cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arċerija
Korda tal-qaws
Dacron u materjali moderni oħra joffru saħħa tajba għall-piż tagħhom u jintużaw fuq il-biċċa l-kbira tal-qwas moderni. Għażel u materjali tradizzjonali oħra għadhom jintużaw fuq qwas tradizzjonali. Jeżistu diversi metodi moderni ta' kif issir il-korda tal-qaws, bħal-'linja bla tarf' u 'l-brim Fjamming'. Kważi kull fibra tista' ssir fi bowstring. L-awtur ta’ Arab Archery jissuġġerixxi l-ġilda ta’ ġemel żagħżugħ u magħqud. Is-saga ta’ Njál tiddeskrivi r-rifjut ta’ mara, Hallgerður, li taqta’ xagħarha biex tagħmel korda tal-qaws ta’ emerġenza għal żewġha, Gunnar Hámundarson, li mbagħad jinqatel.
Tagħmir protettiv
Il-biċċa l-kbira tal-arċiera moderni jilbsu bracer (magħruf ukoll bħala arm-guard) biex jipproteġu l-ġewwieni tad-driegħ tal-qaws milli jintlaqtu mill-ispag u jipprevjenu l-ilbies milli jaqbad il-bowstring. Il-bracer ma jwaħħalx id-driegħ; il-kelma ġejja mit-terminu tal-armerija " brassard ", li jfisser kmiem armat jew badge. Il -poplu Navajo żviluppa bracers b'ħafna ornamenti bħala oġġetti mhux funzjonali ta 'tiżjin. Xi arċiera (kważi l-arżiera nisa kollha) jilbsu protezzjoni fuq sidirhom, imsejħa chestguards jew plastrons. Il-leġġenda tal- Amażonji kienet li tneħħew sider wieħed biex isolvu din il-problema. Roger Ascham isemmi arċier wieħed, preżumibbilment bi stil ta’ sparar mhux tas-soltu, li libes gwardja tal-ġilda għal wiċċu.
Iċ-ċifri tat-tpinġija huma normalment protetti minn tab tal-ġilda, ingwanta, jew ċirku tal-kbir. Tab sempliċi tal-ġilda tintuża komunement, kif ukoll ingwanta skeletru. L-Ewropej Medjevali probabbilment użaw ingwanta sħiħa tal-ġilda.
L-arċiera Eurasjatiċi li użaw il-kbir jew tpinġija Mongoljan ipproteġu t-thumbs tagħhom, ġeneralment bil-ġilda skond l-awtur ta ' Arab Archery, iżda wkoll b'ċrieki speċjali ta 'diversi materjali iebsa. Ħafna eżempji Torok u Ċiniżi li baqgħu ħajjin huma xogħlijiet ta 'arti konsiderevoli. Xi wħud huma tant ornamentati li l-utenti ma setgħux użawhom biex jitilfu vleġġa. Possibilment dawn kienu oġġetti ta’ tiżjin personali, u għalhekk ta’ valur, li baqgħu eżistenti filwaqt li l-ġilda prattikament ma kellha l-ebda valur intrinsiku u kienet se tiddeterjora wkoll maż-żmien. Fil -qaws tradizzjonali Ġappuniż tintuża ingwanta speċjali li għandha linja biex tgħin fit-tpinġija tal-korda.
Għajnuniet għar-rilaxx
Għajnuna għar-rilaxx hija mezz mekkaniku ddisinjat biex jagħti vleġeġ puliti u preċiżi separati minn qaws kompost. Fl-aktar komunement użati, is-sekwenza hija rilaxxata permezz ta 'mekkaniżmu ta' grillu li jaħdem bis-swaba ', miżmum f'idejn l-arċiera jew imwaħħal mal-polz tagħhom. F'tip ieħor, magħruf bħala rilaxx tat-tensjoni tad-dahar, is-sekwenza tiġi rilaxxata awtomatikament meta tinġibed għal tensjoni predeterminata.
Stabbilizzaturi
Stabbilizzaturi huma mmuntati f'diversi punti fuq il-qaws. Komuni mat-tagħmir tal-qwas kompetittiv huma brackets speċjali li jippermettu stabilizzaturi multipli li jiġu mmuntati f'angoli varji biex jirfinaw il-bilanċ tal-pruwa.
Stabbilizzaturi jgħinu fil-mira billi jtejbu l-bilanċ tal-pruwa. Sights, quivers, mistrieħ, u d-disinn tar-riser (il-parti ċentrali, li ma tgħawwiġx tal-pruwa) jagħmlu naħa waħda tal-pruwa itqal. Għan wieħed ta 'stabilizzaturi huwa li jikkumpensaw dawn il-forzi. Disinn ta 'riser rifless jikkawża li r-riġlejn ta' fuq jinxtegħlu lejn l-isparatur. F'dan il-każ huwa mixtieq stabilizzatur ta 'quddiem itqal biex jikkumpensa din l-azzjoni. Disinn ta 'riser deflex għandu l-effett oppost u jista' jintuża stabilizzatur ta 'quddiem eħfef.
Stabbilizzaturi jistgħu jnaqqsu l-istorbju u l-vibrazzjoni. Dawn l-enerġiji huma assorbiti minn polimeri viscoelastiċi, ġellijiet, trabijiet, u materjali oħra użati biex jinbnew stabilizzaturi.
Stabbilizzaturi jtejbu l-maħfra u l-eżattezza billi jżidu l-mument ta' inerzja tal-pruwa biex jirreżistu l-moviment matul il-proċess ta' sparar. Stabbilizzaturi tal-karbonju ħfief bi truf peżati huma mixtieqa minħabba li jtejbu l-mument ta 'inerzja filwaqt li jimminimizzaw il-piż miżjud.
Teknika u forma tal-isparar
Il-konvenzjoni standard dwar it-tagħlim tal-qaws hija li żżomm il-qaws skont id-dominanza tal-għajnejn. (Eċċezzjoni waħda hija fil- kyūdō modern fejn l-arċiera kollha huma mħarrġa biex iżommu l-pruwa f’id ix-xellugija.) Għalhekk, jekk wieħed ikun dominanti f'għajnu l-leminija, kien iżomm il-pruwa fl-id ix-xellugija u jiġbed l-ispag bl-id il-leminija. Madankollu, mhux kulħadd jaqbel ma 'din il-linja ta' ħsieb. Rilaxx aktar bla xkiel u aktar fluwidu tas-sekwenza jipproduċi l-aktar tiri li jistgħu jiġu ripetuti b'mod konsistenti, u għalhekk jista 'jipprovdi preċiżjoni akbar tat-titjira tal-vleġġa. Xi wħud jemmnu li l-id bl-akbar destrezza għandha għalhekk tkun l-id li tiġbed u tirrilaxxa l-korda. Kull għajn tista 'tintuża għall-mira, u l-għajn inqas dominanti tista' tiġi mħarrġa maż-żmien biex issir aktar effettiva għall-użu. Biex tgħin f'dan, għata tal-għajnejn tista' tintlibes temporanjament fuq l-għajn dominanti.
L-id li żżomm il-qaws tissejjaħ l- id tal -qaws u d-driegħ tagħha d-driegħ tal- qaws. L-id opposta tissejjaħ l-idejn tal- ġbid jew l -id tal-ispaga. Termini bħall -ispalla tal-qaws jew il -minkeb tal-istring isegwu l-istess konvenzjoni.
Jekk jisparaw skont id-dominanza tal-għajnejn, l-arċiera li jiddominaw fl-għajn tal-lemin li jisparaw b'mod konvenzjonali jżommu l-qaws bl-id ix-xellugija. Jekk jispara skont id-destrezza tal-idejn, l-arċier jiġbed l-ispag bl-id li tippossjedi l-akbar destrezza, irrispettivament mid-dominanza tal-għajnejn.
