cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अजिंक्यतारा
गडावरील पहाण्यासारखी ठिकाणे
साताऱ्यातून ज्या मार्गाने आपण गडावर प्रवेश करतो त्यामार्गावर दोन दरवाजे आहेत. आजही या दोन दरवाजांपैकी पहिला दरवाजा सुस्थितीत आहे. दरवाजाचे दोन्ही बुरूज आज अस्तित्वात आहेत. दरवाजातून आत शिरल्यावर उजवीकडे हनुमानाचे मंदिर आहे. हे मंदिर राहण्यास उत्तम आहे. मात्र गडावर पाण्याची सोय नाही. डावीकडे सरळ रस्त्याने पुढे गेल्यावर वाटेत महादेवाचे मंदिर लागते. समोर प्रसारभारती केंद्राचे कार्यालय व मागे प्रसारभारती केंद्राचे दोन टॉवर आहेत. पुढे गेल्यावर एक डावीकडे जाणारी वाट दिसते व 'मंगळादेवी मंदिराकडे' असे तिथे लिहिलेले आढळते. या वाटेत ताराबाई यांचा निवास असलेला पण आता ढासळलेला राजवाडा आणि कोठार आहे.मंदिराकडे जाताना तीन तळी वाटेत लागतात. वाटेच्या शेवटी मंगळादेवीचे मदिर लागते. मंदिराच्या समोरच मंगळाईचा बुरूज आहे. मंदिराच्या आवारात अनेक शिल्पे आढळतात. या वाटेने थेट तटबंदीच्या साह्याने पुढे जाणे म्हणजे गडाला प्रदक्षिणा घालण्यासारखेच आहे. गडाच्या उत्तरेलादेखील दोन दरवाजे आहेत. ते तटबंदीवरून प्रदक्षिणा मारतांना नजरेस पडतात. या दरवाजात येणारी वाट सातारा-कराड हमरस्त्यावरून येते. दरवाजापाशी पाण्याचे तीन तलाव आहेत. उन्हाळ्यात एकातही पाणी नसते. गडाला प्रदक्षिणा घालून आल्यामार्गाने खाली उतरावे लागते. किल्ल्यावरून समोरच यवतेश्वराचे पठार, चंदनवंदन किल्ले, कल्याणगड, जरंडा आणि सज्जनगड हा परिसर दिसतो.तसेच दक्षिण दिशेला निनाम(पाङळी) हे गाव आहे. या गावात एक पुरातन (इ.स. १७००) मधील कोल्हापूरच्या (रत्‍नागिरीवाङी) जोतिबाचे देऊळ आहे. तसेच गावालगत ङोंगर आहे. तेथे पांडवगळ नावाचे एक पुराणकालीन प्रेक्षणीय स्थळ आहे व या गावाच्या पशिम दिशेला तलाव आहे.
संपूर्ण गड बघण्यासाठी साधारणतः दीड तास लागतो. गडावरून मराठ्यांची राजधानी असलेल्या सातारा शहराचे विहंगम दृश्य आपल्याला पाहायला मिळते. जर आपण निसर्गप्रेमी असाल तर वर्षा ऋतूच्या सुरुवातीनंतर आपण या ठिकाणी येऊन अजिंक्यतारा किल्ल्याची सुंदरता बघू शकता.
२०१० इटालियन ग्रांप्री
वर्ग:इटालियन ग्रांप्री वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:रिकामी पाने
यशवंतराव चव्हाण विधी महाविद्यालय, पुणे
वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:महाराष्ट्रातील विधी महाविद्यालये
फतेहपूर
फतेहपूर भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर फतेहपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:फतेहपूर जिल्हा
आर्तुर दा सिल्वा बर्नार्देस
आर्तुर दा सिल्वा बर्नार्देस ( ८ ऑगस्ट १८७५, मृत्यु:२३ मार्च १९५५) हा एक ब्राझिलियन राजकारणी होता.ब्राझिलच्या प्रजासत्ताकाचे दरम्यान, तो ब्राझिलचा १२ वा राष्ट्राध्यक्ष होता. मिनास जेराईस या राज्यामधील व्होकोसा या गावात जन्मलेला 'आर्तुर दा सिल्वा बर्नार्देस' हा सन १९१८ मध्ये मिनास जेराईसचा गव्हर्नर झाला. सन १९२२मध्ये त्याला ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडण्यात आले. तो त्या पदावर १९२६ पर्यंत होता.
बर्नार्देस, आर्तुर दा सिल्वा वर्ग:इ.स. १८७५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डावखोरा अन-ऑर्थोडॉक्स स्पिन
वर्ग: क्रिकेट
होली क्रॉस हायस्कूल (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
उर्वशी शर्मा
उर्वशी शर्मा (१३ ऑक्टोबर, इ.स. १९८४:दिल्ली, भारत - ) एक भारतीय मॉडेल आणि चित्रपट अभिनेत्री आहे. हिने अनेक जाहिरातींतून काम केले आहे.
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आफ्रिकन संघ
आफ्रिकन संघ ही आफ्रिका खंडातील ५३ देशांची एक राजकीय संघटना आहे. मोरोक्को व्यतिरिक्त आफ्रिकेतील इतर सर्व देश आफ्रिकन संघाचे सदस्य आहेत.
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना संघटना
बोरखेडी (आष्टी)
बोरखेडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
करंजी (झाड)
(जत्रोफा) या झाडाच्या अखाद्य तेलबियांपासून बायोडिझेल मिळवले जाते.
सेझार पुरस्कार
शिल्पकार सेझार बाल्दाच्चीनी याच्या नावावरून या पुरस्कारांना सेझार पुरस्कार असे नाव देण्यात आले. पुरस्कारासाठी दिल्या जाणाऱ्या ट्रॉफ्या बाल्दाच्चीनीने बनवलेली शिल्पांवरून बनवल्या आहेत.
आष्टा (दिग्रस)
आष्टा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दिग्रस तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
नंदुरबार विधी महाविद्यालय
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था वर्ग:नंदुरबार वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:महाराष्ट्रातील विधी महाविद्यालये
गंगाखेड तालुका
हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या परभणी जिल्ह्यातील एक तालुका आहे. हे गाव गोदावरी नदीच्या तीरावर वसले आहे. गोदावरी नदीच्या काठावर वसलेला गंगाखेड तालुका हा संत जनाबाईचे जन्मस्थान म्हणून प्रसिद्ध आहे. गंगाखेड येथे संत जनाबाई यांचे मंदिर ही आहे. तसेच या गावात गोदावरी नदीच्या काठावर अनेक लहान मोठी मंदिरे आहेत. प्राचीन इतिहास असलेल्या या गावात अनेक जुन्या घरांचे राजवाड्यांचे अवशेष सापडतात. गोदावरी नदीकडील परिसरातील अनेक घरांचे बांधकामे ही जुन्या पद्धतीची आणि दगडांनी बनलेली आहेत. जस जसा गंगाखेडचा विस्तार होत गेला. तस तशा या गावात अनेक नवनवीन पद्धतीची बांधकामे होण्यास सुरुवात झाली आणि नवीन वस्त्या तयार झाल्या आहेत.
भौगोलिक स्थान
गंगाखेड तालुका हा महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यात गोदावरी नदीवर वसलेला आहे. येथे संत जनाबाई महाविद्यालय आहे. हा तालुका परळीपासून ३५ कि.मी. अंतरावर आहे. गंगाखेड येथे मन्मथ स्वामी यांचे ही मोठे मंदिर आहे. गंगाखेड हे गाव दक्षीण काशी म्हणूनही ओळखले जाते.
तालुक्यातील गावे
अकोली आनंदनगर (गंगाखेड) आनंदवाडी (गंगाखेड) अंतरवेली अरबुजवाडी बडवणी बनपिंपळा बेलवाडी भांबरवाडी भेंडेवाडी बोर्डा बोथी बोथीतांडा ब्रह्मनाथवाडी चिलगरवाडी चिंचटाकळी दगडवाडी (गंगाखेड) दामपूरी देवकतवाडी धनगरमोहा धारासुर धारखेड ढवळकेवाडी ढेबेवाडी (गंगाखेड) डोंगरगाव शेळगाव डोंगरजवळा डोंगरपिंपळा दुसलगाव गंगाखेड गौळवाडी (गंगाखेड) गौंडगाव घटांग्रा घटांग्रातांडा गोदावरी तांडा गोपा गुंजेगाव (गंगाखेड) हनुमाननगर (गंगाखेड) हरंगुळ इलेगाव इरळद इसाद जवळारुमना कड्याचीवाडी कांगणेवाडी कासारवाडी (गंगाखेड) कातकरवाडी कौडगाव (गंगाखेड) खादगाव खळी खंडाळी (गंगाखेड) खोकलेवाडी कोद्री कुंडगीरवाडी लिंबेवाडी लिंबेवाडी तांडामहातपुरी मैराळसावंगी माखणी मालेवाडी (गंगाखेड) मानकादेवी मरगळवाडी मरडसगाव मरगळ वाडीमसला मसनेरवाडी मुळी नागठाणा (गंगाखेड) नरळद निळानाईकतांडा पडेगाव पांधरगाव पांगरी (गंगाखेड) फुगनारवाडी पिंपळदरी पिंपरीझोला पोखर्णीवाळके पोटा राणीसावरगांव रुमनाजवळा सांगळेवाडी सायळासुनेगाव शंकरवाडी शेलमोहा शेंडगा शिवाजीनगर (गंगाखेड) सीरसम शेगाव सुणेगावसयाला सुप्पा(जागीर) सुप्पा(खालसा) सुप्पातांडा सुरळवाडी टाकळवाडी तांदुळवाडी (गंगाखेड) टोकवाडी उखळी खुर्द उमलानाईकतांडा उंबरवाडी (गंगाखेड) उंडेगाव विठ्ठलवाडी (गंगाखेड) वाघलगावगोपा वागदरा (गंगाखेड) वागदरातांडा वागदरी (गंगाखेड) वरवंटी झोला
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके वर्ग:गंगाखेड तालुका
पी.के. राजा सँडॉव
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झुंज (मराठी चित्रपट)
वर्ग:मराठी चित्रपट
व्ही.बी. चंद्रशेखर
वक्कडै बिक्षेश्वरन चंद्रशेखर (ऑगस्ट २१, इ.स. १९६१:चेन्नै, भारत - ऑगस्ट १५, इ.स. २०१९:चेन्नई, भारत) हा भारताकडून सात एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
चंद्रशेखर, व्ही.बी. वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू चंद्रशेखर, व्ही.बी.
