cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
होळी
कोकणातील शिमगोत्सव / होलिकोत्सव
होल्टा होम- कोकणात चिपळूण तालुक्यात सावर्डे येथे होल्टा होम प्रकार केला जातो. होळीच्या-होमाच्या आदल्या दिवशी, नैसर्गिक चंद्राच्या प्रकाशात मानकरी हा प्रकार खेळतात. श्री केदारनाथ देवस्थानचे मानकरी हातात जळती लाकडे घेऊन, उघडबंब आणि पायात चप्पल न घालता मैदानात दोन बाजूला उभे राहतात. दोन बाजूला उभे असलेले मानकरी एकमेकांवर ही जळती लाकडे फेकतात. असा खेळ काही वेळ खेळला जातो. यामध्ये कोणाला इजा होत नाही हा याचा विशेष म्हणावा लागेल.
कोकणात आसूद येथे होळीच्या सणाचा आनंद वेगवेगळ्या प्रकारे लुटतात. होळी अतिशय सुंदररीत्या सजवतात. रांगोळ्या काढतात. पताका लावतात. फुलांची सजावट करतात. होळीची पूजा करून होळी भोवती फेर धरून लोकगीते म्हणतात. होळीच्या दिवशी बाहुला बाहुलीचे लग्न लावण्याची प्रथा आहे. त्यात संपूर्ण गाव सामील होते. वरात, मंगलाष्टके, आहेर, अल्पोपहार अशी धमाल असते.
किनाऱ्यावरील बंदरांवर होणारा शिमगा
कोकणाला लाभलेली समृद्ध किनारपट्टी आणि तिथे शतकानुशतके राहणारे कोळी बांधव आणि त्यांची कुटुंबे शिमगा उत्सवाच्या दुसऱ्या दिवशी आपापल्या होड्यांची पूजा करतात. मासेमारीसाठी पुरुष समुद्रावर जातात पण होळीच्या दुसऱ्या दिवशी मात्र होडीवर जायचा मान घरच्या स्त्रियांनाही मिळतो. म्हणून स्त्रियांसाठी हा विशेष उत्सवाचा दिवस असतो. या दिवशी पूजेचे सामान, फळे, खाद्यपदार्थ असे सगळे सामान सोबत घेऊन पारंपरिक वेशात कुटुंबीय होडीवर जातात. काही लोक होडी समुद्रात नांगरून पूजा करतात तर काही समुद्रात होडीतून फेरी मारत मारत होडीत पूजा करतात. कलश स्थापून, घरातल्या देवीच्या टाकाचे पूजन होडीवर मध्यभागी करतात. त्यानंतर पारंपरिक नृत्य, गाणी, एकत्र जेवण असा आनंदाचा उत्सवही साजरा होतो.
खेला पालखी व मुख्य विधी
छोट्या गावाचे व त्या त्या वाडीचे देव किंवा ग्रामदैवते ही वर्षभर मंदिरात किंवा गावच्या मानकरी व्यक्तीच्या घरी पेटाऱ्यात ठेवलेली असतात. शिमगा उत्सवात फाल्गुन शुक्ल पंचमी ते पौर्णिमा या काळात हे देव पालखीत बसून वाड्यावाड्यातून फिरतात आणि भक्तांना दर्शन देतात.
गावातील ग्रामदेवतेचे जे देवस्थान असते तिथले पुरुष सदस्य या काळात पालख्या घेऊन फिरतात. त्यासाठी गावातील घरे सजवतात. देवाच्या स्वागताची विशेष तयारी केलेली असते. महाप्रसादाचे आयोजन करतात. प्रत्येक गावची जी पालखी असते तिला ‘सहाण’ असे म्हणतात. या निमित्ताने जे गावजेवण होते त्याला ‘भंग’ असे म्हणतात. पालखीतून येणाऱ्या स्त्री देवतांची ‘ओटी भरणे’ हा महिलांचा आस्थेचा विषय असतो. या पालख्या गावागावातून फिरतात त्यावेळी त्यांच्यासोबत असतो, त्या गावातील लोक कलाकारांचा संच. आपापल्या स्थानिक परंपरा सांभाळण्याचा समृद्ध वारसा एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीकडे अनेक दशके चालत आलेला दिसतो.
नृत्याचे सादरीकरण हा शिमगा उत्सवातील अविभाज्य भाग. वेगवेगळी सोंगे धारण करून हे कलाकार लोकांचे मनोरंजन करताना दिसतात. काटखेळ, डेरानृत्य, गौरीचा नाच, चवळी नृत्य, जाखडी नृत्य, पुरुषमंडळीनी स्त्री वेश धारण करून केलेला तमाशा व त्यातील सवाल-जवाब, शंकासुर, नकटा यासारखी सोंगे असे विविध प्रकार यादरम्यान सादर होतात. ढोल-ताशाचे युवा पथक हेही अलीकडील काळातील आकर्षण दिसून येते. शिमगा सणापूर्वी गावातून या खेळांचा सराव केला जातो. लोकनृत्याला गीताची आणि वाद्यवादनाची पूरक साथही असते. पारंपरिक वेशभूषा करून ही नृत्ये सादर होतात. होमासाठी सुरमाडाचे झाड निवडले जाते. या झाडात देवतेचा वास असतो अशी कोकणात धारणा आहे. या झाडाची आधी पूजा केली जाते व नंतर ते तोडले जाते.
गाऱ्हाणे, खुणा काढणे
कोकणात ‘सहाण’ नावाची एक संकल्पना प्रचलित दिसते. शिमग्याचा होम झाल्यानंतर पालखीतील देवता एका दगडी चौथऱ्यावर कौलारू जागेत ठेवल्या जातात. ही सहाण (चौथरा व छप्पर) देवळासारखीच दिसते, पण तिचा वापर केवळ या उत्सवातच केला जातो. इतर वेळी तिथे देव ठेवले जात नाहीत.
विविध गावातील प्रथा
रत्‍नागिरीतील ओठी–नवेठ गावात शिमग्यात ‘होलदेव’ साजरा होतो. नवलाईदेवीच्या देवळात एक ५०-६० किलो वजनाचा एक दगड आहे. यालाच होलदेव म्हणतात. त्याची एक आख्यायिका प्रसिद्ध आहे असे मानले जाते. भद्रेचा होम ज्यावेळी पेटविला जातो त्यावेळी गावातील मानकरी आणि खास करून नवविवाहित तरुण हा होलदेव उचलतात आणि होळीभोवती एक प्रदक्षिणा घालतात.
देवळे महाल या गावात ग्रामदेवता काळेश्वरी, चाफवली, मेघी, दाभोळे, कनकाडी, कारंजारी, या ग्रामदेवतांच्या पालख्या एकत्र उत्साहाने नाचविल्या जातात.
कुडाळ तालुक्यातील शिवापूर गावातील गडकऱ्यांची होळी- छत्रपती शिवाजी महाराजांचा ऐतिहासिक वारसा जोपासणारे हे गाव. शिवापूर गाव हे शिवकालात नांदते गाव होते. मनोहर मनसंतोष किल्ल्यावर तीनशे गडकऱ्यांची वस्ती होती.स्वराज्यातील मावळे जे मर्दानी खेळ त्यावेळी खेळत असत ती परंपरा या गावात आजही जोपासली आहे. आगीतून पलायन, नारळ जिंकणे अशा स्पर्धा शिमगा उत्सवात भरवल्या जातात. होळीच्या दिवसात ‘जती’च्या रूपात गायनाचा कार्यक्रम चालतो.धूलिवंदनाच्या दिवशी ओल्या मातीत लोळण घेण्याची प्रथा आजही पाळतात.
आदिवासी जमातीत
भारतातील आदिवासी जमातीतील स्त्री-पुरुष हा दिवस गुलाल उधळून, टिमक्या-ढोल वाजवून, नृत्य करून उत्साहाने साजरा करतात. महाराष्ट्रातील आदिवासी जमातीतील लोकांत होळी हा सण उत्साहाने साजरा केला जातो. होळी साजरा करत असताना आदिवासी लोकांच्या भोजनामध्ये गोड पुरी, मासळी व गोड भात या पदार्थांचा समावेश असतो. सातपुडा पर्वत प्रदेशातील आदिवासी होळीच्या दरम्यान काठी उत्सव साजरा करतात. बाराव्या शतकापासून ही परंपरा सुरू असल्याचे दिसते. दागदागिने घालून, नक्षीकाम करून स्त्री-पुरुष यात सहभागी होतात. विविध वाद्यांच्या तालावर नृत्य करतात.
भारताच्या अन्य प्रांतांत
भारताचे विविध प्रांत आणि तेथील होळी उत्सवाची नावे याप्रमाणे -
लाठमार होली- बरसाना- उत्तर प्रदेश
बसंत उत्सव आणि दोल जत्रा- बंगाल
बंगालमध्ये विशेषतः रवींद्रनाथ ठाकूर यांच्या प्रेरणेतून शांतिनिकेतन येथे या उत्सवाची सुरुवात झालेली दिसते. जगभरातून हा उत्सव पाहण्यासाठी पर्यटक येतात. या दिवशी काढली जाणारी विद्यापीठ परिसरातील मिरवणूक हे एक खास आकर्षण असते.
