cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अंतानास मर्किस
वर्ग:इ.स. १८८७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५५ मधील मृत्यू वर्ग:लिथुएनियाचे पंतप्रधान वर्ग:लिथुएनियाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिक
=बोली=
=खेळ=
या स्पर्धेत २८ खेळांचे ४१ प्रकार खेळले जातील.
=सहभागी देश=
किसन कथोरे
किसन शंकर कथोरे हे मराठी राजकारणी आहेत. इ.स. २००९ सालातील महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकींत ते ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड विधानसभा मतदारसंघातून राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या तिकिटावर महाराष्ट्राच्या बाराव्या विधानसभेवर निवडून गेले. यानंतर ते भारतीय जनता पक्षाकडून तेराव्या आणि चौदाव्या विधानसभेवर निवडून गेले.
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिक
या स्पर्धेत २८ खेळांचे ४१ प्रकार खेळले जातील.
=वेळापत्रक=
किसन कथोरे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:मुरबाडचे आमदार वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिक
या स्पर्धेत २८ खेळांचे ४१ प्रकार खेळले जातील.
=बाह्य दुवे=
=संदर्भ आणि नोंदी=
वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा वर्ग:ब्राझीलमधील खेळ वर्ग:रियो दि जानेरो वर्ग:२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिक वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
सुधीर फडके
रामचंद्र विनायक फडके उर्फ सुधीर फडके (जुलै २५, १९१९ − जुलै २९, २००२) हे महाराष्ट्रातील संगीतकार व गायक होते. बाबूजी या नावानेदेखील त्यांना ओळखले जाते. त्यांनी जवळपास ५० वर्षे मराठी चित्रपटसृष्टीवर राज्य केले. मराठी सुगम संगीतावरील त्यांचे प्रभुत्व वादातीतआहे. फडके यांनी मराठी व्यतिरिक्त अनेक हिंदी चित्रपटांमध्येही गाणी गायली आणि संगीतबद्ध केली.
फडके यांनी अनेक अजरामर गीते तयार केली आहेत. त्यांची अनेक भक्तीगीते, सुगम संगीत आणि चित्रपट गीते प्रचंड लोकप्रिय आहेत.
कवी ग.दि. माडगूळकर यांचे अजरामर गीतरामायण ही फडके यांच्या सर्वाधिक लोकप्रिय गाण्यांपैकी एक आहे. हा कार्यक्रम आजही एवढा लोकप्रिय आहे की, या कार्यक्रमाच्या स्टेज परफॉर्मन्सला आजही प्रचंड गर्दी होते. फडके यांनी यातील सर्व ५६ गाणी संगीतबद्ध केली.
जीवन
बाबूजींनी शास्त्रीय गायनाचे प्राथमिक शिक्षण कोल्हापूरच्या ''कै. वामनराव पाध्ये'' यांचेकडे घेतले. त्यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात १९४१ साली एच्.एम्.व्ही या संगीत क्षेत्रातील अग्रगण्य संस्थेतून केली. १९४६ साली ते पुण्याच्या 'प्रभात चित्र संस्थे'त संगीत दिग्दर्शक म्हणून रुजू झाले. तिथे त्यांनी अनेक हिंदी व मराठी चित्रपटांना संगीत दिले. तसेच अनेक चित्रपटांसाठी पार्श्वगायनसुद्धा केले.
त्यांच्या कारकिर्दीतील सर्वोच्च क्षण म्हणजे त्यांनी १९६० च्या दशकात स्वरबद्ध केलेले 'गदिमां'चे गीत रामायण. गीत रामायणाचे कार्यक्रम तेव्हा रेडियोवर (All India Radio) वर्षभर प्रसारित होत होते. आजही याचे प्रयोग अफाट गर्दी खेचत आहेत.
आपल्या कारकिर्दीच्या अखेरीस त्यांनी 'वीर सावरकर' या स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांच्या जीवनावरील हिंदी चित्रपटाच्या निर्मितीत लक्ष घातले होते. हा चित्रपट जनतेकडून जमा केलेल्या वर्गणीतून निर्माण करण्यात आला होता. बाबूजींनी पार्श्वगायन केलेला व संगीत दिलेला हा शेवटचा चित्रपट. या चित्रपटाच्या निर्मितीसाठी सुधीर फडके यांनी अफाट श्रम केले. या सर्व इतिहासाची माहिती देणारे पुस्तक - प्रभाकर मोनेयांनी लिहिले आहे. पुस्तकाचे नाव - स्वातंत्र्यवीर सावरकर चित्रपट - एक शिवधनुष्य (परचुरे प्रकाशन - २००४)
संगीतकार
बाबूजींनी एकूण १११ चित्रपटांना संगीत दिले. त्यांपैकी २१ चित्रपट हे हिंदी भाषेतील आहेत. त्यापैकी काही गाजलेले चित्रपट पुढीलप्रमाणे :
गायक
एक गायक म्हणून बाबूजींनी अनेक हिंदी व मराठी चित्रपटांमध्ये पार्श्वगायन केले. त्यापैकी काही अतिशय गाजलेली मराठी गीते पुढे दिली आहेत. यांतील काही चित्रपटांत नसलेली भावगीतेही आहेत :
गीतरामायण
कवी ग दि माडगूळकर यांचे अजरामर गीतरामायण ही फडके यांच्या सर्वाधिक लोकप्रिय कामांपैकी एक आहे. हा कार्यक्रम आकाशवाणीवर एक वर्ष १९५५-५६ पर्यंत चालला. हा कार्यक्रम आजही एवढा लोकप्रिय आहे की, या कार्यक्रमाच्या स्टेज परफॉर्मन्सला आजही प्रचंड गर्दी होते. फडके यांनी यातील सर्व ५६ गाणी संगीतबद्ध केली आणि ती वेगवेगळ्या गायकांनी गायली (माणिक वर्मा, ललिता देऊलकर, लता मंगेशकर, फडके स्वतः, वसंतराव देशपांडे, राम फाटक, उषा अत्रे). सर्व ५६ गाणी फडके यांनीही त्यांच्या आवाजात रेकॉर्ड झाली.
सुधीर फडके यांच्या कारकिर्दीतील मानाचा बिंदू म्हणजे त्यांनी स्वरबद्ध केलेले गदिमांचे गीतरामायण. गीतरामायणात एकूण ५६ गाणी आहेत. त्यामध्ये गदिमांनी रामायणातले सर्व प्रसंग अतिशय ओघवत्या भाषेत वर्णिले आहेत.
गीतरामायणाचे आजपर्यंत हिंदी, गुजराती, कन्नड, बंगाली, असामी, तेलुगू, मल्याळी, संस्कृत, कोकणी अशा विविध भाषांमध्ये भाषांतरे झालेली आहेत. या सर्व भाषांतरांचे वैशिष्ट्य म्हणजे भाषांतरकर्त्यांनी अर्थामध्ये एका मात्रेचाही फरक केलेला नाही. ही सर्व भाषांतरे मूळ बाबूजींनी दिलेल्या चालीवरच गायली जातात.
पुरस्कार
१. राष्ट्रपती पदक (१९६३) - हा माझा मार्ग एकला या चित्रपटासाठी.
२. सह्याद्री स्वररत्न पुरस्कार (२००२)
३. दिनानाथ मंगेशकर पुरस्कार (१९९८)
४. लता मंगेशकर पुरस्कार (२००१)
सन्मान
सुधीर फडके यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ अनेक कार्यक्रम होत असतात, त्यांपैकी काही हे :-
बाह्य दुवे
फडके,सुधीर फडके,सुधीर वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:भारतीय गायक फडके,सुधीर फडके,सुधीर वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९६९
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाने जुलै-ऑगस्ट १९६९ दरम्यान तीन कसोटी सामने खेळण्यासाठी इंग्लंडचा दौरा केला. कसोटी मालिका इंग्लंडने २-० अशी जिंकली.
३री कसोटी
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील क्रिकेट वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे इंग्लंड
युवंता
युवंता (Juventas) ही ख्रिस्तपूर्व रोमन लोकांची यौवनाची देवता. प्राचीन काळी रोममध्ये पुरुषांनी तारुण्यात पदार्पण केलं की त्यांना यौवनाची दीक्षा दिली जात असे. त्यातील एका विधीत नवतरुण युवंताच्या मूर्तीसमोर सोन्याच्या नाण्यांची दक्षिणा ठेवून तिचा आशीर्वाद मागत. नववधू आपलं वैवाहिक जीवन सुखी व्हावं म्हणून लग्नात तिची पूजा करत. अशी ही यौवनाने मुसमुसलेली आणि लहानांपासून थोरांना यौवनाचं वरदान देणारी देवी युवंता.
ग्रीक पुराणात हिचे नाव आहे हेबी. देवांना अमृत पाजून चिरतरुण करणारी मोहिनी ती हीच. देव आणि दानवांच्या युद्धात हरक्युलिसने देवांना विजयी होण्यास मदत केली तेव्हा हेबीने त्याला अमृत पाजले आणि ती त्याच्याशी विवाहबद्ध झाली.
या कादंबरीची नायिका देवयानी ही निसर्गाचा असाच एक चमत्कार आहे. ती असाधारण सौंदर्य घेऊन जन्माला येते आणि काळाला दाद न देता ते टिकवून ठेवते. अनेक वर्षं सुखाचा संसार केल्यानंतरही आपलं जीवन अपूर्ण राहिलं, अशी चुटपूट या चिरतरुण रूपवतीला लागते आणि उतारवयात तिला पहिल्या प्रियकराची स्वप्नं पडायला सुरुवात होते. ती ज्या जागा तिच्या तरुणपणीच्या आठवणींशी निगडीत आहेत तिथे जाऊन भेट देते.