Forma moderna
Biex jispara vleġġa, arċier l-ewwel jassumi l-pożizzjoni korretta. Il-ġisem għandu jkun fuq jew kważi perpendikolari mal-mira u l-linja tal-isparar, bis-saqajn imqiegħda 'l bogħod mill-ispalla. Hekk kif arċier jimxi 'l quddiem minn livell tal-Bidu għal livell aktar avvanzat, jistgħu jintużaw pożizzjonijiet oħra bħall-"pożizzjoni miftuħa" jew il-"pożizzjoni magħluqa", għalkemm ħafna jagħżlu li jżommu pożizzjoni newtrali". Kull arċier għandu preferenza partikolari, iżda l-aktar dan it-terminu jindika li s-sieq l-aktar 'il bogħod mil-linja tal-isparar hija tul nofs sieqha sħiħa mis-sieq l-oħra, fuq l-art.
Biex titgħabba, il-qaws tkun tħares lejn l-art, imqiegħda ftit lejn kif idur l-arloġġ tal-vertikali (għal tiratur tal-lemin) u x-xaft tal-vleġġa jitqiegħed fuq il-mistrieħ jew l-ixkaffa tal-vleġġa. Id-dahar tal-vleġġa hija mwaħħla mal-bowstring bin- nock (kanal żgħir ta 'qfil li jinsab fit-tarf prossimali tal-vleġġa). Dan il-pass jissejjaħ "nocking the arrow". Vleġeġ tipiċi bi tliet paletti għandhom ikunu orjentati b'tali mod li vane wieħed, ir-"rix tas-serduq", qed jipponta 'l bogħod mill-qaws, biex ittejjeb it-tneħħija tal-vleġġa hekk kif tgħaddi mill-mistrieħ tal-vleġġa.
Qaws kompost hu mgħammra b'tip speċjali ta' serħan tal-vleġġa, magħrufa bħala launcher, u l-vleġġa hija ġeneralment mgħobbija bir-rix tas-serduq / paletta bil-ponta jew 'il fuq jew 'l isfel, skond it-tip ta' launcher li qed jintuża.
Il-bowstring u l-vleġġa jinżammu bi tliet swaba, jew b'rilaxx ta 'vleġġa mekkanika. L-aktar komuni, għal finger shooters, is-saba 'l-indiċi jitqiegħed 'il fuq mill-vleġġa u ż-żewġ swaba' li jmiss taħt, għalkemm diversi tekniki oħra għandhom l-aderenti tagħhom madwar id-dinja, li jinvolvu tliet swaba 'taħt il-vleġġa, jew teknika tal-qris tal-vleġġa. L-isparar istintiv huwa teknika li tevita sights u ħafna drabi hija preferuta minn archers tradizzjonali (tiraturi ta' longbows u recurves). F'jew is-saba' maqsum jew tliet swaba' taħt il-case, is-sekwenza normalment titqiegħed fl-ewwel jew fit-tieni ġonta, jew inkella fuq il-pads tas-swaba'. Meta tuża għajnuna ta 'rilaxx mekkaniku, ir-rilaxx huwa igganċjat fuq id-D-loop.
Tip ieħor ta 'stiva tal-korda, użata fuq qwas tradizzjonali, huwa t-tip iffavorit mill-ġellieda Mongoli, magħruf bħala l-istil "rilaxx tas-suba' ". Dan jinvolvi l-użu tas suba' l-kbir biex tiġbed l-ispaga, bis-swaba' mgħawġa madwar il-kbir biex iżżid l- appoġġ. Biex tirrilaxxa l-ispaga, is-swaba' jinfetħu 'l barra u l-kbir jirrilassa biex jippermetti li l-ispaga tiżżerżaq minn fuq il-kbir. Meta tuża dan it-tip ta 'rilaxx, il-vleġġa għandha tistrieħ fuq l-istess naħa tal-qaws bħall-id tal-ġbid Ġbid tax-xellug = vleġġa fuq in-naħa tax-xellug tal-qaws.
L-arċier imbagħad jgħolli l-qaws u jiġbed l-ispaga, b'allinjamenti li jvarjaw għal pożizzjonijiet tal-qaws vertikali jew kemmxejn mgħawġa. Ħafna drabi din hija mozzjoni fluwida waħda għal tiraturi ta 'recurves u longbows, li għandhom tendenza li jvarjaw minn arċier għall-ieħor. It-tiraturi komposti ħafna drabi jesperjenzaw daqqa żgħira waqt l-isparatura, madwar l-aħħar, fejn il-piż tat-tlugħ huwa fil-massimu tiegħu—qabel ma jirrilassaw f'pożizzjoni ta' ġbid sħiħ bi stabbiltà komda. L-arċier jiġbed l-idejn tal-ispag lejn il-wiċċ, fejn għandu jistrieħ ħafif f'punt ta' ankra fiss. Dan il-punt huwa konsistenti minn sparatura għal sparatura, u ġeneralment ikun fil-kantuniera tal-ħalq, fuq il-geddum, mal-ħaddejn, jew mal-widna, skont l-istil tal-isparar preferut. L-arċier iżomm id-driegħ tal-qaws 'il barra, lejn il-mira. Il-minkeb ta 'din id-driegħ għandu jiġi mdawwar sabiex il-minkeb ta' ġewwa jkun perpendikolari mal-art, għalkemm l-arċiera b'minkbejn iper estiżi għandhom it-tendenza li jagħlqu l-minkeb ta 'ġewwa lejn l-art, kif eżempju mill-archer Korean Jang Yong-Ho. Dan iżomm id-driegħ barra mill-passaġġ tal-bowstring.
Fil-forma moderna, l-arċier joqgħod wieqaf, u jifforma "T". Il- muskoli tat-trapeżju t'isfel tal-arċier jintużaw biex jiġbdu l-vleġġa sal-punt tal-ankra. Xi qwas recurve moderni huma mgħammra b'apparat mekkaniku, imsejjaħ clicker, li jipproduċi ħoss li tikklikkja meta l-archer jilħaq it-tul korrett tal-ġbid. B'kuntrast, tiraturi tradizzjonali Ingliżi Longbow jidħlu "fil-qaws", jeżerċitaw forza kemm mad-driegħ tal-qaws kif ukoll mad-driegħ tal-idejn tal-korda fl-istess ħin, speċjalment meta jużaw qwas li jkollhom piżijiet ta' ġibda minn 100 lb għal aktar minn 175 lb. Pruwi tradizzjonali mgħobbija sew (recurves, longbows, u simili) jinħelsu immedjatament malli jilħqu l-ġibda sħiħa fil-piż massimu, filwaqt li l-qwas komposti jilħqu l-piż massimu tagħhom madwar l-aħħar. , twaqqa' l-piż b'mod sinifikanti fil-ġbid sħiħ. Il-qwas komposti ħafna drabi jinżammu f'ġibda sħiħa għal żmien qasir biex tinkiseb l-eżattezza massima.
Il-vleġġa hija tipikament rilaxxata billi tirrilassa s-swaba tal-idejn tal-ġbid (ara tiġbed il-pruwa ), jew tiskatta l-għajnuna ta' rilaxx mekkaniku. Normalment ir-rilaxx għandu l-għan li jżomm id-driegħ tal-ġbid riġidu, l-id tal-qaws rilassat, u l-vleġġa titmexxa lura billi tuża l-muskoli tad-dahar, għall-kuntrarju tal-użu biss ta' movimenti tad-driegħ. Arċier għandu wkoll jagħti attenzjoni lill-recoil jew segwitu tal-ġisem tiegħu jew tagħha, peress li jista 'jindika problemi bil-forma (teknika) li jaffettwaw l-eżattezza.
Fiżika
Meta projettili jitwaddab bl-idejn, il-veloċità tal-projettili hija ddeterminata mill- enerġija kinetika li tkun mogħtija mill-muskoli ta' min jitfa' u dawn huma li jwettqu xogħol. Madankollu, l-enerġija għandha tingħata fuq distanza limitata (determinata mit-tul tad-driegħ) u għalhekk (minħabba li l-projettili qed jaċċellera) fuq żmien limitat, għalhekk il-fattur li jillimita mhuwiex xogħol iżda pjuttost qawwa, li jiddetermina kemm tista 'tiġi miżjuda enerġija fiż-żmien limitat disponibbli. Il-qawwa ġġenerata mill-muskoli, madankollu, hija limitata mir -relazzjoni forza-veloċità, u anke fl-aħjar veloċità tal-kontrazzjoni għall-produzzjoni tal-enerġija, ix-xogħol totali mill-muskolu huwa inqas min-nofs ta' dak li jkun kieku l-muskolu jikkuntratta fuq l-istess distanza bil-mod: veloċitajiet, li jirriżultaw f'inqas minn 1/4 tal-veloċità tat-tnedija tal-projettili possibbli mingħajr il-limitazzjonijiet tar-relazzjoni forza-veloċità.
