cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जॉन स्टुअर्ट मिल
लोकशाही
नागरिकांमध्ये पुढील गुण असावेत : लोकशाहीप्रती निष्ठा; तो शासनप्रकार स्वीकारण्याची तयारी आणि राजकीय व्यवस्थेप्रती असणाऱ्या आपल्या जबाबदाऱ्या स्वीकारण्याची तयारी. अखंड सावधनता ही लोकशाहीची किंमत आहे असे मिल म्हणतो. राजकीय अर्थव्यवस्थेसंबंधीचे त्याचे विचार तो ‘संक्रमणकाळाचा विचारवंत’ असल्याचे स्पष्ट करतात. तो भांडवलदारांचा विरोधक नाही. भूमी मर्यादित आहे. भूस्वामी भाडे वाढवितात त्यामुळे भांडवलदारांचा नफा कमी होतो आणि म्हणून ते मजुरीचे दर कमी करतात असे मिलचे म्हणणे होते. जॉन मिलच्या आयुष्यकाळात समाजवादी आंदोलने जोर धरू लागलेली होती. त्यांचा प्रभाव मिलच्या विचारांवर दिसतो.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:इ.स. १८०६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८७३ मधील मृत्यू
मायक्रोसॉफ्ट विंडोजच्या सर्व आवृत्त्यांची यादी
रद्द केलेल्या आवृत्त्या
वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज वर्ग:रिकामी पाने
अ वेनस्डे!
'"अ वेन्सडे!" हा नीरज पांडे लिखित व दिग्दर्शित हिंदी चित्रपट आहे. या चित्रपटाने ३४ करोड रुपयांचा व्यवहार केला.हा चित्रपट आधुनिक कथानक व शैलीदार समाप्ती यामुळे गाजला.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
सांख्यदर्शनानुसार पुरूष बहुत्व
सांख्य दर्शनातील जो सांख्य शब्द आहे तो सम् +ख्या ह्या धातू पासून बनलेला आहे .हयाचा अर्थ "सम्यक विचार " असा आहे.
जनन- मरण करणानां प्रतिनियमादयुगपत प्रवूत्तेश्च।
पुरूष बहुत्वं सिद्धं त्रैगुण्यविपर्ययाच्चैव ।।
1. जनन- मरण प्रतिनियमाद -
2. करणानां प्रतिनियमाद -
करण म्हणजे साधन. ज्ञान प्राप्त करण्यासाठी मानवाजवळ एकंदर तेरा इंद्रिय आहे आणि प्रत्येकात ही साधने जरी तेराच असली तरी सर्वाची मिळुन तेरा मानता येत नाही कारण प्रत्येक व्यक्तीचा अनुभव प्रत्येक वेळी वेगळा असतो. एकाला दुःख होत असताना दुसऱ्याला आनंद होत असतो.
3. अयुगपत् प्रवूत्ते-
प्रत्येक व्यक्तीची प्रवूत्ती व त्याला अनुसरून असणारी क्रिया भिन्न भिन्न असते जसे - एकाच वेळी कोणी जेवत असते, कोणी लिहीत असते. सर्व प्राणीमात्रांना एकाच वेळी भुक लागली असे होत  नाही .याचाच अर्थ प्रत्येकाच्या ठिकाणी भिन्न भिन्न पुरुष आहे.
निरनिराळ्या व्यक्तीच्या ठिकाणी सत्त्व, रज , तम या तीन गुणांचे प्रमाण एकसारखे नसते. काही सत्त्व गुण प्रधान असतात काही रजो गुण प्रधान असतात .त्यामुळे प्रत्येक व्यक्तीचे गुण वेगवेगळे असतात .यावरून स्पष्ट होते की त्यांच्या करता भोग असतात ते पुरुष अनेक असले पाहिजे.
अशा प्रकारे सांख्यानी पुरुष बहुत्व स्पष्ट केले आहे.
सारा जे
सारा जे ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
यॉर्क
यॉर्क हे इंग्लंडमधील एक ऐतिहासिक शहर आहे. यॉर्क इंग्लंडच्या नॉर्थ यॉर्कशायर ह्या काउंटीमधील सर्वात मोठे शहर आहे.
वर्ग:इंग्लंडमधील शहरे वर्ग:नॉर्थ यॉर्कशायर
इ.स.चे १५० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १५० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
अल्याणी (शहापूर)
अल्याणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मर्सेडिझ-बेंझ डब्ल्यू १२४
ही मर्सिडिज-बेंझ या कंपनीचे वाहन असून ते इ.स. १९८५ ते इ.स. १९९६ पर्यंत उत्पादित केले होते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मर्सेडिझ-बेंझ
ज्याँ मकून
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुर्लाप
कुर्लाप हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
तेरेसिना
तेरेसिना (Teresina) ही ब्राझील देशाच्या पिआवी राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. तेरेसिना शहर ब्राझीलच्या ईशान्य भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यापासून ३६० किमी दक्षिणेस वसले आहे. २०१४ साली तेरेसिनाची लोकसंख्या ८.४ लाख इतकी होती. लोकसंख्येनुसार तेरेसिना ब्राझीलमधील १९व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलमधील शहरे
कुर्लाप
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
चेन्नईतील पेठा
चेन्नईतील पेठा Pet or Pettah in Chennai ,Tamilnadu. महाराष्ट्रात ज्या प्रकारे जुन्या काळात (बाजार)पेठांच्या स्वरूपात नगरे विकसित होत गेली तशीच ती दक्षिणेकडेही होत गेली त्याचेच प्रतीक म्हणून आजही अनेक दक्षिण भारतीय महानगरांमध्ये पेठा किंवा पेट्ट् अस्तित्वात आहेत.त्यापैकी तमिळनाडू राज्यातल्या चेन्नई ह्या महानगरातील पेठांची यादी. तमिळ भाषेत ड किंवा ठ हे अक्षर नसल्याने व ट-वर्गातली ट आणि ण एवढीच अक्षरे उपलब्ध असल्याने या पेठांची नावे तमिळमध्ये पेट्ट किंवा पेट्टाह् अशा स्वरूपात लिहिली जातात. मराठी हा शब्ददेखील तमिळ मध्ये मराट्टी असाच लिहितात.
पेठ
गोविंद विष्णू जोशी
प्रा. गोविंद विष्णू जोशी (१९२५ - १९८२) हे एक मराठी वनस्पतीतज्ज्ञ होते. त्यांनी वनस्पतीशास्त्रात मुंबई च्या विज्ञान संस्थेतून पीएच.डी. मिळवली अणि मुंबईच्याच विल्सन महाविद्यालयात १७ वर्षे अध्यापन केले.
त्यांनी सन १९५९ ते १९६१ या काळात अमेरिकेतील नॅशनल अ‍ॅकॅडमी ऑफ सायन्सेस चे फेलो म्हणून कॅलिफोर्निया विद्यापीठात क्षारांचा वनस्पतींच्या शारीरिक क्रियांवर परिणाम या विषयावर संशोधन केले.
१९६७ साली ते कोल्हापूर च्या शिवाजी विद्यापीठात वनस्पतीशास्त्र विभागप्रमुख म्हणून रुजू झाले. त्यांनी तेथे अद्ययावत प्रयोगशाळा स्थापन केली.
खारफुटी, क्षारयुक्त जमिनीतील झाडे, लवणयुक्त शेतावरील धान्य, क्षारतेचे आणि क्षारांचे प्रकाश संश्लेषणावर व वनस्पती श्वसनावर होणारे परिणाम, या विषयांत प्रा. जोशी यांचे पन्नासवर शोधनिबंध प्रसिद्ध झाले असून जागतिक संशोधनकार्यात त्यांचा संदर्भ दिला जातो.
गणगौर (राजस्थान)
गणगौर (राजस्थान) हा भारत देशातील राजस्थान प्रांतातील महिलांचा वैशिष्ट्यपूर्ण उत्सव आहे. गण म्हणजे शिव आणि गौरी म्हणजे पार्वती यांचे एकत्रित पूजन असा या व्रताचा आणि उत्सवाचा भाग आहे.
गोविंद विष्णू जोशी
शेती करताना मोठ्या प्रमाणावर खतांचा वापर झाल्यामुळे होणाऱ्या कृषी उत्पादनावरच्या दुष्परिणामांचा जोशींनी अभ्यास केला आणि ते दूर करण्याचे उपाय सुचवले.
गणगौर (राजस्थान)
स्वरूप
राजस्थानमधील महिला भक्तीभावपूर्वक या सणाचे आणि व्रताचे पालन करतात. या व्रतामधे मार्च -एप्रिल या कालखंडात शिवाची पत्नी पार्वती-गौरी हिचे पूजन केले जाते. सुगीच्या हंगामात साजरा होण्याऱ्या या सणामधे महिला सौभाग्यासाठी, समृद्धीसाठी आणि संततीच्या सुखासाठी व्रत करतात.कुमारिका आपल्याला चांगला पती मिळावा म्हणून गणगौर पूजतात तर विवाहित महिला पतीच्या सुखासाठी या व्रताचे पालन करतात. चैत्र महिन्यामधे होळी पौर्णिमेनंतरच्या लगेचच्या दिवशी या व्रताची सुरुवात होते.हा उत्सव सोळा दिवस सुरू असतो. नवविवाहित युवतींना १८ दिवस हे व्रत करणे बंधनकारक मानले जाते. या अठरा दिवसात महिला केवळ एकाच वेळी भोजन करतात आणि एकवेळ उपवास करतात. गणगौरीच्या उत्सवानिमित्त संपूर्ण कालावधी राजस्थान, मध्य प्रदेश, हरियाणा या ठिकाणी जत्रा भरतात आणि उत्सवाचा आनंद घेतला जातो.
