cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ठाणे शहरातील वाहतूक व्यवस्था
वातानुकूलित टॅक्सी
= ठाणे शहराला जोडणारे रस्ते =
घोड़बंदर रोड हा ठाण्याला व पूर्व मुंबईला, पशिम मुंबईला जसे बोरीवली व मीरा रोडला जोडनारा एक मुख्य मार्ग आहे. आगरा रोड हा कल्याण, भिवंडी व डोम्बिवली या शहरा कड़ जाणारे एक मुख्य मार्ग आहे.
अर्चना पुरन सिंग
__अनुक्रमणिकाहवीच__
ठाणे शहरातील वाहतूक व्यवस्था
वातानुकूलित टॅक्सी
= वाहतूक समस्या =
ठाणे शहरातील वाहतुकीचे भविष्य
लाइट रेल सेवा ४२ क.मी.च्या लम्बिची असणार व ही योजना तीन (३) तप्यात पूर्ण करन्यंत येईल. पहिला तप्पा हा बालकुम आणि कोल्शेत मार्गे नौपाडा आसा असेल अणि अंतर असेल १६.०५ क.मी. या तप्प्यत १४.६५ क.मी. जमीनी पासून वर्ती असेल तर फक्त १.४ क.मी. जमीनी वर असेल. अणि त्याला ११ स्तानक असतील.
ठाणे शहरात मेट्रो रेल सेवा शुरू करण्याची योजना आहे पण ही योजना आता प्राथमिक विचारत आहे. मेट्रो विषयी कुठलेही कार्यत सुरुवात झाली नाही. परंतु ठाणे महानगरपालिकेने रिंगरूट प्रकल्पासाठी म्हणजेच अंतर्गत मेट्रो प्रकल्पासाठी प्रस्तावित केलेल्या प्रकल्पांसह नाशिक निओ मेट्रो आणि नागपूर मेट्रोचा दुसरा टप्पा लवकरच घेतला जाईल, अशी माहिती केंद्रीय गृहनिर्माण आणि नगरविकास मंत्री हरदीपसिंग पुरी यांनी लोकसभेत दिली.
ग्रँड स्लॅम (टेनिस)
ग्रॅंड स्लॅम ह्या टेनिस खेळामधील चार सर्वात मोठ्या, महत्त्वाच्या व मानाच्या स्पर्धा आहेत. ह्या चार स्पर्धा ऑस्ट्रेलियन ओपन, फ्रेंच ओपन, विंबल्डन व यू.एस. ओपन ह्या आहेत.
ऑस्ट्रेलियन ओपन ऑस्ट्रेलियामधील मेलबर्न शहरात दरवर्षी जानेवारी महिन्यात, फ्रेंच ओपन फ्रान्समधील पॅरिस शहरात मे-जून महिन्यात, विंबल्डन युनायटेड किंग्डममधील लंडन शहराच्या विंबल्डन ह्या उपनगरात जून-जुलै महिन्यात तर यु.एस. ओपन अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क शहरात सप्टेंबर महिन्यात भरवली जाते. ह्यांपैकी ऑस्ट्रेलियन ओपन व यू..एस. ओपन ह्या स्पर्धा हार्ड कोर्टवर, फ्रेंच ओपन तांबड्या मातीच्या कोर्टवर तर विंबल्डन स्पर्धा हिरवळीच्या कोर्टवर खेळवली जाते.
ह्या चारही स्पर्धा एकाच वर्षात जिंकणारा खेळाडू ग्रॅंड स्लॅम पूर्ण करतो. परंतु ग्रॅंड स्लॅम पूर्ण करणे हे विधान हल्ली चारही ग्रॅंड स्लॅम जिंकणाऱ्या (एकाच वर्षामध्ये नसल्या तरीही) खेळाडूंसाठी देखील वापरले जात आहे.
ग्रॅंड स्लॅम पूर्ण करणारे खेळाडू
आजवर टेनिसच्या इतिहासामध्ये केवळ सात पुरुष व ९ महिलांनी चारही ग्रॅंड स्लॅम स्पर्धा जिंकण्याचा विक्रम केला आहे. ब्यॉन बोर्ग, जॉन मॅकएन्रो, पीट सॅम्प्रास, बोरिस बेकर, व्हीनस विल्यम्स, जस्टिन हेनिन इत्यादी अनेक यशस्वी टेनिसपटूंना ग्रॅंड स्लॅम पूर्ण करण्यात अपयश आले आहे.
सर्वाधिक एकेरी ग्रॅंड स्लॅम अजिंक्यपदे (खुले टेनिस युग)
खालील यादीत किमान सहा ग्रॅंड स्लॅम स्पर्धा जिंकणारे आजी व माजी टेनिसपटू दर्शवले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:टेनिस स्पर्धा वर्ग:ग्रँड स्लॅम टेनिस स्पर्धा
जुन्को ताबेई
महिला गिऱ्यारोहण क्लब
१९५८ ते १९६२ दरम्यान ताबेईने शोवा महिला विद्यापीठात इंग्लिश साहित्याचे शिक्षण घेतले. त्यावेळी तेथे गिर्यारोहणात भाग घेत असताना पुरुष गिर्यारोहकांनी तिची हेटाळणी केली. काही पुरुषांनी तिच्याबरोबर चढाई करण्यास नकार दिला तर इतरांनी ती नवरा मिळविण्यासाठी गिर्यारोहणात रस असल्याचे भासवत असल्याचे आरोप केले. याला कंटाळून ताबेईने विद्यापीठात महिला गिर्यारोहण क्लब सुरू केला. याअंतर्गत ती माउंट फुजी आणि मॅटरहॉर्न ही शिखरे चढली.
एव्हरेस्टवर चढाई
१९७०मध्ये या क्लबने एव्हरेस्टवर चढाई करण्याची मोहीम आखली. यासाठी निधी गोळा करीत असताना त्यांना बायकांनी घरी बसून मुले वाढविलेलीच बरी असे सुनावले गेले. जपानी दैनिक योमियुरी शिंबुन आणि निप्पॉन टेलिव्हिजन या कंपन्यांनी त्यांना मोठा निधी दिला व मोहीमेत भाग घेणाऱ्यांना आपली एक वर्षाची कमाईही यात घातली. पैसे वाचविण्यासाठी ताबेईच्या चमूने मोटारगाड्यांची जुन्या बैठकी कापून त्यातून जलावरोधक पिशव्या शिवल्या आणि चीनमधून हंसांची पिसे आणवून घरीच झोपायच्या पिशव्या तयार केल्या.
१९७५साली हा चमू मोहीमेसाठी काठमांडूला गेला. तेथून त्यांनी सर एडमंड हिलरी आणि तेन्झिंग नॉर्गे यांनी १९५३मध्ये त्यांच्या पहिल्या चढाईसाठी वापरलेला मार्ग अवलंबिला. ६,३०० मीटर उंचीवर असताना या मोहीमेवर मोठे हिमस्खलन झाले व बव्हंश गिऱ्यारोहक हिमाखाली गाडले गेले. ताबेई स्वतः हिमाखाली होती व सहा मिनिटे बेशुद्ध झाली. त्यांच्या शेर्पा सहाय्यकांनी तिला बाहेर काढले. त्यानंतर १२ दिवसांनी १६ मे, १९७५ रोजी ताबेई आपल्या शेर्पा सहायक आंग त्सेरिंगसह एव्हरेस्टच्या शिखरावर पोचली.
इतर चढाया
ताबईने १९९१मध्ये ॲंटार्क्टिकाचे सर्वोच्च शिखर माउंट व्हिंसन सर केले व १९९२मध्ये पंकाक जया सर करून सात खंडांतील सर्वोच्च शिखरे चढणारी पहिली स्त्री ठरली.
कौटुंबिक माहिती
ताबेईने मासानोबु ताबेई या जपानी गिऱ्यारोहकाशी लग्न केले. त्यांना दोन मुले झाली. २०१२मध्ये जुन्कोला कर्करोगाचे निदान झाल्यावरही तिने गिऱ्यारोहण चालूच ठेवले होते.
शिवाजी भानुदास कर्डीले
बाह्य दुवे
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:राहुरी विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
माऱ्हळ खुर्द
माऱ्हळ खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ३८
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३८ वर्ग:इ.स.च्या ३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
आल्बेर्तो मोराव्हिया
आल्बेर्तो मोराव्हिया (Alberto Moravia; २८ नोव्हेंबर १९०७ - २६ सप्टेंबर १९९०) हा एक इटालियन लेखक होता. त्याच्या कादंबऱ्यांचे विषय लैंगिकता, अस्तित्ववाद, सामाजिक उपेक्षा इत्यादी असत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटालियन लेखक
कोरिया जिल्हा
''हा लेख कोरिया जिल्ह्याविषयी आहे. कोरिया शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या. कोरिया शब्दाच्या ईतर उपयोगांसाठी पहा कोरिया (निःसंदिग्धीकरण).''
कोरिया हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कोरिया येथे आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:कोरिया जिल्हा वर्ग:छत्तीसगढमधील जिल्हे
आल्फ हॉल
आल्फ्रेड इवार्ट आल्फ हॉल (जानेवारी २३, इ.स. १८९६:बोल्टन, लॅंकेशायर, इंग्लंड - जानेवारी १, इ.स. १९६४:द हिल, दक्षिण आफ्रिका) हा undefinedकडून सात कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माउंट फुजी
फुजी (जपानी: 富士山) हा जपान मधील सर्वात उंचीचा पर्वत आहे. 3776.24 m उंचीचा हा पर्वत जपानच्या होन्शू ह्या मुख्य बेटावर टोकियोच्या १०० किमी नैऋत्येस स्थित आहे. हा एक जागृत ज्वालामुखी असून त्याचा १७०८ साली उद्रेक झाला होता. जपानमधील सर्वात सुंदर नैसर्गिक स्थान मानला गेलेला फुजी युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.
