni tal-ilma ta' Augsburg hija inkluża bħala attrazzjoni turistika b'ħafna diffikultajiet.
Il-biċċa l-kbira tal-mogħdijiet tal-ilma huma aċċesssibli b'xejn. In-network ta' kanali hija twila kilometri sħaħ u partijiet biss mill-kanali huma viżitabbli mit-turisti. Apprezzati ferm huma il-kanali relattivament iżgħar tal-Lechviertel ta' Augsburg. Minbarra l-isem, dawn taw ċertu karattru lil dik il-parti taċ-ċentru storiku. L-għawm fil-kanali huwa pprojbut kważi kullimkien minħabba l-kurrenti perikolużi; jitħalla biss f'xi partijiet speċifiċi.
It-tliet funtani mill-isbaħ ta' Augsburg fir-Rathausplatz u f'Maximilianstrasse huma aċċessibbli b'xejn (tnejn minnhom sal-kanċell) u ġew inklużi fil-biċċa l-kbira tat-tours tal-belt. Fix-xhur tax-xitwa, il-funtani jitgħattew bl-injam biex jiġu protetti mill-maltemp. L-istatwi oriġinali tal-funtani mhumiex fil-post, iżda wieħed jista' jarahom is-sena kollha fil-bitħa interna msaqqfa tal-Maximilian Museum.
Il-Hochablass, l-akkwedott tal-Hochablass u l-"kanal li jiffriża" jinsabu madwar ħames kilometri miċ-ċentru storiku. Minkejja dan, dawn it-tliet siti jinsabu qrib xulxin u wieħed jista' jżurhom f'daqqa. Skont xi jkun l-istaġun, wieħed jaf ikun jista' jara l-atleti jitħarrġu jew jikkompetu fl-islalom tal-kenura fil-kanal iffriżat tal-Logħob Olimpiku. Barra minn hekk, passiġġata tul il-Lech, żjara sal-Kuhsee u/jew sal-foresta tal-belt ta' Augsburg huma kollegamenti tajbin ma' dawn is-siti. Passiġġata ta' madwar żewġ kilometri minn ġol-foresta urbana tikkollegahom maż-żu, li wkoll huwa popolari fost it-turisti, u mal-ġnien botaniku.
Isiru żjarat iggwidati f'uħud mill-komponenti tas-Sit ta' Wirt Dinji; uħud anke għall-klassijiet skolastiċi, pereżempju tal-logħob akkwatiku fejn id-Daħla Ħamra. Fl-impjant idroelettriku ta' Langweid hemm il-Lech Museum Bavaria. Jiġu organizzati wkoll żjarat iggwidati fil-foresta urbana ta' Augsburg, fejn tiġi spjegata l-importanza tagħha bħala ekosistema u l-importanza tagħha fl-imgħoddi u fil-preżent għall-ilma tax-xorb ta' Augsburg. Is-sit web Regio Augsburg Tourismus GmbH u l-Uffiċċju Turistiku fir-Rathausplatz jagħtu iktar tagħrif dwar iż-żjarat iggwidati li jsiru.
Il-binjiet l-oħra li huma komponenti tas-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO mhumiex aċċessibbli għall-pubbliku jew huma aċċessibbli biss minn barra.
Roei Dayan
Roy Dayan (Ebrajk:רועי דיין; Tel Aviv, 19 ta' Settembru, 1984) huwa plejer tal-futbol professjonali Iżraeljan li jilgħab bħala attakkant.
Karriera
Dayan huwa prodott tal-akkademja ta' Maccabi Tel Aviv u lagħab l-ewwel logħba tiegħu mal-ewwel tim meta daħal bħala sostitut f'logħba tat-Tazza Toto.
Wara li kien allegatament rilaxxat minn Maccabi, Dayan issieħeb mat-tim Skoċċiż ta' St. Mirren għal prova twila ta' ġimgħa. Huwa impressjona 'l-kowċ, Gus MacPherson u kien biżżejjed sasbiex ikollu l-prova tiegħu estiża għal ġimgħa oħra qabel ma ġie offrut kuntratt. Madankollu l-ftehim propost biex jiffirma ma' St. Mirren naqas li jseħħ minħabba l-prezz ta' €400,000 li Maccabi Tel Aviv talbu.