मृणालिनी शर्मा
मृणालिनी शर्मा ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. ती हिंदी चित्रपटांतून अभिनय करते. हिने प्रकाश झा यांच्या अपहरण चित्रपटात अभिनय केला आहे. याशिवाय ती जोडी ब्रेकर्स आणि ३जी या चित्रपटांतही होती.
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
राजापूर लोकसभा मतदारसंघ
राजापूर हा महाराष्ट्रातील एक लोकसभा मतदारसंघ होता. २००८ साली हा मतदारसंघ बरखास्त करण्यात आला व रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग हा नवा मतदारसंघ निर्माण करण्यात आला.
बाह्य दुवे
वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्रामधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:राजापूर लोकसभा मतदारसंघ
एस.पी. राजकुमार
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:रिकामी पाने
पोगाव
पोगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
लिबर्टी आयलंड
माहिती
न्यू यॉर्क येथील स्टॅच्यू ऑफ लिबर्टी म्हणजे स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा म्हणजे अमेरिकेचे राष्ट्रीय स्मारक. खरे तर अमेरिका कशी वसली, याचे हे ऐतिहासिक स्मारक आहे. या ठिकाणी एका मोठ्या हॉलमध्ये जगातील किती लोक, कोणत्या वर्षी आले हे एका नकाशाद्वारे, निरनिगळ्या रंगाचे स्तंभ रंगवून दाखवले आहे. तसेच पृथ्वीच्या गोलार्धावर हे लोक कोणत्या देशातून आले हेसुद्धा रंगाद्वारे दाखवले आहे. एलिस आयलंडचा इतिहास मोठा मनोरंजक आहे. हे बेट १८०८ साली वसले गेले. अमेरिकेच्या संरक्षणासाठी तेथे सैनिकी तळ उभारण्यात आला. नंतर १८३० पासून आर्यलड, ब्रिटन, जर्मनीतून लोक येऊ लागले. हे प्रमाण हळूहळू वाढत जाऊन रशिया, हंगेरी, इटली, इस्रायल, ऑस्ट्रेलिया अशा जगाच्या विविध भागांतून लोकांचे लोंढे त्या बेटावर समुद्राच्या मार्गाने पोहोचले आणि तेथून पुढे अमेरिकेत प्रवेश करू लागले. त्यामुळे अमेरिकेने ‘इमिग्रंट कोटा’ ठरवण्यासाठी कायदा केला. तेथे येणा-या लोकांचे लिंग, वय, उद्योग व आरोग्य याची नोंद करून, त्यांची वैद्यकीय तपासणी करून नंतरच त्यांना अमेरिकेत प्रवेश मिळत असे. या मार्गाने २५२ दशलक्ष लोक येथे पोहोचले. त्यावेळी आलेल्या लोकांचे कपडे, सामान, पेटय़ा, दागिने, पादत्राणे अजूनही व्यवस्थित मांडलेल्या आहेत. त्यांचे फोटोही तेथे लावलेले आहेत. धार्मिक, राजकीय, सामाजिक, आर्थिक अशा निरनिराळ्या कारणास्तव जगातल्या अनेक देशांतील लोक आपली मातृभूमी सोडून अमेरिकेत आले. पुढे अमेरिका हीच त्यांची कर्मभूमी व मातृभूमी झाली.
अमेरिका कशी वसली याचे हे ऐतिहासिक स्मारक आहे. या ठिकाणी एका मोठ्या हॉलमध्ये जगातील किती लोक, कोणत्या वर्षी आले हे एका नकाशाद्वारे त्यात निरनिगळ्या रंगाचे स्तंभ रंगवून दाखवले आहे. तसेच पृथ्वीच्या गोलार्धावर हे लोक कोणत्या देशातून आले हेसुद्धा रंगाद्वारे दाखवले आहे. त्यावरून भारतीय लोक १९५०-६० या दशकात प्रथम आले व पुढे त्यांचे प्रमाण वाढत गेले असे दिसते. १९८०-९० च्या दशकात हे प्रमाण सर्वात जास्त होते. इतर देशातून किती लोक, केव्हा आले हेसुद्धा आपल्याला तुलना करून पाहता येते. अमेरिकेला विस्तीर्ण समुद्रकिनारा लाभला आहे. त्यामुळे येथे वेगवेगळ्या देशातील निरनिराळ्या दिशांनी लोकांनी स्थलांतर केले. या स्थलांतरीत लोकांनी अमेरिका वसवली, वाढवली व समृद्धही केली. आजची अमेरिका ही अनेक देशातील, वंशातील, भाषांतील व धर्मातील लोकांची बनली आहे. या सा-या लोकांना या देशाने सामावून घेतले आहे. त्यात भारतीयांचाही मोठा सहभाग आहे.
अमेरिकन इंग्रजीत स्पॅनिश, डच, चिनी, फ्रेंच असे अनेक भाषांतील शब्द येऊन बसले आहेत. जसे ‘टायफून, यांकी’ वगैरे. विविध देशांतून आलेल्या या लोकांनी अमेरिकेला आपलं मानलं. आज त्यांची दुसरी, तिसरी तर कधी चौथी पिढीही तेथे सुखाने नांदते आहे. येथे तुम्हाला ‘रेझिम’ दिसणार नाही. सर्वाना शिक्षणाच्या, नोकरीच्या, प्रगतीच्या समान संधी प्राप्त होतील, असे अधोरेखित करण्यात आले आहे. अनेक देशातील, वंशातील, धर्मातील इथे आलेल्या लोकांची मिळून एक निराळी अमेरिकन संस्कृती तयार झाली आहे; जी व्यक्तिस्वातंत्र्याचा सदैव पुरस्कार करते. म्हणूनच अमेरिकेत स्थलांतरीत झालेले भारतीय हाच आपला देश मानत असावेत. अमेरिकेची जडणघडण समजून घेण्यासाठी एलिस आयलंडची सहल खूप उपयोगी ठरली.
हे सुद्धा पहा
http://www.touropia.com/tourist-attractions-in-the-usa/
http://traveltips.usatoday.com/famous-places-united-states-34852.html
संदर्भ
http://prahaar.in
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख वर्ग:न्यू जर्सी
पोगाव
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
जूप डेन उइल
योहानेस मार्टेन डेन उइल तथा जूप डेन उइल (९ ऑगस्ट, इ.स. १९१९ - २४ डिसेंबर, इ.स. १९८७) हे नेदरलॅंड्सचे पंतप्रधान होते. हे ११ मे, इ.स. १९७३ ते १९ डिसेंबर, इ.स. १९७७ पर्यंत सत्तेवर होते.
वर्ग:नेदरलँड्सचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राम (दिग्दर्शक)
राम एक भारतीय तमिळ चित्रपट लेखक आणि दिग्दर्शक.
भारताचे स्वायत्त प्रशासकीय विभाग
भारतीय राज्यघटनेच्या सहाव्या अनुसूचीत स्वायत्त प्रशासकीय विभागांच्या स्थापनेस परवानगी देण्यात आली आहे ज्यांना आपापल्या राज्यात स्वायत्तता देण्यात आली आहे. यापैकी बहुतेक स्वायत्त जिल्हा परिषदा ईशान्य भारतात आहेत आणि दोन लडाख या केंद्रशासित प्रदेशात देखील आहेत. सध्या आसाम, मेघालय, मिझोरम आणि त्रिपुरामधील १० स्वायत्त परिषदा सहाव्या अनुसूचीच्या आधारे स्थापित करण्यात आल्या आहेत आणि उर्वरित परिषदांची इतर कायद्यांचा परिणाम म्हणून ही स्थापना केली गेली आहे.
कार्यकारी आणि वैधानिक अधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या सहाव्या अनुसूचीतील तरतुदींनुसार स्वायत्त जिल्हा परिषद खालील भागात कायदे, नियम आणि नियमन ठरवू शकतात:
न्यायिक अधिकार
दोन्ही पक्ष अनुसूचित जमातीचे सदस्य असलेल्या आणि जास्तीत जास्त शिक्षा ५ वर्षांपेक्षा कमी कारावासाची असो शकणाऱ्या प्रकरणांच्या सुनावणीसाठी स्वायत्त जिल्हा परिषदांना न्यायालये स्थापन करण्याचे अधिकार आहेत.
कर आणि महसूल
इमारती आणि जमीन, प्राणी, वाहने, नौका, त्यांच्या क्षेत्रात वस्तूंचा प्रवेश, रस्ते, फेरी, पूल, रोजगार आणि उत्पन्न आणि शाळा आणि रस्त्यांच्या देखभालीसाठी सामान्य कर यासाठी स्वायत्त जिल्हा परिषदांना कर, शुल्क आणि पथकर आकारण्याचे अधिकार आहेत.
