cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tim nazzjonali tal-futbol tal-Brażil
L-Era tad-Deheb ma' Pelé (1958–1970)
It-Tazza tad-Dinja 1970 fil-Messiku kienet it-tielet rebħa tat-titlu. Il-Brażil skjeraw dik li hi kkunsidrata bħala l-aqwa skwadra li qatt eżistiet, iggwidati minn Pelé fl-aħħar finali tat-Tazza tad-Dinja, il-kaptan Carlos Alberto Torres, Jairzinho, Tostão, Gérson u Rivelino. Jairzinho kien it-tieni l-aqwa skorer b'seba' gowls filwaqt li Pelé skorja erbgħa. Mar-rebħ tat-Trofew Jules Rimet għat-tielet darba, il-Brażil setgħu jżommu t-trofew għal dejjem.
Premier League Malti 1955–56
Statistika tal-Premier League Malti fl-istaġun 1955–56. Il-kampjonat kien imwettaq fi 8 timijiet, u Sliema Wanderers kienu rebbieħa tal-kampjonat.
Tim nazzjonali tal-futbol tal-Brażil
L-Era tad-Deheb ma' Pelé (1958–1970)
Għat-Tazza tad-Dinja tal-FIFA tal-1970, il-ġurnalist Miguel Gustavo kkompona l-innu Pra Frente Brasil (Mur il-Brażil).
Il-perjodu niexef (1970–1994)
250px|thumb|It-tim Brażiljan rebbieħ tat-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol 1970|Tazza tad-Dinja 1970]] Wara l-irtirar mix-xena internazzjonali ta' Pelé u stilel oħra mit-tim tal-1970, il-Brażil waslu sas-semifinali kontra l-Olanda tat-Tazza tad-Dinja 1974. Il-ġenerazzjoni l-ġdida ma setgħetx tiddefendi t-titlu u spiċċat fir-raba' post wara li naqset li tirbaħ lill-Polonja fil-finali għat-tielet u r-raba' post.
L-edizzjoni tal-1978 kienet waħda kontroversjali. Fit-tieni fażi tal-gruppi, il-Brażil kienet qed tiġġieled mal-Arġentina għall-ewwel post fil-grupp li seta' taha l-aċċess għall-finali. Fl-aħħar logħba ta' din il-fażi, il-Brażil għelbu lill-Polonja 3–1 u telgħu fil-quċċata tal-grupp b'differenza ta' gowls ta' +5. L-Arġentina, li kellha differenza ta' gowls ta' +2, irnexxielhom fl-aħħar logħba jegħlbu lill-Perù 6–0 biex ikkwalifikaw għall-finali. Il-Brażil kellhom jikkuntentaw bit-tielet post, meta rebħu lill-Italja 2–1.
Telê Santana u ħafna plejers irritornaw għat-Tazza tad-Dinja tal-1986 li saret il-Messiku. Il-plejers tal-1986 kienu ixjeh però kienu kapaċi biżżejjed biex jagħmlu prestazzjonijiet eklatanti. Madanakollu, qabel it-Tazza tad-Dinja kien hemm il-biża' li Zico kien weġġa'. Il-mistoqsijiet kontinwi fuq jekk kienx se jkun involut jew le ħallew impatt negattiv fuq it-tim. Il-Brażil iltaqgħu ma' Franza fil-kwarti tal-finali u l-logħba hija meqjusa bħala eżempju klassiku tal-"futbol totali". Iż-żewġ timijiet it-tnejn urew il-qawwa tagħhom, imma meta finalment daħal Zico fit-tieni taqsima (bir-riżultat għadu indaqs), u l-Brażil ingħataw penalty tard fil-logħba, kien jidher li l-Brażil resqin lejn rebħa. Iżda Zico, l-eroj ta' ġenerazzjoni sħiħ ta' benjamini Brażiljani, falla l-penalty. Wara l-ħin barrani, wasal għall-għoti tal-penalties. Din id-darba Zico skorja l-penalty tiegħu għalkemm Júlio César da Silva u Sócrates naqsu li jagħmlu dan, u minkejja li l-kaptan Franċiż Michel Platini ra x-xutt tiegħu jmur fuq il-minduda, il-Brażil xorta waħda ġew eliminati 4–3.
Għat-Tazza tad-Dinja 1990, il-Brażil kienu kkowċjati minn Sebastião Lazaroni, li ftit li xejn kien magħruf qabel it-Tazza. B'mentalità difensiva, li s-simbolu tagħha kien il-midfilder Dunga, it-tim kien nieqes mill-kreattività għalkemm wasal għat-tieni rawnd. Kontra tim tal-Arġentina iktar dgħajjef, il-Brażiljani ppressaw bil-kbir u kellhom diversi ċansijiet ta' gowl, imma kien gowl ta' Claudio Caniggia minn suġġeriment ta' Maradona li elimina lill-Brażil.
Tazza tad-Dinja 1994
Il-Brażil kellhom jistennew 24 sena sabiex jirbħu titlu ieħor tat-Tazza tad-Dinja jew jipparteċipaw f'finali. Dan ma kienx mingħajr l-intoppi fil-fażi ta' kwalifikazzjoni. Wara dro mingħajr gowls kontra l-Ekwador, fil-25 ta' Lulju 1993 is-Seleção tilfet l-ewwel partita ta' kwalifikazzjoni fl-istorja kontra l-Bolivja. Minkejja l-pressjoni tal-ġurnalisti u l-partitarji, il-kowċ Parreira baqa' jħalli lil Romário barra mit-tim nazzjonali għal seba' partiti, sakemm ġie mgħajjat għall-aħħar logħba deċiżiva. Kien proprju Romário li skorja darbtejn kontra l-Urugwaj sabiex rebbaħ il-logħba lill-Brażil u kkwalifikaw għat-Tazza tad-Dinja tal-1994 fl-Istati Uniti bħala l-ewwel fil-grupp tal-CONMEBOL magħmul minn ħames timijiet.
Tazza tad-Dinja 1998
Il-Brażil spiċċaw it-tieni fit-Tazza tad-Dinja 1998. Mingħajr l-imweġġa' Romário, huma rebħu l-grupp li kien jikkonsisti min-Norveġja, il-Marokk u l-Iskozja b'żewġ rebħiet u telfa kontra l-Iskandinavi. Huma waslu sal-finali wara li għelbu liċ-Ċili fir-rawnd tal-aħħar sittax, id-Danimarka fil-kwarti tal-finali u l-Olanda fis-semifinali wara l-għoti tal-penalties. Madanakollu, fil-finali t-tim tilef bl-iskor kbir ta' 3–0 kontra Franza, l-ospiti tal-kompetizzjoni. Il-prestazzjoni difensiva fl-azzjonijiet wieqfa kienet diżappuntanti hekk kif Zinédine Zidane skorja darbtejn b'daqqa ta' ras. L-ikbar kritika kienet fuq l-użu tal-istilla Ronaldo minkejja li kien sofra minn attakk epilettiku ftit siegħat qabel il-logħba. L-isem ta' Ronaldo tniżżel fuq il-lista uffiċjali tal-FIFA fl-aħħar istanti, wara konsultazzjoni medika ħafifa. Il-kliem tal-kowċ Zagallo baqgħu famużi, fejn qabel il-finali qal: "Vocês vão ter que me engolir" ("Tridu tibilgħuni issa"), bħala risposta għall-kritika qawwija li rċieva qabel u matul it-Tazza tad-Dinja.
Tazza tad-Dinja 2002
Iggalvanizzati mit-"Tliet R" (Ronaldo, Rivaldo u Ronaldinho), il-Brażil rebħu l-ħames titlu fit-Tazza tad-Dinja 2002 li saret fil-Korea t'Isfel u l-Ġappun. Dan ġara minkejja fażi ta' kwalifikazzjoni difettuża li rat lit-tim jaqa' għall-agħar pożizzjoni fil-klassifika tal-FIFA, u assiguraw biss minn post fil-fażi finali minħabba li l-Paragwaj u l-Urugwaj naqsu li jirbħu l-aħħar logħbiet tagħhom.
