cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ӓвӓсир
Истори
Сола Шур йогы сирӹштӹ вӓрлӓнӓ. 2001-шӹ ин Ӓвӓсирштӹ 140 эдем ӹлен. Шур сир тӹр якте ик уштыш нӓрӹ. Ӓвӓсир сола Цикмӓ гӹц 64 дӓ Шурдӹнг гӹц 7 уштыш ӧрдӹжӹштӹ киӓлтӓ. Сола 1868-шӹ ин пачмы кырык мары пӱэргӹ Шур монастир лишнӹ 1920-шы ивлӓн ӹлянен. Солалан тӹнгӓлтӹшӹм пушывлӓ Микорсола дон Пӹнгелйӓл гӹц ылыныт. 1920-шы ивлӓн монастирӹм питӹрӹмӹ дӓ церкӹвлӓм сӹмӹрӹмӹ. Церкӹвлӓм пыдыртымы яктежок Ӓвӓсирӹштӹ Кырык Мары Педетхникумым пачмы. Маняр специалист педагогын дипломым нӓлӹн — пӓлӹ агыл, но ти техникум кырык мары интеллигенцим йӓмдӹлӹшӹ ӓпшӓткудыжы лин. Педтехникумышты кырык марынвлӓлӓн кымдан пӓлӹмӹ эдемвлӓ тымденӹт дӓ тыменьӹнӹт. Нӹнӹ логӹц Григорьeв-Эмӓш Пётр, Пет Першутын дӓ Митюкын лӹмӹштӹм пӓлдӹртӓш лиэш. Техникумым 1924-шӹ ин Цикмӓ халашкы ваштымы. Монастир сага кугижӓ жепӹн кок классан школ ылын, кышты кырык мары ӹрвезӹвлӓ лыдаш-сирӓш тыменьӹнӹт. Нӹнӹ логӹц иктӹжӹ — пӹтӓриш мары романым сирӹшӹ Никон Игнатьев (1895, Кырык сир — 1941, Мӹндӹр Ирвелнӹ лӱэн пуштмы).
Чебоксар ГЭС-ӹм колтымы анзыц сола лишнӹш алыквлӓштӹ пел Кырык сиржӹ, молнамшы Йоласал районыш пырышы солавлӓ, шудым ӹштен, тидӹ гишӓн яжон артньык Измаил Ефимовын фотовлӓжӹ гӹц пӓлен нӓлӹнӓ. Кого Вырсы жепӹн Ӓвӓсир лишнӹш алыквлӓштӹ окопвлӓм капайымы дӓ нӹнӹжӹ 1979-шӹ и якте перегӓлт кодыныт. Вара тиды цилӓ вӹд лӹвӓлӓн лин.
Ӓвӓсир сола доно техень пӓлӹмӹ эдемвлӓн лӹмӹштӹ кӹлдӓлтӹн: Анатолий Атюлов (поэт), Зорина Зоя (Мары университетӹн профессоржы), Валери Микор (поэт, сирӹзӹ, литература критик). Седӹ, солан историжӹм сола халык ӹштӓ, а ти солашты пиш шытыр дӓ хытыр кырык марынвлӓ ӹлӓт. 2006-ы ин Ӓвӓсирӹштӹ угӹц Шур монастирӹм пачмы. 2001-шӹ ин Ӓвӓсирӹштӹ 140 эдем ӹлен.
Йӹлмӹ
Попымышты доно Ӓвӓсирвлӓ кырык мары йӹлмӹн Йоласал семӹнь попат. Шамаклан «тури» шамакым кычылтыт. Ӓвӓсирвлӓ дӓ тенгеок тӹдӹн пашкуды Этьвайныр, Краселицӹ дӓ Оврашныр солавлӓштӹш марынвлӓ кужы кӓпӓнвлӓ дӓ чыкатавлӓ ылыт. Шукынжок кӹзӹтшӹ жепӹн фермервлӓ дӓ махань-шон изи бизнес доно ӹшкӹлӓнӹштӹ ӹлен лӓктӓш йӧнвлӓм мот. Сола йӹр курымаш пистӹвлӓ кушкытат, тӹштӹ шукынжом мӱкшӹм анжат, тенгеок колым лоат дӓ тидӹм Шурдӹнгӹштӹ, Микрӓкӹштӹ, Цикмӓштӹ, Йошкар-Олашты дӓ Угарманышты выжалат.
Кӹзӹт Ӓвӓсир солашты ӹндекшиӓш школ ӹштӓ, кыды, 1874-ӹ ин пачмы исторический пӧртӹштӹ вӓрлӓнӓ. Ти школышты 1920-шы ивлӓн кӱшнӹрӓк пӓлдӹртӹмӹ Кырык Мары Педтехнимум ӹштен.
Экономика. Транспорт. Инфраструктура
Солашкы автотранспорт дӓ ялын вӓрештӓш лиэш. Но корнын худа ылмыжы велдӹк тӹшкӹ лач джип авто доно веле варештӓт. Ӓвӓсирӹш Цикмӓ гӹц Яштуга автобусеш Вӹцпистӹ якте толман. Автобус чӹм (шагалмы вӓр) гӹц сола якте 9 уштыш. Солашты почтын 425314 номерӓн конторыжы, 2 лапка, тотлы сыкырым кӱэтшӹ пекарньы, библиотека, фельдшерский пункт ӹштӓт. Тумерлӓ лесничествӹн пум пӹчкедӹмӹ цех улы. Ӓвӓсирӹштӹ Шур монгыр солавлӓн шӹгерлӓ вӓрлӓнӓ.
Архитектуры шотышты Ӓвӓсир вес кырык мары солавлӓ гӹц когон айыртемӓлтеш: тӹштӹ 150 и перви чангымы кок этажан пӧртвлӓ эче перегӓлт кодыныт, кыдывлӓ лин кердеш, шукыштат агыл шӱн пытӓт лиэш. Ти пӧртвлӓм кырык марынвлӓ оксам поген шагалтенӹт. Нимат ӹштӓш агыл гӹнь, тенге мӓ историнӓн ик важшым ямденӓ. Туризм шотышты Ӓвӓсир дон йӹржӹ ылшы солавлӓ пиш интересный обьектвлӓ ылыт — тӹштӹ техень косир дӓ цевер вӓрвлӓ, кыхеньвлӓм Кырык сирнӓн вес лыквлӓштӹжӹ ат уж.
