cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
परिभाषेच्या निर्मितीसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे
संकेतचिन्हे
जी संकेतचिन्हे असतील ती त्यांच्या आंतरराष्ट्रीय स्वरूपातच (रोमन/ग्रीक लिपी-अक्षरे) राहू द्यावीत.तथापि,संज्ञांचे संक्षेप देव नागरी लिपीतून दर्शवावेत उदा.'c.m.,सेंटी मीटर' संज्ञेचा संक्षेप देवनागरी लिपीत 'से.मी.' असा द्यावा. मात्र,शास्त्रीय व तांत्रिक विषयांच्या प्रगत पाठ्यपुस्तकात किंवा प्रमाण ग्रंथात आंतरराष्ट्रीय संकेत चिन्हे वा संक्षेप (जसे-'c.m.')यांचाच वापर करावा.
भूमितीय आकृत्या साठी
कोन,त्रिकोण,चौकोन, यांसारख्या या सारख्या भूमितीय आकृत्या साठी 'अ ','ब ','क ','ड' सारखी मराठी अक्षरे घेता येतील .परंतु त्रिकोणमितीतील अन्योन्य संबंध दाखवताना केवळ रोमन आणि ग्रीक वर्णमालेतील अक्षरे वापरावीत
वैज्ञानिक व तांत्रिक पारिभाषिक पर्यायांची निश्चिती
वैज्ञानिक व तांत्रिक पारिभाषिक शब्दांसाठी पर्यायांची निश्चिती करताना अर्थाची निश्चितता  व सुबोधता यावर अधिक भर द्यावा. शक्यतोवर अधिकाधिक भारतीय भाषांमध्ये वापरता येतील असेच पर्याय निवडावेत; परंतु, निवडलेले पर्याय हे मराठी भाषेच्या प्रकृतीशी विरोधी असू नयेत.अडचणीच्या व अपवादात्मक परिस्थितीत संस्कृत भाषेतील क्रियापदे,उपसर्ग, वगैरेंचा आधार घ्यावा. मात्र भाषेच्या शुद्धीकरणाचे धोरण ठेवू नये.
प्रचलित देशीय पर्याय
विवक्षित वैज्ञानिक शब्दांसाठी जे देशीय पर्याय मराठी भाषेत प्रचलित आहेत ते आणि सर्व साधारण वापरण्यात येणारे पर्याय तसेच राहू द्यावेत. जसे- तार(telegram),बिनतारीयंत्र(telegraph),खंड(continent),अणु(atom) वगैरे.
लिप्यंतरण
आंतरराष्ट्रीय संज्ञांचे मराठीत लिप्यांतरण: आंतरराष्ट्रीय स्वरूपाच्या इंग्रजी संज्ञा जशाच्या तशा स्वीकारताना, त्यांचे प्रमाण इंग्रजी उच्चारणनुरूप लिप्यांतरण करावे.
संधी, समास व आदीवृद्धी
शास्त्रीय संज्ञांच्या पर्यायांच्या बाबतीत संधी व समास दोन किंवा अधिक पर्यायांचा संधी किंवा समास करताना ,गुंतागुंतीचे क्लिष्ट प्रकार टाळण्यात यावेत.नव्याने बनवण्यात आलेल्या शब्दांमध्ये आदीवृद्धी टाळावी.
अनुनासिक
अनुस्वार : अनुनासिक वर्णाच्या जागी अनुस्वाराचा उपयोग करता येईल .परंतु, antenna,tangent सारख्या शब्दात तो शक्यतो वापरू नये. असे शब्द ॲँटेनाच्या ऐवजी 'ॲन्टेना'; 'टॅन्जंट' असे लिप्यतरित करावे.
मिश्र शब्दांची निर्मिती
मिश्र शब्दांची निर्मिती -वैज्ञानिक परिभाषा तयार करताना 'pasturisation'- पाश्चरीकरण ,'voltage'- व्होल्टता,'ionisation' आयनन अशासारखे मिश्र शब्द बनवणे भाषेच्या स्वाभाविक प्रकृतीस अनुसरून असल्यामुळे गरजेनुसार असे शब्द तयार करावेत.
समानार्थी
जरूर तेथे समानार्थी पारिभाषिक शब्दांची कुळे लक्षात घेऊन त्यांसाठी पारिभाषिक शब्द निश्चित करावेत.
वर्ग:मराठी व्याकरण वर्ग:विकिकरण वर्ग:शुद्धलेखन वर्ग:मराठी भाषा
कतारगाम विधानसभा मतदारसंघ
कतारगाम विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
ग्रेनेडा
राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असणाऱ्या ग्रेनेडामध्ये संविधानिक एकाधिकारशाही व सांसदीय लोकशाही प्रकारचे सरकार आहे. युनायटेड किंग्डमची राणी एलिझाबेथ दुसरी हे ग्रेनेडाची राष्ट्रप्रमुख असून टिलमन थॉमस हा विद्यमान पंतप्रधान आहे.
ग्रेनेडा देश येथील मोठ्या प्रमाणावर लागवड होणाऱ्या जायफळासाठी ओळखला जातो. येथील एकूण लोकसंख्या केवळ १.१ लाख इतकी आहे.
राजकीय विभाग
ग्रेनेडा देश सहा जिल्ह्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:कॅरिबियन
नैसर्गिक पूल
नैसर्गिक पूल किंवा नैसर्गिक कमान जमीन किंवा खडकाखालील भराव वाहून जाउन किंवा नैसर्गिक कारणाने घासला जाऊन तयार झालेली नैसर्गिक खडकरचना आहे. नैसर्गिकरीत्या ज्या ठिकाणी कठीण व खाली मृदू खडक असतात, व मृदू खडक काही अपक्षयी कारणांच्या संपर्कात येतात व त्यांचे घटण होते व कटीण खडक तसेच रहातात, त्याठिकाणी हे पूल किंवा कमानी तयार होतात.
त्या मुख्यतः किनारपट्टी भागात पहावयास मिळतात.
हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यात राष्ट्रीय महामार्ग २२२ रस्त्यालगत अणे घाटात एक नैसर्गिक पूल आहे. हा पूल मळगंगा देवीच्या मंदिराजवळ ओढ्याच्या प्रवाहाशेजारी आहे. भौगोलिक स्थान-
अछिद्र खडकाखालील चुनखडीचे खडक विरघळुन गेल्यामुळे प्रवाह त्याखडकाखालुन तयार झाल्यामुळे पुलाची रचना निर्माण झाली आहे.
वर्ग:भौगोलिक रचना वर्ग:पुणे जिल्हा
लेत्झिग्रुंड
लेत्झिग्रुंड हे स्वित्झर्लंडच्या झुरिक शहरातील फुटबॉल मैदान आहे.
वर्ग:झ्युरिक
वाडवळ समाज
वाडवळ समाज महाराष्ट्रातील उत्तर कोकणातील समाज आहे. वडवळ या शब्दाची उत्पत्ती 'वाडी करणारे ते वाडवळ'अशी झाली असावी असे समाजातील जुनी वयस्कर माणसे म्हणतात. अशोक सावे यांच्या मते वाडवळ शब्दाची उपपत्ती वाडवडील या शब्दातून झाली.
महिकावतीची बखर (लेखक - केशवाचार्य व इतर) हा प्राचीन दस्तऐवज आहे. बखरीत महिकावती राजधानी असलेल्या बिंब राजांचा इतिहास (वंशावळी) वर्णलेला आहे. बिंब राजे सोमवंशी व सूर्यवंशी क्षत्रिय राजे होते. ज्यांना वाडवळ असे संबोधले जाते ते त्यातील सोमवंशी राजांशी संबंधित आहेत. महिकावतीच्या बखरीबरोबर ‘बिंबाख्यान’ (लेखक - रघुनाथ पुतळाजी राणे), ‘अर्ली हिस्ट्री ऑफ बॉम्बे’ ‘उत्तर कोकणचा इतिहास’ (लेखक - पु. बा. जोशी), ओरिजिन ऑफ बॉम्बे (लेखक - डॉ. जी. द. कुन्हा) इत्यादी ग्रंथांमधून सोमवंशी क्षत्रियांचा इतिहास उपलब्ध होतो.
वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती
खार्शी तर्फे कुडाळ
खार्शी तर्फे कुडाळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
हिरा सरानिया
हिरा सरानिया ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
मार्च ६
बाह्य दुवे
मार्च ४ - मार्च ५ - मार्च ६ - मार्च ७ - मार्च ८ - (मार्च महिना)
प्रणब रॉय
प्रणब रॉय.
रॉय, प्रणब वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
लर्निंग कर्व्ह (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
लर्निंग कर्व्ह हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील पहिल्या पर्वाचा, सोळावा व शेवटचा भाग आहे आणि संपूर्ण मालिकेतील सोळावा भाग आहे. पुढच्या भागापासून दुसऱ्या पर्वाची सुरुवात होते.
सहभागी कलाकार व पात्र
पाहुणे_कलकार = 	Armand Schultz as Kenneth Dalby Derek McGrath as Chell Kenny Morrison as Gerron Catherine MacNeal as Mariah Henley Thomas Alexander Dekker as Henry Burleigh Lindsey Haun as Beatrice Burleigh
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
बर्ड फ्लू
बर्ड फ्ल्यु हा पक्ष्यांमध्ये होणाऱ्या विषाणूंमुळे उद्भवणारा रोग आहे. विषाणू पक्ष्यांच्या विष्ठेत असतो.
