cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Royal Exhibition Building
1901-1979
Maż-żmien il-binja ddeterjorat, u saret magħrufa fost in-nies tal-post bl-ispreġjattiv "L-Iljunfant Abjad" (bl-Ingliż: The White Elephant) fis-snin 40 tas-seklu 20. Sas-snin 50 tas-seklu 20, bħal bosta binjiet f'Melbourne ta' dak iż-żmien, kien maħsub li titwaqqa' biex minflokha jinbnew blokok ta' uffiċini. Fl-1948, membri tal-Kunsill tal-Belt ta' Melbourne ressqu din il-proposta għall-votazzjoni u bl-iżbrixx ġie deċiż li l-binja ma titwaqqax. Is-sezzjoni tal-binja li fl-imgħoddi ntużat biex tospita l-Akkwarju ta' Melbourne ħadet in-nar fl-1953. Il-binja ospitat il-Logħob Olimpiku tas-sajf tal-1956 u ospitat il-kompetizzjonijiet tal-basketball, tal-erfigħ tal-piżijiet, tal-lotta u tal-fencing tal-pentatlon. Matul is-snin 40 u 50 tas-seklu 20, il-binja baqgħet tintuża għaż-żfin li kien isir regolarment kull ġimgħa. Matul xi deċennji ta' dan il-perjodu saru wkoll avvenimenti ta' wiri tad-dgħajjes u tal-karozzi, kif ukoll avvenimenti oħra li kienu jsiru regolarment tal-industrija domestika u tal-bini. Barra minn hekk intużat ukoll matul is-snin 50, 60 u 70 tas-seklu 20 għall-Eżamijiet tal-Matrikola Statali u għall-eżamijiet taċ-Ċertifikat tal-Edukazzjoni ta' Victoria, fost diversi skopijiet oħra. Is-sezzjoni tal-Punent twaqqgħet fis-snin 70 tas-seklu 20. L-aħħar sezzjoni oriġinali li kien għad fadal, is-sala grandjuża tal-ballu, twaqqgħet fost kontroversja sħiħa fl-1979. Fl-1980 din ġiet sostitwita b'binja ġdida fl-istess post, imlibbsa b'bosta mirja, u li kienet tipprovdi iktar spazju għall-wirjiet. Fl-1 ta' Ottobru 1980 matul żjara lejn Victoria, il-Prinċipessa Alessandra żvelat plakka li tfakkar il-ftuħ tas-Sala Ċentenarja l-ġdida bil-mirja u ċ-ċentenarju tal-binja inġenerali. Hija żvelat ukoll plakka oħra li tfakkar l-għoti tat-titlu "Rjali" (bl-Ingliż: Royal) lill-binja mill-Maestà Tagħha u r-Reġina ta' dak iż-żmien, Eliżabetta II.
1980-preżent
Wara l-kontroversja sħiħa minħabba t-twaqqigħ tas-sala tal-ballu, u l-ħatra ta' fiduċjarji ġodda u ta' President ġdid fl-1983, il-wirt tal-binja beda jitqies bħala xi ħaġa importanti daqs il-forniment ta' spazju modern għall-wirjiet.
Burkina Faso
Il-Burkina Faso huwa pajjiż interkjuż li jinsab fl-Afrika tal-Punent. Huwa pajjiż mingħajr żblokk lejn il-baħar u hu mdawwar minn sitt pajjiżi: il-Mali fit-tramuntana, in-Niġer fil-lvant, il-Benin fix-xlokk, it-Togo u l-Gana fin-nofsinhar, u l-Kosta tal-Avorju fil-lbiċ.
Royal Exhibition Building
1980-preżent
L-ewwel valutazzjoni għall-konservazzjoni tal-binja saret minn Alan Willingham fl-1987, u matul id-deċennji ta' wara, is-Sala l-Kbira progressivament ġiet rinnovata u restawrata. Fl-1996, il-Premier ta' Victoria ta' dak iż-żmien, Jeff Kennett, ippropona l-post għall-kostruzzjoni tal-Mużew Statali ta' Melbourne fil-parkeġġ tal-karozzi lejn it-Tramuntana, li kienet tinvolvi t-twaqqigħ tas-sezzjonijiet tas-snin 60 tas-seklu 20 fl-1997-1998.
Il-Fiera tal-Arti Biennali ta' Melbourne saret fir-Royal Exhibition Building mill-1988 sal-2014.
Burkina Faso
Id-daqs tagħha huwa ta' 274,200 kilometru kwadru (105,900 mili kwadri) u huwa stmat li jgħixu 'l fuq minn 15,757,000 ruħ. Preċedentament, il-pajjiż kien magħruf bħala r-Repubblika tal-Volta ta' Fuq, qabel ma fl-4 ta' Awwissu 1984 il-President Thomas Sankara biddel l-isem għal Burkina Faso li tfisser "l-art tan-nies onesti" fil-lingwa Mora u Dioula, l-ikbar lingwi prattikati fil-pajjiż.
Il-belt kapitali tal-Burkina Faso hija Ouagadougou u l-format tal-gvern huwa repubblika semipresidenzjali, bil-president ikun Blaise Compaoré.
Royal Exhibition Building
1980-preżent
Il-pożizzjoni tal-Mużew ta' Melbourne qrib ir-Royal Exhibition Building ġiet opposta ferm mill-Partit Laburista tal-Istat ta' Victoria, mill-Kunsill tal-Belt ta' Melbourne u minn xi wħud fi ħdan il-komunità lokali. Minħabba l-kampanja komunitarja ta' oppożizzjoni kontra l-iżvilupp tal-mużew, John Brumby, il-mexxej tal-oppożizzjoni tal-Istat ta' dak iż-żmien, bl-appoġġ tal-Kunsill tal-Belt ta' Melbourne, ippropona n-nomina tar-Royal Exhibition Building biex titniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. In-nomina ma mexietx 'il quddiem qabel l-elezzjoni tal-Partit Laburista tal-Istat ta' Victoria bħala l-gvern il-ġdid fl-1999. Fl-1 ta' Lulju 2004, ir-Royal Exhibition Building u l-Ġonna ta' Carlton tniżżlu bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Ir-Royal Exhibition Building hija l-unika binja tal-wirjiet tas-seklu 19 li għadha teżisti fl-Awstralja u hija waħda mill-ftit binjiet tal-wirjiet tas-seklu 19 li għadha teżisti fid-dinja.
F'Ottubru 2009, il-Mużew ta' Victoria daħal għal proġett kbir biex jirrestawra l-eks Ġnien Ġermaniż tal-Bitħa ta' Quddiem il-faċċata tal-Punent. Iż-żona kienet ġiet mgħottija bl-asfalt fis-snin 50 tas-seklu 20 għall-parkeġġ tal-karozzi.
Rinnovazzjonijiet
Fost ir-rinnovazzjonijiet hemm l-art tal-injam, is-servizzi tal-binja, ix-xogħol fil-faċċati u fil-ġebel tal-binja. Il-biċċa l-kbira tat-tarġiet tal-injam tal-binja ġew sostitwiti b'tarġiet tal-konkos, anke minħabba raġuni ta' sikurezza, għalkemm is-sit baqa' awtentiku ħafna minkejja r-rinnovazzjonijiet kollha li saru. Kull żieda mal-binja tneħħiet bħas-sezzjonijiet tal-Lvant u tal-Punent u ż-żewġ strutturi fit-Tramuntana. Il-Gvern Awstraljan dan l-aħħar ta $20 miljun għal iktar rinnovazzjonijiet għall-ħarsien u għall-promozzjoni tar-Royal Exhibition Building. Il-faċċati tan-Nofsinhar se jinkludu d-"Dinja tal-Konservazzjoni", il-koppla tas-Sala l-Kbira se tissewwa u se tinħoloq esperjenza ġdida. Is-sular ta' taħt l-art se jiġi kkonvertit f'esperjenza ta' wirja mill-kuratur. Dan se jkun post fejn l-istorja tingħata l-ħajja, u fejn se jiġu żviluppati l-ideat tal-futur. Id-Dipartiment tal-Ambjent u l-Enerġija Awstraljan, Heritage Victoria, Creative Victoria u l-Mużewijiet ta' Victoria se jissorveljaw il-proġetti.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ".