It-tlugħ tal-poloz ra lill-Brażil jitpoġġa fi grupp vantaġġjuż flimkien mat-Turkija, iċ-Ċina u l-Kosta Rika. Il-Brażil rebħu lit-tliet timijiet fejn skorjaw ħdax-il gowl u sofrew tlieta biss, biex kisbu l-ewwel post fil-grupp. Fir-rawnd suċċessiv għelbu lill-Belġju 2–0 u fil-kwarti tal-finali eliminaw lill-Ingilterra grazzi għal gowl tal-istilla żagħżugħa Ronaldinho. Fis-semifinali reġgħu ltaqgħu mat-Turkija u għal darb'oħra kien konfront diffiċli. Is-Sud-Amerikani qatgħu biljett għall-finali b'rebħa minima ta' 1–0 b'gowl ta' Ronaldo. Rivaldo, li kien skorja ħames gowls fil-logħbiet preċedenti, baqa' b'xejn, biex b'hekk ma rnexxielux jegwalja r-rekord ta' Jairzinho, li kien skorja f'kull logħba tat-Tazza tad-Dinja 1970. Fit-tielet finali konsekuttiva, il-Brażil sabet lill-Ġermanja għall-ewwel darba fl-istorja u rebħet 2–0 b'doppjetta ta' Ronaldo. Il-kaptan Cafu lagħab it-tielet finali konsekuttiva tal-kampjonat, biex waqqaf rekord ġdid.
Ir-ritorn ta' Pareira (2002–06)
Fid-29 ta' Ġunju 2005, il-Brażil rebħu t-Tazza tal-Konfederazzjonijiet għat-tieni darba b'rebħa kbira ta' 4–1 kontra r-rivali tal-Arġentina fi Frankfurt, il-Ġermanja. Sena qabel waslet rebħa oħra wara l-għoti tal-penalties fil-Copa América kontra l-istess Arġentina.
Tazza tad-Dinja 2006
Minkejja li rebħu l-ewwel żewġ logħbiet kontra l-Kroazja (1–0) u l-Awstralja (2–0), it-tim ftit li xejn irnexxielu jwassal il-futbol kreattiv imwiegħed, hekk kif il-Brażil kien qegħdin isibuha diffiċli biex joħolqu opportunitajiet, u kienu biss Kaká u Adriano li sabu l-gowl fil-kmompetizzjoni. Għall-aħħar logħba tal-grupp kontra l-Ġappun, Parreira għamel numru ta' bidliet, fejn neħħa numru ta' plejers veterani għal oħrajn żgħażagħ, fosthom Robinho u Cicinho. Il-bidliet ħallew l-effett hekk kif il-Brażil rebħu bi skor konvinċenti ta' 4–1, b'Ronaldo jiskopri l-vena tal-gowls b'żewġ gowls li ugwaljaw ir-rekord għall-aktar gowls skorjati fit-Tazza tad-Dinja.
Fir-rawnd tal-aħħar 16, il-Brażil rebħu lill-Gana 3–0, b'Ronaldo u Adriano jsibu x-xibka. Il-gowl ta' Ronaldo kien il-15-il wieħed fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja, rekord ġdid. Għal-logħba ta' wara, minkejja li Parreira reġa' qabel għal formazzjoni iktar bilanċjata b'Ronaldo bħala l-uniku attakkant, sostnut minn Kaká u Ronaldinho, il-Brażil ġew eliminati fil-kwarti tal-finali kontra Franza, b'gowl ta' Thierry Henry fit-tieni taqsima.
Kuluri
L-użu tal-blu bħala l-kulur tal-logħob barra minn darhom tmur lura għas-snin tletin, imma saret xi ħaġa permanenti b'mod każwali fil-finali tat-Tazza tad-Dinja 1958. Il-finalisti l-oħra tal-Iżvezja wkoll jilbsu l-isfar u wara t-tlugħ tax-xorti ntgħażlu huma ngħataw id-dritt li jilbsu l-isfar. Il-Brażil, li magħhom ma ġabu l-ebda flokkijiet żejda, xtraw sett ta' flokkijiet bluni u ħietu fuqhom l-emblemi maqtugħa mill-flokkijiet is-sofor.
L-aktar preżenzi
thumb|Cafu huwa l-iktar plejer li lagħab mal-Brażil fl-istorja, b'142 logħba Aġġornati sat-12 ta' Ġunju, 2014
L-aktar gowls
Aġġornati sat-12 ta' Ġunju, 2014
Malta fil-Festival tal-Eurovision 2009
Malta se tiehu sehem fil-Festival tal-Eurovision 2009. Ix-xandir Malti, il-PBS se jagħmel il-finali nazzjonali, EuroSong 2009, biex tiġi magħżula l-kanzunetta għall-Festival tal-Eurovision, li se jsir ġewwa Moska, ir-Russja.
Ħarsa
Malta ħadet sehem għall-ewwel darba fl-Ewroviżjoni tal-1971. Hija Ġiet l-aħħar darbtejn wara xulxin, telqet mill-festival fl-1973 għal sentejn, imbagħad reġgħet daħlet fl-1975 fejn akkwistat riżultat aħjar. Wara reġgħet telqet mill-festival, u ma ħaditx sehem qabel 16-il sena wara fl-1991, meta ġiet is-sitt post b'Georgina u Paul Giordimaina, l-aqwa riżultat sa dak iż-żmien. Kien hemm b'kollox 22 kanzunetta Maltija għall-Ewroviżjoni, u tal-2009 sejra tkun it-23 waħda.
EuroSong 2009
Il-PBS iddeċieda format ġdid għall-għażla nazzjonali għall-Festival Kanzunetta għall-Ewropa 2009. L-awturi u kompozituri setgħu jissottomettu żewġ diski għal kull kantant, meta jkun kantant wieħed fuq il-palk. Is-sottomissjonijiet ġew aċċettati fit-13 u l-14 ta' Ottubru 2008 fl-uffiċċji tal-PBS, Gwardamanġia, Tal-Pietà. Bejn it-23 u s-26 ta' Ottubru u l-1 u t-2 ta' Novembru, 56 kanzunetta ġew magħżula internament għat-tieni fażi. Fit-2 fażi, is-56 kanzunetta tkantaw waqt programm televiżiv bl-isem ta 'Euro Showbox' li sar bejn it-8 ta' Novembru 2008 u l-10 ta' Jannar 2009.
Il-Kanzunetti Finali
Il-kanzunetti finali huma 20:
1) Ħa Ħi Ħu, ikkantaw 'The Elements'. 2) Kamikaze Lover (Maħbub Kamikażi), ikkantaw il-'Baklava'. 3) Choose Your Number (Agħżel in-Numru Tiegħek), ikanta J. Anvil. 4) Where You Belong (Fejn Int Sejjer), ikanta Wayne Micallef. 5) Tonight at the Opera (Illejla fl-Opra), ikkantaw il-'Classic Rebels'. 6) Promises (Wegħdiet), ikantaw Vittorio u Dorothy. 7) What if We (Min jaf li kieku aħna...), tkanta Chiara 8) One Million Ways (Miljun Mod), ikanta Rosman Pace 9) Before You Walk Away (Qabel Timxi l'Hemm), ikkantaw il-'Q'. 10) Let It Shine (Ħalliha Tiddi), tkanta Kylie Coleiro. 11) Where Was I? (Fejn Kont Jien?), ikanta Jamie Tonna. 12) Life is an Opera (Il-Ħajja hi Opra), tkanta Christine Barbara. 13) Someday (Xi Darba), tkanta Eleonar Cassar. 14) Crossroads (Salib it-Toroq), tkanta Raquela. 15) Mama, tkanta Miriam Christine. 16) Avalon, ikantaw Georgina u Ruth Casingena. 17) Typical Me (Tippiku Tiegħi), tkanta Alison Ellul. 18) The Song in Your Heart (Il-Kanzunetta f'Qalbek), ikantaw Trilogy. 19) Blue Sonata, tkanta Claudia Faniello. 20) Butterfly Sky, ikanta Klinsmann Coleiro
Kappella
daqsminuri|307x307px|Il-Kappella ta' Sant'Anna fil-Forti Sant'Anġlu Kappella hija post ta' talb u ta' qima tal-Kristjaneżimu li s-soltu jkun relattivament żgħir u distint minn knisja. It-terminu ‘kappella' għandu iktar minn tifsira waħda. L-ewwel nett, spazji żgħar bl-artal tagħhom fi ħdan knisja spiss jissejħu kappelli. Imbagħad, kappella hija post ta' qima, xi kultant mhux ta' duttrina speċifika, li tkun parti minn binja jew minn kumpless bi skop ewlieni ieħor, mhux bilfors reliġjuż, bħal ngħidu aħna skola, kulleġġ, sptar, palazz jew dar aristokratika kbira, kastell, kwartier tas-suldati, ħabs, stabbiliment funebri, ċimiterju, ajruport, jew bastiment militari jew kummerċjali. It-tielet, il-kappelli huma postijiet żgħar ta' qima, li jkunu mibnijin bħala siti għalihom minn knisja jew minn monasterju, pereżempju f'żoni remoti. Karatteristika ta' dawn it-tipi kollha ta' kappelli sikwit tkun li l-ebda kleru ma jkun resident permanenti jew mehmuż b'mod speċifiku mal-kappella.
