cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
धूतपापेश्वर मंदिर
धूतपापेश्वर मंदिराची काही खास वैशिष्ट्ये
७) राजापूरची गंगा ज्यावेळी प्रकट होते त्यावेळी लोक प्रथम उन्हाळे येथे जाऊन गरम पाण्याच्या प्रवाहात आंघोळ करतात, नंतर राजापूरच्या गंगेत स्नान करतात. आणि राजापूरच्या अर्जुना नदीपात्रातील पुंडलिकाचे दर्शन घेऊन धूतपापेश्वरला अभिषेक करतात. असे केल्यावर कशीविश्वेश्वराचे दर्शन पूर्ण होते अशी भावना राजापूर आणि आसपासच्या गावातील भाविकांची श्रद्धा आहे.
९) धोपेश्वर गावात नखे वाढवण्याचा जागतिक वर्ड रेकाॅर्ड मध्ये दुसऱ्या क्रमांकवर असणारी वसंत ठाकूर ही व्यक्ती राहते. त्यांचा पत्ता विचारल्यावर येथील मंदिरातील पुजारी किंवा ग्रामस्थ सांगतात.
१०) थोरल्या माधवराव पेशव्यांनी या मंदिराला भेट दिली होती त्यांनी मंदिरासाठी शाळिग्राम भेट दिला होता.तो आजही धोपेश्वर गावातील ग्रामस्थं धोंडूमामा करंबळकर यांच्या घरात पहायला मिळतो.
११) तसेच पेशवेकाळातील सरदार बिनीवाले यांनी भगवान शंकराच्या पिंडीवर सोन्याचा मुकूट भेट दिला होता.जो आजही पुजेत वापरतात.
मंदिर स्थापत्य
या मंदिराचा लाकडी सभामंडप आणि त्यावरील नक्षीकाम हे या  मंदिराचे वैशिष्ट्य म्हणून सांगता येते. मारुती, कमळ, मासे, मोरपीस असे लाकडातील कोरीवकाम येथे पहायला मिळते.
इ.स. ७६
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७६ वर्ग:इ.स.च्या ७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
धूतपापेश्वर मंदिर
प्रसिद्ध धबधबा
मृडानी नदीच्या काठावर असले हे मंदिर नदीच्या दोन्ही बाजूंच्या मोठ्या डोंगरांमध्ये आहे. मृडानी नदी डोंगरावरून खाली येताना मंदिराजवळच एक धबधबा तयार झाला आहे. जुलै ते नोव्हेंबर या काळात या धबधब्याला भरपूर पाणी असते. पावसाळ्यात येथे भाविक आणि पर्यटक यांची गर्दी असते.
इ.स. ७६
समाप्ती
70er
धूतपापेश्वर मंदिर
प्रसिद्ध धबधबा
वर्ग:पर्यटन स्थळे वर्ग:हिंदू मंदिरे वर्ग:कोकण वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे वर्ग:महाराष्ट्रामधील मंदिरे
मदुराई
मदुराई (मराठीत मदुरा Madura), किंवा स्थानिक भाषेत मदुरै-मदुराई किंवा अनेकदा कूडल (कूडलनगर) ह्या नावाने प्रसिद्ध असणारे शहर. [तमिळ:மதுரை इतर उच्चार : मदुरै] भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे, तसेच मदुरा हे भारतीय उपखंडातील सर्वात जुने मानववस्ती असलेले ऐतिहासिक नगर म्हणून देखील ओळखले जाते. हे शहर मदुराई जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र असून तमिळनाडूतील ते तिसरे मोठे शहर आहे. या शहरास सुमारे २५०० वर्षांचा इतिहास आहे.
मदुरा हे वैगई ह्या नदीच्या काठी वसले आहे. मदुरैला देवळांचे महानगर (किंवा कूडल मानगर) असे संबोधले जाते. तसेच ते तमिळनाडू राज्याची सांस्कृतिक राजधानी (कलाच्चार तलैनगर) म्हणूनही प्रसिद्ध आहे. या शहराला मोगऱ्याचे नगर, तुंग मानगर (जागृत महानगर), पूर्वेकडील अथेन्स (Athens of the East) अशा नावांनीही ओळखले जाते.
भाषा
मदुरा शहरात प्रामुख्याने तमिळ भाषा बोलली जाते. या तमिळ बोलीला विशेष महत्त्व आहे. इथली तमिळ ही कोंग तमिळ, नेल्लै तमिळ, रामनाड तमिळ आणि चेन्नै तमिळ ह्या बोलींपेक्षा वेगळी आणि वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. इथल्या तमिळ बोलीला तमिळनाडू राज्यात प्रमाण मानण्यात आले आहे. शहरात तमिळ सोबतच इंग्लिश भाषा, तेलुगू, गुजराती व उर्दू या भाषा काही प्रमाणात बोलल्या जातात. परंतु सर्वच भाषांवर तमिळचा प्रभाव दिसून येतो.
स्थापत्य व प्रमुख धार्मिक स्थळे
भगवान शंकर(सुंदरेश्वर) व पार्वती (मीनाक्षी) यांचे हे एक सुरेख असे धार्मिक स्थळ असून ते मीनाक्षी देवीच्या नावाने ओळखले जाते. मदुरा नगराची बांधणी ही प्रामुख्याने मीनाक्षी मंदिराच्या आजूबाजूने झाली आहे. एके काळी संपूर्ण नगराच्या मध्यस्थानी मीनाक्षी-सुंदरेश्वराचे देऊळ दिसत असे. हे मंदिर गोपुरम शैलीतील असून मंदिराला एकूण १४ गोपुरे आहेत. स्थापत्याचा उत्कृष्ट नमुना असलेले हे देऊळ देशातील देवीच्या प्रमुख शक्तिपीठांपैकी एक आहे. हे १६व्या शतकातील बांधकाम असून, त्याचे क्षेत्रफळ ६५ हजार चौरस मीटर इतके आहे. हजार खांबाचा मंडप हे इथल्या प्रमुख आकर्षणांपैकी एक आहे. मंदिरातील विशेष कोरीवकाम (मुख्य मंदिर तसेच सहस्त्रस्तंभ नटराज सभा) व चित्रकला हे खास आकर्षण आहे. मदुरा नगराच्या केंद्रस्थानी असणारे हे भगवान विष्णूंचे एक अतिशय सुंदर देऊळ आहे. इथे विष्णू "अळगर"(अर्थ:सुंदरसा) ह्या नावाने ओळखले जातात. सुबक सुंदर कोरीवकाम, उत्सवाचा हत्ती आणि 'मरकतवल्ली' लक्ष्मी स्थान हे अतिशय प्रेक्षणीय आहेत्. हे विष्णूच्या १०८ दिव्यदेशम् अशा पवित्र स्थानांपैकी एक आहे. हे देऊळदेखील अतिशय प्राचीन असून हजारो भक्तगणांची येथे नेहमीच दाटी असते.
चित्रदालन
वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे वर्ग:मदुराई जिल्हा वर्ग:मदुराई
कुर्ला
कुर्ला (कुर्ले, इंग्रजीत Coorla / Kurla; पोर्तुगीजमध्ये Corlem) हे  मुंबई शहराचे एक विस्ताराने मोठे असे उपनगर आहे. हे मुंबई उपनगर जिल्ह्यातील कुर्ला तालुक्याचे मुख्यालय आहे. या जागेचे नाव तिथले ईस्ट इंडियन गावावरून ठेवले आहे. हे क्षेत्र मुंबई महानगर पालिकेच्या 'एल' वॉर्ड मध्ये येते. मिठी नदीच्या काठावर व मुंबई-आग्रा रोडवर (लाल बहादूर शास्त्री मार्गावर) आहे. कुर्ला रेल्वे स्थानक मुंबईतील सर्वात वर्दळीचे रेल्वे स्टेशन म्हणून गणले जाते. मुंबईतून बाहेर पडणाऱ्या गाड्या ज्या ज्या टर्मिनसवरून निघतात त्यांपैकी कुर्ला टर्मिनस हे एक महत्त्वाचे टर्मिनस आहे. ते कुर्ल्याजवळच्या टिळकनगर या लोकल रेल्वेच्या स्थानकाजवळ असल्याने कुर्ला टर्मिनसचे नाव बदलून लोकमान्य टिळक टर्मिनस करण्यात आले. बांद्रा आणि कुर्ला यांच्या दरम्यान वांद्रे कुर्ला संकुल हे मुंबईमधील मोठे वाणिज्य केंद्र आहे. मुंबई विमानतळ (छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ) कुर्ल्याच्या उत्तरेस आहे.
इतिहास
कुरली नावाचा खेकडा येथे मोठ्या प्रमाणात मिळत असे म्हणून या गावाला कुर्ला हे नाव मिळाले. जेव्हा वसईच्या तहावर गुजरातच्या सुलतान बहादूर याने व पोर्तुगीज साम्राज्याने २३ डिसेंबर १५३४ रोजी स्वाक्षरी केली तेव्हा कुर्ला गावात पोर्तुगीजांचे शासन आले. १५४८ मध्ये, कुर्ला गाव आणि सहा अन्य गावे पोर्तुगालने ब्रिटिश हिंदुस्तानच्या गव्हर्नरांनी ॲंटोनियो पेसोआ यांना त्यांच्या लष्करी सेवांसाठी बक्षीस म्हणून दिली. १७७४ मध्ये ब्रिटिशांनी साल्सेट बेटावर कब्जा होईपर्यंत कुर्ला पोर्तुगीज सत्तेखालीच राहिले. सन १७८२ मध्ये सलबाईच्या तहात कुर्ला औपचारिकपणे ईस्ट इंडिया कंपनीला बहाल करण्यात आले.