गोविंद विष्णू जोशी
जोशी हे इंडियन सोसायटी ऑफ प्लांट फिजिओलॉजिस्ट या संस्थेचे अध्यक्ष होते. आणि त्या संस्थेच्या नियतकालिकाचे प्रमुख संपादक होते. त्यांनी अनेक विद्यापीठांच्या आणि शासनाच्या समित्यांवर काम केले.
गणगौर (राजस्थान)
व्रतासंबंधी आख्यायिका
एकदा शिव-पार्वती आणि नारदमुनी जंगलात सहलीला निघाले. त्यांच्या येण्याची वार्ता कळताच जंगलातील स्रियांनी त्यांच्यासाठी नैवेद्य तयार करायला सुरुवात केली. प्रथम सामाजिक निम्न स्तरातील महिला आपले पदार्थ घेऊन आल्या. ते खाऊन संतुष्ट झालेल्या पार्वतीने एका वनस्पतीचे शिंपण त्यांच्यावर करून त्यांना आशीर्वाद दिले.त्यानंतर उच्च वर्गातील स्रिया आपले पदार्थ पार्वतीला अर्पण करण्यासाठी आल्या. तू यांना कसा आशीर्वाद देणार असे शिवांनी पार्वतीला विचारल्यावर तिने आपल्या बोटाला एक जखम केली आणि त्यातून आलेले रक्त तिने या महिलांवर शिंपडून आशीर्वाद दिले अशी या व्रताची आख्यायिका आहे असे मानले जाते.
गोविंद विष्णू जोशी
संदर्भग्रंथ
वर्ग:वनस्पतीशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू
गणगौर (राजस्थान)
स्वरूप
गणगौर उत्सवातील महिलांचे आकर्षण म्हणजे मेंदी काढणे.हातांवर आणि पायांवर मेंदीने विविध आकाराची नक्षी काढली जाते राजस्थानात होळी पौर्णिमेच्या दुसऱ्या दिवशी चैत्र महिना सुरू होतो.या दिवशी गणगौर बसवितात.होळीच्या राखेचे आणि शेणाचे १६ मुटके करतात.भिंतीवर १६ हळद आणि कुंकु यांच्या टिकल्या काढतात.त्याखाली मुटके मांडतात.हे मुटके हे गौरीचे प्रतीक होय.गव्हाच्या ओंब्या,हळद यांनी पूजा करतात. ज्वारीच्या कणसाला पांढरा दोरा बांधून गौरीच्या मुटक्यांजवळ ते कणीस ठेवतात.त्याला शंकर म्हणतात.आणखी एका कणसाला केसांचा गुंता आणि लाल पिवळा धागा बांधतात.हेही गौरीचे प्रतीक मानले जाते.या गौरीला चुरमा आणि लिंबाच्या डहाळ्यांचा नैवेद्य दाखवतात. छोटी मातीची मडकी तयार करून त्यांना छिद्रे केली जातात आणि त्यामधे छोटे दिवे लावले जातात. होळीपासून सातव्या दिवशी कुमारिका मुली हे घडे त्यामधे दिवे प्रज्वलित करून डोक्यावर घेऊन निघतात.या मिरवणुकीत त्यांना पैसे, गूळ, तेल हे छोट्या भेटींच्या स्वरूपात दिले जाते. दहा दिवस अशी मिरवणूक काढली जाते.दहाव्या दिवशी गौरी विसर्जनानंतर मुली हे घडे फोडून विहीरीत टाकतात आणि त्यानंतर उत्सवी मिष्टान्नांचा आनंद घेतात.
इ.स.चे १६० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १६० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
ड्वेन ऑलिव्हिये
ड्वेन ऑलिव्हिये (५ सप्टेंबर, इ.स. १९९२:ग्रोब्लेर्सडाल, ट्रान्सवाल, दक्षिण आफ्रिका - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
गणगौर (राजस्थान)
मिरवणूक
या उत्सवाच्या शेवटच्या तीन दिवसांमधे मुली आणि महिला मिळून शिव आणि पार्वतीच्या मातीच्या मूर्तींचा विशेष शृंगार करतात. त्यांना नवे शिवलेले उत्सवी पोशाख, दागिने घातले जातात.पहिले दोन दिवस एका विवाहित स्रीच्या डोक्यावर ईश्वर म्हणजे शिव आणि पार्वती म्हणजे गौरी यांच्या मूर्ती घेऊन मिरवणूक निघते. अन्य सर्व महिला गौरीच्या सासरी तिची पाठवणी करणारी लोकगीते गातात. विहीर, पाणवठा, तळे, झरा अशा एखाद्या ठिकाणी मिरवणूक पोहोचते. पहिले दोन दिवस मूर्तींवर केवळ पाणी शिंपडून त्या परत आणल्या जातात. तिसऱ्या आणि शेवटच्या दिवशी मात्र मिरवणूक संपते आणि विहीरीत वा पाण्यात ईश्वर आणि गौरीच्या मूर्तीचे विसर्जन करून गौरीला निरोप दिला जातो. असे या उत्सवाचे स्वरूप आहे.
ड्वेन ऑलिव्हिये
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गणगौर (राजस्थान)
उदयपूर येथील उत्सव
उदयपूर येथे या उत्सवासाठी विशेष घाटाची योजना केलेली असून त्याचे नाव गणगौर घाट असे आहे. पिछालो तलावाच्या परिसरात हा घाट असून येथे गणगौर काळातील सर्व उत्सवी कार्यक्रम आयोजित केले जातात. गणगौर मिरवणूक ही शहराच्या विविध भागातून येथे येते. यामध्ये गणगौर मूर्ती वाजतगाजत आणल्या जातात त्यासाठी रथ, बैलजोडया, लोककलाकारांचे सादरीकरण यांचा सहभाग विशेषत्वाने असतो.
हे ही पहा
राजस्थान
लुडविक स्वोबोदा
लुडविक स्वोबोदा वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू
गणगौर (राजस्थान)
हे ही पहा
चैत्रगौर
संदर्भ
वर्ग:राजस्थान वर्ग:सण आणि उत्सव वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव
मगल
हॅरी पॉटरच्या कथानकामध्ये मगल हे विशेषण जादू करण्याची कुवत नसलेल्या लोकांना व जादूशी संबंध नसलेल्या घराण्यात जन्मलेल्या लोकांना लावले जाते.
वर्ग:हॅरी पॉटर
कारा ब्लॅक
कारा ब्लॅक ही झिम्बाब्वेची महिला टेनिस खेळाडू आहे.
वर्ग:झिम्बाब्वेचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
मोबुटु सेसे सेको
मोबुटु सेसे सेको कुकु न्गबेंडु वा झा बंगा (ऑक्टोबर १४, इ.स. १९३० - सप्टेंबर ७, इ.स. १९९७) हा १९६५ ते १९९७ पर्यंत झैरचा राष्ट्राध्यक्ष होता.
याचे मूळ नाव जोसेफ डेझरे मोबुटु होते.
वर्ग:झैरचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
खरवंडी (येवला)
खरवंडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मर्सेडिझ-बेंझ डब्ल्यू १२३
हे मर्सिडिज-बेंझ या कंपनीचे वाहन असून ते इ.स. १९७५ ते इ.स. १९८६ पर्यंत उत्पादित केले होते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मर्सेडिझ-बेंझ
आफ्रिकेतील युद्ध (पहिले महायुद्ध)
पहिल्या महायुद्धातील आफ्रिकेतील युद्ध तत्कालिन आफ्रिकेतील प्रशियन साम्राज्याच्या वसाहतीत लढले गेले़. यात कामेरून, घाना, टोगो, दक्षिण-पश्चिम आफ्रिका व जर्मन पूर्व आफ्रिका यांचा समावेश होतो.
वर्ग:पहिले महायुद्ध
रामपूर (झरी जामणी)
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
हिडन रिफ्लेक्स
ही बंगळूर, भारत येथील भारतीय सॉफ्टवेर कंपनी आहे. ते एपिक या आंतरजाल न्याहाळकाचे विकासक आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील कंपन्या
इ.स.चे १७० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १७० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
हॅरी पॉटर (पात्र)
हॅरी पॉटर हा हॅरी पॉटर ह्या कादंबरी शृंखलेमधील प्रमुख नायक आहे. हॅरी पॉटर कादंबरीत जे.के. रोलिंग ने हॅरीच्या अकराव्या वाढदिवसापासुन त्याच्या आयुष्यातील पुढील ७ वर्षांचे वर्णन केले आहे.
ऑस्टिन किनकैड
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वेदांगातील शिक्षा - प्रयोजन
वेदांचे सहा अंग पहिला अंग शिक्षा याचे प्रयोजन -
वेद हे गंभीर शास्त्र असल्यामुळे त्याच्या अर्थज्ञानासाठी शिक्षा आदि सहा अंगाची प्रवूत्ती आहे. ती सहा अंगे खालीलप्रमाणे -
1. शिक्षा
2. कल्प
4. निरुक्त
5. छन्द
6. ज्योतिष
1. शिक्षा -
ज्या ग्रंथामध्ये वर्ण, स्वर, आदि उच्चारण कश्याप्रकारे करावे हे शिकविले जाते त्याला शिक्षा म्हटले जाते .जसे की तैत्तिरीय लोक उपनिषद्च्या आरंभी म्हणतात - 'शिक्षां व्याख्यास्यामः। वर्णः ,स्वरः, मात्रा, बलं , साम , सन्तान इत्युक्तः शिक्षाध्यायः' अकार आदि वर्ण असतात वर्णाला प्रस्तुत शास्त्राच्या अङ्गभूत शिक्षा ग्रंथामध्ये स्पष्ट केले आहे.
