cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fortifikazzjonijiet ta’ Kotor
Preservazzjoni
Il-fortifikazzjonijiet huma l-iktar aspett sinifikanti tas-Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO li huma wirt kulturali tal-Montenegro. Filwaqt li għandhom elementi minn epoki differenti, il-biċċa l-kbira tal-istrutturi li waslu sa żminijietna nbnew mill-Venezjani. B’hekk, il-monument jirrappreżenta wieħed mill-iktar eżempji importanti tal-arkitettura militari difensiva Venezjana. Fl-2001, il-Kunsill Internazzjonali tal-Monumenti u s-Siti ħeġġeġ ir-rivitalizzazzjoni tal-fortizza. Il-Kummissjoni Ewropea wriet interess fil-fortifikazzjonijiet ta’ Kotor mhux biss għall-importanza kulturali tagħhom iżda wkoll biex jirċievu l-manutenzjoni u l-iżvilupp meħtieġ biex ikunu riżorsa għat-turiżmu, li huwa parti ewleniija tal-ekonomija lokali. Ikkonstatat li għall-ħabta tal-bidu tal-millenju, il-fortifikazzjonijiet kienu pjuttost mitluqa minn żmien l-Awstrijaċi fl-1918. In-nuqqas ta’ manutenzjoni, l-erożjoni, it-terremoti, u l-veġetazzjoni kollha kkontribwew għad-deterjorament tagħhom. B’hekk ġie propost li l-fortifikazzjonijiet jiġu rrestawrati, isiru tiswijiet fit-torrijiet u fl-istrutturi li jitqiesu bħala attrazzjonijiet turistiċi minħabba l-veduta minnhom, u jiġu rrestawrati l-mogħdijiet ta’ aċċess u l-binjiet aċċessorji biex il-fortifikazzjonijiet ikunu jistgħu tassew jikkontribwixxu għall-ekonomija lokali.
Tim nazzjonali tal-futbol tal-Armenja
It-tim nazzjonali tal-futbol tal-Armenja (bl-Armen: Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական) hu t-tim nazzjonali tal-futbol tal-Armenja u hu kkontrollat mill-Federazzjoni tal-futbol tal-Armenja. Wara s-separazzjoni tal-Unjoni Sovjetika, it-tim lagħab l-ewwel partita internazzjonali kontra l-Moldova fit-12 ta' Ottubru 1992.
Skwadra kurrenti
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Plejers famużi tal-passat u tal-preżent
Lista tal-għaxar plejers bl-aktar apparenzi mat-tim nazzjonali u l-aqwa ħames skorers għall-Armenja, sal-10 ta' Settembru 2008 (plejers miktubin b'tipa ħoxna għadhom eleġibbli għas-selezzjoni:
{|width=100%
Thylophorops
Thylophorops hua ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti, eżattament l-opossumi tal-kontinent Amerikan.
Dan il-ġeneru qiegħed ikklassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali), fis-superordni Ameridelphia (il-marsupjali Amerikani minbarra l-kolokolo), fl-ordni Didelphimorphia, fis-superfamilja Didelphoidea, fil-familja Didelphidae, fis-sottofamilja Didelphinae u fit-tribù Didelphini, mal-ġeneri Didelphis, Hyperdidelphys, Lutreolina, Chironectes u Philander.
Il-ġeneru Thylophorops jiġbor fih żewġ speċi estinti.
Lava
lemin|daqsminuri|300x300px| 10-metri gholi funtana tal-lava pāhoehoe, Hawaii, l-Istati Unit Il-Lava huwa blat imdewweb iġġenerat mill-enerġija ġeotermika u mkeċċi permezz ta' fratturi fil-qoxra tal-pjaneta jew f'errużjoni, ġeneralment f'temperaturi minn 700 sa 1,200 °C (1,292 sa 2,192 °F).
L-istrutturi li jirriżultaw mis-solidifikazzjoni u t-tkessiħ li jsir eżattament wara jistgħu jissejhu lava. Il-blat imdewweb huwa ffurmat fl-intern ta' xi pjaneti, inkluża id-Dinja taghna, u f'xi wħud mis-satelliti tagħhom, għalkemm materjal bħal dan li jinsab taħt il-qoxra jissejjaħ b'termini oħra.
Il-Fluss tal-lava huwa l-ħruġ ta' lava li joħrog waqt l-eruzzjoni ta' effużjoni mhux splussiva. Meta tkun waqfet tiċċaqlaq, il-lava tibbies sabiex tifforma blat magmatiku. It-terminu fluss tal-lava huwa sikwit imqassar għal semiliciment lava. Għalkemm il-lava tista' tkun sa 100,000 darba aktar viskuża mill-ilma, il-lava tista' tinfirex distanzi kbar qabel ma tiiksaħ u tissolidifika minħabba l-proprjetajiet tat-tissototropiċi u tat-tnaqqija tax-shear tagħha.
Eruzzjonijiet splussivi jipproduċu taħlita ta' rmied vulkaniku u frammenti oħra msejħa tefra, aktar milli flussi ta' lava. Il-kelma lava ġejja mit-Taljan, u hija x'aktarx gejja mill-kelma Latina labes li tfisser waqgħa jew żerżaq. L-ewwel użu b'rabta ma' magma estruża (blat imdewweb taħt il-wiċċ tad-Dinja) kien mid-dehra elenkat f'kont qasir miktub minn Francesco Serao dwar l-iżbroff ta' Vesuvju fl-1737. Serao ddeskriva "fluss ta' lava taħraq" bħala analoġija għall-fluss ta' ilma u tajn' l-isfel mill-ġnub tal-vulkan wara xita qalila.
Vulkani
Kaldera, li hija krater ta' subsidenza kbira, tista' tifforma stratovulkan jekk il-kamra tal-magma tkun tbattal parzjalment jew kompletament minn erużjonijiet splussivi kbar; il-kon tas-summit ma jibqax isostni lilu nnifsu u b'hekk jiġġarraf fuqu nnifsu wara. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu lagi vulkaniċi tal-crater u koppji tal-lava wara l-avveniment. Madankollu, calderas jistgħu wkoll jiffurmaw permezz ta 'mezzi mhux splussivi bħal sussidenza gradwali tal-magma. Dan huwa tipiku ta 'ħafna vulkani tarka.
Funtani tal-Lava
Il-Funtana tal-lava huwa fenomenu vulkaniku li fih il-lava tintefa ’b’mod qawwi iżda mhux splussiv minn krater, vent, jew fissura. L-ogħla funtani tal-lava rreġistrati kienu matul l-iżbroff tal-Muntanja Etna fl-Italja fl-1999, li laħqu sahansitra għoli ta '2,000 m (6,562 ft). [18] Madanakollu, funtani tal-lava osservati matul l-iżbroff tal-1779 tal-Muntanja Vesuvju huma maħsuba li laħqu mill-inqas 3,000 m (9,843 pied). Funtani tal-lava jistgħu jseħħu bħala serje ta 'impulsi qosra, jew ġett kontinwu ta' lava. Huma sikwit assoċjati ma 'erużjonijiet tal-Ħawajjan.
Minusculodelphis
Minusculodelphis huwa ġeneru ta' mammiferi estinti, eżattament l-opossumi jew mammiferi marsupjali qishom opossumi. Dan il-ġeneru qiegħed klassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali), fis-superordni Ameridelphia (il-marsupjali Amerikani minnbarra l-kolokolo), fl-ordni Didelphimorphia, fis-superfamilja Didelphoidea u fil-familja Derorhynchidae.
Il-ġeneru Minusculodelphis huwa monotipiku u jiġbor fih speċi waħda biss estinta u flimkien mal-ġeneru Derorhynchus jifforma il-familja kollha Derorhynchidae.