प्रशासन
कुर्ला हे मुंबई उपनगर जिल्ह्यातील कुर्ला तालुक्याचे मुख्यालय आहे. १९२० मध्ये दक्षिण साल्सेट तालुक्यात हा तालुका कोरण्यात आला. यात १३५ चौरस किलोमीटर क्षेत्राचा समावेश आहे, ज्यामध्ये दोन मंडळात एकूण २९ गावे आहेत. हा तालुका जिल्ह्याच्या पूर्वेकडे व पश्चिमेला बांद्रा तालुका, वायव्येस संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान, उत्तरेकडील ठाणे जिल्हा, पूर्वेस ठाणे खाडी आणि दक्षिणेला मुंबई शहर जिल्हा आहे.
संपूर्ण उपनगर बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या वॉर्ड 'एल'च्या झोन ५ अंतर्गत आहे. प्रभाग नगरपालिका कार्यालये एस. जी. बर्वे रोडवरील म्युनिसिपल बाजार इमारतीत आहेत. कुर्ला येथील रहिवासी कुर्ला विधानसभा मतदारसंघ संख्या १७४ अंतर्गत येतात. २००९ मध्ये मतदारसंघांची संख्या २८४,९५१ होती (१६१,४५९ पुरुष, १२३,४९२ महिला).
ठिकाणे
कुर्ला प्रामुख्याने दोन भागांत विभागलेला आहे. पश्चिम कुर्ला आणि पूर्व कुर्ला. हे भागही जुना कुर्ला, कोहिनूर सिटी व नवा कुर्ला असे तीन उपभागांत विभागले गेले आहेत.
जुना कुर्ला
<mapframe text="जुना कुर्ला" width="350" height="350" latitude="19.0826" longitude="72.8836" zoom="15" lang="mr"> {"type": "FeatureCollection", "features": }
कुर्ला जिल्ह्यातील सर्वात जुन्या वस्त्यांमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:
कोहिनूर सिटी
कोहिनूर सिटी कुर्ला पश्चिमेतील रिअल इस्टेट कॉम्प्लेक्स आहे. आधी प्रीमिअर ऑटोमोबाईल्स नावाची मोटार वाहन उत्पादक कंपनी प्रसिद्ध फियाट व पद्मिनी गाड्या बनवत होती व नंतर कंपनी झाली. तिच्या जागेवर कोहिनूर सिटी म्हणून इमारती बांधल्या जाऊ लागल्या. सध्याच्या चार जटिल प्रकल्पांमध्ये एचडीआयएल, एसआरए, प्रीमियर रेसिडेन्सी इमारती आणि कोहिनूर सिटी इमारत आहे. झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरण (एसआरए) इमारतींमध्ये मुंबईतील झोपडपट्टीतील बहुतेक झोपडपट्टीधारक पुनर्वसित झाले आहेत.
नवीन कुर्ला
कुर्लाचा दक्षिणेकडील भाग कापूस मिल्स आणि रेल्वे लाईनच्या आगमनानंतर विकसित झाला. काही प्रमुख स्थळे आणि खुणा:
कुर्ला पूर्व
कुर्ला पूर्व भागामध्ये खालील गोष्टी समाविष्ट आहेत:
महाविद्यालये
डॉन बॉस्को इंजिनिअरिंग कॉलेज
खान बहादुर भाभा हॉस्पिटल
भारत सिनेमाजवळील बेलगरामी रोडवरील खान बहादुर भाभा महानगरपालिकेच्या जनरल हॉस्पिटल मुंबईतील १६ उपनगरीय रुग्णालयांपैकी एक आहे जे बृहन्मुंबई महानगरपालिका चालवते. यात ३०० पेक्षा अधिक बेड आहेत आणि दुय्यम दर्जाच्या रेफरल आरोग्य सेवा पुरवतात. १९३५ मध्ये खान बहादूर हॉस्पिटल नावाचे ३०-बेड मातृत्व गृह म्हणून रुग्णालय सुरू झाले.एक बाह्यरुग्ण विभागातील विभाग (ओपीडी) १९५० मध्ये जोडला गेला आणि त्याला सामान्य रुग्णालयात रूपांतर केले. १९६२ पासून शस्त्रक्रिया आणि बालरोगविज्ञान यासारख्या इतर अनेक विभागांना जोडण्यात आले.
याव्यतिरिक्त, 'एल' प्रभागांमध्ये ९ महापालिका दवाखाने, १२ महापालिका आरोग्य विभाग आणि ६७ खाजगी रुग्णालये आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुंबईची उपनगरे
च्यांग चिंग-कुओ
च्यांग चिंग-कुओ (पारंपारिक चीनी भाषा: 蔣經國; सरल चीनी भाषा: 蒋经国; पिन्यिन: Jiǎng Jīngguó; वेड-गाइल्स: Chiang Ching-kuo) (एप्रिल २७, इ.स. १९१० - जानेवारी १३, इ.स. १९८८) हा तैवानचा राष्ट्राध्यक्ष होता.
कॉमिंटांग पक्षाचा नेता असलेला चांग तैवानच्या राष्ट्राध्यक्ष च्यांग कै-शेकचा मुलगा होता. कै-शेकनंतर सत्तेवर आलेला च्यांग इ.स. १८७२ते इ.स. १९७८पर्यंत पंतप्रधान तर १९७८नंतर मृत्यूपर्यंत राष्ट्राध्यक्ष होता.
वर्ग:तैवानचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८८ मधील मृत्यू
यवतमाळ तालुका
यवतमाळ तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या विदर्भ विभागातील एक जिल्हा व तालुका आहे.
तालुक्यातील गावे
वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
वाकळण
वाकळण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील ठाणे तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:ठाणे तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
जामगाव (सिन्नर)
जामगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
नारे
नारे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे एव्हरशाईन हॉटेल,व्यंकटेश्वर औद्योगिक कार्पोरेशन गेल्यानंतर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १९ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
मांगाठाणे, उसर, कोंढाळे, वारधा, उचाट, मेट, घोणसाई,डाकीवळी,चांबळे, दाभोण, पिंजाळ ही जवळपासची गावे आहेत.नारे गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
मिलफोर्ड, कनेटिकट
मिलफोर्ड हे अमेरिकेतील कनेटिकट राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर न्यू हेवन काउंटीमध्ये वसले आहे. इ.स. २०१० च्या जनगणनेनुसार या शहराची लोकसंख्या सुमारे ५२,७५९ आहे.
वर्ग:कनेटिकटमधील शहरे वर्ग:न्यू हेवन काउंटी (कनेटिकट)
थियोडोसियस दुसरा
पवित्र सम्राट थियोडोसियस किंवा दुसरा थियोडोसियस तथा धाकटा थियोडोसियस (१० एप्रिल, इ.स. ४०१ - २८ जुलै, इ.स. ४५० हा युरोपमधील राजा होता. हा सम्राट आर्केडियस आणि ॲलिया युडोक्सियाचा एकुलता एक मुलगा होता.
२५ किमी धावणे
25किमी धावणे (२५ किलोमीटर, अंदाजे १५.५२ मैल) एक लांब पल्ल्याची शर्यत आहे जी अर्ध्या मॅरेथॉन ते मॅरेथॉनच्या दरम्यान आहे. वर्ल्ड अॅथलिटिक्सद्वारे चालत असलेल्या रस्त्यामध्ये हे पूर्वी अधिकृतपणे जागतिक रेकॉर्ड अंतर होते, परंतु त्यानंतर ते जगातील सर्वोत्कृष्ट स्थितीत अवनत झाले गेले आहे. स्वतंत्रपणे, असोसिएशन ऑफ रोड रेसिंग स्टॅटिस्टिशियन्स २५ के अंतरावर वर्ल्ड रेकॉर्ड राखून ठेवते. एआरआरएसकडे वर्ल्ड अ‍ॅथलेटिक्सपेक्षा विक्रमांसाठी भिन्न मानके आहेत, ज्यात विशिष्ट बिंदू-ते-बिंदू शर्यती आणि मिश्रित वर्ग शर्यती वगळता आहेत. याचा परिणाम म्हणून त्याचा महिला विश्वविक्रम १:२६:३४s चा आहे जो १९८२ मध्ये नॅन्सी कॉन्झ यांनी केला आहे.
२० व्या शतकाच्या मध्यभागी हे अंतर अधिक सामान्य होते कारण मोठ्या प्रमाणात रस्ता धावण्यास सुरुवात झाली होती, परंतु मॅरेथॉन आणि अर्ध्या मॅरेथॉनच्या अंतरांची वाढती लोकप्रियता मुळे त्याची प्रसिद्धीस उतरती कळा लागली.
काही पूर्व २५ के रेस लहान अंतरावर बदलल्या आहेत, ज्यासह धावपटू आणि प्रायोजक अधिक परिचित आहेत. विशेषतः 1992 मध्ये वर्ल्ड अ‍ॅथलेटिक्स हाफ मॅरेथॉन चॅम्पियनशिपच्या स्थापनेमुळे खासगी शर्यती आणि राष्ट्रीय अजिंक्यपद स्पर्धेसाठी १० के रन आणि मॅरेथॉनमधील सर्वात सामान्य अंतर म्हणून अर्ध्या मॅरेथॉन सिद्ध झाल.