Użu attwali
Ir-Royal Exhibition Building intużat bħala ċentru tal-vaċċinazzjoni tal-massa matul il-pandemija tal-COVID-19 taħt l-amministrazzjoni tal-Isptar ta' San Vinċenz.
Ir-Royal Exhibition Building intużat bħala sala tal-eżamijiet għall-Università ta' Melbourne, l-Istitut Irjali tat-Teknoloġija ta' Melbourne, l-Iskola Postsekondarja ta' Melbourne, l-Iskola Postsekondarja ta' Nossal, l-Iskola Postsekondarja tal-Bniet ta' MacRobertson u l-Iskola Postsekondarja ta' Suzanne Cory.
Il-binja ma għadhiex l-ikbar ċentru tal-wirjiet kummerċjali f'Melbourne. L-alternattiva moderna hu ċ-Ċentru tal-Konvenji u tal-Wirjiet ta' Melbourne, li tinsab f'Southbank lejn in-Nofsinhar tad-distrett kummerċjali ċentrali ta' Melbourne.
Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja
daqsminuri|272x272px|Il-Lag Judd mill-muntanja Eliza, fil-Park Nazzjonali tal-Lbiċ. Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja hija Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fit-Tażmanja, l-Awstralja. Din hija waħda mill-ikbar żoni ta' konservazzjoni fl-Awstralja u tkopri 15,800 km2 (6,100 mil kwadru), jew kważi 25 % tat-Tażmanja. Kienet ukoll waħda mill-aħħar irqajja' ta' natura selvaġġa miti fid-dinja, u tinkludi ż-Żona Naturali Selvaġġa tal-Lbiċ.
Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja ntgħażlet bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO abbażi ta' seba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO. Flimkien mal-muntanja Tai fiċ-Ċina, għandha l-ogħla ammont ta' kriterji għar-rikonoxximent bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO għall-ewwel darba fl-1982 permezz ta' arranġamenti konġunti bejn il-gvern federali tal-Awstralja u l-gvern tat-Tażmanja matul il-kontroversja tad-Dig ta' Franklin, u s-sit ġie estiż fl-1989 wara l-Inkjesta ta' Helsham, deċiżjoni li permezz tagħha ġiet protetta foresta tas-siġar tal-ewkaliptu mill-qtugħ tas-siġar. Minħabba li l-ippjanar u l-ġestjoni taż-żona matul is-snin 90 tas-seklu 20 ma kinux skont l-istandard għoli mistenni, tfassal pjan ta' ġestjoni u ġie ppromulgat fl-1992, u mbagħad iktar 'il quddiem ġie sostitwit bi pjan ta' ġestjoni ġdid fl-1999. Fl-2014, il-gvern ta' Abbott ippropona li ż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja titneħħa mil-lista tal-UNESCO sabiex ikun jista' jitħalla l-qtugħ tas-siġar fi ħdan iż-żona protetta. Din il-proposta ġiet irrifjutata mill-Kumitat tal-Wirt Dinji fl-istess sena. Fl-2016, il-gvern tat-Tażmanja rtira l-proposta li jiġi permess il-qtugħ tas-siġar fiż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja.
Sfond
It-Tażmanja hija wieħed mill-istati tal-Awstralja. Hija gżira fl-Oċean tan-Nofsinhar, ftit fin-Nofsinhar tal-Awstralja kontinentali. Għandha klima marittima miti, sostanzjalment differenti mill-biċċa l-kbira tal-Awstralja kontinentali. L-Awstralja għandha diversi Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO u l-ewwel wieħed ġie ddeżinjat fl-1981. L-iżjed magħrufa x'aktarx li huma Kakadu, Uluru (li qabel kien magħruf bħala Ayers Rock) u l-Iskoll il-Kbir tal-Qroll. Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja probabbilment hija r-raba' l-iktar magħrufa.
It-Tażmanja hija madwar 296 kilometru (200 mil) mit-Tramuntana san-Nofsinhar u 315-il kilometru mil-Lvant sal-Punent, u tinsab madwar 300 kilometru fin-Nofsinhar tal-Awstralja kontinentali. Madwar 30 % tal-art tal-istat hija rriżervata taħt xi kategorija ta' konservazzjoni tal-art. Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja tkopri madwar 20 % tal-istat. Tinkludi l-ikbar erba' parks nazzjonali tat-Tażmanja u diversi żoni iżgħar ta' żoni ta' konservazzjoni oħra. 3.4 miljun ettaru minn 6.8 miljun ettaru tal-art tat-Tażmanjan hija miksija bil-foresti, u 70 % minnhom jinsabu f'art pubblika (40 % minnhom huma foresti kummerċjali) u 30 % minnhom jinsabu f'art pubblika protetta. It-Tażmanja għandha popolazzjoni ta' ftit inqas minn 500,000 ruħ. Għandha l-iżjed ekonomija dgħajfa mill-istati Awstraljani kollha, u t-turiżmu jitqies bħala wieħed mill-ftit oqsma ta' tkabbir ekonomiku. Il-kummerċjalizzazzjoni tat-turiżmu tat-Tażmanja tippromwovi l-ekoturiżmu abbażi tal-valuri naturali tal-istat; b'mod partikolari dawk taż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja. It-turiżmu jkollu pressjoni ambjentali konsiderevoli fuq iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja minkejja li l-biċċa l-kbira tal-akkomodazzjonijiet għat-turisti jinsabu 'l barra mill-konfini u l-biċċa l-kbira tat-turiżmu jsir fi ftit siti żviluppati sew qrib il-periferija taż-żona.
Żvilupp u turiżmu
Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja ma fiha l-ebda abitazzjoni umana permanenti, għajr xi akkomodazzjonijiet qrib il-periferija. Xi toroq jippenetraw fiż-żona. Hemm ukoll żona tat-troti (speċi introdotta mill-emisferu tat-Tramuntana) fil-lagi tal-Promontorju Ċentrali. Għad-differenza tal-kumplament taż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja, is-sezzjoni tal-Promontorju Ċentrali għandha storja twila ta' użu min-nies lokali. Apparti s-sajd, tkompli l-kaċċa, l-irkib taż-żwiemel, is-sewqan fuq l-imħarbat u l-użu assoċjat ta' xi għorfiet. Xi wħud iqisu li dawn il-prattiki stabbiliti jmorru kontra l-għanijiet tal-konservazzjoni. B'hekk tneħħew diversi toroq, għorfiet u traċċi umani oħra favur l-idea ta' natura selvaġġa kemm jista' jkun mhux mittiefsa.
