cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kontroversi Najib Razak
Skandal 1MDB
Pada 17 Mac 2016, akibat skandal kewangan 1MDB, Malaysia disenaraikan di antara lima negara yang mempunyai masalah rasuah paling besar di dunia.
Pada 28 Mac 2016, Dokumentari Australia - Four Corners memamparkan laporan apa yang didakwanya sebagai butiran akaun bank peribadi Najib. Menurut program terbitan, Australian Broadcasting Corporation (ABC) itu, kru penerbitannya telah melihat dokumen-dokumen bank yang dibekalkan oleh 'sumber pada peringkat tertinggi’ yang tidak dinamakan.
Pada 30 Mac 2016, The Wall Street Journal (WSJ) melaporkan bahawa Najib membelanjakan sehingga AS$15 juta (RM58.1 juta) untuk percutian dan barang-barang mewah di kedai-kedai di Amerika Syarikat, Malaysia, Itali dan di tempat lain, berdasarkan siasatan yang dilakukan terhadap rekod perbankan peribadi beliau.
Pada 19 April 2016, WSJ mendakwa bahawa sebahagian wang daripada syarikat palsu Aabar Investments PJS berakhir di Tanore Finance Corp yang juga berpangkalan di Kepulauan British Virgin, entiti sama yang memindahkan AS$681 juta ke dalam akaun bank peribadi Najib. Berhubung jumlah dana yang amat besar itu berasal dari penderma Arab Saudi, bekas Presiden Majlis Peguam Ambiga Sreenevasan secara berterus terang menggambarkan mereka yang menyokong teori itu sebagai "bodoh atau tidak jujur".
Pada 1 September 2016, Menteri di Jabatan Perdana Menteri, Abdul Rahman Dahlan secara rasmi mengesahkan bahawa Malaysia Official 1 (MO1) yang dirujuk sebanyak 36 kali dalam saman sivil Jabatan Keadilan (DOJ) Amerika Syarikat berkaitan penyelewengan dana 1MDB adalah Najib. BBC memetik beliau sebagai berkata, dalam sebuah artikel yang bertajuk 'Who is Malaysian Official 1? Case Closed' yang disiarkan di laman webnya.
Pada 15 November 2016, Najib berkata, isu 1MDB telah terlalu dipolitikkan dan pihak tertentu dalam Malaysia cuba mengeksploitasinya untuk kepentingan politk peribadi mereka. Katanya, mereka ini yang telah "menyalurkan kepada pihak berkuasa asing maklumat yang adakalanya salah atau tidak lengkap."
Pada bulan Mei 2017, majalah Time yang berpengkalan di New York menamakan Najib dan Amerika Presiden Donald Trump sebagai antara pemimpin dunia yang memiliki `rating’ terburuk. Time turut mengaitkan Najib dengan 1MDB dan kemasukan wang berbilion ringgit ke dalam akaun peribadinya yang dikatakan daripada kerabat diraja Saudi.
Pada 30 Oktober 2017, Menteri di Jabatan Perdana Menteri Azalina Othman berkata Peguam Negara (AG) Mohamed Apandi Ali pada 24 Oktober lalu, sekali lagi mengarahkan pihak polis supaya menjalankan siasatan lanjut berhubung kes 1MDB.
Pada 28 Februari 2018, Indonesia merampas sebuah kapal mewah di Bali yang sedang dicari DOJ sebagai sebahagian daripada siasatan 1MDB.
Pada bulan Mac 2018, skandal 1MDB dipaparkan dalam majalah hal ehwal semasa Indonesia, Tempo.
Pada 23 Mac 2018, Najib menjelaskan bahawa laporan siasatan Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) mengenai 1MDB membuat kesimpulan bahawa beliau tidak melakukan sebarang kesalahan.
Pada 3 Mei 2018, Mahathir pula sekali lagi membangkitkan soal hutang negara dan isu 'derma' RM2.6 bilion. Beliau berkata, "RM2.6 bilion dalam akaun peribadinya. Ketika ditanya dari mana, dia kata derma daripada Arab.""Arab mana yang cukup gila untuk buat demikian? Bill Gates pun tak beri sebanyak itu."
Pada 5 Mei 2018, Presiden 1MDB Arul Kanda Kandasamy berkata 1MDB tidak pernah memindahkan wang ke dalam akaun peribadi Najib.
Pertama kali Najib dihadapkan ke Mahkamah Sesyen Kuala Lumpur pada 4 Julai 2018 atas tiga pertuduhan pecah amanah dan satu pertuduhan menyalahgunakan kedudukan. Pada 8 Ogos 2018, Najib sekali lagi dihadapkan ke Mahkamah Sesyen atas tiga pertuduhan pengubahan wang haram membabitkan wang sama. Perbicaraan bermula pada 3 April 2019 dengan pendakwaan memanggil 57 saksi sebelum menutup kesnya pada 27 Ogos tahun sama. Pada 28 Julai 2020, Najib dijatuhkan hukuman penjara selama 12 tahun berserta denda RM210 juta.
Pada 23 Ogos 2022, Mahkamah Persekutuan mengekalkan sabitan dan hukuman penjara 12 tahun serta denda RM210 juta yang dijatuhkan ke atas Najib bagi kesalahan menyeleweng RM42 juta dana SRC International.
Dalam kalangan enam bekas perdana menteri Malaysia, Najib adalah yang pertama menghadapi dakwaan jenayah.
Secara keseluruhan, beliau berdepan 42 pertuduhan. Ini adalah skandal kleptokrasi terbesar di dunia.
Pengharaman melancong
Pada 12 Mei 2018, Jabatan Imigresen Malaysia memberi pengesahan mereka menyenarai hitam nama Najib dan isterinya Rosmah Mansor. Dengan keputusan itu Najib terbabit serta isterinya tidak boleh meninggalkan negara ini untuk apa-apa urusan pun, termasuk bercuti. Perdana Menteri Mahathir bin Mohamad berkata, ini selepas kerajaan banyak menerima aduan berkaitan salah guna kuasa yang dilakukan oleh Najib sebelum ini. Najib berkata beliau akur dengan keputusan Jabatan Imigresen Malaysia untuk melarangnya daripada meninggalkan negara.
Mengumumkan laporan audit 1MDB
Pada 12 Mei 2018, Perdana Menteri Mahathir bin Mohamad memberitahu laporan audit 1MDB bukan lagi di bawah Akta Rahsia Rasmi (OSA) dan beliau sudah mengarahkan polis mengeluarkan laporan audit itu yang diklasifikasikan di bawah OSA.
Pada 15 Mei 2018, Ketua Audit Negara Madinah Mohamad mengumumkan laporan audit 1MDB tidak lagi diklasifikasi sebagai rahsia.
