cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anna Hume
Il-pubblikazzjoni tagħha History of the House and Race of Douglas and Angus kienet kontroversjali, hekk kif William Douglas, il-11-il Earl ta' Angus, u l-ewwel markiż ta’ Douglas, ma kienx sodisfatt b’dan ix-xogħol. Douglas talab il-parir ta’ Drummond ta' Hawthornden, li ammetta bosta difetti u opinjonijiet estremi fix-xogħol ta’ Hume. Madankollu, Hawthornden ma opponiex il-pubblikazzjoni tax-xogħol, għaliex huwa kien tal-fehma li r-reżistenza għall-ktieb kienet tfixkel lil Anna, li kienet investiet ġidha fuq din il-pubblikazzjoni.
Xogħlijiet
Huwa mifhum li Anna Hume ttraduċiet ħafna mill-poeżiji ta’ missierha mil-Latin. Wieħed mill-ammiraturi kbar tax-xogħlijiet tagħha kien il-poeta Drummond ta' Hawthornden.
Ritratt ta' Adele Bloch-Bauer I
Il-Pittura
Klimt dam tliet snin biex ilesti l-pittura. Il-qies tagħha huwa ta' 138 x 138 ċm, hija magħmula minn żejt u deheb fuq kanvas u turi tiżjin elaborat u kumpless fl-istil Jugendstil. Klimt kien membru mill-Vienna Secession, grupp ta' artisti li marru lil hinn mill-mod tradizzjonali ta' pittura. Ix-xogħol tpitter Vjenna u ġie kkummissjonat minn Ferdinand Bloch-Bauer, li twieled Ferdinand Bloch, iben David Bloch (magħruf ukoll bħala Abraham Bloch) u bankier u propjetarju ta' fabbrika taz-zokkor flimkien ma' martu Marie, imwielda Straschnow. Ferdinand iżżewweġ lil Adele Bauer, bint Moritz Bauer (id-direttur tal-Bank ta' Vjenna Wiener Bankverein) u martu Jeannette, imwielda Honig. Meta Ferdinand iżżewweġ lil Adele it-tnejn ħadu l-kunjom Bloch-Bauer. Bħala industrijalist għani li sab xortih fl-industrija taz-zokkor, huwa sponsorja l-arti u ffavorixxa u appoġġja lil Gustav Klimt. Adele Bloch-Bauer saret l-unika mudella li tpittret darbtejn minn Klimt hekk kif lesta it-tieni pittura tagħha, jiġifieri l-Adele Bloch-Bauer II fl-1912. Ebda pittura qabilha ma nbiegħet għal daqstant flus.
French appétit
thumb|290px|Il-logo ta' French appétit.
S.A.R.L French appétit ( Pronunzja Franċiża: ​ fʁɛnʃ‿apeti] ), magħrufa aktar bħala French appétit, hija kumpanija privata b'responsabbiltà limitata bi kwartieri ġenerali f'Pariġi, Franza. Appétit Franċiż huwa bejjiegħ bl-imnut u bl-ingrossa internazzjonali ta ' oġġetti tal-konsumatur ta' ikel u iġjene li jimxu malajr. Flimkien mal-kwartieri ġenerali tagħha f'Pariġi, il-kumpanija topera wkoll mill-ibliet ta' Trappes u Châlons-en-Champagne fi Franza.
Twaqqfet fl-2023 f'Pariġi minn Rafik Zribi, negozjant Franċiż u alumnus tal- Iskola tal-Ġestjoni IÉSEG.
Fil-bidu, il-marka kienet ifoċċata fuq it-tisjir ta' kaxxi ta' snacks Franċiżi permezz ta' mudell ta' negozju bbażat fuq abbonament, li kien jindirizza lill-klijenti internazzjonali. Imma b'mod gradwali, ħadu passi biex jiżdiedu l-għażliet tal-prodotti tagħhom biex jinkludu l-opzjonijiet bl-ingrossa.
Constant Vanden Stock Stadium
Constant Vanden Stock Stadium (bil-Franċiż: Stade Constant Vanden Stock; bl-Olandiż: Constant Vanden Stockstadion) huwa grawnd tal-futbol li jinsab fil-muniċipalità ta' Anderlecht, fi Brussell. Dan il-grawnd huwa propjetà ta' RSC Anderlecht. Huwa wkoll ospita s-semifinali tal-UEFA Euro 1972 li rat lill-Ungerija jaffrontaw lill-Unjoni Sovjetika, kif ukoll diversi logħob tat-tim nazzjonali Belġjan.
Kien fl-1917 meta RSC Anderlecht installaw il-fruntiera tal-Meir Park (aktar tard imsejjaħ Astrid Park), fl-istadju l-ġdid li huma bnew stand wieħed bl-injam biss. Xi kultant l-istadju jissejaħ, Émile Versé Stadium, f'isem tal-patrun ġeneruż. Aktar tard, stands konkreti ġew stabbiliti. Għalkemm fl-1983, l-istadju kien kompletament inbena mill-ġdid u ħa l-isem tal-President tal-klabb Constant Vanden Stock. Il-kapaċità tiegħu kienet naqset għal 28,063, b'6,900 postijiet bilwieqfa wara l-lasti u 21,163 postijiet bilqiegħda (1,583 minnhom huma sedili tan-negozju u 406 huma sedili VIP). Matul il-kompetizzjonijiet Ewropej, l-istadju ikun all-seated, li jnaqas il-kapaċità. Fl-2010, iben Constant Vanden Stock, Roger, ħabbar flimkien mal-kowċ ta' RSC Anderlecht Herman Van Holsbeeck li l-klabb se jkabbar il-grawnd sabiex iżied il-kapaċità tal-istadju li għall-30,000 postijiet. Dawn ix-xogħlijiet għandhom ikunu kompletament lesti fl-2013. L-indirizz tal-istadju huwa Avenue Théo Verbeecklaan 2, B-1070 Anderlecht. Huwa jinsab ħdejn l-istazzjon tal-metro ta' Saint-Guidon/Sint-Guido.
Tereza Kerndlová
Tereza Kerndlová (twieledet fis-6 ta' Ottubru 1986) hija kantanta u ballerina Ċeka.
Kerndlová bdiet il-karriera tagħha fix-xena tal-ispettaklu meta għal ħames snin iffurmat parti mill-kor ta' Iva Bittová u għal ħames snin kienet tiżfen it-tip-tap. F'dan it-tip ta' żfin rebħet il-kampjonat nazzjonali sitt darbiet, rebħet il-kampjonat Ewropew u kklassifikat fis-sitt post fil-kampjonati dinjija. Hi kisbet il-fama meta mill-2001 kienet tagħmel parti mill-grupp Black Milk. Wara li l-grupp inqasam fl-2005, hi bdiet karriera bħala solista u ħarġet l-album Orchidej.
Fl-2008 ġiet magħżula biex tirrapreżenta lir-Repubblika Ċeka fil-Festival tal-Eurovision 2008 bil-kanzunetta "Have Some Fun", miktuba minn Gordon Pogoda (li kiteb erbgħa mill-album tagħha Have Some Fun) u Stano Simor (li pproduċa l-album). Din esebixxiet fit-tieni semifinali tat-22 ta' Mejju, u spiċċat fit-18-il post minn 19 b'disa' punti biss.
Robin Henkens
Robin Henkens (Hasselt, 12 ta' Settembru 1988) huwa plejer tal-futbol Belġjan li jilgħab bħala midfilder.
Minn Diċembru 2008 kien ikkuntrat ma' Genk, iżda kien marbut ma' mossa għal STVV. Madanakollu, fi Frar 2009 kien misluf minn Genk għall-Kvsk United sal-aħħar tal-istaġun.
F'Awwissu 2009, huwa għamel pass permanenti għal KVSK United, u fl-istaġun 2009-10 hu lagħab 32 logħba għalihom fit-Tieni Diviżjoni Belġjana. Mill-istaġun 2010-11 KVSK United biddlu isimhom għall-Lommel United.
Patrick Ouchène
Patrick Ouchène (twieled fil-5 ta' Diċembru 1966) huwa kantant Belġjan magħruf l-aktar għall-irwol prinċipali fil-grupp rockabilly li jġib l-isem ta' Runnin' Wild.