तथापि, म्हणून ट्रेल रनिंग आणि अल्ट्रा रनिंगला खेळाडूंचा मोठ्या प्रतिसाद मिळत आहे, २५ के एक अधिक सामान्य पायवाट रेस अंतर बनली आहे (बऱ्याच ट्रेल रेस आणि अल्ट्रा रेस मेट्रिक सिस्टमचा वापर करतात). धावपटूं १०० के धावण्याच्या तयारीसाठी, २५ के आणि त्यानंतर ५० के प्रशिक्षण शर्यत म्हणून वापर करू शकतात.
स्पर्धा
आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत, हेअंतर फारच क्वचितच वापरले गेले आहे. वर्ल्ड मास्टर्स नॉन-स्टेडियम ग्रांप्रीने पुरुष व महिला 25K स्पर्धा 1992 पासून ते 1996 आयोजित केली आणि युरोपियन मास्टर्स ग्रांप्री नॉन स्टेडियम वर्ल्ड मास्टर्स नॉन-स्टॅडिया अ‍ॅथलेटिक्स चॅम्पियनशिपने 1991 मध्ये पुरुष व महिला 25K स्पर्धा आयोजित केली. अमेरिकेने पुरुषांसाठी 1933 पासून आणि महिलांसाठी 1982 पासून अधिकृत राष्ट्रीय चॅम्पियनशिपचे आयोजन केले होते. जर्मन-भाषिक युरोपियन देशांनी ऑस्ट्रिया, स्वित्झर्लंड, आणि जर्मनी (पूर्व, पश्चिम आणि युनिफाइड) यासह राष्ट्रीय स्पर्धांच्या शर्यतींचे आयोजन केले. 1992 पासून त्या अंतरावर जागतिक चँपियनशिप आयोजित करण्याच्या निर्णयानंतर या सर्वांची जागा राष्ट्रीय हॉफ मॅरेथॉन चॅम्पियनशिपने घेतली. स्वतंत्रपणे, चेकोस्लोवाकियाने 20 व्या शतकाच्या मध्यात अनेक 25 के राष्ट्रीय स्पर्धा देखील घेतल्या.
हुजूर साहेब नांदेड रेल्वे स्थानक
हुजूर साहेब नांदेड हे नांदेड शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक दक्षिण मध्य रेल्वेच्या मनमाड-सिकंदराबाद मार्गावरील एक महत्त्वाचे रेल्वे स्थानक आहे. अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या येथे थांबतात. नांदेड येथील शीख धर्मापैकी एक असलेल्या हुजूर साहिब नांदेड ह्या पवित्र स्थानाचे नाव येथील स्थानकाला देण्यात आले आहे.
२५ किमी धावणे
स्पर्धा
भारतात, एआयएमएस-प्रमाणित टाटा स्टील कोलकाता २K शर्यतीला आयएएएफने रौप्य-लेबल असलेली शर्यत म्हटले आहे. कमीतकमी 2014 पासून ही शर्यत घेण्यात येत आहे, परंतु २०१० दशकाच्या उत्तरार्धात उच्च बक्षिसे मिळाली कारण जास्त पारितोषिक देण्यात आले आणि  स्पर्धक वेगवान वेळेत जिंकू लागले. इव्हेंट मध्ये जवळपास 15,000 धावपटू भाग घेतात ज्यात 25 के आणि 10 के स्पर्धा असतात. कोर्स रेकॉर्ड 2019 मध्ये लिओनार्ड बारसोटन (1:13:05) आणि गुटेनी शॉन (1:22:09) यांनी सेट केले होते.
हुजूर साहेब नांदेड रेल्वे स्थानक
महत्त्वाच्या रेल्वेगाड्या
रे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
२५ किमी धावणे
स्पर्धा
वर्ग:क्रीडा वर्ग:खेळ स्पर्धा
जपानी अंकलिपी
जपानी अंकलिपि ही जपानी भाषेत वापरली जाणारी अंक पद्धती आहे. जपानी अंकलिपी पूर्णपणे चिनी अंकलिपि वर आधारित आहे. जपानी अंकांसाठी दोन उच्चारण पद्धती आहेत,
मुख्य अंकावली
जपानी अंक लिहीण्याच्या दोन पद्धती आहेत - अरबी अंक (1, 2, 3) किंवा चिनी अंक (一, 二, 三). अरबी अंक मुख्यत्वे आडव्या लेखन पद्धती मधे वापरले जातात तर, चिनी अंक साधारणतः उभ्या लेखन पद्धती मधे अढळतात.
सध्याच्याकाळातील जपानी भाषेत 4 आणि 7 सोडून बाकी सर्व अंकांसाठी ओन् उच्चारण वापरतात, 4 आणि 7ला मात्र योन् आणि नाना हे उच्चारण प्रचलित आहे. ही द्वितीय उच्चारणं महिन्यांची नावे, महिन्यातील दिवसाचे नाव आणि अर्थपूर्ण शब्द समूहांसाठी प्रचलित आहे. उदा. 4.79 हा दशांश अपूर्णांक योन्-तेन् नाना क्यू असा वाचला जातो. यास अपवाद म्हाणजे एप्रिल, जुलै आणि सप्टेंबर, जे शि-गात्सु (4था महिना), शिचि-गात्सु (7वा महिना), आणि कु-गात्सु (9वा महिना) असे संबोधले जातात. इतर संख्यावाचनासाठी खालील प्रत्यये अंकाच्या उच्चारणा पुढे जोडली जातात:
मोठ्यासंख्यांच्या उच्चारामधे काही किंचित फेरबदलही अढळतात.
मोठ्या मध्ये मोठ्या संख्या भागास, छोटा संख्या भाग जोडला जातो. यात 'शून्य'ला गृहित धरले जाते. * रेन्‌दाकु (जपानी भाषेतील संधीचा प्रकार) मुळे ह्याकु हे उच्चारण ब्याकु मधे रूपांतरित होते.
मोठ्या संख्या
चिनी पद्धती प्रमाणे, जपानी पद्धतीत संख्या लिहिताना 10000 (दहा हजार)चे समूहा करून लिहीतात. हे पाश्चिमात्य पद्धती पासुन थोडे वेगळे आहे, ज्यात हजारचे (1000) समुह बनवले जातात. (अधिक माहिती साठी पहा मायरियाड):
Variation is due to Jinkōki, Japan's oldest mathematics text. The initial edition was published in 1627. It had many errors. Most of these were fixed in the 1631 edition. In 1634 there was yet another edition which again changed a few values. The above variation is due to inconsistencies in the latter two editions.
Examples: (spacing by groups of four digits is given only for clarity of explanation)
However, numbers written in Arabic numerals are separated by commas every three digits following Western convention. If Arabic numbers and kanji are used in combination, Western orders of magnitude may be used for numbers smaller than 10,000 (e.g. 2,500万 for 25,000,000).
In Japanese, when long numbers are written out in kanji, zeros are omitted for all powers of ten. Hence 4002 is 四千二 (In contrast, Chinese requires the use of 零 wherever a zero appears, e.g. 四千零二 for 4002). However, in reading, the letter zero is sometimes pronounced as tobi (飛び) or tonde (飛んで) to indicate the lack of numbers, e.g. yon-sen tobi ni or yon-sen tonde ni can be used instead of the normal yon-sen ni.
Decimal fractions
Japanese has two systems of numerals for decimal fractions. They are no longer in general use, but are still used in some instances such as batting and fielding averages of baseball players, winning percentages for sports teams, and in some idiomatic phrases (such as 五分五分の勝負 "fifty-fifty chance"), and when representing a rate or discount.
One system is as follows:
This is the system used with the traditional Japanese units of measurement. Several of the names are used "as is" to represent a fraction of a shaku.
The other system of representing these decimal fractions of rate or discount uses a system "shifted down" with a bu becoming a "one hundredth" and so on, and the unit for "tenth" becoming wari: This is often used with prices. For example:
With the exception of wari, these are rarely seen in modern usage. Decimal fractions are typically written with either kanji numerals (vertically) or Arabic numerals (horizontally), preceded by a decimal point, and are read as successive digits, as in Western convention. Note that, in written form, they can be combined with either the traditional system of expressing numerals (42.195 kilometers: 四十二・一九五 キロメートル), in which powers of ten are written, or with the place value system, which uses zero (50.04 percent: 五〇・〇四 パーセント.) In both cases, however, the reading follows the traditional system (yon-jū ni-ten ichi-kyū go kiromētoru for 42.195 kilometers; go ju-tten rei-yon pāsento for 50.04 percent.)
Formal numbers
As with Chinese numerals, there exists in Japanese a separate set of kanji for numerals called daiji (大字) used in legal and financial documents to prevent unscrupulous individuals from adding a stroke or two, turning a one into a two or a three. The formal numbers are identical to the Chinese formal numbers except for minor stroke variations. Today, only the formal numbers for one, two, three, and ten are used in legal documents. They are the ones whose common forms can be changed to a higher value by adding strokes (1 and 2 were explained above, while 3 can be changed to 5, and 10 to 1000). In some cases, the digit 1 is explicitly written like 壱百壱拾 for 110, as opposed to 百十 in common writing.
The four current banknotes of the Japanese yen, 1000-yen, 2000-yen, 5000-yen, and 10000-yen, have formal numbers 千, 弐千, 五千, and 壱万 respectively.
