cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абиссини сиргек
Абиссини сиргек (Oenanthe lugubris) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ сиргек. Кытшы 14,5 см якте шоэш.
Компаретти
Компаретти (Comparettia) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 16 йиш тӹрлӹ компаретти улы.
Видъёс
Категори:Орхидейвлӓ
Якшар ӹштӓн сиргек
Якшар ӹштӓн сиргек (Oenanthe moesta) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел Африкышты дӓ Арави пел ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ сиргек. Кытшы 16 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 25–29 см якте шоэш.
Категори:Сиргеквлӓ
Сепсинавлӓ
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Эль Греко
Доми́никос Теотоко́пулос, кымданжок Эль Гре́ко лӹм доно палӹ (Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Domenikos Theotokopoulos, тенгеок Доминико, Доменико да Теотокопули вариантвлӓ вӓшлиӓлтӹт; El Greco, кырык марла «Грек» лиэш; 1541—1614) — испан артньык. Шачынжок — грек, шачмы варжӹКрит ошмаоты.
Эль Греко паштекшӹ тыменьшӹвлӓм кодыде, седӹндонат тӹдӹн мастарлыкшым колымыжы паштек лач 300 иштӹ веле ӓклӓш тӹнгалӹнӹт. Сӓмӹрӹк ылмыжы годым Эль Греко иконвлӓм сирӓш тыменьӹн. 26 иашӹн тӹдӹ Венециш кен, кышты Тицианын школышкыжы тыменяш пырен. 1576 ин Эль Греко Испаниш кен дӓ Испанин Филипп II кугижӓн кудвичӹштӹжӹ артньык семӹнь пӓшӓлен. Таманяр жепӹштӹ тӹдӹ Толедош — Испанин тошты вуйхалашкыжы ӹлӓш ванжен, кышты колымыжы якте ӹлен. Эль Греко ирӹкӹм яратышы дӓ ӹшкӹмжӹм шотеш пиштӹктӹшӹ эдем, ӹшке йиш стиль доно вазышы артньык ылын. Картинвлӓштӹжӹ соок "Грек" лӹмӹм шӹнден.
Эль Греко 7 апрельын 1614 ин колен. Толедошты Санто Домингос Эль Антигуо Монастирӹштӹ тайымы.
Галерей
Категори:Испани персоналивлӓ Категори:Артньыквлӓ
Артрохилус
Артрохилус (Arthrochilus ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
1768 и
1768 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Микрокахрис
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Ринериза
Ринериза (Rhinerrhiza ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
1769 и
1769 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
1770 и
1770 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Валдиз (Аляска)
Валдиз  (англла Valdez ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын халажы. Халан территорижӹ: 717.6 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 4 036 эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Аляска
Микростробос
Микростробос ( Microstrobos ) — подокарпвлӓн (Podocarpaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Рипидорхис
Рипидорхис (Rhipidorchis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Манак сиргек
Манак сиргек (Oenanthe monacha) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Египет дӓ Арави пел ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ сиргек. Кытшы 17,5 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 29,5–30,5 см, нелӹцшӹ 18–23 г якте шоэш.
Категори:Сиргеквлӓ
Тел
Тел - шӹжӹ дон шошым лоштыш и жеп.
Вӧлтцковивлӓ
Вӧлтцковивлӓ (Voeltzkowia) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскарышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ вӧлтцкови улы.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
1772 и
1772 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Рипидоглоссум
Рипидоглоссум (Rhipidoglossum ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
1773 и
1773 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Янссон, Туве
Туве Янссон (Tove Jansson, 1914-2001) артньыквлӓн семняштӹ шачын. Ӓтяжӹ, Виктор Янссон, Суомиштӹш швед, профессижӹ доно скульптор ылын. Ӓвӓжӹ артньык дӓ иллюстратор Сигне Хаммарстен-Янссон. Тувен кок шоляжы ылын - Пер Улоф дон Ларс. Тетя годшаш богема артньыквлӓн семняштӹ кыце Хельсинкиштӹ ӹлен, тидӹ гишӓн сирӹзӹ Bildhuggarens dotter (Скульпторын ӹдӹржӹ,1968) пӓшӓштӹжӹ сирен. янссонвлӓн семняштӹ кӓнгӹжӹм и йӹдеок архипелагышты эртӓрен. Туве тангыжым пиш яратен дӓ тидӹ Мумилапыштат мондымы агыл.
Туве изижӹ годшенок артньык линежӹ ылын. Школым тӹдӹ луатвӹциӓшӹн пӹтӓрен дӓ рисуяш Стокгольмышты, Хельсинкиштӹ дӓ Парижӹштӹ тыменьӹн. Европа мыч шукы сӓрнен. 1930-40-шӹ ивлӓн кымдан пӓлӹмӹ “Гарм” газетӹштӹ пӓшӓлен дӓ тӹ жепӓш Финляндин политика доно кӹлдӓлтшӹ карикатурывлӓм вазен.
Мумитрольвлӓ гишӓн шайыштшы книгӓвлӓ тӱнымбалны кымдан пӓлӹмӹвлӓ ылыт. Кырык марла лаштыкын-лаштыкын, 1990-шы ивлӓнок сӓрӹмӹ ылыт, но книгӓ семӹнь лач кӹзӹт веле лӓктӹт. Кӹзӹт якте ти книгӓвлӓм 40 нӓрӹ йӹлмӹшкӹ сӓрӹмӹ. Мумитроль книгӓ серин пӹтӓриш пӓшӓжӹ “Изи трольвлӓ дон полой вӹд” (Småtrollen och den stora översvämningen, 1945) маналтеш. Ик иштӹ 1946-шы ин вес книгӓ “Комета толеш“ (Kometjakten) лӓктеш, кыдым автор 1968 ин угӹц сирӓ. Кырык марла сӓрӹмӹ пӓшӓ книгӓн кокшы версижӹ. Тидӹ паштек техень лӹмӓн книгӓвлӓ лӓктӹнӹт: “Йозы шляпӓ” (Trollkarlens hatt, 1948), “Мумиӓтян пуры пӓшӓжӹ” (Muminpappas bravader, 1950), “Кыце тидӹ лиӓлтӹн?” (Hur gick det sen?, 1952), “Лӱдӹшлӓ Кӓнгӹж ӹрды” (Farlig midsommar, 1954), “Мумитрольвлӓн тел” (Trollvinter, 1957), “Кӱ вӓл Кним ӹжӓлӓя#леш?” (Vem ska trösta knyttet?, 1960), “Ужаш лидӹмӹ тетя” (Det osynliga barnet, 1962), “Мумилап ноябрьын” (Sent i november, 1970) дӓ “Лӱдӹшлӓ рейс“ (Den farliga resan, 1977).
