cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
श्रीरामवरदायिनी, चोरवणे
श्रीरामवरदायिनीचे स्तोत्र
शक्तीने मिळती राज्ये । युक्तिने टिकतीसयें ॥ शक्तीयुक्ति आम्हा देणे । श्रीरामवरदायिनी ॥ ६ ॥
जत्रा आणि उत्सव
या पंचक्रोशीत एप्रिल महिन्यामध्ये प्रत्येक देवस्थानच्या जत्रा भरत असतात, त्या जत्रेची सुरुवात या देवीच्या जत्रेपासून होते. पहिली यात्रा ही चैत्र महिन्यात पौर्णिमेला, हनुमान जयंतीच्या दिवशी होते. त्यानंतर सर्व देवस्थानच्या जत्रा एक एक करून होतात. श्रीरामवरदायिनी देवी नवसाला पावते, अशी येथील प्रत्येक भाविकाची श्रद्धा आहे.. पंचक्रोशीतील भक्तमंडळी आपल्या प्रापंचिक दुःखाबद्दल, आधिभौतिक, दैविक कृत्यांची गाहाणी देवीसमोर कौल रूपाने मांडून त्याचा उलगडा करून घेतात आणि त्या प्रमाणे आपले आचरण ठेवतात. ह्या देवीच्या दर्शनाला वर्षभर भाविक येत असतात. देवीचा सोहळा पहायला भक्त हे नियमितपणे वार्षिक जत्रेला आणि होळीला आवर्जून येतात, आणि देवीचे तसेच तिच्या पालखीचे दर्शन घेतात. चोरवणे गावातील माहेरवाशिणी देवीची ओटी भरायला जत्रेला किंवा होळीला येतातच. देवीची पालखी गावातील आपल्या मानकऱ्याबरोबर आणि पारंपरिक स्थानांवरून निघते.
जीर्णोद्धार
सध्या चोरवणे गावातील ह्या ’श्रीरामवरदायिनी’ देवीच्या देवळाच्या जीर्णोद्धाराचे काम गेल्या दोन वर्षांपासून चालू आहे. सर्व भक्तांचा देवीचे भव्य पाषाणी मंदिर बांधायचा प्रयास चालू आहे. त्यासाठी लागणारे पाषाण आणि त्यावर काम करणारे कारागीर हे कोल्हापुरातून आलेले आहेत. कोल्हापूरचे महालक्ष्मी मंदिर आहे तसे ’श्रीरामवरदायिनी देवीचे’ संपूर्ण पाषाणी मंदिर बांधायचे असे प्रत्येक भक्ताचे मनोरथ आहे. प्रस्तावित मंदिराची प्रतिकृती ही मंदिरात ठेवलेली आहे.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील हिंदू मंदिरे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्हा
डोंगरगाव (मुदखेड)
डोंगरगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. २३१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २३१ वर्ग:इ.स.पू.चे २३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
नोकिया एन९
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २०१० मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:नोकिया
एकनाथी अभंग गाथा
नाथांच्या घरची उलटी खूण| पाण्याला मोठी लागली तहान || आत घागर बाहेर पाणी|पाण्याला पाणी आले मिळोनी || आज मी ऐक नवल देखिले |वळचणीचे पाणी आढयाला लागले|| शेतकऱ्याने शेत पेरिले| राखणदाराला त्याने गिळिले | हंडी खादली भात टाकिला |बकऱ्यापुढे देव कापिला|| एका जनार्दनी मार्ग उलटा |जो जाणे तो गुरूचा बेटा ||
अभंगाचे महत्त्व
संत एकनाथांचा हा कोडे या प्रकारातील प्रसिद्ध अभंग आहे या अभंगात ते म्हणतात "नाथांच्या घरची खुण उलटी आहे. पाण्याला मोठी तहान लागली आहे. घागर पाण्यात बुडाली आहे.घागरीत पाणी आहे. आणि घागरीच्या बाहेरही पाणी आहे. हे घागरीतील पाणी बाहेरच्या अथांग पाण्यात मिसळून गेले.मी आज एक नवल पहिले. वळचणीला असणारे पाणी अढयाला गेले शेतकऱ्याने शेत पेरले. पण राखणदाराने त्याला गिळून टाकले खापराच्या हंडीत भात शिजवला पण जीवाने भात टाकून हंडी खाल्ली बकऱ्यापुढे देवाचा बळी दिला. हा मार्ग उलटा आहे हे वास्तव ज्याने जाणले तो गुरूचा बेटा होय.या अभंगातील भावार्था मागे आध्यात्मिक अर्थ दडलेला आहे.तो अर्थ समजला की अभंगातील कोडेही उलगडते. परमेश्वर सर्व पिंडापिंडात भरलेला आहे. त्याला न ओळखता जीव देहात अडकला आहे. देहाचा संकुचीतपण संपला कि ईश्वरी चौतन्याचा  अनुभव यावा लागतो. म्हणजे जीवरूपी पाण्यला समष्टीरूप पाण्याची तहान लागते .जिवातील चैत्यण्याला देहाचे बंधन आहे. म्हणून त्याला घागरीतील पाणी सर्वस्व आहे. असे वाटते हे. घागर अथांग पाण्यात बुडाली तर घागरीच्या आतही पाणी असते आणि बाहेरही वळचणीचे पाणी आढयाच्या पाण्याशी म्हणजे विश्वात्मक चैत्यन्याशी एकरूप झाले. शेतानेच राखणदाराला गिळून टाकले. म्हणजे काय? विधात्याने हे विश्व निर्माण केले.त्याने विश्वरूप शेताची पेरणी केली म्हणून अनेक जिवांची निर्मिती झाली .तो देहाच्या शेताची राखणदारी करतो. पण अज्ञानामुळे जीव ईश्वराला विसरला. त्याने ईश्वररुपी राखणदाराला गिळून टाकले. असे म्हटले आहे. देहरूपी खापराच्या हंडीत भात शिजवला. सुज्ञान माणुस भात खाऊन हंडी फेकून देतो.पण मायामोहामुळे जीवाचा विवेक सुटला. ईश्वररुपी भात टाकून देहरूपी हंडी तो खात बसला.नेहमी देवापुढे बळी दिला जातो. पण येथे जीवाने उलटेच काम केले. म्हणजे बकऱ्या पुढे देवाचा बळी दिला जातो. जीवाने अंगिकारलेला उलटा मार्ग टाकून सरळ मार्गाने चालण्याची जाणीव झाली की गुरूचे बळ मिळाले असा अर्थं होतो. त्याच्यावर गुरूची पूर्ण कृपा होते.एकेक शब्दाचा गूढ अर्थ जसजसा स्पष्ट होत जातो तसतसे अभंगातील कोडे उलगडते. मनाला एका वेगळ्याच समाधानाची अनुभूती येते.
रायगडनगर
रायगडनगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
रशियाचा तिसरा फियोदोर
फियोदोर ०३ वर्ग:इ.स. १६६१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६८२ मधील मृत्यू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मागादान
मागादान (Магадан) हे रशिया देशाच्या मागादान ओब्लास्तचे मुख्यालय आहे. मागादान शहर रशियाच्या अति-पूर्व भागात ओखोत्स्कच्या समुद्रकिनाऱ्यावर वसले असून ते ह्या भागातील एक महत्त्वाचे बंदर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियामधील शहरे वर्ग:मागादान ओब्लास्त
कॅल्गारी
कॅल्गारी हे कॅनडाच्या आल्बर्टा प्रांतामधील सर्वात मोठे शहर आहे. कॅल्गारी शहर आल्बर्टाच्या दक्षिण भागात गवताळ प्रदेशात वसले असून ते एडमंटनच्या २९४ किमी दक्षिणेस स्थित आहे. २०११ साली सुमारे ११ लाख लोकसंख्या असलेले कॅल्गारी कॅनडामधील तिसरे मोठे शहर (टोरॉंटो व मॉंत्रियाल खालोखाल) व पाचवे मोठे महानगर आहे.
१९८८ साली कॅल्गारीने हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धेचे यजमानपद भुषविले होते.
भूगोल
कॅल्गारी शहर आल्बर्टाच्या दक्षिण भागातील गवताळ प्रदेशात ८२५ वर्ग किमी इतक्या विस्तृत क्षेत्रफळावर वसले आहे.
जनसांख्यिकी
२०११ साली कॅल्गारीची लोकसंख्या १०,९६,८३३ इतकी होती. २००६ च्या तुलनेत ती ११ टक्क्यांनी वाढली आहे. येथील ५.७ टक्के लोक भारतीय वंशाचे आहेत.
अर्थकारण
दक्षिण आल्बर्टामधील कॅल्गारी हे सर्वात मोठे आर्थिक केंद्र आहे. येथील अर्थव्यवस्था बहुरंगी असून खनिज तेल, बॅकिंग, टेलिकॉम, माहिती तंत्रज्ञान हे येथील प्रमुख उद्योग आहेत.
खेळ
आईस हॉकी हा कॅल्गारीमधील सर्वात प्रसिद्ध खेळ आहे. एन.एच.एल.मध्ये खेळणारा कॅल्गारी फ्लेम्स हा येथील प्रमुख संघ आहे. १९८८ ऑलिंपिक स्पर्धेचे कॅल्गारी यजमान शहर होते. स्कीइंग हा देखील येथील एक लोकप्रिय खेळ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:कॅनडामधील शहरे
इ.स. ११०१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ११०१ वर्ग:इ.स.च्या ११०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कृष्ण गंगाधर दीक्षित
कृष्ण गंगाधर दीक्षित ऊर्फ कवी संजीव (एप्रिल १४, १९१४ - फेब्रुवारी २८, १९९५) हे मराठी कवी व गीतकार होते.