Fid-29 ta' Ġunju 2011, Dayan iffirma kuntratt ta' sentejn ma' Beerschot.
Internazzjonali
Dayan kien parti mit-tim nazzjonali Iżraeljan U21 li kkwalifika għall-Kampjonati Ewropej tal-Futbol ta' taħt il-21 sena 2007 fin-Netherlands.
Storja
daqsminuri|Pittura minn [[Nikolaos Gysis, 1892]] Storja huwa terminu li jirreferi kemm għall-informazzjoni relatata ma' azzjonijiet fil-passat, kif ukoll għall-użu ta' relatar ta' ħrejjef u ideat bil-kelma. Meta din il-kelma tintuża bħala isem ta' kamp tal-edukazzjoni, il-kelma storja tirreferi għall-istudju u l-interpretazzjoni tat-tifkiriet tas-soċjetajiet umani. Il-kelma storja ġejja mill-kelma Griega historia, li tfisser "relatar ta' dak li ntqal"; din il-kelma taqsam l-etimoloġija tal-kelma storja, peress li l-Malti assimilaha mil-Latin. Skond l-Encyclopædia Britannica tal-1911, l-"istorja, f'sens wiesa, hi dak kollu li ġara, mhux biss bħala fenomenu ta' ħajja umana, iżda bħala storja tad-dinja naturali waħidha. Din tinkludi dak kollox li jinbidel; u kif turi x-xjenza moderna, m'hemm xejn li hu fiss, u allura l-univers kollu, u dak kollox li jifforma parti minnu, għandu l-istorja tiegħu."
L-istorjografi għandhom ħafna sorsi differenti ta' informazzjoni, dawn jinkludu dawk miktuba u dawk li m'humiex, intervisti u arkeoloġija. Tipi differenti ta' ideat jirreferu għal perijodi differenti, u għalhekk l-istudju tal-istorja jinbidel maż-żmien. Avvenimenti li seħħew qabel ma l-bniedem kellu metodi ta' kif jikteb u jarkivja, jissejħu avvenimenti preistoriċi.
L-għarfien ta' l-istorja jikkomprendi kemm l-għarfien ta' ġrajjiet passati kif ukoll metodi ta' kif jaħseb l-istorjografu.
Il-kritika ta' l-istorja bħala xjenza kienet wisq ikkonċentrata fuq eventi politiċi jew fuq individwi partikolari. Tibdiliet profondi li jaffetwaw l-ideat, it-teknoloġija, il-ħajja tal-familja u l-kultura, rċevew ftit attenzjoni. Żviluppi riċenti fl-Istorjografija qiegħdin jibbilanċjaw din il-problema.
Huwa importanti li jiġi nnutat li l-Istorja ma tintużax biex timmappa ħajjet l-ispeċi umana fit-totalità ta' l-istorja tagħha, iżda biss lejn eventi li seħħew wara r-Rivoluzzjoni Agrikolturali u l-iżvilupp ta' l-ewwel ċiviltajiet, bejn wieħed u ieħor, f'dawn l-aħħar 10,000 sena. Avvenimenti li seħħew qabel din id-data jiġu klassifikati bħala preistorja, li tifforma 99% taż-żmien tagħna fuq din l-art, anki jekk ma seħħ l-ebda tibdil fl-istruttura ġenetika tar-razza tagħna.
Jane Austen
Jane Austen (16 ta’ Diċembru 1775 – 18 ta’ Lulju 1817) kienet rumanziera Ingliża magħrufa primarjament għas-sitt rumanzi ewlenin tagħha, li fihom tinterpreta, tikkritika, u tikkummenta dwar il-klassi soċjali Brittanika tas-sidien tal-art fl-aħħar tas-seklu 18. In-nisġiet fl-istejjer ta’ Austen ta’ spiss jistħarrġu d-dipendenza tal-mara fuq iż-żwieġ għal sigurtà ekonomika u pożizzjoni soċjali aħjar. Ix-xogħlijiet tagħha jikkritikaw ir-rumanzi sentimentali tat-tieni nofs tas-seklu 18 u jimmarkaw it-tranżizzjoni lejn ir-realiżmu letterarju tas-seklu 19. Bl-elementi tar-realiżmu, il-kummentarju soċjali, u l-ironija niggieża tagħha, Austen kisbet rikonoxximent fost il-kritiċi u l-istudjużi.