Alfred Nobel
Alfred Bernhard Nobel (/noʊˈbɛl/ noh-BEL, bl-Iżvediż: [ˈǎlfrɛd nʊˈbɛlː]; twieled fil-21 ta' Ottubru 1833 – miet fl-10 ta' Diċembru 1896) kien kimiku, inġinier, inventur, negozjant u filantropu Żvediż. Huwa baqa' magħruf l-iktar talli ħalla l-wirt tiegħu biex jiġi stabbilit il-Premju Nobel, għalkemm ta ukoll diversi kontributi importanti għax-xjenza, u matul ħajtu rnexxielu jikseb 355 privattiva. L-iktar invenzjoni famuża ta' Nobel kienet id-dinamit, mezz iktar sikur u faċli biex wieħed jisfrutta l-qawwa splussiva tan-nitrogliċerina; ingħata l-privattiva fl-1867 u f'qasir żmien id-dinamit beda jintuża fid-dinja kollha għax-xogħol fil-minjieri u għall-iżilupp tal-infrastruttura.
Nobel wera interess fix-xjenza u biex jitgħallem minn kmieni, b'mod partikolari b'rabta mal-kimika u mal-lingwi; huwa kellu ħakma tajba ta' sitt lingwi u kiseb l-ewwel privattiva tiegħu meta kellu 24 sena. Huwa daħal għal bosta biċċiet ta' negozju mal-familja tiegħu, fosthom is-sjieda ta' Bofors, produttur tal-ħadid u tal-azzar li huwa żviluppa f'manifattur maġġuri tal-kanuni u ta' armamenti oħra.
Wara li qara aħbar żbaljata tal-mewt tiegħu fejn ġie kkundannat bħala wieħed li għamel qligħ mill-gwerra, Nobel ġie ispirat biex iħalli l-ġid tiegħu bħala wirt biex tiġi stabbilita l-istituzzjoni tal-Premju Nobel, li kull sena tagħti rikonoxximent lil dawk li jkunu "wasslu l-iktar benefiċċji għall-umanità". L-element sintetiku nobelju issemma għalih, u ismu u l-legat tiegħu ntużaw ukoll f'kumpaniji bħal Dynamit Nobel u AkzoNobel, li nħolqu minn fużjonijiet ma' kumpaniji li huwa stabbilixxa.
Nobel ġie elett bħala membru tal-Akkademja Żvediża Rjali tax-Xjenzi, li skont it-testment tiegħu, hija responsabbli għall-għażla tar-rebbieħa tal-Premju Nobel għall-Fiżika u għall-Kimika.
Ħajja bikrija u edukazzjoni
Nobel kiseb ħakma tajba tal-Iżvediż, tal-Franċiż, tar-Russu, tal-Ingliż, tal-Ġermaniż u tat-Taljan. Huwa żviluppa wkoll biżżejjed ħiliet letterarji biex jikteb il-poeżiji bl-Ingliż. In-Nemesi tiegħu hija proża traġika b'erba' atti dwar Beatrice Cenci. Ġiet stampata meta kien qed imut, iżda l-ħażna kollha nqerdet minnufih wara mewtu għajr tliet kopji, peress li tqieset bħala skandaluża u blasfemika. Ġiet ippubblikata fl-Iżvezja fl-2003 u ġiet tradotta bl-Isloven u bil-Franċiż.
Reliġjon
Nobel kien Luteran u attenda l-Knisja tal-Iżvezja Barra l-Pajjiż regolarment meta għex f'Pariġi. Il-mexxej spiritwali tiegħu kien Nathan Söderblom li ngħata l-Premju Nobel għall-Paċi fl-1930. Nobel sar anjostiku meta kien żagħżugħ u sar ateu iktar 'il quddiem f'ħajtu, minkejja li xorta waħda ta donazzjonijiet ġenerużi lill-Knisja.
Saħħa u relazzjonijiet
Nobel ivvjaġġa għall-biċċa l-kbira tal-ħajja tiegħu bħala negozjant, kellu kumpaniji fl-Ewropa u fl-Amerka, u kellu dar f'Pariġi mill-1873 sal-1891. Huwa baqa' b'karattru solitarju, b'waqtiet ta' dipressjoni. Huwa baqa' ma żżewwiġx, għalkemm il-bijografi tiegħu jisħqu li kellu mill-inqas tliet innamrati. L-ewwel waħda fir-Russja ma' tfajla jisimha Alexandra li rrifjutat il-proponiment tiegħu. Fl-1876, il-Kontessa Awstrijaka-Boemjana Bertha Kinsky saret is-segretarja tiegħu, iżda telqitu wara soġġorn qasir biex tiżżewweġ lin-namrat preċedenti tagħha l-Baruni Arthur Gundaccar von Suttner. Il-kuntatt tagħha ma' Nobel kien qasir, iżda baqgħet tikkorrispondi miegħu sa mewtu fl-1896, u x'aktarx li influwenzat id-deċiżjoni tiegħu li jinkludi premju għall-paċi fit-testment tiegħu. Hija ngħata l-Premju Nobel għall-Paċi fl-1905 "għall-attivitajiet sinċieri tagħha għall-paċi". L-itwal relazzjoni ta' Nobel kienet ma' Sofija Hess minn Celje li ltaqa' magħha fl-1876. Ir-relazzjoni damet 18-il sena.
Residenzi
Bejn l-1865 u l-1873, Alfred Nobel kellu d-dar tiegħu fi Krümmel, Hamburg, u wara mar jgħix f'dar f'Avenue Malakoff f'Pariġi fl-1873.
Fl-1894, meta akkwista lil Bofors-Gullspång, il-Villa ta' Björkborn kienet inkluża, u huwa għex fiha fl-Iżvezja matul is-sajf. Il-villa saret l-aħħar residenza tiegħu fl-Iżvezja u wara mewtu saret mużew.
Alfred Nobel miet fl-10 ta' Diċembru 1896, f'Sanremo, l-Italja, fl-aħħar residenza inġenerali tiegħu, il-Villa Nobel, b'veduta fuq il-Baħar Mediterran.
Karriera xjentifika
Bħala żagħżugħ, Nobel studja mal-kimiku Nikolai Zinin; imbagħad, fl-1850, mar Pariġi sabiex ikompli jistudja u jaħdem. Hemmhekk iltaqa' ma' Ascanio Sobrero, li kien ivvinta n-nitrogliċerina tliet snin qabel. Sobrero oppona b'qawwa l-użu tan-nitrogliċerina minħabba li kienet imprevedibbli, u kienet tisplodi meta kienet tkun soġġetta għal sħana jew pressjoni varjabbli. Iżda Nobel interessa ruħu ferm biex isib mod kif jikkontrolla u juża n-nitrogliċerina bħala splussiv li seta' jintuża b'mod kummerċjali, ladarba kellha ferm iktar qawwa mill-porvli. Fl-1851, ta' 18-il sena, huwa mar l-Istati Uniti għal sena biex jistudja, u ħadem għal perjodu qasir taħt l-inventur Żvediż-Amerikan John Ericsson, li ddisinja l-bastiment militari tal-Gwerra Ċivili Amerikana, il-USS Monitor. Nobel kiseb l-ewwel privattiva tiegħu, privattiva Ingliża għal miter tal-gass fl-1857, filwaqt li l-ewwel privattiva Żvediża tiegħu, li huwa rċieva fl-1863, kienet dwar "modi kif jitħejjew il-porvli".
Il-fabbrika tal-familja pproduċiet l-armamenti għall-Gwerra tal-Krimea (1853-1856), iżda sabitha diffiċli li terġa' lura għall-produzzjoni domestika regolari meta ntemm il-kunflitt u falliet. Fl-1859, missier Nobel ħalla l-fabbrika f'idejn it-tieni iben tiegħu, Ludvig Nobel (1831-1888), li tejjeb in-negozju ferm. Nobel u l-ġenituri tiegħu rritornaw lejn l-Iżvezja mir-Russja u Nobel iddedika lilu nnifsu għall-istudju tal-isplussivi, u speċjalment għall-manifattura sikura u għall-użu sikur tan-nitrogliċerina. Nobel ivvinta detonatur fl-1863, u fl-1865 iddisinja detonatur li jieħu wara ftit.
