cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
भारतीय रेल्वे
रचना
भारतीय रेल्वेचे अठरा विभाग मुख्याधिकाऱ्यांच्या (जी.एम.) नियंत्रणाखाली असून ते भारतीय रेल्वे बोर्डाला जबाबदार असतात. प्रत्येक विभाग मंडलांमध्ये विभागलेले असतात व त्यांचे आधिपत्य मंडल अधिकाऱ्यांकडे (डी.आर.एम.) असते. मंडल अधिकारी प्रत्येक मंडलाच्या अभियांत्रिकी, विद्युत, दळणवळण, लेखा, वैयक्तिक, व्यापारी आणि सुरक्षा अधिकाऱ्यांना मार्गदर्शन करतात. यांखाली प्रत्येस स्थानकाचे स्थानकप्रमुख (स्टेशन मास्टर) असतात जे त्यांच्या स्थानकांतून येणाऱ्या जाणाऱ्या गाड्यांची सुरक्षा व व्यवस्था बघतात. या सोळा विभागांशिवाय भारतीय रेल्वेचे सहा उत्पादन केंद्रे आहेत. त्यांचे मुख्याधिकारीही रेल्वे बोर्डाला जबाबदार असतात.
पर्यटन गाड्या
फेरी क्वीन, हे जगातील सगळ्यात जुने चालू स्थितीतील इंजिन आहे.
राजेवाडी (नाशिक)
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मेधा खोले
घटनाक्रम
त्यासाठी आपल्याला सुवासिनी आणि ब्राह्मण महिलेची आवश्‍यकता होती. निर्मला यादव (वय 60, रा. धायरी) यांनी "आपले नाव निर्मला कुलकर्णी आहे' असे सांगून, घरी सोवळ्याच्या स्वयंपाकाचे काम केले. त्या ब्राह्मण नसल्याचे जोशी नावाच्या एका गुरुजींकडून आपल्याला समजले. याचा जाब विचारण्यासाठी आपण धायरी येथील यादव यांच्या घरी गेलो. त्या वेळी यादव यांनी अंगावर धावून येत आपल्याला शिवीगाळ केली.
मरियाना खंदक
याची तुलना जगातील सर्वात उंच ठिकाणाशी करायची म्हटले तर माउंट एव्हरेस्ट हे जगातील सर्वात उंच शिखर 8848 m इतक्या उंचीवर आहे. त्याच्या उंचीपेक्षा या खंदकाची खोली अधिक आहे. मारियाना खंदकाच्या तळावर १,०८६ बार इतका पाण्याचा दाब पडतो व तो पृ्थ्वीवरील एखाद्या सपाट भूमीवर पडणाऱ्या वातावरणातील हवेच्या दाबाच्या १,००० पट अधिक आहे.
लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स
लंडन स्कूल ऑफ इकॉनमिक्स अ‍ॅण्ड पोलिटिकल सायन्समध्ये शिक्षण घेतलेले भारतीय कमी आहेत. त्यापैकी काहींची नावे पुढिलप्रमाणे आहेत – डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, भारताचे ब्रिटनमधले पहिले उच्चायुक्त व्ही. के. कृष्ण मेनन, माजी केंद्रीय मंत्री सी. आर पट्टाभिरामन्, पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्रीपद प्रदीर्घ काळ भूषवलेले कॉ. ज्योती बसू, भारताचे माजी राष्ट्रपती के. आर. नारायणन्, नोबेल पुरस्कारप्राप्त अर्थतज्ज्ञ अमर्त्य सेन आणि जागतिक बँकेचे चीफइकॉनॉमिस्ट आणि उपाध्यक्ष कौशिक बसू. मात्र लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स अ‍ॅण्ड पोलिटिकल सायन्समध्ये बाबासाहेब आंबेडकर यांचा अर्धपुतळा स्थापला गेला आहे. आणि तेथे पुतळा असणारे ते एकमेव भारतीय आहेत.
जयकुमार रावळ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:सिंदखेडा विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
मलिकु
मलिकु तथा मिनिकॉय हे भारताच्या लक्षद्वीप केंद्रशासित प्रदेशातील एक शहर व बेट आहे.
महिषासुर
महिषासुर ने ब्रह्मदेवाची आराधना केली. ब्रम्हदेवाची भक्ती केली व त्यांच्या कडून वर मागितला की कोणीही देव अथवा दानव त्याला मारू शकणार नाही. पण ब्रह्मदेवाने ते नाकारले मग उन्मत्त महिषाने असा वर मागितला की त्याचा वध फक्त एका दैवी शक्ती असलेल्या एका स्त्री च्या हातून होईल जिला चार पेक्षा जास्त हात असतील. ब्रह्मदेवाने त्याला वर दिला. या वरामुळे तो उन्मत्त झाला व देवांना त्रास देऊ लागला. त्याने इंद्रपद बळकावले. शेवटी ब्रम्ह ,विष्णू,महेश यांनी एका शक्तीची उपासना केली असता यज्ञ कुंडातून एक कुमारिका वयातील शक्तीची निर्मिती झाली तिला सर्व देवांनी एक एक शस्त्र दिले असता त्या दैवी शक्तीला अठरा हात तयार झाले प्रत्येक हातात शस्त्र घेऊन देवांनी दुर्गेची निर्मिती केली जे पार्वतीचे एक रूप समजल्या जाते.
बाजीगर
बाजीगर हा १९९३ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. अब्बास-मस्तान ह्यांनी दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये शाहरूख खानने प्रथमच खलनायकाची भूमिका केली. अभिनेत्री शिल्पा शेट्टी हिने बाजीगरमधून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले.
अंदोरी (खंडाळा)
अंदोरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हरिश्चंद्र
राजा हरिश्चंद्र हे अयोद्ध्येचे सूर्यवंशी राजा होते. हे राजा सत्यव्रत यांचे पुत्र होते. त्यांच्या पत्नीचे नाव तारामती असे होते. आणि मुलाचे नाव रोहित होते. राजा हरिश्चंद्र एक सत्यवादी राजा होते,ते कधी खोटं बोलले नाही, त्यांना बघितल्यावर खोटे बोलणाऱ्या व्यक्तिच्या तोंडातून आपोआप खरे बोलले जात होते..
पहिला भारतीय चित्रपट राजा हरिश्चंद्र हा हरिश्चंद्र यांच्या जीवनावरच होता. वर्ग: हिंदू पौराणिक व्यक्ती‎
वारदडा
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
मेहरानगढ
मेहरानगढ हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जोधपूरमधील एक किल्ला आहे. १४६०साली जोसवणाऱ्या राव जोधा या राजाने मेहरानगढ किल्ल्याची उभारणी केली. जोधपुर शहरापासून ४१५ मीटर उंचीवरील हा किल्ला मोठ्या भिंतीमुळे अभेद्य बनला आहे.
प्रख्यात लेखक रूडयार्ड किप्लिंग याने वर्णन केल्या प्रमाणे "हे महाल महाकाय लोकांनी बांधल्यासारखे आणि सूर्याने रंगवल्यासारखे दिसतात".
इतिहास
करणी मातांना आमंत्रण करण्यासाठी गेलेल्या दोघा चारण प्रतीष्ठीताना राव जोधाने मथानिया आणि चोपासनी ही दोन गावे भेट दिली. १२ मे १४५९ रोजी मेहरानगढ किल्ल्याची पाया भरणी झाली.
बाह्य दुवे
http://www.mehrangarh.org/
लीळाचरित्र
परिचय
एकांक-पूर्वार्ध-उत्तरार्ध असे या ग्रंथाचे तीन विभाग आहेत. एकांकात ७४, पूर्वार्धात ३५८, उत्तरार्धात ४८८ अशा साधारणपणेअ ९५० लीळांचा ग्रंथ आहे. हा ग्रंथ चरित्रात्मक असून, श्रीचक्रधरांच्या जीवनाचा सर्वांगी रेखाटलेला आलेखच होय. त्यांचे उद्गार, वचने ही सांप्रदायिक सूत्रेच होय. 'लीळाचरित्र' म्हणजे तत्कालीन महाराष्ट्राचे सामजिक, सांस्कृतिक, धार्मिक, तात्त्विक, वाङ्मयीन चित्ररूप दर्शन होय. श्रीचक्रधरांचे चरित्र हा या ग्रंथाचा विषय आहे. लीळाचरित्राच्या यशाचे निम्मेअधिक श्रेय श्रीचक्रधरांच्या व्यक्तिमत्त्वाला जाते. तत्कालीन महाराष्ट्रातील जीवनाचे चित्र लीळाचरित्रात उमटलेले आहे. त्यावेळचा समाज, चालीरीती, व्रतवैकल्ये, सणवार, वस्त्रेप्रावरणे, खाणीपिणी, नाणीगाणी, व्यापारटापार इत्यादी विविध अंगांचे दर्शन व स्थितिगती याची चांगली कल्पना लीळाचरित्रातून येते. नागदेव, बाइसे, आउसे, सारंगपंडित, जानोपाध्ये इ. अनेक व्यक्तींची स्वभावचित्रे या ग्रंथात आहेत. चरित्रकार म्हाइंभट चतुरस्र, साक्षेपी, कष्टाळू, प्रामाणिक, भावनिष्ठ शैलीकार आहे. लीळाचरित्राची प्रेरणा नागदेवाचार्य - म्हाइंभट संवादात आहे. भाषा, इतिहास, साहित्य, समाजदर्शन, तत्त्वज्ञान या सर्वच दृष्टींनी या ग्रंथाचे महत्त्व जाणवते.
हुसनापूर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
जून २५
बाह्य दुवे
जून २३ - जून २४ - जून २५ - जून २६ - जून २७ (जून महिना)
दावहा
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
आसवली
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
अदिती देशपांडे
अदिती देशपांडे ही मराठी चित्रपटसृष्टीतील अभिनेत्री आहे.