Янссонын персонажвлӓжӹ махань-шон лиӓлтмӓшвлӓшкӹ вӓрештӹт, лӱдӹшвлӓм эртӓт, иквӓреш лин, нӹнӹм сӹнгӓт дӓ соок соты корнышкы лӓктӹт. Сирӹзӹн геройвлӓжӹ цилӓнок мӓ логӹцӹннӓ, эдемвлӓ логӹцӹн ылыт: иктӹвлӓжӹ соок пурывлӓ, весӹвлӓ шаныкален каштшывлӓ, юморанвлӓ, кымшывлӓ туркавлӓ, нерӓнвлӓ, нӹлӹмшӹвлӓ эгоиствлӓ, вӹзӹмшӹвлӓ наивныйвлӓ, кудымшывлӓ шыквлӓ дӓ ӹшкӹлӓнӹштӹ келгӹ лаксакым капайышывлӓ... Дӓ седӹ, кыце пуры ямаквлӓштӹ лишӓшлык- пуры соок худам сӹнгӓ.
Арторима
Арторима (Artorima erubescens ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Мексикаышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Арторима улы.
Янссон, Туве
Шанем, кырык марла лыдшы “Комета толеш“ книгӓм мелӹнок лыдаш тӹнгӓлеш дӓ тӹдӹн персонажвлӓжӹ сага корнышкы лӓктеш, а тӹштӹ ма вӓл уке? Тангыж дон тӓрлидӹ гӹц тӹнгӓлӹн, махань-шон лиӓлтмӓшвлӓӓт вычат.
Арторима
Категори:Орхидейвлӓ
Кырык сиргек
Кырык сиргек (Oenanthe monticola) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Африкышты вӓшлиӓлтшӹ сиргек. Кытшы 18–20 см, нелӹцшӹ 35 г якте шоэш.
Янссон, Туве
Я Я
Кырык сиргек
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Сиргеквлӓ
Ярославль
Я Я Я Я
Шошым
Шошым — тел дон кӓнгӹж лоштыш и жеп. Шошым тел паштек толеш. Шошым тӹлзӹвлӓ: март, апрель, май.
Сомали сиргек
Сомали сиргек (Oenanthe phillipsi) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Сомали дӓ Эфиопиштӹ вӓшлиӓлтшӹ сиргек.
Категори:Сиргеквлӓ
Исоковлӓ
Исоковлӓ (исокола ? ) — кечӹвӓл Нигериӹштӹ (Дельта штат) ӹлӹшӹ халык. Исоковлӓн шотышты 532 тӹжем нӓрӹ.
Асцидиери
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Исоковлӓ
Категори:Нигери халыквлӓ
Австрали кӹшкӹ шӓкшӓльӹвлӓ
Австрали кӹшкӹ шӓкшӓльӹвлӓ (Anomalopus) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 7 тӹрлӹ Австрали кӹшкӹ шӓкшӓльӹ улы.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
1774 и
1774 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Ринхогина
Ринхогина (Rhynchogyna ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Итсекиривлӓ
Итсекиривлӓ (итсекирила Ndị Igbọ ) — кечӹвӓл Нигериӹштӹ (Дельта штат) ӹлӹшӹ халык. Итсекиривлӓн шотышты 800 тӹжем – 1 млн. нӓрӹ.
Категори:Нигери халыквлӓ
1776 и
1776 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Рислейа
Рислейа (Risleya ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Урхобовлӓ
Урхобовлӓ (урхобола ? ) — кечӹвӓл Нигериӹштӹ (Дельта штат) ӹлӹшӹ халык. Урхобовлӓн шотышты 1 млн. нӓрӹ.
Категори:Нигери халыквлӓ
Филлокладус
Филлокладус ( Phyllocladus ) — подокарпвлӓн (Podocarpaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Аскохилопсис
Категори:Орхидейвлӓ
Кӓнгӹж
Кӓнгӹж - шошым дон шӹжӹ лоштыш и жеп. Кӓнгӹж ин сек шокшы жепшӹ. 2010-шы ин Кырык сирӹштӹ 40 градус гӹцӓт шокшы ылын. Кӓнгӹж тӹлзӹвлӓ июнь, июль, август ылыт.
1775 и
1775 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Родригезиелла
Родригезиелла (Rodrigueziella ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Паразитаксус
Паразитаксус ( Parasitaxus usta ) — подокарпвлӓн (Podocarpaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ. У Каледони ошмаотышты кушшы пушӓнгӹ. Паразитаксус 1,5 - 1,8 м кушӹц тӹнгӓлӹн, тӹшкӓвлӓм вуйта кушта, кыдын ӹлӹштӓшвлӓжӹ парквлӓштӹ кушшы туян изи ӹлӹштӓшвлӓжӹм ӓшӹндӓрӹктӓт, тӹ годымок ыжар цӹреӓн агылеп, нӹнӹ яргата бордо дӓ якшарикӓ сирень цӹреӓн ылыт.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Петербург (Аляска)
Петербург  (англла Petersburg ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын тлингит халыкын халажы. Халан территорижӹ: 119.2 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 3,224 эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Аляска
Шим сиргек
Шим сиргек (Oenanthe picata) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ сиргек. Кытшы 14–15 см якте шоэш.
Аскохилус
Аскохилус (Ascochilus ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Шим сиргек
Категори:Сиргеквлӓ
Аскохилус
Категори:Орхидейвлӓ
Лӱтер, Мартин
Ма́ртин Лӱтер тенгеок (Мартин Лютер) (Martin Luther ; 10 ноябрь 1483, Айслебен, Саксони — 18 февраль 1546, тӹшток) — христиан религин йымы шаям намалшы, теолог, Реформацин инициаторжы, Библим немӹц йӹлмӹш сӓрӹзӹ. Лӹмешӹжӹ протестанизмӹн ик укшланжы лӱтеранствылан лӹмӹм пумы.
Категори:Германи персоналивлӓ Категори:Теологвлӓ
Яштуга
Яштуга — Шур велнӹш сола Кырык сирӹштӹ. Шур солавлӓн центрышты — Макарсир якте 11 уштыш нӓрӹ. Яштугашты йӹлмӹзӹ Саваткова А. А. шачын. Ӓвӓсир якте 8 уштыш лиэш. Эче 1950-шы ивлӓнӓт яштугавлӓ Шур школышкы тыменяш каштыныт. Саватковаат Шур школышты тыменьӹн.
Ажедмӓш: http://vkontakte.ru/photo-2564602_213554716
Категори:Солавлӓ Категори:Мары Эл солавлӓ Категори:Кырык мары солавлӓ Категори:Ӹлемвлӓ
Калиптотисвлӓ
Калиптотисвлӓ (Calyptotis) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ калиптотис улы.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Саксеготея
Саксеготея ( Saxegothaea conspicua ) — подокарпвлӓн (Podocarpaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Родригезиопсис
Родригезиопсис (Rodrigueziopsis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
1777 и
1777 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
1779 и
1779 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Аннангвлӓ
Аннангвлӓ (аннангла ? ) — кечӹвӓл-ирвел Нигериӹштӹ (Аква-Ибом штат) ӹлӹшӹ халык. Аннангвлӓн шотышты 1,545 млн. нӓрӹ.