Fit-3 ta' Settembru 1864, kamra li ntużat għat-tħejjija tan-nitrogliċerina splodiet fil-fabbrika ta' Heleneborg, Stokkolma, l-Iżvezja, u mietu ħamsa min-nies, inkluż Emil, l-iżgħar wieħed mill-aħwa subien ta' Nobel. Mifni mill-aċċident, Nobel stabbilixxa l-kumpanija Nitroglycerin Aktiebolaget AB f'Vinterviken sabiex ikun jista' jkompli bix-xogħol f'post iktar iżolat. Nobel ivvinta d-dinamit fl-1867, sustanza kimika li kienet ferm iktar faċli u sikura min-nitrogliċerina li kienet tassew instabbli. Id-dinamit ingħata l-privattiva fl-Istati Uniti u fir-Renju Unit u ntuża b'mod estensiv fix-xogħol fil-minjieri u internazzjonalment fil-bini tan-networks tat-trasport. Fl-1875, Nobel ivvinta ġelignit, li kien iktar stabbli u iktar qawwi mid-dinamit, u fl-1887, ingħata l-privattiva għall-ballistit, li kien il-predeċessur tal-kordit.
Nobel ġie elett bħala membru tal-Akkademja Żvediża Rjali tax-Xjenzi fl-1884, l-istess istituzzjoni li iktar 'il quddiem bdiet tagħżel ir-rebbieħa ta' tnejn mill-Premjijiet Nobel, u huwa kiseb dottorat onorarju mill-Università ta' Uppsala fl-1893.
L-aħwa Nobel Ludvig u Robert stabbilew il-kumpanija taż-żejt Branobel u saru tassew għonja. Alfred Nobel investa fihom u akkumula ġid kbir permezz tal-iżvilupp tar-reġjuni l-ġodda taż-żejt. Matul ħajtu, Nobel kiseb 355 privattiva internazzjonalment, u sa mewtu, in-negozju tiegħu kien stabbilixxa iktar minn 90 fabbrika tal-armamenti, minkejja l-karattru apparentement paċifista.
Invenzjonijiet
Nobel sab li meta n-nitrogliċerina tiġi inkorporata f'sustanza inerti assorbenti bħal kieselguhr (materjal diatomiku), tiġi iktar sikura u iktar konvenjenti biex tikkontrollaha, u din it-taħlita kiseb privattiva għaliha fl-1867 bħala "dinamit". Nobel wera dan l-isplussiv għall-ewwel darba dik is-sena, f'barriera f'Redhill, Surrey, l-Ingilterra. Sabiex jgħin biex jerġa' jistabbilixxi r-reputazzjoni tiegħu u jtejjeb l-immaġni tan-negozju tiegħu mill-kontroversji ta' qabel assoċjati ma' splussivi perikolużi, Nobel ikkunsidra wkoll li jsemmi s-sustanza bħala "t-Trab Sikur ta' Nobel", iżda mbagħad għażel Dinamit minflok, b'referenza għall-kelma Griega għal "qawwa" (δύναμις).
Nobel iktar 'il quddiem ikkombina n-nitrogliċerina ma' diversi komposti tan-nitroċelluloża, simili għall-kollodju, iżda fl-aħħar mill-aħħar għażel riċetta iktar effiċjenti u kkombina splussiv nitrat ieħor, u kiseb sustanza trasparenti qisha ġelatina, li kienet iktar qawwija mid-dinamit. Din semmiha ġelignit jew ġelatina splussiva, u kiseb privattiva għaliha fl-1876; imbagħad għamel diversi kombinamenti simili oħra, li ġew immodifikati biż-żieda tan-nitrat tal-potassju u diversi sustanzi oħra. Il-ġelignit kien iktar stabbli, trasportabbli u ffurmat b'mod iktar konvenjenti biex joqgħod f'toqob apposta bħal dawk fit-tħaffir u fl-estrazzjoni tal-minjieri, b'mod ferm aħjar mill-komposti li kienu jintużaw qabel. Ġie adottat bħala t-teknoloġija standard għax-xogħol fil-minjieri fl-"Epoka tal-Inġinerija", u b'hekk Nobel kiseb suċċess finanzjarju kbir, anke jekk b'impatt kbir fuq saħħtu. Fergħa oħra minn din ir-riċerka rriżultat fl-invenzjoni tal-ballistit minn Nobel. Dan kien il-prekursur ta' bosta splussivi moderni bla duħħan u għadu jintuża bħala propellant għar-rokits.
Premju Nobel
Fl-1888, il-mewt ta' ħuh Ludvig waslet biex diversi gazzetti ppubblikat obitwarji żbaljati bħallikieku miet Alfred. Gazzetta Franċiża kkundannatu għall-invenzjoni tiegħu ta' splussivi militari—mhux, kif spiss jiġi kkwotat, id-dinamit, li kien jintuża l-iktar għal raġunijiet ċivili—u jingħad li dan wassal biex jieħu d-deċiżjoni li jħalli legat aħjar wara mewtu. L-obitwarju ddikjara Le marchand de la mort est mort ("Il-merkant tal-mewt miet"), u sostna li "Dr. Alfred Nobel, li stagħna billi sab modi kif jinqatlu iktar nies u iktar malajr minn qatt qabel, miet ilbieraħ". Nobel qara l-obitwarju u baqa' ħażin bl-idea li seta' jibqa' mfakkar b'dan il-mod. Id-deċiżjoni tiegħu li jagħmel donazzjoni wara mewtu tal-maġġoranza ta' ġidu biex jiġi stabbilit il-Premju Nobel ġie kkreditat mill-inqas parzjalment bħala mod kif seta' jħalli legat aħjar wara mewtu.
Fis-27 ta' Novembru 1895, fil-Klabb Żvediż-Norveġiż f'Pariġi, Nobel iffirma l-aħħar testment tiegħu u warrab il-biċċa l-kbira tal-patrimonju tiegħu sabiex wara mewtu jiġu stabbiliti l-Premjijiet Nobel, li kellhom jingħataw kull sena mingħar distinjoni ta' nazzjonalità. Wara t-tnaqqis tat-taxxi u l-laxxiti lil individwi, it-testment ta' Nobel alloka 94 % tal-assi totali tiegħu, jiġifieri 31,225,000 kronor Żvediż, biex jiġu stabbiliti l-ħames Premjijiet Nobel. Dan l-ammont kien jiswa £1,687,837 dak iż-żmien. Fl-2012, il-kapital kien jiswa madwar SEK 3.1 biljun (US$472 miljun, EUR 337 miljun), jiġifieri kważi d-doppju tal-ammont ta' kapital inizjali, meta titqies l-inflazzjoni.
L-ewwel tliet premjijiet kellhom jingħataw bħala rikonoxximent tal-eċċellenza fix-xjenza fiżika, fil-kimika u fix-xjenza medika jew il-fiżjoloġija; ir-raba' premju kellu jingħata għax-xogħlijiet letterarji "f'direzzjoni ideali" u l-ħames premju kellu jingħata lill-persuna jew lill-kumpanija jew lill-organizzazzjoni li tagħti l-ikbar servizz lill-kawża tal-fratellanza internazzjonali, lit-tneħħija jew lit-tnaqqis ta' armati, jew lill-istabbiliment jew l-issoktar ta' kungressi għall-paċi.
Il-formulazzjoni għall-premju letterarju għal xogħol "f'direzzjoni ideali" (i idealisk riktning bl-Iżvediż), hija kriptika u kkawżat ħafna konfużjoni. Għal bosta snin, l-Akkademja Żvediża interpretat "ideali" bħala "idealistika" (idealistisk) u użatha bħala raġuni biex il-premju ma jingħatax lil awturi importanti iżda inqas romantiċi, bħal Henrik Ibsen u Leo Tolstoy. Din l-interpretazzjoni sadanittant ġie reveduta, u l-premju ngħata pereżempju lil Dario Fo u lil José Saramago, li mhumiex parti mill-qasam tal-idealiżmu letterarju.
Kien hemm lok għall-interpretazzjoni mill-korpi li kien semma biex jiddeċiedu dwar il-premjijiet għax-xjenza fiżika u għall-kimika, peress li ma kienx ikkonsultahom qabel għamel it-testment. Fit-testment ta' paġna tiegħu, huwa stipula li l-flus kellhom imorru għall-iskoperti jew għall-invenzjonijiet fix-xjenza fiżika u għall-iskoperti jew it-titjib fil-kimika. Huwa kien fetaħ il-bieb għall-premjijiet għat-teknoloġija, iżda ma ħalliex struzzjonijiet dwar kif kellha ssir distinzjoni bejn ix-xjenza u t-teknoloġija. Ladarba l-korpi tat-teħid tad-deċiżjonijiet li huwa kien għażel kienu iktar imħassbin dwar ix-xjenza, il-premjijiet kemm-il darba ngħataw lix-xjenzati iktar milli lill-inġiniera, lit-tekniċi jew lil inventuri oħra.