Buat laporan
Pada 14 Mei 2018, seorang bekas pegawai kanan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) membuat laporan kepada SPRM berhubung beberapa dakwaan melibatkan Najib. Bekas Pengarah Risikan dan Siasatan SPRM Abdul Razak Idris berkata laporan itu berkaitan apa yang disyaki sebagai tindakan menghalang siasatan berhubung kes Kumpulan Wang Persaraan (KWAP) dan 1MDB.
Akan dikenakan pertuduhan
Pada 15 Mei 2018, Perdana Menteri Mahathir bin Mohamad berkata beliau menjangka pertuduhan akan dikenakan terhadap Najib susulan penyiasatan terhadap dakwaan bahawa bekas perdana menteri itu menyelewengkan beratus juta dolar Amerika daripada dana 1MDB. Mahathir berkata beliau tidak akan membuat rundingan dengan Najib bagi mendapatkan kembali wang itu.
Pada 19 Jun 2018, Mahathir berkata penyelewengan dan rasuah menggunakan wang kerajaan adalah antara tuduhan yang bakal dikenakan kepada Najib susulan penyiasatan ke atas dana kerajaan 1MDB. Mahathir memberitahu Reuters dalam temu bual bahawa pasukan penyiasat "mempunyai kes yang hampir sempurna" terhadap suspek utama yang menyeleweng dana 1MDB dan menyalahgunakan berbilion-bilion dolar dana awam.
Memberi keterangan kepada SPRM
Pada 18 Mei 2018, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) berkunjung ke rumah Najib di Taman Duta, Kuala Lumpur, bagi memberi notis memintanya hadir sebelum pukul 10 pagi 22 Mei ini untuk memberi keterangan bagi kes tersebut.
Pada 22 Mei 2018, Najib beredar dari Ibu Pejabat SPRM kira-kira jam 3.15 petang selepas lebih lima jam memberi keterangan kepada SPRM berhubung siasatan kes SRC International. Najib ketika ditemui media di lobi bangunan berkenaan berkata, beliau akan hadir semula di Ibu Pejabat SPRM pada 24 Mei ini untuk sambung memberi keterangan kepada SPRM.
Pada 24 Mei 2018, Najib memberi keterangan untuk kali kedua kepada SPRM dan mengambil masa lebih tujuh jam berhubung siasatan kes sama. Najib ketika ditemui di lobi bangunan berkata, beliau sudah selesai sepenuhnya memberi keterangan kepada SPRM berhubung kes berkenaan.
Pada 5 Jun 2018, Isteri Najib, Rosmah Mansor beredar meninggalkan Ibu Pejabat SPRM, kira-kira jam 3.45 petang tadi selepas lima jam memberi keterangan berhubung siasatan membabitkan SRC International.
Pada 3 Julai 2018, anak tiri Najib, Riza Aziz tiba di Ibu Pejabat SPRM bagi memberi keterangan berhubung skandal 1MDB.
Pada 4 Julai 2018, Riza Aziz memberi keterangan buat kali kedua selama enam jam kepada SPRM berhubung siasatan 1MDB.
Pada 5 Julai 2018, Riza Aziz memberi keterangan buat kali ketiga kepada SPRM berhubung siasatan 1MDB.
Pada 26 September 2018, Rosmah sekali lagi memberi keterangan kepada SPRM hampir 12 jam.
Pasukan Khas Siasatan 1MDB
Pada 21 Mei 2018, Pejabat Perdana Menteri (PMO) berkata kerajaan mengumumkan penubuhan pasukan khas bagi menyiasat secara terperinci kes 1MDB. PMO berkata pasukan khas berkenaan ditubuhkan selepas dipersetujui Perdana Menteri Mahathir bin Mohamad. Pasukan khas itu akan diketuai bersama bekas Peguam Negara Abdul Gani Patail; bekas Ketua Pesuruhjaya Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) Abu Kassim Mohamed; Ketua Pesuruhjaya SPRM, Mohamad Shukri Abdull dan bekas pegawai kanan Cawangan Khas Bukit Aman Abdul Hamid Bador.
Pada 31 Mei 2018, Pasukan Khas Siasatan 1MDB Malaysia dan Singapura bersetuju bekerjasama untuk membawa pulang sejumlah wang kepada kerajaan Malaysia yang dipercayai telah diseleweng daripada 1MDB.
Bekas pegawai khas direman
Pada 25 Jun 2018, bekas pegawai khas kepada Najib direman tujuh hari bagi membantu siasatan kes penyelewengan 1MDB. Jurucakap Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) berkata lelaki berusia 42 tahun itu dikatakan memegang jawatan pengarah di sebuah syarikat yang dipercayai menerima wang transaksi daripada 1MDB.
Pada 1 Julai 2018, Mahkamah Majistret membebaskan bekas pegawai khas kepada Najib yang direman sebelum ini bagi membantu siasatan kes 1MDB. Majistret Muhammad Bukhori Md Ruslan membenarkan dia dibebaskan dengan jaminan SPRM berjumlah RM20,000.
Carian kediaman
Pada 27 Jun 2018, Pengarah Jabatan Siasatan Jenayah Komersial (JSJK) Bukit Aman, Amar Singh Ishar Singh berkata jumlah keseluruhan nilai barangan dirampas di kediaman berkaitan Najib ialah antara RM900 juta hingga RM1.1 bilion. Amar Singh berkata, sebanyak 12,000 pelbagai barang kemas ditemui dalam 25 daripada 72 beg yang dirampas polis. Antara barang kemas itu ialah cincin, berlian, gelang dan subang yang keseluruhannya dengan nilai pasaran kira-kira RM880 juta.
Pada 29 Jun 2018, keluarga Najib telah memulakan prosiding undang-undang bagi mendapatkan semula barangan yang dirampas. Ahli keluarga beliau mendakwa barangan yang dirampas kebanyakannya merupakan hadiah yang diterima dari keluarga ternama dari luar negara termasuk keluarga Diraja, untuk pelbagai acara.
Tarik balik saman fitnah 1MDB
Selepas Pilihan raya umum Malaysia 2018, Najib menarik balik kes-kes fitnah berkaitan skandal 1MDB termasuk terhadap Harakah, Malaysiakini, Tony Pua Kiam Wee dan Ling Liong Sik.
Penangkapan dan prosiding undang-undang
Pada 3 Julai 2018, Najib ditahan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) di kediamannya dekat Langgak Duta kira-kira jam 3 petang.
