cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mozambique
Mozambique (Moçambique; Mozambiki; Msumbiji; Muzambhiki) ialah sebuah negara yang terletak di Afrika Tenggara bersempadan dengan Lautan Hindi di sebelah timur, Tanzania di utara, Malawi dan Zambia di barat laut, Zimbabwe di sebelah barat, dan Eswatini (Swaziland) dan Afrika Selatan di barat daya. Negara berdaulat ini dipisahkan dari Comoros, Mayotte dan Madagascar oleh Selat Mozambique di sebelah timur. Negara ini pernah suatu ketika dahulu dijajah oleh Portugal. Mozambique ialah satu-satunya negara yang bukan di bawah jajahan Britain tetapi menyertai pertubuhan Komanwel pada tahun 1995. Ibu negaranya dan bandar terbesar ialah Maputo.
Salah satu perkara menarik tentang negara ini ialah bendera rasminya kerana ia satu-satunya negara di dunia yang mempunyai lambang senjata moden iaitu senapang AK-47 dengan bayonet di hujung senapangnya. Jenama AK-47 dipilih kerana hubungan rapat negara ini dengan blok Komunis dan ia melambangkan perjuangan negara untuk kemerdekaan yang berterusan dan kekuatan pertahanannya.
Mozambique dikurniakan dengan sumber semula jadi yang kaya dan pelbagai. Ekonomi negara banyak bergantung pada pertanian, tetapi sektor industri juga semakin berkembang, terutamanya makanan dan minuman, pembuatan kimia dan pengeluaran aluminium dan petroleum. Dari segi pelombongan, walaupun ia tidak kaya dengan emas dan berlian, negara ini kaya dengan arang batu dan batu permata terutamanya batu delima yang ditemui dengan banyak sekali di barat Montepuez pada tahun 2009. Negara ini mempunyai gas asli yang banyak dan mempunyai rizab gas asli ke-14 terbesar di dunia. Sektor pelancongan juga semakin berkembang walaupun tidak sebesar sektor pertanian dan industri. Afrika Selatan adalah rakan dagang utama Mozambique dan sumber pelaburan langsung asing, sementara Belgium, Brazil, Portugal dan Sepanyol juga antara rakan ekonomi terpenting di negara ini. Sejak tahun 2001, pertumbuhan purata KDNK tahunan Mozambique adalah antara yang tertinggi di dunia. Namun, negara ini masih merupakan salah satu negara termiskin dan paling terbelakang di dunia, dan ia berada di peringkat rendah dari segi KDNK per kapita, pembangunan manusia, ukuran ketidaksamaan dan purata jangka hayat. Dari segi ekonomi, negara ini dikategorikan sebagai negara pendapatan rendah dan berada di tangga 44 daripada 54 negara di benua Afrika.
Kini Mozambique sedang bergolak terutamanya di utara negara ini disebabkan pemberontakan yang dilancarkan oleh puak yang bersekongkol dengan gerakan DAESH. Serangan di wilayah utara itu juga sudah mengorbankan sekurang-kurangnya 1,300 orang, selain mengakibatkan lebih daripada 250,000 penduduk di sana terpaksa berpindah ke wilayah lain.
Penamaan
Negara ini dinamakan sempena Pulau Mozambique yang terletak di utara negara tersebut. Moçambique itu datang daripada nama pelayar dan pedagang Arab pertama yang menemukan pulau ini iaitu Musa bin Malik Mbiki. Pihak Portugis memanggil pulau ini “Tanah Musa ibn Bique” dan kemudiannya disingkatkan menjadi Mozambique (Bahasa Portugis: Moçambique). Bandar di pulau ini telah dijadikan ibu kota jajahan Portugis hingga tahun 1898, apabila ia dipindahkan ke selatan ke Lourenço Marques (sekarang Maputo).
Ketibaan Portugis dan campur tangan awal
left|thumb|Pedagang hamba Arab-Swahili dan tawanan mereka di tebing [[Sungai Ruvuma]] Ketika penjelajah Portugis sampai di Mozambique pada tahun 1498, penempatan perdagangan Arab telah wujud di sepanjang pantai dan pulau-pulau terpencil selama beberapa abad. Dari sekitar tahun 1500, pos perdagangan dan kubu Portugis menggantikan hegemoni komersial dan ketenteraan Arab, menjadi pelabuhan panggilan biasa di laluan laut Eropah yang baharu ke timur, iaitu langkah pertama ke arah proses penjajahan. Pelayaran Vasco da Gama di sekitar Tanjung Harapan pada tahun 1498 menandakan mulanya campur tangan Portugis dalam perdagangan, politik, dan sosial di rantau ini. Orang Portugis menguasai Pulau Mozambique dan bandar pelabuhan Sofala pada awal abad ke-16, dan pada tahun 1530-an, sekumpulan kecil pedagang dan peneroka emas Portugis telahmenembusi kawasan pedalaman, di mana mereka mendirikan garisun dan pos perdagangan di Sena dan Tete di Sungai Zambezi dan berusaha mendapatkan kawalan eksklusif terhadap perdagangan emas.
Di bahagian tengah wilayah Mozambique, pihak Portugis berusaha untuk mengesahkan dan menggabungkan kedudukan perdagangannya dan jalan penyelesaian yang diambil adalah melalui penciptaan sistem prazo. Pemberian tanah ini mengikat para pendatang ke penempatan mereka, dan Mozambique di pedalaman sebahagian besar dibiarkan untuk ditadbir oleh prazeiro, pemegang geran, sementara pihak berkuasa pusat di Portugal memusatkan penggunaan langsung kekuasaan mereka, pada pandangan mereka, harta Portugis yang lebih penting di Asia Amerika.
thumb|left|Tugu Vasco da Gama di Pulau MozambiqueMozambique cukup terkenal dengan perdagangan hambanya dalam kalangan orang Eropah sejak dahulu lagi. Penguasa dan ketua Afrika berurusan dengan orang-orang yang diperhambakan, pertama dengan pedagang Muslim Arab, yang menghantar hamba-hamba abdi ke kota-kota dan perkebunan Asia Timur Tengah, dan kemudian dengan pedagang Portugis dan Eropah yang lain. Dalam kesinambungan perdagangan, hamba telah dibekalkan oleh penguasa Afrika yang berperang, yang menyerang puak musuh dan menjual tawanan mereka kepada prazira atau pemilik estet prazo.
Kewibawaan prazeiro dilaksanakan dan ditegakkan dalam kalangan penduduk tempatan oleh tentera dari orang-orang yang diperhambakan ini, yang anggotanya dikenali sebagai Chikunda. Penghijrahan berterusan dari Portugal berlaku pada tahap yang secara relatifnya rendah hingga akhir abad kesembilan belas, mendorong kepada "Afrikanisasi". Walaupun prazo pada mulanya dimaksudkan untuk diadakan hanya oleh penjajah Portugis, melalui perkahwinan dan pengasingan prazeiro dari pengaruh Portugis yang berterusan, semakin banyak prazo telah dimiliki bangsa Afrika-Portugis atau Afrika-India.