Il-bank ċentrali tal-Iżvezja, Sveriges Riksbank, iċċelebra t-300 anniversarju tiegħu fl-1968 billi ta donazzjoni ta' somma kbira ta' flus lill-Fondazzjoni Nobel sabiex tintuża għas-sitt premju fil-qasam tax-xjenza ekonomika f'ġieħ Alfred Nobel. Fl-2001, il-proproneputi ta' Alfred Nobel, Peter Nobel (li twieled fl-1931), talab lill-Bank tal-Iżvezja tagħmel distinzjoni bejn il-premju "tagħha" lill-ekonomisti "f'ġieħ Alfred Nobel" mill-ħames premjijiet l-oħra. Din it-talba kompliet iżżid il-kontroversja dwar jekk il-Premju tal-Bank tal-Iżvezja għax-Xjenzi Ekonomiċi f'Ġieħ Alfred Nobel huwiex tassew "Premju Nobel" leġittimu.
Mewt
Nobel ġie akkużat għal tradiment kontra Franza minħabba l-bejgħ tal-ballistit lill-Italja, u għalhekk ittrasferixxa ruħu minn Pariġi għal Sanremo, l-Italja fl-1891. Fl-10 ta' Diċembru 1896, huwa kellu puplesija u miet. Huwa kien ħalla l-biċċa l-kbira ta' ġidu f'fond fiduċjarju, minn wara dahar il-familja tiegħu, sabiex jiġu ffinanzjati l-Premjijiet Nobel. Huwa ġie midfun fiċ-Ċimiterju ta' Norra fi Stokkolma.
Monumenti
Il-Monument għal Alfred Nobel (bir-Russu: Памятник Альфреду Нобелю, 59.960787°N, 30.334905°E) f'San Pietruburgu jinsab tul ix-xmara Bolshaya Nevka fix-Xatt ta' Petrogradskaya. Ġie ddedikat fl-1991 biex jikkommemora d-90 anniversarju tal-ewwel preżentazzjoni tal-Premju Nobel. Id-diplomatiku Thomas Bertelman u l-Professur Arkady Melua ħadmu flimkien biex jinħoloq dan il-monument (1989). Il-Professur Arkady Melua pprovda l-fondi għall-istabbiliment tal-monument (J.S.Co. "Humanistica", 1990-1991). L-iskultura astratta tal-metall ġiet iddisinjata mill-artisti lokali Sergey Alipov u Pavel Shevchenko, u qisha splużjoni jew friegħi ta' siġra. Ix-Xatt ta' Petrogradskaya huwa t-triq fejn il-familja Nobel għexet sal-1859.
Kritika
Il-kritika kontra Nobel tiffoka fuq ir-rwol ewlieni tiegħu fil-manifattura u fil-bejgħ tal-armi, u wħud jiddubitaw x'kien l-għanijiet tiegħu li jinħolqu l-Premjijiet Nobel, għaliex isostnu li kienu biss mossa biex itejbu r-reputazzjoni tiegħu.
Eomanis
Eomanis huwa pangolin fossilu mil-Eocene Nofsani tal-Ewropa li nstab fil-fossa tat-tajn ta' Messel fil-Ġermanja. Dan kien pangolin ta' madwar 50ċm simili ħafna għal pangolini eżistenti llum. Id-dieta ta' Eomanis kienet tikkonsisti kemm minn insetti kif ukoll minn ħxejjex.
Derorhynchus
Derorhynchus huwa ġeneru ta' mammiferi estinti, eżattament l-opossumi jew mammiferi marsupjali qieshom opossumi. Dan il-ġeneru qiegħed klassifikata fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali), fis-superordni Ameridelphia (il-marsupjali Amerikani minnbarra l-kolokolo), fl-ordni Didelphimorphia, fis-superfamilja Didelphoidea u fil-familja Derorhynchidae.
Il-ġeneru Derorhynchus huwa monotipiku u jiġbor fiħ speċi waħda biss estinta u flimkien mal-ġeneru Minusculodelphis jifforma il-familja kollha Derorhynchidae.
(għal aktar informazzjoni ara l-artiklu Opossum jew Didelphimorphia)
Ġakbu l-Kbir
Ġakbu l-Kbir huwa wieħed mill-Appostli ta' Sidna Ġesù Kristu. Huwa ħu Ġwanni l-Evanġelista. Fl-Evanġelju ta' San Ġwann stess hemm referenza għal dawn l-aħwa f'dan il-vers:"Xmun Pietru, Tumas, li jgħidulu t-Tewmi, Natanjel minn Kana tal-Galilija, ulied Żebedew u tnejn oħra mid-dixxipli tiegħu kienu flimkien"(Ġw 21,2).
Schembri
Schembri jista' jirreferi għal:
Argenteuil
Argenteuil huwa komun fil-majjistral  tas-subborgi ta' Pariġi, Franza. Il-komun jinsab 12.3 km (7.6 mi) miċ-ċentru ta' Pariġi. Argenteuil huwa sub-prefettura tad-dipartiment Val-d'Oise, is-sede tal-arrondissement t'Argenteuil.
Argenteuil huwa t-tieni l-aktar komun popolat fis-subborgi ta' Pariġi (wara Boulogne-Billancourt) u l-aktar wieħed popolat fid-dipartiment Val-d'Oise, għalkemm mhuwiex prefettura tiegħu, huwa maqsum bejn il-komuni ta' Cergy u Pontoise.
Isem
L-isem Argenteuil kien irreġistrat għall-ewwel darba fil-karta rjali tas-sena 697 bħala Argentoialum.
Storja
Il-komun t'Argenteuil twaqqaf bħala kunvent fis-seklu 7. Il-monasteru li rriżulta milll-kunvent kien meqrud matul ir-Rivoluzzjoni Franċiża.
Ħarba rurali għal Pariġini, issa huwa subborg ta' Pariġi. Fost il-pitturi li għamlu Argenteuil famuża huma Claude Monet, Jean-Étienne Delacroix, Auguste Renoir, Gustave Caillebotte, Alfred Sisley u Georges Braque
Trasport
Argenteuil huwa servut minn żewġ stazzjonijiet tal-linja tal-ferrovija suburbana Transilien Paris – Saint-Lazare li huma Gare d'Argenteuil u Val d'Argenteuil.
Ħoloq esterni
Koordinati: 48.95°N, 2.25°W
Tabib
daqsminuri|276x276px|Dettall tal-pittura It-tabib ta’ [[Luke Fildes]] Tabib jew prattikant mediku huwa professjonist li jipprattika l-mediċina, u xogħlu hu li jippromwovi u jissorvelja s-saħħa jew ifejjaq lill-pazjenti permezz tal-istudju, id-dijanjożi, il-pronjożi u t-trattament tal-mard, tal-feriti, u ta’ problemi fiżiċi u mentali oħra. It-tobba, fil-prattika tagħhom, jistgħu jiffukaw fuq ċertu kategoriji ta’ mard, tipi ta’ pazjenti, u metodi ta’ trattament—magħruf bħala speċjalizzazzjonijiet—jew jassumu r-responsabbiltà għall-għoti tal-kura medika kontinwa u komprensiva lill-individwi, lill-familji u lill-komunitajiet—magħrufa bħala prattika ġenerali. Il-prattika medika tirrikjedi kemm għarfien dettaljat tad-dixxiplini akkademiċi, bħall-anatomija u l-fiżjoloġija, il-mard sottostanti u t-trattament tiegħu—ix-xjenza tal-mediċina—kif ukoll kompetenza deċenti fil-prattika applikata tagħha—l-arti u s-sengħa tal-mediċina.
Kemm ir-rwol tat-tabib kif ukoll it-tifsira tal-professjoni jvarjaw minn pajjiż għal ieħor madwar id-dinja. Il-lawriji u l-kwalifiki jvarjaw ferm, iżda hemm xi elementi komuni, bħall-etika medika li tirrikjedi li t-tobba jkollhom kunsiderazzjoni, kompassjoni u benevolenza għall-pazjenti tagħhom.