Сола лишнӹ техень вӓрвлӓм пӓлдӹртӓш лиэш: Микорсир, 1920-шы ивлӓн Микорсола гӹц толшывлӓ 6-7 изи пӧртӓн солам ӹштенӹт, варажы цилӓнӓт Ӓвӓсирӹшкӹ ӹлӓш ванженӹт. Ар-Пӹнгель (рушла — Хмелевка): солан кечӹвӓл велнӹжӹ йогышы изи ӓнгӹр, кыды Угарман областьын Воротын районын Мелепка сола лишнӹ Йылышкы йоген пыра. Тьыпакырык, Шурдӹнгӹш кешӹлӓ сола вуйышты шалахай монгыреш кодеш. Морка Сир, Кавшта Лап, Ӱштӹ Вӹдсӹнзӓ, Толстух Нер, Лашман Кӹвер — Ар-Пӹнгель сирӹштӹш сӓрӓнвлӓ дон вӓрвлӓн лӹмвлӓштӹ.
Ажедмӓш
Категори:Солавлӓ Категори:Мары Эл солавлӓ Категори:Кырык мары солавлӓ Категори:Ӹлемвлӓ Категори:Википеди:Featured on MainPage
Гимнохарацинус
Категори:Харацинвлӓ
Эвансвилл
Эвансвилл (Evansville) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Индиана штатын халажы. Халан территорижӹ: 105,6 км². 2010-шы ин тӹштӹ 117 429 эдем ӹлен.
Полдыш
Полдыш - выргемӹм ыргымашты дӓ текстиль пӓшӓштӹ кычылтмы изи ӹзгӓр. Шӹренжок полдыш йӹргешкӹ ылеш. Выргем тервен пижӹктӓш манын, полдышышты изи ыражвлӓ улы. Полдышым выргем тервен ыргат. Полдышым махань-шон материал: пластмасса, пу, металл, лу дӓ молы гӹц ӹштӓт.
Эвансвилл
Категори:Индиана
Полдыш
Категори:Выргем
Вильянди
Ви́льянди (Viljandi), 1919 и якте — Феллин (Fellin) — хала Эстоништӹ Вильянди йӓр тӹрӹштӹ. Таллинн гӹц 161, Тарту гӹц 81, от Пӓрну 97 гӹц уштыш. Халашты 21 000 нӓрӹ ӹлӹзӹ. Вильянди культура колледжшӹ дӓ кӓнгӹж йӹде эртарӹмӹ фольк-рок фестивальжы доно пӓлӹмӹ ылеш.
Тӓнг-шӱмбел халавлӓ
Категори:Эстони халавлӓ
Палдыран
Палдыран ( Heracleum ) — Apiaceae йыхыш пырышы кушкыш.
Категори:Кушкышвлӓ
Копонӓнгӹр
Копонӓнгӹр - Копон ӓнгӹр тӹрӹштӹ вӓрлӓнӹшӹ сола, Кӱшӹл лык дон Ул лык гӹц шалга. 01.01.2001 ин солашты 39 эдем ӹлен. Усола якте 2 уштыш.
Цинорхис
Цинорхис (Cynorkis) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Африкышты дӓ Мадагаскарышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 159 йиш тӹрлӹ цинорхис улы.
Копонӓнгӹр
Категори:Кырык сир солавлӓ Категори:Мары Эл топонимика
Цинорхис
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Центростигма
Центростигма (Centrostigma ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Гимнотихтис
Гимнотихтис (Gymnotichthys hildae) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Венесуэлышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӓт ик йиш гимнотихтис веле улы. Кытшы 7 см лин кердеш.
Центростигма
Категори:Орхидейвлӓ
Сан-Антонио
Сан-Антонио (San Antonio) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Техас штатын халажы. Халан территорижӹ: 1067,3 км². 2012-шы ин тӹштӹ 1 436 697 эдем ӹлен.
Гимнотихтис
Категори:Харацинвлӓ
Сан-Антонио
Категори:Техас
Бабун
Бабун ( Ledum ) — Ericaceae йыхыш пырышы кушкыш.
Нуиксат
Нуиксат (англла Nuiqsut ; инюпиакла Nuiqsat ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыдвел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 23.9 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 367 эдем ӹлен.
Бабун
Категори:Кушкышвлӓ
Центроглосса
Центроглосса (Centroglossa ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Чандлер (Аризона)
Чандлер (Chandler) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 150.2 км². 2010-шы ин тӹштӹ 236 123 эдем ӹлен.
Категори:Аризона
Пойнт-Хоуп
Пойнт-Хоуп (англла Point Hope ; инюпиакла Tikiġaq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 16.6 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 668 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Гетерохаракс
Гетерохаракс (Heterocharax) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ гетерохаракс улы.
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
Пойнт-Лей
Пойнт-Лей (англла Point Lay ; инюпиакла Kali ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 89.3 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 247 эдем ӹлен.
Алыктӹр
Алыктӹр - Усола гӹц 2 уштыш ордӹштӹ ылшы сола. Сола Изи сир дон Кого сир гӹц шалга. 2001-шӹ ин солашты 139 эдем ӹлен. Ти солашты поэт Иван Горный шачын.
Категори:Кырык сир солавлӓ
Гимнокоримбус
Гимнокоримбус (Gymnocorymbus) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ гимнокоримбус улы. Гимнокоримбусвлӓн сек изижӹ 5 см, сек когожы 7,5 см.
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
Выргем
Выргем — пидмӹ ӓль ыргымы матери гӹц ӹштӹмӹ хӓдӹр, кыдым эдемвлӓ кӓпӹм мӱдӓш манын, ӹшке вӹкӹштӹ чиӓт.
Глендейл (Аризона)
Глендейл (Glendale) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 144,4 км². 2010-шы ин тӹштӹ 226 721 эдем ӹлен.
Категори:Аризона
Циприпедиум
Циприпедиум (Cypripedium) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Евразиштӹ дӓ Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 50 йиш тӹрлӹ циприпедиум улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Анис
Анис ( Pimpinella anisum ) — Apiaceae йыхыш пырышы кушкыш.
Гетерохейродон
Гетерохейродон (Heterocheirodon) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ гетерохейродон улы.
Анис
Категори:Кушкышвлӓ
Гетерохейродон
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
Скоттсдейл (Аризона)
Скоттсдейл (Scottsdale) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 477,7 км². 2010-шы ин тӹштӹ 217 385 эдем ӹлен.
Пыйиванды
Пыйиванды ( Euonymus ) — Пыйивандывлӓн (Celastraceae) йыхыш пырышы кушкыш.
