cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ivrea
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|L-arkitettura moderna ta' Olivetti Ivrea, il-Belt Industrijali tas-Seklu 20, ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2018. L-UNESCO, meta l-belt ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji, stqarret li "tesprimi viżjoni moderna tar-relazzjoni bejn il-produzzjoni u l-arkitettura industrijali".
Madinat Al-Zahra
Ħajja u gvern fi ħdan il-palazz-belt
Il-kaliffat il-ġdid żviluppa wkoll kultura ferm elaborata ta' protokolli tal-qorti madwar il-figura tal-kaliff. Festivals u riċevimenti lussużi kienu jiġu ospitati sabiex jimpressjonaw lill-ambaxxaturi barranin. L-organizzazzjoni tal-belt milli jidher kienet tinkludi mogħdija speċifika li l-mistednin u d-dinjitarji barranin kienu jgħaddu minnha fi triqithom lejn is-sala tar-riċevimenti tal-kaliff, b'diversi ġonna u vaski b'veduti fuq il-kumplament tal-belt u l-wied iktar 'l isfel. Il-kaliff innifsu kien jitfaċċa bilqiegħda fuq in-naħa ta' wara u fiċ-ċentru ta' din is-sala tar-riċevimenti, imdawwar mill-membri tal-qorti u l-uffiċjali tiegħu, bl-arkitettura ddisinjata biex il-pożizzjoni tiegħu tiġi enfasizzata. Filwaqt li l-kaliff kulma jmur ma tantx kien ikun involut matul dan il-perjodu, il-protokolli ma evolvux tant li ma jidhirx għalkollox – b'kuntrast mal-kaliffi Fatimidi fl-Afrika, li kienu jinżammu mistoħbijin wara velu.
Ivrea
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' kriterju wieħed tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Madinat Al-Zahra
Ħajja u gvern fi ħdan il-palazz-belt
Diversi membri tal-familja tal-kaliff, jew membri għonja oħra tal-elit, bnew il-vilel u l-palazzi tagħhom stess fil-kampanja ta' madwar Cordoba matul dan il-perjodu ta' prosperità fis-seklu 10. Din kienet tradizzjoni li kienet teżisti miż-żmien bikri tal-Emirat u x'aktarx li oriġinat mit-tradizzjoni tal-vilel Rumani. Il-kaliff saħansitra kien ikollu xi membri tal-familja f'dawn il-vilel sabiex iżommhom kemxejn 'il bogħod miċ-ċentru tal-poter f'Madinat al-Zahra, u kien jagħtihom stipendju ġeneruż sabiex ma jaqilgħux inkwiet.
Ivrea
Kultura
Hemm żewġ festi prinċipali f'Ivrea, u t-tnejn li huma jiġu ċċelebrati matul festa Kattolika, iżda t-tnejn għandhom għeruq fi tradizzjonijiet iktar antiki tal-belt. Waħda hija l-Karnival, u ċ-ċelebrazzjonijiet prinċipali jsiru 40 jum qabel l-Għid. L-oħra hija l-festa ta' San Savino (ta' Spoleto), li tiġi ċċelebrata l-ġimgħa tas-7 ta' Lulju. Matul din il-ġimgħa, issir fiera taż-żwiemel b'wirja tal-karozzini u spettakli taż-żwiemel.
Madinat Al-Zahra
Kostruzzjoni ta' Madinat az-Zahira minn Almanzor
Meta Al-Hakam II miet fid-976 laħaq minfloku ibnu Hisham II, li kellu 14 jew 15-il sena dak iż-żmien u ma tantx kellu esperjenza politika. B'hekk, il-poter politiku de facto għadda għand Ibn Abi Amir, raġel b'saħħtu li kellu l-kariga ta' hajib u ta' wazir (viżier) u li adotta t-titlu ta' "al-Mansur" (jew Almanzor skont sorsi Ewropej). Fid-978 jew fid-979 (368 AH), wara li kien żgura l-monopolju tal-poter, huwa ordna l-kostruzzjoni ta' palazz ġdid għalih li kien iħaqqaqha ma' Madinat al-Zahra bħala sbuħija. Al-Mansur sejjaħ il-palazz tiegħu b'isem simili ħafna: Madinat Az-Zahira ("il-Belt li Tleqq"). Il-pożizzjoni tal-palazz, li qatt ma ġie skavat, għadu jiġi dibattut: jaf kien jinsab bejn Cordoba u Madinat az-Zahra lejn il-Punent, iżda l-iżjed ipoteżi komuni hi li nbena ftit lejn il-Lvant ta' Cordoba, qrib ix-xtut tax-xmara Guadalquivir, sabiex l-enfasi tal-poter titbiegħed mill-palazzi iktar bikrin tal-Umajjad. Il-palazz il-ġdid dam sentejn biss biex inbena. Meta tlesta, Al-Mansur ittrasferixxa ċ-ċentru tal-gvern hemmhekk, u Madinat al-Zahra ma baqax jintuża, u minflok il-kaliff żagħżugħ Hisham ġie kkonfinat mill-Alcázar antik f'Cordoba.
Ivrea
Battalja tal-Larinġ
daqsminuri|249x249px|Il-Battalja tal-Larinġ fil-Karnival ta' Ivrea Iċ-ċelebrazzjoni ewlenija tal-Karnival ta' Ivrea hija ċċentrata mal-Battalja tal-Larinġ. Din tinvolvi xi eluf ta' ċittadini tal-belt, li jinqasmu f'disa' timijiet kontra xulxin, li jissottaw il-larinġ lejn għexieren ta' timijiet fuq il-karrijiet  — bi vjolenza konsiderevoli — matul l-aħħar tliet ijiem tal-karnival: il-Ħadd, it-Tnejn u t-Tlieta. Il-karnival iseħħ 40 jum qabel l-Għid u jintemm fil-lejla tal-"Mardi Gras" b'ċerimonja solenni li tinvolvi funeral li jfakkar tmiem il-karnival.
Madinat Al-Zahra
Deklin u qerda
Mal-mewt ta' Al-Mansur fl-1002, ibnu l-kbir nett, Abd al-Malik al-Muzaffar, sar is-suċċessur tiegħu. Meta al-Muzaffar imbagħad miet fl-1008, ħuh Abd ar-Rahman, magħruf ukoll bħala Sanchuelo ("Sancho Żgħir", peress li ommu Abda kienet bint Sancho, ir-re ta' Navarra) kiseb il-poter. Għalkemm kien inqas kapaċi politikament minn missieru u minn ħuh, huwa pprova jikseb il-wirt tal-kaliffat għalih minn Hisham, u dan qanqal oppożizzjoni kbira. F'tentattiv biex jevita dawn il-problemi, huwa ħa sehem f'kampanja militari lejn it-Tramuntana Kristjana kważi mill-ewwel. Meta qasam il-fruntiera fit-territorju Kristjan fi Frar 1009, l-oppożituri tiegħu daħlu fl-Alcázar antik u obbligaw lil Hisham II jabdika favur membru ieħor tal-familja Umajjad, Muhammad. Fl-istess żmien, Madinat al-Zahira, il-palazz li kien inbena minn Al-Mansur u ċ-ċentru tal-gvern, insterqulu r-rikkezzi tiegħu u nqered.
Ivrea
Battalja tal-Larinġ
Mugnaia tintgħażel minn fost in-nisa miżżewġin. Il-leġġenda tgħid li bint taħħan ("Mugnaia") darba rrifjutat li taċċetta d-"dritt" tad-duka lokali li jqatta' lejla ma' kull mara li tkun għadha kemm iżżewġet u qatgħetlu rasu barra. Illum il-karozzini jirrappreżentaw il-gwardji tad-duka u dawk li jissottaw il-larinġ jirrappreżentaw ir-rivoluzzjonarji. In-nies li jkunu libsin kappell aħmar ma jitqiesux parti mir-rivoluzzjonarji, u għaldaqstant ma jissottawlhomx il-larinġ.
