cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
हिंदु सेल्व्स इन अ मॉडर्न वर्ल्ड (पुस्तक)
मुख्य युक्तिवाद
आधुनिकता या पुस्तकातील मुख्य विषय आहे. माया वारियरच्या मते 'अवतार गुरूंचे' उदय हे पर्यायी आधुनिकतेचा एक प्रकार आहे. या पुस्तकात त्या सदरच्या गुरू परंपरेत 'आधुनिकता' व 'आधुनिक स्व' सोबत कसा संवाद साधला जातो हे उलगडून दाखवतात.
एम. वेंकटरामन
वेंकटरामन, एम. वेंकटरामन, एम. वेंकटरामन, एम.
कसबे बामणोली
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
कोकीळ
वर्णन
साधारणपणे कावळ्याएवढा (१७ इंच) आकारमानाचा हा पक्षी असून शेपटी लांब असते. नराचा मुख्य रंग काळा, डोळे गडद लाल रंगाचे चोच फिकट पोपटी रंगाची असून मादीचा मुख्य रंग गडद तपकिरी व त्यावर पांढरे-बदामी ठिपके-पट्टे असतात. याच्या किमान तीन उपजाती आहेत
आर्कीऑपटरिक्स
एकोणिसाव्या शतकापासून जीवाश्मवैज्ञानिकांनी याला माहितीतला सर्वात जुना पक्षी मानले आहे, तरी अलीकडील अभ्यासावरून तो एक प्रकारचा डायनोसॉर असल्याची शंका उपस्थित होते.
ॲलेक्स फर्ग्युसन
सर ॲलेक्स फर्ग्युसन (इंग्लिश: Alexander Chapman Ferguson) (डिसेंबर ३१, १९४१ - हयात) हा स्कॉटिश भूतपूर्व फुटबॉल व्यवस्थापक व खेळाडू आहे. हा इंग्लिश प्रीमियर लीग फुटबॉल साखळी स्पर्धेत आघाडीचा संघ असलेल्या मॅंचेस्टर युनायटेड संघाचा १९८६-२०१४ दरम्यान व्यवस्थापक होता.
वटवट्या
अनेक प्रकारचे पक्षी आहेत ज्यांना वटवट्या म्हणतात. ते एकमेकांशी संबंधीत असतीलच असे नाही. तरीही त्यांच्यामध्ये काही गोष्टी सारख्या आहेत, जसे ते लहान असतात, बोलके असतात आणि कीटकांवर उपजीविका करतात. ते शक्यतो तपकिरी, नीरस हिरव्या रंगाचे असतात. त्यांचे अनेक प्रकार भारतात आढळतात. उदा:
गव्हा
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
अजिंठा-वेरुळची लेणी
इतिहास
पुरातत्त्वशास्त्रीय पुराव्यानुसार ही लेणी दोन वेगवेगळ्या कालखंडात निर्माण केली गेली. ९, १०, १२, १३ व १५-अ ही लेणी हीनयान कालखंडात कोरली गेली असावीत. हा कालखंड साधारणतः इ.स.पूर्वीच्या दुसऱ्या शतकाच्या सुमारास सुरू झाला. या सगळ्या लेण्यांतून बुद्धाचे दर्शन स्तूप-रूपांत होते. ही सोडून १ ते २९ क्रमांकांची लेणी साधारणतः ८००-९०० वर्षांनंतर (इ.स.च्या सहाव्या व सातव्या शतकाच्या आसपास) महायान कालखंडात निर्माण केली गेलेली असावीत. या लेण्यांतून बुद्धाचे सर्वसामान्य लोकांस परिचित असे रूप दिसून येते. महायान लेणी ही वाकाटक राजांचा राजवटीत निर्मिली गेली, त्यामुळे त्यांस एकेकाळी वाकाटक लेणी असेही संबोधले जाई. ही लेणी जगासाठी भूषण आहे.
वेरूळची लेणी
एक युरोपियन प्रवासी कॅप्टन जॉन बेंजामिन सिली याने इ.स. १८१० मध्ये वेरूळ लेण्यांना भेट दिली होती. मुंबईहून पायी प्रवास करून तो वेरूळला पोहोचला होता. द वंडर्स ऑफ एलोरा या १८२५ मध्ये प्रकाशित केलेल्या पुस्तकात त्याने वेरूळ आणि आजूबाजूच्या परिसराची इत्थंभूत हकीकत लिहिलेली आहे. बौद्ध लेणी वेरूळची बौद्ध लेणी येथील सगळ्यात जुनी लेणी आहेत. ही लेणी मुख्यत्वे विहार रूपाची आहेत. काही विहारांतून पूजेसाठी मूर्तीही आहेत.
लेणे क्रमांक १
बौद्ध भिक्षूंना राहण्यासाठी या लेण्यात एकूण आठ खोल्या खोदलेल्या आहेत. खांबाशिवाय खोदलेली ही गुंफा वेरूळ येथील सर्वात जुनी गुंफा आहे. या लेणीत गाभारा नाही तसेच कुठल्याही प्रकारची मूर्ती अथवा प्रतिमा नाही. वेरूळची ही पहिल्याच क्रमांकाची लेणी अगदी प्राथमिक स्वरूपातील आहे.
साओ टोमे आणि प्रिन्सिप डोब्रा
डोब्रा हे साओ टोमे आणि प्रिन्सिपचे अधिकृत चलन आहे.
लवणासुर
त्याचे त्रासास कंटाळून ऋषींनी श्री रामाकडे याचना केली असता, त्यांचा सर्वात लहान भाऊ शत्रुघ्न यांनी त्यास युद्ध करण्याची मागणी श्री रामाकडे केली. व श्री
पुतळ्यांची माळ
पुतळ्यांची माळ हा भारतातील व विशेषतः महाराष्ट्रातील पारंपरिक दागिना आहे. हा गळ्यामध्ये घालण्याचा दागिना आहे. पुतळया या सतराव्या शतकापासून प्रचलित आहेत.
संदर्भ
वर्ग:दागिने वर्ग:महिला वर्ग:भारतीय संस्कृती
कोप्रा
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो
ईएस्‌पी‌एन क्रिक्‌इन्फो (पूर्वीचे क्रिक्‌इन्फो) हे फक्त क्रिकेटसंबंधी बातम्या देणारे एक संकेतस्थळ आहे. सदर संकेतस्थळावर बातम्या, लेख, क्रिकेट सामन्यांचे थेट वार्तांकन (लाइव्हब्लॉग्स आणि धावफलकासहित) आणि स्टॅट्सगुरू म्हणजेच १८ व्या शतकापासून आतापर्यंतच्या सर्व ऐतिहासिक सामने आणि खेळाडू यांचा डेटाबेस, यांचा भरणा आहे. त्याचे संपादन संबीत बाल करतात.
कुंजवन वृद्धाश्रम, भोर
कुंजवन
या आश्रमात दूरचित्रवाणी, फ्रीज, आटाचक्की, पाणी शुद्धीकरण यंत्र अशा जरुरीच्या सर्व वस्तू आहेत.
मार्च ११
बाह्य दुवे
मार्च ९ - मार्च १० - मार्च ११ - मार्च १२ - मार्च १३ - (मार्च महिना)
सिंगम
वर्ग:तमिळ चित्रपट नामसूची
मालेवाडी
मालेवाडी हे गाव महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर जिल्ह्यातल्या पाथर्डी तालुक्यातील एक गाव आहे. हे गाव नाशिक डिव्हिजनमधे येते. ते अहमदनगरपासून ४० कि.मी. अंतरावर आहे, तर पाथर्डीपासून २९कि.मी.वर आहे. गावातून शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसेस तसेच खाजगी वाहने मिळतात. गावात जिल्हा परिषदेची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा आहे.
एकलारा (मानोरा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
माणावदर विधानसभा मतदारसंघ
माणावदर विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ जुनागढ जिल्ह्यात आहे.
शिरवळ
पर्यटन
शिरवळपासून वायव्य दिशेला जवळपास ५ कि. मी. अंतरावर पांडवदऱ्यामध्ये सुंदर पांडवलेणी पाहायला मिळतात. गावापासून १० किलोमीटर पूर्वेला भोर-पंढरपूर या राज्य महामार्गावर वीर धरण आहे. तसेच नसरापूर, नारायणपूर, प्रतिबालाजी मंदिर, महाबळेश्वर, वाई ही पाहण्यासारखी पर्यटनस्थळे काही तासांच्या अंतरावर आहेत.
उड्डाणपूल
साधारणपणे फ्लायओव्हर हा नद्यांसारख्या जलकुंभांवर बनविला जातो. उड्डाणपूल ही एक संकल्पना आहे जी मेट्रो शहरांमध्ये गर्दीच्या या युगात वाहनांची आणि लोकांची जलद हालचाल सुलभ करण्यासाठी रस्त्यांवर रस्ते बांधण्याची परवानगी देते. ओव्हरब्रिज आणि फ्लायओव्हरमध्ये फरक आहे.