वर्ग:संसर्गजन्य रोग
इ.स. १६७२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६७२ वर्ग:इ.स.च्या १६७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
गुलशन कुमार मेहता
गुलशन कुमार मेहता उर्फ गुलशन बावरा (एप्रिल १२, इ.स. १९३७ - ऑगस्ट ७, इ.स. २००९) हे प्रसिद्ध भारतीय  गीतकार आणि  हे  हिंदी चित्रपट अभिनेते होते. पाकिस्तानात जन्म झालेले गुलशन यांचे कुटुंब फाळणीनंतर भारतात वास्तव्यास आले. आपल्या ४२ वर्षांच्या लेखन कारकिर्दीत त्यांनी एकूण २४०  चित्रपट गीते लिहिली. त्यापैकी निम्म्याहून अधिक गीतांना आर.डी. बर्मन आणि कल्याणजी-आनंदजी यांनी स्वरसाज चढविला. जंजीर या चित्रपटातील प्राण आणि अमिताभ बच्चन यांच्यावर चित्रित झालेले यारी है इमान मेरा यार मेरी जिंदगी आणि उपकार या चित्रपटातील मेरे देश की धरती.. ही त्यांची प्रसिद्ध गीते होत. १९९५ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या हकीकत या चित्रपटासाठी त्यांनी शेवटचे गीत लिहिले.
नामकरण - बावरा
चित्रपटसृष्टीत पदार्पण झाले असले तरी गुलशनदांना गीतकार म्हणून खरी मान्यता मिळाली ती सट्टा बाजार या चित्रपटाद्वारे. चित्रपटसृष्टीत अगदी नवखे असल्याने त्यांची वेषभूषा ही गबाळ्यासारखी होती. त्यामुळे या चित्रपटाचे वितरक असणाऱ्या शांतिभाई पटेल यांनी त्यांचे नामकरण बावरा असे केले. तेव्हापासून ते गुलशन बावरा या नावाने ओळखले जाऊ लागले. चित्रपट प्रदर्शित झाला त्यावेळी गुलशनदा केवळ वीस वर्षांचे होते.
कारकीर्द
नंतर गुलशन यांनी दिल्लीस येऊन मॅट्रिक आणि दिल्ली विद्यापीठातून पदवी परीक्षा उत्तीर्ण केली. आपल्या महाविद्यालयीन जीवनापासूनच त्यांनी कविता लिहिण्यास सुरुवात केली होती. पदवी मिळाल्यानंतर त्यांनी रेल्वेत नोकरीसाठी अर्ज केला. रेल्वे भरती परीक्षेत उत्तीर्ण झाल्यावर त्यांना कोटा येथे नियुक्ती देण्यात आली, पण जेव्हा ते कामावर हजार होण्यास कोट्याला पोहचले तर ती जागा अगोदरच भरलेली होती. मग त्यांना मुंबईस पुनर्नियुक्ती देण्यात आली आणि अशा तऱ्हेने  ते माया नगरीत दाखल झाले.
१९५९ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चंद्रसेना या चित्रपटाद्वारे त्यांना ब्रेक मिळाला. या चित्रपटातील त्यांनी लिहिलेले मैं क्‍या जानूॅं कहॉं लागे ये सावन मतवाला रे हे गीत लता मंगेशकरांनी गायले. या चित्रपटाला कल्याणजी-आनंदजी या द्वयींचे संगीतदिग्दर्शन लाभले. त्यांनी १९६१ साली नोकरी सोडून दिली.
त्यांनी आपल्या कारकिर्दीत केवळ २४० गाणी लिहिली आहेत. पैकी कल्याणजी-आनंदजी ह्या संगीतकारांसाठी गुलशनदांनी एकूण ६९  गाणी लिहिली तर  आर. डी. बर्मन उर्फ पंचमदा यांच्यासाठी १५० गाणी लिहिली.
पुरस्कार
गुलशन बावरा यांना फिल्मफेअर सर्वोत्तम गीतकाराचा मान दोन वेळा मिळाला आहे:
बाह्य दुवे
वर्ग:गीतकार वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू
दहिथाणा
दहिथाणा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
कझाक सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य
२५ डिसेंबर १९९१ रोजी सोव्हिएत संघाचे विघटन झाले व सोव्हिएत कझाकचे कझाकस्तान देशामध्ये रूपांतर झाले.
वर्ग:कझाकस्तानचा इतिहास वर्ग:सोव्हिएत संघाची गणराज्ये
गिमोणा
गिमोणा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
भारतीय प्रताधिकार कायदा, १९५७ मधील चलचित्रपट विषयक तरतुदी
भारतीय प्रताधिकार कायदा, १९५७ मध्ये चलचित्रपट हे एक काम आहे (२(y)), या कायद्यातील व्याख्येनुसार, "चलचित्रपट म्हणजे दृक मुद्रणाचे कोणतेही काम आणि अशा दृकमुद्रणासोबत ध्वनीमुद्रणाचा समावेश असेल आणि कोणत्याही समकक्ष प्रक्रीयेने निर्मित कोणतेही काम ज्यात व्हिडीओ पटाचाही समावेश असेल तेही चलचित्रपट समजले जाईल."(2(f)) चलचित्रपट कामाच्या निर्मितीसाठी पुढाकार आणि जबाबदारी घेणारी व्यक्ती निर्माता म्हणवली जाते.(२ (uu)), चलचित्रपटाचा निर्माता ह्या कायद्यासाठी लेखक म्हणवला जातो (२(d)(v)), सहसा हा लेखकच (म्हणजे प्रत्यक्षात चलचित्रपटाचा निर्माता) हाच चलचित्रपटाचा पहिला मालक म्हणवला जातो (१७), परंतु (इतर विशेष कराराचा अभाव असेल तर) (शासननियंत्रीत/नियुक्त) सार्वजनिक उपक्रम अथवा शासनाने बनवुन घेतलेल्या चलचित्रपटांचे पहिले मालक तेच ठरतात,(१७(d)आणि(dd)) किंवा (इतर विशेष कराराचा अभाव असेल तर) शिकाऊ उमेदवारी आणि सेवा करारांतर्गतची नौकरी दरम्यान निर्मीत(१७ (c)) अथवा वृत्तसंस्थेतील नौकरी दरम्यान वृत्तसंस्थेतील प्रकाशनासाठी(१७ (a)) केलेल्या चलचित्रपटाची पहिली मालक संबंधीत संस्था असते, आणि एखाद्या व्यक्तीने पैसे देऊन चलचित्रपट निर्मिती करवून घेतल्यास पहिली मालक पैसे देऊन बनवून घेणारी व्यक्ती ठरते.(१७ b).
चलचित्रपटाचा महत्त्वपुर्णभाग दुसऱ्या कोणत्याही कामाचे प्रताधिकार उल्लंघन(51Explanation) असल्यास त्यात प्रताधिकार विद्यमान होऊ शकत नाही (13(3)), अन्यथा चलचित्रपटासाठी संपूर्ण भारतात प्रताधिकार विद्यमान राहतो.(१३(1)(b)) चलचित्रपटातील प्रताधिकार विद्यमानतेचा कालावधी, चलचित्रपट प्रकाशित झालेले कॅलेंडरवर्ष अधिक साठवर्षे एवढा असतो.(२६)  भारतीय प्रताधिकार कायदा, १९५७ चे कलम १४ (a) प्रताधिकार विद्यमान असलेल्या कामांसाठी लेखकास (या कायद्यातील व्याख्येनुसार चलचित्रपट निर्मात्यास) काही विशेषाधिकार प्रदान करते.(१४ (a)) तर कलम १४ (d) (i) अन्वये चलचित्रपटास इलेक्ट्रॉनीक अथवा इतर माध्यमातून जतन करण्याचे (१४(d)(i)(B)), चलचित्रपटाच्या कोणत्याही भागाच्या प्रतिमेपासून छायाचित्र बनवण्यासहीत(१४(d)(i)(A), चलचित्रपटाची प्रत बनवण्याचे विशेषाधिकार चलचित्रपट निर्मात्याकडे असतात.(१४ (d) (i))
<references group="6thAmnd"/>
रॉयल्टी (स्वामीत्वधन) विषयक तरतुद
२०१२ च्या विशोधन (अमेंडमेंट) कायद्यातील समाविष्ट केलेल्या माध्यमातून चलचित्रपटांमध्ये समाविष्ट कलाकार आणि उपकलाकृतींच्या लेखकांना रॉयल्टी (स्वामीत्वधन) प्राप्त होत राहण्याचे प्रताधिकार कालावधीत स्थायी अधिकार प्राप्त होतात.