शिग्मो- गोवा
याओसांग- मणिपूर मणिपूर येथे सहा दिवस उत्सव साजरा होतो. फेब्रुवारी आणि मार्च महिन्यात हा उत्सव असतो. पौर्णिमे च्या चांदण्यात नृत्याचा आनंद घेणे हे उत्सवाचे मुख्य वैशिष्ट्य मानले जाते. पारंपरिक पोशाख घालून नृत्याचा आनंद घेतला जातो.
मंजाल कुली- केरळ
फागुवा- बिहार बिहारमध्ये नृत्य, संगीत, रंग खेळणे अशा प्रकारे या सणाचा आनंद घेतला जातो.
फाकुवा- आसाम
उत्तर भारतातील व्रज भागात होळीचे महत्त्व विशेष आहे. येथील कृष्ण आणि होळी असे धार्मिक आचार प्रसिद्ध आहेत. उत्तर भारतातील खेडेगावांत होळीचे महत्त्व विशेष आहे. लाकडे रचून त्याची होळी पेटवतात, आणि युवक-युवती त्याभोवती नृत्य करतात. बनारसमधील लहान गावात पुरोहितांनी होळीच्या अग्नीवरून चालत जाण्याची प्रथा आहे.
महाराष्ट्रात समस्त समुदाय होळीची विधियुक्त पूजा करतो. होळी समोर गाऱ्हाणे, नवस बोलण्याची परंपरा आहे. होळी हा रंगाचा सण आहे. होळीमध्ये एकमेकांना विविध रंग लावून हा सण साजरा करतात.
विविध पारंपरिक गाणी, पारंपरिक नृत्ये यामध्ये समाविष्ट असतात. बंजारा समाजामध्ये होळीला फार महत्त्व आहे. बंजारा समाजामध्ये, बंजारा भगिनी पारंपरिक पोशाखात नृत्य करतात.
बंगाल प्रांतात हा दिवस उत्साहाने साजरा केला जातो. वैष्णव संप्रदायात "गौरपौर्णिमा" या नावाने हा दिवस चैतन्य महाप्रभू यांची जन्मतिथी म्हणून श्रीकृष्ण जन्माष्टमीप्रमाणेच भक्तिभावाने साजरा केला जातो.
ईशान्य भारतात विशेषकरून मणिपूर मधील विष्णूपुरी भागात महिला होळीचा दिवस आनंदाने साजरा करतात.
या प्रदेशात एकमेकांवर गुलाल उधळून महिला-पुरुष होळी साजरी करतात. राजस्थानात संस्थान म्हणून मान्यता असताना तत्कालीन रितीप्रमाणे होळीच्या दिवशी विशेष दरबार भरत असे.
गुजरातमध्ये एक आठवडा होळीचा आनंद साजरा केला जातो.
होळीवरची मराठी गाणी
होळी हा सण कवींच्या व गायकांच्या आवडीचा आहे. होळीवर अनेक मराठी-हिंदी गीते/ठुमऱ्या आहेत. त्यांपैकी काही :
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्र वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव वर्ग:कोकण वर्ग:प्राचीन परंपरा वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव वर्ग:संस्कृती वर्ग:हिंदू धर्म
तार्तू
तार्तू हे एस्टोनिया ह्या बाल्टिक देशामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. तार्तू शहर एस्टोनियाच्या पूर्व भागात एमाज्योगी नावाच्या नदीवर वसले असून ते एस्टोनियाची राजधानी तालिनच्या १८६ किमी आग्नेयेस तर लात्व्हियाची राजधानी रिगाच्या २४५ किमी ईशान्येस स्थित आहे. एस्टोनियाचे शैक्षणिक व अनुसंधान केंद्र म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या तार्तू येथे देशामधील सर्वात मोठे व प्राचीन तार्तू विद्यापीठ तसेच एस्टोनियाचे सर्वोच्च न्यायालय स्थित आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:एस्टोनियामधील शहरे
सॅमसंग एसजीएच-इ९००
हा सॅमसंगच्या इ मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
गंधी
गंधी (इंग्लिश:perfumer) म्हणजे चंदन, उदबत्त्या, धूप, ऊद, दशांग, बुक्का, अरगजा, केशर, गुलकंद, मोरावळा, मोरंबा, अळता, मेंदी आणि चंदन-गुलाब-खस-वाळा आदींची अत्तरे विकणारी व्यक्ती.
वर्ग: व्यवसाय
भुलेगाव
भुलेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
पोप पायस अकरावा
पोप पायस अकरावा (मे ३१, इ.स. १८५७:देसियो, इटली - फेब्रुवारी १०, इ.स. १९३९:व्हॅटिकन सिटी) हा विसाव्या शतकातील पोप होता.
याचे मूळ नाव ॲंब्रोजियो दामियानो अकिल रॅटी असे होते.
पायस ११ पायस ११ वर्ग:इ.स. १८५७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप पॉल दुसरा
पोप पॉल दुसरा (फेब्रुवारी २३, इ.स. १४१७:व्हेनिस-जुलै २६, इ.स. १४७१:रोम) हा पंधराव्या शतकातील पोप होता. याचे मूळ नाव पियेत्रो बार्बो होते.
व्यक्तिगत जीवन
व्हेनिसमध्ये जन्मलेला पियेत्रो पोप युजिन चौथ्याचा पुतण्या होता. आपला काका पोप झाल्याचे पाहून पियेत्रोने धर्मगुरू होण्याचे ठरवले. त्याची प्रगती असाधारण होती. इ.स. १४४०मध्ये तो कार्डिनल झाला ऑगस्ट ३०, इ.स. १४६४ रोजी त्याची एकमताने पोपपदी निवडणुक झाली.
सद्दी
निवडणुकीपूर्वी पियेत्रोने जाहीर केले होते की पोप झाल्यावर तो क्युरियातील वशिलेबाजी मोडून काढेल व तुर्कस्तानशी युद्ध सुरू करेल. पण एकदा पोप झाल्यावर त्याने आपला शब्द फिरवला. त्यामुळे इतर कार्डिनलांचा त्याच्यावरील विश्वास कमी झाला.
इ.स. १४६६मध्ये पॉलने चर्चमधील नोकरशाही कमी करण्याचे धोरण अवलंबिले. त्याअंतर्गत त्याने कॉलेज ऑफ ऍब्रिव्हियेटर्स, जे पोपचे लिखाण प्रसिद्ध करण्याची संस्था होती, बंद करण्याचे ठरवले. त्यामुळे तेथील कवी, भाट व लेखक संतापले. प्लॅटिना नावाच्या त्यातील एकाने पोपला धमकीवजा पत्र लिहीले. त्याबद्दल त्याला पकडण्यात आले पण नंतर सोडून दिले गेले. पण नंतर संधी मिळताच त्याला पोपविरुद्ध कारस्थाने केल्याबद्दल पुन्हा पकडले गेले व अन्य विसंवादी व्यक्तींबरोबर त्याचा छळही करण्यात आला. प्लॅटिनाने नंतर व्हिटे पॉॅंटिफिकम नावाचे पोपची निंदा करणारे पुस्तक लिहीले.
पॉलने चर्चमधील नोकरशाही व वशिलेबाजी कमी केली. त्याचा निःपक्षपातीपणाही ख्यात होता. पॉलचे परराष्ट्रधोरण यथातथाच होते. बोहेमियाचा राजा जॉर्जने तुर्कस्तानवर स्वारी करण्याची तयारी दाखवली असताना पॉलने त्याला नकार दिला इतकेच नव्हे तर त्याला अधर्मी ठरवून जॉर्जला आपल्यासमोर हजर होण्याचे फरमान सोडले. जॉर्जने नकार दिल्यावर पॉलने त्याला बोहेमियाच्या राज्यपदावरून पदच्युत केले. जॉर्जने पोपविरुद्ध लढण्याचे ठरवले व त्याला साथही मिळाली. हे पाहून पॉलने मवाळपणा अंगिकारला व संधी करण्याचे ठरवले. प्रत्यक्ष संधी होण्याआधीच पोप पॉल दुसरा जुलै २६, इ.स. १४७१ रोजी मृत्यू पावला.
पॉल ०२ वर्ग:इ.स. १४१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १४७१ मधील मृत्यू पॉल ०२ वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अर्निको
बलबाहू चीन मध्ये अर्निको नावाने ओळखला जातो. या बलबाहू चा चीन, बिजींग, मध्ये पुतळा उभारला गेला. बलबाहू ने चीन मध्ये वास्तुशास्त्रात बाराव्या आणि तेराव्या शतकात केलेल्या कामाची आठवण म्हणून हे स्मारक उभारले गेले.
बलबाहू हा मूळचा नेपाळ मधील पाटण गावाचा रहिवासी होता. पाटण हे कांस्य व इतर धातूविषयक ओतकाम करण्या साठी फार प्रसिद्ध होते. अशा प्रकारे सुबक रितीने घडवलेल्या बुद्ध आणि हिंदू मूर्तींना तिबेटाच्या राजे आणि दरबारी मंडळींकडून चांगली मागणी होती. बोरोबदूर या इंडोनेशिया येथील स्तूपाच्या कामासाठी सन आठशे मध्ये येथून लोक गेले होते.