Festival tal-Eurovision 2009
Nhar is-17 ta' Frar 2009, Ouchène ġie magħżul biex jirrapreżenta lill-Belġju fil-Eurovision tal-2009, ġewwa Moska (ir-Russja) bil-kanzunetta "Copycat". Nhar l-10 ta' Marzu ġiet uffiċjalizzata l-aħbar tal-parteċipazzjoni tiegħu f'isem il-Belġju u wkoll tħabbret għall-ewwel darba l-kanzuentta li kien se jipparteċipa biha. Patrick kanta f'numru 3 tal-ewwel semifinali, imma naqas li jsib post fil-finali tas-Sibt 16 ta' Mejju.
Gipsy.cz
thumb|250px|Gipsy.cz (2009) Gipsy.cz huma grupp tal-hip hop mir-Repubblika Ċeka. Il-mużika tagħhom riċentament laħqet diversi klassifiki mużikali madwar l-Ewropa u s-segwaċi tagħhom qegħdin bil-mod il-mod jikbru. Huma daqqew fil-Festival ta' Glastonbury tal-2007. Il-grupp irrapreżenta lil pajjiżhom fil-Festival tal-Eurovision 2009 f'Moska, ir-Russja, bil-kanzunetta "Aven Romale" imma naqset li ssib post fil-finali.
Katrine Camilleri
Katrine Camilleri (twieldet fl-24 ta' Frar 1970) hija avukatessa Maltija, direttriċi tal-JRS Malta (Servizz tal-Ġiżwiti għar-Refuġjati). Fl-2007 ġiet mogħtija il-premju Nansen Refugee Award (United Nations Refugee Award) mill-Aġenzija tal-Ġnus Magħquda għar-Refuġjati bħala rikonoxximent għax-xogħol li twettaq mar-refuġjati u għal-ħidma fid-difiża tad-drittijiet tar-refuġjati. Camilleri ġiet maħtura ambaxxatriċi nazzjonali għas-Sena Ewropea tad-Djalogu Interkulturali (EYID) 2008
Bijografija
Camilleri twieldet fl-24 ta' Frar 1970 u studjat il-liġi fejn bħala studenta għamlet xogħol fuq il-protezzjoni tar-refuġjati, speċjalment fuq kif refuġjati jaslu biex jagħrfu u jiksbu d-drittijiet tagħhom. Wara li ggradwat mil-Università ta' Malta fl-1994 bdiet taħdem ma ditta ta' avukati fejn għall-ewwel darba ġiet f'kuntatt ma' refuġjati.
Xogħol
Fl-2002, in-numru ta' refuġjati u immigranti irregolari li kienu qed jaslu Malta bil-baħar għoliet sew. Wara li għenet tegħleb id-deportazzjoni ta' ċittadin Libjan li kien qed ifittex il-kenn ta' refuġjat u li kien jgħaddi riskju ta' persekuzzjoni f'każ ta' deportazzjoni, l-interess ta' Camilleri fil-protezzjoni tar-refuġjati żdied u fl-1996> bdiet taħdem fl-uffiċju ta Malta tal JRS – l-ewwel bħala voluntiera u aktar tard bħala impjegata. JRS kienet l-ewwel organizzazzjoni biex toffri servizz legali fuq bażi regolari lill-detenuti f'Malta. Fl-2011 saret direttriċi tal-JRS.
Università Amerikana ta' Malta
L-Università Amerikana ta' Malta (Ingliż: American University of Malta, AUM) hi istituzzjoni edukattiva privata proposta fin-Nofsinhar ta' Malta. Huwa ppjanat li l-kampus jinqasam bejn Bormla u Marsaskala, u l-proġett huwa maħsub li jirriġenera n-Nofsinhar ta' Malta u jagħti spinta ekonomika u soċjali lil dik iż-żona. Minn mindu ġiet ippreżentata l-proposta f'Mejju 2015, ġiet iġġenerata kontroversja, speċjalment peress li parti kbira mill-kammpus għandu jinbena fuq art barra ż-żona tal-iżvilupp; magħrufa bl-Ingliż bhala Outside Development Zone (ODZ).
Kawżi naturali
Fil-mediċina, kważi naturali huma mod ta' mewt meta l-mewta hija attribwita lil mard jew falliment intern fil-funzjonijiet tal-ġisem.
Fil-lingwa Maltija, t-teminu aktar komuni huwa mewta naturali. Dan it-teminu jikkuntrasta b'mod ċar ma' mewta aċċidentali, suwiċidju, jew omiċidju.
Sezzjoni (botanika)
Fil-bijoloġija, sezzjoni hija takson fil-klassifikazzjoni xjentifika tal-organiżmi ħajjin. Dan it-takson jintuża' biss fil-botanika u fiż-żooloġija s-sottoġeneru qiegħed f'livell ekkwivalenti. Is-sezzjoni jista' jiġbor fih jew jista' jiġi maqsum f'sottosezzjonijiet. Is-sezzjoni bħala livell fil-ġerarkija qiegħed eżatt taħt il-ġeneru u livell aktar 'il fuq mis-sottosezzjoni.
Planigale
Planigale huwa ġeneru ta' mammiferi, l-marsupjali karnivori, eżattament il-planigali, tal-kontinent ta' l-Awstralja.
Dan il-ġeneru qiegħed klassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali kollha), fis-superordni Australidelphia (il-marsupjali Awstraljani kollha u l-kolokolo tal-kontinent ta' l-Amerika ta' isfel), fl-ordni Dasyuromorphia (il-marsupjali karnivori tal-kontinent Awstraljan), fil-familja Dasyuridae, fis-sottofamilja Sminthopsinae u fit-tribù Planigalini mal-ebda ġeneru ieħor.
Il-ġeneru Planigale jiġbor fiħ 5 fost l-iżgħar speċi marsupjali estanti jew ħajjin fid-dinja.
(għal aktar informazzjoni ara l-artikli Planigal, Sminthopsini, Sminthopsinae, Dasyuridae jew Dasyuromorphia)
Sminthopsis
Sminthopsis huwa ġeneru ta' mammiferi, l-marsupjali karnivori, eżattament id-Dunnarti, tal-kontinent ta' l-Awstralja.
Dan il-ġeneru qiegħed klassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali kollha), fis-superordni Australidelphia (il-marsupjali Awstraljani kollha u l-kolokolo tal-kontinent ta' l-Amerika ta' isfel), fl-ordni Dasyuromorphia (il-marsupjali karnivori tal-kontinent Awstraljan), fil-familja Dasyuridae, fis-sottofamilja Sminthopsinae u fit-tribù Sminthopsini ma' 2 ġeneri oħra, li huma Antechinomys u Ningaui.
Il-ġeneru Sminthopsis jiġbor fiħ 22 speċi, li 21 minn dawn huma estanti jew ħajjin u speċi waħda biss estinta. Dawn jinsabu mifruxin fuq il-kontinent gżira ta' l-Awstralja fuq il-gżira ta' Gwineja l-Ġdida u fuq xi gżejjer oħrajn żgħar. Fin-numru ta' speċi dan il-ġeneru huwa l-akbar u l-aktar ta' suċċess tat-tribù Sminthopsini, tas-sottofamilja Sminthopsinae, tal-familja Dasyuridae u ta' l-ordni Dasyuromorphia.
Giovanni Paisiello
Giovanni Paisiello (jew Paesiello; twieled fid-9 ta’ Mejju 1740 – miet fil-5 ta’ Ġunju 1816) kien kompożitur Taljan tal-era klassika, u kien l-iktar kompożitur popolari tal-opri tal-aħħar tas-seklu 18. L-istil tal-opri tiegħi influwenza lil Mozart u lil Rossini, u l-mużika tiegħu ġiet imħaddna minn Haydn u minn Beethoven.