आयकर विषयक तरतुद
Income-Tax Act, 1961 खालील करमाफी असलेल्या, ना-नफा तत्त्वावरील शैक्षणिक संस्थेसाठी अथवा ना-नफा तत्त्वावरील वाचनालयासाठी ना-नफा उद्दीष्टाने चलचित्रपटाच्या अधिकृतरित्या प्राप्त आवृत्तीच्या लीज अथवा देण्यासाठी मिळणारे भाडे हे व्यापारी भाडे समजले जाणार नाही. (२.(fa))
रास्त वापर (Fair Deal)
(चलचित्र)पटाच्या मुख्य गाभ्याच्या प्रसंगवशात अथवा पार्श्वभूमीत आलेले 'कलात्मक काम' आणि सार्वजनिक ठिकाणी किंवा सार्वजनिक लोकांना उपलब्ध ठिकाणी काययम स्वरूपी उपलब्ध 'कलात्मक काम' चलचित्रपटासाठी रास्तवापर समजले जाते (52(u)(i)&(ii)); तर शैक्षणिक संस्थेच्या विद्यार्थ्यांनी अथवा कर्मचाऱ्यांनी, शैक्षणिक संस्थेच्या मर्यादीत श्रोतृवर्गापुढे उद्देशून केलेले चलचित्रपटाचे दाखवणे हा रास्तवापर समजला जाऊ शकतो. (52 ( j ))
संदर्भ
वर्ग:भारतीय प्रताधिकार कायदा
मोटरगा
मोटरगा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
कळवाड विधानसभा मतदारसंघ
संदर्भ
वर्ग:जामनगर जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
आफ्रिकन सॉसेज ट्री
आफ्रिकन सॉसेज ट्री हा मुळचा आफ्रिकेतील वृक्ष आहे. हा वृक्ष उष्णकटिबंधातील आफ्रिकेत उत्तरेत इरिट्रिया आणि चाडपासून दक्षिणेत दक्षिण आफ्रिकेचा उत्तर भाग आणि पश्चिमेला सेनेगल, नामिबिया पर्यंत आढळतो. या झाडाला २ फुटांपर्यंत वाढणारी, ५ ते १० किलो वजनाची फळं येतात. ती सॉसेज सारखी दिसतात.
वर्णन
हे झाड २० मीटरपर्यंत वाढते. त्याचे खोड सुरुवातील मऊ आणि करडे दिसते.
वर्षभर पाऊस पडणाऱ्या ठिकाणी हे झाड सदाहरित असते आणि कमी पावसाच्या प्रदेशात पानगळी असते. त्याची पानं लंबगोल आकाराची २० सेंमी लांब आणि ६ सेंमी रुंद असतात. याची फुलसुद्धा लांब देठावर गुच्छाने येतात. गडद जांभळ्या रंगाच्या या फुलांना चांगला वास नसतो. या झाडाला २ फुटांपर्यंत वाढणारी, ५ ते १० किलो वजनाची मातकट रंगाच्या दुधी भोपळ्यांसारखी लांब फळं येतात.
वापर आणि लागवड
याचे कोवळे फळ विषारी असते. आफ्रिकेत याच्या पिकलेल्या फळापासून बीअरसारखे मद्य तयार केले जाते. ही फळे पडून झाडाखाली पार्क केलेल्या गाड्यांचे नुकसान होऊ शकते तसेच एखाद्याला गंभीर दुखापत होऊ शकते.आफ्रिकेतील महिला या फळांचा उपयोग चेहऱ्यावरील डाग काढून टाकण्यासाठी करतात.या झाडाच्या पानांचा उपयोग जनावरांना चारा म्हणून देखील करतात.याचे फळ चवीला तुरट आणि त्याचा वास कडू असतो.या झाडाच्या फळाचा उपयोग जखम झालेल्या ठिकाणी किंवा अल्सर साठी त्या फळाच्या चूर्णाचा उपाय जंतुनाशक म्हणून केला जातो.फुलांच्या पावडरचा उपयोग स्तनांच्या सूज आणि स्तनदाह कमी करण्यासाठी देखील वापरला जातो.दक्षिणी नायजेरियामध्ये लहान मुलांसाठी पेय म्हणून फळ वापरले जाते.मध्य आफ्रिकेत कच्चे फळ संधिवातासाठी वापरले जाते.पश्चिम आफ्रिकेमध्ये कच्चे फळ हे कृत्रिम अवयव म्हणून वापरले जाते.
भारतात मुंबई, कलकत्ता, चेन्नई, गाझियाबाद या शहरांमध्ये ही झाडं आढळतात.
वर्ग:वनस्पती
बारामती तालुका
बारामती तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
तालुक्यातील गावे
चांदगुडेवाडी चौधरवाडी (बारामती) चोपडाज दांडवाडी देऊळगावरसाळ देऊळवाडी (बारामती) ढाकळे (बारामती) ढेकाळवाडी धुमाळवाडी (बारामती) डोर्लेवाडी गदादारवाडी गाडीखेळवाडी घाडगेवाडी (बारामती) गोजुबावी गुणवाडी होळ जैनकवाडी जाळकेवाडी मुधळे जळगाव कडेपठार जळगाव सुपे जाळोची जरडवाडी जोगवाडी काळखैरेवाडी कामगळवाडी कांबळेश्वर कनाडवाडी कान्हेरी (बारामती) करंजे (बारामती) करंजेपूल कऱ्हाटी कऱ्हावागाज कारखेळ काटेवाडी (बारामती) काटफाळ खडुखैरेवाडी खांडज (बारामती) खंडोबाचीवाडी (बारामती) खराडेवाडी कोलोळी कोऱ्हाळे बुद्रुक कोऱ्हाळे खुर्द कुरणेवाडी कुतवालवाडी लाटे लोणीभापकर मगरवाडी (बारामती) मालाड (बारामती) मालेगाव बुद्रुक मालेगाव खुर्द माळशिकारेवाडी मालवडी मानाप्पावस्ती मसाळवाडी मेदाड (बारामती) मेखळी मोढावे मोरळवाडी मोरगाव मुधाळे मुरती (बारामती) मुरूम (बारामती) नारोळी नेपाटवळण निंबोडी (बारामती) निंबूट निरवागज पळशीवाडी पाणदरे पांढरवाडी (बारामती) पानसरेवाडी पारवाडी (बारामती) पवनीमाळ पवनेवाडी पिंपळेवस्ती पिंपळी (बारामती) रूई (बारामती) साबळेवाडी (बारामती) सदोबाचीवाडी सांगवी (बारामती) सास्तेवाडी सावळ (बारामती) सावंतवाडी (बारामती) सायंबाचीवाडी शेरेचीवाडी शिरावळी (बारामती) शिरसुफाळ शिरशणे सोनगाव (बारामती) सोनकसवाडी सोनवाडीसुपे सोरटेवाडी सुपे (बारामती) तांदुळवाडी (बारामती) तारडोळी थोपटेवाडी उंबरवाडी (बारामती) उंडावाडी कडेपठार उंडावाडीसुपे वडगावनिंबाळकर वाधाणे वंजारवाडी (बारामती) वाघळवाडी वाकी (बारामती) वाणेवाडी (बारामती) येळेवस्ती झारागडवाडी
भौगोलिक
हा पुणे जिल्ह्याच्या दक्षिण पूर्व भागात वसलेला कमी पावसाचा तालुका आहे.बारामती तालुक्याच्या पूर्वेस इंदापूर तालुका,पश्चिमेस पुरंदर तालुका,उत्तरेला दौंड तालुका आणि दक्षिणेस सातारा जिल्ह्यातील फलटण तालुका आहे.बारामती तालुक्यामधून निरा डावा कालवा व निरा नदीवर असणाऱ्या बंधाऱ्यामुळे बारामती तालुक्याचा दक्षिण भाग बागायती भाग म्हणून ओळखला जातो आणि इथे ऊसाचे उत्पादन जास्त घेतले जाते.त्यामुळे या ठिकाणी तीन साखरकारखाने आहेत. बारामती तालुका 18°04΄ ते 18°32΄ उत्तर अक्षांश आणि 74°26΄ ते 74°69΄ पूर्व रेखांश दरम्यान आहे. हा भाग समुद्र सपाटी पासुन 550 मीटर उंचीवर आहे. बारामती तहसीलचे क्षेत्रफळ १३८२ चौ.कि.मी.आहे. तहसील विभागात एकशे सोळा मुख्य गावे आणि इतर छोटी उप-गावे आहेत. तालुक्याची एकूण लोकसंख्या ४,३०,०१० आहे.यापैकी पुरुषांची संख्या 2,21,626 व माहिलांची संख्या 2,08,384 आहे. ग्रामीण भागाची लोकसंख्या 8२.84% आहे (संदर्भ: भारताची जनगणना, २०११).
कुर्स्क ओब्लास्त
कुर्स्क ओब्लास्त (रशियन: Курская область) हे रशियाच्या संघाच्या अतिपश्चिम भागातील एक ओब्लास्त आहे.
बारामती तालुका
शेती
लोकांचा प्रमुख व्यवसाय हा शेती असून बाजरी, गहू, ज्वारी, ऊस, द्राक्षे ,मकाआणि कापुस ही इथली महत्त्वाची पिके आहेत. कापुस आणि साखरेची येथून निर्यात मोठ्या प्रमाणात होते.आणि जिरायती भागात डाळिंब, इतर् कडधान्ये पिकवली जातात.त्यामधे हरभरा,चवळी,मुग,वाटाना, मटकी ही कडधान्ये घेतली जातात.
कुर्स्क ओब्लास्त
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियाचे ओब्लास्त वर्ग:कुर्स्क ओब्लास्त
बारामती तालुका
पर्यावरण
बारामती  तालुक्यातील सिंचनाच्या आणि बिगर सिंचनाच्या क्षेत्राचे वातावरण थोडे वेगळे आहे. हिवाळा डिसेंबर ते फेब्रुवारीच्या मध्यभागी असतो आणि त्यानंतर मे पर्यंत टिकणारा उन्हाळा असतो. जून ते सप्टेंबर हा नै -त्य मॉन्सून हंगाम असतो तर ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबर हा मान्सूननंतरचा हंगाम असतो. सरासरी किमान तापमान सुमारे 12 अंश सेल्सियस आहे आणि अधिकतम तापमान सुमारे 39 अंश सेल्सियस आहे. बारामती तहसीलच्या 2001 ते 2012 या कालावधीत सरासरी वार्षिक पाऊस 502 मिमी होता. पावसाचे विश्लेषनावरून  बारामती  तालुका  दुष्काळ क्षेत्र असल्याचे दर्शवते. या तालुक्यात अनेक पशुपक्षी आढळतात. येथील ढेलेवस्ती-गुनवडी जवळील कऱ्हा (Karha) नदीचा काठ मोरांसाठी प्रसिद्ध आहे.