जीवन
कवी संजीवांचा जन्म एप्रिल १४, १९१४ रोजी महाराष्ट्रात सोलापुराजवळील 'वांगी' या गावी झाला. लहानपणी वडिलांचे छत्र हरवलेले संजीव त्यांच्या चुलत्यांच्या घरी वाढले. त्यांचे शालेय शिक्षण सोलापुरात झाले. पुढे कलाशिक्षणाकरता त्यांनी मुंबईच्या 'बॉंबे स्कूल ऑफ आर्ट' या संस्थेत प्रवेश घेतला. तेथून १९३९ साली ते जी.डी. आर्ट पदविका परीक्षा उत्तीर्ण झाले.
संजीव व्यवसायाने छायाचित्रकार व मूर्तिकार होते. त्यांनी काही काळ सोलापूर महानगरपालिकेच्या मुलींच्या शाळेत कलाशिक्षकाची नोकरी केली. तात्यासाहेब श्रोत्रिय यांच्या संपर्कात संजीवांना काव्यशास्त्राची, वृत्तछंदांची गोडी लागली. सुरुवातीच्या काळात गणेशोत्सवाच्या मेळ्यांकरता त्यांनी पुष्कळ गाणी लिहिली. १९३०-३२च्या सुमारास 'माझा राजबन्सी राणा कोणी धुंडून पहाना' हे संजीवांनी लिहिलेले आणि लोकप्रिय गायिका मेहबूबजान हिने गायलेले गाणे अतिशय लोकप्रिय झाले. १९३५ साली 'दिलरुबा' हा त्यांचा पहिला कवितासंग्रह प्रकाशित झाला. १९५०-६० सालांच्या दशकांत संजीवांनी मराठी चित्रपटांची गीतेही लिहिली.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:मराठी गीतकार वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
झाकिर हुसेन (निःसंदिग्धीकरण)
झाकिर हुसेन नावाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
कोचरेबुद्रुक
कोचरेबुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. २३२
मृत्यू
सम्राट अशोक - भारताच्या इतिहासातील महान सम्राट
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २३२ वर्ग:इ.स.पू.चे २३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
कन्सेप्सियान
कन्सेप्सियान (संपूर्ण नाव La Concepción de María Purísima del Nuevo Extremo) हे चिली देशामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे महानगर आहे. चिलीच्या मध्य-पश्चिम भागात प्रशांत महासागराच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या कन्सेप्सियानची लोकसंख्या २,२२,५८९ इतकी तर महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या १३,२२,५८१ इतकी आहे.
कन्सेप्सियान शहराची स्थापना १५५० साली पेद्रो दे व्हाल्दिव्हिया ह्या चिलीच्या पहिल्या शाही राज्यपालाने केली.
बाह्य दुवे
वर्ग:चिलेमधील शहरे
मेल्चियोर न्डाडाये
मेल्चियोर न्डाडाये (Melchior Ndadaye; २८ मार्च १९५३ - २१ ऑक्टोबर १९९३) हा बुरुंडी देशाचा चौथा व लोकशाही मार्गाने निवडुन आलेला पहिलाच राष्ट्राध्यक्ष होता. १९९३ साली सत्तेवर आलेल्या हुतू जमातीच्या न्डाडायेने बुरुंडीमधील जातीय तणाव कमी होण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. परंतु केवळ ३ महिने राष्ट्राध्यक्षपदावर राहिल्यानंतर २१ ऑक्टोबर १९९३ रोजी त्याची तुत्सी जमातीच्या लोकांनी हत्या केली. त्याच्या हत्येमुळे बुरुंडीमध्ये गृहयुद्ध सुरू झाले जे पुढील १० वर्षे चालू राहिले.
चिवारा
चिवारा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
आल्फ्रेड नोबेल
आल्फ्रेड बर्नाल्ड नोबेल (जन्म : स्टॉकहोम, ३१ ऑक्टोबर १८३३; - १० डिसेंबर १८९६) हे एक स्वीडिश शास्त्रज्ञ]होते.
प्रारंभीचे जीवन
नोबेलचा जन्म ऑक्टोबर २१, १८३३ रोजी स्वीडनमधील स्टॉकहोम येथे झाला. नोबेलचे वडील औषधांचे उद्योजक होते व आल्फ्रेडने स्वतः शालेय शिक्षण खाजगी शिक्षकांकडून घेतले. यांत्रिकी अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले असले तरी आल्फ्रेडला रासायनिक संशोधनात रस होता. भरीस वडील बंधुचा स्फोटकांच्या अपघातात मृत्यू ओढवल्यावर आल्फ्रेडने स्वतःला सुरक्षित स्फोटके शोधण्यासाठीच्या संशोधनाला वाहून घेतले व पुढे डायनामायटाचा शोध लावला.
डायनामायटामुळे नागरी तसेच लष्करी बांधकामे करणे सुलभ झाले व नोबेलने गडगंज संपत्ती मिळवली. आपल्या शोधाचा उपयोग युद्धातच जास्त होत असल्याचे व त्यामुळे आपण स्वतः इतरांच्या मृत्यूला कारणीभूत असल्याचे शल्य नोबेलच्या मनाला सलत होते. त्याकारणाने आल्फ्रेड नोबेलने दहा लाख स्वीडिश क्रोनरांचे विश्वस्त मंडळ स्थापले व जगातील उत्तमोत्तम संशोधकांना व शांतिदूतांना त्यातून पारितोषिक देणे आरंभले. हे पारितोषिक म्हणजेच नोबेल पारितोषिक होय.
इ.स. १९५८ साली १०२ अणुक्रमांकाचे मूलद्रव्य प्रयोगशाळेत कृत्रिमरित्या बनवण्यात आले; तेव्हा त्याला नोबेल यांच्या स्मरणार्थ नोबेलियम असे नाव देण्यात आले.
चरित्र
विनोदकुमार मिश्र यांनी 'अल्फ्रेड़ नोबल' या नावाचे नोबेल यांचे हिंदी चरित्र लिहिले आहे. मीनाक्षी वैद्य यांनी त्याचा 'आल्फ्रेड नोबेल' नावाचा मराठी अनुवाद केला आहे.
मृत्यु
“फ्रान्सविरूद्ध उच्च देशद्रोहाचा” आरोप, इटलीला बॅलिस्टाईट विकण्यासाठी, नोबेल पॅरिसहून सॅनरेमो, इटली येथे 1891 मध्ये गेले. 10 डिसेंबर 1896 रोजी अल्फ्रेड नोबेल हृदयविकाराच्या आजाराला बळी पडले, त्यातच त्याना झटका आला आणि त्याचा मृत्यू झाला. त्याचे कुटुंब, मित्र किंवा सहकारी यांच्यापासून अपरिचित, त्यांनी आपली बरीचशी संपत्ती ट्रस्टमध्ये ठेवली होती, नोबेल पारितोषिक म्हणून प्रसिद्ध होनाऱ्या पुरस्कारांच्या निधीसाठी ती संपत्ती वापरली जाते. त्याला स्टॉकहोममधील नॉरा बेग्राव्हिंग्सप्लेट्सनमध्ये पुरण्यात आले.
वर्ग:स्वीडिश रसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १८३३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८९६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा दक्षिण आफ्रिकेच्या केप टाउन शहरातील विमानतळ आहे. हा विमानतळ शहराच्या मध्यवर्ती भागापासून २० किमी आग्नेयेस आहे. हा दक्षिण आफ्रिकेतील दुसऱ्या तर आफ्रिकेतील तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक वर्दळीचा विमानतळ आहे. केप टाउन-जोहान्सबर्ग हा मार्ग जगातील नवव्या क्रमांकाचा सर्वाधिक वर्दळीचा मार्ग आहे. २०११मध्ये ४५ लाख प्रवाशांनी या मार्गावर प्रवास केला होता. केप टाउन पासून दक्षिण आफ्रिकेतील बव्हंश शहरांना तसेच आफ्रिका, आशिया आणि युरोपमधील प्रमुख शहरांना थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे.
इतिहास
केप टाउन विमानतळ १९५४मध्ये प्रवाशांसाठी खुला झाला. त्यावेळी याला तत्कालीन पंतप्रधान डी.एफ. मलानचे नाव देण्यात आले होते. तेव्हा येथून एक थेट लंडन तर दुसरी जोहान्सबर्गमार्गे लंडन अशा दोन आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा होत्या. १९९० च्या सुमारास दक्षिण आफ्रिकेतील वर्णभेद संपुष्टात आल्यावर या विमानतळाची मालकी सरकारकडून नव्याने उभारलेल्या एरपोर्ट्स कंपनी ऑफ साउथ आफ्रिकाकडे हस्तांतरित झाली व विमानतळाचे नाव राजकीयदृष्ट्या तटस्थ असे केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ करण्यात आले. या विमानतळावरून २००-४-५मध्ये ६२ लाख, २००७-०८मध्ये ८४ लाख तर २००८-०९मध्ये ७८ लाख प्रवाशांनी ये-जा केली. २०१६मध्ये १ कोटीपेक्षा जास्त प्रवाशांनी या विमानतळाचा उपयोग केला.