Speċjalista fil-mediċina interna
Madwar id-dinja t-terminu tabib jirreferi għal speċjalista fil-mediċina interna jew waħda mill-bosta sottospeċjalitajiet tagħha (speċjalment meta mqabbel mal-kirurġija). Din it-tifsira tagħti sens ta’ esperjenza fit-trattament bil-mediċini u l-medikamenti, iktar milli bil-proċeduri tal-kirurgi.
Bil-lingwa Ingliża, it-terminu “doctor” għal tabib għandu mill-inqas disa’ mitt sena: it-tobba u l-kirurgi darba kienu membriu ta’ professjonijiet separati, u tradizzjonalment kienu rivali.
Enriku VIII ta “liċenzja” (charter) lill-Kulleġġ Irjali ta’ Londra fl-1518. Imbagħad fl-1540 ta liċenzja separata lill-Kumpanija tal-Barbiera-Kirurgi (predeċessur tal-Kulleġġ Irjali tal-Kirurgi). Fl-istess sena, il-monarka Ingliż stabbilixxa il-Professorat Regius tal-Fiżiku fl-Università ta’ Cambridge. L-universitajiet iktar moderni x’aktarx li jiddeskrivu akkademiku bħala professur tal-mediċina interna. B’hekk, fis-seklu 16, physic (fiżiku) x’aktarx li kienet tfisser bejn wieħed u ieħor l-istess bħall-mediċina interna kif nafuha llum.
Attwalment, tabib speċjalista fl-Istati Uniti jista’ jiġi deskritt bħala internist (prattikant tal-mediċina interna). Fl-1996 intuża terminu ieħor, hospitalist, biex jiddeskrivi l-ispeċjalisti tal-Istati Uniti fil-mediċina interna li jaħdmu l-iktar jew esklużivament fl-isptarijiet. Dawn issa jirrappreżentaw madwar 19 % tal-prattikanti mediċi ġenerali kollha tal-Istati Uniti li fil-pajjiżi li jitkellmu bl-Ingliż spiss huma magħrufa bħala general physicians.
Dan l-użu, distint minn kirurgu, huwa komuni fil-biċċa l-kbira tad-dinja, inkluż fir-Renju Unit u pajjiżi oħra tal-Commonwealth (bħall-Awstralja, il-Bangladexx, l-Indja, New Zealand, il-Pakistan, l-Afrika t’Isfel, is-Sri Lanka, u ż-Żimbabwe), kif ukoll f’postijiet varji bħall-Brażil, Hong Kong, l-Indoneżja, il-Ġappun, l-Irlanda, u Taiwan.
Pachybiotherium
Pachybiotherium huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti, eżattament l-opossumi tal-kontinent Amerikan.
Dan il-ġeneru qiegħed klassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali), fis-superordni Ameridelphia (il-marsupjali Amerikani minbarra l-kolokolo), fl-ordni Didelphimorphia, fis-superfamilja Didelphoidea, fil-familja Didelphidae, fis-sottofamilja Caluromyinae mal-ġeneri Caluromys u Caluromysiops.
Il-ġeneru Pachybiotherium huwa monotipiku, jiġbor fih speċi waħda biss estinta u huwa l-uniku ġeneru estint tas-sottofamilja Caluromyinae.
Barċellona
Barċellona hi waħda mill-akbar ċentri kummerċjali fl-Ewropa, b'port u ajruport movimentati ferm. L-ekonomija tar-reġjun tiddependi ħafna fuq din il-belt, u fil-fatt għalhekk hi waħda b'saħħitha.
Barċellona bdiet bħala belt Rumana. Bi klima Mediterranja, din il-belt hi magħrufa għall-kultura unika tagħha, fejn hija ċentru tal-arti u tal-arkitettura, filwaqt li hija ukoll fejn il-lingwa Katalana ssib il-qofol tagħha. Ta' min isemmi xi postijiet bħall-Katidral iddedikat lill-Familja Sagra, il-Park u l-Bini Güell, kapulavuri ta' Antoni Gaudí, arkitett ta' fama dinjija.
Barċellona hi forsi l-aktar famuża għall-faċilitajiet sportivi tagħha, fejn saru l-Olimpjadi tas-Sajf tal-1992. Magħruf żgur ukoll hu l-Klabb tal-Futbol ta' Barċellona, FC Barcelona, anke jekk hemm klabb ieħor tal-futbol, dak ta' RCD Espanyol, il-Klabb Irjali Sportiv Spanjol, għaliex dan kien miftuħ minn nies Spanjoli biss, għad-differenza tal-klabb l-ieħor, li kellu Żvizzeru bħala l-ewwel President.
FIMBank
FIMBank hija kumpanija pubblika b'responsabbiltà limitata li tipprovdi soluzzjonijiet ta' finanzjament tal-kummerċ, fatturar u skont tar-riċevibbli kummerċjali fuq bażi mingħajr rikors. Il-grupp huwa reġistrat f’Malta u huwa kkwotat fil-Borża ta’ Malta.
FIMBank jagħmel parti mill-Grupp KIPCO. Adrian Gostuski huwa l-Kap Eżekuttiv tal-Grupp FIMBank.
Storja
Il-Grupp FIMBank twaqqaf fl-1994.
Il-grupp ra il-bidu tiegħu bi twaqqif tal-l-First International Merchant Bank Ltd, li beda jopera fl-1995. Fl-2001, l-ishma tiegħu ġew elenkati fil-Borża ta’ Malta.
Fl-2003, il-grupp akkwista l-kontroll sħiħ tal-London Forfaiting Company Ltd.
Fl-2005, First International Merchant Bank Ltd. bidel ismu għal FIMBank p.l.c.
Fl-2008, FIM Property Investment Ltd twaqqfet sabiex tissorvelja l-bini tal-uffiċċju prinċipali tal-Grupp u tipprovdi faċilitajiet u servizzi ta’ ġestjoni tal-proprjetà.
Fl-2011, il- Grupp FIMBank fetaħ il-kwartieri ġenerali tiegħu f’San Ġiljan. Fl-2012, FIMBank ġie rikonoxxut bħala l-aqwa bank kummerċjali f’Malta skont Global Finance.
Fl-2013, il-Bank United Gulf, id-diviżjoni bankarja kummerċjali ta' KIPCO u Burgan Bank akkwistaw 80 fil-mija tal-ishma tal-FIMBank, u fl-2018, l-ishma kollha tal-FIMBank li qabel kienu proprjetà tal-Bank United Gulf ġew trasferiti lil United Gulf Holding Company.
FIMBank nieda l-pjattaforma bankarja diġitali FIMBank Direct fl-2017.
Operazzjonijiet
FIMBank jipprovdi firxa ta’ servizzi bankarji, inkluż finanzjament tal-kummerċ, fatturar u skont tar-riċevibbli kummerċjali fuq bażi mingħajr rikors u finanzjament tal-proprjetà immobbli. FIMBank żviluppa wkoll l-Easisave, pjattaforma ta’ tfaddil onlajn, li tnediet fl-2012.
Turkija
It-Turkija (Tork:Türkiye), uffiċjalment ir-Repubblika tat-Turkija, hi pajjiż transkontinentali li l-parti l-kbira tiegħu tinsab fl-Anatolja fil-Punent tal-Asja u fil-Lvant ta' Traċja fil-Lbiċ tal-Ewropa. It-Turkija hija mdawra minn tmien pajjiżi: il-Bulgarija lejn il-Majjistral; il-Greċja lejn il-Punent; il-Ġeorġja lejn il-Grigal; l-Armenja, l-Iran u l-Ażerbajġan lejn il-Lvant; u l-Iraq u s-Sirja lejn il-Lbiċ. Il-Baħar Mediterran jinsab fin-Nofsinhar; il-Baħar Eġew lejn il-Punent; u l-Baħar l-Iswed lejn it-Tramuntana. Il-Baħar ta' Marmara, il-Bosforu u d-Dardanelli (li flimkien jiffurmaw l-Istretti Torok) jiddemarkaw il-konfini bejn it-Traċja u l-Anatolja; huma wkoll jisseparaw l-Ewropa u l-Asja. Il-pożizzjoni ġeografika tat-Turkija f'salib it-toroq tal-Ewropa u l-Asja tagħmilha pajjiż ta' importanza ġeostrateġika sinifikanti.