भगवान शम्भुच्या मतानुसार त्रेसष्ठ ,चौसष्ठ वर्ण आहेत स्वयम्भूनी त्यांना प्राकृत व संस्कृत मध्ये स्वतः सांगितले .उदात्त, आदि स्वर आहेत त्याचा बदल पण आहे -
'उदात्तश्चानुदात्तश्च स्वरितश्च स्वरास्त्रयः ' स्वराचे तीन प्रकार आहेत - उदात्त, अनुदात्त, स्वरित हस्व आदी मात्रा आहेत. हस्व दीर्घ आणि प्लुत या तीन मात्रा काळाच्या नियमानुसार अच् मध्ये होते. स्थान आणि प्रयत्नाला बल म्हटल्या जाते. वर्णोच्या उच्चारणाचे आठ स्थान आहेत. अर्थात अच्चे प्रयत्न अस्पृष्ट आहेत आणि यण्चे प्रयत्न ईषत्स्पूष्ट असतात. सामचा अभिप्राय साम्य वरूनच आहे अतिद्रुत, अतिविलम्बित तसेच आदी दोषांपासून रहित आणि माधुर्य आदि गुणांनी युक्त उच्चार- णाला साम्य  म्हटल्या जाते.
नियमानुसार वर्णोचे उच्चारण केले गेले नाही तर विघ्न होत  मंत्राचा प्रयोग जेव्हा स्वर अथवा वर्ण हीन करून केला जातो तेव्हा खोटेपणे प्रयुक्त होऊन जो अर्थ अभिप्रेत असतो त्याला व्यक्त करत नाही उलट तो वेगळाच अर्थ उत्पन्न करतो.
वर्ग:वेदाध्ययन
कवी भाषा
कवी ही इंडोनेशियातील जावा बेटावरील प्राचीन भाषा आहे. या देशातले काव्य याच भाषेत लिहिले गेले. कवी व संस्कृत भाषेचा जवळचा संबंध आहे असे दिसून येते. काही मत प्रवाह असेही मानतात की, या कावी भाषेचे नावही संस्कृतमधील 'काव्य' या शब्दावरूनच आले आहे. या भाषेची स्वतःची लिपी होती. ही लिपी पल्लव या भाषेवरून तयार झाली होती. आता कवी ही एक मृत भाषा आहे असे मानले तरी बाली बेटावर मात्र ती वापरात आहे. लोंबक या संस्कृतीतही हीच भाषा वापरात होती. सुसिला बुधी धर्म हा एक या भाषेतील ग्रंथ आहे. या ग्रंथात अध्यात्मासंबंधी माहिती आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भाषा
नील डिग्रास टायसन
नील डिग्रास टायसन (५ ऑक्टोबर, १९५८:मॅनहॅटन, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) हे अमेरिकन अंतरिक्षभौतिकशास्त्रज्ञ आणि लेखक आहेत. हे न्यू यॉर्क शहरातील रोझ सेंटर फॉर अर्थ अँड स्पेस मध्ये असलेल्या हेडन तारांगणाचे निदेशक आहेत. हे प्रिन्सटन विद्यापीठात पाहुणे व्याख्याता आणि संशोधक आहेत.
टायसन यांनी हार्वर्ड विद्यापीठ, कोलंबिया विद्यापीठ आणि युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्सास ॲट ऑस्टिन येथे उच्चशिक्षण घेतलेले आहे.
यांनी सोप्या शब्दांत विज्ञान समजावणारी अनेक पुस्तके लिहिली आहेत व दूरचित्रवाणी मालिकांचे निरुपण केलेले आहे.
वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जाडूबाई जोरात
जाडूबाई जोरात ही झी मराठी वाहिनीवर दुपारी प्रसारित झालेली एक मालिका आहे.
कथानक
सौंदर्य हे बाहेरून दिसणारे नसून ते आतून दिसते. ही कथा एका सामान्य होममेकर (जुई)ची आहे जिने तिच्या कुटुंबासाठी तिच्या सर्व आवडींचा त्याग केला आहे. प्रक्रियेदरम्यान ती स्वतःकडे आणि तिच्या वैयक्तिक स्वरूपाकडेही दुर्लक्ष करते. एक दिवस मल्लिका एक उच्च श्रेणीची महिला आणि जुईची जुनी मैत्रीण तिला तंदुरुस्त होण्याचे आणि वजन कमी करण्याचे आव्हान देते. जुई हे आव्हान स्वीकारून अशक्य ते शक्य करेल का?
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
देहू
देहु हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे. देहू हे पुणे जिल्ह्यातील गाव आहे.
महत्व
संतश्रेष्ठ श्री तुकाराम महाराजांचे हे जन्मस्थान इंद्रायणी नदीच्या काठी असून याच गावात श्री तुकाराम सदेह वैकुंठाला गेले अशी आख्यायिका आहे. ज्या डोंगरात एकांतात बसून तुकारामांनी अभंग रचना केली व अवघ्या महाराष्ट्रात भक्तीचे मळे पिकवले तो भंडाऱ्याचा डोंगर देहूपासून अवघ्या ६ कि. मी. अंतरावर आहे. हा डोंगर भाविकांचे श्रद्धास्थान बनून राहिला आहे. आज या डोंगरावर जाण्यासाठी थेट पक्का रस्ता आहे. ज्या इंद्रायणी डोहात तुकारामाचे अभंग त्यांच्या निंदकांनी बुडवले तो डोहही इंद्रायणीकाठीच नजिक आहे. तुकाराम महाराजांच्या आत्मिक सामर्थ्यामुळे हे अभंग पुन्हा वर येऊन तरले होते अशी धारणा आहे.
देहू गावात वृंदावन, विठ्ठल मंदिर, चोखामेळयाचे मंदिर आदि स्थाने दर्शनीय आहेत. तुकारामबीजेला म्हणजे फाल्गुन वद्य द्वितीयेला देहू येथे वार्षिक उत्सव असतो. इंद्रायणी काठी नवीन गाथा मंदिर बांधण्यात आलं आहे, संत तुकारामांचे अभंग संगमरवरी दगडा वर कोरवून मंदिराला आतून सजवण्यात आलं आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
प्रेक्षणीय स्थळे
गावातील आणि गावाजवळील काही अंतरावर असणारी ठीकणे ... १- भंडारा डोंगर २- भामचंद्र डोंगर ३- घोरर्डेश्र्वर डोंगर ४- गाथामंदिर ५- प्राचीन शिवमंदिर ६- वैकुंठ गमन ७- माश्याचा डोह
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
माधव नामजोशी
डॉ. माधव नामजोशी (१९४८ - ३० मे, २०१६) हे पुण्यातील एक होमिओपॅथी डॉक्टर होते. गरजू रुग्णांची ते विनामूल्य तपासणी करत असत.
शैक्षणिक कार्य
यांना वनस्पतिशास्त्र या विषयाची विशेष आवड होती. पुण्यातील मॉडर्न हायस्कूल आणि कोलेज चालवणाऱ्या प्रोगेसिव्ह एज्युकेशन सोसायटीच्या नियामक मंडळाचे ते शेवटची तीस वर्षे सदस्य, व बावीस वर्षे उपकार्याध्यक्ष होते.
सोसायटीची इंग्रजी माध्यमाची शाळा सुरू करण्यात त्यांचा महत्त्वाचा वाटा होता. मॉडर्न सेंटर फॉर इन्फर्मेशन टेक्नोलॉजी ॲन्ड रिसर्च ही संस्था उभारण्यातही त्यांचे मोलाचे योगदान होते.
त्यांच्या पत्‍नी कल्याणी नामजोशी या पी.ई. सोसायटी च्या उपाध्यक्ष आहेत.
वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
ॲलेक्स साँग
अलेक्झांडर दिमित्री सॉंग बिलॉंग तथा अलेक्झांडर सॉंग ज्यास, अलेक्स सॉंग असेही म्हणतात,( ९ सप्टेंबर १९८७) हा कामेरूनचा व्यावसायिक फुटबॉल खेळाडू आहे. तो रुबिन कझन मार्फत खेळतो.तो सेंटर अथवा डिफेंसिव्ह मिडफिल्डर म्हणून खेळतो. तो सेंट्रल डिफेंडर म्हणूनही खेळू शकतो.
मुळात, बदली खेळाडू म्हणून खेळणारा हा खेळाडू, नंतर लवकरच संघाचा एक प्रमुख भाग झाला.
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
इ.स.चे १८० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १८० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
किल्लेदार
किल्लेदार हा किल्ल्याचा अथवा गडाचा प्रमुख होय.सकाळी व सायंकाळी गडाचे दरवाजे किल्लेदाराच्या सांगण्यावरूनच उघडले अथवा बंद केले जात असत. किल्लेदाराकडे गडाच्या सर्व दरवाजांच्या चाव्या/ किल्ल्या असत. गड शेवटपर्यंत लढवण्याची जबाबदारी किल्लेदारावर असे, आणि गड पडला असता किल्लेदारच तो शत्रूच्या हवाली करी.