वर्ग:उंच पर्वतशिखरे वर्ग:जपानचा भूगोल वर्ग:जागतिक वारसा स्थाने
धर्म कर्म
धर्म कर्म हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
तुळू भाषा
तुळू (तुळू: ತುಳು ಬಾಸೆ, तुळु बासे) ही भारतातील कर्नाटक राज्याच्या नैर्ऋत्येकडील भागातली, जगभरातून १९.५ लाख भाषिकसंख्या (इ.स. १९९७) असलेली एक बोली आहे. भाषाशास्त्रीयदृष्ट्या ही बोली द्राविड भाषाकुळात मोडते. इ.स. २००१ सालातील भारतीय जनगणनेनुसार मातृबोली म्हणून तुळू बोलणाऱ्या लोकांची भारतातील संख्या १७.२ लाख होती.
ही बोली केरळच्या समुद्रकिनाऱ्यालगत असलेल्या मलबार भागात बोलली जाते. कारवार-गोव्याच्या कोंकणीत मराठी भाषेतून आलेले शब्द आहेत, तर तुळूमध्ये मल्याळी शब्द येतात.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:द्राविड भाषा वर्ग:भारतामधील भाषा
Tulu
काकडदरा (आर्वी)
काकडदरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
सोनाली मनोहर कुलकर्णी
सोनाली मनोहर कुलकर्णी (जन्मतारीख : १८ मे, १९८८) ही अभिनेत्री असून ती प्रामुख्याने मराठी आणि हिंदी चित्रपटात काम करते. कारकिर्दीच्या प्रारंभी एक मॉडेल म्हणून काम केल्यानंतर, सोनालीने केदार शिंदे यांच्या बकुळा नामदेव घोटाळे या चित्रपटामधून चित्रसृष्टीमध्ये पदार्पण केले. या चित्रपटाकरिता तिला झी गौरव पुरस्कारचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार प्राप्त झाला. ती मुळची पुण्याची आहे. सोनाली ही प्रामुख्याने तिच्या नटरंग ह्या चित्रपटामधील 'अप्सरा आली' ह्या लावणीनृत्यासाठी साठी ओळखली जाते. ह्या अभिनयासाठी तिला प्रेक्षकांची विशेष दाद मिळाली. यानंतर तिने क्षणभर विश्रांती, अजिंठा आणि झपाटलेला २ अशा चित्रपटांमध्ये काम केले. २०१४ मध्ये सोनालीने स्वप्नील जोशी आणि प्रार्थना बेहेरे यांच्यासमवेत मितवा हा चित्रपट केला होता. या चित्रपटासाठी तिला झी गौरव पुरस्कारच्या सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीच्या पुरस्काराकरीता नामांकन प्राप्त झाले. तिने ग्रँड मस्ती ह्या चित्रपटाद्वारे हिंदी चित्रसृष्टीमध्ये प्रवेश केला व रितेश देशमुखच्या पत्नी, ममता हिची भूमिका केली. तसेच अजय देवगण याच्या सिंघम २ ह्या चित्रपटात देखील सोनाली ने पाहुण्या कलाकाराची भूमिका निभावली होती.
सुरुवातीची काही वर्षे (१९८८-२००६)
मनोहर आणि सविंदर कुलकर्णी या दांपत्याच्या पोटी, १८ मे १९८८  रोजी, खडकी, पुणे येथील लष्करी छावणीमध्ये सोनालीचा जन्म झाला. तिचे वडील मनोहर कुलकर्णी हे सैन्यदलातून निवृत्त झालेले डॉक्टर असून त्यांनी सैन्याच्या वैद्यकीय दलात ३० वर्षे काम केले आहे. तिच्या आई, सविंदर ह्या पंजाबी असून त्यांनी देहू रोड, पुणे येथील COD (सेन्ट्रल आॅर्डनन्स डेपो)) येथे काम केले आहे. सोनालीचे प्राथमिक शिक्षण आर्मी विद्यालयात झाले असून माध्यमिक शिक्षण केंद्रीय विद्यालयात झाले आहे. तिने पु्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजमधून पत्रकारिता विषयातील पदवी प्राप्त केली आहे. पुण्याच्याच इंदिरा स्कूल ऑफ मॅनेजमेंट ह्या संस्थेतून तिने पत्रकारितेमधील पदव्युत्तर शिक्षण घेतले आहे.
तिला अतुल हा लहान भाऊ असून तोही चित्रपटक्षेत्रात कार्यरत आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वॉरेन अँडरसन
भोपाळ दुर्घटना
मध्यप्रदेश मधील भोपाळ शहरात मूळ अमेरिकन कंपनी 'युनियन कार्बाईड'ची भारतीय उपकंपनी 'युनियन कार्बाईड इंडिया लिमिटेड' (UCIL) कार्यरत होती. UCILची ५०.९% मालकी अमेरिकेतील युनियन कार्बाइड आणि कार्बन कॉर्पोरेशन (UCC)ची होती आणि ४९.१% भारत सरकार आणि सरकार-नियंत्रित बँकांसह भारतीय गुंतवणूकदारांची होती. ही कंपनी मुख्यतः बॅटरी, कार्बन उत्पादने, वेल्डिंग उपकरणे, प्लास्टिक, औद्योगिक रसायने, रासायनिक कीटकनाशके आणि सागरी उत्पादनांचे उत्पादन करत होती.. या कीटकनाशकांच्या निर्मितीसाठी मिथाईल आयसोसायनेट (एमआयसी)चा वापर करण्यात येत होता. इस १९७० मध्ये भोपाळमध्ये मिथाइल आयसोसायनेट युनिट बांधण्यात आले होते. या युनिट ने अनेक नियमांचे उल्लंघन केले होते. जसे अपुरे तंत्रज्ञान, अपुरे संरक्षण सामुग्री आणि उपकरनांचा अभाव. इतकेच नाही तर कंपनी ज्या पद्धतीने लोकांना कामावर ठेवते त्यामध्ये कमी पात्रता असलेल्या उमेदवारांना कामावर घेणे आणि त्यांना कोणतेही प्रशिक्षण न देणे याचा पण समावेश होता. Angry Earth: Disaster in Anthropological Perspective या पुस्तकात लेखक एस. रवी राजन यांनी कंपनीच्या चुकीच्या धोरणाचे विश्लेषण केले आहे.
२ आणि ३ डिसेंबर १९८४ च्या दरम्यानच्या रात्री या कंपनीतून हानिकारक रसायनांची गळती झाली. यामुळे लोकांना श्वास घ्यायला त्रास होत होता. रक्ताच्या उलट्या होऊन हजारो लोक तात्काळ मृत्युमुखी पडले होते. अनेकांचे डोळे आणि कान यांना बाधा झाली, ज्यामुळे दिसणे आणि ऐकणे अशक्य झाले होते. तात्काळ मृत्युमुखी पडलेल्याची अधिकृत संख्या २,२५९ इतकी होती. इ.स. २००८ मध्ये, मध्य प्रदेश सरकारने वायूदुर्घटनेत मरण पावलेल्या ३,७८७ कुटुंबीयांना आणि ५,७४,३६६ बधितांना नुकसान भरपाई दिली होती. इ.स. २००६ मध्ये सरकारी प्रतिज्ञापत्रात असे म्हटले आहे की गळतीमुळे ५,५८,१२५ लोक बाधित झाले होते, ज्यात ३८,४७८ तात्पुरत्या आंशिक जखम आणि अंदाजे ३,९०० गंभीर आणि कायमस्वरूपी अक्षम झालेल्या जखमांचा समावेश आहे. इतरांचा असा अंदाज आहे की ८,००० लोक दोन आठवड्यांत मरण पावले, आणि त्यानंतर आणखी ८,००० पेक्षा अधिक लोक गॅस-संबंधित रोगांमुळे मरण पावले. जे लोक जिवंत राहिले ते दीर्घकालीन कर्करोग आणि आरोग्याशी संबंधित इतर आजारांचे बळी पडले.
UCC CEO म्हणून, अँडरसनवर भारतीय अधिकाऱ्यांनी मनुष्यवधाचा आरोप लावला होता. तो भारतात गेला आणि भारतीय अधिकाऱ्यांनी त्याला ताबडतोब ताब्यात घेतले, परंतु त्याला युनायटेड स्टेट्सला परतण्याची परवानगी देण्यात आली.
त्याला 1 फेब्रुवारी 1992 रोजी भोपाळचे मुख्य न्यायदंडाधिकारी गुलाब शर्मा यांनी न्यायापासून फरार घोषित केले होते, कारण ते एका दोषी हत्या प्रकरणातील न्यायालयीन सुनावणीत हजर न राहिल्याबद्दल. 2003 मध्ये औपचारिक प्रत्यार्पणाची विनंती जारी करण्यात आली होती. युनायटेड स्टेट्सने पुराव्याअभावी त्याचे प्रत्यार्पण करण्यास नकार दिला. भोपाळच्या मुख्य न्यायदंडाधिकारी यांनी ३१ जुलै २००९ रोजी अँडरसनसाठी अटक वॉरंट जारी केले.
