cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
शेळु खुर्द (वणी)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १८४४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८४४ वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
० (संख्या)
इतिहास
पूर्वी संख्यांना चिन्ह वापरून लिहत असे आणि जशी जशी त्यांची संख्या वाढत जाऊ लागली, त्यामुळे मोठ्या मोठ्या संख्या दर्शवणे कठीण जाऊ लागले. लिहिण्याची ही अडचण अंकाला दिलेल्या स्थान मुल्यामुळे व शून्याच्या शोधामुळे दूर झाली. द्विमान, त्रिमान, पंचमान, दशमान किंवा विंशतिमान इत्यादी कोणत्याही मानात संख्या दर्शविणे शून्याच्या शोधामुळे सुलभ झाले आहे. हिंदू दशमान पद्धतीत पहिले नऊ अंक झाल्यावर दहा दर्शविण्यास एकावर शून्य ठेवतात आणि पुढील संख्या एकावर एक, एकावर दोन,···· इत्यादी पद्धतीने दर्शवितात. संख्या मांडताना तिच्यातील अंकाच्या स्थानावरून तिची किंमत ठरविली जाऊ लागल्यामुळे संख्या कितीही मोठी असली, तरी ती लिहिण्यास अडचण पडेनाशी झाली. ही दशमान पद्धती प्रथम अरब लोक हिंदूंकडून शिकले. नंतर या पद्धतीचा अरबांमार्फत यूरोपात प्रसार झाला. लेओनार्दो फीबोनात्वी यांनी Liber Abaci (१२२८) या ग्रंथात हिंदू पद्धतीने संख्या कशा वाचाव्यात याचे वर्णन केलेले आहे. शून्य भारतीयांनी जगाला दिलेली गणित शास्त्रातील सर्वात महत्त्वाची देणगी आहे.
शून्याविषयीचा सर्वांत जुना उल्लेख पिंगल यांच्या छंदःसूत्रात आढळतो. हा ग्रंथ वि. का. राजवाडे यांच्या मते इ.स. पू. ९०० च्या आसपासचा, तर आर्थर बेरिडेल कीथ या पाश्चात्त्य पंडितांच्या मते इ.स. पू. २०० च्या आसपासचा असावा. या छंदःशास्त्राच्या आठव्या अध्यायातील २८ ते ३१ ही सूत्रे या शोधाच्या दृष्टीने महत्त्वाची आहेत. द्विरर्द्धे ॥ रूपे शून्यम ॥ द्विःशून्ये ॥ तावदर्द्धे तदगुणितम ॥.
सातवाहन आणि क्षत्रपांच्या इ.स. पू. २०० वर्षे जुन्या असलेल्या शिलालेखात कालगणना कोरलेली आढळते. ही गणना १० (+) २, ४० (+) ४ म्हणजेच १२, ४४ अशा रूपांत आढळते. या लेखात शून्य हा आकडा सध्याच्या देवनागरीतील वर्तुळासारखा नसून ब्राह्मी लिपीत लिहिलेला दिसून येतो.
शून्याचा प्रवेश पाश्चिमात्य देशांमध्ये झाला, तेव्हा त्याने त्या लोकांना गोंधळात टाकले. तत्पूर्वी ते लोक गोटीचौकटीचा वापर करीत होते. शून्य म्हणजे काहीच नाही असे असेल, तर ते काहीच असू नये परंतु ते काही वेळा काहीच नसते, तर काही वेळा ते काही तरी असते. जसे ३ + ० = ३, ३ – ० = ३ येथे शून्य म्हणजे काहीच नाही परंतु ३० = ३ x १० येथे शून्य म्हणजे काही तरी आहे. यामुळे पाश्चिमात्य लोक गोंधळात पडले. त्या वेळच्या एका फ्रेंच लेखकाने ‘शून्य म्हणजे काही नाही, एक गोंधळ करणारे व अडचणी उत्पन्न करणारे चिन्ह आहे’, असे म्हटले आहे. त्या वेळची पाश्चिमात्यांमधील शून्याबद्दलची प्रतिक्रिया दोन प्रकारची होती. एक म्हणजे शून्य ही सैतानाने उत्पन्न केलेली गोष्ट. दुसरी शून्य ही एक टिंगल करण्याची गोष्ट.