Ħajja
xellug|daqsminuri|Ritratt ta’ Giovanni Paisiello (1741-1816) Paisiello twieled f’Taranto fir-reġjun tal-Puglia u ġie mgħallem mill-Ġiżwiti hemmhekk. Sar magħruf għall-vuċi tiegħu fil-kant u fl-1754 intbagħat fil-Konservatorju ta’ San Onofriju f’Napli, fejn studja mal-għalliem tiegħu Francesco Durante, u eventwalment sar assistent maestro. Għat-teatru tal-Konservatorju, li huwa telaq fl-1763, kiteb xi intermezzi, u wieħed minnhom tant ġibed l-attenzjoni tan-nies li ġie mistieden jikteb żewġ opri, La Pupilla u Il Mondo al Rovescio, għal Bologna, u opra oħra, Il Marchese di Tidipano, għal Ruma.
Għal xi snin għex f’Napli, fejn ir-reputazzjoni tiegħu saret stabbilita ferm. Minkejja l-popolarità ta’ Niccolò Piccinni, Domenico Cimarosa u Pietro Guglielmi, li kienu rivali tiegħu u li kien jgħir ħafna għas-suċċessi tagħhom, huwa pproduċa sensiela ta’ opri li kellhom suċċess kbir. Waħda minnhom, L'ldolo cinese, kellha impatt qawwi fuq il-pubbliku Naplitan. Mozart, meta kien żgħir, iltaqa’ miegħu f’Bologna fl-1771.
Fl-1772, Paisiello beda jikteb il-mużika tal-knisja, u kkompona requiem għal Gennara di Borbone tad-dinastija renjanti. Fl-istess sena żżewweġ lil Cecilia Pallini, u fiż-żwieġ kollox kien ward u żahar. Fl-1776, Paisiello ġie mistieden f’San Pietruburgu mill-Imperatriċi Katerina l-Kbira tar-Russja, u baqa’ jgħix hemm għal tmien snin, fejn ipproduċa, fost ix-xogħlijiet tiegħu, il-kapulavur tiegħu, Il barbiere di Siviglia, li f’qasir żmien saret popolari fl-Ewropa kollha. Id-destin ta’ din l-opra tirrappreżenta epoka fl-istorja tal-arti Taljana; dan għaliex magħha ntemm żmien is-soffistikatezza ġentili tal-maestri tas-seklu 18 biex iħalli spazju għall-brillantezza kbira tal-perjodu ta’ wara.
Meta, fl-1816, Gioachino Rossini fassal verżjoni mużikali riveduta tal-librett, bit-titlu ta’ Almaviva ossia la inutil precauzione, is-segwaċi ta’ Paisiello rribellaw. L-opra ta’ Rossini, issa magħrufa bħala Il barbiere di Siviglia, issa hija rikonoxxuta bħala l-aqwa xogħol ta’ Rossini, filwaqt li l-opra ta’ Paisiello ma tantx tiġi prodotta spiss wisq — donnha xi episodju stramb ta’ vendetta poetika tad-destin, peress li Paisiello nnifsu ħafna snin qabel kien għamel l-almu tiegħu biex jisboq il-fama ta’ Giovanni Battista Pergolesi billi jfassal mill-ġdid il-librett tal-intermezz famuż tiegħu, La serva padrona.
Paisiello telaq mir-Russja fl-1784, u, wara li pproduċa Il Re Teodoro fi Vjenna, l-Awstrija, beda jaħdem għal Ferdinandu IV ta’ Napli, fejn ikkompona ħafna mill-aqwa opri tiegħu, fosthom Nina u La Molinara. It-tenur Ingliż Michael Kelly kien preżenti għal laqgħa oħra bejn Paisiello u Mozart. Wara bosta intriċċi, li rriżultaw mill-bidliet politiċi u dinastiċi ta’ dak iż-żmien, Paisiello ġie mistieden f’Pariġi (1802) minn Napuljun Bonaparte, li ħames snin qabel kien baqa’ impressjonat minn marċ kompost minnu għall-funeral tal-Ġeneral Hoche. Napuljun ittrattah fuq wiċċ l-idejn, filwaqt li injora sew lil żewġ kompożituri iktar famużi, Luigi Cherubini u Étienne Méhul, li huwa jħares lejhom bl-istess mod kif kien iħares lejn Cimarosa, Guglielmi u Piccinni. "Paisiello kkonduċa l-mużika ta’ Napuljun fit-Tuileries b’paga ta’ 10,000 frank u 4,800 frank għall-akkomodazzjoni, iżda xejn ma rnexxielu jikkonċilja l-pubbliku Pariġin, li laqgħet l-opra tiegħu Proserpine b’mod biered, tant li fl-1803, huwa talab u b’mhux ftit diffikultà kiseb il-permess li jirritorna l-Italja, minħabba li martu kienet marida. Meta reġa’ lura f’Napli, Paisiello reġa’ ngħata l-istess karigi li kellu bis-saħħa ta’ Ġużeppi Bonaparte u Joachim Murat, iżda ried wisq minnu nnifsu, u ma rnexxielux jissodisfa t-talbiet għal ideat ġodda. Il-prospetti tiegħu kienu prekarji wkoll. Is-setgħa tal-familja Bonaparte kienet waslet fl-aħħar u l-waqgħa tal-familja kellha effett fuq is-suċċess ta’ Paisiello wkoll. Il-mewt ta’ martu fl-1815 kompliet tefgħetu lura sew. Saħħtu marret lura malajr, u l-għira kostituzzjonali tal-popolarità tal-oħrajn kompliet iżżidlu t-tħassib u tieklu minn ġewwa."Paisiello kkompona 94 opra, li huma magħrufa għall-melodiji grazzjużi u sbieħ tagħhom. X’aktarx li l-iktar kitba mużikali magħrufa tiegħu hija "Nel cor più non mi sento" minn La Molinara, immortalizzata meta Beethoven ikkompona xi varjazzjonijiet ibbażati fuqha. Kitba vokali famuża oħra hija "Chi vuol la zingarella" minn I zingari in fiesta, li toħloq mużika drammatika għax-xena ta’ tfajla żingara attraenti. Paisiello kiteb ukoll ħafna mużika tal-knisja, fosthom tmien quddisiet; kif ukoll 51 kompożizzjoni strumentali u ħafna kanzunetti individwali. Huwa kkompona wkoll l-Inno al Re, l-innu nazzjonali tar-Renju taż-Żewġ Sqallijiet. Diversi manuskritti ta’ bosta mill-opri tiegħu ġew ippreżentati lil-librerija tal-British Museum mingħand Domenico Dragonetti.
Il-librerija tal-Gerolamini f’Napli għandha kompilazzjoni ta’ manuskritti interessanti bl-opinjonijiet ta’ Paisiello dwar il-kompożituri kontemporanji, u joħorġu fid-dieher lil Paisiello bħala kritiku pjuttost sever, speċjalment fil-konfront tax-xogħol ta’ Pergolesi.
Maria de Dominici
Suor Maria de Dominici (Birgu, Malta 6 ta' Diċembru 1645 – Ruma, l-Italja 18 ta' Marzu 1703) kienet artista Maltija u soru Karmelitana Terzjarja. Hija twieldet f'familja ta' artisti bbażati fil-Birgu, bint arġentier u assessur għall-Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann f'Malta. Tnejn minn ħutha, Raimondo de Dominici u Francesco de Dominici, kienu pitturi. Bernardo, bin Raimondo, kiteb dwar l-istorja kontemporanja tal-arti minn Napli, fejn inkluda ukoll lil Maria bħala parti mill-familja de Dominici.
Giovanni Paisiello
Ħajja
Il-Grove Concise Dictionary of Music jinnota li "Paisiello kien wieħed mill-iktar kompożituri tal-opri ta’ suċċess fi żmienu. Il-biċċa l-kbira tat-80 opra tiegħu huma komiċi u jużaw stil sempliċi, dirett u spirituż, b’karatterizzazzjoni iktar inċiżiva u b’melodiji li influwenzat lil Mozart. L-opri serji tiegħu għandhom inqas mill-konvenzjonalità tal-kitba vokali virtwuża; dawk li għamel ir-Russja huma l-eqreb għall-approċċ ta’ ‘riforma’ ta’ Gluck."