संदर्भ
वर्ग:अमेरिकन व्यक्ती वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:अमेरिकन उद्योजक
इयान थॉमसन
नॉर्मन इयान थॉमसन (२३ जानेवारी, इ.स. १९२९ - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९६४-५मध्ये पाच कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोयल पुरी
पुरी, कोयल वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सुन्ना
सुन्ना हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
तुळुनाडू
कर्नाटकाच्या नैऋत्येकडील तुळू भाषिक बहुल असणाऱ्या भूभागास तुळुनाडु (मराठी लेखनभेद: तुळूनाडू) असे म्हणतात.
वर्ग:कर्नाटक वर्ग:तुळू भाषा वर्ग:भारतामधील प्रस्तावित राज्ये व केंद्रशासित प्रदेश
डेन्मार्कची ॲन
ॲन (१२ डिसेंबर, इ.स. १५७४:स्कॅंडरबोर्ग, डेन्मार्क - २ मार्च, इ.स. १६१९:कोलोंबे, फ्रांस) ही स्कॉटलंड, इंग्लंड आणि आयर्लंडची राणी होती.
ही डेन्मार्कच्या फ्रेडरिक दुसऱ्याची दुसरी मुलगी होती व इंग्लंडच्या जेम्स सहाव्याची पत्नी होती. चार्ल्स पहिला हिचा मुलगा होता.
हिने आपल्या आयुष्याच्या उत्तरार्धात कलांना आश्रय दिला होता.
ॲन ०१ वर्ग:इ.स. १५७४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६१९ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
१९६९ ऑस्ट्रेलियन ओपन
१९६९ ऑस्ट्रेलियन ओपन ही ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेची पहिली खुली आवृत्ती होती. ही स्पर्धा जानेवारी २० ते जानेवारी २७ दरम्यान ब्रिस्बेन येथे भरवण्यात आली.
हेही पहा
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन ऑ वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
इ.स. ३९
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३९ वर्ग:इ.स.च्या ३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
30er
आंधळगाव (भंडारा)
आंधळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातल्या, भंडारा जिल्ह्याच्या मोहाडी तालुक्यातील एक मोठे गाव आहे.
वर्ग:भंडारा जिल्ह्यातील गावे
जॉर्जटाउन, गयाना
जॉर्जटाउन ही गयाना देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
वर्ग:गयानामधील शहरे वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
वाक्लाव रेंच
वाक्लाव रेंच (चेक: Václav Renč) (नोव्हेंबर २८, १९११ - एप्रिल ३०, १९७३) हा चेक कवी, नाटककार, अनुवादक होता. परंपरा, मूल्ये, देवधर्माच्या संकल्पनांभोवती फिरणारे ग्रामीण चेक समाजजीवन रेंचाच्या साहित्याचा मुख्य विषय आहे.
वर्ग:चेक कवी
१९८९-९० नेहरू चषक
१९८९-९० नेहरू चषक (किंवा प्रायोजकांनुसार १९८९-९० एम.आर.एफ विश्व मालिका - जवाहरलाल नेहरू चषक) ही एक आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने असलेली क्रिकेट स्पर्धा १५ ऑक्टोबर - १ नोव्हेंबर १९८९ दरम्यान भारतामध्ये आयोजित केली गेली होती. सर्व सामने हे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने होते. स्वतंत्र भारतीय संघराज्याचे प्रथम पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरु यांच्या जन्मशताब्दी साजरी करण्यासाठी भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ (बीसीसीआय) या भारतात क्रिकेटचे व्यवस्थापन करण्याऱ्या संस्थेने ही स्पर्धा आयोजित केली. सदर स्पर्धा मद्रास रबर फॅक्ट्रीने प्रायोजीत केली होती.
या स्पर्धेत यजमान भारत, पाकिस्तान, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया, श्रीलंका, आणि वेस्ट इंडीज या सहा देशांच्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघांनी भाग घेतला. सर्व देशांना एकाच गटात ठेवण्यात आले. प्रत्येक संघाने इतर संघाशी एक सामना खेळला. गट फेरीतून अव्वल चार संघ बाद फेरीसाठी पात्र ठरले.
पहिल्या उपांत्य सामन्यात पाकिस्तानने इंग्लंडवर ६ गडी राखून मात केली आणि अंतिम सामन्यास पात्र ठरले. तर दुसऱ्या उपांत्य सामन्यात वेस्ट इंडीजने यजमान भारताला ८ गडी राखून हरवत अंतिम सामना गाठला. अंतिम सामन्यात पाकिस्तानने ८ गडी राखून विजय मिळवत नेहरू चषक जिंकला. पाकिस्तानच्या इम्रान खानला मालिकावीराचा पुरस्कार देण्यात आला. वेस्ट इंडीजच्या डेसमंड हेन्स हा स्पर्धेतील सर्वाधिक ३६६ धावा करत आघाडीचा फलंदाज ठरला तर वेस्ट इंडीजचाच विन्स्टन बेंजामिन याने स्पर्धेत सर्वाधिक १३ गडी मिळवत आघाडीचा गोलंदाज ठरला.
=गुणफलक= अंतिम गुणफलक खालीलप्रमाणे
अंतिम सामना
=संदर्भ आणि नोंदी=
=बाह्यदुवे=
* * * * * वर्ग:इ.स. १९८९ मधील क्रिकेट
कानकात्रेवाडी
कानकात्रेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील आटपाडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:आटपाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
१९७० ऑस्ट्रेलियन ओपन
१९७० ऑस्ट्रेलियन ओपन ही ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेची ५८ वी व दुसरी खुली आवृत्ती होती. ही स्पर्धा फेब्रुवारी १९ te फेब्रुवारी २७ दरम्यान सिडनी येथे भरवण्यात आली.
हेही पहा
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
मोहदारी (सिन्नर)
मोहदारी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
आतंक (१९९६ हिंदी चित्रपट)
आतंक हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
उल्लेखनीय
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
कांकेर जिल्हा
''हा लेख कांकेर जिल्ह्याविषयी आहे. कांकेर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.''
कांकेर हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कांकेर येथे आहे.
हा जिल्हा सन १९९८ पासून अस्तित्वात आला.या जिल्ह्यात महानदी, दूध नदी, हतुल नदी, सिंदूर नदी, तरु नदी ह्या नद्या आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:कांकेर जिल्हा वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:छत्तीसगढमधील जिल्हे
राखी तित्तीर
राखी तित्तीर किंवा तित्तूर (शास्त्रीय नाव: फ्रॅंकोलिनस पॉंडिसेरिॲनस) हा गावठी कोंबडीच्या आकाराचा पक्षी आहे.
ओळखण
साधारण ६० सेमी आकाराच्या या पक्ष्याचे अंग तपकिरी रंग असून अंगावर ठिपके, रेघा आणि पट्टे याचं मिश्रण असतं. त्याची शेपूट भुंडी(आखूड) असते. शेपटीचा रंग तांबूस तपकिरी असतो. नर आणि मादी सारखे दिसतात. नराच्या दोन्ही पायांवर आऱ्या (छोट्या आकारची नख असलेली बोटे) असतात. त्याने पळताना उपयोग होतो. आऱ्यांचा उपयोग नर मादीसाठी झुंजताना करतात. या पक्ष्यांच्या मुद्दामहूनही झुंजी लावल्या जातात.
पहाट झाली की झाडांवर झोपलेले तित्तीर जागे होतात आणि पंखांचा फडफडाट करत जमिनीवर उतरतात व कोंबडयांसारखे माना खाली घालून पायांना असलेल्या नख्यांनी जमिनी उकरतात. त्यातून सापडलेले दाणे व कीटक ते खातात. याशिवाय ते धान्याचे दाणे, बिया, वाळव्या, शेणकिडे, ढालकीटक वेचून खातात. या पक्ष्याचा घरटे करण्याचा काळ निश्चित नसतो. स्थानिक परिस्थितीप्रमाणे, म्हणजे पावसाचं प्रमाण, पिके घेण्याच्या पद्धती आणि खाद्याच्या उपलब्धतेप्रमाणे त्यांची वीण होते. पक्षीनिरीक्षिकांना जवळ जवळ वर्षभर याची घरटी सापडली आहेत. काटेरी झुडपांच्या मोकळ्या प्रदेशात किंवा शेताच्या आसपास आडबाजूला एक खळगा करून मादी त्यात सुमारे ४ ते ८ अंडी घालते. अंडी दुधावरच्या सायीच्या रंगाची असतात.
इंग्लिशमध्ये ग्रे पार्ट्रिज हे नाव असलेले तित्तीर पक्षी पाळले जातात.
वितरण
हा पक्षी भारतीय द्वीपकल्पात सहसा खेड्यापाडयांच्या आसपास, शेतीच्या आणि गवताळ प्रदेशात दिसतो. काटेरी झुडापांचा आणि कमी पावसाचा प्रदेश या पक्ष्याला अधिक मानवतो.