Old Japanese
Old Japanese shares some vocabulary with later periods, but there are also some unique numbers which are not used any more.
Notes:
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानी भाषा वर्ग:अंकलिप्या
वैदिक धर्म
वैदिक साहित्य आरंभकालीन व उत्तरकालीन वैदिक आर्य यांची श्रेष्ठ कामगिरी लिखित संस्कृतीच्या अभ्यासाचे उदाहरण होय, आरंभीच्या आऱ्यांना लेखन कला अवगत नवती परंतु वैदिक साहित्य एका पिढीकडून पुढील पिढीकडे मौखिक परंपरेने संक्रमित होत गेले.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:धर्म
अल्बी मॉर्केल
वर्ग:चेन्नई सुपर किंग्स माजी खेळाडू मॉर्केल,अल्बी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पर्ल हार्बरवरील हल्ला
३५३ जपानी लढाऊ विमाने, बॉंब आणि टॉर्पेडो विमाने यांचा वापर करून तळावर हल्ला केला. अमेरिकन नौदलाच्या आठही लढाऊ जहाजांचे प्रचंड नुकसान झाले. त्यांपैकी चार जहाजे बुडाली. या आठपैकी सहा जहाजे पुन्हा मिळवून्, दुरुस्त करून त्यांचा वापर पुढे युद्धात करण्यात आला. जपानी नौदलाने तीन क्रूझर, तीन विनाशिका, एक विमानविरोधी प्रशिक्षण नौका आणि एक सुरूंगनौका यांचेही नुकसान केले. अमेरिकेची १८८ विमाने नष्ट झाली, २,४०२ अमेरिकन लोक मृत्युमुखी पडले, १,२८२ अमेरिकन लोक जखमी झाले. वीजकेंद्र, गोदी, इंधन व टॉर्पेडो साठवण्याची गोदामे तसेच, पाणबुडीचे धक्के आणि मुख्यालय (जे हेरखात्याचे केंद्र होते) यांवर हल्ला केला गेला नाही. अमेरिकेच्या तुलनेत जपानाचे कमी नुकसान झाले: २९ विमाने आणि ५ लहान पाणबुड्या नष्ट झाल्या, ६५ सैनिक कामी आले वा जखमी झाले व केवळ् एक जपानी सैनिक पकडला गेला.
ह्या अनपेक्षित हल्ल्याने अमेरिकन जनतेला प्रचंड धक्का बसला व त्याने अमेरिकेला दुसऱ्या महायुद्धात उतरण्यास भाग पाडले. ८ डिसेंबर, इ.स. १९४१ रोजी अमेरिकेने अधिकृतरीत्या जपानाविरुद्ध युद्ध पुकारले व ती ब्रिटनाच्या बाजूने युद्धात उतरली. यापुढील अमेरिकन कारवायांमुळे जर्मनी व इटली यांनी ११ डिसेंबर, इ.स. १९४१ रोजी अमेरिकेविरुद्ध युद्ध पुकारले ज्याला अमेरिकेने तसेच प्रत्युत्तर दिले.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:अमेरिकेचा इतिहास वर्ग:जपानचा इतिहास वर्ग:दुसरे महायुद्ध वर्ग:हवाई वर्ग:होनोलुलु
हिवारातंडा
हिवारातंडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
टँपा
टॅंपा हे अमेरिकेच्या फ्लोरिडा राज्यातील एक शहर आहे. हिल्सबोरो काउंटीचे हे प्रशासकीय केंद्र आहे. २००० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३,०३,४४७ होती तर २००८ मधील अंदाज ३,४०,८८२ व्यक्तींचा होता. या अंदाजानुसार टॅंपा अमेरिकेतील ५३वे मोठे शहर आहे.
पिंपळशेंडा
पिंपळशेंडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ९८
समाप्ती
90er
गॉसीयन पृष्ठ
गॉसीयन पृष्ठ हे त्रिमीतीय अवकाशातले एक बंदिस्त पृष्ठ असून त्यातून जाणाऱ्या सदिश क्षेत्राचे (सामान्यपणे गुरुत्व क्षेत्र, विद्युत क्षेत्र आणि चुंबकी क्षेत्र) मापन करण्यासाठी ह्याचा वापर केला जातो.
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
न्यू ब्रिटन, कनेटिकट
न्यू ब्रिटन हे अमेरिकेतील कनेटिकट राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर हार्टफर्ड काउंटीमध्ये वसले आहे. इ.स. २००६ च्या जनगणनेनुसार या शहराची लोकसंख्या सुमारे ७१,२५४ आहे.
वर्ग:कनेटिकटमधील शहरे वर्ग:हार्टफर्ड काउंटी (कनेटिकट)
लघुतरंग
लघुतरंग (इंग्लिश : Shortwave)(लघुरूप-SW) म्हणजे रेडिओ प्रसारणासाठी वापरला जाणारा संवह वर्णपटापैकी ३,००० - ३०,००० kHz (३ - ३० MHz) या उच्च कंप्रतेच्या पट्ट्यातील तरंग होय. लघु तरंगलांबी उच्च कंप्रतेशी संबंधित असल्यामुळे, संवह-वर्णपटातील या वरच्या कंप्रतेच्या तरंगांची लांबी अगोदरच्या जुन्या रेडिओ दळणवळणातल्या मोठ्या लांबीच्या तरंगांपेक्षा आखूड असते. त्यामुळे या तरंगांना लघुतरंग असे नाव पडले. दीर्घ तरंगलांबीच्या रेडिओ प्रसारणाचे उदाहरण म्हणजे एएम प्रसारणासाठी वापरला जाणारा मध्यम तरंग पट्टा (१ MHz = ३०० मीटर तरंगांभोवतीचा).
वर्ग:भौतिकशास्त्र वर्ग:तरंग
गुरुत्व त्वरण
पृथ्वीवर ठेवलेल्या किंवा पृथ्वीच्या आसपास असणाऱ्या प्रत्येक वस्तूला पृथ्वी आपल्याकडे म्हणजे पृथ्वीगोलाच्या केंद्राकडे ओढते. या ओढण्याच्या क्रियेचे मापन करण्यासाठी गुरुत्व त्वरण ही संकल्पना जन्माला आली. भौतिकीत गुरुत्व त्वरण हे एखाद्या पदार्थाला गुरुत्वाकर्षणामुळे किंवा गुरुत्व बलामुळे मिळालेले त्वरण होय. ह्यास गुरुत्व तीव्रता असेही म्हणतात. हे त्वरण पृथ्वीगोलाच्या केंद्रबिंदूच्या दिशेने असते.
पृथ्वीच्या पॄष्ठभागाच्या विविध बिंदूंवर ठेवलेल्या पदार्थावर असणारे गुरुत्व त्वरण साधारणतः ९.७८ आणि ९.८२ मीटर प्रति सेकंद प्रति सेकंद(per second per second)च्या दरम्यान असते. तथापि ९.८०६६५ मी/से२ (अंदाजे ३२.१७४ फू/से२) ही पृथ्वीतलावरील गुरुत्व त्वरणाची संकेतानुसार प्रमाणित किंमत आहे. अशी प्रमाणित किंमत गृहीत धरणे आवश्यक असते. पृथ्वीच्या पाठीवर असलेल्या पर्वतांची, ढगांची किंवा अन्य वस्तूची उंची गणिताने काढण्यासाठी, दोन वेगवेगळ्या ठिकाणावर असलेल्या हवेच्या दाबांची तुलना करण्यासाठी वगैरे अनेक गोष्टींसाठी गृहीत धरलेल्या पृथ्वीच्या प्रमाणित गुरुत्व त्वरणाची किंमत माहीत असावी लागते. पृथ्वीप्रमाणेच आसमंतातील प्रत्येक ग्रह, तारा किंबहुना विश्वातील प्रत्येक वस्तूला गुरुत्व त्वरण असते. त्याची किंमत अर्थात वेगवेगळी असते.