Fl-aħħar nett, għal raġunijiet storiċi, it-terminu ‘kappella' jintuża wkoll minn denominazzjonijiet indipendenti jew nonkonformisti għall-postijiet ta' qima tagħhom fil-Gran Brittanja, anke meta jkunu kbar u fil-prattika joperaw bħala knisja parrokkjali.
L-ewwel postijiet Kristjani ta' qima, illum il-ġurnata spiss jissejħu kappelli, peress li ma kinux binjiet għalihom iżda iktar kompartiment jew kamra apposta fi ħdan binja oħra. Il-biċċa l-kbira tal-knejjes il-kbar kellhom xi artal sekondarju wieħed jew iktar, li meta kien jinsabu fi spazju distint spiss kienu jissejħu kappella. Fit-tradizzjoni Ortodossa Russa, il-kappelli kienu jinbnew taħt il-bibien tal-bliet, fejn il-maġġoranza tan-nies setgħu jżuruhom. L-iktar eżempju famuż huwa l-Kappella Iberika.
Għalkemm il-kappelli spiss jirreferu għal postijiet Kristjani ta' qima, sikwit jinsabu wkoll fis-sinagogi tal-Lhud u mhux neċessarjament ikunu jintużaw minn denominazzjoni speċifika. Fl-Ingilterra, fejn il-Knisja tal-Ingilterra hija stabbilita bil-liġi, il-kappelli mingħajr denominazzjoni speċifika jew interreliġjuża f'tali istituzzjonijiet jistgħu xorta waħda jkunu kkonsagrati mill-isqof Anglikan lokali. Il-kappelli mingħajr denominazzjoni speċifika spiss ikunu jinsabu fi ħdan istituzzjoni mhux reliġjuża bħal sptar, ajruport, università jew ħabs. Ħafna installazzjonijiet militari jaf ikollhom kappelli għall-persunal militari tagħhom, normalment taħt it-tmexxija ta' kappillan militari.
Storja
xellug|daqsminuri|293x293px|Il-Kappella tan-Natività fl-Imtaħleb L-ewwel postijiet Kristjani ta' qima ma kinux binjiet għalihom iżda iktar xi kompartiment għalih fi ħdan binja, bħal xi kamra f'dar ta' xi individwu. Fihom persuna jew tnejn setgħu jitolbu mingħajr ma jkunu parti minn kongregazzjoni. In-nies li jħobbu jmorru fil-kappelli jaf iħossuhom iktar fil-paċi u fil-ġabra, 'il bogħod mill-istress tal-ħajja, waħedhom milli fil-preżenza ta' ħafna nies madwarhom.
Il-kelma ‘kappella', bħall-kelma “kappillan” assoċjata magħha, oriġinat mil-Latin. Iktar speċifikament, il-kelma ‘kappella' ġejja mir-relikwa ta' San Martin ta' Tours. Skont ġrajjiet tradizzjonali, San Martin, meta kien għadu suldat, ċarrat il-mantar militari tiegħu min-nofs biex jagħti parti minnu lil tallab fil-bżonn. In-nofs l-ieħor libsu fuq spallejh bħal kappa żgħira (bil-Latin: capella). Skont il-ġrajjiet, it-tallab kien Kristu nnifsu, u San Martin ħass il-vokazzjoni, u l-ewwel sar patri, imbagħad sar superjur tal-patrijiet, u mbagħad sar isqof. Din il-kappa spiċċat f'idejn ir-rejiet Franki, u żammewha magħhom bħala relikwa fil-ħafna battalji tagħhom. It-tinda li kienu jżommu l-kappa fiha kienet tissejjaħ proprju capella u l-qassisin li kienu jiċċelebraw il-quddiesa ta' kuljum fit-tinda kienu magħrufin bħala l-capellani. Dawn il-kelmiet baqgħu jintużaw sa llum il-ġurnata bit-tifsiriet kif nafuhom illum.
Torri ta' Belém
daqsminuri|276x276px|It-Torri ta' Belém Belém Tower (bil-Portugiż: Torre de Belém, pronunzjat [ˈtoʁ(ɨ) dɨ bɨˈlɐ̃ȷ̃]), uffiċjalment it-Torri ta' San Vinċenz (bil-Portugiż: Torre de São Vicente) huwa fortifikazzjoni tas-seklu 16 li jinsab f'Liżbona li serva bħala punt ta' imbarkazzjoni u ta' żbark għall-esploraturi Portugiżi u bħala daħla ċerimonjali għal Liżbona. Inbena matul il-qofol tar-Rinaxximent Portugiż, u huwa eżempju tal-istil Manwelin Portugiż, iżda jinkorpora wkoll elementi ta' stili arkitettoniċi oħra. L-istruttura nbniet bil-ġebla tal-ġir ta' lioz u hija magħmula minn bastjun u minn torri ta' erba' sulari jew ta' 30 metru (98.4 pied).
Mill-1983, it-torri tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, flimkien mal-Monastero dos Jerónimos jew il-Monasteru tal-Ġlormini. Spiss jitqies bħala simbolu ta' Żmien l-Iskoperti fl-Ewropa u bħala binja ikonika li tirrappreżenta l-Portugall jew Liżbona. Ingħad bi żball li t-torri nbena f'nofs ix-xmara Tagus u li issa jinsab qrib ix-xatt minħabba li x-xmara ġiet ridirezzjonata wara t-terremot ta' Liżbona fl-1755. Fil-fatt, it-torri nbena fuq gżira żgħira fix-xmara Tagus qrib ix-xatt ta' Liżbona.
Storja
xellug|daqsminuri|It-torri ġie kklassifikat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1983 u ġie inkluż fir-reġistru tas-Seba' Għeġubijiet tal-Portugall fl-2007. Lejn l-aħħar tas-seklu 15, ir-Re Ġwanni II ddisinja sistema ta' difiża għall-bokka tax-xmara Tagus li kienet tiddependi fuq il-fortizzi ta' Cascais u ta' São Sebastião (jew Torre Velha) f'Caparica fin-naħa tan-Nofsinhar tax-xmara. Dawn il-fortizzi ma kinux jipproteġu għalkollox il-bokka tax-xmara, u b'hekk kienet meħtieġa protezzjoni ulterjuri. Fil-"Kronaka ta' Ġwanni II" (bil-Portugiż: Chronica de D. Joao II), fl-1545, l-awtur Garcia de Resende afferma l-opinjoni tar-re li s-sistema ta' difiża ta' Liżbona ma kinitx adegwata, u li kien insista li jinbnew fortifikazzjonijiet tul id-daħla għax-xmara Tagus bħala suppliment għas-sistema ta' difiża eżistenti. Għal dan l-għan, huwa ordna "li jinbena forti b'saħħtu", iżda laħaq miet qabel tfasslet il-pjanta. Ir-Re Manwel I tal-Portugall immodifika l-proposta għoxrin sena wara u ordna l-kostruzzjoni ta' fortifikazzjoni militari fuq in-naħa tat-Tramuntana tax-xmara Tagus f'Belém. Fl-1513, Lourenço Fernandes kiteb ittra lil xi ħbieb tiegħu u rrefera għall-intenzjoni tar-re li jibni torri qrib Restelo Velho, peress li kien tal-fehma li kien essenzjali.