वर्ग:मराठी साहित्य
जनार्दन नवले
जनार्दन ग्यानोबा नवले (डिसेंबर ७, इ.स. १९०२; फुलगाव, मुंबई प्रांत, ब्रिटिश भारत – सप्टेंबर ७, इ.स. १९७९, पुणे, महाराष्ट्र, भारत) पहिल्या भारतीय क्रिकेट संघाचा कसोटी क्रिकेट खेळाडू होता.
कारकीर्द
इ.स. १९३२ इंग्लड दौऱ्यात भारतीय संघाच्या एतिहासिक पहिल्या कसोटी सामन्यात नवेलंनी पहिला चेंडू खेळला. . त्यांनी लॉर्ड्स वरिल सामन्यात, दोन्ही डावांमध्ये फलंदाजी ओपन केली. अनेक वर्षांसाठी त्यांनी हिंदु संघासाठी यष्टीरक्षण केले. त्यांनी हिंदु संघासाठी पदार्पण १६ व्या वर्षी केले.
वैयक्तिक जीवन
आयुष्याच्या सरत्या काळात त्यांनी साखर कारखान्यात चौकीदाराची नौकरी केली.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:मराठी खेळाडू
जोसेफ स्टॅलिन
स्टालिनच्या आईला स्टालिनच्या भविष्याबाबत फार काळजी वाटत असे. जोसेफने मोठे होऊन धर्मोपदेशक व्हावे असे तिला वाटत होते. त्यानुसार जोसेफ ९ वर्षांचा झाल्यावर त्याला चर्चच्या शिक्षणकेंद्रात पाठविण्यात आले. त्या शाळेत ६ वर्षे शिकल्यावर त्याला तिफ्लिस येथील उच्च शिक्षण केंद्रात पाठविण्यात आले. त्या केंद्रात जोसेफ ५ वर्षे शिकला. या काळात जोसेफने हुशार विद्यार्थी म्हणून नाव कमाविले. पण बंडखोर वृत्तीच्या जोसेफने अभ्यासक्रम सोडून सामाजिक व राजकीय ग्रंथ वाचणे सुरू केले. त्यामुळे स्टालिनचे त्यांच्या शिक्षकांशी वारंवार खटके उडू लागले. इतकेच नव्हे तर त्यावर्षी स्टालिनने परिक्षा देण्यासही नकार दिल्याने त्याला शाळेतून काढून टाकण्यात आले. शाळेतून काढून टाकल्यावर स्टालिनने काही काळ शिक्षक म्हणून तर काही काळ वेधशाळेत नोकरी केली. या काळातही इतिहास, मार्क्सवाद वगैरे विषयांवर त्यांचे वाचन सुरूच होते. मार्क्सवादाचे ते कट्टर समर्थक बनले.
१८९४ पासून स्टालिन राजकीय क्रांतीसाठी काम करू लागले. लवकरच स्थानिक पोलीस त्यांच्या मागे लागले. त्यांच्या जाचातून सुटता यावे म्हणून स्टालिन मग बाकु व बाटुमच्या कामगार संघटनांमध्ये प्रचार कार्य करू लागले. १९०२ साली संपात सहभागी झाल्याबद्दल जोसेफ स्टालिन यांना अटक करून १८ महिन्यांच्या कारावासाची शिक्षा देण्यात आली तसेच त्या शिक्षेनंतर सायबेरियात हद्दपारीची शिक्षाही देण्यात आली. पण स्टालिन एका महिन्याच्या आतच कैदेतून निसटले. १९०४ पासून सुमारे १० वर्षे भूमिगत राहून, आपले नाव आणि वेश बदलत जोसेफने क्रांतिकारी म्हणून आपले कार्य सुरूच ठेवले. याच काळात स्टालिन यांना एकूण ८ वेळा पकडण्यात आले पैकी ७ वेळा त्यांना हद्दपारीची शिक्षा देण्यात आली. त्यांनी बदलेल्या अनेक नावांपैकी स्टालिन हेही एक नाव होते. पुढे स्टालिन हे नाव कठोर, पोलादी, कणखर ध्येयाचे प्रतीक बनले.
१९०५ साली पहिल्यांदा जोसेफ स्टालिन, लेनिन यांना भेटले. पहिल्या भेटीतच लेनिनचा प्रभाव स्टालिनवर पडला. १९१३ पासून लेनिनचे निकटचे सहकार्य स्टालिनला लाभले. त्यांच्याच सूचनेवरून स्टालिननी मार्क्सवाद व राष्ट्रीय समस्या या नावाचा प्रबंध लिहिला. मार्च १९१७ मध्ये रशियात झालेल्या क्रांतीच्यावेळी स्टालिन सायबेरियात हद्दपारीची शिक्षा भोगत होते. समाजवाद्यांच्या दबावामुळे त्यावेळी सायबेरियात असलेल्या कैद्यांची सुटका करण्यात आली. लेनिन यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या ऑक्टोबर क्रांतीत स्टालिनही सहभागी झाले होते. त्या क्रांतीनंतर स्थापन झालेल्या नव्या सरकारच्या अल्पसंख्य राष्ट्रिक गटाचे मंत्रिपद स्टालिनकडे देण्यात आले.
१९१८ मध्ये सोव्हियेट संघात सुरू झालेल्या यादवी युद्धात स्टालिन यांना संरक्षण खात्याची आणि मंत्रिमंडळाच्या कार्यकारी समितीतील महत्त्वाची जबाबदारी देण्यात आली. त्सारित्सिन भागात बंडखोर लोकांपासून जनतेचा बचाव करण्याची जबाबदारी स्वीकारून स्टालिन यांनी तशी कार्यवाही केली. वोल्गा नदीवरील त्सारित्सिन या शहरास पुढे स्टालिनग्राड (रशियन उच्चार स्तालिनग्राद) असे नाव देण्यात आले. (नंतर ते पुन्हा बदलवून त्याचे व्होल्गोग्राड झाले). १९२० साली स्टालिन यांच्या प्रयत्नामुळे, त्यासाठी लढा देऊन जॉर्जिया राज्य सोव्हियेट संघास जोडण्यात आले. १९२२ साली स्टालिन यांना बोल्शेविक पक्षाचे महासचिव करण्यात आले. तर लेनिन यांच्या आजारपणात स्टालिन परराष्ट्र मंत्री होते. लेनिन यांच्या मृत्युनंतर त्यांचा देह लाल चौकात जतन करावा अशी आग्रही भूमिका स्टालिनची होती. त्यास मार्क्सवाद्यांनी विरोधही केला होता. पण कोणाचेही न ऐकता स्टालिननी लेनिनची समाधी लाल चौकात उभी केलीच.
लेनिननंतर सोव्हियेट संघाचे नेतृत्व ट्रॉट्स्की किंवा स्टालिन यांच्यापैकी कोणाला द्यावे असा प्रश्न उपस्थित झाला होता. स्टालिनकडे ट्रॉट्स्की सारखे वक्तृत्वाचे अंग नव्हते पण स्टालिन एक कुशल संघटक, उत्तम प्रशासक, निष्ठावान कार्यकर्ता असल्याने त्यांना सामान्य पक्ष कार्यकर्त्यांचा पाठिंबा होता म्हणून स्टालिनच सोव्हियेट संघाचे नवे राष्ट्राध्यक्ष झाले.
यादवी युद्धाच्या काळातच स्टालिन आणि ट्रॉट्स्की यांच्यात अतिशय उग्र मतभेद झाले. १९२८ मध्ये पक्षाने ट्रॉट्स्की यांना हद्दपार करून हे सर्व मतभेद संपविले. त्या आधी १९२७ साली साम्यवादी पक्षाच्या १५ व्या परिषदेने राष्ट्राच्या आर्थिक व सामाजिक विकासासाठी 'एका राष्ट्रात समाजवाद' ही नीती स्वीकारली व त्यानुसार १९२८ च्या प्रारंभी राष्ट्रीय नियोजन मंडळाने पहिली पंचवार्षिक योजना सादर केली व १ ऑक्टोबर १९२८ पासून योजनेला मूर्त स्वरूप मिळून प्रत्यक्ष कार्य आरंभ झाले. सोवियेत संघात पंच वार्षिक योजना राबवून त्या यशस्वी करण्याची जबाबदारीही राष्ट्राध्यक्ष म्हणून स्टालिन यांचीच होती. या सगळ्यात ट्रॉट्स्कीचे नाव कोठेही नव्हते.
१९२८ ते १९५३ पर्यंत सोव्हियेट संघाचे नेतृत्व स्टालिनकडे होते. स्टालिन यांनी अवघ्या १२ वर्षांच्या काळात देशाची उभारणी केली, जागतिक महासत्ता म्हणून सोवियेत संघ उदयास आले. राष्ट्राध्यक्ष स्टालिन यांच्या पुढाकारानेच सोवियेत संघाची घटना तयार करण्यात आली. त्याप्रमाणे सोव्हियेट संघात समावेष असलेल्या प्रत्येक वांशिक व राष्ट्रीय गटाचे वैविध्य टिकविण्याची महत्त्वाची जबाबदारी स्वतः स्टालिन यांनीच स्वीकारली. तसेच घटनेप्रमाणे सर्व देशावर बोल्शेविक पक्ष आणि केंद्र सरकारचे थेट नियंत्रण ठेवण्यात स्टालिन यशस्वी झाले. प्रत्येक गटाला आणि देशाला महत्त्व दिल्याने अल्पकाळातच प्रत्येक घटक राज्याने नेत्रदीपक प्रगती केली. पण हजारो विरोधकांचे निर्दालन करणारा नरराक्षस असे त्यांना संबोधण्यात येत असे. तसेच दुसऱ्या महायुद्धात सोवियेत संघाची जी अपार हानी झाली त्याचे कारणही स्टालिन यांचे नेतृत्व असल्याचे मानले जाते. पक्षशुद्धी मोहिमेत हजारो विरोधकांना मारल्याचा आरोपही स्टालिनवर आहे. देशात स्टालिन यांची एकछत्री हुकुमशाही राजवट होती. सर्वंकष शिस्तीचा पुरस्कर्ता, कठोर मनाचा अशी स्टालिनची प्रतिमा लोकांच्या मनात निर्माण झाली.