अभिजात यामिकी
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
অভিকর্ষজ বল Паскарэнне вольнага падзення Земно ускорение पृथ्वी का गुरुत्व Ubrzanje zemljine sile teže Прискорення вільного падіння
भाषा सल्लागार मंडळ
हे सुद्धा पहा
वर्ग:रिकामी पाने
कोष्टी
विणकर समाजाचा उदय - (कोष्टी, लाड, क्रोष्टी, गधेवाल, देशकर, साळेवार, स्वकुळ साळी, सुतसाळी व पद्मसाळी)
प्रत्येक व्यवसायाची जात बनणे हे भारतीय समाजाचे अव्यवच्छेदक लक्षण आहे. भारतातील विणकामाचा इतिहास पुरातन असला तरी तो स्त्रियांकरवी जवळपास घरोघरी चालवला जात होता. सिंधु काळातच भारताचा विदेश व्यापार सुरू झाला. इजिप्तमधील ममींना गुंडाळलेल्या जात असलेल्या वस्त्रांत भारतीय कापसाचीही वस्त्रे मिळाली आहेत. याचाच अर्थ असा कि सनपुर्व ३२०० पासुनच भारतीय सुती वस्त्रे जगभर पसरु लागली होती. मागणी वाढली तसे विविध मानवी समुदायांतील कुशल लोक या व्यवसायात उतरु लागले. हातमागांचा शोध लावला. सुत कातणे हे काम स्त्रीयांकडे राहिले तर वस्त्रे विणने आता पुरुष करु लागले. अशा रितीने देशभर हा व्यवसाय फोफावला. विणकरांना प्रांतनिहाय व विणण्यातील वेगवेगळी कौशल्ये यानुसार वेगवेगळी नांवे मिळाल्याचे आपल्याला दिसते. जैन कोष्टी व मुस्लिम वीणकर (मोमिन, व अन्सारी) वगळले तर या सर्वच समाजातील समान धागा म्हणजे ते शैव आहेत. चौंडेश्वरी (चामुंडेश्वरी) जिव्हेश्वर, गणपती अशा शैव दैवता त्यांची आराध्ये आहेत. लिंगायत समाजातही कोष्टी आहेत. महाराष्ट्रात प्रामुख्याने देवांग कोष्टी, लाड, क्रोष्टी, गधेवाल, देशकर, साळेवार, स्वकुळ साळी, सुतसाळी व पद्मसाळी अशा जवळपास पंधरा पोटजाती आहेत. वरकरणी या विविध जाती पडलेल्या दिसत असल्या तरी त्या एकाच मुळच्या समाजातुन व्यवसाय कौशल्यातील भिन्नतेमुळे निर्माण झाल्या आहेत एवढेच. उदाहरणार्थ "कोष्टी" हे जातीनाम कोसा अथवा कोष (रेशीम अथवा कापसाचा) यापासुन वस्त्रे बनवणा-यांना लाभले. साळी (अथवा शाली/शालीय) हा शब्द शाल (साल) वृक्षाच्या सालीपासुन पुरातन काळी वस्त्रे बनवत त्यांना मिळाला. त्यात पुन्हा वस्त्रांचे अनेक प्रकार असल्याने ज्या-ज्या प्रकारची वस्त्रे बनवण्यात निपुणता होती त्यानुसार त्या त्या वर्गाला विशेषनामेही मिळाली. उदा. देव व उच्चभ्रु लोकांसाठी वस्त्रे बनवत त्यांना देवांग (अथवा देवांगन) कोष्टी म्हटले जावू लागले. काही नांवे, उदा. हलबा कोष्टी ही जात नाही.ती मूळ हलबा हल्बी आदिवासी जमात आहे. त्यांची उत्पत्ती ही छत्तीगडमधील बस्तर मधून झाली आहे. व्यवसायाचा उद्देशाने या जमातींनी मोठ्या प्रमाणात विदर्भात तसेच महाराष्ट्रातील इतर भागात आणि गुजरात मध्यप्रदेश या राज्यात स्थायिक झाले वसती प्रामुख्याने विदर्भात आहे. कोष्टी/साळी/कोरी समाज देशभर पसरला असुन या समाजाने आपली मुळे उत्तरकाळात कधी ब्राह्मण तर कधी क्षत्रियांशी भिडवली असली तरी वैदिक वर्णव्यवस्थेने मात्र त्यांना शुद्रच मानले आहे. तेराव्या शतकानंतर निर्माण झालेल्या अन्याय्य बलुतेदारी पद्धतीत बारा बलुतेदारांत त्यांचा समावेश केला गेलेला आहे. महाराष्ट्र शासनाने २००८ पासुन त्यांचा समावेश स्पेशल ब्यकवर्ड क्लासमद्धे केलेला आहे.
पियाझ्झा देई मिराकोली
पियाझ्झा देई मिराकोली ही इटलीच्या टस्कॅनी प्रांतातील येथील पिसा गावातील वास्तु समुह आहे. ८.८७ हेक्टर क्षेत्रात पसरलेल्या या वास्तु युरोपीय मध्ययुगीन कलेचे केंद्र समजले जाते. कॅथॉलिक चर्चच्या मालकीच्या या वास्तु जगातील सर्वोत्तम आर्किटेक्चरल कॉम्प्लेक्सपैकी एक व पवित्र समजल्या जातात. येथील चौकात एकूण चार धार्मिक इमारती आहेत: पिसा कॅथेड्रल, पिसा बाप्टिस्ट्री, कॅम्पनेइल आणि कॅम्पोसेंटो मॉन्मेम्पेल (स्मारकीय कबरी).
वर्ग:इटलीमधील इमारती व वास्तू वर्ग:इटलीमधील जागतिक वारसा स्थाने
ग्रीन बे, विस्कॉन्सिन
ग्रीन बे हे अमेरिकेच्या विस्कॉन्सिन राज्यातील एक शहर आहे.
वर्ग:विस्कॉन्सिनमधील शहरे वर्ग:ब्राउन काउंटी (विस्कॉन्सिन)
वशी
वशी (和紙) हा पारंपारिक जपानी कागद आहे. हा शब्द कागदाचे वर्णन करण्यासाठी वापरला जातो जो स्थानिक तंतु (फायबर) वापरून बनवला जातो. यावर हाताने प्रक्रिया केली जाते आणि पारंपारिक पद्धतीने बनतो. वशी हे गॅम्पीच्या झाडाच्या आतील साल, मित्सुमाता झुडूप (एजवर्थिया क्रायसंथा) किंवा कागदी तुती (कोझो) बुश यापासून तंतू वापरून बनवले जाते. जपानी हस्तकला म्हणून, ते युनेस्कोच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारसा म्हणून नोंदणीकृत आहे.
निर्मिती
वशी सामान्य कागदाप्रमाणेच तयार केला जातो. परंतु यात हाताने बनवलेल्या पद्धतींवर जास्त अवलंबून असतो. ही एक लांब आणि गुंतागुंतीची प्रक्रिया असते. जी हिवाळ्याच्या थंड हवामानात केली जाते कारण वशीच्या उत्पादनासाठी शुद्ध, थंड वाहणारे पाणी आवश्यक असते. सर्दी जीवाणूंना प्रतिबंधित करते, तंतूंचे विघटन रोखते. थंडीमुळे तंतूही आकुंचन पावतात, त्यामुळे कागदावर कुरकुरीतपणा येतो. हे पारंपारिकपणे शेतकऱ्यांचे हिवाळी काम आहे, हे काम शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाला पूरक आहे.
लगद्याचे ओले गोळे एका व्हॅटमध्ये पाण्यात मिसळले जातात. यामुळे लांब तंतू समान रीतीने पसरण्यास मदत होते. ही पारंपारिकपणे नेरी आहे. जी टोरोरो एओआय वनस्पती किंवा पीईओ, पॉलीथिलीन ऑक्साईडच्या मुळांपासून बनवलेली म्युसिलॅगिनस सामग्री आहे. कागद बनवण्याच्या दोन पारंपारिक पद्धतींपैकी एक (नागाशी-झुकी किंवा टेम-झुकी) वापरली जाते. दोन्ही पद्धतींमध्ये, लगदा स्क्रीनवर स्कूप केला जातो आणि तंतू समान रीतीने पसरवले जातात. नागाशी-झुकी (जे व्हॅटमध्ये नेरी वापरते) एक पातळ कागद तयार करते, तर टेम-झुकी (जे नेरी वापरत नाही) एक जाड कागद तयार करते.
प्रकार
पुरेशी प्रक्रिया करून, जवळजवळ कोणतेही गवत किंवा झाड यापासून वशी कागद बनवता येतो. गाम्पी, मित्सुमाता आणि कागदी तुती हे तीन लोकप्रिय स्रोत आहेत.
वापर
२० व्या शतकाच्या सुरुवातीपर्यंत, जपानी लोक ज्या ठिकाणी पाश्चात्य शैलीतील कागद किंवा इतर साहित्य वापरतात तेथे वशी वापरत होते. याचे अंशतः कारण म्हणजे जपानमध्ये त्यावेळी वशी हा एकमेव प्रकारचा कागद उपलब्ध होता. परंतु वशीच्या अद्वितीय वैशिष्ट्यांमुळे ते अधिक चांगले साहित्य बनले होते. वशीच्या विविध उपयोगांमध्ये खालील गोष्टी समाविष्ट आहेत.
वेबलिंक्स
वर्ग:जपानी कला शब्दावली वर्ग:ओरिगामी वर्ग:जपानी कागद वर्ग:उकिओ-ई वर्ग:दृश्य कला साहित्य
लगाम
लगाम ही घोड्यास अथवा कोणत्याही स्वारी करण्याच्या प्राण्यास नियंत्रणात ठेवण्याची, निर्देश देण्याची अथवा वळवण्याची एक व्यवस्था असते. लगाम बहुदा ह्या चामड्याच्या वादी, नायलॉन, किंवा धातूच्या असतात. या प्राण्याचे तोंडात फसविलेल्या असतात. त्यास ताण देण्याने, लगाम लावलेल्या प्राण्याचे तोंडास ओढ बसते व तो थांबतो. लगाम लावलेल्या संबंधित प्राण्यास तशा प्रकारचे प्रशिक्षण देण्यात येते.
वाक्प्रचार
'लगाम घालणे' म्हणजे नियंत्रणात ठेवणे, आवरणे अथवा हळू करणे अशा अर्थाने वापरण्यात येतो.
वर्ग:पाळीव प्राणी
जायगाव
जायगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
उदगमंडलम
उदगमंडलम किंवा उदगमंडलम् भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. हे उटी किंवा उटकमंड या नावांनीही ओळखले जाते.
