cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जैवविविधता
जैवविविधता विकास (उत्क्रांति)
आज अस्तित्वात असलेल्या जैवविविधतेमागे ३५० कोटी वर्षांचा इतिहास आहे. सजीवांची नक्की निर्मिती केव्हा झाली हे जरी वैज्ञानिकाना सांगता आले नाही तरी पृथ्वीच्या उत्पत्तीनंतर वीस ते तीस कोटी वर्षानंतर प्राथमिक रचना असलेले सजीव अस्तित्वात आले यावर वैज्ञानिक ठाम आहेत. साठ कोटी वर्षापूर्वी अस्तित्वात असलेले सजीव आदिजीव, जीवाणू, असे एकपेशीय रचनेचे होते. चोपन्न कोटी वर्षापूवी फॅनरोझोइक कल्पामध्ये झालेल्या कॅंब्रियन युगामध्ये जैवविधतेमध्ये प्रचंड वाढ झाली. या प्रकारास कॅंब्रियन एक्स्प्लोजन असे म्हणण्याची पद्धत आहे. कॅंब्रियन युगामध्ये बहुपेशीय सजीवांची निर्मिती झाली. पुढील ४०कोटी वर्षामध्ये विविधतेमध्ये बहुतांशी अपृष्ठवंशी सजीव अधिक संख्येने होते. याच कालखंडात पृष्ठवंशी सजीव घातीय श्रेणीने वाढत गेले. या वाढीबरोबर अनेक पर्यावरणीय कारणाने जैवविविधतेचा नाश होत होता. समूह विलोपन क्रियेमुळे जैवविविधतेमध्ये घट आणि वृद्धी हे प्रकार सजीवांच्या निर्मितीपासून चाललेले आहेत. कार्बनिफेरस युगामध्ये झालेल्या विलोपनामध्ये पर्जन्यवने भूपृष्ठाखाली गाडली गेली. या काळात गाडल्या गेलेल्या जीवाश्मांवर उच्च दाब आणि कार्बन वेगळा होण्याच्या प्रक्रियेतून निर्माण झालेले दगडी कोळसा आणि क्रूड ऑइल आजच्या आपल्या इंधनाची ९०% गरज भागवत आहे. पंचवीस कोटी वर्षापूर्वी पर्मियन-ट्रायसिक युगाच्या संधिकालात झालेल्या विघटनाने जैवविविधतेची सर्वाधिक हानी झाली. (या काळात डायनोसॉर नष्ट झाले). या धक्क्यातून सावरण्यास पृष्ठवंशी सजीवाना तीन कोटी वर्षे लागली. गेल्या दोन तीन कोटी वर्षांच्या जीवाश्मांच्या अभ्यासावरून असे आढळून आले आहे की आजच्या एवढी जैवविविधता कधीही अस्तित्वात नव्हती. सर्व वैज्ञानिकांना हे म्हणणे पूर्णपणे मान्य नाही. जीवाश्मीकरण सर्व सजीवांचे कधीही प्रातिनिधित्व करू शकत नाही हा त्यांचा आक्षेप. काही वैज्ञानिकांच्या म्हणण्यानुसार तीस कोटी वर्षापूर्वी आणि आजच्या जैवविविधतेमध्ये फारसा फरक नसावा. सध्याच्या सजीव जातींची संख्या दोन दशलक्ष ते शंभर दशलक्ष एवढी असावी. सर्व पर्यायाचा विचार करून सजीवांची संख्या १३० ते १४० लाखांपर्यंत पोहोचते. यांमधील संधिपाद प्राण्यांची संख्या सर्वाधिक आहे. ज्या ठिकाणी सजीवामध्ये संघर्ष कमी आहे म्हणजे निसर्ग निवडीच्या “फिटनेस”ला (डार्विंनचा सिद्धान्त) सामोरे जावे लागत नाही अशा ठिकाणी जैवविविधता वृद्धिंगत होते.
अधिकतम सजीव संख्या
पृथ्वीवर एका वेळी सर्वाधिक किती सजीव राहू शकतील ही पृथ्वी ग्रहाची सजीव धारण क्षमता झाली. उदा. एका हेक्टरमध्ये अधिकतम किती गव्हाचे उत्पादन घेता येईल याची जीवशास्त्रीय मर्यादा गणिताने काढता येते. जाति-विविधता किती असू शकेल याचा अंदाज काढता येतो. सागरी सजीवाची विविधता वृद्धिवक्र पद्धतीने तर भूमीवरील सजीवांची विविधता  घातश्रेणीने वाढते. एका वैज्ञानिकाच्या म्हणण्याप्रमाणे चतुष्पाद प्राणी आजच्या घटकेला भूप्रदेशावरील ६४% प्रदेशातसुद्धा पोहोचलेले नाहीत. मानवी हस्तक्षेपाशिवाय चतुष्पाद सजीवांची वाढ अशा पद्धतीने होण्याची शक्यता आहे की सर्व प्रकारच्या परिसंस्थेमेध्ये चतुष्पाद पोहोचतील.
जैवविविधतेचा शाश्वत वापर
जैवविविधता परिसंस्था टिकवून ठेवण्यास मदत करते. त्यामुळे पर्यावरणाचे संतुलन टिकून राहते.
कृषि
पिकांमधील विविधतेमुळे नेहमीचे पीक रोग किंवा किडीमुळे नष्ट झाल्यास पिकामध्ये हवे ते बदल घडवून आणण्यासाठी पिकांच्या वन्य जातींमधून इनब्रीडिंग करता येते. शेतीमध्ये अधिक उत्पादन मिळावे यासाठी एकच पीक विस्तृत क्षेत्रावर घेण्याची पद्धत आहे. कृषि व्यवसायातील बहुतेक अरिष्टे एकाच वाणाची निपज विस्तृत क्षेत्रावर केल्याने झालेले आहेत. यातील प्रमुख म्हणजे युरोपमध्ये १९व्या शतकातील मद्य उद्योगावरील संकट आणि अमेरिकेतील मक्यावरील रोगामुळे पडलेला १९७०चा दुष्काळ.
मानवी आरोग्य
जैवविविधता आणि मानवी आरोग्य हे सध्या आंतरराष्ट्रीय राजकारणाचे कारण होत आहे. जैवविविधतेच्या नाशामुळे पृथ्वीच्या आरोग्यावर परिणाम होत आहे यावर शास्त्रीय संशोधन झाले आहे. जागतिक हवामान बदलाचे कारण हे मानवी आरोग्यावर परिणाम करणाऱ्या अनेक कारणापैकी एक. रोगाचे वाहक आणि कारक असणाऱ्या सजीवांचा प्रसार, गोड्या पाण्याची कमतरता, कृषि उत्पादनामधील घट, कृषि उत्पादनामधील तोच तोच पणा वगैरे. एखादी जाति नष्ट झाल्यानंतर निसर्गत: त्यास पर्याय उपलब्ध असायचा. पण आता असे पर्याय कमी उपलब्ध होत आहेत. ज्या जाति टिकून राहत आहेत त्या नवीन पोषितामध्ये संक्रमित होत आहेत. जुनेच आजार नव्या दाद न देणाऱ्या आजारांत बदलले जात आहेत. बर्ड फ्लू, स्वाइन फ्लू आणि इन्‍फ्लुएंझा हे एकाच विषाणूचे बदललेले स्वरूप आहे. वेस्ट नाइल व्हायरस, लाइम आजार, हांटाव्हायरस असे नवीन विषाणू माणसामध्ये येण्यामध्ये त्यांच्या मूळ पोषितामध्ये झालेले परिवर्तन कारणीभूत आहे.
पाण्याची वाढती मागणी आणि पिण्यायोग्य पाणी उपलब्ध नसणे हा मानवी आरोग्याशी निगडित महत्त्वाचा प्रश्न बनलेला आहे. स्वच्छ पाण्याचे वितरण वाढले असले तरी अनेक देशामध्ये पाण्याचे स्रोत नाहीसे होत आहेत. २००८ च्या जागतिक लोकसंख्येच्या अभ्यासावरून निघालेल्या माहितीनुसार अविकसित राष्ट्रामधील फक्त ६२% व्यक्तीना स्वच्छ पिण्यायोग्य पाणी उपलब्ध आहे.
सबाधधावनम्
तंत्र
आघाडीचा पाय खाली उतरताच, खालच्या दिशेने जोरदार ढकलले जाते ज्यामुळे मागील पायांच्या गुडघा बगलाच्या खाली आणि छातीसमोरून येऊ शकतात. हे फ्लाइटमध्ये खर्च केलेल्या काही उर्जेची पुनर्प्राप्ती सक्षम करते. आघाडीचा पाय जमिनीवर स्पर्श करताच धावपटू धावपळात राहणे खूपच कठीण आहे. त्याचा किंवा तिचा पुढचा पाय खाली येताच पायांचा पाया शरीराच्या उर्वरित भागाला पुढे नेतो.
जैवविविधता
मानवी आरोग्य
जैवविविधतेशी संबंधित आणखी काहीं प्रश्न म्हणजे अन्न सुरक्षा आणि सकस अन्नाची उपलब्धता, संसर्गजन्य आजार, आरोग्य विज्ञान, औषधांची उपलब्धता , सामाजिक आणि मानसिक आरोग्य. जैवविविधतेमधून औषध निर्मिती, आणि नव्या औषधांचा स्रोत सतत उपलब्ध आहे. आजच्या घटकेस अमेरिकन औषध उद्योगातील ५०% औषधामध्ये वनस्पति, प्राणी किंवा जीवाणू, कवके यांचा प्रक्रियेमध्ये कोठेतरी वापर केलेला आहे. जगातील ८०% लोकसंख्या प्राथमिक आरोग्यसेवेसाठी नैसर्गिक उपचारपद्धति किंवा नैसर्गिक औषधावर  अवलंबून आहे. आजपर्यंत फार थोड्या जातींचा त्यांच्या औषधी गुणधर्मांचा अभ्यास झालेला आहे. जैवविविधतेचा नव्या इलेक्ट्रॉनिक्स आणि बायालॉजी यांच्यापासून निघालेली संयुक्त शाखा ‘बायॉनिक्स’ मध्ये झपाट्याने वापर चालू आहे. १९८०नंतर औषध उद्योगामध्ये नव्या औषधांची निर्मिती कमी झाल्यासारखे वाटत होते. पण जनुकीय शास्त्र आणि मानवी जनुक प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर नव्या रासायनिक औषधांच्या निर्मितीवर भर पडत आहे. सागरी जैवविविधतेवर आधारित औषध निर्मिती नव्याने तपासून पाहण्याची गरज उत्पन्न झाली आहे.
