cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
हुसेन शाहीद सुर्‍हावर्दी
हुसेन शाहिद सुऱ्हावर्दी (बंगाली: হোসেন শহীদ সোহ্‌রাওয়ার্দী ; उर्दू: حسین شہید سہروردی ; रोमन लिपी: Huseyn Shaheed Suhrawardy) (सप्टेंबर ८, इ.स. १८९२ - डिसेंबर ५, इ.स. १९६३) हे भूतपूर्व ब्रिटिश भारतातील व त्यानंतरचे पूर्व पाकिस्तानातील राजकारणी व इ.स. १९५६ ते इ.स. १९५७ या काळात पाकिस्तानचे पाचवे पंतप्रधान होते.
रानधोबी (पक्षी)
रानधोबी (इंग्रजी: Forest Wagtail) हा मोटॅसिलिडे या धोबी कुळातील पक्षी आहे. त्यांचा विशिष्ट असा पिसारा इतर धोबी पक्ष्यांपेक्षा वेगळा आहे आणि ते शेपटी सुद्धा इतर पक्ष्यांप्रमाणे उभी न हलवता आडवी हलवतात.
फॅसिझम
राष्ट्रवाद
राष्ट्रवाद हा फॅसिझमचा मुख्य पाया आहे. फॅसिस्ट दृष्टिकोनानुसार राष्ट्राची संकल्पना म्हणजे जनतेला त्यांच्या समान पूर्वजांच्या नावाखाली संघटित करणारा, जनतेच्या एकजुटीसाठी नैसर्गिक आधार वाटणारा एकमेव घटक. मिलेनारियन राष्ट्रीय पुनर्जन्म साध्य करून, राष्ट्र किंवा वंशाचे इतर सर्व बाबींपेक्षा उदात्तीकरण करून आणि एकता, शक्ती आणि शुद्धतेच्या निष्ठेचा प्रसार घडवून फॅसिझम आर्थिक, राजकीय आणि सामाजिक समस्यांना सोडवू पाहतो. युरोपियन फॅसिस्ट चळवळी विशेषतः अशी वंशवादी संकल्पना अंगीकारतात की गैरयुरोपियन लोक हे युरोपियनांपेक्षा खालच्या दर्जाचे आहेत. असे असले तरी, युरोपियन फॅसिस्टांचा वंशवादी दृष्टिकोन सरसकट एकसारखा नाही. ऐतिहासिकरीत्या, जरी काही फॅसिस्ट चळवळींनी साम्राज्यविस्तारामध्ये विशेष रुची बाळगली नसली, तरीसुद्धा बऱ्याच फॅसिस्टांनी साम्राज्यवादाचा प्रसार केला आहे.
फॅसिझमवर केली जात असलेली टीका
दुसऱ्या महायुद्धात ध्रुवीकरण झालेल्या शक्तींच्या पराभवानंतर शिल्लक राहिलेल्या पॉप्युलर संस्कृतीत फॅसिझमवर भरपूर टीका केली जाते आणि अशा प्रवृत्तींचा सातत्याने निषेध केला जातो.
लोकशाही-विरोधी आणि जुलूमशाही
फॅसिझमवर होणारी सर्वसामान्य आणि सर्वांत मोठी टीका ही आहे की फ~सिझम ही प्रत्यक्षतः जुलूमशाही आहे.
जीवनावश्यक वस्तू कायदा
वर्ग:भारतातील कायदे वर्ग:रिकामी पाने
अशरफ अली
अशरफ अली (२२ एप्रिल, १९५८:लाहोर, पाकिस्तान - हयात) हा 🇵🇰 pakistanच्या क्रिकेट संघाकडून १९८० ते १९८७ मध्ये दरम्यान ८ कसोटी आणि १६ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
बेटी बेल्टन
मार्गारेट बेटी बेल्टन (१ फेब्रुवारी, १९१६:लंडन, इंग्लंड - २४ जानेवारी, १९८९:इंग्लंड) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९३७ मध्ये ३ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
द्वादशी
वर्षभरातल्या काही महत्त्वाच्या द्वादश्या
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष
सुनील आंब्रिस
सुनील सलग दोन कसोटीत हिट विकेट बाद होणारा पहिलाच खेळाडू ठरला.
पांढऱ्या डोक्याची रेडवा
पांढऱ्या डोक्याची रेडवा किंवा पांढऱ्या डोक्याचा भारीट (इंग्रजी: Whitecapped Bunting; हिंदी: सफेद टोपी भारीट) एम्बेरिझिडे कुळातील एक पक्षी आहे.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
त्रयोदशी
काही विशेष त्रयोदश्या
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष
दक्षिण चीन समुद्र
दक्षिण चीन समुद्र (चिनी: 南海, नान् हाय ; 南中國海 , नान् चोंग्कुओ हाय ; तागालोग: Dagat Timog Tsina, दागात तिमोग त्सिना ; भासा मलायू, भासा इंडोनेशिया: Laut Cina Selatan, लाउत चिना सलातान ;) हा प्रशांत महासागराचा एक भाग आहे. चीन, तैवान, मलेशिया, ब्रुनेई, इंडोनेशिया, सिंगापूर व व्हियेतनाम हे दक्षिण चीन समुद्राच्या भोवतालचे देश आहेत.
सलीम परवेझ
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चतुर्दशी
काही महत्त्वाच्या चतुर्दशी
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष
रोहिणी उपग्रह
या मालिके अंतर्गत ४ उपग्रह अवकाशात सोडले गेले. या उपग्रहांच्या प्रक्षेपणासाठी उपग्रह प्रक्षेपण यानचा वापर करण्यात आला. या मालिके अंतर्गत प्रक्षेपण करण्यात आलेले उपग्रह मुख्यत्वे प्रायोगिक तत्त्वावर काम करणारे होते.
आर एस- डि १
हा उपग्रह त्याच्या निर्धारित कक्षेमध्ये केवळ ९ दिवशी टिकू शकला कारण उपग्रहाला प्रक्षेपित करणारे एस एल व्ही यान अंशतः यशस्वी झाले होते.
संदर्भ
वर्ग:खगोलशास्त्रावरील अपूर्ण लेख वर्ग:अंतराळ मोहिम वर्ग:पृथ्वीभोवतीचे कृत्रिम उपग्रह वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन वर्ग:भारतीय उपग्रह
ठाकरेनगर
ठाकरेनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
गाटेस बुद्रुक
जवळपासची गावे
आबितघर, सावरखांड, विजापूर, कोणे, मालोंदा, गाटेसखुर्द, चिखले, गोळेघर, बावळी, तिळगाव, देवगाव ही जवळपासची गावे आहेत.गाटेसबुद्रुक ग्रामपंचायतीमध्ये गाटेसबुद्रुक आणि गाटेसखुर्द गावे येतात.
कुलाबा विधानसभा मतदारसंघ
भारतीय जनता पक्षाचे राहूल सुरेश नार्वेकर हे कुलाबा विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
पिवळा धोबी
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
सदाशिव आठवले
प्रकाशित साहित्य
आठवले ह्यांची इतिहासविषयक, तसेच कथा, लघुकादंबरी, नाटक कविता अशा विविध साहित्यप्रकारांतील अनेक पुस्तके प्रकाशित झाली असून त्यांपैकी काही पुस्तकांच्या एकाहून अधिक आवृत्त्याही निघाल्या आहेत.
उदी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
रहाटवडे
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात शुद्धीकरण न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात नदी / कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा नाही.
उत्पादन
रहाटवडे ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते.
जेफ थॉमसन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भौमप्रदोष
बाह्य दुवे
वर्ग :व्रतवैकल्ये वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग: हिंदू धर्म वर्ग: कालक्रम वर्ग:धार्मिक आचार
मुलाखत
एका व्यक्तिने दुसऱ्या व्यक्तीचे मनोगत जाणण्यासाठी विचारलेले प्रश्न म्हणजेही मुलाखत होय. तसेच अधिकारी वर्गाने पदावर नेमण्याआधी योग्यता तपासण्यासाठी घेतलेली प्रश्नोत्तरे म्हणजे मुलाखत होय.
मुलाखतीमध्ये यश मिळवण्यासाठी तंत्र
व्यावसायिक मुलाखतीत बसणे, बोलण्याची पद्धत, शिष्टाचार, निटनेटकेपणा आणि प्रथमदर्शनी प्रभाव यांचा विशेष भाग असतो हे लक्षात घ्या. स्पर्धात्मक युगात इतरांपेक्षा सरस ठरण्याकरिता स्वतःचे वेगळेपण आणि विशिष्ट चमक दिसणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. स्वतःचा बायोडाटा किंवा करिक्युलम व्हिटे वेळोवेळी वर्तमान करत राहणे गरजेचे असते.
अमरेली
अमरेली हे भारताच्या गुजरात राज्यातील सौराष्ट्र भागातील एक शहर आहे. हे अमरेली जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण आहे.
आयएनएस शिवाजी तलाव
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या
रायन वॅटसन
रायन रॉबर्ट वॅटसन (नोव्हेंबर १२, इ.स. १९७६:सॅलिसबरी (हरारे), झिम्बाब्वे - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
करड्या मानेचा भारीट
करड्या मानेचा भारीट किंवा करड्या मानेची रेडवा (इंग्लिश: Grey-necked bunting; हिंदी: जमजौहारा, दलचिडी, भारीट) हा एक पक्षी आहे.
नरहर बाळकृष्ण देशमुख
लेखन
रावबहादुर नरहर बाळकृष्ण ऊर्फ अप्पासाहेब देशमुख यांनी ‘श्री ज्ञानेश्वर दर्शन’ नावाचा एक दोन-खंडी ग्रंथ लिहिला आहे.
.
अजय चक्रवर्ती
पूर्वायुष्य
चक्रवर्ती यांचा जन्म कोलकाता येथे झाला. हिंदुस्थानच्या फाळणीच्या परिस्थितीत त्यांचे वडील बांग्लादेशातील आपल्या मूळ गावातून भारतात येऊन पश्चिम बंगालमधील श्यामनगर येथे स्थायिक झाले.