२०१० फिफा विश्वचषकाच्या निमित्ताने या विमानतळाचा मोठ्या प्रमाणात विस्तार करण्यात आला. त्यावेळी १.६ अब्ज रॅंड खर्च करून आंतरराष्ट्रीय आणि अंतर्देशीय टर्मिनलांना जोडणारे मध्य टर्मिनल उभारण्यात आले. २०१८ च्या शेवटी येथे दुसरी धावपट्टी बांधणे सुरू होईल.
विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने
वर्ग:केप टाउन वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील विमानतळ
गरुडाचार
गरुडाचार यांनी बनारस विद्यापीठातून अभियांत्रिकीची पदवी घेतली होती. इ.स. १९३५-३६ ते १९५०-५१ या कालावधीत त्यांची क्रिकेट कारकीर्द बहरात होती. २७ प्रथमश्रेणी सामन्यांत त्यांनी एका शतकासह एकूण ११२६ धावा केल्या होत्या. त्यांची सरासरी २९.६३ होती.
गरुडाचार उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेग-ब्रेक गोलंदाजी करायचे. गोलंदाजीत त्यांने १००हून अधिक बळी घेतले होते. एकाच सामन्यात पाच गडी बाद करण्याची कामगिरी सात वेळा, आणि दहा बळी घेण्याची कामगिरी त्यांनी तीन वेळा केली होती.
१९३९-४० च्या मोसमात अंतिम रणजी करंडक सामना पूना क्लब च्या मैदानावर २४ फेब्रुवारी १९४० रोजी झाला. त्यावेळी संयुक्त प्रांताने प्रथम फलंदाजी केली होती.गरुडाचार यांनी आठव्या क्रमांकावर येऊन ६३ धावांची नाबाद फलंदाजी केली. संयुक्त प्रांताचा डाव २३७ धावांत संपला होता.महाराष्ट्राने ५८१ धावा करून आघाडी घेतली होती. गरुडाचार यांनी खंडू रांगणेकर यांना ४५ धावांवर बाद केले. त्या सामन्यात त्यांना ही एकच विकेट मिळाली होती.
इ.स. १९४६ च्या सुमारास क्रिकेटपटू गरुडाचार यांनी सी.के. नायडू कर्णधार असलेल्या होळकर संघाविरुद्ध १६४ धावांची खेळी केली. या सामन्यात ते म्हैसूर संघाचे कर्णधार होते.याच सामन्याने गरुडाचार यांनी त्यांच्या प्रथम श्रेणी क्रिकेट कारकिर्दीची समाप्ती केली.
वर्ग:क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
इकेदा हयातो
हयातो, इकेदा वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नावझे
भौगोलिक स्थान
मुंबई अहमदाबाद राष्ट्रीय महामार्गावर वरईफाट्यावर डाव्या बाजूला वळून वरई सफाळे राज्य मार्गावर ५ किमी अंतरावर फुटणाऱ्या उजवीकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर एक किमी अंतरावर वसलेले आहे.पश्चिम रेल्वेच्या सफाळे रेल्वे स्थानकावरून गेल्यास पारगाव पूल ओलांडल्यानंतर ७ किमी अंतरावर हे गाव वसलेले आहे.
नागरी जीवन
येथील बहुतांश लोक शेतकरी कुटुंबातील आहेत. काही जण पावसाळ्यात मासेमारी करतात.येथे भरपूर प्रमाणात रानभाज्या मिळतात. खरशिंग,करडू,बाफली,पेंढर, बांबूशिंद, कवळ, खुरासनीचा पाला, लोत, शेवळी, उडदाचा पाला, काकड, रानचिकू, आभईची शेंग, अळबी, आंबट बिबली, माड, चावा वेल, टेरा, कर्टुलं,लोथी, सतरा, हळंदा, शेवळे, कोरड, टाकळा, शेवगा, तेरे, कुडाची फुलं, घोळ, कोळू, रताळ्याचे कोंब, टेंभरण, मोहदोडे, नारळी, मोखा, चायवळ, वांगोटी, भोपा, बोंडारा, रानकेळी, भारंगा ह्या काही रानभाज्या आहेत. ह्या भाज्या मुख्यतः पावसाळ्यात होतात.ह्या भाज्या पोटाचे विकार, खोकला आणि इतर तत्सम आजारावर गुणकारी असतात. आदिवासी समाज बांधवांना त्याची चांगली समज असते. तारपा नृत्य आणि वारली रंगकला हे आदिवासी समाजाचे अविभाज्य भाग आहेत.
नागरीसुविधा
गावात जिल्हा परिषदेची प्राथमिक शाळा आहे. गावात पाणी पुरवठा, रस्ते देखभाल, सार्वजनिक वीजपुरवठा ग्रामपंचायतीच्या मार्फत पुरविण्यात येतो.
जवळची गावे
नावझे गावाच्या आसपास गुंडावे, साखरे, साळीवळी, दहिसर तर्फे मनोर, वेहलोळी, बोट,सावरे, कुडे, खैरे, एंबुरऐरंबी ही गावे आहेत.
संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
वर्ग: पालघर तालुक्यातील गावे
राज्य महामार्ग १६९ (महाराष्ट्र)
राज्य महामार्ग १६९ (महाराष्ट्र) हा रेणापुर - घाटनांदूर - पार्ली असा जातो.
वर्ग:महाराष्ट्रातील राज्य महामार्ग वर्ग:बीड जिल्हा
हातणी
हातणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
काळा गरुड
काळा गरुड (इंग्लिश: Black eagle) हा एक शिकारी पक्षी आहे.
हा पक्षी आकाराने घारीपेक्षा मोठा असून काळसर वर्णाचा असतो. याच्या लांब शेपटीवर पुसट असतात. पंख लांब गोलाकार, पायाचा रंग पिवळा आणि चोच गर्द वर्णाची असते. यामध्ये नर-मादी दिसायला सारखे असले तरी यामध्ये मादी मोठी असते.
हे पक्षी हिवाळ्यात पाकिस्तानच्या रावळपिंडी जिल्ह्यात आढळतात. याशिवाय भूतान आणि भारतातील अरुणाचल प्रदेश तसेच ब्रह्मपुत्रेच्या दक्षिणेकडील पर्वत आणि कन्याकुमारी तसेच श्रीलंकेकडील डोंगराळ भूप्रदेशातही आढळतात.
दक्षिणेकडे नोव्हेंबर ते मार्च या काळात आणि उत्तरेकडे आणि जानेवारी ते एप्रिलमध्ये आढळतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी वर्ग:गरुड
अजनुज
अजनुज हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा,सातारा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
मल्याळी चित्रपट कलाकारांची यादी
मल्याळम चित्रपटातील प्रसिद्ध अभिनेते आणि अभिनेत्रींची यादी.
संदर्भदूवा
वर्ग:मल्याळम भाषेमधील चित्रपट
नोकिया एन मालिका
नोकिया एन मालिका ही नोकियाच्या भ्रमणध्वनींची मालिका असून ती २००५ मध्ये प्रकाशित झाली.
या मालिकेत खालील भ्रमणध्वनी आहेत.
वर्ग:नोकिया
इ.स.पू. २३३
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २३३ वर्ग:इ.स.पू.चे २३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
पर्सी हॉर्नीब्रूक
हॉर्नीब्रूक, पर्सी वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राष्ट्रीय कांदा आणि लसूण संशोधन केंद्र
राष्ट्रीय कांदा आणि लसूण संशोधन केंद्र ही भारतीय कृषी संशोधन केंद्राच्या अंतर्गत असलेली संशोधन संस्था महाराष्ट्रातील राजगुरुनगर येथे १९९७ साली स्थापन करण्यात आली. या संस्थेत कांदा आणि लसूण या पिकांवर संशोधन केले जाते. संस्थेत कांदा आणि लसूण या पिकांच्या नवनवीन जाती विकसित केल्या जातात, तसेच कांदा आणि लसूण बियाण्यांची विक्रीही केली जाते. येथील संशोधक नवीन उत्पादन तंत्रेही विकसित करत असतात.
येथे शेतकऱ्यांसाठी कांदा आणि लसूण यांच्या लागवडीबद्दलचे प्रशिक्षण वर्ग आयोजित केले जातात. काळूस येथे या संस्थेचे बियाणे तयार करण्यासाठीचे शेत आहे. शेतकऱ्यांना या दोन्ही पिकांबद्दल मार्गदर्शन आणि कृषी सल्लाही दिला जातो. दर महिन्याला पीक सल्ल्याची मार्गदर्शिका जारी केली जाते.
संदर्भ सूची
'''
वर्ग:कृषी संशोधन वर्ग:राजगुरुनगर
जोहान क्लोएट
जोहानेस डॅनिएल क्लोएट ( २१ जूलै २९७१) हा दक्षिण आफ्रिका देशाचा एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट पंच आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:क्रिकेट पंच वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील व्यक्ती
भारतीय रेल्वे
भारतीय रेल्वे (संक्षेप: भा.रे.) ही भारताची सरकार-नियंत्रित सार्वजनिक रेल्वेसेवा आहे. भारतातील रेल्वेमार्गांची एकूण लांबी ६७,४१५ कि.मी. इतकी आहे. भारतीय रेल्वे दररोज २३१ लाख प्रवासी आणि ३३ लाख टन मालाची वाहतूक करते. भारतीय रेल्वेच्या मालकीत भारतीय रेल्वेमध्ये १२,१४७ इंजिने, ७४,००३ प्रवासी डबे आणि २८९,१८५ वाघिणी आहेत आणि रोज ८,७०२ प्रवासी गाड्यांसहित एकूण १३,५२३ गाड्या धावतात. भारतीय रेल्वेची ३०० रेल्वे यार्डे, २,३०० मालधक्के आणि ७०० दुरुस्ती केंद्रे आहेत. ही रेल्वे जगातील चौथी सर्वांत मोठ्या रेल्वेसेवा आहे. १२.२७ लाख कर्मचारी असलेली भारतीय रेल्वे, कर्मचारीसंख्येत जगातील आठवी सर्वांत मोठी व्यावसायिक संस्था आहे. रेल्वे विभाग हा भारत सरकारच्या कें‍द्रीय रेल्वे खात्यातील विभाग, भारतातील संपूर्ण रेल्वे जाळ्याचे नियोजन करतो. रेल्वे खात्याचे कामकाज कॅबिनेट दर्जाचे रेल्वेमंत्री पाहतात व रेल्वे विभागाचे नियोजन रेल्वे बोर्ड करते. भारतीय रेल्वे लांब पल्ल्याच्या व उपनगरीय अशा दोन्ही प्रकारच्या सेवा चालवते. ही जगातील सर्वांत मोठ्या संस्थांपैकी एक आहे.