It-turiżmu u r-rikreazzjoni huma l-industrija predominanti fiż-żona. Hemm madwar nofs miljun viżitatur li jżuru ż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja kull sena. Fost l-attivitajiet fi ħdan iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja hemm il-kruċieri, it-titjiriet u l-inżul kummerċjali, il-mixi fin-natura (iż-żona ġiet deskritta bħala l-Mekka tal-Awstralja għal dawk li jħobbu jimxu fin-natura), il-whitewater rafting, u t-tixbit. Reġjuni iktar remoti taż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja ma għandhomx portijiet, u b'hekk jintużaw vapuri tal-ispedizzjonijiet għall-attivitajiet ibbażati fuq l-art. Madankollu, minħabba l-linji gwida dwar il-ġestjoni fiż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja, ir-reġjun ma tantx iżuruh wisq vapuri tal-ispedizzjonijiet, għalkemm hemm ukoll vapuri kummerċjali iżgħar li jżuru ż-żona.
Flora
Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja tinstab fl-Oċeanja. Wieħed mill-fatturi ta' sostenn ta' dan is-sit bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO hu l-kwalitajiet naturali u tal-bijodiversità tiegħu. Hemm sitt gruppi ta' ekosistemi fiż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja: foresti tropikali, komunitajiet tal-isklerofilla, veġetazzjoni Alpina mingħajr siġar, veġetazzjoni subalpina mingħajr siġar, u komunitajiet tal-artijiet mistagħdra. Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja tinkludi bosta speċijiet ta' oriġini antika, tassonomija primittiva, u grad għoli ta' diversità tal-pjanti, b'karatteristiċi mhux tas-soltu bħal arbuxelli skleromorfiċi li jevolvu fi klima marittima f'ekosistemi Alpini u subalpini mingħajr siġar. Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja fiha wkoll l-itwal rekord ta' trab dakkari kontinwu fl-Awstralji fil-Krater ta' Darwin.
Qabel is-seklu 20
Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja, li hija network ta' parks u ta' riżervi bi fniedaq fondi, għaddiet minn glaċjazzjoni qawwija. Fdalijiet umani li jmorru lura iktar minn 20,000 sena nstabu f'għerien tal-ġebla tal-ġir fiż-żona. Iż-żona kienet tintuża għal millenji sħaħ mill-Aboriġeni, li ħallew l-impronta tagħhom fiż-żona fl-għamla ta' ekoloġija influwenzata ferm mill-prattiki tal-ħruq tagħhom, kif ukoll fdalijiet fiżiċi fosthom demel u opri tal-arti. Il-preżenza tal-Aboriġeni fiż-żona tmur lura għall-Plejstoċen, 35,000 sena ilu. Demel mill-Oloċen instab fiż-żona. L-ebda Aboriġenu ma jgħix b'mod permanenti fiż-żona llum il-ġurnata, iżda xi postijiet huma ta' importanza kbira għall-Komunità Aboriġena tal-preżent, u dawn influwenzaw it-tniżżil taż-żona bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Storikament, iż-żona ġiet esplorata u sfruttata matul is-seklu 19, bi storja ta' priġuniera fiż-żona, iżda l-unika attività ekonomika fiż-żona kienet l-estrazzjoni u l-qtugħ tas-siġar fuq skala żgħira, ammont limitat ta' nsib (għall-pil tal-annimali) u, f'żona limitata, ir-ragħa, li kompliet sa żmien reċenti ħafna. Iż-żona fiha wkoll skema idroelettrika kbar u diversi skemi idroelettriċi żgħar. Apparti l-infrastruttura idroelettrika (digi), l-ebda waħda minn dawn l-attivitajiet ma' ħalliet wisq traċċi.
Snin 80 tas-seklu 20
Iż-żona tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO f'żewġ stadji, fl-1982 u fl-1989. Fl-1982 id-deżinjazzjoni saret qalb għagħa politiku minħabba l-kostruzzjoni proposta ta' diga idroelettrika maġġuri fi ħdan iż-żona. Il-kostruzzjoni tad-diga ma twettqitx bis-saħħa ta' intervent tal-gvern federali li uża l-awtorità tiegħu li kiseb permezz tad-deżinjazzjoni. Il-fatturi li jinfluwenzaw id-deżinjazzjoni jinkludu l-wirt tal-Aboriġeni fis-sit, il-valuri ġeomorfiċi, u l-bijodiversità.
Iż-żona ġiet estiża fl-1989 permezz tal-Inkjesta ta' Helsham, fejn ittieħdet id-deċiżjoni li żona kbira ta' foresti bis-siġar tal-ewkaliptu tiġi protetta mill-qtugħ tas-siġar. Dan wassal għal kunflitt rigward l-inklużjoni ta' żoni oħra - l-opinjoni tal-maġġoranza sostniet li ħames żoni biss kien jistħoqqilhom id-deżinjazzjoni, filwaqt li l-kumplament kienu tal-fehma li kien hemm żoni addizzjonali apparti dawk il-ħamsa, u b'hekk iż-żona ġiet estiża b'600,000 ettaru addizzjonali. Fl-istess sena, ir-reġjun ingħata pjan ta' ġestjoni statutorju. Mill-ġdid, l-istatus taż-żona bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO ta lill-gvern federali d-dritt li jkun involut, u saħħaħ mill-ġdid il-perċezzjoni f'xi sezzjonijiet tal-komunità tat-Tażmanja li d-deżinjazzjoni kienet komplott biex il-gvern federali jkun jista' jintervjeni fil-ġestjoni tal-art, li mingħajr id-deżinjazzjoni kienet tkun kwistjoni li jieħu ħsiebha l-gvern statali waħdu.
Matul is-snin 80 tas-seklu 20, il-finanzjament tal-ġestjoni taż-żona żdied ferm minn madwar miljun dollaru Awstraljan fil-bidu tas-snin 80 tas-seklu 20 għal tliet miljun dollaru Awstraljan sa nofs id-deċennju. F'nofs is-snin 90 tas-seklu 20, il-finanzjament laħaq id-disa' miljun dollaru Awstraljan, filwaqt li fl-2008 il-baġit laħaq il-11-il miljun dollaru Awstraljan. Din iż-żieda fil-finanzjament kienet importanti għaliex ippermettiet l-impjieg ta' iktar ħaddiema.
Kien hemm ukoll nuqqas ta' fiduċja fis-Servizz tal-Parks u tan-Natura Selvaġġa minn xi wħud, li fil-biċċa l-kbira oriġinat meta l-Promontorju Ċentrali żdied maż-Żona tan-Natura Selvaġġa tat-Tażmanja fl-1989. Bosta nies stabbiliti b'attivitajiet tax-xogħol kienu ħasbu li l-attivitajiet kollha li kienu jsiru fiż-żona qabel id-deżinjazzjoni kienu se jitħallew ikomplu wara d-deżinjazzjoni. Ftit wara d-deżinjazzjoni, uħud mill-attivitajiet tagħhom li kienu l-iktar inaċċettabbli ambjentalment ġew ristretti jew ipprojbiti sabiex jiġi rifless l-istatus il-ġdid taż-żona (pereżempju, diversi mogħdijiet imħarbta għall-vetturi li jingranaw fuq erba' roti li kienu jinsabu f'żoni sensittivi ngħalqu). Dan irriżulta f'polarizzazzjoni ta' dawk li kellhom fehma kontra ż-żona fil-komunità tat-Tażmanja rigward il-ġestjoni futura taż-żona, u xi drabi saħansitra antagoniżmu konsiderevoli fil-konfront tas-Servizz tal-Parks u tan-Natura Selvaġġa. Bosta nies fil-komunitajiet lokali kienu affettwati mill-ftit kunsiderazzjoni li ngħataw mill-"ideoloġija taż-żona naturali selvaġġa", u dan wassal biex jaġixxu kontra l-prattiki ta' ġestjoni tajba minħabba n-nuqqas ta' fiduċja li kellhom fis-Servizz tal-Parks u tan-Natura Selvaġġa.