सबाधधावनम्
तंत्र
100 आणि 110 मीटर अडथळा इव्हेंटमध्ये, सर्वात वेगवान अडथळे तीन-चरण तंत्र वापरतात. याचा अर्थ असा आहे की सर्व अडथळ्यांच्या दरम्यान तीन मोठी पावले उचलली आहेत. हे कार्यक्षमतेने करण्यासाठी, अडथळ्यांनी लांब पळ काढणे आवश्यक आहे आणि संपूर्ण शर्यतीसाठी वेग वाढविला पाहिजे. तीन-स्टेपिंग दरम्यान अडथळा मंदावण्यास सुरुवात केल्यास, ते सर्व अडथळ्यांना पार करू शकणार नाहीत आणि त्यांना चार-पायpping्या किंवा पाच-चरणांच्या तंत्रात स्विच करावे लागेल. जेव्हा तीन- किंवा पाच-पाय-या, एक अडथळा आणणारा सर्व अडथळ्यांसाठी समान आघाडीचा पाय वापर करेल. जर अडथळा आणणारी चार-पाय steps्या असतील तर त्यांना प्रत्येक अडथळ्याच्या वेळी आघाडीचा पाय स्विच करावे लागतील.
जैवविविधता
औद्योगिक वापर
अनेक उद्योगामध्ये सजीवापासून मोठ्या प्रमाणात मिळवलेल्या वस्तूंचा वापर होतो. घरे, कपडा, रंग, रबर आणि इंधन सर्वस्वी सजीवापासून मिळवले जातात. जैवविविधता पाणी, इमारती, लाकूड, कागद, तंतू आणि अन्न यांच्या पुनः पुनः निर्मितीसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. जैवविविधतेचा ऱ्हास म्हणजे आर्थिक नुकसान.
सबाधधावनम्
तंत्र
धावपटूने त्याला मारहाण केली तर आधुनिक अडथळा येईल. अडथळा आणण्यासाठी कोणतेही दंड नाही (जर हे मुद्दाम ठरवले गेले नाही तर). गैरसमज जुन्या नियमांवर आधारित आहेत ज्यामुळे अडथळे उंचावले गेले. 1932च्या ऑलिम्पिकमध्ये बॉब टिस्डॉलने जागतिक विक्रम वेळेत मीटर अडथळ्यांमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक जिंकले, परंतु अडथळा पाडल्यामुळे या विक्रमाची नोंद झाली नाही. एखादा धावपटूने एखाद्या प्रतिस्पर्ध्याच्या ओळीत अडथळा आणला आणि त्यास विरोधकांच्या शर्यती चालविण्याच्या क्षमतेत हस्तक्षेप केला तर तो अपात्र होऊ शकतो. तथापि, एखाद्याच्या हाताने अडथळा आणणे किंवा अडथळा ठोकल्यामुळे एखाद्याच्या ओळीबाहेर पळणे हे अपात्रतेचे कारण आहे. अडथळ्यांशी संपर्क साधल्यास वेग कमी होऊ शकतो आणि परिणामी अडथळ्याच्या तंत्रात व्यत्यय येतो. काही प्रशिक्षक सूचित करतात की आपण अडथळ्याच्या अगदी जवळ असलेल्या लेगच्या बाजूला असलेल्या अडथळ्यास हलकेच स्पर्श केले तर ते धावपटूला जमिनीच्या जवळ ठेवून धावपटूंच्या गतीस मदत करू शकते.
जैवविविधता
छंद, संस्कृती आणि सौंदर्यदृष्टी
जैवविविधता आस्तित्वात असण्याने पक्षी निरीक्षण, फुलपाखरे निरीक्षण, वनस्पति आणि प्राण्यांमधील सहसंबंध यांचा अभ्यास असे छंद जोपासता येतात. जंगलातील आडवाटा तुडवणे, फुलांचे ताटवे न्याहाळणे अशा निसर्ग सहलीनी जो आनंद मिळतो तो जैवविविधता नष्ट करण्याने हिरावून घेतला जातो. शंभर वर्षापूर्वी फक्त पुस्तकांमध्ये वर्णन केलेला एखादा पक्षी किंवा फुलपाखरू किंवा एखादी औषधी वनस्पति आणि त्याची फुले परत एकदा पहावयास मिळावी याचा आनंद अवर्णनीय आहे. सध्या जंगलामधून केवळ वाघ पहायला किंवा हत्तीवरून जंगल तुडवणे यासाठी सफारी आयोजित केल्या जात आहेत. केन्यासारखा देश सिंह,झेब्रा,आणि, पाणघोडे पहाण्यासाठी जगभरातील पर्यटकाना आकर्षित करतो आहे.
सबाधधावनम्
रूपे
शटल अडथळा रिले रेस फारच क्वचित धावल्या जातात. ते सहसा केवळ ट्रॅकच्या स्पर्धेत आढळतात ज्यामध्ये संपूर्णपणे रिले रेस असतात. शटल अडथळा रिलेमध्ये, संघातील प्रत्येक चार अडथळे मागील धावपटूच्या विरुद्ध दिशेने धावतात. प्रमाणित रेस मानक स्प्रिंट अडथळा शर्यतीशी संबंधित आहेत: पुरुषांसाठी 4 × 110 मी आणि स्त्रियांसाठी 4 × 100 मीटर.
शटल अडथळा रिलेमध्ये जास्तीत जास्त केवळ 4 संघ आहेत, कारण बहुतेक ट्रॅकमध्ये केवळ 8 लेन आहेत. एका पथकाद्वारे दोन लेन घेण्यात येतील. संघातील # 1 आणि # 3 धावपटू एका दिशेने एका विशिष्ट लेनच्या खाली धावतील आणि # 2 आणि # 4 धावपटू दुसऱ्या ओळीतील विरुद्ध दिशेने धावतील. प्रत्येक संघातील धावपटू 1 ते 4 या क्रमवारीत जातात.
जैवविविधता
छंद, संस्कृती आणि सौंदर्यदृष्टी
जैवविविधतेमुळे अनेल संगीतकार, चित्रकार, शिल्पी, लेखक आणि कलावंतामध्ये सौंदर्यदृष्टी आलेली आहे. अनेक संस्कृतीमध्ये जैवविविधता टिकवून राहणे म्हणजेच संस्कृति असा दृष्टिकोन उत्पन्न झाला आहे. राजस्थानसारख्या कमी पावसाच्या प्रदेशामध्ये खेजडी झुडूप आणि कृष्णमृग यांच्या रक्षणासाठी बिष्णोई जमातीनी प्राण गमावले आहेत. महराष्ट्र, गोवा, कर्नाटक आणि केरळमधील अनेक देवस्थानांच्या आश्रयाने वाढलेल्या देवरायामध्ये झाडाचे पानसुद्धा तोडायचे नाही अशा अलिखित नियमामुळे अनेक प्रजाति टिकून राहिलेल्या आहेत.
सबाधधावनम्
शटल अडथळे रिले
2019च्या आयएएएफ वर्ल्ड रिले येथे शटल अडथळा रिले सादर करण्यात आली होता, यात अशी शर्यत आहे ज्यात प्रत्येक संघातील दोन पुरुष आणि दोन महिला 110 मीटर अडथळे धावतात.
जैवविविधता
छंद, संस्कृती आणि सौंदर्यदृष्टी
बागामध्ये शोभेच्या वनस्पति लावणे, वाढवणे, औषधी वनस्पति उद्यान, घरगुति मत्स्यपालन, प्राणिसंग्रहालये, मत्स्यालये, अशा अनेक व्यबसासायांचा उगम जैवविविधतेमध्ये आहे. सर्वसामान्य व्यक्ती अशा छंदाना मनापासून प्रतिसाद देते. व्यावसायिकपणे दुर्मीळ प्राणी जोपासणे, त्यांना वाढवणे, दुर्मीळ पक्षी सांभाळणे त्याना परत निसर्गामध्ये सोडणे, त्यांचे संवर्धन अशा छंदांचे नेमके मूल्यमापन करणे हे कठीण काम आहे. पण केवळ निसर्गाच्या प्रेमापोटी काहीं संस्था हे काम पदरमोड करून करत आहेत. राजकीय दृष्ट्या ग्रीन पार्टी नावाचा पक्ष १९७०पासून जर्मनी, बेल्जियम, स्वीडन यांमध्ये पर्यावरणरक्षण या अजेंड्यावर काम करतो आहे. आज ही लाट युरोप आणि उत्तर अमेरिकमध्ये एक प्रभावी पक्ष बनली आहे.
सबाधधावनम्
बाह्य दुवे
वर्ग:खेळ वर्ग:क्रीडा
जैवविविधता
पर्यावरण सेवा
जैवविविधतेमुळे अनेक पर्यावरण सेवा उपलब्ध झाल्या आहेत. या सेवा प्रत्यक्ष नसून अप्रत्यक्षपणे मानवी जीवन सुसह्य बनवतात. हवेच्या घटकांचे संतुलन, गोड्या पिण्याच्या पाण्याचे चक्र, यांचे मूल्यमापन अशक्य आहे. यामधील जैवविविधतेच्या मदतीची रुपयात किंवा डॉलरमध्ये किंमत केल्यास कोणत्याही प्रगत राष्ट्राला ती चुकवता येणार नाही. मृदेमधील अन्नघघटक चक्र, सुपीक जमीन तयार करणे, अशी कामे मानवी प्रयत्‍नांनी करायची ठरवली तर ते अशक्य आहे. केवळ संतुलितपणे ज्या सेवा जैवविविधतेमुळे मिळतात त्या अमूल्य आहेत.एकच उदाहरण द्यायचे तर ते कीटकाद्वारे करण्यात येणाऱ्या परागीभवनाचे द्यावे लागेल. कीटकांनी मानवास दिलेली ही देणगी पैसे खर्च करून करवून घ्यायची तर किती रक्कम द्यावी लागेल याचा विचारच केलेला बरा.