इतिहास
भारतात रेल्वे वाहतुकीचा प्रथम आराखडा इ.स. १८३२ सालीच मांडण्यात आला होता. भारतातील पहिली रेल्वे इ.स. १८३७ मध्ये चेन्नई मध्ये रेड हिल्स पासून चिंतड्रिपेट धावली. तिला रेड हिल रेल्वे असे नाव देण्यात आले आणि विल्यम एवरीने उत्पादित रोटरी स्टीम लोकोमोटिव्हचा वापर केला. हे रेल्वे सर आर्थर कॉटन बांधले होते आणि मुख्यत्वे मद्रासमधल्या रस्ते-बांधकाम कामासाठी ग्रेनाईट दगडांची वाहतूक करण्यासाठी वापरले जात असे. इ.स. १८४४ साली, भारताचे त्यावेळचे गव्हर्नर जनरल लॉर्ड हार्डिंग यांनी खाजगी व्यावसायिक मंडळीना रेल्वे व्यवस्था चालू करण्यासाठी परवानगी दिली. दोन नवीन रेल्वे कंपन्यांची स्थापना करण्यात आली आणि ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला त्यांना मदत करण्यासाठी सांगण्यात आले. १८४५मध्ये कॉटन राजमहेंद्री मधील डॉलेश्वरम येथे गोदावरी बांध बांधकाम बांधला, गोदावरी वर बांध बांधण्यासाठी दगड पुरवतो. पुढील काही वर्षात, इंग्लंडमधील गुंतवणूकदारांनी दाखवलेल्या व्यावसायिक औत्सुक्याचा भारताची रेल्वे व्यवस्था वृद्धिंगत होण्यात हातभार लागला. १८५१मध्ये सोलानी ॲक्वाडक्ट रेल्वे रुरकीमध्ये बांधण्यात आली, ज्याला ब्रिटिश अधिकारी नंतर नाव "थॉमसन" नावाच्या स्टीम लोकोमोटिव्हने आणले. सोलनी नदीवर ॲक्क्वाडक्ट बांधकाम साहित्याचा वापर करण्यासाठी हे वापरण्यात आले होते.
एप्रिल १८, इ.स. १८५३ रोजी भारतातील पहिली प्रवासी रेल्वेगाडी बोरीबंदर (नंतरचे व्हिक्टोरिया टर्मिनस, व आताचे छत्रपती शिवाजी टर्मिनस) मुंबई ते ठाणे अशी ३४ किलोमीटर (२१ मैल) धावली. साहिब, सिंध आणि सुलतान अशी नावे असलेल्या तीन वाफेच्या इंजिनांनी त्या गाडीला खेचले होते, आणि भारतातील रेल्वे वाहतूकीला औपचारिक सुरुवात झाली. त्यानंतर १८५४मध्ये बंगाल मध्ये हावडा ते हुगळी हे २४ मैलांचे अंतर कापणारी गाडी सुरू झाली. १८५४ साली मुंबई ठाणे रेल्वे कल्याण पर्यंत वाढवली गेली. तेव्हाच देशाचा पहिला पूल, ठाणे व्हायाडक्ट, आणि पहिला बोगदा, पारसिक बोगदा बांधण्यात आला. कोलकाता ते अलाहाबाद दिल्ली असा लोहमार्गही १८६४ मध्ये पूर्ण केला गेला. मुंबई ते कोलकाता रेल्वेमार्ग पूर्ण झाला १८७०मध्ये त्यावरून गाडी धावली. १८८५मध्ये भारतीय बनावटीचे रेल्वे इंजिन बनवण्याची सुरुवात झाली. * प्रसाधनगृहांची सुविधा, १८९१ मध्ये प्रथम दर्जाच्या डब्यांत, १९०७ साली खालच्या वर्गाच्या डब्यांत दिली गेली. पहिली विद्युत रेल्वे, मुंबई व्हीटी ते कुर्ला दरम्यान, ३ फेब्रुवारी १९२५ रोजी धावली. इ.स. १९४७पर्यंत भारतात ४२ रेल्वे कंपन्या होत्या. इ.स. १९५१मध्ये या सर्व संस्थांचे राष्ट्रीयीकरण करून एक संस्था बनवण्यात आली. पहिली भूमिगत रेल्वे, कोलकाता मेट्रो, २४ ऑक्टोबर १९८४ रोजी धावली. पहिली संगणकीकृत आरक्षण प्रणाली, नवी दिल्ली, १९८६ साली सुरुवात झाली.
रेल्वेचे अंदाजपत्रक भारतातील रेल्वे वाहतूकीची निगा राखण्याची, अद्ययावतीकरणाची आणि विकासासाठीची कामे करण्याचा प्रस्ताव रहायचा. सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे यात पुढील वर्षाचे आर्थिक प्रस्ताव असतात, जेणेकरून रेल्वेचे प्रवासी व मालवाहतूकीचे भाडे ठरवण्यात येते. या अंदाजपत्रकावर भारतीय संसद चर्चा करते व बदल सुचवते. हे अंदाजपत्रक लोकसभेत साध्या बहुमताने संमत होणे आवश्यक असते. राज्यसभेला यावर टिप्पणी करण्याचा हक्क असतो पण तो रेल्वे मंत्रालयावर बांधिल नसतो. १९२४ च्या ऍकवर्थ समितीच्या सल्ल्यानुसार रेल्वेचे अंदाजपत्रक भारत सरकारच्या अंदाजपत्रकाच्या दोन दिवस आधी (साधारण फेब्रुवारी २६च्या सुमारास) संसदेत सादर केले जाते. रेल्वेच्या अंदाजपत्रकातील फायदा किंवा तुटवडा सरकारच्या अंदाजपत्रकात दाखवला जातो. रेल्वे अंदाजपत्रक सन २०१८ साली पासून सामान्य अंदाजपत्रक सोबत मिळवला गेला.
आयआरचे संशोधन डिझाईन अँड स्टँडर्ड्स ऑर्गनायझेशन (आरडीएसओ) संशोधन, डिझाइन आणि मानकीकरण करते. वृद्धापकाळातील पायाभूत सुविधा सुधारण्यासाठी व त्याची सेवा गुणवत्ता सुधारण्यासाठी रेल्वेने कित्येक उपक्रम हाती घेतले आहेत. २०२० पर्यंत आयआर श्रेणीसुधारित करण्यासाठी inr 9050000000000 गुंतवणूक करण्याची भारत सरकारची योजना आहे. पायाभूत सुविधा आधुनिकीकरणाच्या प्रकल्पांमध्ये हाय-स्पीड रेल्वे समाविष्ट आहे, २०२२ मध्ये प्रथम अहमदाबाद-मुंबई ट्रेन कार्यरत;  2700 acre inr 10700000000000 योजनेंतर्गत ४०० स्थानकांचे पुनर्विकास; डिजिटल इंडिया - कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी आणि खर्च कमी करण्यासाठी रेल्वेचे डिजीटलायझेशन inr 35000000000000; रेन वॉटर हार्वेस्टिंग, डिसेंबर २०१८ पर्यंत १८८५ प्रणाली स्थापित केल्या; आणि पुनर्वसन रेल्वेच्या जमीनीच्या आणि रुळांच्या बाजूने.
आयात केलेले-इंधन खर्चावर बचत करण्यासाठी सर्व मार्ग विद्युतीकरण असतील. मार्च २०२१ पर्यंत पूर्ण विद्युतीकरणाचे नियोजन करून नोव्हेंबर २०२१ पर्यंत ५०.९० टक्के नेटवर्कचे विद्युतीकरण करण्यात आले. ऑफ-द-ग्रीड सौरऊर्जेवर चालणा गाड्यांचे (२०१७ ते २०२२ दरम्यान) सौर आणि पवन ऊर्जा १३०० मेगावॅटच्या गीगावाट बसविण्याच्या योजना आहेत; जून २०१८ in मध्ये भारताने जगातील पहिली सौरऊर्जेवर चालणारी ट्रेन आणि रूफटॉप सौर शेतात ५० कोचेस सादर केले. या प्रयोगाचे प्रारंभिक मूल्यांकन सकारात्मक राहिले. रूफटॉप सौर विद्युत दीर्घ-इंधन खर्च कमी करण्यासाठी आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी स्टेशनवर योजना आखली गेली आहे, आणि टिकाऊ लाईट-उत्सर्जक डायोड मार्च २०१८ पर्यंत सर्व स्थानकांवरील प्रकाशयोजना पूर्ण झाली ज्यामुळे वीज बिलांमध्ये वर्षाकाठी ५०० दशलक्ष रुपयांची बचत होते.
