cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lviv
Kristjaneżmu/Christianity/Cristianismo
F’ħin minnhom, kien hemm aktar minn 60 knisja fil-belt. L-akbar knejjes Kristjani ilhom jeżistu fil-belt mis-seklu 13. Il-belt kienet is-sede tal-Knisja Kattolika fi 3 riti: L-Arċiparkija Kattolika Ukrajna ta’ Lviv, il-Kattoliċi Rumani, u l-Knisja Armena. Kull wieħed kellu sede djoċesana f’Lviv mis-seklu 16. Fl-aħħar tas-seklu 16, il-komunità Ortodossa Ukranjana ttrasferiet il-lealtà tagħha lejn il-Papa f'Ruma u saret il-Knisja Kattolika Griega Ukrajna.Din ir-rabta ġiet xolta bil-forza fl-1946 mill-awtoritajiet Sovjetiċi u l-komunità Kattolika Rumana tkeċċiet għat-tkeċċija ta' il-popolazzjoni Pollakka. Mill-1989, il-ħajja reliġjuża f'Lviv esperjenzat qawmien mill-ġdid.
Sal-2005, Lviv kienet l-unika belt b’żewġ kardinali Kattoliċi: Lubomyr Husar (rit Bizantin) u Marian Jaworski (rit Latin).
F’Ġunju 2001, il-Papa Ġwanni Pawlu II żar il-Katidral Latin, il-Katidral ta’ San Ġorġ, u l-Katidral Armen.
Ġudaiżmu/Judaism/Judaísmo
Storikament, Lviv kellha komunità Lhudija kbira u attiva u sal-1941 kien hemm mill-inqas 45 sinagoga u djar tat-talb. Anke fis-seklu 16, kienu jeżistu żewġ komunitajiet separati. Wieħed kien jgħix fil-Belt il-Qadima tal-lum u l-ieħor fi Krakowskie Przedmieście. Is-Sinagoga Golden Rose inbniet f'Lviv fl-1582. Fis-seklu 19, bdiet tinfirex komunità aktar differenzjata. Lhud Liberali fittxew aktar assimilazzjoni kulturali u jitkellmu bil-Ġermaniż u l-Pollakk. Min-naħa l-oħra, Lhud Ortodossi u Hasidic ippruvaw jippreservaw it-tradizzjonijiet antiki. Bejn l-1941 u l-1944, il-Ġermaniżi qerdu kompletament it-tradizzjoni Lhudija ta’ sekli sħaħ ta’ Lviv. Ħafna mis-sinagogi ġew meqruda u l-popolazzjoni Lhudija l-ewwel ġiet imġiegħla tidħol f’ghetto qabel ma ġiet trasportata bil-forza lejn kampijiet ta’ konċentrament fejn inqatlu.
Taħt l-Unjoni Sovjetika, is-sinagogi baqgħu magħluqa u kienu jintużaw bħala mħażen jew ċinema. L-aħħar sinagoga li kienet taħdem għalqet fis-snin 60. Huwa biss mill-waqgħa tal-Purtiera tal-Ħadid li l-bqija tal-komunità Lhudija esperjenzat qawmien mill-ġdid ħafif.
Bħalissa, l-unika sinagoga Lhudija Ortodossa li taħdem f'Lviv hija s-Sinagoga Beis Aharon V'Yisrael.
Arti/Arts/Artes
Il-firxa ta 'Lviv artistika hija impressjonanti. Min-naħa waħda, hija l-belt tal-arti klassika. L-Opra ta 'Lviv u l-Filarmonika ta' Lviv huma postijiet li jistgħu jissodisfaw it-talbiet ta 'evalwaturi veri tal-arti klassika. Din hija l-belt ta’ wieħed mill-iskulturi ewlenin tal-Ewropa, Johann Georg Pinzel, li x-xogħlijiet tiegħu jistgħu jidhru fuq il-faċċata tal-Katidral ta’ San Ġorġ f’Lviv u fil-Mużew Pinzel. Din hija wkoll il-belt ta’ Solomiya Krushelnytska, li bdiet il-karriera tagħha tal-kant fl-Opra ta’ Lviv u wara saret il-primadonna tal-Opra La Scala f’Milan.
Il-“Grupp tal-Arti” kien moviment żagħżugħ imwaqqaf fl-1929. Ħafna mill-artisti studjaw f’Pariġi u vvjaġġaw madwar l-Ewropa. Ħadmu u esperimentaw f’oqsma differenti tal-arti moderna: Futuriżmu, Kubiżmu, Oġġettività Ġdida, u Surrealiżmu. Kien hemm kooperazzjoni bejn mużiċisti u awturi ta’ quddiem. B'kollox saru tlettax-il wirja "Arti" f'Varsavja, Krakow, Łódz u Lviv. L-okkupazzjoni Ġermaniża ħassret dan il-grupp. Otto Hahn ġie maqtul fl-1942 f'Lviv u Aleksander Riemer ġie maqtul f'Auschwitz fl-1943.
Henryk Streng u Margit Reich-Sielska rnexxielhom jaħarbu mill-Olokawst (jew Shoah). Ħafna mill-membri tal-Arti li baqgħu ħajjin għexu fil-Polonja wara l-1945. Margit Reich-Sielska (1900–1980) u Roman Sielski (1903–1990) biss baqgħu f'Lviv Sovjetika. Għal snin sħaħ il-belt kienet waħda mill-aktar ċentri kulturali importanti fil-Polonja b'kittieba bħal Aleksander Fredro, Gabriela Zapolska, Leopold Staff, Maria Konopnicka u Jan Kasprowicz jgħixu f'Lviv.
Illum Lviv hija belt ta 'ideat friski u karattri mhux tas-soltu. Hemm madwar 20 galleriji (Lviv Municipal Art Center, "Dzyga" Gallery, "Primus" Art Gallery, Gallery of the History of Ukrainian Military Uniforms, "Zelena Kanapa" Gallery of Modern Art u oħrajn). Il-Gallerija Nazzjonali tal-Arti ta’ Lviv hija l-akbar mużew tal-arti fl-Ukrajna, b’madwar 50,000 xogħol tal-arti, inklużi pitturi, skulturi u arti grafika tal-Punent u tal-Lvant tal-Ewropa, mill-Medju Evu sal-lum.
Teatru u opra/Theater and opera/Teatro y ópera
In 1842 the Skarbek Theater opened, making it the third largest theater in Central Europe. In 1903 the Lviv State Opera, which was called the City Theater at the time, opened, emulating the Vienna State Opera. Initially, the house offered a changing repertoire, such as German and Polish classical dramas, opera, operetta, comedy and drama. The opera house is named after the Ukrainian opera diva Salomea Krushelnytska, who worked here.
In the Janowska concentration camp, the Nazis carried out torture and executions set to music. To do this, they brought almost the entire Lviv State Opera to the camp. Professor Shtriks, the opera director Mund and other famous Jewish musicians were among the members. From 1941 to 1944, the Nazis massacred 200,000 people, including the 40 musicians.
Today, the Lviv Opera and Ballet Theater has a large creative group of artists who strive to maintain the traditions of Ukrainian classical opera and ballet. The Theater is a well-organized creative body where more than 500 people work towards a common goal. The repertoire includes 10 Ukrainian musical compositions. No other similar theater in Ukraine has such a large number of Ukrainian productions. There are also many operas written by foreign composers, and most of these operas are performed in the original language: Othello, Aida, La Traviata, Nabucco and A Masked Ball by G. Verdi, Tosca, La Bohème and Madame Butterfly by G. Puccini, Cavalleria Rusticana by P. Mascagni and Pagliacci by R. Leoncavallo (in Italian); Carmen by G. Bizet (in French), The Haunted Manor by S. Moniuszko (in Polish)
Mużika/Music/Música
Lviv għandha ħajja mużikali u kulturali attiva. Minbarra l-Opra ta’ Lviv, għandha orkestri sinfoniċi, orkestri tal-kamra u l-Kor Trembita. Lviv għandha waħda mill-aktar akkademji tal-mużika prominenti u kulleġġi tal-mużika fl-Ukrajna, il-Konservatorju ta 'Lviv, u fabbrika ta' strumenti mużikali tal-kordi. Lviv kienet dar għal bosta kompożituri, bħal iben Mozart Franz Xaver Wolfgang Mozart, Stanislav Liudkevych, Wojciech Kilar, u Mykola Kolessa.