Madinat Al-Zahra
Deklin u qerda
Il-ftit snin ta' wara kienu kaotiċi u rriżultaw f'diversi konfrontazzjonijiet vjolenti u bidliet fir-reġimi bejn fazzjonijiet differenti, magħrufa bħala l-Fitna (gwerra ċivili). Bejn l-1010 u l-1013, Cordoba ġiet assedjata minn fazzjonijiet Berberi, u sal-aħħar ta' dan il-perjodu Madinat al-Zahra, il-belt ta' Abd ar-Rahman III, insterqulha r-rikkezzi tagħha u tħalliet fi stat ta' fdalijiet. Għal bosta snin wara, il-materjali tal-belt baqgħu jinsterqu min-nies għall-kostruzzjoni, u b'hekk l-eżistenza tagħha kważi tħassret għalkollox. Maż-żmien, il-fdalijiet tagħha ntradmu u l-pożizzjoni tagħha ma reġgħetx ġiet identifikata qabel is-seklu 19, u l-iskavi mbagħad bdew fl-1911.
Ivrea
Sport
Il-Klabb tar-Rugby ta' Ivrea Club jilgħab fid-diviżjoni C1 ta' Piemonte.
Madinat Al-Zahra
Sit ta' Wirt Dinji
Il-belt-kaliffat ta' Medina Azahara ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2018.
Ivrea
Sport
Ivrea ospitat it-Tazza tad-Dinja tas-Slalom bil-Kenura fl-2016 u fl-2017.
Madinat Al-Zahra
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Ġeografija
Madinat al-Zahra, meqjusa bħala l-Versailles tal-Medju Evu, tinsab 4 mili (6.4 kilometri) fil-Punent ta' Córdoba fl-għoljiet inizjali tas-Sierra Morena, orjentata mit-Tramuntana għan-Nofsinhar fuq ix-xaqlibiet ta' Jabal al-Arus (li tfisser l-Għolja tal-Għarus), u tħares lejn il-wied tax-xmara Guadalquivir. Intgħażlet għall-pajsaġġ straordinarju ta' madwarha, u b'hekk seta' jitwettaq programm ta' kostruzzjoni ġerarkika, sabiex il-belt u l-pjanuri iktar lil hinn minnha jkunu fiżikament u viżivament iddominati mill-binjiet tal-Alcázar (ċittadella).
Ivrea
Ġemellaġġ
Ivrea hija ġemellata ma':
Madinat Al-Zahra
Ġeografija
It-topografija kellha rwol deċiżiv fit-tiswir tal-belt. Sabiex jittieħed vantaġġ sħiħ mill-art imħarbta, il-palazz-belt ta' Madinat al-Zahra ġie mqassam fuq tliet artijiet imtarrġa. Għad-differenza tal-karattru kaotiku u qisu ta' labirint tipiku tal-urbaniżmu Musulman, is-sit tal-belt adotta għamla rettangolari b'erja ta' 112-il ettaru. Kien estiż għal 1,500 metru (4,900 pied) fuq kull naħa mil-Lvant għall-Punent u għal madwar 750 metru (2,460 pied) mit-Tramuntana għan-Nofsinhar, għalkemm kemxejn imħarbat lejn in-naħa tat-Tramuntana minħabba l-ħtieġa ta' adattament għat-topografija diffiċli tal-art.
Il-pożizzjoni tal-belt fl-għoljiet inizjali tas-Sierra Morena għamlitha possibbli li jiġi ddisinjat programm urban li fih ir-relazzjonijiet fiżiċi u tal-pożizzjoni bejn id-diversi kostruzzjonijiet kienu jesprimu r-rwol tagħhom fil-konfigurazzjoni. Il-palazz kien jinsab f'art iktar 'il fuq, u l-binjiet tiegħu kienu jinsabu tul il-ġenb tal-muntanja b'mod prominenti fuq ir-residenzi urbani, u l-Moskea ta' Aljama kienet mifruxa fil-pjanuri ta' taħt. L-ewwel kien hemm iż-żona residenzjali tal-kaliff, imbagħad iż-żona uffiċjali bid-djar tal-viżier, il-kamra tal-gwardji, l-uffiċċji amministrattivi u l-ġonna. Imbagħad kienet hemm il-belt stess, bid-djar, bl-istudjos tax-xogħol tal-artiġjanat u bil-moskea l-kbira mifruxa fuq iż-żewġ artijiet imtarrġa l-iktar baxxi, isseparati minn ħajt ieħor, sabiex il-kumpless tal-palazz ta' fuq ikun iżolat. Ir-riċerka arkeoloġika żvelat morfoloġija urbana kkaratterizzata mill-eżistenza ta' żoni kbar ta' art mhux żviluppata, sabiex in-naħa kollha tan-Nofsinhar tal-fortizza tkun vojta, u b'hekk tiġi żgurata l-privatezza u l-pajsaġġ jibqa' miftuħ u idilliku. L-unika spazji mibnija fuq l-iżjed livell fil-baxx huma żewġ sezzjonijiet wesgħin: ortogonu ta' ġestjoni urbana fil-Punent, u ppjanar inqas riġidu fil-Lvant.
Hemm żewġ kumpless 'il barra mill-belt iżda fil-qrib; waħda villa kbira fiċ-ċentru ta' proprjetà agrikola kbira, li iktar 'il quddiem ingħatat lit-teżor tal-istat, u l-oħra, Turruñuelos, kienet binja rettangolari enormi, x'aktarx xi barrakki.
Arkeoloġija u konservazzjoni
L-iskavi arkeoloġiċi fis-sit bdew fl-1911 taħt id-direzzjoni tal-arkitett Spanjol Ricardo Velázquez Bosco. Ix-xogħol tkompla taħt Félix Hernández Giménez bejn l-1923 u l-1936 u bejn l-1943 u l-1975, imbagħad taħt Rafael Manzano Martos bejn l-1975 u l-1982, taħt Antonio Vallejo Triano bejn l-1985 u l-2013, u taħt José Escudero Aranda mill-2013. Is-Salon Rico, l-iżjed binja mżejna b'mod rikk, ġiet skavata minn Rafael Castejón u Félix Hernandez Giménez fl-1946. Bis-saħħa tal-ħitan parzjalment ippreservati u bosta frammenti ppreservati tat-tiżjin, ġiet rikostruwita taħt is-superviżjoni ta' Félix Hernandez Giménez. Ir-restawr tat-tiżjion tas-sala għadu għaddej.
L-iskavi u r-restawr għadhom għaddejjin, skont il-finanzjament mill-gvern Spanjol. Fl-2020, l-arkeologi skoprew daħla bl-arkati li kienet timmarka d-daħla tal-Lvant tal-palazz tas-seklu 10 u li kienet ilha li għebet għal iktar minn 1,000 sena.
Mużew
Mużew arkeoloġiku ġdid iddedikat għas-sit ta' Medina Azahara nfetaħ fl-2009, u jinsab fit-tarf tas-sit stess. Il-binja tal-mużew inbniet baxxa, bil-biċċa l-kbira tal-ispazju tiegħu taħt l-art, sabiex ma jtellifx il-veduti tal-pajsaġġ bil-fdalijiet. Il-mużew, li ġie ddisinjat mid-ditta Nieto Sobejano Arquitectos, rebaħ il-Premju Aga Khan għall-Arkitettura fl-2010.
Borża ta' New York
thumb|225px|Faċċata tal-Borża ta' New York Il-Borża ta' New York (bl-Ingliż: New York Stock Exchange jew NYSE) hija borża Amerikana fil-Financial District ta' Lower Manhattan fil-Belt ta' New York. Din hija l-akbar borża fid-dinja bil-kapitalizzazzjoni kummerċjali tal-kumpaniji elenkati tilħaq it-$30.1 triljun minn Frar tal-2018. Fl-2013, il-valur medju ta' kummerċ ta' kuljum kien ta' madwar $169 biljun.
Anton Agius
Anton Agius (twieled fl-1 ta' Diċembru 1933 – miet fid-19 ta' Ottubru 2008) kien skultur magħruf Malti, magħruf bħala l-"Iskultur Nazzjonali".
Edukazzjoni
F'intervista li ta fl-2004, Anton Agius qal:“Tista’ tgħid li fil-familja tagħna hemm diversi artisti, pitturi u skulturi, uħud bħal ħija Michael, naħseb li kapaċi aktar minni… imma ma tantx iħobb jaħdem. Naħseb li xi ħaġa qiegħda fir-razza,” qalli Toni. Ħa l-ewwel direzzjoni lejn l-arti bis-saħħa ta’ ommu, Maria Estella, li ħaditu għand l-iskultur Ġużeppi Galea li studja barra u għamel disa’ snin bħala apprentista miegħu.
