cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
औषधसतर्कता
औषधांचे धोके शोधणे
नवी औषधे सर्वत्र उपलब्ध करण्याआधी औषधनिर्माण कंपन्यांना कायद्याने चिकित्साशास्त्रीय चाचण्या (संपरीक्षणे) कराव्या लागतात. तुलनीय नियंत्रण गटासोबतच निर्माते किंवा त्यांचे हस्तक ज्यांच्यासाठी औषध बनविले जात आहे अशा रुग्णांचा प्रातिनिधिक गट - याच्यात जास्तीत जास्त काही हजार रुग्ण असू शकतात - निवडतात. नियंत्रक गटाला तोषक आणि/किंवा संबंधित रोगासाठी आधीच मान्य झालेले अन्य औषध दिले जाते.
इ.स. ६८७
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६८७ वर्ग:इ.स.च्या ६८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
फुलवाडी (पुसद)
फुलवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
योगासन
शरीरातील सांधे लवचीक बनविण्यासाठी, शरीर निरोगी राखण्यासाठी, अंतर्गत अवयवांना मर्दन होण्यासाठी, शरीराचा आकार बांधेसूद राखण्यासाठी आणि मन शांत व एकाग्र करण्यासाठी केलेली शरीराची विशिष्ट प्रकारची आकृती म्हणजे योगासन. माणसाच्य पाठीच्या हालचाली तीन प्रकारच्या असतात. वरच्या दिशेने ताणले जाणे, डाव्या किंवा उजव्या बाजूला पीळ देणे आणि पुढे किंवा मागे झुकणे. पुढे दिलेल्या योगासनांच्या नियमित सराव केल्याने पाठीच्या वर दिलेल्या हालचालींना उपयोगी पडणारे स्नायू सक्षम होतात.कोणत्याही प्रकाराचे आजार होत नाही.
यातली काही योगासने कुठेही आणि कधीही करता येतात. फक्त तत्पूर्वी ती तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली शिकणे आवश्यक आहे.
प्राचीन भारतीय चिकित्सापद्धतीतील योगासने ही अष्टांगयोगातील तिसरी पायरी होय.
योगासने करण्याची कृती
पतंजली ऋषींच्या अष्टांग योगांपैकी एक अंग आसन आहे. योगसूत्रातच आसनाचे वर्णन' स्थिरं सुखम् आसनम्' असे केले आहे. योग साधनेतील आसन अचल व सुखकारक अपेक्षित आहे. ते तसे असण्यासाठी शरीर आधी-व्याधी रहित प्राकृतिक असणे आवश्यक आहे. काही योगासने नियमित केली असता व इतर अंगांचा अभ्यास केला तर आसन सिद्ध होऊ शकते.
आसने करतानाच्या काही संज्ञांचे स्पष्टीकरण
पूर्वस्थिती - आसने चार स्थिती घेऊन केली जातात. बसून, पाठीवर झोपून, पोटावर झोपून व उभे राहून! यांना पूर्वस्थिती म्हणतात.
आसनस्थिती - शरीराच्या विशिष्ट हालचाली करून आसनांची अंतिम स्थिती आणणे.
पूरक - नाकाने पूर्ण श्वास घेणे.
रेचक - नाकाने पूर्ण श्वास सोडणे.
कुंभक - श्वास घेतलेल्या अवस्थेत अथवा श्वास सोडलेल्या अवस्थेत, श्वासोच्छ्वास न करता राहणे.
दिर्घश्वसन - नाकाने श्वास पूर्ण घेणे व पूर्ण सोडणे.
आसने करताना जर पोट दाबले अथवा आत घेतले जाणार असेल तर, रेचक करून आसनस्थिती आणणे.
आसनांचा अभ्यास सुरू करण्यापूर्वी सूक्ष्म व्यायाम जरूर करावा. त्यामुळे स्नायू, मज्जातंतू व हाडांचे सांधे मोकळे होवून हालचाली सुलभ होतील व आसनस्थिती जमण्यास सोपे होईल.
नवशिक्यांना, बरेच दिवसांच्या अंतराने आसने करणाऱ्याना व पहिल्यांदाच आसने करताना, अंतिम आसनसस्थितीत जास्त वेळ राहता येत नाही, अशांनी आसनस्थिती सोडून सावकाश पूर्वस्थितीत यावे व हेच आसन तीन-चार वेळा करावे. एकदा आसन व्यवस्थित जमू लागल्यानंतर, आसन एकदाच करावे आणि दीर्घ श्वासोच्छ्वास करत अधिक वेळ आसनस्थितीत राहावे.
कुठलेही आसन करताना, सर्व हालचाली सावकाश कराव्यात. त्यामुळे स्नायू, हाडांचे सांधे व मज्जारज्जूंवर अनावश्यक ताण येणार नाही. आसनांमुळे शरीरात प्राणशक्‍तीचा संचार व संचय होतो, प्राणवायूचा पुरवठा आवश्यक त्या प्रमाणात अवयवांना होतो व शरीरातील दोष बाहेर पडतात. शरीर नैसर्गिक अवस्थेत येते व दिवसभर कामाला उत्साह वाटतो.
काही योगासनांचा नावे
हस्त मुद्रा
नमस्ते किंवा नमस्कार मुद्रा -
शून्य मुद्रा -
संदर्भ
वर्ग:योग वर्ग:व्यायाम वर्ग:योगासने वर्ग:आरोग्य वर्ग:तत्त्वज्ञान वर्ग:उपचारपद्धती
मरूद्यान
भौगोलिक संदर्भात, मरूद्यान किंवा मरूबन हे वाळवंटातील पाण्याचे स्रोत असलेला प्रदेश आहे जिथे वनस्पति उगण्यास पुरेशी परिस्थिती उपलब्ध आहे. जर हे क्षेत्र पुरेसे मोठे असेल तर ते प्राणी आणि मानवांना नैसर्गिक राहण्यायोग्य निवासस्थान देखील प्रदान करते.
ऐतिहासिक महत्त्व
व्यापार आणि वाहतुकीच्या मार्गांसाठी वाळवंटातील मरूद्यानाचे नेहमीच विशेष महत्त्व राहिले आहे. पाणी आणि खाद्यपदार्थांच्या पुरवठ्यासाठी सैन्यदले मरूद्यानाजवळून जाणे आवश्यक आहे. म्हणून कोणत्याही मरूद्यानावरील राजकीय किंवा सैनिकी नियंत्रण म्हणजेच त्या मार्गावरील व्यापारावरील नियंत्रण. उदाहरणार्थ, आधुनिक लीबियात स्थित औजिला, घाडमेस आणि कुफ्रा या सहारा वाळवंटाच्या उत्तर-दक्षिण आणि पूर्व-पश्चिम व्यापारासाठी बऱ्याच वेळा महत्त्वपूर्ण ठरल्या आहेत. मध्य आशियातील ओलांडलेल्या रेशीम मार्गामध्येही अनेक मरूद्यानांचा समावेश होता.
भूगोल
भूगर्भातील नदी किंवा विहीरीसारख्या पाण्याच्या स्रोतांमधून वाळवंटातील मरूद्यान तयार होतात. येथे नैसर्गिकरित्या किंवा मानवनिर्मित पाण्याचा दबाव वाढवून पृष्ठभागावर पाणी पोहोचू शकते. नियतकालिक पावसामुळे पण मरूद्यानाच्या स्रोताचे नैसर्गिकरित्या पाणी वाढते. अभेद्य खडक व दगडाचा स्थरांमुळे पाणी अडते आणि त्याला स्थिरमध्ये ठेवता येणे शक्य होते. हे पाणी स्थलांतरित पक्षी देखील वापरतात आणि ते बियाणे देखील प्रचारित करतात, परिणामी पाण्यातील वनस्पती आणि मरूद्यानाभोवती झाडे वाढतात.
वनस्पती व शेती
मरूद्यानामध्ये राहणाऱ्या लोकांनी जमीन आणि पाण्याचा वापर काळजीपूर्वक केला पाहिजे. जर्दाळू, खजूर, अंजीर आणि ऑलिव्ह यासारख्या वनस्पती वाढविण्यासाठी शेतात सिंचनाची गरज असते. मरूद्यानामध्ये सर्वात महत्त्वाची वनस्पती म्हणजे खजूर, ज्याने वरचा थर बनतो. हे खजूराचे वृक्ष मध्यम उंचीच्या पीचसरख्या लहान झाडांना सावली देतात. वेगवेगळ्या थरांत रोपे वाढवून, शेतकरी माती व पाण्याचा उत्तम वापर करतात. बराच भाजीपाला देखील पिकविला जातो आणि धान्य जसे ज्वारी आणि गहू पिकविले जातात जेथे जास्त ओलावा असतो. थोडक्यात, मरूद्यानामध्ये पामची शेती ही सिंचनाचे क्षेत्र आहे जे पारंपारिकपणे गहन आणि बहुसंस्कृती-आधारित शेतीस समर्थन देते. भटक्या विमुक्त प्राण्यांच्या पशुपालन पण येथे होते; जे बहुतेक वेळा खेडूत लोक असतात.