Mużika sagra għall-kappelli tal-mexxejja
Kompożizzjonijiet għall-kappelli ta’ Napuljun jew ir-Re Ġużeppi.
Maria de Dominici
Hajjitha
Meta kienet għadha xbejba, de Dominici studjat il-pittura u l-iskultura taħt Mattia Preti, li kien qed jaħdem fuq il-pitturi u skulturi fil-Kon-Katidral ta' San Ġwann fil-belt Valletta. Huwa mifhum li hija kkontribwiet f'dan ix-xogħol, u hemm ukoll referenza speċifika għall-ħidma tagħha ma' Preti fuq sensiela ta' pitturi li juru l-ħajja u l-martirju ta' San Ġwann Battista, maħduma bejn l-1661 u l-1666), mas-saqaf tal-kon-katidral.
Il-katattru tagħha jidher li kien wieħed sod u versatili, skond ma jidher minn żewġ testmenti li ħalliet. Fil-ktieb Malta Illustrata Giovannantonio Ciantar (1772) jippreżentha bħala personal li kienet taf sew xi trid fil-ħajja sa minn età żgħira:
Skond Ciantar, taħt id-direzzjoni ta' Preti hija tant ħadmet sew li fdalha tpinġi uħud mill-figuri fil-konkatidral.
Dan huwa ddikjarat ukoll minn Giuseppe Maria de Piro f'Squarci di Storia (1839), fejn jgħid li hija kienet aħjar minn studenti oħra ta' Preti tant li huwa għażel lilha biex tikkollabora miegħu fuq il-pitturi mas-saqaf fil-konkatidral ta' San Ġwann.
Fl-1682, de Dominici telqet minn Malta, aktarx flmkien ma' kontaġġ tan-neputi tal-Gran Mastru u l-mara tiegħu Isabella d'Avalos d'Aquino d'Aragona, li, flimkien ma' Preti, ħeġġuha timraħ barra minn Malta. Eventwalment hija stabbilit l-istudju tagħha f'Ruma fejn bdiet tirċievi diversi kummissjonijiet għal skulturi u pitturi, anke bis-saħħa ta' ittri ta' introduzzjoni li kellha mingħand il-Gran Mastru. F'Ruma, hija kellha mara tgħix magħha fl-istudju tagħha ħdejn San Giovanni dei Fiorentini.
Xogħlijiet
Fiż-żmien li għexet f'Malta, Maria de Dominici ħadmet fuq numri ta' vari għall-knejjes. Għalkemm hemm diversi xogħlijiet f'isimha ftit minnhom huma aċċessibli għall-pubbliku u ħafna oħrajn huma mitlufa. Fost ix-xogħlijiet ta' de Dominici f'Malta insibu: Iż-Żjara fil-parroċċa ta' Ħaż-Żebbuġ; Beato Franco fil-Knisja tal-Karmnu fil-Belt Valletta, L’Annunciazione fil-Mużew tal-Konkatidral ta' San Ġwann, kif ukoll partjiet mill-vara tal-Kunċizzjoni f'Bormla.
Legat
Maria de Dominici hija inkluża fid-Dictionary of Women Artists ta' Delia Gaze.
Fl-2010, krater fuq il-pjaneta Merkurju issemma għaliha. Kien propju d-dizzjunarju ta' Gaze li ntuża biex jissimmew partijiet mill-pjaneti li wasal għal dan wara t-tieni żjara qrib din il-pjaneta min-NASA-MESSENGER. Kif tispjega Susanna Hoe fl-introduzzjoni għal Malta: Women, History, Books and Places:"'Exciting or not as an explanation, the thought of a crater on Mercury named after a neglected Maltese woman artist is delightful, inspiring even, particularly when you come across Maria's crater on the internet, a lovely sight!'."
Knisja tal-Lunzjata
Storja
Il-parroċċa ta’ Ħal Tarxien inħolqot fid-29 ta’ Mejju 1592 mill-Isqof Tomás Gargallo. Ix-xogħlijiet fuq il-knisja parrokkjali bdew fil-bidu tas-seklu 17, id-data tradizzjonali hija l-5 ta’ Mejju, 1610. Il-knisja nbniet fuq il-post ta’ 3 kappelli rispettivi. Kien irreġistrat li sal-1621 il-kostruzzjoni kienet għadha għaddejja u li fl-1627 tlestew ix-xogħlijiet fuq l-arkitettura. Sal-1636 il-knisja kellha żewġ spires. Fl-1740 inbnew il-kappelli tal-ġenb, tlieta fuq kull naħa tal-knisja. Matul is-seklu 18 il-knisja għaddiet minn bidliet estensivi fl-istruttura u l-arkitettura tagħha speċjalment fil-faċċata tagħha. Il-knisja ġiet ikkonsagrata fit-8 ta’ Mejju 1782.
Intern
B’kollox hemm 11-il artal tal-ġenb fil-kappelli rispettivi tagħhom u artal maġġur wieħed iddedikat lill-Lunzjata ta’ Ġesù. L-artal maġġur, li kien qed jintuża qabel it-tibdil li ġab il-Konċilju Vatikan II, huwa magħmul mill-irħam u huwa xogħol Antonio Nikolas tal-Isla. L-artal maġġur ġie mbierek fid-19 ta’ Ottubru 1779. Il-kwadru titulari li turi l-Lunzjata hija xogħol ta’ Pietro Gagliardi li tmur għall-1874.
Quedlinburg
daqsminuri|267x267px|L-għolja tal-kastell ta' Quedlinburg Quedlinburg (pronunzja bil-Ġermaniż: [ˈkveːtlɪnbʊʁk]) huwa raħal li jinsab fit-Tramuntana tal-muntanji Harz, fid-distrett ta' Harz fil-Punent ta' Sachsen-Anhalt, il-Ġermanja. Fl-1994, iċ-ċentru storiku tar-raħal li jinkludi l-kastell u l-knisja ewlenija, ġie miżjud fil-lista ta' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Quedlinburg għandu popolazzjoni ta' iżjed minn 24,000 ruħ. Ir-raħal kien il-kapitali tad-distrett ta' Quedlinburg sal-2007, u mbagħad id-distrett ġie xolt. Diversi postijiet fir-raħal huma attrazzjonijiet tul rotta xenika magħrufa bħala r-Rotta Rumaneska.
Storja
Skont il-leġġenda, Heinrich ingħata l-kuruna Ġermaniża f'Quedlinburg fid-919 min-nobbiltà Frankonjana, u b'hekk daqsminuri|[[Statwa ta' Roland f'Quedlinburg]] ir-raħal kemm-il darba jissejjaħ "in-nieqa tar-Reich Ġermaniż".
Wara l-mewt ta' Heinrich fid-936, l-armla li ħalla warajh, Santa Matilda, stabbiliet komunità reliġjuża għan-nisa (Frauenstift) fuq l-għolja tal-kastell, fejn l-ulied bniet tan-nobbiltà kienu jiġu edukati. Il-kompitu prinċipali ta' din il-fondazzjoni kolleġġjali, l-Abbazija ta' Quedlinburg, kien li jiġi offrut it-talb f'ġieħ ir-Re Heinrich u l-mexxejja li ġew warajh. L-Annali ta' Quedlinburg ġew ikkompilati hemmhekk ukoll. L-ewwel Superjur tal-Abbazija kienet Matilda, li kienet neputija tar-Re Heinrich u Santa Matilda.
Il-kumpless tal-kastell ta' Quedlinburg, li ġie stabbilit mir-Re Heinrich I u li nbena mill-Imperatur Otto I fid-936, kien Pfalz imperjali tal-imperaturi Sassoni. Il-Pfalz, inkluż il-kunvent maskili, kien ġie stabbilit fil-wied, fejn illum tinsab il-Knisja Kattolika Rumana ta' San Wiperti, filwaqt li l-kunvent femminili kien ġie stabbilit fuq l-għolja tal-kastell.