Il-virtużoż u kompożitur tal-flawt Albert Franz Doppler (1821–1883) twieled u qatta’ s-snin formattivi tiegħu hawn, inklużi lezzjonijiet tal-flawt minn missieru. Hawnhekk twieled il-pjanista klassiku Mieczysław Horszowski (1892–1993). Id-diva tal-opra Salomea Kruszelnicka sejħet Lviv id-dar tagħha mis-snin 20 sas-snin 30. Il-vjolinista klassiku Adam Han Gorski twieled hawn fl-1940. "Radju Pollakk Lwów" kien stazzjon tar-radju Pollakk li xxandar fil-15 ta' Jannar 1930. Il-programm wera popolari ħafna fil-Polonja. . Ġew imxandra mużika klassika u divertiment, kif ukoll lekċers, qari, programmi għaż-żgħażagħ, aħbarijiet, u servizzi tal-knisja nhar il-Ħadd.
Popular throughout Poland was Comic Lwów Wave, a cabaret revue with musical pieces. Jewish artists contributed in large part to this artistic activity. Composers such as Henryk Wars, composers Emanuel Szlechter and Wiktor Budzyński, actor Mieczysław Monderer, and Adolf Fleischer ("Aprikosenkranz und Untenbaum") worked in Lviv. The most notable stars of the shows were Henryk Vogelfänger and Kazimierz Wajda, who appeared together as the comedy duo "Szczepko and Tońko" and were similar to Laurel and Hardy.
The Lviv Philharmonic is an important cultural center with a long history and traditions that complement the entire culture of Ukraine. From the stage of the Lviv Philharmonic, the world-famous Ukrainian musicians Oleh Krysa, Oleksandr Slobodyanik, Yuriy Lysychenko and Maria Tchaikovska, as well as younger musicians E. Chupryk, Y. Ermin, Oksana Rapita and Olexandr. Kozarenko. The Lviv Philharmonic is one of the leading concert institutions in Ukraine. Among its activities are international festivals, concert-monograph series and concerts with young musicians.
The "Lviv virtuosos" Chamber Orchestra was organized by the best Lviv musicians in 1994. The orchestra consists of 16 to 40 people / depends on the programs / and the repertoire includes musical compositions from Bach, Corelli to modern Ukrainian composers and Europeans. . During the short time of its operation, the orchestra acquired the professional level of the best European standards. It is mentioned in more than 100 positive articles by Ukrainian and foreign music critics.
Lviv is the hometown of the vocal formation "Pikkardiyska Tertsiya" and the Eurovision Song Contest 2004 winner Ruslana, who has since become well known in Europe and the rest of the world. PikkardiyskaTertsia was created on September 24, 1992 in Lviv and has won many music awards. It all started with a quartet that performed ancient Ukrainian music from the 15th century, along with adaptations of traditional Ukrainian folk songs.
Lviv Organ Hall is a place where classical music (organ, symphonic, cameral) and art meet together. 50,000 visitors each year, dozens of musicians from all over the world. [citation needed] Lviv is also the hometown of one of the most successful and popular Ukrainian rock bands, Okean Elzy.
Universitajiet u akkademja/Universities and academy/Universidades y academia/Universidade
L-Università ta’ Lviv hija waħda mill-eqdem fl-Ewropa Ċentrali u twaqqfet bħala skola tas-Soċjetà ta’ Ġesù (Ġiżwiti) fl-1608. Il-prestiġju tagħha kien imsaħħaħ ħafna bil-ħidma tal-filosfu Kazimierz Twardowski (1866-1938), li kien wieħed minn il-fundaturi ta’ Lwów. -Iskola tal-Loġika ta' Varsavja. Din l-iskola ta’ ħsieb stabbilixxiet punti ta’ referenza għar-riċerka akkademika u l-edukazzjoni fil-Polonja. Il-politiku Pollakk tal-perjodu ta' bejn il-gwerra, Stanisław Głąbiński, serva bħala dekan tad-dipartiment tal-liġi (1889-1890) u rettur tal-università (1908-1909). Fl-1901 il-belt kienet is-sede tas-Soċjetà Xjentifika ta' Lwówen li l-membri tagħha kienu figuri xjentifiċi importanti. L-aktar magħrufa kienu l-matematiċi Stefan Banach, Juliusz Schauder u Stanisław Ulam, fundaturi tal-Iskola tal-Matematika ta’ Lwów, li biddel Lviv fis-snin tletin fis-“Ċentru Dinji għall-Analiżi Funzjonali” u li l-involviment tagħhom fl-akkademja ta’ Lviv kien sostanzjali.
Fl-1852 f'Dublany (8 km (5.0 mi) barra Lviv) infetħet l-Akkademja Agrikola u kienet waħda mill-ewwel universitajiet agrikoli Pollakki. L-akkademja ingħaqdet mal-Lviv Polytechnic fl-1919. Kulleġġ importanti ieħor tal-perjodu ta 'bejn il-gwerra kienet l-Akkademja tal-Kummerċ Barrani f'Lwów.
Fl-1873 Lviv waqqaf is-Soċjetà Xjentifika Shevchenko mill-bidu ġibed l-appoġġ finanzjarju u intellettwali ta 'kittieba u patruni ta' oriġini Ukraina.
Fl-1893, minħabba l-bidla fil-karta tagħha, is-Soċjetà Xjentifika Shevchenko ġiet trasformata f'akkademja akkademika multidixxiplinarja tax-xjenzi reali. Taħt il-presidenza ta 'l-istoriku Mykhailo Hrushevsky, huwa kabbar l-attivitajiet tiegħu b'mod konsiderevoli, billi kkontribwixxa kemm għall-istudji umanistiċi kif ukoll ix-xjenzi fiżiċi, il-liġi u l-mediċina, iżda b'mod aktar speċifiku għal darb'oħra kkonċentra fuq studji Ukraini. L-Unjoni Sovjetika annesset in-nofs tal-lvant tat-Tieni Repubblika Pollakka, inkluża l-belt ta 'Lwów, li kkapitulat lill-Armata l-Ħamra fit-22 ta' Settembru, 1939. Wara l-okkupazzjoni ta 'Lviv, is-Sovjetiċi xolt is-soċjetà Shevchenko. Ħafna mill-membri tagħha ġew arrestati u mitfugħa l-ħabs jew eżegwiti.
Matematikas/Mathematics/Matemáticas
Lviv kienet id-dar tal-Café Skoċċiż, fejn fis-snin tletin u kmieni fl-1940, il-matematiċi Pollakki mill-Iskola tal-Matematika ta’ Lwów kienu jiltaqgħu u jqattgħu waranofsinhar jiddiskutu problemi matematiċi. Stanisław Ulam, li aktar tard ipparteċipa fil-Proġett Manhattan u ppropona d-disinn Teller-Ulam ta 'armi termonukleari, Stefan Banach, wieħed mill-fundaturi tal-analiżi funzjonali, Hugo Steinhaus, Karol Borsuk, Kazimierz Kuratowski, Mark Kacy u ħafna matematiċi notevoli oħra jiltaqgħu hemmek. Il-bini tal-kafè issa fih il-Lukanda Atlas Deluxe f'27 Taras Shevchenko Prospekt (isem tat-triq Pollakk ta' qabel il-gwerra: ulica Akademicka). Il-matematiku Zygmunt Janiszewski miet f’Lviv fit-3 ta’ Jannar, 1920.