सजीव जातींची संख्या
जागतिक सजीव वर्गीकरण विभागाने आणि युरोपियन डिस्ट्रिब्यूटेड इंस्टिट्यूट ऑफ टॅक्सॉनॉमी या संस्थानी सजीवांच्या प्रत्येक वर्गातील (फायला) एकूण जातींचा २०१०मधील केलेला अंदाज प्रत्यक्षात असलेल्या जातीहून कितीकरी कमी असावा असे म्हटले आहे. सध्याचा जाति विलोपनाचा वेग वाढला आहे. हा वाढलेला वेग ध्यानात घेतला तर कित्येक जाति ओळखण्याआधी विलुप्त होण्याची शक्यता अधिक आहे.
जाति विलोपनाचा वेग
गेल्या शतकात जैवविविधतेमधील घट मोठ्याप्रमाणात लक्षात आली. २००७मध्ये जर्मन फेडरल प्रशासनातील एक मंत्री सिग्मार गॅब्रिएल यानी सध्या अस्तित्वात असलेल्या प्रजातीमधील ३०% प्रजाति २०५०पर्यंत नष्ट होतील असे विधान केले. यापैकी ठाऊक असलेल्या वनस्पतींपैकी एक अष्टमांश विलोपनाच्या मार्गावर आहेत. हा विलोपनाचा वेग दरसाल १,४०,००० जाती एवढा प्रचंड आहे. हा धोका मुख्यत्वेकरून पर्यावरणातील असंतुलित बदलांमुळे आहे. आजपर्यंत कधी नव्हे एवढ्या वेगाने विलोपनाचा वेग वाढला आहे यावर बहुतेक वैज्ञानिकांचे एकमत झाले आहे.
जैवविविधतेस असणारे धोके
अधिवास नाहिसा होणे, अतिशिकार, नव्या अधिवासात नव्या जातींचा प्रवेश, आणि द्वितीय विलोपन यामुळे जैवविविधतेस धोका उत्पन्न होतो असे जेअर्ड डायमंड या निसर्गतज्‍ज्ञाने वर्णन केले आहे. एडवर्ड ओ विल्सन यानी जैवविविधतेच्या घोक्याचे संक्षिप्त रूप हिप्पो असे केले आहे. हॅबिटॅट डिस्ट्र्क्शन(अधिवास नाश), इन्व्हॅझिव स्पिशीज(नव्या ठिकाणी नको त्या जातीचा प्रवेश), ह्यूमन ओव्हर पॉप्युलेशन(मानवी लोकसंख्येची वाढ) आणि ओव्हर हार्वेस्टिंग(कृषि क्षेत्राची अनिर्बंध वाढ) असे केले आहे. “इंटरनॅशनल युनियन ऑफ कॉंझरव्हेशन ऑफ नेचर”(आययूसीएन) या आंतरराष्ट्रीय संघटनेनुसार हे सर्व जैवविविधतेचे प्रत्यक्ष धोके आहेत.
प्रियदर्शिनी कुलकर्णी
प्रियदर्शिनी कुलकर्णी या जयपूर-अत्रौली घराण्याच्या एक प्रसिद्ध गायिका आहेत. त्यांनी मराठवाडा विद्यापीठातून विशेष प्रावीण्यासह मायक्रो-बायाॅलॉजी विषयात एम.एस्‌सी व पुण्याच्या एसएनडीटी विद्यापीठातून कॉलेजमधून संगीत विषय घेऊन एमए केले.
जैवविविधता
अधिवास बदल
जैवविविधता विलोपनामध्ये अधिवास बदल किंवा अधिवास नाहीसा होण्याचा मोठा धोका उद्भवतो. सहाहरित जंगलामध्ये होत असलेली वृक्षतोड, लोकसंख्या वाढ, जंगलाच्या जमिनीमध्ये खाणकाम, हवा प्रदूषण, मृदा प्रदूषण आणि जलप्रदूषण याशिवाय जागतिक हवामान वाढ या सर्वाचा अधिवास बदलाशी संबंध येतो. अधिवासाचे क्षेत्रफळ आणि त्या अधिवासामध्ये असणाऱ्या जातींची संख्या परस्परांवर अवलंबून आहेत. त्यांतल्या त्यात आकाराने मोठ्या जाति व समुद्रसपाटीलगत असणाऱ्या जंगलातील जाति-अधिवासबदलास संवेदनक्षम आहेत. दक्षिण भारतातील सलग जंगलांचे पट्टे नष्ट झाल्याने पश्चिम घाट जंगलामधील हत्ती उन्हाळ्यात पीक क्षेत्रामध्ये घुसतात. ऊस हे त्याना त्यांचे नैसर्गिक खाद्य वाटल्याने ते तेथेच राहतात. त्याना हुसकून लावण्याचा प्रयत्न केल्यास ते परत परत तेथेच येत राहतात. मोठ्या प्रमाणात वृक्षतोड झाल्यानंतर पुनर्वनीकरणामध्ये अस्तित्वात असलेल्या सर्व वनस्पति परत कधीच लावता येत नाहीत. एकाच प्रकारच्या वृक्षांचे पट्टे लावण्याने त्या परिसरामध्ये असलेली विविधता नष्ट होते. नॅशनल सायन्स फाउंडेशन यानी केलेल्या २००७मधील अभ्यासामधून असे समजले की जैवविविधता आणि जनुकीय विविधता यांचा परस्पर संबंध आहे. जातींमधील विविधतेसाठी जातींमध्ये जनुकीय विविधता असणे आवश्यक आहे. एका घटकाचा अभाव म्हणजे दोन्हीमधील संतुलन संपणे. अशा वेळी परिसरामध्ये एकच जाति प्रबळ ठरते. पाळीव प्राण्यांच्या बाबतील हे सहज समजून येते. पशुपालनासाठी राखीव कुरणे म्हणजे फक्त दूध किंवा मांसासाठी जनावरे पाळणे. हाच प्रकार कृषिव्यवस्थेमध्ये घडतो. उत्पादन घटण्याच्या भीतीने दुसरी वनस्पति म्हणजे तण शेतामध्ये वाढू दिले जात नाही.
प्रियदर्शिनी कुलकर्णी
प्रियदर्शिनी कुलकर्णी यांचा जन्म सामाजिक विचारवंत, साहित्यिक, शिक्षणशास्त्रज्ञ आणि समाजसेवक यांच्या घरात झाला. त्यांचे आजोबा आर्. दिवाण हे मराठवाड्यातून निवडून गेलेले पहिले लोकसभा सदस्य होते, तर मावशी अनुराधा वैद्य मराठीची प्रख्यात लेखिका होती. आई संगीताचा आणि संगीतकारांचा सन्मान करीत असे आणि थोडेफार शास्त्रीय संगीतही जाणतही होती. मुलीचा संगीतातला रस पाहून ती प्रियदर्शिनीला सबंध मराठवाड़ा विभागातले सर्वाधिक प्रख्यात और गुणी गायक पंडित नाथराव नरेलकर यांच्याकडे घेऊन गेली. पुढची दहा वर्षे म्हणजे एम.एस्‌सी पास हीईपर्यंत प्रियदर्शिनी त्यांच्याकडेच शास्त्रोक्त कंठसंगीत शिकली.
जैवविविधता
जैवविविधता विषयक कायदे
पर्यावरण संरक्षण आणि जैवविविधता संवर्धन कायदा १९९९ वाणाचा ऱ्हास
प्रियदर्शिनी कुलकर्णी
सन १९८० च्या दशकात प्रियदर्शिनी कुलकर्णी यांनी एका संगीत समारंभात जयपुर-अत्रौली घराण्याचे मल्लिकार्जुन मन्सूर यांचे गाणे ऐकले आणि त्या मंत्रमुग्ध झाल्या आणि काही वर्षांनंतर त्यांचे पुत्र आणि शिष्य राजशेखर मन्सूर यांना भेटल्या आणि त्यांना गाणे शिकवण्याची विनंती केली. हे शिकणे पुढे दहा वर्षे चालले. त्याच काळात प्रियदर्शिनी कुलकर्णी यांनी पुण्याच्या एसएनडीटी कॉलेजमधून संगीत विषय घेऊन एमए केले. तेथे त्यांना प्रख्यात व्हायोलीन वादक गजाननराव जोशी यांच्या कन्या सुचेता बिडकर ऊर्फ मालूताई शिक्षिका होत्या. प्रियदर्शिनी कुलकर्णी यांना उस्ताद भूरजी खान यांचे पुत्र बाबा अजीजुद्दीन खान और शिष्य मधुसूदन कानिटकर यांच्याकडून त्यांच्या मृत्यूपर्यंत गाण्याचे मार्गदर्शन मिळाले.
दाव्हिद लुईझ
दाव्हिद लुईझ मोरेइरा मरिन्हो (David Luiz Moreira Marinho; २२ एप्रिल १९८७) हा एक ब्राझीलियन फुटबॉलपटू आहे. ब्राझील फुटबॉल संघाचा विद्यमान उप-कर्णधार असलेला लुईझ २०१४ पासून फ्रान्समधील पॅरिस सें-जर्मेन एफ.सी. ह्या क्लबासाठी खेळत आहे.