1780 и
1780 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Аннангвлӓ
Категори:Нигери халыквлӓ
Роезлиелла
Роезлиелла (Roezliella ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Ала сиргек
Ала сиргек (Oenanthe pleschanka) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Евразиштӹ вӓшлиӓлтшӹ сиргек. Кытшы 14–16½ см, нелӹцшӹ 18–20 г якте шоэш.
Категори:Сиргеквлӓ
Рӧперохарис
Рӧперохарис (Roeperocharis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Шим лепкӓн сиргек
Шим лепкӓн сиргек (Oenanthe pileata) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ сиргек. Кытшы 17–18 см, нелӹцшӹ 32 г якте шоэш.
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Сиргеквлӓ
Атопоглоссум
Атопоглоссум (Atopoglossum ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
1782 и
1782 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Сарансола
Сарансола
Сарансола Пӹзӹкныр доц 1 уштыш öрдӹжӹштӹ лä Шӹндӹрӹн шалахай вел монгырыштыжы вäрлäнä. Сола кок лаштыкеш пайылалтеш, нӹнӹ лошты изи карем дон кугилä вäрлäнäт. Солан кӱшӹл вуйыштыжы 13 сурт, а ӱлнӹжӹ – 28. Попат, вуйта шукердӹ перви Саран лӹмäн ик мары ти вäрвлä доц ашкед каштын дä Шӹндӹр сагашы неркäэш ӹшке суртшым чанген, тилец вара вес суртвлääт чангалтыныт, а солажы Сарансола маналташ тӹнгäлӹн («Саран» + «сола»). Тенгеок попат, вуйта сола лӹмжӹ сагашы вäрлäнӹшӹ кукугынзалаванды (одуванчик) пеледӹшӹн сар цӹрежӹ гӹц лиäлтӹн, вуйта пацын сар солала кайын. Тенгеок «сäрäн» шамак гӹц лиäлтӹн, манын попат, малын манаш гӹнь, тӹдӹ «ныр вӹлнӹшӹ солам» анжыкта.
Кетелеери
Кетелеери ( Keteleeria ) — Йӓктӹ йиш (Pinaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
1783 и
1783 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Экетвлӓ
Экетвлӓ (экетла ? ) — кечӹвӓл-ирвел Нигериӹштӹ (Аква-Ибом штат, Экет хала) ӹлӹшӹ халык. Экетвлӓн шотышты 1 млн. нӓрӹ.
Категори:Нигери халыквлӓ
Eket
Симсӹгек
Симсӹгек (Myophonus caeruleus) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ изи мырышы кек. Кытшы 31–35 см, нелӹцшӹ 136–231 г якте шоэш.
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Орави ганьывлӓ
Кориантес
Кориантес (Coryanthes ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 53 йиш тӹрлӹ кориантес улы.
Галерей
Категори:Орхидейвлӓ
1784 и
1784 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Россиоглоссум
Категори:Орхидейвлӓ
Кордова (Аляска)
Кордова  (англла Cordova ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын эяк халыкын халажы. Халан территорижӹ: 195.9 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 2 454 эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Аляска
Сциадопитис
Сциадопитис ( Sciadopitys verticillata ) — Сциадопитисвлӓн (Sciadopityaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
1786 и
1786 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Оронвлӓ
Оронвлӓ (оронла Oro Ukpabang ) — кечӹвӓл-ирвел Нигериӹштӹ (Аква-Ибом штат) ӹлӹшӹ халык. Оронвлӓн шотышты 250 тӹжем нӓрӹ.
Категори:Нигери халыквлӓ
1785 и
1785 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
1787 и
1787 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Библи
Би́бли (βιβλία — шукым анжыктышы шот — «книгӓ, сирӹмаш») — христианвлӓн валгыды тествлӓштӹ, кыдывлӓТошты Согонь дон У Согонь гӹц шалгат дӓ иктӹш погымы ылыт. Тошты Согонь (Танах) иудейвлӓлӓнӓт валгыды текстеш шотлалтеш.
Gobiidae
Бычоквлӓ (Gobiidae) — Алангы ганьывлӓ (Perciformes) группыш пырышы Атланти, Инди дон Шӹпӓн океанвлӓн вӹдвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ колвлӓ. Бычоквлӓ тангыж дӓ аквариум кол ылыт. Цилӓжӹ 2 000 тӹрлӹ Gobiidae улы.
Библи
Тошты Согонь кугезӹ еврей йӹлмӹ (библи иврит) доно сирӹмӹ, лач кыды-тидӹ лаштыкшым веле арамей йӹлмӹ доно сирӹмӹ. У Согонь кугезӹ греклӓ — койнелӓ сирӹмӹ. Кырык марлашкы эче цилӓ Библим сӓрӹмӹ агыл.
Аулосепалум
Аулосепалум (Aulosepalum ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 6 йиш тӹрлӹ Аулосепалум улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Библи
Категори:Библи
Ктенотусвлӓ
Ктенотусвлӓ (Ctenotus) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 101 тӹрлӹ ктенотус улы.
Корибас
Корибас (Corybas ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 141 йиш тӹрлӹ корибас улы.
Симсӹпач
Симсӹпач тенгеок Симсӹ пачан чӓкчем (Tarsiger cyanurus) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Евразиштӹ вӓшлиӓлтшӹ изи мырышы кек. Кытшы 13–14 см, нелӹцшӹ 10–18 г якте шоэш.
Категори:Орави ганьывлӓ
Корибас
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Азадехдели
Азадехдели (Azadehdelia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Атротаксис
Атротаксис ( Athrotaxis ) — Кипарисвлӓн йыхыш пырышы пушӓнгӹ. Реликт, пиш шоэн вашлиалтшӹ пушӓнгӹ, кӱкшӹцшӹ 10 - 30 м, кӹжгӹцшӹ 1,5 м якте шоэш. Кроныжы конус форман, имвлӓжӹ 3 - 14 мм якте, эхельвлӓн кӹжгӹцӹштӹ 3 см нарӹ. Кыды пушӓнгӹжӹ 2000 и якте ӹла. Тасмаништӹ кушкеш.
Йишвлӓ
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Аскоглоссум
Аскоглоссум (Ascoglossum calopterum ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Аскоглоссум улы.
1790 и
1790 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
1788 и
1788 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
1789 и
1789 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Ош шӱӓн шӹжвӹк
Ош шӱӓн шӹжвӹк (Irania gutturalis) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Анзыл Азиштӹ дӓ Вадывел Африкышты вӓшлиӓлтшӹ изи мырышы кек. Кытшы 16 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 28 см якте шоэш.