Agius studja l-arti bejn l-1951 u l-1953 fis-Soċjetà Maltija tal-Arti, Manifattura u Kummerċ u wara fl-Iskola tal-Arti tal-Gvern. Fl-1957 rebaħ borża ta' studju għal Ruma mogħtija mill-Gvern Malti fejn studja fi Scuola Del Nudo dell'Associazione Artistica Internazionale, fl-Accademia di Belle Arti u fi Scuola delle Arti Ornamentali. Agius studja f'St. Martin's School of Art f'Londra, fejn akkwista d-Diploma Nazzjonali fid-Disinn, Mudellar, Skultura u Qtugħ ta' Ittri. Fuq l-esperjenza tiegħu barra minn Malta, Agius jgħid: “Qatt ma ħassejtni inferjuri ma’ studenti minn diversi pajjiżi. Anzi kont inkun l-aktar ippreparat.”
Kien għalliem fl-iskejjel sekondarji, lekċerer fl-Università ta' Malta u membru tal-Bord tal-Estetika ta' Malta.
Premjijiet
Anton Agius rebaħ diversi premjijiet u ġie onorat b'diversi għotjiet għal-livell artistiku li laħaq, fosthom l-Ewwel Premju tal-Human Rights Art Exhibition li tnediet fl-1968 fil-Mużew Nazzjonali ta' Malta, l-Onorifiċenza Per Meriti mill-Assoċjazzjoni Kulturali Amici di Pan ta' Firenze fl-1979, l-għotja tal-Artist tas-Sena fl-1980 u t-Targa d'Oro fl-1982 mogħtija mill-Associazione Nazionale Artistica Culturale tal-Italja. Fl-1999 imbagħad huwa kien ingħata l-Ewwel Premju fil-Biennale Internazzjonali tal-Arti ta' Malta. Kien propju fis-7 ta' Frar 1999 fil-Mużew Wignacourt ir-Rabat, fi ftuħ ta' wirja li kienet tirrappreżenta 50 sena ta' ħidma tal-iskultur Anton Agius, li l-President ta' Malta Ugo Mifsud Bonnici, f'diskors li kien għamel ta lil Anton Agius it-titlu onorifiku ta' "l-iskultur nazzjonali". Dan għax Agius poġġa fl-irħam u fil-bronż ġrajjiet importanti mill-istorja ta' Malta. Fl-2005, Agius ingħata Ġieħ ir-Repubblika.
Agius ħa sehem f'bosta esebizzjonijiet f'Malta, Londra, Edinburgh, l-Italja u l-Litwanja. Ix-xogħlijiet tiegħu jinsabu wkoll f'kollezzjonijiet privati f'diversi partijiet tad-dinja. Għalkemm il-qofol tal-kreattività artistika tiegħu jinsab fil-monumenti li ħadem u fl-iskulturi fl-injam, huwa kien ukoll disinjatur ta' bolol postali, disinjatur u dekoratur ta' knejjes, ċeramista u ħaddiem tal-medaljuni.
Monumenti
Fost il-monumenti maħdumin minn Anton Agius insibu:
Ħajja personali
Anton Agius kien miżżewweġ lil Mary Louise u kellhom tlett itfal, li tnejn minnhom mietu qablu. Agius bata ħafna f'ħajtu. F'intervista li ta erba' snin qabel mewtu huwa stqarr: “In-natura kienet kiefra wisq miegħi.” Tnejn minn uliedu twieldu b’difetti mentali u fiżiċi. Huwa dejjem għex ir-Rabat fejn twieled u kien dilettant tal-klieb u tal-għasafar.
Lourdes
thumb|Dehra tal-Bażilka tal-Madonna tar-Rużarju ġewwa Lourdes Lourdes (Lorda) huwa komun fid-dipartiment ta' Hautes-Pyrénées, fir-reġjun ta' Midi-Pyrénées fil-Lbiċ ta' Franza. Lourdes hi meqjusa bħala post sagru għal prattikanti Kattoliċi.
Ġewwa Lourdes jgħixu 15,254 ruħ (2007), iżda iżuruha ammonti kbar ta' turisti minħabba s-sinjifikat li għandha għall-pellegrini Kattoliċi. Sal-1858, Lourdes kien post kwiet, iżda huwa mifhum li nhar il-11 ta' Frar, 1958, il-Madonna dehret lit-tfajla Bernardette Soubirous, li dakinhar kien għad kellha 14-il sena.
Il-lokalità ta' Lourdes hija mservija bl-Ajruport ta' Tarbes-Lourdes-Pyrénées (Franċiż: Aéroport de Tarbes-Lourdes-Pyrénées) (Kodiċi IATA: LDE).
Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj
daqsminuri|Ix-xaqlibiet bid-dwieli tar-Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj. Ir-Reġjun tal-Inbid ta'  Tokaj (bl-Ungeriż: Tokaji borvidék; bis-Slovakk: Vinohradnícka oblasť Tokaj) jew ir-reġjun tal-inbid ta' Tokaj-Hegyalja (fil-qosor Tokaj-Hegyalja jew Hegyalja) huwa reġjun tal-inbid storiku li jinsab fil-Grigal tal-Ungerija u fix-Xlokk tas-Slovakkja. Huwa wkoll wieħed mis-seba' reġjuni akbar tal-inbid tal-Ungerija (bl-Ungeriż: Tokaji borrégió). Hegyalja bl-Ungeriż tfisser "l-għoljiet ta' qabel il-muntanji", u dan huwa l-isem oriġinali tar-reġjun.
Ir-reġjun jikkonsisti minn 28 villaġġ u 11,149 ettaru ta' għelieqi kklassifikati bid-dwieli, li minnhom huwa stmat li 5,500 ettaru attwalment huma mħawla. Ir-Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2002 bl-isem sħiħ ta' Pajsaġġ Kulturali Storiku tar-Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj. Madankollu, il-fama tar-reġjun ilha minn ferm qabel din id-deżinjazzjoni peress li huwa l-post fejn oriġina l-inbid Tokaji aszú, l-eqdem inbid iffermentat fid-dinja.
Karatteristiċi
Uħud mill-karatteristiċi li jwasslu biex ir-Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj ikun uniku huma:
Storja
xellug|daqsminuri|L-għelieqi bid-dwieli ta' Tokaj. Mid-dokumenti storiċi joħroġ fid-dieher li l-vinji kienu ġew stabbiliti f'Tokaj saħansitra fis-seklu 12, iżda hemm evidenza li l-produzzjoni tal-inbid iddaħħlet qabel fir-reġjun.
Għadd ta' esperti jsostnu li l-vitikultura jaf bdiet fir-reġjun ta' Tokaj saħansitra minn żmien iċ-Ċeltiċi, jiġifieri Q.K. Werqa ppetrifikata tad-dwieli li nstabet f'Erdőbénye u li tmur lura għall-aħħar tas-seklu 3 W.K., tindika l-eżistenza tal-vitikultura fi żmien ir-Rumani. L-Islavi waslu fir-reġjun lejn l-aħħar tas-seklu 5 u l-bidu tas-seklu 6. Oriġini possibbli tal-isem "Tokaj" hi li ġej mill-kelma Slava "Stokaj", li tfisser bejn wieħed u ieħor konfluwenza (jiġifieri l-konfluwenza tax-xmajjar Bodrog u Tisza). L-Islovakki jsostnu li l-Islavi komplew il-vitikultura li kienet ġiet stabbilita qabel fir-reġjun. L-insedjaturi Ungeriżi waslu f'Tokaj mill-aħħar tas-seklu 9 u hemm teorija alternattiva li l-vitikultura ddaħħlet fir-reġjun mil-Lvant, x'aktarx mit-tribù Kabar. L-Ungeriżi milli jidher kellhom tradizzjoni antika tal-produzzjoni tal-inbid. Oriġini possibbli oħra tal-isem "Tokaj" hi li ġejja mill-kelma Armena li tfisser "għenba".