नवयान
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना बौद्ध धर्म स्वीकार करण्याच्या एक दिवस आधी एका पत्रकाराने विचारले, ‘तुम्ही ज्या बौद्ध धम्माचा स्वीकार करणार आहात तो महायान बौद्ध धर्म असेल की हीनयान बौद्ध धर्म ?’ त्यावर बाबासाहेब म्हणाले, ‘‘माझा बौद्ध धर्म  महायान ही नाही आणि हीनयान ही नाही. या दोन्ही संप्रदायात काही अंधश्रद्धायुक्त बाबी आहेत म्हणून माझा बौद्ध धर्म हा नवयान बौद्ध धर्म असेल. ज्यात बुद्धांचे मूळ सिद्धान्त आणि केवळ विवेकवादी सिद्धान्त असतील, कोणत्याही कुप्रथा किंवा अंधश्रद्धा नसतील. तो एक ‘शुद्ध स्वरूपाचा बौद्ध धर्म’ असेल’’ पत्रकाराने पुन्हा विचारले, “काय आम्ही याला 'भीमयान' म्हणू म्हणावे का?” “तुम्ही म्हणू शकता परंतु मी म्हणणार नाही, कारण मी स्वतःला गौतम बुद्धांच्या समान उभा करू शकत नाही.” असे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर उत्तरले. भारतीय बौद्ध किंवा नवयानी बौद्ध अनुयायी बोधिसत्व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना गौतम बुद्ध यांच्या समान सन्मान देतात. कारण बुद्ध आणि बाबासाहेब दोन्हीही भारतीय बौद्धांचे श्रेष्ठतम गुरू आहेत.
खैरी ढोकरी
खैरी ढोकरी खैरी ढोकरीला इंग्रजी मध्ये  little green heron असे म्हणतात. खैरी ढोकरीला मराठी मध्ये  खिलखिल (पु ) खैरी ढोकरी, जफरी ढोकरी म्हणतात.
नवयान
इ.स. २००१
यात सर्वाधिक ५९ लाख बौद्ध महाराष्ट्रात बनले आहे. उत्तर प्रदेशात केवळ 3 लाखाच्या आसपास नवबौद्ध आहेत. अनेक ठिकाणी त्यांनी हिंदू कर्मकांड सोडून दिले आहे. पूर्ण देशात १९९१ ते २००१ दरम्यान बौद्धांच्या लोकसंख्येत २४% वृद्धी झालेली आहे.
बौद्धांसाठी हा दर ४०.६ % सर्वाधिक आहे. जो अन्य हिंदू दलितांसाठी ४०.४ %, मुस्लिम ३१.३ % ख्रिस्ती ३९.३ %, शिख ३१.७ % आणि जैन ३२.७  % असा आहे. यावरून बौद्ध हे अधिक कार्यरत असल्याचे दिसते.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतामध्ये बौद्ध धर्म वर्ग:बौद्ध धर्माचे संप्रदाय वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर वर्ग:भारतीय संस्कृती वर्ग:भारतीय धर्म
वांजळे
शैक्षणिक सुविधा
गावात एक शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा, एक शासकीय प्राथमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा,उच्च माध्यमिक शाळा दापोडे येथे ३ किलोमीटर अंतरावर आहे.सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय विंझर येथे ८ किलोमीटर अंतरावर आहे.सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय नसरापूर येथे ३० किलोमीटर  अंतरावर आहे.सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय पुणे येथे ६० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा वेल्हे येथे १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
जमिनीचा वापर
वर्ग:पुणे वर्ग:वेल्हे तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
ऑलिंपिक खेळ कर्लिंग
कर्लिंग हा खेळ १९९८ सालापासून हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांमध्ये खेळवला जात आहे. तसेच ह्या पूर्वी १९२४, १९३२, १९८८ व १९९२ साली कर्लिंगचा ऑलिंपिकमध्ये समावेश केला गेला होता. ह्या खेळात खेळाडू बर्फाच्या सपाट पृष्ठभागावर चपटे व गोल दगड एका विशेष प्रकारच्या झाडूने पुढे ढकलतात.
कोटांबा
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मार्टिन शीन
रमोन ॲंतोनियो हेरार्दो एस्तेवेझ तथा मार्टिन शीन (ऑगस्ट ३, इ.स. १९४० - ) हा अमेरिकन चित्रपट अभिनेता आहे.
फुलुमारी
फुलुमारी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
कुंदरळ
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
चिंचपूर इजाडे
चिंचपूर इजाडे हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. चिंचपूर इजाडे हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. अहमदनगर पासुन ४० कि.मी आहे .. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
नवरंग (पक्षी)
चित्रदालन
<Gallery> File:Indian Pitta at Guhagar.jpg|गुहागर, महाराष्ट्र, भारत येथील विणीच्या हंगामातील नवरंग पक्षी </Gallery>
रवी (घुसळणी)
पौराणिक संदर्भ
वर्ग:पाककला वर्ग:दैनंदिन वापरातील वस्तू
नर्गीस दत्त
हिने बाल कलाकार म्हणून १९३५मध्ये तलाश-ए-इश्क या सिनेमाद्वारे चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले, तर अभिनेत्री म्हणून कारकिर्दीस सुरुवात १९४२ साली तमन्ना या चित्रपटाने केली. तेव्हापासून सालापासून ते १९६० च्या दशकापर्यंत वीस वर्षांच्या कारकिर्दीत नर्गीसने अनेक सिनेमांतून कामे केली. त्यातील अनेक चित्रपटांत तिचे नायक सिनेनिर्माता राज कपूर होते.
केडंबे
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
पीट कॉन्राड
वर्ग:अमेरिकेचे अंतराळवीर वर्ग:चंद्रावतरित मानव वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:अमेरिकेचे सैन्याधिकारी
तन्मणी
संदर्भ
वर्ग:दागिने वर्ग:भारतीय संस्कृती
दगडवाडी
दगडवाडी हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषद ची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
एडगर डेव्हिड्स
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दामलवाडी
दामलवाडी हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. दामलवाडी हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
गाळमगाव
गाळमगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
वाहिद हुसैन खान
संगीत कारकीर्द
वडिलांच्या मृत्यूनंतर १९६४ साली वाहिद हुसेन खान आपल्या भावासह पाकिस्तानात कायमचे गेले. कराची आणि लाहोरमध्ये त्यांनी आयु़्ष्यभर हिंदुस्तानी संगीताचा प्रसार केला व अनेक शिष्य तयार केले. वाहिद हुसेन खान यांच्या मृत्यूनंतर त्यांचा मुलगा जावेद हुसेन आणि शिष्य परवेझ खुसरो यांनी पाकिस्तानात खुर्जा गायकी अधिकाधिक लोकप्रिय करण्याचा प्रयत्न चालू ठेवला..
महाराष्ट्रातील किल्ले, प्रकार आणि अवयव
किल्ला (स्थलदुर्ग)
यांमध्ये चाकणचा किल्ला किंवा शनिवारवाडा यांसारखे किल्ले येतात. भुईकोट किल्ल्याचा छोटा प्रकार म्हणजे गढी. सरदारांच्या, सावकारांच्या, इनामदारांच्या आणि देशमुख-पाटलांच्या अशा गढ्या महाराष्ट्राच्या अनेक गावांत आहेत. गढ्यांना किल्ल्यांप्रमाणेच, पण कमी प्रमाणात संरक्षण असे. गढीपेक्षा लहान म्हणजे वाडा. हे वाडे तर असंख्य आहेत.
टांके, तलाव, विहीर
पिण्याच्या पाण्यासाठी गडावर अनेक टांकी, विहिरी आणि एखादा तलाव असे. टांकी खडकांत खोदलेली असत. पाच मीटर लांब, दोन-चार मीटर रुंद आणि आठ दहा मीटर खोल अशी टांकी गडाच्या चहूबाजूंना असत. पावसाच्या झिरपणाऱ्या पाण्यामुळे ही टांकी भरत. क्वचित दोन टांकी जोडलेली असत. सिंहगडावरचे देवटांके त्याच्या चविष्ट, थंडगार व औषधी पाण्यासाठी प्रसिद्ध आहे. रायगडावरच्या आणि लोहगडावरच्या टांक्यांमधले पाणीही रुचकर आहे. मार्किंडा गडावर कोटितीर्थ (रामकुंड), कमंडलू आणि मोतीटांके अशी तीन टांकी आहेत. रवळ्या आणि जवळ्या या दोन किल्ल्यांच्या मधल्या भागात गंगा-जमुना या नावाची उत्तम टांकी आहेत. शिवाय दोन्ही किल्ल्यांवर आणखीही काही टांकी आहेत.
दिंडी दरवाजा
मोठ्या दरवाज्याच्याच भाग असलेला हा छोटा आणि बुटका दरवाजा. या दरवाज्यातून जाताना थोडे वाकूनच जावे लागते.