Adeżjoni fl-Unjoni Ewropea
It-Turkija kisbet l-istatus ta' kandidat tal-Unjoni Ewropea wara l-laqgħa tal-Kunsill Ewropew li saret f'Ħelsinki f'Diċembru 1999.
Fil-laqgħa tiegħu fis-16 u s-17 ta' Diċembru 2004, il-Kunsill Ewropew iddeċieda li t-Turkija tissodisfa b'mod suffiċjenti l-kriterji biex jinfetħu n-negozjati tal-adeżjoni.
In-negozjati tal-adeżjoni tnedew f'Konferenza Intergovernattiva (KIG) fit-3 ta' Ottubru 2005. Dakinhar ukoll il-Kunsill qabel dwar qafas għan-negozjati mat-Turkija.
Issa nfetħu 16 minn 35 kapitolu, u wieħed minnhom ingħalaq proviżorjament.
Fit-18 ta' Frar 2008, il-Kunsill adotta s-Sħubija għall-Adeżjoni riveduta mat-Turkija.
L-aħħar laqgħa tal-Konferenza mat-Turkija dwar l-Adeżjoni fil-livell ministerjali saret fit-30 ta' Ġunju 2016. Il-konferenza fetħet negozjati dwar il-Kapitolu 33, dwar dispożizzjonijiet finanzjarji u baġitarji.
Waqt il-laqgħa tal-Kunsill Ewropew tad-19 ta' Ottubru 2017, il-mexxejja tal-UE kellhom dibattitu dwar ir-relazzjonijiet mat-Turkija. Waqt li tennew l-impenn sħiħ tagħhom ta' kooperazzjoni mat-Turkija dwar il-migrazzjoni, huma inkarigaw ukoll lill-Kummissjoni biex tirrifletti dwar jekk, fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-pajjiż, għandhomx jitwaqqfu u jerġgħu jiġu orjentati l-fondi ta' qabel l-adeżjoni.
L-54 Kunsill ta' Assoċjazzjoni UE-Turkija sar fi Brussell fil-15 ta' Marzu 2019. Huwa eżamina l-istat tar-relazzjonijiet bilaterali bejn l-UE u t-Turkija.
Summits internazzjonali UE-Turkija
Fid-29 ta' Novembru 2015, il-kapijiet ta' stat jew ta' gvern tal-UE kellhom laqgħa mat-Turkija. Il-laqgħa kienet pass importanti fl-iżvilupp tar-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Turkija u fil-kontribut għall-ġestjoni tal-kriżi tal-migrazzjoni. L-UE u t-Turkija qablu li jerġgħu jagħtu spinta lill-proċess ta' adeżjoni tat-Turkija mal-Unjoni Ewropea. Issaħħaħ id-djalogu f'livell għoli bejn iż-żewġ partijiet permezz ta' laqgħat aktar frekwenti u aktar strutturati.
Fis-7 ta' Marzu 2016, il-kapijiet ta' stat jew ta' gvern tal-UE kellhom laqgħa mat-Turkija biex isaħħu l-kooperazzjoni bejniethom fir-rigward tal-kriżi tal-migrazzjoni u tar-refuġjati.
Matul il-laqgħa ta' wara l-Kunsill Ewropew tas-17 u t-18 ta' Marzu 2016, il-mexxejja tal-UE u tat-Turkija qablu li jaċċelleraw it-twettiq tal-pjan direzzjonali għal-liberalizzazzjoni tal-viża, bil-ħsieb li jitneħħew ir-rekwiżiti tal-viża għaċ-ċittadini Torok sa mhux aktar tard mill-aħħar ta' Ġunju 2016, jekk ikunu ġew issodisfati l-punti kollha ta' riferiment. Huma reġgħu kkonfermaw l-impenn tagħhom li jagħtu spinta ġdida lill-proċess tal-adeżjoni kif stipulat fid-dikjarazzjoni konġunta tad-29 ta' Novembru 2015. Qablu, bħala l-pass li jmiss, li jiftħu l-kapitolu 33 matul il-Presidenza Netherlandiża.
Fis-26 ta' Marzu 2018 il-mexxejja tal-UE ospitaw lill-president Tork, Recep Tayyip Erdoğan fir-residenza Evksinograd ġewwa Varna, il-Bulgarija. L-UE kienet irrappreżentata minn Donald Tusk, il-President tal-Kunsill Ewropew, Jean-Claude Juncker, il-President tal-Kummissjoni Ewropea u Boyko Borissov, il-Prim Ministru tal-Bulgarija.
Il-mexxejja kellhom diskussjoni estensiva fuq ir-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Turkija u t-triq 'il quddiem. Aktar speċifikament, huma ddiskutew:
Sitwazzjoni attwali
Fid-9 ta' Marzu 2020, il-Presidenti Charles Michel u Ursula von der Leyen iltaqgħu mal-President Recep Tayyip Erdoğan fi Brussell. Il-mexxejja ddiskutew ir-relazzjonijiet bilaterali, l-implimentazzjoni tad-dikjarazzjoni UE-Turkija dwar il-migrazzjoni, is-sigurtà u l-istabbiltà fir-reġjun u l-kriżi fis-Sirja.
Il-laqgħa saret wara ż-żjara tal-President Michel f'Ankara fl-4 ta' Marzu 2020.
Fit-18 ta' Ġunju 2019, il-Kunsill tal-Affarijiet Ġenerali adotta konklużjonijiet dwar it-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u ta' assoċjazzjoni, li jkopru t-Turkija. Fl-20 ta' Ġunju 2019, il-Kunsill Ewropew approva l-konklużjonijiet.
Storja ta' Istanbul
Iż-żona ta' l-Istanbul tal-lum ġiet stabbilita fil-5,500 Q.K. fin-Neolitiku Nofsani, twaqqfet minn Thracians qabel l-1000 Q.K. bħala Lygos u saret Kolonja ta’ Megari (qabel is-667 QK skont Erodotu jew qabel is-656 QK) mas-7 seklu QK, bħal Biżanzju, bħal ħafna bliet Mediterranji fuq il-kosta Torka, aktar tard saret Dominju Ruman (u temporanjament tissejjaħ Augusta Antonina, u fl-217 ingħatat l-isem ġdid għal Biżanzju wara l-mewt ta’ Caracalla) u għamlet il-kapitali l-ġdida bħala Nova Roma u mbagħad Kostantinopli madwar is-sena 330 AD. Bi tħejjijiet, rikostruzzjoni u espansjoni mis-sena 324 AD, kienet issir Dominju Biżantin wara s-sena 395 AD u taqa’ f’idejn l-Ottomani fl-1453 u ssir il-kapitali tal-Imperu li kellha tiġi suċċessiva mir-Repubblika attwali tat-Turkija, li ċaqlaq il-kapitali l-ġdida. lejn Ankara. Fis-snin tiegħu qabel is-sena 330 Q.K. kien Grieg Ellenistiku fid-dehra (u Ruman speċjalment wara l-assedju, rikostruzzjoni u espansjoni minn Septimus Severus). U kien ta’ twemmin pagan akbar qabel il-Kristjanizzazzjoni tal-Imperu Ruman (200 sena wara kien ikun Kristjanizzat kompletament, fi żmien Ġustinjanu).