Walaupun pengaruh Portugis secara beransur-ansur berkembang, kekuasaannya terbatas dan dilaksanakan melalui individu peneroka dan pegawai yang diberi autonomi yang luas. Portugis dapat merampas sebahagian besar perdagangan pesisir pantai dari Muslim Arab antara tahun 1500 dan 1700, tetapi, dengan kejayaan pihak Muslim Arab mengambil semula kubu utama Portugal di Fort Jesus di Pulau Mombasa (sekarang di Kenya) pada tahun 1698, pengaruh Portugal menjadi semakin berkurangan di Mozambique. Akibatnya, kerajaan di Lisbon kurang memberi perhatian kepada rantau ini dan lebih banyak pelaburan tertumpu di negara yang lebih menguntungkan seperti India dan Timur Jauh dan juga Brazil..
Jaafar bin Haji Muhammad
Dato' Jaafar bin Haji Muhammad (1838 – 3 Julai 1919) merupakan Menteri Besar Johor yang pertama. Sultan Abu Bakar telah melantiknya menjadi Menteri Besar pada tahun 1886.
Keluarga
Beliau dilahirkan dalam tahun 1838 di Teluk Belanga, Singapura, dan mendapat pendidikan Melayu dan Inggeris. Beliau adalah berketurunan Bendahara Paduka Raja Johor dan Bendahara Kerajaan Melaka. Tiga anaknya menjadi Menteri Besar Johor.
Beliau mempunyai lima isteri iaitu Aishah (Esah) binti Ibrahim, Maimunah, Wan Emon binti Abu Talib, Datin Rogayah Hanim dan Datin Selamah Ambak.
Anaknya, Dato' Abdullah Jaafar juga menjadi Menteri Besar Johor ke-3. (September 1923 – 1928). Dato' Abdullah ialah anak Wan Emon. Dato' Abdullah 'berbeza pendapat' dengan Sultan lalu mengundurkan diri dan tinggal di Singapura. Selepas itu Dato' Mustapha Jaafar menjadi Menteri Besar Johor dari 16 September 1928 – 23 November 1931. Mustapha ialah anak Jaafar dengan isteri pertamanya Esah binti Ibrahim.
Anak saudaranya, Dato' Abdul Hamid Yusof, anak kepada abang Jaafar Muhammad menjadi Menteri Besar Johor ke-5. Menteri Besar ke-6 ialah Ungku Abdul Aziz Ungku Abdul Majid anak kepada Ungku Abdul Majid Temenggong Daeng Ibrahim dengan Rogayah Hanim. Rogayah Hanim adalah janda Ungku Abdul Majid yang merupakan adinda kepada Sultan Abu Bakar.
Anaknya, Dato' Onn Jaafar menjadi Menteri Besar Johor ke-7 (1 Jun 1947 – 18 Mei 1950). Beliau juga merupakan pengasas UMNO dan hampir menjadi Perdana Menteri Malaysia jika tidak kerana isu kerakyatan jus soli.
Anak perempuannya Hasnah (Cik Dara) Dato' Jaafar menjadi isteri ketiga Sultan Ibrahim. Cucunya Azah Aziz merupakan anak kepada Azizah Jaafar dan isteri Profesor Diraja Ungku Abdul Aziz.
Cucunya Tun Hussein Onn (anak Onn Jaafar) adalah Perdana Menteri Malaysia ke-3. Anak Tun Hussein Onn Dato Seri Hishammuddin Hussein merupakan Menteri Pertahanan Malaysia dan Bendehari Barisan Nasional manakala cucu Tun Hessein, Onn Hafiz Ghazi merupakan Menteri Besar Johor ke-19.
Kerjaya
Beliau mulai berkhidmat dengan kerajaan negeri Johor ketika berumur 16 tahun, sebagai Pelatih Kerani di Pejabat Menteri kepada Temenggong Daeng Ibrahim. Dalam tahun 1856 beliau telah dilantik sebagai Kerani Besar di Pejabat Menteri, dan kemudiannya beliau terus memangku jawatan Dato' Menteri sehingga tahun 1882, dan kemudian terus dilantik sebagai Menteri Besar Johor oleh (Maharaja) Sultan Abu Bakar.
Perlantikan Dato' Jaafar Haji Muhammad sebagai Menteri Besar ini adalah merupakan peristiwa bersejarah bagi negeri Johor, kerana inilah julung-julung kalinya seorang Menteri Besar dilantik dalam pentadbiran kerajaan Johor Moden.
Ha Yu
Ha Yu dapat merujuk kepada:
Jaafar bin Haji Muhammad
Kerjaya
Beliau ialah pengiring Maharaja Abu Bakar dalam lawatan pertamanya ke Eropah pada tahun 1876. Ketika memegang tugas sebagai Menteri Besar, beliau pernah memangku tugas Sultan Johor untuk menjalankan pentadbiran negeri, ketika baginda keluar negeri. Pada tahun 1904 beliau telah dilantik oleh Sultan sebagai Pemangku Raja.
Mozambique
Mozambique di bawah jajahan Portugis
Dari tahun 1894 wilayah yang dikenali sebagai Afrika Timur Portugis mempunyai bentuk yang jelas pada peta Eropah. Sempadan barat dan selatannya dikenakan ke atas Portugal pada tahun 1891 dalam perjanjian dengan jiran penjajah yang lebih kuat, Britain. Di perbatasan utara, dengan Afrika Timur Jerman, dipersetujui secara damai pada tahun 1894. Kenyataan di lapangan sama sekali tidak kemas dan konklusif. Di wilayah pesisir yang panjang dan bervariasi ini, banyak ketua dan syekh tempatan memerintah negeri-negeri yang aman, di mana Portugis tidak dapat kuasai dengan mudah. Kegiatan Portugis terhad kepada perdagangan dan mengumpulkan ufti di beberapa kawasan pantai, yang mana Lourenço Marques dan Mozambique adalah yang paling penting.
Terpena
kiri|thumb|Banyak terpena diperoleh secara komersial daripada resin konifer, seperti yang dibuat oleh [[Pinus|pain ini.]] Terpena ialah kelas produk semula jadi terdiri daripada sebatian dengan formula (C 5 H 8) n. Terdiri daripada lebih daripada 30,000 sebatian, hidrokarbon tak tepu ini dihasilkan terutamanya oleh tumbuhan, terutamanya tumbuhan konifer. Terpenes dikelaskan lagi mengikut bilangan karbon: monoterpenes (C 10 ), sesquiterpenes (C 15), diterpenes (C 20), dll. Monoterpene yang terkenal ialah alpha-pinene, komponen utama turpentin.
Mozambique
Mozambique di bawah jajahan Portugis
Portugal telah melancarkan kempen ketenteraan secara berturut-turut untuk cuba memperluaskan jajahan kolonialnya ke kawasan pedalaman. Tetapi kaedah utamanya untuk mengeksploitasi potensi wilayah ini adalah dengan memberikan sebidang tanah besar kepada syarikat komersial yang disewa khas untuk tujuan tersebut – yang mirip dengan Syarikat Afrika Selatan British milik Cecil Rhodes yang beroperasi di Rhodesia yang berdekatan. Yang terbesar antaranya adalah Syarikat Mozambique, yang dibentuk pada tahun 1891. Menggunakan penduduk Afrika sebagai buruh kontrak (yang tidak banyak perbezaannya dengan buruh kasar), syarikat ini mengembangkan ladang lombong dan gula dan kopra. Ia juga membina sistem rangkaian keretapi untuk menghubungkan Mozambique dengan wilayah Syarikat Afrika Selatan British Rhodes di sebelah barat dan dengan Pelindung Afrika Tengah Britain di sebelah barat laut. Menjelang akhir Perang Dunia I, di mana Portugal berperang bagi pihak bersekutu, penguasaan kolonial telah dibuat di seluruh Afrika Timur Portugis. Wilayah itu dibahagikan, bagaimanapun, kepada dua bahagian. Salah satunya adalah jajahan di bawah pentadbiran Lisbon. Yang lain pula berada di bawah bidang kuasa syarikat, dengan Syarikat Mozambique mengendalikan daerah Manica tengah dan Sofala di sepanjang Sungai Zambezi. Apabila piagam syarikat berakhir, pada tahun 1942, wilayah-wilayah ini digabungkan semula dengan jajahan.