प्रियदर्शिनी कुलकर्णी
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
जैवविविधता
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:जीवन वर्ग:जैवसंपदा
दाव्हिद लुईझ
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आवळाई
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:आटपाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
कावीळ-ब
पसरण्याचे मार्ग
1.मातेकडून अर्भकाकडे 2.उघड्या जखमांमधून 3.जोडीदाराकडून 4.रक्ताद्वारा
उपचार
शक्यतो कावीळ ब हा स्वताच ठीक होतो (self limiting disease) व कोणत्याही उपचारांची गरज नसते. परंतु जवळ जवळ १ % लोकांमध्ये अतिशय गंभीर स्थिती निर्माण होते.
संदर्भ
वर्ग:रोग वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
गुरुत्वविद्युतचुंबकत्व
गुरुत्वविद्युतचुंबकत्व (थोडक्यात गुविचु) हे विद्युतचुंबकी आणि सापेक्षी गुरुत्वाकर्षण, विशेषतः मॅक्सवेलची क्षेत्र समीकरणे आणि आइनस्टाइनचे क्षेत्र समीकरणे ह्यांच्यामधील साधर्म्य दाखविते आणि मॅक्सवेलच्या समीकरणांसारखी गुरुत्वाकर्षणासंबंधी समीकरणे दाखविते. तसेच ही समीकरणे गुरुत्व तरंगाचेही अस्तित्व दाखविते.
समीकरणे
सामान्य सापेक्षतेप्रमाणे कुठल्याही परिवलनी पदार्थामुळे (किंवा इतर कोणतेही परिवलनी वस्तुमान-उर्जा) निर्माण होणारे गुरुत्व क्षेत्रासंबंधी समीकरणे अभिजात विद्युतचुंबकीमधल्या समीकरणांसारखीच लिहिता येऊ शकतात. मॅक्सवेलच्या समीकरणांप्रमाणे गुविचु समीकरणे तयार करता येऊ शकतात. गुविचु समीकरणांची मॅक्सवेलच्या समीकरणांबरोबर एसआय एककांमध्ये केलेली तुलना:
येथे:
लॉरेंझ बल
येथे:
प्रयोगी कणाच्या मुक्त पतनाचे त्वरण: येथे लॉरेंझ घटकास भैदन केल्यामुळे ज्यादा संज्ञा आलेल्या आहेत. (पहा विशेष सापेक्षतेमधील बल).
संदर्भ
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
बिनायक सेन
बिनायक सेन (४ जानेवारी, इ.स. १९५० - हयात) हे पीपल्स युनियन ऑफ सिव्हिल लिबर्टीजचे (पीयूसीएल) उपाध्यक्ष आणि मानवाधिकार कार्यकर्ते आहेत. व्यवसायाने ते बालरोगतज्ज्ञ आहेत. बिनायक सेन यांना माओवाद्यांसोबत देशविरोधी कट रचल्याच्या आणि राजदोहाच्या आरोपाखाली अडिशनल डिस्ट्रिक्ट अण्ड सेशन्स कोर्टाने जन्म ठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली होती. सुप्रीम कोर्टाने त्यांच्यांवरील देशद्रोहाचा गंभीर आरोप मागे घेऊन त्यांना जामीन मंजूर करण्यात आला.
देशद्रोहाचा आरोप ठेवत छतीसगढ हायकोर्टाने त्यांना जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली होती. सुप्रीम कोर्टाने सेन हे देशद्रोही ठरत नाही असे सांगत त्यांना जामीन देण्यात आल्याचे सांगितले. न्या. एच.एस. बेदी आणि न्या. सी. के. प्रसाद यांनी हा निर्णय दिला. माओवाद्यांविषयी सहानभूती बाळगणे हा देशद्रोह ठरत नाही अशी टिपण्णी केली त्यांनी केली.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
सेर्वरायन पर्वतरांग
सेर्वरायन पर्वतरांग (Shevaroy Hills - शेवारॉय हिल्स) (Tamil: சேர்வராயன் மலை) ही तामिळनाडूमधील सालेम शहराजवळील एक पर्वतरांग आहे.
वर्ग:तमिळनाडूमधील पर्वतरांगा
प्रदीप रावत (अभिनेता)
रावत, प्रदीप Pradeep Rawat
बिलिगिरीरंगन पर्वतरांग
बिलिगिरीरंगन पर्वतरांग (कन्नड: ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ) (अथवा बी.आर. हिल्स) ही दक्षिण-पूर्व कर्नाटक राज्यातील एक पर्वतरांग आहे.
या पर्वतरांगेत बिलिगिरीरंगनाथ स्वामी अभयारण्य आहे.
वर्ग:कर्नाटकमधील पर्वतरांगा
वारहा
वारहा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
जनस्थान पुरस्कार
हा मराठी साहित्यातील सर्वोच्च पुरस्कारांमध्ये गणला जातो.
कविश्रेष्ठ श्री वि.वा. शिरवाडकरांनी साहित्यिकांना मराठी साहित्यातील उल्लेखनीय योगदानाबद्दल ह्या पुरस्काराने सन्मानित करण्यास सुरुवात केली.
आता हा पुरस्कार नाशिक येथील कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानातर्फे दर दोन वर्षांनी कुसुमाग्रजांच्या स्मृतिदिनी प्रदान केला जातो.
स्वरूप
एक लाख रुपये रोख, सन्मानचिन्ह आणि सन्मानपत्र.
निवड प्रक्रिया
मराठी साहित्यातील जाणकारांकडून आलेल्या शिफारशीद्वारा
संदर्भ
वर्ग:पुरस्कार
नागभट्ट पहिला
नागभट्ट पहिला (अंदाजे इ.स. ७३० - इ.स. ७६०) हा आठव्या शतकातील भारताच्या मध्य भागाचा राजा होता. याला गुर्जर-प्रतिहार राजवंशाचा पहिला राजा समजले जाते. याची राजधानी उज्जैनमध्ये असून याचे राज्य सध्याच्या मध्य प्रदेश, गुजरात आणि राजस्थानसह अनेक प्रदेशांत पसरलेले होते. याने उत्तर व मध्य भारतातील राजांच्या सहाय्याने उमायद मोहिमांचा पराभव केला होता.
युएफा यूरो २०१२ संघ/गट अ
[[poland|🇵🇱]] पोलंड
मुख्य प्रशिक्षक: 🇵🇱 फ्रांसिस्झेक स्मुडा
नागभट्ट पहिला
राष्ट्रकूट सम्राट दंतिदुर्गाने नागभट्टाच्या साम्राज्यावर स्वारी करून त्याला पराभूत केले.
नागभट्ट ०१
युएफा यूरो २०१२ संघ/गट अ
ग्रीस
मुख्य प्रशिक्षक: 🇵🇹 Fernando Santos
ग्रीसचा संघ २८ मे २०१२ रोजी घोषित करण्यात आला.
[[russia|🇷🇺]] रशिया
मुख्य प्रशिक्षक: 🇳🇱 डिक ऍड्वोकाट
रशियाच्या अंतिम संघाची घोषणा २५ मे २०१२ रोजी करण्यात आली.
[[czech republic|🇨🇿]] चेक प्रजासत्ताक
मुख्य प्रशिक्षक: 🇨🇿 Michal Bílek
चेक संघाची घोषणा २९ मे २०१२ रोजी करण्यात आली.
वर्ग:युएफा यूरो २०१२
रामचंद्र वामन पटवर्धन
राम पटवर्धन (जन्म : आगरगुळे-रत्‍नागिरी जिल्हा, मार्च २१, इ.स. १९२८ - - ठाणे, जून ३, इ.स. २०१४) हे मराठी अनुवादक आणि संपादक होते.
व्यक्तिगत जीवन
राम पटवर्धनांचा पेहराव खादीचा कुडता, पांढरा लेंगा व खांद्याला झोळी असा असे.
बालपण आणि शिक्षण
राम पटवर्धनांचे शालेय शिक्षण रत्‍नागिरीत झाले. मराठी सातवीनंतर ते मुंबईत आले. मुंबईच्या ओरिएन्ट हायस्कूलमधून ते मॅट्रिक झाले. पु.ल. देशपांडे तेथे त्यांचे शिक्षक होते. शालेय जीवनात त्यांनी एका लेेखाचा अनुवाद करून पु.ल. देशपांडे यांना दाखवला. पुलंनी तो अनुवाद ‘अभिरुची’मध्ये छापून आणला. मुंबईतल्या रुईया कॉलेजातून १९५२ मध्ये बी.ए. व १९५४ मध्ये मराठी व संस्कृत विषय घेऊन एम. ए. झालेल्या पटवर्धनांचे शिक्षण कठीण परिस्थितीत झाले. . मात्र तेथे त्यांना श्री.पु. भागवत आणि न.र.फाटक यांच्यासारखे प्राध्यापक मिळाले. शिक्षणासाठी त्यांना ... आणि ... शिष्यवृत्या मिळाल्या. . शिक्षणासोबत त्यांनी सरकारी नोकरीही केली(कार्यकाळ आणि काय काम ते हवे ).
सोहेल खान
खान, सोहेल वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
रामचंद्र वामन पटवर्धन
संपादकीय कारकीर्द
श्री.पु. भागवत यांच्या आग्रहावरून ते 'मौज' साप्ताहिकात नोकरीस लागले (१९४९). दैनिक लोकसत्ताच्या वृत्तनोंदीनुसार नवे प्रवाह आणि प्रयोग यांद्वारे मराठीची रुळलेली वाट बदलणारे आणि घाट सुघड करणारे संपादक म्हणून राम पटवर्धन यांचे नाव नेहमीच आदराने घेतले जाते. अनेक लेखक राम पटवर्धनांशी गप्पा मारायला, चर्चा करायला अनेक लेखकांचा मौजच्या कार्यालयात अनेकदा येत असत. दैनिक दिव्य मराठीच्या प्रतिनिधींच्या वृत्तनोंदीनुसार ‘कथेला टोक नाही’ वा ‘बरी वाटावी,’ अशा शब्दांत ते लेखकापर्यंत आपला अभिप्राय पोहोचवत. ‘गोळीबंद’ लेखनाचे ते पुरस्कर्ते होते. (गोळीबंद हा त्यांचाच शब्द.) लेखन कसे ‘कसून’ करायला हवे (‘कसून’ हा शंकर वैद्य सरांचा शब्द) किंवा लेखन हे निर्दोष असायला हवे. ( हा बहुधा श्री. पुं.चा शब्द). या पद्धतीच्या लिखाणासाठी ‘सत्यकथा’ इरेला पेटली होती. आणि त्यांचे ते ‘इरेला पेटणे’ केवळ एका मासिकांसाठी नव्हते, तर ते समस्त मराठी वाङ्‌मयासाठी होते.