Il-popli Latini ġew mistiedna jinsedjaw Tokaj għall-ewwel darba mir-Re Ungeriż Béla III (1172-1196) u mbagħad minn Béla IV (1235-1270). Dawn l-immigranti x'aktarx li kienu nies mill-Wallonja fit-Tramuntana ta' Franza, għalkemm xi riċerkaturi jsostnu li kienu Taljani. Xi nies Slavi (Slovakki u Russi) ġew dokumentati wkoll li kienu involuti fil-vitikultura ta' Tokaj sas-seklu 12. Madankollu, it-tkabbir ta' Tokaj bħala reġjun ewlieni tal-inbid seħħ fil-bidu tas-seklu 16.
Għall-ħabta tal-1620, l-Imperatur importa lil Duvont, bidwi-produttur tal-inbid Franċiż mill-Wallonja, li iktar 'il quddiem ivvinta l-metodu li mbagħad sar magħruf bħala l-metodu tar-"re tal-inbejjed" fid-distrett ta' Tokaj.
Sabiex jagħti ġieħ lill-ħiliet eċċezzjonali ta' Duvont, l-imperatur ta n-nobbiltà lil dan il-bidwi, u tah wieħed mill-bosta villaġġi tiegħu (Kiralyfalva), li llum il-ġurnata huwa Königsdorf fl-Awstrija. L-imperatur imbagħad ta l-kunjom ta' Királyfalvy lill-familja ta' Duvont.
L-inbid ta' Tokaj kulma jmur sar materja prima importanti għar-reġjun mis-seklu 17, u l-esportazzjoni tiegħu sar sors kbir ta' introjtu għall-prinċpijiet mexxejja tat-Transilvanja, li kien jagħmel parti minnu r-reġjun ta' Tokaj dak iż-żmien. Tabilħaqq, id-dħul mill-inbid Tokaji Aszú li kulma jmur sar iktar rinomat għen biex jiffinanzja l-gwerer tal-indipendenza li ġew miġġielda kontra t-tmexxija Awstrijaka tal-Asburgi. L-inbid ta' Tokaj sar iktar rinomat meta fl-1703, Francis II Rákóczi, il-Prinċep tat-Transilvanja, ta bosta fliexken tal-inbid ta' Tokaj bħala rigal lir-Re Lwiġi XIV ta' Franza. L-inbid ta' Tokaj imbagħad ġie servut fil-qorti ta' Versailles, fejn sar magħruf bl-isem ta' Tokay. Lwiġi XIV tassew ħa pjaċir b'dan ix-xorb prezzjuż u ddikjarah bħala "Vinum Regum, Rex Vinorum" ("Inbid tar-Rejiet, Re tal-Inbejjed").
Fis-seklu 18, ir-reġjun ta' Tokaj laħaq il-qofol tal-prosperità tiegħu. Kemm il-Polonja kif ukoll ir-Russja kienu saru swieq kbar tal-esportazzjoni tal-inbid. Fir-Russja, l-inbid ta' Tokaj tant kellu importanza li l-imperaturi Russi żammew kolonja de facto f'Tokaj sabiex tiġi ggarantita l-provvista tal-inbid lill-Qorti Imperjali.
Id-diviżjoni tal-Polonja fl-1795 u l-impożizzjoni sussegwenti tad-dazji doganali kienu daqqa ta' ħarta kbira għall-esportazzjonijiet tal-inbid ta' Tokaj u wasslu għad-deklin ekonomiku tar-reġjun. Madankollu, din kienet biss l-ewwel kriżi minn tliet kriżijiet kbar għal Tokaj. It-tieni kriżi seħħet meta l-epidemija tal-phylloxera waslet f'Tokaj fl-1885 u qerdet il-maġġoranza l-kbira tal-vinji fi ftit snin. It-tielet kriżi seħħet meta l-Ungerija tilfet żewġ terzi mit-territorju tagħha taħt it-Trattat ta' Paċi ta' Trianon li ġie ffirmat f'Ġunju 1920, u b'hekk l-inbid ta' Tokaj tilef l-aċċess għall-maġġoranza tas-suq domestiku tiegħu. Ir-reġjun ġie diviż ukoll bejn l-Ungerija u ċ-Ċekoslovakkja li kienet għadha kemm inħolqot, li kisbet territorju ta' 120 ettaru (bl-eċċezzjoni tal-1938-1944, meta l-Ungerija ħadet il-kontroll tat-territorju). Dan tal-aħħar issa jifforma parti minn reġjun tal-inbid fis-Slovakkja li jmiss ma' dak tal-Ungerija, b'bejn wieħed u ieħor 908 ettari ta' vinji kklassifikati ta' Tokaj.
L-era tat-tmexxija Komunista fl-Ungerija wasslet għat-tnawwir tal-kwalità u tar-reputazzjoni tal-inbejjed ta' Tokaj. Madankollu, mill-1990 sar ammont konsiderevoli ta' investiment fir-reġjun ta' Tokaj, u b'hekk twittiet it-triq għal dak li ġie mlaqqam bħala r-"Rinaxximent ta' Tokaj". Illum il-ġurnata hemm kważi 600 produttur tal-inbid fir-reġjun, li minnhom madwar 50 produttur jipproduċu l-firxa sħiħa ta' inbejjed ta' Tokaj.
Diżgwid dwar id-"Denominazzjoni tal-oriġini"
daqsminuri|Ix-xmajjar Tisza u Bodrog mill-għoli. L-inbid ta' Tokaj, min-natura unika tiegħu, huwa materja prima lussuża li tattira ferm lis-suq internazzjonali.
F'Novembru 2012, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ddeċidiet kontra t-talba tal-Ungerija li titħassar id-denominazzjoni Slovakka "Vinohradnícka oblasť Tokaj" mill-E-Bacchus, bażi tad-data elettronika li fiha reġistru tad-denominazzjonijiet tal-oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi protetti mill-Unjoni Ewropea. L-Ungerija ressqet appell kontra s-sentenza tal-Qorti Ġenerali. Fi Frar 2013, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ddeċidiet kontra l-appell Ungeriż fir-rigward ta' deċiżjoni preċedenti dwar id-denominazzjoni tal-"Vinohradnícka oblasť Tokaj" (Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj) fis-Slovakkja, li fiha isem ir-reġjun tal-inbid ta' Tokaj fl-Ungerija. Fid-deċiżjoni tagħha, il-qorti ddikjarat li r-reġistrazzjoni mis-Slovakkja tal-"Vinohradnícka oblasť Tokaj" fil-bażi tad-data Ewropea E-Bacchus ma kinitx tikkostitwixxi miżura punibbli. B'hekk, taħt il-leġiżlazzjoni attwali tal-Unjoni Ewropea, ir-reġjun tal-produzzjoni tal-inbid ta' Tokaj jinsab kemm fl-Ungerija kif ukoll fis-Slovakkja. Għaldaqstant, il-produtturi tal-inbid mir-reġjun tal-inbid ta' Tokaj fl-Ungerija u fis-Slovakkja jistgħu jużaw id-denominazzjoni tal-inbid ta' Tokaj.
Sit ta' Wirt Dinji
daqsminuri|Iċ-ċentru ta' Tokaj. Il-Pajsaġġ Kulturali Storiku tar-Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj fl-Ungerija ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2002.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".
Bir id-Deheb
Bir id-Deheb hija parti bejn il-lokalitajiet ta' Ħal-Għaxaq u ż-Żejtun. Minkejja l-isem f'dan l-inħawi jekk tmur tfittex żgur mhux ħa sib xi bir tad-deheb. Fil-fatt din il-parti fiż-żmien il-medjuevu kienet tissejjaħ il-"Qasam Ta' Dihib", b'hekk jista' jkun li ġej minn xi kunjom jew laqam tas-seklu XV.
Bir id-Deheb eżattament jinsab fin-naħa ta' fuq taż-Żejtun u fin-naħa t'isfel ta' Ħal-Għaxaq, u minn nofs ta' din il-parti tgħaddi t-triq prinċipali lejn il-kumplament ta' nofsinhar ta' Malta, it-Triq Tal-Barrani. It-Triq Tal-Barrani hi dik it-triq li tifred iż-żewġ lokalitajiet t'hawn fuq. Iżda l-ikbar parti ta' Bir id-Deheb tinsab fiż-Żejtun.