Jaafar bin Haji Muhammad
Kerjaya
Tugasnya yang terpenting ialah memimpin negeri serta menjalankan pentadbiran negeri. Beliau adalah seorang yang berani dan bersemangat waja dalam menjalankan tugasnya.
Mozambique
Mozambique di bawah jajahan Portugis
Sementara itu, terdapat pergolakan besar dalam pemerintahan Portugal. Pada tahun 1933, António Salazar menerapkan kediktatoran sayap kanan, yang menamakan Portugal sebagai Estado Nova atau Negara Baharu. Salazar, seorang imperialis yang komited, telah mendorong migrasi ribuan peneroka Portugis ke Mozambique pada tahun-tahun selepas Perang Dunia II. Dengan faedah ekonomi dan pekerjaan terbaik yang disediakan untuk peneroka kulit putih, dan dengan sekatan hukuman yang dikenakan terhadap penduduk kulit hitam tempatan keadaan ini telah mencetus kempen gerila yang menuntut untuk mendapatkan kebebasan. Ini berlaku pada tahun 1962 dengan terbentuknya gerakan Marxis yang ditubuhkan oleh orang buangan Mozambique yang berada di Tanganyika. Diketuai oleh Eduardo Mondlane, gerakan ini diberi nama Frelimo - singkatan untuk Frente de Libertação de Moçambique (Barisan Pembebasan Mozambique). Frelimo memulakan kempennya di Mozambique utara pada tahun 1964, dengan melancarkan pemberontakan selama sedekad. Kediktatoran Portugis bertindak balas dengan usaha ketenteraan besar, menghantar sejumlah besar tenteranya dari Portugal. Tetapi pergerakan gerila sukar dibendung (walaupun Mondlane telah dibunuh pada tahun 1969). Menjelang tahun 1974 Frelimo menguasai seluruh bahagian utara jajahan dan bergerak menuju ke selatan.
Jaafar bin Haji Muhammad
Mementingkan pelajaran
Dato' Jaafar mementingkan pelajaran terutamanya pendidikan Barat, agama Islam dan kebudayaan Melayu. Beliau menetap di istana Bukit Senyum yang terletak berhadapan dengan Selat Johor/Selat Tebrau. Anak-anaknya dimestikan membaca Hikayat dan Syair, sastera dan puisi Inggeris disamping itu mengaji al Quran dan mempelajari makanan dan pakaian Melayu. Sejak 1891, rumah itu mempunyai tutor iaitu seorang perempuan Inggeris dari Singapura bernama Nanny. Guru tersebut dijemput dengan kuda dari Woodlands dan menyeberang Selat Johor dengan feri dan menaiki beca ke Bukit Senyum. Seorang mualim/guru buta bernama Sheikh Salimi mengajar agama Islam. Kemudian Cikgu Sharifah Enson dari Johor Bahru mengajar tulisan Jawi dan membaca al Quran.
Mozambique
Perang Pembebasan Mozambique (1961-1974)
Ketika ideologi komunis dan semangat anti-kolonial tersebar di seluruh Afrika, banyak gerakan politik bawah tanah didirikan untuk menyokong kemerdekaan Mozambique. Pergerakan ini mendakwa bahawa kerana dasar dan rancangan pembangunan terutama dirancang oleh pihak berkuasa untuk kepentingan penduduk Portugis Mozambique, sedikit perhatian diberikan kepada integrasi suku Mozambique dan pengembangan masyarakat asalnya.
Jaafar bin Haji Muhammad
Mementingkan pelajaran
Anak-anaknya diajar alat muzik seperti biola, gambus dan tabla serta maruas iaitu sejenis gendang kecil. Mereka membentuk kumpulan Ghazal dan membuat persembahan di sekitar Johor Bahru. Seorang tukang masak dari Turki memperkenalkan masakan Timur Tengah seperti 'harisa'. Tukang masak India, Thambi Shah memperkenalkan nasih beriyani kepada British yang berkhidmat di Johor diwajibkan memakai pakaian rasmi kerajaan Johor. Bendera Union Jack, iaitu bendera kerajaan British, haruslah dikibarkan lebih rendah daripada bendera negeri Johor. Di samping itu, semua surat-menyurat mestilah ditulis dalam Bahasa Melayu.
Mozambique
Perang Pembebasan Mozambique (1961-1974)
Menurut pernyataan rasmi gerila, ini mempengaruhi sebahagian besar penduduk pribumi yang mengalami diskriminasi yang ditaja oleh negara dan tekanan sosial yang sangat besar. Ramai yang merasakan mereka mendapat peluang atau sumber daya yang terlalu sedikit untuk meningkatkan kemahiran mereka dan memperbaiki keadaan ekonomi dan sosial mereka ke tahap yang setanding dengan orang Eropah. Secara statistik, orang kulit putih Portugis Mozambique memang lebih kaya dan lebih mahir berbanding majoriti orang kulit hitam. Sebagai tindak balas terhadap gerakan gerila, pemerintah Portugis dari tahun 1960-an dan terutama pada awal tahun 1970-an memulai perubahan secara beransur-ansur dengan perkembangan sosioekonomi dan dasar egaliter baharu.
Jaafar bin Haji Muhammad
Mementingkan pelajaran
Pada 1904, Jaafar diarahkan oleh Sultan Johor menjadi Pemangku Raja dan meraikan Putera Arthur (of Connaught) ke Tanah Melayu. Pada 1889, Duke Sutherland mengadap Sultan Johor dan perbualan itu dirakamkan oleh Florence Caddy.
Mozambique
Perang Pembebasan Mozambique (1961-1974)
Parti Frelimo memulakan kempen gerila menentang pemerintahan Portugis pada bulan September 1964. Konflik ini - bersama dengan dua negara yang lain telah dimulakan di jajahan Portugis lain iaitu di Angola dan Guinea Portugis (kini Guinea-Bissau) - menjadi sebahagian daripada apa yang disebut Perang Koloni Portugis (1961–1974). Dari sudut ketenteraan, tentera tetap Portugis tetap mengawal pusat-pusat penduduk sementara pasukan gerila berusaha untuk melemahkan pengaruh mereka di kawasan luar bandar dan suku di utara dan barat. Sebagai sebahagian daripada tindak balas mereka terhadap FRELIMO, pemerintah Portugis mulai memberi perhatian lebih kepada mewujudkan keadaan yang baik untuk pembangunan sosial dan pertumbuhan ekonomi.
Padang Serai (kawasan persekutuan)
Sungai Petani ialah sebuah kawasan persekutuan di Kedah, Malaysia yang mempunyai wakil di Dewan Rakyat dengan kod P015.