संदर्भ
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
दहिसर विधानसभा मतदारसंघ
दहिसर विधानसभा मतदारसंघ - १५३ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ मुंबई उपनगर जिल्ह्यात येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, दहिसर मतदारसंघात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनगणना वॉर्ड क्र. १७७०, १८७०, १८७४ आणि वॉर्ड क्र. १७७२ मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते ६३ आणि १०८ यांचा समावेश होतो. दहिसर हा विधानसभा मतदारसंघ मुंबई उत्तर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
वर्धा
वाहतूक
वर्धा शहर महाराष्ट्रातील इतर शहरांशी रस्त्याने चांगल्या रीतीने जोडलेले आहे. नव्याने घोषित राष्ट्रीय महामार्ग क्र ३६१ (नागपूर-वर्धा-यवतमाळ-नांदेड-लातूर-तुळजापूर) शहरातुन जाईल. तसेच नागपूर-औरंगाबाद-मुंबई एक्स्प्रेस हायवे या मार्गावरून जातो.
मधु मंगेश कर्णिक
जीवन
इ.स.१९५० ते १९६५ या काळात मधु मंगेश कर्णिकांनी खूप कथा लिहिल्या. 'सत्यकथे'त कथा प्रसिद्ध झाल्यापासून तर त्यांच्या अंगी एवढे बळ संचारले की, ते दर दिवाळीला पंधरावीस तरी कथा लिहू लागले.
आणंद
* वर्ग:आणंद जिल्हा वर्ग:गुजरातमधील शहरे
दुर्गापूजा
इतिहास
दुर्गापूजेची परंपरा सुमारे ४०० वर्ष जुनी आहे असे मानले जाते. बंगालमधील तारिकपूर भागात ही प्रथा सुरू झाली. बंगालमधून ही प्रथा बनारसला (सद्य - वाराणसी) व आसामलाही पोहोचली. ह्याच्यानंतर इ.स.१९११ पासून दिल्लीत ही पूजा सुरू झाली. स्वातंत्र्यलढ्यात या पूजांची केंद्रे ही राजकीय आणि सामाजिक चर्चांची महत्त्वाची ठिकाणे बनली होती.
नाशिक गावठाण
नाशिक शहरातील मुख्य प्रदेश
इतिहास
वर्ग:नाशिक
गाटेस खुर्द
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
चुंचाळे
जिल्हा: नाशिक
प्रदेश: उत्तर महाराष्ट्र
माहिती
जाधव संकुल,
वाडप
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
रांकाग्वा
रांकाग्वा हे चिले देशातील मोठे शहर आहे. २०१२ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २,३२,२११ होती. देशाच्या मध्यभागात असलेले हे शहर काचापोआल प्रांताचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
१९६२ फिफा विश्वचषक स्पर्धेतील काही सामने या शहरात खेळले गेले होते.
जिम पार्क्स थोरला
जिम पार्क्स थोरला (१२ मे, १९०३:ससेक्स, इंग्लंड - २१ नोव्हेंबर, १९८०:इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९३७ मध्ये १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
एकनाथ आवाड
एकनाथ दगडू आवाड (१९ जानेवारी १९५६ - २५ मे २०१५) हे दलित चळवळीचे नेते आणि मानवी हक्क अभियानाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष होते. चळवळीत त्यांना जीजा नावाने ओळखले जाते. आवाडांचा जन्म १९५० किंवा १९५१ साली बीड जिल्ह्यातल्या वडवणी तालुक्यातील दुकडेगावातील (डुकरेगाव) एका गरीब मातंग समाजात झाला. त्यांचे कुटुंब पोतराज होते. एकनाथांच्या वडिलांचे नाव दगडू तर आईचे भागूबाई होते. शिक्षकांनी शाळेत दाखल करताना १९ जानेवारी १९५६ ही तारीख लिहिल्यामुळे तीच त्यांची अधिकृत जन्मतारीख झाली. घरात खायला दाणा नाही, वडील मागून आणतील त्यावर गुजराण करावी लागे. एकनाथाने पोतराजच व्हावे अशी वडिलांची इच्छा होती, पण आईने कडाडून विरोध केल्याने त्यांना शाळेत जायला मिळाले. शाळेत मागच्या बाकावर बसूनच ते शिकले. आव्हाडांनी घर सोडले, अंगमेहनत करून पैसे मिळवले आणि शिक्षण घेतले.
संदर्भ
वर्ग:मराठी राजकारणी वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय बौद्ध वर्ग:नवयान बौद्ध वर्ग:दलित नेते वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:मराठी समाजसुधारक वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:धर्मांतरित बौद्ध वर्ग:आंबेडकरवादी
मनुएल दुसरा, पोर्तुगाल
मनुएल दुसरा (मार्च १९, इ.स. १८८९:लिस्बन - जुलै २, इ.स. १९३२:लंडन, इंग्लंड) हा इ.स. १९०८ ते इ.स. १९१० पर्यंत पोर्तुगालचा राजा होता.
हिंदी विकिपीडिया
हिंदी विकिपीडिया (हिंदी : हिंदी विकिपीडिया) हे विकिपीडियाचे हिंदी भाषेतील संस्करण आहे. जुलै २००३ मध्ये याची सुरुवात झाली. एप्रिल २०२१ पर्यंत, त्यात १,४६,७८७ लेख आहेत. जून २०२० मध्ये या आवृत्तीत ३.८ कोटी पृष्ठ दृश्ये होती, नोव्हेंबर २०१९ पासून पृष्ठ दृश्यांची संख्या कमी होत आहे. ३० ऑगस्ट २०११ रोजी १,००,००० लेखांना असणारी ही विकिपीडियाची पहिली भारतीय स्थानिकृत आवृत्ती ठरली. हिंदी विकिपीडियावर ध्वन्यात्मक रोमन वर्णमाला कनव्हर्टर देखील उपलब्ध आहे, म्हणून कोणतेही विशेष हिंदी-टाइपिंग सॉफ्टवेअर न वापरता रोमन कळफलक हिंदीमध्ये योगदान देण्यासाठी वापरले जाऊ शकते.
ऑल सेंट्स डे
भारतात सण साजरा
भारतात हा सण आनंदाने साजरा केला जाते. सकाळी चर्च मध्ये ख्रिश्चन समुदाय प्रार्थना करतात. प्रार्थनेत सर्व संतांचे आठवण केले जते. ख्रिस्तप्रचार करताना जे संत शहीद झाले त्यांच्यासाठी विशेष प्रार्थना केली जाते.
सुन यात-सेन
बाह्य दुवे
डॉ सन-यत-सेन हा चीनला नवीन दिशा प्राप्त करून देणारा महान निस्वार्थी देशभक्त होता त्याने देशात अनेक सुधारणा आणि देशाला प्रजकासत्ता करण्यासाठी अथक प्रयत्न केले या त्याच्या कार्यलाच खऱ्या अर्थाने क्रांतीची झलक दिसते.
शिकार
शिकार म्हणजे जिवंत प्राण्यांचा, प्रामुख्याने जंगली प्राण्यांचा, पाठलाग करून त्यांना भोजन,  करमणूक वा धंद्यासाठी ठार मारणे होय.
धारावी विधानसभा मतदारसंघ
धारावी विधानसभा मतदारसंघ - १७८ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ मुंबई शहर जिल्ह्यात येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, धारावी मतदारसंघात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनगणना वॉर्ड क्र. ९३३ मधील दादरच्या इन्युमरेशन ब्लॉक १२, १६ ते ५०७, ६९९ ते ७३३ यांचा समावेश होतो. धारावी हा विधानसभा मतदारसंघ मुंबई दक्षिण मध्य लोकसभा मतदारसंघात मोडतो आणि हा मतदारसंघ अनुसूचित जाती - SC च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.
गौरापूर
गौरापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
जवळपासची गावे
आंबिस्तेबुद्रुक, आब्जे, निचोळे, भावेहर, खानिवळी, पळसई, आसनास, कळमभाई, देवघर, बिळोशी, वासुरीखुर्द ही जवळपासची गावे आहेत.गौरापूर गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.
संदर्भ
४. http://tourism.gov.in/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
नीलगर्ता
वर्ग:पाणी
अंबडगाव
राज्य: महाराष्ट्र
विभाग: नाशिक
तारीख: रविवार, ऑगस्ट 01,2021 (IST)
पिन कोड: 422010
तेजस (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
कार्टोसॅट
कार्टोसॅट ही भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने बनवलेल्या उपग्रहांची मालिका आहे. आत्तापर्यंत या मालिकेत चार उपग्रह तयार केले गेलेले आहेत.
तुरेवाला भारीट
निवासस्थान
हे पक्षी पाषाणयुक्त माळराने, तसेच वनातील शेतीचा प्रदेश या भागात निवास करतात.
युएफा चँपियन्स लीग
१९५५ साली फ्रेंच क्रीडा पत्रकाराच्या सल्ल्यावरून युरोपातील देशांतर्गत क्लब्जच्या विजेत्यांसाठी ही स्पर्धा सुरू करण्यात आली. सुरुवातीस या स्पर्धेचे नाव युरोपियन कप असेच होते. मात्र १९९२-९३च्या मोसमापासून ही स्पर्धा केवळ देशांतर्गत विजेत्यांसाठी खुली न ठेवता इतर उत्कृष्ठ संघांचाही यात समावेश करण्यात आला व स्पर्धेचे नाव बदलून 'युएफा चॅंपियन्स लीग' असे ठेवण्यात आले. नाव चॅंपियन्स लीग असे असले तरी सहभागी संघांत देशांतर्गत स्पर्धा कधीही न जिंकलेल्या क्लब्जचाही समावेश आहे. युएफा चॅंपियन्स लीग आणि युएफा युरोपा लीग भिन्न असून युरोपा लीग ही स्पर्धा दुय्यम क्लबांकरता आहे.