उत्तर वैदिक काळात शून्याचे अनेक उल्लेख आहेत. शून्याची कल्पना ईशावास्योपनिषदातील खालील श्लोकावरून स्पष्ट होते.
ॐ शून्यमदः शून्यमिदं, शून्यात् शून्यमुदच्यते। शून्यस्य शून्यमादाय, शून्यमेवावशिष्यते।। हे शून्य, ते शून्य. शून्यातून शून्य वजा केले तरी शून्य उरते, शून्यात शून्य मिळवले तरी उत्तर शून्य येते. शून्य हे निर्गुण ब्रह्म किंवा स्वरूप नसलेले आणि गुण नसलेले ब्रह्म यांचे संख्यात्मक किंवा प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व आहे.
गुणधर्म
⇒n!=n×(n−१)! समजा nची किंमत १ धरल्यास, ⇒१!=१!×(१−१)! ⇒१!=१!×(०)! डावी बाजू = उजवी बाजू असले पाहिजे, हा नियम पूर्ण होण्यासाठी, ०! = १ असणे हे गरजेचे आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग: पूर्णांक संख्या वर्ग: संख्या वर्ग: गणित वर्ग: भारतीय शोध
शून्याधारित अर्थसंकल्प
१९६० च्या दशकात युएसमध्ये एका खासगी कंपनीने शून्याधारित संकल्पना शोधून काढली, यूएसएच्या अर्थव्यवस्थेत पीटर ए. पीहर यांनी शून्याधारित अर्थसंकल्पाची संकल्पना मांडली .१९७९ मध्ये जॉर्जियाचे गव्हर्नर असताना जिमी कार्टर यांनी सर्वप्रथम सार्वजनिक क्षेत्रात या संकल्पनेचा वापर केला .युएसएचे राष्ट्राध्यक्ष झाल्यावर जिमी कार्टर यांनी ही संकल्पना यूएसएच्या अर्थसंकल्पात वापरली. शून्याधारित अर्थसंकल्पात खर्च करण्याआधी ३ प्रश्न स्वतः लाच विचारले जातात. आपण खर्च केला पाहिजे का ? आपल्याला किती खर्च करावा लागेल ? आपण कुठे खर्च केला पाहिजे ? कोणत्याही विभाग किंवा खात्याद्वारा प्रस्तावित खर्चाचा पुनर्विचार करून प्रत्येक खर्चाला एकदम सुरुवातीपासून म्हणजे शून्य मानून नव्या पद्धतीने मूल्यमापन करणे, याला शून्याधारित अर्थसंकल्प म्हणावे.
साधारणतः पुढील आर्थिक वर्षाचा अर्थसंकल्प मांडतांना गतवर्षाचा संकल्प आधार मानण्यात येतो. मात्र अनेकदा, मागील वर्षीच्या अनावश्यक योजना व खर्च तसाच पुढे चालु ठेवला जातो व त्यामुळे आवश्यक बाबीकडे दुर्लक्ष होण्याची शक्यता निर्माण होते. सतत वाढत्या खर्चाचे अर्थसंकल्प टाळण्यासाठी शून्याधारित अर्थसंकल्प  वापरला जातो.यात सरकारच्या प्रत्येक खात्याला आपले अंदाज ठरवितांना मागील वर्षाचे खर्चाचे आकडे आधारभूत न मानता आपल्या खात्याचा अगदी सुरुवातीपासून किंवा  शून्यापासून खर्चाचा अंदाज घेण्यास सांगितले जातात. म्हणजेच आधार शून्य मानण्यात येतो. म्हणून त्याला शून्याधारित अर्थसंकल्प म्हणतात. मात्र यामुळे सामाजिक न्याय व समाजकल्याण याकडे दुर्लक्ष होण्याची शक्यता असते. महाराष्ट्र व आंध्र प्रदेश या राज्यांत याचा प्रयोग करण्यात आला होता, पण तो लोकप्रिय ठरला नाही.
मारडा
मारडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
डेसमंड हेन्स
हेन्स, डेसमंड वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जड पाणी
ड्युटेरियमचे दोन अणू आणि ऑक्सिजनचा एक अणू यांच्या संयोगातून जड पाणी तयार होते. जड पाणी हलक्या पाण्याच्या तुलनेत सुमारे साडेदहा टक्के जड किंवा वजनदार असते. त्याचा उत्कलन बिंदू पाण्यापेक्षा एका अंशाने जास्त असतो.