Mozambique
Perang Pembebasan Mozambique (1961-1974)
Sementara itu, rejim di Lisbon bertindak balas dengan cara yang sama terhadap penindasan di Angola dan Guinea Portugis (kini Guinea-Bissau). Dasar ini merupakan faktor utama untuk memprovokasi kudeta tentera pada tahun 1974 yang telah menumbangkan regim Estado Novo yang dimulakan oleh Salazar. Ia juga membawa perubahan segera di jajahan Portugis di Afrika. Pemerintahan baharu di Lisbon enggan menyokong empayar Portugal yang menjadi liabiliti dan menelan belanja yang tinggi. Semua jajahan Portugis di Afrika dengan cepat telah diberikan kemerdekaan. Guinea Portugis adalah yang pertama, pada bulan September 1974 yang kemudiannya dinamakan Guinea-Bissau. Ia disusuli Afrika Timur Portugis pada bulan Jun 1975, dengan mengambil nama baharu Mozambique. Republik Cape Verde ditubuhkan pada bulan Julai. Dan Angola, di tengah perang saudara, telah diberikan kemerdekaan pada bulan November 1975.
Padang Serai (kawasan persekutuan)
Kawasan Parlimen ini mula dipertandingkan pada 1959, dan memberi mandat kepada seorang ahli Dewan Rakyat di Parlimen Malaysia mengikut sistem undian terbanyak.
Mozambique
Kemerdekaan Mozambique (1975)
FRELIMO menguasai wilayah itu setelah sedekad peperangan sporadik, serta kembalinya Portugal menjadi sebuah negara demokrasi setelah kejatuhan rejim Estado Novo yang otoriter dalam Revolusi Bunga Teluki atau Carnation Revolution pada April 1974 dan rampasan kuasa yang gagal pada 25 November 1975. Dalam setahun, sebahagian besar daripada 250,000 orang Portugis di Mozambique telah meninggalkan negara itu — ada yang diusir oleh pemerintah wilayah yang hampir bebas, ada yang meninggalkan negara itu untuk mengelakkan kemungkinan tindakan balas dari pemerintah yang tidak stabil — dan Mozambique menjadi bebas daripada Portugal pada 25 Jun 1975. Undang-undang telah diluluskan atas inisiatif Armando Guebuza seorang ahli yang tidak berapa dikenali dari parti FRELIMO, mengarahkan orang Portugis yang tinggal di Mozambique untuk meninggalkan negara ini dalam masa 24 jam dengan membawa hanya 20 kilogram (44 paun) bagasi. Tidak dapat menyelamatkan sebarang aset mereka, kebanyakan mereka kembali ke Portugal sehelai sepinggang sahaja.
Chechakhata
Demografik 2001
Menurut bancian India pada tahun 2001, Chechakhata memiliki bilangan penduduk seramai 6,847. Dari jumlah tersebut, kaum lelaki membentuk 54% dari jumlah keseluruhan populasi dan wanita seramai 46%.
Mozambique
Perang Saudara Mozambique (1977-1992)
Perang Saudara Mozambique adalah konflik yang telah berlarutan selama 15 tahun iaitu antara 30 Mei 1977 dan 4 Oktober 1992 di Mozambique. Walaupun nampaknya seperti perang saudara dalaman, konflik itu sebenarnya adalah perang proksi antara Kesatuan Soviet yang menyokong pemerintah Mozambique dan Amerika Syarikat yang menyokong puak pemberontak. Perang itu berlaku dua tahun selepas Mozambique secara rasmi mencapai kemerdekaannya daripada Portugal. Perang utama adalah antara Front Pembebasan Mozambik (FRELIMO) yang dipimpin oleh Presiden Samora Machel yang menerajui pemerintahan pusat dan Penentangan Nasional Mozambique (RENAMO) yang dipimpin oleh André Matsangaissa. Dianggarkan satu juta orang telah terkprban dalam konflik ini yang pada tahun 1990 bagi negara di mana penduduknya ketika itu berjumlah 14 juta orang.
Chechakhata
Pendidikan 2011
Menurut bancian India pada tahun 2001 Chechakhata memiliki kadar pendidikan (kebolehan membaca) 84%, melebihi kadar purata kebangsaan 59.5%; dengan 57% lelaki dan 43% wanita mampu membaca. 8% dari populasi berusia di bawah 6 tahun. (2001)
Mozambique
Perang Saudara Mozambique (1977-1992)
Latar belakang perang bermula pada tahun 1976 ketika pasukan dari Rhodesia yang dikuasai minoriti kulit putih memasuki Mozambique untuk menjalankan operasi menentang Tentera Pembebasan Nasional Afrika Zimbabwe (ZANLA) yang memiliki pangkalan di wilayah Mozambique. Rejim FRELIMO memberi perlindungan dan sokongan kepada gerakan penentang berbangsa kulit hitam di Afrika Selatan (Kongres Kebangsaan Afrika) dan Zimbabwe (Kesatuan Kebangsaan Afrika Zimbabwe), sementara kerajaan Rhodesia di bawah Ian Smith dan kemudiannya Afrika Selatan (pada ketika itu di bawah kerajaan minoriti kulit putih dan mengamalkan aparteid) menyokong RENAMO dalam perang saudara itu. Pasukan Rhodesia membebaskan André Matsangaissa, bekas pegawai FRELIMO yang telah ditangkap dan dipenjarakan. Matsangaissa bergabung dengan RENAMO yang dibentuk pada tahun 1975 bertentangan dengan FRELIMO dan dengan cepat bangkit untuk menjadi pemimpinnya. Ketika Matsangaissa terbunuh pada tahun 1979 setelah serangan yang tidak berjaya dilancarkan di pusat wilayah Mozambique, Afonso Dhlakama menjadi pemimpin baharu RENAMO.
Abdul Rahman Andak
Dato' Abdul Rahman bin Dato' Wan Andak (13 Jun 1859 – 10 September 1930) yang bergelar Dato' Sri Amar DiRaja ialah seorang pembesar terkenal di negeri Johor. Beliau merupakan Setiausaha Kerajaan Negeri Johor di bawah pemerintahan Sultan Sir Abu Bakar Temenggung Tun Daeng Ibrahim dan Sultan Ibrahim ibni Almarhum Sultan Abu Bakar.
Bidang pemerintahan
Dato' Abdul Rahman Andak adalah anak Johor yang pertama melanjutkan pelajaran di England dalam tahun 1870-an. Beliau memulakan kerjayanya dalam JCS dan berakhir dengan jawatan Setiausaha Kerajaan Negeri. Dalam menyelamatkan Johor dari terperangkap dengan muslihat penjajah Inggeris, Abdul Rahman selaku Penasihat Sultan bertanggungjawab menasihat Sultan Abu Bakar menandatangani teriti persahabatan dengan British dalam tahun 1885, Perlembagaan Negeri Johor 1895 dan menyekat percubaan Inggeris melantik Penasihat Am Inggeris.
Bidang perbahasaan
Pada tahun 1888 satu pertubuhan yang dinamakan Pakatan Belajar Mengajar Pengetahuan Bahasa ditubuhkan Abdul Rahman bersama Muhammad Ibrahim Munsyi dengan tujuan memperkasakan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi kerajaan Johor, ia tidak sahaja selaku badan pengkaji dan pembelajaran agar pengetahuan baharu lebih mudah disebarkan kepada orang Melayu.