Meta tintuża qaws, il-muskoli jkunu jistgħu jwettqu xogħol ħafna aktar bil-mod, li jirriżulta f'forza akbar u xogħol akbar jista' jkun magħmul. Dan ix-xogħol jinħażen fil-qaws bħala enerġija potenzjali elastika, u meta l-korda tal-pruwa tiġi rilaxxata, din l-enerġija maħżuna tingħata lill-vleġġa ħafna aktar malajr milli tista 'tingħata mill-muskoli, li tirriżulta f'veloċità ħafna ogħla u, għalhekk, distanza akbar. Dan l-istess proċess huwa użat miż-żrinġijiet, li jużaw għeruq elastiċi biex iżidu d-distanza tal-qbiż. Fil-qaws, xi enerġija tinħela permezz ta' istereżi elastika, u tnaqqas l-ammont ġenerali rilaxxat meta l-qaws jiġi sparat. Mill-enerġija li fadal, xi ftit hija mnaqqsa kemm mir-riġlejn tal-qaws kif ukoll mill-korda tal-qaws. Skont l-elastiċità tal-vleġġa, ftit mill-enerġija tiġi assorbita wkoll billi tikkompressa l-vleġġa, primarjament minħabba li r-rilaxx tal-bowstring rarament ikun konformi max-xaft tal-vleġġa, u jġiegħelha titgħawweġ fuq naħa waħda. Dan huwa minħabba li l-bowstring jaċċellera aktar malajr milli s-swaba tal-archer jistgħu jiftħu, u konsegwentement xi mozzjoni tal-ġenb hija mogħtija lill-korda, u għalhekk ikun hemm nock tal-vleġġa, peress li l-qawwa u l-veloċità tal-pruwa jiġbed l-ispaga mis-swaba' jinfetħu.
Anke b'mekkaniżmu ta 'għajnuna ta' rilaxx xi ftit minn dan l-effett normalment ikun esperjenzat, peress li l-ispaga dejjem taċċellera aktar malajr mill-parti li żżomm il-mekkaniżmu. Dan jagħmel il-vleġġa toxxilla waqt it-titjira—iċ-ċentru tagħha jitgħawweġ fuq naħa waħda u mbagħad l-oħra ripetutament, u jonqos gradwalment hekk kif it-titjira tal-vleġġa tkompli. Dan jidher b'mod ċar fil-fotografija b'veloċità għolja ta' vleġeġ waqt il-ħruġ. Effett dirett ta 'dawn it-trasferimenti ta' enerġija jista' jidher b'mod ċar meta jkun hemm sparar finta (dry firing). L-isparar finta jirreferi għar-rilaxx tal-bowstring mingħajr vleġġa armata. Minħabba li m'hemm l-ebda vleġġa biex tirċievi l-enerġija potenzjali maħżuna, kważi l-enerġija kollha tibqa 'fil-qaws. Xi wħud issuġġerew li l-isparar finta jista' jikkawża ħsara fiżika lill-pruwa, bħal xquq u ksur - u minħabba li l-biċċa l-kbira tal-qwas mhumiex magħmula speċifikament biex jimmaniġġaw l-ammonti għoljin ta' enerġija li jipproduċi l-isparar finta, qatt m'għandu jsir.
Vleġeġ moderni huma magħmula għal "sinsla" speċifikata, jew klassifikazzjoni ta 'ebusija, biex iżommu flexing imqabbla u għalhekk l-eżattezza tal-mira. Dan il-ġbid jista jkun karatteristika mixtieqa, peress li, meta l-ispina tax-xaft hija mqabbla ma ' l-aċċelerazzjoni tal-qaws (korda), il-vleġġa tintlewa madwar il-pruwa u kull serħan-tal-vleġġa, u konsegwentement il-vleġġa, u fletchings, ikollhom titjira bla xkiel. Din il-karatteristika hija magħrufa bħala l -paradoss tal-arċier. Iżomm l-eżattezza, għax jekk parti mill-vleġġa taħbat daqqa t'għajn mal-iskariku, tkun preżenti xi inkonsistenza, u l-eżattezza eċċellenti ta 'tagħmir modern ma tintlaħaqx.
It-titjira preċiża ta 'vleġġa tiddependi fuq il-fletchings tagħha. Il-manifattur tal-vleġġa (u tal- "fletcher") jista 'jirranġa fletching biex jikkawża li l-vleġġa ddur tul l-assi tagħha. Dan itejjeb l-eżattezza permezz ta 'akkumulazzjonijiet ta' pressjoni ta' wara li inkella jikkawżaw il-vleġġa biex "tippjana" fuq l-arja f'direzzjoni każwali wara l-isparar. Anke bi vleġġa magħmula bir-reqqa, l-iċken imperfezzjoni jew moviment tal-arja jikkawża xi taqlib żbilanċjat fil-fluss tal-arja. Konsegwentement, ir-rotazzjoni toħloq ekwalizzazzjoni ta' tali turbolenza, li, b'mod ġenerali, iżżomm id-direzzjoni tat-titjira maħsuba, jiġifieri l-eżattezza. Din ir-rotazzjoni m'għandhiex tiġi konfuża mar-rotazzjoni ġiroskopika mgħaġġla ta 'balal ta' xkubetta. Fletching li mhux irranġat biex jinduċi rotazzjoni xorta jtejjeb l-eżattezza billi jikkawża tkaxkir tar-restawr kull darba li l-vleġġa titmejjel mid-direzzjoni maħsuba tal-vjaġġ tagħha.
L-aspett innovattiv tal-invenzjoni tal-qaws u l-vleġġa kien l-ammont ta 'qawwa mogħtija lil żona estremament żgħira mill-vleġġa. Il-proporzjon enormi ta 'tul vs żona ta' sezzjoni trasversali, flimkien mal-veloċità, għamlu l-vleġġa aktar qawwija minn kwalunkwe arma oħra miżmuma bl-idejn sakemm l-armi tan-nar ġew ivvintati. Il-vleġeġ jistgħu jinfirxu jew jikkonċentraw il-forza, skont l-applikazzjoni. Il-vleġeġ tal-prattika, pereżempju, għandhom ponta ċatta li tifrex il-forza fuq żona usa 'biex tnaqqas ir-riskju ta' korriment jew tillimita l-penetrazzjoni. Vleġeġ iddisinjati biex itaqqbu l-armatura fil-Medju Evu użaw ponta dejqa ħafna u li jaqtgħu ("bodkinhead") biex jikkonċentraw il-forza. Vleġeġ użati għall-kaċċa użaw ponta dejqa ("broadhead") li titwessa' aktar, biex jiffaċilitaw kemm il-penetrazzjoni kif ukoll ferita kbira.
Metodi ta' mira
Hemm żewġ forom ewlenin ta 'mira fil-qaws: bl-użu ta' vista mekkanika jew fissa, jew barebow.
Sights mekkaniċi jistgħu jitwaħħlu mal-pruwa biex jgħinu fil-mira. Jistgħu jkunu sempliċi daqs pin, jew jistgħu jużaw ottika b'ingrandiment. Normalment ikollhom ukoll peep sight (vista ta 'wara) mibnija fl-ispaga, li tgħin f'punt ta' ankra konsistenza. Il-qwas komposti moderni awtomatikament jillimitaw it-tul tat-tlugħ biex jagħtu veloċità konsistenti tal-vleġġa, filwaqt li l-qwas tradizzjonali jippermettu varjazzjoni kbira fit-tul tal-ġbid. Xi qwas jużaw metodi mekkaniċi biex jagħmlu t-tul tal-ġbid konsistenti. L-arċiera Barebow spiss jużaw stampa tal-vista, li tinkludi l-mira, il-qaws, l-idejn, ix-xaft tal-vleġġa u l-ponta tal-vleġġa, kif jidher fl-istess ħin mill-arċier. B'"punt ta' ankra" fiss (fejn l-ispaga tinġieb lejn, jew qrib, il-wiċċ), u driegħ tal-qaws estiża għal kollox, shots suċċessivi meħuda bl-istampa tal-vista fl-istess pożizzjoni jaqgħu fuq l-istess punt. Dan iħalli lill-archer jaġġusta l-għan b'tiri suċċessivi biex jikseb l-eżattezza.