धातूकामा शिवाय ही मंडळी वेदातून मांडलेल्या 'आरेखने व मांडणी' या विषयातही तरबेज होती. नेपाळ हे भारतीय आणि चिनी संस्कृतीचा संगम बनले होते. ही नेपाळी कारागिरांची कीर्ती चीन च्या मिंग या राजघराण्या पर्यंत गेली. बाराव्या शतकाच्या मध्यावर चीन च्या राजांनी (व कुब्लाई खान?) नेपाळच्या राजांना विनंती केली की, त्यांना नवीन बांधून हव्या असणाऱ्या श्वेत स्तूपा साठी कारागीर पाठवावेत. या कामासाठी पाटण गावातून ऐंशी कुशल लोक निवडले गेले. या पथकाचा प्रमुख म्हणून, बलबाहू ची नेमणूक राजांनी केली. असे मानले जाते की या वेळी बलबाहू फक्त सतरा वर्षांचा होता. हे पथक मजल- दरमजल करत चीन च्या बिजींग या शहरात पोहोचले.
एक पोरगेलासा कारागीर का या स्तूपाचे आरेखन आणि बांधणी करणार, असा विचार करून बलबाहू ची परीक्षा घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला. पूर्वीच्या राजाचा एक भग्न पुतळा त्याला दुरुस्ती साठी दिला. हा पुतळा बलबाहू ने इतका सुरेख रित्या दुरुस्त केला की चिनी कारागीर चकीत झाले.
श्वेत स्तूपाच्या कामासाठी बलबाहूची नेमणूक करण्यात आली. सर्व रेखाटणे व धातूच्या तुळयांचे काम बलबाहू ने केले. हे काम यशस्वी रित्या पूर्ण करून बलबाहू ने राजाचा विश्वास संपादन केला. या नंतर चीन मध्ये अनेक वास्तूंची कामे त्याने केली. बलबाहू चीन मध्ये अर्निको नावाने प्रसिद्ध झाला. चिनी संस्कृतीचे प्रतीक मानल्या जाणाऱ्या उतरत्या टोकदार, डौलदार व एकाखाली एक अशा छपरांची परंपरा अर्निकोनेच सुरू केली. या डौलदार छपरांच्या कमानी टोकांवर तो (भारतीय परंपरेशी नाते सांगणारा) कळस बसवत असे. सुबक कळस आणि आणि एकाखाली एक अशा छपरावरच्या धातूच्या चमकदार कमानींची लाटच चीन मध्ये आली. बिजींग मध्ये त्याने अनेक भव्य अशा वास्तूंचा उभारणी कामात सहभाग घेतला. शहराच्या मांडणी मध्ये महत्त्वाचे योगदान दिले. या सगळ्याची पावती म्हणून राजाने त्याला उपाधी दिली. (उपाधीचे नाव कळले नाहीये अजून.)
अर्निकोने एका चिनी मुलीशी लग्न केले आणि चीन मध्येच राहिला. असा हा बलबाहू अर्निको भारतीय स्थापत्यशास्त्राचा झेंडा चीन मध्ये रोवून तेराशे सहा मध्ये मृत्यू पावला.
वर्ग:चीनचा इतिहास वर्ग:नेपाळचा इतिहास
ब्रह्मी भाषा
ब्रम्ही  ही ब्रह्मदेश या देशाची राष्ट्रभाषा आहे. ह्या भाषेचे अधिकृत नाव म्यानमार भाषा हे असले तरीही तिला मराठी-हिंदीत ब्रम्ही असेच म्हणतात. इंग्रजीत तिला बर्मीज म्हणतात. ही एक चिनी-तिबेटी भाषासमूहातील भाषा आहे. ह्या समूहात चिनी भाषा (मॅन्डेरिन, कॅन्टॉनी, तैवानी व फुजी वगैरे), सयामी (थाई), भोट भाषा (तिबेटी) आणि किराती या अन्य भाषा आहेत.
हे पण पहा
वर्ग:चिनी-तिबेटी भाषासमूह वर्ग:म्यानमार वर्ग:लाल वर्ग असणारे लेख
भोर तालुका
भोर तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
तालुक्यातील गावे
बाळवाडी (भोर) बारेबुद्रुक बारेखुर्द बसरापूर भाबावाडी भैरवनाथनगर भांबटमाळ भांबावडे भांदरावळी भानुसदरा भावेखळ भिलारेवाडी भोळावडे भोंगवळी भुतोंडे बोपे ब्राह्मणघर चांदावणे चिखलावडे चिखलावडे खुर्द चिखलगाव (भोर) दापकेघर देगाव देहेण डेरे देवघर (भोर) धामुणशी धांगावाडी धानिवळी धावडी (भोर) दीडघर दिवळे दुर्गाडी (भोर) गावाडी गोकावडी गोरडम्हशीवळी गुढे (भोर) गुहिणी गुणांद हरिश्चंद्री हरणस हातवेबुद्रुक हातवेखुर्द हातणोशी हिरदोशी इंगवळी जांभळी जायतपाड जोगावाडी कांबरे कांबरे बुद्रुक कांबरे खुर्द कामथडी कांजळे कापूरहोप करंदी (भोर) करंदी बुद्रुक करंदी खुर्द करंजे (भोर) करंजगाव कारी (भोर) कर्णावड कर्णावाडी करूंगण कासुर्डी केळवडे (भोर) केंजळ (भोर) केतकावणे खडकी (भोर) खानापूर (भोर) खोपी खुळशी किकावी किवट कोळवाडी (भोर) कोंडगाव (भोर) कोंढारी कोर्ले (भोर) कुडाळी बुद्रुक कुडाळी खुर्द कुडपणेवाडी कुंबाळे कुंद (भोर) कुरूंगवाडी कुरूंजी कुसगाव (भोर) लाव्हेरी माहुडे बुद्रुक माहुडे खुर्द माजगाव (भोर) माळे (भोर) मालेगाव (भोर) माझारी म्हाकोशी म्हाळवाडी म्हासर बुद्रुक म्हासर खुर्द मोहरी बुद्रुक मोहरी खुर्द मोरवाडी (भोर) नानावळे नंद (भोर) नांदगाव (भोर) नंदघुर नऱ्हे नसरापूर नाटांबी नायगाव (भोर) नाझरे नेरे न्हावी (भोर) निढण निगडे (भोर) निगुडघर निळकंठ निवांगण पाळे (भोर) पळसोशी पांदे (भोर) पांगारी (भोर) पांजळवाडी पाणव्हळ पारवाडी (भोर) पासुरे पवहर बुद्रुक पवहर खुर्द पिसावरे पोंबर्डी राजाघर राजापूर (भोर) राजिवडी रांजे रावडी रायरी साळव (भोर) सालवडे साळुंगण संगमनेर (भोर) सांगवी (भोर) सांगवी बुद्रुक (भोर) सांगवी खुर्द (भोर) सांगवी तर्फे भोर सारोळे ससेवाडी सावरदरे शिळींब शिंद शिंदेवाडी शिरगाव (भोर) शिरवली (भोर) शिरवली तर्फे भोर शिवरे शिवनगरी सोनवाडी (भोर) तळे म्हाशिवली तळजाईनगर तांभाड टापरेवाडी तेलवाडी टिटेघर उंबर्डे (भोर) उंबरे उतरोळी वडगाव दल वाढाणे (भोर) वडतुंबी वाकांबे वरवंड (भोर) वारोडी बुद्रुक वारोडी दयमुख वारोडी खुर्द वारवे बुद्रुक वारवे खुर्द वठार वठारहिंगे वावेघर (भोर) वेळु (भोर) वेलवंड वेणावाडी वेणुपुरी विरवाडी वागजवाडी येवळी
इतिहास
भोर हे एक राजाची सत्ता असलेले एक जुन्या काळचे संस्थान ्होते. आजही आपणास राजवाडा तसेच संस्थानाच्य्हा अस्तित्वाच्या खाणाखुणा पाहावयास मिळतात. राजगडावर असलेली पद्मावती देवीची नवीन मूर्ती भोर संस्थान च्या राजाने बसविली होती. भोर तालुक्यात एकूण 196 गावे असून, सर्व गावाना चहूबाजूंच्या डोंगरांमुळे निसर्गसौन्दर्य लाभले आहे. भोरमध्ये काही चांगल्या शिक्षणसंस्था आहेत.
भोर तालुकयात धुमाळ-देशमुख हे घराणे इतिहासापासून प्रसिद्ध आहे, शिवकाळात धुमाळांचे पुर्वज श्रि.बाबासाहेब डोहर यांना भोरच्या उत्तरेकडे आणि पुर्वेकडे वतन मिळाले होते. पुढे डोहर-देशमुख नावाचे धुमाळ देशमुख रुढ झाले.
प्रशासन
भोरची लोकसंख्या पाच लाख असून येथील सर्व कारभार नगरपालिका पाह्ते.
भौगोलिक
भोरच्या जवळपास भाटघर आणि नीरा देवघर ही दोन धरणे आहेत.
पर्यावरण
भोर धरणाच्या परिसरात पावसाळ्यात बघ्यांची खूप गर्दी असते. पावसाळ्यातील निसर्ग पर्यटकांचे लक्ष वेधून घेतो. भोर जवळच राजगड, तोरणा हे किल्ले व रायरेश्वर पठार आहे. पावसाळ्यात येथे गिरिभ्रमणासाठी तरुणांची खूप गर्दी असते.
भोर तालुका शेतीप्रधान असून येथील मालाला बाजारात भरपूर मागणी आहे.
संदर्भ
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
क्रिकेट संघटना * वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
सॅमसंग एसजीएच-इ९५०
हा सॅमसंगच्या इ मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
नायजेल दे याँग
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप सिल्व्हेरियस
पोप सिल्व्हेरियस (--,--:-- - जून २०, इ.स. ५३७:पाल्मारोला, इटली) हा सहाव्या शतकातील पोप होता.