Il-proġett inbeda fuq gżejra bil-blat bażaltiku ftit 'il bogħod mix-xatt tax-xmara, u ntuża ftit mill-ġebel li nġabar biex jinbena l-Monasteru ta' Santa Marija ta' Belém. It-torri ġie ddisinjat mill-arkitett militari Francisco de Arruda, deskritt bħala "l-Imgħallem tax-xogħlijiet tal-forti ta' Belém" mir-Re Manwel, u fl-1516 huwa beda jirċievi s-763 blokka u l-504 ġebliet għall-kostruzzjoni tiegħu, imwassla minn Diogo Rodrigues, it-teżorier tal-proġett. Sakemm il-kostruzzjoni avvanzat, bastiment militari ta' 1,000 tunnellata msejjaħ Grande Nau (Vapur Kbir), armat sa snienu, baqa' jgħasses l-estwarju fil-bokka tax-xmara Tagus sat-tlestija tal-forti.
Il-binja tlestiet fl-1519, sentejn biss qabel il-mewt tar-Re Manwel, u Gaspar de Paiva ġie stazzjonat temporanjament hemmhekk bil-kmand tal-fortizza f'idejh; l-istazzjonament tiegħu sar permanenti fil-15 ta' Settembru 1521, meta nħatar bħala l-ewwel Kaptan-Ġeneral, u l-fortizza ssejħet il-Kastell ta' San Vinċenz (bil-Portugiż: Castelo de São Vicente de Belém), f'ġieħ il-qaddis patrun ta' Liżbona.
Fl-1571, Francisco de Holanda ta parir lill-monarka li kien meħtieġ li d-difiżi tax-xatt jittejbu sabiex il-belt kapitali tar-renju tkun imħarsa. Huwa ssuġġerixxa l-kostruzzjoni ta' forti "b'saħħtu u sod" li seta' jiddefendi faċilment lil Liżbona u li t-Torri ta' Belém "kellu jissaħħaħ, jissewwa u jitlesta... u li kien sewa ħafna flus mingħajr lanqas biss kien għadu tlesta". De Holanda ddisinja bastjun rettangolari mtejjeb b'diversi turretti. Fl-1580, wara ftit sigħat ta' battalja, il-gwarniġjon stazzjonat fit-torri arrenda quddiem il-qawwiet Spanjoli taħt il-kmand tad-Duka ta' Alba. Wara din it-telfa, il-pjan ta' taħt l-art tat-torri ntuża bħala ħabs sal-1830. Matul l-aħħar kwart tas-seklu 16 bdiet ukoll il-kostruzzjoni tal-Barrakki Filippini. Spazju rettangolari ta' żewġ sulari nbena fuq il-bastjun, u b'hekk it-torri ngħata l-profil viżiv li għandu attwalment, bi slaleb skolpiti tal-Ordni ta' Kristu u turretti msaqqfa b'qishom koppli żgħar.
Fl-1589, Filippu I tal-Portugall ordna lill-inġinier Taljan il-Patri João Vicenzio Casale jibni forti b'difiża tajba minflok "il-kastell inutli ta' San Vinċenz". L-inġinier bagħat tliet disinji u ppropona li l-bastjun jiġi mdawwar b'bastjun ieħor ikbar, iżda l-proġett qatt ma twettaq. daqsminuri|261x261px|Bastimenti Franċiżi jisparaw lil xulxin u t-torri fil-Battalja tat-Tagus waqt il-Gwerer Liberali (1831) Kodiċi tal-1633 għall-familja Cadaval iddaħħal f'wieħed mill-artijiet, f'waħda mill-ħnejjiet tal-barrakki, u fl-ikbar erba' ħnejjiet ta' fuq nett tal-faċċata tan-Nofsinhar. B'mod simili, referenza għas-sena 1655 ġiet imnaqqxa fuq plakka li tpoġġiet mal-ħajt tat-Tramuntana tal-kjostru, u li ċċertifikat il-funzjoni tat-torri bħala punt ta' kontroll doganali għan-navigazzjoni tul ix-xmara Tagus; il-bastimenti kienu obbligati jħallsu taxxa malli jidħlu fil-port, li żdiedet maż-żmien.
Bejn l-1780 u l-1782, fir-renju ta' Marija I tal-Portugall, il-Ġeneral Guilherme de Valleré bena l-Forti ta' Bom Sucesso, b'batterija konnessa b'ħajt fil-Punent f'għamla ta' kuritur mat-torri. Meta l-qawwiet Franċiżi invadew lil Liżbona waqt il-Gwerra Peniżolari, uħud mit-truppi tagħhom ġew stazzjonati fit-torri mill-1808 sal-1814. Wara li l-Franċiżi rtiraw, Lord Beresford ta l-parir li l-batteriji tal-artillerija kostali kellhom jissaħħu tul ix-xmara Tagus, u nnota b'mod speċifiku li batteriji iktar b'saħħithom kellhom jitqiegħdu fuq il-ġnub tal-bastjun tat-torri, b'karrijiet biex jipproteġu aħjar lis-suldati, peress li l-ħitan kienu baxxi ħafna. Ir-Re Manwel I (1828-1834) uża s-sular ta' taħt l-art bħala ħabs għall-avversarj liberali tiegħu, filwaqt li sular ieħor kien jintuża bħala dwana għall-vapuri, sakemm id-dazju fuq il-bastimenti barranin ġie abolit fl-1833. It-torri ġie msaħħaħ militarment fl-1589 u fl-1809-1814. Matul ir-renju ta' Marija II, Almeida Garrett ipprotesta kontra t-telqa tas-sit u taħt il-persważjoni tad-Duka ta' Terceira, saru rinnovazzjonijiet mill-inġinier militari António de Azevedo e Cunha. Huwa ġarraf il-Barrakki Filippini u estenda elementi "revivalisti" fl-1845-1846 (bħall-merluni msaħħa, il-balavostri tal-veranda fil-faċċata tan-Nofsinhar, il-gwarniċ b'qisu bizzilla fil-kjostru u n-niċċa bi xbieha tal-Madonna bil-Bambin).
Fl-1865-1867 arblu tas-sinjalar ġie installat fit-terrazza tax-Xlokk tal-binja u nbeda s-servizz tat-telegrafiku, filwaqt li nbniet fabbrika tal-gass fil-qrib, li kienet tipproduċi ħafna duħħan li wassal għal bosta protesti. L-ewwel tentattivi ta' preservazzjoni u ta' riabilitazzjoni tat-torri bdew fl-aħħar parti tas-seklu 20. L-ewwel, it-torri ġie ttrasferit lill-Ministeru għall-Finanzi fl-1940, li wettaq xogħlijiet żgħar ta' konservazzjoni. Imbagħad il-kwartieri militari fuq l-amberżuni tneħħew u nbena l-kjostru intern. Id-disinjatur tal-pajsaġġ arkitettoniku António Viana Barreto beda proġett ta' tliet snin fl-1953 biex jintegra t-torri mal-kosta lokali. Fl-1983 is-sit ospita s-17-il Wirja Ewropea tal-Arti, ix-Xjenza u l-Kultura, u twettqu diversi proġetti li jinvolvu l-binja, fosthom wieħed li għatta l-kjostru b'koppla trasparenti tal-plastik. Fl-istess sena t-Torri ta' Belém tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Fis-snin 90 tas-seklu 20, il-binja ġiet ittrasferita lill-Instituto Português do Património Arquitectónico (prekursur ta' IGESPAR), li beda restawr sħiħ tal-binja minn Frar 1997 sa Jannar 1998; ir-restawr kien jinkludi t-tisħiħ tat-torri u tal-bastjun, it-tisħiħ tar-riffieda tal-gallarija tan-Nofsinhar b'vireg tal-azzar inossidabbli u reżina tal-epossi, it-trattament tal-ġonot tat-tkaħħil, u t-tindif strutturali ġenerali. L-istatwi ta' San Vinċenz ta' Saragossa u tal-Arkanġlu Mikiel ingħataw l-istess trattament. Fl-1999 il-proġett ingħata l-premju Europa Nostra għar-restawr estern. It-Torri ta' Belém żdied fir-reġistru tas-Seba' Għeġubijiet tal-Portugall fis-7 ta' Lulju 2007.
Arkitettura
It-Torri ta' Belém jinsab max-xatt tat-Tramuntana tax-xmara Tagus fil-parroċċa ċivili ta' Santa Maria de Belém, muniċipalità ta' Liżbona, aċċessibbli min-naħa tal-Punent tal-Avenida de Brasília permezz ta' pont żgħir. Fil-Lvant tat-torri hemm il-Monasteru tal-Ġlormini u fil-Punent hemm il-Forte do Bom Sucesso, filwaqt li fit-Tramuntana hemm ir-residenza tal-Gvernatur tat-torri, ir-residenza l-antika tal-Gvernatur tal-forti, u l-Kappella ta' San Ġlormu.