Категори:Орави ганьывлӓ
Ауксопус
Ауксопус (Auxopus ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Африкышты дӓ Мадагаскарышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 3 йиш тӹрлӹ Ауксопус улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Йорубавлӓ
Йорубавлӓ (йорубала Àwọn ọmọ Yorùbá ) — кечӹвӓл-вадывел Нигериӹштӹ ӹлӹшӹ халык. Йорубавлӓн шотышты 30 млн. нӓрӹ.
Ӹлӹмӹ вӓрвлӓштӹ дон шотышты
Категори:Бенин халыквлӓ Категори:Нигери халыквлӓ Категори:Того халыквлӓ
Солдотна
Солдотна (англла Soldotna ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓлвел Аляска штатын халажы. Халан территорижӹ: 19.2 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 3 759 эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Аляска
1791 и
1791 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Актиностробус
Актиностробус ( Actinostrobus ) — Cupressaceae йыхыш пырышы курым ыжар пушӓнгӹ. Тӹшкӓлӓ ӓль из пушӓнгӹ семӹнь Австралиштӹ кушкеш. Кӱкшӹцшӹ 3 - 8 м якте шоэш.
Йишвлӓ
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Коираносцинквлӓ
Коираносцинквлӓ (Coeranoscincus) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ коираносцинк улы.
Барли
Барли (Barlia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Коираносцинквлӓ
Лӹмжӹ
Лӹмӹн этимологижӹ тошты грек «κοίρανος» (мастер) дон «skinkos» (сцинк) шамаквлӓ гӹц лин.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Сир шӹжвӹк
Категори:Орави ганьывлӓ
Корициум
Корициум (Corycium ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Африкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 14 йиш тӹрлӹ корициум улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Хаусавлӓ
Ӹлӹмӹ вӓрвлӓштӹ дон шотышты
Категори:Нигери халыквлӓ
1792 и
1792 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Либоцедрус
Либоцедрус ( Libocedrus ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Помацентрусвлӓ
Помацентрусвлӓ (Pomacentridae) — Алангы ганьывлӓ (Perciformes) группыш пырышы Атланти, Инди дон Шӹпӓн океанвлӓн дон Мӱлӓндӹ лоштыш дӓ Шим тангыжвлӓштӹ вӹдвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ колвлӓ. Помацентрусвлӓ тангыж дӓ аквариум кол ылыт. Цилӓжӹ 360 тӹрлӹ помацентрусвлӓ улы. Кытшы 35 см якте лин кердеш.
Кол йишӹн лӹмӹн этимологижӹ тошты греклӓ «poma» (cover) дон «kentron» (харт) шамаквлӓ гӹц лин.
Ажедмӓшвлӓ
Категори:Алангы йиш
1793 и
1793 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Коримборкис
Коримборкис (Corymborkis) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 8 йиш тӹрлӹ коримборкис улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Дектобрикон
Категори:Харацинвлӓ
Симсӹ арашӹнгӓлоэц
Симсӹ арашӹнгӓлоэц (Cyanoptila cyanomelana) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ изи мырышы кек. Кытшы 16–17 см, нелӹцшӹ 25 г якте шоэш.
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Орави ганьывлӓ
Хомер (Аляска)
Ӹлӹзӹ шот
Категори:Аляска
1794 и
1794 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Базифиллэа
Базифиллэа (Basiphyllaea ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 4 йиш тӹрлӹ Базифиллэа улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Консиннивлӓ
Консиннивлӓ (Concinnia) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 8 тӹрлӹ консинни улы.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Кранихис
Кранихис (Cranichis) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
1795 и
1795 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Видрингтони
Видрингтони ( Widdringtonia ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
1797 и
1797 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Дёутеродон
Дёутеродон (Deuterodon) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 9 тӹрлӹ дёутеродон улы.
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
Ньюхален
Ньюхален (англла Newhalen ; юпиклӓ Nuuriileng) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 21.6 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 133 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Баран, Ибрахим
Ибрахим Баран (İbrahim Baran; 1940-шӹ и, Шанлыурфа) — турк таксон сирӹшӹ герпетолог дӓ зоологи профессоржы.
Почести
Категори:Турци персоналивлӓ Категори:Герпетологи
Ӓлдисола
Ӓлдисола (Алдеево) — тенгеок ти солам Ӓпрӓш лӹм доно пӓлӓт. Кожваж ӓнгӹр тӹрӹштӹ киӓлтӓ. Виловат якте 6 уштыш. 2001-шы ин Ӓлдисолашты 61 эдем ӹлен. Ти солашты поэт Калинов Леонид Григорьевич шачын.
Категори:Солавлӓ Категори:Мары Эл солавлӓ Категори:Кырык мары солавлӓ Категори:Ӹлемвлӓ
1798 и
1798 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Баран шим кӹшкӹ
Баран шим кӹшкӹ тенгеок Адапазары шим кӹшкӹ (Vipera barani) — шим кӹшкӹ йишвлӓн йиш группыш пырышы Турциштӹ (Адапазары) вӓшлиӓлтшӹ эксӹкӹм кандышы шим кӹшкӹ. Кытшы 60 см якте лин кердеш.
Лӹмжӹ
Лӹмжӹм турк герпетолог Ибрахим Баран (İbrahim Baran, 1940 – ) лӹмеш пумы.
Категори:Кӹшкӹвлӓ
Диапома
Диапома (Diapoma) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ диапома улы.
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
Куннингами
Куннингами ( Cunninghamia ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Батеманни
Батеманни (Batemannia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Бразилиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 5 йиш тӹрлӹ Батеманни улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Кремастра
Кремастра (Cremastra) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 4 йиш тӹрлӹ кремастра улы.
Коран
Кора́н (أَلْقُرآن — аль-К̣ур’а̄н ) — мусульманвлӓн валгыды книгӓштӹ. «Коран» араб йӹлмӹ гӹц лин дӓ «юкын лыдмашым», «тымдымашым» анжыкта.
Кремастра
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Коран
Кораным Мухаммедӹн шаявлӓжӹ гӹц сахаб тыменьшӹвлӓжӹ сиренӹт. Кораным Джабраил лӹмӓн суксы Мухаммедлӓн шайыштын дӓ тидӹ 23 и нӓрӹ шыпшылтын. Пӹтӓриш тымдымаш шаявлӓм Мухаммед 40 иӓш ылмыжы годым колын, тидӹ Виӓн йыд (Рамадан) тӹлзӹн лиӓлтӹн.