सिल्व्हेरियस वर्ग:इ.स. ५३७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॅमसंग जीटी-इ११०७
हा सॅमसंगच्या इ मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
रेक्स टिलरसन
रेक्स वेन टिलरसन (२३ मार्च, इ.स. १९५२:विचिटा फॉल्स, टेक्सास, अमेरिका - ) हा अमेरिकेतील उद्योगपती आहे. हा एक्झॉन मोबिलचा मुख्याधीकारी होता. हा अमेरिकेचा ६९वा परराष्ट्रसचिव आहे. या नात्याने टिलरसन सध्याच्या अमेरिकेच्या सरकारातील चौथा उत्तराधिकारी ठरतो.
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म वर्ग:अमेरिकेचे परराष्ट्रसचिव
लघुत्रयी
शार्ङ्गधरसंहितेचा कर्ता शार्ङ्गधर, भावप्रकाशचा भावमिश्र आणि योगरत्नाकराचा योगरत्नाकर होते. हे ग्रंथ अनुक्रमे इ.स. १४४१, इ.स. १५५० आणि इ.स. १५९४ साली रचले गेले.
वर्ग:आयुर्वेद
डेमी डी झीव
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॅमसंग जीटी-इ११२०
हा सॅमसंगच्या इ मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
देवरुखे ब्राह्मण
देवरुखे ब्राह्मण ही हिंदू धर्मातील ब्राह्मण जातीतील ६ पोटजातींपैकी एक पोटजात आहे. ब्राह्मण जातीतील इतर ५ पोटजाती देशस्थ, चित्पावन, सारस्वत ब्राह्मण, कऱ्हाडे व दैवज्ञ ह्या आहेत.
वर्ग:मराठी ब्राह्मण वर्ग:ब्राह्मण पोटजाती
चोण
चोण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील अंबरनाथ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मुंगूस
मुंगूस (कुळनाम : हर्पेस्टिडे) हे दक्षिण युरेशिया व मुख्य आफ्रिका खंडात आढळणाऱ्या मांसभक्षक, सस्तन प्राण्यांच्या ३३ प्रजातींचे कूळ आहे. मुंगसांच्या विविध प्रजातींमधील पूर्ण वाढ झालेल्या प्राण्यांची लांबी प्रजातीगणिक १ ते ४ फूट (०.३० मी. ते १.२ मी.) आढळते. वजनाच्या दृष्टीने खारीएवढ्या दिसणाऱ्या व २९० ग्रॅमांएवढे वजन असलेल्या छोट्या मुंगसांपासून मांजरीएवढ्या आकारमान असलेल्या व ४ किलोग्रॅम वजनाच्या पांढऱ्या शेपटीच्या मुंगसापर्यंत प्रजातीगणिक वैविध्य आढळते. किडे,सरडे,पक्षी व अंडी,कृंतक,साप,मृत प्राणी हे मुंगसाचे प्रमुख भक्ष आहे.
सापांप्रमाणेच त्यांच्या संवेदी चेतातंतूंच्या टोकामधे फेरफार असतो, त्यामुळे त्यांना सापाच्या विषाविरुद्ध प्रतिकारक्षमता असते. शिवाय जाड कातडे व चपळता देखील त्यांना विषाविरुद्ध मदत करते. त्यामुळेच भारतात अनेक ठिकाणी नाग व इतर विषारी सापांविरुद्ध संरक्षणासाठी मुंगसं पाळली जातात.
संदर्भ
वर्ग:प्राणी वर्ग:सस्तन प्राणी
जुने खेड
जुने खेड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
पोप बेनेडिक्ट पंधरावा
पोप बेनेडिक्ट पंधरावा (नोव्हेंबर २१, इ.स. १८५४:जिनोआ, इटली - जानेवारी २२, इ.स. १९२२:रोम) हा विसाव्या शतकातील पोप होता.
याचे मूळ नाव ज्याकोमो पाओलो जियोव्हानी बतिस्ता देला चियेसा असे होते.
असंयुक्त हायड्रोकार्बन्स
असंयुक्त्त हायड्रोकार्बन्स हायड्रोकार्बन्स आहेत ज्यांना जवळील कार्बन अणू दरम्यान दुहेरी किंवा तिहेरी सहसंयोजक बंध आहेत. "असंयुक्त" या शब्दाचा अर्थ हायड्रोकार्बनमध्ये अधिक हायड्रोजन अणू जोडला जाऊ शकतो आणि ते संतृप्त होईल (म्हणजे सर्व एकल बंधांचा समावेश असेल). असंयुृक्त कार्बनच्या कॉन्फिगरेशनमध्ये अल्केनेस आणि अल्कीनेस सारख्या सरळ साखळी, तसेच ब्रॅंचेड चेन आणि सुगंधित संयुगे समाविष्ट आहेत. सुगंधी संयुगे वगळता, असंतृप्त हायड्रोकार्बन बहुतेक प्रतिक्रियाशील असतात आणि त्यांच्या एकाधिक बॉनडवर एकाधिक प्रतिक्रिया घेतात.
पोप बेनेडिक्ट पंधरावा
बेनेडिक्ट १५ बेनेडिक्ट १५ वर्ग:इ.स. १८५४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
असंयुक्त हायड्रोकार्बन्स
नामांकन संपादन मुख्य लेखः सेंद्रिय रसायनशास्त्राचे IUPAC नामकरण स्पष्ट संप्रेषणासाठी आणि कमी गैरसमजांकरिता, सातत्याने नामांकन प्रणाली आवश्यक आहे, जे आययूएपीएसी नामांकनास जन्म देते. आय.यू.पी.ए.सी. नामक असंतृप्त हायड्रोकार्बन रेणूंचे नामकरण करताना काही मानक पाय follow्या खाली सविस्तर केल्या आहेत. १. सर्वात लांब कार्बन साखळीत कार्बन अणूंची संख्या शोधा आणि त्याची संख्या मोजा आणि संबंधित क्रमांक प्रत्यय वापरा. उदाहरणार्थ, सर्वात प्रदीर्घ कार्बन साखळीत तीन कार्बन अणू असल्यास, उपसर्ग “प्रॉप-” वापरा. 1 ते 10 पर्यंत कार्बन च्या संख्येचा प्रत्यय खालील सारणीमध्ये सारांशित केला आहे. कार्बन अणूंची संख्या कार्बन अणूंच्या सर्वात प्रदीर्घ कार्बन साखळी उपसर्गात सर्वात लांब कार्बन साखळी उपसर्गात 1 गणित 2 इथ- 3 प्रो- 4 परंतु- 5 पेंट- 6 हेक्स- 7 हेप्ट- 8 ऑक्ट- 9 नॉन -10 डिसें
वर्ग:रसायनशास्त्र
कोकण विभाग
कोकण विभाग महाराष्ट्रातील सहा प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे.
इतिहास
ब्रिटीश काळात कोकण विभाग हा मुंबई इलाख्यातील उत्तर किंवा गुजरात विभागात मोडत होता. ब्रिटीश काळात कोकण विभागात ठाणे, कुलाबा, रत्‍नागिरी असे तीनच जिल्हे होते.
चतुःसीमा
कोकण विभागाच्या पश्चिमेस अरबी समुद्र, पूर्वेस पुणे विभाग(पश्चिम महाराष्ट्र), उत्तरेस गुजरात राज्य व दक्षिणेस गोवा राज्य आहे.
थोडक्यात माहिती
वर्ग:महाराष्ट्र वर्ग:महाराष्ट्रामधील विभाग
इब्राहिम अफेले
इब्राहिम अफेले (२ एप्रिल, इ.स. १९८६:उट्रेख्त, नेदरलँड्स - ) हा आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
भारतीय परराष्ट्र सेवा
भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाचे कार्य चालवण्यासाठी एक विशेष सेवा वर्गाची निर्माती केली गेली आहे ज्याला भारतीय विदेश सेवा किंवा भारतीय परराष्ट्र सेवा (Indian Foreign Service/ I.F.S.) म्हणतात. भारतीय परराष्ट्र सेवा भारताचे वेगवेगळ्या देशांत असणारे संबंध सुदृढ करण्यासाठी त्या राष्ट्रांमध्ये असणारे दूतावास सांभाळणारी सेवा आहे.
राजकीय व्यवहाराची व विदेश सेवेची सुरुवात
भारताच्या विदेश सेवेची सुरुवात इंग्रजांच्या काळात झाली. १७८३मध्ये तत्कालीन गव्हर्नर जनरल वॉरन हेस्टिंग्जच्या कामामध्ये, त्याला मदत व्हावी, यासाठी ईस्ट इंडिया कंपनीने एक प्रस्ताव आणला. यानुसार एका गुप्त राजनैतिक विभागाची स्थापना करण्यात आली. यामध्ये सुरुवातीपासून दोन विभाग करण्यात आले. एक म्हणजे विदेश राजनीती आणि दुसरा म्हणजे राजकीय व्यवहार (पॉलिटिकल अफेअर्स), भारतीय परराष्ट्र खात्यात बाकी युरोपीय देशांशी करण्यात येणाऱ्या कारवाईची जबाबदारी होती तर राजकीय विभागामध्ये आशियामधील आणि भारतामधल्या राजांशी केली जाणारी व्यवहाराची जबाबदारी देण्यात आली. १८४३मध्ये जेव्हा कंपनी सरकारने चार विभाग तयार केले, त्यांमध्ये गृह, वित्त, सैन्य यांच्याबरोबर विदेश विभागाचीही तयारी करण्यात आली. या चारही विभागांवर त्याकाळी सचिव पदाची निर्मिती करण्यात आली.