चोर दरवाजा
रायगडाला असा एक दरवाजा आहे. अमात्यांच्या आज्ञेने तो दगडांनी चिणून ठेवला आहे. मुख्य दरवाजा शत्रूने फोडलाच तर या चोर दरवाज्यातून दोरावरून सैनिक उतरवून चोरवाटेने पळून जायची सोय केलेली आहे. वैराटगडावर आणि कोरलईच्या किल्ल्याला अशा चोरवाटा आहेत.
देवड्या
देवड्या म्हणजे बुरुजांवरील किंवा दरवाज्यांच्या दोन्ही बाजूंस असलेली पहारेकऱ्याची जागा, चौकी. सुवर्णदुर्गाच्या दरवाज्यापाशी अशा देवड्या आहेत.
पेठा (पेठ-कारखाना)
किल्यासाठी असलेल्या बाजारपेठा बहुधा किल्ल्याखाली असायच्या. त्याला अपवाद म्हणजे रायगड किल्ला. या किल्ल्यावर नामांकित बाजार आहे. मध्ये रुंद रस्ता आणि दोन्ही बाजूंनी दगडी बांधणीची मापीव बावीस बावीस दुकाने. इथे प्रत्येक दुकानाला माल साठवण्यासाठी मागे दोन दोन खोल्या आहेत आणि खाली तळघर आहे. या दुकानांतून घोड्यावर बसून, जाता जाता खाली न उतरता माल खरेदी करता येत असे.
माची
माची हा किल्ल्याच्या बांधणीतला अत्यंत महत्त्वाचा घटक. ज्या गडाचा सपाट विस्तार अधिक त्या गडावर माच्याही अधिक असतात. असे गड जास्त सुरक्षित असतात. माची म्हणजे गडावरील तटांनी सुरक्षित केलेली जागा. माचीवर शिबंदी असते. माची त्या त्या भागाचे संरक्षण करते. राजगडावर संजीवनी माची, पद्मावती माची आणि सुवेळा माची अशी तीन माच्या आहेत. प्रचंडगडावर बुधला माची आणि झुंझार माची आहेत. कोरलई किल्ल्यावरच्या माचीचे नाव आहे ‘क्रूसाची बातेरी’. ही माची इ.स. १५५१मध्ये पोर्तुगीज गव्हर्नराने बांधली.
शिलेखाना
शिलेखाना म्हणजे चिलखते आणि शस्त्रास्त्रे ठेवण्याची जागा. या कारखान्यावर धार लावणारे शिकलगार आणि लोहार नेमलेले असत.
अन्य इमारती
पहा : * महाराष्ट्रातील किल्ले
इ.स. १७३५
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७३५ वर्ग:इ.स.च्या १७३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२१
४था सामना
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे
भारद्वाज (पक्षी)
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
टेंभुर्णी
वाहतूकीच्या सुविधा
टेंभूर्णी हे पुणे - सोलापूर राष्ट्रीय महामार्गावरील महत्त्वाचे ठिकाण आहे. येथून अहमदनगर, नाशिक, शिर्डी, पंढरपूर, अकलूज, बार्शी इत्यादी महत्त्वाच्या ठिकाणी जाण्यासाठी बससेवा उपलब्ध आहे.
पिंपळगाव धरण
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार धरणे
गारटेक
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
सेप किन्नैर
किन्नैर, सेप वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १८७१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मृत्यू
ढाकणेवाडी
ढाकणेवाडी हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. ढाकणेवाडी हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
सवत माझी लाडकी (चित्रपट)
कथानक
पुरुषाला मोहाचा शाप तर स्त्रीला संयमाचा वर. युगानुयुगे चालत असलेली ही गोष्ट या विसाव्या शतकातल्या स्त्री-पुरुषाचा बाबत ही खरी ठरणारी. डॉ. मधुकर हिरवे (मोहन जोशी) आणि सीमा हिरवे (नीना कुलकर्णी) हे एक सुखी जोडपं. सीमा अत्यंत कर्तव्यदक्ष, चालक, सूज्ञ गृहिणी तर मधु नावाजलेला, हुषार डॉक्टर आणि त्याहीपेक्षा एक रसिक पुरुष. त्याचा सहकारी डॉ. दिनेश कीर्तिकर (प्रशांत दामले) अविवाहित आणि मिश्कील वृत्तीचा व मित्र प्रदीप भावे (रमेश भाटकर) हॉटेलवाला. डॉ. बीना कर्णिक (वर्षा उसगांवकर) नावाची एक सुंदर तरुणी मधुच्या हॉस्पिटलमध्ये त्याची असिस्टंट म्हणून कामाला सुरुवात करते आणि मधुची रसिकवृत्ती जागी होते. प्रेमाच्या या शर्यतीत दिनेशही सामील होतो. बघता बघता मधुच्या प्रयत्नांना यश येतं आणि बीना त्याच्याकडे आकर्षित होते. नवऱ्याची प्रेमातील प्रगती जेव्हा सीमाला कळते तेव्हा त्या गृहिणीतली एक बुद्धिमान स्त्री जागी होते आणि ती एक भन्नाट प्रयोग करते. ती बीनाला सवत म्हणुन घरात तर आणतेच पण नवऱ्याला धडा शिकवता शिकवता सवतीलाही लाडकी करून टाकते. विसाव्या शतकातील ह्या गृहिणीचा हा अनोखा प्रयत्न चालू असताना मधुचा असा गैरसमज निर्माण होतो की सीमा व प्रदीप ह्यांचं एकमेकांवर प्रेम आहे. मधु आणि सीमा पुन्हा एकत्र येतील का?
अल्ला‍उद्दीन हसन बहामनी
कारकीर्द
पुढील काही दशकांमध्ये बहामनी घराण्याच्या १८ राजांनी ह्या प्रांतावर राज्य केले. चौल, दाभोळ, इलिचपूर (सद्याचे अमरावती), दौलताबाद किंवा देवगिरी, बिदर, गुलबर्गा ह्यासारखी शहरे भरभराटीस आली.
जम्मू काश्मीर रायफल्स
इतिहास
भारतीय सैन्याच्या जम्मू काश्मीर रायफल्स या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. भारतीय सैन्याची यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
साँग्स, स्टोरीज अँड लाईव्हज (पुस्तक)
योगदान
द एव्हरीडे: एकस्पिरीयन्सेस, कॉन्सेप्ट्स अंड नरेटिव्ह्ज या पुस्तकाच्या निमित्ताने या पुस्तकाचा युक्तिवाद उभा राहिलेला दिसतो. इन द गॉडेस ॲज रोल मॉडेल: सीता अंड राधा या प्रकरणामध्ये हिंदू पौराणिक कथांतून सीता व राधा ही नैतिकतेची परिमाणे ठरवत प्रत्येकी हिंदू स्त्रीवर ती लादण्यात आली.
मधुकर सरपोतदार
राजकीय कारकीर्द
सरपोतदार इ.स. १९९० साली महाराष्ट्र विधानसभेवर निवडून गेले होते. ते इ.स. १९९६ व इ.स. १९९८, असे दोन वेळा वायव्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडले गेले. त्यांनी लोकसभेतील शिवसेना संसदीय गटनेतेपदही सांभाळले.
धनगरवाडी (पाथर्डी)
जागृत हनुमान मंदिर येथे चाचाचा परिसर स्वयंभू हनुमानाचे कृपेणे (मच्छिंद्र गोरक्ष चितळे)
सूर्यफूल
सूर्यफूल (हेलिअँथस ॲन्यूस)
हवामान : सूर्यफुलाचे पीक खरीप, रब्बी आणि उन्हाळी हंगामांमध्ये घेता येते. कारण हवेतील तापमान व सूर्यप्रकाशाचा कालावधी यांचा या पिकाच्या वाढीवर फारसा परिणाम होत नाही. जमीन : या पिकाची लागवड हलकी, मध्यम व भारी अशा सर्व प्रकारच्या जमिनीत करता येते. जमीन शक्यतो उत्तम निचऱ्याची असावी.
Gallery
वर्ग:तेलबिया वर्ग:गळीतधान्य
शिवराम हरी राजगुरू
शिवराम हरी राजगुरू (जन्म : खेड-पुणॆ, २४ ऑगस्ट १९०८; - लाहोर, २३ मार्च १९३१) हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात फाशी गेलेले क्रांतिकारक होते. ते हिंदुस्थान सोशालिस्ट रिपब्लिकन आर्मी या संघटनेच्या क्रांतिकार्यात सहभागी झाले होते. डॉक्टर हर्डीकर यांच्या सेवा दलामध्ये असतानाच त्यांचा संबंध हा हिंदुस्तान रिपब्लिकन पार्टी या क्रांतिकारी संघटनेशी आला. चंद्रशेखर आझाद, भगत सिंग आणि सुखदेव अशा क्रांतिकारकांच्या सहवासात आल्याने ते सशस्त्र उठाव करण्यास प्रेरित झाले. लाला लजपत राय यांच्यावर जेम्स स्कॉट नावाच्या पोलीस अधिकाऱ्यांनी लाठीहल्ला केला, त्यात जखमी होऊन ते मरण पावले. त्याचा बदला घेण्यासाठी १७ फेब्रुवारी १९२८ रोजी राजगुरू, भगतसिंग यांनी लाहोर येथे साँडर्सवर ( जेम्स स्कॉटला मारताना चुकून )गोळ्या घालून त्यांना ठार केले.