सप्त चिरंजीव
मार्कंडेय
काही प्राचीन ग्रंथांत मार्कंडेय ऋषी हे दीर्घायुषी असल्याचे म्हटले आहे, मात्र ते चिरंजीव म्हणजे अमर नसल्याने त्याचे नाव वरील श्लोकात नाही. मार्कंडेय ऋषींना वयाच्या सोळाव्या वर्षी येणाऱ्या अपमृत्यू वर विजय मिळवला आणि दीर्घायुष्य प्राप्त केले होते. त्यामुळे त्यांच्यासाठी एक वेगळा श्लोक आहे.
हॅमसॅट
हॅमसॅट हा भारताने अंतरिक्षात सोडलेला ४२.५ किग्रॅ वजनाचा कृत्रि उपग्रह आहे. हा उपग्रह हौशी रेडियोचालकांना सेवा पुरवतो.
जॅक कोवी
जॉन जॅक कोवी (३० मार्च, १९१२:ऑकलंड, न्यू झीलंड - ३ जून, १९९४:वेलिंग्टन, न्यू झीलंड) हा undefinedकडून १९३७ ते १९४९ दरम्यान ९ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
आंग्कोर वाट
मंदिराचे बांधकाम
हे संपूर्ण मंदिर वालुकाश्माच्या (sandstone) प्रस्तरापासून बनवले असून हे पत्थर अनेक मैल दूर असलेल्या खाणीतून कोरून मंदिराच्या जागी आणल्याचा पुरावा मिळतो. मंदिराचे बांधकाम व कलाकुसर पाहून हजारो गुलामांची, विशारदांची व कारागिरांची फौज या कामी लागली असावी असा अंदाज बांधता येतो.
व्हारिग
व्हारिग हे नाव व्हियासाओ एरिआ रियो-ग्रांदेंसे याच्या लॅटिन वर्णमालेतील नावाचे लघुरूप आहे.
वाघलुड
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
इ.स. १५१७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५१७ वर्ग:इ.स.च्या १५१० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
जुडिथ हर्बिसन
वर्ग:आयर्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बली
बली एक पौराणिक असुर राजा व सप्तचिरंजीवांपैकी एक आहे. हा विरोचनाचा पुत्र व भक्त प्रल्हादाचा नातू होय. शुक्राचार्य हे त्याचे गुरू होते.प्रल्हादाचे हा आपल्या आजोबाप्रमाणे विष्णूचा भक्त होता. हा अतिशय दानी होता. ह्याच्या पित्याचा इंद्राने कपटाने वध केला. त्याचा सूड म्हणून ह्याने इंद्राशी युद्ध करून त्याला स्वर्गातून हाकलून लावले. पुढे इं‍द्राने विष्णूकडे बलीच्या वधासाठी विनंती केली. विष्णूने वामनावतार घेतला व बलीकडून स्वर्ग आणि पृथ्वीचे राज्य दानाच्या रूपात परत घेऊन बलीचा वध न क‍रता त्याला पाताळात ढकलून दिले. तिथे तो लोकाचा राजा झाला.
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती वर्ग:सप्तचिरंजीव वर्ग:चिरंजीवी
धनराज पिल्ले
धनराज पिल्ले यांचा जन्म सामान्य कुटुंबात झाला पण आपल्या जिद्दीच्या व कौशल्याच्या जोरावर ते भारतीय हॉकी संघाच्या कर्णधारपदापर्यंत पोचले.. आघाडीवर खेळणाऱ्या धनराजने आतापर्यंत चारशेहून जास्त सामने खेळले असून दोनशेच्या आसपास गोल केले आहेत.
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील बेसबॉल
सुवर्ण पदक सामना
वर्ग:ऑलिंपिक खेळ बेसबॉल वर्ग:२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक
लुआंडा
बाह्य दुवे
वर्ग:अँगोलामधील शहरे वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
कार्लटन मिड त्रिकोणी मालिका (ऑस्ट्रेलियामध्ये), २०१४-१५
अंतिम सामना
वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे वर्ग:इ.स. २०१५ मधील खेळ कार्लटन मिड
शैला दातार
(जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) या लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायिका आहेत
तापी नदी
उपनद्या
पूर्णा नदीचा उगम सातपुड्याच्या डोंगरांत मध्यप्रदेश राज्याच्या दक्षिण भागात भैसदेही येथून झाला आहे. हिचे प्राचीन नाव पयोष्णी असे आहे. ही नदी तापी नदीला संमातर अशी पश्चिमेकडे वाहत वाहत, शेवटी जळगाव जिल्ह्यातील चांगदेव येथे तापी नदीला मिळते. आरणा नदी, आस नदी, उतावळी नदी, उमा नदी, काटेपूर्णा नदी,गांधारी नदी, गोतमा नदी, चंद्रभागा नदी, नळगंगा नदी, निपाणी नदी, निर्गुणा नदी, पेंढी नदी, बोर्डी नदी, भावखुरी नदी, मन नदी, मास नदी, मोर्णा नदी, वाण नदी,विश्वगंगा नदी, शहानूर नदी, ज्ञानगंगा नदी या पूर्णेच्या उपनद्या आहेत. पूर्णा नदी ही तापी नदीची उपनदी आहे. पूर्णा नदी अमरावती, अकोला, बुलढाणा व जळगाव या जिल्ह्यांमधून वाहते. पूर्णा नदीचे खोरे सुमारे ७५०० किलोहेक्टर इतके आहे. एकेकाळी बारमाही वाहणारी ही नदी आता अपुरा पाऊस व उगम स्थळावरील जंगलतोड यामुळे मृतावस्थेकडे झुकत आहे.
रमेश वांजळे
रमेश वांजळे (१२ नोव्हेंबर, इ.स. १९६५ - १० जून, इ.स. २०११) हे मराठी राजकारणी होते. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना पक्षाच्या उमेदवारीवर खडकवासला विधानसभा मतदारसंघातून उभे राहून ते इ.स. २००९ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकींतून विधानसभेवर निवडून गेले होते.
तापी नदी
खोरे[संपादन]
पौराणिक दाखल्यांनुसार तापीला सूर्यकन्या मानले जाते.
उदळदोन
उदळदोन हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
वसंत कोकजे
प्रकाशित साहित्य
कोकजे वसंत कोकजे वसंत वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
अपातानी
स्वरूप
अपातानी अर्थव्यवस्थेत वनगाईसारख्या मिथान या जनावरास महत्त्व आहे. मिथानांचा उपयोग चलन म्हणून करतात. लग्नात वधूमूल्य म्हणून मिथानच देतात. दंडही मिथानच्या रूपातच भरावा लागतो. प्रतिष्ठा टिकविण्यासाठी व वाढविण्यासाठी समारंभात मिथानांचा बळीही दिला जातो. अपातानी तांदुळाची निर्यात करतात व मिथानांची व डुकरांची आयात करतात. काही वर्षांपूर्वीपर्यंत त्यांचा आसामपेक्षा तिबेटशी जास्त व्यापार असावा. तिबेटी तलवारी, तिबेटी मण्यांच्या माळा, तिबेटी घंटा अपातानी समाजात आढळतात.
उत्सव
अपातानींचे मुख्य सार्वजनिक उत्सव ‘मोरोम’ व ‘म्लोको’ हे दोन्ही उत्सव शेती कामे सुरू करतानाच साजरे करतात. मोरोम हा मुख्यत: पेरणीचा उत्सव असतो. म्लोको या उत्सवात बळी देण्याचे विधी वेगवेगळ्या कुळी स्वतंत्रपणे करतात. हा उत्सव बागेत करण्यात येतो व किल्लो व किरू या दैविक दंपतीची उपासना करण्यात येते. या वेळी डुक्कर, कोंबडी व कुत्र्याचा बळी देण्यात येतो. हे उत्सव अद्यापही चालू आहेत.
जर्मेनियम
वर्ग:मूलद्रव्ये वर्ग:धातू
दुसरी मारिया, पोर्तुगाल
हिचे पूर्ण नाव मारिया दा ग्लोरिया होआना कार्लोता लियोपोल्दिना दा क्रुझ फ्रांसिस्का हावियेर दे पॉला इसिदोरा मिकालेआ गॅब्रियेला रफायेला गॉॅंझागा दा ऑस्ट्रिया इ ब्रागांसा असे होते.
पॉलिन टी बीस्ट
पॉलिन टी बीस्ट (१३ फेब्रुवारी, १९७०:नेदरलँड्स - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० ते २००८ दरम्यान ६४ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
शास्त्री नदी
शास्त्री नदी महाराष्ट्रातील नदी आहे. सह्याद्रीमध्ये उगम पावणारी ही नदी मुख्यत्वे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून वाहते व जयगड येथे अरबी समुद्रास मिळते. या नदीच्या काठी संगमेश्वर, कोळिसरे, जयगड, इ. गावे आहेत.
नॉर्मन गॅलिचॅन
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कौंडिण्यपूर
कौंडिण्यपूर हे भारतातील महाराष्ट्राच्या विदर्भ प्रांतातील अमरावती जिल्ह्यातील एक गाव आहे. या गावी, श्रीकृष्णपत्नी रुक्मिणीचे माहेर होते.
कमलप्रीत कौर
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
जैतून
ऑलिव्हचा वापर प्रामुख्याने ऑलिव्ह तेल बनवण्याकरिता केला जातो. ऑलिव्हची लागवड ऑलिव्ह लाकूड, ऑलिव्हचे पान आणि ऑलिव्हचे फळ यासाठी केली जाते. ऑलिव्ह तेलाची निर्मिती हा भूमध्य समुद्र भागामधील एक मोठा उद्योग आहे.