Mozambique
Perang Saudara Mozambique (1977-1992)
FRELIMO mempunyai pengaruh terkuat di bandar-bandar besar di Mozambique, sementara RENAMO pula beroperasi terutamanya di kawasan pedalaman dan luar bandar. Ia meneruskan perjuangan menentang pemerintah pusat Mozambique bahkan setelah rejim minoriti kulit putih di Rhodesia digantikan oleh Robert Mugabe yang menamakan semula negara itu sebagai Zimbabwe. Mugabe dan pemerintahnya kini menyokong FRELIMO tetapi RENAMO mendapat sokongan daripada Kenya dan Afrika Selatan.
Padang Serai (kawasan persekutuan)
Sejarah pilihan raya
Nota
Mozambique
Perang Saudara Mozambique (1977-1992)
RENAMO melakukan serbuan di bandar-bandar dan kadang-kadang pekan yang lebih kecil. Untuk menambahkan bilangan tentera, ia merekrut orang awam ke dalam tenteranya - termasuk penjual kanak-kanak - setelah melakukan penculikan besar-besaran. RENAMO juga telah menerapkan sistem yang disebut Gamdira di mana penduduk kampung diminta untuk menghasilkan makanan, mengangkut barang dan peluru, dan wanita desa dipaksa menjadi hamba seks.
Abdul Rahman Andak
Bidang perbahasaan
Dalam badan ini telah berlakunya perkenalan konsep-konsep daripada pengetahuan ini melalui penciptaann istilah atau perkataan yang tersedia dalam bahasa Inggeris ke dalam bahasa Melayu termasuk "setiausaha", "pejabat", "kerja raya" dan sebagainya. Pada tahun 1934 nama pertubuhan ini ditukar kepada Pakatan Bahasa Melayu dan Persuratan Buku-buku Di-Raja.
Johnny Galecki
John Mark Galecki (lahir 30 April 1975) merupakan pelakon Amerika Syarikat kelahiran Belgium. Beliau terkenal menerusi sitkom Roseanne dari tahun 1992–1997 dengan memegang watak sebagai David Healy dan menerusi sitkom The Big Bang Theory sebagai Dr. Leonard Hofstadter. Galecki juga pernah muncul dalam beberapa buah filem seperti National Lampoon's Christmas Vacation (1989), Prancer (1989), Suicide Kings (1997), I Know What You Did Last Summer (1997), Bookies (2003), dan In Time (2011).
Mozambique
Perang Saudara Mozambique (1977-1992)
Ketika perang berlanjutan, kedua-dua pihak mula menggunakan taktik kejam termasuk menggunakan periuk api. RENAMO bagaimanapun berusaha menghentikan ekonomi dan menghancurkan kepercayaan rakyat terhadap kerajaan pusat dengan meletakkan periuk api di beberapa jalan raya, sekolah, dan pusat kesihatan.
Abdul Rahman Andak
Pemecatan
Inggeris mendapati selagi ada Abdul Rahman Andak mereka sukar menguasai Johor. Oleh itu Sultan Ibrahim telah dipengaruhi untuk menamatkan perkhidmatan Dato'Sri Amar DiRaja dan di'amankan' di England dalam tahun 1909. Ini menyebabkan Gabenor Anderson menyingkir Abdul Rahman dengan pesetujuan Sultan Ibrahim.
Anderson mencadangkan Abdul Rahman dibayar pencen 1000 paun sterling setahun. Beliau kemudian dihantar ke London; keadaan ini membolehkan Inggeris bertapak di Johor dalam tahun 1909 dan menguasai Johor mulai 1914.
Beliau menetap di London dan dengan Auguste Reis (nama Islamnya: Auguste Abdul Rahman); beliau telah mendapat 3 orang anak lelaki hasil perkahwinan iaitu Henry, Mansour and Walter. Beliau menghabiskan sisa hidupnya di kota tersebut.
Senja hidup
Beliau meninggal dunia di London pada 10 September 1930 dan dikebumikan di tanah perkuburan Islam di Woking, Surrey.
Mozambique
Perang Saudara Mozambique (1977-1992)
Perang berlanjutan hingga 1980-an dengan FRELIMO kehilangan sebahagian besar wilayah Mozambique walaupun tetap mengawal di kawasan bandar. FRELIMO mendapat sokongan dan bantuan daripada Kesatuan Soviet, Perancis, dan Britain, sementara RENAMO mendapat bantuan daripada Afrika Selatan, Kenya, dan secara senyap-senyap daripada Amerika Syarikat. Pada awal tahun 80-an Presiden Samora Machel dan FRELIMO telah melancarkan inisiatif diplomatik. Machel melawat Perdana Menteri Britain iaitu Margaret Thatcher dan kemudiannya berjumpa Presiden A.S. Ronald Reagan. Reagan kagum dengan kewibawaan Machel dan kemudiannya mengarahkan Amerika Syarikat untuk menentang usaha sayap kanan dalam Afrika Selatan untuk menggulingkan pemimpin Mozambique. Hasil daripada perjumpaan itu satu perjanjian telah ditandatangani antara kerajaan Mozambique dengan kerajaan kulit putih Afrika Selatan yang dikenali sebagai Perjanjian Nkomati pada tahun 1984. Machel berjanji untuk mengusir militan ANC dari Mozambique, dan Afrika Selatan berjanji untuk menghentikan persenjataan, latihan, dan pembiayaan kepada RENAMO dan menjejaskan kestabilan Mozambique. Pada masa yang sama, Amerika Syarikat telah menarik balik larangannya terhadap bantuan dua hala untuk membantu Machel, dan ini membolehkan kerajaan Machel menjadualkan semula hutang Mozambique. Ini sedikit sebanyak membantu pihak FRELIMO untuk meningkatkan ekonomi negara dan membendung tentangan daripada pihak RENAMO.
Pada 19 Oktober 1986, Presiden Samora Machel dan hampir separuh ahli kabinetnya telah terkorban selepas pesawatnya terhempas berhampiran sempadan Mozambique dengan Afrika Selatan. Tidak jelas bagaimana dan mengapa pesawat itu terhempas atau adakah RENAMO atau Afrika Selatan terlibat dalam kemalangan misteri tersebut. Joaquim Chissano telah menggantikan Machel sebagai presiden negara di mana, kerana konflik selama sembilan tahun, ratusan ribu orang Mozambique mati akibat kebuluran yang disebabkan oleh FRELIMO dan RENAMO.
Menjelang tahun 1990, kedua-dua pihak masih berperang sesama sendiri. Namun, perkembangan di luar Mozambique akan segera menghentikan konflik ini. Menjelang tahun 1990 Afrika Selatan bergerak menuju negara yang dikuasai majoriti kulit hitam, manakala setahun kemudian Kesatuan Soviet pula telah tumbang. Kedua-dua parti iaitu FRELIMO dan RENAMO telah kehilangan penyokong dan pembekal senjata mereka yang utama. Pada tahun 1990, Mozambique menerima perlembagaan baharu yang merangkumi pemilihan pelbagai parti. Pada tahun 1992, perjanjian damai ditandatangani di Rom, Itali yang membolehkan pasukan pengaman PBB memasuki negara itu. Kehadiran mereka dengan berkesan menamatkan perang. Pada tahun 1994, pilihan raya bebas pertama diadakan di negara ini. Walaupun FRELIMO memperoleh majoriti, sebahagian penduduk memilih calon RENAMO. Persaingan politik berterusan tetapi konflik ketenteraan sudah berakhir.