Категори:Кушкышвлӓ
Европа йӹлмӹвлӓн кечӹштӹ
Европа йӹлмӹвлӓн кечӹштӹ Ти кечӹм 26-шы сентябрь 2001-шӹ и годшен эртӓрӓт. Техень кечӹм пӓлдӹртӓш манын, Европын Комиссижӹ дон Европын Согоньжы инициативым пуэнӹт. Европышты шукы йӹлмӹ доно попат дӓ цилӓ йӹлмок ӹшке семӹньжӹ ӓкӓн. Ти кечӹн туан йӹлмӹ гӹц пасна вескид йӹлмӹвлӓмӓт тыменяш керӓл ылмы гишӓн хытырымашвлӓм эртӓрӓт. Техень акци лӹмӹнок школвлӓштӹ кого ӓкӓн. Европын шукы сӓндӓлӹкӹштӹжок кугижӓнӹш йӹлмӹ гӹц пасна таманяр миноритет (чӹдӹ шотан попышывлӓн) йӹлмӹ улы. Тӹштӹжӹ гӹнь техень йӹлмӹвлӓм переген кодаш манын, шукы шытырым ужыт, оксам пиштӓт, школвлӓ улы, книгӓвлӓ дон газетвлӓ лӓктӹт, сирӹзӹвлӓлӓн кычыкым пуат, грантвлӓм айырат дӓ молат. Европышты кугижӓнӹшдӹмӹ халыквлӓ гишӓн адрес доно пӓлен нӓлӹдӓ. Кырык мары йӹлмӹ кыце финн-угр йӹлмӹ тӹшкӓшӹ пырышы, тенгеок Европышты попымы йӹлмӹ ылеш дӓ туан йӹлмӹнӓм переген кодаш манын, мӓлӓннӓ пӹтӓриок тӹдӹм шотеш пиштӓш тыменьмӹлӓ. Тенге тӹдӹм яраташ, шотеш пиштӓш тӹнгӓлӹна дӓ мӓлӓннӓ керӓл ылмыжым ынгыленӓ. Седӹ, Руш Элышты ӹлен, кырык марла попышывлӓлӓн руш йӹлмӹмӓт пӓлӹмӓн, тӹ годымок, ти йӹлмӹм пӓлӹмӓш туан йӹлмӹнӓн ӹлӹмашӹжӹм пӱктӹшӓшлык, лаксыртышашлык дӓ «малын вӓл мары йӹлметшӹ келеш» анжалтыш докы эдемвлӓм кандышашлык агыл.
Категори:Йӹлмӹвлӓ
Кӱкшикӓ
Категори:Географи
Цератандра
Цератандра (Ceratandra ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Африкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 6 йиш тӹрлӹ Цератандра улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Голландихтис
Голландихтис (Hollandichthys) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Бразилишӹ (южгынам Уругвайышты) вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ голландихтис улы. Кытшы 9.6 см лин кердеш.
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
Цератоцентрон
Категори:Орхидейвлӓ
Гилберт (Аризона)
Гилберт (Gilbert) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 121.6 км². 2010-шы ин тӹштӹ 208 453 эдем ӹлен.
Кӹмья
Кӹмья вел солавлӓн покшалышты. Кӹлемар кымдемӹштӹш сола.
Гилберт (Аризона)
Категори:Аризона
Кӹмья
Категори:Солавлӓ Категори:Кожла сир солавлӓ
Сфеноморфусвлӓ
Сфеноморфусвлӓ (Sphenomorphus) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Азиштӹ, Океаништӹ дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 118 тӹрлӹ сфеноморфус улы.
Пеори (Аризона)
Пеори (Peoria) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 367 км². 2010-шы ин тӹштӹ 154 065 эдем ӹлен.
Кӹндӱ вӹлвӓл
Кӹндӱ вӹлвӓл - Пӹзӹкныр велнӹш Кукшылидӹ  сола лишнӹш кӱкшикӓ.
Пеори (Аризона)
Категори:Аризона
Кӹндӱ вӹлвӓл
Категори:Кырык сир топонимика Категори:Мары Эл топонимика
Хамэангис
Категори:Орхидейвлӓ
Темпе (Аризона)
Темпе (Tempe) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 102,3 км². 2010-шы ин тӹштӹ 161 719 эдем ӹлен.
Пӹнжӹдӹр
Пӹнжӹдӹр. Ти лӹм доно кок сола улы, иктӹжӹ Йӱксӓр велнӹ, весӹжӹ Кӹмья велнӹ. Кок солаге Кӹлемар кымдемӹштӹ варланат.
Категори:Солавлӓ Категори:Кожла сир солавлӓ
Хасемани
Хасемани (Hasemania) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Бразилишӹ вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 8 тӹрлӹ хасемани улы. Хасеманивлӓн сек изижӹ 2,7 см, сек когожы 6,7 см.
Лӹмжӹм Carnegie музейин коллекторжы J. D. Haseman лӹмеш пумы.
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
Циртоподиум
Циртоподиум (Cyrtopodium) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 40 йиш тӹрлӹ циртоподиум улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Анактувук Пасс
Анактувук Пасс (англла Anaktuvuk Pass ; инюпиакла Anaqtuuvak тенгеок Naqsraq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыдвел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 12.7 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 249 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Амблер
Амблер (англла Ambler ; инюпиакла Ivisaappaat ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 27.8 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 259 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Уейнрайт
Уейнрайт (англла Wainwright ; инюпиакла Ulġuniq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 109.9 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 480 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Хамэантус
Хамэантус (Chamaeanthus ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Сюрпрайз (Аризона)
Сюрпрайз (Surprise) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 180 км². 2010-шы ин тӹштӹ 117 517 эдем ӹлен.
Категори:Аризона
Ялаш
Ялаш - ял дон ӓрдӹм мӱдӹшӹ вӹлвӓл выргем. Ялаш кок шокшан ылеш. Ялашын ӱл мычашыжы шӹренжок ял шӓклӓкӓ якте ылеш. Ялаш ӹнжӹ валы манын, тӹдӹм кӓсньӹк ӓль прежӓ доно кӹдӓл тервен цаткыдемдӓт. Ялашым пӹтӓрижӹ лач пӱэргӹвлӓ веле чиэнӹт, XX-шы курымын тӹдӹм ӹдӹрӓмӓшвлӓӓт чиӓш тӹнгӓлӹнӹт. Кырык мары йӹлмӹштӹ ялашын этимологижӹ "ял" шамак доно кӹлдӓлтӹн.
Историй
Утла тиде предметын тошто амалже оазис деч тораштак огыл верланыше Инкай (йӱдвел-касвелыш Китайын). Кок шӱгарыште меж йолашым ийгот дене мумо 3000 ий наре (радиоуглородын XII ден X курым-курым коклаште датировко. Йолаш лекме имне кӱшыл кудылан имне кучылташ тӱҥалме дене кылдалтын (чарагидын кудалаш оҥай огыл).
Кугезе грек ден римлян — влак, правил семын тошто грек-шамыч гиматийым нумалыныт, а римлян-влак-тулеч). Йолашан нуно варвар-шамычын ойыртем палышт семын ужын улыт, перс-шамыч шальварым нумалыныт.
Петыр «Схольный историйыште» (1173) 1173) шуко курымысо европо университетлаште тунемше тарзе, йолаш вавилон кугыжан озаже Семирамид дене изобретенийым воза; ТИДЕ шонымаш " ОЙСАВЫРТЫШ ХII—XII курым-КУРЫМАШЛЫК Западный Европысо XII курым-Курымашлык, Салимбененное, Пармейский, Шоган да тулеч моло) ешаралтеш.