रुबिडियम
वर्ग:अल्क धातू वर्ग:मूलद्रव्ये
नागपूरातील परिसरांची यादी
संदर्भ
वर्ग :नागपूर जिल्हा/ नागपूर शहर
ओक्लाहोमा सिटी बॉम्बस्फोट
ओक्लाहोमा सिटी बॉम्बस्फोट अमेरिकेच्या ओक्लाहोमा सिटी शहरात दहशतवाद्यांनी १९ एप्रिल, १९९५ रोजी घडवून आणलेला मोठा बॉम्बहल्ला होता. एक ट्रक भरून विस्फोटके वापरून केलेल्या या हल्ल्यात १६८ व्यक्ति मृत्युमुखी पडल्या आणि इतर ६८० जखमी झाल्या. टिमोथी मॅकव्हे आणि टेरी निकोल्स या दहशतवाद्यांनी घडवून आणलेल्या या हल्ल्यात एफ.बी.आय.ची आल्फ्रेड पी. मराह बिल्डिंगचा तिसरा भाग नष्ट झाला आणि जवळपासच्या ३२४ इमारतींना धक्का बसला. या प्रचंड हल्ल्या २५८ इतर इमारतींवरील काचा फुटल्या आणि ८६ मोटारकार जळून गेल्या. या एका हल्ल्यात ६५ कोटी अमेरिकन डॉलरपेक्षा जास्त नुकसान झाल्य्चा अंदाज आहे.
कन्नड विकिपीडिया
इतिहास
जानेवारी २०१३ पर्यंत, त्यामध्ये ९३ सक्रिय वापरकर्त्यांसह १२,९६१ लेख होते आणि २,६८० प्रतिमा होत्या, त्या वेळी लेखांच्या संख्येनुसार ते १०८ वे विकिपीडिया बनले.
जेन जेन्सन
जेन जेन्सन (जन्म दिनांक अज्ञात:डेन्मार्क - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० ते १९९३ दरम्यान १० महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)
पहिला भाग
६ मेच्या पहिल्या भागात "स्त्री-भ्रूणहत्या" या विषयावरील चर्चा हाताळण्यात आली. दर हजारी पुरुषांमागे घटत्या स्त्री संख्येवर प्रकाश टाकण्यात आला, व अशी घटत्या संख्येला आळा घालण्यासंबंधी जनजागृती करण्याचा प्रयत्‍न केला गेला. कार्यक्रमात अनुभवी वैद्य (डॉक्टर) तसेच भ्रूण हत्येमधून गेलेल्या महिलांच्या मुलाखती दाखवण्यात आल्या.
संजीवनी खेर
संजीवनी खेर या ऐतिहासिक स्त्रियांची व्यक्तिचित्रणात्मक तसेच विविध विषयांवर संशोधनात्मक पुस्तके लिहिणाऱ्या मराठी लेखिका, पत्रकार आहे.
लेखन- कार्यक्रम
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अणू सम्मीलन
दोन किंवा अनेक अणू एकत्रित येण्याच्या क्रियेला अणू सम्मीलन असे म्हणतात.
जामनगर
जामनगर (गुजराती: જામનગર) हे भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक प्रमुख शहर आहे. जामनगर शहर गुजरातच्या सौराष्ट्र भागात कच्छच्या आखाताच्या किनाऱ्याच्या जवळच वसले असून ते राजधानी गांधीनगरपासून ३२० किमी अंतरावर स्थित आहे. २०११ साली ४.८ लाख लोकसंख्या असणारे जामनगर अहमदाबाद, सुरत, वडोदरा व राजकोट खालोखाल गुजरातमधील पाचव्या क्रमांकाचे तर भारतामधील २६व्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचे शहर आहे. जामनगर गुजरातमधील सर्वात प्रगत व औद्योगिक शहरांपैकी एक मानले जाते. येथील रिलायन्स ह्या भारतामधील आघाडीच्या कंपनीचा खनिज तेल शुद्धीकरण कारखाना (रिफायनरी) जगातील सर्वात मोठा कारखाना मानला जातो.
जामनगर विमानतळ सध्या भारतीय वायुसेनेच्या ताब्यात असून येथे एर इंडियातर्फे मुंबईहून प्रवासी विमानसेवा चालवली जाते. जामनगर रेल्वे स्थानकामधून सौराष्ट्र एक्सप्रेस, सौराष्ट्र मेल इत्यादी अनेक गाड्या सुटतात.
क्येल्त्सा
हे शहर सिल्निका नदीच्या काठी वसलेले आहे. या शहराचा उल्लेख ९०० वर्षांपूर्वीच्या इतिहासात सापडतो.
यमुना (तारकासमूह)
महापोकळी
विश्वातील ज्या मोठ्या भागांमध्ये कोणतीही दीर्घिका नसते, अशा भागाला पोकळी म्हणतात. यमुना महापोकळी (एरिडॅनस सुपरव्हॉइड) एक मोठी महापोकळी आहे. एक अब्ज प्रकाशवर्ष व्यासाची ही महापोकळी विश्वातील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी महापोकळी आहे. याचा शोध वैश्विक मायक्रोवेव्ह पार्श्वभूमीतील थंड डागाला व्हेरी लार्ज ॲरेच्या आकाशाच्या सर्व्हेमध्ये जाणवलेल्या रेडिओ दीर्घिकांच्या अभावामुळे लागला. याचे अस्तित्व विश्वातील सद्य वैज्ञानिक समजुतींसाठी एक आव्हान आहे. यामध्ये एक असेही मत आहे की कदाचित ही महापोकळी आपले विश्व आणि आणखी एका विश्वातील क्वांटम एन्टॅंगलमेंटमुळे निर्माण झाली असावी.
भगवद्गीता जशी आहे तशी (पुस्तक)
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
अनैच्छिक ब्रह्मचर्य
अनैच्छिक ब्रम्हचर्य ह्या संकल्पनेत ब्रह्मचर्याच्या इतर प्रकारांत भेद करणाऱ्या दोन विशेष लक्षणांचा समावेश होतो:पहिले म्हणजे त्यात एक अशी अर्ध-शाश्वत विशेष स्थिती होते, ज्यात व्यक्तीने लैंगिक साथीदार शोधण्यासाठी स्वतः बद्दलचे लैंगिक अपील आणि सामाजिक कौशल्य सुधारण्यात लक्षपूर्वक परिश्रम घेऊनही सुधारणा होत नाही. दुसरे, अनैच्छिक ब्रम्हचारी व्यक्ती संपूर्ण किंवा जवळ जवळ संपूर्ण घनिष्ट शारीरिक संबंधापासून खुपं मोठा काळ रिते असतात -केवळ आठवडे किंवा महिने नसून अनेक वर्ष किंवा दशकं - आणि अश्या संध्यांपासुनही पूर्ण किंवा संपूर्ण रिक्त राहतात. अश्यानी "लैंगिक अनुभवातून" परिस्थिती सुधारणे अशक्य होते.
जरी इंटरनेटवर ह्या विषयासंबंधी काही आधारगट आणि चर्चामंडळे असली तरी, अनैच्छिक ब्रम्ह्चर्यामागिल कारणांत असलेली वैविध्यता आणि कठीणता(कधी काही बाबतीत काहीही "कारण" आढळून येत नाही) लक्षात घेता, इतर लैंगिक त्रुटींवर उपलब्ध असलेल्या उपचारांसारखी कोणतीही सर्वमान्य व्यक्तिमत्व विकास आणि परिस्थिती सुधारणा पद्धती उपलब्ध नाही. आणि, ही अनैच्छिक ब्रम्हचर्याची परिस्थिती शाश्वत असल्याकारणाने, नुसते एकदा वेश्येकडे जाऊन लैंगिक अनुभव घेणे हा दीर्घकालीन उपाय म्हणून पुरेसा पडत नाही. असे केल्याने मात्र स्वतःला लैंगिक रोगांच्या जोखीमेत टाकण्यासारखे होते.
संभाव्य कारणीभूत बाबी(भारतीय दृष्टीकोनातून)
अनैच्छिक ब्रह्मचर्याचा भारतीय संस्कृती आणि सामाजिक जडणघडणीच्या दृष्टीने कोणताच शास्त्रीय अभ्यास झालेला नसला तरी काही कारणांचा तर्क करता येऊ शकतो. भारतीय संस्कृतीत अनेक कारणांमुळे लैंगिक संबंधांवर आणि प्रेमाच्या नात्यांवर बंधने आहेत. शहरानपेक्षा ग्रामीण भागांत हे जास्तं कठोर आहे. कोणतेही घनिष्ट संबंध स्थापन करण्याचा कायदेशीर मार्ग साधारणपणे केवळ आईवडिलांनी ठरविलेले लग्न एवढाच आहे. काही किरकोळ प्रमाणात प्रेम विवाह होतात पण त्यातही पालकांचे बरेचसे वर्चस्व असू शकते. अविवाहित असताना संबंध ठेवणे अतिशय अनैतिक समजले जाते.
संदर्भ
वर्ग:लैंगिकता
सचिंद्र चौधरी
वैयक्तिक जीवन
सचिंद्र चौधरी यांचा जन्म २४ फेब्रुवारी १९०३ रोजी कोलकाता येथे झाला. त्यांचे वडील प्रमोद चंद्र चौधरी होते. त्यांनी कलकत्ता येथील रानी भांबानी विद्यालयात शिक्षण घेतले, नंतर ते कलकत्ता येथील प्रेसिडेन्सी कॉलेजमध्ये शिकले आणि त्यानंतर केंब्रिज येथील फित्झविल्यम कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले. ते लिंकन्स इन येथे देखील होते. ११ डिसेंबर १९३० रोजी त्यांनी सीता मित्तरशी विवाह केला. त्यांना एक मुलगा आणि दोन मुली होत्या.
सॅमसंग एसजीएच-सी५१०
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
अरुण शौरी
सुरुवातीचे जीवन
अरुण शौरी हे नोव्हेंबर २, १९४१ ला जालंधर येथे जन्मले. ते हरी देव शौरी आणि दयवंती देवाशर यांचे पहिले अपत्य होते. त्यांचे शिक्षण मॉडर्न स्कूल, बाराखंबा आणि सेंट स्टीफन्स, दिल्ली येथे झाले. नंतर संयुक्त संस्थानातील सायराक्यूज विद्यापीठातून अर्थशास्त्रातील पीएचडी पदवी मिळवली.