Ġewwa Bir id-Deheb insibu knisja ddedikata lil Madonna tal-Ħniena li tgħamel parti mill-parroċċa ta' Santa Katarina ta' Lixandra fiż-Żejtun. Il-festa ta' din il-knisja f'ġieh il-Madonna tal-Ħniena ssir Ħadd fuq il-15 ta' Settembru,jum il-festa tad-duluri.
Qrib din l-inħawi nsibu irħula oħra żgħar li jagħmlu mall-Belt Żejtunija fosthom Ħal-Ġwann, Ħal-Bajda, Ħal-Bisbut u Ta' Tnella. Insibu wkoll diversi knejjes qrib ta' dan il-post li kollha jagħmlu mal-parroċċa ta' Santa Katarina ta' Lixandra, fosthom il-Knisja ta' Sant' Anġlu, il-Knisja ta' Santa Marija u l-Knisja tal-Madonna ta' Sinjura.
Toroq f'din il-parti insibu diversi fiż-żewġ lokalitajiet u anki l-popolazzjoni mhux daqsekk żgħira li sa anki taqbeż il-popolazzjoni ta' lokalitajiet oħra Maltin u Għawdxin, fost dawn it-toroq insibu:
Atomium
thumb|right|250px|L-Atomium (qabel ir-rinnovazzjoni)
L-Atomium huwa bini fi Brussell li kien inbena għall-Fiera Dinjija ta' l-1958 (Expo '58). Din l-istruttura ta' l-aluminju u l-azzar hi twila 103 metri (335 pied) u tirrappreżenta l-istruttura kristallina tal-ħadid, imkabbra għall 165 biljun darba. L-istruttura tikkonsisti f'disa sferi ta' l-azzar, kull waħda b'diametru ta' 18-il metru. Dawn huma magħquda flimkien permezz ta' tubi twal 35 metru, li huma turġien. It-twieqi fl-isfera ta' fuq nett jipprovdu veduta panoramika ta' Brussel. Dan il-monument minn André Waterkeyn, huwa landmark tal-belt kapitali Belġjana.
Jannar
Jannar huwa l-ewwel xahar tas-sena skond il-kalendarju Gregorjan. Dan ix-xahar għandu 31 jum, u hu wieħed minn seba' xhur ta' 31 jum fil-kalendarju Gregorjan.
L-isem Jannar hu minn alla Ruman Ġanu (Ianuarius), l-alla tal-bibien; l-isem kellu l-bidu tiegħu fil-mitoloġija Rumana, fejn il-kelma Latina għal bieb (ianua) tiġi - Jannar hu l-bieb għas-sena. L-alla Ġanu kien meqjum minn xi 400 qK sa xi 400 wK. Fit-talb kienu jibdew bih, anke qabel il-kbir Ġove, u kien imfittex fil-bidu ta’ ħafna affarijiet, gwerer inklużi. Fl-istatwi huwa skolpit b’żewġ uċuħ opposti, wieħed biex iħares lura u l-ieħor għal quddiem, b’muftieħ f’idu l-leminija u b’bastun fix-xellugija. Il-festi tiegħu kienu jsiru għall-bidu tas-sena. Il-Ħindi ukoll għandhom, fost mijiet ta’ allat,  lil  alla  Vayu, rappreżentat  b’żewġ  uċuħ biex iħares lura u ’l quddiem u wkoll jitolbuh qabel jibdew l-affarijiet. Ukoll f’Jannar, fil-15, għandhom il-Makara Sakranti, festival kbir tal-ħasil fix-xmajjar speċjalment dik Ganges meqjusa l-iktar qaddisa.
Tradizzjonalment, il-kalendarju Ruman kien jikkonsisti minn 10 xhur, b'total ta' 304 ġurnata, fejn ix-xitwa kienet meqjusa bħala xahar mingħajr ġranet. Madwar 713 QK, ir-Re Numa Pompilius żied ix-xhur ta' Jannar u Frar biex jagħmel in-numru ta' ġranet tas-sena daqs tas-sena solari (355 ġurnata). L-ewwel ġurnata tax-xahar hi magħrufa bħala l-Istrina. Fil-bidu tal-153 QK ħa post Marzu bħala l-ewwel xahar. Marzu qabel kien l-ewwel xahar fil-kalendarju antik Ruman.
Diversi dati tal-festi Nsara kienu użati għall-Ewwel tas-Sena fl-Ewropa, fosthom il-25 ta' Marzu (festa ta' l-Annunzjata) u l-25 ta' Diċembru (il-Milied). Madanakollu, l-kalendarji medjevali kienu mfassla fuq il-mudell Ruman ta' tnax-il kolonna minn Jannar sa Diċembru. Fis-seklu 16, pajjiżi Ewropej bdew uffiċċjalment jagħmlu l-1 ta' Jannar il-bidu ta' sena ġdida. 180px|thumb|Jannar, illustrazzjoni minn Très riches heures du duc de Berry Ismijiet storiċi għal Jannar jinkludu l-isem oriġinali Ruman, Ianuarius, il-kelma tas-Sassonja Wulf-monath ("xahar tal-lupu"), u t-terminu wżat minn Karlu Manju Wintarmanoth ("xitwa/xahar kiesaħ"). Bil-Fillandiż, ix-xahar hu msejjaħ tammikuu, li tfisser ix-xahar tal-balluta, imma t-tifsira oriġinali kienet ix-xahar tal-qalb tax-xitwa, billi "tammi" kienet tfisser qalb. Dan ix-xahar hu msejjaħ bil-lingwa Ċeka leden, li tfisser ix-xahar tas-silġ.
L-ewwel Tnejn ta' Jannar hu magħruf bħala Handsel Monday fl-Iskozja u fit-tramuntana ta' l-Ingilterra. Fl-Ingilterra, is-sena tal-agrikoltura bdiet b'Plough Sunday fil-Ħadd wara l-Epifanija.
Fil-kalendarju Kattoliku hemm festi importanti li jibdew fil-bidunett (twelid Jannar huwa mfakkar minn kull kampnar). Skont ir-riforma tal-1969, l-ewwel ta’ Jannar sar iddedikat lil Marija Omm Alla. Qabel kienet il-festa taċ-ċirkonċiżjoni ta’ Ġesù (li tneħħiet mill-kalendarju fl-1974). L-ewwel Ħadd ta' Jannar (meta mhux l-ewwel tas-sena) imbagħad huwa l-festa tal-Epifanija u t-tieni Ħadd dik tal-Magħmudija ta’ Ġesù.
L-età maġġuri fil-Ġappun hi t-tieni Tnejn ta' Jannar, għal dawk li jkunu jagħlqu l-20 sena fis-sena l-ġdida tal-kalendarju. Din hi vaganza nazzjonali. Il-ġurnata kienet iċċelebrata mill-1948, imma tmexxiet għall-15 ta' Jannar mis-sena 1999, fejn kienet tmexxiet mill-gvern Ġappuniż f'attenat biex ikabbar l-ekonomija.
Fir-rota tas-sena Pagana, Jannar jispiċċa fil-perjodu ta' l-Imbolc fl-emisferu tat-tramuntana u Lughnasadh fl-emisferu ta' nofsinhar.
Tradizzjonijiet Maltin marbuta ma' Jannar
U mhux biss Jannar imma anke x-xahar ta’ warajh (Jannar kiefer u Frar għandu d-dwiefer). Għalhekk aħjar li F’Jannar agħlaq in-nagħaġ fil-għar.
Ix-xita ta’ Jannar hija tajba: Ix-xita ta’ Jannar traxxix il-bżar (demel).
Madanakollu xita żejda hija ta’ ħsara (Meta Jannar huwa lewwiemi, ma tarax bidwi hieni).
Jannar huwa wkoll żmien il-mard, l-iktar dak respiratorju jew virali (Dehxa ta’ Jannar (ħosba) fawra (rash) lewn in-nar) li l-iktar li jolqot huwa lix-xjuħ (f’Jannar ix-xiħ jew fis-sodda jew fl-isptar).
Għall-qtates imma huwa żmien ta’ attività oħra (Jannar ma jħallix qattusa d-dar).