वर्ग:पक्षी
लोणार तालुका
लोणार पासून जवळ असणारी पर्यटन व धार्मिक स्थळे
लोणार
सिंदखेड राजा
सोनाटी
वाशीम
औंढा नागनाथ
लोणी सखाराम महाराज
मेहकर
नर्सी
माहूर
शेगाव
LONAR लोणार विषयी थोडे
रिसोड पासून साधारणपणे ३५ मैलावर मेहकर तालुक्यातील लोणार हे प्रसिद्ध गांव आहे. तहसील व मुख्यालयाचा बेरार प्रांतातील सर्वात जुन्या वसाहतींमध्ये समावेश होतो. ह्या भागातील परंपरेचा संबंध हिंदूंच्या त्रेता युगाशी जोडला जातो. स्कंध पुराणातील लवणासुराची गोष्ट असे सुचविते की तो राक्षस याच परिसरात राहून आजूबाजूच्या परिसरावर राज्य करीत असे. प्रत्यक्ष देवांशी सुद्धा दोन हात करण्याची त्याची तयारी होती. त्याचे मनसुबे लक्षात घेऊन देवांनी त्याचा नायनाट करण्याची विष्णूस विनवणी केली. विष्णूने दैत्यसुदनेचे रूप धारण कले व त्याच्या दोन बहिणींच्या आपल्या सौंदर्याने वश करून त्यांचेच साहाय्याने त्याचे स्थान शोधून काढले. अंगठ्याच्या स्पर्शाने विष्णूने त्या राक्षसाला जमिनीतून शोधून काढले. नंतर झालेल्या संघर्षातच त्याच्या राहत्या जागेतच विष्णूने त्याला त्याचे घर असलेल्या खड्ड्यातच पुरून टाकले. गावातील सरोवराच त्या राक्षसाची गुहा होती आणि दातेफळ या आग्नेयेकडे साधारणपणे ३६ मैलावर असणाऱ्या खेड्यापाशी असणारी शंकूसारखी टेकडी म्हणजे त्या गुहेचे टोक. हे टोक विष्णूने आपल्या पायाच्या अंगठ्याने उध्वस्त केले अशी मान्यता आहे. तीनही बाजूंनी टेकड्यांनी वेढलेल्या त्या सरोवरात आजूबाजूच्या परिसराचे अप्रतिम प्रतिबिंब दिसत असते. पाणी म्हणजे त्या राक्षसाचे रक्त व त्यातील मीठ (पाणी खारे आहे) म्हणजे त्याचे सडलेले मांस अशी मान्यता आहे. मात्र "लोणार महात्म" काही वेगळेच सांगते. ज्या सात ऋषींनी अठरा स्त्रियांशी विवाह करून देव व दैत्यांना जन्म दिला त्याचेपैकी एक असणाऱ्या काश्यप ऋषीच्या पत्नींपैकी एका पत्नीने जन्म दिलेला पाहिला राक्षस पुत्र म्हणजे लवणासुरा होय. तो पाहिला दैत्य होता. सध्याच्या लोणारच्या जागी असण्याऱ्या एका पर्वतावर लवणासुराने तप करून महादेवाला प्रसन्न केले. तपस्येने प्रसन्न झालेल्या महादेवाने लवणासुरा समोर प्रगट होऊन त्याचा इच्छीत वर मागण्यास सांगितले. जेव्हा लवणासुराने अमरत्वाचा वर शंकराकडे मागितला त्यावेळी तेहतीस कोटी देवांनी एका सुरात अशी वाणी केली की पाच वर्षाच्या एका बालकाकडून लवणासुराचा वध होईल. यानंतर शंकराने हिमालयात प्रस्थान केले व लवणासुराने तीनही लोक जिंकून घेऊन स्वतः इंद्राच्या सिंहासनावरून राज्य करू लागला. सरोवराकडे जाणाऱ्या रस्त्याच्या सुरुवातीलाच एक मोठा बारमाही झरा (किंवा धार)आहे. एका आख्यायिकेनुसार एका ऋषीने बनारसला गंगते एक काडी सोडून लोणारकडे प्रस्थान केले व वेळेत पोहचून लोणारच्या धारेतून ती काडी बाहेर पाडताना दाखवले. ही धार चहू बाजूने वेगवेगळ्या हेमाडपंथी देवळांनी वेढलेली असून. झऱ्याचे पाणी एका गोमुखातून त्याखाली असणाऱ्या एका कुंडात पडते. त्या कुंडात स्नान करण्यासाठी अनेक लोक येत असतात. सरोवरा भोवती अनेक देवळे आहेत व त्यातील बहुतेक अत्यंत पडक्या अवस्थेत आहेत.धारेच्या पूर्वेकडे मंदिराच्या समूहात एक नरसिंहाचे मंदिर आहे. या हेमाडपंथी मंदिराच्या भिंती व दारांवर मनुष्यांच्या व हत्तींच्या प्रतिमा कोरल्या आहेत. नरसिंहाचे मदिरा शेजारीच गणेशाचे सुद्धा एक मंदिर आहे. तेथे रेणुका मातेचे सुद्धा एक मंदिर आहे.
वर्ग:बुलढाणा जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
कोटा ब्राह्मण
वर्ग:ब्राह्मण पोटजाती
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील मुष्टियुद्ध – लाईटवेट
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील मुष्टियुद्ध स्पर्धेतील लाईटवेट स्पर्धेत ६० किलो पेक्षा कमी वजनाच्या बॉक्सरचा समावेश असतो. ३४ मुष्टीयोद्धे ह्या स्पर्धेत सहभागी झाले.
इ.स. ४०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४० वर्ग:इ.स.च्या ४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
40er
शिवल्ली ब्राह्मण
शिवल्ली ब्राह्मण ही भारतामधील ब्राह्मण समाजातील पोटजात आहे.
वर्ग:ब्राह्मण पोटजाती
खाणापूर
खाणापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
खाजगी
खाजगी हा होळकरशाहीतील वंशपरंपरागत जहागिरीचा एक प्रकार होता. रणांगणावर असताना बरेवाईट झाले तर कुटुंब उघड्यावर पडू नये म्हणून मल्हारराव होळकरांनी पेशव्यांना विनंती करून आपली पत्नी गौतमाबाईच्या नावाने ही जहागीर मिळविली होती. मल्हाररावांच्या कर्तबगारीवर खूश होऊन चिमाजी आप्पाने मल्हाररावांना अशी जहागीर देण्याची शिफारस केली होती. होळकरांच्या राजाची पत्नी या खाजगी जहागिरीची उत्तराधिकारी होत असे.
इ.स. १७३४ साली ही जहागीर गौतमाबाईंना मिळाली. गौतमाबाईंच्या मृत्यूपर्यंत म्हणजेच २९ सप्टेंबर, इ.स. १७६१ पर्यंत या खाजगीचा कारभार गौतमाबाईच पाहत होत्या. त्यांच्या मृत्यूनंतर हा वारसा अहिल्याबाईंस मिळाला. हा वारसा मिळाल्यानंतर अहिल्याबाईंनी या खाजगीचा कारभार गोविंदपंत गानूंकडे सोपविला. खाजगीच्या उत्पन्नातून इनाम देण्याची सोय होती. खाजगीचे अधिकारी राजाला जबाबदार नसत. गरजेच्यावेळी खाजगीचा पैसा दौलतीसाठी वापरला जात असे, पण दौलतीचा पैसा खाजगीत वापरत नसत.
वर्ग:होळकर घराणे
जुना करार
जुना करार(इंग्रजी:OLD TESTAMENT) म्हणजे ख्रिश्चन धर्मातील बायबलसंबंधित ग्रंथसंभाराच्या दोन भागांपैकी जुन्या, पहिल्या भागातील ग्रंथांचा संच होय. थोड्याफार फरकाने हे ग्रंथ ज्याला हिब्रू बायबल म्हटले जाते, त्या वाङ्मयात गणले जातात.
<big href="वर्ग:ख्रिश्चन धर्म">यहुदी धर्मशास्त्राचे स्वरूप (हिब्रू बायबल)  : यहुदी लोकांचे धर्मशास्त्र म्हणजे जुना करार, यात ३९ पुस्तके असली तरी, एकूण २४ गुंडाळ्या होत्या. खालील तक्ता पहा :
१. नियमशास्त्र - तोराह (Torah - Law) - उत्पती, निर्गम, लेवीय, गणना, अनुवाद एकूण ५ गुंडाळ्या
२. संदेष्टे - नाबिईम (Nabiim - Prophets)
(अ.). अगोदरचे - यहोशवा, शास्ते, शमुवेल, राजे एकूण ४ गुंडाळ्या
(ब.) नंतरचे - यशया, यिर्मया, यहेज्केल, होशेय ते मलाखी, १२ संदेष्ट्यांची एक गुंडाळी एकूण ४ गुंडाळ्या
३. धार्मिक पवित्र लेख - खतुविम (Kethubim - Hagiographha)
(अ.) काव्य - स्तोत्रसंहिता, नीतिसूत्रे, इयोब - एकूण ३ गुंडाळ्या
(ब. ) सणाच्या गुंडाळ्या - गीतरत्न, रुथ, विलापगीत, उपदेशक, एस्तेर - एकूण ५ गुंडाळ्या
(क.) ग्रंथ - दानीएल, एज्रा, नहेम्या, इतिहास, - एकूण ३ गुंडाळ्या
तानक असा शब्द हिब्रू बायबलसाठी वापरला जातो. हिब्रू बायबलचे तीन मुख्य विभाग आहेत. ग्रंथपंचक (तोराह – TORAH), संदेष्ट्यांचे ग्रंथ (नबीईम – NEBIIM), आणि पवित्र लेख (खतुविम – KETHUBIM). वरील तीनही ग्रंथांची आद्याक्षरे मिळून तानक हा शब्द हिब्रू बायबलसाठी प्रचलित झाला.