१९६०पर्यंत त्यांनी 'मौज'चे कार्यकारी संपादक म्हणून काम पाहिले. 'मौजे'त संपूर्ण जीवनाचे प्रतिबिंब पडेल असं साहित्य मिळवून छापले. त्यासाठी वसंत पळशीकर, संभाजी कदम, ज्ञानेश्वर नाडकर्णी, अशोक रानडे अशा विविध क्षेत्रांतल्या लेखक मंडळीना लिहिण्यास प्रवृत्त केले. १९६०नंतर त्यांनी 'सत्यकथा'ची धुरा स्वीकारली आणि 'सत्यकथा' बंद होईपर्यंत ती खाली ठेवली नाही..
'मौज'मधून निवृत्त झाल्यावर त्यांनी मारुती चित्तमपल्ली यांचे 'चकवा चांदण', मीना प्रभूंचे 'माझं लंडन', श्रद्धानंद महिला आश्रमावर आधारित अचला जोशी यांचे 'आश्रम नावाचे घर' ही पुस्तके संपादित केली. सरोजिनी वैद्य यांच्या आग्रहास्तव त्यांनी राज्य मराठी परिषदेची काही पुस्तकेही संपादित केली होती. ज्ञानदेवीचे ३ खंड, आठवणीतल्या कविता - ४ खंड यांचे संपादनही त्यांचे होते. इ.स. १९८५ मध्ये शांता शेळके यांचा 'अनोळख' हा काव्यसंग्रह त्यांनी संपादित केला.
टीका आणि प्रतिवाद
राम पटवर्धन यांना आवडलेले लेखनच सत्यकथेच्या माध्यमातून छापले जात असे, असा आरोप करून लघुनियतकालिकांतील लेखकांनी त्यांच्यावर टीकेची झोड उठवली होती. सत्यकथा ही सदाशिवपेठी आहे, असे आरोप त्यांच्यावर झाले. वेळप्रसंगी राजा ढाले वगैरे मंडळींनी सत्यकथेच्या अंकाच्या प्रतींचे प्रातिनिधिक दहन केले. पण राम पटवर्धन खुल्या मनाचे संपादक होते, अंकाचे दहन करू इच्छिणारे लोक सत्यकथेच्या प्रती आणण्याचे विसरले तर राम पटवर्धनांनी कार्यालयातील सहकाऱ्यांमार्फत नाराज आंदोलक मंडळींना सत्यकथेच्या प्रतीही पाठवल्या.
पटवर्धन यांनी अनेक नव्या आणि तरुण लेखकांना प्रोत्साहन दिले, लिहिते केले. आशा बगे, दीपा गोवारीकर, आनंद विनायक जातेगावकर, सानिया, नारायण सुर्वे, नामदेव ढसाळ अशा वेगवेगळ्या शैलीच्या आणि प्रकृतीच्या लेखकांना त्यांनी `सत्यकथे’त आणले. लेखकाला व्यापक सामाजिक, सांस्कृतिक भान हवे म्हणून पटवर्धन सत्यकथेच्या प्रत्येक अंकात ’परिक्रमा’नावाचे सामाजिक-सांस्कृतिक घडामोडींचा वेध घेणारे प्रदीर्घ, आठ-दहा पानी सदर लिहीत.
अनुवाद/लेखन कारकीर्द
साहित्याच्या विश्वात साहित्य संपादक या नात्याने स्वतःचा वेगळा ठसा उठवूनही पटवर्धनांनी स्वतः मात्र फारसे लेखन केले नाही. कॉलेज जीवनातच पटवर्धनांनी चेकाव्हच्या काही कथांचे भाषांतर केले होते. महाराष्ट्र टाइम्सच्या संपादकीयानुसार मार्जोरी रॉलिंग्जच्या ' द इयरलिंग'चा 'पाडस' हा त्यांनी केलेला अनुवाद गाजला. राम पटवर्धन यांनी 'नाइन फिफ्टीन टु फ्रीडम' या पुस्तकाचा 'अखेरचा रामराम' या नावाने मराठी अनुवाद केला, तसेच. बी.के. अय्यंगार यांचे योगविद्येवरील पुस्तक 'योगदीपिका' नावाने मराठी भाषेत आणले. या पुस्तकाच्या पहिल्या आवृत्तीत राम पटवर्धन यांचे अनुवादक म्हणून नाव नजरचुकीने छापले गेले नव्हते. एका विख्यात इंग्रजी प्रकाशनसंस्थेने ही चूक दुसऱ्या आवृत्तीच्या वेळी दुरुस्त केली. अनुवादाच्या नेमकेपणाबद्दल पटवर्धन आग्रही असत. ते पहाटे चार वाजताउठून योगासने करीत, त्यांचे परिणाम जाणून घेत आणि मगच अनुवाद पुढे चालू ठेवत.
निधन
१९९७ - ९८ पर्यंत चुनाभट्टी परिसरात ते वास्तव्यास असत. ठाण्यातील श्रीरंग सोसायटीमागील आनंदपार्क संकुलात १९९८ पासून ते मुला-नातवंडांसमवेत राहात होते. ३ जून २०१४ रोजी त्यांचे वृद्धापकाळाने निधन झाले. ते ८६ वर्षांचे होते. त्यांच्या पश्चात पत्‍नी ललिता, अनिरूद्ध, श्रीरंग ही मुले, सून आणि नात ऋजुता असा परिवार आहे.
तळटीप:
या लेखाचे प्रारंभिक लेखन ऐसी अक्षरे http://www.aisiakshare.com या मराठी संस्थळावर विकिपानांसाठी या सदरातून केले गेले आह
डार्मश्टाट
डार्मश्टाट (Darmstadt) हे जर्मनी देशाच्या हेसेन या राज्यातील फ्रांकफुर्ट व वीसबाडेन खालोखाल तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
डार्मस्टॅटियम ह्या आवर्त सारणीमधील एका रासायनिक पदार्थाचे नाव डार्मश्टाटवरूनच पडले आहे.
खेळ
फुटबॉल हा आउग्सबुर्गमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहे. जर्मनीमधील बुंदेसलीगामधून दोन हंगाम खेळणारा एस.फाउ. डार्मश्टाट ९८ हा संघ येथेच स्थित आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
पहिला रुडॉल्फ, पवित्र रोमन सम्राट
पहिला रुडॉल्फ (जर्मन: Rudolf von Habsburg; लॅटिन: Rudolfus) (मे १, इ.स. १२१८ - जुलै १५, इ.स. १२९१) हा इ.स. १२७३ सालापासून हयात असेपर्यंत पवित्र रोमन सम्राट होता. त्याने ऑस्ट्रिया व श्टायरमार्काच्या डच्या हाब्सबुर्ग घराण्याच्या सत्तेखाली आणल्या. या भूभागांवर पुढील ६०० वर्षे हाब्सबुर्गांची राजवट चालली.
हेही पहा
वर्ग:पवित्र रोमन सम्राट वर्ग:जर्मनीचे राजे वर्ग:इ.स. १२१८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२९१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वाशाळा बुद्रुक
वाशाळा बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
माऱ्हळ बुद्रुक
माऱ्हळ बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
आनैमलाई पर्वतरांग
अनामलाई पर्वतरांग ही भारतातील तामिळनाडू व केरळ या राज्यांतील एक पर्वतरांग आहे. चिन्नार अभयारण्य याच पर्वतरांगेत आहे.
वर्ग:तमिळनाडूमधील पर्वतरांगा वर्ग:केरळमधील पर्वतरांगा
वासरी (केळापूर)
वासरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
अघोरनाथ चट्टोपाध्याय
हे हैद्राबाद मुक्तिसंग्रामात सहभागी होते.
वैयक्तिक
इ.स.१८७८ मध्ये हैदराबादेत आले. डॉ. अघोरनाथ चटोपाध्याय यांचा हैदराबाद राज्या च्या सामाजिक ,राजकीय व वैचारिक वर्तुळात राबता होता.त्यांचे योगदान अद्वितीय होते. डॉ. अघोरनाथ चटोपाध्याय यांनी हैदराबाद राज्यातील राजकिय नेते,लेखक,समाज सुधारक,विविध क्षेत्रातील तज्ञ व्यक्‍तिंना एकत्र आणले ,प्रोत्साहन दिले.इ.स.१९०७ निजाम कॉलेज येथुन निवृत्त झाले. त्यांचा देहांत इ.स.१९१५ मध्ये झाला.
हैद्राबाद मुक्तिसंग्राम
हैद्राबाद मुक्तिसंग्रामात त्यांचे तसेच सर्व कुटुंबाचे योगदान व उचललेले कष्ट विशेष उल्लेखनिय होय.
राजकारण व समाजकारण
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
चेंब्रा शिखर
वर्ग:भारतातील पर्वतशिखरे वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पश्चिम घाट वर्ग:पश्चिम घाटातील पर्वतशिखरे
बालेवाडी (आटपाडी)
बालेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील आटपाडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:आटपाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
निलगिरी जिल्हा
निलगिरी हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र उदगमंडलम येथे आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:निलगिरी जिल्हा वर्ग:तमिळनाडूमधील जिल्हे
内埃拉吉里
सफावी घराणे
सफावी घराणे (फारसी: سلسلهٔ صفويان ; अझरबैजानी: صفویل) हे मध्ययुगीन इराणमधील राजघराणे होते. यांनी इराणमध्ये शिया इस्लाम प्रस्थापित केला. इ.स. १५०१ ते इ.स. १७२२ या काळात या घराण्याने इराणवर राज्य केले.