उल्लेखनीय मरूद्यान
सौदी अरेबिया येथील अल अहसा मरूद्यान हे जगातले सर्वात मोठे मरूद्यान आहे ज्याचे क्षेत्रफळ जवळपास ८,५४४ हेक्टर आहे. इ.स्. २०१८ मध्ये युनेस्कोने जागतिक वारसा स्थळांमध्ये या मरूद्यानाचा समावेश केला. अमेरिकेची लास वेगास व्हॅली, एकेकाळी विशाल मरूद्यान होती जे आता एक दोलायमान महानगर क्षेत्रात रूपांतरित झाला आहे. नील नदीकाठी इजिप्त मध्ये बरेच मरूद्यान सापडतात.
संदर्भ
वर्ग:भौगोलिक रचना
आना चक्वेताद्झे
आना चक्वेताद्झे (Анна Джамбулиловна Чакветадзе; ५ मार्च, इ.स. १९८७:मॉस्को, सोव्हिएत संघ - ) ही एक रशियन टेनिस खेळाडू आहे. सप्टेंबर २००७ मध्ये जागतिक क्रमवारीत पाचव्या क्रमांकावर उडी घेतलेल्या आनाचा खेळ गेली काही वर्षे ढेपाळला आहे.
वर्ग:रशियाचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
स्टेफाने लॅनॉय
वर्ग:फुटबॉल पंच वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:रिकामी पाने
ढेरे
ढेरे हे मराठी आडनाव आहे.
प्रसिद्ध व्यक्ती
वर्ग:मराठी आडनावे
कोल्हापूर (देवळी)
कोल्हापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
कौसानी
कौसानी हे उत्तराखंड राज्यातील बागेश्वर जिल्ह्यात वसलेले खेडेगाव आहे. हिमालयाच्या कुशीत असणाऱ्या या गावातील निसर्गामुळे महात्मा गांधी यांनी या गावाचे 'भारताचे स्वित्झर्लंड' असे वर्णन केले आहे. अलमोडा या प्रसिद्ध ठिकाणापासून कौसानी ५२ किलोमीटर अंतरावर आहे.
कौसानी मधून हिमालयातील त्रिशूल, नंदादेवी आणि पंचचुली या तीन शिखरांचा सुमारे तीनशे किलोमीटर लांबीचा दिलखेचक नजर दिसतो.
इतिहास
१९४७ मध्ये भारताला स्वातंत्र्य मिळाले तेव्हा कौसानी हे गाव अलमोडा जिल्ह्याचा भाग होते. १५ सप्टेंबर १९९७ रोजी अलमोडाचे विभाजन करून बागेश्वर जिल्ह्याची निर्मीती झाली. कालांतराने ९ नोव्हेंबर २००० रोजी उत्तर प्रदेशचे विभाजन होऊन उत्तराखंडाची निर्मिती झाली आणि हा जिल्हा उत्तराखंडचा भाग बनला.
महात्मा गांधी यांनी येथे आपल्या 'अनासक्ती योग' या पुस्तकाचे लेखन १९२९ मध्ये केले.
पर्यटन स्थळे
महात्मा गांधींच्या शिष्य सरलाबेहन (मूळ नाव - कथेरीन हेलमान) यांनी अनासक्ती आश्रम आणि स्त्रियांच्या कल्याणासाठी लक्ष्मी आश्रम अशा दोन आश्रमाची येथे १९४६ मध्ये स्थापना केली. हिंदीतील प्रसिद्ध कवी सुमित्रानंदन पंत याच्या स्मृतीप्रित्यर्थ येथे 'पंत संग्रहालय' आहे. बागेश्वर रस्त्याला चहाचे बगीचे आहेत. येथे दर वर्षी सुमारे ७०००० किलो चहाची निर्मिती होते. कौसानी येथील सूर्योदय आणि सूर्यास्त बघण्यासारखे आहेत.
उन्हाळ्यात जाणाऱ्या पर्यटकांची काही वेळा निराशा होते कारण वणव्यामुळे धूर निर्माण होऊन हिमालयाच्या रांगा दिसणे बंद होते.
चित्रपट
कौसानी येथे 'कोई मिल गया' तसेच '१९४२ अ लव्ह स्टोरी' या चित्रपटांचे चित्रीकरण झाले आहे.
वर्ग:उत्तराखंडमधील पर्यटनस्थळे वर्ग:उत्तराखंडमधील गावे
कोसरी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
कांत
कांत हे मराठी आडनाव आहे.
प्रसिद्ध व्यक्ती
वर्ग:मराठी आडनावे
अपॉकॅलिप्स नाऊ (चित्रपट)
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते चित्रपट वर्ग:चित्र हवे
शकील अहमद (पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू)
शकील अहमद (१२ नोव्हेंबर, १९७१:पंजाब, पाकिस्तान - हयात) हा 🇵🇰 pakistanच्या क्रिकेट संघाकडून १९९३ ते १९९५ दरम्यान ३ कसोटी आणि २ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्टेफनी कोहेन-अलोरो
वर्ग:फ्रेंच टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स. ६८८
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६८८ वर्ग:इ.स.च्या ६८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
रॉबेर्तो रॉसेटी
रॉबेर्तो रॉसेती (Roberto Rosetti; १८ सप्टेंबर १९६७, तुरिन) हा एक निवृत्त इटालियन फुटबॉल पंच आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म वर्ग:इटलीचे खेळाडू
सुधा चंद्रन
सुधा चंद्रन ह्या हिंदी चित्रपटातील अभिनेत्री आहेत.
संदर्भ
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
गडी
गडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
कोळोणा
कोळोणा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
अरुणा ढेरे
डॉ. अरुणा ढेरे (जन्म - इ. स. १९५७) या मराठी भाषेतील लेखिका, कवयित्री आहेत.
बालपण
अरुणा ढेरे यांचा जन्म २ फेब्रुवारी १९५७ साली पुणे येथे झाला. साहित्य अकादमी पारितोषिक विजेते, भारतीय संस्कृती, प्राचीन साहित्य इत्यादींचे व्यासंग असलेले ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. रा. चिं. ढेरे यांच्या अरुणा ढेरे ह्या कन्या होत. बालपणापासून साहित्याचे आणि समीक्षेची वैचारिक पार्श्वभूमी त्यांना लाभली आहे. लहानपणापासूनच वडिलांचा व्यासंगी श्वास लाभल्याने त्यांनी समाजशास्त्र, मानसशास्त्र इत्यादी साहित्याशी निगडित शास्त्रांचा आवश्यक तो अभ्यास केला, तसेच वेद, उपनिषदे, रामायण, महाभारत, जैन, बौद्ध, ख्रिस्ती धर्मग्रंथ यांच्याशीही ओळख करून घेतली. दंतकथा, मिथके यांचेही महत्त्व अभ्यासले.
कार्याचे स्वरूप
१९८३ ते १९८८ या काळात, पुणे विद्यापीठाच्या शैक्षणिक माध्यम संशोधन केंद्रात अध्यापक-निर्माती म्हणून डॉ. अरुणा ढेरे यांनी  काम केले आहे. १९८९ ते १९९१ याकाळात राज्य शिक्षणशास्त्र संस्थेत साहित्य-विभागप्रमुख म्हणून कार्यरत  आणि ‘पसाय’ या मासिकाची संपादिका म्हणून काम केले आहे. त्यानंतर त्या पूर्णवेळ लेखन आणि संशोधनकार्य करीत आहेत.
कारकीर्द
कवयित्री कथा, कादंबरी, ललित लेख, अनुवाद, समीक्षा, लोकसाहित्यविषयक, सामाजिक इतिहासपर, किशोरांसाठी व कुमारांसाठी लेखन असे सर्व वाङ्मय प्रकार त्यांनी हाताळले आहेत. संपादनेही केलेली सुनीता देशपांडे यांच्या निकटच्या सहवासातून अरुणा ढेरे यांची वैचारिक आणि साहित्यिक बैठक अधिक समृद्ध झाली आहे असे म्हणता येऊ शकेल. सहा कवितासंग्रह, तीन कादंबरिका, सहा कथासंग्रह, अकरा ललित लेखसंग्रह आणि समीक्षात्मक पुस्तक अशी त्यांची साहित्यसंपदा आहे. या शिवाय स्फुट लेखसंग्रह, कादंबरी, समीक्षात्मक लेख यांतून त्यांच्या बहुप्रसवा प्रतिभेची ओळख पटते. त्यांचा विस्मृतिचित्रे हा ग्रंथ अतिशय गाजला.स्वातंत्र्यपूर्व काळातील विशेष कारकीर्द घडविलेल्या महिलांवर त्यांनी विशेष लेखन केलेले आहे.मराठी साप्ताहिके,मासिके,वृत्तपत्रे यांचे त्यानी संपादन केलेले आहे.