कोळठण
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
कोलंबी
कोलंबी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे
निम्मी
निम्मी अकरा वर्षाची असताना तिच्या आईचे निधन झाले. आजीने पालनपोषणाची जबाबदारी घेतली. त्यावेळी आग्ऱ्यातील वातावरण हिंसक झाल्याने आजीने निम्मीला घेऊन मुंबईला स्थलांतर केले. त्या दोघी पूर्वपरिचय असलेल्या मेहबूबखान यांच्याकडे गेल्या. मेहबूबखान सेन्ट्रल स्टुडियेमध्ये अंदाज या चित्रपटाचे चित्रण करत होते. नर्गिसच्या आई जद्दनबाई यांच्या शेजारी बसून शूटिंग पहात असताना निम्मी या राज कपूर यांच्या नजरेस पडल्या. त्यांना ही मुलगी इतकी आवडली की त्यांनी निम्मीला बरसात चित्रपटासाठी निवडले. निम्मी हे नाव राज कपूर यांनीच ठेवले.
निम्मी यांनी अभिनय केलेली गाणी (चित्रपट)
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
अझीम प्रेमजी
महाराष्ट्र तील जळगाव जिल्ह्यातील अमळनेर या ठिकाणी मुहंमद हाशिम प्रेमजी यांनी १९४५ साली वेस्टर्न इंडियन वेजिटेबल प्रोडक्ट्स लि. सुरू केली. या कंपनी मध्ये सनफ्लॉवर वनस्पती या नावाखाली कुकिंग ऑइलचे उत्पादन घेतले जात, त्याचबरोबर ७८७ नावाने लौंड्री सोपची ही निर्मिती केली जात असे. १९६६ साली वडिलांच्या निधनाची बातमी ऐकून अझीम प्रेमजी स्टॅनफर्ड विध्यापिठामधून भारतात परतले व त्यांनी विप्रो कंपनीचा चार्ज घेतला, यावेळी ते २१ वर्षांचे होते. त्या काळी वेस्टर्न इंडियन वेजिटेबल प्रोडक्ट्स लि या नावाने ओळखली जाणारी कंपनी हैड्रोजनीत वनस्पती तेलाची निर्मिती करत होती, परंतु अझीम प्रेमजी यांनी बेकरी फॅट्स, हेअर केर सोप्स, बेबी टोयलीटरीज, लायटिंग प्रोडक्ट्स,ची उत्पादने घेण्यास सुरुवात केली. १९८० च्या दशकात माहिती तंत्रज्ञानाची महत्त्व ओळखून या तरुण उद्योगपतीने उच्च तंत्रज्ञानाच्या निर्मितीस सुरुवात केली. सेंटीने या अमेरिकन कंपनीच्या सहकार्याने त्यांनी मिनी कम्प्युटर्सचे उत्पादन घेण्यास सुरुवात केली. याच काळात त्यांनी आपल्या कंपनीचे 'विप्रो' असे नामकरण केले. त्यांनी आपले सगळे लक्ष माहिती तंत्रज्ञाना कडे वळवले.
गनबोट युद्ध
हा डेन्मार्क-नॉर्वे व युनायटेड किंग्डम यांतील एक नौसेना संघर्ष होता. यात युनायटेड किंग्डमचा विजय झाला.
सुरेशानंदजी
स्वामी सुरेशानन्दजींची आत्मकथा]
.....जो जन्मणार तो मरणारच. पण सद्गुरूदेव ब्रह्मज्ञान देतात, सुखः आणि दुःखाच्या भवसगरपार पोचवतात, जन्म मृत्युच्या चक्रातुन सोडवतात. अशा सद्गुरूदेवांना पाहून शीष्याची सारी पापे नष्ठ होतात, सद्गुरूदेवांच्या स्पर्शाने कर्माच्या अकाट्य चक्रातुन मुक्ति होते. सद्गुरूदेवांची वाणी ऐकून जीवनातील मायेचा भ्रम नष्ठ होतो. हा माझा व करोडो गुरूभाऊ आणि बहिणींचा अनुभव आहे.
इ.स.पू. २४२
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २४२ वर्ग:इ.स.पू.चे २४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सिल्क स्मिता
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:अल्पायुषी अभिनेते
जावळापाठक
जावळापाठक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
भाजे लेणी
भाजे लेणी महाराष्ट्राच्या पुणे जिल्ह्यात मावळ तालुक्यातील भाजे गावाजवळील डोंगरातील प्राचीन बौद्ध लेणी आहेत. भाजे गावाजवळ ४०० फूट उंचीवर ही लेणी आहेत. येथील चैत्यगृह महत्त्वपूर्ण आहे. त्याच्या बाजूला भिक्खूंना राहण्यासाठी असलेल्या खोल्या आढळतात. या लेण्यांना २६ मे, इ.स. १९०९ रोजी महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित केलेले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:पुणे जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारके वर्ग:बौद्ध लेणी वर्ग: महाराष्ट्रातील लेणी
आसा अकिरा
बाह्यदुवे
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म वर्ग:न्यू यॉर्क सिटीतले कलाकार वर्ग:अमेरिकन स्त्री प्रौढ मॉडेल्स वर्ग:अमेरिकन रतिअभिनेत्री वर्ग:जपानी वंशाचे अमेरिकन रति कलाकार वर्ग:जिवंत व्यक्ती वर्ग:न्यू यॉर्कमधले रति कलाकार
कोंडेसाखरे
कोंडेसाखरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
रामशेज किल्ला
इतिहास
शहाबुद्दीन फिरोजजंग ३५ ते ४० हजार फौजफाट्यासह रामशेज किल्ल्यावर चाल करून गेला तेव्हा किल्लेदार (अज्ञात.. किल्लेदारावरून बरेच मतभेद आहेत) ५००-६०० मावळ्यांसोबत गडावर होता. मुघलांची अपेक्षा ही होती की एका फटक्यात आपण हा किल्ला जिंकू. पण मराठ्यांच्या गनिमी काव्याने त्याच्या सैन्याला पुरते जेरीस आणले. गडावरील दगडगोट्यांच्या वर्षावाने मुघल सैन्याचे स्वागत झाले. गडावर असलेली रसद फारच तुटपुंजी होती. अशा वेळी रात्रीच्या अंधारात मावळे मुघल सैन्यातून दारुगोळा, शस्त्रास्त्रे आणि दाणागोटा गडावर पळवून आणीत.
कासम खान
औरंगजेबाने फतेह खानाला परत बोलावून घेतले. आणि कासम खानला पाठवले. कासाम खान नव्या दमाची फौज घेऊन रामशेज वर चालून आला. कासम खान ने रामशेज किल्ल्याभोवती एकदम कडेकोट पहारे लावले. किल्ल्यावर जाण्यासाठी थोडीसुद्धा वाट मोकळी ठेवली नाही. किल्ल्यावर दारुगोळा आणि अन्न धान्य पोहोचवण्याच्या सगळ्या वाट त्याने रोखून धरल्या होत्या. किल्ल्यापासून काही कोसावर संभाजी महाराजांनी पाठवलेले सरदार रूपजी भोसले, मानाजी मोरे रसद घेऊन तयार होते. पण कासमखानच्या त्या कडक बंदोवस्तातून आणि कडेकोट पहाऱ्यातून त्यांना गडावर रसद पोहोचवता येत नव्हती. किल्ल्यावरचे अन्न धान्य संपत आले होते. गडावरील मावळ्यांवर वाईट दिवस आले होते, अन्नावाचून सगळ्यांचे हालहाल होत होते. ही परीस्थिती पाहता ४ ते ५ दिवसात किल्ला कासमखानच्या हातात जाईल असे वाटत होते. पण निसर्ग मराठ्यांच्या मदतीला धावून आला. खूप जोराचा पाऊस पडला. हा पाऊस सलग २ दिवस पडत होता. या पावसामुळे किल्ल्याच्या सर्व परिसरात चिखल आणि पाणी झाले होते. किल्ल्याच्या एका बाजूला तर चिखल पाण्यामुळे मेलेल्या जनावारचे मांस सडू लागले. त्यामुळे सर्वत्र खूप दुर्गंधी पसरली होती. इतका घाण वास येऊ लागला तो बिलकुल सहन होत नव्हता. त्या वासाने माणसे आणि जनावरे उलट्या करू लागले. मोगल सैनिकांना पहारा देणे खूपच अवघड होऊ लागले. मग कासमखानाने त्या परिसरातला पहारा थोडा सैल केला. एका दिवसासाठी तेथील सैनिकांना दुसरीकडे पहारा देण्यास सांगितले.
किल्ल्याभोवती वेढा टाकलेल्या सैन्यावर आजूबाजूच्या झाडी मधून अचानक हल्ले व्हायचे. मोगालंना सळो की पळो करून सोडले होते.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले वर्ग:नाशिक जिल्हा
अस्मिता योजना
योजना
ही योजना महाराष्ट्र शासनामारफत चालवली जाणारी योजना आहे. माफक किंमतीमध्ये शालेय विद्यार्थिनींना व महिलांनाही सॅनिटरी नॅपकिन विकत घेणे शक्य व्हावे म्हणून ही‌ योजना बचत गटांच्या माध्यमातून चालवली जाते. बचत गटांनी शाळकरी मुलींना शाळेमार्फत उपलब्ध केलेली अस्मिता कार्डे मिळवणे व ती बचत गटाकडून नॅपकिन खरेदी करताना बचत गटाच्या प्रतिनिधीला दाखवणे आवश्यक आहे.