१९५२ अखेर स्टालिन यांची प्रकृती ढासळू लागली. मार्च ६ १९५३ रोजी स्टालिनचे मेंदूतील रक्तस्रावामुळे निधन झाले.
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५३ मधील मृत्यू वर्ग:सोव्हिएत संघाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:हुकूमशाह वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:जोसेफ स्टॅलिन
आंतरराष्ट्रीय रेड क्रॉस व रेड क्रिसेंट चळवळ
आंतरराष्ट्रीय रेड क्रॉस व रेड क्रिसेंट चळवळ (International Red Cross and Red Crescent Movement) ही एक आंतरराष्ट्रीय मानवतावादी चळवळ आहे. राष्ट्रीयता, वर्ण, धर्म, लिंग इत्यादींचा विचार न करता जगभरातील लोकांच्या आयुष्य व आरोग्याचे रक्षण करणे हे ह्या चळवळीचे ध्येय आहे.
वर्ग:रेड क्रॉस वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना वर्ग:लाल वर्ग असणारे लेख
आयन रँड
आयन रॅंड (इंग्लिश: Ayn Rand ;), जन्मनाव अलिसा झिनोव्येव्ना रोझेनबाउम (रशियन: Алиса Зиновьевна Розенбаум ; रोमन लिपी: Alisa Zinov'yevna Rosenbaum ;), (फेब्रुवारी २, इ.स. १९०५; सेंट पीटर्सबर्ग, रशिया - मार्च ६, इ.स. १९८२; न्यू यॉर्क, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने) ही रशियन-अमेरिकन लेखिका, तत्त्वज्ञ, नाटककार आणि पटकथाकार होती. तिने विकसवलेली वस्तुनिष्ठतावाद् ही तात्त्विक विचारप्रणाली प्रसिद्ध आहे. रशियात जन्मलेली व शिकलेली आयन रॅंड इ.स. १९२६ साली अमेरिकेला स्थलांतरित झाली. तिने पटकथाकार म्हणून हॉलीवुडात काम केले व इ.स. १९३५-३६ या काळात ब्रॉडवेसाठी एक नाटक निर्मिले. द फाउंटनहेड या इ.स. १९४३ साली प्रकाशित झालेल्या कादंबरीने ती पहिल्यांदा प्रसिद्धीझोतात आली. इ.स. १९५३ साली तिची दुसरी प्रसिद्ध महाकादंबरी अ‍ॅटलास श्रग्ड प्रकाशित झाली.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मुख्य संपादक
धोरणात्मक आणि वृत्तपत्रा त/ प्रकाशनात प्रसिद्ध झालेल्या सर्व मजकुराची जबाबदारी सांभाळावी लागते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:वृत्तपत्रे वर्ग:संपादकांचे प्रकार
इ.स. १८५३
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८५३ वर्ग:इ.स.च्या १८५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ओपेक
पेट्रोलियम निर्यात करणाऱ्या देशांची संघटना किंवा ओपेक (Organization of the Petroleum Exporting Countries) हा जगातील पेट्रोलियम उत्पादने निर्यात करणाऱ्या देशांचा उत्पादक संघ (कार्टेल) आहे. अल्जीरिया, ॲंगोला, इक्वेडोर, इराण, इराक, कुवेत, लिबिया, नायजेरिया, कतार, सौदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिराती व व्हेनेझुएला हे देश ओपेकचे सदस्य आहेत. १९६५ सालापासून ओपेकचे मुख्यालय ऑस्ट्रियाची राजधानी व्हियेना येथे स्थित आहे. तेल उत्पादक देशांचा वैयक्तिक व एकत्रित फायदा जपणे हे ओपेकचे ध्येय आहे. तसेच आंतरराष्ट्रीय तेल बाजारात क्रुड तेलाची किंमत नियंत्रित ठेवणे व किंमतीमध्ये अनावश्यक व हानिकारक बदल न होऊ देणे हे काम देखील ओपेक सांभाळते.2019 मध्ये इक्वेडोर हा देश ओपेकमधून बाहेर पडला.त्यामुळे सध्या ओपेकचे ११ सदस्य देश आहेत.ओपेकच्या सदस्य देशाकडुन होणारे तेल उत्पादन हे जगाच्या एकूण तेल उत्पन्नाच्या ४०%येवढे आहे.त्यामध्ये सर्वात जास्त तेल उत्पादन देश सौदी अरेबिया आहे.
३.ओपेक (OPEC) (Organization Of Petroleum Exporting Countries) पेट्रोलियम निर्यात करणार्या राष्ट्रांची संघटना
सर्वप्रथम १९४६ मध्ये व्हेनेझुएलाच्या डॉ. जॉन अल्फान्सो या अर्थतज्ञाने ही खनिजतेलाच्या व्यापारासंबंधी एक कल्पना मांडली. व्हेनेझुएला हा दक्षिण अमेरिकेतील एक तेल उत्पादक देश असून याठिकाणी डॉ. अल्फान्सो यांनी असा एक विचार मांडला की, "एखाद्या वस्तूला जागतिक महत्त्व असेल तर त्या वस्तूच्या व्यापारासंबंधी धोरण ठरविण्यासाठी उत्पादक राष्ट्रांनी एकत्र यावे." या विचारावर अनेकवेळा चर्चा झाली. देशाचे व्यापारी करार हे त्या देशातील सर्व वस्तूंबाबत होत असत. डॉ. अल्फान्सो यांच्या सूचनेनुसार एखाद्या संबंधित वस्तूसाठी व्यापारी संघटना निर्माण करण्याची ही कल्पना नवीनच होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय व्यापारी संघटना वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
नवसरवाडी
नवसरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
चिपळी
’चिपळी’ हे हातातील बोटांमघ्ये धरून वाजवयाचे एक छोटेखानी वाद्य आहे, जे लाकूड आणि धातूंच्या पातळ झांजा पासून बनविले जाते आणि ते घनवाद्ये ह्या वर्गात मोडले जाते. काही पौराणिक सिनेमा-नाटकांमध्ये श्रीनारद मुनी, ’नारायण, नारायण’ म्हणत डाव्या हाताने हीच ’चिपळी’ वाजवताना दाखवतात. महाराष्ट्रातील संतांनी समाज प्रबोधन आणि हरीभक्तीचा प्रसार आपल्या अभंग, कीर्तन ह्या द्वारे केला, त्यातील संगीताचा एक भाग म्हणजेच त्या कीर्तनकारांच्या हातातील ’चिपळया’.
वर्ग:वाद्ये वर्ग:घनवाद्ये
अक्सा बीच
अक्सा बीच हा मुंबईच्या मालाड उपनगरातील एक वाळूचा किनारा व एक पर्यटन केन्द्र आहे. येथील पुळण सोनेरी वाळूची आहे.
आयएनस हमला हा भारतीय आरमाराचा तळ येथे आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मुंबई
जनरल
जनरल हे पायदळ सैन्यातील सर्वोच्च पद आहे. मराठीत जनरलला सरसेनापती म्हणतात.
वर्ग:सैन्य वर्ग:भारतीय सेना पद वर्ग:पद वर्ग:भारतीय सेनेतील पद
कोंडिवली (श्रीवर्धन)
कोंडिवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:श्रीवर्धन तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
हैबतपूर (कारंजा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
पावा
वर्धमान महावीर यांनी आपला पहिला उपदेश पावा या ठिकाणी दिला.
वर्ग:वाद्ये वर्ग:रिकामी पाने
कृष्णराव शितोळे
राजराजेंद्र सरदार कृष्णराव मालोजीराव शितोळे देशमुख (३० ऑक्टोबर, इ.स. १९२३; ग्वाल्हेर - इ.स. २०११; पुणे) हे ग्वाल्हेरच्या शितोळे घराण्यात जन्मलेले जहागीरदार सरदार, देशमुख होते. शितोळे देशमुखांचा भव्य व अभेद्य वाडा पुणे-सोलापूर महामार्गावर पुण्यापासून ३५ कि.मी. अंतरावर पाटस या गावी आहे. या वाड्याचे बांधकाम इ. स. १७३० ते १७६० या दरम्यान म्हणजे सरदार महादजी शिंद्यांच्या कारकिर्दीत झाल्याचे सांगितले जाते. गावाच्या वेशीतून आत प्रवेश केल्यावर साधारणपणे ५०० मीटरवर हा पूर्वाभिमुख भव्य वाडा आहे.