हे शहर निलगिरी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.हे शहर कोईमततुर पासून 86 किलोमीटर उत्तरेस म्हैैसूर पासूूून दक्षिणेस १२ कि.मी. आहे. हे एक लोकप्रिय हिल स्टेशन आहे. हे निलगिरी पर्वतरांगेत स्थित आहे. तर येथील स्थानिक रहिवासी हिल्सची क्वीन म्हणतात.
वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे वर्ग:निलगिरी जिल्हा वर्ग:थंड हवेची ठिकाणे
कुलगुरू
विद्यापिठाच्या प्रमुखास कुलगुरू म्हणतात.त्या त्या राज्याचे राज्यपाल हे पदसिद्ध कुलपती व राज्यातील सर्व कुलगुरूंचे प्रमुख असतात. कुलगुरूच्या निवडीसाठी राज्यशासनाने काही निकष ठरविले आहेत.
कशी निवड करतात
विद्यापिठात स्थायी अधिवक्त्यांची एक विद्वत परिषद असते. त्या विद्यापिठातील सर्व स्थायी अधिवक्ते या परिषदेचे सदस्य असतात.
कुलगुरूच्या नियुक्तीसाठी एक निवड समिती स्थापन करण्यात येते. त्यात व्यवस्थापन परिषद व विद्वत परिषद यामधून संयुक्तपणे एक बैठक घेउन एक सदस्य नामित करण्यात येतो. यात अभ्यास मंडळाचे अध्यक्ष हे विद्वत परिषदेचे सदस्य असतात.
राज्य शासनाकडुन कुलगुरुपदाची जाहिरात देण्यात येते.यावर प्राप्त अर्जांची छाननी निवड समिती करते. कुलपती या समितीच्या अध्यक्षांची नियुक्ती करतात.या समितीत एकूण तीन सदस्य असतात.राज्य शासनाच्या उच्च शिक्षण विभागाचे प्रधान सचिव व त्या विद्यापिठाच्या व्यवस्थापन परिषद व विद्वत परिषद यातर्फे नामित करण्यात आलेला सदस्य यात असतो. ही समिती शासनाच्या विहित निर्देशानुसार अर्जांची छाननी करते व त्यातील पाच उमेदवारांची कुलपतीकडे शिफारस करते.यानंतर कुलपती प्रत्यक्ष मुलाखतीद्वारे कुलगुरूंची निवड करतात.ही प्रक्रिया सुमारे २-३ महिने चालते.
हेही पहा
वर्ग:विद्यापीठे
आसईची लढाई
आसईची लढाई मराठे व इंग्रज यांच्यात सप्टेंबर २३, १८०३ रोजी जालना जिल्ह्यातील आसई येथे झाली. यात मराठ्यांचे संख्याबळ जास्त असूनपण मोठा पराभव झाला.
पार्श्वभूमी
दुसरा बाजीराव पेशवा हा अधिकाराने जरी मराठ्यांच्या राज्याचा मुख्य कार्यकारी असला तरी पेशव्यांचे राज्यावरचे नियंत्रण संपुष्टात आल्यात जमा होते. मराठ्यांची सत्ताकेंद्र पुण्यावरून आता इंदूर व ग्वाल्हेर येथे गेलेले होते. महादजी शिंद्याच्या निधना नंतर मराठ्यांच्या एकीमधील कच्चे दुवे बाहेर येउ लागले. दुसऱ्या बाजीरावाचा होळकरांनी ऑक्टोबर २५, १८०२ रोजी पुण्याच्या जवळ पराभव केला. पराभवा नंतर होळकरांनी पुण्याचा ताबा घेतला व बाजीराव पळून इंग्रजाकडे आश्रयासाठी गेला व संधी केली. हा तह वसईचा तह या नावाने ओळखला जातो. या तहानुसार इंग्रजांनी बाजीरावला मराठ्यांच्या सत्ता स्थानी पुन्हा बसवण्यासाठी मदत करण्याचे मान्य केले. अश्या प्रकारे बाजीराव-इंग्रज सरकार व ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी विरुद्ध शिंदे व इतर काही मराठा संस्थानिक असे दुसरे इंग्रज मराठा युद्ध सुरू झाले.
युद्ध
इंग्रजांनी युद्धात उतरायचे ठरवल्या वर त्यांना मराठ्यावर आक्रमण करणे भाग होते. त्या दृष्टीने त्यांनी प्रथम नागपूरच्या भोसल्यांवर प्रथम आक्रमण करावयाचे ठरवले.शिंद्यानी पण आपली सेना शत्रूला शक्यतो लवकर संपवावे यासाठी भोसल्यांच्या मदतीला आणली. मराठे व इंग्रज हे दोन्ही फौजा चांगले स्थळ व वेळेच्या शोधात होत्या. मराठ्याचे ४०-५० हजार नियमित सैनिक होते व बराच मोठा तोफखाना होता. मोठे संख्याबळ व तोफखान्याच्या जोरावर इंग्रजांवर मात करु असा विश्वास मराठ्यांच्या सरदारांना होता तर वेलस्लीला त्याच्या शिस्त बद्द इंग्रज लष्करावर विश्वास होता. इंग्रज मराठ्याच्या फौजेला गाठून हरवायच्या बेतात होती तर मराठ्याना अजूनही पारंपारिक गनिमी काव्याच्या पद्धतीवर विश्वास होता.
इंग्रजांचे सैन्य दोन मुख्य पलटणीत विभागले होते. एक पलटण घेऊन कर्नल स्टीवनसनने पश्विमेकडून चाल केली तर वेलस्लीने दुसरी पलटण घेउन दुसऱ्या बाजूने चाल करायचे व दोन्ही बाजूंनी मराठ्यांना गाठून कोंडीत पकडायचे ठरविले. परंतु वेलस्लीला मराठ्यांची गाठ लवकर पडली. सप्टेंबर २३ १८०३ रोजी दोन्ही सेना आमने सामने आल्या.
मराठ्यांची सेना वेलस्लीच्या वेलस्लीच्या मते त्याच्या कारकिर्दीतील त्याने लढलेले सर्वोत्तम युद्द होय.
कारणमीमांसा
मराठ्यांचे संख्याबळ अधिक असूनही मराठ्यांचा पराभव झाला. मराठ्यांचे १,२०० जण ठार झाले तर इंग्रजांचे ४२८ जण. इंग्रजांची उच्च दर्जाची शस्त्रे व युद्धपद्धती यात कितीतरी पटीने इंग्रज वरचढ होते. तसेच मराठ्यांचे गनीमी काव्याचे तंत्र युरोपीयन आमने सामनेच्या युद्धतंत्रापुढे काम करु शकले नाही. मराठ्यांच्याकडे महादजी शिंद्यानंतर त्यांच्या तोडीचा सेनापती नव्हता त्याचे नुकसान मराठ्यांना झाले.
साहित्यात
बेनार्ड क्रॉमवेल यांच्या शार्पेज सिरीज अतंर्गत शार्पेज ट्रायंफ: रिचर्ड शार्पे अँड बॅटल ऑफ असायी, सप्टेंबर १८०३ मध्ये या युद्धाचे वर्णन आहे. यात रिचर्ड शार्पे वेलेस्ली यांचा मोठ्या बहादुरीने जीव वाचवतो असे वर्णन केले आहे.
महानगरीय साहित्य
औद्योगिक क्रांती आणि वैज्ञानिक प्रगतीच्या झपाट्यात विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीलाच जगभर महानगरी उभी राहीली. महानगर म्हणजे रोजगार मिळविण्याचे हमखास ठिकाण. या भावनेतून पारंपारिक व्यवसाय टाकून उपजिविकेसाठी खेड्या पाड्यातील वेगवेगळ्या प्रदेशातील वेगवेगळ्या जातीधर्माच्या, वेगवेगळ्या सांस्कृतिक रितिरिवाजाच्या लोक समुह महानगरात येऊन स्थलांतर झाला. कष्टकरी ओढाधी निरनिराळ्या आपत्तीमुळे स्वतःचा देश सोडून निरवाहीत परक्या भूमीत पाय रोऊ पाहणाऱ्या निर्वासीत लोकांच्या भिन्न भिन्न जीवन शैलीचा संकरातून महानगरीय जीवनाचे स्वतःचे असे परंपरा व चालीरीती आणि स्वतःचे असे वर्तन बंध तयार झाले. महानगरातील लोकसमुह अनेक रूपी आणि अनेक स्थरीय आहे. या सर्वांचेच चित्रण ज्या साहित्यात येते त्यास महानगरीय साहीत्य असे म्हणतात. या महानगरीय साहित्याचा उगम १९६० नंतर इतर प्रवाहांसोबत झालेला आढळतो.
महानगरीय साहित्याची व्याप्ती आणि विकास
महानगरीय जीवनाची विदारकता यंत्रयुगीन समाज आणि मध्यम वर्गीयांचे कीरटे जीवन मर्ढेकरांच्या कवितेत पहिल्यांदा प्रकट झाले. उद्योगप्रधान अर्थकेंद्रीत संस्कृतीपासून दूर असलेल्या पर्यावरणातील लेखक जेव्हा आधुनिक जीवन पद्धतीला सामोरा जातो. तेव्हा पारंपारिक संस्कारांनी घडलेली त्याची मानसिकता आणि आधुनिक जीवन पद्धती यांच्यातील मोठे अंतर त्याला जाणवते. नव्या व्यवस्थेशी नीट जुळवून न घेता आल्याने स्वतःविषयी न्यूनगंड निर्माण होऊ शकतो. अशा कुंचबळेमुळे आणि न्युनगंडामुळे या लेखखापुढे एक प्रकारचा Identity Crisis उभा राहतो. मर्ढेकरोत्तर कालखंडात लिहीली गेलेली महानगरीय कविता अशा Identity Crisis मधून पुढे आलेली आहे.