Tagħmir modern tal-qaws normalment jinkludi sights. L-għan istintiv huwa użat minn ħafna archeri li jużaw qwas tradizzjonali. Iż-żewġ forom l-aktar komuni ta 'rilaxx mhux mekkaniku huma split-finger u three-under. Il-mira b'saba' maqsuma teħtieġ li l-archer ipoġġi s-saba 'l-indiċi fuq il-vleġġa nocked, filwaqt li s-swaba' tan-nofs u ċ-ċirku huma t-tnejn imqiegħda taħt. "Tlieta taħt il-mira" tqiegħed is-swaba 'l-indiċi, tan-nofs u ċ-ċirku taħt il-vleġġa nocked. Din it-teknika tippermetti lill-arċier iħares aħjar 'l isfel mill-vleġġa peress li d-dahar tal-vleġġa hija eqreb lejn l-għajn dominanti, u komunement tissejjaħ "gun barreling" (b'referenza għal tekniki ta' mira komuni użati ma 'armi tan-nar).
L-isparar istintiv huwa stil ta' sparar li jinkludi l-metodu tal-mira barebow li jiddependi ħafna fuq il-moħħ subkonxju, il-proprioċezzjoni, u l-memorja tal-mutur/muskoli biex isiru aġġustamenti tal-mira; it-terminu użat biex jirreferi għal kategorija ġenerali ta' arċiera li ma użawx vista mekkanika jew fissa.
Arċerija kompetittiva moderna
Arċerija kompetittiva tinvolvi sparar ta' vleġeġ fuq mira eżatta minn distanza jew distanzi stabbiliti. Din hija l-aktar forma popolari ta' arċerija kompetittiv mad-dinja kollha u tissejjaħ arċerija tal-mira. Forma partikolarment popolari fl-Ewropa u l- Amerika hija field archery, sparat fuq miri ġeneralment stabbiliti f'diversi distanzi f'ambjent imsiġar. Il-qaws kompetittiv fl-Istati Uniti huwa rregolat mill-USA Archery u National Field Archery Association (NFAA), li tiċċertifika wkoll għalliema.
Para-archery huwa adattament tal-qaws għall-atleti b'diżabilità, irregolat mill- World Archery Federation (WA), u huwa wieħed mill-isports fil-Logħob Paralimpiku tas-Sajf. Hemm ukoll diversi forom oħra inqas magħrufa u storiċi tal-qaws, kif ukoll logħob tal-qaws tal-qwas u l-archery tat-titjir, fejn l-għan huwa li jisparaw l-akbar distanza.
Knisja tal-Paċi fi Świdnica
daqsminuri|Il-Knisja tal-Paċi fi Świdnica Il-Knisja tal-Paċi fi Świdnica hija ddedikata lit-Trinità Mqaddsa u hija l-ikbar tempju Barokk tal-injam fl-Ewropa. Il-knisja hija binja reliġjuża storika li nbniet skont il-ftehimiet tat-Trattat ta' Westfalen li ġie ffirmat fl-1648, li temm il-Gwerra ta' Tletin Sena. Il-knisja hija parti mill-parroċċa ta' Świdnica tal-Knisja Evanġelika ta' Augsburg fil-Polonja. Il-binja ilha Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO mill-2001.
Storja
xellug|daqsminuri|Il-Knisja tal-Paċi fi Świdnica (Schweidnitz) fl-1750 Il-Knisja tal-Paċi fi Świdnica hija waħda minn tliet Knejjes tal-Paċi (wara dawk ta' Głogów u ta' Jawor) li l-Imperatur Kattoliku Ferdinandu III, taħt pressjoni mill-Iżvezja Protestanta, li tħallew jinbnew fil-prinċipati ereditarji tal-Asburgi fis-Silesja. Il-knejjes kollha li nbnew mill-Kattoliċi u li kienu ttieħdu mill-Protestanti ġew irritornati lill-Knisja Kattolika. Wara li faqqgħet il-gwerra, l-Evanġeliċi ġew imċaħħda mid-dritt li jipprattikaw il-fidi tagħhom u li jkollhom il-knejjes tagħhom. Madankollu, fil-prinċipati mmexxija mis-Silesjani, il-biċċa l-kbira Evanġeliċi, il-knejjes kollha tħallew jibqgħu Protestanti.
Il-kostruzzjoni tal-Knejjes tal-Paċi kienet intenzjonalment soġġetta għal kundizzjonijiet addizzjonali li kellhom jwasslu biex il-kostruzzjoni tagħhom tkun iktar diffiċli, jew fil-każ li jitlestew, iwasslu biex it-tempju jintuża għal perjodu qasir. L-ewwel ġebla tal-Knisja tal-Paċi fi Świdnica tpoġġiet fit-23 ta' Awwissu 1656. L-awtur tal-proġett kien arkitett u bennej ewlieni minn Wrocław, Albrecht von Saebisch. Il-knisja nbniet minn Andreas Kaemper, mastrudaxxa minn Świdnica. Sabiex jiġbor il-fondi meħtieġa għall-kostruzzjoni tal-knisja, Christian Czepko minn Świdnica wettaq vjaġġ madwar il-qrati Protestanti Ewropej. L-Evanġeliċi Silesjani ta' kull klassi soċjali, minn raħħala sa ċittadini tar-raħal u nobbli, kienu involuti fil-kostruzzjoni.
Wara għaxar xhur ta' kostruzzjoni, l-ewwel ċelebrazzjoni tal-quddies fil-knisja l-ġdida fi Świdnica saret fl-24 ta' Ġunju 1657. daqsminuri|L-artal prinċipali Fl-1708, matul il-Gwerra l-Kbira tat-Tramuntana, meta s-sitwazzjoni reliġjuża tal-Evanġeliċi ttejbet, mill-ġdid taħt pressjoni mir-Re Żvediż, inbnew torri tal-kampnar u skola Evanġelika ħdejn il-knisja. Iż-żewġ binjiet għadhom jeżistu sa żminijietna.
Minn ġewwa
daqsminuri|Il-pulptu L-artal u l-pulptu huma fost l-iżjed opri ta' valur li jgħammru l-knisja.
Pulptu
Il-pulptu Barokk, maħdum minn Gotfried August Hoffmann, imur lura għall-1729. It-taraġ huwa mżejjen b'xeni Bibbliċi: "Pentekoste", il-"Golgota" u l-"Ġenna". Il-balavostri fihom allegoriji mnaqqxin tal-Fidi, tat-Tama u tal-Imħabba. Fuq il-bieb li jagħti għall-pulptu hemm skultura ta' Ġesù r-Ragħaj it-Tajjeb.
Artal prinċipali
L-artal prinċipali, maħdum ukoll minn Hoffmann, ġie kkummissjonat għall-mitt anniversarju tal-knisja fl-1752 u tlesta s-sena ta' wara. Fuq il-mensa tal-artal hemm riljiev żgħar tal-Aħħar Ċena. Fin-nofs hemm il-"Magħmudija ta' Kristu" u l-figuri ta' Mosè, Aaron u l-appostli San Pietru u San Pawl. Fuqhom hemm freġju b'kitba li sserraħ fuq sitt kolonni Korinzji: "Dies ist mein geliebter Sohn, an dem ich Wohlgefallen habe" ("Dan hu Ibni l-għażiż: fih sibt l-għaxqa tiegħi" - Mattew 3:17). Fin-nofs, mal-għoli tal-freġju, hemm allegorija tal-Ispirtu s-Santu f'għamla ta' ħamiema. Taħt il-baldakkin, hemm triangolu tad-deheb, imdawwar bir-raġġi, bit-tetragramma ta' isem Alla miktuba bil-kitba Ebrajka, li hija allegorija għal Alla l-Missier. Fuq nett tal-artal, hemm ħaruf b'bandiera u ktieb b'seba' siġilli.