के. मुरलीधरन
'''के. मुरलीधरन''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
कृष्णराव शितोळे
राजराजेंद्र सरदार मालोजीराव ऊर्फ बाळासाहेब नरसिंहराव शितोळे देशमुख त्यांचे वडील होते. त्यांचे पूर्वज मध्य प्रदेशातल्या पोहरी येथील राजे होते. शितोळे घराण्याकडे महाराष्ट्रातील मावळ, पुरंदर, वानवडी, हडपसर, मांजरी, मोशी, लवळे पाषाण अशी पुणे परिसरातल्या सुमारे साडेतीनशे गावांची जहागिरी होती. याव्यतिरिक्त मध्य प्रदेश व हरियाणा या प्रांतांतील हुशंगाबाद, सहजाबाद, खांडवा, पानिपत व सोनपत या गावांच्या क्षेत्रांत त्यांची जहागिरी पसरलेली होती.
बौद्ध धर्माचे संप्रदाय
महायान व थेरवाद हे दोन प्रमुख बौद्ध धर्माचे संप्रदाय आज संपूर्ण जगामध्ये पसरलेले आहेत. बौद्ध धर्माचे हजारों संप्रदाय होते, त्यातील बरेच नष्ट झाले आणि काही कमी अधिक प्रमाणात आजही अस्तित्वात आहेत. एकट्या जपान मध्ये ७८१ पेक्षा जास्त बौद्ध संप्रदाय आहेत. महायान, हीनयान (थेरवाद), वज्रयान व नवयान हे बौद्ध धर्माचे प्रमुख संप्रदाय आहेत. शिंटो, ताओ इत्यादींना सुद्धा बौद्ध धर्माचे संप्रदाय मानले जाते.
अलिबाग किल्ला
अलिबाग किल्ला हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
के. मुरलीधरन
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
अलिबाग किल्ला
भौगोलिक स्थान
अलिबाग च्या समुद्र किनाऱ्यावर अलिबाग बस स्थानकापासून २किमी अंतरावर अलिबाग किल्ला म्हणजे कुलाबा किल्ला अरबी समुद्रात, एका लहान बेटावर आहे.
बौद्ध धर्माचे संप्रदाय
दुसरी धम्म परिषद
बुद्धाच्या महापरिनिर्वाणानंतर शंभर वर्षांनी दुसरी धम्म परिषद झाली होती व ह्याच परिषदेत काही मतभिन्नता होऊन दोन संप्रदाय उदयास आले. बुद्ध धम्माच्या नियमातील नरमपणा व विहार संस्थेच्या नियमावलीतील भिन्नता ह्यामुळे वज्जीपुत्त भिक्खूसंघ वैशाली परिषदेतच वेगळा झाला. त्यांनी तेथेच दहा सूचना मांडल्या व वज्जीपुत्त संघ मानतो की त्यांचे आचरण बुद्धांचा शिकवणीप्रमाणे आहे. दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे विविध देशांतील त्यांची संस्कृती, तेथील वातावरण व त्या देशाची भौगोलिक परिस्थिती होय. ज्या देशांत धम्म प्रचार झालेला होता, त्या देशांतील भौगोलिक परिस्थितीमुळे बौद्ध धम्मातील प्राथमिक नियम प्रथम तिथले लोक आचरणात आणू शकले नव्हते.
अलिबाग किल्ला
कसे जाल ?
पायी चालत साधारण 10-15 मिनिटात अलिबाग किल्ल्यावर जाता येईल, हे अंतर 2 km एव्हढे आहे. आणि कार किंवा बाईक ने 5 मिनिटात पोहचता येईल. परंतु भरतीच्या वेळी या किल्ल्यावर जाता येत नाही.
कृष्णराव शितोळे
सरदार शितोळे देशमुख यांचे प्राथमिक शालेय शिक्षण ग्वाल्हेरच्या किल्ल्यातील सरदारांसाठी असलेल्या सिंदिया शाळेत झाले. महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी ते नैनिताल येथे गेले. त्यानंतर त्यांनी बनारस हिंदू विश्वविद्यालयात इतिहास, राज्यशास्त्र आणि इंग्रजीचे अध्ययन केले. युद्धकला आणि शस्त्रविद्येत ते प्रवीण होते.
अलिबाग किल्ला
गडावरील राहायची सोय
या गडावर राहण्याची सोय नाही
बौद्ध धर्माचे संप्रदाय
दुसऱ्या धम्मपरिषदेची बैठक
दिवसेंदिवस बौद्ध धर्मीयांची वाढ झपाट्याने होत गेली. भिक्खुंची संख्या, उपासकांची यांची वाढ झपाट्याने झाली व भिक्खू यश ककंदपुत्त यांनी ७००० अरहंत भिक्खूंसमवेत वैशाली येथे केवल भिक्खूंचीच बैठक दुसऱ्या धम्म परिषदेच्या संदर्भात घेऊन वज्जीपुत्त भिक्खूसंघाच्या १० सूचनांवर चर्चा करून निष्कर्ष काढला की, त्या धम्मास हानिकारक आहेत. त्यावेळी अन्य गोष्टी विषयीसुद्धा मतभिन्नता होती. म्हणून भिक्खू यशने सुधारित धम्म नियमावली व बुद्धांची शिकवण पुन्हा तयार केली. त्यावेळी वज्जीपुत्त संघाने स्वतंत्र वज्जीपुत्त भिक्खूसंघाची दुसरी बैठक घेतली. हा प्रसंग धम्मसंघाचे दोन स्वतंत्र संघ तयार होण्याचे कारण होय.
कृष्णराव शितोळे
कृष्णराव शितोळ्यांना सिधोजीराजे व प्रल्हादराजे हे दोन पुत्र आणि यशोधराराजे व हेमांगनाराजे या दोन विवाहित कन्या आहेत. कृष्णरावांच्या भगिनी सुशीलादेवी (३० जानेवारी, इ.स. १९१६ - ३१ मार्च, इ.स. २०११) या कर्नाटकातील सोंडूर संस्थानच्या राजमाता होत्या. त्यांचे लग्न सोंडूर संस्थानाचे अधिपती महाराज यशवंतराव घोरपडे यांच्याशी झाले होते.
अलिबाग किल्ला
गडावरील खाण्याची सोय
या गडावर खाण्याची सोय नाही
बौद्ध धर्माचे संप्रदाय
अशोकाचा काळ
महान सम्राट अशोकांच्या काळात जवळ जवळ १८ ते २० बौद्ध संप्रदाय अस्तित्वात होते. महायान व हिनयान यांचे अनेक उपसंप्रदाय होते. हिनयान पंथाचे ११ तर महायान पंथाचे ७ प्रकार झालेला आढळतात. परंतु या उपसंप्रदायापैकी कोणताही संप्रदाय जास्त काळ अस्तिस्वात राहिला नाही. वज्रयान हासुद्धा असाच संप्रदाय आहे. हा संप्रदाय तिबेट, भूतान, मंगोलिया, लडाख व आसाम येथे अस्तित्वात आहे. आज हीनयान ऐवजी थेरवाद ह्या शब्दाचाच योग्य अर्थी वापर केला जातो. सम्राट अशोकांच्या काळात थेरवाद बौद्ध संप्रदायाचा झपाट्याने प्रसार झालेला होता. तर सम्राट कनिष्कांच्या काळात महायान संप्रदायाचा प्रसार झपाट्याने झाला.
थेरवाद संप्रदाय
बौद्ध धर्माचा प्रमुख व दुसरा सर्वात मोठा संप्रदाय हा थेरवाद (दक्षिणी बौद्ध धर्म) आहे. आणि हा संप्रदाय मुख्यतः आग्नेय आशियात सर्वाधिक प्रसिद्ध वा बहुसंख्याक आहे. थेरवाद बौद्ध धर्म हा कंबोडिया, लाओस, म्यानमार, थायलंड, क्रिसमस द्वीप, सिंगापुर, श्रीलंका या देशांत बहुसंख्याक आहे तर मलेशिया, ब्रुनेई, तिमोर, इंडोनेशिया, फिलिपिन्स या देशांतसुद्धा बऱ्याच मोठ्या संख्येने आहे.
महायान संप्रदाय
महायान (पूर्व बौद्ध धर्म) हा बौद्ध धर्माचा सर्वात मोठा संप्रदाय आहे. महायान हा व्यापक रूपात संपूर्ण पूर्व आशियात प्रसिद्ध आहे, जगातील एकूण बौद्धांपैकी जवळजवळ ७०% बौद्ध लोकसंख्या ही महायानी बौद्धांची आहे. चीन, हाँगकाँग, जपान, दक्षिण कोरिया, उत्तर कोरिया, तैवान, मकाव आणि व्हिएतनाम या देशांत महायान बौद्ध धर्म हा बहुसंख्यक आहे
वज्रयान संप्रदाय
वज्रयान (उत्तरी बौद्ध धर्म) हा आणि बौद्ध धर्माचा तिसरा लहान संप्रदाय आहे, वज्रयान हा महायान संप्रदायाचा उपसंप्रदाय मानला जातो. वज्रयानी बौद्ध अनुयायी हे तिबेट, भूतान, मंगोलिया, भारताच्या लद्दाख, आसाम यासारख्या हिमालयीन क्षेत्रांत तसेच रशियातील काही प्रदेशांत बहुसंख्यक रूपात राहतात. हा संप्रदाय जगभर पसरला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:बौद्ध धर्म वर्ग:संप्रदाय
झांबिया
झांबिया हा आफ्रिका खंडाच्या दक्षिण भागातील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. झांबियाच्या उत्तरेला कॉंगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक, वायव्येला टांझानिया, पूर्वेला मलावी, नैर्ऋत्येला मोझांबिक दक्षिणेला झिंबाब्वे, बोत्स्वाना व नामिबिया तर पश्चिमेला ॲंगोला हे देश आहेत. लुसाका ही झांबियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. कित्वे व न्दोला ही येथील इतर प्रमुख शहरे आहेत.