भूगर्भातील जल संसाधने व स्वच्छता गृहांची उपलब्धता
बारामती तहसील क्षेत्राची निव्वळ वार्षिक भूजल उपलब्धता प्रति वर्ष १५९६० हेक्टर मीटर/वर्ष आहे. यापैकी सिंचनासाठी  १५१६० हेक्टर मीटर/वर्ष वापरले जाते  तसेच  घरगुती व औद्योगिक वापरासाठी २३६. हेक्टर मीटर/वर्ष  असा वापर होतो. भविष्यातील पाण्याची उपलब्धता वाढविण्यासाठी भविष्यातील भूजल पुनर्भरण करणे आवश्यक आहे. या समस्येचे निराकरण करण्यासाठी भूजल व्यवस्थापन पद्धती केल्या पाहिजेत. या क्षेत्रात 14,104 विहिरी आहेत. त्याचप्रमाणे मोठ्या संख्येने बोअरवेलचा वापर शेती व घरगुती उद्देशाने भूगर्भातील पाणी काढण्यासाठी केला जातो.
बारामती तहसील क्षेत्रात ४२% कुटुंबे शुद्धीकरण प्रक्रिया  केलेले पाणी पिण्यासाठी वापरतात, तर १७% कुटुंबांना शुद्धीकरण प्रक्रिया  न केलेले पाणी पिण्यासाठी  मिळते. १५. ४% कुटुंबे  विहिरींचे  पाणी पिण्यासाठी वापरतात तर १९.6% कुटुंबे बोरवेल / ट्यूबवेल, हॅंडपंपमधून पिण्याचे पाणी वापरतात.
बारामती तहसीलच्या ग्रामीण भागात ३२.१२% कुटुंबांना स्वच्छताविषयक सुविधा उपलब्ध नाहीत,  ते उघड्यावर स्वच्छतागृहाचा वापर करतात. केवळ 39.8% कुटुंब अत्याधुनिक सेनेटरी सुविधा वापरतात
केंजळ (जावळी)
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
बारामती तालुका
झाडोरा
या तालुक्यातील महत्त्वपूर्ण झाडोरा हा काटेरी झुडुपी जंगल या प्रकारांतर्गत मोडते. महत्त्वाच्या वनस्पतीत बोर, वड, बाभूळ, आंबा,लिंब, हिवर इत्यादी वनस्पतींचा समावेश होतो.
इतिहास
श्री मयुरेश्वर - मोरगाव
निजे भूस्वानंदे जडभरत भूम्या परतरे । तुरियास्तीरे परमसुखदेत्व निवससि ।। मयुराया नाथा तवमसिच मयुरेश भगवान । अतस्त्वा संध्याये शिवहरिरणी मयुरेश ब्रम्हजनकम ।।१।।
अर्थात – हे मयुरेशा, तू सर्वश्रेष्ठ अशा भूस्वानंद क्षेत्रात जडभरतमुनिच्या भुमीमध्ये, कऱ्हा नदीच्या तीरावर असलेल्या मोरगाव या सुखदायी क्षेत्रात वास करतोस. तुरिया अवस्थेत असल्यामुळे शिवशंकरांना तू ब्रम्हानंद देतोस. हे मयुरेश्वरा, मयूर हे आसन आसणाऱ्या तुला माझा नमस्कार. ब्रम्हदेवाने उभारलेल्या तुझ्या ह्या देवळात दक्षिणेस रक्षणासाठी शंकर व उत्तरेला सूर्य सिद्ध केले आहे.
गाणपत्य सांप्रदायाच्या साडेतीन पीठांपैकी आद्यपीठ, मोरगाव कऱ्हा नदीच्या काठावर वसलेले आहे.अष्टविनायक यात्रा प्रथेप्रमाणे येथील श्री मयुरेश्वराचे (मयुरेश्वर) दर्शन घेऊनच यात्रा सुरू केली जाते व सर्व अष्टविनायकांचे दर्शन घेऊन पुन्हा मोरेश्वराचे दर्शन घेतल्यावर ती संपूर्ण झाली असे समजले जाते. मयुरेश्वराचे मंदिर उंच तटबंदीने वेढलेले असून उत्तराभिमुख आहे. पायऱ्या चढून गेले की नगारखाना खाली पुढच्या दोन भागात लाडू घेऊन गणेशाकडे तोंड करून उभा असलेला दगडी मुषकराज आहे. त्याच्या पुढील चौथऱ्यावर येथील वैशिष्ठ म्हणजे नंदी आहे. त्याबद्दल असे सांगितले जाते की, मोरगावच्या जवळच असणाऱ्या शिवमंदीरात स्थापन करण्याकरीता गाडय़ावरून नंदी नेत असता अचानक गाडा मोडला आणि नंदी त्या ठिकाणी जो बसला तो काही केल्या हलेचना. पुढे एका कारागिराच्या स्वप्नात येऊन नंदीने मला येथून हलवू नका म्हणून दृष्टांत दिला. चौथऱ्यांच्या पुढे सभामंडप आहे. सभामंडपाच्या भोवती तटबंदीच्या आतील चौकात आठ दिशांना गणेशाच्या एकदंत, महोदर, गजानन, लंबोदर, विकट, विघ्नहर्ता, विघ्वराज, धूम्रवर्ण व वक्रतुण्ड अशा नावाच्या अष्टप्रतिमा आहेत. सभामंडपातनंतर गाभारा लागतो.
सुखहर्ता दुखहर्ता..... ही आरती समर्थ रामदास स्वामींस ज्यांच्या दर्शनाने स्फुरली ती, मोरेश्वराची मनोहारी मूर्ती सभामंडपातूनच लक्ष वेधून घेते. मूर्ती पूर्वाभिमुख डाव्या सोंडेची असून मुर्तीच्या डोळ्यात आणि बेंबीत हिरे आहेत. श्रीच्या मस्तकावर नागराजाचा फणा पसरलेला आहे. तसेच त्याच्या डाव्या उजव्या बाजूस ऋद्धी - सिद्धीच्या पितळी मूर्ती आहेत.
अख्यायिका - गंडकी नगराचा राजा चक्रपाणी याला सुर्याउपासनेतून पुत्र प्राप्ति झाली. त्याचे नाव त्याने सिंधू असे ठेवले. सिंधूने सुद्धा सुर्यदेवाची तपश्चर्या करून अमरत्वाचा वरदान मिळवला. परंतु वरदान मिळताच सिंधूराज उन्मत झाला. त्रिलोकाच्या लालसेने त्याने पृथ्वी जिंकली व देवांना गंडरी नगरीत बंदीवासी केले. त्याच्या जाचाला कंटाळून देवांनी संकट विमोचनार्थ गणेशाची आराधना सुरू केली त्यावर गणेशाने प्रसन्न होऊन, ‘ लवकरच पार्वती मातेच्या पोटी जन्म घेऊन मी तुमची सुटका करेन.’ असा आशीर्वाद दिला. भाद्रपद शुद्ध चतुर्थीला गणेशाने बालकरूपात अवतार घेतला. काही दिवसांनी मोरावर आरूढ होऊन गणेशाने सिंधू राजाबरोबर युद्ध आरंभले. गणेशाने कमलासुराचा वध करून त्याच्या शरीराचे तीन तुकडे तीन दिशांना फेकले. कमलासुराचे मस्तक ज्या ठीकाणी पडले तेच मोरगाव. थोडय़ाच कालावधीत गणेशाने सिंधूराजाचा वध करून देवास मुक्त केले. मोरावर बसून दैत्यांच्या पराभव केला म्हणून गणेश मोरेश्वर - मयुरेश्वर या नावाने ओळखले जाऊ लागले. तर येथील स्थानास मोरगाव म्हणून ओळखले जाऊ लागले.
मार्ग : मोरगांव – पुणे – सासवड – जेजुरी मार्गे मोरगावला जाता येते. स्वारगेट स्थानकावरून एस.टी.ची. सोय आहे. जेजुरीतूनच मोरगांवला जायला फाटा फुटतो. जेजुरी – मोरगांव अंतर १७ कि.मी., पुणे मोरगांव ६४ कि.मी, पुणे – सोलापूर रस्त्यावरील चौफुल्यापासूनही १३ किमी सुपा मार्गे ८ किमी मोरगांवला येण्यासाठी रस्ता आहे.
शिक्षण
बारामती शिक्षणाबाबत एक गाजलेलं शहर आहे. तुळजाराम चतुरचंद महाविद्यालय, विद्यानगरी (विद्या प्रतिष्ठान), तसेच माळेगाव येथील अभियांत्रिकी महाविद्यालय व शारदाबाई पवार महिला ( कला, वाणिज्य, विज्ञान, गृहविज्ञान) महाविद्यालय सर्व महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहेत. विविध जिल्ह्यातील तसेच परराज्यातून विद्यार्थी येथे शिक्षण घ्यावयास येतात. शिक्षणाच्या बाबतीत व्यवस्थापन, अभियांत्रिकी, आरोग्य, संगणक आणि माहिती व तंत्रज्ञान, कायदा, मनुष्यबळ विकास, कृषी, शास्त्र, वित्तसाहाय्य, एनिमेशन, कला, वाणिज्य, डिझायनिंग, पाकशास्त्र, ह्युमॅनिटीज, मुक्‍त शिक्षण अभ्यासक्रम यामध्ये महाविद्यालयीन शिक्षणाच्या सुविधा सरकारी, खासगी, एनजीओ यांच्याद्वारे उपलब्ध आहेत. बारामती मध्ये फिलसॉफ्टस नावाची सॉफ्टवेअर कंपनी देखील आहे. या वर्षी बारामती मध्ये शासकीय वैद्यकिय (मेडिकल) महविद्यालय सुरू झाले आहे.