वरील तक्त्यात वर्णन केल्याप्रमाणे यहुदी धर्मशास्त्राचे '''१. नियमशास्त्र, २. संदेष्ट्यांची पुस्तके व ३. धार्मिक लेख असे तीन विभाग होते.''' ख्रिस्ताने या तीन विभागांचा नव्या करारात उल्लेख केला आहे. (पहा, नवा करार, लुककृत शुभवर्तमान २४:४४, मत्तय ५:१७). शमुवेल, राजे, इतिहास यांची दोन दोन पुस्तके असली तरी प्रत्येकी एक एक गुंडाळी होती. जुन्या कराराच्या अनुक्रमणिकेत असलेले होशेय ते मलाखी या बारा संदेष्ट्यांची एकच गुंडाळी होती. एज्रा व नहेम्या ही दोन पुस्तके मिळून एक गुंडाळी होती.
अनधिकृत पुस्तके : ख्रिस्तपूर्व २०० ते इसवी सन २०० या चारशे वर्षाच्या कालावधीत यहुदी व ख्रिस्ती लेखकांनी धार्मिक विषयावर बरेच लेखन केले. त्यापैकी काही लेखनाला अपोक्रिफल (गुप्त) लेखन म्हणजे अनधिकृत साहित्य असे म्हटले जाते. या लेखनाचा यहुदी, कॅथोलिक किवा प्रोटेसटट बायबलमध्ये समावेश नाही. या लिखाणात दृष्टान्त व साक्षात्कार यांचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला गेला आहे. जगाचा अंत व इतिहासाचे शेवटचे पर्व असा यातील लेखनविषय आहे. परमेश्वर व दुष्ट शक्ती (सैतान) यांचा अखेरचा संग्राम या लिखाणात वर्णिला आहे. त्यांतील काही अनधिकृत पुस्तके खालीलप्रमाणे
यहुदी अनधिकृत पुस्तके : १. एसद्रासचे पुस्तक, २. मक्काबीचे तिसरे पुस्तक, ३. आदम आणि एवेचे पुस्तक, ४. यशयाचे हौताम्य, ५. हनोखाचे पुस्तक, ६. बारा कुलपतींचे (पेत्रीआर्क) इच्छापत्र, ७. संदेष्टी सिबलची संदेशवाणी, ८. मोशेचे स्वर्गारोहण, ९. बारुखाची पुस्तके, इत्यादी. यहुदी लोकांना ही पुस्तके वंदनीय नसली तरी एक सांस्कृतिक ठेवा म्हणून त्यांकडे पाहिले जाते. हिब्रु बायबलच्या मूळ भाषा : हिब्रु बायबल मुळात हिब्रु व अरेमाईक भाषात लिहिण्यात आले. याचा बराचसा भाग हिब्रु भाषेत तर काही भाग अरेमाईक भाषेत लिहिला गेला होता.
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
आसिफ मसूद
मसूद, आसिफ वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आर्यमान रामसे
आर्यमान रामसे (जन्म 22 ऑगस्ट 1980), किंवा फक्त आर्यमन, हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो बॉलीवूड चित्रपटांमध्ये दिसतो. तो निर्माता केशूचा मुलगा आणि सामाजिक कार्यकर्ता देखील आहे.
रॅमसेने फॅमिली: टाईज ऑफ ब्लड (2006) मधून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले आणि त्याच्या कामगिरीसाठी त्याला फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट पुरुष पदार्पण पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले. आर्यमानचा जन्म २२ ऑगस्ट १९८० रोजी, एका सिंधी कुटुंबात केशू रामसे (रामसे ब्रदर्स) यांच्या घरी झाला. त्यांनी मुंबईतील मिठीबाई महाविद्यालयात शिक्षण घेतले. त्याला त्याच्या वडिलांनी आपल्या ऍक्शन ड्रामा चित्रपट, फॅमिली - टाईज ऑफ ब्लड (2006) मध्ये भूमिका दिली, ज्यामध्ये त्याने अक्षय कुमार आणि अमिताभ बच्चन यांच्यासोबत काम केले होते. हा चित्रपट फारसा चालला नाही परंतु त्याला फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट पुरुष पदार्पण पुरस्कार चे नामांकन मिळाले.
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
तुका म्हणे आता (नाटक)
तुका म्हणे आता हे पु. ल. देशपांडे ह्यांचे पहिले नाटक. या नाटकाचा पहिला प्रयोग भानुविलास थियेटर मध्ये झाला होता.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
बुना, न्यू गिनी
बुना हे पापुआ न्यू गिनी देशाच्या ओरो प्रांतातील खेडे आहे. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान बुना-गोनाची लढाई येथे लढली गेली.
१९४० च्या सुमारास बुना काही झोपड्यांचे गाव होते. दोस्त राष्ट्रांनी येथे विमानतळ उभारला होता. या विमानतळावर उतरलेले सैनिक कोकोडा वाटेवरून कोकोडा या लश्करी ठाण्यास कूच करीत. २१-२२ जुलै, १९४२ रोजी जपानी सैन्याने हल्ला करून हा विमानतळ व गाव जिंकले. २ जानेवारी, १९४३ रोजी अमेरिकन व ऑस्ट्रेलियन सैन्याने ते परत जिंकून घेतले. त्यानंतर त्यांनी येथून रबौल येथील जपानी तळावर विमानी हल्ले सुरू केले. जनरल डग्लस मॅकआर्थरने बुना येथे काही आठवडे तळ ठोकला होता.
वर्ग:पापुआ न्यू गिनी मधील गावे
ऊर्मिला
उर्मिला हे रामायणातील एक पात्र आहे. ती सीतेची धाकटी बहीण आणि लक्ष्मणाची पत्नी होती. लक्ष्मणाचे जसे त्याचा भाऊ रामावर प्रचंड प्रेम होते, तसेच उर्मिला सीतेला समर्पित होती. हिंदू पुराणातील महान स्रियांमध्ये तिची गणना होते आणि सर्वश्रेष्ठ पतिव्रतांमध्येही तिचा समावेश होतो.
लक्ष्मणाने चौदा वर्षांचा वनवास न झोपता व्यतित केला. पण ते ऊर्मिलामुळे शक्य झाले. कारण ती रात्री स्वतःसाठी व दिवसा लक्ष्मणासाठी झोप घ्यायची. अशाप्रकारे चौदा वर्षे तिने झोपून व्यतित केली. उर्मिला या अतुलनीय त्यागासाठी प्रसिद्ध आहे.
जेव्हा लक्ष्मण तिला वनवासाला जाण्याचा निर्णय कळवायला आला तेव्हा तिने मुद्दाम राणीचा पोशाख घातला. हे पाहून लक्ष्मण तिच्यावर भडकला आणि तिची तुलना कैकेयीशी केली. पतीचे लक्ष तिच्यापासून विचलित करण्यासाठी तिने हे मुद्दाम केले जेणेकरून तो तिची बहीण आणि भावाची काळजी घेऊ शकेल. हे सगळे समजल्यावर सीता म्हणाली की, उर्मिलाच्या त्यागाची बरोबरी १०० सीताही करू शकणार नाहीत.
जीवन आणि कथा
उर्मिला ही मिथिलाचा राजा जनक आणि राणी सुनयना यांची मुलगी आणि सीतेची धाकटी बहीण आहे. तिचा विवाह अयोध्येचा राजा दशरथाचा तिसरा मुलगा लक्ष्मण याच्याशी झाला होता. त्यांना अंगद आणि चंद्रकेतू असे दोन पुत्र झाले. लक्ष्मणाचे जसे त्याचा भाऊ रामावर प्रचंड प्रेम होते, तसेच उर्मिला सीतेला समर्पित होती
लक्ष्मण जेव्हा राम आणि सीतेसह वनवासाला गेला तेव्हा उर्मिला त्याच्याबरोबर येण्यास तयार होती परंतु त्याने संकोच केला आणि आपल्या वृद्ध आईवडिलांची काळजी घेण्यासाठी तिला अयोध्येत थांबायला सांगितले. एका पौराणिक कथेनुसार उर्मिला १४ वर्षे सतत झोपते. असे मानले जाते की १४ वर्षांच्या वनवासात लक्ष्मण आपल्या भावाच्या आणि मेहुणीच्या रक्षणासाठी कधीही झोपला नाही. वनवासाच्या पहिल्या रात्री, जेव्हा राम आणि सीता झोपले होते, तेव्हा निद्रा देवी लक्ष्मणाला प्रकट झाली आणि त्याने तिला असा आशीर्वाद मागितला की जेणेकरून त्याला कधीही झोप येऊ नये. देवी निद्राने त्याला विचारले की त्याच्या ऐवजी दुसरे कोणी झोपू शकेल का? लक्ष्मणाने म्हणाला की त्याची पत्नी उर्मिला झोपू शकते. हे ऐकल्यानंतर देवी निद्राने उर्मिलाला याबद्दल विचारले आणि उर्मिलाने आनंदाने ते स्वीकारले. उर्मिला या अतुलनीय बलिदानासाठी उल्लेखनीय आहे ज्याला उर्मिला निद्रा म्हणतात.