Категори:Коран
Ӓнгӹрвал
Ӓнгӹрвал (Артюшкино) — Важынӓнгӹр ӓнгӹр сирӹштӹ киӓлтӓ. Солам эче Артюшкан сола лӹм доно пӓлӓт. 2001-шӹ ин солашты 77 эдем ӹлен.
Категори:Солавлӓ Категори:Мары Эл солавлӓ Категори:Кырык мары солавлӓ Категори:Ӹлемвлӓ
Лоуэр Калскаг
Лоуэр Калскаг (англла Lower Kalskag ; юпиклӓ Qalqaq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 4.5 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 268 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
1799 и
1799 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Бекларди
Бекларди (Beclardia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
1800 и
1800 и — XVIII курымын ижӹ. Категори:XVIII курымКатегори:Ивлӓ
Эктрепоптерус
Эктрепоптерус (Ectrepopterus uruguayensis) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Уругвайышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӓт ик йиш эктрепоптерус веле улы. Кытшы 4.7 см лин кердеш.
Категори:Харацинвлӓ
Калоцедрус
Калоцедрус ( Calocedrus )  —  Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
1801 и
1801 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Криптарена
Криптарена (Cryptarrhena) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 3 йиш тӹрлӹ криптарена улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
1803 и
1803 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Ном (Аляска)
Линквлӓ
Категори:Аляска
Эритрохаракс
Категори:Харацинвлӓ
Фокиени
Фокиени ( Fokienia hodginsii ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
1802 и
1802 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Пустыня сцинквлӓ
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Эксодон
Эксодон (Exodon paradoxus) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӓт ик йиш эксодон веле улы. Кытшы 12 см лин кердеш.
Категори:Харацинвлӓ
1804 и
1804 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Дивриги
Дивриги (турокла Divriği ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Сивас илӹн районжы (илчежӹ). 2009-шӹ ин тӹштӹ 16.713 (пӱэргӹ: 8.541; ӹдӹрӓмӓш: 8.172) эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Турци халавлӓ Категори:Турци районвлӓ
1805 и
1805 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Криптоцентрум
Криптоцентрум (Cryptocentrum) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты (Никарагуа - Боливи) вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 19 йиш тӹрлӹ криптоцентрум улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Имранлы
Имранлы (турокла İmranlı ) — Турцин, ирвел Сивас илӹн районжы (илчежӹ). 2009-шӹ ин тӹштӹ 7.483 (пӱэргӹ: 3.782; ӹдӹрӓмӓш: 3.701) эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Турци халавлӓ Категори:Турци районвлӓ
Белоглоттис
Белоглоттис (Beloglottis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Йыдвел дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 8 йиш тӹрлӹ Белоглоттис улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Пӹлӹшдӹмӹ сцинквлӓ
Пӹлӹшдӹмӹ сцинквлӓ (Hemiergis) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 7 тӹрлӹ пӹлӹшдӹмӹ сцинк улы.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Ӓргӓсола
Ӓргӓсола (Аргаево) — Изи Шӹндӹр ӓнгӹр тӹрӹштӹш сола. 2001-шӹ ин солашты 67 эдем ӹлен.
Категори:Солавлӓ Категори:Мары Эл солавлӓ Категори:Кырык мары солавлӓ Категори:Ӹлемвлӓ
Ӓнис
Ӓнис (Anethum graveolens) — Мары Элышты яжон пӓлӹмӹ кавштавичӹштӹш шуды йиш кушкыш. Ти икиӓш шуды лӓктӹнжок Ази гӹц ылеш, мӱлӓндӹ вӹлнӹ шукы вӓрӹшток пӓлӹмӹ, кыды вӓреже самеш веле шотлалтеш, шамаклан Мӱлӓндӹлоштыш тангыж сӓндӓлыквлӓштӹ. Тӹштӹ утла шокшат, ӓнис Мары Элыштыш гань тотлы ароматан агыл. Ӓнисӹм качкышышты кырык марынвлӓ гӹц пасна Руш Элышты вес вӓрвлӓштӓт пӓлат, тенгеок тӹдӹм Скандинави, Балти сӓндӓлыквлӓштӹ дӓ Польшышты качкышым йӓмдӹлӹмӹ годым кычылтыт. Индиштӓт ӓнисӹм кычылтыт. Ӓнисӹн ыжар ӹлӹштӓшвлӓжӹм салатвлӓш, лемвлӓш пиштӓт дӓ кӧргӹштӹжӹ эфирӓн ӱвлӓ улат, тотлы дӓ йонгата тотым пуа. Ти шудым тенгеок медицинӹшты ладнангдарышы препаратвлӓштӹ кычылтыт.
Эскимос йӹлмӹвлӓ
Эскимос йӹлмӹвлӓ — Сибирьӹштӹ дӓ Йыдпел Америкышты эскимос-алеут йӹлмӹвлӓ.
Ӓнис
Категори:Кавштавичӹ кушкышвлӓ Категори:Продуктывлӓ Категори:Качкышвлӓ
Бентами
Бентами (Benthamia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Африкышты дӓ Мадагаскарышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 75 йиш тӹрлӹ Бентами улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Сушехри
Сушехри (турокла Suşehri ) — Турцин, йыд-ирвел Сивас илӹн районжы (илчежӹ). 2009-шӹ ин тӹштӹ 28.044 (пӱэргӹ: 14.020; ӹдӹрӓмӓш: 14.024) эдем ӹлен.
Хала лӹмӹн этимологижӹ «су» ('вӹд') дон «шехир» ('хала' «шехири» → «шехри» 'халажы') шамаквлӓ гӹц лин.
Линквлӓ
Категори:Турци халавлӓ Категори:Турци районвлӓ
Гӧчмен, Байрам
Байрам Гӧчмен (Bayram Göçmen; 1965-шӹ и, Кипр) — турк таксон сирӹшӹ паразитолог, герпетолог дӓ Эгей университетӹн зоологи профессоржы, природа фотограф.
Линквлӓ
Категори:Турци персоналивлӓ Категори:Герпетологи
1806 и
1806 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Галеохаракс
Галеохаракс (Galeocharax) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ галеохаракс улы.
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
1807 и
1807 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Коцебу (Аляска)
Коцебу  (англла Kotzebue ; инюпиакла Qikiqtaġruk ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 74.2 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 3 152 эдем ӹлен.
1808 и
1808 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Бензинги
Бензинги (Benzingia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
1809 и
1809 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Каллитрис
Каллитрис ( Callitris ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Генихаракс
Генихаракс (Genycharax tarpon) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Колумбиштӹ вӓшлиӓлтшӹ йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӓт ик йиш генихаракс веле улы.
1810 и
1810 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Генихаракс
Категори:Харацинвлӓ
Якшар онган сиргек
Якшар онган сиргек (Oenanthe bottae) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Эритрей, Эфиопи, Сауд Арави дӓ Йемеништӹ вӓшлиӓлтшӹ сиргек. Кытшы 14 см якте шоэш.