बारामती तालुक्यातील गावे
१)शिर्सुफळ
शिर्सुफळ हे बारामती तालुक्यातील एक गाव आहे. हे गाव बारामती शहरापासून २७.५ किलोमीटर अंतरावर वसलेले आहे. शिर्सुफळ या गावी जाण्यासाठी बस आणि रेल्वे यांची सोय आहे.शिर्सुफळ  हे गाव १२ वाड्यांनी मिळून बनलेलं आहे. शिर्सुफळ हे गाव श्री शिरसाई देवीच्या मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे. शिरसाई देवीचे मंदिर प्राचीन काळी बांधलेले असून त्याचे पूर्ण काम हे दगडी आहे.मंदिरात दोन दीपमाळ आहेत. एकून चार छोटे कळस व एक मोठ शिखर आहे.या मंदिरात त्याच बरोबर पूर्ण शिर्सुफळ गावात खूप सारी माकडे आहेत.म्हणूनच शिर्सुफळ गावाला माकडांच गाव असेही म्हणतात.
शिर्सुफळ गावात शुक्रवार हा बाजार दिवस असतो. या गावात श्री शिरसाई विद्यालय शिर्सुफळ ही माध्यमिक शाळा आहे .तसेच जिल्हा परिषद प्राथमिक केंद् शाळा  शिर्सुफळ ही प्राथमिक शाळा आहे.त्याचबरोबर गावात महादेवाचे मंदिर आहे.गावात प्राथमिक आरोग्य केंद्र देखील आहे.
शिर्सुफळ या गावची यात्रा अक्षय तृतीयेच्या दुसरा दिवस पासून सुरुवात होते. चार दिवस श्री शिरसाई देवीची  यात्रा असते.
२)कटफळ
कटफळ हे बारामती तालुक्यातील एक गाव आहे. हे गाव बारामती शहरापासून ६ किलोमीटर अंतरावर वसलेले आहे.कटफळ या गावी जाण्यासाठी बस आणि रेल्वे यांची सोय आहे. कटफळ हे गाव श्री जानाई देवीच्या मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे.कटफळ गावात रविवार हा बाजार दिवस असतो.
३)मोरगाव
मोरगाव हे बारामती तालुक्यातील एक गाव आहे.हे गाव बारामती शहरापासून ३७.९ किलोमीटर अंतरावर वसलेले आहे.मोरगाव हे गाव मोरेश्वर मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे. अष्टविनायकामधिल हे एक मंदिर आहे.या गणपतीला मानाचा गणपती असेही म्हणतात.
४)सोमेश्वर
सोमेश्वर हे बारामती तालुक्यातील एक गाव आहे.हे गाव बारामती शहरापासून ४० किलोमीटर अंतरावर वसलेले आहे.सोमेश्वर हे गाव सोमेश्वर मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे.याचबरोबर या  गावात सोमेश्वर सहकारि साखर कारखाना देखिल आहे.सोमेश्वर या गावात सोमेश्वर अभियांत्रिकी महाविद्यालय ,सोमेश्वर सायन्स् कॉलेज  देखिल आहे.त्याच बरोबर सोमेश्वर गावात मंगळवार हा बाजार दिवस असतो. सोमेश्वर येथे मु.सा.काकडे हे महाविद्यालय आहे.
संदर्भ
http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2725_PART_B_DCHB_PUNE.pdf
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
श्रीलंकेचे जिल्हे
श्रीलंकेच्या ९ प्रांतांमध्ये २५ जिल्हे (सिंहल: දිස්ත්‍රි‌ක්‌ක एकवचनी දිස්ත්‍රික්කය) आहेत. प्रत्येक जिल्ह्यासठी एका सचिवाची नेमणुक केलेली असते जो त्या जिल्ह्याचे कामकाज पहातो.
सिंहल भाषेत जिल्ह्याला दिसा असे संबोधले जाते. दिसा शब्दाचा मुख्य अर्थ राजाच्या खालोखाल असलेल्या सर्वोच्य पदावरील व्यक्तिच्या (ड्यूक) नियंत्रणाखाली असलेला मुलुख. विशेषकरून मातले आणि उवा प्रदेशांसाठी हा शब्द उचित ठरतो.
श्रीलंकेच्या प्रत्येक जिल्ह्यात ठरावीक विभाग सचिव असतात आणि त्यांचे विभाजन ग्राम निलाधारी उपविभागंमधे केलेले असते.
घाशीराम कोतवाल (चित्रपट)
चित्रपटात अली मियॉं, मोहन आगाशे, रजनी चव्हाण, रामी, वंदना पंडित, श्रीराम रानडे यांच्या भूमिका होत्या. चित्रपटाचे दिग्दर्शन कमल स्वरूप, कृष्णन हरिहरन, मणि कौल, सईद अख्तर अणि मिर्झा यांनी केले होते.
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मराठी चित्रपट
मजुरा विधानसभा मतदारसंघ
मजुरा विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
रचना
सुरत जिल्ह्यातील या मतदारसंघाची रचना २००८ मध्ये झाली.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
हिंदूइझम इन पब्लिक अँड प्रायव्हेट (पुस्तक)
हिंदूइझम इन पब्लिक ॲन्ड प्रायव्हेट : रिफॉर्म, हिंदुत्व, जेंडर ॲन्ड संप्रदाय हे पुस्तक अंथनी कोपले यांनी संपादित केलेले असून ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटी प्रेसने २००३ मध्ये प्रकाशित केले आहे. पुस्तकातील सर्व लेख हे २००० सालच्या सप्टेंबरमध्ये एडिनबरो येथे झालेल्या 'युरोपियन कॉन्फरन्स ऑफ मॉर्डन साउथ एशियन स्टडीज' मधील धार्मिक सुधारणावादी चळवळींवरील एका पॅनल समोर सादर करण्यात आलेले होते.
महत्त्वाचे मुद्दे
या पुस्तकात संपादक भारतातील १९व्या व २०व्या शतकातील धार्मिक सुधारणावादी चळवळींनी स्वीकारलेले राष्ट्रवादाचे व आधुनिकतेचे स्वरूप व त्याचे समकालीन हिंदुत्वाशी असलेल्या संबंधांचे परीक्षण केले आहे. ज्या विचारसरणीला नंतरच्या काळात हिंदुत्व असे संबोधण्यात आले, त्या हिंदुत्वाच्या उदयाला कारणीभूत झालेल्या विवेकानंद, योगी अरविंद आणि दयानंद सरस्वती यांच्या प्रभावाचे चिकित्सात्मक विश्लेषण या पुस्तकातील  लेखांमध्ये केलेले आहे.
टीका
अरविंद शर्मा यांच्या मते हे पुस्तक काही मूलभूत गृहीतकांना आव्हान करते. अमिया सेन यांनी या पुस्तकामधील युक्तिवादाची तीव्रता, वापरण्यात आलेल्या साधनांची समृद्धता व सैद्धांतिक प्रश्नांची व्याप्ती यांसाठी पुस्तकाची स्तुती केलेली आहे.
घाशीराम कोतवाल (नाटक)
घाशीराम कोतवाल हे विजय तेंडुलकर यांनी पेशवाईच्या काळात पुण्याचा कोतवाल राहिलेल्या घाशीराम कोतवाल या व्यक्तिरेखेवर आधारित लिहिलेले मराठी नाटक आहे. १६ डिसेंबर, इ.स. १९७२ रोजी हे नाटक रंगमंचावर आले. या नाटकाचे दिग्दर्शन डॉ. जब्बार पटेल, नृत्य दिग्दर्शन कृष्णदेव मुळगुंद तर संगीत दिग्दर्शन भास्कर चंदावरकर यांनी केले होते. घाशिराम कोतवाल हे मानवी मनात दडलेल्या व जीवनातील क्रौर्याचे दर्शन घडविणारे नाटक आहे.
घाशीराम कोतवाल नाटकाच्या समीक्षेतला काही भाग
"हां, आऊंगा, पुने में आऊंगा, बताऊंगा मेरा इंगा, पडेगा- मरेगा, लेकिन अब तुमको छुट्टी नही! हूं कनौजका बम्मन, लेकिन अब हो गया हूं शूद्र गुनहगार,जानवर निकम्मा| नही अब कोई मुझे रोखनेवाला,रुकानेवाला,झुकानेवाला, फसानेवाला.अब हूं मैं शेतान!अंदरसे सैतान और बाहरसे सुव्वर,जो मुझे बनया है तुम लोगोंने|सुव्वर के माफिक आऊगा और शैतान होके रहूंगा! मेरे साथ सबको सुव्वर बनाऊंगा| इस पूने को सुव्वर का राज बनाऊंगा! तबही मेरा नाम घाशीराम और मेरे बाप का नाम सावळाराम सार्थ होगा, हां!" क्रोर्यभावाचे दर्शन घडविणारा हा संवाद घाशीराम कोतवाल या विजय तेंडुलकरलिखित नाटकातला आहे. क्रौर्यसूत्रच हा या नाटकाचा प्रतिपाद्य विषय आहे.