जोतीबाचीवाडी
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
इंग्लंड-स्पेन युद्ध (१७९६-१८०८)
इंग्लंड-स्पेन युद्ध हे १७९६ पासून १८०८ पर्यंत इंग्लंड व स्पेन यांत लढले गेले. हे युद्ध मैत्रीने संपले.
जावळामुऱ्हार
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
तरुण तेजपाल
नोव्हेंबर २०१३मध्ये त्यांच्या स्त्री सहकारिणीने त्यांच्यावर लैंगिक अत्याचाराचा आरोप केल्यावर त्यांनी संपादकपदाचा राजीनामा दिला. त्यांना ३० नोव्हेंबर, २०१३ला अटक करण्यात आली. १ जुलैपासून ते जामीनावर आहेत.
वर्ग:भारतीय पत्रकार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर
ड्वाइट डेव्हिड आयसेनहॉवर (इंग्लिश: Dwight David Eisenhower) (ऑक्टोबर १४, इ.स. १८९०; डेनिसन, टेक्सास, अमेरिका - मार्च २८, इ.स. १९६९; वॉशिंग्टन डी.सी., अमेरिका) हे अमेरिकेचे ३४वे राष्ट्राध्यक्ष होते. २० जानेवारी, इ.स. १९५३ ते २० जानेवारी, इ.स. १९६१ या कालखंडात त्यांनी अध्यक्षपदाची धुरा वाहिली. ते दुसऱ्या जागतिक महायुद्धात दोस्त राष्ट्रांच्या युरोपातील सैन्यांचे सरसेनापती होते. दोस्त सैन्यांच्या ऑपरेशन टॉर्च या इ.स. १९४२-४३ सालांतील उत्तर आफ्रिकेतील युद्धमोहिमेचे आणि पश्चिम आघाडीवरून फ्रान्स व जर्मनी यांवरील इ.स. १९४४-४५ च्या यशस्वी आक्रमणाचे नियोजन व नेतृत्व त्यांनी केले. इ.स. १९५१ साली ते नाटो सैन्याचे सरसेनापती म्हणून नेमले गेले. इ.स. १९५३ सालापर्यंत त्यांनी ते सरसेनापतित्व सांभाळले.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १८९० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू वर्ग:रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:पुरुष चरित्रलेख *
नानासाहेब सरपोतदार
सन्मान
पुण्यातील आदमबाग रस्त्याला नानासाहेब सरपोतदारांचे नाव देण्यात आले आहे.
बाळू पाटलाची वाडी
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
नारायण यशवंत देऊळगावकर
संकीर्ण माहिती
वर्ग:मराठी पटकथाकार वर्ग:मराठी गीतकार वर्ग:मराठी दिग्दर्शक वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
राहुल बजाज
राहुल बजाज (जून १०, इ.स. १९३८ कलकत्ता, १२ फेब्रुवारी २०२२, पुणे ) यांचा जन्म, सावित्री आणि कमलनयन बजाज या मातापित्यांच्या पोटी, कलकत्ता येथे १० जून १९३८ रोजी  मारवाडी कुटुंबात झाला. व्यावसायिक असलेल्या या मारवाडी कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती अतिशय संपन्न होती. ते बजाज ग्रुप उद्योग समूहाचे चेअरमन व भारतीय संसदेच्या राज्यसभेचे सदस्य होते. त्यांना २००१ साली पद्मभूषण या पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे.
राहुल बजाज यांचे आजोबा जमनालाल बजाज हे भारतीय स्वातंत्र्य सैनिक होते. राहुल यांच्या आजोबांना महात्मा गांधी आपला पाचवा पुत्र मानत असत. जमनालाल बजाज हे जवाहरलाल नेहरू यांचेही खूप जवळचे मित्र होते. काँग्रेस पक्षाच्या उभारणीत व राष्ट्रीय चळवळीत त्यांचे योगदान महत्वाचे होते. बजाज आणि नेहरू या घराण्याचे गेल्या तीन पिढ्यांचे कौटुंबिक संबंध आहेत. कमलनयन आणि इंदिरा गांधी दोघे काही काळ एकाच विद्यालयात शिकत होते. कमलनयन यांच्या पहिल्या अपत्याचे राहुल हे नाव स्वतः जवाहरलाल नेहरू यांनी सुचवलेले आहे. राहुल यांचे बालपण अतिशय शिस्तीच्या वातावरणात गेले. कमलनयन बजाज हे महात्मा गांधींच्या वर्ध्यातील संन्याशी आश्रमात वाढले.
शालिनी (अभिनेत्री)
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कुडावली
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
सापगाव (नाशिक)
सापगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
विष्ठा
काही प्रकारचे जीवाणू, कवक व अनेक किडे याचा वापर करून त्यातून उर्जा निर्माण करतात. विशिष्ट वासामुळे ते विष्ठेकडे आकर्षित होतात. उदा. dung beetles.
लिओपोल्ड पहिला, पवित्र रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. १६४० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७०५ मधील मृत्यू वर्ग:पवित्र रोमन सम्राट वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रिॲक्टओएस
रिअ‍ॅक्टओएस ही एक मोफत व खुल्या स्रोताची संगणक प्रणाली आहे.
आवृत्त्यांचा इतिहास
वर्ग:संगणक कार्यप्रणाली
घिसड (भौतिकी)
घिसड खालील समीकरणानी व्याख्यित केली जाते:
हे पण पहा
वर्ग:चलनगतिकी
कूप नलिका
वर्ग:पाणी वर्ग:जल अभियांत्रिकी
बीजांडकोश
प्रजननाच्या हेतूने कार्य करणाऱ्या मानवी प्रजननसंस्थेतील स्त्री प्रजननसंस्थेचा भाग असलेला हा एक महत्त्वपूर्ण अवयव आहे. स्त्रीमध्ये गर्भाशयाच्या डाव्या व उजव्या बाजूला एक-एक असे दोन बीजांडकोश असतात. बीजांडनिर्मिती करणे व योग्य वेळी त्याचे उदरपोकळीत उत्सर्जन करणे हे बीजांडकोशांचे काम आहे. त्याचप्रमाणे बीजांडकोशांतून इस्ट्रोजेन (Estrogen) व प्रोजेस्टेरॉन (Progesterone) ही संप्रेरकेही स्रवत असल्याने अंतःस्रावी ग्रंथी म्हणूनही ते काम करतात.
ॲरन जोन्स
संदर्भ
वर्ग:अमेरिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:अमेरिकेचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू वर्ग:अमेरिकेचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विंडोज एक्सप्लोरर
विंडोज एक्सप्लोरर मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या युक्त्या
END : चालू प्रोग्रामच्या खाली जाण्यासाठी HOME : चालू प्रोग्रामच्या वर जाण्यासाठी NUM LOCK + Asterisk sign (*) : चालू फोल्डर मधिल सर्व सबफोल्डर उघडण्यासाठी NUM LOCK + Plus sign (+) : चालू फोल्डर मधिल सबफोल्डर बघण्यासाठी NUM LOCK + Minus sign (-) : चालू फोल्डरला बंद करण्यासाठी LEFT ARROW :  चालू फोल्डरला उघडण्यासाठी RIGHT ARROW :  चालू फोल्डरला बंद करण्यासाठी वर्ग:संगणक वर्ग:प्रणाली
माहटी (मुदखेड)
माहटी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
निसर्ग पटेल
संदर्भ
वर्ग:अमेरिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:अमेरिकेचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू वर्ग:अमेरिकेचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महावीर चरित्र (नाटक)
वर्ग:संस्कृत नाटके
टिनटिनच्या साहसकथा
प्रोफेसर कॅलक्युलस
नेहमी आपल्याच तंद्रीत असलेला व थोडासा बहिरा असा एक भौतिकशास्त्रज्ञ. रेड रॅखम्स ट्रेजर मध्ये प्रथमदर्शन.
डाळ भात
डाळ कांदा, लसूण, आले, मिरची, टोमॅटो किंवा चिंचेसह डाळ किंवा सोयाबीन बरोबर शिजवलेले असू शकते. त्यात नेहमीच कोथिंबीर, गरम मसाला, जिरे आणि हळद यासारखे औषधी वनस्पती आणि मसाले असतात. पाककृती हंगाम, परिसर, वांशिक गट आणि कुटुंबानुसार याचे सामग्री बदलतात.
सेवालाल महाराज
सेवालाल महाराज यांचे वचन
संत सेवालाल महाराज हे थोर मानवतावादी संत होते. मानवी कल्याणासाठी त्यांनी सर्वदूर मानवता, पर्यावरण रक्षण,गोरक्षाचा संदेश दिला. महाराष्ट्र व‌ तेलंगाना राज्यात संत सेवालाल महाराज यांची जयंती शासन स्तरावर साजरी केली जाते. धर्माच्या रक्षणासाठी त्यांनी निजामाविरूद्ध‌ लढा सुद्धा उभारला होता. समाजातील अनिष्ठ रूढी व शोषणाविरुद्ध त्यांनी आपल्या वाणीतून‌ प्रहार चढवून सामाजिक सुधारणासाठी आग्रही भूमिका घेतली.
तारामती किल्ला
हरिश्चंद्रगडावरून शिवनेरी, हडसर, चावंड, निमगिरी, सिंदोळा, जीवधन, गोरखगड, मच्छिंद्रगड, सिद्धगड, माहुलीगड, अलंग, कुलंग, मदनगड, कलाडगड, भैरवगड (मोरोशी) तसेच भैरवगड (शिरपुंजे), कुंजरगड असे किल्ले दिसतात.
