cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
छत्रपती संभाजीनगर
हवाई वाहतूक
छत्रपती संभाजीनगर येथील छत्रपती संभाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हे चिकलठाणा येथे स्थित आहे. येथून हैदराबाद, दिल्ली, उदैपूर, मुंबई, जयपूर, पुणे आणि नागपूर साठी विमान सेवा उपलब्ध आहे. २००८ पासून हज्ज यात्रा साठी विमान सेवा उपलब्ध झाली आहे. सद्यस्थितीत विमानतळाच्या इमारतीचे नवीनीकरण करण्यात आले आहे. विमानतळ औरंगाबाद शहराच्या मध्यवर्ती बसस्थानकापासून १० कि.मी. अंतरावर आहे.
रेल्वे वाहतूक
औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर) (स्टेशन कोड:AWB) हे दक्षिण-मध्य रेल्वेच्या नांदेड विभागाच्या सिकंदराबाद-मनमाड ब्रॉ़डगेज लोहमार्गावर असलेले एक रेल्वे-स्थानक आहे. छत्रपती संभाजीनगर पासून नांदेड, मुंबई, दिल्ली, हैदराबाद, शिर्डी, नागपूर, नाशिक, पुणे, अमृतसर, अंबाला, निझामाबाद, कुर्नुल, रेनिगुंटा, विशाखापट्टनम्, इरोडे, मदुराई, भोपाळ, ग्वालियर, वडोदरा, चेन्नई, तिरुपती, रामेश्वरम, अहमदाबाद  आणि राजकोटपर्यंत रेल्वे-सेवा उपलब्ध आहे.
रस्ते वाहतूक
छत्रपती संभाजीनगर महाराष्ट्र आणि इतर राज्यांत विविध प्रमुख शहरे रस्त्यांनी जोडले आहे.राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक २११ हा शहरातूनच जातो.जालना, पुणे, अहिल्यानगर, नांदेड, नागपूर, बीड आणि मुंबई ही शहरे रस्त्याने जोडलेली आहेत आणि हा मार्ग सध्या राष्ट्रीय महामार्ग मानक चार लेन रोड मध्ये बदलविल्या जात आहे. नवीन नागपूर-छत्रपती संभाजीनगर-मुंबई एक्सप्रेस हायवे देखील विकसित केला जात आहे. छत्रपती संभाजीनगर येथून शिर्डी येथे जाता येते, रस्ताने हे अंतर ८५ कि.मी. एवढे आहे.
विद्यापीठ
छत्रपती संभाजीनगरमध्ये दोन विद्यापीठे आहेत — डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ आणि महाराष्ट्र राष्ट्रीय विधी विद्यापीठ.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ हे विद्यापीठ मराठवाड्यातील छत्रपती संभाजीनगर, जालना, बीड, धाराशिव या जिल्ह्यात असलेल्या शासकीय मान्यताप्राप्त संस्थांचा कारभार पाहाते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी वेरूळ-अजिंठ्यालगतच छत्रपती संभाजीनगर परिसरात एक मोठे शिक्षण, ज्ञानकेंद्र उभारण्याची योजना आखली होती. प्रामुख्याने आधुनिक शिक्षणापासून वंचित राहिलेल्या समाजातील बहुसंख्यकांसाठी हे नियोजन होते. छत्रपती संभाजीनगर शहराजवळच्या भागाचे नागसेनवन असे नामकरण करून तेथे पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या मिलिंद महाविद्यालयाची स्थापना त्यांनी केली. याच परिसरात भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर मराठवाडा विद्यापीठ स्थापन करण्यात आले. पुढे नामांतराच्या लढ्यानंतर शरद पवार मुख्यमंत्री असताना महाराष्ट्र शासनाने "मराठवाडा विद्यापीठ" याचे नाव बदलून "डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ" असे केले. या विद्यापीठाच्या परिसरामध्ये १६व्या शतकातील पहाडसिंग याने बांधलेला सोनेरी महाल आहे. त्यासोबत फुटा मकबरा व काही जुन्या वस्तू आहेत.
महाराष्ट्र राष्ट्रीय विधी विद्यापीठ हे छत्रपती संभाजीनगर एक राज्य विद्यापीठ आहे. महाराष्ट्र राष्ट्रीय कायदा विद्यापीठ अधिनियम, २०१४ च्या माध्यमातून महाराष्ट्र सरकारद्वारे २०१७ मध्ये स्थापण करण्यात आले. हे मुंबई व नागपूर नंतर राज्यातील तिसरे आणि अंतिम राष्ट्रीय विधी विद्यापीठ आहे. हे भारताच्या २१व्या क्रमांकाचे राष्ट्रीय विधी विद्यापीठ आहे.
शाळा
बुऱ्हानी नॅशनल हायस्कूल ही महाराष्ट्राच्या औरंगाबाद शहरातील शाळा आहे. ही शाळा १९७६मध्ये सुरू झाली. हिचा परिसर प्रगती कॉलोनी भागात आहे. या शाळेत सुमारे ४५० विद्यार्थी ८वी ते १०वीचे शिक्षण घेतात.