घाशीराम कोतवाल हे नाटक मराठी रंगभूमीवरील मैलाचा दगड आहे.यातील नायक घाशीराम सावळादास हा आपले नशीब काढायला कनोजहून पुण्यात येतो. येथील गुलाबी नामक नाचीकडे हरकाम्या गडी म्हणून राहतो. तिथे नाना फडणवीस आणि त्याची भेट घडते. घाशीराम आपल्या सेवेने आणि चतुर वाणीने नानांची मर्जी राखतो. खुश होऊन नाना त्याला कंठा बहाल करतात;पण गुलाबी तो त्याच्याकडून हिसकावून घेते. तो विरोध करू लागतो. गुलाबी आपल्या साथीदाराकरवी त्याला झोडपून रस्त्यावर भिरकावून देते; रमण्यावरही घाशीरामला असाच अनुभव येतो. तिथे घाशीरामवर चोरीचा आळ येतो. त्याला कोठडीत कोंडून पडावे लागते;त्याला हद्दपार व्हावे लागते. या क्रूर अनुभवाने घाशीरामच्या मनात क्रौर्याची, सुडाची भावना जागी होते. याचा सूड घेण्यासाठी घाशीराम प्रतिज्ञा घेतो. सूड उगविण्यासाठी तो प्रथम आपल्या ललितागौरी या तरुण मुलीचा बळी द्यायचा ठरवतो. नानाला तिचा मोह पडतो आणि तिच्या बदल्यात नानाकडून कोतवाली मिळवतो. मानवी जीवनाचे परावलंबित्व,त्यातील अरिष्ट-शोकांची अपरिहार्यता, प्रेम, स्वार्थ, घमेंड,स्नेह, लालसा, इत्यादी मानवी मनानातील मूलप्रवृत्ती यांचे अनेक विणीचे जाळेच या नाटकाच्या प्रयोग रूपाने दिग्दर्शक डॉ. जब्बार पटेल आणि त्यांच्या चमूने सिद्ध केले आहे.
अपमान, अन्याय यांमुळे घाशीराम क्रूर होतो, तर लंपटपणामुळे व स्वार्थामुळे नाना फडणवीस क्रूर होतात. प्रारंभी घाशीरामला क्रौर्याचा अनुभव येतो तो अनागोंदीमुळे. रात्री अकरानंतर त्याची पुण्याच्या रस्त्यांवरून गस्त सुरू होते. अडलेल्या बायकोसाठी सुईण शोधणाऱ्याला अडविले जाते. मध्यरात्री दारे ठोठावून पतीपत्नींना जागे करून त्यांच्या अधिकृत नात्याची तपासणी केली जाते. पण महत्त्वाचा प्रसंग रमण्यातील चोरीचा. चोरीचा आळ असलेल्या इसमाचा घाशीराम अनन्वित छळ करतो. त्याची नखे काढण्यात येतात-लिंबूसाबणाने धुतली जातात. तापलेल्या लोखंडाचा गोळा त्याच्या हाती दिला जातो. या सर्व छळाने कंटाळून तो कबुली देतो तर त्याचे हात तोडून त्याला पुण्याच्या हद्दीबाहेर फेकण्याची शिक्षा दिली जाते.
परदेशी प्रयोग
ऑक्टोबर १९८० मध्ये ‘घाशीराम’चे प्रयोग लंडनला हॅमरस्मिथमध्ये रिव्हरसाइड स्टुडिओ या नाट्यगृहात सलग आठ दिवस झाले. पहिल्या प्रयोगाला लंडनच्या सर्व प्रमुख वृत्तपत्रांचे नाटय़- समीक्षक आले होते. त्यांची पद्धत म्हणजे प्रयोग झाला की परीक्षण लगेच दुसऱ्या दिवशी छापून येते. पैकी ‘गार्डियन’ या वृत्तपत्राने सविस्तर परीक्षण तर दिलेच, पण सोबत ‘घाशीराम’ नाटकाच्या शेवटी जे दृश्य दिसते, ते म्हणजे पुढे घाशीराम मरून पडलेला आहे, मागे बामणहरींची रांग उभी आहे, त्या रांगेत नाना फडणवीस समाविष्ट होतात. हे मागे चौथऱ्यावर उभा राहून एक इंग्रज अधिकारी पाहत असतानाच भैरवीच्या सुरावटीत ‘श्रीगणराय नर्तन करी..’ या नमनाच्या ओळी म्हटल्या जातात. आणि ठेका सुरू होताच पडदा पडतो. ‘गार्डियन’ने नेमक्या या शेवटच्या दृश्याचा फोटो छापला; ज्यात इंग्रज अधिकारी मागे उठून दिसतो आणि वर हेडलाइन दिली- ‘नो पन् इंटेन्डेड’ (म्हणजे ‘टीकेविना’ याअर्थी)! कारण १८१८ मध्ये पेशवाई गेली आणि इंग्रज आले, हा इतिहास सर्वश्रुत आहे. हे इतिहासाचे भान त्या समीक्षकाला होते.
१९८६ घाशीराम कोतवालचे ‘थिएटर ऑफ नेशन्स’ या युनेस्कोप्रणीत आंतरराष्ट्रीय नाट्यमहोत्सवात प्रयोग झाले. हे प्रयोग अमेरिकेत बाल्टिमोर इथे झाले. ज्या नाट्यगृहात हे प्रयोग झाले ते १८४७ मध्ये स्थापन झालेल्या जगप्रसिद्ध जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठाच्या संगीत विभागात- म्हणजे १८५७ पासून ख्यातकीर्त असलेल्या ‘पीबडी म्युझिक कॉन्झव्‍‌र्हेटरी’मध्ये होते. प्रयोगाला आंतरराष्ट्रीय प्रेक्षकसमूह होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी नाटक नामसूची वर्ग:विजय तेंडुलकरांचे साहित्य
पॅरिस हिल्टन
पॅरिस हिल्टन (१७ फेब्रुवारी, १९८१:न्यू यॉर्क, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) ही हिल्टन हॉटेल्सच्या स्थापकाची नात व अभिनेत्री आहे.
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आर्थिक विकास (समाजसेवक आणि राजकारणी लोकांचा)
समाजकारण आणि राजकारण करणाऱ्या आणि त्यांच्या नातलगांचा बऱ्याच वेळा चांगला आर्थिक विकास होतो. जो पर्यंत लाभ आणि प्रतिलाभ सिद्ध होत नाही तो पर्यंत ते त्यांच्या उद्योजकता क्षमतेचे आदर्श उदाहरण असते.आजकाल निवडणूक आयोगाकडे काही राजकारणी काही प्रमाणात संपत्ती जाहीर करतात दर निवडणूकी दरम्यान होणारा त्यांच्या आर्थिक स्थितितील बदल मतदारांपुढे राहून मतदारांनी त्याचा योग्य निष्कर्ष काढावा हा उद्देश असतो.
आर्थिक विकासाचे विभीन्न मार्ग उपलब्ध असतात.
औद्दोगिक क्षेत्रातील समाजसेवा
या समाजसेवेत ग्रामीण क्षेत्रात चुकूनमाकून आलेल्या उद्दोगाला समाजसेवक या नात्याने भेट देतात व सामाजिक कार्याकरता आर्थिक मदत मागतात.राजकिय क्षेत्रातील दबदब्यावर अवलंबून उद्दोगाचे प्रमुख, जनरल मॅनेजर अथवा किमान HR executive अशी अपॉईंटमेंट मिळते. अलिकडील काळात मास्टर ऑफ सोशलवर्क क्षेत्रातील उच्चविद्दाविभूषित HR executive हा अशा समाजसेवकांशी योग्य समाजसेवे बाबत तडजोड करण्यात वाकबगार असावा लागतो. समाजसेवकास त्याची लेबर एजन्सी चालवण्याची अथवा नात्यातील दोनचार माणसे लावून देण्याची किमान संधी मिळू शकते.
समाजसेवकास उद्योगाने सुयोग्य संधी न दिल्यास उद्दोगाने मोडलेल्या औद्योगिक क्षेत्रातील नियमांबद्दल उद्दोजकांचे मार्गदर्शन करण्याची क्षमता ही समाजसेवकाचे किमान अपेक्षीत कौशल्य असते.
लुटूपुटूची निवडणूक उमेदवारी
निवडणूक क्षेत्रातील मतदारांना अधिक चॉईस मिळावा म्हणून आधी उमेदवारी अर्ज भरला जातो. मग निवडणूकीत मते फुटन्याची भिती वाटणाऱ्या नेत्यांकडून आलेल्या विनंत्यांचा मान राखून उमेदवारी अर्ज मागे घेतला जातो. केवळ माए घेण्याच्या तयारीने अथवा विशीष्ट समाजघटकाची मते फोडण्या करिता अर्जभरून योग्य खेळ्या खेळल्यास आर्थिकविकासाच्या चांगल्या संधी प्राप्त होऊ शकतात
हे पण पहा
वर्ग:राजकारण वर्ग:समाजशास्त्र वर्ग:अर्थशास्त्र
इ.स. १६६७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६६७ वर्ग:इ.स.च्या १६६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
गुलाम परकार
गुलाम अहमद हसन मोहम्मद परकार.
चिकुनगुनिया
चिकुनगुनिया हा एक विषाणूजन्य रोग आहे. हा ताप (CHIKV)विषाणूंमुळे होतो. एडीस इजिप्ती डासाच्या संक्रमणात्मक चाव्याद्वारे तो प्रसारित केला जातो. रोगाचे पहिले निदान १९५३ मध्ये टांझानिया येथे झाले.
चिकनगुनियाची लक्षणं काय?