Stampa u midja/Print and media/Impresos y medios
The Lviv Oblast Television Company broadcasts on channel 12. There are three private television channels operating from Lviv: "LUKS", "NTA" and "ZIK".
There are 17 regional and all-Ukrainian radio stations operating in the city.
Lviv is home to one of the oldest Polish-language newspapers, "Gazeta Lwowska", which was first published in 1811 and still exists on a fortnightly basis. Other publications included titles such as
Kurier Lwowski – Associated with the popular movement that existed from 1883 to 1935. Among the writers who cooperated with him were such renowned names as Eliza Orzeszkowa, Jan Kasprowicz, Bolesław Limanowski, Władysław Orkan and Ivan Franko. Słowo Lwowskie (1895-1939) – a right-wing daily that cooperated with Władysław Reymont, Henryk Sienkiewicz, Kazimierz Tetmajer, Leopold Staff, Jerzy Żuławski and Gabriela Zapolska. Among its editors-in-chief was Stanisław Grabski. At the beginning of the 20th century, Słowo's circulation was 20,000 copies and it was the first Polish newspaper to publish a serialization of Reymont's novel Chłopi. After World War II, Słowo moved to Wrocław and the first post-war issue was published on November 1, 1946. Czerwony Sztandar : Soviet diary published between 1939 and 1941.
Mis-seklu 20, beda moviment ġdid b'awturi mill-Ewropa Ċentrali. F'Lviv grupp żgħir ta' awturi neo-romantiċi ffurmaw madwar il-lirikista Schmuel Jankev Imber. Printers żgħar ipproduċew kollezzjonijiet ta 'poeżiji moderni u stejjer qosra u, permezz tal-emigrazzjoni, ġie stabbilit netwerk kbir. It-tieni grupp iżgħar fis-snin tletin ippruvaw joħolqu konnessjoni bejn l-arti avant-garde u l-kultura Jiddix. Membri ta' dan il-grupp kienu Debora Vogel, Rachel Auerbach, u Rachel Korn.L-Olokawst qered dan il-moviment b'Debora Vogel fost ħafna awturi Jiddix oħra maqtula mill-Ġermaniżi fl-1940.
Fil-film u l-letteratura/In film and literature/En el cine y la literatura
Il-ktieb Tango of Death ibbażat fuq l-istorja vera ta’ Jacob Mund, l-orkestra tiegħu u għexieren ta’ eluf ta’ Lhud oħra li jgħixu f’Lviv matul it-Tieni Gwerra Dinjija. Il-ktieb jinkludi 60 ritratt dokumentarju biex juru l-verità vjolenti tal-Olokawst. Il-film tal-2011 In Darkness, id-dħul tal-Polonja fl-84 kategorija tal-Akkademja tal-Aqwa Film Barrani, huwa bbażat fuq inċident reali f’Lviv okkupat min-Nazi. Parti mir-road-movie Awstrijak Blue Moon inġibed f'Lviv. Partijiet mill-film u r-rumanz Everything is Illuminated isiru f’Lviv. Muse & Messiah: The Life, Imagination & Legacy of Bruno Schulz (1892–1942) ta’ Brian R. Banks għandu diversi paġni li janalizzaw l-istorja u l-ħajja kulturali u soċjali tar-reġjun ta’ Lviv. Il-ktieb jinkludi CD-ROM b’ħafna ritratti qodma u ġodda u l-ewwel mappa bil-lingwa Ingliża ta’ Drohobych fil-qrib. Il-ktieb The Girl in the Green Sweater: A Life in Holocaust's Shadow ta' Krystyna Chiger iseħħ f'Lviv. F’Lviv inġibdu partijiet kbar mill-film The Truce tal-1997 li juri l-esperjenzi tal-gwerra ta’ Primo Levi. Ħafna mill-film d'Artagnan u Three Musketeers inġibed fiċ-ċentru ta' Lviv. Il-ktieb The Lemberg Mosaic (2011) ta' Jakob Weiss jiddeskrivi l-Lhudi L'viv (Lemberg/Lwow/Lvov) matul il-perjodu 1910-1943, li jiffoka prinċipalment fuq l-Olokawst u avvenimenti relatati. Fil-ktieb u fil-film The Fisherman's Shoes, l-Arċisqof Metropolitan ta' Lviv jinħeles minn kamp tax-xogħol Sovjetiku u wara jiġi elett Papa. Il-film Varta 1 tal-2015, film li juri t-tfittxija għal ċinema ġdida fost diretturi żgħażagħ Ukraini. Il-film juża ċ-chats tar-radju tal-għassa tal-karozzi tal-attivisti ta' Lviv matul l-EuroMaydan u sar biex jinħoloq fehim aħjar tan-natura tar-rivoluzzjoni. Il-film kien iffilmjat u magħmul fil-belt ta 'Lviv. Fil-ktieb East West Street: On the Origins of 'Genocide' and 'Crimes Against Humanity', Philippe Sands, Professur tal-Liġi fl-University College London, jirrakkonta l-ħajja u l-ħidma ta’ Hersch Lauterpacht, li introduċa l-liġi internazzjonali fil-kunċett ta’ kriminalità kontra l-umanità u Raphael Lemkin dik tal-ġenoċidju. Iż-żewġ irġiel għexu u studjaw f'Lviv.
Parks/Parques
Il-wiċċ arkitettoniku ta 'Lviv huwa kkumplimentat u arrikkit minn bosta parks u ġonna pubbliċi. Hemm aktar minn 20 żona bażika ta 'parks ta' rikreazzjoni, tliet ġonna botaniċi u 16-il monument naturali. Huma joffru opportunità mill-isbaħ biex jaħarbu mill-ħajja tal-belt jew sempliċiment joqogħdu għal ftit fost is-siġar, ħdejn funtana sabiħa jew ħdejn lag. Kull park għandu l-karattru individwali tiegħu li huwa rifless permezz ta’ diversi monumenti u l-istorja individwali tagħhom.
Ivan Franko Park, huwa l-eqdem park fil-belt. Traċċi ta’ dak iż-żmien jinstabu fuq il-ballut u l-aġġru ta’ tliet mitt sena. Wara l-abrogazzjoni tal-ordni tal-Ġiżwiti fl-1773, it-territorju sar proprjetà tal-belt. Ġardinar magħruf, Bager, irranġa t-territorju fi stil ta’ pajsaġġ u ħafna mis-siġar tħawlu bejn l-1885 u l-1890. Bohdan Khmelnytsky Kulturali u Rekreazzjoni Park huwa wieħed mill-aħjar żoni ħodor organizzati u moderni li fihom kunċert u sala taż-żfin, grawnd, il-belt ta 'attrazzjonijiet, l-istadju ċentrali, kafetteriji numerużi u ristoranti. Fil-park, hemm rota Ferris.
Stryiskyi Park, huwa meqjus bħala wieħed mill-aktar parks pittoresk fil-belt. Il-park għandu aktar minn 200 speċi ta 'siġar u pjanti. Huwa magħruf sew għal ġabra vasta ta 'siġar u arbuxelli rari u ta' valur. Fil-bieb tad-daħla prinċipali, issib għadira biċ-ċinji. Znesinnya Park huwa post ideali għaċ-ċikliżmu, skiing u mixi. Organizzazzjonijiet pubbliċi jippreferu li jsiru kampijiet tas-sajf hawn (ekoloġiċi u edukattivi, edukattivi u konjittivi). Shevchenkivskyi Hay, fil-park hemm mużew fil-miftuħ tal-arkitettura tal-injam Ukraina. High Castle Park, il-park jinsab fuq l-ogħla għoljiet fil-belt (413 m jew 1,355 pied) u jokkupa territorju ta’ 36 ettaru (89 acres) li jikkonsisti mit-terrazzin t’isfel li darba jissejjaħ Knyazha Hora (Mount Prince), u l-parti ta’ fuq. terrazzin b’torri tat-televi]joni u moll artifi/jali. Zalizni Vody Park, il-park oriġina mill-ġnien ta 'qabel Zalizna Voda (ilma tal-ħadid) li jgħaqqad triq Snopkivska mad-distrett ta' Novyi Lviv. Il-park għandu l-isem tiegħu għall-molol b'konċentrazzjoni għolja ta 'ħadid. Dan il-park sabiħ b’siġar tal-fagu li ilhom sekli sħaħ u mogħdijiet numerużi huwa post favorit għal ħafna nies tal-lokal. Lychakivskyi Park, imwaqqaf fl-1892 u msemmi wara s-subborgi tal-madwar. Ġnien botaniku jinsab fit-territorju tal-park, imwaqqaf fl-1911 u jokkupa territorju ta '18.5 ettaru (45.7 acres).