Fid-973, ftit qabel il-mewt tal-Imperatur Otto I, kienet ġiet organizzata Reichstag (Konvenzjoni Imperjali) fil-qorti imperjali fejn Mieszko, id-Duka ta' Polans, u Boleslav, id-Duka ta' Boemja, kif ukoll bosta nobbli oħra mill-bogħod, pereżempju mill-Biżanzju u mill-Bulgarija, inġabru biex jagħtu ġieħ lill-Imperatur. F'dik l-okkażjoni, Otto il-Kbir introduċa lin-neputija l-ġdida tiegħu Theophanu, li kienet prinċipessa Biżantina li żżewġet lil Otto II, u ż-żwieġ tagħhom kattar it-tama għar-rikonoxximent u għall-paċi kontinwa bejn il-mexxejja tal-imperi tal-Lvant u tal-Punent.
Fid-994, Otto III ta d-dritt tas-suq, tat-taxxa u taz-zekkar, u stabbilixxa l-ewwel suq fit-Tramuntana tal-għolja tal-kastell.
Ir-raħal sar membru tal-Lega Anseatika fl-1426. L-Abbazija ta' Quedlinburg spiss interpellat l-indipendenza tar-raħal, li kienet titlob l-għajnuna mill-Veskovat ta' Halberstadt. Fl-1477, is-Superjur tal-Abbazija Hedwig, megħjuna mill-aħwa tagħha Ernest u Albert, irnexxielha tegħleb ir-reżistenza tar-raħal u keċċiet il-forzi tal-isqof. Quedlinburg ġie mġiegħel jitlaq mil-Lega Anseatika u sussegwentement ġie protett mill-Elettorat tas-Sassonja. Kemm ir-raħal kif ukoll l-abbazija kkonvertew għal-Luteraniżmu fl-1539 matul ir-Riforma Protestanta.
Fl-1697, l-Elettur Federiku Awgustu I tas-Sassonja biegħ id-drittijiet tiegħu fil-konfront ta' Quedlinburg lill-Elettur Federiku III ta' Brandenburg għal 240,000 thaler. Madankollu, l-Abbazija ta' Quedlinburg ikkontestat l-interpellazzjonijiet ta' Brandenburg u l-Prussja matul is-seklu 18. L-abbazija ġiet lajċizzata fl-1802 matul il-Medjatizzazzjoni Ġermaniża, u Quedlinburg għadda għand ir-Renju tal-Prussja bħala parti mill-Prinċipat ta' Quedlinburg. Sar parti mir-Renju ta' Napuljun ta' Westfalen mill-1807 sal-1813, u ġie inkluż fi ħdan il-Provinċja Prussjana l-ġdida tas-Sassonja fl-1815. Matul dan iż-żmien kollu, Quedlinburg kien immexxi minn Superjuri nisa li xorta kienu ħielsa li jiżżewġu. L-aħħar waħda minn dawn in-nisa kienet il-prinċipessa Żvediża u ġellieda bikrija għad-drittijiet tan-nisa, Sofia Albertina. xellug|daqsminuri|Waħda mill-binjiet ta' Quedlinburg b'qafas nofsu tal-injam Waqt ir-reġim Nażista, il-memorja ta' Heinrich I saret qisha setta, u Heinrich Himmler saħansitra kien iqis lilu nnifsu bħala l-inkarnazzjoni mill-ġdid tal-"iktar Ġermaniż fost il-mexxejja Ġermaniżi". Il-knisja kolleġġjali u l-kastell saru santwarju għall-Ġermanja Nażista. Il-Partit Nażista pprova joħloq ukoll reliġjon ġdida. Il-katidral ġie magħluq mill-1938 u matul il-gwerra. Il-krematorju lokali ntuża ferm għall-vittmi tal-kamp ta' konċentrament ta' Langenstein-Zwieberge. Georg Ay kien il-kap tal-partit lokali mill-1931 sal-aħħar tal-gwerra. L-okkupazzjoni Amerikana matul l-aħħar xhur tat-Tieni Gwerra Dinjija reġgħet ġabet l-isqof Protestant u t-tokki tal-knisja fir-raħal, u l-ajkla Nażista tneħħiet mill-kampnar. Madankollu, fis-snin 80 tas-seklu 20, mal-mewt ta' wieħed mill-militari tal-Istati Uniti, ħareġ fid-dieher is-serq tal-arti Medjevali minn Quedlinburg.
Quedlinburg kien amministrat fi ħdan il-Bezirk Halle filwaqt li kien parti mill-Ġermanja tal-Lvant Komunista mill-1949 sal-1990. Sar parti mill-istat federali ta' Sachsen-Anhalt mar-riunifikazzjoni Ġermaniża fl-1990.
Matul l-era Komunista ta' Quedlinburg, issejħu speċjalisti tar-restawr mill-Polonja fis-snin 80 tas-seklu 20 sabiex iwettqu t-tiswijiet meħtieġa fl-arkitettura antika tal-binjiet tar-raħal. Illum il-ġurnata, Quedlinburg huwa ċentru tar-restawr tad-djar tat-tip Fachwerk.
F'Quedlinburg ġie ambjentat il-film rinomat tal-2016 Frantz, b'xenarju ta' raħal Ġermaniż żgħir u tipiku fil-bidu tal-Ewwel Gwerra Dinjija, fejn familja qed tirkupra mill-mewt ta' iben fil-gwerra.
Post
Ir-raħal jinsab fit-Tramuntana tal-muntanji Harz, madwar 123 metru 'l fuq mil-livell tal-baħar. L-eqreb muntanji jlaħħqu l-181 metru 'l fuq mil-livell tal-baħar. L-ikbar parti tar-raħal tinsab fil-parti tal-Punent tal-wied tax-xmara Bode. Din ix-xmara tiġi mill-muntanji Harz mountains u l-fluss tagħha jagħti għax-xmara Saale, li tofroq mix-xmara Elbe. Iż-żona muniċipali ta' Quedlinburg fiha 120.42 kilometru kwadru. Qabel l-inkorporazzjoni taż-żewġ muniċipalitajiet (li qabel kienu indipendenti) ta' Gernrode u Bad Suderode f'Jannar 2014, kien fiha 78.14 kilometru kwadru biss.
Diviżjonijiet
Ir-raħal ta' Quedlinburg jikkonsisti minn Quedlinburg stess u l-Ortsteile jew diviżjonijiet muniċipali li ġejjin:
Klima
Ir-raħal ta' Quedlinburg għandu klima oċeanika li tirriżulta mill-irjieħ prevalenti tal-Punent, li jonfħu miż-żona ta' pressjoni għolja fl-Atlantiku ċentrali lejn l-Iskandinavja. Il-borra tinżel kważi kull xitwa. Jannar u Frar huma l-iksaħ xhur tas-sena, b'temperatura medja ta' 0.5 °C u 1.5 °C. Lulju u Awwissu huma l-iktar xhur sħan tas-sena, b'temperatura medja ta' 17 °C (63 °F) u 18 °C (64 °F). Il-preċipitazzjoni annwali medja hija qrib il-438 mm u s-soltu x-xita tinżel l-iktar minn Mejju sa Settembru. Din il-preċipitazzjoni hija waħda mill-inqas fil-Ġermanja, li għandha medja annwali ta' madwar l-440 mm. F'Awwissu 2010, Quedlinburg kien l-iktar post xott fil-Ġermanja, bi 72.4 L/m2 biss.
Ġemellaġġ
Quedlinburg huwa ġemellat ma':
Attrazzjonijiet
daqsminuri|Il-Kastell ta' Quedlinburg Fiċ-ċentru tar-raħal hemm firxa wiesgħa ta' binjiet b'qafas nofsu tal-injam minn tal-inqas ħames sekli differenti (inkluż struttura tas-seklu 14 li hija waħda mill-eqdem tal-Ġermanja), filwaqt li madwar il-periferiji taċ-ċentru storiku tar-raħal hemm eżempji ta' binjiet bl-istil Jugendstil, li jmorru lura għall-aħħar tas-seklu 19 u l-bidu tas-seklu 20.
Iċ-ċentru storiku ta' Quedlinburg huwa wieħed mill-ikbar fil-Ġermanja b'daqs ta' madwar 90 ettaru. Fih hemm 2,000 dar b'qafas nofsu tal-injam. L-eqdem waħda, magħrufa bħal "Ständerbau", tmur lura għall-1347.