प्रेक्षणीय स्थळे
¥1 - इथे अंदाजे १५०० सुफी संतांना दफनविण्यात आलेले आहे देवगड - दत्ताचे देवस्थान औरंगाबाद लेणी बुद्ध लेणी ¥2 - मुघल शासनकाळात औरंगाबादला ४ मुख्य व ९ इतर दरवाजे होते. यातील पैठण गेट आणि रोशन गेट प्रसिद्ध आहेत
हॉस्पिटल
घाटी - मराठवाड्यातील सर्वात मोठे शासकीय रूग्णालय. याठिकाणी विदर्भ, खानदेशातील रूग्णही उपचारासाठी येतात. तसेच अद्यावत सुविधा आणि तंत्रज्ञानाचा वापर करून उपचार पद्धती केली जाते.
दरवाजे
भारतात इतर अनेक मध्ययुगीन शहरांपासून औरंगाबादला उभे राहिलेल्या गोष्टींपैकी 52 गोष्टी "गेट्स" आहेत, त्यापैकी प्रत्येक स्थानिक इतिहासाचा किंवा त्याच्याशी संबंध असलेल्या व्यक्ती होत्या. औरंगाबादला "गेट्स ऑफ सिटी" म्हणून मोठ्या प्रमाणात ओळखले जाते.
52 पैकी केवळ 4 मुख्य आणि 9 इतर गेट टिकून आहेत, सर्वात प्रसिद्ध, सर्वात जुने आणि सर्वात मोठ्या निजाम पॅलेस (पॅलेस ऑफ निजाम) जवळ भडकल गेट आहे. वाडीचा किल्ला. सोयगाव शहारा पासुन 4 किमी अंतरावर वडीचा किल्ला आहे येथील निसर्गरम्य वातावरण प्रेक्षणीय आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:औरंगाबाद जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे वर्ग:मराठवाड्यातील शहरे वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा वर्ग:संभाजी महाराज यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
वारवंट
वारवंट हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील कंधार तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:कंधार तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
चांदेराई
चांदेराई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील रत्‍नागिरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
नागरी सुविधा
येथे राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाची शाखा आहे. शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रत्‍नागिरी तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
क्ले काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
गोंदीदिग्रस
गोंदीदिग्रस हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील काटोल तालुक्यातील एक गाव आहे.
गुजरखेडी
संदर्भ
वर्ग:काटोल तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
सुरगाणा.
सुरगाणा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
क्लेबोर्न काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
सुरगाणा.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सुरगाणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
क्लेबोर्न काउंटी, टेनेसी
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
गिब्सन काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
करंदेवाडी (खटाव)
करंदेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
चांदोर
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रत्‍नागिरी तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
केन्या क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २००८
केनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने २००८ मध्ये नेदरलँड्सचा दौरा केला होता. त्यांनी नेदरलँड्सविरुद्ध एक प्रथम श्रेणी सामना आणि एक एकदिवसीय सामना खेळला.
चरवेली
चरवेली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील रत्‍नागिरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रत्‍नागिरी तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
वाखरड
वाखरड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील कंधार तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:कंधार तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
कामठी (काटोल)
कामठी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील काटोल तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:काटोल तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
नायगाव (हवेली)
नायगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
ग्रंडी काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
ग्रीन काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
पिंपळसोंड
पिंपळसोंड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
ग्रीन काउंटी, टेनेसी
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
पिंपळसोंड
संदर्भ
वर्ग:सुरगाणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
शिवाजीराज्याभिषेक कल्पतरू
हा संस्कृत भाषेतील काव्यग्रंथ आहे.या ग्रंथाची रचना अनिरुद्ध सरस्वती यांनी केली आहे. याच्यामध्ये २३४ श्लोक समाविष्ट आहेत.शिवाजी महाराजांच्या दुसऱ्या राज्याभिषेकाची माहिती या ग्रंथात आलेली आहे.निश्चलदास पुरी यांनी सुचविलेल्या तांत्रिक राज्याभिषेक कसा योग्य होता,याचे विश्लेषण या ग्रंथात आले आहे.हा काव्यग्रंथ मराठ्यांच्या इतिहासातील साधनांचा महत्वाचा घटक आहे.
संदर्भयादी
वर्ग:संस्कृत ग्रंथ वर्ग:शिवाजी महाराज
नांदेड (हवेली)
नांदेड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
कार्ला (काटोल)
कार्ला हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील काटोल तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:काटोल तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
शिरसी बुद्रुक
शिरसी बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील कंधार तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:कंधार तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
नांदोशी (हवेली)
नांदोशी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
चवे
चवे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील रत्‍नागिरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रत्‍नागिरी तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
ग्रेंजर काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
कानकात्रे
कानकात्रे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:खटाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
वडविहारा
वडविहारा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील काटोल तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:काटोल तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
चीटहॅम काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
सातखांब
सातखांब हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सुरगाणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
चींद्रवली
चींद्रवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील रत्‍नागिरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रत्‍नागिरी तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
हातळा (काटोल)
हातळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील काटोल तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:काटोल तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
चेस्टर काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
न्हावीसांदस
न्हावीसांदस हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
शिवराजभूषण
हा हिंदी भाषेतील काव्यग्रंथ आहे.या ग्रंथाची रचना सुप्रसिद्ध कवी भूषण याने केली आहे.या काव्यग्रंथात शिवाजी महाराजांच्या पराक्रमाचे यथासांग विश्लेषण करण्यात आले आहे. कवी भूषण हा मूळचा उत्तरप्रदेशचा निवासी असून तो शिवाजी महाराजांची कीर्ती ऐकून त्यांच्या दरबारात आला होता.'शिवराज भूषण'या काव्यग्रंथात ५२ छंद आहेत.हे ५२ छंद असल्यामुळे ह्याला 'शिवा-बावनी'असे देखील म्हणतात. मराठ्यांच्या इतिहासाच्या साधनातील हा महत्त्वाचा घटक आहे.