Ажедмӓшвлӓ
Категори:Выргемвлӓ
Кого Пӓмйӓл
Кого Пӓмйӓл - Кӹлемар кымдемӹштӹ сола, Кымъя сола велнӹ вӓлрлӓнӓ. Рушла Большие Памъялы.
Категори:Солавлӓ Категори:Кожла сир солавлӓ
Тропидофорусвлӓ
Йишвлӓ
Категори:Сцинк йишвлӓ
Арвада (Колорадо)
Арвада (Arvada) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Колорадо штатын халажы. Халан территорижӹ: 85,1 км². 2010-шы ин тӹштӹ 106 433 эдем ӹлен.
Категори:Колорадо
Циртостилис
Циртостилис (Cyrtostylis ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Австралиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 9 йиш тӹрлӹ циртостилис улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Хамелофитон
Хамелофитон (Chamelophyton kegelii ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Венесуэлаышты дӓ Суринамышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Хамелофитон улы.
Хемибрикон
Хемибрикон (Hemibrycon) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 33 тӹрлӹ хемибрикон улы.
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
Хаморхис
Хаморхис (Chamorchis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Бакленд (Аляска)
Бакленд (англла Buckland ; инюпиакла Nunatchiaq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 3.7 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 458 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Кого Пӹньӹж
Кого Пӹньӹж - Кӹлемар кымдемӹштӹ сола, Нежныр сола велнӹ вӓлрлӓнӓ. Рушла Большой Пинеж.
Категори:Солавлӓ Категори:Кожла мары солавлӓ
Чангниени
Чангниени (Changnienia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Ликани
Ликани ( Licania ) — Хризобаланвлӓн (Chrysobalanaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ. Кечывалвел дӓ Покшал Америкышты кушшы изи пушӓнгӹвлӓ дон тӹшкӓвлӓ. Шӹренжок роэн лыкмы шӹргӹштӹ кушкеш. Ликанин кӹцкӹжӹм махань-шон вольыквлӓ качкыт. Эдемлӓнӓт качкашыжы яра. Кыды-тидӹ йыхшы декоративный тӹшкӓ семӹнь культивируялтеш.
Чангниени
Категори:Орхидейвлӓ
Ликани
Йишвлӓ
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Кого Ошкӓтӓ
Кого Ошкӓтӓ - Угарман область Тоншай кымдемӹштӹ сола. Ложкин сола велнӹ вӓлрлӓнӓ.
Категори:Солавлӓ Категори:Кожла мары солавлӓ
Боулдер (Колорадо)
Боулдер (Boulder) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Колорадо штатын халажы. Халан территорижӹ: 65.7 км². 2010-шы ин тӹштӹ 97 385 эдем ӹлен.
Кого Оты
Кого Оты - Цартак дон Кӱкшӹныр солавлӓ лоштыш первишӹ кымалмы вӓр. Ти лӹм донок эче карем улы.
Боулдер (Колорадо)
Категори:Колорадо
Кого Оты
Категори:Кырык сир топонимика Категори:Мары Эл топонимика
Софора
Софора ( Sophora ) — Fabaceae йыхыш пырышы кушкыш.
Категори:Пырса йишвлӓ
Кого Рӹде
Кого Рӹде - Угарман область Шӓрӓнгӓ кымдемӹштӹ сола. Кого Рӹде вел солавлӓн покшалышты.
Категори:Солавлӓ Категори:Кожла мары солавлӓ
Чили
Чили (испанилӓ Chile; официал лӹмжӹ — República de Chile) — Кечӹвӓлвел Америкыштыш кугижӓнӹш. Йыдпелнӹ Перу, йыд-ирвелнӹ Боливи, ирвелнӹ Аргентина, кечӹвӓлвелнӹ Drake Passage, вадывелнӹ Шӹпӓн океан доно пӹсмӓным кыча. 2011-шӹ ин тӹштӹ 17,224,200 эдем ӹлен. = Географи =
= Историжӹ =
= Экономика =
= Транспорт, инфраструктура =
= Туризм =
= Культура ӹлӹмӓш =
= Шӱмбел-тӓнг халавлӓ =
Категори:Чили
Диринг
Диринг (англла Deering ; инюпиакла Ipnatchiaq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 13.6 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 133 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Часеелла
Часеелла (Chaseella pseudohydra ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Зимбабвештӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Часеелла улы.
Вестминстер (Колорадо)
Вестминстер (Westminster) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Колорадо штатын халажы. Халан территорижӹ: 85,1 км². 2010-шы ин тӹштӹ 106 114 эдем ӹлен.
Категори:Колорадо
Шобари
Шобари (Chaubardia heteroclita ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Тӓпнӓк лык
Тӓпнӓк лык - Шур велнӹш Макарсир солаштыш ӧлицӓ.
Тӓмӹклем
Тӓмӹклем - Шур вел Цигӓнсола вӓрӹштӹ перви ылшы ӹлем.
Категори: Географи Категори: Кырык сир топонимика Категори: Мары топонимика
Хаулиодон
Хаулиодон (Chauliodon ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Шобариелла
Шобардиелла (Chaubardia heteroclita ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Тӓлӓнгӓ
Тӓлӓнгӓ - Усола вел Алыктӹр сола лишнӹш ныр.
Категори: Географи Категори: Кырык сир топонимика Категори: Мары топонимика
Ош мӧскӓ
Ош мӧскӓ — мӧскӓвлӓ (Ursidae) йыхыш пырышы кого хир йӓн.
Категори:Мӧскӓвлӓ
Киана
Диринг (англла Kiana; инюпиакла Katyaak тенгеок Katyaaq) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 0.6 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 383 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Хемиграммус
Хемиграммус (Hemigrammus) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 57 тӹрлӹ хемиграммус улы. Хемиграммусвлӓн кытышты 10 см лин кердеш
Йишвлӓ
Категори:Харацинвлӓ
Шим цӓрлӓнгӹ
Шим цӓрлӓнгӹ тенгеок Шим цӓрлӓн (Ciconia nigra; алыкмарла шемчарлаҥге) — кого куп кек.
Категори:Цӓрлӓнгӹвлӓ Категори:Куп кеквлӓ
Хенохилус
Хенохилус (Henochilus wheatlandii) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Бразилишӹ вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӓт ик йиш хенохилус веле улы. Кытшы 41.3 см лин кердеш.
Кивалина
Кивалина (англла Kivalina ; инюпиакла Kivalliñiq) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 10.0 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 406 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Дактилориза
Дактилориза  (Dactylorhiza) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Евразиштӹ дӓ Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 40 (+) йиш тӹрлӹ дактилориза улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Ибис
Ибисвлӓ (Threskiornithinae) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Европышты, Азиштӹ, Африкышты, Австралиштӹ дӓ Америкышты вӓшлиӓлтшӹ кого кеквлӓ. Цилӓжӹ 28 тӹрлӹ ибис улы.