अन्य
महाराष्ट्र राज्याच्या संस्कृती आणि साहित्यविषयक समित्यांमध्ये ढेरे यांनी सदस्या म्हणून सहभाग नोंदविलेला आहे. लोकसाहित्य समिती,साहित्य संस्कृती मंडळ, राज्य मराठी विकास संस्था अशा ठिकाणी समिती सदस्यत्वाचे म्हणून त्यांनी काम केलेले आहे. मराठी भाषा आणि या भाषेतील उत्तम साहित्य समाजापुढे येण्यासाठी ढेरे या कार्यरत असतात.
संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इयत्ता १० वी मराठी कुमारभारती अभ्यासक्रमाचे संदर्भलेख
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इयत्ता १० वी मराठी कुमारभारती अभ्यासक्रमाचे संदर्भलेख वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:मराठी कवयित्री वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती
वी.एन. कौल
वी.एन. कौल हे भारताचे १० वे नियंत्रक आणि महालेखापाल आहेत.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवा
पुष्परचना
स्वरूप
बागकाम ही सुद्धा एक कला मानली जाते. बागकामाच्या कलेतील एक उपकला म्हणून पुष्परचना कलेकडे पाहिले जाते.
संदर्भ
वर्ग:फुले वर्ग:वनस्पती वर्ग:कला
पूर्व खासी हिल्स जिल्हा
पूर्व खासी हिल्स हा भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक जिल्हा आहे. पूर्व खासी हिल्स जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र शिलॉंग येथे असून एकूण ८.२४ लाख लोकसंख्या असलेला हा मेघालयमधील सर्वाधिक लोकसंख्येचा जिल्हा आहे. येथे खासी जमातीचे लोक मोठ्या प्रमाणावर आढळतात.
चेरापुंजी हे जगातील सर्वाधिक पर्जन्यवर्षा होणारे शहर ह्याच राज्यात स्थित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
वोल्फगांग श्टार्क
वर्ग:फुटबॉल पंच वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आल्बेर्ता ब्रियांती
आल्बेर्ता ब्रियांती (इटालियन: Alberta Brianti; ५ एप्रिल, इ.स. १९८० - ) ही एक इटालियन महिला टेनिस खेळाडू आहे. १९९९ सालापासून व्यावसायिक असलेली ब्रियांती सध्या महिला एकेरी क्रमवारीत १७६व्या स्थानावर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटलीचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जैंतिया हिल्स जिल्हा
जैंतिया हिल्स हा भारताच्या मेघालय राज्यातील एक भूतपूर्व जिल्हा आहे. प्रामुख्याने जैंतिया लोकांचे स्थान असलेला हा जिल्हा मेघालय राज्याच्या पूर्व भागात स्थित होता. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र जोवाई येथे होते.
२०१२ साली जैंतिया हिल्स जिल्ह्याचे दोन नव्या जिल्ह्यांमध्ये विभाजन करण्यात आले:
चतुःसीमा
वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
यशवंत सदाशिव मिराशी
यशवंत सदाशिव मिराशी उर्फ मिराशी बुवा (इ.स. १८८३ - ५ जानेवारी, इ.स. १९६६) हे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत गायक होते. ते ग्वाल्हेर घराण्याच्या शैलीत गायन करत असत.
त्यांनी पं. बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर यांच्याकडून संगीताचे शिक्षण घेतले. ते एक उत्तम अभिनेते होते व अनेक संगीत नाटकांत त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिकाही केल्या. ते गायनात त्यांच्या वेगवान तानांसाठी प्रसिद्ध होते.
शिष्य
त्यांच्या शिष्यांमध्ये पं. विनायकबुवा उत्तूरकर, पं. दत्तात्रेय विष्णू पलुसकर व यशवंतबुवा जोशी यांचा प्रामुख्याने समावेश होतो.
इ.स. ६९०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६९० वर्ग:इ.स.च्या ६९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
यशवंत सदाशिव मिराशी
पुरस्कार व सन्मान
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६६ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
चिशिनाउ
चिशिनाउ ही मोल्दोव्हा देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
वर्ग:मोल्दोव्हा वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
आल्बेर्तो उंदियानो मॅयेंको
आल्बेर्तो उंदियानो मॅयेंको (ऑक्टोबर ८, इ.स. १९७३:पाम्पलोना, स्पेन - ) हा स्पेनचा फुटबॉल पंच आहे.
रि-भोई जिल्हा
रि-भोई हा भारताच्या मेघालय राज्यातील जिल्हा आहे.
आल्बेर्तो उंदियानो मॅयेंको
वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म
रि-भोई जिल्हा
याचे प्रशासकीय केंद्र नॉॅंगपोह येथे आहे.
पाकिस्तानच्या एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची
वर्ग : पाकिस्तानचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने
अदना
अदना (तुर्की: Adana) हे तुर्कस्तानच्या दक्षिण-मध्य भागातील एक प्रमुख शहर आहे. भूमध्य समुद्रापासून ३० किमी अंतरावर सेहान नदीच्या काठावर वसलेले अदना हे तुर्कस्तानमधील पाचव्या क्रमांकाचे शहर आहे.
बेळुंकी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
अदना
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानमधील शहरे
स्कॉटलंडच्या एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची
वर्ग:स्कॉटलंडचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने
कर्वे
कर्वे हे मराठी आडनाव आहे. हे आडनाव चित्पावन ब्राह्मणांमध्ये आढळते.
प्रसिद्ध व्यक्ती
वर्ग:मराठी आडनावे
पु.श्री. काळे
पुरुषोत्तम श्री. काळे हे एक मराठी चित्रकार आणि नाटकांचे नेपथ्यकार होते. १९२१ साली ते ललितकलादर्श नाटक कंपनी (स्थापना - हुबळी, १ जानेवारी, १९०८) पडदे रंगवायले जे आले ते १९३७ साली ती कंपनी बंद होईपर्यंत तेथेच होते. मराठी लेखक व.पु. काळे यांचे हे वडील होत.
१९२२ सालीच त्यांनी भा.वि. वरेरकर यांच्या ‘सत्तेचे गुलाम’ या नाटकाकाच्या रंगमंंच सजावटीत स्टेजवर आतल्या पडद्यांऐवजी ‘बॉक्स सेट’चा वापर केला हा अशा प्रकारचा वापर मराठी रंगभूमीवर पहिल्यांदाच झाला होता.
रंगमंचावर घोड्याची रेस आणि विहीर
श्री या नाटकामध्ये रंगमंचावर चलत्‌‍चित्रपटाच्या साहाय्याने घोड्यांची रेस दाखवण्याची करामत पु.श्री. काळेंची होती.
दिवाणखाना
१९३३ साली रंगमंचावर आलेल्या ‘आंधळ्यांची शाळा’ या श्री.वि. वर्तकलिखित नाटकात आलेला दिवाणखाना पुढे दशकानुदशके कायम येत राहिला. या अमर दिवाणखान्याचा जन्म पु.श्री. काळे यांनी ’सत्तेचे गुलाम’ या नाटकातून केला. या नाटकाच्या सुरुवातीलाच मृत्युपत्राया वाचनासाठी एक दिवाणखाना उभारला होता.या दिवाणखान्याची लांबी, रुंदी आणि भिंतींची जाडीही दाखवण्यात आली होती. चांगल्या फर्निचरने आणि सुशोभित खिडक्या दरवाज्यांना साजेसे पडदे लावून शृंगारलेला हा दिवाणखाना मराठी रंगभूमीवर अजरामर झाला. याच नाटकातील केरोपंत वकिलांचे ऑफिस आणि देवघर यांनी प्रेक्षकांच्या डोळ्यासमोर सत्यसृष्टी उभी केली.
झोपडी आणि शेती
सत्तेचे गुलाममध्ये चेंबूर गावातील शेतावरील वैकुंठाच्या झोपडीचे पडदा उघडताच होणारे दर्शन प्रेक्षकांना अहाहा करायला लावे. नारळाच्या झावळ्यांची ती झोपडी गर्द झाडीत शोभून दिसत असे. पाठीमागे दूरवर दिसणारी शेती, सायंकाळच्या वेळचे ते रंगीबेरंगी आकाश आणि डोंगरांची रांग दृश्याला खोली (depth) देत असे. शेताच्या रक्षणासाठी बांधलेला धिप्पाड कुत्रा आणि पाटाचे पाणी झाडाला सोडल्याचे पाहताच प्रेक्षक दिङ्‌मूढ होत असत.
नाटकाच्या तिसऱ्या प्रयोगात लोकांच्या परिचयाचा प्रिन्सेस स्ट्रीट, त्यावरील ओळखीच्या इमारती, अशोक स्टोअर्सची डोळे भरणारी पाटी पाहिली की प्रेक्षक टाळ्यांचा कडकडाट करीत असत.
सन्मान आणि पुरस्कार
वर्ग:नाटक वर्ग:मराठी रंगभूमी
जुली कुआं
जुली कुआं (२ डिसेंबर, इ.स. १९८२:एमियेंस, फ्रांस - ) ही फ्रांसची व्यावसायिक टेनिस खेळाडू आहे.