स्वायत्त प्रशासकीय विभागांची यादी
भारतीय राज्यघटनेच्या सहाव्या अनुसूची अंतर्गत कार्यरत असलेल्या स्वायत्त जिल्हा परिषद ठळकपणे दाखविल्या आहेत.
उत्तर सेंटिनल बेट
उत्तर सेंटिनल बेट हा अंदमान आणि निकोबार बेटांच्या साखळीमध्ये स्थित आहे जो भारताचा केंद्रशासित प्रदेश आहे. हे बेट सेंटिनली लोकांचे निवास स्थळ आहे जगातील शेवटल्या अल्पित जमातींपैकी आहेत. ते इतर लोकांशी कोणताही संपर्क नाकारतात आणि आधुनिक संस्कृतीद्वारे अक्षरशः अस्पर्श राहिलेल्या शेवटच्या लोकांमध्ये आहेत. या बेटावरील लोकांशी कोणताही करार केलेला नाही किंवा शारीरिक व्यवसायाची नोंद झालेली नाही.
स्थानिक सरकारने (अंदमान निकोबार बेट) नमूद केले आहे की सेंटिनेली लोकांच्या जीवनशैली किंवा निवासस्थानामध्ये हस्तक्षेप करण्याचा त्यांचा कोणताही हेतू नाही. डिसेंबर २००४ च्या त्सुनामीच्या परिणामामुळे या बेटाला गंभीरपणे त्रास सहन करावा लागला असला तरी, या घटनेच्या काही दिवसानंतर, भारतीय सरकारच्या हेलिकॉप्टरने या बेताचे निरीक्षण करीत असतांना इथल्या लोकांनी या हेलीकॉप्टरवर परताविण्यासाठी बाण मारले.
कोणत्याही औपचारिक करार केले नसले नाही तरी, किमान हस्तक्षेप करण्याचा अधिकृत धोरणाने त्यांना वास्तविक केंद्रीय आणि स्थानिक प्रशासनाच्या संकल्पनाचौकटीत या बेटाला स्वायत्तता आणि सार्वभौमत्व लाभले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारताचे राजकीय विभाग
श्रीमान भागोजीशेठ कीर विधी महाविद्यालय
श्रीमान भागोजीशेठ कीर विधी महाविद्यालय हे महाराष्ट्राच्या रत्‍नागिरी शहरातील विधी महाविद्यालय आहे.
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था वर्ग:रत्‍नागिरी वर्ग:महाराष्ट्रातील विधी महाविद्यालये
एमी पुरस्कार
एमी पुरस्कार (Emmy Award) हा अमेरिकेमधील एक दूरचित्रवाणी पुरस्कार आहे. ह्या पुरस्काराची तुलना ऑस्कर पुरस्कार (चित्रपटसृष्टी) व ग्रॅमी पुरस्कारांसोबत (संगीतसृष्टी) सोबत केली जाते. ह्या पुरस्काराचे वितरण १९४९ सालापासून दरवर्षी केले जात आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने वर्ग:पुरस्कार
कुलाबा लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्रामधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ
अतुल बेदाडे
अतुल चंद्रकांत बेदाडे ( २४ सप्टेंबर १९६६-मुंबई) हा माजी भारतीय क्रिकेटपटू आहे. आधी तो बडोद्यात क्रिकेट खेळला व त्याने १३ आंतरराष्ट्रीय एक दिवस सामन्यात भारताचे प्रतिनिधित्व केले.त्याने शारजाह, यू.ए.ई. मध्ये सन १९९४ मध्ये आपले प्रथम पदार्पण केले.
त्यास आक्रमक फलंदाज समजल्या जात होते व मोठे फटके मारण्यात तो निष्णात होता. ९० च्या दशकात भारतीय क्रिकेटमध्ये जोरदार फटकेबाजी करणाऱ्या फलंदाजाची नितांत आवश्यकता होती म्हणून त्याला पदार्पणाची संधी मिळाली.
बेदाडे, अतुल बेदाडे, अतुल
खारोळी
खारोळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
बुद्ध रोहिदास विचार गौरव
बुद्ध रोहिदास विचार गौरव बुद्ध, संत रोहिदास, कबीर, ज्योतिबा फुले, शाहू महाराज, बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांचा प्रसार व प्रचार करणाऱ्या व्यक्तींना हा पुरस्कार दिला जातो. पाच हजार रुपये रोख, सन्मानचिन्ह, शाल असे या पुरस्काराचे स्वरूप असून, ९ फेब्रुवारीला संत रोहिदास जयंती उत्सवात हा पुरस्कार प्रदान केला जातो.
हा पुरस्कार ज्येष्ठ विचारवंत संशोधक गेल ऑम्वेट तसेच नामदेव ढसाळ यांना मिळालेला होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:पुरस्कार वर्ग:गौतम बुद्ध वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
चंदनाची चोळी अंग अंग जाळी
वर्ग:मराठी चित्रपट
इ.स. ३१९
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३१९ वर्ग:इ.स.च्या ३१० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
रामणा मादेश
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:रिकामी पाने
भारतीय जनता पक्ष
भारतीय जनता पक्ष (हिंदी: भारतीय जनता पार्टी) हा भारतातील एक राष्ट्रीय राजकीय पक्ष आहे. या पक्षाची विचारधारा राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघासोबत संलग्न असून त्याची धोरणे उजवीकडे झुकणारी आहेत असे मानले जाते. २०१४ सालापासून संसदेच्या लोकसभा सभागृहामध्ये भाजपचे बहुमत असून विद्यमान भारतीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे भाजपचे सदस्य आहेत.
२०१९ च्या लोकसभा निवडणुकीत परत भारतीय जनता पक्षाने बाजी मारली. महाराष्ट्रात भारतीय जनता पक्षाला ४८ पैकी २३ जागा मिळाल्या. तसेच शिवसेना व भारतीय जनता पक्षाची युतीने ४८ पैकी ४२ जागी घवघवीत यश मिळवले. भारतीय जनता पक्षाचे नेते नरेंद्र मोदी हे वाराणसीतून निवडून आले आहेत.
भारतीय जनसंघ (१९५१-७७)
१९५१ साली श्यामाप्रसाद मुखर्जी ह्यांनी भारतीय जनसंघाची स्थापना केली. जनसंघ हे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे राजकीय अंग मानले जात असे. काँग्रेस व तत्कालीन पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू ह्यांच्याकडून पाकिस्तानचे होणारे लांगूलचालन रोखणे व भारतामधील हिंदूंचे हित जपणे ही जनसंघाची उद्दिष्टे होती. स्थापनेनंतर जम्मू आणि काश्मीर भारतामध्ये संपूर्ण सामावून घेतला जावा अशी आग्रही भूमिका जनसंघाने घेतली व ह्यादरम्यान निदर्शने करताना अटक झालेल्या मुखर्जी ह्यांचे काश्मीरच्या तुरुंगातच निधन झाले. दीनदयाल उपाध्याय व त्यानंतर अटलबिहारी वाजपेयी व लालकृष्ण अडवाणी ह्या तरुण नेत्यांनी जनसंघाची सूत्रे हातात घेतली. १९५२ सालच्या पहिल्या लोकसभा निवडणुकीमध्ये जनसंघाला केवळ ३ जागांवर विजय मिळाला.
१९६७ सालच्या देशव्यापी विधानसभा निवडणुकांमध्ये जनसंघाने अनेक लहान प्रादेशिक पक्षांसोबत युती केली व मध्य प्रदेश, बिहार व उत्तर प्रदेश राज्यांमध्ये सरकारे स्थापन केली. युतीचे राजकारण करण्यासाठी जनसंघाला आपली अनेक कट्टर हिंदूवादी धोरणे व विचार बदलणे भाग पडले.
जनता पार्टी (भारतीय जनसंघ) (१९७७-८०)
१९७५ साली पंतप्रधान इंदिरा गांधी ह्यांनी लागू केलेल्या देशव्यापी आणीबाणीला जनसंघाने कडाक्याचा विरोध केला व जनसंघाच्या अनेक सदस्यांना तुरुंगात कोंडून ठेवण्यात आलं. १९७७ साली आणीबाणी उठल्यानंतर जनसंघाने भारतीय लोकदल, काँग्रेस (ओ), सोशालिस्ट पार्टी इत्यादी पक्षांसोबत एकत्र येऊन जनता पक्षाची स्थापना केली. जयप्रकाश नारायण, मोरारजी देसाई इत्यादी नेते जनता पक्षाचे सदस्य होते. १९७७ सालच्या लोकसभा निवडणुकीमध्ये जनता पक्षाला प्रचंड बहुमत मिळाले व मोरारजी देसाई पंतप्रधान तर अटलबिहारी वाजपेयी परराष्ट्रमंत्री बनले. परंतु अंतर्गत कलहामुळे ग्रासलेले जनता पार्टी सरकार १९८० साली कोसळले व जनता पार्टीचे विघटन झाले.
कटिबद्धता
पक्षाच्या घटनेनुसार. सदर पक्ष राष्ट्रवाद, राष्ट्रीय एकात्मता, लोकशाही, गांधीजीनी सुचवलेला समाजवाद, सकारात्मक सेक्युलॅरिझम अर्थात 'सर्व धर्म समभाव' आणि मूल्याधिष्ठित राजकारण करण्यासाठी कटिबद्ध आहे. सदर पक्ष आर्थिक व राजकीय शक्तीच्या विकेंद्रीकरणाच्या बाजूने उभा असल्याचेही पक्षाच्या घटनेत म्हटले आहे.