Jaafar bin Haji Muhammad
Pentadbiran
Pegawai British di Negeri Selat berpejabat di Singapura menganggap Dato' Jaafar sebagai seorang yang tegas atau straight forward man. Dato' Jaafar bersama Dato' Sri Amar DiRaja Abdul Rahman Andak menentang cita-cita British menakluk negeri Johor sehingga terjadi sedikit keretakan hubungan dengan Sultan. Sebenarnya Sultan Johor mahu menerima seorang penasihat atau General adviser pada 1910 kerana kalau Setiausaha Negeri jatuh sakit, tiada siapa lagi akan menasihati baginda.
Sekolah Menengah Kebangsaan Tokai
Sekolah Menengah Kebangsaan Tokai atau nama ringkasnya SMK Tokai, merupakan sebuah Sekolah menengah kebangsaan yang terletak di Batu 8, Jalan Tokai.
Mozambique
Era Demokratik (1993- kini)
Mozambique mengadakan pilihan raya pada tahun 1994, yang diterima oleh kebanyakan parti politik sebagai bebas dan adil walaupun masih dipertikaikan oleh ramai rakyat dan pemerhati. FRELIMO menang, di bawah Joaquim Chissano, manakala RENAMO, diketuai oleh Afonso Dhlakama, bertanding sebagai parti pembangkang rasmi.
Jaafar bin Haji Muhammad
Pentadbiran
Gabenor Negeri-Negeri Selat beberapa kali cuba membawa Johor di bawah kawalan British sebagaimana Singapura. Mereka tidak menemui sebarang bukti pemerintahan buruk, tidak terdapat konflik atau persengketaan untuk mewajarkan campur tangan. Pada 1885, Gabenor Negeri-Negeri Selat, Cecil Clementi Smith telah memantau penjara, kerja-kerja awam, dan jabatan-jabatan kaji selidik di Johor. Beliau melaporkan kepada Pejabat Tanah Jajahan bahawa terdapat "organisasi baik", "memuaskan kemajuan", dan kerja-kerja" mengagumkan dilakukan" oleh pegawai-pegawai dan kerani Melayu. Dalam erti kata lain, tidak ada bukti salah atur untuk mewajarkan perlantikan Residen British.
Sekolah Menengah Kebangsaan Tokai
Pada 2009, Sekolah Menengah Kebangsaan Tokai memiliki 254 pelajar lelaki dan 203 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 457 orang. Ia mempunyai seramai 42 orang guru.2009
Jaafar bin Haji Muhammad
Pentadbiran
Faktor utama ialah pentadbir Johor yang tidak buta huruf. Mereka mendapat pendidikan Melayu dan pendidikan Barat dalam bahasa Inggeris dan bahasa Melayu.
Mozambique
Era Demokratik (1993- kini)
Pada tahun 1995, Mozambique menyertai Komanwel, menjadi, pada masa itu, satu-satunya negara anggota yang tidak pernah menjadi sebahagian daripada Empayar British.
Jaafar bin Haji Muhammad
Pentadbiran
Bagi mengenang jasa dan bakti beliau kepada kemajuan negeri Johor, baginda Sultan telah menganugerahkan Darjah Seri Paduka Mahkota Johor (SPMJ) kepada beliau.
Sekolah Menengah Kebangsaan Tokai
Pencapaian
Pelajar sulung ambilan tahun 1988 mula mengambil peperiksaan SRP pada tahun 1990. Ianya merupakan peperiksaan umum yang pertama bagi sekolah SMT. Pada tahun 1992, pelajar sulung ini mengambil peperiksaan SPM. Pencapaian amat memberansangkan bagi sekolah yang baru ditubuhkan pada tahun 1988 melalui beberapa fasa pemantapan asas dan pembangunan. Walaupun bangunan baharu yang perlu diduduki oleh pelajar sulung sebelum mengambil peperiksaan SPM sulung tidak tercapai, namun sokongan terus diberikan melalui beberapa aktiviti selepas itu. Malah terdapat juga beberapa pelajar sulung yang bertugas sebagai guru di sini.
Mozambique
Era Demokratik (1993- kini)
Menjelang pertengahan 1995, lebih 1.7 juta pelarian yang telah mencari suaka di negara jiran telah kembali ke Mozambique, sebahagian daripada penghantaran pulang terbesar yang disaksikan di sub-Sahara Afrika. Tambahan empat juta orang pelarian dalaman telah kembali ke rumah mereka.
Jaafar bin Haji Muhammad
Meninggal dunia
Beliau meninggal dunia pada 3 Julai 1919 di rumahnya di Bukit Senyum dan telah disemadikan dengan penuh istiadat di Makam Diraja Bukit Mahmoodiah, Johor Bahru, Johor.
Mozambique
Era Demokratik (1993- kini)
Pada Disember 1999, Mozambique mengadakan pilihan raya untuk kali kedua sejak perang saudara, yang sekali lagi dimenangi oleh FRELIMO. RENAMO menuduh FRELIMO melakukan penipuan, dan mengancam untuk meneruskan perang saudara semula, tetapi menarik balik ancaman selepas membawa perkara itu ke Mahkamah Agung Mozambique dan tewas.
Jaafar bin Haji Muhammad
Meninggal dunia
Sebuah sekolah iaitu "Sekolah Menengah Kebangsaan Dato' Jaafar" telah ditubuhkan di sebelah Istana Bukit Senyum iaitu kediaman Dato' Jaafar sempena jasa dan sumbangan beliau kepada Johor.
Mozambique
Era Demokratik (1993- kini)
Pada awal tahun 2000, taufan Idai menyebabkan banjir yang meluas di negara ini, membunuh beratus-ratus penduduknya dan memusnahkan infrastruktur yang sudah tidak menentu. Terdapat syak wasangka yang meluas bahawa sumber bantuan asing telah dialihkan oleh pemimpin berkuasa FRELIMO. Carlos Cardoso, seorang wartawan yang menyiasat dakwaan ini, telah dibunuh, dan kematiannya tidak pernah dijelaskan dengan memuaskan.
Sambil memberi indikasi pada tahun 2001 bahawa dia tidak akan bertanding untuk penggal ketiga, Chissano mengkritik pemimpin yang kekal lebih lama daripada dia, yang secara umumnya dilihat sebagai rujukan kepada presiden Zambia Frederick Chiluba, yang pada masa itu sedang mempertimbangkan penggal ketiga, dan presiden Zimbabwe Robert Mugabe, kemudian dalam penggal keempatnya. Pilihan raya Presiden dan Dewan Negara berlangsung pada 1–2 Disember 2004. Calon FRELIMO Armando Guebuza menang dengan 64% undi popular, manakala lawannya, Afonso Dhlakama dari RENAMO, menerima 32% undi popular. FRELIMO memenangi 160 kerusi di Parlimen, dengan gabungan RENAMO dan beberapa parti kecil memenangi 90 kerusi yang tinggal. Guebuza telah dilantik sebagai Presiden Mozambique pada 2 Februari 2005, dan berkhidmat selama dua penggal lima tahun. Penggantinya, Filipe Nyusi, telah menjadi Presiden Mozambique keempat pada 15 Januari 2015.