Instanbul/Estambul
Stampa:As-Constantine-XR RIC vII 019.jpg|Munita ta' Kostantinu 306 - 337 AD. (c.   337 AD) li turi rappreżentazzjoni tal-labarum tiegħu jtaqqab serp Stampa:Peran shops 1930.JPG|Ħwienet Griegi fi Vjal İstiklal f'Beyoğlu, 1930s Stampa:Naum Tiyatrosu.jpg|Riċeviment li sar fit-Teatru Naum f’ġieħ Giuseppe Garibaldi, li kien għex u ħadem (bħala għalliem) fid-distrett ta’ Pera ta’ Kostantinopli (Istanbul) bejn l-1828 u l-1831. It-Teatru Naum li jidher f’din l-illustrazzjoni serva bħala t-teatru prinċipali ta’ Kostantinopli. opra, sakemm inqerdet min-nar fl-1870 Stampa:Map of Constantinople (1422) by Florentine cartographer Cristoforo Buondelmonte.jpg|Mappa ta' Kostantinopli tal-kartografu Florentin Cristoforo Buondelmonti (1422), li turi Pera (Beyoğlu) fit-tramuntana tal-Qarn tad-Deheb u l-peniżola ta' Kostantinopli fin-nofsinhar Stampa:Occupation of Constantinople 2.jpg|Okkupazzjoni ta' Kostantinopli (İstanbul'un İşgali 13 ta' Ottubru 1918 – 4 ta' Ottubru 1923) Stampa:Greek aviators in Constaninople 1918.jpg|Avjaturi Griegi fl-ajruport ta' San Stefano wara l-Armistizju ta' Mudros, 1918 Stampa:USS Noma off Istanbul Turkey 1920.jpg|USS Noma (SP-131) quddiem il-Palazz Dolmabahçe fl-1920 Stampa:Occupation of Istanbul - British troops in Galata.png|Il-forzi Brittaniċi okkupaw il-port ta’ Karaköy. Il-bini fl-isfond huwa l-kwartieri ġenerali tal-Linji tat-Tbaħħir Torok Stampa:Mudanya 02.jpg|Mudanya Mütarekesi/Bini fejn ġie ffirmat l-Armistizju f'Mudanya, Mudania fil-Provinċja ta’ Bursa, fil-11 ta' Ottubru, 1922. Ir-Renju tal-Greċja ssieħeb fl-armistizju fl-14 ta’ Ottubru, 1922, taħt l-Armistizju ta' Mudros, li temm l-Ewwel Gwerra Dinjija fl-Imperu Ottoman, il-qawwiet Alleati tħallew jokkupaw is-swar tal-Istrett fid-Dardanelli u l-Bosporu. Aktar tard, okkupaw ukoll Kostantinopli u ddeċidew li jaqsmu l-Imperu Ottoman. In-nazzjonalisti Torok opponew dan fil-forma ta’ Assemblea Nazzjonali Gran. Wara li kisbu rebħiet fuq il-poteri okkupanti fl-Anatolja, il-forzi Torok kienu qed javvanzaw fiż-żona newtrali tal-Istrett.
Fid-19 ta' Settembru, il-Gran Brittanja ddeċidiet li tiċħad Kostantinopli u Traċja lin-nazzjonalisti Torok, iżda gwerra oħra kienet opposta minn Franza, ir-Renju tas-Serbi, Kroati u Sloveni, l-Italja, u d-dominji Brittaniċi. Il-Prim Ministru Franċiż Raymond Poincaré ipprova jipperswadi lit-Torok biex jirrispettaw iż-żona newtrali. L-Alleati sejħu għal konferenza ta’ paċi fit-23 ta’ Settembru, li Mustafa Kemal qabel fid-29 ta’ Settembru, u nnomina lil Mudania bħala l-kwartieri ġenerali.Sadattant, il-kabinett Ingliż iddeċieda li jabbanduna Thrace tal-Lvant lit-Torok.
Nutar
daqsminuri|241x241px|Nutar waqt xogħlu ([[pittura tal-artist Ġermaniż Max Volkhart).]] Nutar huwa persuna li tkun awtorizzata twettaq atti fl-affarijiet ġuridiċi, b’mod partikolari tixhed għall-iffirmar tad-dokumenti. Il-professjoni notarili tvarja skont is-sistemi ġuridiċi lokali.
Ħarsa ġenerali
Id-dokumenti jiġu awtentikati minn nutar bħala deterrent kontra l-frodi u sabiex jiġi żgurat li jitħejjew kif suppost. Xhud imparzjali (in-nutar) jidentifika l-firmatarji sabiex jaċċerta li ma jkunx hemm imposturi u sabiex jiżgura li jkunu jafu li deħlin għal ftehimiet u li għandhom ir-rieda jagħmlu dan. Id-dokumenti tas-self, fosthom atti, affidavits, kuntratti u prokuri, huma dokumenti komuni ħafna li jkunu jeħtieġu awtentikazzjoni minn nutar.
Il-Liġi 122 tal-Kodiċi ta’ Hammurabi (għall-ħabta tal-1755-1750 Q.K.) kienet tistipula li depożitur tad-deheb, tal-fidda, jew ta’ proprjetà mobbli oħra għall-kustodja kellu jippreżenta l-oġġetti kollha u kuntratt iffirmat tal-kapparra qabel ma jiddepożita l-oġġetti għand bankier, u l-Liġi 123 kienet tistipula li bankier kien jinħeles minn kwalunkwe obbligu kuntrattwali tal-kapparra jekk in-nutar jiċħad l-eżistenza tal-kuntratt. Il-Liġi 124 kienet tistipula li depożitur b’kuntratt tal-kapparra awtentikat minn nutar kien intitolat li jerġa’ jieħu lura l-valur kollu tad-depożitu tiegħu.
Id-definizzjoni tal-awtentikazzjoni minn nutar ta’ dokument jew ta’ avveniment tvarja minn post għall-ieħor; iżda ġeneralment tfisser it-twettiq minn nutar ta’ sensiela ta’ passi possibbli, li jistgħu jinkludu dawn li ġejjin:
Nutara tal-liġi komuni vs. tal-liġi ċivili
xellug|daqsminuri|Uffiċju ta’ nutar f’[[Vigo, Spanja]] Il-biċċa l-kbira tas-sistemi tal-liġi komuni jkollhom nutar pubbliku, jiġifieri uffiċjal pubbliku li jawtentika d-dokumenti ġuridiċi u li jista’ wkoll jamministra u jieħu ġuramenti u jagħmel affermazzjonijiet, fost kompiti oħra. Għalkemm in-nutara pubbliċi huma uffiċjali pubbliċi, dawn ġeneralment ma jitħallsux mill-gvern; jistgħu jdaħħlu l-introjtu tagħhom billi jimponu miżati, jipprovdu servizzi mingħajr ħlas b’rabta ma’ impjieg ieħor (pereżempju impjegati tal-banek), jew jipprovdu servizzi mingħajr ħlas għall-ġid komuni. Fl-Istati Uniti (għajr f’Puerto Rico), kwalunkwe peruna – avukat u mhux – tista’ tiġi kkummissjonata bħala nutar. daqsminuri|290x290px|"Der Notar" ("In-Nutar"), inċiżjoni tar-ram mill-ktieb tal-1698 ta’ [[Christoph Weigel il-Kbir]] Il-maġġoranza tas-sistemi bbażati fuq il-liġi ċivili (inkluż Puerto Rico u Quebec) ikollhom nutar tal-liġi ċivili, jiġifieri professjonist ġuridiku li jwettaq iktar funzjonijiet min-nutar pubbliku tal-liġi komuni. Dawn ikunu avukati kkwalifikati li jipprovdu ħafna mill-istess servizzi bħall-avukati tal-liġi komuni (negozjar u tfassil tal-kuntratti, konsulenza ġuridika, suċċessjoni, ħolqien ta’ kumpanija u l-istatus tagħha, tħejjija ta’ testmenti u prokuri, interpretazzjoni tal-liġi, medjazzjoni, eċċ...) għajr kwalunkwe involviment f’tilwim li jkollu jidher quddiem qorti.
Fl-Istati Uniti, aġent tal-iffirmar, magħruf ukoll bħala aġent tal-iffirmar tas-self, ikun nutar pubbliku li jispeċjalizza fl-awtentikazzjoni tad-dokumenti ipotekarji u tal-proprjetà immobbli.
In-nutara fil-ġurisdizzjonijiet tal-liġi ċivili jkunu speċjalizzati fil-kwistjonijiet kollha marbuta mal-proprjetà immobbli, u jagħmlu eżamijiet tat-titoli sabiex jikkonfermaw is-sjieda tal-proprjetà, l-eżistenza ta’ xi interess ta’ garanzija bħal xi servitù jew ipoteki.
Spiss, fil-każ tan-nutara li jkunu avukati, iċ-ċertifikat li jkun irid jiġi pprovdut ma jkunx jirrikjedi firem. Pereżempju: iċ-ċertifikati li jawtentikaw il-kopji ta’ dokumenti u ċ-ċertifikati ġuridiċi, bħaċ-ċertifikati dwar il-kapaċità ta’ kumpanija li twettaq ċerti atti, jew li jispjegaw il-liġi fis-seħħ.