Orgnijiet
Hemm ukoll orgni antik bi 62 kanna u bi prospett Barokk mis-snin 1666-1669, li nbena minn Gottfried Klose ta' Brzeg u li ġie rikostruwit diversi drabi. Orgnijiet iżgħar, stabbiliti fl-1695 minn Sigismund Ebersbach, jinsabu fuq l-ogħla gallerija fuq l-artal.
L-orgni attwali jmur lura għall-1909 u nbena minn kumpanija fi Świdnica, Schlag & Söhne, li introduċiet l-elettriku.
Kompartiment tal-familja Hochberg
daqsminuri|Il-kompartiment tal-familja Hochberg L-iżjed familji privileġġati kellhom il-kompartimenti tagħhom fil-galleriji tal-knisja. Quddiem il-pulptu, fuq id-daħla prinċipali tal-knisja, hemm kompartiment imżejjen mill-isbaħ tal-familja Hochberg (li kienu benefatturi tal-knisja), li nbena fl-1698. Il-kompartiment inbena bħala radd il-ħajr lill-familja tal-Konti Johann Heinrich von Hochberg, li ħallas għas-siġar tal-ballut għall-kostruzzjoni tal-knisja.
Galleriji
It-tul kollu tal-galleriji huwa miksi bi 78 blokka b'versi mill-Bibbja u b'47 xena allegorika. Il-pitturi mal-panewijiet juru t-tifsira tal-kwotazzjonijiet Bibbliċi. Il-balavostri tal-galleriji huma mżejna bi skulturi u b'pitturi rikki.
Pitturi
Is-soqfa tal-knisja huma mżejna b'pitturi mill-1694 sal-1696 ta' żewġ pitturi minn Świdnica, Chrystian Sussenbach u Chrystian Kolitschka. Juru xeni mir-Rivelazzjoni ta' San Ġwann:
It-Trinità Mqaddsa hija mpittra fejn jiltaqgħu n-navati ma' xulxin.
Is-soqfa madwar il-pitturi u s-soqfa tal-galleriji, kif ukoll il-pilastri, għandhom disinni bil-fjuri.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-valur universali straordinarju tagħhom ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem" u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Bruges
Bruges (/bruːʒ/ BRUHGZH, bl-Olandiż: Brugge [ˈbrʏɣə]) hija l-belt kapitali u l-ikbar belt fil-provinċja tal-Fjandri tal-Punent fir-Reġjun Fjamming tal-Belġju, fil-Majjistral tal-pajjiż, u s-sitt l-ikbar belt tal-pajjiż bħala popolazzjoni.
L-erja tal-belt kollha tammonta għal iktar minn 13,840 ettaru (138.4 km2; 53.44 mil kwadru), inkluż 1,075 ettaru tul il-kosta, f'Zeebrugge (li ġejja minn Brugge aan zee, li tfisser "Bruges mal-Baħar"). Iċ-ċentru storiku tal-belt huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Għandha għamla ovali u daqs ta' madwar 430 ettaru. Il-popolazzjoni totali tal-belt tammonta għal 117,073 ruħ (fl-1 ta' Jannar 2008), li minnhom madwar 20,000 ruħ jgħixu fiċ-ċentru tal-belt. Iż-żona metropolitana, inkluż iż-żona tal-periferija, tkopri erja ta' 616 km2 (238 mil kwadru) u għandha total ta' 255,844 abitant skont l-aħħar ċensiment tal-1 ta' Jannar 2008.
Flimkien ma' ftit bliet oħra bil-kanali fit-Tramuntana tal-Ewropa, bħal Amsterdam, fin-Netherlands, u San Pietruburgu, fir-Russja, xi kultant tissejjaħ "il-Venezja tat-Tramuntana". Bruges għandha importanza ekonomika importanti, bis-saħħa tal-port tagħha, u fl-imgħoddi kienet waħda mill-bliet kummerċjali ewlenin tad-dinja. Bruges hija destinazzjoni turistika fil-Belġju, u hija magħrufa sew bħala s-sede tal-Kulleġġ tal-Ewropa, istitut universitarju għall-istudji Ewropej.
Etimoloġija
L-iżjed tismija bikrija ta' isem il-belt bħala kienet bħala Bruggas, Brvggas jew Brvccia fit-840-875 W.K. Iktar 'il quddiem, tissemma bħala Bruciam u Bruociam (fit-892); bħala Brutgis uico (fl-aħħar tas-seklu 9); bħala in portu Bruggensi (għall-ħabta tal-1010); bħala Bruggis (fl-1012); bħala Bricge fil-Kronaka Anglo-Sassona (fl-1037); bħala Brugensis (fl-1046); bħala Brycge fil-Kronaka Anglo-Sassona (fl-1049-1052); bħala Brugias (fl-1072); bħala Bruges (fl-1080-1085); bħala Bruggas (għall-ħabta tal-1084); bħala Brugis (fl-1089); u bħala Brugge (fl-1116).
L-isem x'aktarx li oriġina mill-Olandiż Antik, mill-kelma għal "pont": brugga. Wieħed jista' jqabbel ukoll l-Olandiż Nofsani brucge, brugge (jew brugghe, brigghe, bregghe, brogghe), u l-Olandiż modern bruggehoofd u brug. Il-varjant brugghe x'aktarx li huwa varjant tal-Olandiż tan-Nofsinhar. Il-kelma bl-Olandiż u bl-Ingliż (bridge), it-tnejn joriġinaw mill-Proto-Ġermaniku *brugjō-.
Oriġini
Bruges kienet il-post magħżul minn insedjament kostali matul il-preistorja. Dan l-insedjament ta' Żmien il-Bronż u ta' Żmien il-Ħadid ma għandux rabta mal-iżvilupp tal-belt Medjevali. Fl-inħawi ta' Bruges, l-ewwel fortifikazzjonijiet inbnew wara l-ħakma ta' Menapii minn Ġulju Ċesri fl-ewwel seklu Q.K., sabiex iż-żona kostali tiġi protetta mill-pirati. Il-Franki ħadu l-kontroll tar-reġjun kollu għall-Gallo-Rumani għall-ħabta tas-seklu 4 u amministrawh bħala l-Pagus Flandrensis. L-inkursjonijiet tal-Vikingi tas-seklu 9 ħeġġew lill-Konti Baldwin I tal-Fjandri jsaħħaħ mill-ġdid il-fortifikazzjonijiet Rumani; il-kummerċ f'qasir żmien reġa' kompla mal-Ingilterra u mal-Iskandinavja. L-abitazzjoni Medjevali bikrija bdiet fis-seklu 9 u 10, x'aktarx b'insedjament iffortifikat u knisja.
Epoka tad-deheb (is-sekli 12 sa 15)
xellug|daqsminuri|251x251px|Il-Pjazza tas-Suq Fl-1089, Bruges saret il-belt kapitali tal-Kontea tal-Fjandri. Bruges irċeviet ir-rikonoxximent bħala belt fis-27 ta' Lulju 1128, u nbnew swar u kanali ġodda. Sas-seklu 12, il-belt kienet kisbet amministrazzjoni awtonoma. Het Zwin (Daħla tad-Deheb), id-daħla tal-marea ta' Bruges, kienet kruċjali għall-iżvilupp tal-kummerċ lokali. Minn madwa l-1050, is-sedimentazzjoni gradwali kienet waslet biex il-belt titlef l-aċċess dirett li kellha għall-baħar. Madankollu, maltempata fl-1134 reġgħet stabbiliet dan l-aċċess, permezz tal-ħolqien ta' kanal naturali f'Het Zwin. Dan l-iżbokk il-ġdid għall-baħar kien estiż saħansitra sa Damme, belt li saret stazzjonament kummerċjali ta' Bruges.
