cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बी.डी. जत्ती
बसप्पा धनप्पा जत्ती (सप्टेंबर १०, इ.स. १९१२:सावळगी - जून ७, इ.स. २००२) हे भारताचे उपराष्ट्रपती व कार्यवाहू राष्ट्रपती होते.
जत्तींनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात जमखंडी नगरपालिकेपासून केली. यानंतर ते जमखंडी विधानसभेवर निवडुन गेले. मजल-दरमजल करीत त्यांनी कर्नाटकचे मुख्यमंत्रीपद व ओडिशाचे राज्यपालपद मिळवले. इ.स. १९७४ ते इ.स. १९८० पर्यंत ते भारताचे उपराष्ट्रपती होते व फेब्रुवारी ते जुलै इ.स. १९७७ या कालखंडात त्यांनी कार्यवाहू राष्ट्रपतीपद सांभाळले.
वर्ग:कर्नाटकचे मुख्यमंत्री वर्ग:ओडिशाचे राज्यपाल वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू वर्ग:भारताचे राष्ट्रपती वर्ग:कन्नड राजकारणी वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वागलुड
वागलुड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
माळदण
माळदण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
२०१० फ्रेंच ओपन
ही फ्रेंच ओपन टेनिस स्पर्धेची १०९ वी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा २४ मे ते ७ जून दरम्यान पॅरिस येथे भरवण्यात आली.
पुरूष एकेरी
🇪🇸 रफायेल नदालने 🇸🇪 रॉबिन सॉडरलिंगला 6–4, 6–2, 6–4 असे हरवले.
महिला एकेरी
🇮🇹 फ्रांचेस्का स्कियाव्होनीने def. 🇦🇺 समांथा स्टोसरला, 6–4, 7–6(7–2) असे हरवले.
महिला दुहेरी
🇺🇸 सेरेना विल्यम्स / 🇺🇸 व्हीनस विल्यम्सनी 🇨🇿 क्वेता पेश्के / कातारिना स्रेबोत्निकना 6–2, 6–3 असे हरवले.
मिश्र दुहेरी
कातारिना स्रेबोत्निक / 🇷🇸 नेनाद झिमोंजिकनी 🇰🇿 यारोस्लावा श्वेदोव्हा / 🇦🇹 जुलियन नौलना 4–6, 7–6(7–5), [11–9] असे हरवले.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख *
शिकारी- संचयी
शिकारी-संचयी मनुष्य हा त्या समाजातील मनुष्य आहे जिथे बहुतेक किंवा पूर्ण अन्न धाड घालून मिळविण्यात येते. हे क्रुषी समाजापासून वेगळे आहेत, जे घरगुती व पाळीव जनावरांवर निर्भर असतात.
शिकार आणि अन्न गोळा करणे हे मानव जातीचे पहिले व सर्वात यशस्वी अनुकूलन होते. सुमारे ९० टक्के मानव इतिहासात ह्यांचा वापर करण्यात आला आहे. शेती व क्रुषी क्षेत्राच्या आगमनानंतर, जे शेतकरी व अन्न गोळा करणारे बदलले नाहीत, त्यांना विस्थापित करण्यात आले आहे, किंवा त्यांवर शेतकरी किंवा सामंतवादी गटांनी राज्य जिंकले आहे.
फक्त काहीच समाज हे शेतकरी - संचयी, ह्या विभागात येतात. बहुतेक त्यासोबत फलोत्पादन किंवा शेती सुद्धा करून पोट भरतात.
कान्होजी आंग्रे
सरखेल कान्होजी आंग्रे. (ऑगस्ट १६६९ - ४ जुलै, १७२९). आंग्रे १६ व्या शतकातील मराठा आरमाराचे प्रमुख होते. छत्रपति शिवाजी महाराज यांनी मराठा आरमाराची स्थापना करून कान्होजी आंग्रे यांना आरमार प्रमुख पदी नेमणुक केली.त्यांनी इंग्रज, पोर्तुगीज, डच, फ्रेंच आरमाराबरोबर लढून मराठा आरमाराचा भगवा समुद्रात फडकवत ठेवला. त्याकाळी भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर वर्चस्व गाजवण्यासाठी आणि मोक्याच्या ठिकाणची बंदरे, किल्ले काबीज करण्याची परकीय सत्तांमध्ये चढाओढ लागली होती. भारताच्या किनारपट्टीवरील बंदरे ताब्यात ठेवून आपला व्यापारी माल युरोपमध्ये पाठवण्यासाठी त्यांचा वापर करण्याची त्यांना आवश्यकता वाटत होती. सागरी व्यापाराचे संरक्षण करण्यासाठी मोक्याच्या ठिकाणी सागरी किल्ले काबीज करणेही आवश्यक होते. कान्होजींनी या गोंधळाचा उपयोग आपले आरमार स्थापन करण्यापासून ते संपूर्ण किनारपट्टीवर अनिर्बंध सत्ता गाजवेपर्यंत केला. इंग्रज आणि पोर्तुगीज आरमाराच्या अथक प्रयत्नानंतरही, मरेपर्यंत कान्होजी आंग्रे यांचे मराठा आरमार अजिंक्य राहिले.
आंग्रे यांचा जन्म १६६९ मध्ये रत्‍नागिरी जिल्ह्यातल्या हर्णे या गावी एका संकपाळ (मराठा) कुटुंबात (सध्याचे भिलारे) झाला. त्यांचे मूळ आडनाव कडू होते. संकपाळ हे “वीर राणा संक” या संप्रदायाचे होते. त्यांच्या वडिलांचे नाव तुकोजी आणि आईचे अंबाबाई होते. असे म्हणतात की, बराच काळ मूलबाळ न झाल्याने तुझ्या अंगाऱ्याच्या आशीर्वादाने जर आम्हाला मूल झाले तर आम्ही त्याला तुझे नाव देऊ आणि आमचे आडनाव अंगारे (जे पुढे आंग्रे झाले) असे ठेवू. त्याप्रमाणे झाल्यामुळे ते कान्होजी आंग्रे म्हणून ओळखले जाऊ लागले. त्यांचे बालपण सुवर्णदुर्ग या सागरी किल्ल्याच्या परिसरात गेले. हा किल्ला पुढे त्यांनी काबीज केला. त्यांचे वडीलही छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पदरी सरदार होते. कान्होजींना लहानपणापासूनच समुद्री सफरींची आणि साहसी मोहिमांची आवड होती.
१६९८ मध्ये कोल्हापूरचे भोसल्यांनी त्यांना दर्यासारंग अशी पदवी देऊन, (संदर्भ - कान्होजी आंग्रे (चरित्र, लेखक पु.ल.देशपांडे) मुंबईपासून विंगोरिया (आताचे वेंगुर्ला) पर्यंतच्या किनारपट्टीची जबाबदारी सोपवली. सिद्दी जोहरच्या ताब्यातले जंजिरा मात्र मुघलांच्या अधिपत्याखाली राहिले. कान्होजींनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनींच्या व्यापारी जहाजांवर हल्ला चढवून केली. अनेक प्रयत्नांनंतरही कान्होजींच्या आरमाराचा पराभव करण्यात अपयश आल्याने ब्रिटिशांनी कोकण किनारपट्टीवर त्यांचे वर्चस्व मान्य करत शांततेचा तह केला.
१७०७ मध्ये साताऱ्याचे छत्रपती शाहू (तथ्य तपासा ?) गादीवर येताच, त्याच्या आदेशान्वये त्यांचे सेनापती पेशवे बाळाजी विश्वनाथ भट यांनी कान्होजींबरोबर करार केला. या करारान्वये त्यांची मराठा आरमार प्रमुख म्हणून नेमणूक झाली. मराठेशाहीच्या गादीवर दावा करणाऱ्या ताराबाईंशी कान्होजीचे सख्य होते. ते मोडून त्यांना आपल्या बाजूला खेचण्यासाठी शाहू महाराजांनी ही राजकीय खेळी केली होती असे म्हटले जाते.
कान्होजींनी औरंगजेबाच्या दख्खन मोहिमेविरुद्ध लढण्यासाठी मराठ्यांना मोलाची मदत केली.
मोहिमा
कान्होजींनी आपल्या कारकिर्दीत ब्रिटिश आणि पोर्तुगीज जहाजांवर अनेक हल्ले चढवून त्यांना हवालदिल केले. ४ नोव्हेंबर १७१२ रोजी कान्होजींच्या आरमाराने मुंबईचे ब्रिटिश गव्हर्नर विल्यम ऐस्लाबी यांचे खाजगी जहाज अल्जेरीन पकडले. त्या जहाजावरील ब्रिटिशांच्या कारवारमधील वखारीचा प्रमुख थॉमस क्राऊन लढाईत मारला गेला. त्याच्या पत्नीला युद्धबंदी करण्यात आले. १३ फेब्रुवारी १७१२ मध्ये कान्होजी आणि इंग्रजांत तह होऊन ३०००० रुपयांच्या खंडणीच्या मोबदल्यात ते जहाज आणि स्त्री इंग्रजांना परत करण्यात आली. या तहान्वये ईस्ट इंडिया कंपनीच्या जहाजांना त्रास न देण्याचे कान्होजींनी मान्य केले. या प्रकाराने विल्यम कमालीचा त्रस्त झाला, आणि ऑक्टोबर १७१५ मध्ये आपल्या मायदेशी इंग्लंडला परत गेला.