आफ्रिकेमधील इतर देशांप्रमाणे झांबिया अनेक दशके युरोपीय राष्ट्रांची वसाहत होता. १८८८ साली सेसिल ऱ्होड्सने येथे खाणकाम करण्याचे हक्क विकत घेतले. १९११ साली ब्रिटिश सरकारने हा भूभाग ताब्यात घेऊन येथे उत्तर ऱ्होडेशिया ह्या प्रांताची निर्मिती केली. पुढील ५० वर्षे ब्रिटनच्या अधिपत्याखाली राहिल्यानंतर २४ ऑक्टोबर १९६४ साली झांबियाला स्वातंत्र्य मिळाले. केनेथ कोंडा हा स्वतंत्र झांबियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता.
२०१० सालच्या जागतिक बँकेच्या एका अहवालानुसार झांबिया जगातील सर्वात जलद गतीने आर्थिक सुधारणा करणाऱ्या देशांपैकी एक आहे. येथील अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणावर तांब्याच्या खाणकामावर अवलंबून आहे. युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान असलेला व्हिक्टोरिया धबधबा झांबिया व झिंबाब्वेच्या सीमेवर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आफ्रिकेतील देश
अलिबाग किल्ला
जाण्यासाठी लागणारा वेळ
रोड ने. जर मुंबई वरून कॅब भाड्याने घेतल्यास साधारण 2-30 ते 3 तास वेळ लागू शकतो.
रेल्वे ने जर येणार असला तर पनवेल ते पेन रेल्वे ने 20 मिनिटात आणि पेन ते अलिबाग टॅक्सी किंवा रिक्षाने 1 तासात तुम्ही अलिबाग येथे पोहचाल.
संदर्भ
सांगाती सह्याद्रीचा
मंजिरी (वाद्य)
वर्ग:वाद्ये वर्ग:रिकामी पाने
अलिबाग किल्ला
संदर्भ
डोंगरयात्रा - आनंद पाळंदे
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
मद्र
मद्र हे महाभारतकालीन एक राज्य होते जे सध्याचा पंजाब परिसर.
बृहत्संहिता अध्याय १४, कूर्मविभागातील खालील श्लोक पहा.
'''दिशि परमोत्तरस्यां‌ मांडव्यतुखारतालहलमद्राः ।
अश्मककुलूतलहडस्त्रीराज्यनृसिंहवनखस्थाः ॥ २२ ॥
वेणुमतीफल्गुलुका गुरूहामरुकुच्चचर्मरंगाख्याः ।
एकविलोचन शूलिकदीर्घग्रीवास्यकेशाश्च ॥२३॥
अर्थ:- भारतवर्षातील पश्चिमोत्तर(वायव्य) दिशेला असलेले देश:-माडव्य, तुखार, तालहल, मद्र, अश्मक, कुलूत, लहड, स्त्रीराज्य, नृसिंहवन, खस्थ, वेणुमती, फल्गु, लुका, गुरूहा, मरुकुच्च, चर्मरंग, एकविलोचन, शूलिक, दीर्घग्रीवास्यकेश..
संदर्भ
वर्ग:महाभारत वर्ग:भारतातील प्राचीन राज्ये
बळी
बलि किंवा बळी या शब्दाचा अर्थ जरी जीवहत्या असा होत असला, तरीही अमरकोशानुसार बळीचा अर्थ 'बलिः पूजा उपहारयोः' असा आहे. अर्थात बलि म्हणजे सत्कार करणे किंवा भोजन आणि उपहार देणे असा होतो.
यानुसार नरबळी म्हणजे या अर्थाने नर हत्या नसून उत्तम विद्वान लोकांचा सत्कार करणे असा होतो.
मराठीत बळी म्हणजे धार्मिक कारणासाठी केलेली जीवहत्त्या; बलवान; पुराणकथेतला बळीराजा
वर्ग:पूजा
बहादुरी
बहादुरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ८५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:चांदवड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
प्युनिकचे पहिले युद्ध
(इ.स.पू. २६४ ते इ.स.पू. २४१) हे रोम आणि कार्थेज यांच्यात सलग वीस वर्षे चाललेले युद्ध होते. यालाच पहिले फोनेशियन युद्ध असेही म्हटले जाते. हे यंद्ध मुख्यत: समुद्रात लढले गेले होते. रोम आणि कार्थेज या दोन शहरांमध्ये भूमध्य समुद्रात असणाऱ्या सिसिली बेटाचा ताबा घेण्यासाठी हे युद्ध लढले गेले.
मुक्त पत्रकार
मुक्त पत्रकार म्हणून काम करणाऱ्या व्यक्ती या कुठल्याही संस्थेला बांधील नसतात. त्यांना त्यांच्या कामासाठी स्वतःच बाजार पेठ शोधावी लागते. आवश्यक कौशल्य, दृष्टिकोन : या क्षेत्रात काम करू इच्छिणाऱ्या व्यक्तींकडे बहुश्रुतता, विविध विषयांवरील गुणवत्तापूर्ण वाचन, स्वतःचे मत स्पष्ट शब्दात लिहिण्याची क्षमता, एखाद्या घटनेचे विश्लेषण करण्याची क्षमता, प्रसंगी संशोधनात्मक काम करण्याची मनाची तयारी, सामाजिक भान, वेळेचे बंधन पाळण्याची हातोटी, उत्कृष्ट आकलन क्षमता, मातृभाषेबरोबरच इंग्रजी, हिंदी तसेच शक्य तितक्या इतर भाषेचे ज्ञान असणे, हे त्यांना काम करण्याच्या दृष्टीने सोयीचे जाते. वृत्तपत्र/ प्रकाशन व्यवसायाची आवड व त्याचे थोडेफार ज्ञान असणे आवश्यक आहे. प्रवास व चौफेर, चौकस बुद्धिमत्ता आणि कष्ट करण्याची मनाची तयारी आवश्यक आहे.
प्युनिकचे पहिले युद्ध
पार्श्वभूमी
रोम आणि कार्थेज या दोन शहरांमध्ये भूमध्य समुद्रात समृद्ध असे सिसिली बेट होते. रोम आणि कार्थेज या दोघांचाही या बेटावर डोळा होता. ग्रीकांनी एपिरसचा राजा पिऱ्हस याची मदत घेऊन रोमवर आक्रमण करण्याची तयारी केली होती. पिऱ्हसच्या स्वारीचा धोका समोर असल्यामुळें रोमनांनीं व कार्थेजियनांनीं एक होऊन परस्पर संरक्षक करार केला. रोमन व कार्थेजियन लोक आपसांतील भांडणे तात्पुरतीं विसरून समान शत्रूशीं लढण्यासाठीं एक होऊन एका झेंड्याखालीं जमले. त्यांनीं आपसांतील मतभेद पुढें मिटवावयाचें असें ठरविलें. फारशी अडचण न पडतांच रोमने पिऱ्हसवर विजय मिळाला व नंतर रोमनें कार्थेजकडे नजर वळविली. कार्थेजियन लोक आरमारी युद्धात हुषार होते. हमिल्कर बार्का हा कार्थेजियनांचा या युद्धातील पुढारी होता. त्यामुळे सुरुवातीला रोमनांना अनेकदा पराजयाचा सामना करावा लागला पण सरतेशेवटी या युद्धात रोमनांचाच विजय झाला.
मुक्त पत्रकार
संदर्भ
वर्ग:पत्रकार
प्युनिकचे पहिले युद्ध
पार्श्वभूमी
वर्ग:युद्धे
ऑलिंपिक खेळात मॉरिशस
मॉरिशस देश १९८४ सालापासून प्रत्येक उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभागी झाला असून त्याने आजवर एक रौप्य पदक (बॉक्सिंगमध्ये) जिंकले आहे.
वर्ग:मॉरिशस मॉरिशस
वसंत विहार
वसंत विहार महाराष्ट्राच्या ठाणे शहरातील एक भाग आहे.
वर्ग:मुंबई वर्ग:रिकामी पाने
कुमार गंधर्व
शिवपुत्र सिद्धरामय्या कोमकलीमठ ऊर्फ कुमार गंधर्व (एप्रिल ८, १९२४;सुळेभावी-बेळगाव - जानेवारी १२, १९९२;देवास) हे भारतातील हिंदुस्तानी शास्त्रीय गायक होते. तत्कालीन हिंदुस्तानी संगीतपद्धतीतील घराण्यांच्या पारंपरिक भिंती भेदून त्यांनी स्वतःची आगळ्या ढंगाची गायकी घडवली.
कुमार गंधर्व यांचे वडील गायक होते. घरातच गायकी असल्याने तिचा प्रभाव पडून कुमार वयाच्या सहाव्या वर्षीच गाऊ लागले. त्यांचे गाणे ऐकून गुरूकल्ल मठाचे स्वामी यांनी त्यांना वयाच्या सातव्या वर्षी कुमार गंधर्व हे नाव ठेवले. हेच पुढे त्यांचे अधिकृत नाव झाले.