Kummerċ
Bruges kellha pożizzjoni strateġika f'salib it-toroq tar-rotot kummerċjali tat-Tramuntana u tan-Nofsinhar tal-Lega Anseatika. Bruges diġà kienet inkluża fiċ-ċirkwit tal-fieri Fjammingi u Franċiżi tad-drapp fil-bidu tas-seklu 13, iżda meta s-sistema l-antika tal-fieri sfaxxat, l-imprendituri ta' Bruges ħadu ħsieb ikunu innovattivi. Huma żviluppaw, jew issellfu mill-Italja, forom ġodda ta' kapitaliżmu merkantili, li permezz tagħhom diversi merkanti setgħu jaqsmu r-riskji u l-profitti, kif ukoll l-għarfien tagħhom dwar is-swieq. Użaw forom ġodda ta' skambju ekonomiku, inkluż kambjali u dokumenti ta' kreditu. Il-belt laqgħet lill-kummerċjanti barranin bi ħġarha, b'mod partikolari lill-kummerċjanti Portugiżi li kienu jbigħu l-bżar u ħwawar oħra. daqsminuri|"Il-Burg fi Bruges", impittra għall-ħabta tal-1691-1700 minn [[Meunincxhove.]] Meta l-belt reġgħet bdiet tieħu r-ruħ fis-seklu 12, is-suq tas-suf, l-industrija tal-insiġ tal-oġġetti tas-suf, u s-suq tad-drapp kollha bbenefikaw mill-kenn tas-swar tal-belt, fejn il-prodotti żejda setgħu jiġu akkumulati fis-sikurezza kollha taħt il-patroċinju tal-Kontijiet tal-Fjandri. L-imprendituri tal-belt għamlu ħilithom biex jistabbilixxu kolonji ekonomiċi mid-distretti tal-produzzjoni tas-suf tal-Ingilterra u tal-Iskozja. Il-kuntatti mal-Ingliżi wasslu l-qmuħ min-Normandija u l-inbejjed tal-Gaskonja. Il-vapuri Anseatiċi melew il-port, li kellu jitkabbar lil hinn minn Damme sa Sluys sabiex jakkomoda l-bastimenti l-ġodda.
Fl-1277, l-ewwel flotta merkantili mir-Repubblika ta' Genova tfaċċat fil-port ta' Bruges, l-ewwel mill-kolonji merkantili li għamlu lil Bruges il-kollegament prinċipali għall-kummerċ fil-Mediterran. Dan l-iżvilupp fetaħ mhux biss il-kummerċ tal-ħwawar mil-Lvant, iżda avvanza wkoll it-tekniki kummerċjali u finanzjarji, u wassal xita ta' kapital li malajr ħadet post is-sistema bankarja ta' Bruges. Il-binja li r-Repubblika ta' Genova ospitat ir-rappreżentanza kummerċjali tagħha fiha fil-belt għadha teżisti, u issa tospita l-Frietmuseum.
Il-Borża nfetħet fl-1309 (x'aktarx l-ewwel Borża fid-dinja) u żviluppat fl-iżjed suq sofistikat tal-flus tal-Pajjiżi l-Baxxi fis-seklu 14. Sakemm tfaċċaw l-iġfna Venezjani fl-1314, diġà kienu tard. Bosta merkanti barranin intlaqgħu fi Bruges, bħall-merkanti Kastiljani tas-suf li waslu għall-ewwel darba fis-seklu 13. Wara li ntemm il-monopolju tagħhom, il-Baski, ħafna minnhom minn Bilbao (Biskajja), stagħnaw bħala merkanti (suf, oġġetti bażiċi tal-ħadid, eċċ.) u stabbilew il-konsolat kummerċjali tagħhom stess fi Bruges sa nofs is-seklu 15. Il-merkanti barranin espandew iż-żoni kummerċjali tal-belt. Huma kellhom komunitajiet separati rregolati bil-liġijiet tagħhom stess sal-kollass ekonomiku wara l-1700. daqsminuri|Triq antika fi Bruges, bil-kampnar tal-Knisja tal-Madonna fl-isfond. Dan il-ġid wassal għal irvellijiet soċjali, li fil-biċċa l-kbira tagħhom trażżnu bil-forza mill-milizja. Madankollu, fl-1302, wara l-Bruges Matins (il-massakru ta' billejl tal-gwarniġjon Franċiż fi Bruges mill-membri tal-milizja Fjamminga lokali fit-18 ta' Mejju 1302), il-popolazzjoni ngħaqdet mal-Konti tal-Fjandri kontra l-Franċiżi, u dan wassal għar-rebħa fil-Battalja tal-Ixpruni tad-Deheb, miġġielda ħdejn Kortrijk fil-11 ta' Lulju. L-istatwa ta' Jan Breydel u Pieter de Coninck, il-mexxejja tar-rewwixta, għadha teżisti fil-pjazza tas-Suq il-Kbira. Il-belt żammet milizja bħala korp paramilitari permanenti. Kisbet flessibbiltà u prestiġju kbir permezz ta' rabtiet mill-qrib ma' xirka ta' milizji organizzati, magħmula minn professjonisti u unitajiet speċjalizzati. L-irġiel tal-milizja xtraw u ħadu ħsieb l-armi u l-armaturi tagħhom stess, skont l-istatus tal-familja tagħhom u l-ġid li kellhom. Iktar 'il quddiem, Bruges ġarrbet irvell Fjamming wara l-ieħor, li seħħew madwar il-Kontea tal-Fjandri bejn l-1323 u l-1328.
Fl-aħħar tas-seklu 14, Bruges saret wieħed mill-Erba' Membri, flimkien ma' Brugse Vrije, Gent u Ypres. Flimkien iffurmaw parlament; madankollu, spiss kienu jiġġieldu ma' xulxin.
Fis-seklu 15, Filippu t-Twajjeb, id-Duka ta' Bourgogne, stabbilixxa l-qorti tiegħu fi Bruges, kif ukoll fi Brussell u f'Lille, u attira bosta artisti, bankiera u personalitajiet prominenti oħra mill-Ewropa kollha. In-nissieġa u l-għażżiela ta' Bruges kienu meqjusa bħala l-aqwa fid-dinja, u l-popolazzjoni ta' Bruges kibret għal mill-inqas 125,000 ruħ u x'aktarx sa 200,000 ruħ għall-ħabta tal-1400.
It-tekniki l-ġodda tal-pittura biż-żejt tal-iskola Fjamming saru rinomati mad-dinja kollha. L-ewwel ktieb bl-Ingliż li qatt ġie stampat ġie ppubblikat fi Bruges minn William Caxton. Dwardu IV u Richard III tal-Ingilterra dak iż-żmien kien eżiljati fi Bruges.
Deklin wara l-1500
xellug|daqsminuri|Bruges fil-[[Mappa ta' Ferraris (għall-ħabta tal-1775).]] Minn xi l-1500, il-kanal ta' Het Zwin, li kien wassal tant prosperità għall-belt, beda jimtela bis-sedimenti u l-Epoka tad-Deheb intemmet. Anversa malajr ħaditilha postha bħala l-belt ekonomika ewlenija tal-Pajjiżi l-Baxxi. Matul is-seklu 17, iffjorixxiet l-industrija tal-bizzilla, u saru diversi sforzi biex iż-żmien glorjuż tal-imgħoddi jerġa' jiġi. Matul is-snin 50 tas-seklu 17, il-belt kienet il-bażi ta' Karlu II tal-Ingilterra u l-qorti tiegħu fl-eżilju. L-infrastruttura marittima ġiet immodernizzata, u nbnew kollegamenti ġodda bil-baħar, iżda mingħajr wisq suċċess, għaliex Anversa kulma jmur saret iktar dominanti. Bruges tfaqqret u gradwalment l-importanza tagħha svintat; il-popolazzjoni tagħha wkoll niżlet minn 200,000 ruħ għal 50,000 ruħ sal-1900.
Ir-rumanzier simbolista George Rodenbach għamel karattru mill-belt fir-rumanz tiegħu Bruges-la-Morte, li tfisser "Bruges il-Mejta", li ġie adattat għall-opra ta' Erich Wolfgang Korngold, Die tote Stadt (Il-Belt il-Mejta).