वर्ग:फ्रेंच टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बेथलेहेम
बेथलेहेम हे पॅलेस्टाईनच्या वेस्ट बँक प्रदेशातील एक शहर आहे. इस्रायलमधील जेरुसलेमहुन बेथलेहेम केवळ १० किमी अंतरावर आहे. बेथलेहेम हे एक ऐतिहासिक शहर आहे. येथे येशू ख्रिस्ताचा जन्म झाला असे मानले जाते.
जेरुसलेमच्या दक्षिणेस जुडिया डोगरावर वसलेले हे बेंथलेहेम गाव. येथे गव्हाचे पिक फार मोठया प्रमाणात येते. जुन्या करारात या नगरीला “एफ्राता” म्हणत. जुन्या कराराच्या अगदी सुरुवातीपासून या नगरीस महत्त्वाचे स्थान मिळाले. याकोबाची लाडकी पत्नी रेचेल हिला याकोबाने येथेच पुरले. तिच्या स्मरणार्थ उभा केलेला स्तंभ आजही तेथे आहे. हिब्रू भाषेत बेंथलेहेम या शब्दाचा अर्थ होतो “भाकरीचे घर”.
मवाब देशातून आलेली नामीची विधवा सून रुथ येथील शेतात कणसे वेचीत असें. नामीच्या प्रयत्नामुळे तिचा बवाजाबरोबर पुनर्विवाह झाला. या रुथच्या वंशात दावीद राजाचा जन्म झाला. रुथ ही दावीद राजाची पणजी होय. दावीद हा बेंथलेहेमचा मेंढपाळ. गुरे राखणारा होता. पण देवाच्या आदेशानुसार शमुवेल भविष्यवाद्याने त्याला इस्राएलचा राजा होण्यासाठी तेलाने अभिषिक्त केले. त्यानुसार हाच दावीद इस्रायलचा पराक्रमी राजा बनला. याच दावीद कुळात योसेफ जन्मास आला. तो पवित्र मरीयेचा(मेरीचा) पती व प्रभू येशूचा पालक पिता होय. जणगणनेसाठी आपली नाव नोंदणी करण्यास योसेफ आपल्या या मूळ गावी आला होता. यावेळी पवित्र मरीयेचे दिवस भरले होते. अशा रीतीने या गावी पवित्र मरीयेच्या उदरी प्रभू येशूचा जन्म झाला. बेंथलेहेम गाव प्रभू येशूच्या जन्माने अजरामर झाले. या गावात ख्रिस्ती लोकवस्ती जास्त असून चर्च व मठवासीयांच्या खूप इमारती आहेत. सांजसकाळ चर्चचा घंटानाद व मठवासीयांच्या गायनाचे सूर कानी पडतात.'''
मधील शहरे]]
वर्ग:[[पॅलेस्टाईन
कृष्णपूर (देवळी)
कृष्णपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
नामची जिल्हा
नामची (जुने नाव: दक्षिण सिक्कीम जिल्हा) हा भारताच्या सिक्कीम राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा सिक्कीम राज्याच्या दक्षिण भागात स्थित असून ह्याच्या दक्षिणेला पश्चिम बंगाल राज्याचा दार्जीलिंग जिल्हा आहे. नामची जिल्ह्याचे मुख्यालय नामची येथेच आहे. सिक्कीममधील इतर राज्यांच्या तूलनेत येथील भूभाग काहीसा सपाट आहे, त्यामुळे येथे काही प्रमाणात उद्योगीकरण झाले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:सिक्कीममधील जिल्हे
स्कॅम १९९२ (वेब मालिका)
स्कॅम १९९२ - द हर्षद मेहता स्टोरी हा हंसल मेहता दिग्दर्शित भारतीय वेब-मालिका आहे. हा चित्रपट १९९२ साली स्टॉक ब्रोकर हर्षद मेहता यांनी केलेल्या भारतीय शेअर बाजाराच्या घोटाळ्यावर आधारित आहे. या चित्रपटाचे प्रमुख कलाकार प्रतिक गांधी, शरिब हाश्मी, श्रेया धनवंतरी, हेमंत खेर आणि निखिल द्विवेदी आहेत. ९ ऑक्टोबर २०२० रोजी या मालिकेचा प्रीमियर सोनीलिव्हवर झाला.
कथा
१९८० आणि १९९० च्या  मुंबईमध्ये, हर्षद मेहता या स्टॉक ब्रोकरच्या आयुष्याकडे दुर्लक्ष केले ज्याने स्टॉक मार्केटला चकाकीच्या उंचीवर आणले आणि त्याचा नाश कोसळला.
बाह्य दुवे
सोनीलिव्हवर स्कॅम १९९२
संदर्भ
वर्ग:वेब मालिका
अंताल्या
अंताल्या (तुर्की: Antalya) हे तुर्कस्तानच्या दक्षिण-पश्चिम भागातील एक प्रमुख शहर आहे. भूमध्य समुद्रावर वसलेले अंताल्या शहर तुर्कस्तानमधील एक महत्त्वाचे पर्यटनकेंद्र आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानमधील शहरे
इ.स. ६९१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६९१ वर्ग:इ.स.च्या ६९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
दक्षिण गारो हिल्स जिल्हा
दक्षिण गारो हिल्स हा भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा मेघालयच्या दक्षिण भागात स्थित असून त्याच्या दक्षिणेस बांगलादेशचा मयमसिंह हा विभाग आहे. दक्षिण गारो हिल्स जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र बाघमरा येथे आहे. गारो ही येथील प्रमुख भाषा आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
सॉल्ट लेक सिटी
सॉल्ट लेक सिटी ही अमेरिका देशाच्या युटा राज्याची राजधानी व राज्यामधील सर्वात मोठे शहर आहे. सॉल्ट लेक शहराची स्थापना १८४७ मध्ये ग्रेट सॉल्ट लेक सिटी या नावाने झाली. ब्रिघॅम यंगच्या नेतृत्वाखाली मॉर्मन धर्मीय व्यक्तींनी येथे प्रथम वसाहत केली. मॉर्मन चर्चचे मुख्यालय येथेच स्थित आहे.
सॉल्ट लेक सिटी २००२ हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धांचे यजमान शहर होते. युटा जॅझ हा नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनमध्ये खेळणारा बास्केटबॉल संघ येथेच स्थित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:युटामधील शहरे वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे वर्ग:सॉल्ट लेक काउंटी
मधु आपटे
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:रिकामी पाने
जेसिका मूर
जेसिका मूर (Jessica Moore; जन्मः १६ ऑगस्ट १९९०) ही एक ऑस्ट्रेलियन टेनिसपटू आहे.
मूर, जेसिका मूर, जेसिका वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मल्लाळ
मल्लाळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
हॉवर्ड वेब
वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:फुटबॉल पंच
इ.स. ६९२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६९२ वर्ग:इ.स.च्या ६९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
कुरला
कुरला हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
शि. द. फडणीस
शिवराम दत्तात्रेय फडणीस ( जुलै २९, १९२५, भोज, बेळगाव - हयात) हे मराठी व्यंगचित्रकार आहेत.
आपल्या ठसठशीत आणि लयबद्ध शैलीने फडणीस यांनी पाच दशकांहून अधिक वर्षे वाचकांना हसवले आहे. व्यंग्यचित्रे ही नेहमी वेडीवाकडी असतात, त्यांत नेहमी बोचरी टीका असते, असे समज फडणीसांच्या चित्रांनी खोटे ठरवले. विसंगती टिपणारे अनेक प्रसंग त्यांनी आपल्या व्यंग्यचित्रांतून रेखाटले, आणि विसंगतीतून किती निर्विष, सुखावणारा विनोद निर्माण करता येतो, याचा वस्तुपाठ घालून दिला. त्यांच्या शब्दविरहित चित्रांनी अनेक नियतकालिकांची, पुस्तकांची मुखपृष्ठे सजली. पु. ल. देशपांडे, चिं. वि. जोशी यांच्यासारख्या दिग्गज लेखकांच्या पुस्तकांची लज्जतही त्यांच्या चित्रांनी वाढवली.
बालपण
बेळगाव जिल्ह्यातले भोज हे शि. द. फडणीसांचे जन्मगाव असले, तरी ते कोल्हापुरात वाढले. कोल्हापुरात चित्रकलेसाठी अतिशय पोषक असे वातावरण होते. मंडईत किंवा रंकाळ्याला वगैरे ठिकाणी स्केचिंगसाठी मुले जात असतात. फडणीसही या मुलांमध्ये असत. चित्रकलेतली साक्षरता तपासणाऱ्या एलिमेंटरी आणि इंटरमीजिएट ग्रेडच्या परीक्षा शि. द. फडणीसांनी दिल्या, तेव्हा आपल्यातही एक चित्रकार दडला आहे, हे त्यांना कळाले. कलाशिक्षणाची पंढरी असलेल्या मुंबईतील जे. जे. कलामहाविद्यालयात मग त्यांनी प्रवेश घेतला.