संदर्भयादी
वर्ग:हिंदी ग्रंथ वर्ग:शिवाजी महाराज
वांजुळपाडा
वांजुळपाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सुरगाणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
छत्रप्रकाश
हा हिंदी भाषेतील काव्यग्रंथ आहे.या ग्रंथाची रचना लालकवीने केली आहे.या ग्रंथातून मराठ्यांच्या इतिहासासंबंधी बरीच माहिती उपलब्ध होते.
संदर्भयादी
वर्ग:हिंदी ग्रंथ वर्ग:मराठा इतिहास
राजारामचरितम्
हा संस्कृत भाषेतील काव्यग्रंथ आहे.या ग्रंथाची रचना छत्रपती राजाराम महाराजांच्या दरबारी असलेल्या केशव पंडिताने इ.स.१६९० मध्ये केली.हा ग्रंथ तंजावर येथील सरस्वती महाल या ग्रंथालयातून संशोधक वा.सी.बेंद्रे यांनी शोधून काढला व हा ग्रंथ इ.स.१९३१ साली प्रसिद्ध करण्यात आला. या ग्रंथात संभाजी महाराजांच्या वधानंतरची परिस्थिती, राजाराम महाराजांचा जिंजीचा प्रवास इत्यादी संबंधीची समग्र माहिती या ग्रंथातून मिळते.मराठ्यांचा इतिहासातील साधनातील हा महत्त्वाचा घटक आहे.
संदर्भयादी
वर्ग:संस्कृत ग्रंथ वर्ग:मराठा इतिहास
पाणशेवडी
पाणशेवडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील कंधार तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कंधार तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
चिखलवाडी (रत्‍नागिरी)
चिखलवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील रत्‍नागिरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रत्‍नागिरी तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
पांगरा (कंधार)
संदर्भ
वर्ग:कंधार तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
पिंपळचोंड
पिंपळचोंड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सुरगाणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
निरगुडी (हवेली)
निरगुडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
सावा
सावा (सावे, हळवी, वरी हिं. शाबन, कुंगू गु. शामो, गाद्रो क. शामे, साबे सं. श्यामाक इं. लिटल मिलेट लॅ. पॅनिकम सुमात्रेन्स, पॅ.मिलिएर कुल-ग्रॅमिनी). फुलझाडांपैकी लागवडीत असलेले हे एक हलक्या प्रतीचे भरड धान्य आहे. ह्याच्या पॅनिकम प्रजातीत सु. ५०० जाती असून त्यांपैकी सु. २३ जाती भारतात आढळतात. गिनी गवत, वरी, गिरनी इ. याच प्रजातीतील असून चारा किंवा हलक्या प्रतीची धान्ये यांकरिता उल्लेखनीय आहेत. कण्व ऋषींच्या आश्रमात हरणांना सावे खाऊ घालीत असल्याचा उल्लेख कालिदासाच्या अभिज्ञान शांकुतलम् नाटकात आला आहे. यावरून साव्याची माहिती सु. दोन हजार वर्षांपूर्वीपासून भारतात आहे. सावा हिमालयात मध्यम उंचीवर जंगली अवस्थेत आढळत असून म्यानमार, आग्नेय आशिया आणि मलेशिया येथेही त्या अवस्थेत तो आढळतो. पॅनिकम सायलोपोडियम (हिं. चिरेकुट्टी) या सर्वत्र आढळणाऱ्या चराऊ गवतापासून साव्याची उत्क्रांती झाली असावी असे मानतात. बिहार, मध्य प्रदेश, तमिळनाडू, कर्नाटक व महाराष्ट्र येथील लागवडीत साव्याचे अनेक प्रकार नमूद केले गेले आहेत. भारतात सर्वत्र त्याचे उत्पादन आढळते.
वनस्पतिवर्णन
सावा हे वर्षायू, झुपकेदार गवत असून त्याची बारीक पेरेदार खोडे [ संधिक्षोडे ⟶ खोड], ३०–९० सेंमी. उंच असतात व त्यांवर फुलोऱ्यापर्यंत पाने असतात. ती साधी, अरुंद व बरीच लांब (सु. ६० × २५ सेंमी.) असतात. परिमंजऱ्या[ शाखायुक्त मंजऱ्या ⟶ पुष्पबंध] आयताकृती, १५–४० सेंमी. लांब व शाखायुक्त असतात. कणिशके ३-४·५ मिमी. लांब, गुळगुळीत व सपाट असून सस्यफळे (शुष्क व एकबीजी फळे) गुळगुळीत, रेषायुक्त व तपकिरी रंगाची असतात. कणिशे, कणिशके, वनस्पती इत्यादींची सामान्य शारीरिक लक्षणे ⇨ ग्रॅमिनेलीझ (ग्लुमिफ्लोरी) गणात व ⇨ ग्रॅमिनी (तृण) कुलात वर्णन केल्याप्रमाणे असतात.