Sport/Deporte
Lviv kien ċentru importanti għall-isport fl-Ewropa Ċentrali u huwa meqjus bħala l-post fejn twieled il-futbol Pollakk. Lviv hija l-benniena Pollakka ta’ sports oħra. F'Jannar 1905 saret l-ewwel logħba tal-hockey fuq is-silġ Pollakk hemmhekk u sentejn wara ġiet organizzata l-ewwel kompetizzjoni tal-qbiż bl-iski fi Sławsko fil-qrib. Fl-istess sena, l-ewwel logħob tal-basketball Pollakk ġew organizzati fil-ġinnasji ta 'Lviv. Fil-ħarifa tal-1887, ġinnasju fit-triq Lychakiv (pol. ulica Łyczakowska) organizza l-ewwel kompetizzjoni Pollakka tal-atletika bi sports bħall-long jump u l-high jump. L-atleta ta' Lviv Władysław Ponurski rrappreżenta lill-Awstrija fl-Olimpjadi tas-Sajf tal-1912 fi Stokkolma. Fid-9 ta’ Lulju 1922, saret l-ewwel partita uffiċjali tar-rugby fil-Polonja fl-istadium Pogoń Lwów li fiha t-tim tar-rugby Orzeł Biały Lwów qasmu f’żewġ timijiet: “The Reds” u “The Blacks”. Ir-referee għal din il-logħba kien Franċiż jismu Robineau.
L-ewwel gowl uffiċjali magħruf f’partita tal-futbol Pollakka ġie skurjat hemmhekk fl-14 ta’ Lulju, 1894 waqt il-partita Lwów-Kraków. Il-gowl ġie skurjat minn Włodzimierz Chomicki, li rrappreżenta lit-tim ta’ Lviv. Fl-1904, Kazimierz Hemerling minn Lviv ippubblika l-ewwel traduzzjoni tar-regoli tal-futbol fil-Pollakk u nattiv ieħor ta’ Lviv, Stanisław Polakiewicz, sar l-ewwel referee Pollakk rikonoxxut uffiċjalment fl-1911, is-sena li twaqqfet l-ewwel Federazzjoni Pollakka tal-Futbol f’Lviv.
L-ewwel klabb tal-futbol Pollakk professjonali, Czarni Lwów, infetaħ hawn fl-1903 u l-ewwel grawnd, li kien ta’ Pogoń, fl-1913. Klabb ieħor, Pogoń Lwów, kien erba’ darbiet champion tal-futbol Pollakk (1922, 1923, 1925 u 1926). Fl-aħħar tas-snin 20, daqs erba' timijiet mill-belt lagħbu fil-Lega tal-Futbol Pollakk (Pogoń, Czarni, Hasmonea u Lechia). Hasmonea kien l-ewwel klabb tal-futbol Lhudi fil-Polonja. Diversi figuri notevoli fil-futbol Pollakk ġew mill-belt fosthom Kazimierz Górski, Ryszard Koncewicz, Michał Matyas u Wacław Kuchar.
Fil-perjodu 1900-1911 fetaħ l-aktar klabbs tal-futbol famużi f'Lviv. Il-Professur Ivan Bobersky waqqaf fl-iskola sekondarja akkademika l-ewwel ċirku sportiv Ukrain fejn it-tfal tal-iskola kienu involuti fl-atletika, il-futbol, ​​il-boxing, il-hockey, l-iskijar, it-touring u l-isports tal-luge fl-1906. Huwa organizza ċ-"Ċirku tal-Isport Ukrain" fl-1908 Ħafna minn tiegħu studenti fiż-żmien dovut fl-1911 iffurmaw soċjetà sportiva bl-isem qawwi "Ukrajna" - l-ewwel klabb tal-futbol Ukrain f'Lviv.
Lviv issa għandha bosta klabbs ewlenin tal-futbol professjonali u xi klabbs iżgħar. Żewġ timijiet mill-belt, FC Rukh Lviv u FC Lviv, bħalissa jilagħbu fil-Premier League Ukrain, l-ogħla livell tal-futbol tal-pajjiż. FC Karpaty Lviv, imwaqqfa fl-1963, storikament kien l-akbar klabb fil-belt. Fi tmiem l-istaġun tal-Kampjonat Premier Ukrain 2019–20, Karpaty tkeċċa mill-kampjonat talli tilef żewġ logħbiet. [166] Bħalissa jilagħbu fit-Tieni League Ukrain, it-tielet livell tal-futbol Ukrain. Xi drabi ċ-ċittadini ta 'Lviv jinġabru fit-triq ċentrali (Vjal il-Ħelsien) biex jaraw u jferrħu waqt ix-xandiriet tal-logħob fil-beraħ.
Hemm tliet grawnds ewlenin f'Lviv. Wieħed minnhom huwa l-Ukraina Stadium, li huwa mikri lil FC Karpaty Lviv sal-2018. Arena Lviv huwa grawnd tal-futbol ġdid fjamant li kien il-post uffiċjali għal-logħob tal-Euro 2012 f'Lviv. Ix-xogħol ta’ kostruzzjoni beda fl-20 ta’ Novembru 2008 u tlesta f’Ottubru 2011. Iċ-ċerimonja tal-ftuħ saret fid-29 ta’ Ottubru, bi produzzjoni teatrali kbira ddedikata għall-istorja ta’ Lviv. Arena Lviv hija d-dar ta' FC Lviv u ospitat lil Shakhtar Donetsk bejn l-2014 u l-2016 minħabba l-gwerra li għaddejja f'Donbas.
L-iskola taċ-ċess Lviv tgawdi minn reputazzjoni tajba; Kaptani kbar notevoli bħal Vassily Ivanchuk, Leonid Stein, Alexander Beliavsky, Andrei Volokitin kienu jgħixu f'Lviv. Il-Granmastru Anna Muzychuk tgħix f'Lviv.
Lviv oriġinarjament kienet qed tagħmel offerta biex tospita l-Olimpjadi tax-Xitwa tal-2022, iżda rtira u issa x'aktarx se tagħmel offerta għall-Olimpjadi tax-Xitwa tal-2026.
Turiżmu/Tourism/Turismo
Pjazza tas-Suq (Rynok) hija attrazzjoni turistika ewlenija f'Lviv.
Minħabba programm kulturali komprensiv u infrastruttura turistika (b'aktar minn 8,000 kamra ta 'lukanda, aktar minn 1,300 kafetterija u ristoranti, [170] żoni Wi-Fi b'xejn fiċ-ċentru tal-belt u konnessjoni tajba ma' ħafna pajjiżi tad-dinja), Lviv hija kkunsidrata. waħda mid-destinazzjonijiet turistiċi ewlenin fl-Ukrajna. Il-belt kellha żieda ta' 40% fiż-żjarat turistiċi fil-bidu tas-snin 2010; l-ogħla rata fl-Ewropa.