Ибисвлӓн сек изижӹн (Сан-Томе ибис) кытышты 45 см, нелӹцшӹ 450 г; сек когожын (кого ибис) кытышты 100 см, нелӹцшӹ 4.2 кг якте лин кердеш.
Хейрадени
Хейрадени (Cheiradenia cuspidata ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Хейрадени улы.
Категори:Орхидейвлӓ
Америка шим мӧскӓ
Категори:Мӧскӓвлӓ
Ази шим мӧскӓ
Азий шим мӧскӓ — мӧскӓвлӓ (Ursidae) йыхыш пырышы кого хир йӓн.
Категори:Мӧскӓвлӓ
Кобук
Кобук (англла Kobuk ; инюпиакла Laugviik ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 43.6 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 109 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Хоплохаракс
Хоплохаракс (Hoplocharax goethei) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Бразилишӹ вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӓт ик йиш хоплохаракс веле улы. Кытшы 3 см лин кердеш.
Категори:Харацинвлӓ
Хилотерус
Хилотерус (Chiloterus ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Хелиорхис
Хелиорхис (Chelyorchis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Флагстафф (Аризона)
Флагстафф (Flagstaff) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 165,4 км². 2010-шы ин тӹштӹ 65 870 эдем ӹлен.
Мӧскӓ
Мӧскӓ — мӧскӓвлӓ (Ursidae) йыхыш пырышы Европышты дон Америкышты сек кого хир йӓн.
Сапота йишвлӓ
Сапота йишвлӓ (Sapotaceae) — Ericales пеледӹшвлӓн группыш пырышы тропикивлӓштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ, шукиӓш тӹшкӓ ӓль пушӓнгӹвлӓ. Цилӓжӹ 800 тӹрлӹ сапота улы.
Юма (Аризона)
Юма (Yuma) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 276,4 км². 2010-шы ин тӹштӹ 93 064 эдем ӹлен.
Категори:Аризона
Хитонантера
Хитонантера (Chitonanthera ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Ноатак
Ноатак (англла Noatak ; инюпиакла Nuataaq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 31.7 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 512 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Лейк-Хавасу-Сити
Лейк-Хавасу-Сити (Lake Havasu City) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 111,6 км². 2010-шы ин тӹштӹ 52 527 эдем ӹлен.
Категори:Аризона
Арде (сола)
Арде, тенгеок ти сола Ырде, Церкӹсола, Попсола лӹмвла доно палӹ. Кӹлемар кымдемӹштӹ вӓлрлӓнӓ. Кӹлемар якте 65 уштыш Сола Йошкар-Ола - Цикмӓ автотрасса вӹлнӹ вӓрлӓнӓ. Ардештӹ кӹдӓлӓш школ, почта, 3 лапка, культура пӧрт, церкӹ улы. 2004-шы ин Ардештӹ 445 эдем ӹлен. Категори:Солавлӓ Категори:Кожла мары солавлӓ
Шим шӱӓн ибисвлӓ
Шим шӱӓн ибисвлӓ (Threskiornis) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Азиштӹ, Австралазиштӹ дӓ Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 6 тӹрлӹ шим шӱӓн ибис улы.
Эфиопи ибис
Эфиопи ибис (Threskiornis aethiopicus) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 65–75 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 112–124 см, нелӹцшӹ 1 250–1 500 г якте шоэш.
Шим шӱӓн ибисвлӓ
Йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Эфиопи ибис
Категори:Ибис йишвлӓ
Курессааре
Тӓнг-шӱмбел халавлӓ
Категори:Эстони халавлӓ
Хондрадени
Хондрадени (Chondradenia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Хитонохилус
Хитонохилус (Chitonochilus ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Кого панда
Кого панда — мӧскӓвлӓ (Ursidae) йыхыш пырышы кого хир йӓн.
Категори:Мӧскӓвлӓ
Каса-Гранде (Аризона)
Каса-Гранде (Casa Grande) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 284 км². 2010-шы ин тӹштӹ 48 571 эдем ӹлен.
Категори:Аризона
Сьерра-Виста (Аризона)
Сьерра-Виста (Sierra Vista) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 395.1 км². 2010-шы ин тӹштӹ 43 888 эдем ӹлен.
Категори:Аризона
Нурвик
Категори:Аляска
Прескотт (Аризона)
Прескотт (Prescott) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 107.5 км². 2010-шы ин тӹштӹ 39 843 эдем ӹлен.
Категори:Аризона
Мадагаскар ибис
Мадагаскар ибис (Threskiornis bernieri) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскар дӓ Сейшел ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис.
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Селавик
Селавик (англла Selawik ; инюпиакла Siilvik тенгеок Akuligaq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 8.9 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 846 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Кингман (Аризона)
Кингман (Kingman) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 77.7 км². 2010-шы ин тӹштӹ 28 068 эдем ӹлен.
Категори:Аризона
Буллхед-Сити (Аризона)
Буллхед-Сити (Bullhead City) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Аризона штатын халажы. Халан территорижӹ: 154 км². 2010-шы ин тӹштӹ 39 540 эдем ӹлен.
Канада ындыр
Канада ындыр ( Castor canadensis ) — Америкышты вӹд лишнӹ ньымыштшывлӓн группыш пырыш йӓн. Сек коговлӓжӹ 90 - 117 см кыташ лин кердӹт. Массышты 32 кг якте шоэш.
Категори:Ньымыштшы йӓнвлӓ
Шим вуян ибис
Шим вуян ибис (Threskiornis melanocephalus) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Инди, Пакистан, Мьянма дӓ Таиландышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 50–90 см якте шоэш. Озы ибисвлӓ, ӓвӓвлӓ гӹц когорак ылыт.
Пӹжӓшӹштӹ 2–4 мыны якте лин кердеш.
Категори:Ибис йишвлӓ
Шаньнак
Шаньнак (англла Shungnak ; инюпиакла Isiŋnaq тенгеок Nuurviuraq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты йыд-вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 24.9 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 272 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Хрониохилус
Хрониохилус (Chroniochilus ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Хондроринха
Хондроринха (Chondrorhyncha ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 31 йиш тӹрлӹ Хондроринха улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Соломон ибис
Соломон ибис (Threskiornis molucca pygmaeus) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Соломон ошмаотывлӓштӹ (Реннелл дон Беллона) шӹрен вӓшлиӓлтшӹ ибис.
Категори:Ибис йишвлӓ
Чусуа
Чусуа (Chusua ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Малуку ибис
Малуку ибис (Threskiornis molucca) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Австралазиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 65–75 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 112–124 см якте шоэш. Нелӹцӹштӹ 1,7–2,5 (озыжы), 1,4–1,9 (ӓвӓжӹ) г якте лин кердеш.