जानेवारी मध्ये सर्व मानव रहित पातळी पार केली गेली होती आणि ओव्हरब्रिज आणि अंडरब्रिजद्वारे मानव-स्तरीय पातळी क्रॉसिंग क्रमाने बदलली जात आहेत. इतर सुरक्षा प्रकल्पांमध्ये सर्वप्रथम वातानुकूलित कोचमध्ये २०१८ मध्ये राजधानी एक्स्प्रेस गाड्यांमध्ये सुरू झालेल्या स्वयंचलित फायर अलार्म सिस्टमचा समावेश आहे; आणि ६,०९५ जीपीएस-सक्षम अंतर्देशीय नेव्हिगेशन सिस्टम रेल्वे सिग्नलिंग उपकरणे (ट्रेन ड्रायव्हर्सना इशारा देण्यासाठी ट्रॅकवर फटाके ठेवण्याची प्रथा बदलून) चार झोनमध्ये स्थापित केली आहेत: उत्तर रेल्वे, उत्तर मध्य, उत्तर पूर्व रेल्वे विभाग आणि आयसीएफ कोच जागा एलएचबी कोचसह बदलणे. बिहारमधील दोन नवीन कारखान्यांसह लोकोमोटिव्ह कारखान्यांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आहे: मधेपुरा मधील एक इलेक्ट्रिक लोकोमोटिव्ह कारखाना आणि मारहौरा मधील डिझेल लोकोमोटिव्ह फॅक्टरी आणि एप्रिल ते जुलै २०१४ पर्यंत २,२८,५८५ जैव-शौचालय सुरू करण्यात आले. २०१८ ते २०२८ पर्यंत ८०० इलेक्ट्रिक लोकोमोटिव्ह पुरवठा करण्यासाठी अल्स्टॉम सह inr 200 भागीदारी जाहीर केली गेली.
रचना
याव्यतिरिक्त रेल्वे विद्युतीकरण केंद्रिय संस्था आणि कोलकाता मेट्रो रेल्वे बांधकाम विभागांनी हा त्यांचेत्यांचे मुख्याधिकारी असतात.
सहाय्यक कंपन्या
इतर जाहीर क्षेत्रातील कंपन्याही रेल्वे मंत्रालयाच्या नियंत्रणाखील आहेत. यांपैकी काही:
विभाग आणि प्रभाग
रेल्वे बोर्डाने ठरवल्याप्रमाणे १९५० मध्ये देशातील खासगी रेल्वे कंपन्यांचे अस्तित्व संपुष्टात आले. भारतातील सर्व रेल्वे सेवेची सहा रेल्वे विभागांमध्ये (झोन) विभागणी करण्याचे झाली. यानुसार हैदराबादची निझाम रेल्वे, ग्वाल्हेरची सिंदिया रेल्वे आणि घोलपूर रेल्वे यांची मिळून 'मध्य रेल' असा विभाग बनवला. "बॉम्बे बरोडा अँड सेंट्रल इंडिया रेल्वे" (बीबी अँड सीआय), सौराष्ट्र रेल्वे, राजपुताना रेल्वे आणि जयपूर रेल्वे यांना एकत्र करून 'पश्चिम रेल्वे' विभाग बनवण्यात आला. उत्तर रेल्वे ही 'ईस्टर्न पंजाब रेल्वे' व जोधपूर रेल्वे, बिकानेर रेल्वे यांना मिळून बनवण्यात आली. अवध, आसाम, तिरहूत या रेल्वे कंपन्यांच्या एकत्रीकरणातून ईशान्य रेल्वे (उत्तर-पूर्व रेल) स्थापन झाली. 'पूर्व रेल'मध्ये बंगाल-नागपूर रेल्वे आणि "ईस्ट इंडिया रेल्वे कंपनी" यांचा समावेश होता.
व्यवस्थापनासाठी भारतीय रेल्वेचे १८ विभाग करण्यात आले आहेत. प्रत्येक रेल्वे विभागाचे देखील प्रभाग पाडण्यात आले आहेत. प्रत्येक प्रभागात एक प्रभागीय कार्यालय असते. असे एकूण ६७ प्रभाग आहेत. कोलकाता मेट्रोचे मालकी हक्क व संचालन भारतीय रेल्वेकडे असले तरी देखील ही मेट्रो सेवा कोणत्याही प्रभागामध्ये येत नाही. संचालनाच्या दृष्टीने या रेल्वेस विभागीय रेल्वेचा दर्जा आहे. † कोंकण रेल्वे ही भारतीय रेल्वे बोर्डाच्या नियंत्रणाखालील वेगळी संस्था आहे. याचे मुख्यालय बेलापूर, नवी मुंबई येथे आहे.
उत्पादन
मुख्यत्वे ऐतिहासिक कारणांसाठी, वहनसाहित्य आणि भारी तांत्रिक घटकांचे उत्पादन भारतीय रेल्वे स्वतः करते. महाग तंत्रज्ञानावर आधारित सामुग्री आयात न करता स्वदेशी पर्यायी उत्पादने वापरून खर्च कमी करणे हाच प्रमुख उद्देश बऱ्याच विकसनशील अर्थव्यवस्थांचा असतो.
भारतीय रेल्वेच्या उत्पादन संस्था केंद्रीय मंत्रालयाच्या अखत्यारीत येतात. या संस्थांचे मुख्य व्यवस्थापक रेल्वे बोर्डाच्या नियंत्रणाखाली असतात. भारतीय रेल्वेच्या उत्पादन संस्था आहेत:
प्रवासी सेवा
दरवर्षी भारतीय रेल्वेच्या ८,७०२ प्रवासी गाड्यांमधून ५ अब्ज प्रवासी, २७ राज्य आणि ३ केंद्रशासित प्रदेशांत प्रवास करतात. सिक्किम आणि मेघालय या दोन राज्यात रेल्वे जात नाही. बहुतांशी, रेल्वे ही भारतात लांब पल्ल्याचा प्रवास करण्यासाठीचा प्रथम पर्याय म्हणून स्वीकारली जातो.
सर्वसाधारण प्रवासी गाडीमध्ये १८ रेल्वे डबे असतात. जास्त प्रवासी संख्या असलेला मार्गांवरील काही गाड्यांमध्ये डब्यांची संख्या २४पर्यंत देखील अढळते. एका डब्याची क्षमता १८ पासून ७२ प्रवासी वाहून नेण्याची असते. परंतु सुट्टीच्या दिवसात अथवा अतिव्यस्त मार्गांवर ही क्षमता नियमितपणे ओलांडलेली अढळते. साधारणपणे डबे जोडमार्गिका वापरून एक मेकांना जोडलेले असतात, ज्यामुळे चालत्या गाडीत प्रावाशांना एका डब्यातून दुसऱ्या डब्यात जाता येते. काही तांत्रिक कारणांसाठी गाड्यांमध्ये न जोडलेले डबे देखील असतात.
प्रत्येक डब्याची रचना एका वर्गाच्या प्रवासासाठी केलेली असते. भारतातील रेल्वे प्रवासाची अंतरे खूप लांब असल्याने शयनयान (रात्री आडवे झोपून प्रवास करण्याची सोय असलेले डबे) जास्त वापरात आहेत. सामान्य गाडीत ३ ते ५ वातानुकूलित डबे असतात.
माहितीजालाच्या साहायाने आरक्षणाची सोय इ.स. २००४ साली सुरू करण्यात आली. २००९ सालापर्यंत तिचा वापर प्रतिदिन १ लक्ष आरक्षणे इतका होण्याची अपेक्षा आहे. ए.टी.एम. यंत्रांद्वारे लांब पल्यांच्या प्रवासाचे आरक्षण करण्याची सोय बऱ्याच स्थानकांवर उपलब्ध करण्यात येणार आहे.
रेल्वेडब्यांचे वर्ग
भारतीय रेल्वेमध्ये निरनिराळ्या वर्गाचे डबे आहेत.
जागतिक वारसा गाड्या
दार्जीलिंग हिमालयीन रेल्वे या नॅरो गेज, वाफेच्या इंजिनावर चालणाऱ्या रेल्वेला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थान यादीत स्थान मिळालेले आहे. ही रेल्वे जुन्या सिलिगुडी स्थानकावरून तर सध्या जलपाइगुडी स्थानकावरून सुटते. पश्चिम बंगाल मधून सुटणारी ही रेल्वे चहाच्या मळ्यांमधून प्रवास करून दार्जीलिंगला पोहोचते. दार्जिलिंग हे २१३४ मी. उंचीवर वसलेले थंड हवेचे ठिकाण आहे. या रेल्वे मार्गावरील सर्वांत उंचीचे स्थानक घूम आहे.
निलगिरी पर्वतीय रेल्वे, ही दक्षिण भारतातील निलगिरी पर्वतरांगेत चालणारी लोहमार्ग आहे. ही नॅरो गेज, सुद्धा जागतिक वारसा स्थानांमध्ये आहे. ही भारतातील एकमेव रॅक रेल्वे आहे.
कालका शिमला रेल्वे ही जगातील सगळ्यात अवघड चढणीच्या लोहमार्गांपैकी एक आहे. ही नॅरो गेज, सुद्धा जागतिक वारसा स्थानांमध्ये आहे.
मुंबईचे छत्रपती शिवाजी टर्मिनस रेल्वे स्टेशन, सुद्धा जागतिक वारसा स्थानांमध्ये आहे.