सूचना / अधिक माहिती
वर्ग:पुणे जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
पौगंडावस्था
माणसाची वाढ व विकास हे जन्मापासून (त्याही आधी गर्भधारणेपासून) सुरू असले तरी त्यांच्या भ्रूण, बाळ/नवजात अर्भक, शिशु, बालक, कुमार, किशोर, तरुण, प्रौढ, वृद्ध, इत्यादी अनेक टप्प्यांपैकी दहाव्या वर्षापासून सोळा ते वीस वर्षांपर्यंतच्या संक्रमणाच्या कालखंडाला किशोरवय म्हणतात. या कालखंडात अपरिपक्व मुलाचे (कुमाराचे) पूर्ण शारीरिक वाढ झालेल्या व मानसिक-सामाजिक दृष्ट्या प्रगल्भ तरुणात रूपांतर होते. याच वयात होणाऱ्या माणसाच्या लैंगिक वाढ व विकासाच्या टप्प्याला पौगंडावस्था म्हणतात.
किशोरवयात मुलांमधे (मुलगे व मुली) होणारे बदल
मानसिक–भावनिक बदल: या वयात अनेक गोष्टींचा आणि अनुभवांचा परिणाम म्हणून मुलांचा (मुलगा-मुलगी दोघांचाही) एका किंवा अनेक प्रकारच्या लैंगिक वृत्तीच्या व्यख्तींकडे असणारी लैंगिक अभिमुखता (कल) ठरत असतो. त्यांना अनेक गोष्टींचे आकर्षण वाटते. (सर्वसाधारणपणे) भिन्नलिंगी व्यक्तीचे आकर्षण (लैंगिक कल असेल त्याप्रमाणे) तर असतेच. त्याचबरोबर त्यांना बाह्य जननेंद्रियांचे व त्यांच्या कार्याचे आणि भिन्नलिंगी व्यक्तींचे कुतूहल असते. त्यांना बाह्य जननेंद्रियांचा वापर करून बघण्याचीही तीव्र इच्छा – कामेच्छा – निर्माण होते. शिवाय त्यामागे प्रजननाची नैसर्गिक अंतःप्रेरणाही असते.
किशोरवयातील मुलांच्या इतरही अनेक कल्पना, संकल्पना, विचार व भावना बदलत व हळूहळू स्थिरावत असतात. मुलाच्या पुढील संपूर्ण आयुष्यावर या गोष्टी परिणाम करतात.
वृषण
1 वर्षे वयाच्या मुलाचे वृषण 2-3 सेंमी लांब आणि 1.5-2 सेंमी रुंद असतात व त्यांच्या आकारात पौगंडावस्था सुरू होईपर्यंत बदल होत नाही. पौगंडावस्था सुरू होताना पोष ग्रंथीकडून येणाऱ्या संदेशांमुळे वृषणांची वाढ व विकास सुरू होतो. हे पौगंडावस्था सुरू होण्याचे मुलांमधील पहिले बाह्य शारीरिक लक्षण असते. त्यानंतर साधारण 6 वर्षांनंतर त्यांची वाढ पूर्ण (सरासरी 5 x 2 x 3 सेंमी) होते. शुक्रजंतू तयार करणे आणि टेस्टोस्टेरॉन हे पुरुष-संप्रेरक निर्माण करणे ही वृषणाची दोन मुख्य कार्ये आहेत.
पौगंडावस्थेतील नंतरचे बरेचसे बदल ’टेस्टोस्टेरॉनच्या’ प्रभावामुळे होतात. टेस्टोस्टेरॉनमुळे प्रोस्टेट आणि सेमिनल व्हेसिकल्स (शुक्राशय) या वीर्यनिर्मिती करणाऱ्या ग्रंथींचाही विकास होतो आणि त्यांच्या कार्यावर नियंत्रण ठेवले जाते.
वाढ झालेल्या वृषणाचा बराचसा भाग शुक्रजंतू निर्माण करणाऱ्या ऊतीने भरलेला असतो. पौगंडावस्था सुरू झाल्यानंतर साधारण एक वर्षानंतर मुलच्या लघवीत शुक्रजंतू आढळू लागतात. यामुळे 13व्या वर्षांच्या सुमारास मुलात प्रजननक्षमता येते. पण पूर्ण प्रजननक्षमता 14-16 वर्षे वयापर्यंत येत नाही.
स्वरयंत्राची वाढ आणि आवाजातील बदल
याच वयात संप्रेरकांच्या प्रभावामुळे मुलगा व मुलगी या दोघांतही स्वरयंत्राची वाढ होते. पण मुलांतील वाढ जास्त असते व गळघाटीच्या स्वरूपात (Adam's Apple ) ठळकपणे दिसते. कुमारवयात मुलगा व मुलगी यांचा दोघांचाही आवाज साधारण सारखाच असतो. पण किशोरवयात स्वरयंत्राच्या व कवटीच्या हाडांतील नाकाशेजारच्या पोकळ्यांच्या (Paranasal Sinuses ) जास्त वाढीमुळे मुलांचा आवाजही खालच्या पट्टीतील व घोगर होतो (आवाज फुटणे). काही काळ तो अस्थिरही असतो. प्रौढ आवाजाची पट्टी साधारणपणे 15व्या वर्षी प्राप्त होते व 20व्या वर्षापर्यंत स्थिरावते.
मुलींचा वरच्या पट्टीतील आवाज मात्र तसाच रहातो पण वाढीबरोबर त्यात गोलवा व गोडवा येतो.
गर्भाशय व अंडवाहिनी
या संप्रेरकांच्या प्रभावामुळे गर्भाशयाची व त्याबरोबरच अंडवाहिन्यांची वाढ सुरू होते. पौगंडावस्थेआधी गर्भाशयाची लांबी 4-5 सेंमी असते ती पुढील 2 वर्षांत वाढून पौगंडावस्थेनंतर 7.6 सेंमीइतकी होते. गर्भाशय-बुध्न आणि गर्भाशय-ग्रीवा यांचे एकमेकाबरोबर गुणोत्तर 1:1 असते ते नंतर 2:1 किवा 3:1 होते. गर्भाशयाच्या वाढीबरोबरच संप्रेरकांच्या स्रवण्याच्या चक्राप्रमाणे गर्भाशयातील अंतःत्वचेची वाढ व मासिक पाळीचे चक्रही सुरू होते.
मुलांवर होणारे परिणाम
=पौगंडावस्थेतील फरक=
परिसरातील घटकांचा प्रभाव
निरनिराळ्या समाजांमधील आणि एकाच समाजातील निरनिराळ्या स्तरांमधील आहारातील फरक हे पौगंडावस्थेचे वय ठरवणारा प्रमुख घटक आहे असे गेल्या काही शतकांतील पुराव्यावरून निदर्शनास येते आहे. सर्व जगभरात गेल्या काही वर्षांतील मांसाहाराचे (प्राणिज प्रथिने) वाढलेले प्रमाण, आहारातील बदल (फास्ट फूड, जंक फूड), खाण्याच्या सवयींतील बदल (खादाडपणा, हॉटेलमधील खाणे, बाजारातील तयार पदार्थ खाणे, इ.) आणि किशोरवयातील स्थूलपणाचे वाढते प्रमाण यांमुळे पौगंडावस्थेचे वय कमीकमी होत आहे.
दीर्धकाळ रेंगाळणाऱ्या आजारांमुळे मुलगे आणि मुली दोघांतही पौगंडावस्था उशीरा सुरू होते. विशेषतः अशा रोगांमुळे कुपोषण होत असेल तर हा परिणाम जास्त दिसतो. अंतःस्रावांच्या परिणामामुळे या वयात मेंदूमधेही अनेक बदल होत असतात. त्याचा एक परिणाम म्हणजे या काळात मानसिक, विशेषतः मनःस्थितीशी (mood) निगडित विमनस्कता, औदासीन्य, स्किझोफ्रेनिया (Schizophrenia ), इ. असे विकार जास्त प्रमाणात आढळतात. खादाडपणा (Bulimia ) व बऱ्याच मुलींत भूक मंदावणे (Anorexia Nervosa ) हेही विकार आढळतात. अशा मुलामुलींत, मुख्यतः कुपोषणामुळे, पौगंडावस्था लवकर किंवा उशीरा सुरू होते.
मुख्य सहभागी अंतःस्राव
9.  लेप्टीन - ’समाधान-संप्रेरक’ (Leptin ): हा प्रथिन स्वरूपातील संप्रेरक मेद-ऊतकातून स्रवतो. अधश्चेतक हा याचा मुख्य लक्ष्य अवयव आहे. भुकेचे, समाधानाचे आणि ऊर्जेच्या चयापचयाचे नियंत्रण करण्यासाठी मेंदूला (मुख्यतः अधश्चेतकाला) शरीरातील मेदसाठ्याची आणि शरीर-वस्तुमानाची अंदाजे कल्पना असणे आवश्यक असते. ही माहिती लेप्टीनची पातळी देत असावी असे वाटते. शरीरात पुरेसा मेदसाठा आणि पुरेसे शरीर-वस्तुमान असल्याशिवाय पौगंडावस्थेला (मुख्यत मुलींच्या) सहसा सुरुवात होत नाही. म्हणून पौगंडावस्थेला सुरुवात करण्यास (आणि त्यामुळे नंतर स्त्री प्रजननक्षम होण्यास) अनुकूलता दर्शवणारा संप्रेरक म्हणूनही तो काम करतो.
चेता-अंतःस्रावी प्रक्रियेतील मुख्य टप्पे
यामुळे बालवयात प्रजननग्रंथीपोषी संप्रेरक आणि लैंगिक स्टेरॉईड संप्रेरकांची (टेस्टोस्टेरॉन, ईस्ट्रॅडिऑल, इ.) पातळी (सध्या उपलब्ध असलेल्या पद्धतींनी) न मोजता येण्याइतकी खालावते. (पण या काळात या संप्रेरकांच्या पातळीत होणाऱ्या सूक्ष्म चढ-उतारांमुळे बीजपेशी - भावी बीजांडे - आणि त्याभोवतीच्या पुटकांची संख्या जवळजवळ दुप्पट होते असे दर्शवणारे पुरावे नवीन संशोधनातून उपलब्ध होत आहेत.)