विदेश सेवेची गरज
१९३५मध्ये भारत सरकारच्या एका कायद्यानुसार राजकीय आणि विदेश या विभागांना विभक्त करण्यात आले आणि भारताचे परराष्ट्र खाते अस्तित्वात आले. या विभागाला गव्हर्नर जनरलच्या हाताखाली ठेवण्यात आले होते. पण अजूनही विदेश विभागासाठी अशी खास सेवा अस्तित्वात आलेली नव्हती. तिची पहिली संकल्पना १९४४मध्ये, तत्कालीन योजना आणि विकास विभागाचे सचिव लेफ्टनंट जनरल जे.जे. हटन यांनी मांडली. त्यावेळचे विदेश सचिव ओलाफ कॅरो यांनी याला अनुमोदन दिले.
विदेश सेवेची सुरुवात
९ ऑक्टोबर १९४६ रोजी खऱ्या अर्थाने भारतीय विदेश सेवेची स्थापना झाली. भारतीय विदेश सेवेच्या पहिल्या अधिकाऱ्यांनी १९४८मध्ये पदभार स्वीकारला.
राजदूत आणि हायकमिशनर
एकेकाळी इंग्लडच्या राणीला राष्ट्रप्रमुख मानणारी राष्ट्रेच सामील होत असत, अशा राष्ट्रकुल संघटनेमध्ये (कॉमनवेल्थमध्ये), भारताने स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतरसुद्धा राहण्याचे ठरवले.
२०१५ साली भारताच्या या विदेश सेवेमध्ये सहाशेच्या आसपास अधिकारी आहेत आणि ते एकूण १६२ भारतीय कार्यालयांमध्ये (इंडियन मिशन) आणि परराष्ट्र मंत्रालयामध्ये काम करीत आहेत.
अधिकाऱ्यांचे प्रशिक्षण
भारतीय विदेश सेवांची सुरुवात 'थर्ड सेक्रेटरी' पदापासून होते. तर ज्या वेळी या अधिकारी सेवेमध्ये स्थायी होतात, तेव्हा त्यांना 'सेकंड सेक्रेटरी' म्हणून बढती मिळते. त्यानंतर 'प्रथम सचिव', 'काऊन्सिलर', 'मिनिस्टर' आणि राजदूत/हाय कमिशनर या पदांवर त्यांची नेमणूक होत रहाते.
पासपोर्ट वितरण आणि नवीनीकरण
परदेशातील या अधिकाऱ्यांचे आणि मंत्रालयाचे सर्वसामान्य लोकांच्या जीवनात येणारे काम म्हणजे त्यांचे पासपोर्ट कार्यालय होय. बहुतांशी देशांच्या राजधान्यांमध्ये आणि इतर महत्त्वाच्या ठिकाणी विदेश मंत्रालयातर्फे पासपोर्ट कार्यालये चालविली जातात.
सारांश
भारताचे आंतरराष्ट्रीय महत्त्व व ओळख कायम ठेवण्याची जबाबदारी या सेवेची आहे. राष्ट्र म्हणून लागणाऱ्या मुत्सद्देगिरीची, युक्तिवादाची आणि कूट राजनीतिज्ञांची गरज भागवण्यात व बलशाली भारताच्या उभारणीत या भारतीय विदेश सेवेचा मोठा वाटा असतो.
वर्ग:भारताचे परराष्ट्रीय संबंध
ओझोनचा पट्टा
पृथ्वीच्या वातावरणात ओझोनची ( O3ची ) घनता जास्त असलेल्या २० ते ३० किमी उंचीवरील हवेच्या थराला ओझोनचा पट्टा म्हणतात. १९१३ मध्ये फ्रेंच भौतिक शास्त्रज्ञ चार्लस फॅब्री आणि हॅन्‍री बुइसन यांनी ओझोन थराचा शोध लावला. सुर्याची मध्यम फ्रिक्वेंसीची अतिनील किरणे ओझोन थर शोषून घेतो.
ओझोनची सुरुवात
१९३० मध्ये भौतिक शास्त्रज्ञ सिडनी चॅपमॅन याने ओझोनचा थर तयार होण्याची प्रक्रिया शोधून काढली.
अतिनील किरणे आणि ओझोन
३५ किमी उंचीवर डायऑक्सिजन आणि ओझोन यांच्यामुळे UV-C किरणे शोषली जातात. UV-C किरणे सजीवांसाठी अत्यंत धोकादायक असतात. UV-B किरणे त्वचेसाठी हानिकारक असतात. त्यामुळे त्वचेचा कर्क रोग होऊ शकतो. ओझोनच्या थरामुळे UV-B किरणे बऱ्याच प्रमाणात शोषली जातात. UV-A किरणे ओझोन थरातून आरपार जातात. ही किरणे पृथ्वीपर्यंत जशीच्या तशी पोहचतात. परंतु UV-A किरणे सजीवांना कमी प्रमाणात हानिकारक असतात.
ओझोनच्या थाराचा क्षय
काही रासायनिक संयुगांमुळे ओझोन थराचा क्षय होऊ शकतो. या संयुगांमध्ये NO (नायट्रीक ऑक्साइड), N2O (नायट्रस ऑक्साइड), OH (हायड्रॉझायल), Cl (क्लोरीन), Br (ब्रोमीन), CFC (क्लोरो फ्लोरो कार्बन), BFC (ब्रोमो फ्लोरो कार्बन) यांचा समावेश होतो. उत्तर अर्धगोलातील ओझोनच्या थराचे प्रमाण दर दशकाला ४%नी कमी होत आहे. २००९ मध्ये N2O हा ओझोनच्या थराचा क्षय करणारा सर्वात मोठ्या प्रमाणात तयार झालेला पदार्थ होता, जो मानवी कृतींतून निर्माण झाला होता.
आंतरराष्ट्रीय उपाय आणि करार
१९७८ मध्ये अमेेेेरिका, कॅनडा आणि नॉरवे या राष्ट्रांनी CFC असलेल्या एरोसॉल स्प्रेवर बंदी आणली. परंतु युरोपीय राष्ट्रांनी एरोसॉल स्प्रेवर बंदी आणण्यास नकार दिला. अमेरिकेत CFCचा वापर इतर उपकरणांमध्ये चालू होता जसे की फ्रिज. १९८५ मध्ये अंटार्टीक येथील ओझोनच्या थराला बोगदा पडल्याचे समोर आल्यामुळे CFCच्या वापरावर मोठ्याप्रमाणात निर्बंध घालण्यात आले.
१९८७ मध्ये झालेल्या मॉन्ट्रेअल करारामुळे CFCचा वापर १९९६ पासून पुर्णपणे बंद करण्यात आला. या करारावर १६० देशांनी सह्या केल्या आहेत. CFC वर आणलेल्या जागतिक बंदीमुळे ओझोन थराचा क्षय होण्याचे प्रमाण कमी झाले आहे असे शास्त्रज्ञांनी २ ऑगस्ट २००३ रोजी जाहीर केले. गेल्या दशकात ओझोन थराच्या क्षयाचे प्रमाण कमी झाले आहे हे उपग्रहाद्वारे केलेल्या निरीक्षणामुळे सिद्ध झाले आहे.
CFCचे आयुष्य ५० ते १०० वर्ष असते. त्यामुळे ओझोनचा थर पुर्ववत होण्यासाठी अनेक दशके जाण्यची शक्यता आहे.
हे सुद्धा पहा
मॉन्ट्रेअल करार
वर्ग:वातावरण
पाणमांजर
एक मांसाहारी प्राणी.
बाह्य दुवे
वर्ग:प्राणी वर्ग:सस्तन प्राणी
कांचन परुळेकर
बालपण
परुळेकर कुटुंब हे मूळ कोकणातले आहे. त्यांचे मूळ गाव नितवडे जे भुदरगड तालुक्यात येते. कांचन यांच्या वडिलांचे नाव शामराव व आईचे नाव जानकी होय. कांचन यांचा जन्म २६ एप्रिल रोजी कोल्हापूर येथे झाला. वडिलांचे नेतृत्व व आईची कष्टाळू वृत्ती व त्याचबरोबर कडक शिस्त, जिद्द पाहिल्याने हे संस्कार लहानपणीच झाले.
शिक्षण
कांचन पहिलीला शाळेत गेल्या नाहीत. बहिणीबरोबर अभ्यास करून त्या एकदम दुसरीला गेल्या. त्यांनी कोल्हापुरातच प्राथमिक शिक्षणासाठी राजारामपुरी विद्यालयात प्रवेश घेतला. कांचन अभ्यासात आघाडीवर होत्याच तसेच त्यांनी वक्तृत्व स्पर्धेतही अनेक पारितोषिके अगदी लहान वयातच पटकावली. राजारामपुरी विद्यालयातून कांचन यांनी ८वीला ताराराणी विद्यापीठात प्रवेश घेतला. लहानपणापासून अंगात भिनलेल धाडस, सभाधीटपणा, वक्तृत्व कला आता नव्या शाळेत नव्याने बहरून आले. कांचन यांनी एन.सी.सी. प्रवेश घेऊन आपल्यातील नेतृत्वाची झलक दाखवून दिली. एन.सी.सी.च्या ऑर्डरनी त्या शाळा दणाणून सोडत होत्या. सामुहिक खेळाच्या तासाला टेबलवर चढून प्रात्यक्षिके दाखविताना त्यांना विलक्षण आनंद होई.