जीवन
राजगुरूंचा जन्म पुण्या़जवळ खेड येथे ऑगस्ट २४, इ.स. १९०८ रोजी एका मराठी देशस्थ ब्राह्मण कुटुंबात झाला. त्यांना ‘रघुनाथ’ या नावानेही ओळखले जात असे.
फाशी
लाहोर खटल्याचा निकाल लावण्यात आला व शिवराम राजगुरू यांच्यासह भगतसिंग व सुखदेव यांना अतिशय गुप्तता राखत फाशी देण्यात आले. २३ मार्च, १९३१ च्या सायंकाळी राजगुरू, भगतसिंग व सुखदेव हसत हसत फाशीला सामोरे गेले. पंजाब मधील फिरोजपूर जिल्ह्या त सतलज नदीच्या काठी हुसेनीवाला येथे त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. या तिघांच्या बलिदानाचा २३ मार्च हा दिवस, भारतात शहीद दिन म्हणून पाळण्यात येतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३१ मधील मृत्यू
नरखेड तालुका
संदर्भ
वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
येडगाव धरण
धरणाची माहिती
लांबी : ४३१० मी
दरवाजे
प्रकार	: S - आकार
पाणीसाठा
ओलिताखालील गावे : ३
पोप इनोसंट चौथा
पोप इनोसंट चौथा(इ.स. ११९५:मनारोला, इटली - डिसेंबर ७, इ.स. १२५४) हा तेराव्या शतकातील पोप होता.
गिराट
गिराट हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
इ.स. १७४९
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७४९ वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कोळघर (जावळी)
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
दुर्गाबाई शिरोडकर
पुरस्कार
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
येली
येळी हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. येली हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. अहमदनगर पासुन ७३ कि.मी आहे .पाथर्डी पासुन पुर्वेला १८ कि.मी अंतरावर आहे. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे.कल्याण विशाखापट्टणम्-२२२(६१) येळी गावावरूनच ज़ातो, जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा तसेच जिल्हा मराठाचे "महात्मा गांधीं विद्यालय" उपलब्ध आहे. येळी हे गावाचे नाव "येळेश्व़र" या देवस्थानावरून पडले आहे."येळेश्व़र" देवस्थानाच्या मंदिराचे बांधकाम हेमाडपंथी पद्दतीचे पाहण्यासारखे आहे.मठाधिपती श्री ह.भ.प.रामगिरी महाराज यांचे "येळेश्व़र संस्थान" आहे.(YG) येळी गावची ओळख म्हणजे "महाराष्ट्र राज्याला शिक्षक पुरवणारे गाव" अशी आहे.(YG)
शरद पवार कॉलेज ऑफ फार्मसी
शरद पवार कॉलेज ऑफ फार्मसी (जुने नाव : नागपूर कॉलेज ऑफ फार्मसी), नागपूर हे औषधी निर्माण शास्त्र बाबतीत नामवंत असे विद्यालय आहे. हे विद्यालय नगर युवक शिक्षण संस्था नागपूर द्वारे चालविले जाते. येथ औषध निर्माण शास्त्र पदवी आणि पोस्ट ग़्रजुएत अभ्यासक्रम शिकविला जातो.
वर्ग:नागपूरमधील शैक्षणिक संस्था
महार रेजिमेंट
महार रेजिमेंट-केंद्रे
या रेजिमेंटमध्ये भरती झालेल्या जवानांना सैनिक शिक्षण देण्यासाठी व रेजिमेंटच्या व्यवस्थापनासाठी [भरती, पगारहिशेब, वैयक्तिक सैनिकदप्तर (पर्सोनेल रेकार्ड)] प्रथम १९४२ मध्ये कामठी नागपूर, १९४६ अरणगाव अहमदनगर आणि १९४६ अखेर सागर मध्य प्रदेश येथे रेजिमेंट-केंद्रे स्थापण्यात आली. सागर येथे पलटणींच्या अधिकाऱ्यांच्या वार्षिक सभा भरतात. त्यांमध्ये सैनिक-कार्यक्रम, शिक्षणपद्धती, गणवेष, सैनिकी कल्याण इत्यादींवर चर्चा होते व त्यानुसार वरिष्ठ कार्यालयाकडे शिफारसी केल्या जातात. १९४७ साली तत्कालीन मुंबई प्रांत सरकारने या केंद्राल २५,००० रूपयांचे अनुदान दिले होते.
कामगिरी
भारत स्वतंत्र झाल्यानंतर १९४७-४८ च्या भारत पाकिस्तान युद्धातील जांगारे येथील भीषण लढाईत २४ डिसेंबर रोजी शेकडो पाकिस्तानी सैनिकांना व पठाणी घुसखोरांना त्यांनी ठार केले. या लढाईत महार रेजिमेंटची तुकडी गारद झाली. या तुकडीचे नेते हवालदार रावू कांबळे व नाईक बारकू कांबळे होते. नौशहर, उरी, चकोथी, टिटवाल, द्रास, कार्गिल येथील लढायांत महार पलटणींनी लक्षणीय कार्य केले.; १९५३ मध्ये कोरिया युद्धसमाप्तीनंतर युद्धबंद्यांच्या अदलाबदलीचे कार्य पार पाडण्यात साठी जनरल थोरातांच्या नेतृत्वाखाली तिसरी महार पलटणी तैनात होती. जून १९६० मध्ये बेल्जियन कॉंगो स्वतंत्र झाल्याबरोबरच तेथे यादवी युद्ध सुरू झाले. संयुक्त राष्ट्रसंघटनेने युद्ध थांबविण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रसंघटना सेना निर्माण केली. त्या सेनेत महार रेजिमेंटची एक कंपनी होती. कॉंगोच्या कटांगा प्रांतातील लढाईमध्ये निर्भयतेने व निःपक्षपातीपणे काम केल्याबद्दल कंपनीच्या एका अधिकाऱ्याला वीरचक्र हे सैनिकी पदक देण्यात आले.
१९७१ सालच्या पाकिस्तानी आक्रमणातही महार पलटणी बांगलादेश, पंजाब व काश्मीर येथील लढायांत सहभागी होत्या. हरहरकलान, पर्वतअली, कैयान, शेजरा, ठाणपीर आणि बांगला देशात शमशेरनगर, मौलवी बाझार, सिल्हेट, बेलोनिया व चट्टग्राम सह अनेक लढायांत या रेजिमेंटने शत्रूचा बीमोड केला.
वरसगाव धरण
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या
महार रेजिमेंट
बाह्य दुवे
भारतीय सैन्यातील १४ रेजिमेंट्स ज्या कोणत्याही शत्रूला सेकंदात लोळवू शकतात
करोता
वितरण
स्थानिक स्थलांतर भारत बंगला देश आणि पाकिस्तान उत्तर भारतात जून मध्ये तर दक्षिण भारतात नोहेंबर ते फेब्रुवारी या काळात वीण करतात
गिरडा
गिरडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
वाळंकी
वाळंकी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
केन बॅरिंग्टन
केन बॅरिंग्टन (२४ नोव्हेंबर, १९३०:बर्कशायर, इंग्लंड - १४ मार्च, १९८१:बार्बाडोस) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९५५ ते १९६८ दरम्यान ८२ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
आवाज (ध्वनी)
सजीवामधिल जिवनप्रकिया
एखादी वस्तू कंप पावत असेल तर त्यापासून ध्वनीची निर्मिती होते. अशा कंपनामुळे ध्वनी कसा निर्माण होतो हे आपण नादकाट्याचे (Tuning Fork) उदाहरण घेऊन समजून घेऊया.
आकृतीत हवेतील भाग A या ठिकाणी अशी उच्च दाबाची स्थिती निर्मिती होते. उच्च दाब आणि उच्च घनतेच्या या भागाला संपीडन (Compression) म्हणतात. कंपनाच्या पुढील स्थितीत नादकाट्याच्या भुजा एकमेकांच्या जवळ आल्यास, आकृती १५.२ (क) मध्ये दाखविल्याप्रमाणे, भुजांलगतची बाहेरील हवा विरळ होते व तिथला (भाग A मधला) हवेचा दाब कमी होतो. कमी दाब आणि कमी घनतेच्या या भागाला विरलन (Rarefaction) असे म्हणतात.