हायड्रोजन या मूलद्रव्याची एकूण तीन समस्थानिके आहेत. निसर्गातील अनेक संयुगांचा घटक असणाऱ्या नेहमीच्या हायड्रोजनच्या अणुकेंद्रात एक प्रोटॉन असून एक इलेक्ट्रॉन त्याच्याभोवती फिरत असतो.
हायड्रोजनच्या दुसऱ्या समस्थानिकाला ड्यूटेरिअम असे नाव आहे. ड्यूटेरिअमच्या अणुकेंद्रात एक प्रोटॉन व एक न्यूट्रॉन असे दोन कण असतात व एकच इलेक्ट्रॉन या अणुकेंद्राभोवती भ्रमण करतो.
हायड्रोजनच्या तिसऱ्या समस्थानिकमध्ये अणुकेंद्रामध्ये एकंदर तीन कण असतात, एक प्रोटॉन व दोन न्यूट्रॉन. या अणुकेंद्राभोवतीसुद्धा एकच इलेक्ट्रॉन फिरत असतो. हायड्रोजनचे हे दुसरे दोन प्रकार निसर्गात सापडत नाहीत.
उपयोग
साधे पाणी न्यूट्रॉन्सना पुष्कळ जास्त प्रमाणात नष्ट करते, जड पाणी न्यूट्रॉन्सना पुष्कळ जास्त प्रमाणात नष्ट करत नाही. यामुळे अणुभट्टीतील आण्विक प्रक्रियांतील साखळी टिकवून ठेवण्यासाठी जड पाणी वापरले जाते. (न्यूट्रॉन्सचा वेग कमी करण्यासाठी जड पाणी यांचा संचलक किंवा मंदक म्हणून वापर करतात.)
वर्ग:भौतिकशास्त्र वर्ग:रसायनशास्त्र
अंतःस्रावी ग्रंथी
अंतःस्रावी ग्रंथी(एंडोक्रायीन) बाह्यकोशीय संकेतांद्वारे अंतरस्रावचा (हार्मोन) स्राव करतात व उत्पन्न होणारा स्त्राव वाहिनीवाटे बाहेर न पडता एकदम रक्तातच मिसळतो व त्याचे कार्य पार पडते. तसेच या ग्रंथींना ‘वाहिनी-विहीन ग्रंथी’ असेही म्हणतात. अंतःस्रावी तंत्र शरीराच्या चयापचय, विकास, तारुण्य, ऊती क्रिया, व चित्त (मूड) या नियंत्रीत करत असतात. प्रत्येक स्त्रावाचे वेगवेगळे कार्य असते. स्त्राव तयार करणे व ते रक्तात प्रमाणात मिसळणे, यांचे नियंत्रण अंतःस्रावी ग्रंथी करतात.
शरीरात खालील प्रकारच्या अंतःस्रावी ग्रंथी असतात.
वर्ग:शरीरशास्त्र
नाना पळशीकर
पळशीकर, नाना पळशीकर, नाना पळशीकर, नाना
फैज फजल
फैज याकुब फजल हा एक भारतीय क्रिकेटपटु आहे. तो भारतातर्फे एक आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला आहे.
वर्ग:क्रिकेट खेळाडू
फुकुई प्रांत
फुकुई (福井県) हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत होन्शू बेटावरच्या चुबू ह्या प्रदेशामध्ये वसला आहे.
फुकुई ह्याच नावाचे शहर फुकुई प्रांताची राजधानी आहे.