Bir-rumanzi Sense and Sensibility (1811), Pride and Prejudice (1813), Mansfield Park (1814), u Emma (1815), li ġew ippubblikati anonimament, kisbet suċċess modest iżda ftit fama tul għomorha. Fl-1818, Austen kitbet żewġ rumanzi oħra: Northanger Abbey u Persuasion, li t-tnejn ġew ippubblikati wara mewtha. Ħalliet warajha wkoll tliet manuskritti miktuba f’żogħżitha, ir-rumanz qasir epistolari Lady Susan, u ż-żewġ rumanzi mhux mitmuma Sanditon u The Watsons.
Austen kisbet ir-rikonoxximent wara mewtha. Minn dak iż-żmien ’il hawn is-sitt rumanzi sħaħ tagħha rari ma ġewx stampati. Tranżizzjoni sinifikanti għar-reputazzjoni tagħha seħħet fl-1833, meta r-rumanzi tagħha ġew ippubblikati mill-ġdid fis-serje Standard Novels ta’ Richard Bentley, illustrati minn Ferdinand Pickering, u mibjugħa bħala sett. Dawn ir-rumanzi ġew gradwalment milqugħa u mfaħħra minn bosta. Fl-1869, tnejn u ħamsin sena wara mewtha, il-bijografija miktuba min-neputi tagħha, A Memoir of Jane Austen, introduċiet lemħa ġdida fuq kitbietha u ħajjitha. Austen ispirat numru kbir ta’ kitbiet kritiċi u antoloġiji letterarji. Ħafna mir-rumanzi tagħha ġew addattati għaċ-ċinema, fosthom Pride and Prejudice tal-1940, Sense and Sensibility tal-1995 u Love & Friendship tal-2016.
Austen: kittieba ppubblikata
Bħal ħafna awturi nisa ta’ dak iż-żmien, Austen ippubblikat il-kotba tagħha anonimament. Dak iż-żmien, l-irwoli ideali għan-nisa kienu ta’ mara jew omm. Il-kitba għan-nisa kienet meqjusa bħala attivita’ sekondarja. Dak iż-żmien mara li xtaqet tkun kittieba kienet meqjusa li qed tonqos mill-femminilità tagħha, u għalhekk il-kotba miktuba min-nisa, ġeneralment kienu jiġu ppubblikati anonimament.
Tim nazzjonali tal-futbol tal-Gżejjer Faroe
Il-Gżejjer Faroe għalkemm jagħmlu man-nazzjon tad-Danimarka għandhom it-tim tal-futbol nazzjonali għalihom. Jitqiesu bħala tim daqs l-istess tim nazzjonali tad-Danimarka u kwalinkwa tim nazzjonali ieħor fl-Ewropa. Dan it-tim ilu jeżisti mill-1930, iżda l-ewwel logħba uffiċjali li lagħab saret fl-24 t'Awissu 1988 kontra l-Islanda. Il-Gżejjer Faroe fl-ewwel logħba sofrew telfa b'1 b'xejn (Islanda 1 - 0 Gżejjer Faroe). L-agħar skor sofrewh ukoll ma' l-Islanda meta l-Islandiżi skurjawlhom disa' gowls (Islanda 9 - 0 Gżejjer Faroe), fl-10 ta' Lulju 1985, qabel l-ewwel logħba uffiċjali. Fil-25 ta' Mejju 1995 kontra San Marino rebħu bl-ikbar skor dak ta' tliet gowls minn fuq (Gżejjer Faroe 3 - 0 San Marino).