Alfred Hermann Fried
Alfred Hermann Fried ([ˈʔalfʁeːt ˈhɛʁman ˈfʁiːt]; twieled fil-11 ta’ Novembru 1864 – miet fil-5 ta’ Mejju 1921) kien paċifista, pubbliċista/opinjonista, ġurnalista, kofundatur tal-moviment paċifista Ġermaniż, u rebbieħ Lhudi Awstrijaku (ma’ Tobias Asser) tal-Premju Nobel tal-Paċi fl-1911. Fried kellu għall-qalbu wkoll l-Esperanto. Huwa l-awtur ta’ ktieb tat-tagħlim tal-Esperanto u ta’ dizzjunarju mill-Esperanto għall-Ġermaniż u mill-Ġermaniż għall-Esperanto, li ġie ppubblikat għall-ewwel darba fl-1903 u mill-ġdid fl-1905.
Bijografija
Alfred Hermann Fried twieled fi Vjenna, l-Awstrija/l-Ungerija, f’familja Lhud. Fried irtira mill-iskola meta kellu 15-il sena u beda jaħdem f’ħanut tal-kotba. Fl-1883 mar jgħix f’Berlin, fejn fetaħ ħanut tal-kotba tiegħu fl-1887. Wara l-pubblikazzjoni minn Bertha von Suttner ta’ Die Waffen nieder! (Lay Down Your Arms) fl-1889, Fried u von Suttner fl-1892 bdew jistampaw rivista bl-istess isem. F’artikli ppubblikati f’Die Waffen nieder! u s-suċċessur tagħha, Die Friedenswarte (The Peace Watch), Fried sawwar il-filosofija paċifista tiegħu.
Fl-1892 kien il-kofundatur tal-Għaqda Ġermaniża għall-Paċi (Deutsche Friedensgesellschaft). Kien wieħed minn dawk li nissel l-idea ta’ organizzazzjoni moderna biex tiġi żgurata l-paċi dinjija (l-idea prinċipali ġiet żviluppata fil-Lega tan-Nazzjonijiet u wara t-Tieni Gwerra Dinjija fil-Ġnus Magħquda).
Fried kien membru prominenti tal-moviment tal-Esperanto. Fl-1903 huwa ppubblika l-ktieb Lehrbuch der internationalen Hilfssprache Esperanto (Ktieb tat-Tagħlim tal-Lingwa Internazzjonali tal-Esperanto).
Fl-1911 ingħata l-Premju Nobel tal-Paċi flimkien ma’ Tobias Asser.
Matul l-Ewwel Gwerra Dinjija, Fried mar jgħix fl-Iżvizzera newtrali, u kompla jaħdem favur il-paċi internazzjonali. Alfred Hermann Fried miet f’belt twelidu, Vjenna, fl-1921. Il-katavru tiegħu ġie inċinerat u l-irmied tiegħu ndifen fil-Feuerhalle Simmering.
Fernando Torres
Fernando José Torres Sanz (Fuenlabrada, 20 ta' Marzu 1984) hu eks-plejer u kowċ tal-futbol Spanjol li kien jilgħab bħala attakkant.
Hu beda l-karriera tiegħu ma' Atlético Madrid, wara li tela' mit-timijiet ġovanili. Id-debutt professjonali tiegħu wasal fl-2001 u temm il-karriera tiegħu mal-klabb b'174 apparenza fil-La Liga u b'75 gowl, fejn ingħata l-laqam ta' El Niño ("It-Tfajjel") matul il-perjodu li qatta' fil-kampjonat Spanjol. Qabel dan, Torres kien lagħab żewġ staġuni fis-Segunda División, fejn f'40 dehra skorja 7 gowls. Fl-2007 hu ngħaqad ma' Liverpool, wara li l-klabb ħallas somma rekord għas-servizzi tiegħu u mmarka l-ewwel staġun mal-klabb billi sar l-ewwel plejer li skorja aktar minn 20 gowl fil-kampjonat għall-klabb fi staġun, minn mindu Robbie Fowler għamel dan fl-1995–96.
Hu hu wkoll plejer internazzjonali Spanjol u għamel id-debutt tiegħu kontra l-Portugall fl-2003. Sa issa, hu deher fi tliet kompetizzjonijiet kbar; il-Kampjonati Ewropej 2004, it-Tazza tad-Dinja 2006 u l-Kampjonati Ewropej 2008. Fit-turnew tal-2004 hu ma setax isib ix-xibka għal Spanja, imma irnexxielu jagħeml dan għal tliet darbiet fit-Tazza tad-Dinja 2006. Torres niżżel ismu fl-istorja tal-Kampjonati Ewropej meta skorja l-gowl rebbieħ ta' Spanja fir-rebħa ta' 1–0 kontra l-Ġermanja fil-finali tal-Kampjonati Ewropej 2008.
Bidu tal-karriera
Torres, imwieled f'Madrid, interessa ruħu fil-futbol minn mindu kien tifel żgħir u fl-età ta' ħames snin ingħaqad ma' Parque 84. Missieru José kien jaħdem matul it-tfulija ta' Torres u ommu Flori kellha kuljum twasslu għat-taħriġ tal-futbol. Nannuh ma kienx xi fanatiku fuq il-futbol, imma xorta waħda rawmu biex isir partitarju ta' Atlético Madrid, u minnu, Torres wiret l-imħabba lejn it-tim Madrilen.
Atlético Madrid
thumb|left|upright|Torres jiddiskuti mar-referi matul partita ma' Atlético Wara li tela' mit-timijiet ġovanili, Torres rebaħ l-ewwel trofew ġovanili importanti fl-1998. Atlético Madrid bagħtu tim ta' taħt il-ħmistax il-sena biex jikkompeti fin-Nike Cup, kemm dik domestika u anki dik Ewropea, biex jilgħabu ma' timijiet oħra ta' klabbs prominenti oħra. Atlético rebħu dan it-turnew. Hu ġie vvutat bħala l-aqwa plejer fl-Ewropa ta' dik l-età. Fl-1999, meta kellu ħmistax-il sena, Torres iffirma l-ewwel kuntratt professjonali ma' Atlético Madrid. Hu qatta' l-ewwel sena jilgħab mat-tim taż-żgħażagħ u wara mexa biex jipparteċpa fid-División de Honor. L-istaġun 2000–01 beda fuq nota negattiva hekk kif Torres kiser saqajh u kellu jibqa' barra mill-azzjoni sa Diċembru. Id-debutt tiegħu wasal fis-27 ta' Mejju 2001, fl-Istadju Vicente Calderón, kontra Leganés. Ġimgħa wara, hu skorja l-ewwel gowl mal-klabb kontra Albacete u l-istaġun spiċċa bl-Atlético jonqsu għal ftit il-promozzjoni għal-La Liga.
L-istaġun 2001–02 ra lil Atlético jirbħu l-promozzjoni lura lejn il-La Liga, fejn dan kien staġun fqir għal Torres, fejn minn 36 apparenza skorja sitt darbiet fis-Segunda Division. L-ewwel staġun ta' Torres fl-ogħla livell tal-futbol Spanjol, 2002–03, kien wieħed pożittiv hekk kif skorja 12-il darba minn 29 dehra hekk kif Atlético temmew l-istaġun fil-ħdax-il post. Fit-tieni staġun tiegħu fil-La Liga, Torres kompla jtejjeb l-abilitajiet tiegħu, fejn skorja 19-il gowl f'35 apparenza, li kien ifisser li spiċċa t-tielet l-aqwa skorer tal-kampjonat. Fl-età ta' dsatax-il sena, hu ngħata l-faxxa ta' kaptan ta' Atlético, biex sar l-iżgħar kaptan fl-istorja ta' Atlético. Atlético naqsu bi ftit li jikkwalifikaw għat-Tazza UEFA, imma billi spiċċa fis-7 post fl-2004 huma kkwalifikaw għat-Tazza Intertoto, fejn taw lil Torres l-ewwel tomgħa tal-kompetizzjonijiet għall-klabbs Ewropej. Iċ-ċampjins tal-Premier League Chelsea kienu interessati fil-firma tal-plejer fl-2005, però l-president ta' Atlético Enrique Cerezo irrimarka li huma ma kellhom "ebda ċans" li jixtruh. Cerezo, f'Jannar tal-2006, qal li l-klabb kien lest li jisma' xi offerti għal Torres, b'Torres jistqarr li Newcastle United kien għamlu offerta għalih f'Marzu.