भदावडे
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
जावळा (दारव्हा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
झाडघर
झाडघर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
नवरे सगळे गाढव (चित्रपट)
उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
भाडे
भाडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
ढोरखेडा
ढोरखेडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
वासुदेव गोविंद आपटे
वा.गो. आपटे यांनी लिहिलेली अनुवाद करून मराठी आणलेली पुस्तके
वर्ग:मराठी पत्रकार वर्ग:मराठी भाषांतरकार वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १८७१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू वर्ग:मराठी लेखक
मेंडका
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
मोरोशी (मुरबाड)
मोरोशी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
रामा राघोबा राणे
परमवीर चक्र
१९४८ च्या भारत पाकिस्तान युद्धात भारताने गमावलेले झंगर गाव भारतीय सैन्याने १८ मार्च, १९४८ रोजी परत मिळविले आणि तेथून राजौरी कडे कूच केली. ८ एप्रिल रोजी चौथ्या डोगरा बटालियनने बरवाली पुलासह राजौरी काबीज केले. तेथून पुढील प्रगती शत्रूने पेरून ठेवलेल्या सुरूंग आणि इतर अडथळ्यामुळे रोखली गेली. यावेळी राणेंच्या ३७वी एल्गार फील्ड कंपनीला रस्ता मोकळा करण्यास पुढे केले गेले. त्यांनी काम सुरू करताच [[पाकिस्तानी सैन्य|पाकिस्तान सैनिकांनी तोफांचा मारा सुरू केला. त्यात राणेंचे दोन सैनिक ठार झाले आणि स्वतः राण्यांसह इतर पाच सैनिक जखमी झाले. या स्थितीतही राणे यांनी उरलेल्या सैनिकांसह आपले काम सुरूच ठेवले आणि रणगाड्यांसाठी मार्ग मोकळा केला. पुढील बारा तासात जखमी अवस्थेत राणे व त्यांच्या सैनिकांनी रणगाड्यांसाठी वेगळा व सोपा रस्ता तयार केला. शत्रूच्या माऱ्यातच हे काम सुरू होते.
३१ जानेवारी २०२०ला बॉंबे सॅपर्सच्या स्थापनेला २०० वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त आयोजित करण्यात आलेल्या कार्यक्रमात, श्रीमती राजेश्वरी राणे यांनी हे परमवीर चक्र लष्करप्रमुख जनरल मनोज नरवणे यांना सुपूर्द केले. हे पदक घरांत राहण्यापेक्षा लष्कराकडेच राहीले तर अधिकाऱ्यांना व जवानांना त्यातून प्रेरणा मिळत राहील अशी भावना त्यांनी यावेळी व्यक्त केली.
स्मृती
कारवार येथे आयएनएस. चपळ युद्ध संग्रहालयाजवळ राणे यांचा पुतळा आहे.
इ.स.पू. २५७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २५७ वर्ग:इ.स.पू.चे २५० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
मॉस्को ओब्लास्त
मॉस्को ओब्लास्त (Московская область) हे रशियाचे लोकसंख्येने दुसरे सर्वात मोठे राज्य (ओब्लास्त) आहे. मॉस्को हे रशियाचे राजधानीचे शहर पूर्णपणे ह्या ओब्लास्तच्या अंतर्गत असले तरीही त्याला विशेष संघशासित शहराचा दर्जा आहे. मॉस्को ओब्लास्तला वेगळे मुख्यालय नाही. येथील कारभार मॉस्को शहरामधूनच सांभाळला जातो.
कन्हेरगड
इतर सोयी
पाटणादेवी मंदिराच्या परिसरात रहाण्यासाठी वनखात्याची कुटिरे आणि चहा-फराळासाठी खाद्यालये आहेत. सर्व लेणी, पुरातन मंदिरे आणि आसपासची एकूणएक ठिकाणे पहायची असतील तर पाटणादेवीला दोन दिवसांचा मुक्काम करावा लागतो.
वर्ग:जळगाव जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
डोंगरकिन्ही
डोंगरकिन्ही हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
नोलाची लढाई (इ.स.पू. २१४)
नोलाची तिसरी लढाई ही लढाई कार्थेज व रोमन प्रजासत्ताक यांच्यात लढली गेली. यात कुणाचाच विजय झाला नाही.
थियरायझिंग पेट्रिआर्की (पुस्तक)
सारांश
६व्या प्रकरणात स्त्रियांच्या विरुद्ध पुरुषी हिंसेकडे लेखिका लक्ष वेधतात. त्यांच्या मते हिंसा ही एक सामाजिक रचना असून पितृसत्तेच्या बाहेत त्याला समजून घेत येणार नाही.
प्रकरण ७ मध्ये लिंगभाव व राज्य यांच्या संबंधांकडे पाहिलेले दिसते. त्यांच्या मते राज्याला एक पितृसत्ताक संरचना म्हणून पाहणे जरी आकर्षक वाटले तरीही राज्याच्या पितृसत्ताक काळाच्या अभिव्यक्तीमध्ये कसे बदल झाले हे बघण्याचा प्रयत्नही आपण केला पाहिजे.
गाठी
साखरेचा पाक लाकडी साच्यात ओतुन,तो थंड केल्यावर, त्यापासुन बनविलेल्या पदकांचा हार.ही गाठी होळीस घालतात. लहान मुलांना रंगपंचमीच्या दिवशी गुलाल लावून ही गाठी घालण्याची पद्धत आहे.सुमारे २०० ग्राम वजन ते ५-६ किलो वजनापर्यंतही गाठ्या असतात.
मुगट
मुगट हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
आस्त्राखान
आस्त्राखान (Астрахань) हे रशिया देशाच्या आस्त्राखान ओब्लास्ताचे मुख्यालय आहे. आहे. आस्त्राखान शहर रशियाच्या नैर्ऋत्य भागात व्होल्गा नदीच्या काठावर व कॅस्पियन समुद्राच्या जवळ वसले आहे. २०१० सालच्या गणनेनुसार त्यावेळी येथील लोकसंख्या ५.२ लाख होती.
बासू भट्टाचार्य
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पावरा समाज
पावरा जमातीची पावरी ही मुख्य बोलीभाषा असून तिच्यात स्थानपरत्वे व आजूबाजूला बोलल्या जाणाऱ्या इतर भाषांचा प्रभाव पडलेला आढळतो. नंदुरबार जिल्ह्यातील उत्तरेला असलेल्या नर्मदेच्या काठावर असणाऱ्या पावरांना नोंददळया, अक्राणी (धडगांव) तालुक्यातील डोंगराळ भागात राहणाऱ्यांना भारवट्या, शहादा, तळोदा तालुके, तसेच धुळे जिल्ह्यातील शिरपूर तालुका ह्या सपाट पट्ट्यात राहणाऱ्यांना देहवाल्या, मध्यप्रदेश व महाराष्ट्र सीमेवर निंबाळ्या, राठवा, बारेला व पाल्या म्हणतात. या सर्वांच्या बोलीभाषांत, पेहरावात काही प्रमाणात विविधता दिसून येते.
ए.पी.जे. अब्दुल कलाम
भारताच्या नागरी अंतराळ कार्यक्रमात आणि लष्करी क्षेपणास्त्र विकासाच्या प्रयत्नांमध्ये त्यांचा खूप मोठा सहभाग होता. अशा प्रकारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आणि प्रक्षेपण वाहन तंत्रज्ञानाच्या विकासावर केलेल्या कामामुळे ते भारताचे मिसाइल मॅन म्हणून ओळखले जाऊ लागले. १९९८मध्ये भारताच्या पोखरण-II अणुचाचण्यांमध्ये त्यांनी महत्त्वपूर्ण संघटनात्मक, तांत्रिक आणि राजकीय भूमिका बजावली. १९७४मध्ये भारताने केलेल्या मूळ अणुचाचणीनंतर ही पहिलीच चाचणी होती.
पळी (पूजापात्र)
हेही पहा
वर्ग:पूजेची उपकरणे
ए.पी.जे. अब्दुल कलाम
राष्ट्रपती म्हणून कारकीर्द
अनेक नागरिकांनीही हीच इच्छा व्यक्त केली आहे. यातून केवळ त्यांचे माझ्याबद्दलचे प्रेम आणि आपुलकी आणि लोकांच्या आकांक्षा दिसून येतात. या समर्थनामुळे मी खरोखर भारावून गेलो आहे. ही त्यांची इच्छा असल्याने मी त्याचा आदर करतो. त्यांनी माझ्यावर दाखवलेल्या विश्वासाबद्दल मला त्यांचे आभार मानायचे आहेत.
अंबर किल्ला
तसे टॉड आणि कन्निंघम, दोघांने ही अम्बिकेश्वर नावा चे शिव स्वरूपहून याचे नाव व्युत्पन्न मानले आहे. हे अम्बिकेश्वर शिव मूर्ति पुरानी नगरीच्या मध्य स्थित एक कुण्डच्या जवळ स्थित आहे. राजपूताना इतिहासमद्धे याला कधी पुरातनकाळात खूप अंबाचे वृक्ष असल्याने आम्रदाद्री नाव पण जगदीश सिंह गहलौतच्या अनुसार[कृपया उद्धरण जोड़ें] कछवाहच्या इतिहास मद्धे महाराणा कुम्भा च्या वेळेचे अभिलेख आमेरला आम्रदाद्रि नावाने सम्बोधित करतात.