बौद्ध धर्माचा इतिहास
सम्राट अशोक (इ.स.पू. २६० – २१८)च्या शिलालेखानुसार, बौद्ध धर्माचा प्रसार त्याच्या काळात खूप दूरवर झाला होता. सत्याचा आणि अहिंसेचा मार्ग दाखवणारे तथागत बुद्ध दिव्य आध्यात्मिक अवस्थांमधील विभूती मानले जातात. जगभरातील कोट्यवधी लोकांनी भगवान बुद्धांनी दिलेल्या अष्टांगिक मार्ग या आठ सिद्धान्तांवर विश्वास ठेवलेला आहे. भगवान बुद्धांच्या मते, धम्म जीवनाचे पावित्र्य टिकवून ठेवण्यासाठी,व परिपूर्णता प्राप्त करण्यासाठी आणि निर्वाण प्राप्त करण्यासाठी तृष्णा सोडणे आवश्यक आहे. याशिवाय, भगवान बुद्धांनी सर्व संस्कारांना कायमचे वर्ज्य केले आहे. भगवान बुद्धंनी नैतिक संस्थेचा आधार म्हणून मानवाचे वर्णन केले आहे. भगवान बुद्धांनुसार, धम्म म्हणजेच प्रत्येकासाठी ज्ञानाचे दरवाजे उघडणे. त्यांनी असेही सांगितले की विद्वान असणे पुरेसे नाही. विद्वान म्हणजे जो आपल्या ज्ञानाच्या प्रकाशाने सर्वाना प्रकाशित करू शकतो. धम्म लोकांच्या जीवनाशी एकरूप करतो. भगवान बुद्ध म्हणाले की करुणा शील आणि मैत्री हे मानवात आवश्यक गुण आहेत. याव्यतिरिक्त, बुद्धांनी सामाजिक भेदभावही नष्ट करण्याचा प्रयत्न केला. असे सांगितले की कर्मांच्या आधारे, जन्माच्या आधारावर लोकांचे मूल्यांकन करता कामा नये. जगभरात कोट्यवधी लोक भगवान बुद्ध यांनी दर्शविलेला मार्ग अनुसरून आपले जीवन सार्थक करत आहेत.
तथापि, गौतम बुद्ध स्वतःला देव अथवा ईश्वराचा प्रेषित म्हणत नसत.
बुद्धांचे जीवन
बौद्ध धर्माचा इतिहास इ.स.पू. ५ व्या शतकापासून आतापर्यंत अस्तित्वात आहे. बौद्ध धर्माचा प्राचीन भारताच्या पूर्वेकडच्या भागात, मगधच्या प्राचीन साम्राज्याच्या (आता बिहार, भारत) आणि त्याच्या आसपास अधिक प्रभाव होता, म्हणून आज प्रचलित असलेल्या सर्वात जुने धर्मांपैकी बौद्ध धर्म महत्त्वपूर्ण धर्म आहे. भारतीय उपखंडाच्या ईशान्येस मध्य, पूर्व आणि आग्नेय आशियातून पसरत विकसित झालेला आहे. एका वेळी किंवा दुसऱ्या वेळी, त्यातील बहुतांश आशियाई खंडांना प्रभावित केले. बौद्ध धर्माचा इतिहास देखील विविध आंदोलनांच्या, बौद्ध शिकवणूक परंपरेतून वैशिष्ट्यपूर्णरित्या विकसित झाला आहे. त्यापैकी थेरवाद, महायान आणि वज्रयान परंपरांचे त्यात बहुमूल्य योगदान आहे.
गौतम बुद्ध (इ.स.पू ५६३ - ४८३) काळात महाजनपदे ही प्रामुख्याने जगभरातून १६ विशाल साम्राज्य तसेच प्रजासत्ताक राज्यात विस्तारलेली होती. तो प्रदेश प्रामुख्याने इंडो-गंगाच्या सुपीक मैदानी प्रदेशात पसरलेला होता, तसेच प्राचीन भारतात दूरवर पसरलेली अनेक छोटी राज्य होती.
सिद्धार्थ गौतम बौद्ध धर्माचे ऐतिहासिक संस्थापक होते. सुरुवातीच्या स्रोतांवरून असे म्हटले आहे की त्यांचा जन्म लहानशा शाक्य प्रजासत्ताक राज्यामध्ये झाला. हा नेपाळमधील कोशल क्षेत्राचा भाग होता. म्हणून त्यांना 'शाक्यमुनी' म्हणूनही ओळखले जाते, ज्याचा शब्दशः अर्थ "शाक्य वंशांचा ऋषी" असा होय. शाक्य राज्य प्रजासत्ताक मुख्यालयांच्या शासनाखाली होते,.
संदर्भ
इतिहास वर्ग:भारताचा इतिहास वर्ग:धर्माचा इतिहास
आंबर्जे
आंबर्जे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
२०१९-२० सिंगापूर तिरंगी मालिका
५वी ट्वेंटी२०
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट
मर्सेडिझ-बेंझ डब्ल्यू ११४/डब्ल्यू ११५
मर्सिडिज-बेंझ डब्ल्यु११४ ही मर्सिडिज-बेंझ या कंपनीचे वाहन असून ते १९६८ ते १९७६ पर्यंत उत्पादित केले होते. हे सेडान प्रकारचे वाहन होते तर रमर्सिडिज-बेंझ डब्ल्यु११५ हे यावर आधारित कूप प्रकारचे वाहन होते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मर्सेडिझ-बेंझ
उमर भट्टी
उमर भट्टी (जानेवारी ४, इ.स. १९८४:पाकिस्तान - ) हा 🇨🇦 canadaकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करतो.
वर्ग:कॅनडाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:कॅनडाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिलाग्रोस सिक्वेरा
मिलाग्रोस सिक्वेरा (सप्टेंबर ३०, इ.स. १९८०:सान फेलिपे, याराकुय, वेनेझुएला - ) हा वेनेझुएलाची टेनिस खेळाडू आहे.
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:व्हेनेझुएलाचे टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विदर्भ साहित्य संघ
विदर्भ साहित्य संघ ही विदर्भातील सर्वांत जुनी आणि मोठी साहित्य संघटना आहे. ही संस्था अण्णासाहेब खापर्डे यांनी जानेवारी १४, इ.स. १९२३ रोजी अमरावती येथे स्थापन केली. त्यानंतर मार्च १९५०मध्ये तिचे मुख्य कार्यालय नागपूरला हलवण्यात आले. आजही ते नागपूर येथेच आहे. शहरातील संस्थेचे सभागृह झाशी राणी चौकात, सिताबर्डी येथे आहे. ही संस्था दरवर्षी विदर्भ साहित्य संमेलन भरवते.
विदर्भ साहित्य संघाचे ’युगवाणी’ या नावाचे एक साहित्य विषयाला वाहिलेले त्रैमासिक आहे. विदर्भ साहित्य संघाच्या गोंदिया शाखेमध्ये 'भवभूती रंगमंदिर' नावाचे नाट्यगृह आहे. विदर्भ साहित्य संघाच्या खामगाव शाखेत १९५८मध्ये ’कोल्हटकर स्मारक मंदिर’ उभारण्यात आले आहे.
कार्य
मराठी भाषा, साहित्य व संस्कृतीचा सर्वांगीण विकास साधने हे या संस्थेच्या कार्याचे मुख्य स्वरूप असल्याने संस्था त्या योगे साहित्य संमेलनांचे आयोजन, नवीन लेखकांना प्रोत्साहन देणे, नवीन पुस्तके प्रकाशित करणे, विदर्भातील साहित्य जगताला जोडण्यासाठी नियतकालिक चालवणे आदी भरीव स्वरूपाची कामे विदर्भात करीत आहे. संस्थेतर्फे मराठी साहित्याचे प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम चालवले जातात. १९४६सालापासून विदर्भ साहित्य संघ हा 'मराठी साहित्य परीक्षा' घेत आला आहे.
मराठी साहित्य परीक्षा
या परीक्षा डिसेंबरच्या शेवटच्या रविवारी दरवर्षी घेतल्या जातात. आणि यांत सर्वाधिक विद्यार्थी सहभागी होतात. महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळाच्या परीक्षांसाठी उत्कृष्ट सराव म्हणून त्या सिद्ध झाल्या आहेत. यांशिवाय महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसाठी,
विस्तार
सध्या विदर्भ साहित्य संघाची मोठी इमारत अंबाझरी मार्गावर आहे. विदर्भातील खामगाव, चंद्रपूर(स्थापना १९५४; संस्थापक तु.ना. काटकर), गोंदिया(स्थापना १९५६), लाखनी, वर्धा, वाशीम आदी सर्व महत्त्वाच्या शहरांत मिळून संघाच्या (२०१३ साली) ५९ शाखा आहेत.
लाखनी(भंडारा जिल्हा) येथील विदर्भ साहित्य संघाची शाखा कै.प्रा. द.सा.बोरकरांनी स्थापन केली. तिचे ते संस्थापक सचिव व केंद्रीय कार्यकारिणी सदस्य होते.