२६ डिसेंबर १७१५ मध्ये चार्लस बून यांची मुंबईच्या गव्हर्नरपदी नेमणूक करण्यात आली. त्यांनी कान्होजींना पकडण्यासाठी प्रयत्नांची शर्थ केली, पण त्यात ते अपयशी ठरले. उलट कान्होजींनी १७१८ मध्ये इंग्रजांची तीन व्यापारी जहाजे पकडली. इंग्रजांनी कान्होजींना समुद्री चांचे म्हणून घोषित केले. कान्होजींनी मुंबई बंदराची पूर्ण नाकेबंदी करून ईस्ट इंडिया कंपनीकडून ८७५० पौंडाची खंडणी वसूल केली.
१७२० मध्ये इंग्रजांनी कान्होजींच्या विजयदुर्ग किल्यावर हल्ला चढविला. त्यांनी किल्यावर तोफांचा जोरदार मारा केला, पण विजयदुर्गाची तटबंदी ते भेदू शकले नाही. हा हल्ला पूर्णपणे अपयशी ठरला व इंग्रजांनी पुनश्च मुंबईला माघार घेतली. २९ नोव्हेंबर १७२१ मध्ये व्हॉईसरॉय फ्रॅन्सिस्को जोस डी सॅंपीयो इ कॅस्ट्रो यांच्या पोर्तुगीज आरमाराने आणि जनरल रॉबर्ट कोवान यांच्या इंग्रज आरमाराने, कमांडर थॉमस मॅथ्यूज यांच्या नेतृत्वाखाली ६००० सैनिकांसह आणि ४ जंगी जहाजांसह कान्होजींविरुद्ध संयुक्त मोहीम हाती घेतली. मेधाजी भाटकर आणि मैनक भंडारी या आपल्या अत्यंत कुशल आणि शूर सरदारांच्या सहाय्याने कान्होजींनी हा हल्ला पूर्णपणे परतवून लावला. या अपयशानंतर डिसेंबर १७२३ मध्ये रॉबर्ट कोवान इंग्लंडला परतले.त्यांच्यावर देशद्रोहाचा आणि चाच्यांशी संधान बांधण्याचा आरोप ठेवून खटला चालविण्यात आला. याच दरम्यान गव्हर्नर बूनही इंग्लंडला परतले. बून मायदेशी परतल्यानंतर कान्होजींच्या मृत्यूपर्यंत पश्चिम सागरी किनाऱ्यावर शांतता राहिली.
मृत्यू
४ जुलै १७२९ मध्ये कान्होजी आंग्रेंचा मृत्यू झाला. त्यांची समाधी तथा छत्री अलिबाग येथे उभारण्यात आली आहे.
आंग्र्यांच्ये मृत्युवेळी सुरतेपासून दक्षिणेकडे गोव्यापर्यंत त्यांचे अनिर्बंध वर्चस्व होते. कान्होींच्या मृत्युनंतर त्यांचे दोन पुत्र शेखोजी आणि संभाजी आणि तीन अनौरस पुत्र तुळाजी, मानाजी आणि येशाजी यांच्याकडे त्यांच्या आरमाराची जबाबदारी आली. त्यांना कान्होजींसारखे यश मिळाले नाही. कान्होजी नंतर शेखोजीने १७३३ म्हणजे त्याच्या मृत्यूपर्यंत काही प्रमाणात आरमाराची धुरा सांभाळत पराक्रम गाजवला. शेखोजीच्या मृत्यूनंतर संभाजी आणि मानाजी या बंधूंत वाद होऊन आरमाराचे दोघांत विभाजन झाले. पुढच्या काळात या सागरी शक्तीकडे मराठ्यांचे दुर्लक्ष झाले आणि ब्रिटिशांनी संधी साधून हळूहळू आपले पाय कोकण किनारी पसरवण्यास सुरुवात केली. १७५६ मध्ये ब्रिटिशांनी पेशव्यांच्या मदतीने घेरियावर (आताचा विजयदुर्ग) हल्ला करून कान्होजींचा शेवटचा वंशज तुळाजीला पकडले, आणि कान्होजींचे आरमार संपुष्टात आले.
वारसा
कान्होजींच्या काळात त्यांनी विदेशी सत्तांना सागरी किनाऱ्यावर मोठे आव्हान निर्माण केले होते. ब्रिटिश आणि पोर्तुगीज आरमाराचे त्यांत प्रचंड नुकसान झाले. भारतातील त्यांच्या वाढत्या वर्चस्वावर अंकुश लावला.. .
वाढत्या परकीय आक्रमणाला तोंड देण्यासाठी छत्रपती शिवरायांनी स्थापलेल्या आरमाराचे व सागरी सीमेचे रक्षण करणे किती महत्त्वाचे आहे हे कान्होजी त्या काळीच ओळखून होते.{ref कान्होजी आंग्रे (लेखक पु.ल.देशपांडे }} त्यांच्या सागरी साम्राज्याच्या उत्कर्षाला त्यांच्याकडे ब्रिटिशांहून संख्येने अधिक आणि बलाढ्य आरमार होते. त्यांच्याशी टक्कर घेण्याची कोणाची हिम्मत नव्हती. आपल्या आरमारात काही विदेशी सरदारांनाही त्यांनी बाळगले होते.
अलिबाग शहरात कान्होजी आंग्रेंची समाधी आहे. मुंबईच्या नेव्हल डॉकयार्डमध्ये त्यांचा पुतळा उभा आहे. एकेकाळी जिथे एक ब्रिटिश किल्ला होता तिथे आता भारतीय आरमाराचा वेस्टर्न नेव्हल कमांडचा तळ आहे. या तळाला कान्होजी आंग्रेंच्या गौरवाप्रीत्यर्थ आय एन एस आंग्रे असे नामकरण केले गेले आहे.
ललित साहित्यातील उल्लेख
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १६६९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७२९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:हिंदू योद्धे
रिचर्ड बाख
रिचर्ड डेव्हिड बाख (जून २३, इ.स. १९३६:ओक पार्क, इलिनॉय, अमेरिका - ) हा इंग्लिश लेखक आहे. हा विमानवाहतूक, तत्त्वज्ञान आणि रंजक-काल्पनिक कथा लिहितो.
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गुरिंदर सिंग चांदी
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भांगेडा
भांगेडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
एस. रामलिंगम
'''एस. रामलिंगम''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
कंकोळ
ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे.
कळलावी
सुलभ प्रसूतीसाठी आदिवासी आणि पारंपरिक औषधी पद्धतीमध्ये मुळाचा लेप ओटीपोटावर लावला जातो. बाळंतिणीला प्रसूतीच्या वेळी कळा आणण्यासाठी वापर होत असल्याने या वनस्पतीला "कळलावी' म्हटले जाते. कळलावीच्या फुलांच्या पाकळ्यांची टोके तांबडी व मधला भाग पिवळा असल्याने अग्निज्वाला असल्याचा भास होतो. अग्निज्वालाप्रमाणे असणाऱ्या या पाकळ्या दुरून समईत ज्योती तेवल्याप्रमाणे दिसतात, म्हणूनच या वनस्पतीला ‘अग्निशिखा’ असेही म्हणतात.
कंकोळ
वर्ग:औषधी वनस्पती वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ वर्ग:मुखशुद्धी
कळलावी
फुलांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण रचनेमुळे या वेलीला अग्निमुखी, अग्निशिखा, कलहारी, खड्यानाग, गौरीचे हात, नखस्वामिका, बचनाग आणि अशी खूप नावे आहेत. फुले नसतानाही ही वेल तिच्या कुरळ्या कुरळ्या नखरेल पानांमुळे सहज ओळखू येते. हिच्या पानांना देठ नसतात. पाने साधी. पानांचा शिराविन्यास समांतर असून खोडावरील मांडणी एका आड एक लांबट शंकूच्या आकाराची, परस्परविरोधी, गुंडाळलेली, टोकदार असतात. पानांची टोके स्प्रिंगसारखी विळखे घेऊन पकड घेत घेत वर चढतात.
आढळ आणि वर्णन
ही बहुवर्षायू वनस्पती भारतातील उष्ण कटिबंधातील जंगलात कमी-अधिक प्रमाणात आढळते. पश्‍चिम घाट, कोकण, सातपुडा, सातमाळ्याचे डोंगर या ठिकाणी महाराष्ट्रात ही प्रजाती आढळून येते. हिची मुळे इंग्रजी मुळाक्षर एल्‌ किंवा व्ही. या अशा विशिष्ट आकाराची, हाताच्या बोटासारखी असतात. कंद पांढऱ्या रंगाचे, गुळगुळीत असतात. पाने एकाआड एक, खोडाला लागून आलेली असतात. पानाचा शेंडा टोकदार स्प्रिंगसारखा दुसऱ्या झाडाच्या आधारासाठी तयार झालेला असतो. ही वेल १०-२० फुटापर्यंत वाढते. फुले आकर्षक, सुरुवातीला हिरवी, त्यानंतर पिवळी, नारिंगी आणि शेवटी लाल रंगाची होतात. फळे आधी हिरवट अस्तात व परिपक्व होताना राखाडी-पिवळी होतात. बिया गोलाकार, राखाडी रंगाच्या असतात.