Informazzjoni dwar it-tim tal-Gżejjer Faroe:
Assoċjazzjoni: Faroe Islands Football Association (L-Assoċjazzjoni tal-Futbol tal-Gżejjer Faroe)
Il-Kowċ Attwali: Lars Olsen (2011- )
It-Top Scorer: Rógvi Jacobsen (b' 10 gowls)
Il-Kodiċi tal-FIFA: FRO
L-Aħjar Ranking: 104 post (Lulju ta' l-1999)
Jean Zaleski
daqsminuri|Ritratt mill-wirja tal-2019 fi Spazju Kreattiv fil-[[Belt Valletta, Malta, ta' artisti minn Malta jew b'rabta ma' Malta. Din id-dehra hija wirja ta' monitor (placard tal-mużew) li tiddeskrivi l-artista u x-xogħol tal-arti - "Untitled (minn Malta: Memories and Explorations 1989-2001)" 2002, midja mħallta fuq l-injam.]] Jean Zaleski (imwielda Jean Busuttil, magħrufa ukoll bħala Jean Busuttil Zaleski; Birkirkara, 11 ta' April 1920 – 2 ta' Mejju 2010) kienet artista Maltija li qattgħet ħafna mill-ħajja adulta tagħha fl-Istati Uniti. Ix-xogħol tagħha deher f'diversi wirjiet fl-Istati Uniti u f'Malta.
Bijografija
Jean Busuttil twieldet f'Birkirkara, l-iżgħar fost ħdax-il tfal. Meta kellha 8 snin, flimkien mal-familja tagħha, hija emigrat lejn l-Istati Uniti.
Edukazzjoni u premjijiet
Bħala artista studjat fl-Istati Uniti f'Moore College of Art and Design ta' Philadelphia, fi New York fi Pratt Institute, fil-Parsons School of Design, u fil-Art Students League. Fl-1986 irċeviet il-Premju "Susan B Anthony" fil-qasam tal-pittura mill-Organizzazzjoni Nazzjonali għan-Nisa. Fl-1975 ġiet mistiedna mill-President Jimmy Carter fil-White House bħala parti minn delegazzjoni ta' ħames artisti nisa.
Xogħlijiet
Diversi pitturi ta' Zaleski ġew ippreżentati f'wirjiet matul ħajjitha u wara mewtha.
Apparti mill-wirjiet tal-arti, ix-xogħol tagħha deher ukoll f-kotba. Dawn il-pubblikazzjonijiet jaqgħu f'żewġ kategoriji: kotba ta' illustrazzjonijiet u kotba tal-artisti. Ta' spiss il-kotba tagħha ikun fihom mit-tnejn. Dawn jinkludu, fost l-oħrajn, Cowlines, ktieb artistiku li fih ukoll poeżiji ta' Edwin Honig. Dan il-ktieb artistiku fost l-oħrajn, fih żewġ folji maqgħuda flimkien, maħdum bi 22 paġna fuq kull naħa, qishom pjanu akkordjin. Il-ktieb jista' jinqara bħala ktieb normali jew inkella bħala miftuħ beraħ.
Il-ktieb Winged Spirits:24 contemporary American poets fih bosta collage maħduma minn Zaleski.
Arnar Viðarsson
Arnar Viðarsson (twieled fil-15 ta' Marzu 1978) huwa eks-plejer tal-futbol Iżlandiż li bħalissa jinsab imexxi lit-tim tim nazzjonali tal-Iżlanda
Karriera
Viðarsson beda l-karriera tiegħu ma' FH, u wara mar il-Belġju biex jilgħab ma' Sporting Lokeren. Fl-2006 ingħaqad ma' Twente fin-Netherlands fejn iffirma kuntratt sal-2009. Għall-istaġun 2007–08 ġie misluf lit-tim promoss ta' De Graafschap fejn kien figura regulari mat-tim.
Fl-2008 issieħeb ma' Cercle Brugge. Viðarsson temm il-karriera tiegħu bħala plejer fis-sajf tal-2014 wara li sar assistent flimkien ma' Lorenzo Staelens. Iżda wara li Staelens tkeċċa mill-kariga f'Ottubru tal-istess sena, Viðarsson ġie maħtur bħala kowċ prinċipali.
Fit-18 ta' Marzu 2015, Viðarsson tkeċċa wkoll mill-kariga minħabba kriżi fil-klabb.
Internazzjonali
Viðarsson għamel 51 dehra għall-Iżlanda, u skorja żewġ gowls. Huwa għamel id-debutt tiegħu mat-tim tal-kbar f'Ġunju tal-1998 f'logħba ta' ħbiberija kontra l-Afrika t'Isfel.