कारकीर्द
जे. जे. मधील शिक्षण पूर्ण झाल्यावर आणि व्यंगचित्रकलेची अतिशय आवड असल्याने शि. द. फडणीस हे अनंत अंतरकर यांच्या मदतीने पुण्याला गेले. तेव्हापासून त्यांची चित्रे हंस, मोहिनी, नवल, या मासिकांतून आणि अनेक पुस्तके व नियतकालिकांतून प्रसिद्ध होत राहिली. पुढे १९५२ सालापासून सलग साठ वर्षं अंतरकरांच्या 'मोहिनी'च्या दिवाळी अंकाचे मुखपृष्ठ रेखाटण्याचा विक्रमही शिदेंनी केला. त्यांची अनेक चित्रे इंटरनॅशन सलून ऑफ कार्टून्स, माँत्रियाल, कॅनडा येथेही प्रदर्शित करण्यात आली आहेत. त्यांच्या हसरी गॅलरी, चित्रहास, चिमुकली गॅलरी ही चित्रांची प्रदर्शनेही ४० वर्षांत जवळजवळ २० वेगवेगळ्या शहरात मांडण्यात आली आहेत.
चित्रकारांची चित्रे त्यांच्या परवानगीशिवाय वापरली जाऊ नयेत यासाठी, शि. द. फडणीस यांनी कायद्याच्या मदतीने प्रताधिकाराचे, म्हणजे कॉपीराइटचे हक्क चित्रकारांना मिळवून दिले.
प्रकाशित पुस्तके
फडणीसांच्या पत्‍नी शकुंतला फडणीस (माहेरच्या शकुंतला बापट) यांनी लिहिलेले मी आणि हसरी गॅलरी हे आत्मकथनपर पुस्तकही प्रकाशित झाले आहे.
सन्मान आणि पुरस्कार
फडणीस यांना मिळालेले काही सन्मान आणि पुरस्कार:
आत्मचरित्र
आपल्या समृद्ध आयुष्याचा पट शि. द. फडणीस यांनी रेषाटन या आपल्या आत्मचरित्रात वाचकांसमोर मांडला आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी व्यंगचित्रकार वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इडो किल्ला
इडो किल्ला (江戸城), तथा चियोदा किल्ला (城 田 城) हा जपानमधील एक भुईकोट किल्ला आहे. याची रचना १४५७ मध्ये एता दाकानने केली होती. हा किल्ला आता तोक्यो शाही महालाचा एक भाग आहे. सध्याच्या मुयोशी प्रांताच्या तोशिमा जिल्हा, चियोदा गावाजवळ अशलेल्या या किल्ल्याला आधी इदो म्हणून ओळखले जात असे. तोकुगावा इयेआसू यांनी येथे तोकुगावा शोगुनतीची स्थापना केली. हे शोगुनचे निवासस्थान आणि शोगुनतीचे मुख्यालय होते आणि जपानी इतिहासाच्या इदो काळात लष्करी राजधानी म्हणून देखील कार्यरत होती. शोगुनच्या राजीनाम्यानंतर आणि मेजीच्या पुनर्स्थापनेनंतर या किल्ल्याचे रूपांतर शाही निवासस्थानात केले गेले. किल्ल्याचे काही खंदके, भिंती आणि तटबंदी अजूनही तशाच आहेत. इदो कालावधीत हा किल्ला अधिक मोठा होता. सध्याचे तोक्यो स्थानक आणि तोक्यो शहराचा मारुनुची विभाग सर्वात बाह्य खंदक मध्ये बनविलेला आहे. तसेच यात कितानोमारू पार्क, निप्पॉन बुडोकान हॉल आणि आसपासच्या परिसरातील इतर खुणादेखील आहेत.
इतिहास
हियन कालावधीच्या शेवटी किंवा कामाकुराच्या काळाच्या सुरुवातीस, योद्धा इडो शिगेत्सुगुने आपले निवास इडो केल्ल्याच्या होनमारू आणि निनोमारू भागात बनवले. १५ व्या शतकात कॅंटो प्रदेशातील बंडखोरीमुळे इडो कुळाने हा भाग सोडला. ओगीगायत्सु उईसुगी घराण्याचा सांभाळ करणाऱ्या एटा डेकन यांनी १४५७ मध्ये इडो किल्ला बांधला. १५२४ मध्ये इडो किल्ल्याला वेढ्या घालून आणि जिंकून हा किल्ला होजो कुळाच्या ताब्यात आला. १५९० मध्ये ओडवाराच्या वेढ्यामुळे हा किल्ला रिकामा झाला होता. टोयोटोमी हिडेयोशीने पूर्वोत्तर आठ प्रांताचा ताबा दिल्यानंतर टोकुगावा इयेआसूने इडो किल्ल्याला स्वतःची लष्करी छावणी बनवली. नंतर त्यांनी १६१५ मध्ये ओसाकाचा वेढा घालून हियोयोशीचा मुलगा टोयोटोमी हिडेयोरीचा पराभव केला आणि ते जपानचे राजकीय नेते म्हणून उदयास आले. १६०३ मध्ये टोकुगावा इयेआसू यांना सेई-आय तायशगुन ही पदवी मिळाली आणि इडो टोकुगावाच्या कारभाराचे मुख्य केंद्र बनले.
सुरुवातीला या परिसरातील काही भाग पाण्याखाली होता. इडो किल्ल्याच्या सध्याच्या निशिनोमारू भागात समुद्र पोहोचला होता आणि हिबिया एक समुद्र किनारा होता. किल्ल्याचे बांधकाम करण्यासाठी याची रचना बदलण्यात आली. याचे बहुतेक बांधकाम १५९३ मध्ये सुरू झाले आणि १६३६ मध्ये इयेआसूचे नातू तोकुगावा इमिट्सू यांच्या देखरेखीखाली पूर्ण झाले. यावेळी, इडोची लोकसंख्या १,५०,००० पोहचली होती.
सध्याचे होन्नारू, निनोमारू आणि सन्नोमारू भाग निशिनोमारू, निशिनोमारू-शित, फुकिएज आणि कितानोमारू भागांना जोडण्यात आले होते. किल्ल्याचा परिघ १६ किमी होता.
या किल्ल्याच्या बांधकामाची सामग्री आणि पैसा सुभेदार (डॅम्योज्) कडून घेण्यात येत असे, याद्वारे शॅमगुनेट सुभेदारांवर वचक ठेवत असे. मोठे ग्रेनाइट दगड लांब अंतरावरून आणले गेले, या दगडांचे आकार आणि संख्या सुभेदारांनी दिलेल्या संपत्तीवर अवलंबून असे. श्रीमंत सुभेदारांना अधिक जास्त योगदान द्यावे लागत असे. ज्यांनी अशा दगडांचा पुरवठा केला नाही त्यांना मोठे खंदक खोदणे आणि टेकड्यांच्या सपाटीकरणासाठी कामगार पुरवणे आवश्यक होते. खंदकांतून काढलेली माती समुद्रात भर टाकण्यासाठी किंवा जमिन सपाट करण्यासाठी वापरली जात होती. अशाप्रकारे इडो किल्ल्याच्या बांधकामामुळे शहराच्या अशा काही भागाची पायाभरणी झाली जिथे नंतर व्यापारी स्थायिक होऊ शकले.
संदर्भ
वर्ग:टोकियोमधील इमारती व वास्तू
मंगन जिल्हा
मंगन (जुने नाव: उत्तर सिक्कीम जिल्हा) हा भारताच्या सिक्कीम राज्यामधील आकाराने सर्वात मोठा जिल्हा आहे. हा जिल्हा सिक्कीम राज्याच्या उत्तर भागात स्थित असून ह्याच्या पश्चिमेस नेपाळ देश तर उत्तरेस चीनचा तिबेट प्रदेश आहेत. मंगन जिल्ह्याचे मुख्यालय मंगन येथेच आहे. केवळ ४३,००० लोकसंख्या असलेला हा जिल्हा भारतामधील सर्वात कमी लोकवस्ती असलेल्या जिल्ह्यांपैकी एक आहे. वेलदोडे उत्पादनामध्ये मंगन जिल्हा अग्रेसर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:सिक्कीममधील जिल्हे
सिंगणापूर
सिंगणापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
स्कार्लेट योहान्सन
स्कार्लेट इन्ग्रिड जोहान्सन (इंग्लिश: Scarlett Johansson) (नोव्हेंबर २२, इ.स. १९८४ - हयात) ही अमेरिकन चित्रपट अभिनेत्री आहे. २०१५ - २०१६ साली जगभरातिल सर्वाधिक मानधन घेणाऱ्या अभिनेत्रीच्या यादित तिचे स्थान होते. तिचा जन्म मेनहट्टन येथे झालेला आहे.
कारकीर्द
नॉर्थ (इ.स. १९९४) हा स्कार्लेटचा पहिला चित्रपट होता. त्यानंतर तिला मॅनी अँड लो (इ.स. १९९६) या चित्रपटातील अभिनयासाठी "इंडिपेंडंट स्पिरिट ॲवॉर्ड फॉर बेस्ट फीमेल लीड या पुरस्काराकरिता नामांकित करण्यात आले. द हॉर्स व्हिस्परर (इ.स. १९९८) व घोस्ट वर्ल्ड'' (इ.स. २००१) या चित्रापटांतील अभिनयाने स्कार्लेट अधिकच प्रकाशझोतात आली.