Wara t-Tazza tad-Dinja 2006, liema manifestazzjoni Torres ħa sehem fiha f'isem it-tim nazzjonali Spanjol, hu ammetta li kien irrifjuta li jingħaqad ma' Chelsea fi tmiem l-istaġun 2005–06. Wara l-istaġun 2006–07, fejn skorja 14-il gowl fil-kampjonat, il-futur ta' Torres ma' Atlético kien suġġett għal spekulazzjoni wara li t-tim ma kienx kiseb post awtomatiku fit-Tazza UEFA. Arsenal, Chelsea, Liverpool u Manchester United ilkoll kienu interessati fih, b'rapporti fl-istampa Brittanika jgħidu li Torres kien l-objettiv prinċipali tal-kampanja akkwisti ta' Liverpool. Minkejja li l-president ta' Atlético, Enrique Cerezo, stqarr li ma kienu rċevew l-ebda offerta mit-tim ta' Liverpool, ftit ġranet wara xi rapporti ssuġġerew li Atlético kien qablu ma' Liverpool rigward it-trasferiment ta' Torres; is-somma kellha tkun ta' madwar £25 miljun b'Luis García jitrasferixxi fid-direzzjoni opposta f'negozju ta' trasferiment separat. Fit-30 ta' Ġunju, Atlético ħabbru l-akkwist ta' Diego Forlán mit-tim ta' Villareal, li kellu jidher l-eredi ta' Torres qabel ma t-trasferiment tiegħu kien ġie finalizzat. Fit-3 ta' Lulju, Torres għamel it-test mediku għal Liverpool u kien imħabbar li konferenza stampa se tiġi skedata f'Madrid fl-4 ta' Lulju biex jingħata ringrazzjament lill-benjamini ta' Atlético. Is-somma li tħallset għall-firma ta' Torres hi l-ikbar waħda fl-istorja ta' Torres,, u f'Marzu 2008, il-kowċ Rafael Benítez ikkonferma lill-gazzetta The Times li Torres ġie miksub għal somma ta' madwar £20 miljun.
2007–08
Torres iddebutta ma' Liverpool nhar il-11 ta' Awwissu 2007, kontra Aston Villa fir-rebħa ta' 2–1. L-ewwel dehra fiċ-Champions League waslet erbat ijiem wara fir-rebħa ta' 1–0 kontra Toulouse, hekk kif daħal bħala sostitut fid-79 minuta. L-ewwel gowl tiegħu wasal fid-debutt tiegħu f'Anfield nhar id-19 ta' Awwissu, meta skorja fis-16-il minuta kontra Chelsea, partita li ntemmet pari ta' 1–1. L-ewwel tripletta tiegħu waslet f'Settembru fir-rebħa ta' 4–2 kontra Reading fil-League Cup, bil-gowls kollha jaslu fit-tieni taqsima. L-ewwel gowls fiċ-Champions League waslu fit-tielet apparenza tiegħu f'din il-kompetizzjoni meta Liverpool għelbu lil Porto 4–1, fejn ħalla l-marka tiegħu għal darbtejn.
Hu rebaħ l-unur tal-plejer tax-xahar tal-Premier League għax-xahar ta' Frar, li matulu irnexxielu jiskorja erba' gowls f'żewġ logħbiet, fosthom tripletta kontra Middlesbrough nhar it-23 ta' Frar 2008. Din it-tripletta u oħra fir-rebħa ta' 4–0 kontra West ham United fil-5 ta' Marzu 2008 fissret li sar l-ewwel plejer ta' Liverpool li qatt skorja tripletta f'partiti suċċessivi ġewwa daru, minn mindu Jackie Balmer għamel dan f'Novembru tal-1946. Aktar tard f'Marzu, wara li skorja fis-47 minuta permezz ta' daqqa ta' ras kontra Reading, hu sar l-ewwel plejer ta' Liverpool li skorja aktar minn 20 gowl fil-kampjonat minn mindu Robbie Fowler kien wasal sal-istess stadju lura fl-istaġun 1995–96. F'April, hu skorja gowl ieħor fiċ-Champions League, din id-darba fit-tieni leg tal-kwarti tal-finali kontra Arsenal, biex ta lil Liverpool post fis-semifinali. Dan il-gowl kien id-29 wieħed fil-kompetizzjonijiet kollha għal dak l-istaġun, fejn għeleb ir-rekord personali ta' Michael Owen għan-numru ta' gowls fi staġun wieħed. Fil-11 ta' April 2008, ġie mħabbar li Torres kien imniżżel fost il-kandidati għar-rebħ tal-Plejer tas-Sena tal-PFA, unur li eventwalment kien mirbuħ minn Cristiano Ronaldo ta' Manchester United. L-internazzjonali Spanjoli kien ukoll nominat għall-unur tal-Plejer Żagħżugħ tas-Sena, li kien mirbuħ minn Cesc Fàbregas ta' Arsenal, u ġie msemmi fit-Tim tas-Sena tal-PFA. F'Mejju, hu spiċċa t-tieni wara Ronaldo għall-unur tal-Plejer tas-Sena tal-FWA.
150px|thumb|left|Torres matul ir-rebħa ta' 3–2 ta' [[Liverpool F.C.|Liverpool fuq Manchester City fil-5 ta' Ottubru 2008, fejn skorja żewġ gowls]] Nhar l-4 ta' Mejju 2008, Torres skorja il-gowl rebbieħ fis-57 minuta fil-konfront kontra Manchester City, gowl li ugwalja r-rekord ta' Anfield ta' tmien partiti konsekuttivi li fihom ħalla l-marka tiegħu, rekord li preċedentament kien f'idejn Roger Hunt. Wara li skorja l-24 gowl personali fil-kampjonat fl-aħħar ġurnata tal-istaġun, fir-rebħa ta' 2–0 fuq Tottenham Hotspur, hu għamel rekord ġdid bħala l-aktar attakkant prolifiku ta' kull żmien fl-istaġun debuttanti fl-Ingilterra, fejn għeleb dan ir-rekord li kien ta' Ruud van Nistelrooy (23 gowl). Hu u Emmanuel Adebayor spiċċaw fit-tieni post bl-istess numru ta' gowls fil-klassifika tal-aqwa skorers tal-Premier League. Kien hemm spekulazzjoni kbira li Chelsea kienu lesti li joffru £50 miljun għal Torres, però hu rrisponda billi qal li se jgħaddu "ħafna snin" qabel ma jitlaq lil Liverpool.
2008–09
Torres għamel bidu mill-aqwa għall-istaġun 2008–09 tal-Premier League, fejn skorja l-uniku gowl fir-rebħa ta' Liverpool barra minn darhom kontra Sunderland. Fil-pari ta' 0–0 kontra Aston Villa, hu ġibed il-hamstring u kellu joqgħod barra mil-logħob bejn ġimgħatejn u tliet ġimgħat. Ir-ritorn tiegħu wasal fir-rebħa kontra Marseille f'partita taċ-Champions League, u kompla biex skorja doppjetta fid-derbi ta' Merseyside kontra Everton biex ta lil Liverpool rebħa ta' 2–0. Doppjetta oħra segwiet din id-darba kontra Manchester City f'rebħa ta' 3–2 ġewwa s-City of Manchester Stadium, fejn l-ewwel wieħed minnhom kien l-elf gowl ta' Liverpool fil-Premier League. Matul logħba mill-fażi ta' kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2010, hu weġġa' u kellu jitlef tliet partiti għal Liverpool, fosthom tilef il-laqgħa mill-ġdid mal-klabb preċedenti tiegħu Atlético Madrid fiċ-Champions League. Nhar is-27 ta' Ottubru, hu ġie msemmi fit-tim tal-FIFPro World XI għall-istaġun 2007–08.