Pada 4 Julai 2018, Najib yang dikawal ketat pasukan polis dan pegawai SPRM memasuki Mahkamah Sesyen Kuala Lumpur. Beliau didakwa atas tiga pertuduhan CBT dan satu pertuduhan salah guna kuasa berhubung dana SRC International berjumlah RM42 juta. Kes kemudian dipindahkan ke Mahkamah Tinggi. Pada 8 Ogos 2018, Najib didakwa di Mahkamah Tinggi atas tiga pertuduhan pengubahan wang haram melibatkan dana sama (RM42 juta daripada SRC International) yang merupakan hasil kegiatan haram.
SRC International dibentuk pada Januari 2011 sebagai anak syarikat 1MDB, sebuah syarikat yang dimiliki sepenuhnya oleh Menteri Kewangan (Diperbadankan). Menurut Laporan Ketua Audit Negara mengenai 1MDB, "SRC" bermakna "strategic resource company" dan tujuan yang dinyatakan untuk melabur dalam industri logam dan tenaga yang menjadi kepentingan negara.
Pada 10 Ogos 2018, Hakim Mahkamah Tinggi Mohd Nazlan Mohd Ghazali menolak permohonan Najib untuk melarang media dan orang ramai daripada menerbitkan kenyataan berhubung merit kes jenayahnya yang akan membuat inferens (kesimpulan) Najib bersalah sementara menunggu kesnya selesai.
Pada 13 Ogos 2018, Najib memfailkan rayuan di Mahkamah Rayuan berhubung keputusan Mahkamah Tinggi menolak untuk mengeluarkan perintah melarang media dan orang awam daripada menerbitkan kenyataan berhubung merit kesnya.
Pada 17 Januari 2019, Ketua Bahagian Pendakwaan Jabatan Peguam Negara Manoj Kurup dalam surat bertarikh 17 Jan 2019 yang dihantar kepada Hakim Mahkamah Tinggi Mohd Nazlan Mohd Ghazali, membantah permohonan pihak pembelaan untuk menangguhkan perbicaraan, menyatakan permohonan itu "adalah remeh dan akan menyebabkan kelewatan yang tidak munasabah terhadap perbicaraan yang dijadualkan".
Pada 28 Januari 2019, Najib didakwa di Mahkamah Tinggi atas tiga lagi pertuduhan membabitkan pengubahan wang haram berjumlah RM47 juta. Najib mengaku tidak bersalah dan memohon dibicarakan sebaik pertuduhan terhadapnya dibacakan jurubahasa di hadapan Hakim Mohd Nazlan Mohd Ghazali ketika kes ditetapkan untuk sebutan semula.
Pada 11 Februari 2019, Mahkamah Rayuan membenarkan permohonan Najib untuk menangguhkan sementara perbicaraan sehingga rayuannya berhubung keputusan pendakwa raya menarik balik sijil perpindahan tujuh pertuduhan terhadapnya, selesai.
Pada 14 Februari 2019, Mahkamah Rayuan menetapkan 11 dan 12 Mac untuk mendengar empat rayuan Najib bagi membatalkan keputusan Mahkamah Tinggi berhubung permohonan interlokutori Najib mengenai tujuh pertuduhan melibatkan dana SRC.
Pada 28 Mac 2019, Mahkamah Tinggi menetapkan 3 April pada 2 petang bagi perbicaraan kes SRC Najib.
Pada 1 April 2019, Najib memfailkan satu lagi rayuan (permohonan semakan) terhadap keputusan Mahkamah Persekutuan yang menolak permohonannya menangguhkan perbicaraan kesnya berkaitan SRC.
Pada 29 April 2019, Mahkamah Tinggi menolak permohonan Najib untuk mendapatkan perisytiharan bahawa tujuh tuduhan pecah amanah, salah guna kedudukan dan pengubahan wang haram yang dihadapinya adalah cacat.
Pada 29 Julai 2019, peguam Ranjit Singh memberitahu Mahkamah Tinggi di Kuala Lumpur bahawa Najib mengaku dalam saman fitnah yang difailkan terhadap bekas Presiden MCA Ling Liong Sik bahawa RM42 juta dari SRC telah dimasukkan ke dalam akaun bank peribadinya.
Pada 27 Ogos 2019, Pendakwaan menutup kesnya selepas 58 hari perbicaraan dan mendengar keterangan 57 orang saksi.
Pada 11 November 2019, Mahkamah Tinggi memerintahkan Najib membela diri terhadap semua tujuh pertuduhan selepas mendapati pendakwaan berjaya membuktikan terdapat unsur menggunakan kedudukan, pecah amanah dan pengubahan wang haram.
Pada 3 Disember 2019, Najib memberi keterangan membela diri di Mahkamah Tinggi sebagai saksi pertama pembelaan bagi menjawab pertuduhan terhadapnya.
Pada 11 Mac 2020, Selepas 19 saksi memberi keterangan sepanjang 33 hari, pembelaan menutup kesnya.
Pada 5 Jun 2020, Mahkamah Tinggi menetapkan 28 Julai bagi keputusan.
Disabitkan kesalahan
Pada 28 Julai 2020, Najib dijatuhkan hukuman penjara 72 tahun bagi tujuh pertuduhan jenayah dalam kes membabitkan SRC International Sdn Bhd. Semua hukuman penjara akan berjalan serentak, menjadikan tempoh hukuman penjara sebenar adalah 12 tahun.
Sekiranya gagal membayar denda RM210 juta - yang merupakan lima kali ganjaran RM42 juta yang diterima oleh Najib - maka beliau akan dipenjara lima tahun lagi.
Pada 10 Sept 2020, Hakim Mahkamah Tinggi Mohd Nazlan Mohd Ghazali menyifatkan kes penyelewengan dana RM42 juta milik SRC International Sdn Bhd dihadapi Najib adalah kesalahan salah guna kedudukan, pecah amanah jenayah dan pengubahan wang haram yang paling teruk. Melalui alasan penghakiman penuh setebal 801 muka surat, Mohd Nazlan berkata, kes terbabit mempunyai elemen yang memberikan kesan ke atas kepentingan awam kerana dana RM42 juta itu adalah milik Kementerian Kewangan (Diperbadankan) (MKD) yang berkemungkinan berasal daripada dana pencen Kumpulan Wang Persaraan (Diperbadankan) (KWAP) berjumlah RM4 bilion.
Rayuan
Pada 30 Julai 2020, Najib mengemukakan rayuan terhadap sabitan dan hukuman yang dikenakan terhadapnya selepas didapati bersalah atas tujuh pertuduhan rasuah serta pengubahan wang haram membabitkan dana RM42 juta milik SRC International Sdn Bhd. Beliau melalui peguamnya memfailkan notis rayuan berkenaan di Pejabat Pendaftar Mahkamah Tinggi, Kompleks Mahkamah Jalan Duta.