नोकरी
ताराराणी विद्यापीठाच्या उषाराजे विद्यालयात १९६९ ते १९७२ कांचन ह्यांनी एन.सी.सी.ऑफिसर म्हणून काम केले. १९७२ला त्या बी.एड.झाल्या. १९७२ला उषाराजे विद्यालयात त्यांनी इंग्रजी विषय शिकवायला सुरुवात केली. चित्र व गाणी या माध्यमातून त्यांनी मुलींसाठी इंग्रजी सोपे व आवडेल असे केले.
स्वयंसिद्धाची सुरुवात
या अध्यापन काळातच त्यांनी विद्यार्थिनींसाठी ‘कमवा शिकावा’ योजनेचा पाया तयार केला. गरीब विद्यार्थिनींना आर्थिक मदत दिली जायची. कांचन ह्यांना वाटले, नुसते पैसे वाटण्यापेक्षा त्यांना जर श्रमाचे पैसे दिले तर ते घेताना त्यांचा स्वाभिमान जागृत होईल. श्रमाला प्रतिष्टा मिळेल. कष्टाची सवय लागेल. या प्रमाणे त्यांनी १६ रु मजुरीवर २ वर्ग रंगवून घेतले. भरतकाम शिकवून शिक्षिकांच्या साड्या भरून घेतल्या. हेच काम त्यांनी १९९२ साली संस्थेच्या स्वरूपात सुरू करून संस्थेला ‘स्वयंसिद्धा’ नाव दिले. स्वयंसिद्धा’ संस्थेच्या कार्याची दखल घेऊन ‘सारडा समान संधी’ हा साडेसात लाख रुपयांचा पुरस्कार कांचनताई परुळेकर यांना मिळाला. कांचनताईंनी ही रक्कम संस्थेच्या कार्यासाठी प्रदान केली. संस्थेच्या कार्याची धुरा आता पुढची पिढी सांभाळत आहे. तृप्ती पुरेकर (स्वयंसिद्धा), जयश्री गायकवाड (स्वयंप्रेरिका), सौम्या तिरोडकर (व्ही.टी.फाऊंडेशन) यांच्यासह अन्य संचालिका सांभाळत आहेत.
स्वयंसिद्धाचे उपक्रम
स्त्रियांसाठी ‘स्वयंसिद्धा’ हे माहेरघर बनले. नाममात्र मूल्य घेऊन ३० प्रकारचे व्यवसाय प्रशिक्षणवर्ग चालवले जातात. संगणक हाताळणी, विविध हस्तकला, पस्रेस, पाककलेपर्यंतच्या अनेक व्यवसायांचा यात समावेश आहे. महाराष्ट्र, गोवा, कर्नाटक जाऊन बचत गट संकल्पना आणि उद्योजकीय प्रेरणा यांचे प्रशिक्षणही संस्था देते. संस्थेची अनेक वैशिष्टय़पूर्ण प्रकल्प आहेत. मार्गदिपा अंतर्गत, गरीब-गरजू १५० विद्यार्थिनींना दर वर्षी आर्थिक साहाय्य, शिष्यवृत्ती, गणवेश व दरमहा मार्गदर्शन दिले जाते. येथे शिकणाऱ्या मुली तीन हजारांपासून तीस हजार रुपयांपर्यंत उत्पन्न मिळवतात. शिवण, रेक्झीन पर्सेस, क्रोशा, स्वेटर, ब्युटी कल्चर, स्क्रीन प्रिंटींग, योगासने, हस्तकला, भरतकाम, ग्रंथालय चालवणे, अभ्यास वर्ग, संस्कार वर्ग, काउंटर सेल्समनशीप, व्यक्तिमत्त्व विकास या विषयांवर प्रेरक कार्यशाळांचे काम अव्याहत सुरू आहे. या कामांसाठी कांचन परुळेकर व संस्थेला विविध अनेक पुरस्कार देऊन गौरविण्यात आले आहे. ‘स्वयंसिद्धा’च्या माध्यमातून ४५०० उद्योजिका घडल्या.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:मराठी व्यक्ती
आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला लिप्यंतरण
लोकप्रियता
IAST संस्कृत आणि पाली भाषांच्या केरोमणीकरणासाठी सर्वाधिक लोकप्रिय लिप्यंतरण प्रणाली आहे. हे सहसा मुद्रित प्रकाशनात वापरले जाते, विशेषतः भारतीय धर्मांशी संबंधित प्राचीन संस्कृत आणि पाली विषयांवर पुस्तकांमध्ये. यूनिकोड फॉण्ट सुलभ झाल्याने या प्रणालीचा वापर इलेक्ट्रॉनिक मजकूरात पण होतो.
IAST 'इंटरनेशनल काँग्रेस ऑफओरिएंटॅलिस्ट्स' द्वारे १८८४ मध्ये जेनेवा मध्ये निश्चित केलेल्या मानकांवर आधारित आहे. ही प्रणाली देवनगरी आणि शारदा लिपीसारख्या भारतीय लिपींच्या इतर ब्राह्मी लिपी घराण्याचे क्षतिशून्य लिप्यंतरण प्रदान करते. या प्रणालीत संस्कृत मधले स्वनिमच नव्हे तर त्यांचे स्वनीय प्रतिलेखन देखील दिसून येतो.
कोलकाता राष्ट्रीय ग्रंथालय रोमनीकरण योजनेत, ब्राम्ही लिपिघराण्याच्या सर्व लिप्यांच्या रोमणीकरणाहेतू IAST चा विस्तार झाला.
IAST योजना सारणी
IAST मध्ये वापरले जाणारे चिन्ह असे आहेत
ISO 15919 सोबत तुलना
IAST लिप्यंतरण हे ISO 15919 चं एक उपसंच आहे. आयएसओ मानकांनी देवनागरी व इतर भारतीय लिपींमध्ये संस्कृत व्यतिरिक्त भाषांमध्ये शब्द लिहिण्यासाठी वापरल्या गेलेल्या काही अतिरिक्त प्रतीकांचा स्वीकार केला आहेअसल्यामुळे याला खालील पाच अपवाद आहेत :
बाह्य दुवे
वर्ग:भाषा वर्ग:संस्कृत भाषा वर्ग:ब्राम्ही लिपीसमूहाचे रोमनीकरण
सॅमसंग जीटी-इ११७०
हा सॅमसंगच्या इ मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
कृष्णदेव मुळगुंद
कृष्णदेव बिंदुमाधव मुळगुंद (जन्म : २७ मे १९१३; मृत्यू ११ मे २००४) हे नृत्यदिग्दर्शक, लेखक, कवी, नाटककार, चित्रकार टाकाऊतून टिकाऊ अशी वेषभूषा करणारे आणि शिक्षक असे अष्टपैलू व्यक्तिमत्त्व लाभलेले साक्षात कलामूर्ती होते.
नृत्यकार कृष्णदेव मुळगुंदांचे घराणे मूळचे कर्नाटकातले होते. त्यांना कलेचा वारसा असा नव्हता; पण लहानपणापासून चित्रकला, नाटक, नृत्य, संगीत यांची आवड मात्र होती. मुळगुंद पुण्यात आले आणि स्थिरावले. रेणुकास्वरूप (तेव्हा मुलींचे भावे स्कूल) या शाळेत शिक्षकी करता करता मुळगुंदांनी आपल्या कलेचा संसार उभा केला.
कृष्णराव मुळगुंदांची पत्‍नी मंगला ह्याही शिक्षिका आणि कलावंत होत्या.
मुळगुंदांनी अनेक नृत्य नाटिका बसविल्या. घाशीराम कोतवाल ही त्यांची सर्वोत्कृष्ट कलाकृती. त्या नाटकात मुळगुंदांच्या दिग्दर्शनाखाली नाना फडणविसांची भूमिका करणाऱ्या नटाने केलेला नाच लाजवाब होता. बाबासाहेब पुरंदरे यांच्या ’जाणता राजा’ची सर्व कलात्मक बाजू कृष्णराव मुळगुंदांनी सांभाळली होती. वयाच्या ८२ व्या वर्षी त्यांनी आपल्या चित्रकृतींचे प्रदर्शन पुण्याच्या बालगंधर्व कलादालनात भरविले होते.
कृष्णदेवांनी ज्या ज्या नाट्यकृतीचे नृत्यदिग्दर्शन केले, त्यांतील काही संगीतिका, काही ऑपेरा तर काही नाटके आहेत. कृष्णदेवांनी सुमारे तीस लोकनृत्यांचे गीतलेखन, दिग्दर्शन केले आहे. एवढेच नव्हे; तर वेषभूषाही कृष्णदेवप्रणीत होती. कृष्णदेव मुळगुंदांनी एकूण २० नाटकाचे लेखन केले, त्यांपैकी १० भावनाट्ये आहेत.
पुण्यातील भरत नाट्य मंदिराने मुळगुंद यांची अनेक बालनाट्ये प्रायोजित केली. रोहिणी हट्टंगडी (माहेरच्या रोहिणी ओक), एस.एस.सी.ला पहिला आलेला दीपक माहुलीकर यांच्यासारखे बालकलाकार त्यांच्या बालनाट्यात काम करीत असत.