पुरस्कार
दरवर्षी १४ जानेवारीला विदर्भ साहित्य संघाचा वर्धापनादिन साजरा होतो. या दिवशी काही खास पुरस्कार जाहीर करण्यात येतात. २०१३सालासाठी जाहीर करण्यात आलेले पुरस्कार (प्रत्येक पुरस्कार ५ हजार रुपये रोख आणि सन्मानचिन्ह) :
वर्ग:महाराष्ट्रातील संस्था वर्ग:विदर्भ
अनुरूप संदेशवहन
अनुरूप संदेशवहन (इंग्लिश: Analog Signalling, अ‍ॅनालॉग सिग्नलिंग) ही इलेक्ट्रॉनिक संदेशवहनाची एक जुनी पद्धत आहे. प्रत्येक संदेश हा एक आलेख आहे अशी कल्पना केल्यास 't' अक्षावर वेळ आणि 'X' अक्षावर त्याचे [[मूल्य दाखवता येईल. अनुरूप पद्धतीतला संदेश सलग असून तो एका माहीत असलेल्या सूक्ष्म तरंगलांबीच्या संदेशावर आरूढ करून पाठवला जातो. सूक्ष्म तरंगलांबीच्या लहरी दूरवर सहजरीत्या पोचू शकतात. त्यामुळे अशा पद्धतीने पाठविलेला संदेशांचा पल्ला कित्येक पटीने वाढतो. संदेश ग्रहण करण्यासाठी याच्या उलट क्रिया केली जाते. म्हणजेच ग्रहण केलेल्या संदेशातून सूक्ष्म तरंगालांबीचा संदेश वेगळा केला जातो.  प्रत्यक्षात वरवर साध्या दिसणाऱ्या या तंत्रात खूप कमतरता आहेत. हे तंत्र नैसर्गिक विद्युत-चुंबकीय प्रदूषणाला बळी पडू शकते. हा या पद्धतीतला एक दोष आहे.
महादेववाडी (वाळवा)
महादेववाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
मर्सेडिझ-बेंझ डब्ल्यू ११०
मर्सेडिझ-बेंझ डब्ल्यु११० ही मर्सेडिझ-बेंझ या कंपनीचे वाहन असून ते इ.स. १९६१ ते इ.स. १९६४ पर्यंत उत्पादित केले होते. १९६४-१९६८ दरम्यान याची सुधारित आवृत्ती डब्ल्यु २००, २००डी आणि २२० नावांखाली विकली गेली.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मर्सेडिझ-बेंझ
कासरखेडे
कासरखेडे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
लँड्री न्गुएमो
लँड्री ज्योएल त्साफाक न्गुएमो (२८ नोव्हेंबर, १९८५:याओउंडे, कामेरून - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रूईकोट
रूईकोट हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सुशी
सुशी किंवा सुशी वडगाव हे बीड जिल्ह्यातील गेवराई तालुक्यातील गाव आहे.
लोकसंख्या
या गावाची इ.स. २०११च्या जनगणनेनुसार -- कुटुंब असून लोकसंख्या -- आहे. पैकी पुरूष लोकसंख्या -- तर स्त्रीयांची संख्या -- इतकी आहे. वयोगट ० ते ६ मधील बालकांची संख्या -- असून ते एकूण लोकसंख्येच्या -- % आहे. अनुसूचित जातीची लोकसंख्या -- (---%) असून त्यात --- पुरूष व -- स्त्रिया आहेत तर अनुसूचित जमातीचे—लोक (--+%) असून त्यात --- पुरूष व --- स्त्रिया आहेत.
हे ही पहा
वर्ग:बीड जिल्ह्यातील गावे
इयाँग एनोह
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुळाक्षर
[[चित्र:A Specimen by William Caslon.jpg|thumb|250px|o
इयान बिलक्लिफ
इयान शॉ बिलक्लिफ (ऑक्टोबर २६, इ.स. १९७२ - ) हा 🇨🇦 canadaकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
मुळाक्षर
स्वर
अशा प्रकारच्या काही इतर थोड्या alphasyllabary (मराठी शब्द सुचवा) भाषां-लिपींप्रमाणे, देवनागरी लिपीची अक्षरे व्यंजनांमध्ये स्वरचिन्हे वा/आणि अक्षरचिन्हे मिळवून (बेरीज करून) बनवली जातात. खाली दिलेल्या सारणीत मराठी भाषेच्या सर्व स्वरांचा, त्यांच्या सधर्मीय रोमन मुळाक्षर व आंतरराष्ट्रीय उच्चारानुरूप अक्षर पद्धती (IPA) रूपांतरणाचा समावेश केला आहे.
इयान बिलक्लिफ
बिलक्लिफ, इयान बिलक्लिफ, इयान बिलक्लिफ, इयान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी - पुरूष १० मीटर एर रायफल जोडी
पुरूष १० मीटर एर रायफल जोडी स्पर्धा ५ ऑक्टोबर २०१० रोजी सीआरपीफ मैदानावर खेळवण्यात आली.
व्हिम
व्हिम' हा एक संगंणकीय 'मजकुर संपादक' आहे (त्यापूर्वीच्या 'अतारी एस टी'च्या टिम् थाँम्प्सन्, टोनी  ऍण्ड्र्यूज आणि जी. आर. (फ्रेड) वॉल्टर यांनी तयार केलेल्या 'स्टेव्ही' नावाच्या संपादकावर आधारित), जो १९९१ मध्ये ब्राम मूलेनार ने अमिगा कंप्युटर साठी वितरित केला. व्हिम हे "व्ही आय इम्प्रूव्ह्ड"च संक्षिप्त रूप आहे, कारण व्हिम हा व्हीआयची सुधारित आव्र्त्ती आहे, ज्याच्यात संगंणकीय आज्ञावलींचे संपादन करण्यासाठी विशेष बदल करण्यात आले आहेत. सुरुवातीस 'व्हिम' हे "व्ही आय इमिटेशन (व्ही आयची नक्कल)"चे संक्षिप्त रूप होते, परंतू, डिसेंबर १९९३ मध्ये, व्हिम २.० च्या अनावरणानंतर ते बदलण्यात आले. व्हिमची वैशिष्ट्ये ही व्ही आयपेक्षा खूप पुढारलेली असल्यामुळे हा बदल करण्यात आला, असे र्यानंतरच्या एका टिप्पणीत म्हटले आहे.
मुळाक्षर
मराठी लिपीतले अर्ध स्वर
य, व, र, ल (य=इ+अ; व=उ+अ; र=ऋ+अ; ल=ऌ+अ)
दीर्घ ॠ
पितॄण, भ्रातॄण वगैरे शब्दांत व्यंजनाला जोडलेला दीर्घ ॠ येतो. पण हा स्वतंत्रपणे फक्त कवितेत येऊ शकतो.
१. रामदासस्वामींनी लिहिलेल्या मनाच्या श्लोकात ‘अंबॠषी’ या शब्दात दीर्घ ॠ आला आहे. (बहू शापिता कष्टला अंबॠषी। तयाचे स्वये श्रीहरी जन्म सोशी॥ दिला क्षीरसिंधू तया ऊपमानी। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥मनाचे श्लोक-११६॥)
२. ॠषी वचनें ऐकोनी संतोषला सूतमूनी । .. मुक्तेश्वर आख्यान, अध्याय १ला श्लोक १५वा.
मराठीत वापर न होणारे दीर्घ स्वर
असे असले तरी, तंत्रवाङ्मयात ॡ (दीर्घ ऌ) हे अक्षर येते. उदा० 'मंत्र महाबोधि'मधील हा श्लोक -
स्वरसंधी
संधी : आपण बोलताना अनेक शब्द एकापुढे एक असे उच्चारतो. त्यावेळी एकमेकांशेजारी येणारे दोन वर्ण एकमेकांत मिसळतात. त्यांचा जोडशब्द तयार होतो. वर्णाच्या अशा एकत्र होणाच्या प्रकारास संधी असे म्हणतात. हे संधी फक्त संस्कृत शब्दांमध्ये होतात. स्वरसंधी : हे एकमेकांशेजारी येणारे दोनही वर्ण जर 'स्वर' असतील तर अशी संधीला स्वरसंधी म्हणतात.
स्वरसंधीचे काही नियम पुढीलप्रमाणे:
१.दोन समान स्वर एकमेकापुढे आले तर त्या दोघांबद्दल त्याच जातीचा दीर्घ स्वर येतो.
सूर्य+अस्त अ+अ=आ सूर्यास्त
देव+आलय अ+आ=आ देवालय
मॅडेलिन मरी
मॅडेलिन मरी (जानेवारी २९, इ.स. १९८७:वेस्ट पॉइंट, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मुळाक्षर
स्वरसंधी
महिला+आश्रम आ+आ=आ महिलाश्रम
अस्थिशस्त्रक्रिया
अस्थिशस्त्रक्रिया ही एक शल्यकर्म किंवा शल्यचिकित्साचा एक शाखा आहे की ज्यात हाडांच्या संदर्भातील शस्त्रक्रिया समाविष्ट असतात. वर्ग:शस्त्रक्रिया
मुळाक्षर
स्वरसंधी
अति+इंद्रिय इ+इ=ई अतींद्रिय
मही+ईश ई+ई=ई महीश
गिरि+ईश इ+ई=ई गिरीश
गुरू+ उपदेश उ+उ=ऊ गुरूपदेश
भू+ उद्धार उ+ऊ=ऊ भूद्धार
भ्रातृ+ऋण ऋ+ऋ=ॠ भ्रातॄण २. अ किंवा आ पुढे इ किंवा ई हे स्वर आल्यास त्या दोहोंऐवजी 'ए' येतो, तसेच उ किंवा ऊ आल्यास 'ओ' येतो, व 'ऋ' आल्यास 'अर्' येतो.
ईश्वर+इच्छा अ+इ=ए ईश्वरेच्छा
महा+ऋषी आ+ऋ=अर् महर्षी ३. अ किंवा आ यांच्यापुढे 'ए' किंवा 'ऐ' हे स्वर आल्यास त्या दोहोंबद्दल 'ऐ' येतो आणि 'ओ' किंवा 'औ' हे स्वर आल्यास त्याबद्दल 'औ' येतो.