सांद्रो बोत्तिचेल्ली
सांद्रो बोत्तिचेल्ली (Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi; इ.स. १४४५ - मे १७, इ.स. १५१०) हा रानिसां काळातील एक इटालियन चित्रकार होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटालियन चित्रकार वर्ग:इ.स. १५१० मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १४४५ मधील जन्म
केअरटेकर (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर पात्र)
केयरटेकर ही स्टार ट्रेक कथानाकातील एक काल्पनिक पात्र आहे. played by Basil Langton.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक कथानकातील पात्र वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर वर्ग:स्टार ट्रेक
वॉली ग्राउट
ग्राउट, वॉली वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पळशी खुर्द
पळशी खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
गुन्ह्यांच्या दरानुसार भारतीय राज्ये आणि केंद्र शासित प्रदेश
भारतात गुन्हा दर (प्रति १,००,००० गुन्हे) नॅशनल क्राइम रेकॉर्डस् ब्युरोनुसार २०१८ मध्ये ३८३.५ आणि २०१९ मध्ये ३८५.५ पासून २०२० मध्ये २८२.८ झाला. २०२० मध्ये गुन्हेगारी वाढण्याचे कारण सामान्यतः कोविड-१९ संबंधित निर्बंध आणि उल्लंघन असे दिले गेले आहे. २०२० मध्ये बलात्कार, अपहरण आणि मुलांवरील गुन्हे यासारख्या गुन्ह्यांमध्ये घट झाली, तर सार्वजनिक सेवकाशी संबंधित गुन्ह्यांची अवज्ञा २१% वाढली.
२०१८ मध्ये, ३० लाख भारतीय दंड संहिता गुन्हे आणि २ लाख विशेष आणि स्थानिक कायदे गुन्ह्यांसह एकूण ५० लाख दखलपात्र गुन्हे नोंदवले गेले. २०२० मध्ये सरासरी आरोपपत्र दर ८२.५%आहे.
ईशान्य भारतामध्ये सातत्याने सर्वात कमी गुन्हे घडले आहेत, कमीत कमी गुन्हे प्रवण असलेल्या पाच पैकी चार राज्ये या प्रदेशातील आहेत. नागालँडमध्ये देशात सर्वात कमी नोंदणीकृत गुन्हेगारी दर (६९.४ प्रति लाख लोकसंख्या) आहे, हे दर ४४ वरून वाढले आहे. देशाच्या वाटा टक्केवारीच्या आधारावर नागालँडमध्ये सर्वात कमी गुन्हे घडले.
शहरांमध्ये दिल्ली, चेन्नई, अहमदाबाद, सूरत आणि मुंबईमध्ये २०२० मध्ये सर्वाधिक गुन्हे नोंदले गेले आहेत (गुन्हेगारीच्या दरानुसार येथील स्थिती वेगवेगळी आहे).
यादी
नॅशनल क्राइम रेकॉर्ड ब्युरोच्या वार्षिक "क्राइम इन इंडिया" प्रकाशनावर आधारित आकडेवारी आहे.
उन्हेरे बुद्रुक
उन्हेरे बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
शेवळा
शेवळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
मांजर
मांजर ही मार्जार जातीतील एक मांसाहारी भूचर सस्तन प्राणी आहे. जगातील अनेक प्रदेशांत मांजर ही पाळीव प्राणी आहे. मांजरीला वाघाची मावशी असे म्हणतात. मांजरचे वय किती असते?
शेवळा
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
उन्हेरे बुद्रुक
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
मांजर
मांजर ही पाळीव प्राणी म्हणून  खूप  प्रसिद्ध आहे. मांजरीचे अनेक प्रकार आहेत. मांजर ही प्राणी अनेक रंगामध्ये असते. मांजरीचे मुख्य भक्ष्य उंदीर, विविध पक्षी, इतर छोटे प्राणी व दूध आहे. क्वचित मांजर गवत देखील खाताना आढळते, परंतु असे आचरण साधारणतः क्षुधापूर्तीसाठी नसते. मांजराकडे पालेभाज्या पचवण्याची क्षमता नसल्याने, जेव्हा मांजर गवत खाते, अशा वेळेस वमन क्रियेद्वारे मांजराच्या पोटातून गवताबरोबर इतर अपायकारक पदार्थ बाहेर पडतात. मांजर हा असा प्राणी आहे जो दिशा लक्षात घेऊन घरी परत येतो. माणसाच्या शरीरात एकूण २०६ हाडे असतात परंतु मांजराच्या शरीरात 280 हाडे असतात. मांजर आपल्या उंचीच्या तिनपट उंचीवर उडी मारून सुरक्षित अवस्थेत परत जमिनीवर येतात. मांजर हे प्राणी जन्मतःपासून भांडखोर वृत्तीचे असतात. मांजरीण एकावेळी ३ ते ५ पिल्लांना जन्माला घालते.