लागवड व संवर्धन
इतर धान्यांच्या दृष्टीने नापीक ठरलेल्या निकस जमिनीवर साव्याचे पीक घेतात. मात्र याला पुरेसा पाऊस आवश्यक असतो. ही जमीन २-३ वेळा नांगरून व कुळवून पावसाळ्यात (जुलै ते ऑक्टोबरात) दर हेक्टरी १२ किग्रॅ. बी फोकून पेरणी करतात. रोपे तयार करून नंतर ती लावली, तर ७२% धान्योत्पादन अधिक होते, असे प्रयोगान्ती आढळून आले आहे. ९ किग्रॅ. अमोनियम सल्फेट आणि ९ किग्रॅ. सुपरफॉस्फेट खत देऊन सऱ्यांत लागवड केल्यास प्रतिसाद चांगला मिळतो. हे पीक शुद्घ किंवा मिश्र स्वरूपात घेता येते. कुंबू, वरी, रागी, हरभरा किंवा तीळ, एरंडी व मोहरी अशा पिकांबरोबर याचे मिश्रपीक चांगले येते. साव्याचे पीक २·५–५ महिन्यांत तयार होते हेक्टरी २२५–५६० किग्रॅ. धान्योत्पादन होते. विशेष अनुकूल परिस्थितीत तेच उत्पादन ९०० किग्रॅ. पर्यंत होते फक्त गवत-पाचोळा ८००–१,००० किग्रॅ. होतो. पी. एम्. २ ही सुधारलेली जाती तमिळनाडूत लागवडीत आहे.
उपयोग
जलद वाढणाऱ्या चाऱ्याची वनस्पती म्हणून साव्याला मोठे महत्त्व आहे. सिंचन उपलब्ध असताना १३८ दिवसांत दोनदा केलेल्या कापणीने त्याचे उत्पादन सु. २१,३०० किग्रॅ. (चारा) होते तसेच ५५ दिवसांत ५,९०० किग्रॅ. हिरवी वैरण उपलब्ध झाल्याची नोंद आहे. हा चारा नरम व बारीक असून तो गुरे आवडीने खातात. मात्र भात व नाचणी यांच्याशी तुलना केल्यास हा चारा कमी प्रतीचा ठरतो.
धान्याच्या सु. २०% भुसकट असते साव्याचे दाणे पांढरे, करडे किंवा तपकिरी असून त्यांना चव नसते. भाताप्रमाणे ते शिजवून खातात. तमिळनाडूत उकड्या तांदळाप्रमाणे त्यावर प्रक्रिया करतात. साव्याचे पीठ करून त्याची मिठाई किंवा रोटी करतात. रुग्णास साव्याचा भात देण्याची पद्घत जुनी आहे. साव्याचा पेंढा राबासाठी वापरतात.
संदर्भ
साधा
वर्ग:भरड धान्ये वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर
जाइल्स काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
इसापुर
इसापुर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील काटोल तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:काटोल तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
कोद्रा
कोद्रा  (Paspalum scrobiculatum), हे एक अशी खंडातील, विशेषतः भारत आणि नेपाळ मधील भरड धान्य आहे. हे एक वार्षिक धान्य असून अनेकदा याला चुकून नाचणी समजले जाते. आणि भारत, फिलीपिन्स, इंडोनेशिया, व्हिएतनाम, थायलंड आणि पश्चिम आफ्रिकेत जिथे ते उगम पावले आहे. भारतातील दख्खनच्या पठाराचा अपवाद वगळता, यापैकी बहुतेक भागात हे किरकोळ पीक म्हणून घेतले जाते ज्यात तमिळनाडू, कर्नाटक, मध्यप्रदेश, गुजरात व महाराष्ट्र इत्यादी राज्यांचा समावेश होतो. हे एक अन्नाचा प्रमुख स्रोत म्हणून पिकवले जाते. हे एक अत्यंत चिवट पीक असून दुष्काळ सहन सहन करणारे असून जिथे इतर पिके जगू शकत नाहीत अशा सीमांत जमिनीवर हे वाढते. साधारणतः ४५० ते ९०० किलो धान्य व १,२०० ते १,५०० किग्रॅ. पेंढा प्रति हेक्टर इतके याचे उत्पन्न होते.
या वनस्पतीला तेलगू भाषेत अरिकेलू, तमिळमध्ये वरगु, मल्याळममध्ये वराक (വരക്), कन्नडमध्ये अर्का, हिंदीमध्ये कोदो आणि पंजाबीमध्ये कोडरा म्हणतात.
उपभोग आणि उपयोग
भारतात, कोद्रा चे पीठ बनवून त्याची खीर केली जाते. आफ्रिकेत ते भाताप्रमाणे शिजवून खाल्ले जाते. गुरेढोरे, शेळ्या, डुक्कर, मेंढ्या आणि कुक्कुटपालनासाठी जनावरांच्या चाऱ्यासाठी देखील हा एक चांगला पर्याय आहे. हवाई मध्ये, हे डोंगर उतारावर जेथे इतर गवत वाढत नाहीत तेथे चांगले वाढलेले आढळते. टेकडीवरील शेतात एक उत्तम पीक किंवा अन्नाचा स्रोत म्हणून हे पिकवले जाऊ शकते. मातीची धूप रोखण्यासाठी व टेकडीवरील भूखंडांवर गवत बांधा म्हणून देखील लावता येते.