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेत्या अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रेखा राव
राव, रेखा राव, रेखा वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दक्षिण आफ्रिकेच्या एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
क्रिस्टिना मॅकहेल
क्रिस्टिना मॅकहेल (११ मे, इ.स. १९९२, टीनेक, न्यू जर्सी) ही एक अमेरिकन टेनिसपटू आहे. सध्या डब्ल्यू.टी.ए. क्रमवारीत २४ व्या स्थानावर असलेली मॅकहेल सेरेना विल्यम्स खालोखाल अमेरिकेची सर्वोत्तम टेनिसपटू आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ब्राह्मणेतर चळवळ
कै.श्रीधरपंत टिळकांच्या(मृत्यू १९२८) शब्दांत सध्याचे युग हे लोकशाहीचे युग आहे. एकंदर हिंदू समाजही संक्रमणावस्थेत आहे. भगवंतांनी निर्माण केलेली श्रमविभागरूप चातुर्वर्ण्यव्यवस्था गुणकर्मविभागशः चालू राहाती, तर ती अतीव त्याज्य ठरून त्याविरुद्ध बंड पुकारण्याची पाळी कनिष्ठ किंवा निकृष्ठ वर्गावर आली नसती. परंतु देशाच्या दुर्दैवाने चातुर्वर्ण्य जन्मसिद्ध स्वरूपात वज्रलेप होऊन बसल्यामुळे त्यापासून अनर्थ ओढवला आहे. पुरातन काळी वर्णाश्रमधर्माने इष्ट कामगिरी बजावली असेल, असे नाही. परंतु आता चातुर्वर्ण्यास जितक्या लवकर मूठमाती मिळेल तितकी बरी. ब्राह्मणेतर चळवळ हे ब्राह्मणी वर्चस्वाला विरोध म्हणून उदयाला आले  उच्चवर्णीयांची वर्चस्व झुगारून देऊन  समाजामध्ये  सामाजिक ऐक्य समता आणि सलुका प्रस्थापित करण्याच्या उद्देशाने ही चळवळ उभी राहिली ब्राह्मणेत्तर चळवळीने  वर्चस्ववादी  सामाजिक  वर्चस्वाला विरोध केला या चळवळीतील नेत्यांची भावना ब्राह्मण वर्ग हाच बहुजन समाजाच्या प्रगतीच्या मार्गातील  अडथळा आहे  त्यामुळे ब्राह्मण वर्गाला वगळून इतर सर्व जातीतील लोकांच्या संघटना वर ब्राह्मणेतर चळवळीने भर दिला यातून ब्राह्मणेतर चळवळीच्या कार्याला गती प्राप्त झाली  ब्राह्मणेतर चळवळीचे काही नेते राज्यकारभारात भाग घेण्याबाबत उत्सुक होते कारण इंग्रजांनी भारतीयांना राजकीय सवलती देण्यास सुरुवात केली त्याचा फायदा हा बहुजन समाजातील नेत्यांना मिळावा या दृष्टीने त्यांनी प्रयत्न सुरू केले खरेतर हा फायदा बहुजन समाजातील नेत्यांना  मिळावा अशी ब्राह्मणेतर चळवळीतील नेत्यांची भूमिका होते  त्यांनी राजकीय सत्तेचा प्रभाव आणि परिणामकारकता ओळखली होती   ब्राह्मणेतर चळवळीच्या माध्यमातून या काळामध्ये अनेक सुधारणावादी प्रयोग केले गेले
ब्राह्मणेतर चळवळ म्हणजे काय ? आणि त्याची उद्दिष्ट्ये
भारतीय चातुर्वर्ण्य आणि वतन परंपरेतून निर्माण झालेली विषमता राजकीय, सामाजिक आणि आर्थिक अशा सर्व स्तरावरून नष्ट करून समताप्रधान, समानसंधी समाजाच्या सकारात्मक रचनेचे कार्य बहुजनांच्या सक्रियतेने साधणे असे ब्राम्हणेतर चळवळीमध्ये अभिप्रेत होते.
त्या काळीसुद्धा ब्राम्हण समाज मुख्य सत्तेपासून दूर होता आणि ब्राम्हणांचा प्रत्यक्ष प्रभाव मर्यादित होता. तरी सर्व विषमतेस एकट्या आणि संपूर्ण ब्राह्मण समुदायास लक्ष्य करणे हा चळवळीपेक्षा वेगळे मत मांडणाऱ्यांचा मुख्य आक्षेप होता. त्यांचा आक्षेप समतावादी सुधारणांना नव्हता तर, ब्राह्मणेतर शब्द ब्राम्हणसमूहलक्षी बनल्यामुळे चळवळीला सरसकट ब्राह्मणद्वेषाचे स्वरूप तर येणार नाहीना अशी शंका व्यक्त करणारा होता.
भारतीय चतुर्वर्ण आणि वतनी व जातीय व्यवस्थेतून निर्माण झालेली विषमता भारतात येणाऱ्या परकीय आक्रमकांना वेळोवेळी सोयीची झाली. त्यामुळे अशी विषमता घालवणे आवश्यक आहे या दृष्टिकोनातून भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यातील तथाकथित उच्च वर्णीयांतून आलेले महात्मा गांधी, साने गुरुजी, वि.दा. सावरकर, श्रीपाद अमृत डांगे, धोडो केशव कर्वे, इत्यादी सामाजिक नेते पुढे आले आणि त्यांनी राजर्षी शाहू आणि आर्यसमाजप्रणीत ब्राम्हणेतर चळवळीस पूरक अशा समाज सुधारणांना आणि अस्पृश्यता निर्मूलन चळवळींना होता होईतो हातभार लावला. हा त्यांचा सहभाग सुधारणावाद्यांना प्रत्येक वेळी पुरेसा वाटलाच असेही नाही. ब्राह्मणेतर चळवळीचा मुख्य उद्देश हा समाजामध्ये वरिष्ठा यांचे वर्चस्व कमी करताना समाजात धार्मिक सांस्‍कृतिक आर्थिक सामाजिक क्षेत्रामध्ये असलेली एकाधिकारशाही नष्ट करणे व त्यातून होणाऱ्या कनिष्ठ जातीचे शोषण थांबवणे त्याचप्रमाणे समाजातील विषमता दूर करणे या उद्देशाने ब्राह्मणेत्तर चळवळीने प्रामुख्याने कार्य केले
ऐतिहासिक संदर्भ
पुरेशा ऐतिहासिक साधनांच्या अभावी सिंधू संस्कृती आणि प्राग्‌ ऐतिहासिक काळाबाबत विविध तर्कच केले जातात. जनुकीय अ‍ॅनालिसिस आणि ऐतिहासिक पुराव्यांच्या अभावाने कालौघात निराधार ठरलेला, आर्य हे भारताबाहेरून आले हा तर्क ब्रिटिशकाळात स्वीकारला गेला होता. सनातन ब्राम्हणीय चातुर्वणीय परंपरा या बाहेरून येऊन जेते झालेल्या आर्यांच्या प्रातिनिधिक समजल्या जाऊ लागल्या. यातून दक्षिणी भारतीयांनी स्वतःस द्रविड समजून हिंदवेतर आणि ब्राम्हणेतर चळवळींची कास धरली.
यातच विष्णू आवतार आणि इतर पुराण कथातून असलेल्या संघर्षांचा अर्थही ब्राम्हण-क्षत्रिय वा सवर्ण-मागासवर्गीय अथवा आर्य-अनार्य संघर्ष असा घेतला गेला.