It-torri huwa iżolat tul ix-xatt tax-xmara, bejn Bom Sucesso u Pedrouços, fuq gżejra tal-blat bażaltiku tal-kumpless vulkaniku ġeomorfoloġiku ta' Liżbona-Mafra. Għalkemm bosta gwidi sostnew li t-torri nbena f'nofs ix-xmara Tagus, u li issa jinsab qrib ix-xatt wara li t-terremot tal-1755 ridirezzjona x-xmara, dawn kienu żbaljati. Il-Ministeru għall-Kultura Portugiż u l-Istitut tal-Wirt Arkitettoniku jindikaw li t-torri nbena fuq gżejra qrib ix-xatt tax-xmara Tagus, fuq in-naħa opposta tax-xatt ta' Restelo. L-iżvilupp estenda l-kosta progressivament, u b'hekk ix-xatt tat-Tramuntana kulma jmur resqet iktar lejn in-Nofsinhar fix-xmara Tagus, u maż-żmien it-torri ġie integrat fix-xatt tax-xmara.
It-torri tas-seklu 16 jitqies bħala wieħed mix-xogħlijiet prinċipali tal-istil Manwelin Portugiż tal-Gotiku Aħħari. Dan joħroġ fid-dieher speċjalment mill-volti elaborati tiegħu, is-slaleb tal-Ordni ta' Kristu, id-disinji ta' sferi nawtiċi u ta' ċimi bl-għeqiedi magħmula fil-ġebel, li huma komuni għall-istil Manwelin organiku ispirat. daqsminuri|Terrazza tal-bastjun bit-turretti bi stil [[Għarab|Għarbi msaqqfa b'koppli żgħar mill-Majjistral.]]
Esterna
Il-pjanta tal-binja tikkonsisti minn torri rettangolari u bastjun eżagonali irregolari, bi ġnub ġejjin għat-tul, li joħroġ 'il barra lejn in-Nofsinhar tax-xmara. Bażikament huwa spazju artikolat kbir li jserraħ fuq ġebla orizzontali, mgħottija b'xogħlijiet tal-ġebel. Fl-angolu tal-Grigal tal-istruttura, protett minn ħajt difensiv bl-amberżuni, hemm pont tal-injam li jitla' u jinżel li jagħti aċċess għall-fortifikazzjoni, imżejjen b'motivi ta' pjanti, bl-istemma rjali fuqu u b'kolonni żgħar maġenbu, ikkomplementati bl-isferi nawtiċi. L-isferi nawtiċi Manwelini jidhru wkoll fid-daħla tat-torri, bħala simbolu tal-esplorazzjonijiet nawtiċi tal-Portugall, u kienu jintużaw fuq il-pavaljun personali tar-Re Manwel I biex jirrappreżentaw l-iskoperti Portugiżi matul ir-renju tiegħu. Iċ-ċimi bl-għeqiedi dekorattivi u eleganti jindikaw ukoll l-istorja nawtika tal-Portugall u huma elementi komuni tal-istil Manwelin.
Fuq barra tal-bastjun t'isfel, il-ħitan għandhom spazji jew amberżuni għal 17-il kanun b'veduta għal fuq ix-xmara. Is-sular ta' fuq tal-bastjun fih ħajt żgħir bi strutturi difensivi f'punti strateġiċi, imżejna b'tarki ġejjin għat-tond bis-salib tal-Ordni ta' Kristu mad-dawra tal-pjattaforma. Ir-Re Manwel I kien membru tal-Ordni ta' Kristu, u għalhekk is-salib tal-Ordni ta' Kristu jintuża bosta drabi fuq il-parapetti. Dawn kienu simbolu tas-setgħa militari ta' Manwel, peress li l-kavallieri tal-Ordni ta' Kristu pparteċipaw f'diversi ħakmiet militari f'dik l-epoka. It-turretti ċilindriċi fl-irkejjen li servew bħala torrijiet tal-għassa fihom ġebliet b'ornamenti żoomorfiċi u koppli qishom bil-mewġ mhux tas-soltu fl-arkitettura Ewropea u b'ħafna lavur. Il-bażijiet tat-turretti fihom immaġnijiet ta' annimali, inkluż waħda ta' rinoċeront. Dan ir-rinoċeront huwa meqjus bħala l-ewwel skultura ta' dan l-annimal fl-arti tal-Punent tal-Ewropa u x'aktarx huwa referenza għar-rinoċeront li Manwel I bagħat lill-Papa Ljun X fl-1515. xellug|daqsminuri|Il-kjostru intern tat-torri bil-parti ta' wara tan-niċċa tal-Madonna u żewġ turretti. Filwaqt li t-torri għandu stil Manwelin b'mod predominanti, jinkorpora fih ukoll karatteristiċi ta' stili arkitettoniċi oħra. Inbena mill-arkitett militari Francisco de Arruda, li diġà kien ħa ħsieb is-superviżjoni tal-kostruzzjoni ta' diversi fortizzi fit-territorji Portugiżi fil-Marokk. L-influwenza tal-arkitettura tal-Għarab fil-Peniżola Iberika toħroġ fid-dieher fit-tiżjin delikat, it-twieqi ġejjin għall-ponta, il-gallariji u l-koppli bil-mewġ tat-torrijiet tal-għassa.
It-torri fih erba' sulari, b'diversi sezzjonijiet, u b'ċisterna bil-volti fil-pjan terran. Fl-ewwel sular, hemm daħla rettangolari tħares lejn in-Nofsinhar, bi twieqi ġejjin għall-ponta fil-Lvant u fit-Tramuntana, u turretti fl-irkejjen tal-Grigal u tal-Majjistral. Il-parti tan-Nofsinhar tat-tieni sular hija ddominata minn veranda msaqqfa b'loġġa (matacães), li tikkonsisti minn sensiela ta' seba' arkati, mirfuda fuq ħitan bil-balavostri. Din is-sezzjoni hija mgħottija b'lavur fil-ġebla biex tidher qisha tal-bizzilla u tifforma zuntier. Is-saqaf skuntrat huwa mżejjen b'ċima mibruma skolpita bl-għeqiedi. Il-ħitan tal-Lvant, tat-Tramuntana u tal-Punent fihom kompartimenti b'arkati doppji, u l-irkejjen tal-Grigal u tal-Majjistral fihom l-istatwi ta' San Vinċenz ta' Saragossa u tal-arkanġlu Mikiel f'niċeċ. It-tielet sular fih twieqi doppji fil-faċċati tat-Tramuntana, tal-Lvant u tal-Punent, bil-balavostri, imżejna b'żewġ sferi nawtiċi u riljiev kbir bl-istemma rjali. Ir-raba' sular huwa mdawwar b'terrazza bit-tarki tal-Ordni ta' Kristu, u fih daħla ġejja għall-ponta fit-Tramuntana u tieqa ġejja għall-pont fil-Lvant. It-terrazza hija mdawra b'ħajt baxxa b'merluni piramidali bil-kolonni bit-turretti fl-erba' rkejjen. Terrazza simili fuq nett toffri veduta tal-pajsaġġ tal-madwar.
Interna
daqsminuri|232x232px|Il-bastjun prinċipali minn ġewwa u n-niċeċ bil-kanuni. Il-bastjun minn ġewwa fih garigor taraġ ċirkolari fin-naħa tat-Tramuntana u fih żewġ swali kontigwi b'soqfa bil-volti mirfuda minn arkati tal-ġebel, kif ukoll erba' postijiet għall-ħżin u faċilitajiet sanitarji. Fil-pjan terran, l-art hija inklinata 'l barra, filwaqt li s-soqfa huma mirfuda minn pilastri tal-ġebel u sinsliet bil-volti. Is-sistema tal-volta Gotika hija evidenti f'din l-istruttura, il-kmamar tat-torri u l-koppli tat-torrijiet tal-għassa fuq it-terrazza tal-bastjun. Amberżuni periferiċi fit-truf tal-istruttura jħallu spazju għal kanuni individwali, u s-saqaf huwa ddisinjat b'diversi koppli asimetriċi b'għoli differenti. Il-postijiet għall-ħżin anċillari iktar 'il quddiem intużaw bħala ċelel tal-ħabs.