पौष्टिक गुणधर्म
कोद्रा हे एक उत्तम पौष्टिक धान्य आहे आणि तांदूळ किंवा गव्हाचा चांगला पर्याय आहे. धान्य 11% प्रथिने बनलेले आहे, जे 9 ग्रॅम/100 ग्रॅम वापरते. 10 ग्रॅम (37-38%) फायबरचा हा उत्कृष्ट स्रोत आहे, जो तांदूळ 0.2/100 ग्रॅम देतो आणि गहू, जो 1.2/100 ग्रॅम देतो. पुरेसा फायबर स्त्रोत उपासमारीच्या भावनांचा सामना करण्यास मदत करतो. कोडो बाजरीमध्ये 66.6 ग्रॅम कार्बोहायड्रेट्स आणि 353 किलो कॅलरी प्रति 100 ग्रॅम धान्य असते, इतर बाजरीशी तुलना करता येते. त्यात प्रति 100 ग्रॅम 3.6 ग्रॅम चरबी देखील असते. हे 0.5/100 वर कमीत कमी प्रमाणात लोह प्रदान करते mg, आणि कॅल्शियमची किमान मात्रा, आणि 27/100 मिग्रॅ कोद्रा मध्ये पॉलिफेनॉलचे (एक अँटिऑक्सिडंट कंपाऊंड) प्रमाण जास्त असते.
संदर्भ
वर्ग:भरड धान्ये
कातरखटाव
कातरखटाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
प्रेक्षणीय स्थळे
श्री कात्रेश्वर मंदिर कातरखटाव (पुरातत्त्व कालिन मंदिर) श्री नाथ म्हस्कोबा मंदिर शिंगाडवाडी (कातरखटाव) श्री नाथ म्हस्कोबा मंदिर श्रीनाथनगर (कातरखटाव) श्री महालक्ष्मी मंदिर रानमळा (कातरखटाव) श्री शंभु महादेव मंदिर बागलवस्ती (कातरखटाव) श्री यल्लमा देवी मंदिर चव्हाणमळा (कातरखटाव)
संदर्भ
वर्ग:खटाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
कंठीरवनरसराजविजयम्
हा कानडी भाषेतील काव्यग्रंथ असून या ग्रंथाची रचना कवी गोविंद वैद्य यांनी केली आहे. या ग्रंथाच्या आधाराने शिवाजी महाराज, छत्रपती संभाजी महाराज व छत्रपती राजाराम महाराज यांचा इतिहास समजण्यास मदत होते. हा मराठ्यांच्या ऐतिहासिक साधनातील महत्वाचा स्रोत आहे.
संदर्भयादी
वर्ग:कन्नड ग्रंथ वर्ग:मराठा इतिहास
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, १९९६-९७
१९९६-९७ च्या क्रिकेट मोसमात न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने पाकिस्तानचा दौरा केला. या दौऱ्यात निमंत्रित पाकिस्तानी क्रिकेट बोर्ड इलेव्हन विरुद्ध प्रथम श्रेणी सामन्याचा समावेश होता, त्यानंतर दोन कसोटी सामने आणि तीन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांचा समावेश होता. यजमान आणि पाहुण्यांनी कसोटी मालिका १-१ अशी बरोबरीत सोडवली, जरी पहिल्या कसोटीत न्यू झीलंडने फक्त ४४ धावांच्या फरकाने विजय मिळवला आणि दुसरी एक डाव आणि दहा धावांनी गमावली. न्यू झीलंडच्या स्टीफन फ्लेमिंगने कसोटी मालिकेत ६०.६६ च्या वेगाने १८२ धावा आणि एकदिवसीय सामन्यात ८६.०० च्या वेगाने १७२ धावा करत फलंदाजीसह यशस्वी मालिकेचा आनंद लुटला, तरीही न्यू झीलंडच्या उर्वरित फलंदाजांना न्यू झीलंडच्या प्रेसने म्हटले कसोटी सामन्यांदरम्यान बॅटने बाजू खाली सोडली आहे. या दौऱ्यात त्याच्या जागेबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण झालेल्या नॅथन अॅस्टलने मीडियाचा प्रचंड दबाव कमी करण्यासाठी अंतिम एकदिवसीय सामन्यात अर्धशतक झळकावले.
तीन पाकिस्तानी फलंदाज – मोहम्मद वसीम, सईद अन्वर आणि इजाझ अहमद - या सर्वांनी कसोटी शतके ठोकली. अहमद पाकिस्तान एकदिवसीय फलंदाजीच्या सरासरीमध्येही अव्वल आहे. मुश्ताक अहमद हा कसोटी सामन्यांमध्ये १८ बळींसह सर्वाधिक विकेट घेणारा गोलंदाज होता. फ्लेमिंग आणि अन्वर या दोघांनाही त्यांच्या कामगिरीसाठी कसोटी आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये मालिका सर्वोत्तम ठरले. पंतप्रधान बेनझीर भुट्टो यांची हकालपट्टी आणि पाकिस्तानमध्ये हिंसक अशांततेच्या अफवांमुळे या मालिकेची सुरुवात राजकीय उलथापालथीने झाली. डॅनी मॉरिसन, न्यू झीलंडचा "प्रीमियर स्ट्राईक गोलंदाज" देखील दुखापतीमुळे बाहेर पडला.