Attrazzjonijiet turistiċi popolari jinkludu l-Belt il-Qadima u l-Pjazza tas-Suq (Ukranjan: Ploshcha Rynok), li hija kwadru ta’ 18,300 m 2 (196,980 sq ft) fiċ-ċentru tal-belt fejn tinsab il-muniċipju, kif ukoll id-Dar l-Iswed (Ukranjan). : Chorna Kamyanytsia), Katidral Armen, il-kumpless tal-Knisja tad-Dormizzjoni, li hija l-knisja Ortodossa ewlenija fil-belt; il-Knisja ta’ San Pietru u San Pawl tal-Ordni tal-Ġiżwiti (waħda mill-akbar knejjes f’Lviv); flimkien mal-Palazz Korniakt, issa parti mill-Mużew tal-Istorja ta’ Lviv.
Siti prominenti oħra jinkludu l-Katidral Latin ta’ Marija Assunta; il-Katidral ta’ San Ġorġ tal-Knisja Kattolika Griega; il-Knisja Dumnikana ta’ Corpus Christi; Kappella tal-familja Boim; il-Kastell Għoli ta’ Lviv (Ukranjan: Vysokyi Zamok) fuq għoljiet li jħarsu lejn iċ-ċentru tal-belt; il-Lublin Mound Union; iċ-Ċimiterju Lychakivskiy fejn ġew midfuna nies notevoli; u Svobody Prospekt, li hija t-triq ċentrali ta’ Lviv. Postijiet popolari oħra jinkludu l-Opra u l-Ballet ta’ Lviv, il-Palazz Potocki, u l-Knisja ta’ Bernardina.
Kultura popolari/Popular culture/Cultura popular
Ir-residenti indiġeni tal-belt huma ċajta magħrufa bħala l-batiary Lvivian (xi ħadd li huwa mischievous). Lvivans huma wkoll magħrufa sew għall-mod tagħhom li jitkellmu, influwenzati ħafna minn Lviv gwara (titkellem). Wesoła Lwowska Fala (il-Pollakk għal Lwów's Merry Wave) kien programm tar-radju ta' kull ġimgħa fuq ir-Radju Pollakk Lwow li fih Szczepko u Tonko, aktar tard ħadu sehem f'Będzie lepiej u The Vagabonds. The Shoes of the Fisherman, kemm ir-rumanz ta’ Morris L. West kif ukoll l-adattament tal-films tiegħu fl-1968, kellhom lill-Papa li kien inkarigat bħala l-ex Arċisqof tiegħu.
Lviv stabbilixxa ħafna vaganzi tal-belt, bħal festi tal-kafè u taċ-ċikkulata, vaganzi tal-ġobon u l-inbid, il-vaganzi tal-pampukh, Jum Batyar, Jum il-Ħobż annwali u oħrajn. Aktar minn 50 festival isiru f'Lviv, bħal Leopolis Jazz Fest, festival internazzjonali tal-jazz; il-Leopolis Grand Prix, festival internazzjonali ta’ karozzi antiki; festival internazzjonali tal-mużika akkademika Virtuosi; Stare Misto Rock Festival; festival medjevali Leġġenda ta 'Lviv; festival internazzjonali tal-folklor Etnovyr, mibdi mill-UNESCO; Wiz-Art festival internazzjonali tal-arti viżiva; Festival Internazzjonali tat-Teatru Iljun tad-Deheb; Lviv Lumines Festival tal-Arti Fluworexxenti; Festival tal-Kitba tad-Dramm Kontemporanja; Jikkuntrasta festival internazzjonali tal-mużika kontemporanja; Lviv Festival Letterarju Internazzjonali, Krayina Mriy; Lviv on a Plate festival tal-ikel; Festival tal-mużika tal-orgni Diapason; KinoLev International Independent Film Festival; festival internazzjonali LvivKlezFest; u l-festival internazzjonali tal-midja MediaDepo.
Trasport pubbliku/Public transport/Transporte público
Storikament, l-ewwel linji tat-tramm miġbuda miż-żwiemel f'Lviv infetħu fil-5 ta' Mejju 1880. Tramm elettriku ġie introdott fil-31 ta' Mejju 1894. L-aħħar linja miġbuda miż-żwiemel ġiet trasferita għal trazzjoni elettrika fl-1908. Fl-1922, it-tramms ġew qalbu għas-sewqan. in-naħa tal-lemin. Wara l-annessjoni tal-belt mill-Unjoni Sovjetika, ingħalqu diversi linji iżda l-biċċa l-kbira tal-infrastruttura ġiet ippreservata. Il-binarji huma narrow gauge, mhux tas-soltu għall-Unjoni Sovjetika, iżda spjegati mill-fatt li s-sistema nbniet meta l-belt kienet parti mill-Imperu Awstro-Ungeriż u kellha bżonn issuq minn toroq medjevali dojoq fiċ-ċentru tal-belt.
Is-sistema tat-tram ta' Lviv issa tmexxi madwar 220 karozza fuq 75 km (47 mi) tal-binarji. Ħafna binarji ġew rikostruwiti madwar l-2006. Il-prezz fi Frar 2019 għal biljett tat-tramm/trolleybus kien 5 UAH (biljett bi prezz imnaqqas kien 2.5 UAH, pereżempju, għall-istudenti). Il-biljett jista’ jinxtara mingħand il-konduttur.
Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, il-belt kibret malajr minħabba l-evakuees li rritornaw mir-Russja u l-iżvilupp qawwi tal-industrija tqila mill-gvern Sovjetiku. Dan kien jinkludi t-trasferiment ta 'fabbriki sħaħ mill-Urali u oħrajn għat-territorji ġodda "liberati" tal-USSR. Il-linji tat-tramm taċ-ċentru tal-belt ġew sostitwiti bit-trolleybuses fis-27 ta 'Novembru, 1952. Infetħu linji ġodda għal blokki tad-djar fil-periferija tal-belt.
In-netwerk issa jopera madwar 100 trolleybus, l-aktar Skoda 14Tr u 1980s LAZ 52522. Mill-2006 sal-2008, inxtraw 11-il trolleybuses moderni b'art baxx (LAZ E183) mibnija mill-Lviv Bus Factory. In-netwerk pubbliku tal-karozzi tal-linja huwa rappreżentat minn minibuses (l-hekk imsejħa marshrutka) u karozzi tal-linja kbar, prinċipalment LAZ u MAN. Mill-1 ta’ Jannar 2013, il-belt kellha 52 rotta pubblika tal-karozzi tal-linja. Il-prezz huwa 7.00 UAH irrispettivament mid-distanza vjaġġata. Il-biljett jista’ jinxtara mingħand il-konduttur.
Ferroviji/Railways/Ferrocarriles/Ferrovias
Lviv moderna tibqa' ċentru fejn jikkonverġu disa' ferroviji li jipprovdu servizzi lokali u internazzjonali. Il-ferrovija ta 'Lviv hija waħda mill-eqdem fl-Ukrajna. L-ewwel ferrovija waslet Lviv fl-4 ta’ Novembru 1861. L-istazzjon tal-ferrovija prinċipali ta’ Lviv, iddisinjat minn Władysław Sadłowski, inbena fl-1904 u kien meqjus bħala wieħed mill-aqwa fl-Ewropa kemm arkitettonikament kif ukoll teknikament.
Fil-perjodu ta’ bejn il-gwerra, Lviv (magħruf dak iż-żmien bħala Lwów) kien wieħed mill-aktar ċentri importanti tal-Ferroviji tal-Istat Pollakki. Il-junction ta’ Lwów kienet tikkonsisti f’erba’ stazzjonijiet f’nofs l-1939: l-istazzjon prinċipali Lwów Główny (issa l-Ukrajna: Lviv Holovnyi), Lwów Kleparów (issa Lviv Klepariv), Lwów Łyczaków (issa Lviv Lychakiv) u Lwów Lviv Lychakiv (issa Lviv Lychakiv) u Lwów Pidzem Lviv (Podzam). F'Awwissu 1939, eżatt qabel it-Tieni Gwerra Dinjija, 73 ferrovija telqu mill-istazzjon prinċipali kuljum, inklużi 56 ferrovija lokali u 17-il ferrovija express. Lwów kienet konnessa direttament maċ-ċentri ewlenin kollha tat-Tieni Repubblika Pollakka, kif ukoll bliet bħal Berlin, Bukarest, u Budapest.