Żewġ arkati jagħtu għall-kjostru prinċipali fit-Tramuntana u fin-Nofsinhar, filwaqt li sitt arkati mhux kompluti jestendu tul il-partijiet tal-Lvant u tal-Punent tal-kjostru, b'pilastri kwadri fuq ġewwa tal-bastjun bil-gargoyles. Il-kjostru miftuħ, għalkemm dekorattiv, kien iddisinjat biex id-dħaħen tal-kanuni joħorġu minnu. Is-sular ta' fuq huwa kkollegat permezz ta' sensiela ta' slaleb tal-Ordni ta' Kristu, filwaqt li fit-terrazza hemm kolonni bi sferi nawtiċi. Dan l-ispazju seta' jintuża wkoll għas-suldati b'armatura ħafifa. Din kienet l-ewwel fortifikazzjoni Portugiża b'żewġ livelli fejn joqogħdu l-armi tan-nar u timmarka żvilupp ġdid fl-arkitettura militari. Ftit mit-tiżjin imur lura għal żmien ir-rinnovazzjoni tas-snin 40 tas-seklu 19 bi stil Neo-Manwelin, bħat-tiżjin tal-kjostru ż-żgħir fuq il-bastjun. xellug|daqsminuri|244x244px|Veduta mil-loġġa tat-tieni sular Fuq in-naħa tan-Nofsinhar tat-terrazza tal-kjostru hemm xbieha tal-Madonna bil-Bambin. L-istatwa tal-Verġni ta' Belém, magħrufa wkoll bħala Nossa Senhora de Bom Successo (Madonna tar-Risq), Nossa Senhora das Uvas (Madonna tal-Għeneb) jew Virgem da Boa Viagem (Madonna tar-Ritorn Sikur) hija skolpita bil-Bambin f'idha l-leminija u għanqud għeneb f'idha x-xellugija.
It-torri huwa wiesa' madwar 12-il metru (39 pied) u għoli 30 metru (98 pied). L-ewwel sular minn ġewwa fih is-Sala do Governador (Sala tal-Gvernatur), li hija spazju ottagonali li jagħti għaċ-ċisterna, filwaqt li fl-irkejja tal-Grigal u tal-Majjistral hemm kurituri li jikkollegaw mat-turretti bil-mewġ. Daħla żgħira tagħti aċċess għas-sulari l-oħra permezz ta' garigor taraġ spirali. Fit-tieni sular, is-Sala dos Reis (Sala tar-Re) tagħti għal-loġġa fuq ix-xmara, filwaqt li fuklar żgħir fir-rokna huwa estiż minn dan is-sular għall-fuklar tat-tielet sular fis-Sala das Audiências (Sala tal-Udjenzi). Is-soqfa tat-tliet sular huma miksija b'ċangaturi vojta tal-konkos. Il-kappella tar-raba' sular għandha sistema ta' volti mrikkbin fuq xulxin b'niċeċ emblematiċi tal-istil Manwelin, mirfuda bil-ġebel imnaqqax.
Sit ta' Wirt Dinji
Il-Monasteru tal-Ġlormini u t-Torri ta' Belém f'Liżbona ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1983 b'modifika minuri fiż-żona ta' lqugħ tas-sit fl-2008.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".
Giornale di Malta
daqsminuri|317x317px| 19 ta ’Ġunju 1813 Edizzjoni straordinarja tal-Giornale di Malta dwar it-tifqigħa tal-pesta fil-gżira. Il-Giornale di Malta kienet gazzetta ppubblikata fil-protettorat Ingliż ta’ Malta bejn l-1812 u l-1813. Matul dawk is-snin kienet l-unika pubblikazzjoni perjodika f’Malta. Il-Giornale di Malta kienet preċeduta minn Il Cartaginese (1804-1805) u warajha, fl-1813, bdiet toħroġ il-Gazzetta del Governo di Malta li eventwalment saret dik li llum hija magħrufa bħala l-Gazzetta tal-Gvern.
B'kollox ġew ippubblikati 94 ħarġa tal-gazzetta. L-ewwel 46 ħarġa tal-gazzetta hu maħsub li ġew stampati fl-istampa tar-Reġiment ta' Sqallija f'Malta, u wara mill-istamperija tal-gvern f'Malta.
Kopji ta' din il-pubblikazzjoni jinstabu kkonservati fil-Bibljoteka Nazzjonali ta' Malta.
Juan Carreño
Juan Carreño Lara (twieled fl-14 ta' Awwissu 1909 – miet fis-16 ta' Diċembru 1940) kien plejer tal-futbol Messikan li kien jilgħab bħala attakkant.
Karriera
Fil-karriera qasira tiegħu hu lagħab mal-klabb Messikan ta' Atlante.
Mat-tim nazzjonali tal-Messiku, Carreño lagħab fl-Olimpjadi tal-1928 u fit-Tazza tad-Dinja 1930. Hu kien l-ewwel Messikan li skorja fit-Tazza tad-Dinja, wara l-gowl ta' konsolazzjoni fit-telfa ta' 4–1 kontra Franza.
Hu miet fl-1940 fl-età ta' 31 sena kawża ta' appendiċite.
Auschwitz
daqsminuri|281x281px|Id-daħla tal-kamp ta' konċentrament ta' Auschwitz Auschwitz, magħruf ukoll bħala l-kamp ta' konċentrament ta' Auschwitz, kien kumpless ta' iżjed minn 40 kamp ta' konċentrament u ta' sterminju (bil-Ġermaniż: Konzentrationslager Auschwitz) operat mill-Ġermanja Nażista fil-Polonja okkupata matul it-Tieni Gwerra Dinjija u l-Olokawst. Il-kumpless kien jinkludi lil Auschwitz I, li kien il-kamp ewlieni (Stammlager) f'Oświęcim; Auschwitz II-Birkenau, li kien kamp ta' konċentrament u ta' sterminju bil-kmamar tal-gass; Auschwitz III-Monowitz, li kien kamp tax-xogħol sfurzat għall-konglomerat kimiku ta' IG Farben; u għexieren ta' sottokampijiet. Il-kampijiet saru sit maġġuri tas-Soluzzjoni Finali tan-Nażisti għall-Kwistjoni tal-Lhud. xellug|daqsminuri|263x263px|Is-selezzjoni tal-Lhud [[Ungerija|Ungeriżi fir-rampa ta' Birkenau fl-1944]] Wara li faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija, bl-invażjoni tal-Polonja min-naħa tal-Ġermanja f'Settembru 1939, ix-Schutzstaffel (SS) ikkonvertew lil Auschwitz I, li qabel kien barrakki tal-armata, f'kamp tal-priġunieri tal-gwerra għall-priġunieri politiċi Pollakki. L-ewwel persuni fil-kamp kienu kriminali Ġermaniżi li f'Mejju 1940 tressqu fil-kamp bħala funzjonarji, u dawn stabbilew ir-reputazzjoni tal-kamp għas-sadiżmu. Il-priġunieri kienu jiġu msawta, ittorturati u ġġustizzjati għal l-iktar raġunijiet trivjali possibbli. L-ewwel iggassjar — ta' priġunieri Sovjetiċi u Pollakki — seħħ fil-blokka nru 11 ta' Auschwitz I lejn Awwissu 1941. Il-kostruzzjoni ta' Auschwitz II bdiet ix-xahar ta' wara, u mill-1942 sal-aħħar tal-1944, il-ferroviji tal-merkanzija kienu jwasslu lil-Lhud mill-pajjiżi tal-Ewropa kollha li kienu ġew okkupati mill-Ġermanja hawnhekk biex jiġu ggassjati. Mill-1.3 miljun ruħ li ntbagħtu lejn Auschwitz, mietu 1.1 miljun ruħ. Fost il-mejtin kien hemm 960,000 ruħ li kienu Lhud (865,000 ruħ minnhom ġew iggassjati malli waslu), 74,000 Pollakk etniku, 21,000 Rom, 15,000 priġunier Sovjetiku tal-gwerra, u sa 15,000 Ewropew ieħor. Dawk li ma ġewx iggassjati mietu bil-ġuħ, bl-għeja, bil-mard, bl-iġġustizzjar individwali, jew bis-swat. Oħrajn inqatlu matul esperimenti mediċi.