Snin 90 tas-seklu 20
Fl-1990, l-ippjanar taż-żona kien għadu ma ġiex ikkoordinat sew. Wieħed biss mill-parks nazzjonali maġġuri kellu pjan ta' ġestjoni finalizzat u, għalkemm il-pjanijiet kienu jinsabu fi stadji varji ta' tlestija għal diversi partijiet taż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja, ittieħdet id-deċiżjoni li jitħejja pjan ta' ġestjoni uniku għaż-żona kollha. Diversi stadji ta' kummenti pubbliċi, akkumpanjati xi drabi minn kontroversji konsiderevoli fil-mezzi tax-xandir lokali, wasslu għal abbozz ta' pjan ta' ġestjoni favur ħafna taż-żona naturali selvaġġa. Sensiela ta' alterazzjonijiet tal-aħħar minuta fil-pjan, wara bidla fil-gvern statali u wara l-għeluq tal-kummenti pubbliċi, dgħajfu n-natura tal-pjan u b'hekk dan antagonizza lil dawk li kienu favur il-konservazzjoni, iżda fl-istess waqt taffa ħafna mill-oġġezzjonijiet ta' utenti stabbilit, li wħud minnhom kienu saħansitra heddew b'diżordni ċivili b'rabta ma' xi restrizzjonijiet imposti mill-pjan. Madankollu, uħud minn dawn il-partijiet ikkonċernati, b'mod partikolari l-komunitajiet lokali biswit iż-żona, ħassew li l-kontribut tagħhom fil-proċess tal-ippjanar kien ġie injorat u baqgħu jgergru rigward xi aspetti tal-pjan, li ġie finalizzat f'Settembru 1992. Mill-bidu nett, xi aspetti tal-pjan tal-1992 ma tantx ġew aċċettati mill-utenti stabbiliti, u xi problemi oħra (bħan-nuqqas ta' mekkaniżmu ta' valutazzjoni tal-proposti l-ġodda tal-iżvilupp) ħarġu fid-dieher meta l-pjan ġie implimentat. Minkejja dan, il-pjan iggwida l-ġestjoni taż-żona għas-seba' snin ta' wara, sentejn iktar milli kien mistenni meta tħejja.
Il-pjan tal-1992 għen biex jiġi żviluppat qafas li permezz tiegħu tiġi vverifikata l-effettività tal-pjanijiet ta' ġestjoni. Taħt Dr. Helen Hocking, il-kisba tal-objettivi tal-pjan ġiet evalwata. Il-pjan ġie kkritikat li kien qed jittratta n-natura selvaġġa bħala l-iżjed valur importanti tar-reġjun filwaqt li kien qed jinjora l-valuri l-oħra kollha li s-Servizz tal-Parks u tan-Natura Selvaġġa kien iddeterminat li jegħleb għadd ta' kwistjonijiet pendenti li ġew identifikati mill-pjan tal-1992, għalhekk, fl-1994, ittieħdet id-deċiżjoni li jsir rieżami tal-pjan bl-għan li l-pjan il-ġdid jidħol fis-seħħ f'Settembru 1997. Din l-iskadenza ma ġietx issodisfata għal varjetà ta' raġunijiet, inkluż l-elezzjonijiet statali u federali li dewmu l-proċessi ewlenin tal-approvazzjoni. Il-pjan il-ġdid daħal fis-seħħ f'Marzu 1999. L-iżjed kwistjonijiet kontroversjali tal-ġestjoni li ġew indirizzati fl-iżvilupp tal-pjan il-ġdid kienu dawk marbuta mat-turiżmu, il-prattiki stabbiliti u l-ġestjoni tan-nirien; il-kwistjoni ewlenija tal-konservazzjoni tan-natura kienet jekk dawk li jieħdu ħsieb il-ġestjoni tal-art għandhomx jużaw in-nirien b'mod attiv sabiex tinżamm id-diversità tal-ekosistema. Il-pjan żied ukoll il-kunsiderazzjoni tal-wirt kulturali tal-Aboriġeni u t-turiżmu.
Seklu 21
F'Settembru 2004, ġie rilaxxat l-ewwel Rapport dwar l-Istat taż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanjan, li ffoka fuq il-protezzjoni ekoloġika.
Minkejja li avża lill-Kumitat tal-Wirt Dinji tan-Nazzjonijiet Uniti fl-2010 li ma kellu l-ebda intenzjoni li jestendi ż-żona iktar, il-gvern federali ressaq proposta għal modifika minuri fiż-żona ta' lqugħ tas-sit f'Jannar 2013 li ġiet aċċettata fis-37 sessjoni tal-Kumitat tal-Wirt Dinji f'Ġunju 2013.
Fl-2014, il-Gvern ta' Abbott ippropona li ż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja titneħħa mil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO sabiex jitħalla l-qtugħ tas-siġar fi ħdan iż-żona protetta. Li kieku l-proposta ntlaqgħet, kienet tkun l-ewwel darba li nazzjon żviluppat ineħħi sit għal skopijiet ekonomiċi. Il-proposta ġiet irrifjutata mit-38 Sessjoni tal-Kumitat tal-Wirt Dinji f'Ġunju 2014, li saret f'Doha, il-Qatar. Il-Gvern ta' Abbott wara ddikjara li kien beħsiebu jirrispetta d-deċiżjoni tal-kumitat.
Fl-2016, il-gvern tat-Tażmanja rtira l-proposta tiegħu biex jitħalla l-qtugħ tas-siġar fiż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja wara li rapport tal-UNESCO oppona l-idea.
Sit ta' Wirt Dinji
Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji mħallat (kulturali u naturali) tal-UNESCO fl-1982. Is-sit ġie estiż fl-1989. Iż-żona ta' lqugħ saritilha modifika minuri fl-2010, fl-2012 u fl-2013.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' seba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; il-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju"; il-kriterju (vii) "Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta' ġmiel naturali u ta' importanza estetika eċċezzjonali"; il-kriterju (viii) "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta stadji importanti tal-istorja tad-dinja, inkluż it-trapass tal-ħajja, il-proċessi ġeoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-iżvilupp tat-tipi differenti ta' art, jew il-karatteristiċi ġeomorfiċi jew fiżjografiċi sinifikanti"; il-kriterju (ix) "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-kriterju (x) "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".
Ġestjoni
Fl-Awstralja, il-ġestjoni tal-art hija responsabbiltà tal-istati. Madankollu, il-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji hija ftehim internazzjonali, iffirmat mill-gvern federali. B'hekk il-gvern federali għandu rwol fil-ġestjoni tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-Awstralja. L-istatus tas-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO jwassal ukoll biex it-Tażmanja tirċievi finanzjament federali konsiderevoli għall-ġestjoni taż-żona.
Iż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja tiġi ġestita b'mod konġunt mill-gvern federali u l-istat tat-Tażmanja permezz tas-Servizz tal-Parks u tan-Natura Selvaġġa tat-Tażmanja. L-arranġament żviluppati bejn it-Tażmanja u l-gvern federali jinkludu organizzazzjonijiet bħall-Kunsill Ministerjali taż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja, Kumitat Permanenti, u l-Kumitat Konsultattiv taż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja. Nofs il-membri tal-Kumitat Konsultattiv jinħatru mill-gvern statali tat-Tażmanja, filwaqt li n-nofs l-ieħor jinħatru mill-gvern federali.
Parks u riżervi nazzjonali
Il-parks u r-riżervi nazzjonali li ġejjin jagħmlu parti miż-Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja:
Reklamar tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008
Dan l-artiklu juri l-lista tal-kumpaniji li rreklamaw aspetti varji mill-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008.