हैबतपूर (आर्वी)
हैबतपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
प्रेक्षणीय स्थळे
-भव्य मंदिर व त्याला (क) दर्जा प्राप्त झाला आहे -खूप मोठी मूला करीता हाँसटेल ६वी ते१०वी पर्यत -भव्य बौद्धविहार -वाचनालयात
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
महम्मद अली
महम्मद अली (जन्मनावः कॅशियस मार्सेलस क्ले, जुनियर; जानेवारी १७, इ.स. १९४२:लुईव्हिल, केंटकी, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने - ३ जून, २०१६:फीनिक्स, ॲरिझोना, अमेरिका) हा एक श्रेष्ठ अमेरिकी मुष्टियोद्धा, ७ वेळचा वर्ल्ड हेव्हीवेट चॅंपियन व ऑलिंपिक हेव्हीवेट सुवर्णपदकाचा मुष्टियुद्ध विजेता होता. १९९९ साली म अलिस बीबीसी ने स्पोर्ट्स इलस्ट्रेटेड स्पोर्ट्समन ऑफ़ द सेन्चुरी किंवा शतकातील सर्वष्रेष्ठ खेळाडू म्हणून घोषित केले. अलिचा जन्म लुईव्हिल, केंटकी येथे झाला. त्याच्या वडिलांचे नाव मारकेलास क्ले सिनिअर होते. त्यावरून अलीचे नाव मार्सेलस क्ले, ज्युनिअर असे ठेवण्यात आले. क्यासियलास हे नाव गुलामगिरीच्या प्रथेविरुद्ध संघर्ष करणारे क्यासियलास क्ले यांच्या नावावरून ठेवण्यात आले होते. अली १९६४ साली 'नेशन ऑफ़ इस्लाम' या संघटनेचा सदस्य झाला. १९७५ साली त्याने इस्लाम धर्माचा स्वीकार केला.
बालपण
अलीचा जन्म १७ जानेवारी १९४२ रोजी झाला. त्याचे वडील क्ले सिनिअर हे फ़लक (साईनबोर्ड व बिलबोर्ड) बनविण्याचे काम करित असत. आई 'ओडिसा ग्लॅडी क्ले' गृहिणी होती. वडिल क्ले सिनिअर जरी विचाराने मेथडिस्ट असले तरी त्यांनी आपल्या मुलाचा ख्रिश्चन रीतीप्रमाणे बाप्तिस्मा करण्याची पत्निस अनुमती दिली होती.
मुष्टियुद्धाची सुरुवात
अलीच्या कारकिर्दीची सुरुवात नाट्यमय होती. १९५४ साली एका दिवशी अलीची सायकल चोरीस गेली; तेव्हा अलीने पोलीस आधिकरी मार्टिन यांच्याकडे चोराला मारण्याची इच्छा व्यक्त केली होती. आधिकाड़्याने अलीला सांगितले की मारायचे असेल तर लढाई व्यवस्थित यायला हवी. दुसऱ्या दिवसापासून अलीने मार्टिन कडून मुष्टियुद्धाचे धडे घेण्यास सुरुवात केली. १९६० साली अलीने ऑलिंपिक सुवर्णपदक जिंकले. ६'३" उंचीच्या अलीची खासियत म्हणजे तो खेळताना कधीही हात चेह-यासमोर नव्हे तर शरिराजवळ ठेवित असत. प्रतिस्पर्ध्याचा हल्ला थोपविण्यासाठी अंगभूत तडक प्रतिकियेवर भरोसा ठेवत. २९-१०-१९६० रोजी त्यांनी पहिली व्यावसायिक लढत जिंकली. १९६० -१९६३ मध्ये त्यांनी १९ लढती जिंकल्या त्यातील १५ नॉकाआउट होत्या. यातील सर्वांत संस्मरणिय लढत म्हणजे डग जोन्स विरुद्धची एक वादग्रस्त लढत.
अनास्तासियो सोमोझा देबेल
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू वर्ग:निकाराग्वाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बाणासुर शिखर
वर्ग:वायनाड जिल्हा वर्ग:पश्चिम घाटातील पर्वतशिखरे वर्ग:केरळ
केशवराव कोरटकर
केशवराव कोरटकर (इ.स. १८६७:वसमत, परभणी जिल्हा, महाराष्ट्र - २१ मे, इ.स. १९३२) हैदराबाद संस्थानचे मुख्य नायाधीश होते.
वैयक्तिक
केशवरावांचा जन्म १८६७ साली पूरजळ, ता. वसमत, परभणी येथे झाला. घरची गरिबी असल्याने केशवरावांचे वडील संतुकराव यांनी केशवरावांना वयाच्या नवव्या वर्षी आपल्या मोठ्या मुलीच्या घरी गुलबर्ग्याला पाठवले. केशवरावांनी जेमतेम प्राथमिक शिक्षण घेऊन नोकरी पत्करली. पुढे केशवरावांनी स्वकष्टाने १८९० साली वकिलीची परीक्षा पूर्ण केली. त्यानंतर काही वर्षे गुलबर्ग्यात सत्र न्यायालयात वकिली केल्यानंतर १८९६ साली केशवरावांनी हैद्राबादेस स्थलांतर केले. पुढे पंचवीस वर्षे हैदराबाद हायकोर्टात वकिली करून केशवराव एक कर्तबगार वकील म्हणून नावाजले गेले. केशवरावांच्या गुणांना पारखून निजाम सरकारने १९२३ साली केशवरावांना न्यायमूर्तीपदी नियुक्त केले. पुढील पाच वर्षे केशवरावांनी न्यायमूर्तींच्या उच्चपदी काम केले. केशवरावांचा विवाह गीताबाईंशी झाला. दाम्पत्यापोटी तीन मुले आणि एक मुलगी जन्माला आली. तिन्ही मुलांनी विलायतेत उच्च शिक्षण घेऊन यशस्वी व्यावसायिक वाटचाल केली.
सामाजिक कार्य
केशवरावांचे दोन दशकाहून अधिक काळ आर्यसमाज संघटनेशी घनिष्ट संबंध होते. त्यांच्या अंतापर्यंत केशवराव हैद्राबाद आर्यसमाजाचे अध्यक्ष होते. हैदराबाद सामाजिक सुधारणा संघाच्या स्थापनेत केशवरावांचा मोठा सहभाग होता. ते संस्थेचे प्रथम अध्यक्ष होते. केशवरावांच्या प्रयत्नाने हैद्राबाद राज्यातील मराठी भाषिकांच्या सोयीसाठी २५ ऑक्टोबर १९०७ रोजी विवेक वर्धिनी पाठशाळेची स्थापना करण्यात आली. केशवराव संस्थेचे पहिले अध्यक्ष होते. त्याच सुमारास केशवरावांचे मित्र श्री विठ्ठलराव देऊळगावकर यांनी गुलबर्गा येथे नूतन विद्यालयाची स्थापना केली. शाळेच्या स्थापनेत केशवरावांचा सक्रिय सहभाग होता. १९१८ साली हैदराबादमध्ये इन्फ्लूएंझाचा सामना करण्यासाठी “सोशल सर्व्हिस लीग” सुरू करण्यात त्यांचा सक्रिय सहभाग होता. त्यांच्या या निस्वार्थ कार्यासाठी हैद्राबाद सरकारने त्यांचा विशेष गौरव केला. श्री लक्ष्मणराव फाटक यांनी १९२० मध्ये सुरू केलेल्या “निजाम विजय” या मराठी वृत्तपत्राला त्यांनी सक्रिय पाठिंबा दिला. बळवंत गणेश खापर्डे यांनी १९२३ मध्ये सुरू केलेल्या “विदर्भ साहित्य संघ” याचे पहिले अध्यक्ष म्हणून केशवरावांची  निवड झाली.
वर्ग:इ.स. १८६७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३२ मधील मृत्यू वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलनांचे अध्यक्ष
क्षेत्र सदिश
क्षेत्र सदिश किंवा क्षेत्रफळ सिदिश ही क्षेत्रफळ या संकल्पनेचे गणिती अमूर्तीकरण आहे. एरवी जरी आपण क्षेत्रफळास अदिश राशी समजत असलो, तरीही भूमितीमधे त्यास सदिश मानणे उपयुक्त ठरते. या कारणास्तव क्षेत्रफळ "सदिशचा" अभ्यास केला जातो.
समजा \vec{a} आणि \vec{b} या त्रिमीत वास्तव सदिश अवकाश, म्हणजेच मधील, दोन सदिश आहेत. \vec{a} आणि \vec{b} संबधित क्षेत्रफळ सदिशाचे मूल्य या सदिशांनी बंदिस्त केलेल्या क्षेत्रफळाइतकी असते, आणि क्षेत्रफळ सदिशाची दिशा उजव्या हाताच्या अंगठ्याचा नियम वापरून ठरवतात; त्यामुळे, सहाजिकच, क्षेत्रफळ सदिश \vec{a} आणि \vec{b}ला सामावणाऱ्या प्रतलास लंब असते. या क्षेत्र सदिश \vec{A}चे गणिती सूत्र पुढीलप्रमाणे आहे:
येथे | \vec{a}| आणि |\vec{b}| या सदिशांच्या लांबी आहेत, \theta हा \vec{a} आणि \vec{b} मधील सदिश कोन आहे, आणि \hat{n} ही उपरोधृत उजव्या हाताच्या अंगठ्याचा नियम वापरून ठरवलेली, \vec{a} आणि \vec{b}ला सामावणाऱ्या प्रतलास लंब असणारी एकक सदिश आहे.