यात भर म्हणजे रामायणकालीन शंबूकवध, आदिवासी एकलव्य आणि सूतपुत्र कर्णास शिक्षण नाकारण्यासंबंधी संबधी रामायण-महाभारतातील उल्लेख. मनुस्मृती आणि शतपथ ब्राह्मणातली शूद्र आणि ब्राम्हणेतर समाजावरील असमान तत्त्वावरील असहिष्णूताही ब्राम्हणेतर समाजास खटकू लागली. अस्पृश्यतेच्या परंपरा आणि शिक्षणास नकार व प्रत्यक्ष जीवनातील असमानता यामुळे गंजलेल्या बहुजन समाजास बाहेर काढण्याचे प्रयत्न ब्राम्हणेतर आणि संबधित विविध समाज सुधारणा चळवळींच्या योगाने झाला. ब्राम्हण आणि सवर्ण समाजाने कधी कुरकुरत तर कधी स्वतः पुढाकार घेत आर्थिक हितसंबधांचे जमेल तसे रक्षण करीत मार्गक्रमण सुरू ठेवले. ब्राह्मणेतर चळवळीने समाजामध्ये वर्णव्यवस्थेवर आधारित सामाजिक दरी कमी करण्याचा प्रयत्न केला या काळामध्ये कोल्हापूर संस्थानात राजर्षी शाहू महाराजांनी चळवळीला चालना दिली संपूर्ण संस्थानांमध्ये सत्यशोधकी विचारांचा प्रसार करताना त्यांनी समाजातील दलित पीडित शोषित वर्गाला न्याय आणि हक्क मिळवून देण्याचा प्रयत्न केला कुठलीही व व्यक्ती ही जन्माने श्रेष्ठ असत नाही तर ती व्यक्ती आपल्या कर्माने श्रेष्ठ ठरते याचा पुनरुच्चार करत त्यांनी अनेक लोकांना पंडित शास्त्री अशा उपाध्या देऊन त्यांचा गौरव केला इतकच नाही तर धार्मिक विधी प्रसंगी अनेक जाती धर्मातील लोकांना त्यांनी मंत्र उच्चारण्याचा अधिकार देऊ केला यातून पुरोगामी महाराष्ट्राच्या घडविला एक नवी दिशा मिळाली
चातुर्वर्ण्यव्यवस्था
मनुस्मृती शतपथ ब्राम्हण
वतनपद्धती
वतन ही गोष्ट वंशपरंपरागत असते. जात, व्यवसाय, काम, उत्पन्न, अधिकार, वडिलोपार्जित संपत्ती, जन्मभूमी या सर्व गोष्टी ‘वतन’ शब्दात अंतर्भूत होतात.
महाराष्ट्राच्याच नव्हे तर भारतातील ग्रामव्यवस्थेचे एके काळी जे बलस्थान होते, ते म्हणजे वतनपद्धती. त्यातूनच पुढे काही प्रश्न निर्माण झाले. सामाजिक अभिसरणाच्या प्रक्रियेत या प्रश्नांमुळे निर्माण झालेली गुंतागुंत सोडणे हे आजच्या समाजसुधारक, राज्यकर्ते व विचारवंतांपुढचे मुख्य आव्हान आहे.
ग्रामजीवन हे कृषिप्रधान असल्यामुळे कृषिविषयक सर्व गरजा पूर्ण करण्यासाठी ही वेगवेगळी वतने निर्माण झाली. या वतनातून बलुतेदारी अधिक स्पष्ट होत गेली. तत्कालीन ग्रामसंस्कृतीचा अभ्यास केला तर हे लक्षात येते, की या एकसंध वतन, आसाम्या व बलुतेपद्धतीतून ग्रामीण अर्थव्यवस्था स्वतंत्रपणे कार्यरत राहिली. एकमेकांच्या आर्थिक, वैयक्तिक व धार्मिक स्वरूपाच्या गरजा पूर्ण केल्या जात. एका अर्थाने अलिखित अशी ही ‘सेवापद्धती’ किंवा स्थानिक ‘सर्व्हिस इंडस्ट्री’च होती, असे म्हटले तर वावगे ठरणार नाही.
जातिउद्धाराच्या चळवळीची सुरुवात कुठून धरावी ?
जातिनिर्मूलनाच्या चळवळीची सुरुवात करणारे प्रामुख्याने तीन गट आढळतात. एक गट अखिल भारतीय पातळीवरील तथागत गौतम बुद्ध, महावीर, आदी शंकराचार्य, बसवेश्वर, गुरू नानक देव आणि काही दाक्षिणात्य संतांचा गट. महाराष्ट्राच्या पातळीवर महानुभाव पंथीय, संत ज्ञानेश्वर आणि वारकरीपंथीय संत. या तीन गटांचे कार्य महत्त्वाचे आहे. ब्राम्हण संताचे कार्य ब्राम्हणेतर चळवळ सहसा नाकारताना आढळते. ब्राम्हणेतरांच्या उद्धारासाठीचा खरा सकारामक आणि लक्षणीय प्रयत्न महात्मा फुले, राजर्षी शाहू, आंबेडकर आणि तमिळ नेते यांच्यापासूनच सुरू झाला. आधीच्या समाजसुधारकांच्या प्रयत्नांना ब्राम्हणेतर प्रभावशाली मानत नाहीत.
सनातनी आणि सुधारक वाद
लोकमान्य टिळकांना ब्राम्हणेतरांना सरसकट शिक्षण नाकारले गेले हा मुद्दा मान्य नव्हता. ब्राम्हणेतरांच्या अशिक्षणास ब्राम्हणेतरांची उदरनिर्वाह करणे अणि धनधान्यादी उत्पन्न मिळवणे ही प्राथमिकता होती म्हणून ते स्वतःच शिक्षणाबाबत उदासीन आहेत असा निष्कर्ष लोकमान्य टिळख काढतात.
ब्राह्मणांनी ब्राह्मणेतरांना शिक्षणापासून वंचित ठेवले, हा मुद्दा खोडून काढतांना लोकमान्य टिळक आपल्या अग्रलेखात म्हणतात, <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 2em;"> एकाने विद्या, तर दुसऱ्याने द्रव्य पसंत केले ! `प्रत्येक जातीने आपापले हित दक्षतेने पहाणे व त्याकरिता योग्य ती चळवळ करणे जरूर असले, तरी अखिल हिंदी जनतेचा `ब्राह्मण व ब्राह्मणेतर' असा स्थूल विभाग करून जे केवळ ब्राह्मणद्वेषाचे अवास्तविक स्वरूप या वादास देण्यात येत आहे, ते दुष्ट बुद्धीचे आहे. कायदे कौन्सिलातील सर्व जागा किंवा बहुतेक जागा आपणासच असाव्यात, असा हक्क ब्राह्मणांनी पूर्वी केव्हाही सांगितलेला नाही व पुढेही सांगू इच्छित नाहीत. त्यांच्या वाट्याला प्रत्यक्ष व्यवहारात लोकसंख्येच्या प्रमाणाबाहेर जागा पडत असल्या, तर ते त्यांच्या जातिमूलक आग्रहाचे फळ नसून त्यांच्या शिक्षणाचे फळ आहे, ही गोष्ट नाकबूल करणे म्हणजे निवळ आडरानांत शिरणे होय. ब्राह्मणांनी पूर्वी इतर जातींना शिक्षणाच्या बाबतीत मुद्दाम मागे टाकले किंवा दडपून ठेवले हा आरोप सर्वस्वी खोटा आहे. व्यावहारिक शिक्षण व त्याला लागणारी साक्षरता ही क्षत्रिय व वैश्य यांनाच काय, पण शूद्रांनाही खुली होती. पुराण, इतिहास वगैरे वाचण्याचा त्यांचा अधिकार कोणी कधीही काढून घेतला नव्हता. तात्पर्य, वेदाध्यापनाचा तेवढा अधिकार केवळ ब्राह्मणांसच असला, तरी ज्याला हल्ली आम्ही शिक्षण म्हणतो ते कोणत्याही वर्णाला सुलभ होते; म्हणून ब्राह्मणांनी ब्राह्मणेतरांना शिक्षणरहित ठेवले, या म्हणण्यास काहीच आधार नाही. असे असता शिक्षणाकडे इतर वर्णांनी द्यावे तितके लक्ष दिले नाही. याचे खरे कारण त्यांनी आपापल्या धंद्याकडे विशेष लक्ष दिले व शिक्षणाकडे दुर्लक्ष केले; कारण नुसत्या पुस्तकी कृति दिसण्याला त्या वेळी मान मुळीच नव्हता, हेच होय. आपापल्या धंद्याकडे लक्ष देण्यापासून इतर वर्णांचा आर्थिकदृष्ट्या फार फायदा झाला व ब्राह्मण भेटले की, ते निर्धन व ब्राह्मणेतर म्हटले की ते सधन असा जो सामान्य भेद दिसतो तो त्यामुळेच उत्पन्न झाला आहे. पण या स्थितीस अनुलक्षून `आम्हाला द्रव्योत्पादक धंदा इतर वर्णांनी करू दिला नाही', असे जर ब्राह्मण म्हणतील, तर ती जशी त्यांची चूक होईल तशीच `आम्हांला ब्राह्मणांनी सुशिक्षित होऊ दिले नाही', असे ब्राह्मणेतरांनी म्हणणे हीही चूकच आहे. एकाने द्रव्योत्पादक शिक्षण व द्रव्य पसंत केले. दुसऱ्याने पुस्तकी विद्या व निर्धनत्व पसंत केले, अशी केवळ आपखुषीने पूर्वी वाटणी झाली. याबद्दल परस्परदोष कोणासच लावता येणार नाही.'