दिलीप वळसे पाटील
संदर्भ
वर्ग:मराठी राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:आंबेगावचे आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
मूकनायक
मूकनायक हे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी इ.स. १९२० साली समाजाच्या वेदना व विद्रोह प्रकट करण्यासाठी सुरू केलेले मराठी भाषेतील एक पाक्षिक होते. ३१ जानेवारी १९२० रोजी या पाक्षिकाचा पहिला अंक प्रकाशित करण्यात आला. हे पाक्षिक मुंबईहून निघत असे. पांडुरंग नंदराम भटकर नावाच्या महार जातीच्या शिक्षित तरुणाने या पाक्षिकाचे संपादक केले. कारण आंबेडकर हे सिडनेहॅम कॉलेजमध्ये प्रोफेसर म्हणून काम करीत होते. त्यामुळे त्यांना उघडपणे संपादकपदावर कार्य करणे शक्य नव्हते. म्हणून त्यांनी मूकनायकाच्या व्यवस्थापकपदी ज्ञानदेव ध्रुवनाथ घोलप यांची नेमणूक केली होती. पहिल्या अंकातील 'मनोगत' नावाचा अग्रलेख आंबेडकरांनी स्वतः लिहिला होता. पुढील तेरा अंकातही त्यांनी लेख लिहिले. मूकनायकासाठी छत्रपती राजर्षी शाहू महाराजांनी २,५०० रुपयांची आर्थिक मदत दिली होती. आंबेडकरांनी मूकनायक मराठी भाषेमध्ये प्रकाशित केले, कारण मराठीच त्यावेळेची सामान्य जनतेची भाषा किंवा लोकभाषा होती आणि बाबासाहेबांचे कार्यक्षेत्र (कर्मभूमी) महाराष्ट्र होते. तसेच तेव्हा महाराष्ट्रातील दलित जनता जास्त शिकलेली नव्हती, ती केवळ मराठीच समजू शकत होती.
वळवण धरण
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या
मूकनायक
पहिला अंक
पहिल्या अंकाच्या संपादकीयामध्ये खालील जन्मप्रतिज्ञा अशी व्यक्त केली —
जाट रेजिमेंट
सन्मान व पदके
जाट रेजिमेंट दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
इ.स. १७५७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७५७ वर्ग:इ.स.च्या १७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
नांदुरा बुद्रुक
नांदुरा बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
शिरवटा धरण
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या
भारतीय दुर्मिळ पक्ष्यांची यादी
हंसक,बाड्डे,हंस
१.६ देवहंस whitewinged wood duck (cairina scutulata)
ससाणा, गिधाड
२.४ कळ गरुड Black egale (Ictinaetus malayensis perniger)
कुल: जीवजीवक,तित्तिर,लावा
४.९ इलवेसचा निलमोरा Elwes's Eared Monal Phesant (Crossoptilon Crossoptilon harmani)
४.१० कोकला Kokalas phesant ( pucrasia macrolopha macrolopha)
४.१२ पृष्ठरेखी जीवाजीवक Mrs.Hume's Barredback phesant ( Syrmaticus humiae humiae)
नागा रेजिमेंट
हेही पहा
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
भारतीय दुर्मिळ पक्ष्यांची यादी
कुल: जीवजीवक,तित्तिर,लावा
शिंग मोनल:पश्चिम हिमालयात काश्मीर ते गढवाल या पहाडी प्रदेशात १००० ते ३००० मी. उंचीवरील देवदार व ओकच्या जंगलातील बांबू व इतर झुडपात लालशिंग मोनल दिसून येतो.
तिबेटी शिंग मोनल: पूर्व भूतान व अरुणाचल प्रदेश ते मिश्मी या पर्वतीय प्रदेशात १८००ते ३५०० मी. उंचीवरील झुडपी जंगले व बांबूच्या वनात तिबेटी शिंग मोनल संचार करतात.
मिश्मी निलमोर''' : नेफा भागात २५०० ते ४५०० मी. उंचीच्या पहाडी प्रदेशातील सूचीपर्णी वृक्षांच्या जंगलात मिश्मी निलमोर आढळून येतात.
कुल: जालांगुलिक
हिलीऑनीरथिडी
कुरूळोशी
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
टाकली मानूर
टाकली मानूर हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. टाकली मानूर हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते बारावी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
इ.स. १७६४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७६४ वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
गोगजाई
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
पार्वती
पार्वती ही हिंदू धर्मातील जगन्माता समजली जाणारी देवी, तसेच शिवाची पत्‍नी आहे. 'अन्नपूर्णा' हे पार्वतीचे एक रूप आहे. सप्तमातृकांत हिचे रूप माहेश्वरी (महेश-शिवाची शक्ति) असेही आहे.
२००९ भारतीय प्रीमियर लीग - हंगामपूर्व खरेदी, बदली आणि लिलाव
बदली खेळाडू
ट्रेड विंडो डिसेंबर २००८ ते जानेवारी २००९ मध्ये खुली होती.
पळसवाडी
पळसवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
नागरी
नागरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
इ.स. १७६८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७६८ वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ऑलिंपिक खेळ लुज
लुज हा खेळ १९२४ सालापासून हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांमध्ये खेळवला जात आहे. ह्या खेळात बर्फाने बनवलेल्या गुळगुळीत उतारावरून खेळाडूंची शर्यत लावली जाते. खेळाडू एका विशिष्ट प्रकारच्या फळीवर बसतात व स्वतःला उतारावरून झोकुन देतात. लुज, बॉबस्ले व स्केलेटन हे ऑलिंपिकमधील घसरून खेळले जाणारे तीन खेळ आहेत.
कुसापूर (जावळी)
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
जांभळा बगळा
वर्णन
जांभळा बगळा हा राखी बगळ्यापेक्षा लहान आणि सडपातळ असतो. त्यांतील नर व मादी सारखेच दिसतात. त्यांचे रंग, रूप, आकार, इत्यादी सारखेच असते. त्या दोघांचा रंग जांभळा, निळा अथवा जांभळसर काळा असतो. त्यांचे पंख व शेपटी काळसर रंगाची असते. शरीराचा मधला भागाचा व तुऱ्याचा रंग राखी काळा असतो. त्यांच्या तांबूस मानेवर काळ्या रेघा असतात; हनुवटी व कंठ हे पांढऱ्या रंगाचे असतात. जांभळ्या बगळ्याच्या छातीवरच्या बदामी कलाबुती पिसांवर तांबूस काड्या असतात व इतर भाग हा पांढऱ्या वर्णाचा असतो.
सहकारी संस्था
सहकार हा समाजाचा अविभाज्य घटक आहे. जगातील सर्व समाज सहकाराच्या प्रक्रियेतूनच विकसित झाले. कौटिल्याच्या अर्थशास्त्रातही याचा उल्लेख सापडतो.
महाराष्ट्रातील सहकाराचा विस्तार
महाराष्ट्रात २०० पेक्षा जास्त सहकारी साखर कारखाने आहेत, ज्यापैकी ४० तोट्यात आहेत. ५०३ नागरी सहकारी बँका, १६ हजार नागरी पतसंस्था व ७२७६ नोकरदारांच्या संस्था आहेत. राज्यात ३१ हजार सहकारी डेअऱ्या असून १०६ सहकारी दूध संघ आहेत. यापैकी २५ ते ४५ टक्के संस्था तोट्यात आहेत. ही आकडेवारी ३१ डिसेंबर २०१६पर्यंतची आहे.
सहकार चळवळीचे जनक
विठ्ठलराव विखे पाटील, रत्नाप्पा कुंभार, धनंजय रामचंद्र गाडगीळ यांनी सहकाराचा पाया घातला. 'दुधाची टंचाई असलेला देश' ही भारताची ओळख पुसून या देशात 'दुधाचा महापूर' आणणारे धवलक्रांतीचे जनक डॉ. वर्गिस कुरियन यांनी 'अमूल'च्या रूपात सहकारी संस्थेची उभारणी केली
सहकारी संस्थांमधील गैरव्यवहार
राजकीय नेत्यांनी सहकारी संस्थांचा दुरुपयोग केल्याने यांची विश्वासार्हता धोक्यात आली आहे. राज्यातील रोज नवनवे घोटाळे उघडकीस येत आहेत.हजारो कोटींची किंमत असलेले ३५ साखर कारखाने केवळ १०७६ कोटी रुपयांना खासगी कंपन्यांना विकल्याची माहिती उघड झाली असून या प्रकरणांची सक्तवसुली संचालनालयाने चौकशी सुरू केली आहे. अनेक आजी-माजी मंत्री व नेते तुरुंगात जात आहेत. राज्यातील ३३७६ सहकारी बँकांमधील घोटाळ्याच्या प्रकरणांची चौकशी उच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार सुरू आहे.