एका पौराणिक कथेनुसार, असे म्हटले जाते की जेव्हा लक्ष्मण उर्मिलाकडे आपला निर्णय कळवायला आला तेव्हा तिने राणीचा पोशाख घातला होता. हे पाहून लक्ष्मण तिच्यावर रागावला आणि तिची तुलना कैकेयीशी केली. आपल्या पतीचे लक्ष तिच्यापासून विचलित करण्यासाठी तिने हे मुद्दाम केले जेणेकरून तो तिची बहीण आणि भावाची काळजी घेऊ शकेल. जेव्हा सीतेला हे कळले तेव्हा ती म्हणाली की उर्मिलाच्या त्यागाची बरोबरी १०० सीताही करू शकत नाहीत.
उर्मिलाचा मृत्यू हा मांडवी आणि श्रुतकीर्तीसह सीतेचा मृत्यू आणि त्यांच्या सासूच्या मृत्यूदरम्यान झाला असे म्हटले जाते.
मंदिर
राजस्थानच्या भरतपूर जिल्ह्यात लक्ष्मण आणि उर्मिलाला समर्पित एक मंदिर आहे. हे मंदिर १८७० मध्ये भरतपूरचे तत्कालीन शासक बलवंत सिंग यांनी बांधले होते आणि भरतपूर राज्याच्या राजघराण्याने ते एक राजेशाही मंदिर मानले जाते.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:इक्ष्वाकु कुळ वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा वर्ग:हिंदू पुराणातील पतिव्रता
लक्ष्मणपूर
लक्ष्मणपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
आल्बेर काम्यू
आल्बेर काम्यू (फ्रेंच albɛʁ kamy) (जन्म - ५ नोव्हेंबर, १९१३ मृत्यू - ४ जानेवारी, १९६०) हा एक नोबेल पारितोषिक विजेता फ्रेंच लेखक होता.
जीवन
आल्बेर काम्यूचा जन्म ७ नोव्हेंबर, इ.स. १९१३ रोजी फ्रेंच अल्जिरीयातील मांडोवी (हल्लीचे ड्रीन) येथे झाला. त्याचे वडील ल्युसिए हे गरीब शेतमजूर होते. १९१४ मध्ये पहिल्या महायुद्धाच्या काळात त्याच्या वडिलाचा मृत्यू झाला. त्याचे बालपण अतिशय दारिद्र्यात गेले. अर्धवेळ शिक्षण घेऊन त्याने पैसे मिळवण्यासाठी खाजगी शिकवण्या घेतल्या, मीटरालॉजिकल इन्स्टिट्यूटमध्ये कारकून म्हणून नोकरी केली तसेच मोटारकारचे स्पेअर पार्टही विकले. आल्बेर काम्यूने इ.स. १९३५ साली बी.ए. व इ.स. १९३६ साली एम.ए. पूर्ण केले. दरम्यान इ.स. १९३४ साली सिमॉ हाई हिच्याशी त्याचा विवाह झाला. पण त्याचे हे वैवाहिक जीवन लौकरच संपुष्टात आले. नंतर इ.स. १९४० साली काम्यूने फ्रान्सिन फॉर या पियानोवादक स्त्रीशी विवाह केला. तिच्यापासून आल्बेरला कॅथरीन आणि जीन या दोन जुळ्या मुली झाल्या.
कारकीर्द
आल्बेर काम्यूने फ्रेंच कम्युनिस्ट पार्टीमध्ये प्रवेश केला होता पण दोनच वर्षात स्वतंत्र विचारसरणीच्या आल्बेरला पक्षातून काढून टाकण्यात आले. इ.स. १९३८ साली त्याने रिपब्लिकन नावाच्या वर्तमानपत्रात राजकीय वार्ताहर म्हणून काम चालू केले. नंतर त्याने कॉम्बॅट या पॅरीसमधल्या एका वर्तमानपत्रात संपादक म्हणूनही काम केले. इ.स. १९४६ साली कॉम्यूनी संपादकपदाचा राजीनामा दिला आणि पूर्ण वेळ लेखन करायचे ठरवले. इ.स. १९५७ साली त्याला रिफ्लेक्शन्स ऑन दि गिलोटीन या लेखमालेसाठी साहित्यासाठीचे नोबेल पारितोषिक देण्यात आले. ४ जानेवारी, १९६० रोजी आल्बेरचा प्रकाशक मित्र मायकेल गॅलीमर्द याच्या मोटारीमध्ये बसून जाताना मोटार अपघात होऊन काम्यूचे निधन झाले.
बाह्य दुवे
‎
सुरदेवी (केळापूर)
सुरदेवी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
आल्बेर काम्यू
बाह्य दुवे
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:फ्रेंच लेखक वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुरदेवी (केळापूर)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
खानजोडवाडी
खानजोडवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील आटपाडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
मेहकर
मेहकर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील बुलढाणा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. मेहकर तालुक्यातून जगातील नदी पैनगंगा वाहते.मेहकरचे जागतिक भूषण मेहकरच्या तीन गोष्टी जागतिक दर्जाची भूषणास्पद आहेत.(१) येथील बालाजींची मूर्ती. (२) जगप्रसिद्ध एकादश नरसिंहातील सहावा नरसिंह व मंदिर येथे आहे।.(३) संतश्री बाळाभाऊ महाराज पितळे, ज्यांचा शिष्य वर्ग भारत व भारताबाहेर पसरलेला असून त्यांचे चरित्र दिव्य व बोधप्रद आहे.
खानजोडवाडी
संदर्भ
वर्ग:आटपाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
मेहकर
मेहकर तालुक्यात चैत्र, श्रावण, भाद्रपद व मार्गशीर्ष या महिन्यांमध्ये विविध उत्सव साजरे केले जातात. तालुक्यात असलेल्या एका गढीचे खोदकाम सुरू असताना १८८८ मध्ये येथे बालाजीची मूर्ती सापडली. अखंड शिळेत अत्यंत कलाकुसरीने कोरलली ही रेखीव मूर्ती पाहून तत्कालीन इंग्रज जिल्हाधिकारी टेंपल यांनी ही मूर्ती लंडनला नेण्याचे ठरवले परंतु, परिसरातील लोकांचा विरोध पाहून त्याने निर्णय बदलला पण, मूर्तीसोबत सापडलेले तांबे, पितळ, सोने या धातूंत कोरलेले शिलालेख व जडजवाहीर मात्र हा इंग्रज अधिकारी सोबत घेऊन गेला, असा उल्लेख जुन्या कागदपत्रांमध्ये आहे, असे म्हणतात. १८९२ मध्ये बालाजी मंदिराचा गाभारा व तीर्थ मंडपाचे काम झाले. कालांतराने मंदिराचे बांधकाम वाढत गेले.
संत श्री बाळाभाऊ महाराज पितळे
मेहकर,जिल्हा बुलडाणा येथे परमहंस परिव्राजकाचार्य १००८ ओम ब्रह्मी श्वासानंद सरस्वती उपाख्य संत श्री बाळाभाऊ महाराज पितळे यांचे ज्ञानमंदीर हे हंस संप्रदायाचे गुरूपीठ तसेच प्राचीन कालीन एकादश नृसिंहातील ६वे प्रह्लादवरद लक्ष्मीनृसिंह मंदिर असून येथे विद्यमान गुरुपीठाधिश ॲड.रंगनाथ महाराज पितळे (बाबासाहेब)यांच्या मार्गदर्शनाखाली विविध प्रकारचे धार्मिक,पारंपरिक, सामाजिक कार्यक्रम होतात.
संत बाळाभाऊ महाराज पितळे उपाख्य ॐ ब्रम्ही श्वासानंद सरस्वती मेहकर मूळ नाव	संत बाळाभाऊ महाराज पितळे जन्म इ.स.१८८८ मेहकर येथे झाला.त्यांची संजीवन समाधी श्री श्वासानंद आश्रम, जंगमवाडी,वाराणसी(उ.प्र.) येथे पौष कृ.१२,इ.स.१९३० रोजी झाली. 'कुलदैवत - भगवान प्रह्लादवरद लक्ष्मीनृसिंह,मेहकर उपास्यदैवत - लक्ष्मीनृसिंह, दत्त,विठ्ठल संप्रदाय- वारकरी संप्रदाय+दत्त संप्रदाय+नाथ संप्रदाय=हंस संप्रदाय गुरू- आनंदी आत्मानंद रंगनाथ महाराज, विश्रांती मठ,नाव्हा,जि.जालना उत्तराधिकारी'- द्वितीय गुरूपीठाधीश वै.दत्तात्रय महाराज पितळे(१९३०-१९४०), तृतीय गुरूपीठाधीश वै.दिगंबर महाराज पितळे(१९४०-१९९५),चतुर्थगुरूपीठाधीश ॲड.रंगनाथ महाराज पितळे(विद्यमान) दिंडी'-विदर्भातील पहिली मेहकर ते पंढरपूर, पैठण,मुक्ताईनगर, माहूर, घ्रुष्णेश्वर या दिंड्या प्रारंभ. कार्य- अंधश्रद्धा निर्मूलन,जातिभेद निर्मूलन,समरसता,दिंड्या,ब्राह्मणेतरांच्या मौंजी,धर्मशुद्धी,गायत्रीमंत्र सर्वांसाठी खुला करणे,वारकरी संप्रदायात अष्टगंध बुक्का लावण्याचे प्रचलन,नामसप्ताह,चातुर्मास, यज्ञ, प्रसिद्ध वचन- विश्वासोफलदायकः,ज्ञानमंदीराचा दगडही वाया जाणार नाही, यहा ज्ञानमंदीरमे नम्रताका सर ऊॅंचा है और सेवा यह महाव्रत है,तुम्ही तरूनी विश्व तारा, संबंधित तीर्थक्षेत्रे -श्री क्षेत्र ज्ञानमंदिर मेहकर,विश्रांती मठ नाव्हा,श्वासानंद आश्रम वाराणसी, पंढरपूर, गायत्रीसिद्धपीठ,मुर्डेश्वर,विश्वासानंद संस्थान कांबी, टाकरवन,माहेरखेड शिष्यसंख्या-अंदाजे १०लाख प्रकाशने- श्वासानंद माऊली,दत्तबादशहा, माऊली सार,संप्रदाय संहिता, पादपद्म परागाष्टक,सच्चित सुख घनदेव,श्रीगुरू कल्पतरू सागर संपर्क	प्रा.डॉ. श्रीहरी रंगनाथराव पितळे, ज्ञानमंदीर, मु.पो.ता.मेहकर, जि.बुलढाणा. मो.८००७४६१६८६,९४२०१८२५६६,९४०४८६७३०४,९०११८५२९८८ वेबसाईट	http://balabhaumaharajpitale.in/
ज्ञान मंदिर परिसर मेहकर पितळे महाराजांची दिंडी विदर्भातील ही पहिली दिंडी असून यात जवळपास शंभर वारकऱ्यांचा समावेश असतो. ही दिंडी आषाढी एकादशीच्या आदल्या दिवशी पंढरपूर येथे पोहचते.