Kastell ta' Kroměříž
daqsminuri|385x385px|Il-Ġnien Barokk ta' Kroměříž Il-Kastell ta' Kroměříž (biċ-Ċek: Zámek Kroměříž jew Arcibiskupský zámek, bil-Ġermaniż: Schloss Kremsier) fil-belt ta' Kroměříž, ir-Repubblika Ċeka, kien jintuża bħala r-residenza prinċipali tal-isqfijiet ta' Olomouc fis-seklu 18 u mill-1777 bħala r-residenza tal-arċisqfijiet ta' Olomouc. Il-kastell flimkien mal-ġonna ta' Kroměříž tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1998.
Storja
L-ewwel residenza fis-sit tal-kastell ġiet stabbilita mill-isqof Stanislas Thurzo fl-1497. Il-binja kellha stil Gotiku Aħħari, b'kemxejn dettall Rinaxximentali. Matul il-Gwerra tat-Tletin Sena, ir-rikkezzi tal-kastell insterqu mill-armata Żvediża (fl-1643). xellug|daqsminuri|199x199px|It-torri [[Medjuevu|Medjevali tal-kastell]] Fl-1664, isqof mill-familja setgħana ta' Lichtenstein ikkummissjonat l-arkitett Filiberto Lucchese biex jirrinnova l-kastell (magħruf ukoll bħala l-Palazz tal-Arċisqof) fl-istil Barokk. Il-monument ewlieni u kapulavur ta' Lucchese f'Kroměříž huwa l-Ġnien Barokk ta' quddiem il-kastell. Wara li Lucchese miet fl-1666, Giovanni Pietro Tencalla temm ix-xogħlijiet fil-ġnien formali u rrinnova l-kastell bi stil skont l-iskola ta' Torino, l-Italja, li kien tħarreġ fiha.
Wara li l-kastell ħa n-nar f'Marzu 1752, l-Isqof Hamilton ikkummissjona żewġ artisti imperjali ewlenin, Franz Anton Maulbertsch u Josef Stern, biex jiddekoraw is-swali tal-kastell bl-opri tal-arti tagħhom. Flimkien mal-pitturi tagħhom, il-kastell għandu kollezzjoni kbira tal-arti, li ġeneralment hija meqjusa bħala t-tieni l-aqwa fir-Repubblika Ċeka wara dik tal-Gallerija Nazzjonali fi Praga, u li fost l-opri tal-arti tinkludi l-aħħar pittura mitoloġika ta' Tizjanu, Il-kastig ta' Marsija. L-ikbar parti tal-kollezzjoni ġiet akkwistata mill-Isqof Karel f'Köln, il-Ġermanja, fl-1673. Il-kastell fih ukoll arkivju mużikali straordinarju u librerija b'33,000 volum.
Ġonna
daqsminuri|279x279px|Ir-rotunda tal-Ġnien Barokk minn ġewwa Skont kif spjegat fid-dokument tan-nominazzjoni tas-sit biex isir Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, il-kastell huwa eżempju tajjeb iżda mhux straordinarju ta' tip ta' residenza aristokratika bħalma hemm diversi fl-Ewropa. Min-naħa l-oħra, il-Ġnien Barokk jispikka għaliex huwa eżempju pjuttost intatt u rari ħafna ta' ġnien ta' dik ix-xorta.
Il-Ġnien Barokk jinsab kemxejn 'il bogħod mill-kastell. Xi inċiżjonijiet li tlestew fl-1691 minn Georg Matthaeus Vischer juru li fl-imgħoddi l-ġnien kien jikkonfina mal-kastell u kien magħluq għalkollox mhux isseparat kif inhu llum. Barra minn hekk, kien maqsum fi tnejn: naħa purament ornamentali u naħa oħra lejn in-Nofsinhar magħmula minn siġar tal-frott u karatteristiċi ornamentali produttivi.
Sit ta' Wirt Dinji
L-UNESCO ddeżinjat il-ġonna u l-kastell ta' Kroměříž bħala Sit ta' Wirt Dinji fl-1998.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ", ladarba speċjalment il-Ġnien Barokk kellu rwol sinifikanti fl-iżvilupp tad-disinn tal-ġonna u tal-palazzi Barokki fl-Ewropa Ċentrali; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem", ladarba l-ġonna u l-kastell ta' Kroměříž huma eżempju eċċezzjonali komplut u ppreservat tajjeb ta' residenza aristokratika u l-pajsaġġ assoċjat magħha tas-sekli 17 u 18.