रोपवाटिका आणि लागवड
या वनस्पतींची लागवड परिपक्व फळांतील बियांद्वारे आणि कंदाने केली जाते. फुले ऑगस्ट-सप्टेंबरपर्यंत येऊन फळे डिसेंबर-जानेवारीपर्यंत मिळतात. फळे जमा करून त्यातील बिया वेगळे करून आठ दिवस सावलीत वाळवतात. चांगले वाळलेले बियाणे सहा ते नऊ महिने टिकते. त्यानंतर ते रोपवाटिकेतील रोपे तयार करण्यासाठी वापरता येते. फेब्रुवारी-मार्च महिन्यात केलेली रोपे जून ते ऑगस्ट या कालावधीत लागवडीसाठी उपयोगी पडतात.
औषधी उपयोग
कळलावीचे कंदांत, बियांत आणि पानांमध्ये कॉल्चीसीन, थिओकॉलचीचीन, कॉलचीकोस्टेरॉल बीटा सायटोस्टॉल इत्यादी रसायने आढळतात. सूज, व्रण, गंडमाळ, शोथ, अर्श इत्यादी विकारांत कललावीचा वापर केला जातो. विंचू व सर्पदंशावर हिचा वापर होत असे. कृमी, काष्ठ, विषमज्वर, दौर्बल्य यांमध्येही कळलावी उपयोगी आहे. फुले धार्मिक उत्सवासाठी गौरीचे हात म्हणून गौरी गणपतीला वाहिली जातात. कर्करोग, पोटाचे विकार यावरही कळलावी गुणकारी आहे. पानाच्या रसाचा उपयोग विषारी बाण तयार करण्यासाठी केला जात असे. जनावरांच्या कर्करोगातही या वनस्पतीचा वापर होतो.
कळलावी वनस्पतीच्या पानांच्या रसाने उवा मरतात.
अतिवापरामुळे संकटग्रस्त
कळलावी या वनस्पतीचा वापर औषधी आणि धार्मिक कार्यासाठी केला जातो. अलीकडच्या काळात या प्रजातीचा वापर वेदनाशामक, वेदनानाशक औषधांमध्ये मोठ्या प्रमाणात होत आहे. कळलावीची मुळे आणि बिया औषधात वापरल्या जात असल्याने उत्पादन कमी झाले आहे. त्यामुळे ही प्रजाती संकटग्रस्त वनस्पतींच्या यादीत समाविष्ट करण्यात आली आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:औषधी वनस्पती
इरफान पठाण
बाह्य दुवे
पठाण, इरफान पठाण, इरफान पठाण, इरफान
मांजरामवाडी
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
हरविळ
हरविळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:श्रीवर्धन तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
वेस्ट इंडीज वि. विश्व XI इंग्लंडमध्ये, २०१८
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ ३१ मे २०१८ रोजी आयसीसी विश्व XI संघाविरूद्ध इंग्लंडमध्ये एक टी२० सामना खेळला. या सामन्यातून मिळालेल्या निधीने ईर्मा वादळ आणि मारिया वादळमुळे वेस्ट इंडीज मधील नादुरुस्त झालेल्या क्रिकेट मैदानांची दुरुस्ती करण्यात येणार आहे.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटनाने या सामन्याला आंतरराष्ट्रीय टी२०चा दर्जा दिला. इंग्लंडमधील लॉर्ड्स क्रिकेट मैदानवर हा सामना झाला. वेस्ट इंडीजने हा सामना ७२ धावांनी जिंकला
एकमेव ट्वेंटी२०
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट
भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९११
भारताचे प्रतिनिधित्व करणारा क्रिकेट संघ १९११मध्ये इंग्लंडच्या दौऱ्यावर गेला होता. हा भारतीय क्रिकेट संघाचा सर्वप्रथम (अनधिकृत) दौरा होता. यात १४ प्रथमवर्गीय सामन्यांसह एकूण २३ सामने खेळले गेले.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९११ मधील खेळ १९११
कुलविंदर सिंग
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑलिंपिक खेळात इथियोपिया
इथियोपिया देश १९५६ सालापासून प्रत्येक उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये (१९७६, १९८४ व १९८८चा अपवाद वगळता) सहभागी झाला असून त्याने आजवर ३८ पदके जिंकली आहेत.
पदक तक्ता
वर्ग:इथियोपियामधील खेळ इथियोपिया
डॉम मोरेस
डॉमिनिक फ्रांसिस मोरेस (जुलै १९, इ.स. १९३८:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - जून २, इ.स. २००४:मुंबई) हा गोव्याचा इंग्लिश लेखक होता.
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
पॉइंट प्लेझंट, न्यू जर्सी
पॉइंट प्लेझंट अमेरिकेच्या न्यू जर्सी राज्यातील शहर आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १८,३९२ होती. ओशन काउंटीतील हे शहर ओशन सिटीचे उपनगर आहे. या शहराच्या पुळणीवर न्यू जर्सी आणि न्यू यॉर्क शहरातून पर्यटक येतात.
इ.स. १५००च्या सुमारास लेनापे जमातीतील लोक या ठिकाणास उंच लाकडांचा प्रदेश म्हणत असल्याचा उल्लेख आहे. १६६५ च्या सुमारास येथे युरोपीय लोकांनी पहिल्यांदा वस्ती केली.
वर्ग:न्यू जर्सीमधील शहरे वर्ग:ओशन काउंटी (न्यू जर्सी)
स्कार्फ
स्कार्फ (गळपट्टा) हा गर्भावस्था, सूर्य किरणांपासून संरक्षण, स्वच्छता, फॅशन किंवा धार्मिक कारणांमुळे गळ्याभोवती बांधलेला कापडाचा एक भाग आहे. ते ऊन, कश्मीरी माल, तागाचे किंवा कापसासारख्या विविध प्रकारच्या साहित्यांपासून बनविला जातो. हा नेकवेअरचे एक सामान्य प्रकार आहे.
वर्ग:वस्त्रे
बुंदेलखंड
बुंदेलखंड हा मध्य भारतामधील एक भौगोलिक प्रदेश व पर्वतरांग आहे. उत्तर प्रदेश व मध्य प्रदेश ह्या दोन राज्यांमध्ये बुंदेलखंड प्रदेश पसरला आहे. खजुराहो हे प्रसिद्ध पर्यटनस्थळ बुंदेलखंड भागातच स्थित आहे. बुंदेलखंडला अनेक शतकांचा इतिहास असून त्याची स्वतंत्र सांस्कृतिक ओळख आहे. हिंदी सोबत येथे बुंदेली भाषा देखील वापरात आहे.
स्वतंत्र राज्य
बुंदेलखंड प्रदेश अविकसित व दुर्लक्षित असून येथील रहिवासी १९६० सालापासून वेगळ्या राज्याची मागणी करत आहेत. बहुजन समाज पक्षाची मायावती, भारतीय जनता पक्षची उमा भारती व इतर अनेक नेत्यांनी बुंदेलखंडला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा मिळणार असे आश्वासन दिले आहे. मध्य प्रदेश व उत्तर प्रदेशमधील एकूण १४ जिल्हे स्वतंत्र बुंदेलखंड राज्यासाठी निवडले जाऊ शकतील.
केरळ पूर २०१८
केरळ पूर २०१८ हे जुलै २०१८ च्या सुरुवातीपासून, दक्षिण भारतातील केरळ राज्यात महापूराचा लोट आला आहे. महापुरामुळे केरळमध्ये हाह:कार माजला असून, त्यात आतापर्यंत 324 लोकांचा मृत्यू झाला आहे, तर 2 लाखांहून अधिक लोक बेघर झाले आहेत. हवामान विभागाने केरळमधील 13 जिल्ह्यांमध्ये रेड अलर्ट जाहीर केला आहे.
संदर्भ
वर्ग:पूर वर्ग:महापूर
एस. वेंकटेशन
'''एस. वेंकटेशन''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
अखिल भारतीय सेना
अखिल भारतीय सेना हा एक भारतातील राजकीय पक्ष आहे. तत्कालीन शिवसैनिक अरुण गवळी १९९० च्या दशकाच्या मध्यात शिवसेनेतून बाहेर पडले आणि १९९७ साली त्यांनी अखिल भारतीय सेना हा स्वतःचा राजकीय पक्ष स्थापन केला.