कारकीर्द
इंडियन एक्स्प्रेसमध्ये कार्यकारी संपादक असताना जानेवारी १९७९ मध्ये त्यांनी सरकारातील उच्चपदस्थ लोकांचे भ्रष्टाचार आणि घोटाळे उघडकीस आणले. १९८१ मध्ये त्यांनी महाराष्ट्राचे तत्कालीन मुख्यमंत्री असलेल्या अब्दुल रहमान अंतुले यांच्याविरुद्ध एकट्याने आंदोलन सुरू केले, अंतुल्यांनी राज्याच्या संसाधनांवर आधारित उद्योगांकडून लाखो रुपयांची खंडणी गोळा करून ती इंदिरा गांधींच्या नावाखाली असलेल्या न्यासात(ट्रस्ट) भरली असा आरोप केला. या प्रकरणामुळे शेवटी अंतुल्यांना राजीनामा द्यावा लागला आणि गांधींना व भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसला नाचक्की सहन करावी लागली.
अष्टलक्ष्मी स्तोत्र
॥ सन्तानलक्ष्मी ॥
अहिखग वाहिनि मोहिनि चक्रिणि रागविवर्धिनि ज्ञानमये । गुणगणवारिधि लोकहितैषिणि स्वरसप्त भूषित गाननुते ॥ सकल सुरासुर देवमुनीश्वर मानववन्दित पादयुते । जयजय हे मधुसूदन कामिनि सन्तानलक्ष्मि त्वं पालय माम् ॥ ५॥
पायथॉन
वर्ग: निसंदिग्धीकरण
वारंगी (मालेगाव)
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
युरो
इतिहास
७ फेब्रुवारी १९९२ रोजी नेदरलँड्सच्या मास्ट्रिख्ट शहरामध्ये झालेल्या करारामध्ये युरोपियन संघासाठी समान चलन वापरण्याचा निर्णय घेतला गेला. १६ डिसेंबर १९९५ रोजी माद्रिद येथे ह्या चलनाचे नाव युरो असे ठेवले गेले. प्रत्येक वापरकर्त्या देशाच्या चलनाबरोबर युरोचा विनिमय दर ३१ डिसेंबर १९९८ रोजी ठरवला गेला. १ जानेवारी १९९९ रोजी युरो चलन अस्तित्वात आले परंतु त्याचा वापर केवळ इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपाचाच होता. १ जानेवारी २००२ रोजी युरोच्या नोटा व नाणी अधिकृतपणे वापरात आणली गेली.
पूरक उपग्रह प्रक्षेपण यान
पूरक उपग्रह प्रक्षेपण यान (en:Augmented Satellite Launch Vehicle) हे ५ टप्प्यात चालणारे घन इंधन (सॉलीड प्रोपेलंन्ट) उपग्रह यान आहे. हे यान १५० किलोचे उपग्रह निम्न उपग्रह कक्षेत (लो अर्थ ऑर्बीट)मध्ये ठेवु शकते. ८० च्या दशकात इस्रो ने हा प्रोजेक्ट पेलोड भूस्थिर कक्षेत पाठवण्यासाठी नवीन तंत्रज्ञान विकसित करण्याच्या हेतूने सुरू केला. ह्या यानाची बांधनी उपग्रह प्रक्षेपण यानावर आधारित आहे.
राजपीपळा
राजपीपळा किंवा राजपिपळा (गुजराती:રાજપીપળા) हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे नर्मदा जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण आहे.
आकोळी
आकोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
वास्तववाद (आंतरराष्ट्रीय संबंध)
मुख्य गृहितके
वास्तववादातील कोणताही विचार मानला अथवा कोणतीही व्याख्या मानली तरी वास्तववादालील सर्व सिद्धांत चार मुख्य तत्त्वांभोवती फिरतात.
४. सर्व राज्यांना स्वतःचे अस्तित्व टिकवण्यासाठी सत्तेची गरज असते.
आईलस्टोन रोड
आईलस्टोन रोड मैदान हे इंग्लंडच्या लेस्टर शहरातील एक मैदान होते. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येत असे.
गोविंद राघो खैरनार
कारकीर्द
१९६४ मध्ये त्यांनी महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या सेवेत कारकून म्हणून सुरुवात केली. इ.स. १९७४ मध्ये ते बृहनमुंबई महानगरपालिका मध्ये रुजू झाले.
सॅमसंग बीजीटी-सी६११२ सी
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
नवसारी
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:नवसारी जिल्हा
आमळा
आमळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
झिंगा
पाठीकडून पाहता या प्राण्यांच्या डोक्यापासून शेपटीपर्यंत एक ढालीसारखे कवच दिसते. या कवचाला कंकट म्हणतात. शेवंडाच्या कंकटावर काटे असतात तर झिंग्याला नसतात. या प्राण्यांच्या कंकट आणि उदरखंड या भागात लवचीक पापुद्रे असतात, त्यांची दुमड होऊ शकते. झिंगे, शेवंड या प्राण्यांना कठीण कवच असते पण त्यांचे अंतरंग मऊ असते. यावरून या वर्गातील प्राण्यांना बहिःकंकाल प्राणी असे म्हणतात.
लाल किल्ला
कोरीव काम
लाहोर गेट ते चट्टा चौक जाणाऱ्या रस्त्यापासून पूर्वेकडील मैदानाच्या पूर्वेकडील बाजूला कार्निवल बांधले गेले आहे. हे संगीतकारांसाठी राजवाड्याचे मुख्य प्रवेशद्वार आहे.
दीवान-ए-खास
पुढील मंडप म्हणजे दिवाण-ए-खास, जे राजाचे स्वतंत्र-खासगी असेंब्ली हॉल होते. हे सचिवात्मक आणि कॅबिनेट आणि नगरसेवकांसह बैठकींसाठी वापरले जाते, मंडपामध्ये पेट्रा ड्युरापासून फुलांच्या आकाराचे बनविलेले खांब आहेत. त्यात सोन्याचे नाणीही आहेत, आणि मौल्यवान रत्नेही आहेत. त्याची मूळ छप्पर लाकडे बांधलेल्या छतासह बदलले गेले आहे. यात आता चांदी सोन्याने सजली आहे. पुढील मंडप हमाम आहे, जो एक शाही स्नान होता, आणि तुर्की शैलीमध्ये बनविला गेला आहे. येथे संगमावर मुगल अलंकार आणि रंगीबेरंगी दगड आहेत.
पुणे मेट्रो
प्रस्तावित विस्तार
दुसऱ्याबाजूला रामवाडीपासून वाघोली पर्यंत (७ किमी) मार्गिका २चा विस्तार करण्यात यावा अशीही मागणी करण्यात आली आहे.
नायोबियम
नायोबियम (Nb) (अणुक्रमांक ४१) हे एक मूलद्रव्य आहे.
ओंकार दादरकर
(जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हे लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायक आहेत.
बी.आर. शिरसाट
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:मराठी राजकारणी वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
टेक्नेटियम
वर्ग:मूलद्रव्ये
बुंदला धबधबा
बुंदला धबधबा उत्तर भारतातील हिमाचल प्रदेश राज्याच्या पालमपुर शहराजवळील धबधबा आहे.
मल्याळम विकिपीडिया
फॉन्ट आणि निविष्टी पद्धती
जरी अनेक मल्याळम युनिकोड फॉन्ट जुन्या आणि नवीन मल्याळम लिपीसाठी उपलब्ध आहेत, बहुतेक वापरकर्ते अंजली ओल्ड लिपी, रचना आणि मीरा सारख्या फॉन्टची निवड करतात जे पारंपारिक मल्याळम लेखन शैलीचे अनुसरण करतात. सुरुवातीच्या संपादकांनी फोरामेटिक लिप्यंतरण डिव्हाइस, वरमोळी कीबोर्डवर आधारित विशेष मल्याळम युनिकोड इनपुट साधने स्वीकारली. प्रकल्पात त्यात समाकलित केलेले इनबिल्ट निविष्टी साधन आहे.
मॉलिब्डेनम
उपयोग
मॉलिब्डेनमचे अनेक उपयोग आहेत. मॉलिब्डेनमयुक्त रंग मृत्तिकाशिल्पात, प्लॅस्टिक उद्योगात, कातडी कमाविण्यासाठी, सुती व लोकरी कापड उद्योगात वगैरे केला जातो तर मॉलिब्डेनम ट्रायॉक्साइडचा उत्प्रेरक म्हणून तेलाच्या भंजनात व इतर रासायनिक प्रक्रियांमध्ये वापर होतो. उच्च वितळणबिंदू आणि अगदी कमी प्रसरणांक यामुळे विद्युत्अभियांत्रिकी, रेडियो इलेक्ट्रॉनिक्स व उच्च तपमान तंत्रक्षेत्रात मॉलिब्डेनमचा उपयोग केला जातो. नेहमीच्या विद्युतदीपातील (बल्ब) टंग्स्टनची तार मॉलिब्डेनमच्या खोबणीत बसवलेली असते तेच कार्य इलेक्ट्रॉन व क्ष-किरण नळ्यातदेखील मॉलिब्डेनमला करावे लागते. बंदुकीच्या नळ्या, विमाने व मोटारींचे विविध भाग, बाष्पयंत्रे, टर्बाइन, धातू कापण्याची यंत्रे या ठिकाणीसुद्धा मॉलिब्डेनमचे सहकार्य मोलाचे ठरते.
पलानी धबधबा
वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील धबधबे वर्ग:रिकामी पाने
रुथेनियम
(Ru) (अणुक्रमांक ४४) रासायनिक पदार्थ.
रेजी डफ
डफ, रेजी वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १८७८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९११ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नागपूर जिल्हा
पर्जन्यमान
जिल्ह्यातील सरासरी पर्जन्यमान १,२०५ मी.मी. इतके आहे. जिल्ह्यातील मुख्य पीके- ऊस, गहू, संत्री, ज्वारी, तूर, मूग, सोयाबीन, सुर्यफूल, कापूस इ.