भूमितीतील गणिती गोधड्याचा अभ्यास करताना वापरला जाणारा वेज गुणाकार वा सुळक्याचा गुणाकार हे सदिश गुणाकाराचे अमूर्तीकरण आहे; तर n-मितीय वास्तव गणिती गोधडीवरील २-स्वरुप (2-form) म्हणजे वर उल्लेखलेली क्षेत्रफळ सदिश होय, आणि n-स्वरूप (n-form) म्हणजे (अमूर्त) घनफळ सदिश वा घनफळ स्वरूप (volume form) होय.
ली पेंग
ली पेंग (देवनागरी लेखनभेद: ली पंग; सोपी चिनी लिपी: 李鹏; पारंपरिक चिनी लिपी: 李鵬; पिन्यिन: Lǐ Péng) (ऑक्टोबर २०, १९२८ - 22 July 2019) हे १९८७ ते १९९८ सालांदरम्यान चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकाचे चौथे पंतप्रधान होते.
वर्ग:चीनचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
जॉफ्री चॉसर
जॉफ्री चॉसर (इ.स. १३४३ - ऑक्टोबर २५, इ.स. १४००) हा इंग्लिश साहित्यिक होता. चॉसरची गणना आद्य इंग्लिश साहित्यिकांमध्ये होते.
जीवन
जेफ्री चॉसर हा इंग्लंडच्या राजदरबारातील एक महत्त्वाचा मानकरी होता. त्याला लॅटीन, इटालियन आणि फ्रेंच या भाषाही अवगत होत्या. राजदरबाराच्या सेवेत असल्यामुळे राजा त्याला वेगवेगळ्या देशात कामगिरीवर पाठवित असे. इ.स. १३५९ च्या फ्रान्सवरील स्वारीत तो कैद झाला होता पण राजाने खंडणी देऊन त्याला सोडवले.
राजदरबारातच सेवेत असलेल्या फिलीपा हिच्याशी जेफ्रीचा विवाह झाला होता. इ.स. १३८७ साली त्याच्या या पत्नीचे निधन झाले.
इ.स. १३८५ साली जेफ्री चॉसर केंट परगण्याचा उमराव म्हणून इंग्लिश संसदेवर नेमला गेला. मात्र इ.स. १३८६ साली दुसरा रिचर्ड याचा पराभव झाल्यामुळे त्याला उमरावपद गमवावे लागले.
ट्राइलस ॲन्ड क्रेसिडा
`ट्राइलस ॲन्ड क्रेसिडा' हे ट्रोजन युद्धाच्या पार्श्वभूमीवरील प्रेमकथा असलेले खंडकाव्य जेफ्री चॉसरने इ.स. १३८२ साली लिहिले. ट्राइलस हा ट्रॉयचा राजा प्रियाम याचा मुलगा, तर क्रेसिडा ही कल्कास या फितूर ग्रीकाची मुलगी.
लेखन
वर्ग:इंग्लिश कवी वर्ग:इ.स. १३४३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १४०० मधील मृत्यू
नेयमार
पीएसजी ह्या क्लबासाठी खेळत आहे. २०११ साली वयाच्या १९ व्या वर्षी दक्षिण अमेरिकेमधील सर्वोत्तम फुटबॉलपटू हा पुरस्कार मिळवलेल्या नेयमारने हा पुरस्कार २०१२ साली पुन्हा जिंकला. त्याचा धावण्याचा वेग व बॉलवरील नियंत्रण इत्यादींबाबतीत त्याची तुलना पेलेसोबत केली जाते. अनेक माजी फुटबॉलपटू व तज्ञांच्या मते नेयमार हा जगातील सर्वोत्तम फुटबॉल खेळाडूंपैकी एक आहे.
२०१३ सालच्या फिफा कॉन्फेडरेशन्स चषक स्पर्धेमधील विजयामध्ये नेयमारचा मोठा सहभाग होता. ह्या स्पर्धेमध्ये त्याला सर्वोत्तम खेळाडू ठरवण्यात आले व गोल्डन बॉल देण्यात आला.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिठसागरे
मिठसागरे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
लोकजीवन
नाशिक जिल्ह्यातील अनेक गावे आपला इतिहास हरवून बसण्याच्या कक्षेत आली आहेत. कालांतराने मागे पडत असलेली जुनी पिढी अन् नव्या पिढीचा ग्रामीण जीवनाशी तुटत चालेला ऋणानुबंधांचा फटका त्या गावच्या लोकसंस्कृतीवर परिणाम करताना दिसतो आहे. त्यातच गावकुसांच्या स्मृतीपटलावरील आख्यायिका, लोककथा, परंपरा, लोकगीते अन् ऐतिहासिक घटना घडामोडींचा वैभवशाली पट नोंदविला न गेल्याने जेवढं काही मौखिक स्वरूपात पुढे जाईल तेवढंच थोडफार शिल्लक असल्याचं पहायला मिळतं. अर्थात हा बदल जरी अपेक्ष‌‌ित असला तरी त्याचा वेग मात्र अधिक असल्याने इतिहासाच्या अनेक पाऊलखुणा आपण हरवत चाललो आहोत, असे अनेक गावांकडे पाहिले की वाटायला लागते.
नाशिकच्या प्रत्येक गावात काहीना काही इतिहास दडला आहे, असे प्रत्येक गाव टाहो फोडून सांगताना दिसते. स्थानिकांनी या आठवणींचे, स्मृतींचे अन् इतिहासाचे संकलन करून ठेवण्याची गरज असल्याचे सिन्नर तालुक्यातील म‌िठसागरे हे गाव पाहिले की होते. म‌िठसागरेला स्वातंत्रवीर भागोजी नाईक अन् इंग्रजांमधील युद्धाची पार्श्वभूमी असल्याने या गावाला वेगळेच महत्त्व लाभले आहे. मात्र या स्मृती आता म‌िठसागरेच्या स्मृतीपटलावरून पुसट होत चालल्या आहेत. यादवकालीन विहीर, वाडे अन् अनेक युद्धवीरांच्या समाधी या उरलेल्या काही खाणाखुणा गावचा इतिहास उलगडतात; मात्र त्या खाणाखुणांची अवस्थाही अत्यंत बिकट असून, त्यांच्या संरक्षणासाठी प्रयत्न करण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
सिन्नर-शिर्डी मार्गावर १२ किलोमीटरवर डाव्या हाताला पांगरी बुद्रक हे गाव लागते. या गावातून एक रस्ता म‌िठसागरे गावाकडे जातो. पाच किलोमीटर गेल्यावर एखाद्या ओसाड माळावर गाव वसल्याचे दिसते. गावाला म‌िठसागरे असे नाव कशामुळे पडले हा प्रश्न तेथील ग्रामस्थांनाही सतावतो आहे. मात्र त्यांच्या या प्रश्नांचे उत्तर गावातच दडलेले आहे. म‌िठसागरे या गावाचे मूळ नाव आहे रेवळगाव, असे दत्तात्रेय जाधव सांगतात. रेवळगाव असे गावाचे आधीचे नाव असल्याने आजोबा-पणजोबांकडून ऐकल्याचे ते सांगतात. मात्र अचानक गावाला म‌िठसागरे कधीपासून म्हटले जाऊ लागले हे कोडे त्यांना उलगडलेले नाही. मात्र गावातील व्यापाऱ्यांची मोडकळीस आलेली घरे म‌िठसागरेचे गूढ उलगडतात. हे गाव पूर्वी मारवाड्यांची पेठ अन्‌ बाजारपेठेचे ठिकाण होते. यामुळे गावात अनेक व्यापाऱ्यांची लहानमोठी वाडावजा घरे होती.
आता त्यातील जवळपास सर्व जमीनदोस्त झाली आहेत. हे व्यापारी मीठाचा व्यापार करीत असावेत अन् आजूबाजूची गावे मीठासाठी रेवळगावावर अवलंबून असावेत. त्यामुळे इतर गावांसाठी सागरातून येणारे मीठ कोठे मिळते तर मिठाचे सागर असलेल्या म‌िठसागरे या गावात. यामुळे गावचे मूळ नाव मागे पडले व ज्या नावाने गाव ओळखले जाऊ लागले ते म‌‌िठसागरे नाव प्रचलित झाले. अर्थात हा एक अंदाज तेथील परिस्थितीवरून लावता येतो. असेच काहीसे घडले असण्याची शक्यता आहे, अशी पुष्टी म‌िठसागरेचे रहिवाशीही देतात. दरम्यान, गेल्या शंभर वर्षात म‌िठसागरेतील मारवाडीमंडळी बदलत्या परिस्थितीनुसार मुख्य शहराकडे वळाली असावीत अन् म‌िठसागरेचा बाजारपेठ म्हणून असलेला लौकिक मागे पडला असावा; मात्र हा इतिहास सांगायला गावाचे म‌िठसागरे हे नाव मात्र कायम राहिले आहे.
गावात शिरण्यापूर्वी एक किलोमीटर अलीकडे उजव्या हाताला दगडी बांधणीची एक विहीर पहायला मिळते. जलस्थापत्य रचनेतील एक अनोखा नमुना म्हणून याकडे पाहता येईल. विहीर कोरडी पडली आहे. त्यामुळे तिचा तळही पाहता येतो. तळाला आठ लाकडी ओंडक्यांवर विहीर उभी आहे. वरच्या बाजूची विह‌िरीची बांधणीही दगडी असून, आवर्जून पाहण्यासारखी आहे. तेथून पुढे गावात शिरण्यापूर्वी उजव्या हाताला एक समाधी दिसते. त्या समाधीवर मोठ्या वृक्षाने बस्तान बांधल्याने ती समाधी त्या वृक्षाभवतीचा ओटा वाटायला लागतो. ही समाधी कोणाची हे कोणालाही ठाऊक नाही. मात्र या समाधीला भागोजी नाईक व इंग्रजांमधील लढाईचा संदर्भ आहे. त्यावरील शिलालेखात म‌िठसागरेत भागोजी नाईक व इंग्रजांमध्ये झालेल्या लढाईचा उल्लेखही आहे. १८५७ च्या स्वातंत्र्ययुद्धात भागोजी नाईकांनी क्रांतीज्वाळा पेटती ठेवली होती. त्यामुळे इंग्रजांना भागोजींना पकडणे गरजेचे झाले होते. भागोजी नाईक म‌िठसागरेत असल्याची माहिती पांचाळेतील पाटलाने इंग्रज अधिकाऱ्याला कळविली. त्यानंतर म‌िठसागरेला इंग्रजांनी वेढा घातला. तेथून भागोजी नाईक व इंग्रजांमध्ये तुंबळ युद्ध सुरू झाले.