३ गुरखा रायफल्स
सन्मान व पदके
३ गुरखा रायफल्स दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
संखेडा विधानसभा मतदारसंघ
आमदार
वर्ग:छोटा उदेपूर जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
इ.स. १७७४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७७४ वर्ग:इ.स.च्या १७७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ढोकरी
ढोकरी या पक्षास इंग्रजी भाषे मध्ये Indian Pond Heron आणि Paddybird असे म्हणतात.ढोकरी या पक्ष्याचे नर व मादी म्हणजेच स्त्री व पुरुष असे दोन भाग पडतात त्या पैकी स्त्री लिंगास मराठी मध्ये कबोडी,कुबढी ढोकरी,खैरी ढोकरी,ढोकरी,भंडारा भागात देवढोकरी म्हणतात तर पुरुष लिंगास कोका,पिवळा कोक मिला,बग लोणचा,मिळ,मिळा,मिळोख, पण बगळा,वंचक बक,वंचक बगळा तर ठाणे येथे लोण बगळा,नाशिक येथे पण ढोसला,पुणे येथे पिसाळ बगळा,गोवामध्ये बके ,मेळघाट अमरावती येथे कीटकीर,भंडारा भागात टोकरी ढोकी,धमनी ढोकी,माडिया गडचिरोली येथे त्यास गुटी कोंगा असे म्हणतात. तर हिंदी भाषेमध्ये त्यास अन्धा बगला,चामा बगला,खुंच बगला,बगला,बोगली,इ.म्हणतात तसेच संस्कृत मध्ये त्यास अन्धकाक,अन्धबक,कोयष्टि,भारत अन्ध बक,स्वल्पकड्.क असे म्हणतात. गुजराती भाषेमध्ये त्यास काणी बगली तर तेलुगू मध्ये गुड्डी कोंग,गुड्डी कोक्कराइ तर कन्नड मध्ये कोलद बक,अंध बक,काब्बार कोळद कंक बक,कंक,लोह्पृष्ठ,हरटेहक्कि तसेच तमिळमध्ये कुरुट्टु  कोक्कु,कोलातु कोक्कु,मडै काटान,मडयान  असे म्हणतात. या पक्षास ओळखणे खुपच सोप्प नाहीए कारण नर व मादी दोघेही दिसायला म्हणजेच रंग,रूप,आकार,इ.बाबतीत सारखेच असतात.हा पक्षी कोंबडीपेक्षा मोठा आणि लहान असतो तर बगळ्यासारखा दिसणारा पाणपक्षी.बसलेला असला की,मतट उदी दिसतो.उडू लागला की,पंख पांढरे दिसू लागतात.विणीच्या काळात त्याच्या पाठीवर किरमिजी रंगाची केसांसारखी सुबक पिसे दिसतात.डोक्यावर लांब पांढरा तुरा येतो. हा पक्षी जास्तीत-जास्त भारत,श्रीलंका,अंदमान आणि निकोबार बेटांत आढळतो.तो आपले स्थानिक स्थलांतर करत असतो साधारणतः हा पक्षी भारतामध्ये मे ते सप्टेंबर या काळात आढळतो.याचे निवासस्थान म्हणजे तळी,दलदलीची जागा,भातशेते आणि खजणीची जंगले आहेत.
नगरगाव
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
पक्षी
चोच
५) फुलातील मध खाण्यासाठी.
खाद्य
पक्ष्यांमध्ये खाण्यापिण्याच्या बाबतीत प्रचंड विविधता आढळून येते. फुलांतील मकरंद, फळे, लहान रोपे,छोटे प्राणी, साप, व विविध प्रकारचे किडे पक्षी खातात. काही शिकारी पक्षी वगळता किडे हे बहुतांशी पक्ष्यांचे आवडते अन्न आहे, किंबहुना किड्यांची संख्या नियंत्रणात ठेवण्यासाठीच पक्ष्यांचा जन्म झाला आहे असे मानण्यात येते. पक्ष्यांना दात नसल्याने ते चोचीने खाद्य प्रथम जितके लहान आकारात तोडता येईल तितके तोडतात व लगेच गिळतात. चर्वणाची पुढील प्रक्रिया पोटात पार पडते. शेवाळे हे महत्त्वाचे अन्न आहे.
शेतकऱ्यांचे मित्र
साप, बेडूक, फुलपाखरे, मधमाश्या कोंबड्या, शेळ्या असे अनेक प्राणी शेतकऱ्याचे मित्र असतात. सर्व पक्षी शेतातील धान्य खाऊन फस्त करतात अशी एक गैरसमजूत आहे. काही पक्षी शेतातील धान्य खात नसून पिकाची काढणी झाल्यावर शेतात पडलेले दाणे टिपतात. निसर्गातील कीड नियंत्रण आणि सारपटणाऱ्या प्राण्यांचे संतुलन राखण्याचे काम पक्षी करतात.
पक्षी निरीक्षण
पक्षीनिरीक्षणासाठी जंगलात जावे लागते असे नाही. आपल्या घराजवळशहरी बगिच्यात, रहदारीच्या रस्त्यावर सुद्धा पक्षी असतात. अर्थात प्रत्येक ठिकाणी त्यांची विविधता कमी अधिक प्रमाणात असते. त्यामळे आपणास जमेल तसे पक्षीनिरीक्षणास सुरुवात करता येते.खूप दूरच्या ठिकाणी जाणे शक्य नसल्यास आपल्या परिसरातील मोजक्या पक्ष्यांची वर्तणूक अधिक सखोल निरीक्षणे नोंदवून ठेवावीत. त्यामुळे आपल्याला पक्ष्यांच्या जीवनात डोकावून बघता येईल. कुठल्याही गावाच्या, खेड्याच्या बाहेर असलेले माळरानझुडूपी जंगल, नदी नाले कितीतरी प्रजातीच्या पक्ष्यांचा अधिवास असते. अशा ठिकाणी पक्षीनिरीक्षणाला गेल्यास वेळ सत्कारणी लागतो.
पक्षी निरीक्षणाला कधी जावे
चाम ढोक
संदर्भ
पक्षिकोश लेखकाचे नाव -मारुती चितमपल्ली
पारशिवनी तालुका
या गावात एक 450 वर्ष प्राचीन दिगम्बर जैन मंदिर आहे । मूलनायक पार्श्वनाथ भगवंतांची व आदिनाथ भगवंतांची अतिशयकारी प्रतिमा आहे।मंदिराचे दर्शनार्थ सम्पूर्ण भारतातुन दर्शनार्थी येतात।
श्रीनाथ म्हस्कोबा
श्रीक्षेत्र वीर येथे काशिखंडाचे श्री काळभैरव श्रीनाथ म्हस्कोबा महाराज यांचे जागृत देवस्थान आहे. हे मंदिर पूर्वाभिमुख असून मुख्य दरवाजातून प्रवेश केल्यावर पादुकामंदिर आणि श्रीनाथांचे वाहन (अश्व) घोडा आहे. यात्रा काळात पादुका मंदिराचे शिखरापासून मुख्य मंदिराच्या कळसापर्यत फेटा बांधतात. याला 'धज बांधणे' असे म्हणतात. यांच्या दरम्यान भव्य दगडी कासव आहे. कासवावर देवापुढे उभे राहून भक्तगण नवस बोलतात. देऊळवाड्याच्या तटाच्या आतील बाजूने श्रीनाथांचे मानकरी  शिंगाडे, तरडे, बुरुंगले, व्हटकर, ढवाण, राऊत यांना यात्राकाळात व इतर वेळी राहण्यासाठी ओवऱ्या आहेत. मंदिराच्या मुख्य द्वाराच्या पायरीवर बाहेरच्या बाजुला मोठा घंटा आहे. सदरेवरून गाभाऱ्यात प्रवेश करताना सभामंडपात डाव्या बाजुला श्रीनाथांचे वाहन अश्व आहे. याचे नाव 'चिंतामणी' असे आहे. आणि या अश्वासमोर 'आदिशक्ती तुकाईदेवी'ची महिषासूरमर्दिनी रूपातील काळ्या पाषाषाची अष्टभुजा मूर्ती आहे. तेथून आत गेल्यावर मुख्य गर्भगृहात श्रीनाथ म्हस्कोबा महाराज आणि आई जोगेश्वरी यांच्या शेंदूरचर्चित स्वयंभू मूर्ती आहेत. शेजारीच उजव्या बाजुला देवाचे शेजघर आहे. त्यामध्ये श्रीनाथांचा पलंग ठेवलेला आहे. दर्शन घेताना आधी प्रथम पादुका, कासव, चिंतामणी अश्व, तुकाईदेवी व नंतर  गर्भगृहात श्रीनाथांचे दर्शन घेतल्यानंतर शेजघराजवळच्या दक्षिण दरवाजातून बाहेर पडून काळूबाईचे दर्शन घेतात. मंदिराच्या मागच्या बाजूच्या त्रिमूर्तीचे दर्शन घेऊन गोमुख दर्शन करून मंदिराच्या समोरील उजव्या बाजूस मारुतीचे दर्शन घेऊन पुन्हा पादुकांचे दर्शन घेऊन कासवावर आल्यानंतरच  श्रीनाथांच्या भोवतीची  एक प्रदक्षिणा पूर्ण होते. मंदिराला पूर्व आणि दक्षिण असे दोन दरवाजे आहेत. यात्रेदरम्यान सर्व काठया, पालख्या या पूर्व दरवाजातून आत प्रवेश करतात. तसेच माघ शुद्ध पौर्णिमेला लग्नाच्या दिवशी सर्व काठया, पालख्या 'अंधारचिंच' या पुरातनच्या वृक्षाखाली जाण्यासाठी दक्षिण दरवाजातून जातात. माघ पौर्णिमा ते दशमी हा मुख्य यात्रौत्सव, अश्विन महिन्यातील शारदीय नवरात्र व कार्तिक वद्य अष्टमीला श्रीकाळभैरव जन्मोत्सव हे श्रीनाथ म्हस्कोबा दैवताचे वर्षातील प्रमुख उत्सव आहेत.