पर्यटन गाड्या
पॅलेस ऑन व्हील्स ही विशेष रेल्वेगाडी आहे. वाफेच्या इंजिनाने ओढली जाणारी ही गाडी राजस्थान सरकारने पर्यटन वाढवण्यासाठी सुरू केली. महाराष्ट्रातही डेक्कन ऑडिसी नावाची गाडी आहे. ही गाडी कोकणासह महाराष्ट्रातून फिरते.
इतर गाड्या
समझौता एक्सप्रेस ही भारत व पाकिस्तानच्या दरम्यान धावणारी गाडी होती. इ.स. २००१ मधील युद्धसदृश परिस्थितीनंतर ती रद्द करण्यात आली व २००४मध्ये परत सुरू झाली. थार एक्सप्रेस ही भारतातील मुनाबाओ व पाकिस्तानमधील खोखरापार शहरांना जोडणारी गाडी १९६५ च्या भारत-पाक युद्धानंतर बंद करण्यात आली होती व २००४ मध्ये परत सुरू झाली.
लाइफलाईन एक्सप्रेस ही विशेष गाडी पोचण्यास कठीण अशा अनागरी वस्त्यांमध्ये स्वास्थ्यसेवा पुरवते. फिरता दवाखाना या नावानेही ओळखल्या जाणाऱ्या गाडीचा एक डबा शल्यचिकित्सा खोलीच असतो. याशिवाय दोन डब्यांतून रुग्णांना राहण्याची सोय असते. एका स्थानकात दीड-दोन महिने थांबत ही गाडी देशभर प्रवास करीत राहते.
माल सेवा
भारतीय रेल्वेवर अनेकविध मालाची मोठा प्रमाणावर वाहतूक होते – खनिजे, खते आणि खनिजतेल, शेती उत्पन्ने, लोखंड आणि पोलाद, मिश्रवहन वाहतूक, इत्यादी. मोठी बंदरे आणि मोठ्या शहरांमध्ये मालवाहतूकी साठी आणि मालगाडीत माल चढवण्या उतरवण्यासाठी स्वतंत्र रेल्वे मार्ग, गोदाम, फलाट आणि यार्डांची सोय असते.
भारतीय रेल्वेचा ७०% महसूल आणि बहुतांश नफा माल वाहतुकीतून उत्पन्न होतो आणि यातूनच‍ तोट्यात चालणाऱ्या प्रवासी वाहतुकीला अनुदानित आर्थिक साहाय्य दिले जाते. परंतु गेल्या काही वर्षांपासून, रेल्वेच्या तुलनेत ट्रक ने स्वस्त दरात होणाऱ्या माल वाहतुकीमुळे रेल्वेच्या मालवाहतूक उद्योगाला स्पर्धा जाणवू लागली आहे. म्हणून १९९० पासून, मध्यम क्षमतेच्या वाघिणीं हळू हळू बाद करून मोठ्या आणि आधुनिक वाघिणींच्या उपयोगावर भर द्यायला सुरुवात केली आहे. या नवीन वाघिणी‍चा उपयोग मुख्यत्वे कोळसा, सिमेंट, धान्ये, खनिजे या सारखा ठोक माल वाहून नेण्यासाठी उपयोग केला जातो.
या व्यतिरिक्त, वाहनांची देखील वाहतूक भारतीय रेल्वे वर केली जाते. अशा मालगाड्यांवर मालवाहू ट्रक चढवून एका ठिकाणावरून दुसऱ्या ठिकाणावर पोहोचवले जातात. तिथून पुढे मालाच्या वाहतुकीचा शेवटचा टप्पा त्याच ट्रकने होतो. असे मालवाहू ट्रक चढवण्या उतरवण्यासाठी सुरुवातीच्या व गंतव्यस्थानकात खास फलाट बांधण्यात आले आहेत. अशा प्रकारच्या मिश्रवहन पद्धतीने इंधनाची बचत, माल एका वाहनातून दुसऱ्यात चढवावा उतरावा लागत नाही म्हणून मनुष्यबळ व पैसा यांची बचत व या सगळ्या मुळे वेळेची बचत मोठ्या प्रमाणावर होते. नाशवंत माल वाहतुकीमध्ये याचा सर्वांत जास्त फायदा होतो. नाशवंत माल वाहून नेण्यासाठी वातानुकुलीत वाघिणी वापरल्या जातात. ग्रीन व्हॅन प्रकारच्या वाघिणी ताजी फळे व भाज्यांसाठी वापरल्या जातात. आता अतिमहत्त्वाचा माल पोहोचवण्यासाठी भारतीय रेल्वे वर कंटेनर राजधानी अर्थात कॉनराज गाड्याही आहेत. आता पर्यंत मालगाड्यांनी गाठलेला उच्चतम वेग, ४,७०० मेट्रिक टनासाठी ताशी १०० कि.मी. (६२ मैल) इतका नोंदवला गेला आहे.
महसूलात वाढ या दृष्टीने भारतीय रेल्वे हे सारे बदल करत आहे. याच उद्देशाने, अलीकडे खाजगी मालगाड्यांनाही परवानगी देण्यात आली आहे. आता नियमांची पूर्तता झाली तर खाजगी कंपन्या स्वतःच्या मालगाड्या भारतीय रेल्वेच्या मार्गांवर चालवू शकतात. मालवाहू गाड्या चालवण्यासाठी मुख्य शहरांना जोडणाऱ्या ११,००० कि.मी. लांबीच्या स्वतंत्र रेल्वे मार्गाच्या उभारणीला संमती मिळाली आहे. आत्ता पर्यंत नियमितपणे क्षमते पेक्षा जास्त माल भरला जात होता. २,२२,००० वाघिणींची क्षमता ११% वाढवून या बेकायदेशीर कृतीला कायद्याच्या चौकटी आणले आहे. उत्पादन शुल्कात व इंधनाच्या किमतीत झालेल्या वाढीमुळे रेल्वे वाहतूक आर्थिक दृष्ट्या फायदेशीर ठरू लागली आहे. प्रतिवर्तन कालात बचत केल्याने महसूलात २४% स्पष्ट वाढ दिसून आली आहे.
उपनगरीय रेल्वे व मेट्रो
उपनगरीय प्रवासी वाहतुकीसाठी अनेक शहरांमध्ये स्वतंत्र रेल्वे प्रणाली चालवली जाते. सध्या अशी उपनगरीय प्रवासी सेवा मुंबई, चेन्नई, कोलकाता, दिल्ली, हैदराबाद आणि पुणे येते कार्यरत आहे. मुंबई, नवी दिल्ली, चेन्नई आणि कोलकाता या शहरांमध्ये मेट्रो सेवा कार्यरत आहे – मुंबईत मुंबई मेट्रो, नवी दिल्लीत नवी दिल्ली मेट्रो, चेन्नईत चेन्नई मेट्रो आणि कोलकाता मध्ये कोलकाता मेट्रो.
प्रवासी वाहतूकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या उपनगरीय गाड्या ई.एम.यु. या तत्त्वावर आधारीत असतात. या गाड्यांमध्ये साधारणपणे ९ डबे असतात. गर्दीच्या मार्गांवर/वेळेत १२ डब्याच्या गाड्या चालवल्या जातात. सध्या मुंबईतील तीन्ही उपनगरीय मार्गांवरील ९ डब्याच्या गाड्या ३ अतिरिक्त डबे जोडून १२ डब्यांच्या गाड्यांमध्ये रूपांतरीत करण्यात येत आहेत. यासाठी फलाटांची लांबी वाढवून झालेली आहे. ई.एम.यु. गाडीच्या एका एककात एक कर्षण डबा तर दोन साधे डबे असतात. सहसा मधला डबा कर्षक असतो. म्हणजे नऊ डब्यांची गाडी ही तीन एककांची असते तर बारा डब्यांची चार एककांची. उपनगरीय ई.एम.यु. गाड्यांमध्ये ए.सी. विद्युप्रवाह वापरला जातो. मेट्रो ई.एम.यु गाड्यांमध्ये मध्ये डी सी विद्युप्रवाह वापरला जातो.
इतर उपगनरीय वाहतुकीच्या तुलनेत मुंबई उपनगरीय रेल्वे गाड्या खूपच जास्त प्रवासी संख्या हाताळतात. या प्रणालीमध्ये ३ मार्ग आहेत – पश्चिम, मध्य आणि हार्बर. 390 किलोमीटर (240 मैल) मध्ये पसरलेला, उपनगरीय रेल्वे 2,342 रेल्वे सेवा चालवते आणि दररोज 7.5 दशलक्षाहून अधिक प्रवासी वाहते. वार्षिक राइडरशिप (2.64 अब्ज) द्वारे, मुंबई उपनगरीय रेल्वे जगातील सर्वात व्यस्त प्रवासी रेल्वे प्रणालींपैकी एक आहे. हे भारतातील पहिले उपनगरीय रेल्वे नेटवर्क आहे. मुंबईतील उपनगरी रेल्वे मार्गाचे सहा मुख्य मार्ग आहेत, मध्य मार्ग, हार्बर मार्ग, पश्चिम मार्ग, ट्रान्सहार्बर मार्ग, नेरूळ-उरण मार्ग आणि पनवेल-दिवा-वसई मार्ग.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील जागतिक वारसा स्थाने वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
רכבות בהודו
राज्य महामार्ग १६८ (महाराष्ट्र)
राज्य महामार्ग १६८ (महाराष्ट्र) हा रेणापtर-नालेगाव-उदगीर-देगलूर असा जातो.