वावीकडून म‌िठसागरेत येताना रस्त्यालगत असलेली समाधी पाहून डाव्या हाताकडचा रस्ता आपल्या नव्याने बांधलेल्या राम मंदिरासमोर घेऊन जातो. यात परिसरात मारूती, खंडोबा, विठ्ठल रूक्मिणी, पांडूरंग, गणपती, महादेव, सटुबाई, बालाजी मंदिर आहे. गावात रामनवमीचा व चंपाष्टीला खंडेराय उत्सव जल्लोषात साजरा केला जातो. रामनवमीतील कावड सजावट पाहण्यासारखी असते. या उत्सवांमध्ये आजही आखाडी म्हणजेच सोंगे मिरविण्याची पद्धत म‌िठसागरेने आजही जपली आहे. मंदिरासमोर लहान लहान दगडी बांधणीतील दोन-तीन मंदिरे आहेत. छोट्याशा महादेव मंदिराशेजारी दोन समाध‌ी पहूडलेल्या आहेत. या समाध्या सैनिकांच्या असाव्यात, असे ग्रामस्थ सांगतात. त्या समाध्यांवर शिलालेख आहे. मात्र त्यावर डांबर पडल्याने आता ते शिलालेख वाचता येत नाहीत. असाच शिलालेख असलेल्या तीन-चार समाधी गावात आहेत. गावात अनेक वीरगळ आहेत. या वीरगळीपासून रस्त्यापलीकडे दगडी बांधणीची एक बारवही आहे. ही बारव यादवकालीन असावी.
कारण वावीतील बारवेशी ती साम्य दाखविते. तिचे पाणी वापरात असले तरी बारवेची अवस्था बिकट झाली आहे. राममंदिराजवळील भक्कम लाकडी दरवाजाची पूर्वीची वेस गावाला वेसकोट असल्याची साक्ष देते. अर्थात जुन्यावेशीची जागा आता नव्याने बांधलेल्या वेशीने घेतली आहे. पूर्वी गावाला दोन वेशी व गावाभवती भक्कम कोट होता. गावात मारवाडी पेठ वसलेली होती. त्यामुळे गाव श्रीमंत असावे, असे दिसते. याच्या खाणाखुणा लहान लहान माडीवजा टुमदार पण आता कोसळेल्या इमारतीतून दिसतात, असे दत्तात्रेय जाधव व अरुण चतुर सांगतात. गावाच्या संरक्षणासाठी कोटांवर गोफणधारी सैनिक असायचे. त्यांनी अनेकदा दरोडेखोरांना पळवून लावल्याचे ग्रामस्थ सांगतात. म्हणूनच काय की, सिन्नर तालुक्यात एक म्हण प्रचलित होती,`शहा, पचाळं तांगे तंगडी अन्‌ म‌िठसागरेचे पहिलवान गडी’!
म‌िठसागरेतील अंधारवड नावाच्या वडाच्या झाडाची कथाही प्रसिद्ध आहे. शिंदेवाडी रस्त्यावर अंधारवड नावाचा वड होता. या वडाला अंधारवड म्हणण्यामागे कारण ग्रामस्थ असे सांगतात की, त्या वडाचा विस्तार दोन-तीन एकरात होता. त्यामुळे त्या वडाखाली नेहमी अंधार असल्याने त्याचे नाव अंधारवड असे पडले. नंतर ही जागा कोणीतरी विकत घेतली व तो वड पाडण्यात आला. तेव्हा त्या वडाचे लाकूड ती व्यक्ती सात वर्षे जाळत होती, असेही त्या वडाचे वैभव सांगताना म्हटले जाते. आता तो वड तेथे नसला तरी त्याच्या आठवणी मात्र ग्रामस्थांच्या मनातील अंधाऱ्या कोपऱ्यात दडलेल्या आहेत. असाच वारसा चावडी रूपात गावात होता. मात्र नंतर तिही पडली. गावातील दगडी शाळाही आता नजरेआड होण्याच्या मार्गावर आहे तर गावातून जाणारा एक लहानसा ओढा पुढे गोदेला जाऊन मिळतो. म‌िठसागरेचे नेहमीच चर्चेत असलेले एक वेगळेपण म्हणजे.
दोन-तीन हजार लोकसंख्येच्या गावात गोरक्षनाथ कासार नावाची साधारण वीस-पंचवीसजण आहेत. त्यामुळे गोरक्षनाथ कासार यांना शोधत आलेल्या व्यक्तीची चांगलीच फजिती होते. त्या व्यक्तीला ते नेमके कुठे राहतात व कसे दिसतात याची माहिती नसेल तर त्या व्यक्तीला किमान पाच-दहा घरे तर नक्की भटकंती करावी लागते, असे ग्रामस्थ गंमतीने सांगतात. गावातील पोस्टमनही गोरक्षनाथ कासार नावाचे होते. एकाच नावाची साम्यता असण्यामागचे कारण म्हणजे गेली चाळीस-पन्नास वर्षांपासून दडलेली एक परंपरा अन्‌ श्रद्धा. सिन्नर- शिर्डी रस्त्यावर वावीपासून चार किलोमीटर असलेल्या या गावाजवळ धामोरी (ता. कोपरगाव) हे लहान गाव आहे. येथे श्री गोरक्षनाथांचे प्राचीन मंदिर, तसेच दुर्मिळ असलेले गोरखचिंच नावाचे झाड आहे. या झाडाचे खोड प्रचंड मोठे असून, तेथे किमान नऊ व्यक्ती एकावेळी बसून पारायण करू शकतात. म‌िठसागरे ग्रामस्थांचे हे गोरक्षनाथ मंदिर श्रद्धास्थान असल्याने आपल्या मुलांची नावे गोरक्षनाथ ठेवण्याची कासार कुटुंबीयांमध्ये परंपरा चालत आलेली आहे. म‌िठसागरेतील ग्रामस्थांनी श्रद्धा, परंपरा अन्‌ आपल्या संस्कृतीचे पैलू पुढील पिढीमध्ये रूजविण्यासाठी चालविलेली ही अनोखी पद्धत थक्क करते.
अनेक लहानलहान वाडे, वीरगळी, समाधी, बारव, टिकवून ठेवलेली आखाडी संस्कृती, गोरक्षनाथांच्या नावाचा वारसा अन् म‌िठसागरेच्या नावातील वेगळेपण हा प्रवास अल्हाददायक करतो. तर भागोजी नाईकांची म‌िठसागरेतील लढाई आजही लढत राहण्याची अनेकांना प्रेरणा देत राहते. आपण या योद्धांच्या बलिदानाला विसरू नये, अशी साद म‌िठसागरे घालत राहते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
सेलम, मॅसेच्युसेट्स
वर्ग:मॅसेच्युसेट्समधील शहरे वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने वर्ग:एसेक्स काउंटी (मॅसेच्युसेट्स)
वेल्लारीमाला शिखर
वर्ग:भारतातील पर्वतशिखरे वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पश्चिम घाट वर्ग:पश्चिम घाटातील पर्वतशिखरे
वाथोडा
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
खोपडी बुद्रुक (सिन्नर)
खोपडी बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकाचे पंतप्रधान
चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकाचे पंतप्रधान (सोपी चिनी लिपी: 中华人民共和国国务院总理; पारंपरिक चिनी लिपी: 中華人民共和國國務院總理; पिन्यिन: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Guówùyuàn Zŏnglĭ) हे जनता-प्रजासत्ताकाच्या राष्ट्रीय कौन्सिलाचे प्रमुख, म्हणजेच थोडक्यात राष्ट्रीय शासनाचे कार्यकारी प्रमुख असतात.
चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकाच्या पंतप्रधानांची कालक्रमानुसार यादी
Liste der Ministerpräsidenten der Volksrepublik China
सात्त्विक आहार
सात्त्विक आहार हे सत्त्वगुण किंवा सात्त्विक,सात्त्विक,सत्त्व प्रकृती चे गुण आहे.शुद्धता हा मुख्य गुणधर्म असणारे वस्तुंना सात्त्विक संबोधले जाते.
एखादी वस्तु किंवा व्यक्ती सात्त्विक असण्यासाठी कोणताही रोग,वाईट/उपद्रवी शक्ति किंवा दुषितपणा फैलणार नाही हे आवश्यक असते,तसेच ती कोणत्याही इतर मुलद्रव्यांपासून दुषित असता कामा नये,
ज्या वस्तुंमुळे किंवा व्यक्तींमुळे त्यांच्या आस्तित्वाने आजुबाजूचे वातावरण शुद्ध होते अशा वस्तु किंवा व्यक्ती सात्त्विक होय.जेव्हा एखादी व्यक्ती सात्त्विक अन्न ग्रहण करते (खाते) त्यावेळी तिला शुद्धतेचा अनुभव मिळुन मनाचे समाधान मिळते.धर्म आणि मोक्ष साधनेचे मार्ग आहेत.
गर्भवतीने सात्त्विक आहार घेतल्यास गर्भाची वाढ आध्यात्मिक स्तरावर होते.
अन्न शाकाहारी आणि सात्त्विक असेल, तर मन आणि बुद्धी सात्त्विक होते.
आयुर्वेद
आहाराचे तीन  प्रकार: सात्त्विक, राजसिक और तामसिक आहार
सत्त्व, रज व तम हे तीन गुण (त्रिगुण) आहे.