Pada 2 Disember 2020, Najib mengemukakan 307 alasan dalam petisyen rayuan terhadap sabitan. Beliau berkata Hakim Mohd Nazlan Mohd Ghazali terkhilaf dalam fakta dan undang-undang apabila mensabitkan serta menjatuhkan hukuman bagi kesemua tuduhan terhadapnya.
Pada 5 April 2021, Mahkamah Rayuan menolak permohonan Najib untuk menangguhkan pendengaran rayuannya terhadap sabitan bersalah dan hukuman dalam kes rasuah RM42 juta SRC International. Justeru Mahkamah Rayuan meneruskan pendengaran permohonan tersebut.
Pada 18 Mei 2021, Mahkamah Rayuan menangguhkan keputusannya selepas selesai mendengar rayuan Najib, yang berlangsung selama 15 hari. Panel tiga hakim diketuai Abdul Karim Abdul Jalil menangguhkan keputusan itu ke satu tarikh yang akan ditetapkan kelak.
Pada 23 November 2021, Mahkamah Rayuan menetapkan 8 Disember untuk keputusan rayuan itu. Najib memfailkan permohonan supaya ditangguhkan keputusan rayuannya kerana perlu menjalani kuantin kendiri selama tujuh hari sehingga 12 Disember setelah kembali dari Singapura dan hanya boleh hadir di mahkamah atau perhimpunan awam mulai 13 Disember.
Pada 24 November 2021, Mahkamah Rayuan menolak permohonan Najib untuk menangguhkan tarikh keputusan rayuannya.
Pada 2 Disember 2021, Najib memfailkan permohonan di Mahkamah Rayuan supaya membenarkan bukti baharu dikemukakan dalam rayuannya termasuk daripada Ketua Pesuruhjaya Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) Azam Baki.
Pada 3 Disember 2021, Mahkamah Rayuan menetapkan 7 Dis untuk mendengar permohonan memasukkan bukti baharu.
Pada 8 Disember 2021, Mahkamah Rayuan mengekalkan sabitan dan hukuman penjara 12 tahun serta denda RM210 juta ke atas Najib. Dalam penghakiman yang dibaca, panel hakim Mahkamah Rayuan menjelaskan yang Najib terlibat secara aktif dalam memastikan SRC International mendapat pinjaman RM4 bilion daripada Kumpulan Wang Persaraan Diperbadankan (KWAP) pada 2011 dan 2012. Mahkamah juga yakin Najib mempunyai kawalan penuh terhadap SRC International menerusi peranan perdana menteri sebagai penasihat emeritus terhadap syarikat itu, yang berperanan untuk membuat pelaburan dalam sektor tenaga dan sumber negara. Sebaik SRC mendapat wang pinjaman itu, kata hakim, Najib menjadi “tidak ambil kisah” terhadap bagaimana ia digunakan dan mengarahkan menteri kewangan kedua ketika itu, Ahmad Husni Mohamad Hanadzlah untuk tidak “mengambil tahu (keep off)” terhadap syarikat itu. Perlakuan perayu ini hanya menunjukkan satu perkara, iaitu sebaik saja dana diberi kepada SRC, di mana perayu ada kawalan penuh, dia bebas untuk menggunakannya untuk kepentingan peribadi.Ini ditunjukkan menerusi aliran RM42 juta daripada SRC ke akaun peribadinya. Ini bukan sesuatu yang boleh dikatakan sebagai dilakukan untuk kepentingan negara.Tiada kepentingan negara di sini, hanya memalukan negara.
Mahkamah Rayuan juga berpandangan dakwaan resit derma daripada keluarga diraja Arab Saudi adalah bukti yang tidak dapat dipertahankan, panel hakim berkata ini kerana bukti menunjukkan RM42 juta berasal daripada SRC dan berakhir di akaun bank peribadi Najib. Beliau kemudiannya memfailkan notis rayuan ke Mahkamah Persekutuan.
Pada 7 Januari 2022, Najib memohon Mahkamah Persekutuan mendengar rayuannya bagi mengemukakan bukti baharu dalam kes SRC terlebih dahulu.
Pada 2 Mac 2022, Mahkamah Persekutuan menolak permohonan Najib untuk mengosongkan tarikh pendengaran rayuan kes itu susulan dakwaan terdapat bukti baharu dalam usaha beliau untuk mengetepikan sabitan dalam kes SRC International yang dijadualkan pada 15 dan 16 Mac.
Pada 16 Mac 2022, Mahkamah Persekutuan menolak permohonan Najib untuk memasukkan bukti baharu.
Pada 18 April 2022, Najib memohon lanjutan masa selewat-lewatnya hingga 25 April ini untuk memfailkan petisyen rayuan ke Mahkamah Persekutuan bagi mengetepikan sabitan dalam kes penyelewengan RM42 juta dana SRC International Sdn Bhd. Pada 25 April, Mahkamah Persekutuan membenarkan permohanan beliau.
Pada 25 April 2022, Najib mengemukakan 94 alasan dalam petisyen rayuannya. Antara alasan dibangkitkan dalam petisyen itu ialah Mahkamah Rayuan tersilap fakta dan/atau undang-undang dalam mengesahkan dapatan Mahkamah Tinggi bahawa pihak pendakwaan membuktikan kes prima facie terhadap perayu (Najib) atas semua tujuh pertuduhan dan memanggilnya untuk membela diri. Pada 9 Mei, Mahkamah Persekutuan menetapkan 10 hari mulai 15 Ogos untuk mendengar rayuan akhir Najib.
Pada 31 Mei 2022, Najib memfailkan permohonan bagi mendapatkan kebenaran melantik Peguam Diraja (QC) untuk membantu dia berhubung isu kompleks dan persoalan undang-undang dalam rayuan kes SRC di Mahkamah Persekutuan. Pada 6 Jul, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur akan memutuskan pada 21 Julai sama ada QC dibenarkan mewakili Najib dalam rayuan akhirnya berhubung kes penyelewengan dana RM42 juta membabitkan SRC.
Pada 7 Jun 2022, Najib memfailkan permohonan untuk menghantar bahan bukti baru di Mahkamah Persektuan, dalam usahanya membatalkan perbicaraan kes SRC di Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur.
Pada 13 Jun 2022, pendakwaan memfailkan afidavit bagi membantah permohonan Laidlaw untuk mewakili Najib dalam rayuan kes SRC.
Pada 16 Jun 2022, Hakim Mahkamah Tinggi Wan Ahmad Farid Wan Salleh menarik diri daripada mendengar permohonan Laidlaw untuk mewakili Najib.