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
खटला
खटला म्हणजे फिर्याद किंवा फौजदारी कारवाई. या शब्दाचे सर्वसाधारण व्यवहारात पत्नी, धंदा, उदीम, परिवार, भांडण, तंटा यांसारखे अनेक अर्थ असले, तरी कायद्याच्या परिभाषेत फिर्याद किंवा फौजदारी कारवाई या अर्थाने त्याचा वापर साधारणत: करण्यात येतो.
कायदेशीर बाजू
गुन्हा करणाऱ्याविरुद्ध पोलीस किंवा लोक-अभियोक्ता व प्रसंगी खाजगी व्यक्तीही न्यायालयात खटला दाखल करू शकते. खटला न्यायालयात चालण्यापूर्वी तक्रारीसंबंधीची नोंद पोलीस ठाण्यात अथवा फौजदारी न्यायालयात करण्यात येते. गुन्ह्याचे स्वरूप लक्षात घेऊन फौजदारी न्यायालय आवाहन-पत्र किंवा अधिपत्र काढते. पोलीसही आरोपीला अधिपत्राच्या साहाय्याने पकडू शकतात. गुन्ह्याची चौकशी चालू असता आरोपीची जामिनावर सुटका होऊ शकते. साधारणत: प्राथमिक चौकशी करून न्यायालय आरोपीवर दोषारोप ठेवते किंवा त्यास आरोपमुक्त करते. जर दोषारोप ठेवण्यात आला, तर खटला रीतसर चालविण्यात येऊन आरोपीस दोषमुक्त करण्यात येते किंवा त्यास सजा देण्यात येते.
सार्वजनिक किंवा नैतिक दुष्कृतीच्या खटल्यात साधारणत: तडजोडीला वाव नसतो. उदा., दंगा, खून, बलात्कार यांसारख्या गुन्ह्यांत आरोपीची किंवा फिर्यादीची इच्छा असली, तरी तडजोड होऊ शकत नाही. पण पोलीस किंवा लोक-अभियोक्ता खटला काढून घेऊ शकतो. मारामारीसारख्या एखाद्या खाजगी स्वरूपाच्या गंभीर नसलेल्या फिर्यादीत न्यायालयाच्या परवानगीने तडजोड होऊ शकते.
सार्वजनिक आणि नैतिक दुष्कृतीच्या खटल्यात आरोपी स्वतःच्या बचावाकरिता काही कारणांमुळे वकील देऊ शकला नाही, तर न्यायालय स्वतः एखाद्या वकिलाची नेमणूक त्याच्या बचावाकरिता करते. हेतू हा की, आरोपीला विधिज्ञाचे विधिसाह्य उपलब्ध व्हावे आणि त्याच्यावर अन्याय होऊ नये.
संदर्भ
वर्ग:रिकामी पाने
जर्नैल सिंग
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॉल जार्व्हिस
जार्व्हिस, पॉल वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
गाळणा
गाळणा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या नाशिक जिल्ह्यातील एक किल्ला आहे. हा गड कंक्राळा गडाचा सोबती म्हणून ओळखला जातो.
गडावरील खाण्याची सोय
नाही
गडावरील पाण्याची सोय
नाही
संदर्भ
सांगाती सह्याद्रीचा
डोंगरयात्रा - आनंद पाळंदे
हेसुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
अँजिओग्राफी
ही मानवाच्या वैद्यकीय तपासण्यांमधील एक आहे. रक्तवाहिन्यांमध्ये क्ष-किरणांद्वारे दिसणारे रंग सोडून रक्तवाहिन्यांची भरण क्षमता तपासली जाते. याद्वारे रक्त वाहिन्यांतील अडथळे दिसून येतात.
इतिहास
या पद्धतीचा प्रथमतः पोर्तुगीज चिकित्सक इगास मोनिज यांनी मेंदूच्या विविध आजार व रक्तवाहिन्यांतील दोष शोधण्यासाठी वापर केला. त्यांनी लिस्बन मध्ये पहिली इ.स. १९२७ला ॲंजिओग्राफी केली. रियनार्डो सिद डोस यांनी इ.स. १९२९ पहिला अ‍ॅओर्टोग्राम काढला. इ.स. १९५३ साली सेल्डिंगर टेक्निकच्या साहाय्याने अवयवांची ॲंजिओग्राफी करणे सोपे झाले.
तपासणी पद्धती
प्राथमिक तपासण्या पार पाडल्यावर ॲंजिओग्राफीसाठी रुग्णाला रुग्णालयात भरती केले जाते. त्याच्या जांघेतील शिरेतून किंवा हातातील शिरेतून ॲंजिओग्राफी कॅथेटर टाकला जातो. तो संबंधीत रक्तवाहिनी पर्यंत जातो. हा कॅथेटर स्क्रीनवर डॉक्टरांना दिसतो. तो योग्य ठिकाणी पोहोचल्यावर त्यातून क्ष-किरणांत दिसणारा डाय सोडला जाते. हा डाय अपारदर्शक असतो. हा डाय सोडल्याबरोबर तो रोहिणीतून जातो.. रक्तवाहिनी दिसण्यासाठी वेगवेगळी छायाचित्रे सीटी स्कॅन किंवा एमआरआय द्वारे घेतले जातात या प्रवाहात कुठेही अडथळा असल्यास तो भाग निमुळता होतो. त्यावरून अडथळा कुठे आहे ते कळते व तो किती टक्के आहे ते ही मोजता येते.
हेही पहा
वर्ग:शस्त्रक्रिया
छत्रसाल बुंदेला
छत्रसाल बुंदेला (जन्म : ४ मे १६४९; - २०  डिसेंबर] १७३१) हा मुघल साम्राज्याच्या विरोधात शस्त्र उठवून बंड करणारा एक शूर राजा होता. याने पन्ना संस्थानची स्थापना केली. इ.स. १६२७ मध्ये हा 'जगज्जेता' चक्रवर्ती बादशाहा मृत्यू पावला, व त्याचा मुलगा शहाजहान हा दिल्लीपदावर अधिष्ठित झाला. तो पुनः बीरसिंगदेव अधमपणा स्वीकारून बाहशाहाच्या मुलुखात दंगेधोपे व लूटमार करू लागला. हे वृत्त बादशाहास समजताच त्याने त्याची खोड मोडून त्याची सर्व जहागीर जप्त केली. त्या वेळेपासून सन १७०७ पर्यंत झाशीप्रांत दिल्लीच्या बादशहाकडे होता. पुढे सन १७०७ मध्ये, बहादूरशाहा गादीवर आल्यानंतर त्याने झाशी परगणा छत्रसाल राजास जहागीर दिला.
राजा छत्रसालबद्दल पुढील पंक्ती प्रसिद्ध आहेत :
छत्रसाल याची मराठी चरित्रे
* बुंदेलखंडचा महाराजा छत्रसाल (सदाशिव आठवले)
वर्ग:उत्तर प्रदेशचा इतिहास वर्ग:मध्य प्रदेशचा इतिहास वर्ग:बुंदेलखंड वर्ग:इ.स. १६४९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७३१ मधील मृत्यू
ब्लाउज
ब्लाउज किंवा झंपर हे कंबरेच्या वर घालण्याचे वस्त्र आहे. भारतात या प्रकारचे वस्त्र मजूर, शेतकरी, कलाकार, स्त्रिया आणि मुली परिधान करीत. आज सामान्यपणे स्त्रींयाचे हे वस्त्र असून ते छातीभोवती घालतात.
वर्ग:वस्त्रे
कल हो ना हो
कल होना हो हा २००३ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. करण जोहरने निर्माण व निखिल अडवाणीने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये शाहरूख खान, सैफ अली खान व प्रिती झिंटा ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. ह्या चित्रपटाचे संपूर्ण चित्रण अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क शहरात झाले. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००३ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
देविंदर सिंग बाथ
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑलिंपिक खेळात गॅबन
गॅबन देश आजवर ८ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभागी झाला असून त्याने आजवर एकही पदक जिंकलेले नाही.