Ir-ritorn tiegħu wasal bħala sostitut fir-rebħa ta' 3–0 fuq West Bromwich Albion FCWest Bromwich Albion. Hu stqarr li jkun interessat li jirritorna lura lejn Atlético, fejn qal "Ma nafx jekk nirtirax hemmhekk, imma nixtieq li mmur lura u nlesti xi affarijiet li għad iridu jsiru." F'Novembru, għal darb'oħra kellu jdum barra mil-logħob bejn ġimgħatejn u tliet ġimgħat wara r-rebħa ta' 1–0 kontra Marseille, perjodu li wara ġie estiż għal erba' ġimgħat. F'Diċembru, hu ġie msemmi fost il-kandidati għall-unur tal-Plejer tas-Sena tal-FIFA, u eventwalment spiċċa fit-tielet post wara Ronaldo u Lionel Messi. Torres irritorna fl-azzjoni fit-3 ta' Jannar 2009 bħala sostitut fir-rebħa kontra Preston North End, fejn ħalla wkoll il-marka tiegħu permezz ta' gowl, l-ewwel wieħed tiegħu fl-FA Cup. Nhar l-1 ta' Frar, hu skorja żewġ gowls fl-aħħar minuti tal-konfront kontra Chelsea, partita mirbuħa 2–0 mit-tim ta' Liverpool. Wara madwar sena u nofs mal-klabb, il-gazzetta The Times semmietu fil-50 post mil-lista tal-"50 l-aqwa plejer ta' Liverpool", fejn wera biċ-ċar l-impatt li ħalla f'Liverpool f'perjodu daqshekk żgħir.
Torres affaċċja lir-rivali qodma tiegħu Real Madrid nhar l-10 ta' Marzu 2009 fil-fażi tal-aħħar sittax taċ-Champions League. Torres, minkejja li lagħab b'uġigħ fl-irkoppa, skorja l-ewwel gowl tal-partita u ngħata wkoll l-unur tal-plejer tal-partita, hekk kif il-partita spiċċat 4-0 f'favur Liverpool. Erbat ijiem wara Torres skorja għall-ewwel darba kontra Manchester United, fejn kiseb il-gowl tal-pari fir-rebħa ta' Liverpool ta' 4–1. Hu ġie msejjaħ fit-Tim tas-Sena tal-PFA għat-tieni sena konsekuttiva f'April tal-2009. Torres skorja l-50 gowl tiegħu għal Liverpool fl-24 ta' Mejju kontra Tottenham Hotspur fl-aħħar ġurnata tal-istaġun 2008–09, fejn kienet l-84 dehra tiegħu.
2009–10
Fi tmiem l-istaġun Torres qabel li jestendi l-kuntratt tiegħu, li dan għamlu fl-14 ta' Awwissu. B'dan il-kuntratt, Liverpool żiedu s-salarju tiegħu għal £110,000 fil-ġimgħa. Torres skorja l-ewwel tripletta tal-istaġun 2009–10 fir-rebħa ta' 6–1 kontra Hull City ġewwa Anfield. Fit-2 ta' Ottubru 2009, Torres ġie msejjaħ Plejer tax-Xahar għal Settembru, wara li skorja 5 gowls f'Settembru u jsir l-aqwa skorer tal-Premier League. Għat-tieni sena konsekuttiva ġie mniżżel fil-FIFPro World XI. Il-gowl tiegħu fl-aħħar minuti kontra Aston Villa fid-29 ta' Diċembru 2009 għamluh l-iktar plejer fl-istorja tal-klabb li laħaq il-50 gowl fl-inqas logħbiet. L-aħħar dehra għall-istaġun kienet fir-rebħa ta' 4–1 tat-8 ta' April kontra Benfica fit-Tazza UEFA (fejn skorja doppjetta), u għaxart ijiem wara ħarġet l-aħbar li kien se jitlef l-istaġun kollu minħabba kirurġija li kellu bżonn f'irkopptu. B'hekk temm l-istaġun għal darb'oħra bħala l-aqwa skorer ta' Liverpool, bi 22 gowl minn 32 logħba.
2010–11
Wara l-ħatra ta' Roy Hodgson bħala l-kowċ il-ġdid ta' Liverpool għall-istaġun 2010–11, l-istess kowċ saħaq fuq kif Torres ma kienx għall-bejgħ u xejjen rapporti li l-plejer kien se jitlaq 'il-klabb. Torres stess saħħaħ l-impenn tiegħu mal-klabb fit-3 ta' Awwissu, fejn qal "L-impenn tiegħi u l-lealtà lejn il-klabb u l-partitarji hija l-istess bħalma kienet fl-ewwel ġurnata meta iffirmajt." L-ewwel gowl għal dan l-istaġun wasal fid-29 ta' Awwissu, hekk kif il-gowl tiegħu sarraf f'rebħa prezzjuża ta' 1–0 kontra West Bromwich Albion. It-tieni gowl tiegħu kellu jtemm nixfa ta' iktar minn xahar mingħajr ma jsib ix-xibka, meta fl-24 ta' Ottubru skorja l-gowl tar-rebħa kontra Blackburn Rovers. Fis-7 ta' Novembru, skorja ż-żewġ gowls kontra Chelsea fir-rebħa ta' 2–0.
Chelsea
Nhar it-28 ta' Jannar 2011, Torres għamel rikjesta għal trasferiment lil Liverpool, li ġiet irrifjutata. Fl-aħħar ġurnata tas-suq ta' trasferimenti, Liverpool aċċettaw l-offerta rekord ta' €58.5 miljun mit-tim ta' Chelsea, u Torres ġie uffiċjalment preżentat bħala plejer tal-Blues fejn iffirma kuntratt ta' ħames snin. L-ewwel gowl mal-klabb wasal fit-23 ta' April fir-rebħa ta' 3–0 kontra West Ham United, li temmet serje negattiva ta' 903 minuti mingħajr gowl.
Internazzjonali
thumb|upright|Torres jiċċelebra r-rebħa ta' Spanja fl-Euro 2008
Fl-2003, Torres ingħata l-ewwel sejħa mat-tim nazzjonali Spanjol, u nhar is-6 ta' Settembru 2003 iddebutta f'logħba ta' ħbiberija kontra l-Portugall. L-ewwel gowl tiegħu għal Spanja wasal kontra l-Italja fit-28 ta' April 2004. Hu kien magħżul bħala parti mill-kontinġent Spanjol għall-Kampjonati Ewropej 2004, imma deher biss bħala sostitut fl-aħħar minuti tat-tieni partita ta' Spanja fil-fażi tal-gruppi, minkejja li lagħab id-disgħin minuta fil-partita deċiżiva kontra l-Portugall; Spanja tilfu 1–0 u ġew eliminati.
Hu skorja seba' gowls fi ħdax-il apparenza fil-kwalifiki għat-Tazza tad-Dinja 2006, fejn b'hekk kien l-aqwa skorer ta' Spanja matul il-fażi ta' kwalifikazzjoni. Fl-ewwel dehra tiegħu fil-fażi finali tat-Tazza tad-Dinja, fl-edizzjoni tal-2006 li saret fil-Ġermanja, Torres skorja l-aħħar gowl fir-rebħa ta' 4–0 fuq l-Ukrajna. Fit-tieni partita, Torres skorja darbtejn kontra t-Tuneżija; l-ewwel fis-76 minuta biex tefa' lil Spanja 2–1 fil-vantaġġ u mbagħad fid-90 minuta minn penalty. Hu spiċċa dan it-turnew bħala l-aqwa skorer ta' Spanja flimkien ma' David Villa, li wkoll skorja tliet gowls.
Torres ġie msejjaħ fl-iskwadra Spanjola għall-Kampjonati Ewropej 2008, fejn assista lil Villa biex jiskorja l-ewwel gowl ta' Spanja f'dan it-turnew fil-partita tal-ftuħ kontra r-Russja. Hu skorja l-gowl tal-ftuħ, l-ewwel wieħed tiegħu f'din l-edizzjoni, fil-partita suċċessiva ta' Spanja; rebħa ta' 2–1 fuq l-Iżvezja. Torres skorja l-gowl rebbieħ u rċieva l-unur tal-Plejer tal-Partita fil-finali kontra l-Ġermanja fir-rebħa ta' 1–0. Flimkien ma' sieħbu fuq l-attakk, David Villa, ġie msemmi fit-Tim tat-Turnew.