Kumpaniji globali
Il-kampjonat qed jiġi ssponsorjat minn ħdax-il kumpaniji globali uffiċċjali.
Sponsers ta' l-avveniment
MasterCard, McDonald's, Carlsberg u Coca-Cola huma l-isponsers uffiċċjali ta' l-Euro 2008.
Osvaldo Moles
Oriġini u edukazzjoni
Imwieled f'Santos fl-1913, Moles mar jgħid f'São Paulo mal-ġenituri tiegħu. L-antenati tiegħu kienu immigranti Taljani.
Karriera ġurnalistika
Bil-bidu tal-karriera tiegħu huwa ltaqa’ mal-modernisti u beda l-karriera ġurnalistika tiegħu fid-Diário Nacional. Influwenzat mill-vjaġġi etnografiċi ta' Mário de Andrade ukoll għall-Correio Paulistano.
Fl-1937, ħa sehem fil-twaqqif ta' "Rádio Tupi" f'São Paulo u, fl-1941, beda jaħdem f'Rádio Record, fejn iltaqa' ma' Adoniran Barbosa, u flimkien kitbu bosta testi ta' kanzunetti, pereżempju Tiro ao Álvaro u Joga a chave.
Huwa miet fl-1967 kważa ta' suwiċidju fatt moħbi pubblikament għall-bosta snin. Għalkemm dak iż-żmien kien magħruf sew, is-skiet dwar mewtu ikkontribwixxa biex ix-xogħol tiegħu jiġi relattivament imwarrab sal-lum.
Ħajja privata
Huwa kien miżżewweġ lil Anita Ramos.
Benin
Il-Benin huwa nazzjon fl-Afrika.
thumb|Organizzazzjoni territorjali
Ċikli ta' affreski tas-seklu 14 ta' Padova
daqsminuri|282x282px|L-affreski tal-Oratorju ta' San Ġorġ f'Padova Iċ-Ċikli ta' affreski tas-seklu 14 ta' Padova huma Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO f'Padova, l-Italja, mill-2021.
Is-sit jinkludi tmien binjiet, kemm reliġjużi kif ukoll lajċi, miġbura f'erba' raggruppamenti. Dawn il-binjiet fihom ċikli ta' affreski li ġew impittrin bejn l-1302 u l-1397 minn diversi pitturi prominenti: Giotto, Guariento di Arpo, Giusto de' Menabuoi, Altichiero da Zevio, Jacopo d'Avanzi, u Jacopo da Verona. L-affreski huma innovattivi fil-mod kif iħaddnu narrattiva allegorika u jużaw mod ġdid kif tintwera l-perspettiva. L-emozzjonijiet tal-karattri fl-affreski jintwerew b'mod realistiku. F'xi affreski, il-patrun li kkummissjonahom jintwera bħala wieħed mill-karattri fi ġrajja. Dan l-istil ġdid ta' affreski fforma l-bażi ta' ispirazzjoni għal sekli sħaħ ta' xogħol tal-affreski fir-Rinaxximent Taljan u lil hinn.
Sit ta' Wirt Dinji
Iċ-Ċikli ta' affreski tas-seklu 14 ta' Padova huma lista ta' tmien binjiet bl-affreski li ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-24 ta' Lulju 2021 matul l-44 sessjoni tal-Kumitat tal-Wirt Dinji li saret f'Fuzhou, iċ-Ċina. Inizjalment dan is-sit kien ġie nnominat bit-titlu ta' "Padova Urbs Picta" iżda l-Kumitat issuġġerixxa li l-isem jinbidel. Is-sit ġie ddeżinjat bħala sit kulturali peress li "juri mod ġdid għalkollox ta' kif tiġi rrappreżentata n-narrattiva fil-pittura, bi prospettivi ġodda ta' spazju influwenzati mill-progressi tax-xjenza tal-ottika u kapaċità ġdida ta' rappreżentazzjoni tal-figuri umani bil-karatteristiċi kollha tagħhom, inkluż is-sentimenti u l-emozzjonijiet. Dawn l-innovazzjonijiet jirrappreżentaw era ġdida fl-istorja tal-arti, u ħolqu bidla irreżistibbli fid-direzzjoni tal-istorja tal-arti".
Għalkemm twettqu minn artisti differenti u f'binjiet differenti b'diversi funzjonijiet, l-affreski tas-seklu 14 għandhom stil u kontenut komuni. Il-mudell ta' dawn l-affresk nistgħu ngħidu li huwa l-opra tal-arti ta' Giotto fuq ġewwa tal-Kappella tal-familja Scrovegni. Dawn il-pitturi mal-ħitan jirrappreżentaw il-bidu ta' rivoluzzjoni ġdida fl-istorja tal-pittura u juru kif it-teknika tat-tpittir tal-affreski, imqanqla minn impetu kreattiv u studji dwar ir-rappreżentazzjoni tal-ispazji, evolviet tul seklu sħiħ.
Lista ta' siti
Dan is-Sit ta' Wirt Dinji huwa magħmul minn tmien binjiet f'erba' raggruppamenti:
Dar ta’ Rietveld Schröder
daqsminuri|297x297px|Id-Dar ta’ Rietveld Schröder Id-Dar ta’ Rietveld Schröder (bl-Olandiż: Rietveld Schröderhuis) f’Utrecht (Prins Hendriklaan 50), in-Netherlands, inbniet fl-1924 mill-arkitett Olandiż Gerrit Rietveld għas-Sinjura Truus Schröder-Schräder u tliet ulied tagħha.
Hija kkummissjonat id-dar biex preferibbilment tinbena mingħajr ħitan. Kemm Rietveld kif ukoll Schröder kienu jħaddnu ideali progressivi li kienu jinkludu “impenn sod favur ftuħ ġdid fir-rigward tar-relazzjonijiet fi ħdan il-familji tagħhom stess u fir-rigward tal-verità fil-ħajja emozzjonali tagħhom. In-nozzjonijiet bourgeois tar-rispett u tas-sjieda, bl-enfasi tagħhom fuq id-dixxiplina, il-ġerarkija u trażżin kienu jiġu eliminati permezz tad-disinn arkitettoniku li kien jikkuntrasta kull wieħed minn dawn l-aspetti b’mod konxju u sistematiku”. Rietveld ħadem spalla ma’ spalla ma’ Schröder-Schräder biex joħloq id-dar. Huwa fassal l-ewwel disinn possibbli għall-binja, iżda Schröder-Schrader ma kinitx kuntenta. Hi kellha f’moħħha dar li kienet ħielsa mill-assoċjazzjoni u li setgħet toħloq konnessjoni bejn ġewwa u barra. Id-dar hija waħda mill-aqwa eżempji magħrufa tal-arkitettura De Stijl u x’aktarx li hija l-unika binja li hija tassew verament bl-istil De Stijl. Is-Sinjura Schröder għexet fid-dar sa mewta fl-1985. Id-dar ġiet irrestawrata minn Bertus Mulder u issa hija mużew miftuħ għaż-żjarat flimkien ma’ gwida, immexxi mis-Centraal Museum. Id-dar ilha monument elenkat mill-1976 u Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO mis-sena 2000.
Arkitettura
daqsminuri|Mudell tad-Dar ta’ Rietveld Schröder Id-Dar ta’ Rietveld Schröder minn ġewwa u minn barra tirrappreżenta bidla radikali mal-arkitettura kollha ta’ qabilha. Id-dar fiha żewġ sulari u tinsab f’Utrecht, fi tmiem terrazzin, iżda ma tagħmel l-ebda tentattiv biex toħloq rabta mal-binjiet tal-madwar (għalkemm tikkondividi ħajt estern mal-aħħar dar fit-terrazzin). Id-dar tħares lejn awtostrada li nbniet fis-snin 60 tas-seklu 20.