संदर्भ
वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे वर्ग:इ.स. १९९६ मधील क्रिकेट
जाटलापुर
जाटलापुर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील काटोल तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:काटोल तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
पेरणे
पेरणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
चारगाव (रामटेक)
चारगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील रामटेक तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:रामटेक तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
जॅक्सन काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
चींचखरी
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रत्‍नागिरी तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
वाळुतझिरा
वाळुतझिरा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सुरगाणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
जॉन्सन काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
येणवा
येणवा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील काटोल तालुक्यातील एक गाव आहे.
जॉन्सन काउंटी, टेनेसी
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
येणवा
संदर्भ
वर्ग:काटोल तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
जॉन्सन काउंटी, टेनेसी
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
परांडा (कंधार)
परांडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील कंधार तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:कंधार तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
शेकापूर (कंधार)
शेकापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील कंधार तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
शेकापूर हे गाव कंधार तालुक्याच्या जवळचे व सर्वात मोठे गाव आहे,
या गावचे सरपंच शिवाजी संभाजीराव पाटील केंद्रे हे आहेत
जेफरसन काउंटी, टेनेसी
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
शेकापूर (कंधार)
भौगोलिक स्थान
शेकापूर हे गाव उच्च शिक्षित असून शाळा व कॉलेज उपलब्ध आहे
पेठ (हवेली)
पेठ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.
शेकापूर (कंधार)
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
जवळपासची गावे
कंधार, घोडज, संगमवाडी, तळ्याचीवाडी
पेठ (हवेली)
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
जेफरसन काउंटी, टेनेसी
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
२००५ युरोप महिला क्रिकेट चषक
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २००५ मधील क्रिकेट
काटेवाडी (खटाव)
काटेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
टिप्टन काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
वांगणपाडा
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सुरगाणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
२००५ महिला क्रिकेट विश्वचषक
२००५ महिला क्रिकेट विश्वचषक हा आठवा महिला क्रिकेट विश्वचषक होता जो २२ मार्च ते १० एप्रिल २००५ दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेत आयोजित करण्यात आला होता. दक्षिण आफ्रिकेने आयोजित केलेली ही स्पर्धेची पहिली आवृत्ती होती.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेमध्ये विलीन होण्यापूर्वी वर्ल्ड कप ही आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट परिषदेने आयोजित केलेली अंतिम स्पर्धा होती. ऑस्ट्रेलियाने अंतिम फेरीत भारताचा पराभव करून ही स्पर्धा जिंकली, त्यांचे पाचवे विजेतेपद. इंग्लंड आणि न्यू झीलंड हे उपांत्य फेरीत पराभूत झालेले होते, तर आयर्लंड, दक्षिण आफ्रिका, श्रीलंका आणि वेस्ट इंडीज हे इतर चार संघ सहभागी झाले होते. स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात १०७* धावा केल्यामुळे कॅरेन रोल्टनला टूर्नामेंटचा खेळाडू म्हणून घोषित करण्यात आले. या स्पर्धेत शार्लोट एडवर्ड्सने सर्वाधिक धावा केल्या आणि नीतू डेव्हिडने सर्वाधिक विकेट्स घेतल्या.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २००५ मधील क्रिकेट
दाभिळ आंबेरे
दाभिळ आंबेरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील रत्‍नागिरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रत्‍नागिरी तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
चौगण
चौगण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील रामटेक तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:रामटेक तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
ट्रूसडेल काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
केळापुर (काटोल)
केळापुर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील काटोल तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:काटोल तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
आल्बेनियामधील जागतिक वारसा स्थाने
युनेस्को जागतिक वारसा स्थाने ही सन् १९७२ मध्ये स्थापन झालेल्या युनेस्को जागतिक वारसा अधिवेशनात वर्णन केल्याप्रमाणे सांस्कृतिक किंवा नैसर्गिक वारशासाठी महत्त्वाची ठिकाणे आहेत. सांस्कृतिक वारशात स्मारके (जसे की वास्तुशिल्प, स्मारक शिल्पे किंवा शिलालेख), इमारतींचे गट आणि स्थळे (पुरातत्वीय स्थळांसह) यांचा समावेश होतो. नैसर्गिक वैशिष्ट्ये (भौतिक आणि जैविक रचनांचा समावेश असलेला), भूगर्भीय आणि भौतिक रचना (प्राणी आणि वनस्पतींच्या धोक्यात आलेल्या प्रजातींच्या अधिवासांसह), आणि नैसर्गिक स्थळे जी विज्ञान, संरक्षण किंवा नैसर्गिक सौंदर्याच्या दृष्टिकोनातून महत्त्वाची आहेत, त्यांना नैसर्गिक म्हणून परिभाषित केले जाते.
आल्बेनियाने १० जुलै १९८९ रोजी जागतिक सांस्कृतिक आणि नैसर्गिक वारशाच्या संरक्षणाशी संबंधित अधिवेशनास मान्यता दिली, ज्यामुळे त्यांची ऐतिहासिक स्थळे यादीत समाविष्ट करण्यासाठी पात्र ठरली. सन् २०२२ पर्यंत, आल्बेनियाच्या जागतिक वारसा यादीत ४ स्थाने आहेत व ४ स्थाने ही तात्पुरत्या यादीत आहे.
यादी
{{Legend|#D0E7FF|* आंतरराष्ट्रीय स्थाने|outline=silver}}
संदर्भ
*
पिंपळेगुरव
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
प्रेक्षणीय स्थळे
राजमाता जिजाऊ उद्यान, डायन्सॉर गार्डन, भैरवनाथ मंदिर, हनुमान मंदिर,
जवळपासची गावे
सांगवी, दापोडी, नवी सांगवी, पिंपळे सौदागर, पिंपळे निलख.