आषाढी वारी (पंढरपूर) आषाढी एकादशीसाठी पंढरपूर येथे जाणारी वारकरी पदयात्रा
मेहकर शहर आणि तालुका
मेहकर हे अजिंठ्याच्या पर्वत रांगेत वसलेले शहर आहे. शहराजवळून पैनगंगा नदी वाहते. आधीच हा सुपीक भूभाग होता आणि त्यातच कोराडी, उतावळी, पेनटाकळी या सिंचन प्रकल्पांमुळे तालुक्यातील ओलीत क्षेत्रात वाढ झाली. १९०१ मध्ये मेहकर शहराची लोकसंख्या ५ हजार ३३० होती. १९८१ च्या जनगणनेनुसार ती २२ हजार ३८२ तर, आता ६० हजारावर पोहोचली आहे. जुन्या मेहकर तालुक्यात मेहकरसह लोणार व सिंदखेड राजा तालुक्यांचा समावेश होता. आजही तिन्ही तालुक्यांची विविध खात्यांची उपविभागीय कार्यालये मेहकर शहरातच आहेत.
इतिहास आणि धार्मिक स्थाने
मेहकर या पौराणिक व ऐतिहासिकदृष्ट्य प्रसिद्ध शहराला लागूनच साखरखेर्डा गाव आहे. तेथे निजाम व मुबारकखानात लढाई झाली होती. त्यावेळी थोरले बाजीराव पेशवे आले होते. जाणूजी भोसले यांच्याशी २२ मार्च १७६९ला तह करण्यासाठी आलेले थोरले माधवराव पेशवे यांचे काही काळ वास्तव्य मेहकरलाच होते. महानुभाव पंथाचे भगवान चक्रधरस्वामींचा दीर्घकाळ मेहकरात मुक्काम होता. भैरव व बाणेश्वर मंदिरात त्यांचे वास्तव्य होते. लीळाचरित्रातील ६२, ६३, ६४ या लीळा मेहकरच्या संदर्भात आहेत. मेहेकर ही दंडकारण्यातील तपस्व्यांची तपोभूमी होती असेही मानले जाते. या तालुक्यात बगदालभ्य ऋषींचे देळप, वसिष्ठांचे वडाळी, गौतम ऋषींचे गोमेश्वर, पाराशराचे पाथर्डी, दुर्वासाचे द्रुगबोरी व विश्वमित्रांचे विश्वी, अशा ७ गावी, जंगल झाडीतल्या नैसर्गिकदृष्ट्या देखण्या ठिकाणी सप्तर्षीची पुरातन मंदिरे आहेत.
मेहकरला यज्ञभूमी मानले गेल्याचा उल्लेख मत्स्यपुराणात आहे. शुद्ध तूप यज्ञात अर्पण करणारी नदी म्हणून पैनगंगेचा उल्लेख आहे. म्हणून पैनगंगेच्या काठीच येथे मोठ्या संख्येने मंदिरे व यज्ञकुंडे आहेत. तिथल्या एका मढीच्या ६० दगडी स्तंभांपैकी, नदी काठावर असल्याने आता फक्त २५ स्तंभच उरले आहेत. मधल्या भागात २३ फुटांचे भव्य यज्ञकुंड असून दक्षिण बाजूच्या गावकोटाशेजारी विटांपासून बांधलेला मोठा दरवाजा आहे. १४८५ मध्ये त्यावरील कमानीवर शिलालेख कोरलेला आहे. पैनगंगा नदीचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य असे की, ती उत्तरेकडून दक्षिणेकडे अशी प्रथम मेहकरकडे वाहत येते व गावाच्या जवळ ती पश्चिम वाहिनी होते व पुन्हा दक्षिण वाहिनी होऊन मेहकराच्या दक्षिणेकडून वाहत पुढे जाते. नदी पश्चिम वाहिनी जेथे होते ते ठिकाण पवित्र मानले जाते. या ठिकाणी श्राद्ध, पितृतर्पण व यज्ञकर्मे केली जातात. यामुळेही मेहकरला पूर्वापार महत्त्व आहे. नदीच्या वळणांमुळे येथे ‘ओलांडा’ आहे. पूर्वी तेथे २ फूट खोल कुंड होते. या कुंडातले पाणी कधीच आटत नव्हते. मूल न होणाऱ्या स्त्रिया या ओलांड्याच्या वाऱ्या करीत. येथे शिवपिंडही आहे. आता ओलांडेश्वराचे भव्य मंदिर बांधले गेले आहे. मोठा पूर आला की, हे मंदिर पाण्यात बुडून जाते.
मेहकरातील बालाजीबरोबरच गोपालकृष्ण मंदिर, विठ्ठल मंदिर, गणपती मंदिर, दत्त मंदिर, चंदनशेष मंदिर, हनुमान मंदिर, महानुभाव मठ, पंचपीर, राममंदिर अशी अनेक मंदिरे आहेत. यात मारुतीची ८ तर, गणपतीची ३ मंदिरे आहेत. शहरात मशिदींची संख्याही मोठी आहे. अलबेरुनीच्या ग्रंथात,आईन-ए अकबरी या अकबरनामाच्या तिसऱ्या भागातही येतो. एका मुस्लिम कवीने लिहून ठेवले आहे की, मेहकर हे हिजरी सनापूर्वी ७९५ वर्षे याकाळात अस्तित्वात असलेले जुने गाव आहे. महसुली जिल्ह्याचे जसे हे पूर्वी मुख्य गाव होते, तसाच मेहकर हा राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा जिल्हा, असे मानले जाते.
धार्मिकता हा येथील माणसांच्या जगण्यातील अंगभूत गुण तसेच, त्यांचे सांस्कृतिक, शैक्षणिक, राजकीय क्षेत्रातले कार्यही वाखाणण्याजोगे आहे. अनेक क्षेत्रांना या गावाने नेतृत्व प्रदान केले. कै.अण्णासाहेब देशमुख हे त्यापैकीच एक. दुसरबीड येथे त्यांनी उभारलेला जिजामाता सहकारी साखर कारखाना विदर्भातील पहिला सहकारी साखर कारखाना. बुलढाणा जिल्हा सहकारी बँकेच्या स्थापनेपासून १९६२ ते १९७८ असे सलग १६ वर्षे ते या बँकेचे अध्यक्ष होते. १९७२ च्या भीषण दुष्काळात साखर कारखाना उभारणीच्या काळात काम नसलेल्या शेकडो हातांना काम देण्याचे मौलिक कार्य अण्णासाहेबांनी केले. शैक्षणिक क्षेत्रातही त्यांनी त्यांच्या कामाचा ठसा उमटवला. शुकदास महाराजांच्या पुढाकाराने साकारलेला स्वामी विवेकानंद आश्रम, हिवरा आश्रम येथे आहे. विवेकानंद आश्रम हे मानव सेवेचे केंद्र आहे. आज तेथे शाळा, कृषी महाविद्यालय, कृषी व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालय, विज्ञान महाविद्यालय, विविध वसतिगृहे, कर्णबधिर -अपंग निवासी विद्यालय विवेकानंद ज्ञानपीठ (इंग्रजी माध्यम) व आरोग्य विषयक सेवा, धमार्थ रुग्णचिकित्सा केंद्र, रोगनिदान शिबिरांचे आयोजन, कृषी प्रदर्शनांचे आयोजन, शेतकरी मार्गदर्शन केंद्र, विवेकानंद वाटिका, हरिहर तीर्थक्षेत्र, इत्यादींमुळे शहराला नंदनवनाचे स्वरूप आले आहे. महाराष्ट्र शासनाने विवेकानंद आश्रमास ब वर्ग तीर्थक्षेत्राचा दर्जा दिला आहे. विवेकानंद जन्मोत्सव दरवर्षी पौष वद्य पंचमी ते सप्तमी दरम्यान भव्य प्रमाणात साजरा केला जातो. तिन्ही दिवस नामवंत कलाकार, संगीतकार, गायक, व्याख्याते, प्रवचनकार, कीर्तनकार आपली सेवा देतात. पौष वद्य सप्तमीला तीन लाख भाविक महाप्रसाद सेवन करतात.