वर्ग:महाराष्ट्रातील राज्य महामार्ग वर्ग:बीड जिल्हा
राजेवाडी (नाशिक)
राजेवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
इ.स.पू. २३४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २३४ वर्ग:इ.स.पू.चे २३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
होजे मारिया नेव्हेस
होजे मारिया नेव्हेस (José Maria Neves; २८ मार्च १९६०) हा पश्चिम आफ्रिकेमधील केप व्हर्दे ह्या द्वीपदेशाचा विद्यमान पंतप्रधान आहे. तो १ फेब्रुवारी २००१ पासून ह्या पदावर आहे.
ऑक्टोबर 2021 मध्ये, अधिकृत वेबसाइटवर प्रकाशित झालेल्या पहिल्या निकालांनुसार, 17 ऑक्टोबरच्या पहिल्या फेरीत जोसे मारिया नेवेसने अध्यक्षीय निवडणूक जिंकली. .5%% मतदान केंद्रांशी संबंधित या निकालांनुसार, पहिल्या फेरीत निवडून येण्यासाठी पूर्ण बहुमत आवश्यक ५१.५% मते जिंकली.
बाह्य दुवे
वर्ग:केप व्हर्देचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
कोचरेखुर्द
कोचरेखुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मेधा खोले
घटनाक्रम
पुणे - 'सोवळे' मोडल्याच्या कारणावरून स्वयंपाक करणाऱ्या महिलेविरुद्ध हवामानशास्त्र विभागाच्या माजी संचालिका डॉ. मेधा खोले यांनी केलेल्या तक्रारीप्रकरणी आरोप- प्रत्यारोप सुरू झाले आहेत. संभाजी ब्रिगेड, राष्ट्रवादी युवती संघटनेने खोले यांचा निषेध केला, तर "डॉ. खोले आणि निर्मला यादव यांचा हा आपसांतील वैयक्तिक वाद असून, त्यांनी तो सामोपचाराने मिटवावा', अशी भूमिका अखिल भारतीय ब्राह्मण महासंघाचे अध्यक्ष आनंद दवे यांनी मांडली.
निर्मला यादव यांनी जात लपवली, तसेच सुवासिनी असल्याचे सांगून आपल्या घरी स्वयंपाकाचे काम केल्याची तक्रार खोले यांनी केली, तर खोले यांनीच आपल्याला शिवीगाळ आणि मारहाण केल्याची फिर्याद यादव यांनी दिली. खोले यांनी दिलेल्या फिर्यादीनुसार, त्यांच्या घरी दरवर्षी गौरी- गणपती आणि त्यांच्या आई- वडिलांचा श्राद्धविधी असतो.
यादव यांनी दिलेल्या फिर्यादीनुसार, खोले घराबाहेर आल्यावर त्यांनी "विदुला जोशी आल्या आहेत', असा निरोप दिला. घरात आल्यानंतर त्यांनी आपल्याला शिवीगाळ करून मारहाण केली. याप्रकरणी सिंहगड पोलीस ठाण्यात अदखलपात्र गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
शिक्षण व कार्य
वेधशाळेने वर्तविलेला हवामानाचा अंदाज हा विनोदाचा हक्काचा विषय असल्याचा काळ फार जुना नाही. मात्र आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या साह्याने नवनवे प्रतिमान विकसित करीत
हवामान शास्त्र विभाग(आयएमडी) आता नेमका अंदाज वर्तवू लागला आहे.
यामुळे त्याची प्रतिमाही सुधारू लागली. हे प्रत्यक्षात आणणाऱ्या मोजक्या नावांमध्ये भारतीय हवामानशास्त्र विभागाच्या नवनियुक्त उपसंचालक (हवामानअंदाज) डॉ. मेधा खोले यांचा समावेश आहे. पुणे वेधशाळेच्या संचालिका म्हणून २००७मध्ये कार्यरत झाल्यावर चारच वर्षांत आयएमडीतील राष्ट्रीय स्तरावरच्या महत्त्वाच्या पदावरील त्यांची नियुक्ती त्यांचे या क्षेत्रातील प्रभुत्वच सिद्ध करते. सर्वसामान्य मराठी कुटुंबाची पार्श्वभूमी असताना या पदापर्यंत त्यांचा झालेला प्रवास मराठी तरुणांसाठी आदर्श ठरावा असाच आहे. पुण्याच्या मॉडर्न हायस्कूल मधून मराठी माध्यमातून शिक्षण आणि फर्ग्युसन कॉलेजमधून भौतिकशास्त्राची पदवी मिळवून त्यांनी एमएस्सी आणि पीएच. डी. पुणे विद्यापीठातून प्राप्त केली. १९९२मध्ये 'अ' श्रेणीच्या अधिकारी म्हणून त्या हवामान विभागात रुजू झाल्या. पुणे विद्यापीठातून डॉ. खोले यांनी २००१मध्ये पीएच. डी. पूर्ण केली, ती मान्सूनवर 'एल निनो' आणि 'ला नीना' या घटकांचा कसा परिणाम होतो या विषयावर. हवामानबदल आणि त्याचे मान्सूनवरील परिणाम यावर त्यांचे संशोधन सुरू असून, गेली काही वर्षे त्या आयएमडीच्या चक्रीवादळ इशाऱ्याच्या कार्यक्रमाच्या समन्वयक म्हणूनही कार्यरत आहेत. आधुनिक पद्धती वापरून चार दिवसांपर्यंतचा हवामान अंदाज वर्तवणे आणि तो प्रभावीपणे समाजाच्या विविध घटकांपर्यंत पोचवणे यासाठी डॉ. खोले प्रसिद्ध आहेत. म्हणूनच अल्पावधीत महाराष्ट्रात हवामान अंदाजाबरोबर त्यांचे नाव जोडले जाऊ लागले. त्यांच्या या क्षमतेवरूनच राष्ट्रीय स्तरावरील हवामान अंदाजाची जबाबदारी त्यांच्याकडे आली आहे. डॉ. खोले यांचे ४५हून अधिक शोधनिबंध राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय नियतकालिकांतून प्रसिद्ध झाले आहेत. जागतिक हवामानशास्त्र संघटनेनेही (डब्ल्यूएमओ) त्यांच्या कार्याची दखल घेतली असून, संस्थेच्या नियतकालिकातून त्यांच्या कार्याचा परिचय करून देणारा लेखही प्रसिद्ध करण्यात आला.
केंद्र सरकारने त्यांना हवामानशास्त्रातील योगदानाबद्दल गुणवत्तेचे प्रमाणपत्र देऊन गौरवले आहे. अचूक हवामान अंदाजाचे महत्त्व दिवसेंदिवस वाढत असताना आपल्या कामाला संशोधनाप्रमाणेच कर्तव्यही मानणाऱ्या डॉ. मेधा खोले यांची भारतीय हवामानशास्त्र विभागाच्या उपसंचालक म्हणून झालेली नियुक्ती सकारात्मक बदल घडवून आणेल आणि आयएमडीची प्रतिमाही सुधारेल, असा विश्वास वाटतो.
विजयाश्री
विजयाश्री (८ जानेवारी, १९५३:मनकौड, तिरुवअनंतपुरम, भारत - १७ मार्च, १९७४:चेन्नई, तमिळ नाडू, भारत) ही मलयालम, तेलुगू व हिंदी चित्रपटांतून अभिनय केलेली अभिनेत्री होती.
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७४ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लेस एम्स
लेस्ली लेस एथेलबर्ट जॉर्ज एम्स (डिसेंबर ३, इ.स. १९०५:ईलहॅम, केंट, इंग्लंड - फेब्रुवारी २७, इ.स. १९९०:कँटरबरी, केंट, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
एम्सची गणना अत्युत्कृष्ट यष्टीरक्षकांत केली जाते.
एम्स, लेस एम्स, लेस एम्स, लेस वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हाजापूर (मुखदेड)
हाजापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
रंगभूमी आणि सांस्कृतिक विकास महामंडळ
शाहिरी-पोवाडा, तमाशा, भजन-कीर्तन, दशावतार, खडी गंमत, नाटक, चित्रपट ही महाराष्ट्राची सांस्कृतिक आभूषणं... या आभूषणांचा साज घेऊन नटलेल्या महाराष्ट्राने सांस्कृतिक क्षेत्रात महासंस्कृतीचा झेंडा अटकेपार नेला. याच सांस्कृतिक आभूषणांपैकी एक चित्रपट... सिने इंडस्ट्री म्हणून जगात नावारूपाला आलेल्या मुंबईतल्या महाराष्ट्र चित्रपट, रंगभूमी आणि सांस्कृतिक विकास महामंडळ अर्थात दादासाहेब फाळके चित्रनगरीने उत्तरोत्तर प्रगती केली आहे.
दृष्टीक्षेपात...
डॉमिनिकन पेसो
डॉमिनिकन पेसो हे डॉमिनिकन प्रजासत्ताकाचे अधिकृत चलन आहे.
नासिर हुसेन (क्रिकेट खेळाडू)
''हा लेख इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू नासिर हुसेन बद्दल आहे. अभिनेता नासिर हुसेन बद्दलचा लेख येथे आहे.''