Seklu 19 u wara
daqsminuri|282x282px|Kartolina antika li turi d-dar ta' Cranenburg. Fit-tieni nofs tas-seklu 19, Bruges saret waħda mill-ewwel destinazzjonijiet turistiċi fid-dinja, u attirat turisti għonja Brittaniċi u Franċiżi. Sal-1909 ġiet stabbilita l-assoċjazzjoni "Immexxu lil Bruges 'il Quddiem: Soċjetà għat-Titjib tat-Turiżmu".
Fl-Ewwel Gwerra Dinjija, il-forzi Ġermaniżi okkupaw lil Bruges. Madankollu, il-belt ma ġarrbet l-ebda ħsara estensiva u ġiet illiberata fid-19 ta' Ottubru 1918 mill-Alleati. Il-belt ġiet okkupata mill-Ġermaniżi mill-1940 matul it-Tieni Gwerra Dinjija u mill-ġdid ma ġarrbet l-ebda qerda. Fit-12 ta' Settembru 1944, ġiet illiberata mit-12-il truppa Kanadiża tad-Draguni ta' Manitoba. Il-liberazzjoni tal-belt ġiet iffaċilitata mill-pont, issa magħruf bħala l-Pont tal-Kanada, li jikkollega l-muniċipalitajiet periferiċi maċ-ċentru tal-belt.
Wara l-1965, il-belt Medjevali oriġinali esperjenzat "rinaxximent". Ir-restawr tal-istrutturi residenzjali u kummerċjali, tal-monumenti storiċi, u tal-knejjes iġġenera żieda fit-turiżmu u l-attività ekonomika fiċ-ċentru storiku. It-turiżmu internazzjonali sploda, u sforzi ġodda wasslu biex Bruges tiġi ddeżinjata l-Kapitali Ewropea tal-Kultura fl-2002. Il-belt tattira xi tmien miljun turist fis-sena.
Il-port ta' Zeebrugge nbena fl-1907. Il-Ġermaniżi użawh għall-U-boats tagħhom fl-Ewwel Gwerra Dinjija. Tkabbar ferm fis-snin 70 tas-seklu 20 u fil-bidu tas-snin 80 tas-seklu 20 u sar wieħed mill-iżjed portijiet importanti u moderni tal-Ewropa.
Sit ta' Wirt Dinji
Iċ-Ċentru Storiku ta' Bruges ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
L-iżjed attrazzjoni ewlenija magħrufa ta' Bruges hija t-Torri tal-Kampnar ta' Bruges tas-seklu 13 li jospita karillon muniċipali ta' 47 qanpiena. It-Torri tal-Kampnar ta' Bruges, separatament mis-Sit ta' Wirt Dinji taċ-ċentru storiku ta' Bruges, huwa inkluż bħala Sit ta' Wirt Dinji ieħor tal-UNESCO, il-Kampnari tal-Belġju u ta' Franza. Il-belt għadha timpjega persuna full-time li tieħu ħsieb il-karillon u li tagħmel kunċerti mingħajr ħlas fuq bażi regolari.
Bruges tospita wkoll it-tielet Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO; il-"Béguinage" (kumpless għal-lajċi) ta' Ten Wijngaerde tas-seklu 13, li huwa inkluż fil-"Béguinages Fjammingi".
Ġeografija
daqsminuri|Il-Muniċipalità ta' Bruges. Il-muniċipalità tikkonsisti minn:
Klima
Bruges għandha klima oċeanika (Köppen Cfb). daqsminuri|189x189px|Il-Kampnar ta' Bruges
Attrazzjonijiet ewlenin, arti u kultura
L-arkitettura Medjevali fi Bruges fil-biċċa l-kbira tagħha għadha intatta, u b'hekk hija waħda mill-iżjed bliet Medjevali ppreservati fl-Ewropa. Iċ-Ċentru Storiku ta' Bruges ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-sena 2000. Il-binjiet Medjevali tagħha jinkludu l-Knisja tal-Madonna, bi spiera tal-brikks li tlaħħaq il-115.6-il metru (379.27 pied), u għaldaqstant hija t-tieni l-itwal torri/binja tal-brikks fid-dinja. L-iskultura tal-Madonna bil-Bambin, li wieħed jista' jara fit-transett, jingħad li hija l-unika skultura ta' Michelangelo li telqet mill-Italja matul ħajtu.
Artiġjanat
Diversi birer ingħataw isem il-belt, bħal Brugge Blond, Brugge Tripel, Brugs, Brugse Babbelaar, Brugse Straffe Hendrik u Brugse Zot. Madankollu, l-aħħar tnejn biss – Brugse Zot u Brugse Straffe Hendrik – jiġu prodotti fil-belt stess, fil-Birrerija ta' De Halve Maan. daqsminuri|Il-Concertgebouw (Binja tal-Kunċerti)
Mużewijiet u siti storiċi (mhux reliġjużi)
daqsminuri|Il-Gruuthusemuseum Bruges tospita bosta mużewijiet. Il-mużewijiet tal-arti tagħha jinkludu id-Dar ta' Arents, kif ukoll il-Groeningemuseum, li għandu kollezzjoni estensiva ta' arti Medjevali u moderna bikrija. Membri tal-iskola Bikrija tan-Netherlands ta' pitturi tas-seklu 15 huma rrappreżentati, inkluż xogħlijiet ta' Jan van Eyck. Van Eyck, kif ukoll Hans Memling, għexu u ħadmu fi Bruges.
Attrazzjoni oħra huma d-daħliet ippreservati tal-belt antika: il-Kruispoort, il-Gentpoort, l-iSmedenpoort u l-Ezelpoort. Id-Dampoort, il-Katelijnepoort u l-Boeveriepoort ma għadhomx jeżistu.
L-Isptar l-Antik ta' San Ġwann (il-Mużew ta' Hans Memling) u l-Madonna tal-Artisti tal-Fuħħar huma sptarijiet u mużewijiet. Il-belt hija magħrufa għall-Bruggemuseum ("Mużew ta' Bruges"), l-isem ġenerali mogħti lil 11-il mużew storiku differenti fil-belt, inkluż:
Il-mużewijiet mhux muniċipali ta' Bruges jinkludu l-Mużew tal-Birrerija, il-Hof Bladelin, iċ-Choco-Story (il-mużew taċ-ċikkulata), il-Lumina Domestica (il-mużew tal-lampi), il-Mużew-Gallerija Xpo ta' Salvador Dalí, il-Mużew tad-Djamanti, il-Frietmuseum (mużew iddedikat lill-patata moqlija Belġjana), il-Historium (mużew tal-istorja Medjevali ta' Bruges), iċ-ċentru tal-bizzilla, ix-Xirka tal-Arċiera ta' San Ġorġ, ix-Xirka tal-Arċiera ta' San Bastjan, l-Abbazija ta' San Trudo, u l-Osservatorju Pubbliku ta' Beisbroek.
Siti u attrazzjonijiet reliġjużi
daqsminuri|Il-Knisja tal-Madonna ta' Bruges Bruges, li l-qaddis patrun tagħha huwa San Indrija l-Appostlu, hija magħrufa wkoll għall-attrazzjonijiet reliġjużi tagħha. Il-Bażilika tad-Demm Imqaddes (bl-Olandiż: Heilig-Bloedbasiliek), b'mod partikolari, tospita r-relikwa tad-Demm Imqaddes, li nġabet fil-belt wara t-Tieni Kruċjata minn Thierry tal-Alsace, u kull sena tintwera fit-toroq tal-belt. Iktar minn 1,600 abitant jieħdu sehem f'din il-purċissjoni reliġjuża f'tul ta' mil, bosta minnhom lebsin bħala kavallieri Medjevali jew ġellieda tal-Kruċjati.
Attrazzjonijiet u mużewijiet reliġjużi oħra jinkludu l-Knisja tal-Madonna, il-Kunvent Ingliż, il-Knisja ta' Ġerusalemm, il-Katidral ta' San Salvatore, l-Abbazija ta' San Trudo, il-Béguinage (bl-Olandiż: Begijnhof) ta' Ten Wijngaerde, u l-Abbazija ta' Ter Doest (bl-Olandiż: Abdij Ter Doest) f'Lissewege.