वर्ग:गॅबन गॅबन
भवनपूर (वर्धा)
भवनपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
हुनारवेळी
हुनारवेळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:श्रीवर्धन तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
नवप्रभा
दैनिक नवप्रभा हे गोव्यातील प्रतिष्ठित मराठी दैनिक आहे. द्वा.भ. कर्णिक, शांताराम बोकील, तुकाराम कोकजे, लक्ष्मीदास बोरकर, सुरेश वाळवे हे याचे माजी संपादक होते. गेली 15 वर्षे श्री. परेश प्रभू हे या दैनिकाचे संपादक आहेत. गोव्यातील हे एक प्रतिष्ठित दैनिक आहे. 1970 साली त्याची सुरुवात झाली. 2020 मध्ये त्याने आपला सुवर्णमहोत्सव साजरा केला. त्या निमिताने 'नवप्रभा एक सोनेरी प्रवास' हा ग्रंथ प्रकाशित करण्यात आला असून त्यात राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आदी अनेक महत्त्वाच्या व्यक्तींचे शुभेच्छा संदेश, तसेच गेल्या पन्नास वर्षांतील गोव्यातील घटना घडामोडींचे वार्तांकन आहे. The Navprabha story ही डॉक्युमेंटरी यूट्यूबवर उपलब्ध आहे अंगण, आयुष, कुटुंब आदी पुरवण्या आणि अभ्यासपूर्ण अग्रलेख व वाचकांची पत्रे यासाठी नवप्रभा ओळखले जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:गोव्यामधील वृत्तपत्रे वर्ग:मराठी भाषेमधील वृत्तपत्रे
वालखेड
वालखेड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर
फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर किंवा हे विमानांत बसविण्यात येणारे उपकरण आहे. फ्लाइट डेटा रेकॉर्डरमध्ये विमानाच्या यांत्रिक कार्याची नोंद ठेवली जाते. त्यात इंजिनचे तापमान, जमिनीपासून उंची, वेग या सगळ्या बाबींचा समावेश असतो. वैमानिकांनी केलेल्या विमान चालन सूचना यात मुद्रित होतात. यामुळे विमान चालवताना वैमानिकांनी कोणते निर्णय कधी घेतले याची माहिती मिळते. तसेच उपकरणांनी त्या सूचनांना कसा प्रतिसाद दिला हे सुद्धा यात नोंदवले जाते. काही वेळा याला ॲक्सिडेंट डेटा रेकॉर्डर असेही म्हणतात. फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर आणि कॉकपीट व्हॉइस रेकॉर्डर या दोन्हीचा मिळून ब्लॅक बॉक्स बनतो. ऑस्ट्रेलियन वैज्ञानिक डेव्हिड वॉरेन यांनी कॉमेट या विमानाला झालेल्या अपघातानंतर ब्लॅक बॉक्स या उपकरणाची रचना केली. या द्वारे विमानांमध्ये दोष असतील किंवा वैमानिकांच्या चालनात चुका होत असतील तरी त्या फ्लाइट डेटा रेकॉर्डरमधील माहितीचा अभ्यास केल्यानंतर समजतात. हवामान कसे होते, विमानाचा वेग किती होता, किती उंचीवरून विमान चालले होते इत्यादी सर्व माहिती यात भरली जात असते.
हेही पहा
वर्ग:विमानातील उपकरणे वर्ग:विमानातील सुरक्षा उपकरणे
नेरुर
नेरुर हे महाराष्ट्रातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुडाळ तालुक्यातील एक गाव आहे. ह्या गावात ३२ वाडया आहेत. येथे मालवणी भाषा (मराठीतील एक बोलीभाषा) बोलली जाते. नेरुरमध्ये श्री देव कलेश्वर, श्री गावडोबा, श्री भुतनाथ रवळनाथ अशी अनेक मंदिरे आहेत. श्री देव कलेश्वर हे येथील प्रमुख मंदिर. दरवर्षी महाशिवरात्रीला येथे बरीच मोठी जत्रा भरते. श्री देव कलेश्वराचा रथ हे या जत्रेचे प्रमुख आकर्षण असते. पूर्ण जिल्ह्यातून भाविक दर्शनासाठी येथे येतात.
वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्हा
खडू
वर्ग:लेखनसामग्री वर्ग:रिकामी पाने
मल्हारपेठ
मल्हारपेठ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
एस. सेंतिलकुमार
'''एस. सेंतिलकुमार''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
हरपाल सिंग
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉन हंटर
अठराव्या शतकाच्या सुरुवाती पर्यंत सर्जरी याविषयाकडे ‘सावत्रपणे' बघायचे. योग्य शिक्षण घेतलेला डॉक्टर देखील सर्जरीची प्रॅक्टिस शक्यतो करीत नसे. कारण, ते कमीपणाचे समजण्यात येत असे. बहुतांश सर्जरीची प्रॅक्टिस त्या काळी बार्बस-सर्जन्स अथवा हलक्या प्रतीची कामे करणारा नोकर वर्गच करीत असे. जॉन हंटर व बरेच समकालीन सर्जनस्टीफन पॅजेट इ. यांच्या प्रयत्नामुळे, अठराव्या शतकातील मध्यावर सर्जरी या विषयाला मेडिसिनमधील स्वतंत्र प्रभाग अशी मान्यता मिळाली. हे मानाचे स्थान मिळवण्यात जॉन हंटर यांचं योगदान खूप महत्त्वाचं होतं.
जॉन हंटर यांचा जन्म एका मध्यवर्गीय कुटुंबात,१७२८ मध्ये स्कॉटलंड येथे झाला. जॉन हा दहा बहीण-भावंडांत सर्वात् धाकटा होता. जॉन १३ वर्षांचा असताना त्यांचे वडील वारले. त्यामुळे अत्यंत हुशारी व चौकस बुद्धी असूनही, त्यांच्या शिक्षणाची हेळसांडच झाली. सुदैवाने त्यांचे मोठे बंधू विल्यम् यांचे लंडनमध्ये चांगले बस्तान बसलेले होते. एक स्टायलिश, सुसंस्कृत व्यक्ती वउत्कृष्ट सर्जन व अ‍ॅनाटॉमिस्ट, अशी ख्याती त्यांनी मिळवली होती. सोबतच ‘स्कूल ऑफ अ‍ॅनाटॉमी' देखील ते चालवत असत.
वयाच्या विसाव्या वर्षी जॉन यांनी विल्यम्स यांच्याबरोबर काम करावयास सुरुवात केली. जॉन यांचे विशेष शिक्षण झालेले नसल्यामुळे विल्यम्स यांना जॉनच्या कर्तृत्वाबद्दल शंकाच होती, म्हणून सुरुवातीला अ‍ॅनाटॉमी डिपार्टमेंटमध्ये कामाला ठेवले. थोडक्याच अवकाशात जॉन यांची प्रगती बघून, विल्यम् आश्चर्यचकित झाले. एका वर्षाच्या आतच जॉन हे एक्सपर्ट अनॉटॉमिस्ट बनले. अर्थात हे लक्ष्य गाठण्यासाठी त्यांनी अपार मेहनत घेतली. शवविच्छेदनासाठी लागणारया शस्त्रांचा बराच तुटवडा असे. त्यासाठी त्यांनी स्थानिक गुंड व दादा लोकांची मदत घेत, बेकायदेशीर मार्गाने देखील मृत-शरीरे मिळवली. फाशी दिलेले कैदी, खून झालेले बदमाश वशव पेट्यांतून शव पळवून हंटर यांच्या अ‍ॅनाटॉमी इंस्टिट्यूटमध्ये गुप्तपणे आणण्यात येई. काय पण विरोधाभास! या बेकायदेशीर चौर्यकर्मातून चांगली गोष्ट म्हणजे, विज्ञानाची प्रगती होत होती.
जॉन हंटर यांच्या शव-विच्छेदनाच्या अनुभवातून त्यांना सर्जरी या विषयाची गोडी लागली. सुदैवाने डॉ.विल्यम् चेसेल्डन व डॉ. पर्सिव्हल पॉट या दिग्गज सर्जनच्या बरोबर काम करण्याची संधी त्यांना मिळाली. डॉ. पॉट यांच्या मार्गदर्शना खाली जॉन हंटर यांना मास्टर ऑफ अ‍ॅनाटॉमी ही पदवी मिळाली व त्यांची सर्जरीची आवड ध्येया मध्ये परिवर्तित झाली. त्यांनी, मानवी शरीरातील लिम्फॅटिक सिस्टिम (लिम्फ- शरीरातील रंगविहीन द्रावण ‘लसिका') वर संशोधन करायला सुरुवात केली.
काही वर्षे, ब्रिटिश आर्मीमध्ये काम केल्या मुळे गन-शॉट वुण्ड्स (बंदुकीच्या गोळ्यामुळे झालेल्या जखमा व युद्धामुळे झालेले अपघात, अपंगत्व व जखमा यांचा भरपूर अनुभव गाठीशी घेऊन परतले व ‘‘युद्धजन्य जखमा, रक्तस्राव व सूज'' यावर एक मोठा प्रबंध लिहिला. त्यामुळे शरीरातील विविध इन्फ्लेमेटरी (सूज येणारे) रोग ऑस्टिओमायेलायटिस्पेरिटोनायटिस्, फ्लेबायटिस् (व्हेनस् वरील सूज) यांची शास्त्रशुद्ध माहिती मिळाली. त्याच सुमारास जॉन हंटरयांनी पशू व मानव यांच्या अ‍ॅनाटॉमीचा तुलनात्मक अभ्यास व प्रातिनिधिक नमुने जमवण्यास सुरुवात केली. त्यांच्या अशा आगळ्या वेगळ्या म्युझियममध्ये साडे-तेरा हजार स्प्रेसिमेन्स (नमुने) होते. युद्धजन्य परिस्थितीमुळे त्यातील बरेच महत्त्वाचे नमुने-खराब अथवा गहाळ झाले. तरी बरेचसे नमुने आजही लंडनयेथील कॉलेज ऑफ सर्जन्स येथे बघायला मिळतात.