Pada 26 Julai 2022, Najib memberhentikan khidmat peguam Muhammad Shafee Abdullah dan peguam daripada firma Tetuan Shafee & Co daripada mewakilinya dalam rayuan akhir kes SRC. Beliau telah melantik Tetuan Zaid Ibrahim Suffian TH Liew & Partners (ZIST) sebagai peguam cara baharu.
Pada 29 Julai 2022, Mahkamah Persekutuan tolak permohonan Najib untuk menangguhkan rayuan akhir.
Pada 15 Ogos 2022, Najib tiba di Mahkamah Persekutuan pada jam 9.05 pagi, bagi prosiding rayuan sabitan hukuman dan denda. Hadir sama ialah peguam Hisyam Teh Poh Teik selaku peguam utama dan Liew Teck Huat serta M Rueben sebagai peguam bersama.
Pada 15 Ogos 2022, Najib memohon rayuan akhir kes penyelewengan dana RM42 juta milik SRC yang dihadapinya, ditangguh sehingga siasatan terhadap Hakim Mohd Nazlan Mohd Ghazali selesai.
Pada 15 Ogos 2022, Timbalan Pendakwa Raya Kanan V Sithambaram berkata dakwaan bahawa wujudnya konflik kepentingan dalam kes penyelewengan dana RM42 juta milik SRC membabitkan hakim perbicaraan Mohd Nazlan Mohd Ghazali tidak berasas sama sekali.
Pada 16 Ogos 2022, Najib gagal dalam permohonannya untuk mengemukakan bukti baharu pada rayuan terakhir kes SRC International.
Pada 16 Ogos 2022, Mahkamah Persekutuan menolak permohonan Najib untuk menangguhkan pendengaran rayuan bagi kes SRC International dan menetapkan 18 Ogos untuk mendengar rayuan itu.
Pada 18 Ogos 2022, Mahkamah Persekutuan mula mendengar rayuan terakhir Najib dalam kes SRC International.
Pada 19 Ogos 2022, Najib menamatkan khidmat peguam caranya, Zaid Ibrahim Suflan TH Liew & Partners (ZIST), daripada mewakilinya dalam rayuan akhir.
Pada 19 Ogos 2022, pendakwa raya ad hoc V Sithambaram berkata keterangan bersumpah itu boleh diperoleh dalam afidavit bersumpah yang difailkan Najib dalam saman sivilnya terhadap bekas Presiden MCA Ling Liong Sik, lama sebelum Najib didakwa dalam kes SRC.
Pada 23 Ogos 2022, Najib memohon supaya Ketua Hakim Negara Tengku Maimun Tuan Mat menarik diri daripada mendengar rayuan akhir kesnya membabitkan dana SRC International. Bagaimanapun, permohonan itu yang dikemukakan di saat-saat akhir ditolak oleh mahkamah. Pada 23 Ogos 2022, Mahkamah Persekutuan mengekalkan sabitan dan hukuman penjara 12 tahun serta denda RM210 juta yang dihadapi Najib dalam kes penyelewengan dana RM42 juta milik SRC International Sdn Bhd. Hakim Tengku Maimun Tuan Mat ketika membacakan penghakiman setebal 15 muka surat itu memutuskan bahawa Najib tidak pernah mempertikai RM42 juta didepositkan ke dalam akaun bank peribadinya sepanjang perbicaraan kes penyelewengan dana SRC. Hukuman itu disambut baik pembangkang dan pengkritiknya yang sudah bertahun-tahun membangkitkan isu itu. Pemimpin Umno menyifatkan keputusan Mahkamah Persekutuan terhadap Najib adalah penganiayaan politik.
Masuk penjara
Pada 23 Ogos 2022, Najib dihantar ke Penjara Kajang kira-kira 5.43 petang menaiki sebuah kenderaan utiliti sukan (SUV) berwarna hitam diiringi beberapa kenderaan polis dan tiba di penjara pada 6.47 petang. Beliau menjadi bekas Perdana Menteri Malaysia pertama menjalani hukuman di Penjara Kajang. Najib masih berdepan empat lagi kes berkaitan rasuah dana 1MDB dan agensi kerajaan lain. Pada 25 Ogos, Royal Lake Club Kuala Lumpur memecat Najib sebagai penaung.
Pada 2 September 2022, Najib memfailkan petisyen untuk mendapatkan pengampunan Yang di-Pertuan Agong.
Pada 6 September 2022, Najib memfailkan permohonan bagi menyemak keputusan Mahkamah Persekutuan yang mengekalkan sabitan dan hukuman terhadapnya.
Pada 11 Oktober 2022, Ketua Pengarah Jabatan Penjara Malaysia Nordin Muhammad berkata selagi Najib masih menjalani hukuman itu, beliau tidak dibenarkan keluar berkempen pada Pilihan Raya Umum Ke-15 (PRU15).
Pada 21 Oktober 2022, Mahkamah Persekutuan menetapkan tiga hari bermula 19 Januari 2023 untuk mendengar permohonan Najib bagi menyemak sabitan dan hukuman penjara 12 tahun serta denda kerana menyeleweng dana SRC berjumlah RM42 juta.
Pada 5 Januari 2023, Najib memfailkan petisyen kepada Kumpulan Kerja Penahanan Arbitari Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNWGAD) bagi meminta dibebaskan atau dibicarakan semula. Peguam mewakili Najib, Muhammad Shafee Abdullah, berkata anak guamnya memohon panel UNWGAD membabitkan lima pakar keadilan antarabangsa memutuskan bahawa penolakan rayuannya pada 23 Ogos 2022 adalah tidak adil, melanggar hak asasi manusia dan Perlembagaan Persekutuan.
25 tuduhan salah guna kedudukan dan kegiatan pengubahan wang haram
Pada 19 September 2018, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) dalam kenyataan, berkata Najib akan didakwa jam 3 petang esok di Mahkamah Sesyen Kuala Lumpur.
Pada 20 September 2018, Najib dihadapkan ke Mahkamah Sesyen atas empat pertuduhan salah guna kedudukan dan 21 pertuduhan membabitkan aktiviti penggubahan wang haram berjumlah RM2.3 bilion. Najib bagaimanapun mengaku tidak bersalah atas semua pertuduhan yang dibacakan secara berasingan dan mohon dibicarakan selepas pertuduhan dibacakan di hadapan Hakim Azura Alwi. Pendakwaan diketuai bekas Hakim Mahkamah Persekutuan Gopal Sri Ram, manakala peguam Muhammad Shafee Abdullah mengetuai barisan pembelaan.