Minn tal-inqas 802 priġunieri ppruvaw jaħarbu, 144 minnhom irnexxielhom u l-oħrajn inqatlu, u fis-7 ta' Ottubru 1944 żewġ unitajiet tas-Sonderkommando, li kienu jikkonsistu f'priġunieri li kienu jħaddmu l-kmamar tal-gass, ippruvaw jagħmlu rewwixta iżda ma kellhomx suċċess. 789 membru tal-persunal (mhux iktar minn 15 fil-mija) qatt tressqu quddiem il-liġi; diversi minnhom ġew iġġustizzjati, inkluż il-kmandant tal-kamp Rudolf Höss. In-nuqqas ta' azzjoni, permezz ta' bbumbardjar tal-kamp jew tal-linji ferrovjarji li jwasslu għalih, min-naħa tal-Alleati mal-ewwel rapporti ta' atroċitajiet għadha kwistjoni kontroversjali.
Erwin Hoffer
Karriera
Hoffer beda l-karriera professjonali ta' sbatax-il sena ma' Admira Wacker qabel ma ngħaqad ma' Rapid Wien wara żewġ staġuni. L-ewwel staġun kien wieħed deludenti fejn skorja biss 4 darbiet f'21 logħba. Però, l-istaġun 2007–08 rah jiskorja 10 gowls, fosthom tripletta kontra Red Bull Salzburg fir-rebħa storika ta' 7–0. F'dan l-istaġun rebaħ għall-ewwel darba l-Bundesliga Awstrijaka.
Auschwitz
Meta l-Armata Ħamra Sovjetika ressqet qrib Auschwitz f'Jannar 1945, lejn l-aħħar tal-gwerra, l-SS bagħtu l-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni tal-kamp lejn il-Punent għall-qatla f'kampijiet fil-Ġermanja u fl-Awstrija. It-truppi Sovjetiċi daħlu fil-kamp fis-27 ta' Jannar 1945, jum li baqa' jiġi kkommemorat mill-2005 bħala l-Jum Internazzjonali ta' Tfakkir tal-Olokawst. Fid-deċennji ta' wara l-gwerra, dawk li rnexxielhom jibqgħu ħajjin bħal Primo Levi, Viktor Frankl, u Elie Wiesel kitbu l-memorji tal-esperjenzi tal-waħx tagħhom, u l-kamp sar simbolu dominanti tal-Olokawst. Fl-1947, il-Polonja stabbiliet il-Mużew Statali ta' Auschwitz-Birkenau fis-sit ta' Auschwitz I u II, u fl-1979 is-sit tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.
Erwin Hoffer
Karriera
Hoffer ikkonferma ruħu l-istaġun ta' wara fejn din id-darba skorja 27 gowl f'34 logħba, fejn spiċċa wkoll fil-ħdax-il post fil-klassifika għaż-Żarbuna tad-Deheb 2009.
Charles Darwin
Charles Robert Darwin (Shrewsbury, 12 ta' Frar 1809 – Londra, 19 ta' April 1882) kien naturalista Ingliż li x-xogħol u t-teoriji tiegħu dwar l-evoluzzjoni tal-ispeċi ħajjin irrivoluzzjonaw profondament il-bijoloġija. Wara li kiseb il-fama fost ix-xjenzjati għal ħidma tiegħu fil-lok u r-riċerki tiegħu fl-ġeoloġija, ippropona l-ipoteżi li l-ispeċi ħajjin kollha evolvew matul iż-żmien minn antenat komuni jew għadd ta' antenati komuni permezz tal-proċess tas-selezzjoni naturali. It-teorija tal-evoluzzjoni ġiet aċċettata mill-komunità xjentifika u l-pubbliku ġenerali matul ħajtu, filwaqt li t-teorija tiegħu tas-selezzjoni naturali kellha tistenna sas-snin tletin biex tkun ġeneralment meqjusa bħala l-ispjegazzjoni essenzjali tal-proċess tal-evoluzzjoni. Sas-seklu 21, kienet il-bażi tat-teorija moderna tal-evoluzzjoni. Taħt forma emendata, l-iskoperta xjentifika ta' Darwin baqgħet sa issa s-sies tal-bijoloġija billi tispjega b'mod loġiku u unifikat id-diversità tal-ħajja.
Auschwitz
Sfond
Minħabba l-fastidji u l-pressjoni ekonomika, il-Lhud ġew imħeġġa jitilqu mill-Ġermanja; in-negozji tagħhom ġew miċħuda l-aċċess għas-swieq, ir-reklamar tagħhom fuq il-gazzetti ġie pprojbit, u ġew miċħuda minn kwalunkwe kuntratt tal-gvern. Fil-15 ta' Settembru 1935, ir-Reichstag għadda l-Liġijiet ta' Nuremberg. Il-Liġi dwar iċ-Ċittadinanza tar-Reich kienet tiddefinixxi bħala ċittadini lil dawk li “kellhom demm Ġermaniż jew nisel relatat li juru bl-imġiba tagħhom li għandhom ir-rieda u li huma adattati biex iservu l-Poplu u r-Reich Ġermaniż b'lealtà”, u l-Liġi għall-Protezzjoni tad-Demm Ġermaniż u tal-Unur Ġermaniż kienet tipprojbixxi ż-żwieġ u r-relazzjonijiet ekstrakonjugali bejn dawk li “kellhom demm Ġermaniż jew nisel relatat” u l-Lhud. daqsminuri|246x246px|Auschwitz I, II, u III Meta l-Ġermanja invadiet il-Polonja f'Settembru 1939, u faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija, Hitler ordna li t-tmexxija u l-intelliġenzja Pollakka tiġi meqruda. Iż-żona madwar Auschwitz ġiet annessa mar-Reich Ġermaniż, bħala parti minn Gau Silesja l-ewwel u mill-1941 bħala parti minn Gau Silesja ta' Fuq. Il-kamp ta' Auschwitz ġiet stabbilit f'April 1940, l-ewwel bħala kamp ta' kwarantina għall-priġunieri politiċi Pollakki. Fit-22 ta' Ġunju 1941, f'tentattiv biex jikseb territorju ġdid, Hitler invada l-Unjoni Sovjetika. L-ewwel iggassjar f'Auschwitz — ta' grupp ta' priġunieri Sovjetiċi tal-gwerra — seħħ għall-ħabta ta' Awwissu 1941. Sa tmiem dik is-sena, matul dak li l-biċċa l-kbira tal-istoriċi jqisu bħala l-ewwel fażi tal-Olokawst, 500,000-800,000 Lhud Sovjetiċi nqatlu permezz ta' ġġustizzjar tal-massa minn kombinament ta' Einsatzgruppen Ġermaniżi, suldati Ġermaniżi ordinarji, u kollaboraturi lokali. Fil-Konferenza ta' Wannsee f'Berlin fl-20 ta' Jannar 1942, Reinhard Heydrich iddeskriva s-Soluzzjoni Finali għall-Kwistjoni tal-Lhud lin-Nażisti ta' kariga għolja, u mill-bidu tal-1942 il-ferroviji tal-merkanzija bdew iwasslu lil-Lhud mill-pajjiżi kollha tal-Ewropa li kienu okkupati mill-Ġermaniżi lejn il-kampijiet ta' konċentrament Ġermaniżi fil-Polonja: Auschwitz, Bełżec, Chełmno, Majdanek, Sobibór, u Treblinka. Il-biċċa l-kbira tal-priġunieri ġew iggassjati malli waslu.