पक्षांतर्गत संरचना
या पक्षामध्ये 'अध्यक्ष' हा पक्षाचा प्रमुख असतो. याचा कार्यकाळ ३ वर्षांचा असतो. नुकत्याच झालेल्या दुरुस्तीनुसार या तीन वर्षांनंतर, अधिकची तीन वर्षे म्हणजे सलग ६ वर्षे अध्यक्षपदी राहता येऊ शकते. अध्यक्षाची निवडणूक करताना जर एकाहून अधिक उमेदवार असतील तर प्रत्येक राज्याच्या राजधानीत मतदान होते. नॅशनल काऊन्सिलच्या सगळ्या सदस्यांना मतदानाचा अधिकार असतो. अध्यक्षाची निवडणूक झाल्यावर तो उपाध्यक्ष, जनरल-सेक्रेटरी, कोशाध्यक्ष आणि सेक्रेटरीजची निवड करतो. या पदांवर किती व्यक्तींची निवड करावी यावर कोणतेही बंधन नाही.
मार्गदर्शक मंडळ
भारतीय जनता पक्षाने मार्गदर्शक मंडळ नावाच्या ज्येष्ठांच्या परंतु एक्झिक्युटिव्ह अधिकार नसणाऱ्या विशेष सल्लागार मंडळाची उभारणी केली आहे. या मंडळातील सद्य सदस्य
नॅशनल एक्झिक्युटिव्व्ह्ज
भाजपामध्ये "नॅशनल एक्झिक्युटिव्ह्ज" अर्थात राष्ट्रीय कार्यकारिणी किंवा पार्लमेंटरी बोर्ड आहे. त्याला कोणत्याही प्रश्नावर अंतिम निर्णय घेण्याचा अधिकार देण्यात आला आहे. या गटाने घेतलेला निर्णय हा अंतिम आणि सर्वोच्च मानला जातो. भाजपाचा राष्ट्रीय अध्यक्ष या गटाचा पदसिद्ध अध्यक्ष असतो. या गटातही किती व्यक्ती असाव्यात यावर संख्येचे बंधन नाही. सध्या या गटाचे १२ सदस्य आहेत.: ज्यात अमित शहा हे चेअरमन,  अनंत कुमार हे सेक्रेटरी आहेत. याव्यतिरिक्त यातील सद्य सदस्य (सन २०२०) :
नॅशनल काऊन्सिल
भाजपामध्ये 'नॅशनल काऊन्सिल' नावाची कार्यकारिणी आहे. हा पक्षातील विविध ज्येष्ठ व महत्त्वाच्या पदावरील व्यक्तींचा मोठा गट आहे. यात सद्य अध्यक्षांसोबत सर्व माजी पक्षाध्यक्ष, सर्व राज्यांचे अध्यक्ष, पक्षाचे सर्व खासदार (लोकसभा व राज्यसभेतील), पक्षाचे सर्व आमदार (विधानसभा व परिषदांतील), राष्ट्रीय कार्यकारिणीतील सर्व सदस्य व सर्व संलग्न मोर्चा/विभागांचे अध्यक्ष यांचा समावेश होतो.
सेंट्रल इलेक्शन कमिशन
या व्यतिरिक्त 'सेंट्रल इलेक्शन कमिशन' नावाच्या गटाकडे विविध प्रांतातील निवडणुकांच्या व्यवस्थापनाची जबाबदारी असते. या गटातही किती व कोणते सदस्य असावेत यावर संख्येचे बंधन नाही. तसेच राष्ट्रीय कार्यकारिणीतील सदस्य या गटाचेही सदस्य असतातच. त्यांच्या व्यतिरिक्त सध्या या गटामध्ये जुरल ओरम, शाहनवाज हुसेन, विनय कटियार, जे.पी.नड्डा, डॉ. हर्षवर्धन, सरोज पांडे यांचा समावेश आहे.
डिसिप्लिनरी कमिटी
पक्षांतर्गत तक्रारींच्या निवारणासाठी आणि पक्षाच्या सदस्यांवर तसेच ऑफिस बेअरर्सवर कारवाई करण्याचा अधिकार असणारी 'डिसिप्लिनरी कमिटी' हा ५ सदस्यांचा अजून एक स्वायत्त गट पक्षात आहे. सध्या या गटाचे अध्यक्ष श्री राधा मोहन सिंग आहेत. तर श्री जगदीश मुखी हे सेक्रेटरी आहेत.
नॅशनल सेल्स
पक्षाचे चिन्ह
जनसंघाचे अधिकृत निवडणूक चिन्ह नांगरधारी शेतकरी हे होते. ते आता भाजपच्या काळात कमळ असे झाले आहे.
फैजाबाद
फैझाबाद हे भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यामधील एक शहर व फैझाबात जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. फैझाबाद शहर उत्तर प्रदेशच्या पूर्व भागात घाघरा नदीच्या काठावर लखनौच्या १३० किमी पूर्वेस वसले आहे. अयोध्या हे प्राचीन शहर व रामाचे जन्मस्थान फैझाबादच्या जवळच स्थित आहे.
अवध संस्थानाची पहिली राजधानी असलेल्या फैझाबादमध्ये नवाबांनी बांधलेल्या अनेक वास्तू आढळतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:अयोध्या जिल्हा वर्ग:अवध संस्थान *
भूपिंदरसिंग सिनियर
भुपिंदरसिंग सिनियर वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
सोनपेठ तालुका
सोनपेठ हे एक गाव व परभणी जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
डिंक
वृक्षांच्या खोडावर किंवा फांद्यांवर असलेल्या भेगांमधून एक प्रकारचा द्रव पदार्थ बाहेर पडतो हा द्रव पदार्थ वाळला असता याला डिंक असे संबोधले जाते. डिंकाचा उपयोग औषध म्हणून, खाद्यपदार्थात होतो तसेच मुद्रणासाठी केला जातो. बाबुल व धावडा यावृक्षांपासून मिळणारा डिंक खाण्य्साठी वापरला जातो तर कंडोल या वृक्षापासून मिळणारा डिंक आईस्क्रीम मध्ये वापरला जातो. वर्ग: वनसंपदा
सोनपेठ तालुका
तालुक्यातील गावे
आवळगाव (सोनपेठ) भाऊचातांडा भिसेगाव बोंदरगाव बुक्तरवाडी चुकारपिंपरी देवीनगरतांडा धामोणी धारडीघोळ दिघोळइस्लामपूर दोबाडीतांडा दूधगाव गंगापिंपरी गवळीपिंपरी गोळेगाव (सोनपेठ) कान्हेगाव करम खडका (सोनपेठ) खपाटपिंपरी कोरटेक कोठाळा कोठाळातांडा लासीना लोहीग्राम लोहीग्राम तांडा मनसीरामतांडा मरगळवाडी (सोनपेठ) मोहळा नायकोठा नरवाडी निला निमगाव (सोनपेठ) पारधवाडी पोहंडुळ पोहंडुळतांडा रेवातांडा सायखेडा (सोनपेठ) सखारामतांडा शेळगावहटकर शेळगावमराठा सिरोरी सिरसीबुद्रुक थडीपिंपळगाव थडीउक्कडगाव तिवाठाणा तुकाईतांडा उखळीबुद्रुक उखळीतांडा उक्कडगावमाकटा विटाखुर्द वडगाव (सोनपेठ) वाडीनायकाटा वाडीपिंपळगाव वाघळगाव वैतागवाडी वांदण वणीसंगम
वीर विडंबन
शापित अर्जुनाचा अज्ञातवास या विषयावर हे नाटक आहे. उत्तरेच्या गायनशाळेत नृत्य शिकवणारी बृहन्नडा (स्त्रीवेषातील अर्जुन) आपल्या अज्ञातवासाची मुदत संपताच आपले गांडीव धनुष्य घेऊन रणांगणावर आपल्या मूळ स्वरूपात प्रकट होतो. या कथेवर हास्यरसाला प्राधान्य देत हे तीन-अंकी बहुप्रवेशी नाटक आहे. नाटकातील खटकेबाज संवादांमुळे इ.स. १९१४ ते १८ या काळात झालेल्या पहिल्या महायुद्धातील अनेक गोष्टींची आठवण करून देणारे हे पौराणिक नाटक आहे. तसल्या अनेक संवादांना प्रेक्षकांच्या ठमखास टाळ्या पडत असत.
सोनपेठ तालुका
संदर्भ
PARBHANI DISTRICMADHE SONPETH HA TALUKA 1 TOWN AAHE .YA TOWN MADHE MUKHY RUPAT KONTYAHI GOSHTICHI VIKAS NAHI.PAN SONPETH HE 1 VIKSANSHIL TOWN AAHE.
वीर विडंबन
अर्जुन (बृहन्‍नडा)-जोशी, उत्तर-दिनकर ढेरे, द्रौपदी (सैरंध्री)-कृष्णराव कोल्हापुरे, भीम (बल्लव)-चिंतामणराव कोल्हटकर, शकुनी-भावे, सुदेष्णा-शंकरराव मोहिते, वगैरे.
सोनपेठ तालुका
संदर्भ
वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
वीर विडंबन
या नाटकात ‘उरला थोडा सूड’, ‘का न दिधले मरण राया’, काय देवा अजुनी येत येत तुजला’, ‘चल जाऊ भाऊराया’, ‘जरी पांडव मजला’, ‘पहा पहा काय सुंदर’, ‘भगिनी तुझीच’ ‘मिरवित नेऊ चला’ अशी अनेक पदे होती.