Bħalissa, diversi ferroviji jaqsmu l-fruntiera Pollakka-Ukraina fil-qrib (prinċipalment minn Przemyśl fil-Polonja). Hemm konnessjonijiet tajbin mas-Slovakkja (Košice) u l-Ungerija (Budapest). [ċitazzjoni meħtieġa] Ħafna rotot għandhom ferroviji bil-lejl b'kompartimenti ta 'l-irqad. Il-ferrovija ta’ Lviv spiss tissejjaħ il-portal prinċipali ta’ l-Ukrajna lejn l-Ewropa, għalkemm il-karozzi tal-linja ħafna drabi huma mod irħas u aktar konvenjenti biex jidħlu pajjiżi “Schengen”.
Lviv kien ikollu Railbus, li minn dakinhar ġie sostitwit b'mezzi oħra ta' trasport pubbliku. Kien ġarr bil-mutur li marru mill-akbar distrett ta 'Lviv għal waħda mill-akbar żoni industrijali permezz tal-istazzjon tal-ferrovija ċentrali. Hija għamlet seba' vjaġġi kuljum u kienet maħsuba biex tipprovdi konnessjoni aktar mgħaġġla u konvenjenti bejn distretti urbani remoti. Fi Frar 2010, il-prezz ta' vjaġġ one-way fuq ix-xarabank tal-ferrovija kien ta' UAH 1.50. Fil-15 ta' Ġunju 2010, ir-rotta ġiet ikkanċellata bħala mhux profittabbli.
Trasport bl-Ajru/Air Transport/Transporte aéreo
Il-bidu tal-avjazzjoni f'Lviv imur lura għall-1884 meta s-Soċjetà Aeronawtika twaqqfet hemmhekk. Is-soċjetà ppubblikat il-magazin tal-Astronaut tagħha stess iżda dalwaqt ma baqgħetx teżisti. Fl-1909, fuq inizjattiva ta’ Edmund Libanski, twaqqfet is-Soċjetà Awiata. Il-membri tiegħu kienu jinkludu grupp ta’ professuri u studenti mill-Politeknika ta’ Lviv, inklużi Stefan Drzewiecki u Zygmunt Sochacki. Awiata kienet l-eqdem organizzazzjoni Pollakka tax-xorta tagħha u kkonċentrat l-attivitajiet tagħha l-aktar fuq wirjiet bħall-Ewwel Wirja tal-Avjazzjoni li saret fl-1910 u kellha mudelli ta’ ajruplani mibnija minn studenti ta’ Lviv.
Fl-1913-1914, l-aħwa Tadeusz u Władysław Floriańscy bnew ajruplan b’żewġ postijiet. Meta faqqgħet l-Ewwel Gwerra Dinjija, l-awtoritajiet Awstrijaċi kkonfiskawha iżda naqsu milli jevakwaw l-ajruplan fil-ħin u nqabad mir-Russi li użaw l-ajruplan għal skopijiet ta’ intelligence. L-ajruplan tal-aħwa Floriański kien l-ewwel ajruplan magħmul mill-Polonja. Fil-5 ta’ Novembru, 1918, ekwipaġġ magħmul minn Stefan Bastyr u Janusz de Beaurain għamel l-ewwel titjira taħt il-bandiera Pollakka telaq mill-Ajruport Lewandówka ta’ Lviv (issa l-Ukraina: Levandivka). Fil-perjodu ta' bejn il-gwerra, Lwów kien ċentru ewlieni tal-gliding bi skola notevoli tal-gliding f'Bezmiechowa li fetħet fl-1932. Fl-istess sena fetaħ l-Istitut tat-Teknoloġija tal-Gliding f'Lwów u kien it-tieni istitut tat-tip tiegħu fid-dinja. Fl-1938 saret l-Ewwel Wirja Pollakka tal-Ajruplani fil-belt.
Interwar Lwów kien ukoll ċentru ewlieni tal-Forza tal-Ajru Pollakka bis-6 Reġiment tal-Ajru jinsab hemmhekk. Ir-Reġiment kien ibbażat fl-Ajruport ta 'Lwów infetaħ fl-1924 fis-subborg ta' Skniłów (illum l-Ukrajn: Sknyliv). L-ajruport jinsab 6 km (4 mil) miċ-ċentru tal-belt. Fl-2012, wara r-rinovazzjoni, l-Ajruport ta’ Lviv kiseb isem uffiċjali ġdid bħala l-Ajruport Internazzjonali ta’ Lviv Danylo Halytskyi (LWO). Saru terminal ġdid u titjib ieħor li jiswa inqas minn $200 miljun bi tħejjija għall-Kampjonat Ewropew tal-Futbol tal-UEFA 2012. Il-konnessjoni tal-Ajruport maċ-ċentru tal-belt tinżamm permezz tal-karozzi tal-linja Nru 48 u Nru 9.
Korsiji tar-roti/Bike lanes/Carriles para bicicletas/Ciclovias
Iċ-ċikliżmu huwa mod ta 'trasport ġdid iżda li qed jikber f'Lviv. Fl-2011, il-belt ta' Lviv irratifikat programm ambizzjuż ta' 9 snin għall-ħolqien ta' infrastruttura taċ-ċikliżmu [181] ; Sal-2019, se jinbnew tul totali ta’ 270 km (168 mil) ta’ bike lanes u binarji. Grupp ta' ħidma organizzat formalment fi ħdan il-Kunsill tal-Belt, li jiġbor flimkien rappreżentanti tal-amministrazzjoni tal-belt, membri tal-istituti tal-ippjanar u tad-disinn, NGOs lokali u partijiet interessati oħra. Avvenimenti bħal All-Ukrainian Bikeday [182] jew il-Ġimgħa Ewropea tal-Mobilità [183] ​​​​juri l-popolarità taċ-ċikliżmu fost iċ-ċittadini ta’ Lviv.
Sa Settembru 2011, kienu nbnew 5 mili (8 km) ta’ infrastruttura ġdida tar-roti. Jista' jkun mistenni li sal-aħħar tal-2011, 50 km (31 mi) ikunu lesti għall-użu. Il-konsulent taċ-ċikliżmu f'Lviv, l-ewwel post tax-xorta tiegħu fl-Ukrajna, jimmonitorja u jmexxi l-implimentazzjoni tal-pjan taċ-ċikliżmu u jikkoordina ma 'diversi nies fil-belt. L-iżvilupp taċ-ċikliżmu fl-Ukraina bħalissa huwa mxekkel minn regolamenti tal-ippjanar skaduti u l-fatt li l-infrastruttura taċ-ċikliżmu għadha ma ġietx ippjanata u esperjenzata mill-biċċa l-kbira tal-pjanifikaturi. Għalhekk, huwa meħtieġ li tiġi aġġornata l-leġiżlazzjoni nazzjonali u t-taħriġ tal-pjanifikaturi.
Fl-2015, ġew installati l-ewwel stazzjonijiet għal sistema ġdida ta 'bike-sharing Nextbike, l-ewwel tat-tip tagħha fl-Ukraina. Qed jinbnew ukoll korsiji tar-roti ġodda, li jagħmlu Lviv l-aktar belt favur ir-roti fil-pajjiż. Il-Kunsill tal-Belt qed jippjana li jibni infrastruttura kompluta taċ-ċikliżmu sal-2020, b'korsiji tar-roti (268 km jew 167 mi) u servizzi ta' kiri tar-roti fit-toroq.