Binja famuża oħra hija magħrufa bħala "Klopstockhaus" u hija l-post fejn twieled il-poeta Friedrich Gottlieb Klopstock.
Minn Diċembru 1994, iċ-ċentru storiku ta' Quedlinburg u l-għolja tal-kastell bl-iStiftskirche (il-knisja kolleġġjali) huma elenkati bħala wieħed mis-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Quedlinburg huwa wieħed mill-iżjed irħula Medjevali u Rinaxximentali ppreservati fl-Ewropa, peress li ħelisha ħafif mit-Tieni Gwerra Dinjija.
Fl-2006, il-fergħa dejqa tal-wied ta' Selke tal-linji ferrovjarji tal-muntanji Harz ġiet estiża sa Quedlinburg minn Gernrode, u b'hekk tat aċċess għal-linja ferrovjarja storika li kienet taħdem bl-istim, Alexisbad u l-promontorju għoli tal-muntanji Harz.
L-eks knisja kolleġġjali ta' San Wiperti ġiet stabbilita fid-936 meta l-knisja kanonika ta' San Wigpertus ġiet ittrasferita mill-għolja tal-kastell biex minflokha tinbena l-Abbazija ta' Quedlinburg. Il-knisja nbniet fil-post fejn fl-imgħoddi kien hemm l-ewwel palazz irjali Ottonjan. Għall-ħabta tal-1020, kripta bi tliet apsidi ġiet miżjuda mal-bażilika. Il-kripta, li baqgħet tinżamm minkejja l-alterazzjonijiet kollha li saru fil-knisja matul is-snin, hija wkoll waqfa tul ir-Rotta Rumaneska sa llum. nofs|daqsminuri|684x684px|Iċ-ċentru storiku ta' Quedlinburg
Sit ta' Wirt Dinji
nofs|daqsminuri|705x705px|Veduta panoramika tal-għolja tal-kastell Il-Knisja Kolleġġjali, il-Kastell u ċ-Ċentru Storiku ta' Quedlinburg ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1994.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi tal-kriterju (iv) tal-għażla tal-UNESCO: "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".
Trasport
Hemm ferrovija li taħdem bl-istim tal-Linja Ferrovjarja tal-Wied ta' Selke li tikkollega ma' ferrovija ekspress Transdev Harz-Berlin fil-linja ferrovjarja minn Magdeburg fl-istazzjon ta' Quedlinburg.
Bl-ajru
L-eqreb ajruporti ta' Quedlinburg huma dawk ta' Hannover, 120 kilometru fil-Majjistral, u ta' Leipzig/Halle, 90 kilometri fix-Xlokk. Iktar fil-qrib, iżda moqdi minn ftit linji tal-ajru biss, hemm l-ajruport ta' Magdeburg-Cochstedt. Hemm ukoll mitjar f'Ballenstedt-Assmussstedt għall-avjazzjoni ġenerali. daqsminuri|L-istazzjon ferrovjarju ta' Quedlinburg
Bil-ferrovija
Hemm ferroviji reġjonali mħaddma minn Deutsche Bahn u kumpanija ferrovjarja privata Transdev li jużaw il-linja ferrovjarja standard Magdeburg–Thale li jikkollegaw l-istazzjon ta' Quedlinburg ma' Magdeburg, ma' Thale u ma' Halberstadt.
Bil-karozzi tal-linja
Quedlinburg huwa kkollegat permezz ta' karozzi tal-linja reġjonali mal-villaġġi u mal-irħula tal-madwar. Barra minn hekk, hemm karozzi tal-linja li joperaw fuq distanza twila li jikkollegaw ir-raħal ma' Berlin.
Gregorio Allegri
Gregorio Allegri (twieled għall-ħabta tal-1582 – miet fis-17 ta' Frar 1652) kien qassis Kattoliku Ruman u kompożitur u kantant Taljan tal-Iskola Rumana u ħu Domenico Allegri. Huwa twieled u miet f'Ruma. Huwa magħruf l-iktar għall-Miserere tiegħu għal żewġ kori.
Ħajja
Huwa studja l-mużika bħala puer (membru tal-kor tas-subien) f'San Luigi dei Francesi, taħt il-maestro di capella Giovanni Bernardino Nanino, ħu Giovanni Maria Nanino. Billi t-taħriġ li ngħata kien maħsub għall-knisja, huwa kiseb benefice fil-Katidral ta' Fermo. Hemmhekk huwa kkompona għadd kbir ta' moteti u mużika sagra oħra, li, peress li ġibdet l-attenzjoni tal-Papa Urban VIII, wasslitu biex jitqabbad bħala membru tal-kor tal-Kappella Sistina fil-Vatikan bħala contralto. Huwa baqa' jaqdi din il-funzjoni mis-6 ta' Diċembru 1629 sa mewtu. Allegri jingħad li kien raġel virtwuż, kif ukoll qalbu tajba u ġeneruż mal-foqra u mal-ħabsin.
Fost il-kompożizzjonijiet mużikali ta' Allegri hemm żewġ volumi ta' kunċerti għal ħames vuċijiet li ġew ippubblikati fl-1618 u fl-1619; żewġ volumi ta' moteti għal sitt vuċijiet li ġew ippubblikati fl-1621; edizzjoni ta' sinfonija b'erba' partijiet; ħames quddisiet; żewġ arranġamenti għall-Ilmenti ta' Ġeremija; u bosta moteti li ma ġewx ippubblikati matul ħajtu. Huwa kien wieħed mill-iktar kompożituri bikrin tal-istrumenti tal-korda, u Athanasius Kircher ta eżemplar wieħed ta' din il-klassi ta' xogħlijiet tiegħu fil-Musurgia. Il-biċċa l-kbira tal-mużika ppubblikata ta' Allegri, speċjalment il-mużika strumentali, għandha stil concertato Barokk bikri progressiv. Madankollu, ix-xogħol tiegħu għall-Kappella Sistina nibet mill-istil Palestrina, u f'xi każijiet ineħħi kważi kull għamla ta' ornamentazzjoni lokalizzata minn dan l-istil sempliċi iżda raffinat. Huwa ġie akkreditat bl-iżjed kwartett bikri tal-istrumenti tal-korda.
Miserere
L-iżjed biċċa mużika rinomata u apprezzata li kkompona Allegri hija l-Miserere mei, Deus, arranġament tas-Salm 50 (= Salm 51). Inkitbet għal żewġ kori, wieħed ta' erba' vuċijiet u l-ieħor ta' ħames vuċijiet, u saret pjuttost famuża. Wieħed mill-korijiet ikanta fauxbordon sempliċi bbażat fuq il-kant sempliċi oriġinali tat-Tonus peregrinus; filwaqt li l-kor l-ieħor ikanta fauxbordon simili b'elaborazzjonijiet preeżistenti u l-użu tal-kadenzi. Għal bosta snin, il-Miserere kienet tiġi kantata matul il-Ġimgħa Mqaddsa fil-Kappella Sistina. Ħafna kkwotaw dan ix-xogħol bħala eżempju tal-istile antico (stil antik) jew tal-prima pratica (l-ewwel prattika). Madankollu, l-enfasi tagħha fuq tekniki b'iktar minn kor wieħed żgur li jiddistanzjawha mill-prima pratica. Paragun iżjed preċiż huwa max-xogħlijiet ta' Giovanni Gabrieli.
Il-Miserere hija waħda mill-iżjed eżempji rrekordjati ta' mużika tal-aħħar tar-Rinaxximent, għalkemm fil-fatt inkitbet matul l-era Barokka; f'dan ir-rigward hija rappreżentattiva tal-mużika tal-Iskola Rumana ta' kompożituri, li stilistikament kienu konservattivi. Dan ix-xogħol kiseb reputazzjoni konsiderevoli minħabba l-misteru u n-nuqqas ta' aċċessibbiltà bejn iż-żmien meta nkiteb u l-era ta' rrekordjar modern; il-Vatikan, peress li ried jippreserva l-awra ta' misteru tal-Miserere, ipprojbixxa li jsiru kopji tagħha, u saħansitra hedded lil kull min ipprova jippubblika jew jikkopja x-xogħol bi skomunika. Madankollu, ma kinux lesti għal żjara speċjali li saret fl-1770 minn tifel ta' 14-il sena jismu Wolfgang Amadeus Mozart, li, f'vjaġġ lejn Ruma ma' missieru, semagħha darbtejn biss u rnexxielu jittraskriviha bl-amment, u b'hekk ħoloq l-ewwel kopja mhux awtorizzata li nafu biha. Madankollu, hemm evidenza li xi kopji tagħha qabel iż-żjara ta' Mozart f'Ruma fl-1770 kienu diġà bdew jiċċirkolaw fl-Ewropa, u forsi Mozart kien fil-fatt semagħha f'Londra fl-1764 jew fl-1765.