विविध विषयांत त्यांना रुची असल्यामुळे प्लॅसेंटाची अंतर्गत, अ‍ॅनाटॉमी कोलॅटरल सक्र्युलेशन, रक्तवाहिन्यांच्या अन्युरिझम (फुगा) वरील सर्जरी, एवढंच नव्हे तर आर्टिफिशियल अन्सेमीनेशन: (कृत्रिमरेतन) देखील केले. मानवाच्या दंतपंक्ती यावर देखील त्यांनी प्रबंध लिहिला व दातांचे वर्गीकरण इनसायझर, कॅनाइन, मोलर्स इत्यादी करण्याचे श्रेय देखील त्यांनाच जाते. आपल्या आयुष्यात संशोधकवृत्ती ठेवत, अनेक नवनवीन सिद्धांत व सर्जरीचे जनक असल्यामुळे डॉ.जॉन हंटर यांना अनेक बहुमान प्राप्त झाले. फेलो ऑफद रॉयल सोसायटी, चीफ सर्जन ऑफ सेंट जॉर्ज हॉस्पिटल, रॉयल फॅमिलीचे सर्जन, मेंबरशिप ऑफ अमेरिकन फिलॉसॉफिकल सोसायटी, सर्जन जनरल ऑफ ब्रिटिश आर्मी व इन्स्पेक्टर जनरल ऑफ हॉस्पिटल्स हे मुख्य बहुमान होत.
त्यांच्या विद्याथ्र्यांमध्ये अत्यंत प्रिय असलेले जॉन हंटर ‘‘साधी राहणी उच्च विचारशक्ती''चे भोक्ते होते. त्यांच्या खेळकर व विनोदी स्वभावामुळे खूप लोकप्रिय होते. असा हा अग्रगण्य सर्जन वयाच्या ६५ व्या वर्षी हृदयरोगाच्या झटक्यामुळे निधन पावला. सर्जरी या विषयातील विज्ञाननिष्ठ व शास्त्रशुद्ध माहितीच्या योगदाना मुळे ‘‘दि फाऊंडर ऑफ साइंटिफिक सर्जरी'' हा किताब, ब्रिटिश सरकारने मरणोत्तर प्रदान केला.
आय.यू.सी.एन. लाल यादी
'''असुरक्षित प्रजातींची आय.यू.सी.एन. लाल यादी ज्याला आय.यू.सी.एन. लाल यादी किंवा लाल डेटा यादी (इंग्रजी: IUCN Red List''') म्हणतात, १९६४ मध्ये स्थापन केलेली सर्व जैविक प्रजातींच्या जागतिक संवर्धन स्थितीची सर्वात व्यापक यादी आहे. इंटरनॅशनल युनिअन फॉर कंझर्वेशन ऑफ नेचर (IUCN) हा जागतिक स्तरावर वेगवेगळ्या प्रजातींच्या संरक्षण स्थितीवर लक्ष ठेवणारा सर्वोच्च संघ आहे. विविध देश आणि संस्था राजकीय व्यवस्थापन एककामध्ये एखादी प्रजात नामशेष होण्याच्या धोक्याचे मूल्यांकन करून प्रादेशिक लाल याद्यांच्या शृंखला तयार करतात.
श्रेण्या
आय.यू.सी.एन.च्या लाल यादीमध्ये प्रत्येक प्रजातीला नऊ पैकी एका श्रेणीमध्ये टाकले जाते. हे वर्गीकरण त्या प्रजातीची एकूण लोकसंख्या, लोकसंख्येतील घसरणीचा दर, भौगोलिक वितरण क्षेत्र, आणि त्यांची लोकसंख्या आणि वितरण क्षेत्र विखंडीत होण्याच्या दर या गोष्टींच्या आधारे केले जाते.
संदर्भ
वर्ग:पर्यावरण वर्ग:प्रजातींची उपलब्धता
बारामती उपविभाग
बारामती उपविभाग हा पुणे जिल्ह्याचा उपविभाग आहे. या उपविभागाचे मुख्यालय बारामती येथे आहे.
तालुके
या उपविभागात खालील तालुके येतात.
वर्ग:पुणे जिल्हा
इंडियन युनियन मुस्लिम लीग
इंडियन युनियन मुस्लिम लीग (संक्षिप्त I. U.M. L. किंवा लीग) हा एक भारतीय राजकीय पक्ष आहे जो प्रामुख्याने भारताच्या केरळ राज्या त स्थित आहे. भारताच्या निवडणूक आयोगा ने केरळमध्ये राज्य पक्ष म्हणून मान्यता दिली आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
रामचंद्र चितळकर
सी. रामचंद्र हे नागपूरच्या शंकरराव सप्रे यांचा गुणी शिष्य व पं. विनायकबुवा पटवर्धनांचे विद्यार्थी होते. त्यांनी मास्टर कृष्णरावांच्या गायकीचा एकलव्यासारखा अभ्यास केला होता. .
कारकिर्दीची सुरुवात
रामचंद्र चितळकरांना खरे तर नट व्हायचे होते. अभिनयाचे वेड घेऊन ते मुंबईत आले होते आणि नाईलाजाने सहकलाकार म्हणून स्थिरावले.. तेही काम मिळेनासे झाल्यावर ते थेट चित्रपट निर्माते सोहराब मोदींना भेटले. पडेल ते काम करायची त्यांनी तयारी दाखवली, तेव्हा मोदींनी चितळकरांना मीरसाहेब नावाच्या त्याकाळच्या सुप्रसिद्ध संगीत दिग्दर्शकाकडे पाठवले.
स्वरलिपी आणि गायन
मीरसाहेबांना स्वरलिपी येत नव्हती आणि गाताही येत नव्हते. त्यामुळे सुचलेली चाल लिहून ठेवता येत नव्हती आणि गायकांना गाऊनही दाखवता येत नव्हती. या दोन्ही गोष्टी चितळकरांना येत होत्या. त्यामुळे मीरसाहेब आपल्या नवीन साहाय्यकावर खुश झाले.
ऑलिंपिक खेळात गांबिया
गांबिया देश १९८४ सालापासून उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभागी झाला असून त्याने आजवर एकही पदक जिंकलेले नाही.
वर्ग:गांबियामधील खेळ गांबिया
रामचंद्र चितळकर
पाश्चात्त्य संगीताशी परिचय
मीरसाहेबांकडे असताना चितळकरांची ओळख पाश्चात्त्य वाद्यांवर हिंदुस्थानी संगीत वाजवून दाखवणाऱ्या ‘हूगन’ नावाच्या संगीत कलाकाराशी झाली. त्यांच्या संगतीने चितळकरांनी मुंबईच्या मोठमोठ्या हॉटेलांतून इंग्लिश वादकांचे वादन ऐकले. पश्चिमी संगीतातली उडती लय देशी गाण्यांना देता आली तर ती गाणी खूप लोकप्रिय होतील, ह्याचा अंदाज अण्णांना त्यावेळी आला.
भगवानदादांशी संबंध
दिग्दर्शक मास्टर भगवान आबाजी पालव ऊर्फ भगवानदादा त्या काळात गल्लाभरू चित्रपट देणारे यशस्वी दिग्दर्शक समजले जात. भगवान अनेकदा मीरसाहेबांमुळे खोळंबत असत. असेच एकदा मद्रासला एक काम अडकल्याने मीरसाहेब भगवानना म्हणाले, 'आपण राम चितळकरला-अण्णांना बोलावून घेऊ. अण्णा ती सगळी कामे पटकन करतील...' नंतर अण्णा मद्रासला गेले आणि पटापट स्वरलिपी-लिखाण करून त्यांनी अडकलेले काम पुढे नेले. भगवानदादांना चितळकर खूप आवडले आणि त्या दोघांची मैत्री झाली.
आत्मचरित्र
सी. रामचंद्र यांनी ‘माझ्या जीवनाची सरगम’ या नावाचे आत्मचरित्र लिहिले आहे.
चरित्र
वर्ग:भारतीय संगीतकार वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शुभमंगल सावधान (चित्रपट)
उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
वर्ग:इ.स. २००६ मधील मराठी चित्रपट
श्रीकांत सिनकर
श्रीकांत सिनकर ( : ४ जानेवारी १९४० मृत्यू: १० फेब्रुवारी १९९६ ) हे मराठी लेखक आहेत. रहस्यकथा लेखनासाठी ते सुपरिचित आहेत.
प्रकाशित साहित्य
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म वर्ग:मराठी लेखक
रोहिणी (रक्तवाहिनी)
या रक्तवाहिन्या हृदयापासून उगम होऊन अन्य अवयवांकडे जातात. रोहिणी ही शुद्ध रक्त वाहून नेणारी रक्त वाहिनी असते.(अपवाद- फुफ्फुसीय रोहिणी-पल्मोनरी आर्टरी) त्या चित्रात लाल रंगाने दर्शविल्या जातात. या रक्तवाहिन्यांमध्ये रक्ताचा दाब असतो. हृदयाचे आकुंचन होताना असणारा उच्चतम दाब प्रकुंचनीय दाब म्हणून ओळखला जातो.