चिकनगुनिया हा तापाचा आजार आहे. ताप हा साधारण तीन ते चार दिवस असतो. ताप थंडी वाजून येऊ शकतो. सोबत डोकेदुखी, अंगदुखी, मळमळ होणे, उलटी होणे, पुरळ येणे इत्यादी लक्षणं दिसू शकतात. पण तापासोबतचे मुख्य लक्षण म्हणजे सांधेदुखी. सांधेदुखी जोरदार असते. हातापायाचे छोटे आणि मोठे सगळेच सांधे दुखू शकतात. सांध्यांवर सूज सुद्धा येऊ शकते. हे दुखणं इतकं त्रासदायक असतं की पेशन्ट हवालदिल होतात. चिकनगुनिया ह्या आफ्रिकन शब्दाचा अर्थ (दुखण्याने)वाकून गेलेला असा होतो. ही सांधेदुखी काही दिवस असते व ताप कमी झाल्यावर हळूहळू कमी होते. पण काही पेशंट मध्ये ही सांधेदुखी बराच काळ टिकू शकते. डॉक्टरांच्या सल्याने औषध घेतल्याने ही सांधेदुखी बरी होण्यासारखी असते. चिकनगुनियाचं दुखणं हे तीव्र स्वरूपाचं असलं तरी ह्या आजारात जीवाला धोका होत नाही. डेंग्यूत ज्याप्रमाणे रक्तवाहिन्या पाझरून रक्तदाब (बीपी) कमी होउ शकतो किंवा इतर अवयवांवर परिणाम होऊ शकतो तसे गंभीर परिणाम चिकनगुनियात सहसा दिसत नाहीत. त्यामुळे घरी आराम करून इलाज करण्यासारखा हा आजार आहे. पण पण हे नेहमी लक्षात ठेवावं की तुम्हाला चिकनगुनिया वाटणारा आजार हा दुसरा ताप असण्याची शक्यता असू शकते. तापाचे बरेच आजार पहिल्या काही दिवसात सारखेच दिसतात. हिवताप(मलेरिया) किंवा टायफॉईडला विशिष्ट औषध द्यावे लागते. डेंगू मध्ये विशेष लक्ष ठेवावे लागते. त्यामुळे हे आजार नाहीतना ह्याची खात्री काही पेशन्ट मध्ये आपल्याला करून घ्यावी लागते. पुढील काही लक्षणं दिसल्यास आपण डॉक्टरांना लगेच भेटून तपासणी करून घ्यावी. धोक्याची लक्षणे ताप कमी न होणे किंवा वाढत जाणे चक्कर येणे पोटात खूप दुखणे वारंवार उलटी होणे नाकातून/तोंडातून/लघवी संडास वाटे रक्तस्त्राव होणे चक्कर येणे दम लागणे/धाप लागणे लघवी कमी होणे गुंगी येणे हातपाय थंड पडणे, बीपी कमी होणे लहान मुलांमध्ये मुल सारखे रडणे मुलांचे खाणे व पिणे कमी होणे इत्यादी लक्षणं दिसल्यास वेळ न दवडता डॉक्टरांना भेटावं. ही लक्षणं चिकनगुनियाची नसून गंभीर आजारांची असू शकतात.
चिकनगुनियाचे निदान
चिकनगुनिया साठी रक्ताची तपासणी आजाराच्या साधारणतः एक आठवड्यानंतर करतात. अँटिबॉडीची ही तपासणी चिकनगुनिया आहे की नाही हे सांगू शकते. ही तपासणी डॉक्टरांच्या निदानाला पूरक म्हणून करतात. इतर तापाच्या आजारांची शक्यता फेटाळून लावण्यासाठी डॉक्टर इतरही काही तपासण्या सांगू शकतात.
चिकनगुनियाचा उपचार इतर व्हायरल तापांप्रमाणेच चिकनगुनिया हा आपोआप बरा होणारा आजार आहे. ह्या व्हायरसच्या विरोधात कुठलेही औषध सध्या तरी आपल्याकडे नाही. त्यामुळे उपचार हा लक्षणं कमी करण्यासाठी दिला जातो. आराम करावा. दुखण्यासाठी व तापासाठी पॅरासीटामॉल व गरज पडल्यास वेदनाशामक औषधे घावी. भरपूर पाणी व पेये घ्यावीत. ताप गेल्यावरही दुखणे सुरू राहिल्यास डॉक्टरांना भेटावे. ही सांधेदुखी जवळपास सगळया पेशंट मध्ये ठीक होते. जर रक्तदाब, डायबेटिस, किडनीचे आजार किंवा हृदयविकार ह्यासारखे काही आजार असतील तर अधिक काळजी घेण्याची गरज असते. डास हा आपला राष्ट्रीय शत्रू आहे. आपल्या शेजारी राष्ट्रांपेक्षा जास्त नुकसान डास करतात. त्यामुळे डासांचा नायनाट करणं हे प्राधान्य आहे. वैयक्तिक पातळीवर आपल्या घरातील व परिसरातील डासांचा नायनाट करणे व स्वच्छता ठेवणे तसेच नगरपालिका/ ग्रामपंचायत पातळीवर प्रयत्न करून गावातील डासांचा नायनाट करणे आवश्यक आहे. डासांपासून वाचण्यासाठी मच्छरदाणी, हातपाय झाकणारे कपडे, डास दूर ठेवणाऱ्या क्रीम इत्यादींचा वापर करू शकतो.
इतिहास
ह्या रोगचे वर्णन प्रथम मारॉन रॉबिन्सन आणि लुमस्कन केले होते. हे प्रथम टांझानियामध्ये पसरले होते.
लक्षणे
ताप येणे, तसेच तोंड, पाठ, पोट येथे पुरळ उठणे ही चिकुनगुनियाची लक्षणे आहेत. या रोगाचा संसर्ग झाल्यास सांधे प्रचंड दुखतात. त्यामुळे रुग्णांना हालचाल करताना त्रास होतो, सांध्यांना सूज येते. रोग बरा झाला, तरी ही लक्षणे कमी होण्यास काही आठवडे लागतात. काही रुग्णांमध्ये दीर्घ संधिवाताची लक्षणे दिसतात. स्नायू, कंबर, डोके दुखणे, प्रकाशाकडे पाहताना त्रास होणे आदी लक्षणेही आहेत.
चिकनगुनियाची लक्षणे जरी डेंग्यूसारखी असली तरीही haemorragic feverची अवस्था मात्र या रोगात त्यात जवळजवळ कधीच दिसत नाही. त्यामुळे चिकुनगुनियामुळे सहसा मृत्यू ओढवत नाही.
उद्रेक
भारतामध्ये या रोगाचा उद्रेक कुठे होतो त्याची यादी खालीलप्रमाणे
वर्ग:आरोग्य वर्ग:रोग वर्ग:विषाणूजन्य रोग वर्ग:संसर्गजन्य रोग वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
चंद्र प्रकाश जोशी
चंद्र प्रकाश जोशी (४ नोव्हेंबर, १९७५ - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे चित्तोडगढ मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चित्तोडगढचे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चिसतळा
चिसतळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
गोंधळी (बाभुळगाव)
गोंधळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
उमा शंकर दीक्षित
उमा शंकर दीक्षित (१२ जानेवारी इ.स. १९०१ - ३० मे इ.स. १९९१) एक भारतीय राजकारणी, कॅबिनेट मंत्री आणि पश्चिम बंगाल आणि कर्नाटकचे राज्यपाल होते. १२ जानेवारी १९०१ रोजी उन्नाव जिल्ह्यातील उगू गावात त्यांनी जन्म घेतला. त्यांचे शिक्षण कानपूर येथून झाले. आपल्या विद्यार्थीजीवनानंतर ते स्वातंत्र्य चळवळीत सामील झाले. गणेश शंकर विद्यार्थी समितीचे अध्यक्ष असताना ते कानपूरच्या जिल्हा काँग्रेस समितीचे सचिव होते.
त्यांनी भारताचे गृहमंत्री, आरोग्यमंत्री आणि कर्नाटक आणि पश्चिम बंगालचे राज्यपाल या सेवाही दिल्या. त्यांनी अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीचे कोषाध्यक्ष तसेच लखनौ येथे असोसिएटेड जर्नल्सचे व्यवस्थापकीय संचालक म्हणून काम केले. त्यांनी आपल्या आईच्या स्मरणार्थ आपले गाव उगूमध्ये गर्ल्स इंटरमिजिएट कॉलेजची स्थापना केली. भारत सरकारने १९८९ साली त्यांना भारतातील दुसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान पद्म विभूषण पुरस्कार देऊन गौरविण्यात आले.
दिल्लीच्या माजी मुख्यमंत्री शीला दीक्षित ह्या उमा दीक्षितांच्या सून आहेत.
संदर्भ
वर्ग: इ.स. १९०१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय गृहमंत्री वर्ग:कर्नाटकचे राज्यपाल वर्ग:पश्चिम बंगालचे राज्यपाल वर्ग:भारतीय आरोग्यमंत्री वर्ग:राज्यसभा सदस्य वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सोयगाव (नांदगाव)
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मुझफ्फराबाद
मुझफ्फराबाद ही पाकव्याप्त काश्मीरची राजधानी आहे. हे शहर मुझफ्फराबाद जिल्ह्यात असून झेलम व नीलम ह्या नद्यांच्या काठावर वसलेले आहे. मुझफ्फराबादची एकूण लोकसंख्या साधारण ७,४१,००० आहे. हे शहर मुझफ्फराबाद जिल्ह्याचा एक भाग आहे आणि हे झेलम आणि किशनगंगा (आता पाकिस्तानमध्ये नीलम नदी म्हणून बदलले गेले आहे) च्या काठावर वसलेले आहे.