पुरातत्त्व विज्ञानआणि संग्रहालय विभागाचे अधीक्षकच्या सांगितल्या प्रमाणे वार्षिक पर्यटन आकड़ेअनुसार येथे ५००० पर्यटक रोज येतात। वर्ष २००७ के आंकड़ों में यहां १४ लाख दर्शकों का आगमन हुआ था।
इतर कथा राजा रामचन्द्र चे पुत्र कुश चे वंशज शासक नरवर चे सोढ़ा सिंह चे पुत्र दुलहराय ने जवळ पास सन् ११३७ ई॰ मध्ये तत्कालीन रामगढ़ (ढूंढाड़) मध्ये मीणांना युद्धात मात दिली आणि नंतर दौसा चे बड़गूजरांना पराजित करून कछवाहा वंश चे राज्य स्थापित केले. तेव्हा त्यांनी रामगढ़ मध्ये अापली कुलदेवी जमुवाय माता चे मंदिर बनविले. त्यांचे पुत्र कांकिल देव ने सन् १२०७ मध्ये आमेर वर राज करत असलेले मीणांना परास्त करून अापल्या राज्यात विलय करून घेतले आणि त्याला अापली राजधानी बनविले. तेव्हा पासून आमेर कछवाहों ची राजधानी बनले आणि नवनिर्मित नगर जयपुर चे निर्माण पर्यंत होते. याच वंशाचे शासक पृथ्वीराज मेवाड़ चे महाराणा सांगा चे सामन्त होते जे खानवाच्या युद्धात सांगाच्या बाजूने लड़ले होते. पृथ्वीराज स्वयं गलता चे श्री वैष्णव संप्रदाय चे संतहारी चे अनुयायी होते. यांचे पुत्र सांगा ने सांगानेर कस्बा बनविला.
द्वितीय प्रांगण प्रथम प्रांगण पासून मुख्य पायऱ्या द्वारे द्वितीय प्रांगणात जाता येते. जहां दीवान-ए-आम बना हुआ है। इसका प्रयोग जनसाधारण के दरबार हेतु किया जाता था। दोहरे स्तंभों की कतार से घिरा दीवान-ए-आम संगमर्मर के एक ऊंचे चबूतरे पर बना लाल बलुआ पत्थर के २७ स्तंभों वाला हॉल है। इसके स्तंभों पर हाथी रूपी स्तंभशीर्ष बने हैं एवं उनके ऊपर चित्रों की श्रेणी बनी है। इसके नाम अनुसार राजा यहॉं स्थानीय जनसाधारण की समस्याएं, विनती एवं याचिकाएं सुनते एवं उनका निवारण किया करते थे। इसके लिये यहां दरबार लगा करता था।
शंकर नारायण जोशी
शिक्षण
शं.ना.जोशीचे पाचवी पर्यंतचे प्राथमिक शिक्षण पाचवडला झाले. पुढे इंग्रजी शिक्षण कुरूंदवाड व जमखंडी संस्थानच्या हायस्कूल मधे सुरू होते, पण इंग्रजी तिसऱ्या इयत्तेत शिकत असताना त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले. त्यामुळे शिक्षण सोडून कुटुंबाची जबाबदारी सांभाळण्यासाठी ते पाचवडला येऊन शेती करु लागले. शेती व पुढे सुरू केलेला मागाचा कारखाना यात मन रमेना म्हणून १९१० सेली भाऊशास्त्री लेले यांच्याकडे लेखनाचे काम सुरू केले. सोबत प्राज्ञपाठ शाळेत संस्कृतचे अध्ययन सुरू केले. १९१३ साली शं.ना.जोशी पुण्यात आले. ज्ञानप्रकाश व आर्यभूषण छापखान्यात मुद्रिते तपासन्याचे काम त्यांनी सुरू केले. पुढे त्यांचा लोकमान्य टिळकांशी संबंध आला व टिळकांच्या दौऱ्यात स्वयंसेवक म्हणून जोशींनी काम केले. पुढे मुळशी सत्याग्रहात जोशींनी हिरिरीने भाग घेतला. शं.ना.जोशी ह्यांचे घराणे मूळचे सातारा जिल्ह्यातील वाईचे. जोशींच्या घराण्यात सराफीचा व्यवसाय होता, त्यावरून हुंडीवाले जोशी ह्या नावाने ते त्यांचे घराणे प्रसिद्ध होते. जोशी उपनामांची अनेक घराणी होती, त्यामुळे ते स्वतःला वाईकर वत्स गोत्री जोशी म्हणवून घेत असत. वत्स, वत्स जोशी , जोशी वत्स , वाईकर अशी अनेक उपनामे त्यांच्या लेखांमधे व ग्रंथात आढळतात.
रांजणगाव (मुरबाड)
रांजणगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
सेवाशुल्क
सेवा शुल्क ही पुरातन काळापासून चालत आलेली प्रथा आहे. जुन्या काळात राजाचे सरदार सैनिक  घोडे  पुरवठा करायचे त्या बदल्यात राजा त्यांना  किंवा गावांचा महसूल गोळा करण्याचा अधिकार द्यायचा.
रेम्या नंबीसन
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळी व्यक्ती वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
माहूर तालुका
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
गेर नृत्य
गेर नृत्य हा सातपुडा पर्वतरांगांच्या परिसरात, महाराष्ट्र व गुजरात यांच्या सीमाभागात राहणाऱ्या आदिवासी पावरा समाजात प्रचलित असलेला नृत्यप्रकार आहे. गेर होळीच्या निमित्ताने केले जाते.
मेंढी पालन
भारतीय मेंढ्यांच्या जाती
भाकरवाल : काश्मीरमध्ये डोंगराळ भागात व पीर पंजालच्या पर्वतराजीवरील पठारावर या जातीच्या मेंढ्या आढळतात. त्या काटक आणि थोराड असून त्यांचे कळप स्थानांतर करीत काश्मीर दरीमध्ये लिद्दार, पहलगामपर्यंत पोहोचतात. काही उपजातींच्या मेंढ्यांच्या शेपटीवर बरीच चरबी साठलेली असते. यांचे कान लांब, रुंद व लोंबते असून त्यांच्या डोळ्यांच्या व तोंडाच्या भोवती विटकरी रंगाचे वलय असते. वर्षातून एका मेंढीपासून तीन कातरणींमध्ये सरासरीने १.६ किग्रॅ. जाड धाग्याची रंगीत लोकर मिळते. स्थानिक लोक तिचा जाडीभरडी ब्लॅंकेटे बनविण्यासाठी उपयोग करतात.
लोही : डोक्याचा तपकिरी रंग, उठावदार उंचावलेले नाकाचे हाड (रोमन नोज), मऊ व लांबसडक कान ही या जातीची वैशिष्टये आहेत. यांच्या चेहऱ्यावर लोकर नसते. ल्यालपूर, झांग व मंगमरी या पाकिस्तानातील जिल्ह्यांत या जातीच्या जातिवंतर मेंढ्या आढळतात. तथापि या जातीतील काही प्रकार राजस्थान व गुजरातमध्ये आहेत. लोकर, मांस व दूध या तीनही प्रकारचे उत्पादन या जातीच्या मेंढ्यांपासून मिळते. प्रत्येक मेंढीपासून वर्षाला १.८ किग्रॅ. जाड, लांब धाग्याची लोकर व दररोज ३.६ लिटरपर्यंत दूध मिळू शकते. राजस्थानमध्ये या जातीच्या मेंढ्यांच्या उपजातींना निरनिराळी नावे आहेत. जोधपूर व जैसलमीर जिल्ह्यांत जैसलमीरी; जयपूर, टोंक व सवाईमाधवपूर जिल्ह्यांत मालपुरी; उदयपूर जिल्ह्यांत सोनाडी अशी नावे आहेत; तर गुजरातमधील बडोदे जिल्ह्यात या मेंढ्या चारोथ्री या नावाने ओळखल्या जातात.
नोकिया इ६
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २०११ मध्ये प्रकाशित झाला.
दुधाळा
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
तांडवनृत्य
तांडवनृत्य हा एक प्राचीन भारतीय नृत्यप्रकार आहे. .हे पुरुषप्रधान नृत्य असून ते शिवाने प्रवर्तित केले, अशी पारंपरिक समजूत आहे. शारंगदेवाने रचलेल्या संगीतरत्नाकर या ग्रंथात तांडवनृत्याची उत्पती दिलेली आहे.ती अशी-
याचा अर्थ शिवाने आपण पूर्वी केलेले नृत्य आठवून ते आपल्या गणांतील अग्रणी असलेल्या तंंडूकरवी भरतमुनीला दाखविले. तसेच लास्य हे नृत्य पार्वतीकरवी मोठ्या आवडीने भरतापुढे करून दाखविले. तंंडूने करून दाखविलेले तांडव, असे जाणून भरतादी मुनींनी ते नृत्य मानवाला शिकविले.
इ.स.पू. २६४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २६४ वर्ग:इ.स.पू.चे २६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
ओजीवले
ओजीवले हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
निवघा
निवघा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
गोपाल नायक
गोपाल नायक यांची खरी योग्यता अमीर खुसरो जाणून होता. त्यामुळे त्याने गोपाल नायक आणि असे अनेक गायक दिल्लीला नेले, आणि देवगिरीला जन्मलेले हिंदुस्तानी संगीत उत्तरी भारतात पोहोचले.
तांदुळवाडी
भौगोलिक स्थान
हे गाव सफाळे रेल्वे स्थानकाच्या पूर्वेस ७ किमी अंतरावर वसलेले आहे.