अलाहाबादच्या अखिल भारतीय संगीत परिषदेतील गायनाने एकदम प्रसिद्धी मिळून कुमार गंधर्व यांच्यावर बक्षिसे व पदके यांचा वर्षाव झाला. त्यांनी इ.स.१९३६ पासून पुढे अकरा वर्षे मुंबई येथे बा. र. देवधर यांच्याकडे शास्त्रीय संगीताचे शिक्षण घेतले. १९४७ साली त्यांचे मराठी गायिका भानुमती कंस यांच्याशी लग्न झाले. त्यानंतर कुमारांना क्षयाची बाधा झाल्याने त्यांचे एक फुफ्फुस काढावे लागले. मोकळ्या स्वच्छ हवेसाठी त्यांनी मुंबई सोडली आणि ते मध्य प्रदेशातील देवास येथे राहू लागले. भानुमती कोमकली यांनी नवऱ्याची शुश्रूषा करून त्यांना बरे केले. इ.स. १९५५ साली त्यांना मुकुल शिवपुत्र नावाचा मुलगा झाला, पुढे चालून तो देखील गायक बनला. इ.स. १९६१ मध्ये भानुमती वारल्या आणि कुमारांनी १९६२ मध्ये वसुंधरा श्रीखंडे यांच्याशी लग्न केले. त्यांना जी मुलगी झाली तिचे नाव त्यांनी प्रख्यात पेटीवादक विठ्ठलराव सरदेशमुख यांनी सुचवल्याप्रमाणे 'कलापिनी' ठेवले.
कुमार गंधर्वांनी ग्वाल्हेर, आग्रा, जयपूर, भेंडीबाजार वगैरे सर्व घराण्यांचे सार काढून नवीनच गायकी निर्माण केली. माळवी लोकगीतांचा विशेष अभ्यास करून त्यांवर आधारित असे ‘गीत वर्षा’, ‘गीत हेमंत’, ‘गीत वसंत’ इ. कार्यक्रम सादर केले व संगीताला एक नवीनच क्षेत्र उपलब्ध करून दिले. १९६५ साली अनुपरागविलास हा नव्या–जुन्या रागांत स्वतः बांधलेल्या बंदिशींचा संग्रह प्रसिद्ध केला. सूरदास, कबीर, मीराबाई यांच्या पदांच्या गायनाचे कार्यक्रम व खास माळवी लोकगीतांच्या मैफली यांसारखे नवनवीन यशस्वी प्रयोग त्यांनी सादर केले. त्यांचे प्रयोगशील मन सतत काहीतरी नवीन करण्याच्या उद्योगात असे.
कुमार गंधर्व हे शेवटपर्यंत नवी मुंबई येथील वाशीतल्या पं. विष्णू दिगंबर स्मारक योजनेचे अध्यक्ष होते.
त्यांचा पुत्र मुकुल शिवपुत्र आणि कन्या कलापिनी कोमकली हे दोघेही हिंदुस्तानी गायक आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:कन्नड व्यक्ती वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:मराठी गायक वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सोयाबीन
सोयाबीन (शास्त्रीय नाव: Glycine max, ग्लिसाइन मॅक्स; इंग्रजी: soya bean"Miracle bean";) ही मुळातील पूर्व आशियातील कडधान्य गटातील वनस्पती आहे. सोयाबीनमध्ये ग्लासीन हे आमिनो आम्ल मोठया प्रमाणात असते म्हणूनच शास्त्रीय नाव ग्लासीन मॅक्स असे आहे. कडधान्य असले तरी सोयाबीनपासून मिळणाऱ्या तेलामुळे त्यांना ढोबळ अर्थाने तेलबियांमध्येही गणले जाते.
सोयाबीन हे भारतातील इतर तेलबिया व नगदी पिकाप्रमाणे महत्त्वाचे नगदी पीक आहे.
जगामध्ये ६०% सोयाबीन अमेरिकेत उत्पन्न होते तर भारतात सर्वाधिक सोयाबीनचे उत्पादन मध्य प्रदेशात होते. मध्य प्रदेशातील इंदूर या गावी सोयाबीन रिसर्च सेंटर आहे.
उपयोग
सोयाबीनचे दूध तयार करून पर्यायी निर्भेळ दूध तयार केले जाते. कडवटपणा काढून टाकलेल्या सोयाबीनची कणीक वापरून पोळ्या, ब्रेड बिस्किटे, नानकटाई, केक करता येतात. डाळीचे पदार्थ म्हणजे शेव, चकली, मिसळ बनवता येते.पनीरला पर्याय म्हणून बऱ्याचदा वापरले जाणारे टोफू म्हणजेही सोया पनीरच. सोयाबीन खाद्यतेल करण्यासाठी तेलगिरण्यांना पुरवले जाते, तर पक्के सोयाबीन बियाणे म्हणून वापरले जाते. तेलगिरण्यांमध्ये तेल व पेंड ही दोन उत्पादने मिळतात. सोयाबीनचे तेल आहारात स्वस्त खाद्यतेल म्हणून वापरले जाते. तर पेंडीचा उपयोग कोंबड्य़ांचे खाद्य म्हणून केला जातो. काही पेंड निर्यातही होते. खाद्य अन्नपदार्थ असण्याबरोबर सोयाबीनच्या बियांचा उपयोग बायोडीझेल बनवण्यासाठी ही होतो. भारतातले बहुतांशी सामान्य लोक नेहमीच्या आहारत सोयाबीन तेलाचा वापर करतात. सोया सॉस हा तर एक अत्यंत लोकप्रिय पदार्थ आहे जो फ्रॅंकीपासून पिझ्झ्यापर्यंत कशातही सर्रास वापरला जातो.सोया नगेट्स,सोया चंक्स,सोयाबीनची भाजी,सोया टिक्की,सोया कबाब/कटलेट इ.चविष्ट पाककृती लोकप्रिय आहेत.
लागवडीपूर्वीची बीज प्रक्रिया
सोयाबीनची लागवड करतांना तापमान आणि सूर्यप्रकाश किती तास राहील याचा विचार करावा लागतो. सोयाबीन हे शॉर्ट डे (म्हणजेच दिवसांत कमी तास सूर्यप्रकाश राहणे) पीक आहे. जसा जसा दिवसांतील सूर्यप्रकाशाचा कालावधी कमी कमी होत जाईल तसतशी सोयाबीनची फूलधारणा होत राहते. सोयाबीनची लागवड ४.५ ते ८.५ च्या पीएच (सामु) असलेल्या जमिनीत केली तरी चालते. ज्या जमिनीत जास्त प्रमाणात पाणी साचून राहत असेल, त्या जमिनीत सोयाबीनची लागवड करू नये, असे सांगितले जाते..
लागवड
सोयाबीनची लागवड जून ते जुलै महिन्यात केली जाते. लागवड करतांना पावसाचा अंदाज घेऊन लागवड करतात. पेरणीनंतर जास्त काळ राहणारा कोरडा काळ सोयाबीन पिकासाठी हानिकारक ठरतो. अशा कोरड्या काळामध्ये रोपांची मर होण्याचे प्रमाण जास्त असते. त्यामुळे मान्सून व्यवस्थित स्थिर झाल्यानंतरच पेरणी करणे श्रेयस्कर.
कीड रोखण्यासाठी उपाय
शेतात पक्ष्यांना बसण्यासाठी जागा करणे - किडीच्या अळ्या, पिले व पूर्ण वाढ झालेले कीटक हे पक्ष्यांचे नैसर्गिक खाद्य असते. शेतात ठरावीक अंतरावर अंदाजे हेक्टरी १०० ठिकाणी पक्ष्यांना बसण्यासाठी १०-१५ फूट उंचीच्या जागा केल्यास किडींचे परिणामकारकरीत्या नियंत्रण होते व रासायनिक कीटकनाशकांवर होणारा खर्च वाचतो.
प्रकाश सापळा वापरणे - रात्रीच्या वेळी शेतात २०० वॅटचा दिवा लावून त्याखाली रॉकेलमिश्रित पाण्याचे घमेले ठेवल्यास रात्रीच्या वेळी दिव्याकडे आकर्षित होणारे कीटक मरतात. मेलेल्या कीटकांमध्ये हानिकारक कीटकांच्या संख्येवरून त्यांच्या प्रादुर्भावाचे भाकित करता येते व वेळीच उपाययोजना करता येते.
कामगंध सापळा वापरणे - सोयाबीन पिकावरील लष्करी अळी व शेंगा पोखरणारी अळी या किडीसाठी बाजारात कामगंध सापळे उपलब्ध आहेत. या सापळ्याकडे वरील किडींचे नरपतंग आकर्षित होतात व ते नष्ट करता येतात. किडींच्या जीवनक्रमात यामुळे असमतोल निर्माण झाल्याने कीड आटोक्यात येते. या सापळ्यांचा उपयोग किडींच्या प्रादुर्भावाचे भाकित करण्यासाठी देखील होतो.
रोगमुक्त बियाणांचा वापर - पेरणीसाठी रोगमुक्त शेतात अगर उत्तम रीतीने रोग नियंत्रण केलेल्या शेतात तयार झालेले बियाणे वापरणे उत्तम.
कीड व रोगप्रतिकारक जातींचा वापर - कीड व रोगप्रतिकारक जातींचे बियाणे पेरणीसाठी वापरणे हा बचतीचा व सर्वांत परिणामकारक उपाय आहे. परंतु जास्त उत्पादन देणाऱ्या जाती आहेत, याची खात्री करून मगच पेराव्या अशी अपेक्षा असते.