मत+ऐक्य अ+ऐ=ऐ मतैक्य
सदा+एव आ+ए=ऐ सदैव
जल+ओघ अ+ओ=औ जलौघ
गंगा+ओघ आ+ओ=औ गंगौघ
वृक्ष+औदार्य अ+औ=औ वृक्षौदार्य ४. इ, उ, ऋ (ऱ्हस्व किंवा दीर्घ) यांच्यापुढे विजातीय स्वर आल्यास इ-ई बद्दल य्, उ-ऊ बद्दल व् आणि ऋ बद्दल र् हे वर्ण येतात आणि त्यात पुढील स्वर मिळून संधी होतो.
प्रीति+अर्थ इ+अ=य्+अ=य प्रीत्यर्थ
आनन्दवर्धनाचार्य
आचार्य आनन्दवर्धन हे संस्कृत साहित्यशास्त्रात ध्वनिसिद्धान्ताचे प्रवर्तक आचार्य म्हणून प्रसिद्ध आहेत. राजशेखराच्या राजतरङ्गिणि नुसार ते काश्मिरतील राजा अवन्तिवर्म्याच्या दरबारातील राजकवी होते. या उल्लेखामुळे आनन्दवर्धनाचा काळ ९व्या शतकाचा उत्तरार्ध ठरवता येतो.
मुळाक्षर
स्वरसंधी
इति+आदि इ+आ=य्+आ=या इत्यादि
आनन्दवर्धनाचार्य
मुक्ताकणः शिवस्वामी कविरानन्दवर्धनः।
मुळाक्षर
स्वरसंधी
अति+उत्तम इ+उ=य्+उ=यु अत्युत्तम
आनन्दवर्धनाचार्य
प्रथां रत्नाकरश्चागात् साम्राज्येsवन्तिवर्मणः।।
मुळाक्षर
स्वरसंधी
मनु+अंतर उ+अ=व्+अ=व मन्वंतर
आनन्दवर्धनाचार्य
आचार्यांचे पाच ग्रंथ प्रसिद्ध आहेत.
मुळाक्षर
स्वरसंधी
पितृ+आज्ञा ऋ+आ=र्+आ=आ पित्राज्ञा
आनन्दवर्धनाचार्य
१.विषमबाणलीला २. अर्जुनचरित३. देवीशतक ४. तत्त्वालोक         ५. ध्वन्यालोक
मुळाक्षर
स्वरसंधी
अत्रि+ऋषि इ+ऋ=य+ऋ अत्र्यृषि
आनन्दवर्धनाचार्य
वरीलपैकी ‘ध्वन्यालोक’ सुप्रसिद्ध व महत्त्वपूर्ण ग्रंथ आहे. या ग्रंथात काव्याचा आत्मा हा ‘ध्वनि’ म्हणजेच व्यंग्यार्थ हा होय, असे स्पष्ट प्रतिपादन केलेले आहे.
काव्यस्यात्मा ध्वनिरिति बुधैर्यः समाम्नातपूर्वम्
मुळाक्षर
स्वरसंधी
द्युतादि+ऌदित: इ+ऌ=य+ऌ द्युताद्यॢदित: ५. ए, ऐ, ओ, औ या स्वरांपुढे कोणताही स्वर आला तर त्याजागी अनुक्रमे अय्, आय्, अव्, आव् असे आदेश होऊन पुढील स्वरात मिसळतात.
आनन्दवर्धनाचार्य
-स्तस्याभावं जगदुरपरे भाक्तमाहुस्तमन्ये ।
मुळाक्षर
स्वरसंधी
पोटशब्द: एकत्र येणारे स्वर व संधी = जोडशब्द
आनन्दवर्धनाचार्य
केचिद्वाचां स्थितमविषये तत्त्वमूचूस्तदीयं
तेन ब्रूमः सह्रुदयमनःप्रीतये तत्स्वरूपम्।।
मुळाक्षर
स्वरसंधी
ने+अन: ए+अ= अय्+ अ= अय = नयन
आनन्दवर्धनाचार्य
या ग्रंथात एकूण ४ उद्योत आहेत. कारिका, वृत्ति, उदाहरण अशा शैलीत विवेचन केलेले आहे.
प्रथम उद्योतात ध्वनिसिद्धांताची स्थापना, द्वितीय उद्योतात ध्वनि भेदांचे सविस्तर वर्णन, तृतीय उद्योतात ध्वनिचे महत्त्व तर चतुर्थ उद्योतात कविच्या प्रतिभेचे विवेचन केलेले आहे.
मुळाक्षर
स्वरसंधी
गै+अन: ऐ+अ= आय्+अ= आय = गायन
आनन्दवर्धनाचार्य
या ग्रंथावर दोन टिकांची माहिती मिळते. ‘चंद्रिका’ आणि ‘लोचन’ यापैकी सध्या अभिनवगुप्तांची लोचन टिका उपलब्ध आहे. ही टिका नावाप्रमाणेच समर्पक आहे.
पूर्वापार भरतमुनींपासून चालत आलेल्या अलंकार संप्रदायाच्या प्रभावातील संस्कृत साहित्याला आचार्य आनन्दवर्धनांनी नवा आयाम दिला.
मुळाक्षर
स्वरसंधी
गो+ईश्वर: ओ+ई= अव्+ई= अवी = गवीश्वर
आणखी चिन्हे
ा ि ी ु ू े ै ो ौ ृ ॄ ॢ ॣ ़ ऀ ॅं ् ॅ ॉ ॐ ऽ ॰
मर्सेडिझ-बेंझ डब्ल्यू १२०/डब्ल्यू १२१
ही मर्सिडिज-बेंझ या कंपनीचे वाहन असून ते इ.स. १९५३ ते इ.स. १९६२ पर्यंत उत्पादित केले होते.
मुळाक्षर
स्वरादि
ॅं  ं ः अं आणि अ:
मर्सेडिझ-बेंझ डब्ल्यू १२०/डब्ल्यू १२१
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मर्सेडिझ-बेंझ
मुळाक्षर
व्यंजन
खालील कोष्टकात (मराठीत लागणारी च़, छ़, ज़, झ़, ञ़, फ़ सोडून उरलेली) सर्व व्यंजने दिली आहेत. जेव्हा व्यंजनाला कोणताही कानामात्रा नसतो तेव्हा त्याचा उच्चार देवनागरीच्या नियमांप्रमाणे अकारान्त (schwa) करायचा असतो.
'क' ची सोळाखडी.
१
पहिल्या पाच वर्गांपैकी अनुनासिकाशिवाय कोणत्याही व्यंजनापुढे कठोर व्यंजन आले असता त्या पहिल्या व्यंजनाच्या जागी त्याच्याच वर्गातले पहिले कठोर व्यंजन येऊन संधी होतो.
पोटशब्द एकत्र येणारी व्यंजने व संधी जोडशब्द
विपद्+काल द्+क्=त्+क्=त्क् विपत्काल
वाग्+ पति ग्+प्=क्+प्=क्प् वाक्पति
वाग्+ ताडन ग्+त्=क+त्= क्त् वाक्ताडन
षड्+ शास्त्र ड्+श्=ट्+ श्=ट्श् षट्शास्त्र
क्षुध्+ पिपासा ध्+प्=त्+प्=त्प् क्षुत्पिपासा
२
पहिल्या पाच वर्गातील कठोर व्यंजनापुढे अनुनासिकाखेरीज स्वर किंवा मृदु व्यंजन आल्यास त्याच्या जागी त्याच वर्गातील तिसरे व्यंजन येऊन संधी होतो.
पोटशब्द एकत्र येणारी व्यंजने व संधी जोडशब्द
वाक्+विहार क्+व्=ग्+व्+ग्व् वाग्विहार
षट्+ रिपू ट्+र्=ड्+र्=ड्र षड्रिपू
३
पहिल्या पाच वर्गातील कोणत्याही व्यंजनापुढे अनुनासिक आल्यास पहिल्या व्यंजनाबद्दल त्याच्यात वर्गातील अनुनासिक व्यंजन येऊन संधी होतो.
पोटशब्द एकत्र येणारी व्यंजने व संधी जोडशब्द
वाक्+निश्चय क्+न्=ड्.+न् वाङ्निश्चय
षट्+मास ट्+म्=ण्+म् षण्मास
४
त् या व्यंजनापुढे च्, छ् आल्यास त् बद्दल च् होतो. ज्, झ् आल्यास त् बद्दल ज् होतो. ट्, ठ् आल्यास त् बद्दल ट् होतो. ल् आल्यास त् बद्दल ल् होतो. श् आल्यास त् बद्दल च् होतो व पुढील श् बद्दल छ् होतो.
पोटशब्द एकत्र येणारी व्यंजने व संधी जोडशब्द
सत्+चरित्र त्+च्=च्+च् सच्चरित्र
उत्+लंघन त्+ल्=ल्+ल् उल्लंघन
उत्+ छेद त्+छ्=च्+छ् उच्छेद
५
म् पुढे स्वर आल्यास तो स्वर मागील 'म्' मध्ये मिसळून जातो. व्यंजन आल्यास 'म्' बद्दल मागील अक्षरावर अनुस्वार येतो.
पोटशब्द संधी  जोडशब्द
सम्+ आचार म्+आ समाचार
सम्+गती म्+ग् संगती
६.
छ् पूर्वी ऱ्हस्व स्वर आला तर त्या दोहोंमध्ये च् हा वर्ण येतो.