पूर्वेकडील नियंत्रण रेषेच्या दुसऱ्या बाजूला आणि उत्तरेकडील आझाद काश्मीरच्या नीलम जिल्ह्यावरील काश्मीरमधील कुपवाडा आणि बारामुल्ला जिल्हा नियंत्रित काश्मीरमधील मुझफ्फराबाद जिल्ह्याच्या पश्चिमेस खैबर-पख्तूनख्वा प्रांत. १९९८ च्या जनगणनेनुसार जिल्ह्याची लोकसंख्या ७२५००० होती आणि १९९९ च्या अंदाजानुसार ही लोकसंख्या ७४१००० पर्यंत वाढली होती. मुझफ्फराबाद जिल्हा तीन तहसील व मुझफ्फराबाद शहरांचा समावेश आहे. हे इस्लामाबाद आणि रावळपिंडीपासून १३८ किलोमीटर आणि एबटाबादपासून ७६ किलोमीटर अंतरावर आहे.
मॅक ओएस एक्स १०.०
मॅक ओएस एक्स १०.० (सांकेतिक नाव चीता) ही अ‍ॅपलच्या मॅक ओएस एक्स या घरगुती व सर्व्हर प्रकारच्या संगणकांसाठी असलेल्या संचालन प्रणालीची पहिली मुख्य आवृत्ती होती.
इ.स. २००४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. २००४ वर्ग:इ.स.च्या २००० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ग्रँडमास्टर (बुद्धिबळ)
बुद्धिबळ या खेळामध्ये ग्रॅंडमास्टर ही सर्वोच्च पदवी आहे. ही पदवी फिडे मार्फत दिली जाते. एखाद्या खेळाडूने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर २५०० किंवा त्यापेक्षा अधिक रेटिंग मिळवल्यास त्यास ग्रॅंडमास्टर ही पदवी मिळते. एकदा ग्रॅंडमास्टर ही पदवी मिळाल्यानंतर ती परत घेतली जात नाही. ग्रॅंडमास्टर मिळवल्यानंतर खेळाडूचे रेटिंग २५०० पेक्षा कमी झाले तरी ही काढून घेतली जात नाही. आयुष्यभर अबाधित राहते. भारताचा सर्वात पहिला ग्रॅंडमास्टर विश्वनाथन आनंद हा होय. सद्यस्थितित ३२ भारतीय खेळाडू ग्रॅंडमास्टर आहेत. परिमार्जन नेगी हा भारताचा सर्वांत कमी वयात ग्रॅंडमास्टर टायटल जिंकणारा खेळाडू आहे. त्याने केवळ वयाच्या तेराव्या वर्षी ग्रॅंडमास्टर मिळवले.
संदर्भ
वर्ग:बुद्धिबळ
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, १९७२-७३
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने फेब्रुवारी-एप्रिल १९७३ दरम्यान पाच कसोटी सामने खेळण्यासाठी वेस्ट इंडीजचा दौरा केला. ऑस्ट्रेलियाने कसोटी मालिका २-० अशी जिंकली.
५वी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील क्रिकेट वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे वेस्ट इंडीज वर्ग:फ्रँक वॉरेल चषक
ब्रिगेड ऑफ गार्डस
ब्रिगेड ऑफ गार्डस हे भारतीय सेनेतील एक सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजमेंटचा दर्जा देण्यात आला.
इतिहास
भारतीय सैन्याच्या ब्रिगेड ऑफ गार्डस या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. भारतीय सैन्याची यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
हेही पहा
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
घटना क्षितिज
घटना क्षितिज (इंग्लिश: Event horizon, इव्हेंट हॉरायझन ;) म्हणजे कृष्णविवराभोवती असलेली त्याची अदृश्य सीमा. या सीमेच्या आत गेल्यास कोणीही मुक्त होऊ शकत नाही. याठिकाणी असलेल्या प्रखर गुरुत्वाकर्षणामुळे प्रकाशदेखील मागे खेचला जातो.
कृष्णविवराचे घटना क्षितिज
वर्ग:खगोलशास्त्र
इ.स. १६६३
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६६३ वर्ग:इ.स.च्या १६६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अंकुल
पहा अंकोल वनस्पतीशास्त्रीय नाव: Alangium salviifolium
कुळ: Alangiaceae
नाम:- (सं.) अंकोट; (हिं.) ढेरा; (बं.) धलाकुर, धलाआंक्रा; (उरिया) अंकुल; (कोळ) अंकोल; (संताल) देल; (गु.) अंकोल; (ता.) अंकोलम्; (क.) अंकोलेमर; (ते.) अंकोलमु; (तु.) अंकोलेद.
वर्णन
अंकुलाचा जंगली वृक्ष बराच मोठा व सुबक असतो. हा भारतात बहुतेक ठिकाणी आढळतो. पल्ल्वी बाराही महिने असते, परंतु फुले येण्याच्या सुमारास पाने गळतात. काटे असलेल्या व काटेविरहित अशा दोन्ही जाति आहेत. फांद्या वेड्यावाकड्या असतात; साल राखी रंगाची, जाड व खडबडीत असते; मूळ जड, पिवळे, तेलकट व टणक असते; मुळाची साल दालचिनीपेक्षा जरा उदी रंगाची असते; पाने बोटभर रुंद व कण्हेरीच्या पानासारखीं लांबट असून त्यांवर ढोबळ शिरा असतात; फुले शुभ्र, सुवासिक व झुबक्यांनी येतात; फळे तांबूस जांभळ्या रंगाची व बोराएवढी; गोलाकार असतात. बियांपासून तेल निघते. मुळाची साल, पाने व बियांचे तेल औषधांत वापरतात. रूचि कडू, वास किळसवाणा असतो.
रसशास्त्र
मुळांत फार कडू द्रव्य आहे. हे दारूंत मिसळते, परंतु पाण्यांत मिसळत नाही.
गुण
अंकोलाच्या मुळाची साल कडू व उष्ण आहे. तिची प्रत्यक्ष क्रिया पचननलिकेच्या श्लेष्मलत्वचेवर व त्वचेवर होत असते. लहान प्रमाणांत दिल्यास आमाशयाची व आंतड्याची शक्ति वाढते, पित्तस्त्राव बरा होतो, शौचास साफ होते, जराशी मळमळ होऊन कफ ढिला होतो, त्वचा ओली होते व त्वचेची विनिमयक्रिया सुधारते. हे अंकोलाचे धर्म रूईसारखे आहेत. मोठ्या प्रमाणांत दिल्यास उलटी होते व पाण्यासारखे कफ व पित्तमिश्रित जुलाब होतात. जुलाब होतानां लघवीचे थोडेबहुत प्रमाण वाढते. अंकोलाने निःसंशय उलटी होते खरी, तरी ह्याची वामक द्रव्यांत गणना करू नये व वामक म्हणून वापरू नये. वांति होण्याकरिता अंकोल मोठ्या मात्रेंत द्यावे लागते व अशा मात्रेंत दिले तरी वांति होण्यास वेळ लागतो. वांति होत असतांना व झाल्यानंतर ह्रदय व रक्तवाहिन्या ह्यांस बराच थकवा व शिथिलता येते. आमाशयाच्या श्लेष्मलत्वचेवर वांतीचे वेळी ह्याची प्रत्यक्ष क्रिया होत असल्याकारणाने तेथे दाह होतो व केव्हां केव्हां शोथहि उत्पन्न होतो. ह्या क्रियेवरून अंकोल हे मोठ्या मात्रेंत वापरता येत नाही हे स्पष्ट होते. हे दोष रूईत नाहीत. अंकोल विषारावर वापरतात. सर्पविष व उंदराचे विष यांत अंकोलाची स्तुति केली आहे.
अंकोल स्वेदजनन, शोथन (त्वग्दोषहर) आनुलोमिक व विषहर आहे. यांत कासहर हा विशेष धर्म आहे व दाहजनक आणि वामक हा त्याचा दोष आहे. मात्रा:- मुळाची साल १ ते ३ गुंजाप्रमाणे दिल्यास घाम सुटतो, मळमळ्ते व कफ ढिला होतो. १ वाल दिली असता ढाळ होतात; २० ते २५ गुंजा दिली असतां उलटी होते; सर्पविषारांत २० गुंजाप्रमाणे देतात. अंकोलाचे अनुपान तांदळाची पेज किंवा धुवण आहे.
उपयोग
अंकोलाच्या मुळाची साल रूईप्रमाणे सर्व तऱ्हेच्या त्वग्रोगांत वापरतात. उपदंश, रक्तपित्ती, अंगावर मोठाले लाल रंगाचे चट्टे उठणे, चाई व व्रण ह्या रोगांत १/२ ते १ गुंज या प्रमाणाने दिवसांतून तीन वेळा देतात आणि बियांचे तेल किंवा मूळ उगाळून लावितात. अशा लहान मात्रेंत अंकोल बरेच दिवस द्यावा लागतो.
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
उमरोळी रेल्वे स्थानक
उमरोळी हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम रेल्वे मार्गावरील रेल्वेस्थानक आहे. येथे सगळ्या उपनगरी गाड्या थांबतात. लांब पल्ल्याच्या गाड्या येथे थांबत नाहीत.
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
जामनगर ग्रामीण विधानसभा मतदारसंघ
जामनगर ग्राम्य विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ जामनगर जिल्ह्यात आहे.
संदर्भ
वर्ग:जामनगर जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