Bagi pertuduhan pertama beliau didakwa menggunakan kedudukannya mendapatkan suapan berjumlah RM60,629,839.43 di AmIslamic Bank Berhad, Cawangan Jalan Raja Chulan di sini, antara 24 Februari 2011 dan 14 Jun 2011.
Sementara bagi pertuduhan kedua, Najib didakwa menggunakan kedudukannya mendapatkan suapan RM90,899,927.28 di tempat yang sama antara 31 Oktober 2012 dan 20 November 2012.
Beliau didakwa melakukan perbuatan itu di tempat yang sama antara 22 Mac 2013 hingga 10 April 2013 serta antara 23 Jun 2014 hingga 19 Disember 2014.
Bagi semua perbuatan itu, Najib didakwa mengikut Seksyen 23(1) Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) 2009 yang membawa hukuman penjara maksimum 20 tahun dan denda tidak kurang daripada lima kali ganda jumlah nilai suapan, atau RM10,000 mengikut mana-mana yang lebih tinggi, jika sabit kesalahan.
Bagi 21 pertuduhan lagi, Najib didakwa membabitkan diri dalam pengubahan wang haram iaitu menerima, memindahkan dan membayar jumlah sama hasil daripada aktiviti haram.
Beliau didakwa mengikut Seksyen 4(1)(a) Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram dan Pencegahan Pembiayaan Keganasan 2001 yang membawa hukuman denda maksimum RM5 juta atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun, atau kedua-duanya, jika sabit kesalahan.
Pada 31 Januari 2019, peguam bela Najib sudah menerima sebanyak 421 dokumen berhubung kes rasuah membabitkan dana 1MDB yang dihadapi bekas perdana menteri itu. Timbalan Pendakwa Raya Gopal Sri Ram berkata pihaknya sudah menyerahkan dokumen berkenaan kepada pihak pembelaan dan kini sedang berusaha mendapatkan dokumen perbankan bagi 21 lagi tuduhan pengubahan wang yang dikenakan ke atas Najib.
Pada 2 Mei 2019, perbicaraan kes Najib yang berdepan 25 pertuduhan rasuah dan pengubahan wang haram membabitkan dana 1MDB berjumlah RM2.28 bilion, akan bermula pada 19 Ogos. Hakim Mahkamah Tinggi Collin Lawrence Sequerah menetapkan 19 hingga 29 Ogos; sepanjang bulan September dan Oktober kecuali Jumaat, di samping dua minggu pertama November, untuk perbicaraan kes itu.
Pada 24 September 2019, peguam Najib, Muhammad Shafee Abdullah berusaha untuk mengenepikan kenyataan saksi bekas ketua pegawai eksekutif 1MDB Shahrol Azral Ibrahim Halmi yang menyentuh mengenai Jho Low yang dekat dengan Najib, mendakwa bahawa ia boleh dianggap sebagai khabar angin. Timbalan Pendakwa Raya (DPP) Gopal Sri Ram telah menyatakan bahawa pihak pendakwaan akan mempertahankan bahawa kesaksian Shahrol masih boleh diterima dalam prosiding.
Pada 7 April 2022, bekas Pengarah Bukan Eksekutif 1MDB Ismee Ismail mengesahkan menerusi carta aliran yang ditunjukkan kepadanya oleh pasukan pendakwa, wang sebanyak RM2.28 bilion dimasukkan ke akaun Najib.
Pada 25 Ogos 2022, Najib tiba di Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur bagi menghadapi perbicaraan kes penyelewengan dana 1MDB berjumlah RM2.28 bilion. Ia merupakan penampilan pertama beliau selepas dua hari menjalani hukuman di Penjara Kajang.
Pada 6 Oktober 2022, Hakim Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur, Collin Lawrence Sequerah mengingatkan pihak pendakwaan dan pembelaan bahawa mahkamah perlu mengakhiri perbicaraan rasuah terhadap Najib. Beliau memberitahu pihak pendakwaan dan pembelaan bahawa perbicaraan yang bermula sejak 2019 itu telah tertangguh sejak sekian lama.
Kes pecah amanah RM6.6 bilion
Pada 9 Oktober 2020, Hakim Muhammad Jamil menetapkan perbicaraan kes pecah amanah itu selama 32 hari pada setiap hari kecuali Jumaat sekitar September dan Oktober 2021, namun dilapangkan bagi memberi laluan kepada dua kes berkaitan 1MDB membabitkan Najib. Tarikh baharu perbicaraan kes pecah amanah itu belum ditetapkan.
Utusan Malaysia desak Najib minta maaf
Pada 4 November 2018, Utusan Malaysia menuntut Najib memohon maaf kepada Umno kerana berbohong mengenai sumber berbilion ringgit yang dimasukkan ke akaun peribadi Najib. Akhbar yang menyokong Najib sejak sekian lama itu mengubah pendirian selepas mendapati pembohongan Najib menyebabkan Umno kalah pilihan raya umum 9 Mei.
Kes pinda laporan audit 1MDB
Pada 6 Disember 2018, Najib tiba di Pejabat Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) dan meluangkan masa kira-kira empat jam bagi memberi keterangan kepada SPRM berhubung siasatan pindaan Laporan Akhir Pengauditan 1MDB. Sebelum ini, Ketua Audit Negara Madinah Mohamad mendedahkan Najib mengarahkan pindaan dilakukan terhadap Laporan Akhir Pengauditan 1MDB menerusi pengguguran beberapa perenggan.
Pada 10 Disember 2018, Najib ditahan SPRM selepas memberi keterangan di Ibu Pejabat SPRM, dan beliau kemudian dilepaskan dengan jaminan SPRM pada hari sama.
Pada 11 Disember 2018, SPRM mengesahkan Najib dan bekas Ketua Pegawai Eksekuitf 1MDB Arul Kanda Kandasamy akan didakwa esok berhubung dakwaan meminda laporan akhir audit 1MDB. Dalam satu kenyataan, SPRM memaklumkan proses itu dilaksanakan selepas pihaknya mendapat izin mendakwa daripada Pejabat Peguam Negara.
Pada 12 Disember 2018, Najib serta Arul Kanda hadir di Mahkamah Sesyen Kuala Lumpur bagi menghadapi pertuduhan berhubung kes pindaan Laporan Akhir Pengauditan 1MDB. Najib mengaku tidak bersalah atas pertuduhan menggunakan jawatannya untuk mengarahkan pindaan Laporan Akhir Pengauditan 1MDB. Hakim Azura Alwi membenarkan Najib dibebaskan dengan jaminan RM500,000 dengan seorang penjamin dan menetapkan 4 Jan 2019 untuk sebutan kes berkenaan.