Bit-triq
daqsminuri|Veduta mill-ajru tal-kanal imsejjaħ Boudewijnkanaal li jikkollega lil Zeebrugge (fuq) ma' Bruges (fin-nofs). Bruges għandha kollegamenti mal-awtostrada fid-direzzjonijiet kollha:
Is-sewqan fiċ-ċentru storiku fejn hemm in-network prinċipali ta' kanali ta' Bruges, huwa mxekkel apposta permezz ta' skemi ta' ġestjoni tat-traffiku, inkluż għadd kbir ta' toroq li tista' tgħaddi minnhom min-naħa waħda biss. Is-sistema tħeġġeġ l-użu ta' rotot stabbiliti li jwasslu għal parkeġġi ċentrali għall-karozzi u direttament għall-ħruġ mill-belt. Il-parkeġġi tal-karozzi huma konvenjenti għaż-żoni kummerċjali u turistiċi ċentrali u ma tantx huma għaljin wisq.
Bil-ferrovija
L-istazzjon ferrovjarju prinċipali ta' Bruges jikkollega l-iktar mal-kosta Belġjana. Jipprovdi wkoll mill-inqas ferroviji ta' kull siegħa lejn il-bliet ewlenin l-oħra tal-Belġju, kif ukoll lejn Lille, Franza. Barra minn hekk, hemm ukoll diversi ferroviji reġjonali u lokali.
L-istazzjon fl-imgħoddi kien waqfa għar-rotta tat-Thalys Pariġi–Brussell–Ostende.
Il-karozza tal-linja saċ-ċentru topera spiss, minkejja li l-istazzjon tal-ferrovija jinsab mixja ta' 10 minuti biss mit-toroq prinċipali tax-xiri u mixja ta' 20 minuta mill-pjazza prinċipali tas-suq.
Hemm pjanijiet għal kollegament ferrovjarju mit-Tramuntana san-Nofsinhar li jgħaddi minn Bruges, minn Zeebrugge għal Lichtervelde, u għal kollegament ferrovjarju bejn Bruges u Ostende.
Bl-ajru
L-ajruport nazzjonali ta' Zaventem-Brussell, siegħa 'l bogħod bil-ferrovija jew bil-karozza, joffri l-aqwa konnessjonijiet. L-eqreb ajruport huwa l-Ajruport Internazzjonali ta' Ostende-Bruges, li jinsab madwar 25 kilometru (16-il mil) miċ-ċentru tal-belt ta' Bruges, iżda joffri trasport u konnessjonijiet limitati għall-passiġġieri. Reċentement beda jkun hemm ukoll karozza tal-linja diretta mill-Ajruport ta' Charleroi għal Bruges.
Trasport pubbliku
Bruges għandha network estensiv ta' karozzi tal-linja, operat minn De Lijn, li jagħtu aċċess għaċ-ċentru tal-belt u għas-subborgi tagħha (linji tal-belt, bl-Olandiż: stadslijnen), kif ukoll għal bosta rħula u villaġġi fir-reġjun madwar il-belt (linji reġjonali, bl-Olandiż: streeklijnen).
Bħala appoġġ għall-ġestjoni muniċipali tat-traffiku, it-trasport pubbliku huwa mingħajr ħlas għal dawk li jipparkjaw il-karozzi tagħhom fil-parkeġġ prinċipali tal-istazzjon.
Ċikliżmu
Għalkemm hemm ftit toroq li għandhom xi restrizzjonijiet, l-ebda parti minn Bruges mhi magħluqa għalkollox għall-karozzi.
Port
Il-port ta' Bruges huwa Zeebrugge (li bil-Fjamming tfisser Bruges mal-Baħar).
Fis-6 ta' Marzu 1987, il-lanċa Brittanika MS Herald of Free Enterprise għerqet wara li telqet mill-port, u mietu 187 ruħ, fl-agħar diżastru li jinvolvi bastiment Brittaniku mill-1919; bdiet tbaħħar iżda l-buq tħalla miftuħ. Il-lanċa MS Herald of Free Enterprise kienet bastiment tal-passiġġieri li twassal lin-nies mill-port ta' Zeebrugge sal-port ta' Dover f'Kent u lura. Il-biċċa l-kbira tal-okkupanti kienu ħadu vantaġġ minn promozzjoni li dehret fil-gazzetti ta' vjaġġ bir-ritorn minn Dover għal Zeebrugge għal lira sterlina biss.
Sport
daqsminuri|269x269px|L-Istadium Jan Breydel Bejn l-1998 u l-2016, Bruges ospitat il-bidu tat-tellieqa ċiklistika annwali tat-Tour tal-Fjandri, li kienet issir f'April u li kienet waħda mill-ikbar avvenimenti sportivi fil-Belġju.
Il-futbol huwa popolari wkoll fi Bruges; il-belt għandha żewġ timijiet tal-futbol professjonali, u t-tnejn li huma jilagħbu fl-ogħla livell (l-Ewwel Diviżjoni Belġjana). Club Brugge K.V. dan l-aħħar rebħu l-kampjonat, filwaqt li t-tieni tim, Cercle Brugge K.S.V., dan l-aħħar ġie promoss fl-ewwel diviżjoni. Iż-żewġ timijiet jilagħbu l-logħbiet f'darhom fl-Istadium Jan Breydel (li jesa' 30,000 ruħ) f'Sint-Andries. Hemm pjanijiet biex jinbena stadium ieħor ġdid għal Club Brugge li jesa' madwar 45,000 ruħ fit-Tramuntana tal-belt, filwaqt li l-kunsill lokali jirrinnova u jnaqqas il-kapaċità tal-Istadium Jan Breydel għal Cercle Brugge.
Tifel
daqsminuri|Tifel Tifel hu uman tas-sess maskili, żgħir fl-età, li għadu ma bediex l-adoloxxenza tiegħu. Il-kontraparti ta' tifel hi tifla, is-sess femminili. Il-plural ta' tifel hu subien filwaqt li l-plural tfal jista' jindika numru ta' tfal taż-żewġ sessi, mhux maskili biss.
Bruges
Sport
Fis-sena 2000, Bruges kienet waħda mit-tmien bliet ospitanti għall-KampjonatI Ewropej tal-Futbol tal-UEFA, ospitat b'mod konġunt mill-Belġju u min-Netherlands.
Fl-2021, Bruges, flimkien ma' Leuven, ospitat il-Kampjonat UCI tat-Tlielaq fit-Toroq.
Edukazzjoni
Bruges hija ċentru għall-edukazzjoni fil-Fjandri tal-Punent. Ħdejn diversi skejjel primarji u sekondarji, hemm xi kulleġġi, bħal VIVES (fużjoni tal-eks KHBO (katholieke hogeschool Brugge Oostende) u KATHO (katholieke hoge school) jew HOWEST (Hogeschool West-Vlaanderen) u Sint-Leocollege. Barra minn hekk, il-belt tospita l-Kulleġġ tal-Ewropa, istituzzjoni prestiġjuża ta' studji postgradwatorji fl-Ekonomija, il-Liġi u l-Politika Ewropea, kif ukoll l-Istitut Universitarju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Istudji Komparattivi tal-Integrazzjoni Reġjonali (UNU-CRIS), istitut universitarju tar-riċerka u t-taħriġ tan-Nazzjonijiet Uniti.
Ġemellaġġ
daqsminuri|Veduta tal-kanal imsejjaħ Rozenhoedkaai. Bħala prinċipju, Bruges sa issa qatt ma daħlet f'kollaborazzjoni mill-qrib ma' xi bliet għal ġemellaġġi. Mingħajr ma tiċħad l-utilità ta' dawn l-iskemi għall-irħula b'inqas kuntatti internazzjonali, ir-raġuni prinċipali hi li Bruges kieku ssibha bi tqila biex tagħżel bejn il-bliet u tal-fehma li diġà diffiċli li tlaħħaq mal-bosta kuntatti internazzjonali li għandha. Barra minn hekk, kien jingħad ukoll fi Bruges li l-ġemellaġġi spiss kienu okkażjoni biex l-awtoritajiet u r-rappreżentanti tal-belt jivvjaġġaw bil-flejjes pubbliċi.