Fl-1771 il-kopja ta' Mozart ġiet akkwistata u ppubblikata fl-Ingilterra mill-vjaġġatur u storiku tal-arti famuż Dr Charles Burney. Madankollu, l-edizzjoni ta' Burney ma fihiex l-ornamentazzjoni li bis-saħħa tagħha saret tant famuża l-Miserere ta' Allegri.
Il-mużika kif tindaqq illum il-ġurnata tinkludi żball stramb minn kupjatur tas-snin 80 tas-seklu 19. Il-"bidla" stramba minn G minuri għal C minuri hija minħabba li t-tieni nofs tal-vers huwa l-istess bħall-ewwel nofs, iżda ġie traspost b'wieħed fuq erba' 'l fuq. Il-mużika oriġinali qatt ma kellha C ta' dik it-tip.
Il-mużika kollha li tindaqq f'Ruma fil-Ġimgħa Mqaddsa, inkluż il-Miserere ta' Allegri, inħarġet f'Leipzig minn Breitkopf u Härtel. Rendikonti interessanti dwar l-impressjoni li kellhom in-nies dak iż-żmien tal-mużika li kienet tindaqq f'Ruma fil-Ġimgħa Mqaddsa jistgħu jinstabu fl-ewwel volum tal-ittri ta' Felix Mendelssohn u fl-Ittri mill-Italja ta' Miss Taylor.
San Marino
San Marino hu l-eqdem stat sovran u repubblika kostituzzjonali fid-dinja. L-istat ġie stabbilit fit-3 ta' Settembru 301 grazzi għan-naġġar Marinu minn Rab, li kienet kolonja Rumana, li mar l-Italja fil-257 W.K. meta l-Imperatur Dijoklezjanu ħareġ digriet li kien jgħid li kellhom jerġgħu jinbnew is-swar tal-belt ta' Rimini li kienu twaqqgħu mill-pirati Liburni.
Pressjoni tad-demm
thumb| [[Sfigmomanometru, strument li jkejjel il-pressjoni arterjuża]] Il-Pressjoni tad-demm (Ptad-D) hi l-pressjoni li jeżerċita d-demm fuq il-ħitan tal-kanali tad-demm meta jkun qiegħed jiċċirkola, u hi waħda mis-sinjali vitali (jew ta' ħajja) ewlenin. Ma' kull taħbita tal-qalb il-Ptad-D tvarja bejn pressjoni massima (sistolika) u minima (dijastolika). Il-Ptad-D medja, dovuta għat-taħbit tal-qalb u r-reżistenza fil-kanali tad-demm, tonqos meta d-demm li jkun jiċċirkola jgħaddi mill-arterji u jitbiegħed mill-qalb. Tonqos l-iżjed fl-arterji ż-żgħar u l-arterjoli, u tibqa' tonqos meta d-demm jgħaddi mill-kapillari u lura lejn il-qalb mill-vini. Il-gravità, il-valvoli fil-vini u l-ippumpjar mill-kontrazzjoni tal-muskoli skeletali jinfluwenzaw ukoll il-Ptad-D f'bosta postijiet fil-ġisem.
It-terminu pressjoni tad-demm is-soltu jirreferi għall-pressjoni meta titkejjel fil-parti ta' fuq ta' driegħ ta' persuna. Titkejjel fuq ġewwa tal-minkeb fuq l-arterja brakjali, li hi l-usa' kanal fil-parti ta' fuq tad-driegħ li jġib id-demm mill-qalb. Il-Ptad-D ta' bniedem is-soltu nesprimuha billi ngħatu l-pressjoni sistolika u l-pressjoni dijatolika, pereżempju 120/80.
Klassifikazzjoni
Din il-klassifikazzjoni li ġejja tapplika għal adulti ta' tmintax-il sena u 'l fuq. Hi bbażata fuq il-medja tal-qari tal-Ptad-D ta' pazjenti bilqiegħda imkejla sewwa waqt żewġ żjarat jew iżjed fil-klinika.
Normali
Filwaqt li l-valuri medji għall-pressjoni arterjuża jistgħu jiġu kkalkulati għal popolazzjoni partikolari, sikwit ikun hemm varjazzjoni kbira minn persuna għall-oħra; il-pressjoni arterjuża tvarja wkoll fl-individwi minn mument għall-ieħor. Barra minn hekk, il-medja ta' popolazzjoni partikolari jista' jkollha korrelazzjoni mas-saħħa ġenerali tagħha, b'hekk ir-rilevanza ta' valuri medji bħal dawn huwa dubjużi. Madankollu, fi studju ta' 100 suġġett bla ebda storja magħrufa ta' pressjoni għolja, instabet il-Ptad-D tad-demm medja ta' 112/64 mmHg, li huma l-valuri normali.
Diversi fatturi jinfluwenzaw il-Ptad-D medja ta' persuna u l-varjazzjonijiet. Fatturi bħall-età u s-sess jinfluwenza il-valuri medji. Fit-tfal, il-meded normali huma inqas minn tal-adulti u jiddependu fuq it-tul. Fl-adulti, iktar ma jikbru fl-età, il-pressjoni sistolika aktarx togħla u d-dijastolika tinżel. Fl-anzjani, il-Ptad-D aktarx tkun 'il fuq mill-medda ta' adult normali, il-biċċa l-kbira minħabba li tonqos il-flessibilità tal-arterji. Il-Ptad-D tal-individwu tvarja wkoll bl-eżerċizzju, ir-reazzjonijiet emozzjonali, l-irqad, id-diġestjoni u l-ħin tal-ġurnata.
Il-pressjoni tad-demm medja f'mmHg:
Patofiżjoloġija
Hemm ħafna fatturi fiżiċi li jinfluwenzaw il-pressjoni arterjuża. Kull wieħed minn dawn jista' mbagħad jiġi influwenzat minn fatturi fiżjoloġiċi oħra, bħad-dieta, eżerċizzju, mard, drogi jew alkoħol, tensjoni, obeżità, u oħrajn.
Fost il-fatturi fiżiċi insibu:
Fil-prattika, is-sistema awtonomika nervuża ta' kull individwu tirreaġġixxi għal dawn il-fatturi interattivi u tirregolhom b'tali mod li, għalkemm il-kwistjonijiet imsemmija hawn fuq huma importanti, ir-reazzjoni attwali mill-pressjoni arterjuża ta' individwu partikolari tvarja ħafna kemm minħabba reazzjonijiet ta' frazzjoni ta' seconda u kemm minħabba reazzjonijiet bil-mod tas-sistema nervuża u l-organi fit-tarf. Dawn ir-reazzjonijiet huma effettivi ħafna fit-tibdil tal-varjabbli u tal-Ptad-D li jirriżultaw minn mument għall-ieħor.
Barra minn hekk, il-Ptad-D hi r-riżultat tal-fluss kardijaku 'l barra mqawwija mir-reżistenza periferika: Il-pressjoni tad-demm= il-fluss kardijaku 'l barra X ir-reżistenza periferika. Allura, bidla anormali fil-Ptad-D hija, sikwit, indikazzjoni ta' problema li taffettwa il-fluss 'l barra mill-qalb, ir-reżistenza tal-kanali tad-demm, jew it-tnejn. Għalhekk, huwa importanti ħafna li nkunu nafu l-Ptad-D tal-pazjent kull meta nqisu xi patoloġija li għandha x'taqsam mal-fluss 'l barra u r-reżistenza.