Лӹмжӹ
Лӹмжӹм француз дипломат, археолог дӓ натуралист Поль-Эмиль Ботта (Paul-Émile Botta, 1802 – 1870) лӹмеш пумы.
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Сиргеквлӓ
Биерманни
Биерманни (Biermannia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Изопахисвлӓ
Изопахисвлӓ (Isopachys) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Мьянма дӓ Таиландышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ изопахис улы.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Гефирохаракс
Гефирохаракс (Gephyrocharax) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты дӓ Панамышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 13 тӹрлӹ гефирохаракс улы.
Криптостилис
Криптостилис (Cryptostylis ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 23 йиш тӹрлӹ криптостилис улы.
Ӓршиксола
Ӓршиксола — сола Кырык сирӹштӹ. Виловат-Кожваж шоссе корнын вургымла монгырыштыжы. Кӹзӹт Кожваж сола доно ушнен. 2001-шӹ ин Ӓршиксолашты 53 эдем ӹлен.
Ажедмӓшвлӓ
Категори:Солавлӓ Категори:Мары Эл солавлӓ Категори:Кырык мары солавлӓ Категори:Ӹлемвлӓ
Дизельма
Дизельма ( Diselma archeri ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Австроцедрус
Австроцедрус ( Austrocedrus chilensis ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ. Монотипан Кипарис йиш имӓн пушӓнгӹ. Биологи йишӹжӹ лач иктӹ веле улы, кыды  Чили австроцедрус (Чили ӓль Кордильер кедр). Пӧртӱштӹ Чилин субальпы вӓрвлӓштӹш Антуко (процинци), Био-Био (провинци) дӓ Аргентинын Вальдиви) провинцивлӓштӹ вӓшлиӓлтеш.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Фульбевлӓ
Категори:Бенин халыквлӓ Категори:Буркина Фасо халыквлӓ Категори:Гамби халыквлӓ Категори:Гвиней халыквлӓ Категори:Камерун халыквлӓ Категори:Кот-д’Ивуар халыквлӓ Категори:Покшал Африка Республик халыквлӓ Категори:Чад халыквлӓ Категори:Мавритани халыквлӓ Категори:Мали халыквлӓ Категори:Нигери халыквлӓ Категори:Нигер халыквлӓ Категори:Сенегал халыквлӓ Категори:Сьерра-Леоне халыквлӓ Категори:Судан халыквлӓ Категори:Того халыквлӓ
1813 и
1813 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Будак, Абидин
Абидин Будак (Abidin Budak; 9-шӹ ноябрь 1943-шы и, Дикили, Измир, Турци) — турк таксон сирӹшӹ герпетолог дӓ Эгей университетӹн зоологи профессоржы.
Неокаллитропсис
Неокаллитропсис ( Neocallitropsis araucarioides ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Талмуд
Категори:Религи Категори:Иудаизм Категори:Талмуд Категори:Теологи
Будак, Абидин
Ажедмӓшвлӓ
Категори:Турци персоналивлӓ Категори:Герпетологи
Боллей
Боллей (Bollea ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Неокаллитропсис
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Боллей
Категори:Орхидейвлӓ
Сьюард (Аляска)
Сьюард  (англла Seward ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓлвел Аляска штатын халажы. Халан территорижӹ: 55.8 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 2 830 эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Аляска
Акынджылар
Акынджылар (турокла Akıncılar ) — Турцин, йыд-ирвел Сивас илӹн районжы (илчежӹ). 2009-шӹ ин тӹштӹ 5.226 (пӱэргӹ: 2.645; ӹдӹрӓмӓш: 2.581) эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Турци халавлӓ Категори:Турци районвлӓ
Цианэорхис
Цианэорхис (Cyanaeorchis) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 2 йиш тӹрлӹ цианэорхис улы.
1815 и
1815 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Цианэорхис
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Болусиелла
Болусиелла (Bolusiella ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Африкышты вӓшлиӓлтеш.
Категори:Орхидейвлӓ
1812 и
1812 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Гландулокауда
Гландулокауда (Glandulocauda) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Бразилишӹ вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ гландулокауда улы.
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
1814 и
1814 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
1816 и
1816 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Брахти
Брахти (Brachtia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
1817 и
1817 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Папуацедрус
Папуацедрус ( Papuacedrus papuana ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
1818 и
1818 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Пильгеродендрон
Пильгеродендрон ( Pilgerodendron uviferum ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Фицройя
Фицройя ( Fitzroya cupressoides ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
1819 и
1819 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
1821 и
1821 и — XIX курымын ижӹ. Категори:XIX курымКатегори:Ивлӓ
Сахара
Сахара (الصحراء الكبرى, Sahara) — Йыдпел Африкышты Мӱлӓндӹн сек кого пустыняжы. Кымдецшӹ 9 400 000 км².
Кугижӓнӹшвлӓжӹ
Категори:Африка
Брахикоритис
Брахикоритис  (Brachycorythis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Сан-Франциско
Сан-Франциско (San Francisco) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 600,6 км². 2013-шы ин тӹштӹ 843 329 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Диллинхэм
Диллинхэм (англла Dillingham ; юпиклӓ Curyung ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 92.6 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 2 466 эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Аляска
Брахипеза
Брахипеза (Brachypeza ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Циклопогон
Циклопогон (Cyclopogon) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 80 йиш тӹрлӹ циклопогон улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Микробиота
Микробиота ( Microbiota decussata ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Брасисепалум
Брасисепалум (Bracisepalum ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Gymnotiformes
Ажедмӓшвлӓ
Категори:Колвлӓ
Башоглу, Мухтар
Мухтар Башоглу (Muhtar Başoğlu; 6-шы апрель 1913-шы и, Ӧдемиш, Измир – 21-шӹ февраль 1981-шӹ и, Каршыяка, Измир, Турци) — турк таксон сирӹшӹ герпетолог дӓ зоологи профессоржы.
Ажедмӓшвлӓ
Категори:Турци персоналивлӓ Категори:Герпетологи
Каллитропсис
Каллитропсис ( Callitropsis тенгеок Xanthocyparis ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Хейнс (Аляска)
Хейнс  (англла Haines ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын халажы. Халан территорижӹ: 55.8 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 1 811 эдем ӹлен.
Ӹлӹзӹ шот
Категори:Аляска
Вичӹ
''merge Вичӹ область, maybe should be dedicate to the city?
Вичӹ область - Россий Федерациштӹш область, Мары Элын йыдпелвел пашкудыжы. Кымдецшӹ 120,4 тӹж. км². Ӹлӹзы шот - 1396,8 тӹжем эдем. Административ покшал — Вичӹ хала, рушла Киров. Вичӹ областьышты 39 000 нӓрӹ марын ӹлӓ (2002).