परोपजीवी कीटक- यामध्ये परोपजीवी बुरशी, परोपजीवी कीटक व जिवाणू यांच्या वापराचा समावेश होतो. सोयाबीनच्या शेंगा पोखरणाऱ्या अळीच्या नियंत्रणासाठी टड्ढायकोग्रामा हे अंड्यावरील परोपजीवी कीटक व घातक लस, पाने खाणाऱ्या अळ्यांवर बॅसिलस थुरीजिएन्सिस व बॅव्हेरिया बॅसिआना या जिवाणूंसाठीची कीटकनाशके बाजारात उपलब्ध असल्याने त्यांचा वापर करणे शक्य झाले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:धान्ये वर्ग:वनस्पती वर्ग:तेलबिया वर्ग:खाद्यतेले
रूई बुद्रुक
रूई बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
राजधानी (निःसंदिग्धीकरण)
राजधानी या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
मास कम्युनिकेशन
देशातील बहुतेक विद्यापीठांमध्ये या विषयीचा अभ्यासक्रम उपलब्ध आहे. पदवी अथवा पदविका अभ्यासक्रमाच्या माध्यमातून या क्षेत्रात अनेक संधी उपलब्ध आहेत. Print Media,Electronic Media यांची कार्यपद्धती भिन्न असली तरी पत्रकारितेची तत्त्वे एकच असल्यामुळे उमेदवारांना उत्तम दर्जाचे प्रशिक्षण घेण्याची सधी उपलब्ध होऊ शकते. ग्रॅज्युएशननंतर मास कम्युनिकेशन या विषयात उमेदवार प्रवेश घेऊ शकतात.
इ.स. १६७३
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६७३ वर्ग:इ.स.च्या १६७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
संजय बांगर
संजय ने महाराष्ट्र व मुंबई क्रिकेट युवक संघांकडून खेळत कारकिर्दीस सुरुवात केली. इ.स. १९९३-९४ सालातील हंगामापासून तो रेल्वे संघाकडून राष्ट्रीय पातळीवरील स्पर्धांमध्ये सहभागी होऊ लागला. रेल्वे संघाला रणजी करंडक स्पर्धेच्या इ.स. २०००-२००१ हंगामात उपविजेतेपद व इ.स. २००१-२००२ हंगामात विजेतेपद मिळवून देण्यात त्याचा महत्त्वाचा वाटा होता. त्याच्या अष्टपैलू कामगिरीने त्या वर्षीच्या इंग्लंड दौऱ्यावर जाणाऱ्या भारतीय क्रिकेट संघात त्याची वर्णी लागली. भारताकडून संजय बांगरने 12 कसोटी आणि 15 एकदिवसीय सामन्यांत प्रतिनिधित्व केले आहे. त्याने 12 कसोटीत 470 धावा केल्या असून सात बळीही घेतले. तसेच झिम्बाब्वेविरुद्ध त्याने शतकी खेळी केली होती. 2002 साली यजमान इंग्लंडविरुद्धच्या सामन्यात 68 धावांची झुंजार खेळी करताना भारताचा माजी कर्णधार राहुल द्रविडसोबत 170 धावांची भागीदारी केली होती. 2003 झालेल्या विश्व करंडक स्पर्धेतील अंतिम फेरीत खेळणाऱ्या संघात प्रतिनिधित्व केले. संजय बांगर रेल्वेचा कर्णधार प्रतिनिधित्व केले आहे. १ जानेवारी, २०१३ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्तरावर सर्व प्रकारच्या क्रिकेटमधून भारताचा माजी क्रिकेटपटू आणि रेल्वेचा कर्णधार संजय बांगरने निवृत्तीची घोषणा केली.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म वर्ग:डेक्कन चार्जर्स माजी खेळाडू
के. शमुगसुंदरम
'''के. शमुगसुंदरम''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
महाराष्ट्र राज्य मराठी वृत्तपत्र लेखक संघ
पत्रकार भूषण पुरस्कार
तिसवाडी तालुक्यातील गावे
तिसवाडी तालुक्यात एकूण २२ गावे आहेत. यादी पहा - तिसवाडी तालुका या लेखात.
वर्ग:गोवा
कुडगाव (श्रीवर्धन)
कुडगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
दातिवरे किल्ला
दातिवरे किल्ला हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
संदर्भ
सांगाती सह्याद्रीचा
डोंगरयात्रा - आनंद पाळंदे
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
कीथ बॅरिश
कीथ बॅरीश (११ नोव्हेंबर, १९४४ - ) हा एक अमेरिकन चित्रपट निर्माता आहे. सोफी चॉईस, द रनिंग मॅन आणि द फ्युजीटिव अश्या चित्रपटांचे निर्माते म्हणून त्यांनी काम केले.
मागील जीवन
बॅरीशचा जन्म लॉस एंजेलिसमध्ये झाला होता. आई वडिलांनी घटस्फोट घेतल्यावर वयाच्या तिसऱ्या वर्षी तो मियामी येथे गेला.
बाह्य दुवे
कीथ बॅरीश आयएमडीबीवर
संदर्भ
वर्ग:फ्लोरिडा मधील चित्रपट निर्माते वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हसनापूर
हसनापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
विल्हेल्म एडुआर्ड वेबर
विल्हेल्म एडुआर्ड वेबर (जर्मन: Wilhelm Eduard Weber) (ऑक्टोबर २४, इ.स. १८०४ - जून २३, इ.स. १८९१) हे एक जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ होते. कार्ल फ्रीदरिश गाउस यांच्याबरोबर त्यांनी पहिल्या विद्युतचुंबकीय टेलिग्राफाचा आविष्कार घडवला होता.
फ्रान्सच्या राज्यकर्त्यांची यादी
फ्रान्सच्या सम्राटांनी इ.स. ४८६ ते इ.स. १८७० ह्या प्रदीर्घ काळादरम्यान फ्रान्स व युरोप तसेच जगातील अनेक प्रदेशांवर राज्य केले. खालील यादीत "फ्रॅंकांचा राजा", "फ्रान्सचा राजा", "फ्रेंचांचा राजा" किंवा "फ्रेंचांचा सम्राट" इत्यादी पदे असलेल्या व्यक्तींची माहिती दिली आहे.
ह्या राज्यकर्त्यांव्यतिरिक्त दोनवेळा फ्रान्समध्ये साम्राज्य स्थापन करण्याचे प्रयत्न केले गेले. इ.स. १८०४ ते १८१५ दरम्यान पहिले फ्रेंच साम्राज्य तर इ.स. १८५२ ते १८७० दरम्यान दुसरे फ्रेंच साम्राज्य अस्तित्वात होते.
मेरोव्हिंजियन घराणे (428–751)
The last Merovingian kings, known as the lazy kings (rois fainéants), did not hold any real political power, while the मेor of the Palace governed instead. When Theuderic IV died in 737, मेor of the Palace Charles Martel left the throne vacant and continued to rule until his own death in 741. His sons Pepin and Carloman briefly restored the Merovingian dynasty by raising Childeric III to the throne in 743. In 751, Pepin deposed Childerich and acceded to the throne.
पहिले फ्रेंच प्रजासत्ताक (1792–1804)
नेपोलियनने १७९२ साली पहिले फ्रेंच प्रजासत्ताक स्थापन केले व स्वतःला फ्रेंचांचा सम्राट ही पदवी दिली.
दुसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक (1848–1852)
दुसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक १८४८ ते १८५२ दरम्यान अस्तित्वात होते.
टीपा
वर्ग:फ्रान्सचे राज्यकर्ते वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
पहिले चीन–जपान युद्ध
पहिले चीन–जपान युद्ध प्रामुख्याने कोरियाच्या अधिपत्यावरून चीन व जपान ह्या राष्ट्रांदरम्यान १८९४-९५ साली लढले गेले. सहा महिने चाललेल्या ह्या युद्धात जपानने सातत्याने विजय मिळवले व अखेर फेब्रुवारी १८९५ मध्ये चीनने सपशेल शरणागती पत्कारली. ह्या पराभवामुळे चीनमधील छिंग राजवंशाची जगभर नाचक्की झाली व त्याचवेळी पूर्व आशियामधील प्रादेशिक वरचष्मा प्रथमच चीनकडून जपानकडे आला.
१८६८ सालच्या जपानमधील मैजी पुनर्स्थापनेनंतर जपानची झपाट्याने प्रगती व आधुनिकीकरण होत होते. अनेक शतकांचे एकाकी राहण्याचे धोरण बदलून जपानने जागतिक घडामोडींमध्ये लक्ष घालण्यास सुरुवात केली व त्याचसोबत साम्राज्यवादाचा देखील अंगिकार केला. तुलनेत शेजारील कोरिया देश मागासलेलाच राहिला होता. जपानला कोरियावर दुसऱ्या महासत्तेचे नियंत्रण नको होते व कोरियामधील नैसर्गिक संपत्तीवर व कृषी उत्पन्नावर जपानचा डोळा होता. पारंपारिक काळापासून कोरियामधील चोसून राजवंशावर चीनचा अंमल होता. १८८० च्या दशकामधील कोरियात घडलेल्या अनेक घटनांमुळे चीन व जपानमध्ये तणाव कायम राहिला.
जून १८९४ मध्ये सोलमधील एक बंडखोरी मोडून काढण्यासाठी कोरियन सरकारने चीनची मदत मागितली. चीनने ४,८०० सैनिक कोरियामध्ये धाडल्यामुळे खवळलेल्या जपानने ८,००० बळ असलेली एक सैन्य तुकडी सोलमध्ये धाडली व कोरियन राजाची सत्ता उलथवून लावून जपानी कळसुत्री असलेले सरकार स्थापन केले. नव्या सरकारने कोरिया-चीन दरम्यानचे सर्व करार रद्द केले व जपानला चीनी सैन्याला कोरियामधून हाकलून लावण्याची परवानगी दिली. अखेर २५ जुलै १८९४ रोजी युद्धास सुरुवात झाली. सरस व आधुनिक जपानी पायदळ व आरमारापुढे अविकसित छिंग सेनेचा टिकाव लागला नाही. १७ एप्रिल १८९५ रोजी चीन व जपानदरम्यान तह झाला ज्यामध्ये चीनने कोरियाला संपूर्ण स्वातंत्र्य मंजूर केले व आपला बराचसा भूभाग जपानच्या स्वाधीन केला.