दहा दिवस चालणाऱ्या या यात्रेत रोज दुपारी व रात्री देऊळवाड्यात छबिना भरतो. भाविक-भक्त, आबालवृद्ध बेभान होऊन नाचत असतात. वद्य पंचमीपासून श्रीनाथांचा संचार सुरू होऊन भाकणूक (भविष्यवाणी) सुरू होते. वार्षिक पीक-पाणी, रोगराई संबंधीची भविष्यवाणी सांगण्यात येते. तसेच या पंचमीपासूनच 'गजेजेवण' घालणे ही सुरू होते. ज्याप्रमाणे देवीच्या नावाने सवाष्ण जेवायला बोलवितात तसे 'गजेजेवण म्हणजे श्रीनाथांच्या नावाने कमीतकमी ५ बाळगोपाळ जेऊ घालणे.
छोटा उदेपूर विधानसभा मतदारसंघ
छोटा उदेपूर विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ छोटा उदेपूर जिल्ह्यात आहे.
मार्च १६
बाह्य दुवे
मार्च १४ - मार्च १५ - मार्च १६ - मार्च १७ - मार्च १८ - (मार्च महिना)
कोनवडे
जमिनीचा वापर
कोनवडे ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (क्षेत्रफळ हेक्टरमध्ये ):
हसवणूक (पुस्तक)
६. - मी आणि माझा शत्रुपक्ष - १९६५ - ६४
जेतपूर (छोटा उदेपूर) विधानसभा मतदारसंघ
आमदार
वर्ग:छोटा उदेपूर जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीच्या अभ्यासाची साधने
बाळासाहेब ठाकरेंनी काढलेले व्यंगचित्र
"...मुळात मला यशवंतरावांनी संयुक्त महाराष्ट्राचा ' मंगल कलश ' आणला, हेच मान्य नाही. उलट मी त्यापूर्वी एक व्यंगचित्र काढले होते. एसेम, डांगे हे यशवंतरावांना दगड मारत आहेत आणि त्यानंतर ते दगड एकत्र करून यशवंतरावांनी त्यांची एक भिंत बांधली आहे, असेसं ते चित्र होते. त्या भिंतीवर यशवंतरावांनी लिहिले होते 'संयुक्त महाराष्ट्र!' त्यानंतर १३ ऑगस्ट १९६० रोजी 'मार्मिक'च्या पहिल्या अंकाच्या प्रकाशनाला यशवंतराव बालमोहन विद्यामंदिरात आले. तेव्हा ते म्हणाले होते : 'बाळच्या कुंचल्याचे फटकारे अजूनही माझ्या पाठीवर आहेत. पण याच्याच कुंचल्याने मला न्यायही दिला आहे... ' (संदर्भ: http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/2722504.cms?prtpage=1 )
कादंबरी
वर्ग:संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ
नेमिनाथ
वर्ग:जैन धर्मातील तीर्थंकर
५ गुरखा रायफल्स
सन्मान व पदके
५ गुरखा रायफल्स दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
केप व्हर्दे एस्कुदो
एस्कुदो हे केप व्हर्देचे अधिकृत चलन आहे.
एब वॅडिंग्टन
अब्राहम एब वॅडिंग्टन (फेब्रुवारी ४, इ.स. १८९३ - ऑक्टोबर २८, इ.स. १९५९) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९२०-२१मध्ये दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. वॅडिंग्टन यॉर्कशायरकडून काउंटी क्रिकेट खेळला.
तिरुवनंतपुरम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
टर्मिनल ३
The Terminal 3 of Trivandrum is set to be completed (scheduled) by the end of March 2010. The New Terminal will have 5-8 or more advanced jetways as well as will handle major international flights. By July 2010, Terminal 3 of Trivandrum Airport will be Open to the Public.
बाह्य दुवे
वि वर्ग:केरळमधील विमानतळ वर्ग:तिरुवनंतपुरम जिल्हा
त्र्यंबकेश्वर
श्री त्र्यंबकेश्वर मंदिर (इतिहास)
नानासाहेब पेशवे यांनी इ.स. १७५५-१७८६ या कालावधीत हेमांडपंती स्थापत्यशैलीत श्री त्र्यंबकेश्वर मंदिर नव्याने बांधवले. भारत सरकारने या मंदिराला दिनांक ३० एप्रिल, इ.स. १९४१ रोजी महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित केलेले आहे. हे बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक मंदिर आहे. मंदिराच्या चहूबाजूस दगडी तटबंदी आहे. कळसावर पाच सुवर्णकलश असून ध्वजा पंचधातूंची आहे. कलश आणि ध्वजा अण्णासाहेब विंचुरकरांनी अर्पण केली आहे. मंदिराच्या बाजूस असलेल्या कुशावर्त तीर्थाचा जीर्णोद्धार होळकरांचे फडणीस असलेल्या पारनेरकरांनी केला.
"गोदावरीतटी, एका ठायी नांदताती, ब्रह्मा, विष्णू, महेश वैकुंठचतुर्दशी, त्रिपुरीपौर्णिमा आणि महाशिवरात्रीस, भक्त लोटती, भावे भजती त्रिनेत्र ज्योतिर्लिंगास त्र्यंबकेश्वर महती जगती वर्णावी किती ॥ १० ॥
जवळपासची गावे
येथून जवळच २८ किलोमीटर अंतरावर नाशिक हा जिल्हा आहे.
मराठी नावे
मराठी लोकांच्या संपूर्ण नावाची रचना सामान्यत: व्यक्तिनाम, वडलांचे किंवा पतीचे नाव आणि आडनाव अशी असते. असे असले तरी काही मराठीजन आपली नावे वेगळ्या पद्धतीने लिहितात.
नावांची आद्याक्षरे आणि आडनाव
आणखी तिसरा उपप्रकार म्हणजे स्वतःच्या नावाचे आद्याक्षर लिहून, वडिलांचे नाव आणि आडनाव पूर्ण लिहिणे. उदा० के. नारायण काळे, यातले केशव हे नाव गाळले आहे. यांतही एक उपप्रकार म्हणजे आडनाव गाळणे. उदा० भगवान रघुनाथ कुलकर्णी आपले नाव बी. रघुनाथ असे लिहीत. काहीजण स्वतःच्या नावातली एकदोन अक्षरे लिहून नंतर आडनाव लिहितात. दत्ता वाळवेकर, विजू खोटे ही काही उदाहरणे.
८ गुरखा रायफल्स
८ गुरखा रायफल्स हे भारतीय सेनेतील एक् सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजिमेंटचा दर्जा देण्यात आला.
स्टालिनग्राडची लढाई
स्टालिनग्राडचा वेढा किंवा स्टालिनग्राडची लढाई या नावांनी ओळखली जाणारी लढाई नाझी जर्मनी व अक्षराष्ट्रांच्या आघाडीची सैन्ये आणि सोव्हिएत संघाचे सैन्य यांच्या दरम्यान स्टालिनग्राड (आधुनिक वोल्गोग्राद) या व्यूहात्मक महत्त्वाच्या शहरावरील नियंत्रणासाठी झडलेली दुसऱ्या महायुद्धातील लढाई होती. १७ जुलै, इ.स. १९४२ ते २ फेब्रुवारी, इ.स. १९४३ या कालखंडात ही लढाई चालली होती. या लढाईच्या अंती नाझी जर्मनीला स्टालिनग्राडावरील पकड गमवावी लागली. या लढाईतील अपयशामुळे नाझी जर्मनीच्या पूर्व आघाडीवरील यशस्वी घोडदौडीला खीळ बसून त्यांची सामरिक पीछेहाट झाली. त्या दृष्टीने ही लढाई दुसऱ्या महायुद्धातील कलाटणीच्या प्रसंगांपैकी एक मानली जाते.
वर्ग:दुसरे महायुद्ध
दोन मेचा उठाव
हा उठाव १८०८ मध्ये झालेल्या स्पेनच्या बंडाचा एक भाग होता.
टोंडोली तांडा
वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
मारजवाडी
मारजवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
देवगढ बारिया विधानसभा मतदारसंघ
देवगढ बारिया विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ दाहोद जिल्ह्यात आहे.