कृष्णदेव मुळगुंद यांच्या नावाने दिले जात असलेले वार्षिक पुरस्कार
वर्ग:मराठी नाटककार वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
ऋद्धिपूरलीळा
ऋद्धिपूरला राहणारे चक्रधरांचे गुरू गोविंदप्रभू उर्फ गुंडमराउळ यांनी समाधी घेतल्यानंतर त्यांच्या आठवणी म्हाइंभटाने गोळा केल्या व त्यातून ऋद्धिपूरलीळा उर्फ गोविंदप्रभूचरित्र हा ग्रंथ सिद्ध केला. रचना इ.स. १२८८. एकूण ३२५ लीळा. अर्थात हे समग्र चरित्र नव्हे कारण गोविंदप्रभूंसंबंधीच्या सर्वच आठवणींचा यात समावेश नाही. गोविंदप्रभू - हरपाळदेव भेटीचा प्रसंग यात नाही. एका बाजूने ईश्वरावतारास शोभून दिसणारे सर्वज्ञत्वादी गुण तर दुसऱ्या बाजूने अवलियाची लक्षणे अशा दुहेरी व्यक्तिमत्त्वाचे दर्शन या चरित्रात घडते. अमरावती हीच श्रीप्रभूंची कार्यभूमी असल्यामुळे त्यांच्या वऱ्हाडी भक्तजनांच्या तोंडी खास वऱ्हाडी बोली ऐकायला मिळते. प्राचीन वऱ्हाडी भाषेच्या अभ्यासाचे हा ग्रंथ हे एक उपयुक्त साधन ठरते. उदा. गडू = तांब्या, हारा = टोपली, हेल = पाणी भरण्याचे मडके. पोपट / पावटे = उकडलेल्या तुरीच्या शेंगा, गीदरी, उकड = नीट न बसलेला, कोनटा = कोपरा. लीळाचरित्राच्या तुलनेत हे मर्यादित स्वरूपाचे चरित्र आहे. लीळांचे साधेपण मोहक आहे. यातून उभी राहणारी गुंडम राउळांची ‘नाभिचुंबित खाड’ (दाढी) व ‘गगनाची वास’ पाहणारी मूर्ती लक्ष वेधून घेते.
कथनशैली
तंव ते आली : घागरी ठेवीली : घराआंतु गेली :
पाळणा पाहिला : तव न देखचि ।। (प्रत्येक ओळीत सहा अक्षरे आणि अनुप्रासात्मकता)
''“एजमान ! देऊळवाडेयासि वाट कोण जाईल?”
गोसावी म्हणितले, “मेला जाए! वाटा वाटा जाएना म्हणे”
“नीघरा जाले गर : घरीचीया गोसावीया जाली वोसरी”''
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
भारतीय सर्वेक्षण विभाग
भारतीय सर्वेक्षण विभाग हा भारताचा मध्यवर्ती अभियांत्रिकी विभाग आहे जो भारताचे अधिकृत सर्वेक्षक करून नकाशे तयार करतो. ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने १७६७ साली भारतातील विविध प्रांतांचे सर्वेक्षक व नकाशे तयार करण्यासाठी हा विभाग स्थापित केला. हा भारत सरकारचा सर्वात जुन्या अभियांत्रिकी विभागांपैकी एक आहे. प्रथम विल्यम लॅम्बटन यांच्या व नंतर जॉर्ज एव्हरेस्टच्या नेत्रुव्त्वाखाली अखंड भारताचा त्रिकोणमितीय पद्घ्तीने सर्वेक्षण करण्याचे प्रचंड मोठे काम या भारतीय सर्वेक्षण विभागाने केले आहे. भारताचे सर्व्हेयर जनरल‎ हे या विभागाचे प्रमुख असतात. कॉलिन मॅकेन्झी हे भारताचे पहिले सर्व्हेयर जनरल होते.
भारतीय सर्वेक्षण विभागाचे मुख्यालय डेहराडून येथे आहे. सिविल इंजिनीअरिंगचे एकूण् १८ उपविभागात विविघ विषयांवर सर्वेक्षण होते. याची भारतामध्ये २३ भौगोलिक माहिती केंद्रे आहेत.
वर्ग:भारत सरकार वर्ग:इ.स. १७६७ मधील निर्मिती
क्रिएटिव्ह कॉमन्स
क्रिएटिव्ह कॉमन्स (Creative Commons (CC)) एक ना-नफा (non-profit) संस्था आहे जी अशा सर्जनात्मक कामांना प्रोत्साहन देण्याचे काम करते, याचा उपयोग करत दुसरे व्यक्ती नियमपूर्वक याला पुढे नेऊ शकतील. याचे मुख्यालय कॅलिफोर्नियाच्या माउंटेन व्यू मध्ये स्थित आहे. या संस्थेने जनतेच्या निःशुल्क उपयोगासाठी 'क्रिएटिव्ह कॉमन्स लायसेन्स' नावाचे अनेक सारे कॉपीराइट लायसेंस जारी केले आहेत.
सिबिल बॅमर
सिबिल बॅमर (एप्रिल २७, इ.स. १९८०:लिंझ, ऑस्ट्रिया - ) ही ऑस्ट्रियाची टेनिस खेळाडू आहे. हिने आजवर एकही ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकलेली नाही पण जागतिक क्रमवारीत तिने १९वा क्रमांक मिळवला होता.
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रियाचे टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बोरीवली रेल्वे स्थानक
बोरीवली हे मुंबई शहराच्या बोरीवली उपनगरामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. बोरीवली मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित असून येथे सर्व लोकलगाड्या थांबतात तसेच येथून दादर व चर्चगेटसाठी अनेक लोकल्स सुटतात. त्याचसोबत राजधानी एक्सप्रेससह पश्चिम रेल्वेमार्गावर धावणाऱ्या अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वे गाड्यांचा देखील बोरीवलीमध्ये थांबा आहे.
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
टाटा सुमो
टाटा सुमो ही टाटा मोटर्स या कंपनीचे बहुउपयोगी वाहन आहे.
वर्ग:टाटाची वाहने
हॅमिल्टन, कॅनडा
हॅमिल्टन (Hamilton) हे कॅनडा देशाच्या ऑन्टारियो प्रांतामधील एक मोठे शहर आहे. हॅमिल्टन शहर कॅनडाच्या आग्नेय भागात ऑन्टारियो सरोवराच्या पश्चिम काठावर वसले आहे. २०११ साली हॅमिल्टन शहराची लोकसंख्या सुमारे ५.१९ लाख तर महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या ७.२१ लाख होती. हॅमिल्टन कॅनडामधील ९वे सर्वाधिक लोकसंख्येचे महानगर आहे.
हॅमिल्टन आग्नेय कॅनडामधील अत्यंत घनदाट लोकवस्तीच्या गोल्डन हॉर्सशू नावाने प्रसिद्ध असलेल्या भूभागामध्ये टोराँटोच्या ७० किमी नैऋत्येस वसले असून ते एक प्रमुख औद्योगिक शहर आहे. २०१४ मधील एका सर्वेक्षणानुसार हॅमिल्टन निवासासाठी जगातील सर्वोत्तम शहरांपैकी एक होते. राष्ट्रकुल खेळाची सर्वात पहिली आवृत्ती १९३० साली ब्रिटिश साम्राज्य खेळ ह्या नावाने हॅमिल्टनमध्येच भरवण्यात आली होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:कॅनडामधील शहरे
हलवा
हलव्याचे खालील प्रकार बनतात.
वर्ग:खाद्यपदार्थ
बोकाटे
बोकाटे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १५०८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५०८ वर्ग:इ.स.च्या १५०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
स्टिन शार्स
स्टिन शार्स (डच: Stefanus Johannes "Stijn" Schaars) (जानेवारी ११, १९८४ - हयात) हा डच फुटबॉल खेळाडू आहे. तो डच राष्ट्रीय संघाकडून मधल्या फळीतील खेळाडूच्या जागेवरून खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दहिवळी
दहिवळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील अंबरनाथ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
कर्स्ती काल्युलेद
कर्स्ती काल्युलेद (एस्टोनियन: Kersti Kaljulaid; ३० डिसेंबर १९६९) ही एस्टोनिया देशाची पाचवी व विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. ऑक्टोबर २०१६ पासून पदावर असलेली काल्युलेद एस्टोनियाची पहिलीच महिला राष्ट्राध्यक्ष आहे. तसेच वयाच्या ४६व्या वर्षी पदग्रहण करणारी ती एस्टोनियाची सर्वात तरुण राष्ट्राध्यक्ष देखील आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:एस्टोनियाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
स्कोडा ऑटो
स्कोडा ऑटो (चेक: Škoda Auto) ही चेक प्रजासत्ताकामधील एक वाहन उत्पादक कंपनी आहे. इ.स. १८९५ साली स्थापन झालेल्या स्कोडाला इ.स. 1991 साली फोक्सवागन समूहाने विकत घेतले.
सध्या महाराष्ट्रातील औरंगाबाद शहरात मुख्यालय असलेली स्कोडा ऑटो इंडिया ही स्कोडाची पोटकंपनी भारतामध्ये अनेक गाड्यांचे उत्पादन करते. स्कोडा ऑक्टेव्हिया, स्कोडा फॅबिया, स्कोडा रॅपिड ह्या गाड्या भारतात मोठ्या प्रमाणावर लोकप्रिय आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:वाहन उत्पादक कंपन्या
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२१-२२
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाने नोव्हेंबर - डिसेंबर २०२१ दरम्यान दोन कसोटी सामने खेळण्यासाठी श्रीलंकेचा दौरा केला. कसोटी मालिका २०२१-२३ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धे अंतर्गत खेळवली गेली. मूलत: हा दौरा नोव्हेंबर-डिसेंबर २०२२ दरम्यान होणार होता परंतु तेव्हा दोन्ही संघाच्या व्यस्त वेळापत्रकामुळे ही मालिका एक वर्ष आधी खेळवण्यात आली. कसोटी मालिकेआधी वेस्ट इंडीजने एक चार-दिवसीय सराव सामना खेळला.