राजकीय पार्श्वभूमी
जनपद सभेच्या काळात मेहकर व परिसरात दलितमित्र कै. आयाजी पाटील यांनी हुंडाबंदी, सामूहिक विवाह, अंधश्रद्धा निर्मूलन, हरितक्रांती, पर्यावरण या सर्वच क्षेत्रांत अजोड काम केले. त्यांच्या भारदस्त व अभ्यासू व्यक्तिमत्त्वाचा युवकांवर मोठा प्रभाव होता. सहकार व शैक्षणिक क्षेत्रांतही त्यांनी भरीव कार्य केले. शिवाजी शिक्षण संस्थेच्या उभारणीत त्यांचा सिंहाचा वाटा होता. अनेक नवीन नेतृत्वांना त्यांनी संधी दिली. त्यांच्या अमृत महोत्सव समारंभाच्या निमित्ताने शंकरराव चव्हाण यांच्या रूपाने मेहकरात पहिल्यांदा मुख्यमंत्री आले. मेहकरच्या जडणघडणीत अनेकांनी योगदान दिले. माजी आमदार भाऊसाहेब लोढे हे त्यापैकीच एक. त्यांच्या कार्यकाळात मेहकरला पहिली पाणीपुरवठा योजना झाली. तालुक्याच्या विकासासाठी त्यांनी मेहनत घेतली. मेहकर मतदारसंघात लोणार तालुकाही येतो. त्यामुळे त्या तालुक्यातही त्यांच्या कार्याची लोक आजही आठवण करतात. मतदारसंघ राखीव होता तेव्हा तुळशीराम कंकाळ, लक्ष्मण गवई, बळीराम वानखेडे हे आमदार येथे होऊन गेले. काँग्रेसचे आमदार म्हणून कै. किसनराव सांगळे यांची कारकीर्दही गाजली पण, खऱ्या अर्थाने गाजला तो सुबोध केशव सावजी यांचा कार्यकाळ. सलग १४ वर्षे ते आमदार होते. काही काळ ते महसूल, वस्त्रोद्योग आदी खात्यांचे राज्यमंत्री होते. त्यांच्या कार्यकाळात मेहकरासाठी नवीन पाणीपुरवठा योजना (कोराडी प्रकल्पातून) मंजूर झाली. मेहकरातील बरीच विकासकामे त्यांच्या हातून झाली. या सर्व कालखंडात डॉ. पळसोकर, डॉ. देशमुख, माणिकचंद जैन, नलिनीताई खडसे, शोभाताई अग्रवाल या नगराध्यक्षांनी लक्षात राहण्याजोगे काम केले.
नंतरच्या काळात म्हणजे १९९५ पासून मेहकर मतदारसंघातर्फे काँग्रेसचे वर्चस्व संपले आणि १९९५ च्या निवडणुकीत प्रतापराव जाधव यांच्या रूपाने शिवसेनेचा आमदार या मतदारसंघाला मिळाला. युतीच्या काळात युवक कल्याण पाटबंधारे खात्याचे ते राज्यमंत्री झाले. सध्या ते बुलढाण्याचे खासदार आहेत. मेहकरसाठी त्यांनी रस्ते, नालीबांधणी, वीज, पाणी आदी बाबींकरिता पैसा खेचून आणला. नगराध्यक्ष म्हणून जिल्हा काँग्रेसचे माजी अध्यक्ष श्याम उमाळकर यांची कारकीर्द नियोजनबद्ध विकास कामांच्या बाबतीत लक्षणीयच ठरली. एकात्मिक शहर विकास योजनेचा आराखडा त्यांच्या काळातच तयार होऊन शासनाकडे गेला. त्यातील एकेक काम नंतरच्या काळात होत आहे. रामराव म्हस्के, कासमभाई गवळी, संजय जाधव या नगराध्यक्षांनीही रस्ते विकासाच्या बाबतीत काम केले. सामाजिक व कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या माध्यमातून कार्य केलेले डॉ. संजय रायमूलकर सध्या शिवसेनेचे आमदार आहेत.
शहराच्या नवीन भागात वाढ झाल्याने शहराचे भौगोलिक क्षेत्र विस्तारले. तेथे रस्ते, पाणी, नाल्या या समस्या आहेत. त्यांच्या पूर्ततेसाठी खासदार, आमदार, नगराध्यक्ष, यांच्याकडून निधी उपलब्धतेसाठी आणखी जोरकस प्रयत्नांची नागरिकांची मागणी आहे. शहराला सध्या आठवडय़ातून एकदा पाणीपुरवठा होतो. हा कालावधी कमी करणे गरजेचे आहे. कारण, कोराडी, पेनटाकळीसारखे मोठे प्रकल्पजवळ आहेत. चिखली, बुलढाणा शहरांना येथून पाणी पुरवले जाते. ४० पेक्षा जास्त खेडेगावांना हे प्रकल्प शेतीबरोबरच पिण्याचे पाणी पुरवतात. मेहकरच्या पाणी पुरवठ्यात नियोजनाचा मोठा अभाव आहे. सुसूत्रता आणली तर दिवसाआडही पाणी पुरवणे शक्य असल्याचे यापूर्वी नलिनीताई खडसे व श्याम उमाळकर या नगराध्यक्षांनी दाखवून दिलेले आहे. शहरात एकही बगीचा नाही. जागा मात्र बऱ्याच ठिकाणी आरक्षित आहे. तेथे बागबगिचे होणे, वृक्ष लागवड करणे आवश्यक आहे. सार्वजनिक कार्यक्रमांसाठी शहरात टाऊन हॉलची गरज आहे.
इतर महत्त्वाचे
संपूर्ण मराठी साहित्य जगतात प्रख्यात झालेले कविवर्य ना. घ. देशपांडे मेहकरचे. त्यांच्या शीळ, अभिसार, खूणगाठी या काव्यसंग्रहांतील कवितांनी रसिकांना वेड लावले होते. राज्य पुरस्कारांपासून साहित्य अकादमी पुरस्कारापर्यंत अनेक पुरस्कार त्यांना मिळाले. मेहकरच्या उत्तरेला टेकडीवर असलेल्या पुरातन कंचनीच्या महालासंबंधीच्या आख्यायिकेवर ‘कंचनीचा महाल’ हे दीर्घकाव्य त्यांनी लिहिले. त्याचा स्वतंत्र संग्रह निघाला. सांस्कृतिक क्षेत्रात मात्र मेहकरात मोठी पोकळी निर्माण झाली होती. १९९५ पासून मात्र किरण शिवहर डोंगरदिवे ह्यांनी ही पोकळी भरून काढत संपूर्ण महाराष्ट्रभर आपल्या साहित्यमुळे मेहकरची साहित्य चमक दाखवली. १९७६ मध्ये जन्मलेल्या ह्या साहित्यिक शिक्षकास राज्य पुरस्कारसह अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. त्यांच्या तुटलेल्या बोटांचे संदर्भ, मृगजळाचे पाणी आणि विषात वितळलेले सत्य ह्या संग्रहाना विशेष मागणी असून हे संग्रह खुप गाजले.किरण डोंगरदिवे ह्याच्या समीक्षण क्षेत्रात काव्यप्रदेशातील स्त्री ह्या दीर्घ ग्रंथाला महाराष्ट्रभरातून प्रचंड लोकप्रियता लाभली. ना.घं. देशपांडे यांचे बंधू वि.घ. देशपांडे हे अखिल भारतीय हिंदू महासभेचे अध्यक्ष होते. ते खासदारही होते. १९३९ मध्ये त्यांचा सत्कार मेहकरच्या बालाजी मंदिरात स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावकरांच्या हस्ते झाला होता. त्यावेळी सावरकरांनी युवकांना मोठय़ा संख्येने सैन्यात भरती होण्याचे आवाहन भाषणातून केल्याची नोंद आहे. ना.घं. देशपांडे यांनी मेहकरात मेहकर एज्युकेशन सोसायटी ही शिक्षण संस्था स्थापन केली. त्या संस्थेचे महाविद्यालय, विद्यालय व कन्या विद्यालय आहे. खासदार प्रतापराव जाधव यांनी महिला महाविद्यालय, विद्यालय व कॉन्व्हेंट सेंट्रल पब्लिक स्कूल मेहकरात आणले. श्याम उमाळकर यांनी अध्यापक महाविद्यालय, संगणक महाविद्यालय, फार्मसी विद्यालय, मॅनेजमेंट अभ्यासक्रम महाविद्यालय स्थापन केले. डॉ. सुभाष लोहिया यांनी महेश विद्या मंदिर, या इंग्रजी शाळेची भरीव प्रगती केली.डॉ. राम शिंदे यांनीही शैक्षणिक क्षेत्रात चांगली वाटचाल सुरू केली आहे,अध्यापक विद्यालय, पॉलिटेक्निक, CBSE पब्लिक स्कूल या संस्थाही त्यांनी सुरू करून विद्यार्थ्यांची सोय केली. संतांजी कॉन्व्हेंट, ज्ञानदीप कॉन्व्हेंट या इंग्रजी शाळा लक्षणीय कार्य शैक्षणिक क्षेत्रात करीत आहेत. कासमभाई गवळी यांनी उर्दू विद्यार्थ्यांसाठी उर्दू विद्यालय सुरू केले आहे. शैक्षणिक क्षेत्रातली मेहकरची घोडदौड नजरेत भरण्यासारखी आहे.