Fuq ġewwa tad-dar ma hemm l-ebda akkumulu statiku ta’ kmamar. Minflok hemm żona miftuħa dinamika u li tista’ tinbidel skont il-bżonn u l-gosti. Il-pjan terran xorta waħda jista’ jitqies bħala tradizzjonali; irranġati madwar taraġ ċentrali hemm kċina u tliet kmamar tas-sodda jew salotti. Barra minn hekk, id-dar kienet tinkludi garaxx, xi ħaġa li kienet pjuttost stramba għaliex Truus ma kellhiex karozza. Is-sular ta’ fuq, iddikjarat bħala kamra tal-bejt biex jiġu ssodisfati r-regolamenti tal-awtoritajiet tal-ippjanar kontra n-nirien, fil-fatt jifforma żona miftuħa kbira għajr għal tojlit separat u kamra tal-banju. Rietveld ried iħalli s-sular ta’ fuq kif kien. Madankollu, is-Sinjura Schröder, ħasset li bħala spazju fejn wieħed jgħix fih kellu jkun possibbli li jintuża kemm bħala żona miftuħa kif ukoll bħala żona suddiviża. Dan inkiseb permezz ta’ sistema ta’ panewijiet jiżżerżqu u jduru. Is-Sinjura Schröder użat dawn il-panewijiet biex tiftaħ l-ispazju tat-tieni sular u b’hekk ikun hemm żona iktar miftuħa għaliha u għat-tfal tagħha, filwaqt li xorta jkollha l-possibbiltà li tagħlaq jew li tissepara l-kmamar jekk tkun trid. Ħajt li jiżżerżaq bejn din iż-żona u l-kamra tal-iben jibblokka armadju kif ukoll swiċċ tad-dawl. Għalhekk, tħejjiet fetħa għat-tond fi ħdan il-ħajt li jiżżerżaq. Permezz tas-suddiviżjonijiet kollha, dan is-sular jiġi jkun fih tliet kmamar tas-sodda, kamra tal-banju u salott. Bejn dawn is-suddiviżjonijiet u meta jitneħħew u jkun hemm spazju miftuħ, hemm varjetà wiesgħa ta’ possibbiltajiet ta’ ftuħ jew ta’ suddiviżjonijiet b’esperjenza ta’ spazju differenti. xellug|daqsminuri|269x269px|Ir-“rokna inviżibbli” Il-faċċati huma ġabra ta’ pjani u linji b’komponenti separati minn xulxin apposta, u donnhom qegħdin f’pożizzjoni maġenb xulxin. B’hekk setgħu jitħejjew diversi gallariji. Bħas-Siġġu Aħmar u Blu ta’ Rietveld, kull komponent fid-dar għandu l-għamla, il-pożizzjoni u l-kulur tiegħu maħsub apposta. Il-kuluri ntgħażlu biex isaħħu l-plastiċità tal-faċċati; is-superfiċi bl-abjad u bi sfumaturi ta’ griż, il-gwarniċi tat-twieqi u tal-bibien bl-iswed, u għadd ta’ elementi lineari bil-kuluri primarji.
Hemm ftit distinzjoni bejn l-ispazju ta’ ġewwa u dak ta’ barra. Il-linji u l-pjani rettilineari għandhom fluss minn barra għal ġewwa, bl-istess għażla ta’ kuluri u superfiċi. Anke t-twieqi huma mqabbda b’tali mod biex ikunu jistgħu jinfetħu biss f’90 grad mal-ħajt, u b’hekk jippreservaw standards rigorużi tad-disinn fir-rigward tal-pjani ta’ intersezzjoni, u jkomplu jċajpru d-delinjament bejn barra u ġewwa.
Sit ta’ Wirt Dinji
daqsminuri|243x243px|Is-Siġġu Aħmar u Blu ta’ Rietveld Il-Kumitat tal-Wirt Dinji ddeżinja d-Dar ta’ Rietveld Schröder bħala Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO fit-2 ta’ Diċembru 2000, matul l-24 sessjoni tiegħu li dik is-sena saret f’Cairns, l-Awstralja.
Barra minn hekk, il-Kumitat sostna li d-Dar ta’ Rietveld Schröder f’Utrecht huwa ikona tal-Moviment Modern fl-arkitettura u espressjoni straordinarja tal-kreattività tal-bniedem fil-purezza tal-ideat u tal-kunċetti li tħaddan kif żviluppati mill-moviment ta’ De Stijl. Il-Kumitat stqarr ukoll li permezz tal-approċċ radikali tagħha għad-disinn u għall-użu tal-ispazju, id-Dar ta’ Rietveld Schröder tokkupa pożizzjoni ewlenija fl-iżvilupp tal-arkitettura fl-era moderna.
Legat
Ftit snin wara l-kostruzzjoni ta’ din il-binja, fl-1929 l-arkitett Pollakk Stanisław Brukalski bena d-dar tiegħu stess f’Varsavja x’aktarx ispirat mid-Dar ta’ Rietveld Schröder li huwa kien żar. L-eżempju Pollakk tad-dar moderna ngħata midalja tal-bronż fl-Expo ta’ Pariġi fl-1937.
Kommemorazzjonijiet
Id-dar ġiet imfakkra fil-munita kommemorattiva ta’ żewġ ewro maħruġa miz-Zekka Olandiża Rjali fl-2013.
Groeberiidae
(għal aktar informazzjoni ara l-artikli Paucituberculata)
Lista tal-ġeneri u uħud mill-ispeċijiet tal-familja †Groeberiidae
† jindika estinzjoni
Modena
Hija wkoll is-sede ta' arċisqof, u hija magħrufa għall-industrija tal-karozzi tagħha peress li hemm jew kien hemm il-fabbriki ta' produtturi ta' karozzi sportivi u lussużi bħal Ferrari, De Tomaso, Lamborghini, Pagani u Maserati. Dawn il-produtturi kollha għajr tal-Lamborghini għandhom il-kwartieri ġenerali fil-belt jew fil-madwar. Waħda mill-karozzi tal-Ferrari, it-360 Modena, ingħatat isem il-belt stess.
L-Università ta' Modena, li ġiet stabbilita fl-1175 u li tkabbret bis-saħħa ta' Francesco II d'Este fl-1686, tiffoka fuq ix-xjenza ekonomika, il-mediċina u d-dritt, u hija it-tieni l-eqdem università fl-Italja. L-uffiċjali militari Taljani jiġu mħarrġa fl-Akkademja Militari ta' Modena, u parzjalment jiġu ospitati fil-Palazz Dukali Barokk. Il-Biblijoteka tal-Familja Este fiha bosta volumi storiċi u 3,000 manuskritt. Il-Katidral ta' Modena, it-Torri tal-Girlandina u l-pjazza msejħa Piazza Grande flimkien ġew imniżżla bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997.
Modena hija magħrufa wkoll fil-qasam tal-gastronomija għall-produzzjoni tal-ħall balsamiku.
Fost in-nies notevoli minn Modena nsibu lil Maria ta' Modena, ir-Reġina Konsorti tal-Ingilterra u tal-Iskozja; it-tenur tal-opri Luciano Pavarotti u s-sopran Mirella Freni, li twieldu fil-belt ta' Modena stess; kif ukoll lil Enzo Ferrari, il-fundatur magħruf tal-kumpanija tal-karozzi Ferrari; il-qassis Kattoliku Gabriele Amorth; ix-chef Massimo Bottura; l-artist tal-comics Franco Bonvicini; il-grupp mużikali Modena City Ramblers u l-kantant u kantawtur Francesco Guccini, li għexu hemmhekk għal diversi deċennji.