Сан-Хосе (Калифорни)
Сан-Хосе (San Jose) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 461,5 км². 2014-шӹ ин тӹштӹ 1 015 785 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Бренези
Бренези (Brenesia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Тетраклинис
Тетраклинис ( Tetraclinis articulata ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Лыдывлӓ
Лыдывлӓ (Anas etc. spp. ) — цилӓжӹ лыдывлӓн йыхыш пырышы 110 йиш кек улы, нӹнӹ логӹц Руш Элышты 30 йиш вӓшлиӓлтеш.
Йишвлӓ
Категори:Лыды йишвлӓ Категори:Вӹд кеквлӓ
Манак йӓр
Манак йӓр - Ӓвӓсир сола лишнӹш йӓр. Кӹзӹт кошкен кен.
Категори:Йӓрвлӓ Категори:Кырык сир топонимика Категори:Мары топонимика
Фресно
Фресно (Fresno) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 271.4 км². 2010-шы ин тӹштӹ 515 986 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Сан-Диего
Сан-Диего (San Diego) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 963,6 км². 2014-шӹ ин тӹштӹ 1 381 069 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Санта-Ана (Калифорни)
Санта-Ана (Santa Ana) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 71,271 км². 2010-шы ин тӹштӹ 324 528 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Лонг-Бич
Лонг-Бич (Long Beach) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 170.6 км². 2010-шы ин тӹштӹ 462 257 эдем ӹлен.
Метасеквойя
Метасеквойя ( Metasequoia ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Лонг-Бич
Категори:Калифорни
Метасеквойя
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Норт-Поул
Норт-Поул (англла North Pole ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал Аляска штатын халажы. Халан территорижӹ: 10.9 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 2 226 эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Аляска
Бригери
Бригери (Briegeria ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Окленд (Калифорни)
Окленд (Oakland) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 202.4 км². 2010-шы ин тӹштӹ 390 724 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Эстер (хала)
Эстер  (англла Ester ) — Америкын ушымы штатвлӓшты покшал-ирвел Аляска штатын халажы. Халан территорижӹ: 167.5 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 1 978 эдем ӹлен.
Линквлӓ
Категори:Аляска
Цӱцӱшуды
Категори:Кушкышвлӓ
Секвойядендрон
Секвойядендрон ( Sequoiadendron giganteum ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Алеут йӹлмӹ
Алеут йӹлмӹ тенгеок Унанган йӹлмӹ - (але. Unangam Tunuu ; ISO 639-3: ale) — 150 алеутвлӓн попышы эскимос-алеут йӹлмӹ. Алеут ошмаотывлӓштӹ, йыд-ирвел Россиштӹ (Алеут район, Камчатка край) дӓ кечӹвӓл-вадывел Аляскышты (АУШ) попышы йӹлмӹ
External links
Категори:Эскимос-алеут йӹлмӹвлӓ
Бейкерсфилд (Калифорни)
Бейкерсфилд (Bakersfield) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 339,3 км². 2010-шы ин тӹштӹ 347 483 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Цикнохес
Цикнохес (Cycnoches) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 30 йиш тӹрлӹ цикнохес улы.
Тайвани
Тайвани ( Taiwania cryptomerioides ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Делта-Джанкшен
Делта-Джанкшен (англла Delta Junction ) — Америкын ушымы штатвлӓшты ирвел Аляска штатын халажы. Халан территорижӹ: 44.7 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 840 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Сӹнзӓлык
Сӹнзӓлык - сӹнзӓ анзылӓн чимӹ, линзы дӓ тӹдӹм кычышы кӹшӓр доно иктӹш погымы оптик хӓдӹр.
Лериставлӓ
Лериставлӓ (Lerista) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Папуа-У Гвинейиштӹ дӓ Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 94 тӹрлӹ лериста улы.
Цимбидиелла
Цимбидиелла (Cymbidiella) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Мадагаскарышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 3 йиш тӹрлӹ цимбидиелла улы.
Анахайм (Калифорни)
Анахайм (Anaheim) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 130,7 км². 2010-шы ин тӹштӹ 336 265 эдем ӹлен.
Цимбидиелла
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Анахайм (Калифорни)
Категори:Калифорни
Лериставлӓ
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Криптомери
Криптомери ( Cryptomeria japonica ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Браунлей
Браунлей (Brownleea ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Африкышты дӓ Мадагаскарышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 7 йиш тӹрлӹ Браунлей улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Бухтиени
Бухтиений (Buchtienia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 3 йиш тӹрлӹ Бухтиений улы.
Риверсайд (Калифорни)
Риверсайд (Riverside) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 203.1 км². 2015-шӹ ин тӹштӹ 321 786 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Clupeidae
Пӧрдшӹголвлӓ (Clupeidae) — Пӧрдшӹгол йиш (Clupeiformes) группыш пырышы Шӹпӓн, Инди дон Атланти океанвлӓн вӹдвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ тангыж колвлӓ. Цилӓжӹ 188 тӹрлӹ пӧрдшӹгол улы. Пӧрдшӹголвлӓн сек изижӹ 2 см, сек когожы 75 см.
Липинивлӓ
Липинивлӓ (Lipinia) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ дӓ Океаништӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 28 тӹрлӹ липини улы.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Clupeidae
Ажедмӓшвлӓ
Категори:Колвлӓ
Стоктон (Калифорни)
Стоктон (Stockton) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 144.9 км². 2014-шӹ ин тӹштӹ 302 389 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Тигӹтшуды
Тигӹтшуды тенгеок тигӹтвуй (Silene viscaria; алыкмарла тегытшудо, тегытвуй) — Solanaceae йыхыш пырышы Европышты дӓ Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ шукиӓш шудыла кушкыш. Кӱкшӹцшӹ 60 см лин кердеш.
Категори:Кушкышвлӓ
Шӹгерлӓ
Шӹгерлӓ - эдемӹн колымыжы аль кремируйымы паштек тайымы территори, кышты сага-сага шукы шӹгер.
Шӹгерлӓ
Гленналлен
Гленналлен (англла Glennallen ; атнала Ciisik’e Na’ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-ирвел Аляска штатын атна халыкын халажы. Халан территорижӹ: 297.5 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 554 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Таксодиум
Таксодиум ( Taxodium ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Буллейи
Буллейи (Bulleyia yunnanensis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Китайышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Буллейи улы.