महानगरीय कवितेत अशा प्रकारची अस्तित्व संघर्षाची भावना दिसून येते काय. १९६० च्या आसपासची पिढी सर्वच बाबतीत असंतुष्ट असमाधानी होती. शहर अमर्याद वाढत चालली होती आणि खेडी बकाल होत होती. समाज सामान्य माणसाने व्यक्ती म्हणून मूल्य हरवलेले होते. व्यक्ती -व्यक्तितला विसंवाद वाढत होता. अधिकारावर असेलल्या काही थोड्याशा व्यक्तींचा वर्ग सोडल्यास बहुसंख्य माणसांना असहाय्य, परात्म, निराश आणि वैफल्यग्रस्त आयुष्य जगावे लागत होते. अशा या जगण्याचे वास्तव चित्रण राजकीय, सामाजिक, सास्कृतिक स्तरांवर प्रतिबिंबित होत नव्हते. सर्वच बाबतीत असंतुष्ट असमाधानी असणाऱ्या या पीढीला सर्वच क्षेत्रातील प्रस्थापितता खुपत होती. या असंतोषातून साहित्यक्षेत्रातील लघुनियतकालिकांची चळवळ एकणीसशे साठच्या आसपास जोमाने पुढे आली. या लघुनियतकालिकांनी पारंपारिक जीवन दृष्टीला आणि वाङमयीन संकेतांना विरोध केला. आपल्या नावातून, आकारातून, मांडणीतून आणि लेखनातून प्रस्थापित व्यवस्थेच्या विरोधात चळवळ उभी करण्यात प्रयत्न केला. अरुण कोल्हटकर, दिलीप चित्रे, मनोहर ओक, तुळशी परब, वसंत दत्तात्रेय गुर्जर, नामदेव ढसाळ, सतीळ काळसेकर, वसंत आबाजी डहाके हे कवी लघुनियत कालिकांच्या चळवळीतून पुढे आलेले कवी आहेत. या कविंच्या कवितेत महानगरीय समाजव्यवस्थेचे भयावह रूप उघडे करून दाखविणारे महानगरीय संवेदन प्रकट झाले आहे. अशाप्रकारे महानगरातील विविध स्वरूपातील अवकाश घेऊन महानगरीय साहित्य अवतरले आहे. पण आज ही एक सक्षम साहबीत्य प्रवाह म्हणून ज्या प्रमाणे दलित साहित्य बोली भाषेतील साहित्य, ग्रामिण साहित्य या प्रवाहांचा ्विकास व्यापक स्वरूपांचा झाला त्या प्रमाणे तो महानगरीय साहित्याच्या संदर्भात आढळत नाही. अर्थात याची कारणे शोधतात ती महानगरीय जीवनाच्या चक्रातच सापडतात महानगराचे आयुष्य धकाधकीचे आहे. जीवन धावपळीचे आहे. समाजाचे अकलन करण्यास गट अत्यांत अल्प असून त्यातही बहतांशी लोक महानगरीय नाळेसोबत अत्मयतीने जोडले गेलेले नाहीत. परिणामी महानगरीय साहीत्याच्या चित्रणात काही गोष्टीच्या मर्यादापडतात. महानगरीयसाहित्यामुळे मुल्यविशेष घऊन साहित्य प्रकटन नाही. आणि जरी ते प्रकटले तरी ते प्रभावी पणए साकारलेले नसते. या संदर्भात भाऊ पाध्ये यांचा उल्लेख महानगरीय साहीत्याचे सम्राट म्हणून करावा लागेल. कारण खऱ्या अर्थाने त्यांनी महानगरीय साहीत्याच्या विकासात मोलाची भर घातली आहे. अन्य साहित्तीकांचे साहीत्य उपलब्ध असले तरी भाऊ पाध्ये यांच्या साहीत्यापुढे ते कमी प्रमाणात उपलब्ध असून फारसे प्रभावी असल्याचे आढळत नाही. नवसाहित्याच्या चळवळीत महानगरीय साहीत्य विकसीत होत असे तरी ही त्यात कृत्रीमपणा आणि इतर उणीवा आढळतात. तेव्हा खऱ्या अर्थाने महानगरीय साहीत्याच्या विकासासाठी पाऊल उचलणे तितकेच अपेक्षित आहे.
भाषातज्ज्ञ
तज्ज्ञ वर्ग:रिकामी पाने
Linguist
श्रीवीर वेंकट सत्यनारायण स्वामी मंदिर
श्रीवीर वेंकट सत्यनारायण स्वामीचे मंदिर आंध्रप्रदेश राज्य, पूर्व गोदावरी जिल्ह्यातील अन्नवरम गावात एक हिंदू-वैष्णव मंदिर आहे.
अन्नवरम, पंपा नदीच्या काठी एक गाव आहे. हे आंध्रप्रदेशच्या पूर्व गोदावरी जिल्ह्यात स्थित आहे. गावात रत्नगिरी पर्वतावर विष्णूनारायणाचा अवतार श्रीवीर वेंकट सत्यनारायण स्वामीचे मंदिर आहे. तिथे प्रकट झाले. श्रीवीर वेंकट सत्यनारायण, अनंत लक्ष्मीदेवी, शिवाची मुर्ति असते.
उत्सव
सत्यनारायण पूजा
संदर्भ
वर्ग:वैष्णव देवालये वर्ग:हिंदू मंदिरे
न्यू हेवन, कनेटिकट
न्यू हेवन हे अमेरिकेतील कनेटिकट राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर न्यू हेवन काउंटीमध्ये वसले आहे. इ.स. २०१० च्या जनगणनेनुसार या शहराची लोकसंख्या सुमारे १,२९,७७९ आहे.
वर्ग:कनेटिकटमधील शहरे * वर्ग:न्यू हेवन काउंटी (कनेटिकट)
नामक्कल
नामक्कल (तमिळ: நாமக்கல்) भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर नामक्कल जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे वर्ग:नामक्कल जिल्हा
जगदीप (अभिनेता)
जगदीप (२९ मार्च, १९३९ दतिया-मध्य प्रदेश; - ८ जुलै, २०२०, मुंबई) हे हिंदी चित्रपटांतील प्रसिद्ध विनोदी नट होते. जगदीप यांचे खरे नाव सय्यद इश्तियाक अहमद जाफरी आहे. त्यांनी ३००पेक्षा अधिक चित्रपटांमध्ये आपल्या अभिनयाच्या जोरावर प्रेक्षकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवले.
जगदीप यांनी अभिनयास सुरुवात बाल कलाकार म्हणुन बी.आर. चोपरा यांच्या अफसाना या चित्रपटाने केली. बाल कलाकार म्हणून त्यांचे इतर चित्रपट अब दिल्ली दूर नही, मुन्ना व हम पंछी एक डाल के. त्यानंतर बिमल रॉय यांच्या दो बीघा जमीन या चित्रपटांद्वारे विनोदी भूमिकांस सुरुवात केली.
ए.व्ही.एम.चित्रपट निर्मिती कंपनीच्या चित्रपटांमध्ये जगदीप नियमित दिसू लागले. त्यांनी त्या कंपनीच्या पाच चित्रपटांत प्रमुख भूमिका असलेले चित्रपट केले. त्यांची विशेष गाजलेला अभिनय म्हणजे शोले चित्रपटातील सुरमा भोपाली. त्यांनी निर्माण केलेल्या एकमात्र चित्रपटाचे नाव सुरमा भोपाली होते. या चित्रपटानंतर अनेक जण त्यांना सुरमा भोपाली म्हणूनच ओळखू लागले होते.
अभिनेता जावेद जाफरी व नावेद जाफरी सह त्यांना सहा अपत्ये आहेत. नावेद व जावेद यांनी टी.व्ही.वर प्रसिद्ध नृत्य मालिका बुगी वुगी निर्माण केली आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते वर्ग:हास्य अभिनेते
सहा ऋतू व त्यांचे मराठी महिने
ऋतू आणि मराठी महिने-
१. वसंत – चैत्र, वैशाख
२. ग्रीष्म – ज्येष्ठ, आषाढ
३. वर्षा – श्रावण, भाद्रपद
४. शरद – आश्विन, कार्तिक
५. हेमंत – मार्गशीर्ष, पौष
६. शिशिर – माघ, फाल्गुन
महिने आणि ऋतू यांची समीकरणातून विविध सण आणि व्रते भारतीय परंपरेत साजरी केली जातात.
वसंत ऋतूत गुढीपाडवा, रामनवमी, हनुमान जयंती, बुद्ध पौर्णिमा, वसंत पंचमी इत्यादी व्रते साजरी होतात.
ग्रीष्म ऋतूत वटपौर्णिमा, आषाढी एकादशी अशी व्रते येतात.
वर्षा ऋतूत नारळी पौर्णिमा, रक्षाबंधन, हरितालिका, गणेश चतुर्थी अशी व्रते केली जातात.
शरद ऋतूत देवीचे शारदीय नवरात्र, कोजागिरी पौर्णिमा, दीपावली असे सण येतात.
हेमंत ऋतूत मार्गशीर्ष गुरुवार व्रत, दत्त जयंती, मकर संक्रांती अशी व्रते केली जातात.