बसवेश्वर
महात्मा बसवेश्वर आणि शरण चळवळ
सदाचारी कायकनिष्ठ शरणांची तुकडी बसवण्णांनी उभी केली. कष्टानेच शिवाची पूजा केली. कल्याणच नव्हे तर कल्याणच्या आसपास, संपूर्ण दक्षिण भारतात, संपूर्ण उत्तर भारतात, इराक-इराण अफगाणिस्तानपर्यंत महात्मा बसवेश्वरांचा विचार जाऊन पोहोचला. त्या विचाराने प्रभावित होऊन शरण कल्याणच्या अनुभवमंटपाकडे येऊ लागले. कल्याण म्हणजे सध्याचे बसवकल्याण. हे क्रांतीचे केंद्र बनले. अफगाणिस्तानपर्यत महात्मा बसवेश्वरांचा विचार जाऊन पोहचला. मरूळशंकरदेव नावाचे शरण कल्याणला आले. पूर्वाश्रमी मुसलमान असणारे मरूळशंकरदेव कल्याणमध्ये येऊन लिंगधारी झाले, लिंगायत झाले. त्यांना शरणांनी " मरूळशंकरदेव " असे नाव दिले. राजदरबारात भांडी धुण्याचा कायक करून ते आपली उपजीविका करू लागले. काश्मीर होऊन राजा भूपाल महादेव आपल्या पत्नीसह कल्याणला आला. त्याने काश्मीरचे राज्य आपल्या मुलाला देऊन तो शरण झाला, लिंगधारी झाला. मोळीगे मारय्या आणि महादेवी ही नावे धारण करून काश्मीरचे राजा राणी कल्याणमध्ये मोळी विकण्याचा कायक करू लागले. कष्ट करून जगू लागले. मोळीगे मारय्यांविषयी महात्मा बसवेश्वर एका वचनात म्हणतात, " भक्तासाठी दहा बोटाची मेहनत, गणना महाभक्त होण्यासाठी,  परी तुझे पोट भरणार नाही, भार होणार तू भूमंडळी, त्यात दोन्ही हाताने परिश्रम तू करी, मिळेल भाकरी सर्वालागी, मोळीगे मारय्या असुनी राजा थोर, श्रम भरपूर केले त्याने, कूडलसंगमदेवा कायक जो करील, त्याला तारील देव माझा.
काश्मीरची राजकन्या बोंतादेवी कल्याणमध्ये येऊन शरणी झाली. राजवैभवात वाढलेली बोंतादेवी कल्याणमध्ये गुहेत राहू लागली. वैद्यकीय शास्त्राचे उत्तम ज्ञान असणारी बोंतादेवी रोग्यांची सेवा करू लागली. त्याचबरोबर गोधडी शिवून विक्री करू लागली. त्यावरून तिला बोंतादेवी असे नाव पडले.
बसवा बसवा हे शब्द लोपले, सर्वांचा आधार बसवरूपी खांब मोडला,  बसवायच्या कार्याची हानी झाली कपिलसिद्ध मल्लिकार्जुना.( व. क्र. ५९७.)
लिंगायत संत साहित्य - वचन साहित्य
बसवेश्वर वचनांचे महत्त्व सांगताना म्हणतात-
दूधसागर धबधबा
हा धबधबा पश्चिम घाटातील भगवान महावीर अभयारण्य आणि मोल्लेम राष्ट्रीय उद्यानामध्ये आहे. हा भाग जैवविविधतेने संपन्न असलेल्या घनदाट जंगलांनी वेढलेला आहे. उन्हाळ्यामध्ये हा धबधबा अतिशय नेत्रदीपक नसला, तरी पावसाळ्यामध्ये विशेषतः ऑगस्ट मध्ये याचे दृष्य विलोभनीय असते. दुधसागर धबधबा बराच प्रसिद्ध असल्याने येथे दरवर्षी ८ ते १० हजार स्थानिक तसेच विदेशी पर्यटक भेट देत असतात. हा धबधबा अभयारण्यात असल्याने तेथे जाण्यासाठी वन खात्याची परवानगी घ्यावी लागते.
बसवेश्वर
लिंगायत धर्म संस्कार
लिंगायत धर्मातले सर्व संस्कार हे अब्राम्हणी आणि अवैदिक पद्धतीने करतात. जंगमक्रियामूर्ती बोलावून विश्वगुरू महात्मा बसवेश्वरांच्या साक्षीने हे संस्कार करतात.
चातुर्वर्ण्य व कर्मकांड विषयक विचार
दगडाचा देव देव नव्हे। मातीचा देव देव नव्हे।। वृक्षदेव देव नव्हे। सेतु बंध रामेश्वर।। अन् इतर क्षेत्राचा। देव देव नव्हे।। देव तुमच्या अंतर्यामी। हे कुडलसंगमदेवा।।
बसवण्णा हे देव,मत्य,नाग आदि लोकांचे दैवत आहे हे पटवून सांगताना अक्कामहादेवी आपल्या वचनात म्हणतात:- देव लोकांचा देव बसवण्णा मत्स लोकांचा देव बसवण्णा, नाग लोकांचा देव बसवण्णा। मेदुगिरि मंदागिरीचा देव बसवण्णा। चेन्नमल्लिकार्जुना माझा तुमचा। तव शरणांचा देव बसवण्णा।
जॉन प्लेयर मैदान
जॉन प्लेयर मैदान हे इंग्लंडच्या नॉटिंगहॅम शहरातील एक मैदान होते. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येत असे.
१९ जुलै १९९० रोजी इंग्लंड आणि डेन्मार्क या दोन संघांमध्ये या मैदानावरचा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळवला गेला.
रत्‍नागिरी जिल्हा
तालुके
रत्‍नागिरी जिल्ह्यात खालील तालुके समाविष्ट आहेत:
रत्‍नागिरी जिह्यातील गड-किल्ले
२. गोपाळगड
६. पालगड
शेती
रत्‍नागिरी जिल्हा हापूस आंब्यांसाठी जगप्रसिद्ध आहे. आंब्याप्रमाणेच काजू, नारळ, फणस, आमसूल(रातांबा) इत्यादींची लागवड येथे केली जाते. तांदळाची शेती येथे प्रामुख्याने केली जाते
आर्थर आर. फोन हिप्पेल
'''आर्थर आर. फोन हिप्पेल''' किंवा आर्थर हिप्पेल (नोव्हेंबर १९, १८९८ - डिसेंबर ३१, २००३) हे जर्मन अमेरिकन पदार्थशास्त्रज्ञ आणि भौतिकशास्त्रज्ञ होते. द्वितीय विश्वयुद्धाच्या वेळी व्होन हिप्पेल हे डायलेक्ट्रीक, फेरोमॅगनेटिक आणि फेरोइलेक्ट्रिक सामग्री आणि अर्धसंवाहक अभ्यासामध्ये अग्रगण्य होते.
सॅमसंग जीटी-सी३३०३ आय
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
गोधरा
२७ फेब्रुवारी २००२ रोजी गोधरा रेल्वे स्थानकाहून निघालेल्या साबरमती एक्सप्रेसला एका मोठ्या मुस्लिम धर्मीय समुदायाने आग लावली. ह्या गाडीमध्ये अयोध्येहून मोठ्या संख्येने परतणारे हिंदू कारसेवक प्रवास करत होते. गाडीच्या एस-६ ह्या डब्यामध्ये २०० लिटर ज्वालाग्रही पदार्थ ओतून लगेचच हा डबा पेटवला गेल्याचे संशोधनामध्ये सिद्ध झाले. ह्या पूर्वनियोजित हिंसाचारात ५९ हिंदू प्रवासी मृत्यू पावले. हा हिंसाचार गुजरातमधील दंगलीला कारणीभूत असल्याचे मानले जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:पंचमहाल जिल्हा
बहावल स्टेडियम
क्रिकेट मैदान
अएन
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:पिकार्दी
चंद्रकांत खोत
लेखन
चंद्रकांत खोत हे साहित्य क्षेत्रात कवी म्हणून आले. १९६९ मध्ये प्रकाशित झालेला मर्तिक हा त्यांचा पहिला कवितासंग्रह. यानंतर ते कादंबरी लिखाणाकडे वळले. १९७० मध्ये पुरुष वेश्या या बोल्ड विषयावर आधारित उभयान्वयी अन्वय ही त्यांची कादंबरी प्रसिद्ध झाली व साहित्य क्षेत्रात एकच खळबळ माजली. यानंतर दोन वर्षांनी ‘बिनधास्त’ आणि १९७४ मध्ये प्रसिद्ध झालेली ‘विषयांतर’ ही कादंबरीदेखील लैंगिक विषयावरचीच. या खोतांच्या कादंबऱ्यांमध्ये कामगार वस्तीतील जीवन, तेथील लैंगिक घुसमट त्यांनी बेधडक मांडली होती.
सेंट मायकल चर्च, मुंबई
संदर्भ
वर्ग:रोमन कॅथलिक चर्च
लोध धबधबा
लोध धबधबा किंवा बुऱ्हाघाट धबधबा हा झारखंडमधील लाटेहर जिल्ह्यातील एक धबधबा आहे. १४३मी. उंची असलेला हा झारखंडमधील सर्वात उंच व भारतातील २१वा सर्वात उंच धबधबा आहे.
माधवराव पेशवे
त्यावेळच्या किरकोळ संस्मरणीय गोष्टी
इ.स. १७६५ मध्ये मल्हारराव होळकर मरण पावले. तेव्हा त्यांची सून अहिल्याबाई होळकर ह्या जहागिरीची व्यवस्था पाहू लागल्या. त्यांचा कारभार प्रजेस अत्यंत सुखदायक झाल्यामुळे त्यांचे नाव उत्तर हिंदुस्थानात सर्वांच्या तोंडी होते. दुसरी गोष्ट म्हणजे महादजी शिंद्यांची दौलतीवर नेमणूक होणे ही गोष्ट होय. तिसरी संस्मरणीय गोष्ट म्हणजे साडेतीन शहाण्यांची प्रसिद्धी. निजामाचा दिवाण विठ्ठल सुंदर, भोसल्यांचा दिवाण जिवाजीपंत चोरघडे, व पेशव्यांकडील मुत्सद्दी सखाराम बापू हे त्‍या वेळी तीन शहाणे असे समजले जात. तर नाना फडणवीस हा, लढाया न खेळणारा, म्हणून अर्धा शहाणा मानला जाई. जिवा, सखा, विठा, नाना अशी संक्षिप्त रूपे वापरली जात.