Edukazzjoni/Education/Educación
Lviv huwa ċentru edukattiv ewlieni fl-Ukraina. Il-belt fiha total ta’ 12-il università, 8 akkademji, u diversi skejjel iżgħar ta’ tagħlim ogħla. Ukoll, fi ħdan Lviv, hemm total ta 'tmien istituti ta' l-Akkademja Nazzjonali tax-Xjenzi ta 'l-Ukraina u aktar minn erbgħin istitut ta' riċerka. Dawn l-istituti ta’ riċerka jinkludu ċ-Ċentru għar-Riċerka Spazjali Istitut; l-Istitut għall-Fiżika tal-Materja Kondensata; l-Istitut tal-Bijoloġija Ċellulari; l-Istitut Nazzjonali għall-Istudji Strateġiċi; l-Istitut għas-Simulazzjoni Newromatematika fl-Inġinerija Elettrika; u l-Istitut tal-Ekoloġija tal-Karpazji.
Fi żminijiet Sovjetiċi, il-belt ta 'Lviv kienet il-post fejn ġie żviluppat is-softwer għall-programm Lunokhod. It-teknoloġija għas-sondi tas-serje Venera u l-ewwel shuttle orbitali Buran ġew żviluppati wkoll f'Lviv.
Potenzjal xjentifiku konsiderevoli huwa kkonċentrat fil-belt: bin-numru ta 'tobba tax-xjenzi, kandidati tax-xjenzi, organizzazzjonijiet xjentifiċi Lviv hija r-raba' belt fl-Ukraina. Lviv hija magħrufa wkoll għat-tradizzjonijiet akkademiċi antiki tagħha, imwaqqfa mill-Iskola tal-Fratellanza tal-Assunta u l-Kulleġġ tal-Ġiżwiti. Aktar minn 100,000 student jistudjaw kull sena f'aktar minn 50 stabbiliment ta' edukazzjoni ogħla.
Livell edukattiv tar-residenti:
Edukazzjoni sekondarja bażika u kompleta: 10% Edukazzjoni sekondarja speċjalizzata: 25% Edukazzjoni ogħla mhux kompluta (lawrja ta' baċellerat): 13% Edukazzjoni ogħla (gradwati): 51% Dottorat (post-graduat): madwar 1%
Universitajiet/Universities/Universidades/Universidades
Università Nazzjonali Ivan Franko ta' Lviv Politeknika ta' Lviv _ Danylo Halytsky Lviv Università Medika Nazzjonali Lviv Stepan Gzhytsky Università Nazzjonali tal-Mediċina Veterinarja u l-Bijoteknoloġiji (UKR. Лв івський нац нальний університе sinme Università Nazzjonali tal-Inġinerija tal-Foresti tal-Ukrajna Università Kattolika Ukraina (ukr. Український католицький університет) Lviv Akkademja Nazzjonali tal-Arti Lviv Università Nazzjonali Agrarja Lviv Università Statali tat-Taħriġ Fiżiku Lviv Akkademja tal-Kummerċ (ukr. Львівська комерційна академія) Lviv State University tas-Sigurtà tal-Bniedem Lviv State University of the Interior
Park Nazzjonali ta' Sagarmatha
daqsminuri|294x294px|Veduta tal-Muntanja Everest imdawra bil-glaċieri fil-Park Nazzjonali ta' Sagarmatha Il-Park Nazzjonali ta' Sagarmatha huwa park nazzjonali fil-Himalayas tal-Lvant tan-Nepal li huwa ddominat mill-Muntanja Everest, l-ogħla muntanja fid-dinja. Il-park għandu erja ta' 1,148 kilometru kwadru fid-Distrett ta' Solukhumbu u l-elevazzjoni tiegħu tvarja minn 2,845 metru sa 8,848 metru fil-quċċata tal-Muntanja Everest. Fit-Tramuntana, il-park jikkondividi l-fruntiera internazzjonali mar-Riżerva Naturali Nazzjonali ta' Qomolangma fit-Tibet. Fil-Lvant, hija maġenb il-Park Nazzjonali ta' Makulu Barun, u fin-Nofsinhar il-park jestendi sax-xmara Dudh Kosi. Il-park nazzjonali huwa parti mill-Pajsaġġ Sagru tal-Himalayas.
Sagarmatha (jew Sagarmāthā) hija kelma Nepaliża li toriġina minn सगर् (trażlitterata sagar), li tfisser "sema" u माथा (trażlitterata māthā), li tfisser "ras, quċċata", u għaldaqstant "quċċata tas-sema".
Storja
xellug|daqsminuri|Sherpa Nepaliż Il-Park Nazzjonali ta' Sagarmatha ġie stabbilit fl-1976. Fl-1979, sar l-ewwel park nazzjonali tal-pajjiż li tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-UNESCO. F'Jannar 2002, żona ta' lqugħ ta' 275 kilometru kwadru ġiet miżjuda mas-sit. Skont il-Linji Gwida dwar il-Ġestjoni taż-Żoni ta' Lqugħ (bl-Ingliż: Buffer Zone Management Guidelines), il-konservazzjoni tal-foresti, tal-ħajja selvaġġa u tar-riżorsi kulturali ngħataw l-ogħla prijorità, segwita mill-konservazzjoni ta' riżorsi naturali oħra u l-iżvilupp ta' enerġija alternattiva.
It-turiżmu fiż-żona beda fil-bidu tas-snin 60 tas-seklu 20. Fl-2003, waslu madwar 19,000 turist. Mill-2005, madwar 3,500 Sherpa lokali bdew jgħixu f'villaġġi u insedjamenti staġonali tul il-mogħdijiet turistiċi prinċipali.
Mill-2016, għal xahrejn kull sena, il-gwidi u l-voluntiera Tibetani jieħu ħsieb inaddfu l-mogħdijiet muntanjużi u s-sitt kampijiet tul ir-rotta ta' aċċess għall-quċċata. Flimkien magħhom, mitt jak iniżżlu l-iskart ikkompattjat. B'kollox inġabru kważi għaxar tunnellati ta' skart. Dan il-proġett tnieda mill-gwida tal-muntanji għoljin Marion Chaygneaud-Dupuy. daqsminuri|255x255px|Il-pajsaġġ tal-Park Nazzjonali ta' Sagarmatha
Pajsaġġ
Il-park fih il-baċiri idrografiċi ta' fuq tax-xmara Dudh Kosi, il-baċir tax-xmara Bhotekoshi u l-Lagi ta' Gokyo. Il-park nazzjonali huwa magħmul l-iktar minn art imħattba, blat u ħniedaq għoljin tal-Himalayas, li jvarjaw minn 2,845 metru f'Monjo sal-quċċata tal-ogħla muntanja fid-dinja msejħa Sagarmatha, magħrufa iktar bħala l-Muntanja Everest, 8,848 metru 'l fuq mil-livell tal-baħar. Qċaċet oħra 'l fuq minn 6,000 metru huma Lhotse, Cho Oyu, Thamserku, Nuptse, Amadablam u Pumori. L-art arida 'l fuq minn 5,000 metru tirrappreżenta 69 % tal-park nazzjonali, filwaqt li 28 % huma mergħat u 3 % l-oħra huma foresti. Iż-żoni klimatiċi jinkludu żona forestali miti, żona sub-Alpina 'l fuq minn 3,000 metru, u żona Alpina 'l fuq minn 4,000 metru li tirrappreżenta l-limitu superjuri tat-tkabbir tal-veġetazzjoni. Iż-żona nivali tibda minn 5,000 metru. xellug|daqsminuri|Uħud mill-fjuri li jikbru f'elevazzjoni ta' 5,000 metru|247x247px
Flora
Il-foresti fiż-żona sub-Alpina jikkonsistu minn siġar taż-żnuber, betuli tal-Himalayas u rododendri. Il-ġniebru u r-rododendri jgħixu l-iktar f'elevazzjonijiet ta' 4,000-5,000 metru. Il-muski u l-likeni jikbru 'l fuq minn 5,000 metru. Iżjed minn 1,000 speċi ta' pjanti li jarmu l-fjuri ġew irreġistrati fil-park nazzjonali.