Films
L-ispazji fuq ġewwa tal-kastell intużaw b'mod estensiv minn Miloš Forman, taparsi kienu l-ispazji fuq ġewwa tal-Palazz Imperjali (Hofburg) ta' Vjenna, l-Awstrija, fil-ġbid ta' Amadeus (1984) dwar il-ħajja ta' Wolfgang Amadeus Mozart, li effettivament qatt ma żar il-belt ta' Kroměříž, minkejja li wħud mill-kompożizzjonijiet mużikali tiegħu huma maħżuna fl-arkivju mużikali tal-kastell. Minn dak iż-żmien 'l hawn, speċjalment fis-seklu 21, inġibdu u nħadmu (minn tal-inqas parzjalment) diversi films jew sensieli oħra fil-kastell u/jew fil-ġonna.
Phascomurexia
Phascomurexia huwa ġeneru ta' mammiferi, l-marsupjali karnivori, eżattament id-Dasjur ta' mnieħru twil (għalkemm jissejjaħ ukoll bl-isem ta' Ġurdien marsupjal ta' mnieħru twil u kien jissejjaħ ukoll "Anteċinu ta' mnieħru twil" biss ma għadux jintuża minn meta ma baqax jagħmel parti mill-ġeneru Antechinus), tal-kontinent ta' l-Awstralja.
Dan il-ġeneru qiegħed klassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali kollha), fis-superordni Australidelphia (il-marsupjali Awstraljani kollha u l-kolokolo tal-kontinent ta' l-Amerika ta' isfel), fl-ordni Dasyuromorphia (il-marsupjali karnivori tal-kontinent Awstraljan), fil-familja Dasyuridae, fis-sottofamilja Dasyurinae u fit-tribù Phascogalini ma' 6 ġeneri oħra, li huma Antechinus, Micromurexia, Murexechinus, Murexia, Paramurexia u Phascogale.
Il-ġeneru Phascomurexia huwa wieħed monotipiku u b' hekk jiġbor fiħ speċi waħda biss (l-ispeċi ta' dan il-ġeneru għal żmien twil kienet ikklassifikata fil-ġeneru Antechinus ma' bosta speċi oħrajn, dan sakemm testijiet morfoloġiċi u ġenetiċi urew li hija distinta jew differenti biżejjed biex tkun separata u ri-ikklassifikata f' ġeneru għalija weħidha).
(għal aktar informazzjoni ara l-artikli Phascogalini, Dasyurinae, Dasyuridae jew Dasyuromorphia)
Shanta Gokhale
Shanta Gokhale (imwielda fl-14 ta' Awwissu 1939) hija kittieba, traduttriċi, ġurnalista u kritiku teatrali Indjana. Hija magħrufa l-aktar għax-xogħlijiet tagħha Rita Welinkar u Tya Varshi.
Ħajja bikrija u edukazzjoni
Gohkale twieldet f'Dahanu fid-distrett ta' Palghar ġewwa l-istat ta’ Maharashtra. Fl-1941, il-familja ta' Gokhale marret toqgħod fil-viċinanzi ta' Shivaji Park f'Mumbai. Fl-istess sena missierha, GG Gokahle, beda jaħdem mal-gazzetta Searchlight, u aktar tard ingħaqad mal- kumpanija Bennett and Coleman.
Gokhale kisbet l-edukazzjoni tagħha mill-Iskola Skoċċiża ta’ Mumbai f’Mahim. Meta kellha 15-il sena marret l-Ingilterra fejn iggradwat b’Baċellerat fl-Arti (Unuri) fil-Letteratura Ingliża mill-Università ta’ Bristol u rritornat l-Indja meta kellha 21 sena, fejn kisbet Maġisteru (Unuri) fil-Letteratura Ingliża mill-Università ta’ Mumbai. Sussegwentement, Gokhale daħlet fil-Xavier Institute of Communications f’Mumbai, fejn studjat il-komunikazzjoni u l-produzzjoni awdjoviżiva.
Karriera
Shanta Gokhale preċedentement ħadmet bħala għalliema fuq bażi part-time fil-Kulleġġ Elphinstone, u bħala uffiċjal tar-relazzjonijiet pubbliċi fil-Laboratorji Glaxo.