जोन्हा धबधबा
जोन्हा धबधबा तथा गौतमधारा धबधबा हा भारताच्या झारखंड राज्यामधील रांची जिल्ह्यातील धबधबा आहे.
होन
होन हे एक शिवकालीन चलन होते. ते सोन्यापासून बनवले गेले होते. होन वजन सुमारे २.७ ते २.९ ग्राम असायचे.
राज गिधाड
ओळखण
हे एक मध्यम आकाराचे गिधाड आहे. त्याची लांबी ७६ — ८६ सेंमी, पंखांची लांबी १.९९ — २.६ मी आणि वजन ३.५ — ६.३ किलोग्रॅम असते. या गिधाडांच्या डोक्यावर पिसे नसतात. प्रौढ गिधाडांचे डोके गर्द लाल ते नारंगी रंगाचे असते, तर अल्पवयीन गिधाडांचे डोके फिकट लाल रंगाचे असते. त्याच्या शरीराचा रंग काळा असतो आणि पंखांच्या बुडाला छातीवर फिकट करडा पट्टा असतो. चोच मोठी, मजबूत, टोकाशी वाकडी आणि काळसर असते. नर आणि मादी दिसायला सारखे असतात. एक फरक म्हणजे नरांचे बुबुळ पांढरे असते, तर माद्यांचे गर्द तपकिरी असते.
मेलेल्या प्राण्यांच्या मांसावर हे उपजीविका करतात. खेड्यापाड्यांच्या किंवा गावांच्या आसपास फेकून दिलेल्या मेलेल्या प्राण्यांचे मांस खाण्याकरिता तेथे गिधाडे, घारी, कावळे वगैरे गोळा होतात आणि मांसावर ताव मारतात. थोड्याच वेळात हे पक्षी मेलेल्या जनावराचा फक्त सांगाडाच शिल्लक ठेवतात.
दसम धबधबा
हा झारखंडमधील रांची जिल्ह्यातील एक धबधबा आहे. या धबधब्याची उंची ४४मी. आहे.
कोळी (माहूर)
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
सांगली
सांगली नावाची व्युत्पत्ती
सांगली गावाच्या नावाची व्युत्पत्तीविषयी अनेक ग्रह प्रचलित आहेत. काहींच्या मते कृष्णा आणि वारणा या दोन नद्यांच्या पवित्र संगमाजवळ वसलेलं गाव म्हणून गावाचं नाव र्संगमहल्ली. काहींच्या मते मूळ नांव संगलगी या कानडी नावाचा अपभ्रंश होऊन 'सांगली' नाव रूढ झाले. जुन्यात जुना कागदोपत्री पुरावा गांवकामगार पाटील कै. पद्माण्णा वीरगोंडा यांच्या इ.स. १८५६-५७ सालची जमाखर्चाच्या वहीत “सा-ग-ली असे "सा" वर अनुस्वार नसलेले गावाचे नाव आढळते. तथापि कृष्णा नदीकाठी सहा गल्ली ( गांव भाग, पेठ भाग , गवळी गल्ली  , चांभार वाडा  , वखार भाग  , जांभवाडी ) असलेलं गाव म्हणजे `सांगली' ही त्यातल्या त्यात सर्वमान्य असलेली समजूत. सांगलीच्या नावाविषयी अशा अनेक समजुती, आख्यायिका दिसून येतात.
सॅमसंग एसजीएच-डी४०७
हा सॅमसंगच्या डी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
प्रभाकर कारेकर
चरित्र
प्रभाकर कारेकर यांचे 'स्वर प्रभाकर : पं. प्रभाकर कारेकर यांचा सुरेल जीवनप्रवास' नावाचे चरित्र शास्त्रीय संगीत गायिका मंगला खाडिलकर यांनी लिहिले आहे. कौशिक प्रकाशनाने ते प्रसिद्ध केले आहे.
खितान
वर्ग:चीनचा इतिहास
इ.स.पू. ४५१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४५१ वर्ग:इ.स.पू.चे ४५० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
पद्मा देशपांडे
(जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) या लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायिका आहेत
तिसरे इंग्रज-मराठा युद्ध
मराठे आणि इंग्रज
अठराव्या शतकाच्या सुरुवातीच्या काळात मराठे मोगलांशी युद्ध करीत असताना, ब्रिटिशांनी मुंबई, मद्रास आणि कलकत्ता येथे छोट्या छोट्या व्यापारिक पदे घेतली. मे १७३९ मध्ये शेजारच्या वसई येथे मराठ्यांनी पोर्तुगीजांचा पराभव केल्याचे पाहून ब्रिटिशांनी मुंबईतील नौदल चौकी मजबूत केली. मराठ्यांना मुंबईपासून दूर ठेवण्याच्या प्रयत्नात ब्रिटीशांनी करारासाठी बोलणी करण्यासाठी दूत पाठवले. दूत यशस्वी झाले आणि १२ जुलै १७३९ रोजी एक करारावर स्वाक्षरी झाली ज्याने ब्रिटीश ईस्ट इंडिया कंपनीला मराठा प्रदेशात मुक्त व्यापार करण्याचे अधिकार दिले. दक्षिणेस, हैदराबादच्या निजामने मराठ्यांविरूद्धच्या युद्धासाठी फ्रेंच लोकांची मदत नोंदविली. [टीप २] यावर प्रतिक्रिया म्हणून, पेशवेने इंग्रजांकडून पाठिंबा मागितला, परंतु त्याला नकार देण्यात आला. ब्रिटीशांची वाढती सत्ता पाहण्यास असमर्थ, पेशव्यांनी अंतर्गत मराठा संघर्ष सोडविण्यासाठी त्यांची मदत घेऊन एक आदर्श ठेवला. समर्थनाचा अभाव असूनही, मराठ्यांनी पाच वर्षांच्या कालावधीत निझामाचा पराभव करण्यास यश मिळविले. १७५० ते १७६१ च्या काळात ब्रिटीशांनी भारतात फ्रेंच ईस्ट इंडिया कंपनीचा पराभव केला आणि १७९३ पर्यंत ते पूर्वेकडील बंगाल व दक्षिणेत मद्रासमध्ये ठामपणे स्थापित झाले. तिथे पश्चिमेकडे मराठ्यांचे वर्चस्व असल्यामुळे ते पश्चिमेकडे विस्तारू शकले नाहीत, परंतु ते समुद्रामार्गे पश्चिम किनाऱ्यावरील सुरतमध्ये दाखल झाले. त्यांचे साम्राज्य वाढत असताना मराठ्यांनी सिंधूच्या पलीकडे कूच केले. उत्तरेकडील प्रशस्त मराठा साम्राज्य सांभाळण्याची जबाबदारी दोन मराठा नेते शिंदे आणि होळकर यांच्यावर सोपविण्यात आली कारण पेशवे दक्षिणेत व्यस्त होते. दोन्ही नेते मैफिलीत भूमिका साकारत नाहीत आणि त्यांच्या धोरणांवर वैयक्तिक स्वारस्य आणि आर्थिक मागण्यांचा प्रभाव होता. त्यांनी इतर हिंदू राज्यकर्त्यांपासून दूर ठेवले जसे राजपूत, जाट आणि रोहिल्ला आणि ते मुसलमानपणे इतर मुस्लिम नेत्यांवर विजय मिळविण्यात अपयशी ठरले. १४ जानेवारी १७६१ रोजी पानिपत येथे अफगाण अहमद शाह अब्दाली यांच्या नेतृत्वात जिहाद (पवित्र लढाई) साठी एकत्र जमलेल्या एकत्रित मुस्लिम सैन्याच्या विरोधात मराठ्यांचा मोठा पराभव झाला. त्या संघर्षाच्या परिणामी मराठा नेत्यांची संपूर्ण पिढी रणांगणावर मरण पावली. तथापि, १७६१ ते १७७३ दरम्यान मराठ्यांनी उत्तरेकडील हरवलेले मैदान परत मिळवले.
प्रस्तावना
युद्धाच्या वेळी ब्रिटीश ईस्ट इंडिया कंपनीची शक्ती वाढत होती, तर मराठा साम्राज्य ढासळत होता. पूर्वीच्या अँग्लो-मराठा युद्धामध्ये ब्रिटिशांचा विजय झाला होता आणि मराठे त्यांच्या दयाळूपणे होते. यावेळी मराठा साम्राज्याचा पेशवा बाजीराव दुसरा होता. पूर्वी पेशव्याची बाजू घेणारे अनेक मराठे नेते आता ब्रिटीशांच्या नियंत्रणाखाली किंवा संरक्षणाखाली होते. पेशवाईला त्या प्रांतातील महसूल गोळा करता येऊ नये म्हणून ब्रिटिशांनी बडोदा प्रांताच्या मराठा प्रांताच्या गायकवाड घराण्याबरोबर एक व्यवस्था केली होती. गायकवाड यांनी महसूल वसुलीसंदर्भातील वादावर बोलण्यासाठी पुण्याच्या पेशवाईला दूत पाठवले. दूत गंगाधर शास्त्री हे ब्रिटिश संरक्षणात होते. त्यांची हत्या करण्यात आली आणि पेशव्याचे मंत्री त्र्यंबक डेंगळे यांना या गुन्ह्याचा संशय आला. ब्रिटिशांनी बाजीरावांना करारासाठी भाग पाडण्याची संधी हस्तगत केली. १३ जून १८१७ रोजी या करारावर (पुणेचा तह) स्वाक्षरी झाली. पेशवे यांच्यावर लागू करण्यात आलेल्या मुख्य अटींमध्ये डेंगलेच्या अपराधाची भरपाई करणे, गायकवाडवरील दाव्यांचा त्याग करणे आणि ब्रिटिशांना महत्त्वपूर्ण क्षेत्र ताब्यात देण्याचाही समावेश होता. यामध्ये कोकणातील समुद्री किनार, दक्कन मधील सर्वात महत्त्वाचे गड आणि नर्मदाच्या उत्तरेस आणि तुंगभद्र नद्यांच्या दक्षिणेकडील सर्व ठिकाणांचा त्यात समावेश होता. पेशवे हे भारतातील इतर कोणत्याही शक्तींशी संवाद साधणार नव्हते. ब्रिटिश रहिवासी माउंटसटार्ट एल्फिन्स्टननेही पेशवेला आपली घोडदळ तोडण्यास सांगितले.