Il-pressjoni arterjuża medja
Il-pressjoni arterjuża medja (PAM) hija l-medja fuq iċ-ċiklu kardijaku u hi ddeterminata mill-fluss kardijaku 'l barra (FK), ir-reżistenza tas-sistemika vaskulari (RSV), u l-pressjoni venuża ċentrali (PVC),
Il-PAM tista' titqis bejn wieħed u ieħor mill-kejl tal-pressjoni sistolika u l-pressjoni dijastolika  filwaqt li jkun hemm rata tal-qalb normali fil-mistrieħ,
Il-pressjoni pulsatorja
Il-fluttwazzjoni 'l fuq u 'l isfel tal-pressjoni arterjuża ġejja min-natura pulsanti tal-fluss kardijaku 'l barra, jiġifieri it-taħbit tal-qalb. Il-pressjoni pulsatorja hi ddeterminata mill-interazzjoni tal-volum tal-fluss li joħroġ ma' taħbita tal-qalb, l-elastiċità tal-aorta (abbiltà li tespandi) u r-reżistenza għall-fluss fis-siġra arterjuża. Meta tespandi taħt il-pressjoni, l-aorta tassorbi xi ftit mill-forza tal-mewġa tad-demm ħierġa mill-qalb matul taħbita. B'dan il-mod il-pressjoni pulsatorja ssir inqas minn kemm kienet tkun kieku l-aorta ma kinitx terħi. It-tnaqqis fl-elastiċità arterjuża li ġġib magħha x-xjuħija tispjega l-pressjoniji pulsatorja għolja li nsibu fil-pazjenti anzjani.
Il-pressjoni pulsatorja nistgħu nikkalkolawha sempliċement mid-differenza bejn il-pressjoni sistolika u dik dijastolika,
Mixodectidae
Mixodectidae hija familja ta' mammiferi plaċentati estinti, eżattament mammiferi relatati fil-qrib mal-kolugi (il-mammiferi plaċentati li jipplanaw tal-kontinent tal-Asja mifruxin fin-naħa tax-Xlokk u fuq bosta gżejjer).
Pressjoni tad-demm
Il-gradjent driegħ-riġel
Il-gradjent (fil-Ptad-D) driegħ-riġel hu d-differenza bejn il-Ptad-D mkejla fid-dirgħajn u dik imkejla fir-riġlejn. Normalment hi inqas minn 10 mmHg, imma tista' tiżdied pereżempju meta jkun hemm koartazzjoni tal-aorta.
Mixodectidae
Din il-familja qiegħdha kklassifikata fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Eutheria (il-plaċentati), fis-superordni Euarchontoglires u fl-ordni Dermoptera ma' tliet familji oħra (għalkemm sa ftit żmien ilu ma' dawn kien hemm il-familja Paramomyidae ukoll, li llum il-ġurnata hija kkunsidrata bħala familja tal-ordni Plesiadapiformes), li huma Cynocephalidae, Plagiomenidae u Thylacaeluridae.
Pressjoni tad-demm
Ir-reżistenza vaskulari
L-arterji mdaqqsin, inklużi dawk li huma l-kbar biżżejjed li nistgħu narawhom mingħajr tkabbir, huma kanali li għandhom reżistenza vaskulari baxxa (nassumu li m'hemmx bidliet aterosklerotiċi avvanzati) b'rati għolja ta' fluss li jiġġeneraw tnaqqis żgħir biss fil-pressjoni. L-arterji iżgħar u l-arterjoli għandhom reżistenza ogħla, u huma l-kawża tat-tnaqqis prinċipali fil-Ptad-D matul is-sistema ċirkolatorja.
Mixodectidae
Il-familja Mixodectidae hija familja żgħira (għalkemm mhux l-iżgħar) u tiġbor fiha żewġ ġeneri (sa ftit żmien ilu kien inkluż il-ġeneru Remiculus bl-ispeċi Remiculus deutschi ukoll sakemm dan ġie riklassifikat f'familja oħra): Dracontolestes bi speċi waħda estinta u Mixodectes b'żewġ speċi estinti.
Pressjoni tad-demm
Il-mewġa tal-pressjoni vaskulari
Il-fiżjoloġija moderna żviluppat il-kunċett tal-mewġa tal-pressjoni vaskulari. Din il-mewġa tinħoloq mill-qalb waqt is-sistole u toriġina fl-aorta axxendenti. Din hi ħafna aktar mgħaġġla mill-fluss tad-demm stess u tiġi ttrasportata permezz tal-ħitan tal-kanali għall-arterji periferiċi. Hemm il-mewġa tal-pressjoni tista' tinħass bħala l-polz periferiku. Meta l-mewġa tiġi riflessa fil-vini periferiċi tmur lura b'mod ċentripet. Fejn il-quċċati tal-mewġa riflessa u tal-mewġa oriġinali jiltaqgħu, il-pressjoni ġewwa l-kanal hi ogħla mill-pressjoni veru fl-aorta. Dan il-kunċett jispjega għaliex il-pressjoni arterjuża ġewwa l-arterji periferiċi tar-riġlejn u d-dirgħajn hi ogħla mill-pressjoni arterjali fil-aorta,  u wkoll għaliex il-pressjonijiet li nsibu fil-għaksa huma għoljin imqabblin mal-valuri normali tal-indiċi tal-pressjoni brakjali fl-għaksa.
Mixodectidae
Il-membri ta' din il-familja tal-Palejoċen kienu mifruxa fil-kontinent tal-Amerika ta' Fuq ma' bosta stati tal-Istati Uniti, bħal New Mexico, Texas, Utah u Wyoming.
Pressjoni tad-demm
Il-kontroll
Il-kontroll endoġenu tal-pressjoni arterjuża mhuwiex mifhum kompletament. Sa issa, tliet mekkaniżmi għall-kontroll tal-pressjoni arterjuża ġew karatterizzati sewwa:
Dawn il-mekkaniżmi differenti mhumiex neċessarjament indipendenti minn xulxin, kif turi r-rabta bejn is-SRA u l-ħruġ tal-aldosterun. Bħalissa, is-SRA hija ttrattat farmakoloġikament bl-inibituri ACE u antagonisti tar-riċettur tal-anġjotensina II. Is-sistema tal-aldosterun hi ttrattata direttament bl-ispironolakton, antagonist tal-aldosterun. Ir-ritenzjoni tal-fluwidu tista' tiġi kkurata bid-dijuretiċi; l-effett anti-ipertensiv tad-dijuretiċi hu dovut għall-effett tagħhom fuq il-volum tad-demm. Ġeneralment, ir-rifless baroriċettiv ma jitmissx fl-ipertensjoni għaliex jekk dan jiġi mblukkat, l-individwu jistgħu jsofri ipotensjoni ortostatika u ħass ħażin.
Kejl
thumb|Student tal-mediċina jiċċekkja l-Ptad-D permezz ta' sfigmomanometru u stetoskopju Il-pressjoni arterjuża titkejjel l-iżjed permezz ta' sfigmomanometru, li fl-imgħoddi kellu kolonna bil-merkurju li l-għoli tagħha kien juri l-Ptad-D jiċċirkola. Il-Ptad-D għadna s'issa nkejluha b'millimetri tal-merkurju (mmHg), allavolja l-istrument li jintużaw illum ma jużawx il-merkurju.
Għal kull taħbita tal-qalb, il-Ptad-D tvarja bejn il-pressjoni sistolika u d-dijastolika. Il-pressjoni sistolika hi l-ogħla pressjoni fl-arterji. Din tintlaħaq lejn l-aħħar taċ-ċiklu kardijaku meta l-ventrikli jkunu jikkontrattaw. Il-pressjoni dijastolika hi l-iżjed pressjoni baxxa fl-arterji. Din tintlaħaq lejn il-bidu taċ-ċiklu kardijaku meta l-ventrikli jkunu mimlijin bid-demm. Il-valuri ta' dawn għal bniedem adult f'saħħtu huma madwar 120 mmHg sistolika u 80 mmHg dijastolika (niktbu 120/80 mmHg, u ngħidu "mija u għoxrin fuq tmenin").