शिशिर ऋतूत माघी गणेश जयंती, होळी, रंगपंचमी असे सण व व्रते केली जातात.
चैत्र महिना
चैत्र महिना म्हणजे मराठी नववर्षाची सुरुवात होय. या महिन्यामधे येणारे सण – १) गुढीपाडवा. २) चैत्रगौर. प्रथम गुढीपाडवा साडेतीन मुहूर्तापैकी शुभ दिवस आहे. काहीवेळा चैत्रगौर बसवताना चैत्रशुद्ध तृतिया या दिवशी अशौच (सुतक इ.) आले असता अशा वेळेला चैत्रकृष्ण तृतियेला चैत्रगौर बसवावी.
वैशाख महिना
या महिन्यात अक्षय्य तृतिया हा शुभ दिवस आहे. अक्षय्य तृतियेला पितरांचे श्राद्ध, केले जाते म्हणून हा दिवस शुभ मानत नाहीत, परंतु ही समजूत पूर्ण चुकीची आहे. या दिवशी श्राद्ध, तर्पण, दान, जप इ. केल्याने अक्षय्य फल प्राप्त करून देणारा हा शुभ दिवस आहे.
आषाढ महिना
या महिन्यापासून चातुर्मास प्रारंभ होतो. चातुर्मासात जे सण, उत्सव आहेत त्याची माहिती पुढे येईलच. चातुर्मासाचे व्रत जे लोक करतात त्यांनी आषाढ शुद्ध द्वादशी पासून किंवा पौर्णिमेपासून प्रारंभ करण्यास हरकत नाही.
श्रावण महिना
या महिन्यात रक्षाबंधन हा विधी येतो. यामधे बहीण भाउरायाचे औक्षण करून त्याला राखी बांधते. मंगळागौरीच्या दिवशी संकष्टी, एकादशी किंवा वाराचा उपवास आल्यास नैवेद्यामध्ये उपवासाला चालणारा पदार्थ करून वाढावा व उपवासकरणाऱ्या वक्तीने प्रसाद म्हणून भक्षण करावा.
भाद्रपद महिना
लहान थोर सर्वांना आवडणारा सण म्हणजे पार्थिव गणेश स्थापना (गणपती) या महिन्यात शुद्ध चतुर्थिला पार्थिव गणेश स्थापना व पूजन केले जाते. पहाटेपासून दुपार होईपर्यंत कोणत्याहीवेळी करण्यास हरकत नाही यासाठी विशिष्ट मुहूर्त नसतो.गणेश स्थापना पहाटॆ झाली असेल तरिही भोजनाचा नैवेद्य दुपारी १२:३० नंतर दाखवावा. उजव्या सोंडेचा गणपती कडक आणि डाव्या सोंडेचा सौम्य अशी समजूत असणे चुकीचे आहे. ॥भाद्रपद शुद्ध चतुर्थी हा दिवस गणेश स्थापनेसाठी असल्याने काही कारणास्तव जमले नाही तर पुढे गणपती बसवू नये. एक वर्षी लोप झालेला चालेल. पुढच्या वर्षी गणेश स्थापना करण्यास काहिच हरकत नाही. ॥ज्या लोकांकडे १० दिवस गणपती असतात त्यांना काही कारणाने १० दिवस गणपती ठेवणे शक्य नसेल तर एक, दीड, पाच, सात दिवस गणपती ठेवून विसर्जन करता येते. ॥ ज्यांच्याकडे गौरी गणपती विसर्जन असते त्यांनी कितव्याही दिवशी गौरी विर्सजन आले तरी त्याच दिवशी गौरी गणपती विर्सजन करावे. ॥ घरी गणपती स्थापना झाल्यावर सोयर, सूतक आल्यास लगेच दुसऱ्याकडून गणपति विर्सजन करावा. ॥ उत्सवात मूर्ती भंग झाल्यास लगेच विर्सजन करावे. त्यानंतर त्या उत्सवात परत गणपति आणून पुजू नये. पुढील वर्षी आणावा. ॥ गणेशाची उत्तरपूजा झाल्यावर विर्सजन करण्याआधी पुन्हा आरती करण्याची जरूरी नाही. ॥ भाद्रपद गौरी. काहीजणांकडे खड्याच्या, सुगडावरती, उभ्या असतात. जसा कुळाचार असेल तशा प्रकारे गौरी पूजन करावे.
पितृपक्ष
एक वर्ष पूर्ण झाल्यावरती म्हणजे वर्षश्राद्ध झाले की येणाऱ्या पितृपक्षात महालय, भरणीश्राद्ध, अविधवा नवमी श्राद्ध करावे. पितृपक्षात पितरांसाठी श्राद्ध इ. करावे असे सांगितले आहे. म्हणून इतर कामे, नविन व्यवहार, वाहन घेणे, शेतीची कामे इ. करू नये हे चुकीचे आहे. श्राद्धकर्म अशुभ मानणे चुकीचे आहे. आपल्या पूर्वज्यांच्या तुष्टी करिता श्राद्ध इ. करावे
आश्विन महिना
या महिन्यात नवरात्रीचा सण येतो. नवरात्र म्हणजे अश्विन शुद्ध प्रतिपदा ते नवमी पर्यंत केले जाणारे धार्मिक कार्ये. अशावेळी तिथीच्या क्षय किंवा वृद्धी मुळे नवरात्र ८ ते १० दिवसांचे होउ शकते.
कार्तिक महिना
या महिन्यात दिवाळी हा सण असतो. त्याच्या अंतर्गत भाउबीज असते.
मार्गशीर्ष महिना
या महिन्यात दत्तजयंती हा उत्सव असतो. दत्तजयंती काही ठिकाणी चतुर्दशी किंवा पौर्णिमेला साजरी करतात. प्रथेप्रमाणे हा उत्सव करावा. या उत्सवात दत्तजयंतीच्या आधी सात दिवस गुरुचरित्राचे पारायण करतात.
पौष महिना
पौष महिन्यात मंगलकार्ये करू नयेत असा समज आहे तो चुकीचा आहे. फ़क्त विवाहासाठी मकरसंक्राती नंतरचा महिना घ्यावा असं म्हणतात. परंतु वास्तुशांती, बारसे, डोहाळेजेवण, साखरपुडा इ. सर्व मंगलकार्यासाठी पौष महिना शुभ आहे.
माघ महिना
माघीगणेश उत्सव या महिन्यात होतो.
फ़ाल्गुन महिना
फ़ाल्गुन महिन्यात मंगलकार्ये न करण्याची प्रथा आहे परंतु याला शास्त्राधार नाही.वर्षभराची शुभकामना करूया.
संकल्पना
ऋतू या शब्दाची व्याख्या-सौरं मासद्वयं राम ऋतुरित्यभिधीयते | हे रामा, सौर मासद्वयाला ऋतू असे म्हणतात असे पुरुषार्थ चिन्तामणि ग्रंथात सांगिले आहे. ऋतू हे सूर्या च्या गतीवर अवलंबून असतात. सध्या आपण चैत्र-वैशाख=वसंत ऋतू अशी गणना करीत असलो तरी ऋतू हे चंद्रमासावर अवलंबून नसून ते सौरमासावर म्हणजे सूर्य संक्रांतीवर अवलंबून असतात.
प्राचीन साहित्यात
मुखं वा एतत् ऋतूनां यद् वसन्त:-वसंत हे ऋतूंचे मुख होय असे तैत्तिरीय ब्राह्मण या ग्रंथात सांगितले आहे. गीतेमध्ये ऋत्तूनां कुसुमाकर: (ऋतूंमध्ये मी वसंत आहे) असे श्रीकृष्ण म्हणतात.
तैत्तिरीय ब्राह्मण या ग्रंथात सांगितले आहे की तस्य ते वसन्त: शिर:| ग्रीष्मो दक्षिण: पक्ष:| वर्षा: पुच्छम्|शरद उत्तर: पक्ष:| हेमन्तो मध्यम्| म्हणजे वसंत हे संवत्सररूपी पक्ष्याचे मस्तक, ग्रीष्म उजवा पंख, वर्षा हे शेपूट, शरद डावा पंख, व हेमंत मध्य होय.
वर्षातल्या तीन ऋतूंच्या प्रारंभी तीन यज्ञ करण्याची बुद्धपूर्व भारतीयांची चाल होती. पुढे बुद्धाने थोडासा फरक करून तीच कल्पना स्वीकारली. वर्षाचे विविध हंगाम अशा अर्थी ऋतू हा शब्द ऋग्वेदात आला आहे पण तिथे तीनच ऋतूंचा उल्लेख आढळतो. चार महिन्यांचा एक ऋतू अशी त्यांची योजना आहे. वसंत, ग्रीष्म, शरद हे ते तीन ऋतू होत. महाकवी कालिदासाचे ऋतुसंहार हे संस्कृत काव्य प्रसिद्ध आहे.
सहा ऋतू व त्यांचे प्रचलित मान्यता असलेले चांद्र महिने
सहा ऋतूचीं माहिती :-
- वसंत : चैत्र, वैशाख.उन्हाळा
- ग्रीष्म : ज्येष्ठ, आषाढ.उन्हाळा
- वर्षा: श्रावण, भाद्रपद.पावसाळा
- शरद : आश्विन, कार्तिक.पावसाळा
- हेमंत : मार्गशीर्ष, पौष.हिवाळा
- शिशिर : माघ, फाल्गुन.हिवाळा