Ġeografija
Modena tinsab fil-Pjanura Padana, u hija kkonfinata biż-żewġ xmajjar Secchia u Panaro, li t-tnejn huma affluwenti tax-xmara Po. Il-preżenza tagħhom hija simboleġġata bil-Funtana taż-Żewġ Xmajjar fiċ-ċentru tal-belt, maħduma minn Giuseppe Graziosi. Il-belt hija kollegata max-xmara Panaro permezz tal-kanal Naviglio.
L-Appennini jibdew xi għaxar kilometri 'l bogħod mill-belt, lejn in-Nofsinhar.
Klima
Modena għandha klima subtropikali umduża, b'influwenzi kontinentali. Għandha preċipitazzjoni annwali medja ta' 809 millimetru (31.9 pulzier). Is-sjuf ikunu sħan u x-xtiewi kesħin u bil-borra. Din il-klima tiġi deskritta mill-klassifikazzjoni klimatika ta' Köppen bħala Cfa.
Amministrazzjoni muniċipali
Mill-1946 sal-1992, Modena kellha sensiela ta' sindki Komunisti. Mis-snin 90 tas-seklu 20, il-governanza tal-belt għaddiet f'idejn koalizzjonijiet taċ-Ċentru-Xellug.
Il-korp leġiżlattiv tal-muniċipalità huwa l-Kunsill Komunali (Consiglio Comunale) li huwa magħmul minn 35 membru li jiġu eletti kull ħames snin. Il-korp eżekuttiv ta' Modena huwa il-Kumitat tal-Belt (Giunta Comunale) li huwa magħmul minn disa' kunsilliera, il-viċi sindku u s-sindku. Is-sindku attwali (2019) ta' Modena huwa Gian Carlo Muzzarelli, membru tal-Partit Demokratiku.
Żmien il-qedem
It-territorju madwar Modena (bil-Latin: Mutina, bl-Etrusk: Mutna) ġie abitat mill-Villanovani fi Żmien il-Ħadid, u iktar 'il quddiem minn tribujiet mil-Liguria, mill-Etruski, u mill-Boii (l-insedjament stess kien Etrusk). Għalkemm id-data preċiża ta' meta ġie stabbilit l-insedjament mhix magħrufa, li hu magħruf hu li diġà kien jeżisti fis-seklu 3 Q.K., għaliex fil-218 Q.K., matul l-invażjoni ta' Annibale fl-Italja, il-Boii għamlu rewwixta u assedjaw il-belt. Tito Livio ddeskriviha bħala ċittadella ffortifikata fejn kienu jistkennu l-maġistrati Rumani. L-eżitu tal-assedju mhuwiex magħruf, iżda l-belt x'aktarx li ġiet abbandunata wara l-wasla ta' Annibale. Mutina ġiet stabbilita mill-ġdid bħala kolonja Rumana fil-183 Q.K., sabiex tintuża bħala bażi militari minn Marco Emilio Lepido, u dan wassal biex il-Liguri jisirquha fil-177 Q.K. Minkejja dan, inbniet mill-ġdid, u malajr saret l-iżjed ċentru importanti fil-Gallia Ċisalpina, kemm minħabba l-importanza strateġika tagħha kif ukoll minħabba li kienet tinsab f'salib it-toroq importanti bejn il-Via Emilia u t-triq li twassal għal Verona. nofs|daqsminuri|642x642px|Veduta panoramika ta' Piazza Grande Fis-seklu 1 Q.K. Mutina ġiet assedjata darbtejn. L-ewwel assedju sar minn Pompeo Manju fit-78 Q.K., meta Mutina kienet difiża minn Marco Giunio Bruto (mexxej populista, li ma kellux x'jaqsam ma' ibnu, li baqa' magħruf bħala l-qattil ta' Ċesri). Eventwalment il-belt arrendiet minħabba l-ġuħ, u Bruto ħarab, minkejja li xorta nqatel f'Regium Lepidi. Fil-gwerra ċivili wara l-qtil ta' Ċesri, il-belt reġgħet ġiet assedjata, din id-darba minn Marco Antonio, fl-44 Q.K., u ġiet difiża minn Decimo Giunio Bruto Callaico. Ottavjanu ħeles il-belt bl-għajnuna tas-Senat.
F'Diċembru 2008, ir-riċerkaturi Taljani skoprew iċ-ċentru tal-bċejjeċ tal-fuħħar fejn kienu jsiru l-lampi taż-żejt li kienu jdawlu l-Imperu Ruman. L-evidenza tal-postijiet fejn kienu jsiru l-bċejjeċ tal-fuħħar feġġet f'Modena, matul ix-xogħol ta' kostruzzjoni biex jinbena kumpless residenzjali qrib is-swar antiki tal-belt. Donato Labate, l-arkeologu inkarigat bl-iskavi, stqarr "Sibna radam kbir antik ta' żmien ir-Rumani mimli bċejjeċ tal-fuħħar. Kien hemm vażuni, fliexken, brikks, iżda fuq kollox, mijiet ta' lampi taż-żejt, u kull waħda kellha fuqha isem il-produttur".
Medju Evu
L-eżiljati tal-belt stabbilew belt ġdida ftit mili lejn il-Majjistral, li llum il-ġurnata huwa l-villaġġ ta' Cittanova (letteralment "belt ġdida"). Għall-ħabta ta' tmiem is-seklu 9, Modena ġiet irrestawrata u ffortifikata mill-ġdid mill-isqof tagħha, Ludovico. Lejn dan iż-żmien inkitbet il-Kanzunetta għall-Għassiesa ta' Modena. Iktar 'il quddiem il-belt saret parti mill-patrimonju tal-Kontessa Matilda tat-Toskana, u saret komun ħieles mill-bidu tas-seklu 12. Fil-gwerer bejn l-Imperatur Federiku II u l-Papa Gregorju IX, Modena żammet mal-imperatur.
Il-familja Este ġew identifikati bħala s-sinjuri ta' Modena mill-1288 (Obizzo d'Este). Wara l-mewt tas-suċċessur ta' Obizzo (Azzo VIII) fl-1308, il-komun reġa' stabbilixxa ruħu, iżda sal-1336 il-familja Este reġgħet kisbet poter permanenti. Taħt Borso d'Este, Modena saret dukat.
Rinaxximent u żmien kontemporanju
Imkabbra u ffortifikata minn Erkole II, il-belt saret ir-residenza dukali prinċipali meta Ferrara, is-sede ewlenija tal-familja Este, sfat f'idejn il-Papa fl-1598. Francesco I d'Este, id-Duka ta' Modena (1629–1658) bena ċ-ċittadella u beda jibni l-palazz, li ġie mżejjen u msebbaħ sew minn Francesco II. Fis-seklu 18, Rinaldo d'Este tkeċċa darbtejn mill-belt minn invażjonijiet Franċiżi, u Francesco III bena ħafna mill-binjiet pubbliċi ta' Modena, iżda l-pitturi tal-familja Este nbigħu u bosta minnhom spiċċaw fi Dresden, il-Ġermanja. Erkole III miet eżiljat fi Treviso, wara li rrifjuta l-offerti ta' kumpens mingħand Napuljun meta Modena saret parti mir-Repubblika Ċispadana. L-unika tifla tiegħu, Maria Beatrice d'Este, iżżewġet lil Ferdinandu I, l-Arċiduka tal-Awstrija u tal-familja Este, iben l-Imperatriċi Maria Teresa tal-Awstrija; u fl-1814 l-ikbar iben tagħhom, Francis IV, reġa' ngħata l-proprjetajiet tal-familja Este. F'qasir żmien, fl-1816, huwa waqqa' l-fortifikazzjonijiet u witta t-triq għas-snin ta' Modena taħt it-tmexxija Awstrijaka.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Katidral, it-Torri Ċivika u Piazza Grande ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997.