Глиптостробус
Глиптостробус ( Glyptostrobus pensilis ) — Cupressaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Нотосцинквлӓ
Нотосцинквлӓ (Notoscincus) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ нотосцинк улы.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Пын
Пын - кеквлӓ вӹлнӹ кушшы (материал), кыды кеквлӓм норӹмӹ дон ӱштӹ гыц перегӓ. Кеквлӓн пынышты шукы цӹреӓн лин кердеш, шӹренжок тидӹ тышман гӹц перегӹмӹ функцим намалеш. Тӹ годымок, яргата цӹреӓн пынвлӓ мыжырым кӹчӓлмӓштӹ ӹшке рольыштым мадыт. Пын гӹц куштылгырак дӓ пышкыдырак мамык ылеш. Перви кеквлӓн когорак дӓ пингӹдӹрӓк пынвлӓштӹм сирӹмӹ инструмент семӹнь кычылтыныт.
Категори:Зоологи Категори:Кеквлӓ
Гинкго
Гинкго ( Ginkgo biloba ) — Гинкговлӓн (Ginkgoaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Махань-шон Гинкговлӓн фотовлӓ
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Бӧрнсбалоги
Категори:Орхидейвлӓ
Чула-Виста
Чула-Виста (Chula Vista) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 132,61 км². 2010-шы ин тӹштӹ 243 916 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Сан-Бернардино (Калифорни)
Сан-Бернардино (San Bernardino) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 202.4 км². 2010-шы ин тӹштӹ 209 924 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Engraulidae
Хамсавлӓ тенгеок Анчоусвлӓ (Engraulidae) — Хамса йиш (Clupeiformes) группыш пырышы Шӹпӓн, Инди дон Атланти океанвлӓн дон Мӱлӓндӹ лоштыш дӓ Шим тангыжвлӓштӹ вӹдвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ тангыж колвлӓ. Цилӓжӹ 140 тӹрлӹ хамса тенгеок анчоус улы. Хамсавлӓн сек изижӹ 2 см, сек когожы 41 см.
Ажедмӓшвлӓ
Категори:Колвлӓ
Бурнетти
Бурнетти (Burnettia cuneata ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓл-ирвел Австралиштӹ дӓ Тасмаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Бурнетти улы.
Категори:Орхидейвлӓ
Ирвайн (Калифорни)
Ирвайн (Irvine) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 180.5 км². 2015-шӹ ин тӹштӹ 250 384 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Цимбидиум
Цимбидиум (Cymbidium ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 52 йиш тӹрлӹ цимбидиум улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Альтенштайни
Альтенштайни (Altensteinia ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 7 йиш тӹрлӹ аламани улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Модесто
Модесто (Modesto) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 93.1 км². 2010-шы ин тӹштӹ 201 165 эдем ӹлен.
Казуарина
Казуарина ( Casuarina ) — Казуаринавлӓн (Casuarinaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Вельвичи
Вельвичи ( Welwitschia mirabilis ) — Вельвичивлӓн (Welwitschiaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Лӹмжӹм австри (словен) ботаник Фридрих Вельвич (1806 – 1872) лӹмеш пумы.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Атеринавлӓ
Атеринавлӓ (Atherinidae) — Атерина йиш группыш пырышы Шӹпӓн, Инди дӓ Атланти океанвлӓн дон Шим тангыжышты вӹдвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ тангыж колвлӓ. Цилӓжӹ 74 тӹрлӹ атерина улы. Атеринавлӓн сек изижӹ 5 см, сек когожы 44 см.
Атеринопсвлӓ
Атеринопсвлӓ (Atherinopsidae) — Атерина йиш группыш пырышы Америкышты дон Шӹпӓн дӓ Атланти океанвлӓн вӹдвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ тангыж дӓ йӓр-йогы колвлӓ. Цилӓжӹ 104 тӹрлӹ атеринопс улы. Атеринопсвлӓн сек изижӹ 4,2 см (Menidia colei), сек когожы 52 см (Odontesthes bonariensis).
Празиногемавлӓ
Празиногемавлӓ (Prasinohaema) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы У Гвиней дӓ Соломон ошмаотывлӓштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ празиногема улы.
Окснард
Окснард (Oxnard) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 94,8 км². 2010-шы ин тӹштӹ 205 437 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Саифос
Саифос (Saiphos equalis) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ. Кытшы 18 см якте шоэш.
Категори:Сцинк йишвлӓ
Фонтана (Калифорни)
Фонтана (Fontana) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 109,9 км². 2013-шы ин тӹштӹ 203 003 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Кӹдӓлӓн пӱкш
Кӹдӓлӓн пӱкш ( Arachis hypogaea ) — Fabaceae йыхыш пырышы кушкыш.
Категори:Пырса йишвлӓ
Писӓн
Писӓн ( Cirsium arvense ) — Asteraceae  йыхыш пырышы кушкыш.
Категори:Кушкышвлӓ
Кадети
Кадети (Cadetia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 55 йиш тӹрлӹ Кадети улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Аткасук
Аткасук (англла дон инюпиакла Atqasuk ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыдвел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 109.7 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 201 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Калиммантера
Калиммантера (Calymmanthera ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Морено-Валли
Морено-Валли (Moreno Valley) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Калифорни штатын халажы. Халан территорижӹ: 133,3 км². 2010-шы ин тӹштӹ 193 365 эдем ӹлен.
Категори:Калифорни
Даллас
Даллас (Dallas) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Техас штатын халажы. Халан территорижӹ: 997,1 км². 2010-шы ин тӹштӹ 1 197 816 эдем ӹлен.
Пивӹзӹлмӹ
Пивӹзӹлмӹ ( Sambucus ) — Adoxaceae йыхыш пырышы кушкыш.
Даллас
Категори:Техас
Пивӹзӹлмӹ
Категори:Кушкышвлӓ
Кактовик
Кактовик (англла Kaktovik ; инюпиакла Qaagtuviġmiut ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-ирвел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 2.6 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 258 эдем ӹлен.
Калохилус
Калохилус (Calochilus ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Капанеми
Капанеми (Capanemia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Кардиохилус
Кардиохилус (Cardiochilus ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Ристеллавлӓ
Ристеллавлӓ (Ristella) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы кечӹвӓлвел Индиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ ристелла улы.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Грундулус
Грундулус (Grundulus) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Колумбиштӹ дон Эквадорышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ грундулус улы.
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
Гнатохаракс
Гнатохаракс (Gnathocharax steindachneri) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӓт ик йиш гнатохаракс веле улы. Гнатохараксвлӓн сек изижӹ 5 см, сек когожы 6 см. Кол лӹмӹн этимологижӹ тошты греклӓ «gnatho» (онгылаш) дон «charax» ('Spitze') шамаквлӓ гӹц лин.
Сцинцеллавлӓ
Сцинцеллавлӓ (Scincella) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Азиштӹ дӓ Йыдпел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 35 тӹрлӹ сцинцелла улы.
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Гимнохарацинус
Гимнохарацинус (Gymnocharacinus bergii) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Аргентинышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӓт ик йиш гимнохарацинус веле улы.
Ӓвӓсир
Ӓвӓсир (Новая Слобода) — сола Кырык сирӹштӹ.