संदर्भ
वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
वाधोणा (काटोल)
संदर्भ
वर्ग:काटोल तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
डायर काउंटी, टेनेसी
ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:टेनेसीमधील काउंटी
सादुडणे
सादुडणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सुरगाणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
दांडे अडोम
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रत्‍नागिरी तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
यशवंतराव चव्हाण सागरेश्वर वन्यजीव अभयारण्य
केंद्र सरकारने अलीकडेच सागरेश्वर वन्यजीव अभयारण्य हे नाव बदलून यशवंतराव चव्हाण सागरेश्वर वन्यजीव अभयारण्य असे नामकरण केले आहे. अभयारण्य १७º०६’३५’ उत्तर – १७º०९’४०’ उत्तर अक्षांश आणि ७४º२०’२०’ दरम्यान वसलेले आहे. आणि 74º24’20’’ E रेखांश महाराष्ट्रातील सांगली जिल्ह्यात आहे. इ.स १९८५ मध्ये या वनक्षेत्राला अभयारण्याचा दर्जा मिळाला. अभयारण्य निर्माण परिश्रमांमागे स्वातंत्र्यसैनिक व वृक्षमित्र श्री. धो. म. मोहिते यांचा मोठा पुढाकार आहे.
भौगोलिक आणि वन्यजीव
यशवंतराव चव्हाण सागरेश्वर वन्यजीव अभयारण्य कृष्णा नदीच्या काठावर सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यात येते. हे महाराष्ट्रातील एकमेव मानव निर्मीत अभयारण्य आहे. अभयारण्याचे एकूण क्षेत्रफळ १०.८७ चौ. कि.मी. आहे. अभयारण्याच्या परिसरात सरासरी ४०० मि.मी. इतका पाऊस पडतो, येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. अभयारण्य परिसरातील वने ही उष्ण व कोरड्या हवामानातील पानझडी व काटेरी वनस्पतींची असून यात गवती मैदानाचा समावेश आहे. सागरेश्वरा जंगलात श्वापदांची संख्या फारशी नसली तरीही येथील मृगविहारात सांबर, काळवीट भेर हे प्राणी संख्येने अधिक आहेत. याशिवाय तरस, लांडगे, कोल्हे, ससे, रानमांजरं आदि प्राणीही येथे दिसतात. अनेक भारतीय पक्षी या जंगलात सुखेनैव विहार करतात. मात्र मोरांची संख्या खूप अधिक आहे. वनसंपदाही उत्तम आहे. जवळपास ३०-४० प्रकारचे वृक्ष या जंगलात आढळतात.
भरड धान्य
भरड धान्य किंवा कदन्न (IPAc-en: ˈmɪlɪts; उच्चार:मिलेट्स) हा लहान-बीज असलेल्या तृण वर्गीय पिकांचा एक अत्यंत वैविध्यपूर्ण गट आहे, जो जगभरात जनावरांचा चारा आणि मानवी अन्नासाठी धान्य म्हणून मोठ्या प्रमाणावर पिकवला जातो. साधारणतः भरड धान्ये ही आकाराने बारीक, गोलाकार तसेच खाण्यासाठी जशीच्या तशी वापरता येतात. त्याला विशेष प्रकारची शुद्धता किंवा कोणतीही विशेष प्रक्रिया करण्याची गरजच नाही. सामान्यतः भरड धान्य किंवा मिलेट म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या बहुतेक प्रजाती Paniceae या जमातीच्या आहेत, परंतु काही इतर विविध जमातीच्या देखील आहेत.
यशवंतराव चव्हाण सागरेश्वर वन्यजीव अभयारण्य
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील अभयारण्ये
भरड धान्य
भरड धान्यास श्रीअन्न देखील म्हटले जाते. पूर्वीच्या काळी उखळ आणि मुसळ वापरून या धण्यावरील साल/साळ किंवा कवच भरडून काढले जात असे. त्या नंतर याचे गरजेनुसार जात्यावर दळून पीठ देखील केले जात असे. यामुळे या धान्याला भरड धान्य असे म्हटले जात असे. देश स्तरावरील बहुतेक शेतकरी खाण्यासाठी ही धान्ये विशेष करून पिकवत असे. ज्वारी आणि बाजरी ही साधारणतः आकाराने मोठी असलेली धान्ये असून त्यांना ‘ग्रेटर मिलेट’ म्हणतात. तर आकाराने बारीक असलेली नाचणी, वरी, राळा, कोदो, बर्टी, प्रोसो व ब्राऊनटौप ही सर्व ‘मायनर मिलेट’ किंवा ‘बारीक धान्ये’ म्हणून ओळखली जातात. तर राजगिरा आणि बकव्हीट (कुट्टू) यांना 'स्यूडो मिलेट्स' किंवा 'छद्म भरड धान्य' असे म्हणतात.
जगाच्या अनेक भागांमध्ये भरड धान्य हे स्थानिक पीक आहे. ज्वारी आणि बाजरी ही भारत आणि आफ्रिकेच्या काही भागातील महत्त्वाची पिके असून, सर्वात मोठ्या प्रमाणावर उत्पादित केली जातात. त्याव्यतिरिक्त नाचणी, वरी आणि राळे याही भरड धान्याच्या काही महत्त्वाच्या प्रजाती आहेत.