शिक्षणविषयक सवलती सर्व प्रजेला समान असतांना ब्राह्मणेतर शिक्षणाकडे वळायला नाखूष असतात असा लोकमान्यांचे मत होते.' पुस्तकी विद्या मिळवण्याच्या कामी ब्राह्मणेतर उदासीन' या अग्रलेखात ते म्हणतात, `ब्राह्मणेतरांत सुशिक्षित मिळतील, तर सरकार त्यांनाच आधी नेमील; पण शिक्षणविषयक सर्व सवलती समान असताही केवळ धंद्याच्या आवडीने ब्राह्मणेतर हे अद्यापि पुस्तकी शिक्षणाकडे वळावे तितके वळत नाहीत, याला कोणी काय करावे !' दुसऱ्या बाजूने न.चि.केळकरांच्या नेतृत्वाखालील केसरी, सुधारकांवर टीकास्त्र सोडत होता. केसरीतील एका तत्कालीन सनातनी टीकेचे उदाहरणः <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 2em;"> १९१७ ते २० च्या अवधीत ब्राह्मणेतर किंवा सत्यशोधकी धिंगाण्याने महाराष्ट्रात अनन्वित धुमाकूळ घातला. ह्या धिंगाण्याला चळवळ हे नाव देऊन संबोधणे म्हणजे त्या शब्दाचा व त्या अभिधानाने ओळखावयाच्या इतर कार्याचा अपमान करण्यासारखे आहे. इतकी ही सत्यशोधकी वावटळीची हीन वळवळ होती.
तत्कालीन ब्राह्मण समाजाकडून ब्राम्हणेतरांना हीन लेखले जाणे याच्या प्रतिक्रियेत ब्राम्हणेतर चळवळीच्या उत्तरकाळात म्हणजे एकविसाव्या शतकात ब्राम्हणेतरांनी ब्राह्मणांना हीन लेखण्याची प्रक्रिया सुरू झाल्याचे आढळून येते संत ज्ञानेश्वर, रामदास, एकनाथ, दादोजी कोंडदेव, बाबासाहेब पुरंदरे आदी लोकांबद्दल टिका करण्याची प्रवृत्ती या शतकात वाढीस लागली.
ब्राह्मणेतर चळवळीचे नेतृत्व आणि टप्पे
१९२० नंतर कोल्हापूर नरेश शाहूमहाराज यांच्या उदारमोकळ्या रूपाने ब्राह्मणेतर चळवळीला नेतृत्व मिळाले. त्याकाळात विठ्ठल रामजी शिंदे, डॉ. आंबेडकर यांनी अस्पृश्यताविरोधी मोहीम हाती घेतली होती
चळवळीचे यश
ब्राह्मण-ब्राह्मणेतर वादातून सुरू झालेली सामाजिक चळवळ ही बौद्धिक व वैचारिक विचारांचे मंथन होती. त्यातून विविध समाजातील व जातिवर्गातील नेतृत्व तयार होत गेले. त्यातून एक बौद्धिक बैठक अस्तित्वात आली; वेदकालापासून आजपर्यंतच्या समाजजीवनाची रहस्ये उलगडण्याचा, त्यातील विकृतींचा व अपप्रवृत्तींचा शोध घेण्याचा प्रयत्न होत राहिला. भाषा, संस्कृती, कला, साहित्य, संगीत या सर्व परंपरांची नवी मांडणी होत गेली. एका अर्थाने ही चळवळ सामाजिक व सांस्कृतिक आरोग्यासाठी पोषक ठरली.
जातिसंस्थांचे पुनरुज्जीवन
नव्या वर्गकलहात फक्त सत्तास्पर्धा व स्वतःच्या अस्तित्वाचे रखवालदार तयार होत आहेत. ‘व्होट बँक’ या एवढ्याच निकषावर नेतृत्व तयार होत आहे. हा नवा वर्गकलह व सत्ताकलह ग्रामीण भागात खोलवर रुजत चालला जातीअंताची निर्णायक लढाई म्हणून  खरेतर  सत्यशोधक चळवळ इकडे  बघितले जात होते  मात्र  फुले प्रणित सत्यशोधकी विचारांना  पुढे वेगळे स्वरूप  प्राप्त झाले  जातीअंताचा ऐवजी  जातिभेद  आणि वर्ण संघर्ष  यामध्ये  ही चळवळ  काही प्रमाणात  अडकली  व्यवस्थेची मूल्य चौकट  बदलण्याची क्षमता असलेल्या या चळवळीच्या मर्यादा अधोरेखित झालेले आहेत.
नोंदी
वर्ग:ब्राह्मण वर्ग:भारतीय चळवळी
स्वेदगंगा
स्वेदगंगा हा विंदा करंदीकर यांचा मराठी कवितासंग्रह आहे. हा संग्रह पॉप्युलर प्रकाशनने प्रकाशित केला.
आयएसबीएन - 9788171851133
वर्ग:विंदा करंदीकर यांचे साहित्य वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
इ.स. ६९३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६९३ वर्ग:इ.स.च्या ६९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
लक्ष्मीनारायणपूर
लक्ष्मीनारायणपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
ओगासावरा उपोष्णकटिबंधीय ओलसर जंगले
ओगासावरा उपोष्णकटिबंधीय दमट जंगले जपानच्या ओगासावरा द्वीपसमूहावरील जंगले आहेत.
संरक्षित क्षेत्र
२०१७ च्या एका अहवालात असे दिसून आले आहे की ७३ कि.मी. वर्ग क्षेत्र किंवा ७३% भाग संरक्षित क्षेत्रात येतो. १९७२ मध्ये स्थापित ओगासावरा राष्ट्रीय उद्यान हे सर्वात मोठे संरक्षित क्षेत्र आहे. २०११ मध्ये ओगासवारा बेटांना युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळाचे नाव देण्यात आले.
संदर्भ
वर्ग:जपानची वने वर्ग:जागतिक वारसा स्थाने वर्ग:जपानमधील जागतिक वारसा स्थाने
शेजवलकर
शेजवलकर हे मराठी आडनाव आहे.
प्रसिद्ध व्यक्ती
वर्ग:मराठी आडनावे
निफ्टी
"निफ्टी" स्टॅंडर्ड अँड पुअर्स सिएनएक्स निफ्टी निर्देशांक.[S&P CNX NIFTY or NIFTY50 ] राष्ट्रिय शेअर बाजारा तील (नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज) पहिल्या ५० मोठ्या उद्योगांचा एकत्रित निर्देशांक,जे त्यांचे एकत्रित मूल्यांकन दर्शविते. वर्ग:भारतातील निर्देशांक‎ S&P CNX Nifty நிப்ட்டி S&P CNX Nifty वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
पश्चिम गारो हिल्स जिल्हा
पश्चिम गारो हिल्स हा भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा मेघालय राज्याच्या पश्चिम भागात स्थित असून त्याच्या दक्षिणेस बांगलादेशचा मयमनसिंह हा विभाग तर उत्तरेला आसाम राज्याचा गोलपारा जिल्हा आहेत. २०११ साली पश्चिम गारो हिल्स जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे ४.७ लाख इतकी होती. लोकसंख्येच्या बाबतीत पश्चिम गारो हिल्स जिल्हा मेघालयमध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. तुरा नावाचे नगर पश्चिम गारो हिल्स जिल्ह्याचे मुख्यालय असून ते मेघालयमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
प्रामुख्याने ग्रामीण स्वरूपाच्या असणाऱ्या पश्चिम गारो हिल्स जिल्ह्यामधील बहुसंख्य रहिवासी गारो जमातीचे असून ख्रिश्चन हा येथील प्रमुख धर्म आहे. गारो ही येथील प्र्मुख भाषा आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
मेलनी ऊडिन
मेलनी ऊडिन (Melanie Oudin; २३ सप्टेंबर १९९१, अटलांटा महानगर) ही एक अमेरिकन टेनिसपटू आहे. २००९ युएस ओपन स्पर्धेची उपांत्यपूर्व फेरी गाठून ऊडिन प्रसिद्धीच्या झोतात आली होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वामनराव सडोलीकर
पं. वामनराव सडोलीकर (१६ सप्टेंबर, इ.स. १९०७ - इ.स. १९९१) हे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत गायक होते. ते आपले गुरू उस्ताद अल्लादिया खान यांनी स्थापन केलेल्या जयपूर-अत्रौली घराण्याच्या शैलीने गायन करत असत.
पूर्वायुष्य
पं. वामनराव सडोलीकरांचा जन्म कोल्हापूर येथे एका संगीतप्रेमी कुटुंबात झाला. किशोरवयात त्यांनी ग्वाल्हेर घराण्याचे पं. विष्णू दिगंबर पलुसकर यांच्याकडे संगीताचे प्राथमिक शिक्षण घेतले. पुढच्या काळात त्यांनी हिंदुस्तानी संगीताचे शिक्षण जयपूर-अत्रौली घराण्याच्या उस्ताद भुर्जी खान व उस्ताद अल्लादिया खान यांचेकडे घेतले.
सांगीतिक कारकीर्द
त्यांनी मराठी संगीत नाटकाच्या रंगभूमीवर गायक-अभिनेता, संगीत दिग्दर्शक व दिग्दर्शक अशा अनेक पदरी भूमिका निभावल्या. त्यांनी अनेक चित्रपटांतही काम केले.
शिष्य
त्यांच्या शिष्यांत बंधू मधुकर सडोलीकर, कन्या श्रुती सडोलीकर-काटकर आणि मंजिरी आलेगांवकर यांचा प्रामुख्याने समावेश होतो.