Dari 2013 hingga 2019, pemberontakan berintensiti rendah oleh RENAMO berlaku, terutamanya di wilayah tengah dan utara negara. Pada 5 September 2014, bekas presiden Guebuza dan pemimpin RENAMO Dhlakama menandatangani Perjanjian Penghentian Permusuhan, yang menghentikan permusuhan tentera dan membenarkan kedua-dua parti menumpukan perhatian kepada pilihan raya umum yang akan diadakan pada Oktober 2014. Bagaimanapun, selepas pilihan raya umum, krisis politik baru muncul. RENAMO tidak mengiktiraf kesahihan keputusan pilihan raya dan menuntut kawalan enam wilayah – Nampula, Niassa, Tete, Zambezia, Sofala, dan Manica – di mana mereka mendakwa telah memenangi majoriti. Kira-kira 12,000 pelarian kini berada di negara jiran Malawi. UNHCR, Doctors Without Borders, dan Human Rights Watch melaporkan bahawa tentera kerajaan telah membakar kampung dan melaksanakan pembunuhan orang ramai dan penderaan seksual.
Pada Oktober 2019, Presiden Filipe Nyusi telah dipilih semula selepas kemenangan besar dalam pilihan raya umum. FRELIMO memenangi 184 kerusi, RENAMO mendapat 60 kerusi dan parti MDM menerima baki enam kerusi dalam Dewan Negara. Pembangkang tidak menerima keputusan kerana dakwaan penipuan dan penyelewengan. FRELIMO memperoleh majoriti dua pertiga di parlimen yang membenarkan FRELIMO menyesuaikan semula perlembagaan tanpa memerlukan persetujuan pembangkang.[58]
Sejak 2017, negara telah menghadapi pemberontakan berterusan oleh kumpulan Islam. Pada September 2020, pemberontak ISIL menawan dan menduduki Pulau Vamizi di Lautan Hindi secara ringkas. Pada Mac 2021, berpuluh-puluh orang awam terbunuh dan 35,000 yang lain kehilangan tempat tinggal selepas pemberontak Islamis merampas bandar Palma. Pada Disember 2021, hampir 4,000 orang Mozambique melarikan diri dari kampung mereka pada bulan itu, berikutan peningkatan serangan jihad di Niassa.
Politik
Mozambique ialah demokrasi berbilang parti di bawah perlembagaan 1990. Cawangan eksekutif terdiri daripada Presiden, Perdana Menteri, dan Majlis Menteri. Terdapat Dewan Negara dan majlis perbandaran. Badan kehakiman terdiri daripada Mahkamah Agung dan mahkamah wilayah, daerah dan perbandaran. Hak pilih adalah universal pada usia lapan belas. Dalam pilihan raya 1994, Joaquim Chissano telah dipilih sebagai presiden dengan 53% undi, dan 250 ahli Dewan Negara telah diundi dengan 129 timbalan Barisan Pembebasan Mozambique (FRELIMO), 112 timbalan Penentangan Kebangsaan Mozambique (RENAMO) dan sembilan wakil. daripada tiga parti yang lebih kecil yang membentuk Kesatuan Demokratik (UD). Sejak penubuhannya pada tahun 1994, Dewan Negara telah mencapai kemajuan dalam menjadi sebuah badan yang semakin bebas daripada eksekutif. Menjelang tahun 1999, lebih separuh (53%) daripada undang-undang yang diluluskan berasal dari Perhimpunan.
Pada Ogos 2019, Presiden Mozambique Filipe Nyusi dan ketua parti Renamo iaitu parti pembangkang utama negara, Ossufo Momade, menandatangani perjanjian damai baharu Perjanjian Maputo atau Maputo Accord yang berjanji untuk menamatkan keganasan selama bertahun-tahun dan membuka laluan kepada pilihan raya pada Oktober. Namun meskipun perjanjian itu ditandatangani, kempen pilihan raya terus dicemari oleh keganasan politik yang menyasarkan terutamanya penyokong pembangkang. Switzerland memainkan peranan penting dalam pembrokeran perjanjian damai Mozambique pada Ogos 2019, dengan diplomat Switzerland memainkan peranan utama sebagai pengantara. Pada bulan Ogos, pengerusi Suruhanjaya Kesatuan Afrika memuji amnesti yang ditandatangani pada bulan itu sebagai peristiwa penting dalam menamatkan konflik di Mozambique.
Dasar Luar Negara
Walaupun kesetiaan kepada blok komunis sejak perjuangan pembebasan negara masih relevan, dasar luar Mozambique telah menjadi semakin pragmatik. Tonggak berkembar dasar luar Mozambique ialah pengekalan hubungan baik dengan jirannya dan pengekalan serta pengembangan hubungan dengan rakan kongsi pembangunan.
Semasa 1970-an dan awal 1980-an, dasar luar Mozambique berkait rapat dengan perebutan kekuasaan majoriti di Rhodesia dan Afrika Selatan serta persaingan kuasa besar dan Perang Dingin. Keputusan Mozambique untuk menguatkuasakan sekatan PBB terhadap Rhodesia dan menafikan akses negara ke laut menyebabkan kerajaan Ian Smith menentang negara itu sama ada secara terang-terangan atau tersembunyi. Walaupun pertukaran kerajaan di Zimbabwe pada tahun 1980 menghapuskan ancaman ini, kerajaan Afrika Selatan yang pro-aparteid ketika itu terus menggugat kestabilan Mozambique.
Perjanjian Nkomati 1984, walaupun gagal dalam matlamatnya untuk menamatkan sokongan Afrika Selatan kepada RENAMO, telah berjaya membuka hubungan diplomatik awal antara kerajaan Mozambique dengan Afrika Selatan. Proses ini mendapat momentum dengan penghapusan sistem aparteid oleh Afrika Selatan, yang memuncak dengan penubuhan hubungan diplomatik penuh pada Oktober 1993. Walaupun hubungan dengan negara jiran seperti Zimbabwe, Malawi, Zambia dan Tanzania kadang kala menunjukkan ketegangan, hubungan Mozambique dengan negara-negara tersebut tetap kukuh.
Pada tahun-tahun sejurus selepas kemerdekaannya, Mozambique mendapat manfaat daripada bantuan yang besar daripada beberapa negara Barat, terutamanya daripada rantau Scandinavia. Kesatuan Soviet dan sekutunya menjadi penyokong ekonomi, ketenteraan dan politik utama Mozambique, dan dasar luarnya mencerminkan hubungan ini. Ini mula berubah pada tahun 1983; pada tahun 1984 apabila Mozambique menyertai Bank Dunia dan Tabung Kewangan Antarabangsa. Bantuan Barat oleh negara-negara Scandinavia di Sweden, Norway, Denmark dan Iceland dengan cepat mengambil alih sokongan daripada Soviet. Finland dan Belanda menjadi sumber bantuan pembangunan yang semakin penting. Itali juga mengekalkan profil di Mozambique hasil daripada peranan utamanya semasa proses damai. Hubungan dengan Portugal, bekas kuasa kolonial, terus menjadi penting kerana pelabur Portugis memainkan peranan yang nyata dalam ekonomi Mozambique.