Fawna
daqsminuri|Monal tal-Himalayas fuq il-borra Il-Park Nazzjonali ta' Sagarmatha jospita 208 speċi ta' għasafar, fosthom il-faġan jew il-monal tal-Himalayas (Lophophorus impejanus), l-avultun tal-ħrief (Gypaetus barbatus), il-faġan tal-borra tal-Himalayas (Tetraogallus himalayensis), u ċ-ċawla Alpina (Pyrrhocorax graculus), u ġie identifikat mill-BirdLife International bħala Żona Importanti għall-Għasafar. L-ungulati jinkludu l-kibx tal-Himalayas (Hemitragus jemlahicus), il-kaprikornu tal-Himalayas (Capricornis sumatraensis thar) u ċ-ċerva tal-misk (Moschus moschiferus). Il-leopard tal-borra (Panthera uncia) jgħix f'elevazzjonijiet 'il fuq minn 3,500 metru, u l-leopard Indjan (Panthera pardus fusca) tgħix fil-foresti f'elevazzjonijiet iktar baxxi.
Sit ta' Wirt Dinji
xellug|daqsminuri|297x297px|Leopard tal-borra Il-Park Nazzjonali ta' Sagarmatha ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1979.
Frédéric Bartholdi
Frédéric Auguste Bartholdi (/bɑːrˈtɒldi, -ˈθɒl-/ bar-T(H)OL-dee, bil-Franċiż: [fʁedeʁik oɡyst baʁtɔldi]; twieled fit-2 ta' Awwissu 1834 – miet fl-4 ta' Ottubru 1904) kien skultur u pittur Franċiż li huwa magħruf l-iktar għad-disinn tal-istatwa l-Libertà Tillumina d-Dinja, magħrufa iktar bħala l-Istatwa tal-Libertà.
Ħajja bikrija u edukazzjoni
Bartholdi twieled f'Colmar, Franza, fit-2 ta' Awwissu 1834. Huwa twieled f'familja Protestanta ta' Alsace, u kunjom il-familja ġie Latinizzat minn Barthold. Il-ġenituri tiegħu kienu Jean Charles Bartholdi (1791-1836) u Augusta Charlotte Bartholdi (kunjomha xebba Beysser; 1801-1891). Frédéric Auguste Bartholdi kien l-iżgħar wild tagħhom minn erba', u wieħed minn tnejn li ma mitux meta kienu trabi, flimkien ma ħuh il-kbir, Jean-Charles, li sar avukat u editur.
Bartholdi attenda l-Liċeo Louis-le-Grand f'Pariġi, u kiseb baċellerat fl-1852. Imbagħad kompla jistudja l-arkitettura fl-Iskola Nazzjonali Superjuri tal-Belle Arti, kif ukoll il-pittura taħt Ary Scheffer fl-istudjo tiegħu f'Rue Chaptal, li issa sar il-Musée de la Vie Romantique. Iktar 'il quddiem, Bartholdi reġa' xeħet l-attenzjoni tiegħu fuq l-iskultura, li mbagħad baqa' jaħdem fuqha tul ħajtu kollha.
Skulturi bikrin u xogħol f'Colmar
daqsminuri|Ritratt ta' Bartholdi bilqiegħda|265x265px Fl-1853, Bartholdi bagħat grupp ta' skulturi bit-tema tas-Samaritan it-Tajjeb lis-Salon ta' Pariġi tal-1853. L-istatwa iktar 'il quddiem inħadmet mill-ġdid bil-bronż. Fi żmien sentejn mid-debutt tiegħu fis-Salon ta' Pariġi, Bartholdi ġie kkummissjonat minn raħal twelidu, Colmar, biex jiskolpixxi mafkar tal-bronż ta' Jean Rapp, Ġeneral ta' Napuljun. Fl-1855 u fl-1856 Bartholdi vvjaġġa lejn il-Jemen u l-Eġittu flimkien ma' Jean-Léon Gérôme u pitturi "Orjentalisti" oħra. Il-vjaġġ qanqal l-interess ta' Bartholdi fl-iskulturi kolossali.
Fl-1869, Bartholdi rritorna lejn l-Eġittu biex jipproponi li jinbena fanal ġdid fid-daħla tal-Kanal ta' Suez, li kien għadu kemm tlesta. Il-fanal, li kellu jissejjaħ L-Eġittu Jġorr id-Dawl lejn l-Asja u li kellu l-għamla ta' figura mkebba fid-drapp b'torċa f'idejha, ma ġiex ikkummissjonat minħabba l-kost eċċessiv. Il-Fanal ta' Port Said inbena minflok minn François Coignet fl-1869.
Gwerra u Statwa tal-Libertà
xellug|daqsminuri|Bartholdi hu u jiskolpixxi. Fuq ix-xellug hemm minjatura tal-Istatwa tal-Libertà. Bartholdi ħa sehem fil-Gwerra Franko-Prussjana tal-1870 bħala mexxej ta' skwadra tal-Gwardja Nazzjonali, u bħala uffiċjal ta' kollegament għall-Ġeneral Taljan Giuseppe Garibaldi, fejn irrappreżenta l-gvern Franċiż u l-Armata ta' Vosges. Bħala uffiċjal, huwa ħa sehem fid-difiża ta' Colmar mill-Ġermanja. Iddispjaċut minħabba t-telfa tar-reġjun tiegħu, fis-snin ta' wara bena għadd ta' monumenti li jiċċelebraw l-eroiżmu Franċiż fid-difiża kontra l-Ġermanja. Fost dawn il-proġetti kien hemm l-Iljun ta' Belfort magħmul mill-blat ramli, li beda jaħdem fuqu fl-1871, u li ma spiċċahx qabel l-1880.
Fl-1871, huwa għamel l-ewwel vjaġġ tiegħu lejn l-Istati Uniti, fejn ħareġ bl-idea ta' statwa enormi mogħtija bħala rigal mill-Franċiżi lill-Amerikani f'ġieħ iċ-ċentenarju tal-indipendenza Amerikana. L-idea, li fil-bidu kien għaddielu fl-1865 il-ħabib tiegħu Édouard René de Laboulaye, irriżultat fl-Istatwa tal-Libertà fil-port tal-Belt ta' New York. Wara snin ta' ħidma u ġbir ta' fondi, l-istatwa ġiet inawgurata fl-1886. Matul dan il-perjodu, Bartholdi skolpixxa wkoll għadd ta' monumenti għal bliet Amerikani, fosthom funtana tal-ħadid fondut f'Washington D.C. li tlestiet fl-1878.
Snin ta' wara
Fl-1875, huwa ssieħeb mal-Loġġa tal-Mażuni ta' Alsace-Lorraine f'Pariġi. Fl-1876, Bartholdi kien wieħed mill-kummissarji Franċiżi fl-1876 fl-Espożizzjoni Ċentenarja ta' Philadelphia. Hemmhekk huwa wera statwi tal-bronż ta' Iż-Żagħżugħ li Jkabbar il-Vinji, Génie Funèbre, Paċi u Ġenju fil-Morsa tal-Miżerja, u rċieva medalja tal-bronż għal din tal-aħħar. L-istatwa tiegħu tal-1878, Gribeauval, saret proprjetà tal-istat Franċiż.
Huwa kien ħallieq prolifiku ta' statwi, monumenti u ritratti. Bartholdi baqa' jieħu sehem f'wirjiet fis-Salons ta' Pariġi sas-sena ta' mewtu fl-1904. Huwa baqa' attiv ukoll b'diversi mezzi, fosthom il-pittura biż-żejt u bl-akkwarelli, il-fotografija, u t-tpinġija, u rċieva l-unur li jkun imsejjaħ Kmandant tal-Leġjun tal-Unur fl-1886. Bartholdi miet bit-tuberkulożi f'Pariġi meta kellu 70 sena fl-4 ta' Ottubru 1904.
Ħajja personali
Fl-1876, huwa żżewweġ lil Jeanne-Emile Baheux f'Providence, Rhode Island. Matul ħajtu Bartholdi baqa' jżomm is-sjieda tad-dar fejn trabba meta kien żgħir f'Colmar; fl-1922, saret il-Mużew ta' Bartholdi.