पोटशब्द संधी  जोडशब्द
रत्न+ छाया न्+ छ् रत्नच्छाया
शब्द+ छल द्+छ् शब्दच्छल
बाह्य दुवे
युनिकोड  hi:MediaWiki:Edittools
वर्ग:मराठी व्याकरण
तमिळ (नाव)
तमिळ (नाव) Thamizh (Name) तमिळ हे तमिळनाडूतील एक सामान्य नाम(नाव) आहे जे विशेषतः मुलांसाठी वापरतात.तमिळ हे नाव तमिळभाषक चित्रपटातून अधिक पहावयास मिळते ज्यात मुख्य अभिनेत्याचे किंवा पात्राचे नाव तमिळ असे असते.ह्याचा नावावर आधारीत इतर नावंही प्रचलीत आहेत जशी मुलांचे तमिळसेल्वन/ThamizhSelvan/TamizhChelvan, मुलींचे तमिळसेल्वी/ThamizhSelvi/Chelvi असे नाव असते इ.तमिळ भाषेत भाषा ह्या शब्दासाठी मोळी (Mozhi) हा शब्दप्रयोग आहे त्यावर आधारीत नावं देखील प्रचलीत आहेत जसे मुलीचे कन्नीमोळी/Kannimozhi (अर्थ: मुलीचीभाषा),तेनमोळी/ThenMozhi (अर्थ: दक्षिणेकडची भाषा) इ.जसे मराठीत मराठमोळी म्हणजे मराठी भाषा अशा अर्थाने वापरतात किंवा मराठी तत्संबंधी व्यक्ती,वस्तू.इ.
इ.स.चे २०० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे २०० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
ह्यु टेफिल्ड
टेफिल्ड, ह्यु वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.चे २१० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे २१० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
स्कंध
स्कंध (संस्कृत) किंवा खंध (पाली) म्हणजे "ढीग, एकत्रीकरण, संकलन, गट" होय.
व्युत्पत्ती आणि अर्थ
स्कंध हा एक संस्कृत शब्द आहे. त्याचा अर्थ "लोक, संख्या, एकंदर" असा होतो, सामान्यतः शरीराच्या संदर्भात, धड, कणा, प्रायोगिकरीत्या दर्शविलेले सकल शरीर किंवा मोठ्या प्रमाणातील संवेदना. बौद्ध धर्मात, स्कंध हा पाच समूहाच्या संकल्पना आसल्याचे सांगतो व एक संवेदनशील आणि मानसिक व शारीरिक अस्तित्व समजावून सांगतो.. पाच समुच्चय किंवा ढीग : स्वरूप (पदार्थ किंवा शरीराचे) (रूपा), संवेदना (किंवा भावना, स्वरूपात प्राप्त होतात) (वेदना), धारणा (वेदना), मानसिक क्रिया किंवा संरचना (सजीवता), आणि चेतना (विजयन). स्कंद 'व्यक्ती किंवा व्यक्तीच्या' विचारांचे खंडन करते आणि बौद्ध धर्माच्या अतः किंवा अत शिक्षणाचा समावेश करते. या सर्व गोष्टी आणि प्राण स्वतः नसल्याचा दावा करतात. बौद्ध धर्मातील निष्ठावान ज्ञानाचा एक भाग म्हणजे "अत". "पाच समुच्चय" सिद्धान्त म्हणजे "जीव" हा केवळ पाच तात्पुरत्या गोष्टींच्या समूहापासून बनलेला आहे, त्यातील प्रत्येक गोष्ट "मी नाही" आणि "नाही स्वतः". प्रत्येक "स्कंद" पदार्था नसल्याने रिक्त असतो.
वर्ग:बौद्ध धर्म
ऑलिंपिक आकार जलतरण तलाव
ऑलिंपिक आकाराचा जलतरण तलाव ५० मीटर (१६४ फूट) लांबी असलेला जलतरण तलाव होय. याला ''लॉंग कोर्स" म्हणून ओळखले जाते, ते "शॉर्ट कोर्स" पेक्षा वेगळे असते, जे २५ मीटर (८२ फूट) लांबीच्या स्पर्धांमध्ये लागू होते. जर स्पर्धेत टच पॅनेलचा वापर केला असेल, तर टच पॅनेलमधील अंतर २५ किंवा ५० मीटर असणे आवश्यक आहे.
या प्रकारचा जलतरण तलाव ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये वापरला जातो.
वर्ग:जलतरण
जॉर्जस मंड्जेक
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आंबेखोर
आंबेखोर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
कुरितिबा
कुरितिबा (Curitiba) ही ब्राझील देशाच्या पाराना राज्याची राजधानी व देशातील आठव्या क्रमांकाचे मोठे शहर शहर आहे. सुमारे १७.५ लाख शहरी व ३२ लाख महानगरी लोकसंख्या असलेले कुरितिबा हे दक्षिण ब्राझीलमधील सर्वात मोठे आर्थिक केंद्र व ब्रझिलमधील महत्त्वाचे सांस्कृतिक व राजकीय स्थान आहे.
१९व्या शतकाच्या मध्यापासून वेगाने वाढत असलेल्या कुरितिबाला रीडर्स डायजेस्ट ह्या मासिकाने ब्राझिलमधील राहण्यासाठी सर्वोत्तम शहर असे गौरविले आहे. कुरितिबा हे २०१४ फिफा विश्वचषक स्पर्धेमधील १२ यजमान शहरांपैकी एक आहे. येथील अरेना दा बायशादा ह्या स्टेडियममध्ये स्पर्धेतील ४ सामने खेळवले जातील.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलमधील शहरे
पंढरपूर
पंढरपूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. पंढरपूर हे गाव भीमा नदीच्या (चंद्रभागा) काठावर वसले आहे. पंढरपुराला पंढरी असेही म्हणतात. पंढरपूरची लोकसंख्या ५३,६३८ (१९७१) इतकी आहे. पंढरपूर हे सोलापूरच्या पश्चिमेस ७१ किमी. वर, भीमा नदीच्या उजव्या तीरावर, समुद्रसपाटीपासून ४५० मीटर उंचीवर आहे. आहे. हे मिरज-कुर्डुवाडी रुंदमापी लोहमार्गावरील स्थानक असून येथून महाराष्ट्रात सगळीकडे जाणारी बस वाहतुकीची सोय आहे. काही मध्ययुगीन कानडी शिलालेखांत पंढरपूर या क्षेत्राचे नाव नाव 'पंडरगे' असे आहे. मूळ नाव पुंडरीकपूर असे असावे किंवा पांढरी (गावाची वेस) या शब्दाशीही प्रस्तुत क्षेत्राच्या नावाचा संबंध असण्याची शक्यता आहे.
पंढरपुरातील विठ्ठल मंदिरामुळे हे वारकऱ्यांचे तीर्थक्षेत्र म्हणून प्रख्यात आहे. या मंदिराला आठ प्रवेशद्वारे आहेत. त्यातील पूर्वेकडील प्रवेशद्वाराला नामदेवांचे नाव देण्यात आले आहे. दरवर्षी आषाढी एकादशीच्या सुमारास अनेक भाविक येथे वारी करण्यासाठी व विठ्ठल-रखुमाईचे दर्शन घेण्यासाठी पायी चालत येतात. क्षेत्रमाहात्म्यामुळे पंढरपुराला दक्षिण काशी व तसेच विठ्ठलाला महाराष्ट्राचेकुलदैवत म्हणतात. .हे विठ्ठलमंदिर अवघ्या महाराष्ट्राचे एक चिरंतन स्फूर्तिस्थान आहे. गोरगरिबांचा देव म्हणून श्री विठ्ठलाची ओळख आहे.पंढरपूरच्या उत्तर दिशेला कैकाडी महाराज यांचा मठ आहे तिथे गुंफेत सर्व साधु संतांच्या मूर्ती आहेत
प्राचीनत्व व नावे
पंढरपूर हे क्षेत्र हस्तलिखितांत पौंड्रीकपूर- पुंडरिकपूर- पंढरपूर- पंढरी- पंडरिगे- पंडरगे अशा विविध नावांनी ओळखले जाते.पंढरपुरातील विठ्ठल मंदिरामुळे हे वारकऱ्यांचे तीर्थक्षेत्र म्हणून प्रख्यात आहे. या मंदिराला आठ प्रवेशद्वारे आहेत. त्यातील पूर्वेकडील प्रवेशद्वाराला नामदेवांचे नाव देण्यात आले आहे.