ब्रुकच्या लढाया
या लढाया १८०८ मध्ये झालेल्या स्पेनच्या बंडाचा एक भाग होत्या.
देव कोह्काळ
संदर्भ
पक्षिकोश
ऑलिंपिक खेळ स्केलेटन
स्केलेटन हा खेळ २००२ सालापासून हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांमध्ये खेळवला जात आहे. ह्या खेळात बर्फाने बनवलेल्या गुळगुळीत उतारावरून खेळाडूंची शर्यत लावली जाते. खेळाडू एका विशिष्ट प्रकारच्या फळीवर उलटे झोपतात व स्वतःला उतारावरून झोकून देतात. स्केलेटन, बॉबस्ले व लुज हे ऑलिंपिकमधील घसरून खेळले जाणारे तीन खेळ आहेत.
विसापूर तलाव
संदर्भ
वर्ग:अहमदनगर जिल्हा वर्ग:इ.स. १९२७ मधील निर्मिती
ज्युलियस सीझर
वर्ग:रोमन सम्राट वर्ग:इ.स.पू. १०० मधील जन्म वर्ग:इ.स.पू. ४४ मधील मृत्यू
रस्त्यावरची वाहने
स्कूटर / फटफटी/ मोटार सायकल
स्वातंत्र्याच्या आघी भारतात स्कूटर नसाव्यात. फटफटी होत्या पण भारतात बहुतेक बनत नव्हत्या. त्यांची किंमतही परवडण्यापलीकडे असावी. त्यामुळे भारतीय उत्पादकांनी स्कूटरपासून सुरुवात केली. कौटुंबिक वाहन म्हणून स्कूटरला प्रचंड लोकप्रियता लाभली. १९५० ते १९९० ह्या काळात स्कूटर उत्पादक भरभराटीत राहीले व स्कूटर शहरी रस्यांवर साम्राज्य करीत राहिली. १९९० नंतर जेव्हा भारतात फटफटी बनू लागल्या तेव्हा भारतीय तरुणवर्ग तिच्या मर्दानी, अश्वारूढ अशा प्रसिद्धीमाध्यमांनी तयार केलेल्या प्रतिमेच्या प्रेमातच पडला. स्कूटर पर्वाला अवकळा आली तर फटफटींची वाढ प्रचंड वेगाने होऊ लागली आणि ती वाढ आजतागायत चालूच आहे. नोकरी लागलेला तरुण, आजकाल कौटुंबिक जबाबदाऱ्या झाल्याने, बऱ्याच अंशी त्याची पहिली मोठी खरेदी फटफटी घेऊन (हप्त्यानेका होइना) करतो.
मंगरूळ धरण
उत्तर महाराष्ट्रातल्या जळगाव जिल्ह्यातील एक धरण आहे.
बेदम शाह वारसी
पुस्तके
त्यांनी उर्दू भाषेत बहुधा कविता लिहिल्या.
१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक
या विश्वचषकात एकूण ७ संघांनी सहभाग घेतला. १९७१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेवर वर्णभेदाच्या मुद्द्यावरून बहिष्कृत केल्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला संघाला या स्पर्धेत भाग घेण्यापासून मज्जाव करण्यात आला. त्यामुळे तत्कालिन ३ महिला कसोटी देश : यजमान इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड; आणि जमैका, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो ह्या देशांच्या महिला संघांना आमंत्रित करण्यात आले. तेव्हा अजून वेस्ट इंडीजचा महिला संघ अस्तित्वात नव्हता. आणखी दोन संघांनी यात भाग घेतला: आंतरराष्ट्रीय XI आणि इंग्लंडमधून २३ वर्षांखालील एक संघ यंग इंग्लंड. विश्वचषकात खेळवला गेलेला पहिला सामना हा जगातला पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना होता. सर्व ७ संघांनी महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले.
दळणवळण
भारतात रस्त्यांचे खालील प्रकार आहेत:
इ.स. १११०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १११० वर्ग:इ.स.च्या १११० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कामऱ्या ढोक
वितरण
निवासी भारत आणि श्रीलंका भूखडातील सखोल भागात आढळून येतात .नेपाल भागात १२५० मीटर उंचीपर्यत आढळतात.
लद्दाख स्काउट्स
हेही पहा
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
सांगवीबेणक
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
सुकी धरण
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार धरणे
कराड तालुका
चतुःसीमा
कराड तालुका पश्चिम महाराष्ट्रात येतो. कऱ्हाड तालुक्याच्या पूर्वेला सोलापूर, पश्चिमेला रत्‍नागिरी, वायव्येला रायगड, उत्तरेला पुणे व दक्षिणेकडे सांगली आहे.
ब्रीन्यार आ
ब्रीन्यार आ यांनी आस्कहॅग आणि नॉर्वेजियन ब्रॉडकास्टिंग कॉर्पोरेशन यासह स्थापित संस्थांकडून जवळपास डझनभर विविध कामे प्रकाशित केली आहेत. त्यांच्या कार्याचा आढावा डाग ओग टिड आणि डॅगब्लाडेटमध्येही घेण्यात आला आहे आणि त्यातील काही वादग्रस्त ठरले आहेत.
पुस्तक स्कॅनिंग
मोठ्या प्रमाणातील  प्रकल्प
जसे की काही प्रकल्प -प्रोजेक्ट गुटेनबर्ग (अंदाजे १९७१),मिलियन बुक प्रोजेक्ट (अंदाजे २००१), गूगल बुक्स  (अंदाजे २००४ ),मुक्त सामग्री आघाडी(अंदाजे २००५ ) असे मोठ्या प्रमाणात पुस्तके स्कॅन करण्यात आली आहेत.
पुस्तकांचे संपूर्णपणे स्कॅन केले जावे हे यामागील मुख्य आव्हान आहे.२०१० मध्ये मानवी इतिहासात असलेल्या पुस्तकामध्ये दिसणाऱ्या शब्दांची संख्या अंदाजे १३० दशलक्ष इतकी होती. सार्वत्रिक ग्रंथालय म्हणून सार्वजनिकरित्या वापरण्यासाठी या सर्वांचे स्कॅन केले जाणे आवश्यक आहे आणि नंतर आंतरजालावर शोधण्यायोग्य केले पाहिजे.सध्या, पुस्तकाचे मोठ्या प्रमाणात सार्वजनिक करण्यासाठी मुख्य तीन मार्ग आहेत:आउटसोर्सिंग, व्यावसायिक पुस्तक स्कॅनर आणि रोबोटिक स्कॅनिंग सोल्यूशन्स यांचा वापर करून घरामध्ये/ कार्यालयामध्ये पुस्तके स्कॅन करणे. आउटसोर्सिंगची माहिती म्हणून, बऱ्याचदा पुस्तके भारत किंवा चीन मध्ये कमी कमी किंमतच्या स्रोतांकडून स्कॅन केली जातात.वैकल्पिकरित्या,सुविधा, सुरक्षितता आणि तंत्रज्ञानाच्या सुधारणेमुळे बऱ्याच संस्था वेळेत वापरणारे उभा स्कॅनर किंवा डिजिटल कॅमेरा-आधारित स्कॅनिंग मशीन वापरतात. तसेच गूगल आणि इंटरनेट आर्काइव्हद्वारे नियुक्त केलेली ही एक पद्धत आहे.पारंपारिक पद्धतींमध्ये पुस्तकाचे मध्य भाग कापणे समाविष्ट आहे.यासह स्कॅनरमधील स्कॅन केलेली पाने स्वयंचलित पृष्ठ-फीडिंग क्षमतेसह पृष्ठे स्कॅन करणे.
राखी कोह्काळ
संदर्भ
पक्षिकोश
तांदूळवाडी किल्ला
भौगोलिक स्थान	संपादन करा हे गाव सफाळे रेल्वे स्थानकाच्या पूर्वेस ७ किमी अंतरावर वसलेले आहे.
वैनगंगा नदी
वैनगंगा ही मध्य प्रदेश राज्यातून तसेच महाराष्ट्राच्या विदर्भ प्रदेशातून वाहणारी एक प्रमुख नदी व गोदावरीची उपनदी आहे. तिची लांबी सुमारे ५८० किमी. आहे. महानदी, शोण, नर्मदा, तापी यांसारख्या अनेक नद्यांचे उगमस्थान असलेल्या मध्य भारतातील पूर्व-मध्य उच्चभूमी प्रदेशातच वैनगंगेचाही उगम होतो.
मध्य प्रदेश राज्यातून सुमारे २७४ कि.मी. वाहत आल्यानंतर वैनगंगा मध्य प्रदेश-महाराष्ट्र राज्यांच्या सरहद्दीवरून ३२ किमी. नैर्ऋत्य दिशेकडे वाहत येते. त्यानंतर ती भंडारा व गोंदिया जिल्ह्यांच्या सरहद्दीवरून वाहते. गोंदिया जिल्ह्याच्या उत्तर सरहद्दीवर तिला पूर्वेकडून येणारी वाघ नदी मिळते.