प्रारंभ
ठरल्याप्रमाणे पिंडारींवर हल्ला करण्यात आला. पिंडारींवर हल्ला झाला आणि त्यांची घरे घेरली गेली. मद्रास रेसिडेन्सीच्या जनरल हिसलोपने दक्षिणेकडून पिंडारांवर हल्ला केला आणि त्यांना नर्मदा नदीच्या पलीकडे नेले, जिथे गव्हर्नर जनरल फ्रान्सिस रॉडन-हेस्टिंग्ज आपल्या सैन्यासह थांबले होते. करीम खानने इंग्रजांसमोर आत्मसमर्पण केले आणि त्याला गोरखपूरमध्ये जमीन देण्यात आली. मध्य भारतातील मुख्य मार्गावर ब्रिटीश तुकडी होते. एकाच मोहिमेच्या वेळी पिंडारी सैन्य पूर्णपणे तुटले होते. त्यांनी नियमित सैन्याविरूद्ध कोणतीही बाजू मांडली नाही, आणि अगदी छोट्या छोट्या बँडमध्येही त्यांनी आजूबाजूला काढलेल्या सैन्याच्या नादातून सुटू शकले नाही. पिंडारी देशभर वेगाने पांगले. पिंडारी सरदारांना शिकार केलेल्या राज्यकर्त्यांच्या अट कमी केले गेले. हताश पिंडारिसांनी मराठ्यांनी त्यांच्या मदतीची अपेक्षा केली होती, परंतु कुणालाही त्यांच्या कुटुंबासाठी निवारा देण्याची हिम्मत केली नाही. करीम आणि सेतू यांच्यात अजूनही २३,००० माणसे होती पण त्यांच्या सभोवतालच्या सैन्याशी अशी शक्ती नव्हती. ज्या दिशेने ते वळले त्या दिशेने त्यांची भेट ब्रिटीश सैन्याने घेतली. पराभवानंतर पराभव झाला. एका टोळीने आपला सर्व सामान मागे ठेवून दक्षिणेस पलायन केले. बरेच जण जंगलात पळून गेले आणि त्यांचा नाश झाला. काहींनी खेड्यांमध्ये आश्रय शोधला, पण पिंडार्यांनी केलेल्या यातना विसरलेल्या ग्रामस्थांनी त्यांना दया न करता ठार केले. महिंदपूरच्या लढाईत पिंडारी सरदार करीम खान आणि वसिल मोहम्मद हे त्यांच्या दुरानासमवेत उपस्थित होते. या वेळेस मराठा शक्ती लक्षणीय प्रमाणात कमी झाली असल्याने सेतू व इतर नेत्यांचा पाठपुरावा जोशात पुन्हा सुरू झाला. फेब्रुवारीच्या शेवटी सर्व नेत्यांनी आत्मसमर्पण केले होते आणि पिंडारी व्यवस्था आणि सत्ता जवळ आली. त्यांना गोरखपट्टीर येथे नेण्यात आले जिथे त्यांनी त्यांच्या उपजीविकेसाठी जमीन अनुदान मिळवले. गोरकपूरमधील गंगेच्या पलीकडे मिळालेल्या छोट्या इस्टेटवर करीम खान शेतकरी झाला. वासिल मोहम्मदने पळून जाण्याचा प्रयत्न केला. तो सापडला आणि विष घेऊन त्याने आत्महत्या केली. सेतू नावाचा एक जाट, जॉन मॅल्कमने त्याचे अनुयायी बाकी नसले तरी त्याला जागीच शिकार केले. १८१९ मध्ये तो मध्य भारताच्या जंगलात गायब झाला आणि त्याला वाघाने ठार मारले.
लखमापूर (माहूर)
लखमापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
दमयंती
दमयंती ही महाभारता तील वन पर्व किंवा अरण्य पर्वातील एक पौराणिक पात्र आहे. ती विदर्भ राज्याची राजकुमारी होती, जिचे लग्न निषद देशाचा राजा नल याच्याशी झाले. अनेक भारतीय भाषांतील लेखकांनी हिंदूंच्या इतर ग्रंथांमध्येही हे पात्र आढळून आले आहे. संस्कृती वाङ्मयातील श्रीहर्षाने लिहिलेल्या पाच महाकव्यांपैकी एक असलेल्या १२ व्या शतकातील नैषधीय चरित यात नलासह ती देखील मुख्य पात्र आहे. आपला पती नल याच्यासमवेत हिने भोगलेल्या हालअपेष्टांची सविस्तर कथा महाभारत आरण्यक पर्वान्तर्गत 'नलोपाख्याना'मध्ये दिली आहे.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
डीडी नॅशनल
डीडी नॅशनल (पूर्वीचे डीडी१ ) हे भारतातील सरकारी मालकीचे सार्वजनिक मनोरंजन दूरचित्रवाहीनीचे चॅनेल आहे. हे दूरदर्शनचे प्रमुख चॅनेल आहे.
संजय गरूड
संजय गरूड (जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हे लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायक आहेत.
सॅमसंग एसजीएच-डी४५०
हा सॅमसंगच्या डी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
रस (सौंदर्यशास्त्र)
शृंगार
उदा० १. या कातरवेळी सांज वेळी पाहिजेस तू जवळी.
अरुण काकडे
'आविष्कार' ने प्रायोजिक मराठी नाटकांची जननी असलेली 'छबिलदास' चळवळ उभी केली. या चळवळीतून अनेक नाट्यसंस्था आणि नाट्यकर्मी पुढे आले. रंगभूमीवरचे अनेक महत्त्वाचे प्रयोग या चळवळीच्या माध्यमातून झाले. (मुंबई-दादरमधील छबिलदास हायस्कूल हे या चळवळीचे मुख्यालय होते.)
त्यांनी अमका हे आत्मचरित्र लिहिले आहे. काकडे यांना संगीत नाटक अकादमी, झी मराठी जीवनगौरव, ध्यास-सन्मान या पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.
नीळकंठ खाडिलकर
खाडिलकरांच्या अग्रलेखांचे ५हून अधिक संग्रह प्रकाशित झाले आहेत.
एडमंड हिलरी
तारुण्य
१६ वर्षाचे असताना Ruapehuच्या सहलीच्यावेळी त्यांच्यात गिर्यारोहणाची आवड निर्माण झाली.
मुंबईचा इतिहास
वर्ग:मुंबई वर्ग:मुंबईचा इतिहास
सॅमसंग एसजीएच-डी५२८
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
सोम (विभाग)
सोम (Somme) हा फ्रान्स देशाच्या पिकार्दी प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या उत्तर भागात इंग्लिश खाडीवर वसला येथून वाहणाऱ्या सोम नदीवरून त्याचे नाव देण्यात आले आहे.
सॅमसंग एसजीएच-डी५५०
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
दिनकर बळवंत देवधर
जीवन
देवधरांनी आर्थर गिलीगन च्या नेतृत्वाखालील परदेशी संघाविरुद्ध भारतातील प्रथमश्रेणीतील पहिले शतक रचले होते. त्यावेळी भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ अस्तित्वात नसल्याने हे भारतासाठीचे पहिले कसोटी शतक ठरले नाही. देवधरांच्या नेतृत्वाखाली महाराष्ट्राने १९३९-४० आणि १९४०-४१ या लागोपाठच्या वर्षांमध्ये रणजी करंडक जिंकला. सातत्याने मोठमोठ्या सांघिक धावा करणाऱ्या महाराष्ट्र संघाने आणि नभोवाणीवरून सामन्यांची वर्णने करणाऱ्या बॉबी तल्यारखानांनी भारतात रणजी स्पर्धा लोकप्रिय केली असे देवधरांनीच आपल्या शतकाकडे या आत्मचरित्रात म्हटले आहे.
भारतातील प्रथमश्रेणीची बाल्यावस्था
युरोपियन क्लब ही पुण्यातील पहिली क्रिकेटोत्तेजक सभा होते. त्यानंतर यंग मेन्स क्रिकेट क्लब (वाय एम सी सी) तसेच दी पूना यंग क्रिकेटर्स क्लब (पीवायसी) या संस्था स्थापन झाल्या. देवधर वयाच्या १४व्या वर्षापासून ६४ व्या वर्षापर्यंत पीवायसी कडून खेळले. पीवायसीला आधी तपस्वी क्लब, आगाशे क्लब अशी नावे होती. १९२५ मध्ये हे नाव पीवायसी हिंदू जिमखाना झाले.
यशवंतपूर जंक्शन रेल्वे स्थानक
वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे स्थानके वर्ग:बंगळूरमधील वाहतूक
गिरिराज (कोंबडी)
वैशिष्ट्ये
-74 टक्के मांस मिळते.
सॅमसंग एसजीएच-डी६००
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मांसभक्षक प्राणी
वर्ग:प्राण्यांचे प्रकार
बारी, इटली
खेळ
फुटबॉल हा येथील एक प्रसिद्ध खेळ आहे. १९९० फिफा विश्वचषकाधील यजमान शहरांपैकी बारी हे एक होते.
उपसर्ग (संस्कृत व्याकरण)
संस्कृत भाषेतील उपसर्ग
उपसर्ग                        मराठी अर्थ १४ .अधि-              वर
१६. अपि-              सुद्धा,देखील
के.एन. रामचंद्रन
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
बारा
बारा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.