वर्ग:मराठी नाटक नामसूची
रोमानो प्रोदी
रोमानो प्रोदी (ऑगस्ट ९, इ.स. १९३९ - ) हा इटलीचा भूतपूर्व पंतप्रधान आहे.
प्रोदी मे १७, इ.स. १९९६ ते ऑक्टोबर २१, इ.स. १९९८ व मे १७, इ.स. २००६ ते मे ८, इ.स. २००८ या दोन कालखंडात पंतप्रधानपदी होता.
प्रोडी, रोमानो वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लाख (पदार्थ)
लाख (लाख हा शब्द लाक्षा या संस्कृत शब्दापासून तयार झाला असावा) हा लाखेची कीड या किड्यांपासून मिळणारा पदार्थ आहे. साधारणता पिंपळ, वड, कुसुम, बोर, खैर, पळस, व या वर्गातील इतर वृक्षांवर ही कीड असते. ही कीड अत्यंत आकाराने सूक्ष्म असून ती कीड परपोशी असते. ती या वृक्षांचा रस शोषण करत असते व आपल्या संरक्षणासाठी तोंडातून एक प्रकारची लाळ सोडत असते. या लाळेचा कडक झालेला थर म्हणजेच लाळ होय.
कंडोल वृक्ष
कंडोल वृक्ष हा भारतातील जंगलात सर्वत्र आढळणारा एक वृक्ष आहे. याची पाने आकाराने मोठी व पंचकोनी असतात. झाडाची उंची मध्यम स्वरूपाची असते व खोड बदामी रंगाचे चकचकीत दिसते.
लाख (पदार्थ)
उपयोग
लाखेचा उपयोग अनेक उद्योग धंद्यांमध्ये केला जातो. अलंकार आभूषणे बनवितांना ही लाखेचा उपयोग केला जातो. राजस्थानमध्ये फार पूर्वीपासून लाखेच्या बांगड्या व खेळणी बनवली जातात. लाखेचा उपयोग दस्तावेज सीलबंद करण्यासाठीही केला जातो. स्फोटकांच्या सुरक्षेसाठीही याचा उपयोग होतो. रंगकाम सध्या लाखेचा उपयोग मोठ्याप्रमाणावर केला जातो त्याच कारण म्हणजे याचा चकाकीपणा होय.
बोरगाव (आष्टी)
बोरगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
लाख (पदार्थ)
उत्पादन
लाख प्रामुख्याने जंगल संपतीमध्ये मोडतो. भारतामध्ये लाखेचे उत्पादन सर्वात जास्त होते. भारतासहित चीन, इंडोनेशिया, ब्रम्हदेश इ. देशांमध्ये उतपादन होते. भारतात जंगल क्षेत्र जास्त असलेल्या प्रदेशात लाखेचे उत्पादन होते तसेच यावर प्रक्रिया करण्यासाठीही अनेक ठिकाणी लाख परिष्करण केंद्रे आहेत. महाराष्ट्र राज्यात गोंदिया व गढचिरोलि या जिल्ह्यांमध्ये लाख उत्पादन घेतले जाते.
कंडोल वृक्ष
वर्ग: वनसंपदा
लाख (पदार्थ)
बाह्य दुवे
वर्ग: वनसंपदा
बोरगाव (आष्टी)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
राष्ट्रीय महामार्ग २५ अ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग २५-ए हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन) वर्ग:चित्र हवे
इ.स. ३२०
जन्म
वर्ग:इ.स.च्या ३२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
गोंडा
गोंदा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:गोंडा जिल्हा
मंगलाजोडी
मंगलाजोडी हे ओरिसा राज्यातील खोरधा जिल्ह्यातील एक गाव असून हे चिल्का सरोवराच्या उत्तर किनाऱ्यावर वसले आहे. येथील मोठा पाणथळ, दलदलीचा प्रदेश अनेक स्थलांतरीत पक्ष्यांना आकर्षित करतो. हे गाव स्थलांतरीत तसेच पाणपक्ष्यांचे नंदनवन म्हणून ओळखले जाते.
निसर्ग
चिल्का या खाऱ्या पाण्याच्या सरोवराच्या काठी वसलेले या गावावर निसर्गसौंदर्याचा वरदहस्त आहे. जगभरातील अनेक ठिकाणांहून इथे हिवाळ्यात स्थलांतरीत पक्षी येतात. येथील दलदलीच्या प्रदेशात स्थलांतराचा हंगाम जेव्हा भरात असतो तेव्हा एका वेळी सुमारे १.५ लाख पक्षी वास्तव्यास असतात. त्यामुळे पक्षी निरीक्षक आणि छायाचित्रकार यांच्यासाठी हे गाव खास आकर्षण आहे.नोव्हेंबर ते मार्च हा हंगाम येथे भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम आहे. हे गाव जगातील महत्त्वाच्या दलदलींच्या प्रदेशापैकी एक असून आंतरराष्ट्रीय पक्षी संवर्धन प्रदेश म्हणून जाहीर झाले आहे.
उद्योग व्यवसाय
पक्षी निरीक्षणाबरोबरच येथे चैत्र महिन्यात होणाऱ्या दांडा यात्रेसाठी सुद्धा येथे पर्यटक येतात. रामलीला सुद्धा मोठ्या उत्साहात सादर केली जाते.
वाहतूक व्यवस्था
मंगलाजोडीला रेल्वेने अथवा रस्त्याने सहज पोचता येते. मुक्तेश्वर हे जवळचे रेल्वे स्थानक आहे. जवळचे बस स्थानक तांगी येथे भुवनेश्वर पासून ६० कि.मी.वर आहे. कालूपाडा घाट हे अजून एक जवळचे रेल्वे स्थानक आहे. येथे काही एक्स्प्रेस गाड्या थांबतात.
गावात कार्यरत संस्था
मंगलाजोडी येथे काही वर्षांपूर्वी पक्ष्यांची मोठ्या प्रमाणावर चोरटी शिकार होत असे. त्याला आळा घालण्यासाठी स्थानिक युवकांनी प्रयत्न केले. उदरनिर्वाहाच्या प्रश्नामुळे काही गावकरी पक्ष्यांची शिकार करून ते विकत आहेत, हे लक्षात आल्यावर काही स्वयंसेवी संस्थांच्या मदतीने पर्यावरण पर्यटनाला चालना देण्यात आली. गावामध्ये महावीर पक्षी सुरक्षा समिती स्थापन करण्यात आली.इंडियन ग्रामीण सर्व्हिसेस या स्वयंसेवी संस्थेच्या मदतीने गावकऱ्यांना प्रशिक्षण तसेच स्थलांतरीत पक्ष्यांविषयीचे शिक्षण देण्यात आले. त्यामुळे पूर्वीचे शिकारी आता पर्यटकांसाठी मार्गदर्शक म्हणून काम करतात आणि पक्ष्यांच्या संवर्धनाच्या कामात त्यांचा सहभाग आहे.या प्रयत्नांना यश येऊन चोरटी शिकार थांबली आहे. पर्यटकांचा ओघ वाढत आहे.
मंदिरे
पतित पावन मंदिर हे गावातील सर्वांत जुने आणि सर्वांत मोठे मंदिर आहे. तसेच गुप्तेश्वर, नीलकंठेश्वर, मा मंगला, मा ब्राह्मणी, मा बालीमाझी देवी यांची मंदिरे गावात आहेत.
चित्रदालन
वर्ग:जैवविविधता असलेली ठिकाणे
पिसे
पिसे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
ॲलेक्स ऑक्सलेड-चँबर्लेन
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इंग्लंडचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रंथालय व्यवस्थापन (पुस्तक)
वर्ग:ग्रंथालयशास्त्र वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
गाझीपूर
गाझीपूर भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर गाझीपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:गाझीपूर जिल्हा
चिप्पि
चिप्पि हा एक किनारी प्रदेशात आढळणारा वृक्ष आहे.
वर्ग:वनसंपदा वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
प्रशांत वैद्य
वैद्य, प्रशांत वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जीवन प्रकाश योजना
'''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जीवन प्रकाश योजना''' ही महाराष्ट्र शासनाची एक योजना आहे. महाराष्ट्र राज्यातील अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील अर्जदारांना प्राधान्याने महावितरणद्वारे घरगुती वीजजोडणी उपलब्ध करून देण्यासाठी ही योजना राबविण्यात आली आहे. व्यक्तींचे जीवन प्रकाशमान करण्याच्या दृष्टीने १४ एप्रिल २०२१ ते ६ डिसेंबर २०२१, अर्थात बाबासाहेबांची जयंती ते महापरिनिर्वाण दिन या कालावधीत वीजजोडणी कार्यक्रम राबविण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जयंतीदिनी १४ एप्रिल २०२१ रोजी या योजनेची माहिती राज्याचे ऊर्जामंत्री डॉ. नितीन राऊत यांनी दिली होती.
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराकडे सक्षम प्राधिकाऱ्याने दिलेले जातीचे प्रमाणपत्र, वीजजोडणीकरिता करण्यात येणाऱ्या विहित नमुन्यानुसार अर्जाकरिता आवश्यक कागदपत्रे जसे की, आधार कार्ड, रहिवासी दाखला असणे आवश्यक आहे. तसेच अर्जदाराने वीजजोडणीसाठी अर्ज केल्याच्या ठिकाणी यापूर्वीची थकबाकी नसावी. महावितरणच्या विहित नमुन्यात कागदपत्रासह ऑनलाइन अथवा ऑफलाइन अर्ज करणे आवश्यक राहील. शासनमान्य विद्युत कंत्राटदारांकडून वीज मांडणीचा चाचणी अहवाल अर्जासोबत जोडणे आवश्यक आहे. लाभार्थ्यांना ५०० रुपये इतकी अनामत रक्कम जमा करावी लागणार आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील शासकीय योजना वर्ग:महाराष्ट्रातील शासकीय योजना वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी वर्ग:इ.स. २०२१ मधील निर्मिती
हीनयान
हिनयान हा एक बौद्ध संप्रदाय आहे. हीनयान या संस्कृत शब्दाचा शब्दशः अर्थ "लहान वाहन" असा आहे.