इतिहास
पुंडलिकाच्या काळात विटेवर पूर्वमुखी पांडुरंग आणि समोर भीमा नदीच्या पात्रात पश्चिमाभिमुखी हरिमूर्ती होती असे मानले जाते. हे मंदिर आता वाहून गेले आहे. पण त्याचा मोठा चौथरा शिल्लक आहे, त्याला चौफाळा म्हणतात. हरि मंदिर भीमेच्या पात्रात असल्याचा उल्लेख कै. काशिनाथ उपाध्याय उपाख्य बाबा पाध्ये यांनी केला आहे. म्हणूनच वारकरी संप्रदायाच्या घोषवाक्यात ‘पुंडलिक वरदा हरि विठ्ठल’ असा तीर्थ व क्षेत्र देवतांचा उल्लेख असतो. (हरि ही तीर्थदेवता आणि विठ्ठल ही क्षेत्रदेवता!) दीक्षा मंत्रातही ‘रामकृष्णहरि’ असा तीन देवतांचा उल्लेख येतो. डॉ. शं.गो. तुळपुळे यांनी उजेडात आणलेल्या शिलालेखाच्या आधारे असे अनुमान करता येते. शके ११११ मधील शिलालेखाच्या आधारे असे अनुमान करता येते की शके ११११ मध्ये पंढरपुरातले विठ्ठलाचे देऊळ निर्माण झाले. 'स्थापनेच्या वेळी मंदिर अगदी लहान होते.हा 'लानमडू' हळूहळू वाढत गेला. शके ११५९ मध्ये त्यास होयसळ यादवांपैकी वीर सोमेश्वर याने कर्नाटकातील एक गाव दान दिला. शके ११९५ मध्ये श्रीरामचंद्र देवराव यादव व त्याचा करणाधिप हेमाद्री पंडित याने पुढाकार घेऊन या देवळाची वाढ केली.आणि देवस्थानची त्याच्या कीर्तीस साजेल अशी व्यवस्था लावून दिली. देवळाचा विस्तार शके १९२५ च्या सुमारास पुष्कळच झाला. विठ्ठलाला द्वैती भक्तांनी सोवळ्याच्या पालखीतून कर्नाटकात नेले. पण अद्वैती वारकरी मंडळींसाठी एकनाथांचे आजोबा भानुदास यांनी तो देव परत पंढरपुरात आणला, अशीही कथा सांगितली जाते. मराठी भक्तांइतकेच कानडी भक्त, तसेच इतर जातिधर्माचे लोकही विठ्ठलाला भेटायला वर्षभर येत असतात. कर्नाटकाचे पक्वान्न ‘पुरणपोळी’च विठ्ठलाच्या नैवेद्याला त्याला आवडते म्हणून दाखवली जाते. पंढरपुरात वारी ही सर्वात लोकप्रिय आहे.
चंद्रभागा
भीमाशंकरावर उगम पावलेली भीमा (भिवरा) इंद्रायणी- भामा- नीरा यांना पोटात घेत पंढरपुराजवळ येते. रेल्वे पूल ते विष्णूपद या पाच किलोमीटर अंतरामध्ये ती तीन वेळा अर्धवर्तुळाकार होते. म्हणून लोकांनी तिला चंद्रभागा नाव दिले. स्कंद पुराणातील माहात्मेय ‘चंद्रभागा’ नावाचे सरोवर महाद्वारात मल्लिकार्जुन मंदिराजवळ (जे मंदिर विठ्ठल मंदिराचे आधीचे आहे.) होते, असे सांगते. तर, संत जनाबाई ‘भीमा आणि चंद्रभागा तुझ्या चरणीच्या गंगा’ असा दोन्ही नद्यांचा उल्लेख करतात. पंढरपूर सोडले की चंद्रभागा पुन्हा नाव बदलते. नद्यांचा अभ्यास करणाऱ्यांना हे नावाचे कोडे उलगडलेले नाही. इ.स. १८५० सालच्या सुमारास चौफाळा भागात मुरलीधराचे मंदिर बांधताना पाया खणताना फार मोठा वाळूचा पट्टा तेथे सापडला होता. म्हणजे विठ्ठलाच्या पूर्वेस व पश्चिमेस दोन्हीकडे जलप्रवाह होते असे दिसते. काळाच्या ओघात आता काही नाही. पंढरपुराच्या पंचक्रोशीतील जवळील नद्या म्हणजे दुर्गादेवीजवळची धारिणी, भुवनेश्वरीजवळची पुष्पावती (जी मूळची यमुना कृष्णाबरोबर पंढरपुरात आली), संध्यावळीजवळच्या शिशुमाला-भीमासंगम, उत्तरेकडे पंचगंगा क्षेत्रामध्ये तुंगा, सती, सुना, भृंगारी आणि पंचगंगा, यांचा भीमेशी संगम होतो. त्यामुळे संत मंडळी अभंगातून बऱ्याच वेळा भीमा भिवराकाठी देव असल्याचा उल्लेख करतात. भीमा नदीमध्ये प्रचंड प्रदूषण झाले आहे. पुणे, पिंपरी चिंचवड पासून ते पंढरपूरपर्यंत अनेक साखर कारखाने आपले दूषित पाणी या नदीच्या पात्रामध्ये सोडतात. या नदीचे प्रदूषण रोखण्यासाठी महाराष्ट्र राज्य सरकारने 'नमामि चंद्रभागा अभियान' हाती घेतले आहे. यामध्ये भीमाशंकरपासून ते रायचूरपर्यत या नदीचे प्रदूषण रोखण्यासाठी उपाययोजना करण्यात येणार आहेत. त्याच बरोबर चंद्रभागा वाळवंटात घाट बांधणी, स्वछता, नदीकाठी वृक्ष लागवड अश्या गोष्टींवर भर देण्यात येणार आहे. हा नदीचे रूप पालटवण्याचा प्रयत्न आहे, अद्याप त्यावर ठोस काम होणे अपेक्षित आहे.
तीर्थक्षेत्र
पंढरपूरमध्ये वर्षातून चार एकादश्यांना चार यात्रा भरतात - चैत्री, आषाढी, माघी व कार्तिकी. त्यातील आषाढी एकादशीला भरणाऱ्या यात्रेत १०-१५ लाख भाविक सहभागी होतात. पंढरपुराला मराठी संस्कृती घडविणाऱ्या थोर भागवतधर्मीय संतांनी नावारूपास आणलेले महाराष्ट्राचे आद्य व पवित्र तीर्थक्षेत्र मानतात.पुंडलिकाच्या काळात विटेवर पूर्वमुखी पांडुरंग आणि समोर भीमा नदीच्या पात्रात पश्चिमाभिमुखी हरिमूर्ती होती असे मानले जाते. हे मंदिर आता वाहून गेले आहे. पण त्याचा मोठा चौथरा शिल्लक आहे, त्याला चौफाळा म्हणतात. हरि मंदिर भीमेच्या पात्रात असल्याचा उल्लेख कै. काशिनाथ उपाध्याय उपाख्य बाबा पाध्ये यांनी केला आहे. म्हणूनच वारकरी संप्रदायाच्या घोषवाक्यात ‘पुंडलिक वरदा हरि विठ्ठल’ असा तीर्थ व क्षेत्र देवतांचा उल्लेख असतो. (हरि ही तीर्थदेवता आणि विठ्ठल ही क्षेत्रदेवता!) दीक्षा मंत्रातही ‘रामकृष्णहरि’ असा तीन देवतांचा उल्लेख येतो.
लोकसंख्या
पंढरपूरची लोकसंख्या २३७४४६ (२०११) इतकी आहे.
भौगोलिक स्थान
पंढरपूर हे सोलापूरच्या पश्चिमेस ७१ किमी. वर, भीमा नदीच्या उजव्या तीरावर, समुद्रसपाटीपासून ४५० मीटर उंचीवर आहे. हे मिरज-कुर्डुवाडी रुंदमापी लोहमार्गावरील स्थानक असून येथून महाराष्ट्रात सगळीकडे जाणाऱ्या बस वाहतुकीची सोय आहे.
पांडुरंगाचे देउळ
पंढरपूरचे देवालय व देव अत्यंत पुरातन असून अनेक वेळा मंदिराची पुनर्बांधणी झाली आहे. शालिवाहन वंशातल्या प्रतिष्ठान राजाने या देवळाचा इ.स. ८३मध्ये जीर्णोद्धार केला. ताम्रपटांवरून इ.स. ५१६ मध्ये राष्ट्र कुटांच्या काळात पंढरपूर हे चांगली लोकवस्ती असलेले ग्राम असल्याचा पुरावा मिळतो. इ.स. १२३९ च्या लेखावरून देवगिरीच्या यादवांनी या स्थळास भेट दिल्याचा दावा आहे. पादुका-प्रदक्षिणेची वहिवाट इ.स. १२९६ मध्ये चालू झाली; तर इ.स. १६५० मध्ये हैबतबाबांनी आळंदीहून निघून पंढरपूरला पोहोचणाऱ्या पालखीची प्रथा पाडली.
देऊळ व मूर्ती यांवर अनेकदा मुसलमानी आक्रमणे झाली व प्रत्येक वेळी मंदिर परत बांधण्यात आले. काहींच्या मते हे स्थान मूलतः शिवाचे होते तर वैष्णव पंथीय हे विष्णूचे स्थान मानतात. जैनधर्मीय यास नेमीनाथ समजतात तर बौद्धांच्या मते हा अवलोकितेश्वर आहे. या दैवतास सूर्याचा अंशही मानतात.
गोपाळपूर
पंढरपुरातील गोपाळपूर या ठिकाणी श्रीकृष्ण मंदिर आहे. या मंदिराच्या पायथ्याशी जनाबाईचे देऊळ आहे. पंढरपूरला पांडुरंगाच्या दर्शनाला आलेला प्रत्येक भाविक जनाबाईच्या देवळातील घुसळखांब घुसळल्याशिवाय जात नाही. चार प्रमुख एकादश्यांना (आषाढी, कार्तिकी, माघी आणि चैत्री) आलेले भाविक एकादशीच्या दुसऱ्या दिवशी होणारा गोपाळकाला खाण्यासाठी येथे एकत्र जमतात.
विष्णूपद
या ठिकाणी सर्व लोक विष्णूच्या पावलांचे दर्शन घेतात. येथे मार्गशीर्ष महिन्यात पांडुरंगाचे वास्तव्य असते. या महिन्यात येथे भाविकांची खूप गर्दी असते. या ठिकाणी आजही श्रीकृष्णाचे व गायीच्या खुरांचे ठसे दिसतात, असे सांगितले जाते. .विष्णूपद या ठिकाणी भाविकांची खूप गर्दी असते.