Колорадо-Сити (Аризона)
Категори:Аризона
Малуку ибис
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Астори (Орегон)
Категори:Орегон
Бэйкер Сити (Орегон)
Бэйкер Сити (Baker City) — Америкын ушымы штатвлӓштӹ Орегон штатын халажы. Халан территорижӹ: 18.54 км². 2010-шы ин тӹштӹ 9 828 эдем ӹлен.
Категори:Орегон
Изи Куплонга
Категори: Географи Категори: Кожла сир топонимика Категори: Мары топонимика
Австрали ибис
Австрали ибис (Threskiornis spinicollis) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Австралиштӹ дӓ У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 60–75 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 100–120 см, нелӹцшӹ 1,1–1,5 кг якте шоэш.
Категори:Ибис йишвлӓ
Стеббинс
Стеббинс (англла Stebbins ; юпиклӓ Tapraq ; инюпиакла Tapqaq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 95.6 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 552 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Йӓнӓк лидӹ
Йӓнӓк лидӹ - Йоласал вел Цермӹшал доныш лидӹ.
Категори: Географи Категори: Кырык сир топонимика Категори: Мары топонимика
Реюньон ибис
Реюньон ибис (Threskiornis solitarius †) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Реюньон ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ тошты ибис. Кытшы 70 см, нелӹцшӹ 3 кг якте шоэш.
Категори:Ибис йишвлӓ
Хрисоглоссум
Хрисоглоссум (Chrysoglossum ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 4 йиш тӹрлӹ Хрисоглоссум улы.
Клейсоцентрон
Клейсоцентрон (Cleisocentron ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Кладери
Кладери (Claderia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Йӓнӓк карем
Йӓнӓк карем - Картук вел Когосир Кыльыкал доныш карем.
Сент-Майкл (Аляска)
Сент-Майкл (англла St. Michael ; юпиклӓ Taciq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 95.6 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 552 эдем ӹлен.
Йӓнӓк карем
Категори: Географи Категори: Кырык сир топонимика Категори: Мары топонимика
Сент-Майкл (Аляска)
Категори:Аляска
Дендрохилум
Дендрохилум (Dendrochilum) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 100 - 300 йиш тӹрлӹ дендрохилум улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Якшар шӱӓн ибисвлӓ
Якшар шӱӓн ибисвлӓ (Pseudibis) — ибис йишвлӓн группыш пырышы кечӹвӓл-ирвел Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 2-3 тӹрлӹ якшар шӱӓн ибис улы.
Йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Клейсомери
Клейсомери (Cleisocentron ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Теллер-Мишен
Теллер-Мишен (англла Brevig Mission ; инюпиакла Sitaisaq тенгеок Sinauraq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 6.8 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 278 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Элим
Элим (англла Elim ; юпиклӓ Neviarcaurluq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 6.3 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 316 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Дендрофилакс
Дендрофилакс (Dendrophylax) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кого Антильвлӓштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 17 йиш тӹрлӹ дендрофилакс улы.
Дихэа
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Дихромантус
Дихромантус (Dichromanthus) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 3 йиш тӹрлӹ дихромантус улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Сан-Томе ибис
Сан-Томе ибис (Bostrychia bocagei) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Сан-Томе ошмаотышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 60–65 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 2.48 см якте шоэш.
Категори:Ибис йишвлӓ
Головин
Головин (англла Golovin ; инюпиакла Siŋik ; юпиклӓ Cingik ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 9.7 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 145 эдем ӹлен.
Клематепистефиум
Клематепистефиум (Clematepistephium smilacifolium ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. У Каледоништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Клематепистефиум улы.
Головин
Категори:Аляска
Клематепистефиум
Категори:Орхидейвлӓ
Коклеорхис
Коклеорхис (Cocleorchis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Койук
Койук (англла Koyuk ; инюпиакла Quyuk ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 12.3 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 299 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Рига
Ри́га (Rīga, латг. Reiga, Riga, лит. Ryga, Riia) — Латвин вуйхалажы, сӓндӓлӹкӹн дӓ Балтин сек кого халажы. Халашты (2016 ин 698 529 эдем ӹлен). Вадывел Двина (Даугава) йогын кок сирӹштӹжат шыпшылт вазын. Хала семӹнь 1201 и годшен пӓлӹ. Халалан негӹцӹм Аппельдерн рыцарь йых гӹц ылшы немӹц епископ Альберт фон Буксгевден (Albert von Buxhöwden 1165—1229) пиштен.
Категори:Латви Категори:Европын халавлӓ Категори:Вуйхалавлӓ
Дикасони
Дикасони (Dickasonia vernicosa) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ дикасони улы.
Категори:Орхидейвлӓ
Якшар шӱӓн ибис
Якшар шӱӓн ибис (Pseudibis papillosa) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Инди субконтинентӹштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис.
Категори:Ибис йишвлӓ
Шактулик
Шактулик (англла Shaktoolik ; инюпиакла Saqtuliq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 2.7 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 232 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Кодонорхис
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Пӹлгом лӹвӓлнӹш кырык мары этнографи музей
Пӹлгом лӹвӓлнӹш кырык мары этнографи музей тенгеок Цикмӓштӹш Этнографи музей — Цикмӓштӹш этнографи музей. Музейӹм 1983 ин пачмы, тӹшкӹ Йыл лывӓлӓн кодшы солавлӓ гӹц сола кудыло хӓдӹрвлӓ дон солаштыш пу ахитектурым погымы. Музейӹм ӹштӹмӹ верц пыт Романов (?) шалген.
Кого ибис
Кого ибис (Pseudibis gigantea, Thaumatibis gigantea) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Камбоджа, Лаос дӓ Вьетнамышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 102–106 см, нелӹцшӹ 4.2 кг якте шоэш.
Категори:Ибис йишвлӓ
Коксинеорхис
Коксинеорхис (Coccineorchis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 7 йиш тӹрлӹ Коксинеорхис улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Шишмареф
Шишмареф (англла Shishmaref ; инюпиакла Qiġiqtaq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 18.8 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 565 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Теллер
Теллер (англла Teller ; инюпиакла Tala ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 5.5 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 269 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Акпарс кинотеатр
Категори:Культура объектвлӓ Категори: Цикмӓ
Коилохилус
Коилохилус (Coilochilus ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Категори:Орхидейвлӓ
Дидимоплексис
Дидимоплексис (Didymoplexis) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 17 ӓль 28 йиш тӹрлӹ дидимоплексис улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Дэвисон ибис
Лӹмжӹ
Лӹмжӹм британи орнитолог (William Ruxton Davison, ? – 1893) лӹмеш пумы.
Кодоносифон
Кодоносифон (Codonorchis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Сулавесиштӹ дӓ У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 3 йиш тӹрлӹ Кодоносифон улы.