Tkabbir
daqsminuri|289x289px|Il-barrakki ta' Auschwitz II-Birkenau Auschwitz I kien kamp tal-Ewwel Gwerra Dinjija għall-ħaddiema temporanji u iktar 'il quddiem barrakki tal-armata Pollakka. Imbagħad Auschwitz I sar il-kamp ewlieni (Stammlager) u l-kwartieri ġenerali amministrattivi tal-kumpless tal-kamp. Is-sit jinsab ħamsin kilometru fil-Lbiċ ta' Krakovja, is-sit ġie ssuġġerit għall-ewwel darba fi Frar 1940 bħala kamp ta' kwarantina għall-priġunieri Pollakki minn Arpad Wigand, l-ispettur tas-Sicherheitspolizei (pulizija tas-sigurtà) u l-viċi ta' Erich von dem Bach-Zelewski, l-SS Superjuri u l-Mexxej tal-Pulizija għas-Silesja. Richard Glücks, il-kap tal-Ispettorat tal-Kampijiet ta' Konċentrament, bagħat lil Walter Eisfeld, l-eks kmandant tal-kamp ta' konċentrament ta' Sachsenhausen f'Oranienburg, il-Ġermanja, biex jispezzjonah. Auschwitz I kien twil 1,000 metru u wiesgħa 400 metru, u dak iż-żmien kien fih 22 binja tal-brikks, u tmienja minnhom kellhom żewġ sulari. It-tieni sular tal-kumplament ġie miżjud fl-1943 u nbnew tmien blokok ġodda oħra. xellug|daqsminuri|255x255px|Ilbies tal-priġunieri ta' Auschwitz Ir-Reichsführer-SS Heinrich Himmler, il-kap tal-SS, approva s-sit f'April 1940 abbażi tar-rakkomandazzjoni tal-SS-Obersturmbannführer Rudolf Höss tal-ispettorat tal-kampijiet. Höss issorvelja l-iżvilupp tal-kamp u kien l-ewwel kmandant tiegħu. L-ewwel 30 priġunier waslu fl-20 ta' Mejju 1940 mill-kamp ta' Sachsenhausen. Il-“kriminali professjonisti” (Berufsverbrecher) Ġermaniżi, magħrufa bħala l-“ħodor” (Grünen) minħabba t-trijangoli ħodor li kellhom fuq l-ilbies tagħhom bħala priġunieri, li nġiebu fil-kamp bħala funzjonarji, wettqu s-sadiżmu fil-kampijiet bikrin fil-konfront tal-priġunieri Pollakki, sa ma ħadulhom posthom il-priġunieri politiċi. Bruno Brodniewitsch, l-ewwel priġunier (li ngħata n-numru tas-serje 1), sar Lagerältester (is-superjur tal-kamp fost il-priġunieri jew l-iktar wieħed anzjan). L-oħrajn ingħataw karigi bħala kapo u superviżur tal-blokok.
Charles Darwin
Darwin beda jistudja t-teoloġija fl-Università ta' Cambridge. Il-vjaġġ tiegħu ta' ħames snin fuq il-Beagle l-ewwel stabbilih bħala ġeologu li l-osservazzjonijiet u t-teoriji tiegħu saħħu t-teoriji attwalisti ta' Charles Lyell u wara bil-pubblikazzjoni tar-rakkont tal-vjaġġ tiegħu għamlu famuż bħala awtur popolari. Affaxxinat bid-distribuzzjoni ġeografika tal-fawna selvaġġa u tal-fossili li kien ġabar matul il-vjaġġ tiegħu, beda jistudja t-trasformazzjoni tal-ispeċi u fl-1838 ikkonċepixxa t-teorija tiegħu tas-selezzjoni naturali. Billi kien jaf li oħrajn kienu ġew attakkati bħala eretiċi għal ideat simili, kien jafda ħsibijietu biss lill-ħbiebu tal-qalb u kompla jiżviluppa r-riċerka biex ilesti ruħu għal kull oġġezzjoni li jistgħu jagħmlulu. Fl-1858, Alfred Russel Wallace bagħatlu saġġ li fih iddeskriva teorija simili u dan wassalhom biex jippreżentaw it-teoriji tagħhom flimkien.
Auschwitz
L-ewwel trasport tal-massa
daqsminuri|Latrini tal-kamp tal-irġiel f'Auschwitz L-ewwel trasport tal-massa — ta' 728 priġunier politiku Pollakk, inklużi patrijiet Kattoliċi u Lhud — wasal fl-14 ta' Ġunju 1940 minn Tarnów, il-Polonja. Dawn ingħataw in-numri tas-serje 31 sa 758. F'ittra tat-12 ta' Lulju 1940, Höss qal lil Glücks li l-popolazzjoni lokali kienet “fanatikament Pollakka, u lesta twettaq kwalunkwe tip ta' operazzjoni kontra l-SS tant mibgħuda”. Sal-aħħar tal-1940, l-SS kienu kkonfiskaw l-art ta' madwar il-kamp biex joħolqu “żona ta' interess” (Interessengebiet) ta' 40 kilometru kwadru li kienet tiġi ssorveljati bir-rondi mill-SS, mill-Gestapo u mill-pulizija lokali. Sa Marzu 1941, 10,900 ruħ kien mitfugħa fil-kamp u l-biċċa l-kbira minnhom kienu Pollakki.
Erwin Hoffer
Internazzjonali
Hoffer kien parti mit-tim nazzjonali tal-Awstrija magħżul biex jilgħab matul il-Kampjonati Ewropej 2008, fejn lagħab biss logħba waħda biss kontra l-Ġermanja fi Vjenna. L-ewwel gowls mat-tim nazzjonali waslu fl-1 ta' April, 2009, meta skorja doppjetta fir-rebħa ta' 2–1 kontra r-Rumanija valida għall-kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2010.
Auschwitz
L-ewwel trasport tal-massa
Mal-wasla f'Auschwitz, jekk kien jiġi rreġistrat u mhux jintbagħat mill-ewwel f'xi kamra tal-gass, priġunier kien jgħaddi miċ-ċentru ta' lqugħ ħdejn id-daħla bil-kitba Arbeit macht frei (li tfisser ix-xogħol jilliberak), fejn kienet issirlu t-tpinġija fuq ġismu tan-numru tas-serje, jitqaxxarlu xagħru, jiġi diżinfettat, u jingħata uniformi ta' priġunier bl-istrixxi. Iċ-ċentru nbena bejn l-1942 u l-1944, u kien fih kamra tal-ħasil, kamra tal-ħasil tal-ħwejjeġ, u 19-il kamra tal-gass għat-tneħħija tal-qamel mill-ħwejjeġ. Iċ-ċentru ta' lqugħ tal-priġunieri ta' Auschwitz I attwalment sar iċ-ċentru ta' lqugħ tal-viżitaturi tal-Mużew Statali ta' Auschwitz-Birkenau.
Charles Darwin
Il-ktieb tiegħu tal-1859, Dwar l-Oriġni tal-Ispeċi, għamel l-evoluzzjoni mill-antenati komuni, b'xi modifikazzjonijiet, l-ispjegazzjoni dominanti xjentifika tad-diversifikazzjoni fin-natura. Eżamina l-evoluzzjoni umana u l-għażla sesswali f'Nisel il-bniedem u l-għażla marbuta mas-sess, segwit minn L-Espressjoni tal-emozzjonijiet fil-bnedmin u l-annimali. Ir-riċerka tiegħu fuq il-pjanti ġiet ippubblikata f'sensiela ta' kotba u fl-aħħar ktieb tiegħu, studja l-ħniex u l-azzjoni tagħhom fuq il-ħamrija.
Tfulija u żgħożija
thumb|left|200 px| Charles Darwin fl-età ta' seba' snin fil-1816, sena qabel mietet ommu Charles Darwin twieled Shrewsbury, fi Shropshire, l-Ingilterra, fid-dar tal-familja, magħrufa bħala "Mount House". Kien il-ħames mis-sitt ulied tat-tabib u finanzier tat-tajjeb, Robert Darwin (1766-1848) u Susannah Darwin (imwielda Wedgwood) (1765-1817). Kien in-neputi ta' Erasmus Darwin (1731-1802) fuq in-naħa ta' missieru u ta' Josiah Wedgwood (1730-1795), fuq in-naħa ta' ommu. Iż-żewġ familji kienu jħaddnu r-reliġjon Unitarjana, għalkemm il-familja Wedgwood kienu adottaw l-Anglikaniżmu. Robert Darwin, minkejja li kien pjuttost ħassieb ħieles, aċċetta li ibnu Charles jiġi mgħammed fil-Knisja Anglikana. Madankollu, it-tfal ma' ommhom kienu jattendu l-Kappella Unitarjana. Il-predikatur ta' din kien ukoll l-għalliem tal-iskola fejn beda jmur Charles fl-1817. F'Lulju ta' dik is-sena, Susannah Darwin mietet, meta Charles kellu biss tmien snin. F'Settembru tal-1818, daħal l-iskola Anglikana tal-inħawi, Shrewsbury School, bħala student intern.