हुसेन, नासिर वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दापुरीकालवे
दापुरीकालवे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
सह्याद्री (वाहिनी)
सह्याद्री ही दूरदर्शनची मुख्यत्वेकरून महाराष्ट्रात प्रसारित होणाही उपग्रह व प्रादेशिक वाहिनी आहे. ही महाराष्ट्रातील दूरदर्शनची सर्वात जुनी वाहिनी आहे. याचे २४ तास प्रक्षेपण सुरू असते. मराठी बातम्या व मालिकांसाठी या वाहिनीस बराच मोठा प्रेक्षकवर्ग आहे. दूरदर्शन हे स्वतःचे कार्यक्रम स्वतःच निर्माण करते. काही कार्यक्रम, विशेषतः मालिका, ह्या खाजगी निर्मात्यांकडून पण तयार केल्या जातात.
त्याचे मुख्यालय हे वरळी, मुंबई येथे आहे. सह्याद्रीस त्याचे स्वतःचे निर्माण-कक्ष आहेत. आधुनिक तंत्रज्ञानाने युक्त असलेली बाह्य-प्रक्षेपण वाहने (Outdoor Broadcasting Vans), सर्व निर्मितींसाठी अद्ययावत संपादनाच्या सुविधा इत्यादीने ते परिपूर्ण आहे.
दूरदर्शन बातम्या टीआरपी
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या
जोतिबाचा नवस (चित्रपट)
हा चित्रपट बाबा कदम यांच्या 'पद्मजा' या कादंबरीवर आधारित आहे.
उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.:-
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मराठी चित्रपट
अंबरवाडी
अंबरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
द्वारपाल
दारात उभे राहून वास्तूचे रक्षण करणारे ते द्वारपाल होत. हे देव सदृश्य योनीतील मानले जातात. मोठ्या देवळांमध्ये आणि प्राचीन लेण्यांमध्येही असे द्वारपाल आढळतात. चंड-प्रचंड, जय-विजय, हराभद्र-सुभद्र, पद्मपाणी-वज्रपाणी अशी त्यांची नावे आहेत. शिल्पसंग्रह या ग्रंथात यांचे वर्णन दिलेले आढळते. द्वारपाल हे दोन हातांचे, गदाधारी, असतात. त्यांचे दात पुढे आलेले असतात. चेहरा कुरूप असतो. कमरेचा खालचा भाग किंचित वाकलेला असतो. शंकर किंवा विष्णू यांच्या मंदिराचे जे द्वारपाल असतात त्यांच्या हातात त्या देवतांची आयुधेही दिसतात. कर्नाटकातील हळेबीड, बेलूर येथील मंदिरांचे द्वारपाल वैशिष्ट्य पूर्ण आहेत.
जॅक आयव्हरसन
आयव्हरसन, जॅक वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
द्वारपाल
विष्णूचे द्वारपाल
खुप जणांना माहित असलेले जय विजय हे विष्णू देवतेचे खरेतर द्वारपाल पण विष्णूला हे दोनच प्रतिहार नसतात तर अशा (द्वारपाल) संख्या 8 आहे.
जॅक आयव्हरसन
Jack Iverson
द्वारपाल
विष्णूचे द्वारपाल
त्यांची नावे :चंड, प्रचंड, जय ,विजय, धाता, विधाता, भद्र व सुभद्र.
मूर्तीशास्त्राच्या दृष्टीने यांना वामनाकार बनवावे असे सांगितलेले असून मंदिरात विष्णूच्या आयतन योजनेनुसार प्रत्येकाचे स्थान असते. जसे की पुर्वेला चंड प्रचंड. पश्चिमेला धाता विधाता, दक्षिणेस जय विजय व उत्तरेस भद्र सुभद्राची जागा असते. विष्णूची जी आयुध असतात तीच द्वारपालांकडे असतात म्हणून काहींना ती मूर्ती विष्णूची वाटते पण कधीही त्रिभंग अवस्थेतील व दरवाजाबाहेरील मूर्ती ही देवता नसून द्वारपालच समजावी.
वर्ग:पुतळे वर्ग:कला
इ.स.पू. २३५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २३५ वर्ग:इ.स.पू.चे २३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
बुरशी
बुरशी किंवा कवक हा युकॅरियॉटिक सजीवांच्या गटाचा एक सदस्य आहे. ज्यामध्ये यीस्टस आणि मोल्डस तसेच अधिकपरिचित मशरूम सारख्या सूक्ष्मजीवांचा समावेश आहे. या जीवांचे राज्य, बुरशी म्हणून वर्गीकरण केले जाते. जे वनस्पती आणि प्राण्यांच्या इतर युकेरियोटिक जीवनापेक्षा वेगळे आहे.
बुरशी अन्नासाठी दुसऱ्यांवर अवलंबून असणारी मृतोपजीवी सजीव आहे.
एक बुरशी म्हणजे युकेरियोटिक सजीवांच्या मोठ्या गटाचा कोणताही सदस्य असतो ज्यामध्ये यीस्ट आणि मोल्ड्स सारख्या सूक्ष्मजीव समाविष्ट असतात, तसेच अधिक परिचित मशरूम असतात. बुरशीचे राज्य म्हणून वर्गीकृत केले गेले आहे जे वनस्पती आणि प्राणी यांच्यापासून वेगळे आहे. बुरशीच्या अभ्यासासाठी समर्पित जीवशास्त्राची अनुशासन मायकोलॉजी म्हणून ओळखली जाते, जी अनेकदा वनस्पतिशास्त्राची शाखा म्हणून ओळखली जाते, जरी अनुवंशिक अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की बुरशी वनस्पतींशी प्राण्यांशी अधिक संबंधित आहेत.
पूर्वी,मायकोलॉजी ही वनस्पतिशास्त्राची एक शाखा मानली जात होती, परंतु आता हे ज्ञात आहे की बुरशी हे आनुवंशिकदृष्ट्या वनस्पतींशी प्राण्यांशी अधिक संबंधित आहे. निरीक्षणानंतर लक्षात आले की, हा जीव नाश पावणाऱ्य जीवांवरच जगतो आणि त्यात वनस्पतीं प्रमाणे त्यात हरितद्रव्य नाही.म्हणून बुरशी हा गट वर्गीकरण शास्त्राला पडलेले एक कोडे आहे. बुरशीच्या सुमारे एक लाख जाती ज्ञात आहेत. बुरशीच्या अभ्यासाला कवकविज्ञान (मायकॉलॉजी) असे म्हणतात.
जगभरात विपुल प्रमाणात, बुरशीच्या बहुतेक संरचनां लहान आकारांमुळे आणि मातीमध्ये किंवा मृत पदार्थांवरील गुप्त गूढ जीवनशैलीमुळे विसंगत आहेत.बुरशीमध्ये वनस्पती, प्राणी किंवा इतर बुरशीचे चिन्ह आणि परजीवी समाविष्ट आहेत.बुरशी एकतर मशरूम किंवा मोल्ड हे फळ म्हणून देतात हे लक्षात येते.सेंद्रिय पदार्थाच्या विघटनात बुरशी मूलभूत भूमिका बजावते.तसेच बुरशीच्या पौष्टिकचक्र आणि वातावरणातील बदलत्या भूमिका आहेत.
ते मशरूम आणि कंद च्या स्वरूपात मानवी अन्नाचा थेट स्रोत म्हणून  दीर्घकाळापासून वापरला जात आहे; भाकरीवर खमीर घालण्याचे काम करणारा म्हणून;आणि विविध खाद्य उत्पादन अंबावण्यासाठी, जसे की वाईन, बियर आणि सोया सॉस यामध्ये वापरला जातो.१९४० पासून, बुरशी प्रतिजैविकांच्या निर्मितीसाठी वापरली जात आहे.अलीकडेच, बुरशीद्वारे निर्मित होणाऱ्या विविध एंजाइम औद्योगिक आणि डिटर्जंट्समध्ये वापरले जातात आहे.बऱ्याच प्रजाती मायकोटॉक्सिन नावाच्या बायोएक्टिव्ह संयुगे तयार करतात. जसे की अल्कलॉइड्स आणि पॉलीकेटीड्स, जी मनुष्यासह प्राण्यांसाठी विषारी आहेत. काही प्रजातींच्या फलदायक रचनांमध्ये सायकोट्रॉपिक संयुगे असतात आणि ते मनोरंजन किंवा पारंपारिक आध्यात्मिक समारंभात सेवन केले जाते.बुरशी उत्पादित साहित्य आणि इमारती तोडू शकते,आणि मानव आणि इतर प्राण्यांचे महत्त्वपूर्ण रोगजनक बनतात. बुरशीजन्य रोग किंवा अन्न बिघडल्यामुळे पिकांच्या तोट्याचा मानवी अन्न पुरवठा आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थांवर मोठा परिणाम होऊ शकतो.
वनस्पती, जीवाणू आणि काही प्रतिरोधकांपासून वेगळ्या राज्यात बुरशी घालणारे एक वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांच्या पेशीच्या भिंतींमध्ये चिटिन आहे.प्राण्यांप्रमाणेच, बुरशी हे देखील परपोषी जीवाश्म आहेत. ते विरघळलेल्या रेणूंचे शोषण करून, विशेषतः त्यांच्या वातावरणात पाचक द्रव्य शोषून त्यांचे अन्न घेतात.बुरशी प्रकाशसंश्लेषण करू शकत नाही.
आढळ
बुरशीचा आढळ आणि विस्तार जवळजवळ सर्वत्र दिसून येतो. वाळवंट, बर्फाच्छादित प्रदेश, तसेच खोल समुद्र अशा प्रतिकूल परिस्थितीतही बुरशीची वाढ होते.
विद्यापीठ
विद्यापीठ ही उच्च शिक्षण व संशोधनासाठीची संस्था असते. विद्यार्थ्यांना विविध विषयातील पदवी प्रदान करण्याचे अधिकार विद्यापीठाकडे असतात.