वर्ग: बौद्ध धर्माचे संप्रदाय वर्ग: बौद्ध धर्मावरील अपूर्ण लेख
जेम्स पोक
जेम्स नॉक्स पोक (इंग्लिश: James Knox Polk ;) (२ नोव्हेंबर, इ.स. १७९५; मेक्लेनबर्ग काउंटी, उत्तर कॅरोलिना, अमेरिका - १५ जून, इ.स. १८४९) हा अमेरिकेचा अकरावा राष्ट्राध्यक्ष होता. ४ मार्च, इ.स. १८४५ ते ४ मार्च, इ.स. १८४९ या काळात त्याने अध्यक्षपद सांभाळले.
पोक याचा जन्म अमेरिकेतील उत्तर कॅरोलिन्यात झाला असला तरी याचे बरेचसे जीवन टेनेसीत गेले. अमेरिकेच्या प्रतिनिधिगृहात तो टेनेसीचा प्रतिनिधी म्हणून निवडून गेला. इ.स. १८३५ ते इ.स. १८३९ या कालखंडात त्याने अमेरिकेच्या प्रतिनिधिगृहाच्या सभापतिपदाची, तर इ.स. १८३९ ते इ.स. १८४१ या कालखंडात टेनेसीच्या गव्हर्नरपदाची धुरा सांभाळली.
याने आपल्या राष्ट्राध्यक्ष काळात मॅनिफेस्ट डेस्टिनीची घोषणा केली व तत्कालीन अमेरिकेच्या पश्चिमेकडे वर्चस्व वाढवण्यास आरंभ केला.
वंदना घांगुर्डे
वंदना रवीन्द्र घांगुर्डे (माहेरच्या वंदना मधुकर पटवर्धन) या एक संगीत नाटकांत काम करणाऱ्या मराठी गायिका आहेत. त्यांचे वडील मधुकर दत्तात्रेय पटवर्धन हे इंजिनिअर असून रत्‍नागिरीतील एक उद्योजक होत. पाचवीच्या वर्गातर असताना असताना डॉ. वसंतराव देशपांडे यांचे कट्यार काळजात घुसली हे नाटक पाहून वंदनाला संगीतातच कारकीर्द करावेसे वाटू लागले. वडिलांनी शास्त्रीय संगीताचे प्राथमिक शिक्षण घेतले होते. पहाडी आवाजात ते भजने गात.
स्वातत्र्यवीर सावरकर रत्‍नागिरीत अकरा वर्षे स्थानबद्ध होते, तेव्हा ते पटवर्धनांच्या घरातच राहत असत. १९३१ साली बलवंत संगीत मंडळीच्या रत्‍नागिरीच्या मुक्कामात दीनानाथांच्या आग्रहामुळे सावरकरांनी पटवर्धनाच्या निवासस्थानी राहून ‘संन्यस्तखड्ग’ हे नाटक लिहिले. घांगुर्डे परिवाराने त्या नाटकाचे महाराष्ट्रभर प्रयोग केले आहेत.
वंदना घांगुर्डे यांना लहानपणापासूनच गाण्याचे आणि नाटकांचे संस्कार मिळाले. त्यांची आजी गोड आवाजात भजने गायची. आई विद्या पटवर्धन (माहेरच्या विद्या जोग) या वंदनाला गाण्याच्या कार्यक्रमांना व नाटकांना घेऊन जात. मामा-दामोदर जोग, कार्तिक महिन्यातल्या उत्सवात गद्य वा संगीत नाटकांत प्रमुख भूमिका करत, आणि नाटकांचे दिग्दर्शनही करीत.
संगीताचे प्राथमिक शिक्षण
वंदना पटवर्धन यांचे रत्‍नागिरीत सुगम संगीताचे प्राथमिक शिक्षण मिळाले. शालेय जीवनात त्यांनी गायन, नृत्य, नाट्य, वक्तृत्व स्पर्धांत अनेक बक्षिसे मिळवली. रत्‍नागिरी आकाशवाणी केंद्राच्या त्या बालकलाकार होत्या.
पुण्यात आगमन, शिक्षण आणि विवाह
घरच्या वडीलधाऱ्या मंडळींचा विरोध डावलून वंदमा घांगुर्डे यांच्या आईने त्यांना पुण्यात एस.एन.डी.टी. कॉलेजात गाणे शिकायला पाठवले. महाविद्यालयात असताना वंदनाला अनेक गायकांच्या मैफिली आणि दुर्मीळ ध्वनिमुदिका ऐकायला मिळाल्या. त्या एस.एन.डी.टी. महाविद्यालयातून बी.ए. (संगीत) झाल्या, त्यांचा डॉ. रवींद्र घांगुर्डे या संगीत-ज्ञानी माणसाशी विवाह झाला आणि त्या पुण्याजवळील चिंचवड येथे रहायला आल्या. विवाहानंतर त्यांच्या संगीत कारकिर्दीला नवीन दिशा मिळाली. रवींद्र यांनी वसंतराव देशपांडे यांच्या गायकीचा अभ्यास करून त्यावर अखिल भारतीय गांधर्व महाविद्यालयाची डॉक्टरेट मिळवली आहे. विवाहानंतर वंदना आपल्या पतीकडेच गायन शिकू लागल्या. पुढे डॉ. वीणा सहस्रबुद्धे आणि विकास कशाळकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी संगीत अलंकार ही पदवी मिळवली.
नाट्यकारकीर्द
गांगुर्डे कुटुंबाने १९५५ साली डॉ. वसंतराव देशपांडे वर्षिक स्मृती महोत्सवात अन्य काही कलाकारांना घेऊन संगीत मानापमान नाटकाचा प्रयोग केला.आणि वंदना घांगुर्डे यांची नाट्यकारकीर्द सुरू झाली. त्यासाठी त्यांनी ‘नादब्रह्म परिवार’ नावाची संस्था स्थापन केली आणि पुढील काही वर्षांत अभिजात संगीत नाटकांचे पुनरुज्जीवन, निर्मिती आणि प्रयोग सादरीकरण करायला सुरुवात केली. या संस्थेचे कट्यार काळजात घुसली, मत्स्यगंधा, मानापमान, रणदुंदुभी, विद्याहरण, संन्यस्त खड्ग, संशयकल्लोळ, स्वयंवर आदी संगीत नाटकांच्या सादरीकरणाबरोबरच शास्त्रीय संगीत आणि नाट्यसंगीताचे कार्यक्रम करणे चालू आहे.
वंदना आणि डॉ. रवीन्द्र घांगुर्डे यांनी सादर केलेले अन्य कार्यक्रम
मुंबईच्या मराठी साहित्य संघात संन्यस्तखड्ग सादर करण्याचे आवाहन संघाचे डॉ. बाळ भालेराव यांनी केले. पण बाल गंधर्वांची भामिनी, रुक्मिणी, सुभद्रा, करावयास तयार असणाऱ्या मराठीतील नामवंत अभिनेत्री-गायिकांना दीनानाथांनी भूमिका केलेल्या रणदुंदुभीमधील तेजस्विनी, राजसंन्यासमधील शिवांगी, सुलोचना या नायिकांची कामे करण्याची हिंमत झाली नाही. शेवटी वंदना घांगुर्डे यांनी संन्यस्तखड्गमधील सुलोचनेची भूमिका स्वतःच करायचे ठरवले. या नाटकाचे ४५हून अधिक यशस्वी प्रयोग झाले आहेत. दीनानाथांची गायकी पेलवणाऱ्या त्या बहुधा एकुलत्या एक अभिनेत्री-गायिका आहेत.
‘मास्टर दीनानाथ मंगेशकर यांचे संगीत रंगभूमीवरील योगदान-एक चिकित्सक अभ्यास’ हा विषय घेऊन वंदना घांगुर्डे यांनी पीएच.डीसाठी प्रबंध सादर केला आहे. त्यांनी दीनानाथ मंगेशकर यांचे जीवन व संगीत यांवर ‘ब्रीद तुझे जगी दीनानाथ’ हे विश्लेषणात्मक पुस्तक लिहिले आहे.
अन्य
गायिका सावनी रवींद्र या वंदना घांगुर्डे यांच्या कन्या आहेत. सौ.वंदना घांगुर्डे श्री मंगेशी देवस्थान ह्याच्या निस्सीम भक्त आहेत.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पाथरी
पार्श्वभूमी
भौगोलिक माहिती
पाथरी हा परभणी जिल्ह्यातील एक तालुका आहे.
पाथरी तालुक्याचे मुख्यालय पाथरी हे शहर असून तेथे नगरपालिका आहे.
मारांडी
मारांडी हा समुद्रकिनाऱ्यावरील दलदलीत वाढणारा वृक्ष आहे. या झाडाच्या लाकडाचा वापर जळणासाठी केला जातो.