Drittijiet tax-xandir tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008
Id-drittijiet tax-xandir għall-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008 qed jilħqu aktar nies madwar id-dinja minn qatt qabel. Qabel il-UEFA kienet tbigħ id-drittijiet tal-kampjonat permezz tal-European Broadcasting Authority (EBU) imma għall-2008 ħadmu mod ieħor permezz ta' l-aġenzija SportFive. SportFive laħqet kull suq individwali u kien b'dan il-mod li żgurat aktar id-drittijiet għall-kompetizzjoni b'saħħitha bejn ix-xandara.
Modena
Palazz Dukali
nofs|daqsminuri|689x689px|Il-Palazz Dukali Il-Palazz Dukali, li beda jinbena minn Francesco I d'Este fl-1634 u li tlesta minn Francis V, kien is-sede tal-qorti tal-familja Este mis-sekli 17 sa 19. Il-palazz jokkupa s-sit fejn qabel kien hemm il-kastell tal-familja Este, li fl-imgħoddi kien fil-periferija tal-belt. Għalkemm ġeneralment jiġi attribwit lil Bartolomeo Avanzini, ġie ssuġġerit li fil-proċess tad-disinn kien fittex il-pariri u l-gwida ta' luminarji kontemporanji, fosthom Cortona, Bernini, u Borromini.
Il-Palazz Dukali attwalment jospita l-Akkademja Militari ta' Modena, il-Mużew Militari u librerija prezzjuża.
Il-palazz għandu faċċata Barokka li tagħti aċċess għall-Qorti Onorarja, fejn isiru ċ-ċerimonji militari, u għat-Taraġ Onorarju. Is-Sala Ċentrali għandha saqaf bl-affreski tas-seklu 17, fosthom l-Inkurunazzjoni ta' Bradamante ta' Marco Antonio Franceschini. Is-Sala ż-Żgħira tad-Deheb, magħrufa bħala Salottino d'Oro, miksija b'panewijiet indurati li jistgħu jinqalgħu, kienet tintuża mid-Duka Francis III bħala l-uffiċju prinċipali tiegħu fejn kien jaħdem.
Drittijiet tax-xandir tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008
Il-UEFA żammet il-liġi li kull pajjiż irid juri t-tim nazzjonali tiegħu b'xejn fuq it-televiżjoni. Iżda l-UEFA kienet ixxukkjata li lista ta' attivitajiet li suppost jidhru fuq it-televiżjoni terrestre fir-Renju Unit inkludew il-logħbiet kollha tal-kampjonat għalkemm l-ebda tim fil-Gran Brittanja ma kwalifika għal din l-attività.
Modena
Town Hall
daqsminuri|236x236px|Il-Muniċipju ta' Modena Iħares lejn Piazza Grande, il-Muniċipju ta' Modena nbena fis-sekli 17 u 18 mill-ġebel ta' diversi binjiet li kienu jeżistu qablu mill-1046 bħala uffiċji muniċipali.
Fih Torri tal-Arloġġ (Torre dell'Orologio; tal-aħħar tas-seklu 15), li fl-imgħoddi kien pariġġ torri ieħor (Torre Civica) li ġġarraf b'terremot fl-1671. Fuq ġewwa, ta' min isemmi s-Sala del Fuoco ("Sala tan-Nar"), li fiha freġju mpitter ta' Niccolò dell'Abbate (1546) b'karattri famużi minn Ruma Antika bi sfond tipiku tal-Emilia. Il-Camerino dei Confirmati ("Kamra tal-Konfermati") tospita wieħed mis-simboli tal-belt, is-Secchia Rapita, barmil li jinżamm bħala mafkar tar-rebħa fil-Battalja ta' Zappolino (1325) kontra Bologna. Dan il-barmil ispira l-poeżija bl-istess titlu ta' Alessandro Tassoni. Simboli oħra mill-Medju Evu f'Modena huma l-Preda Ringadora, ġebla rettangolari tal-irħam maġenb il-portiku tal-palazz, li tintuża bħala pjattaforma għall-kelliema, u l-istatwa msejħa La Bonissima: din tal-aħħar, ta' figura femminili, tpoġġiet fil-pjazza fl-1268 u iktar 'il quddiem tressqet fuq il-portiku.
Il-Katidral u t-Torri tal-Girlandina
daqsminuri|Il-faċċata tal-Katidral ta' Modena Il-Katidral ta' Modena u l-kampnar anness miegħu huma Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO flimkien ma' Piazza Grande. Il-kostruzzjoni tagħhom bdiet taħt id-direzzjoni tal-Kontessa Matilda tat-Toskana u l-ewwel ġebla tpoġġiet fis-6 ta' Ġunju 1099. Il-kripta hija ddedikata lill-patrun tal-belt, San Gemignano. Il-Katidral ġie kkonsagrat sitt snin wara li tlesta fl-1184. Il-bini ta' katidral kbir f'dan il-post fejn spiss kien ikun hemm l-għargħar li preċedentement kien ċentru tal-Arjaniżmu kien att ta' tiġdid urban fih innifsu, u kien espressjoni tal-pietà li mmotivat l-Ewwel Kruċjata kontemporanja. Xi ħaġa mhux tas-soltu, isem il-bennej ewlieni, Lanfranco, ġie ċċelebrat f'ħajtu: il-kronista tal-belt esprima l-fiduċja popolari fil-bennej ewlieni minn Como, Lanfranco: bil-ħniena t'Alla nstab il-bniedem (inventus est vir). L-iskultur Wiligelmo li ddirieġa x-xogħlijiet ġie mfaħħar fil-plakka li kkommemorat l-istabbiliment tal-katidral. Il-programm tal-iskultura ma jintilifx f'bosta dettalji: l-univers selvaġġ perikoluż fuq barra jittaffa bil-figuri mill-Bibbja fuq il-portali li jwasslu fid-dinja Kristjana fuq ġewwa. Fl-iskultura ta' Wiligelmo f'Modena, il-bniedem uman jingħata fiżiċità mġedda li kien tilef fil-figuri simboliċi skematiċi tas-sekli ta' qabel. Fuq in-naħa tal-Lvant, tliet apsidi jirriflettu d-diviżjoni tal-katidral f'navata u kurituri wesgħin permezz tas-sura massiva u solida tagħhom. Il-Katidral ta' Modena ispira kampanji ta' bini ta' katidrali u abbaziji fil-wied kollu tax-xmara Po. daqsminuri|It-torri Gotiku It-torri tal-kampnar Gotiku (1224–1319) jissejjaħ Torre della Ghirlandina b'referenza għall-girlanda tal-bronż fil-quċċata tiegħu.
Attrazzjonijiet oħra
daqsminuri|Ikel tipiku ta' Modena
Gastronomija
Modena has a rich and diversified cuisine, often including meats, hams and salamis. One of the most famous Modenese dishes is "zampone" (the fatter and heartier version) or "cotechino modena" (cotechino is leaner and less fat than zampone). Cotechino dates back to around 1511 to Mirandola, where, whilst besieged, the people had to find a way to preserve meat and use the less tender cuts, so made the cotechino. By the 18th century it had become more popular than the yellowish sausage had been around at the time, and in the 19th century was in mass production in and around the area.