Дэвисон ибис
Лӹмжӹ
Категори:Ибис йишвлӓ
Кодоносифон
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Цӓрӓ вуян ибисвлӓ
Цӓрӓ вуян ибисвлӓ (Geronticus) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты дӓ Турциштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ цӓрӓ вуян ибис улы.
Йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Дифилакс
Дифилакс (Diphylax) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Уэльс (Аляска)
Уэльс  (англла Wales ; инюпиакла Kiŋigin ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 7.3 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 153 эдем ӹлен.
Шӹргӹ ибис
Шӹргӹ ибис (Geronticus eremita) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел Африкышты дӓ Турциштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 70–80 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 125–135 см, нелӹцшӹ 1.0–1.3 кг якте шоэш.
Беллона ошмаоты
Беллона ошмаоты тенгеок Мунгики (Bellona Island, Mungiki) — Соломон кугижӓнӹшӹн Соломон ошмаотывлӓн гӹц иктӹжӹ. Территорижӹ 17,16 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 1009 эдем ӹлен.
Шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кушкышвлӓжӹ
Категори:Соломон ошмаотывлӓ Категори:Ошмаотывлӓ
Сидар-Рапидс
Сидар-Рапидс (англла Cedar Rapids ) — Америкын Ушымы Штатвлӓшты Айова штатын сек кого кокшы халажы. территорижӹ: 166.8 км². 2010-шы ин тӹштӹ 126,326 эдем ӹлен.
Ӹлӹзӹ шот
Категори:Айова
Эскимосвлӓ
Эскимосвлӓ — эскимос-алеут группыш пырышы Эскимос-алеут йӹлмӹвлӓлӓ попышы йыдпел Сибирьӹштӹ дӓ Йыдпел Америкышты ӹлӹшӹ халык. Эскимосвлӓ цилӓжӹ 150.000 нӓрӹн ылыт.
Коллабиум
Коллабиум (Collabium ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш.
Ахиок
Ахиок (англла Akhiok ; алютиклӓ Kasukuak ) — Америкын Ушымы Штатвлӓшты кечӹвӓлвел Аляска штатын алютик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 26.9 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 73 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Цӓрӓ вуян ибис
Цӓрӓ вуян ибис (Geronticus calvus) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 80 см, нелӹцшӹ 1,3 кг якте шоэш.
Категори:Ибис йишвлӓ
Аналаклит
Аналаклит (англла Unalakleet ; инюпиакла Uŋalaqłiq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо инюпиак халыкын халажы. Халан территорижӹ: 13.3 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 752 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Диподиум
Диподиум (Dipodium) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ дӓ Океаништӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 25 йиш тӹрлӹ диподиум улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Карлук (Аляска)
Карлук (англла Karluk ; алютиклӓ Kal’uq, Kal’ut ) — Америкын Ушымы Штатвлӓшты кечӹвӓлвел Аляска штатын алютик халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 155.5 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 27 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Упшан ибис
Упшан ибис (Lophotibis cristata) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Мадагаскарышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 50 см якте шоэш.
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Ларсен-Бей
Ларсен-Бей (англла Larsen Bay; алютиклӓ Uyaqsaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓшты кечӹвӓлвел Аляска штатын алютик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 19.8 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 104 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Чинияк
Чинияк (англла Chiniak ; алютиклӓ Cing’iyak ) — Америкын Ушымы Штатвлӓшты кечӹвӓлвел Аляска штатын алютик халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 105.4 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 50 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Якшар ялан ибис
Якшар ялан ибис (Nipponia nippon) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Ирвел Азиштӹ (Китай, Япони (Хоккайдо дон Кӱсӱ) дӓ Россий Мӹндӹр Ирвел) вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 55–84 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 140 см якте шоэш.
Категори:Ибис йишвлӓ
Кайенна ибис
Категори:Ибис йишвлӓ
Аленева
Аленева (англла Aleneva ; алютиклӓ ? ) — Америкын Ушымы Штатвлӓшты кечӹвӓлвел Аляска штатын алютик халыкын ӹлӹмӹ вӓржӹ. Ти вӓрӹн территорижӹ: 159.3 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 68 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Алекнагик
Алекнагик (англла Aleknagik ; юпиклӓ Alaqnaqiq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 48.6 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 224 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Акиак
Категори:Аляска
Олд-Харбор
Олд-Харбор (англла Old Harbor ; алютиклӓ Nuniaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓшты кечӹвӓлвел Аляска штатын алютик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 70.4 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 215 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Акиачак
Акиачак (англла Akiachak ; юпиклӓ Akiacuaq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 17.5 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 585 эдем ӹлен.
Порт-Лайонс
Порт-Лайонс (англла Port Lions ; алютиклӓ Masiqsiraq, Masiqsirraq) — Америкын Ушымы Штатвлӓшты кечӹвӓлвел Аляска штатын алютик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 26.1 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 233 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Узинки
Узинки (англла Ouzinkie ; алютиклӓ Uusenkaaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓшты кечӹвӓлвел Аляска штатын алютик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 19.9 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 205эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Алаканук
Алаканук (англла Alakanuk ; юпиклӓ Alarneq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 106.2 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 703 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Якусима ош йӓктӹ
Якусима ош йӓктӹ (Pinus amamiana ) — Йӓктӹ йиш (Pinaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ. Йӓктӹ 25 м кӱкшӹцӓн дӓ диаметржӹ доно 1 м кӹжгӹцӓн лин кердеш. Япоништӹ Якусима дӓ Танегасима ошмаотывлӓ) вӓшлиӓлтеш.
Категори:Йӓктӹвлӓ
Аниак
Аниак (англла Aniak ; юпиклӓ Anyaraq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 22.8 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 573 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Китай ош йӓктӹ
Китай ош йӓктӹ (Pinus armandii) – Йӓктӹ йиш (Pinaceae) йыхыш пырышы пушӓнгӹ. Йӓктӹ 25–40 м кӱкшӹцӓн дӓ диаметржӹ доно 1,5 м кӹжгӹцӓн лин кердеш. Китайышты вӓшлиӓлтеш.
Вариететвлӓ
Категори:Йӓктӹвлӓ
Тӹрлӹмӹ ибисвлӓ
Тӹрлӹмӹ ибисвлӓ (Bostrychia) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ тӹрлӹмӹ ибис улы.
Йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Диса
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Пӹсӹ пачан ибис
Категори:Ибис йишвлӓ
Платинум (Аляска)
Платинум (англла Platinum ; юпиклӓ Arviiq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 115.8 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 41 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Ош шӱӓн ибисвлӓ
Ош шӱӓн ибисвлӓ (Theristicus) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ ош шӱӓн ибис улы.
Йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Ош ибисвлӓ
Ош шӱӓн ибисвлӓ (Eudocimus) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел, Покшал дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ ош ибис улы.
Йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Маунтин-Вилладж
Категори:Аляска
Атмаутлуак
Атмаутлуак (англла Atmautluak ; юпиклӓ Atmaulluaq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 8.7 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 294 эдем ӹлен.
Слитмьют
Слитмьют (англла Sleetmute ; юпиклӓ Cellitemiut ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 272.6 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 100 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Дисперис
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Цӓрӓ шӹргӓн ибис
Цӓрӓ шӹргӓн ибис (Phimosus infuscatus) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Кечӹвӓлвел Америкышты (Аргентина, Боливи, Бразили, Колумби, Эквадор, Гайана, Парагвай, Суринам, Уругвай дӓ Венесуэла) вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 45–50 см якте шоэш.
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Диурис
Диурис (Diuris) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Австралиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 71 йиш тӹрлӹ диурис улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Ыжарикӓ ибис
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Чефорнак
Категори:Аляска
Нью-Стуяхок
Нью-Стуяхок (англла New Stuyahok ; юпиклӓ Cetuyaraq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 89.6 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 478 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Чевак
Чевак (англла Chevak ; юпиклӓ Cev’aq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 3 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 828 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Энцикли
Энцикли ( Encyclia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 120 йиш тӹрлӹ энцикли улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Ала онган ибис
Ала онган ибис (Bostrychia rara) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 40–50 см якте шоэш.
Яргата цӹреӓн ибисвлӓ
Яргата цӹреӓн ибисвлӓ (Plegadis) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Америкышты, Евразиштӹ, Африкышты дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибисвлӓ. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ яргата цӹреӓн ибис улы.
Йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Докрилли
Докрилли (Dockrillia) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Австралиштӹ дӓ Папуа-У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 29 йиш тӹрлӹ докрилли улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Доритэноппсис
Доритэноппсис (× Doritaenopsis) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы гигрид (Doritis × Phalaenopsis) пеледшӹ кушкыш.
Домингоа
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Эджегик
Эджегик (англла Egegik ; юпиклӓ Igyagiiq ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 347 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 96 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Чуатбалук
Чуатбалук (англла Chuathbaluk ; юпиклӓ Curarpalek ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 13.9 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 395 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Дракэа
Дракэа (Drakaea) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Австралиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 10 йиш тӹрлӹ дракэа улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Айгугиг
Категори:Аляска
Каттлей
Каттлея ( Cattleya ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 113 йиш тӹрлӹ каттлея улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Тӹрлӹмӹ ибис
Тӹрлӹмӹ ибис (Bostrychia carunculata) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Эритрей дӓ Эфиопиштӹ вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 65–76 см якте шоэш.
Категори:Ибис йишвлӓ
Хагедаш
Хагедаш (Bostrychia hagedash) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Африкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 65–76 см, нелӹцшӹ 1.250 г якте шоэш.
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Брассавола
Брассавола ( Brassavola ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 20 йиш тӹрлӹ брассавола улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Илламна
Илламна (англла Iliamna ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын атабаск (дена’ина) халыкын халажы. Халан территорижӹ: 94.5 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 102 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Вулны цӹреӓн ибис
Вулны цӹреӓн ибис (Theristicus caerulescens) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 71–76 см якте шоэш.
Категори:Ибис йишвлӓ
Кастанопсис
Кастанопсис ( Castanopsis ) — Fagaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
"Виды"
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Дреслери
Дреслери (Dressleria ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 11 йиш тӹрлӹ дреслери улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Дреслерелла
Дреслерелла (Dresslerella ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 13 йиш тӹрлӹ дреслерелла улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Эммонак
Категори:Аляска
Ош шӱӓн ибис
Ош шӱӓн ибис (Theristicus caudatus) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 71–76 см якте шоэш.
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Ик (Аляска)
Ик (англла Eek ; юпиклӓ Iik ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 2.7 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 281 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Шим шӹргӓн ибис
Шим шӹргӓн ибис (Theristicus melanopis) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 71–76 см якте шоэш.
Лӹвӓл йишвлӓ
Категори:Ибис йишвлӓ
Хризолепис
Хризолепис ( Chrysolepis ) — Fagaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ. Курым ыжар ӹлӹштӓшӓн, Йыдвел Америкышты кушкеш. Этимологижӹ грек йӹлмӹ гӹц.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Конгиганак
Категори:Аляска
Литокарпус
Литокарпус ( Lithocarpus ) — Fagaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Рашен-Мишен
Рашен-Мишен (англла Russian Mission ; юпиклӓ Iqugmiut ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 16.0 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 320 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Гуарианте
Гуарианте ( Guarianthe ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 4 йиш тӹрлӹ гуарианте улы.
Эквок
Эквок (англла Ekwok ; юпиклӓ Iquaq ) — Америкын ушымы штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 44.9 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 132 эдем ӹлен.
Гуарианте
Йиш гибридвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Эквок
Категори:Аляска
Ликвидамбар
Ликвидамбар ( Liquidambar ) — Altingiaceae йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Ош ибис
Ош ибис (Eudocimus albus) — ибис йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел, Покшал дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ ибис. Кытшы 64 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 94 см якте шоэш.
Категори:Ибис йишвлӓ
Софронитис
Софронитис ( Sophronitis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 65 йиш тӹрлӹ софронитис улы.
Йишвлӓ
Категори:Орхидейвлӓ
Лӱдизи
Лӱдизи ( Ludisia discolor )  —  Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ лӱдизи улы.
Категори:Орхидейвлӓ
Твин-Хиллз
Категори:Аляска
Схинопсис
Схинопсис ( Schinopsis ) — Сумахвлӓн йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Сантолина
Сантолина ( Santolina ) — Asteraceae йыхыш пырышы кушкыш.
Масдевалли
Масдевалли ( Masdevallia ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 400 йиш тӹрлӹ масдевалли улы.
Астрониум
Астрониум ( Astronium ) — Сумахвлӓн йыхыш йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Масдевалли
Категори:Орхидейвлӓ
Астрониум
Категори:Пушӓнгӹвлӓ
Сантолина
Йишвлӓ
Категори:Кушкышвлӓ
Аяни
Йишвлӓ
Категори:Астра йишвлӓ
Оскарвилль
Оскарвилль (англла Oscarville ; юпиклӓ Kuiggayagaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын солажы. Халан территорижӹ: 4.3 км². 2000-шӹ ин тӹштӹ 61 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Холи-Кросс (Аляска)
Холи-Кросс  (англла Holy Cross ; дег-хитанла Deloy Chet, юпиклӓ Ingirraller ) — Америкын ушымы штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын дег-хитан дӓ эскимос юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 97 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 204 эдем ӹлен.
Категори:Аляска
Шинус
Шинус ( Schinus ) — Сумахвлӓн йыхыш йыхыш пырышы пушӓнгӹ.
Категори:Пушӓнгӹвлӓ