मुख्य रोहिणी
शरीरातील रक्त हृदयाकडून इतर भागाकडे वाहून नेणा‍ऱ्या रक्तवाहिनीस रोहिणी असे म्हणतात. रोहिणीमधील रक्त दाबाने वाहते. बहुदा, रोहिणीमधील रक्तामध्ये २० मिलि प्रति शंभर मिलिलिटर एवढा प्राणवायू असतो. फुफ्फुस्रोहिणीमधील रक्तामध्ये १५ मिलि प्रतिशंभर मिलिलिटर प्राणवायू असतो. पाच टक्के कार्बन डायऑक्साइड फुफ्फुसरोहिणीमध्ये असतो. रोहिणीच्या भित्तिका तीन थरांच्या आणि जाड असतात. नीला याच तीन थरांनी बनलेली असते.पण नीलेच्या भित्तिका त्यामानाने पातळ असतात.
महाधमनी
वर्ग:जीवशास्त्र वर्ग:शरीरशास्त्र
प्रभदिप सिंग
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विजया (निःसंदिग्धीकरण)
__DISAMBIG__
अन्य
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
भोर उपविभाग
भोर उपविभाग हा पुणे जिल्ह्याचा उपविभाग आहे. या उपविभागाचे मुख्यालय भोर येथे आहे.
तालुके
या उपविभागात खालील तालुके येतात.
वर्ग:पुणे जिल्हा
माणूर तर्फे बा
माणूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
भिवापूर (वर्धा)
भिवापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
अखिल भारतीय जन संघ
हा एक भारतातील राजकीय पक्ष आहे.
एस. सेल्वराज
'''एस. सेल्वराज''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
गी मोले
गी मोले (डिसेंबर ३१, इ.स. १९०५:फ्लेर्स, ओर्न, फ्रांस - ऑक्टोबर ३, इ.स. १९७५:पॅरिस, फ्रांस) हा फ्रांस] पंतप्रधान होता.
वर्ग:फ्रान्सचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चार्ल्स डिकन्स
चार्ल्स जॉन हफाम डिकन्स (इंग्लिश: Charles John Huffam Dickens ;) (फेब्रुवारी ७, इ.स. १८१२ - जून ९, इ.स. १८७०) हा इंग्रजी भाषेतील सर्वाधिक लोकप्रिय कादंबरीकारांपैकी एक होता.
त्याने आपल्या साहित्यिक कारकिर्दीत डझनभराहून अधिक कादंबऱ्या, अनेक लघुकथा, काही नाटके व अनेक ललितेतर पुस्तके लिहिली. साप्ताहिकांमधून व मासिकांमधून सुरुवातीला मालिकेच्या स्वरूपात प्रकाशित झालेल्या त्याच्या कादंबऱ्या नंतर पुस्तकरूपाने प्रकाशित झाल्या. ओघवती भाषा, अनेकपदरी कथानके तसेच विलक्षण, बहुआयामी व्यक्तिमत्त्वे ही डिकन्सच्या लेखनशैलीची खासियत होती. आपल्या अनेक प्रसिद्ध कादंबऱ्यांनी डिकन्सला जगभर अमाप प्रसिद्धी मिळवून दिली. आपल्या लेखनातून तसेच इतर कामातून डिकन्सने समाजसुधारणेचा जीवनभर पुरस्कार केला.
त्याने बॉझ या टोपणनावानेही लिखाण केले होते.
अजित आगरकर
अजित भालचंद्र आगरकर (डिसेंबर ४, इ.स. १९७७:मुंबई - )हा भारताकडून कसोटी व एकदिवसीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
आगरकर, अजित आगरकर, अजित आगरकर, अजित
कंक्राळा
करंजगव्हाण हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या नाशिक जिल्ह्यातल्या मालेगाव तालुक्यातील एक किल्ला आहे. गाळणा गडाचा सोबती म्हणून हा ओळखला जातो.
कसे जाल ?
नाशिकहून मालेगाव आणि तेथून १५ किलोमीटर अंतरावर करंजगव्हाण हे गाव आहे. करंजगव्हाण गावापासून ५-७ किमी अंतरावर कंक्राळा हे गड पायथ्याचे गाव आहे. गावातून गडाचा मार्ग आणि घळ दिसते. तीच घळ पकडून गडावर जाता येते. अर्ध्या तासात डोंगरातली खिंड लागते. येथे तटबंदीचे अवशेष पहायला मिळतात. गुहा आणि पाण्याची टाकीही या भागात आहेत.
गडावरील पाण्याची सोय
गडावर पाण्याची अनेक टाकी आहेत..
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
जासवली
जासवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:श्रीवर्धन तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
वनरे
वनरे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
हवेली उपविभाग
हवेली उपविभाग हा पुणे जिल्ह्याचा उपविभाग आहे. या उपविभागाचे मुख्यालय पुणे येथे आहे.
तालुके
या उपविभागात खालील तालुके येतात.
वर्ग:पुणे जिल्हा
ऑलिंपिक खेळात गिनी
गिनी देश १९६८ सालापासून उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये (१९७२ व १९७६चा अपवाद वगळता) सहभागी झाला असून त्याने आजवर एकही पदक जिंकलेले नाही.
वर्ग:गिनीमधील खेळ गिनी
कोथरूड
कोथरूड हा पुण्याच्या पश्चिमेकडील भाग आहे. पूर्वी या भागाचा पुण्याच्या उपनगरात समावेश होत असे.कोथरूड सर्वाधिक वेगाने वाढणारे उपनगर आहे.एखाद दोन प्रमुख खासगी उद्योग संस्था(कारखाने) वगळता मुख्यत्वे मध्यमवर्गीय निवासी क्षेत्रांचा या विभागात समावेश होतो.
इतिहास
कोते पाटीलांच्या नावावरून कोथरूड असे नाव पडले असा एक प्रवाद आहे.. पुरेसे ऐतिहासिक पुरावे उपलब्ध नसले तरीही थोरले बाजीरावांच्या काळात त्यांच्या द्वितीय भार्या मस्तानीयांचा महालही कोथरूड बाग परिसरात असावा असे मानले जात असे.
मुरलीधर, लक्ष्मीव्यंकटेश, गणपती मंदीर
कोथरूड गावठाण येथे नाना फडणवीस यांची पेरूची बाग होती.त्यांच्या पश्चात ब्रिटिश काळातील कलेक्टर मॉर्गन यांनी काढलेल्या लिलावात ही बाग रामचंद्र तिमाजी कानडे यांनी विकत घेतली,"श्री मुरलीधर,श्री लक्ष्मीव्यंकटेश,व श्री गणपती उत्सव ट्रस्ट"ने पुढे या परीसरात श्री मुरलीधर,श्री लक्ष्मीव्यंकटेश,व श्री गणपती मंदीर बांधले.
भौगोलिक सीमा
कोथरूड गावठाण हा भाग बहुधा विस्तारपूर्व मूळ कोथरूड गाव असावे.महापालिका प्रभाग क्रमांक २६, २७ , २८ , २९ आणि ३४ मध्ये कोथरूड प्रभाग विभागला आहे. पौडफाटा/एस.एन.डी.टी. परिसरापाशी एरंडवणे परिसर संपल्यानंतर कोथरूड परिसराची सुरुवात होते. ’कर्वे रस्ता’ आणि ’पौड रस्ता’ हे कोथरुडमधील दोन महत्त्वाचे रस्ते आहेत. पौडफाटा ते चांदणी चौक तसेच कर्वे रस्त्यावरील डहाणूकर कॉलनीच्या पलीकडील वनदेवीची टेकडी या सर्वसाधारणपणे कोथरूडच्या सीमा मानल्या जातात. डहाणूकर कॉलनीनंतरचा हिंगणे आणि कर्वे नगर परिसर हा स्वतंत्र कर्वेनगर परिसराचा भाग असला तरी बऱ्याचदा त्यांना विस्तारित कोथरूडचा भाग म्हणून उल्लेखिले जाते.
कोथरूड गावठाणातील म्हातोबा मंदिर ग्राम दैवत, कर्वे रस्त्यावरील दशभुजा गणेश मंदिर, हनुमान मंदिर, मॄत्युंजयेश्वर मंदिर, वनदेवी मंदिर ही पुरातन प्रमुख देवळे, आणि एम.आय.टी. रस्त्यावरील जयभवानी मंदिर, यशवंतराव चव्हाण नाट्यगॄह, सिटीप्राईड चित्रगॄह, वेदभवन, थोरात उद्यान. कोथरूड गावठाण्याच्या सुरुवातीस लागणारा कर्वे यांचा पुतळा आणि गावठाणाच्या एका बाजूस शिवाजीचा पुतळा आणि पौडफाटा उड्डाणपूल, या प्रमुख परिचय खुणा आहेत.
कोथरूड गावठाण, कर्वे रस्ता आणि पौड स्त्यावरील निवास क्षेत्रांव्यतिरिक्त,राहुल नगर, डहाणूकर कॉलनी, मयूर कॉलनी, आयडियल कॉलनी, गुजरात कॉलनी, भुसारी कॉलनी, गणंजय सोसायटी, कुमार परिसर, महात्मा सोसायटी ही प्रमुख निवासी क्षेत्रे या परिसरात मोडतात.