संदर्भ
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
फुनान
वर्ग:कंबोडियाचा इतिहास
कंबोडियाचा इतिहास
इसवी सनाच्या साधारण दोनशे वर्षांपूर्वी कौडिण्य नावाचा एक भारतीय ब्राम्हण, काही लोकांना घेऊन येथे आला. या ‘शैलराज कौडिण्य’ला युद्धद करायचे नव्हते. तेथील नाग लोकांना याचे फार आश्चर्य वाटले. त्या नाग लोकांची राजकन्या ह्या कौडिण्यच्या प्रेमात पडली व कौडिण्य त्या देशाचा जावई झाला. पुढे राजा झाला आणि त्यानेच आपली हिंदू संस्कृती त्या देशाला दिली असे म्हटले जाते. या कौडिण्यने स्थापन केलेल्या राज्याची राजधानी होती – व्याधपूर. या संदर्भात काही शिलालेख तेथे मिळाले आहेत. अंगकोर वाट ह्या जगप्रसिद्ध मंदिरात आढळलेल्या शिलालेखावर लिहिले आहे. :
साधारण सातव्या शतकाच्या सुरुवातीला या फुनान राजवंशात अराजक निर्माण झाल्याने ‘कंबू’ नावाच्या, भारतातून तिथे गेलेल्या क्षत्रियाने शासनाची सूत्रे आपल्या हातात घेतली. तेव्हापासून हा देश ‘कंबुज’ म्हणून ओळखला जाऊ लागला. पुढे याचेच ‘कंबोडिया’ झाले. या कंबुज वंशाने तीनशे/साडेतीनशे वर्षांपर्यंत या देशावर राज्य केले. यांच्याच काळात भववर्मन, महेंद्रवर्मन यांच्या सारखे महापराक्रमी राजे निर्माण झाले.
पृथ्वीचा आस
आसाचे परिवलन
वर्ग:भूगोल वर्ग:प्राकृतिक भूविज्ञान
नोकिया इ६५
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००७ मध्ये प्रकाशित झाला.
ताशा
वर्ग:अवनद्ध वाद्ये
फ्रांसिस्को गोया
युद्धाच्या आघाताचा साक्षीदार
गोयाने आपल्या चित्रात मृत्यूच्या क्षणांचे नेमके चित्रण केले आहे तसेच युद्धकाळात स्त्रीयांवरचे अत्याचारही नोंदवून ठेवले आहेत. उदा. प्लेट ९: No quieren - 'त्यांना नको आहे' या चित्रात एक सैनिक एका स्त्री वर बळजोरी करतो आहे आणि एक म्हातारी त्याच्या अंगावर चाकू घेऊन धावते आहे असे चित्रण आहे. पुढील दहाव्या प्लेट मध्ये अत्याचाराला बळी पडलेल्या स्त्रीया अत्याचार संपल्यावर निःस्त्राण होऊन पडलेल्या आहेत.
विषय
गोयाने दुष्काळ, अमानवी शिक्षा, देहदंडाच्या शिक्षा याचेही चित्रण केले आहे. गोयाच्या चित्रात युद्धामध्ये एकमेकांना भिडलेली शरीरे आणि काळा रंग याचा प्रभावी वापर दिसतो. रेनेसांस संपल्या नंतरचा या चित्रकारावर अर्थातच युरोपीय मध्ययुगीन शिल्पकलेचा ठसा उमटलेला दिसतो.
परिणाम
गोयाच्या चित्रणाने भारून जाऊन जाक कॅलो (Jacques Callot) या चित्रकाराने युद्धाचे काही चित्रण करून ठेवले आहे. त्यातले Les Grandes Misères de la guerre हे चित्र युद्धाचे यथार्थ वर्णन करते.
गिधाड घार (पक्षी)
हा पक्षी मातकट पांढऱ्या रंगाचा असतो. घारीसारख्या दिसणाऱ्या गिधाड घारीची पिसे काळी असतात.शेपटीचा आकर पाचरीसारखा असतो.नर-मादी दिसायला सारखे असतात.ते गावाच्या शिवारात एकटे-दुकटे किंवा तिकटे दिसतात.गिधाड घार भारत द्विकल्प,नेपाळ ते पश्चिम बंगाल,श्रीलंकेत क्वचित आढळतात.मार्च व एप्रिल या महिन्यात ते येतात.गिधाड घार हे उजाड माळरानावर मोठ्या प्रमाणात दिसून येतात.
रामदासी साहित्य संमेलन
शंकर अभ्यंकर यांच्या उपस्थितीत संमेलनाचा समारोप झाला.
आंभोरा
वैशिष्ट्ये
या ठिकाणचे वैशिष्ट्य म्हणजे या ठिकाणी असलेले चैतन्येश्वर मंदिर आणि येथील चैतन्येश्वर महादेवाची लिंगपिंड स्थापन केलेली नसून ती यज्ञातून स्वयं प्रकट झालेली आहे, असे सांगतात.. येथेच श्री हरिनाथ शिष्य रामचन्द्र उर्फ रघुनाथ यांची जीवंत समाधी आहे. काहींच्या मते, याच समाधीसमोर बसून मराठीचे आद्य कवी मुकुंदराज यांनी पवनामृत, पवनविजय हे ग्रंथ शा.श. १११० साली लिहिले.
मराठीचे आद्य कवी मुकुंदराज यांनी लिहिलेला मराठीचा आद्यग्रंथ विवेकसिंधू हा अंबेजोगाई या बीड जिल्ह्यातील गावी लिहिलेला आहे .
करुणात्रिपदी
२. श्रीगुरुदत्ता जय भगवंता
भावार्थ:
(गुरुचरित्रात१० व्या अध्यायात उल्लेख असलेल्या वल्लभेश नामक) ब्राह्मणाला जेंव्हा चोरांनी मारले त्यावेळी आपले मन जसे कळवळले तसे ते आताही कळवळू द्या!
(गुरुचरित्रातल्या १३ व्या अध्यायात उल्लेख असलेल्या उदर व्यथेचा) ब्राह्मण उदरव्यथेने तडफडत (प्राणत्याग करत) असलेला पाहून त्यावेळी आपले मन जसे कळवळले तसे ते आताही कळवळू द्या!
(गुरुचरित्रातल्या २० व्या अध्यायात उल्लेख असलेल्या गंगाधर नामक) द्विजाचा म्हणजे ब्राह्मणाचा पुत्र मरण पावल्यावर जे मन वळले (म्हणजे कृपा करते झाले) ते मन आता कां बरे उदासीन झाले आहे? कां वळत नाही? तेंव्हा हे गुरुदत्ता हे भगवंता त्यावेळी जसे कळवळले तसे ते आताही कळवळू द्या!
३. जय करुणाघन निजजनजीवन
बालकापराधा गणे (गणीं) जरी माता। तरी कोण त्राता देईल जीवन।।४।। जय करुणाघन .....।।
गोविंद नामदेव
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
कुंकू
करंडा
कंरडा हा स्टेनलेस स्टील धातूचा किंवा चांदीचा असतो. काही करंड्यात कुंकू टेवण्यासाठी चार लहान आकाराच्या वाट्या एकमेकांस जोडलेल्या असतात व वरती त्याला पकडण्यासाठी सरळ व गोलाकाराचे कडी असते. वाट्यांचा उपयोग कुंकू व हळद ठेवण्यासाठी होतो.
उत्पादन
कुंकवाचे उत्पादन करण्यात केम हे गाव प्राचीन काळापासून अग्रेसर आहे. हे गांव सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यातील सर्वात मोठे गाव आहे. वस्ती सुमारे दहा हजार लोकांची आहे.
धनु (तारकासमूह)
तारे
डेल्टा सॅजिटॅरी (δ Sgr) के२ प्रकारचा २.७१ दृश्यप्रतीचा तारा आहे. हा पृथ्वीपासून फक्त ८५ प्रकाशवर्ष अंतरावर आहे. टा सॅजिटॅरी (η Sgr) द्वैती तारा आहे. त्याच्या घटकांची दृश्यप्रत ३.१८ आणि १० आहे. पाय सॅजिटॅरी (π Sgr) एक तीन ताऱ्यांची प्रणाली आहे. तिच्यातील घटकांची दृश्यप्रत अनुक्रमे ३.७, ३.८ आणि ६.० आहे.
गांबियाचा ध्वज
गांबिया देशाचा नागरी ध्वज लाल, निळ्या व हिरव्या रंगांच्या तीन आडव्या पट्ट्यांपासून बनला आहे. आफ्रिकेमधील बहुतांश देशांप्रमाणे हे तीन रंग गांबियाच्या ध्वजाचा भाग आहेत.
संगीत रत्‍नाकर
प्रबंध
१२व्या शतकात झालेल्या कवी जयदेव याने आपले गीतगोविंद हे काव्य प्रबंध रूपात रचले आहे. ते प्रबंध असे आहेत. :-
१३वा प्रबंध : राग मालव, ताल यति
उदा
सम्राट उदा ( १० जून ८६७ - मृत्यु: ३ सप्टेंबर ९३१) हा एक जपानी सम्राट होता.पारंपारिक क्रमवारीनुसार, तो जपानचा ५९वा सम्राट होता. त्याचा सम्राट म्हणून राजगादीचा कालखंड सन ८८७ ते सन ८९७ असा सुमारे १० वर्षे होता.