Pada 4 Januari 2019, Mahkamah Sesyen membenarkan permohonan pihak pendakwaan agar kes Najib dan Arul Kanda dibicarakan bersama serta menetapkan 1 Mac untuk sebutan kes.
Pada 14 Mac 2019, Perbicaraan terhadap Najib dan Arul Kanda atas dakwaan meminda laporan audit syarikat itu akan didengar di Mahkamah Tinggi. Hakim Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur Mohd Nazlan Mohd Ghazali membenarkan permohonan pihak pendakwaan untuk memindahkan kes itu daripada mahkamah sesyen.
Pada 16 April 2019, Mahkamah Tinggi menetapkan 15 hari bermula 18 November 2019 hingga 17 Januari 2020 untuk perbicaraan kes pindaan Laporan Akhir Pengauditan 1MDB.
Pada 18 November 2019, Najib gagal dalam cubaannya menunda perbicaraan membabitkan tuduhan meminda laporan audit 1MDB. Hakim Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur, Mohamed Zaini Mazlan, membuat keputusan menolak permohonan itu semasa prosiding.
Kes pendakwaan mengambil masa 43 hari, bermula pada 18 Nov 2019 dengan mendengar keterangan beberapa saksi utama termasuk bekas Ketua Setiausaha Negara Allahyarham Ali Hamsa; bekas Ketua Audit Negara Ambrin Buang dan Madinah Mohamad, bekas Pengerusi 1MDB Mohd Bakke Salleh dan bekas Pengarah Audit Jabatan Audit Negara (NAD) Saadatul Nafisah Bashir Ahmad.
Pada 20 Mei 2020, Mahkamah Tinggi menetapkan selama 15 hari bermula 15 Jun depan untuk menyambung perbicaraan kes pindaan Laporan Akhir Pengauditan 1MDB.
Pada 12 Jun 2020, Najib memohon agar Gopal Sri Ram digugurkan daripada menjadi pendakwa utama dalam kes pinda laporan audit 1MDB. Permohonannya bergantung kepada afidavit oleh bekas Peguam Negara Mohamed Apandi Ali yang antara lain mendakwa Sri Ram cuba memujuknya untuk memainkan peranan dalam menangkap Najib.
Pada 15 Jun 2020, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur menolak permohonan pembelaan untuk menangguhkan perbicaraan kes pindaan laporan audit laporan 1MDB terhadap Najib.
Pada 14 Ogos 2020, Mahkamah Tinggi menolak permohonan Najib untuk membatalkan pertuduhan meminda laporan akhir audit 1MDB yang dihadapinya bersama Arul Kanda.
Pada 15 Februari 2021, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur menolak permohonan Najib untuk menggugurkan Gopal Sri Ram yang juga bekas Hakim Mahkamah Persekutuan daripada mengetuai pasukan pendakwaan dalam perbicaraan kes laporan audit itu. Hakim Mohamed Zaini Mazlan ketika membuat keputusan itu berkata dakwaan Najib bahawa Sri Ram terlibat dalam siasatan terhadapnya tidak mempunyai merit. Perbicaraan kes itu akan bersambung pada 22 Februari.
Pada 1 Jun 2021, rayuan Najib berhubung keputusan Mahkamah Tinggi yang menolak permohonannya untuk menggugurkan Gopal Sri Ram daripada mengetuai pasukan pendakwaan dalam perbicaraan kes meminda laporan audit 1MDB, akan didengar di Mahkamah Rayuan pada 8 September.
Pada 8 September 2021, Mahkamah Rayuan menolak permohonan Najib untuk menggugurkan pendakwa raya ad hoc, Gopal Sri Ram daripada mengetuai pasukan pendakwaan dalam perbicaraan kes meminda laporan audit 1MDB.
Pada 7 Mac 2022, perbicaraan kes pindaan Laporan Akhir Pengauditan 1MDB membabitkan Najib di Mahkamah Tinggi ditangguhkan ke hujung bulan ini. Selepas prosiding kes di hadapan Timbalan Pendaftar Mahkamah Tinggi, Catherine Nicholas, Timbalan Pendakwa Raya, Mohamad Mustafa P Kunyalam berkata, ia berikutan peguam yang mewakili Najib itu masih berada di luar Negara.
Pada 20 Mei 2022, Pendakwaan dalam kes pindaan terhadap laporan akhir pengauditan 1MDB dihadapi Najib dan Arul Kanda memohon supaya Arul Kanda memberikan keterangan sebagai saksi pendakwaan terhadap Najib. Peguam Muhammad Shafee Abdullah yang mewakili Najib menyifatkan permohonan pendakwaan bukan perkara biasa dan ia adalah kali pertama dalam sejarah moden negara.
Pada 24 Jun 2022, mahkamah membenarkan permohonan pihak pendakwaan supaya Arul Kanda memberi keterangan terhadap Najib dalam perbicaraan itu mengikut Seksyen 63(1) akta SPRM.
Pada 14 Julai 2022, pegawai penyiasat (IO) yang ditugaskan menyiasat laporan audit 1MDB membabitkan Najib mengalami pendarahan usus dan tidak dapat menghadiri perbicaraan di Mahkamah. Berikutan itu, perbicaraan terhadap Najib yang dijadualkan akan dilapangkan dan ditangguhkan kepada 12 Ogos.
Pada 26 Ogos 2022, Najib hadir di Mahkamah Tinggi di Kuala Lumpur pada perbicaraan kes meminda laporan audit 1MDB. Beliau tiba di Kompleks Mahkamah Jalan Duta di Kuala Lumpur menaiki kenderaan utiliti sukan (SUV) pada 8.48 pagi dari Penjara Kajang diiringi beberapa kenderaan polis dan Jabatan Penjara.
Uşak
merupakan sebuah daerah di Wilayah Uşak Turki.
Kontroversi Najib Razak
Kes pinda laporan audit 1MDB
Pada 7 September 2022, selepas tiga tahun Najib dan Arul Kanda didakwa berhubung kes meminda laporan audit 1MDB, akhirnya perbicaraan kes tersebut di Mahkamah Tinggi selesai.
Pada 3 Mac 2023, Mahkamah Tinggi membebaskan Najib dan Arul Kanda. Hakim Mohamed Zaini Mazlan membuat keputusan itu di akhir kes pendakwaan selepas mendapati pendakwaan tidak berjaya membuktikan kes prima facie terhadap Najib dan Arul Kanda. Keputusan yang dikeluarkan terhadap Najib telah mengundang pelbagai reaksi pengguna media sosial. Menteri Komunikasi dan Digital Fahmi Fadzil berkata, tindakan segelintir pihak itu merupakan satu penghinaan terhadap mahkamah.