Sistemi online
Fl-Istati Uniti, ħafna stati fosthom Virginia, Texas, u Nevada għaddew liġijiet li jippermettu xhieda online min-nutara, bl-użu tal-kondiviżjoni ta’ skrin jew webcams, kif ukoll proċessi ta’ verifika tal-identità. Sabiex ikun hemm konformità mal-liġi statali, in-nutara jrid ikollhom sede f’wieħed mill-istati li awtorizzaw dawn is-servizzi. Virginia kienet l-ewwel stat li għadda leġiżlazzjoni li tippermetti l-awtentikazzjoni online min-nutara fl-2012. Texas u Nevada għaddew liġijiet simili fl-2017 li daħlu fis-seħħ f’Lulju 2018. Xi siti u applikazzjonijiet jinkludu DocVerify, Notarize, NotaryCam, Safedocs, u SIGNiX. Notarize kienet ukoll l-ewwel kumpanija li offriet is-servizzi online għalkollox għall-għeluq tal-ipoteki. Fl-Istati Uniti, fl-2017, kien stmat li kien hemm iżjed minn erba’ miljun nutar impjegat.
Maastricht
Maastricht (Olandiż : /maːˈstrɪxt/) huwa belt Olandiża, li tinsab fin-nofsinhar tal-provinċja ta’ Limburg, li tagħha hija l-kapitali. Fl-2016, kellha 122,017 abitant. Fis-7 ta’ Frar, 1992, hemm ġie ffirmat it-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.
Assedju ta' Malta (1565)
L-Assedju ta' Malta, magħruf ukoll bħala l-Assedju l-Kbir seħħ fl-1565 meta l-Imperu Ottoman attakka l-Gżejjer Maltin li dak iż-żmien kienet taħt idejn il-Kavallieri ta' San Gwann. L-assedju dam kważi erba' xhur, bejn it-18 ta' Mejju sal-11 ta' Settembru 1565.
Fit-18 ta' Mejju 1565, il-flotta Ottomana mmexxija minn Mustafa Paxà, kmandant tal-armata u Pjali Paxà l-ammiral tal-flotta  waslet qrib il-kosta ta'  Malta. Minn hawn beda l-Assedju l-Kbir li dam sejjer għal 145 jum.
Wara l-waqgħa ta' Tripli, fl-1551, u l-attakk fuq Għawdex fl-istess sena, l-Ordni fittex li jikkonsolida d-difiża ta' madwar il-Port il-Kbir. Ġie deċiż li jinbnew postazzjonijiet difensivi ġodda. Fuq in-naħa tan-Nofsinhar tal-Isla nbena l-Forti San Mikiel. u s-swar li jipproteġu l-Isla min-naħa li tħares lejn Kordin. Mal-Forti Sant'Iermu, li dak iż-żmien kien sempliċement torri żgħir, inbniet fortizza mdaqqsa li setgħet takkomoda ġwarniġjon ta' mitt suldat, u f'każ ta' gwerra anki aktar minn hekk. Il-perimetru tal-Birgu fuq in-naħa tal-Kalkara kif ukoll dak li jħares lejn in-Nofsinhar, ġew imdawra minn linja ta' difiża. Is-swar tal-Imdina u l-Kastell tar-Rabat, Għawdex tħallew f'idejn il-kunsilli amministrattivi rispettivi tagħhom biex ikunu rranġati mill-aħjar li setgħu.
Sa mill-1557 kienu bdew jinxterdu x-xnigħat li t-Torok kienu se jattakkaw lil Malta. Jekk mhux għal ħaġa oħra, dan l-attakk kellu jsir biex is-Sultan Tork jikkastiga u jrażżan l-Ordni ta' San Ġwann talli l-Kavallieri baqgħu jattakkaw il-bastimenti Torok u dawk Musulmani. Dawn l-atti ta' piraterija kienu jsiru biex l-Ordni ta' San Ġwann jaħtaf l-merkanzija, l-armi u l-iskjavi biex dawn jinbiegħu. It-tieni raġuni kienet li s-Sultan kien konxju li jekk Malta taqa' taħt idejh, l-Imperu Ottoman kien ikun għamel akkwist ieħor biex jikseb post strateġiku f'nofs il-Mediterran minn fejn il-qawwa Torka setgħet tattakka l-Punent tal-Ewropa, u għaldaqstant l-Imperu Spanjol.
Id-deċiżjoni finali mill-Porte Sublimi li jattakka lil Malta ttieħdet f'Ottubru 1564. Diġà fl-ewwel xhur tal-1565, l-ispjuni tal-Ordni f'Kostantinopli kienu qed iwasslu informazzjoni lil De Valette, li kien hemm ħafna preparamenti għaddejja fl-arsenali u fit-tarzni tat-Torok, u għaldaqstant l-attakk fuq il-Gżejjer Maltin kien jidher wieħed imminenti. De Valette talab lil diversi mexxejja Insara, l-aktar lill-Imperatur Filippu II, u lill-Papa Piju IV, għall-għajnuna. Huwa bagħat ukoll komunikazzjoni lill-Kavallieri kollha tal-Ordni ta' San Ġwann, imferrxa f'bosta pajjiżi, biex jiġu Malta sabiex jiddefendu l-interessi tal-Ordni.
Preparazzjonijiet għall-Assedju l-Kbir
Sal-bidu ta' Mejju 1565, tmintax-il jum qabel ma beda l-assedju, l-Ordni ta' San Ġwann kien jista' jgħodd mad-9,000 suldat, bejn truppi merċenarji, voluntiera barranin u suldati Maltin. Mijiet ta' kavallieri tal-Ordni waslu Malta, u b'kollox dawn issa kienu jgħoddu mas-600. Sal-10 ta' Mejju, truppi Spanjoli, ġellieda professjonali (it-tercios), li kienu ntbagħtu minn Filippu II, waslu Malta wkoll. Fl-ewwel jiem ta' Mejju, saru l-aħħar preparamenti biex il-Port u l-madwar ikunu protetti bl-aħjar mod, minkejja n-nuqqas ta' nies biex jaħdmu u l-finanzi stretti; bejn il-ponta tal-Isla u dik tal-Birgu ddendlet katina fil-baħar biex twaqqaf lix-xwieni tal-għadu milli jidħlu 'l ġewwa minn hemm lejn id-daħla ta' Bormla. Ħarġet ordni biex il-merħliet kollha ta' madwar it-Tlett Ibliet jiddaħħlu wara s-swar tal-Birgu biex dawn ma jaqgħux f'idejn l-għadu. Barra minn hekk, il-Forti San Mikiel u s-swar tal-Isla kellhom id-difiżi tagħhom rinfurzati b'diversi modi.
Żbark tal-Forzi Torok - 18 ta' Mejju 1565
Fit-18 ta' Mejju, il-flotta Ottomana, magħmula minn bosta mijiet ta' bastimenti ta' kull għamla waslet qrib il-kosta ta' Malta. Din kienet qed iġġorr madwar 30,000 raġel. In-numru eżatt hu diskutibbli peress li xi storiċi kontemporanji tal-Assedju jsostnu li kienu aktar, filwaqt li oħrajn isostnu li dawn kienu inqas. Abbord dawn il-bastimenti kien hemm 'l fuq minn 6,000 Ġannizzaru (truppi ġellieda mill-aqwa), u 6,000 Sipahis (arċiera). Ma' dawn kien hemm gwerriera oħra, qaddiefa u eluf ta' awżiljari li kienu mqabbda jġorru l-provvisti. Dan apparti l-inġiniera li fost affarijiet oħra xogħolhom kien li jħaffru t-trinek tad-difiża u l-mini taħt l-art biex jippenetraw is-swar u jisploduhom. It-Torok kellhom ukoll erba' bażiliski, kanuni enormi li kienu jisparaw balal ta' 'l fuq minn 80 libbra. Dawn it-truppi kollha kienu mmexxija minn Mustafa Paxà, il-kmandant tal-armata, u Pjali Paxà, il-kmandant tal-flotta.