मराठी नाट्यसंगीत
विविध सांगीतिक आकृतिबंध
नाट्यसंगीतामुळे वेगवेगळ्या रागांचा प्रसार झाला. अनृतचि गोपाला (सूरदासी मल्हार), आनंदे नटती (मल्हार), उगवला चंद्र पुनवेचा (मालकंस), एकला नयनाला विषय तो झाला (पहाडी), कटु योजना ही विधीची (शंकरा), ललना मना (गरुडध्वनी), कठीण कठीण किती, कृष्ण माझी माता (बागेश्री), कोण अससी तू नकळे मजला (जोगकंस), खरा तो प्रेमा (पहाडी - मांड), गुरू सुरस गोकुळी (जयजयवंती), जय गंगे भागीरथी (कलावती), जय शंकरा गंगाधरा (अहिरभैरव), जयोस्तुते उषादेवते (देसकार), झणी दे कर या (अडाणा), तळमळ अति अंतरात (सोहनी), नाथ हा माझा (यमन), पुरुष हदय बाई (यमनकल्याण), बोला अमृत बोला (भैरवी) अशी कित्येक उदाहरणे सांगता येतील. याशिवाय अनेक संतरचना नाट्यसंगीत म्हणून वापरल्या गेल्या आणि विविध रागांत त्यांची अनेक रूपे रसिकांच्या मनात ठसली. अवघाची संसार सुखाचा करीन (धानी), अगा वैकुंठीच्या राया (भैरवी), अमृताहुनि गोड, देवा धरिले चरण (भीमपलास), देवा तुझा मी सोनार (जौनपुरी) या नाट्यगीतांचा उल्लेख या संदर्भात करता येईल.
शास्त्रीय संगीताच्या रागांवर आधारलेली काही नाट्यगीते
वर्ग:मराठी संगीत वर्ग:मराठी संगीत नाटके
भाऊ लोखंडे
गडचिरोलीच्या महात्मा फुले, आंबेडकर विचारमंचाच्या वतीने १३ फेब्रुवारी २०१५ रोजी गडचिरोली येथील शिवाजी महाविद्यालयाच्या पटांगणावर आयोजित महात्मा फुले-आंबेडकर साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष प्रा. भाऊ लोखंडे होते.
गोकसावंगी
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
धुतर ससाणा
धुतर ससाणा हा एक शिकारी पक्षी आहे. याला मराठीमध्ये धूती शिक्रा, अंधारी बाज (स्त्री.), धूती शिखरा (पु.) असेही म्हणतात. इंग्रजीत याला Eurasian Hobby म्हणतात. हिंदी त्याला कश्मिरी मोरास्सानी, धूती, धूतारा, मोरास्सानी असे म्हणतात. गुजरातमध्ये धोती (स्त्री.), धुतार (पु.) असे म्हणून ओळखले जाते.
मुंबई विद्यापीठ
इतिहास
पुढे मुंबई विद्यापीठ कायदा (द बॉंम्बे युनिवर्सिटी ॲक्ट) सन १९५३ नुसार विद्यापीठाचे अधिकार आणि कार्ये ठरविण्यात आली. सुरुवातीला एल्फिन्स्टन महाविद्यालयाची इमारत मुंबई विद्यापीठासाठी वापरण्यात आली होती.
क्रमवारी आणि श्रेणीकरण
इ.स. २०१० साली राष्ट्रीय मूल्यांकन व अधिस्वीकृती परिषद (नॅक) कडून या विद्यापीठाला पंचतारांकित दर्जा देण्यात आला. इ.स. २०१२ सालच्या जगातील सर्वोत्तम ५०० विद्यापीठांमध्ये मुंबई विद्यापीठाचा क्रमांक लागत नाही. इ.स. २०१२ साली या विद्यापीठाचा जागतिक क्रमवारीत ५५१ वा क्रमांक होता.
मुंबई विद्यापीठाचे गीत
इदं सुन्दरं मन्दिर शारदाया मुम्बापुरीविश्वविद्यालयम्। कलाशाखवाणिज्यशाखाधिरूढा अमूढा विमुक्ता विहंगा वयम् ॥१॥ शृण्वन्तु सर्वे दृढं निश्चयम् ॥धृ॥
अफोन्सो पहिला, पोर्तुगाल
अफोन्सो पहिला (जून २५, इ.स. ११०९:ग्विमाराएस - डिसेंबर ६, इ.स. ११८५) हा पोर्तुगालचा राजा होता. याला अफोन्सो एन्रिकेस या नावानेही ओळखत असत.
नांदेड जिल्हा
नांदेड जिल्ह्याची सामाजिक व धार्मिक स्थिती
नांदेड जिल्ह्यात विविध जाती-धर्माचे लोक वास्तव्यास आहे. हे शहर व्यापारी पेठ म्हणूनही प्रसिद्ध आहे. हिंदू, मुस्लिम, बौद्ध, शीख या धर्मातील लोकांची संख्या अधिक असून जैन व पारशी धर्मातील लोकांची संख्या जेमतेम (नगण्य) आहे. नांदेड शहर हे गोदावरी नदीच्या नाभीस्थळी वसलेले आहे. यामुळे हे शहर धार्मिक क्षेत्रही आहे. शहरात नृसिंहाचे मंदिर आहे. शिखांचे दहावे गुरू श्रीगुरू गोविंदसिंघजी यांच्या समाधीस्थळी बांधलेला गुरुद्वारा प्रसिद्ध आहे. शिवाय जिल्ह्यातील माहूर या तालुक्याच्या ठिकाणी रेणूका मातेचे मंदिर आहे. माहूर किल्ला परिसरात लेण्या आहेत. कंधार येथे प्राचीन भूईकोट किल्ला, हजार वर्षापूर्वी बांधलेला "जगतूंग सागर" साठवण तलाव आहे. त्याठिकाणी दोन दर्गाही आहेत. दरवर्षी कंधारचा 'उरुस' या नावाने फार जत्रा भरते. लोहा तालुक्यात माळेगाव येथे मल्हारी म्हाळसाकांताचे भव्य मंदिर आहे. दरवर्षी याही ठिकाणी फार मोठी जत्रा भरते. महाराष्ट्रातील पर्यटन स्थळ म्हणून या जत्रेचे आकर्षण असते. बिलोली या तालुक्याच्या ठिकणी जुने मस्जिदीवरील कोरीव कला व दगडी पुंगराचे कोरीव काम प्रेक्षणीय आहे. देगलूर ( होट्टल ) येथील सिद्धेश्र्वराचे मंदिर, धुंडा महाराज देगलूरकराची वारकरी संप्रादायाची ध्वजा हे प्रसिद्ध आहे. नांदेड जिल्ह्यात सहस्त्रकुंड धबधबा, उनकेश्वर येथील गरम पाण्याचे झरे हे ऐतिहासिक दृष्ट्या महत्त्वाचे आहे. अशा रितीने सामाजिक व धार्मिक गौरवशाली परंपरा नांदेड जिल्ह्यास लाभलेली आहे.
वातावरण
केवळ सत्य
सध्या वातावरणात होणारे बदल अनिश्चित आणि समजण्यापलीकडे आहेत.
नांदेड जिल्हा
नांदेड जिल्ह्यातील राजकीय स्थिती
जिल्ह्यात नांदेड लोकसभा मतदार संघ स्वतंत्र आहे. नांदेड लोकसभा मतदार संघ अंतर्गत उत्तर नांदेड, दक्षिण नांदेड, देगलूर, भोकर, नायगाव, मुखेड, माहूर, किनवट व कंधार हे विधानसभा मतदार संघ येतात. नांदेड जिल्ह्यात एकूण ९ विधानसभा मतदार संघ आहेत. नांदेड जिल्ह्याने आजपर्यंत देशातील राजकीय नेतृत्व घडविलेले आहे. कै. शंकरराव चव्हाण यांनी केंद्रीय गृहमंत्री तसेच महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री म्हणून कार्यभार सांभाळलेला होता.त्यांचे पूत्र  मा. अशोकराव चव्हाण यांनी देखील महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री म्हणून कार्यभार सांभाळला होता. सध्या ते सार्वजनिक बांधकाम मंत्री व जिल्ह्याचे पालकमंत्री आहेत. श्रीमती सूर्यकांता पाटिल यांनी केंद्रात तर कै.शामराव कदम, मरहूम. फारुक पाशा, कै. बाजीराव शिंदे, मा. गंगाधरराव कुंटूरकर, मा.डॉ. माधवराव किन्हाळकर, कै. डि.बी.पाटिल, मा. डी. पी. सावंत यांनी राज्यमंत्री म्हणून पदे भूषविली आहेत. सात वेळा कंधारचे विधानसभेत प्रतिनिधीत्व करणारे शेकापचे केशवराव धोंडगे. अशा प्रकारे राजकीय नेतृत्व या 'नांदेड जिल्ह्याने तयार केलेले आहे.
पोक्सो कायदा
पार्श्वभूमी
== कायद्यातील महत्त्वाच्या गोष्टी ==
नांदेड जिल्हा
नांदेड जिल्ह्याचे भौगोलिक स्थान
नांदेड जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ १०,४२२ चौ.कि.मी आहे. जिल्ह्याची लोकसंख्या इ.स २००१ च्या जनगणनेनुसार २८,७६,२५९ इतकी आहे. नांदेड जिल्ह्यात सरासरी पर्जन्यमान ९५३.८ मी.मी आहे. जिल्ह्यातील प्रमुख नद्या- गोदावरी, मांजरा, आसना, मन्याड व पैनगंगा. नांदेड हे नाव श्री शंकराच्या नंदी या वाहनाच्या नावावरून उगम पावले असल्याचे सांगण्यात येते.
नांदेड जिल्ह्यांच्या सलग्न जिल्हा सीमा
नांदेड जिल्हा हा गोदावरीच्या खोऱ्यात आग्नेय महाराष्ट्रात वसला आहे. आदिलाबाद,कामारेड्डी, निर्मल व निझामाबाद (तेलंगाणा), बिदर (कर्नाटक), यवतमाळ, लातूर, परभणी व हिंगोली हे जिल्हे नांदेड जिल्ह्याच्या सीमेस लागून आहेत. नांदेड जिल्हा महाराष्ट्राला (आग्नेय दिशेच्या बाजूने) कर्नाटक व तेलंगाणा या राज्यांशी जोडतो.