Tentera
Mozambique merupakan sebuah negara yang mempunyai pertahanan yang agak lemah, dan berada di tangga 114 daripada 140 negara dari segi kekuatan militari dunia. Angkatan Bersenjata Mozambique (Bahasa Portugis: Forças Armadas de Defesa de Moçambique) atau FADM ialah angkatan tentera negara Mozambique dan telah ditubuhkan pada pertengahan Ogos 1994. Mereka termasuk Kakitangan Am Angkatan Tentera dan tiga cabang perkhidmatan: Tentera Darat, Tentera Udara dan Tentera Laut.
Organisasi Antarabangsa
Mozambique adalah ahli kepada beberapa organisasi antarabangsa, antaranya:
Wilayah
Mozambique ialah negara ke-36 terbesar di dunia. Saiznya setanding dengan Turki. Mozambique terletak di pantai tenggara Afrika. Ia bersempadan dengan Eswatini ke selatan, Afrika Selatan ke barat daya, Zimbabwe ke barat, Zambia dan Malawi ke barat laut, Tanzania ke utara dan Lautan Hindi di sebelah timur. Mozambique terletak di antara latitud 10° dan 27°S, dan longitud 30° dan 41°B.
Negara ini dibahagikan kepada dua kawasan topografi oleh Sungai Zambezi. Di utara Sungai Zambezi, jalur pantai yang sempit memberi laluan kepada bukit-bukit pedalaman dan dataran rendah. Tanah tinggi berceranggah terletak lebih jauh ke barat; ia termasuk tanah tinggi Niassa, Namuli atau tanah tinggi Shire, tanah tinggi Angonia, Tete tanah tinggi dan dataran tinggi Makonde, dilitupi hutan Miombo. Di selatan Sungai Zambezi, tanah pamah lebih luas dengan dataran tinggi Mashonaland dan Gunung Lebombo terletak di selatan yang dalam.
Negara ini dialirkan oleh lima sungai utama dan beberapa sungai yang lebih kecil dengan Zambezi yang terbesar dan paling penting. Negara ini mempunyai empat tasik yang terkenal: Tasik Niassa (atau Malawi), Tasik Chiuta, Tasik Cahora Bassa dan Tasik Shirwa, semuanya di utara. Bandar utama ialah Maputo, Beira, Nampula, Tete, Quelimane, Chimoio, Pemba, Inhambane, Xai-Xai dan Lichinga.
Mozambique dibahagikan kepada sepuluh provinsi (provincias) dan satu provinsi bertaraf ibu negara (cidade capital). Provinsi itu pula terbahagi kepada 129 daerah (distritos). Daerah itu pula dibahagikan kepada 405 "pos pentadbiran" dan kemudiannya kepada lokaliti, iaitu peringkat geografi terendah dalam pusat pentadbiran negeri.
Berikut ialah senarai 10 bandar raya dengan penduduk paling ramai di negara ini menurut banci 2017:
Iklim
Mozambique mempunyai iklim tropika hingga subtropika dan mengalami dua musim: musim sejuk dan kering dari April hingga September dan musim panas dan lembap antara Oktober dan Mac. Suhu adalah lebih panas berhampiran pantai dan kawasan tanah rendah di selatan berbanding dengan kawasan pedalaman yang lebih tinggi.
Ekonomi
Mozambique adalah salah satu negara termiskin dan paling kurang membangun di dunia, walaupun antara 1994 dan 2006 purata pertumbuhan KDNK tahunannya adalah kira-kira 8%. IMF mengklasifikasikan Mozambique sebagai Negara Miskin Banyak Berhutang. Dalam tinjauan 2006, tiga perempat daripada penduduk Mozambique berkata dalam tempoh lima tahun yang lalu kedudukan ekonomi mereka sama ada kekal sama atau menjadi lebih teruk.
Parti Bansa Dayak Sarawak
Parti Bansa Dayak Sarawak (Sarawak Dayak People's Party, singkatan PBDS) merupakan salah satu parti politik Malaysia. Parti Bansa Dayak Sarawak merupakan sebuah parti politik bangsa Dayak Sarawak yang ditubuhkan pada 1983 di Sarawak, Malaysia oleh Tan Sri Datuk Amar Leo Moggie Anak Irok setelah berpecah dari Parti Kebangsaan Sarawak (SNAP). Selepas Tan Sri Datuk Amar Leo Moggie meletak jawatan mengejut sebagai presiden parti setelah memegang jawatan tersebut sejak ianya ditubuhkan selama 20 tahun pada 24 Jun 2003, PBDS mengalami krisis dalaman hasil daripada perebutan jawatan antara Timbalan Presiden, Datuk Seri Daniel Tajem yang mengambil alih kepimpinan parti tetapi dibantahi dan dipertikaikan oleh Ketua Penerangan PBDS, Tan Sri James Jemut Masing sehingga pembatalan pendaftaran PBDS oleh Pendaftar Pertubuhan (ROS) dan dibubarkan pada Dec 5, 2003. Tetapi dalam beberapa hari sebelum pilihan raya pada 21 Mac 2004, Pendaftar Pertubuhan (ROS) memberi peluang kedua dan pembatalan pendaftaran PBDS telah ditarik balik dengan syarat kedua-dua pihak yang bertelagah mesti mengadakan persidangan perwakilan seperti yang telah dijadualkan pada 9 dan 10 Oktober 2004. Namun, pilihan raya umum dan peluang kali kedua ini juga gagal membantu menyelesaikan pertelagahan parti malahan telah lebih memburukkan keadaan apabila kedua-dua pihak masing-masing dituduh telah secara rahsia mensabotaj dan menamakan calon untuk menentang dan menghapuskan calon lawan. Kementerian Dalam Negeri (KDN) melalui keputusan Pendaftar Pertubuhan (ROS) telah membatalkan pendaftaran PBDS buat kali yang kedua dan muktamad pada 21 Okt 2004. Pembubaran PBDS ini seterusnya telah melahirkan 2 parti serpihan kaum Dayak yang baru, iaitu Parti Rakyat Sarawak (PRS) yang telah ditubuhkan dan didaftarkan oleh kumpulan Tan Sri James Jemut Masing serta menyertai Barisan Nasional dan Kongres Dayak Malaysia (MDC) pula yang gagal didaftarkan. Usaha baru juga dilakukan bagi mendaftarkan semula Parti Bangsa Dayak Sarawak Baru (PBDSB).
Crazannes
Crazannes ialah komun di jabatan Charente-Maritime di barat-daya Perancis.
Mozambique
Demografi
Semasa pemerintahan penjajah Portugis, sebilangan besar minoriti orang keturunan Portugis tinggal secara kekal di hampir semua kawasan di negara itu, dan orang Mozambique dengan warisan Portugis pada masa kemerdekaan berjumlah kira-kira 360,000 orang. Kebanyakan mereka meninggalkan negara ini selepas kemerdekaan daripada Portugal pada tahun 1975. Terdapat pelbagai anggaran untuk saiz komuniti Cina Mozambique, antara 7,000 hingga 12,000 pada 2007.
Menurut tinjauan 2011, jumlah kadar kesuburan ialah 5.9 kanak-kanak bagi setiap wanita, dengan 6.6 di kawasan luar bandar dan 4.5 di kawasan bandar.