पाथरी
पार्श्वभूमी
लोकसंख्या विषयक माहिती
मारांडी
वर्ग:वनसंपदा
पाथरी
पार्श्वभूमी
पाथरी हे गाव १९.२५ अंश उत्तर अक्षांश व ७६.४५ अंश पूर्व रेखावृत्तावर आहे. २०११ च्या जणगणनेनुसार पाथरी शहराची लोकसंख्या ३६८५३ असून त्यापैकी पुरुष १९०२५ व स्त्रिया १७८२८ आहेत. शहरातील जनतेपैकी ७८% साक्षर आहेत. अनुसूचित जातीची टक्केवारी १२% तर अनुसूचित जमातीची लोकसंख्या एकाहून कमी टक्के आहे.
वाहतूक विषयक माहिती
पाथरी हे शहर राष्ट्रीय महामार्ग २२२ (कल्याण ते निर्मल)वर आहे. सर्वात जवळचे रेल्वे स्टेशन मानवत रोड हे १७ किमी अंतरावर आहे. पाथरी हे शहर जिल्हा मुख्यालय परभणी पासून पश्चिमेला ४३ किमी अंतरावर आहे. आणि विभागीय मुख्यालय औरंगाबादपासून १५१ किमी.वर आहे. सर्वात जवळचा विमानतळ औरंगाबाद आणि नांदेड येथे आहे.
पाथरी तालुका
पाथरी तालुक्याच्या पूर्वेला मानवत, पश्चिमेला माजलगाव व उत्तरेला सेलू व परतूर हे तालुके आहेत. पाथरी तालुक्यात ७३ गावे आहेत.
तीर्थक्षेत्र, मंंदीरे
पाथरी शहरा मध्ये संत साईबाबा यांचा जन्म झाला असे साईबाबांचे भक्त समजतात. मात्र अजूनही विश्वासार्ह व सर्वमान्य असा पुरावा न मिळाल्याने हा वाद कायम आहे.
संदर्भ
वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
वेणू रविचंद्रन
वेणू रविचंद्रन हे भारतीय चित्रपट निर्माता आणि वितरक आहेत. ये आस्कार फिल्म्स प्रा.लि.चे मालक आहेत.
शमिता शेट्टी
कारकीर्द
१४ जून, इ.स. २००१ रोजी तिने अंतर्गत सजावट क्षेत्रातील कारकिर्दीस सुरुवात करण्यासाठी अभिनय सोडणार असल्याचे जाहीर केले.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तुळू व्यक्ती वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पाखले (आडनाव)
पाखले एक मराठी आडनाव आहे. हे सहसा हिंदू लाडशाखीय वाणी यांच्यात आढळते.
वर्ग:मराठी आडनावे वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
मार्टिनिक
मार्टिनिक (Martinique) हा फ्रान्स देशाच्या २७ प्रदेशांपैकी एक प्रदेश व विभाग आहे. मार्टिनिक बेट कॅरिबियन समुद्रामधील लेसर ॲंटिल्स द्वीपसमूहाचा भाग असून तो फ्रान्सच्या मुख्य भूमीपासून वेगळ्या ५ प्रदेशांपैकी एक आहे. मार्टिनिक फ्रान्सचा अविभाज्य घटक मानला जात असल्यामुळे तो युरोपियन संघ व युरोक्षेत्र ह्या दोन्ही संस्थांचा भाग आहे. फोर्ट-दे-फ्रान्स ही मार्टिनिकची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. २०१३ साली मार्टिनिकची लोकसंख्या ३.८६ लाख होती. फ्रेंच ही येथील राजकीय भाषा व युरो हे अधिकृत चलन आहे.
मार्टिनिकचा शोध ख्रिस्तोफर कोलंबसने इ.स. १४९३ मध्ये लावला व १५ जून १५०२ रोजी तो येथे दाखल झाला. १७व्या शतकात सेंट किट्स येथे यशस्वीरीत्या वसाहत स्थापन केल्यानंतर फ्रेंच साम्राज्याने १६३५ साली मार्टिनिक बेटावर तळ उघडला. येथील स्थानिक आदिवासी जमातीच्या लोकांना हळूहळू ठार करत फ्रेंचानी संपूर्ण बेटावर नियंत्रण मिळवले. २८ मे १८४८ रोजी मार्टिनिकमध्ये गुलामगिरीवर बंदी घातली गेली. इ.स. १९०२ मध्ये येथील माउंट पेली ह्या जागृत ज्वालामुखीचा उद्रेक झाला आणि मार्टिनिकमधील बहुतेक सर्व वस्ती नष्ट झाली. सुमारे ३०,००० लोक मृत्यूमुखी पडले. १९७४ मध्ये मार्टिनिकला फ्रान्सचा एक विभाग बनवण्यात आले.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे प्रदेश वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:फ्रान्सचे परकीय प्रांत वर्ग:कॅरिबियन वर्ग:लॅटिन अमेरिका
इ.स. ३२१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३२१ वर्ग:इ.स.च्या ३२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
सुजित सोमसुंदर
सोमसुंदर, सुजित वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
राष्ट्रीय महामार्ग २६ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग २६ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
शशांक मनोहर
शशांक व्यंकटेश मनोहर (२९ सप्टेंबर, १९५७ - ) हे भारतीय वकील आणि क्रिकेट व्यवस्थापक आहेत. हे भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचे अध्यक्ष होते. मनोहर या पदावर २००८-११ आणि नोव्हेंबर २०१५-मे २०१६ दरम्यान होते.
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म वर्ग:भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचे अध्यक्ष
के.एस. रविकुमार
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:रिकामी पाने
महाराष्ट्र सागरी मंडळ
महाराष्ट्र सागरी मंडळ ही महाराष्ट्र राज्याच्या औद्योगिक व आर्थिक विकासाला चालना देण्यासाठी लहान बंदराच्या विकासासाठीची शिखर संस्था आहे.
इतिहास
महाराष्ट्राला ७२० कि.मी.लांबीची किनारपटटी लाभलेली आहे. त्यापैकी अंदाजे मुंबई व उपनगरे  ११४ कि.मी., ठाणे १२७ कि.मी., रायगड १२२ कि.मी., रत्‍नागिरी २३७ कि.मी. आणि सिंधूदूर्ग १२० कि.मी. अशी ही किनारपटटी पसरलेली आहे. या किनारपटटीशी संलग्न ४८ लहान बंदरे असून रत्‍नागिरी व रेडी ही दोन मध्यम स्वरूपाची बंदरे आहेत. या किनारपटटीच्या जवळून वाहणा-या नदया व खाडया या किनारपटटीला येऊन मिळतात. हा प्रदेशही अत्यंत दूर्गम व अवघड आहे. वाहतूकीसाठी दूर्गम भूप्रदेश असलेल्या भागातील वाहतूकीची गरज ही किनारपटटी पूर्ण करते. सन १९६० सालापर्यंत वेगळा असा बंदर विभाग नव्हता. तोपर्यंत बंदराचा कार्यभार राज्य शासनाने भारत सरकारच्या अबकारी खात्याकडे सोपविलेला होता. नंतर बंदर विकासासाठी जनतेच्या वाढत्या मागण्यांचा विचार करता राज्य सरकारने बंदर विभागाला वेगळा करण्याचा निर्णय घेतला व त्याप्रमाणे बंदर विभागासाठी दिनांक १ एप्रिल १९६३ मध्ये वेगळे कार्यालय स्थापन करून तत्कालीन इमारती व दळणवळण खात्याच्या अधिपत्याखाली मुख्य बंदर अधिकारी यांचे अधिपत्याखाली त्याचा कार्यभार दिला. बंदर संघटनेची स्थापना ही बंदर विकासाच्या दृष्टीने त्यात अधिक सुधारणा, बंदराचा विकास करून जहाज व जहाजे वहातुकीची गरज पूर्ण करण्यासाठी दळण वळणाबाबत परवाना देणे व संरक्षण करणे, कर आकारणे, वसुली करणे इत्यादी तसेच नौकानयन विषयक कायदे व नियमांच्या वेगवेगळया तरतूदींची अमंलबजावणी इत्यादी करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने केली होती.
बंदर संघटनेच्या कार्यामध्ये सुसुत्रता आणण्यासाठी शासनाने दिनांक ३१/०८/१९९० च्या आदेशानुसार, दिनांक ३० जुन १९९० पासून बंदर विभागामध्ये विभाग प्रमुख म्हणून जल- परिवहन आयुक्त असे भारतीय प्रशासकीय सेवेतील पद निर्माण केले होते व संघटनेतील (१) मुख्य बंदर अधिकारी, (२) जल आलेखक (३) सागरी अभियंता आणि चिफ सर्व्हेअर ही कार्यालये त्यांच्या अधिपत्याखाली आणण्यात आली होती.
१९८२ महिला क्रिकेट विश्वचषक - अंतिम सामना
१९८२ महिला क्रिकेट विश्वचषकाचा अंतिम सामना दिनांक ७ फेब्रुवारी १९८२ रोजी ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड या संघांमध्ये न्यू झीलंड मधील क्राइस्टचर्च शहरातील लॅंसेस्टर पार्क मैदानात झाला. ऑस्ट्रेलियाने इंग्लंडचा ३ गडी राखून पराभव करत सलग दुसऱ्यांदा महिला क्रिकेट विश्वचषक जिंकला.