केळेवाडी,जयभवानीनगर, किष्किंदानगर आणि सुतारदरा या परिसरात निम्नमध्यमवर्गीय वस्त्या आणि झोपडपट्टया देखिल आहेत.
उद्याने आणि टेकड्या
थोरात उद्यान, धोंडीबा सुतार बालोद्यान, मयूर कॉलनी, पं. जितेंद्र अभिषेकी उद्यान ही कोथरूडमध्ये आहेत, तर कर्वेनगर परिसरातील ताथवडे उद्यान आणि सिंहगड रस्त्यावरील पु.ल.देशपांडे उद्यान हीही या परिसराच्या जवळची दुसरी उद्याने आहेत.
वाहतूक
डेक्कन/एरंडवण्यातून कर्वे रस्त्याने येणारी वाहतूक एस एन डी टी/पौडफाटा येथे पौड रस्ता आणि पुढे सरळ जाणारा कर्वे रस्ता यात विभागली जाते. मुठा नदीवरच्या गरवारे, म्हात्रे पुलांवरून येणारी रहदारी एरंडवण्यातील कर्वे रस्तास समांतर सीडीएस‍एस समोरून जाणाऱ्या रस्त्यावरून पुढे जाऊन राहुल नगर परिसरातून, अथवा संगमप्रेस समोरून जाऊन करिश्मा चौकात पुन्हा कर्वे रस्त्यावर येते. अथवा कॅनॉल रस्त्याने काही अंतर जाऊन, कर्वे रस्त्याला समांतर जाऊन परत कर्वे रस्त्यावर येते. पौड रस्त्यावरून पुढे जाणारी रहदारी चांदणी चौक परिसरात आणि कर्वे रस्त्याने पुढे जाणारी वाहतूक वारजे चौकात मुंबई बेंगलोर राष्ट्रीय महामार्गाच्या बाह्य वळणरस्त्याला जाऊन मिळते.
पौडफाटा, आनंदगर, करिष्मा चौक, मृत्युंजयेश्वर येथील मयूर कॉलनी फाटा, कर्वे पुतळा, कोकण एक्सप्रेस चौक, डहाणूकर कॉलनी चौक येथे वाहतूक नियंत्रक आहेत.
सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था
पुणे, पिंपरी-चिंचवड परिवहन मंडळाच्या बसने सार्वजमनिक वाहतुकीचा भार वाहिला जातो. पुणे,पिंपरी-चिंचवड परिवहन मंडळाचे कर्वे रस्त्यावर धोंडीबा सुतार कोथरूड बसस्टॅंड आणि पौडरस्त्यावर कोथरूड बस डेपो हे वेगवेगळे प्रमुख बस टर्मिनस आहेत.
कोथरूड परिसर सार्वजनिक वाहतुकीकरिता मेट्रो रेल्वे ही पौड रस्त्याने वनाज कंपनीपर्यंत आणि कर्वे रस्त्याने वारजे परिसरापर्यंत पोहोचण्याचे प्रस्तावित आहे.
इतर खासगी सार्वजनिक वाहतूक मुख्यत्वे ऑटोरिक्षाने होते.
संस्था
खासगी संस्थांमध्ये, पूर्वाश्रमीच्या किर्लोस्कर समूहातून वेगळी झालेली, डिझेल इंजिनांची उत्पादन करणारी कमिन्स मर्यादित या प्रमुख संस्थेशिवाय किर्लोस्कर समूहांतर्गत, आणि पौड रस्त्यावरील वनाझ इंजिनियरिंग कंपनी व काही दुय्यम कंपन्यांचा समावेश होतो. पौड रस्त्याजवळील टेकडीवर एआरएआय ही राष्ट्रीय स्तरावरील स्वयंचलित वाहनांसंदर्भात उच्चस्तरीय संशोधन आणि मानांकन करणारी स्वायत्त संस्था आहे. कमिन्स कम्पनीच्या मागच्या बाजूला गांधी स्मारक निधी समितीचे गांधी भवन आहे, या गांधी भवन परिसरात अंध मुलींची शाळा, ग्राममंगल आणि अब - normal होम यासारख्या महत्त्वाच्या संस्था आहेत.
एरंडवणे आणि कोथरूड परिसरातील मध्यमवर्गीय ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी बऱ्याच व्यापारी साखळ्यांनी त्यांची दालने कर्वे रस्ता आणि पौडरोड परिसरात उभारली आहेत.
डीपी रोड परिसरातील महापालिकेचे विभागीय कार्यालय, गुजरात कॉलनी परिसरातील विभागीय इस्पितळ, आणि भाजी मंडई, कचरा डेपो परिसरातील कोथरूड पोलीस ठाणे यांच्या मार्फत विविध सार्वजनिक सुव्यवस्थांचा कारभार पाहिला जातो.
शिक्षण
पौडफाट्याच्या सीमेवर एस एन डी टी, पौड रस्त्यावर एम. आय. टी. आणि कर्वे नगर परिसरात कमिन्स कॉलेज ही  प्रथितयश महाविद्यालये,  शिवाय मराठवाडा मित्रमडळाचे अभियांत्रिरीकी महाविद्यालय, एकलव्य, शिवराय प्रतिष्ठानची महाविद्यालये, मामासाहेब मोहोळ महाविद्यालय, भारती विद्यापीठाचा कोथरूड परिसर,  तसेच पुणे जिल्हा शिक्षण मंडळाचे मुख्यालय हे मामासाहेब मोहोळ महाविद्यालयाच्या परिसरात आहे. जोग, बालशिक्षण, एम्‌ आय् टी,, शिवराय प्रतिश्ठान, भारती विद्या भवनची परांजपे प्रशाला, माहेश्वरी शिक्षण मंडळाची प्रशाला, आणि महापालिकेच्या प्रशाला या शाळाही येथे आहेत. एन सी ई आर टीचे फील्ड युनिट कार्यालय मयूर कॉलनी परिसरात आहे.
विस्तारित कोथरूडचा परिसर संपल्यानंतर राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी एनडीएच्या परिसराची सुरुवात होते
संस्कृती
मुख्यत्वे सुशिक्षित सधन मध्यमवर्गीय मराठी संस्कृतीचा प्रभाव कोथरूड परिसरात आढळून येतो. यशवंतराव चव्हाण नाट्यगृह येथे प्रासंगिक कार्यक्रम, नाटके, संलग्न कला दालनातील प्रदर्शने यांच्या व्यतिरिक्त काही वार्षिक सांस्कृतिक महोत्सवांचे आयोजनही केले जाते. कोथरूडच्या विविध उपपरिसरात वेगवेगळ्या वसंत व्याख्यानमालांचे वार्षिक आयोजन केले जाते.
पारंपरिक वार्षिक गणेशोत्सवासोबत, नवरात्री, गरबा, भोंडला, दही हंडी इत्यांदीचाही थोडा सहभाग असतो.
प्रदूषण समस्या आणि आपत्ती
कोथरूड परिसरात मुख्यत्वे वाहनांमुळे झालेले वायुप्रदूषण तसेच ध्वनिप्रदूषण होते.
कोथरूड परिसर वस्तुतः नदीपात्र पातळीपासून बऱ्यापैकी उंचावर असल्यामुळे तसेच उपलब्ध नालाप्रणालीतून मुसळधार पावसाने टेकड्यांवरून येणारे पाणी सहज वाहून नेले जात असे. इसवीसन २००० पासून झालेल्या टेकड्यांवरील व इतरत्रची बांधकामे, नाल्यांमधील अतिक्रमणॅ तसेच नाल्यावर स्वतः महापालिकेनेच बांधलेला डेव्हेलपमेंट प्लान रोड यामुळे मुसळधार पावसात रस्त्यांवर तसेच रहिवासी भागात पूरसदृश्य परिस्थिती निर्माण होऊ लागली आहे. खासकरून २९ सप्टेंबर आणि ४ ऑक्टोबर २०१०ला अतिवृष्टीमुळे २०१० पर्यंतच्या सर्वांत वाईट अनुभव कोथरूड परिसराने घेतला. खासकरून परांजपे शाळा, कर्वे पुतळा या भागात पूरसदृश्य परिस्थितीचा अनुभव येतो.
संदर्भ
वर्ग:पुण्याची उपनगरे
किलिनोच्ची जिल्हा
श्रीलंकेच्या उत्तर प्रांतामधील किलिनोच्ची हा एक जिल्हा असून त्याचे क्षेत्रफळ १,२७९ वर्ग किमी आहे. २००७ च्या अंदाजानुसार किलिनोच्ची जिल्ह्याची लोकसंख्या १,९५,८१२ होती.
स्थानीय सरकार
किलिनोच्ची जिल्हयात ४ विभाग सचिव आणि ३ प्रदेश्य सभा आहेत. ४ विभागांचे अजुन ९५ ग्राम निलाधारी उपविभागात विभाजन करण्यात आले आहे.