भरड धान्ये सुमारे ७,००० वर्षांपासून मनुष्य प्राण्याच्या आहारातील एक मुख्य धान्य असावे आणि संभाव्यतः बहु-पिक शेती आणि स्थिर शेती सोसायटीच्या वाढीमध्ये त्यांची महत्त्वपूर्ण भूमिका होती.
सामान्यतः, भरड धान्य हे तृणवर्गीय कुटुंबातील लहान-दाणेदार, वार्षिक, उबदार हवामानातील तृणधान्ये असतात. ते दुष्काळ, रोग आणि इतर अत्यंत विपरीत परिस्थितीला उत्तम सहनशील असतात. याशिवाय इतर प्रमुख तृणधान्यांइतकेच यात पोषक घटक असतात.
भारतातून संयुक्त अरब अमिराती, नेपाळ, सौदी अरेबिया, लिबिया, ओमान, इजिप्त, ट्युनिशिया, येमेन, यु.के. आणि अमेरिका या प्रमुख देशांमध्ये भरड धान्ये निर्यात होतात. यात बाजरी, नाचणी, कांगणी, राळे, वरी, राजगिरा ज्वारी आणि कुट्टू (बकव्हीट) हे भारतामधून निर्यात होणाऱ्या भरड धान्यांचे विविध प्रकार आहेत.तर इंडोनेशिया, बेल्जियम, जपान, जर्मनी, मेक्सिको, इटली, यू.एस.ए., युनायटेड किंग्डम, ब्राझील आणि नेदरलँड्स हे प्रमुख देश इतर विविध देशातून भरड धान्ये आयात करतात.
पेठवडज
पेठवडज हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील कंधार तालुक्यातील एक गाव आहे.
भरड धान्य
भारत सरकार द्वारा निर्मित भारतीय भरड धान्ये संशोधन संस्था (ICAR-IIMR) ही राजेंद्रनगर (हैदराबाद, तेलंगणा, भारत) येथे ज्वारी आणि इतर भरड धान्यावरील मूलभूत आणि धोरणात्मक संशोधन करणारी एक कृषी संशोधन संस्था आहे. ही संस्था भारतीय कृषी संशोधन परिषदेच्या (ICAR) अंतर्गत कार्यरत आहे. भरड धान्याचे प्रजनन, सुधारणा, पॅथॉलॉजी आणि मूल्यवर्धन यावर ही संस्था कृषी संशोधन करते. या संस्थेची स्थापना १९५८ मध्ये प्रथम कापूस, तेलबिया आणि भरड धान्य (PIRCOM) वरील गहन संशोधन प्रकल्पांतर्गत करण्यात आली. २०१४ मध्ये ही संस्था 'भा कृ स प - भा भ धा सं सं' म्हणून श्रेणीसुधारित करण्यात आली आहे.
पेठवडज
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:कंधार तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
भरड धान्य
पौष्टिक गुणधर्म
भरड धान्य ही अत्यंत पौष्टिक, फायटोकेमिकल्स युक्त, ग्लूटेन मुक्त, बहुतांश आम्ल (ॲसिड) निर्माण न करणारी आणि ॲलर्जीविरहित असतात. खासकरून ग्लूटेन असहिष्णु असलेल्या लोकांसाठी भरड धान्य ही उपकारक ठरतात. त्यात भरपूर आहेत व ग्लुटेन नाही. मिलेटमुळे ॲलर्जी होत नाही, असे निरीक्षण आहे. भरड धान्याचे सेवन केल्यास रक्तातील शर्करा ट्रायग्लिसराइड्स आणि सी-रिॲक्टिव्ह प्रोटीनचे प्रमाणात घट होते, ज्यामुळे हृदयविकार आणि रक्तवाहिन्यासंबंधी रोग टळतात. ही धान्य तंतुमय (फायबर युक्त) असतात. आहारातील तंतूमध्ये पाणी शोषून घेऊन फुग्ण्याची क्षमता असते, ज्यामुळे अन्न आतड्यात हळू हळू पुढे सरकते. यामुळे पचनाचा कालावधी वाढतो. पर्यायाने आतड्याची दाहकता कमी होते आणि शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर फेकण्यास मदत होते. ही धान्ये आपल्या पचनसंस्थेतील उपयुक्त जिवाणूंसाठी प्रोबायोटिक खाद्य म्हणून कार्य करतात. ही धान्ये आपल्या मोठ्या आतड्यात ओलावा निर्माण करतात. यामुळे बद्धकोष्ठता होण्यापासून आपली सुटका होते. ही धान्ये नियासिन कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यास देखील मदत करतात. हे पदार्थ खाल्यास आपल्या शरीरातील अन्नाचा ट्रान्झिट टाइम वा पचनाचा काळ वाढवण्यात मदत होते. तसेच यातील शर्करा हळूहळू प्रसारित होते, ज्यामुळे यात साखर असूनदेखील मधुमेहाचा त्रास होत नाही. यामुळे टाईप टू प्रकारच्या मधुमेहात भरड धान्य खाणे आरोग्यास लाभदायक ठरते. याशिवाय त्यात भरपूर अँटिऑक्सिडंट आहेत. इतर क्षार व जीवनसत्त्वेसुद्धा मुबलक आहेत. म्हणून भरड धान्ये पचायला हलकी आहेत. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी तर ही फारच उत्तम.