पहिल्या कसोटीत वेस्ट इंडीजसमोर चौथ्या दिवशी ३४८ धावांचे लक्ष्य ठेवण्यात आले. चौथ्या दिवसअखेरीस वेस्ट इंडीजने ५२ धावा करत ६ गडी गमावले. पाचव्या दिवशी उपहारानंतर चिवट खेळ करत वेस्ट इंडीजने कसोटी अनिर्णित राखण्याचा प्रयत्न केला परंतु त्यांना अपयश आले. पाचव्या दिवशीच्या तिसऱ्या सत्रात वेस्ट इंडीजचा संघ १६० धावांवर सर्वबाद झाला. श्रीलंकेने पहिली कसोटी १८७ धावांनी जिंकत मालिकेत विजयी आघाडी घेतली. दुसरी कसोटी देखील १६४ धावांनी जिंकत श्रीलंकेने दोन सामन्यांची कसोटी मालिका २-० ने जिंकली.
२री कसोटी
वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट
लक्ष्मण हसमनीस
लक्ष्मण हसमनीस हे एक मराठीत कथा लेखन करणारे लेखक आहेत. अर्थशास्त्राचे पदवीधर असलेले हसमनीस हे पाचगणी आणि महाबळेश्वर येथील शाळांत मराठीचे अध्यापन करणारे शिक्षक होते. निवृत्त झाल्यावर ते ठाणे शहराच्या जवळ रहावयास आले. वयाच्या ७८व्या वर्षी त्यांनी लिहायला सुरुवात केली. त्यांच्या वसतीच्या जवळपास नैसर्गिक जंगल असल्याने त्यांच्या काही कथा त्या पार्श्वभूमीवर आहेत. बऱ्याचशा गोष्टी आत्मकथनात्मक असून वास्तववादी परंतु त्याचवेळी गूढरम्य आहेत.
लक्ष्मण हसमनीस यांची प्रकाशित पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक
पोप पॉल पाचवा
पॉल पाचवा मे १६, इ.स. १६०५ ते मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.
पॉल ०५ पॉल ०५ वर्ग:इ.स. १५५० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६२१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खुरपे
खुरपे म्हणजे शेतात 'खुरपणी'साठी वापरण्यात येणारे एक साधन आहे. शेतातील तण किंवा गवत काढण्यासाठी गावाकडील स्त्रिया याचा उपयोग करतात. हा विळ्याचा एक भाग आहे. परंतु खुरपे याला धारदार पाते नसते. झाडामधील गवत काढ्ण्यासाठि याचा उपयोग करतात.हे लोखंडा पासून बनवलेले एक शेतातील अवजार आहे. वर्ग:कृषी अवजारे वर्ग:शेती वर्ग:शेतीची अवजारे
टाटा सुमो ग्रॅंडे
ही टाटा मोटर्स या कंपनीचे खेळ-उपयोग वाहन आहे. ते जानेवारी १०, २००८ रोजी प्रकाशित झाले. वर्ग:टाटाची वाहने
स्मृतिस्थळ
संकलक : नरेंद्र, परसरामबास, मालोबास. नागदेवांच्या जीवनावरील ग्रंथ. रचना इ.स. १३१२. एकूण २६० स्मृती.
स्मृतिस्थळ वाचून नागदेवाचार्य हे कोणत्या योग्यतेचे पुरुष होते व त्यांच्या कर्तृत्वाची उंची काय होती हे कळू शकते. आचार्यांबरोबरच महदाइसा, म्हाइंभट, केसोबास, दामोदरपंडित, हिराइसा यांसारख्या भक्तांची स्वभावचित्रे चरित्रकारांनी काढली आहेत. मुसलमानी आक्रमणाच्या सपाट्यात देशभर झालेल्या धूळधाणीचे वर्णन उल्लेखनीय आहे. सूत्रपाठ, दृष्टांतपाठ, रत्नमालास्तोत्र, लीळाचरित्र इ. ग्रंथांच्या रचनेची माहिती स्मृतिस्थळ देते.
“बिनीच्या महानुभाव ग्रंथकारांची माहिती देणारा प्राचिनतम ग्रंथ हाच होय” : बा.वा. देशपांडे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
भारताचे सर्व्हेयर जनरल
भारताचे सर्व्हेयर जनरल हे भारताच्या सर्वेक्षण विभागाचे प्रमुख आसतात. भारताचा सर्वेक्षण विभाग हा विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाचा एक विभाग आहे.
आत्तापर्यंतचे सर्व्हेयर जनरल
ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने जेम्स रेनेल यांना बंगाल प्रेसिडेन्सीचे सर्वेक्षण करण्यासाठी १७६७मध्ये नियुक्त केले होते. लॉर्ड क्लाइव्हने रेनेलला बंगालचे सर्व्हेयर जनरल म्हणून बढती दिली. मद्रास प्रेसिडन्सीने कॉलिन मॅकेन्झीला १८१०मध्ये सर्व्हेयर जनरल म्हणून नियुक्त केले. मॅकेन्झीला १८१५मध्ये भारताचे प्रथम सर्व्हेयर जनरल केले गेले.
• १८१५–१८२१: कॉलिन मॅकेन्झी
• १८२१–१८२३: जॉन हॉजसन
• १८२३–१८२६: व्हॅलेन्टाइन ब्लॅकर
• १८२६–१८२९: जॉन हॉजसन
• १८२९–१८३०: हेन्री वालपोल
• १८४३–१८६१: अँड्रु स्कॉट वॉ
• १८६१–१८७८: हेन्री एडवर्ड लँडर थुलिये
• १८७८–१८८३: जेम्स वॉकर
• १८८४–१८८७: जॉर्ज चार्ल्स डेप्री
• १८८७–१८९५: हेन्री रॅव्हेनशॉ थुलिये
• १८९५–१८९९: चार्ल्स स्ट्रॅहान
• १८९९–१९०४: सेंट जॉर्ज कोर्बेट गोर
• १९०४–१९११: क. फ्रांसिस बेकन लाँग
• १९१९–१९२४: चार्ल्स हेन्री डडली रायडर
• १९२४–१९२८: एडवर्ड आल्डबोरो टँडी
• १९२८–१९३३: रॉबर्ट हेन्री थॉमस
• १९३३–१९३७: हॅरोल्ड जॉन काउचमन
• १९३७–१९४१: सर क्लिंटन ग्रेशाम लुइस
• १९४१–१९४६: सर एडवर्ड ऑलिव्हर व्हीलर
• १९४६–१९५१: जॉर्ज फ्रेडरिक हीनी
• मे १९६१ - डिसे १९६१ : (#) क. राजेंदर सिंग कल्हा
• जाने १९६२ - एप्रि १९६२ : युस्टेस रँडोल्फ विल्सन
• मे १९६२ - जून १९६६ : ब्रिग. गंभीर सिंग
• जुलै १९६६ - ऑग १९६९ : ब्रिग. जितिंदर सिंग पेंटल
• सप्टे १९६९ - जून १९७१ : (#) ब्रिग. जमशेद ए.एफ. दलाल
• जुलै १९७१ - एप्रि १९७२ : ब्रिग. जितिंदर सिंग पेंटल
• मे १९७२ - मार्च १९७६ : (#) डॉ. हरी नारायण
• एप्रि १९७६ - नोव्हे १९८१ : लेफ्टनंट जनरल किशोरी लाल खोसला
• डिसे १९८१ - जाने १९८८ : ले.ज. गिरिश चंद्र अगरवाल
• फेब्रु १९८८ - डिसे १९८८ : (#) मेजर जनरल डी.एम. गुप्ता
• जाने १९८९ - नोव्हे १९९० : ले.ज. सुरिंदर मोहन चढ्ढा
• डिसे १९९० - मार्च १९९१ : (#) ए.के. सन्याल
• एप्रि १९९१ - जून १९९२ : विनय कांत नागर
• जुलै १९९२ - डिसे १९९२ : ले.ज. सी.बी. झालदियाल
• जाने १९९३ - एप्रि १९९४ : (#) मे.ज. डी.पी. गुप्ता
• मे १९९४ - जुलै १९९४ : (#) पी.आर. दत्ता
• ऑग १९९४ - सप्टे १९९४ : (#) बी.बी. सिंहा
• Oct १९९४ - जुलै १९९६ : (#) मे.ज. सुरिंदर प्रकाश मेहता
• ऑग १९९६ - मार्च १९९७ : ले.ज. सुरिंदर प्रकाश मेहता
• डिसे २००१ - फेब्रु २००५ : डॉ. पृथ्वीश नाग (डेप्युटेशन)
• मार्च २००५ - जून २००५ : पद रिक्त
• जुलै २००५ - मार्च २००७ : मे.ज. एम. गोपाल राव
• एप्रि २००७ - डिसे २००७ : मे.ज. एम. गोपाल राव (कंत्राट)
• जाने २००८ - जून २००८ : (#) मे.ज. आर.एस. तंवर