Pada 9 Mac 2023, pihak pendakwaan memfailkan notis rayuan di Mahkamah Rayuan.
Saman terhadap Ambank dan Joanna Yu
Pada 10 Disember 2019, Najib menyaman AmBank dan bekas pengurus hubungannya, Joanna Yu Ging Ping kerana menerima arahan daripada ahli perniagaan yang dikaitkan dengan skandal 1MDB, Jho Low serta mendedahkan maklumat perbankan kepadanya. Menurut peguam Najib, Muhammad Farhan Shafee, Joanna Yu mengambil arahan daripada Low dengan menghalang amaran 'red flags' terhadap akaunnya dikeluarkan dan menghalang ahli politik berkenaan daripada dimaklumkan mengenai perkara itu serta mengambil tindakan.
Siping-siping
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/239_Krishnayana_Reliefs_%2825560173967%29.jpg/220px-239_Krishnayana_Reliefs_%2825560173967%29.jpg|thumb| Relief pertempuran di candi induk pada kompleks candi Penataran menampilkan pahlawan berperisai bersisik, tahun 1269 saka atau 1347 Masihi. Siping-siping, simping-simping, atau sisimping, ialah sejenis baju zirah yang digunakan di Jawa. Ia adalah jaket tanpa lengan pendek yang diperbuat daripada plat logam berbentuk sisik.
Penerangan
Tidak seperti kawaca yang hanya dipakai oleh tentera berpangkat tinggi, pakaian tempur ini kebanyakannya dipakai oleh askar infantri. Ia biasanya ditakrifkan sebagai perisai sisik, Suryo Supomo menafsirkannya sebagai jaket bersalut logam. Mereka yang membuktikan diri mereka dalam pertempuran yang disebut dalam Nawanatya (prosa panduan untuk etika kerajaan yang disusun pada abad ke-14) mempunyai jaket "dihiasi dengan cakera cengkerang". Beberapa naskah Jawa menunjukkan bahawa ada yang diperbuat daripada loyang.
Oleh kerana kekurangan bukti zirah logam yang masih wujud dalam tentera Jawa, Jiří Jákl mencadangkan bahawa penyedutan mungkin diperbuat daripada kulit kerbau yang diperkuat dengan bahagian logam. Kemungkinan lain ialah ia diperbuat daripada kulit kerbau dan diperkuat dengan cakera kecil cangkerang yang dipanggil siping-siping.
Pada mulanya perkataan siping-siping merujuk kepada sejenis kerang laut dan cangkerangnya. Ia pertama kali muncul dalam teks Kadiri (1042–1222). Dalam bahasa Jawa Moden, perkataan simping masih merujuk kepada sejenis cangkang tiram. Menurut Kamus Besar Bahasa Indonesia, simping adalah "kekapis yang cangkangnya bulat, pipih dan tipis, satu cangkang berwarna merah dan lebih cembung daripada cangkang lainnya yang berwarna putih" atau Amusium pleuronectes.
Muzium Pitt River mempunyai perisai sisik Jawa yang diperbuat daripada tanduk. Ia tidak berlengan dan direka bentuk menyerupai sisik tenggiling.
Pada masa tragedi Bubat (1357), tercatat bahawa pasukan elit Sunda di bawah pimpinan patih Anepaken memakai baju besi (sisimping atau siping-siping). Seperti yang tertulis dalam Kidung Sunda: Jajakanirabagus kadi ring surat, saha watang jininjring, asisimping emas, alancingan bot sabrang, pantes olahe prajurit, wangsya amenak, tus ning Sunda sinaring. Pengawalnya kacak, sama seperti dalam gambar; mereka mempunyai tombak daripada kayu jring, memakai baju zirah emas (sisimping) dan seluar (lancingan) daripada pembuatan halus. Mereka tahu menunjukkan diri sebagai pahlawan yang mulia dari keluarga yang baik, bunga pemuda Sunda. Begitu juga parti Majapahit dalam Kidung Sunda, tentera Jawa tercatat menggunakan siping-siping emas.
Kontroversi Najib Razak
Saman terhadap Ambank dan Joanna Yu
Pada 28 September 2020, Joanna Yu berjaya dalam usahanya membatalkan saman berkaitan 1MDB terhadapnya oleh Najib. Semasa membacakan keputusannya, hakim Mahkamah Tinggi Khadijah Idris berkata tindakan undang-undang itu tidak dapat dilaksanakan. Setelah mempertimbangkan afidavit (antara bukti semasa prosiding), mahkamah ini berpendapat bahawa tindakan plaintif (Najib) adalah bersifat melampau (scandalous), sembrono, menjengkelkan dan penyalahgunaan proses mahkamah.Tindakan (saman) ini oleh plaintif bukan untuk menuntut ganti rugi tetapi untuk tujuan jaminan bagi mendukung (pihak pembelaan) plaintif dalam kes SRC, dan dengan demikian merupakan penyalahgunaan proses mahkamah.
Pada 27 Januari 2022, Najib gagal dalam rayuannya agar samannya terhadap Ambank dan Joanna Yu kerana mendedahkan butiran maklumat akaunnya kepada individu yang tidak dibenarkan didengar semula di Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur. Panel tiga hakim Mahkamah Rayuan yang dipengerusikan oleh Yaacob Md Sam bersama Hadhariah Syed Ismail dan Ahmad Zaidi Ibrahim memutuskan sebulat suara menolak rayuan Najib selepas mendapati rayuan tersebut tidak mempunyai sebarang merit dan tiada kekhilafasan dibuat oleh Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur yang membolehkan keputusan sebelum ini dipinda.
Rakaman Audio SPRM
Pada 8 Januari 2020, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) mendedahkan rakaman audio perbualan didakwa melibatkan kebocoran maklumat daripada Jabatan Peguam Negara kepada Najib, semasa beliau menjadi perdana menteri, dan perbualan lain berkaitan siasatan terhadap 1MDB serta SRC. Klip audio itu dipercayai rakaman perbualan melibatkan Rosmah Mansor, bekas Ketua Pesuruhjaya SPRM Dzulkifli Ahmad, seorang tokoh asing dan beberapa individu lain. Ketua Pesuruhjaya SPRM Latheefa Koya berkata rakaman itu dibuat antara Januari hingga Julai 2016 dan diterima pada awal tahun 2020. Peguam Najib, Muhammad Shafee Abdullah berkata pihaknya sedang menimbang untuk memulakan tindakan menghina mahkamah terhadap Latheefa dan SPRM.
Pada 21 Februari 2020, Najib dan Rosmah hadir ke Bukit Aman di Kuala Lumpr bagi memberi keterangan berhubung rakaman audio SPRM.