महाराष्ट्र सागरी मंडळ
इतिहास
महाराष्ट्र शासनाचा, महाराष्ट्र मेरीटाईम बोर्ड, अध्यादेश १९९६, दिनांक ४ ऑक्टोबर १९९६ रोजी घोषित करण्यात आला व शासन निर्णय क्रमांक ईपीटी-१०९६/प्र.क्र.१३३/परिवहन-५, दिनांक २२ नोंव्हेंबर १९९६ अन्वये, दिनांक २२ नोंव्हेंबर १९९६ पासून महाराष्ट्र सागरी मंडळ कार्यान्वित झालेले आहे. बोर्डाचे एकूण १३ सदस्य असून मा. मंत्री (बंदरे) हे या बोर्डाचे पदसिद्ध अध्यक्ष आहेत व मा. राज्यमंत्री (बंदरे) हे या बोर्डाचे पदसिद्ध उपअध्यक्ष आहेत. सदस्यांमध्ये ३ सचिव, १ भारतीय नौसेनेचा प्रतिनिधी, मुख्य कार्यकारी अधिकारी हे सदस्य सचिव असून त्याव्यतिरिक्त, बोर्डाला व्यावसायिकता येण्यासाठी जल वाहतूक/बंदर काम, व्यवस्थापन, वित्तीय बाबी इत्यादी क्षेत्रातील तज्ञ बोर्डावर अशासकीय सदस्य म्हणून आहेत. महाराष्ट्र सागरी मंडळाच्या स्थापनेनंतर पूर्वीच्या बंदर विभागातील जलपरिवहन आयुक्त, मुख्य बंदर अधिकारी, सागरी अभियंता व जल आलेखक हया कार्यालयांचा बोर्डात समावेश करण्यात आलेला आहे.
१९८२ महिला क्रिकेट विश्वचषक - अंतिम सामना
अंतिम सामना
वर्ग:१९८२ महिला क्रिकेट विश्वचषक
महाराष्ट्र सागरी मंडळ
इतिहास
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख वर्ग:महाराष्ट्र शासन
कोर्लई
कोर्लई मोरो कॅसल किंवा कॅसल कर्ल्यू (पोर्तुगीज: फोर्तोलेझा दो मोरो दि चाउल) हा महाराष्ट्रातील रेवदंडा जवळीस किल्ला आहे.
कोकणातील रायगड जिल्ह्यामध्ये मुरुड तालुका आहे. मुरुड तालुक्याच्या उत्तरेला अलिबाग तालुका आहे. या दोन्ही तालुक्यांमध्ये सीमा ही कुंडलिका नदीची खाडी आहे. खाडीवर रेवदंडा येथे साळावचा पुल असल्यामुळे दोन्ही तालुके गाडीमार्गाने जोडले गेले आहेत. कुंडलिका खाडीच्या मुखाजवळ उत्तरबाजूला रेवदांड्याचा किल्ला आहे. तर दक्षिणेकडे कोर्लई गावाजवळ कोर्लईचा किल्ला आहे.
मोक्याच्या जागी असलेल्या या किल्ल्याद्वारे पोर्तुगीजांनी कोरलईपासून वसई पर्यंतच्या आपल्या प्रांताच्या रक्षण केले. पोर्तुगीज व्यापाराचा पुरावा कोर्रलई खेड्यांच्या रहिवाशांच्या लुसो-इंडियन पोर्तुगीज क्रिओल या वेगळ्या बोलीमध्ये दिसून येतो.
कोरलाई गाव हे अलिबाग - मुरुड या गाडी रस्त्यावर अलिबाग पासून २२ कि.मी. अंतरावर आहे. कोर्लईला रोह्याकडूनही येणारा गाडीरस्ता आहे. रोहा ते मुरुड (चणेरे मार्गे) हा गाडी रस्ताही कोर्लई गावाजवळून जातो.
इतिहास
इ.स. १५२१ मध्ये अहमदनगरच्या निजामशहाने कोरलईचा अधिकारी दियोगु लोपिष दी सिक्वेरा यास पोर्तुगीज चौल गावास किल्ला बांधण्याची परवानगी दिली. पोर्तुगीजांनी चौल या रेवदंडा जवळच्या खाडीच्या पलीकडील बाजूस असलेल्या भागात काम सुरू केले. त्यांनी कोर्लईच्या उत्तर किनाऱ्यावर पहिला मजबूत धक्का बांधला. जेमेली कॅरेरी यांनी चर्चिल चौथा या पुस्तकात नमूद केले आहे की, निजाम-उल-मुल्कने पोर्तुगीजांना ३०० पर्शियन किंवा अरेबियन घोडे वाजवी दराने आणून देण्याच्या बदल्यात चौलचा किल्ला बांधण्यासाठी परवानगी दिली. १३ सप्टेंबर इ.स. १५९४च्या अहमदनगर निजामशहा व पोर्तुगीज यांच्यामध्ये झालेल्या लढाईनंतर किल्ला पोर्तुगीजांकडे आला.
स्वरूप
कोर्लईचा किल्ला एका चिंचोळ्या डोंगरावर बांधलेला आहे. मुख्य रस्ता व हा डोंगर एका निमुळत्या भूशिराने जोडला गेला आहे. या भूशिरावरून लहान वाहने जावू शकतील, असा गाडीमार्ग कोर्लई गावातून किल्ल्यापर्यत जातो. हे अंतर दोन कि.मी. आहे.
निमुळत्या टेकडीवर असलेला कोर्लई किल्ला किलोमीटर भर लांब असून तो दक्षिणोत्तर पसरलेला आहे. साधारण ३० मी. पेक्षा याची रुंदी जास्त नाही. ८० ते ९० मीटर उंचीच्या या किल्ल्यावर जाण्यासाठी तीन मार्ग आहेत. एक दक्षिणेकडून म्हणजे गावाकडून, दुसरा पश्चिमेला असलेल्या लाईट हाऊस मधून, तर तिसरा लाईट हाऊस ओलांडून उत्तरेकडील टोकाकडून किल्ल्यात प्रवेश करता येतो. किल्ल्याच्या पश्चिमेला अथांग पसरलेला अरबी समुद्र आहे, तर पूर्वेला कुंडलिका नदीची खाडी आहे.
दक्षिण टोकाकडील कोर्लई गावातील कोळीवस्ती संपली की, एक पाऊलवाट दांडाच्या पूर्वेकडून वर चढते. या वाटेने २० ते ३० मिनिटांमध्ये आपण डोंगराच्या माथ्यावरील तटबंदीपर्यंत पोहोचतो. पूर्वेकडील तोंड असलेल्या दरवाजातून आपण किल्ल्यात प्रवेश करतो. हा भाग बालेकिल्ल्याचा आहे. कोर्लईचा हा सर्वोच्च असा हा माथा आहे. हा चारही बाजूने तटबंदीने बांधलेला आहे. या भागामध्ये पायऱ्यांच्या वरच्या बाजूला एक शिलालेख पडलेला आहे. समोरच्या चर्चची पडझड झालेली इमारत आहे. या पोर्तुगीज बांधणीच्या चर्चच्या मागे असलेल्या तटबंदीमध्ये दरवाजा आहे. तेथून आपण गडाच्या दक्षिण टोकावर जावू शकतो. हे प्रवेशद्वार एका पंचकोनी बुरुजाने संरक्षित केलेले आहे. या टोकावर पोहोचल्यावर आपल्याला पूर्व व पश्चिमेचे दोन्ही किनारे तसेच कोर्लई गावाचे उत्तम दर्शन घडते. हा परिसर पाहून आपण चर्चकडे येतो. सध्या याच्या दुरुस्तीचे काम पुरातत्त्व खात्याने हाती घेतले असून किल्ल्याच्या तटबंदीवर वाढलेली सर्व अनावश्यक झाडे तोडल्यामुळे किल्ल्याचे मूळ बांधकाम पाहण्यास अडथळा येत नाही. चर्चच्या उत्तरेकडील दारातून बाहेर पडल्यावर झाडे तोडल्यामुळे किल्ल्याचे मूळ बांधकाम पाहाण्यास अडथळा येत नाही. चर्चच्या उत्तरेकडील दारातून बाहेर पडल्यावर दारावर एक पोर्तुगिजांचा शिलालेख दिसतो. याच्या बाजूलाच पिण्याच्या पाण्याचे टाकी आहे. हे पाण्याचे टाकी वरून पूर्णपणे आच्छादले असून पाणी काढण्यासाठी त्याला झरोके ठेवलेले आहे. बादली व दोरी असल्याशिवाय पाणी काढणे अशक्य आहे. या टाक्यातूनच खालच्या लाईट हाऊसला (दीपगृह) पाणी पुरवठा केला जातो.
बाजूला छोटेसे महादेव मंदिर असून त्यासमोर दोन वृंदावन आहेत. हा परिसर पाहून पुढे निघाल्यावर डावीकडील तटबंदीमध्ये एक लहान दार आहे. या दारातून खाली उतरण्यासाठी पायऱ्या नव्याने केलेल्या असून या मार्गाने आपण दीपगृहात उतरु शकतो. हा मार्ग सोडून आपण खाली उतरु लागतो. दोन दरवाजे ओलांडून आपण तळामध्ये पोहोचतो. तेथे पश्चिमेकडे दिंडी दरवाजा आहे. तर पूर्वेकडे दर्या दरवाजा आहे. दर्या दरवाजातून बाहेर आल्यावर आपल्याला समोरच धक्का बांधलेला दिसतो. पूर्वी येथेच गलबतांची दुरुस्ती होत असे. तो भाग पाहून आपण पुन्हा आत येतो. येथील तटबंदीमध्ये अनेक खोल्या ओळीने आहेत. या पूर्वी सैनिकांना राहण्यासाठी वापरला जात असत.
कोर्लईची तटबंदी, त्याचे आठ-दहा दरवाजे, आजही जागोजागच्या बुरुजांवरून रोखलेल्या तोफा, सागराचे विशाल दर्शन आपल्याला मोहवून टाकते.