ह्या युद्धानंतर १० वर्षांनी मांचुरिया व लायोडॉंग द्वीपकल्पाच्या अधिपत्यावरून रशिया–जपान युद्ध घडले.
संदर्भ
वर्ग:चीनचा इतिहास वर्ग:जपानचा इतिहास वर्ग:युद्धे
मराठवाडी (पाटण)
मराठवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १५९१
मृत्यू
वर्ग:इ.स.च्या १५९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
के. सुधाकरन
'''के. सुधाकरन''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
लक्षणगीत
लक्षणगीत हे काव्याच्या रचनेमध्येच रागाची (किंवा चालीची)थोडीफार माहिती सांगितलेली काव्यरचना होय.
नावाप्रमाणे गीताच्या लक्षणांचे वर्णनही केले जाते. त्याचप्रमाण रागाला लागणारे स्वर, वयं स्वर, वर्जावर्जादी नियम, वादी, संवादी, राग समय, रागाची जाती, रागाचे चलन इत्यादींची माहिती देणारे आणि त्याच रागामध्ये जे गीत गायले जाते त्या गीतालाच लक्षणगीत’ असे ओळखले जाते. लक्षणगीतामधील रचना शब्द, स्वर, ताल, लय यांनी गुंफलेली असते. अस्ताई आणि अंतरा असे दोन भाग लक्षणगीतामध्ये असतात. लक्षणगीते ही सर्व रागांमध्ये आणि सर्व तालांमध्ये गायली जातात. या प्रकारच्या रचनेमुळे रागाची (गायल्या जाणारया) थोडक्यात ओळख होते आणि रागाचे स्वरूप कळते.
चमार
चांभार हा बारा बलुतेदारांपैकी एक, चौथ्या क्रमांकाचा समाज आहे. बूट निर्मिती हा जातीचा पारंपरिक व्यवसाय आहे. चांभारांचे मुख्य काम म्हणजे जनावरांच्या कातड्यापासून वेगवेगळ्या वस्तू बनवणे. त्यामध्ये मुख्यत्वे चामड्याच्या चपला/ पादत्राणे, पर्स/ बटवे, कातडी पट्टे, कातडी चाबूक इ. बनवणे आणि त्यांची दुरुस्ती करणे येते.
२००१ च्या जनगणनेनुसार, उत्तर प्रदेशातील चमार जातीची लोकसंख्या २ कोटी ९८ लाख इतकी होती. तर महाराष्ट्रात १२ लाख इतकी होती.
संत रोहिदास
जगजीवन राम
सुशीलकुमार शिंदे
संदर्भ
वर्ग:बलुतेदार वर्ग:दलित समुदाय वर्ग:महाराष्ट्रातील अनुसूचित जाती वर्ग:उत्तर प्रदेश
हेंड्रिक विलेम बाख्विस रूझेबूम
हेंड्रिक विलेम बाख्विस रूझेबूम (ऑक्टोबर २४, इ.स. १८५४ - फेब्रुवारी ८, इ.स. १९०७) हा नेदरलँड्सचा रसायनशास्त्रज्ञ होता.
रूझेबूम, हेंड्रिक विलेम बाख्विस रूझेबूम, हेंड्रिक विलेम बाख्विस रूझेबूम, हेंड्रिक विलेम बाख्विस
कुळीथ
कुळीथ (हुलगा, कुळथी गु. कुलीत हिं. कुलथी क. हुरुळी सं. कुलीथक इं. हॉर्स ग्रॅम, मद्रास ग्रॅम लॅ. डॉलिकॉस बायफ्‍लोरस, कुल-लेग्युमिनोजीउपकुल-पॅपिलिऑनेटी) ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती व एक प्रकारचे कडधान्य आहे. कुळीथ या कडधान्यात भरपूर लोह असते. पावट्याच्या वंशातील ही शिंबावंत (शेंगा येणारी) वेल उष्णकटिबंधात सामान्यपणे आढळते. अनेक शारीरिक लक्षणांत हिचे पावट्याच्या वेलीशी साम्य असले तरी काही फरक आहेत. हिची वेल वर्षायू (एक वर्ष जगणारी) असून फुले पतंगरूप, पिवळी आणि शिंबा लांब व वाकड्या असतात. त्यात पाच-सहा पिंगट, तांबूस किंवा काळ्या बिया असतात.
स्त्रियांस मासिक स्रावाच्या दोषांवर कुळिथाच्या बियांचा काढा देतात. उचकी, मूळव्याध, यकृताचे दोष यांवरही गुणकारी आहे लठ्ठपणा (मेदवृद्धी) कमी होण्यास व मुतखडा निचरून जाण्यास उपयुक्त असते. आजाऱ्याला अतिशय घाम येत असल्यास कुळथाचे पीठ सर्वांगास चोळतात. कुळीथ व मिरी यांचा काढा गंडमाळा व गालगुंडावर पिण्यास देतात. कुळथाचे दाणे भरडून, भिजवून अगर शिजवून दुभत्या आणि कष्टाळू जनावरांना पौष्टिक खाद्य (खुराक) म्हणून चारतात. दाण्यांची उसळ, कट अगर सार करतात. दाण्यांच्या पिठाचे पिठले वा गूळ घालून खाद्यपदार्थ बनवितात. पाला गुरांना चारतात. हे कडधान्याचे पीक मुख्यत्वेकरून भारताच्या दक्षिण भागात– आंध्र प्रदेश व कर्नाटक राज्यांत– मोठ्या प्रमाणावर काढतात. मध्य प्रदेशात व महाराष्ट्रातही काही प्रमाणावर कुळीथ पेरतात. इतर कडधान्ये माणसांच्या आहारात प्रथिनांची भर घालण्याकरिता वापरतात, पण कुळीथ हे विशेषतः जनावरांच्या खुराकाकरिता वापरतात.
लागवड
लागवड केल्यापासून साधारणतः ९० दिवसांमध्ये कुळीथ पीक तयार होते. सध्या हे कुळीथ (अथवा हुलगा) कडधान्य जवळजवळ नामशेष झाले आहे, कारण पूर्वी याची लागवड करणारे शेतकरी आता त्या ऐवजी जास्त मागणी असणाऱ्या सोयाबीनचे पीक घेतात. तसेच पीक काढणीला वेळ झाल्यास कुळीथ(हुलगा) टरफल फुटून बाहेर सांडतो आणि शेतात विखुरतो, परिणामी नुकसान होते.
जमीन
कुळथाचे पीक जरी भारी काळ्या जमिनीपासून ते अगदी हलक्या, रेताड व खडकाळ जमिनीत वाढत असले, तरी बहुधा हलक्या जमिनीतच घेतले जाते. जिथे इतर कडधान्ये अगर तृणधान्ये पिकत नाहीत अशा जमिनीत कुळीथ घेतात.
मशागत
जमीन एकदोन वेळा नांगरतात. काही वेळा नांगरीतही नाहीत, दोन-तीन वेळा कुळवून काम भागवितात. ज्वारी, बाजरी, कपाशीमध्ये ते मिश्रपीक म्हणूनही घेतात. त्यावेळी मुख्य पिकाला जी मशागात दिली जाते, तिचा फायदा कुळिथाला मिळतो.
खत
भारी जमिनीत या पिकाला खत व वरखत क्वचितच घालतात. हलक्या जमिनीत हेक्टरमध्ये ५,००० ते ६,००० किग्रॅ. शेणखत अगर कंपोस्ट खत आणि २५ किग्रॅ. नायट्रोजन व ५० किग्रॅ. फॉस्फरस पुरविण्यातइतके वरखत घातल्याने उत्पन्न चांगले येते. नायट्रोजन जास्त प्रमाणात दिल्यास पीक फोफावते पण शेंगा मात्र कमी लागतात.
पेरणी
दक्षिण भारतात काही ठिकाणी कुळथाचे बी फोकून पेरतात इतरत्र ते तिफणीने पेरतात. पेरणी इतर कडधान्यांच्या पिकांपेक्षा सामान्यतः दाट करतात आणि पिकाची विरळणी करीत नाहीत. हेक्टरमध्ये २५–३० किग्रॅ. बी पेरतात. पिकांच्या दोन ओळींत ३० सेंमी. अंतर ठेवतात.
आंतर मशगत
साधारणतः या पिकाला दोनदा कोळपणी देतात. ते जमिनीवर पसरून जमीन झाकून तणाची वाढ होऊ देत नाही म्हणून निंदणीची आवश्यकता नसते. ते मटकीप्रमाणे जमिनीतील ओल टिकवून धरते.
काढणी-मळणी
पाने पिवळी पडून गळण्याची सुरुवात झाली की पीक उपटतात, खळ्यात आणून वाळवून मूग अगर उडदाप्रमाणे त्याची बैलांच्या पायांखाली तुडवून मळणी करतात.
रोग व किडी
कुळथावर रोगराई विशेष नसते. तथापि कधी-कधी पाने पिवळी व पांढरी पडणे (व्हायरसजन्य रोग), मुळे कुजणे हे रोग होतात. ‘यलो मोझेक’ रोगामुळे पिकाचे उत्पन्न बरेच घटते. यावर उपाय म्हणून रोगप्रतिबंधक वाणाचे बी वापरतात.