मांजरींचे शरीर इतर प्रजातींप्रमाणेच आढळते, त्यामध्ये एक मजबूत लवचिक शरीर, द्रुत प्रतिक्षेप, तीक्ष्ण दात आणि मागे घेतलेले लहान पंजे लहान शिकार करण्यासाठी अनुकूल आहेत. त्यांची रात्रीची दृष्टी आणि गंध घेण्याची क्षमता चांगली विकसित झालेली आहे. मांजरीच्या बोलण्याचे प्रकारामध्ये म्याव म्याव करणे, गुरगुरने, फुसफूसने, कंपयुक्त आवाज करणे, कल्लोळ करणे, तसेच मांजरींच्या विशिष्ट शारीरिक भाषेचा समावेश आहे. मांजर ही एक सामाजिक प्रजाती आहे, परंतु शिकार नेहमी एकटीच करते. मांजर मानवी कांनांसाठी अगदी अस्पष्ट, अगदी कमी किंवा खूपच जास्त असलेले आवाज ऐकू शकते. त्यामुळे उंदीर किंवा इतर लहान सस्तन प्राण्यांनी केलेले आवाज ते अतिशय सहजपणे ऐकू शकते. मांजर हा एक असा शिकारी आहे जो पहाटे आणि संध्याकाळी सर्वात सक्रिय असतो. मांजरीचे नख तीष्ण असतात.
मादी पाळीव मांजरीं वसंत ऋतु ते शरद ऋतूच्या शेवटी पर्यंत पिल्ले देतात, त्यामध्ये एकावेळी दोन ते पाच मांजरीचे पिल्ले असतात. घरगुती मांजरी ह्या प्रजनन व नोंदणीकृत वंशावळ म्हणून दर्शविल्या जातात, हा छंद मांजरीची आवड म्हणून ओळखला जातो. मांजरींच्या पाळीव प्राणी म्हणून पैदासीवर नियंत्रण ठेवण्यातील अपयशमुळे संपूर्ण जगातील मांजरी मोठ्या संख्येने वाढू लागल्या आणि याचा संपूर्ण जगातील पक्षी नष्ट होण्यास हातभार लागला. बराच काळ असा विचार केला जात होता की मांजरीचे पालनपोषण इजिप्तमध्ये केले गेले होते, कारण प्राचीन इजिप्तमधील मांजरींचे पूजन सुमारे इ.स.पु. ३१०० पूर्वीपासून केले जात होते. तथापि, आफ्रिकन जंगली मांजर (एफ. लाइबिका)च्या शिकवणीचा प्रारंभिक पुरावा सायप्रसमध्ये सापडला, जेथे एक मांजरीचा सांगाडा जवळजवळ इ.स.पु. ७५०० साली नियोलिथिक कबरने खोदला होता. त्यामुळे आफ्रिकन जंगली मांजरी ह्या बहुधा पूर्वेस सर्वप्रथम पाळल्या गेल्या. मांजरीचे वय किती असते
२०१७ पर्यंत, घरगुती मांजरी ह्या अमेरिकेतील मालकीच्या पाळीव प्राण्यामध्ये ताज्या पाण्यातील माश्यांनंतर, दुसऱ्या क्रमांकाच्या लोकप्रिय पाळीव प्राणी ठरल्या. कारण ९५ दशलक्ष मांजरींची मालकी अमेरिकेतील लोकांकडे होती. २०१९ पर्यंत युनायटेड किंगडममध्ये सुमारे ७.३ दशलक्ष मांजरी ४.८ दशलक्षाहूनही जास्त घरात राहत होत्या.
वर्ग:भूचर प्राणी वर्ग:सस्तन प्राणी वर्ग:मार्जार कुळ वर्ग:प्राणी
शेली फ्रुइन
मिशेल केली शेली फ्रुइन (३१ डिसेंबर, १९६१:न्यू झीलंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९२ ते १९९७ दरम्यान ६ महिला कसोटी आणि २३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
दिनशा पटेल
दिनशा पटेल (मे २५, इ.स. १९३७- हयात) हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते गुजरात राज्यातील खेडा लोकसभा मतदारसंघातून इ.स. १९९६, इ.स. १९९८, इ.स. १९९९, इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:गुजराती राजकारणी वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:खेड्याचे खासदार वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
नक्षलवाद
नक्षलवाद ही भारतातील कडव्या साम्यवादी संघटनांनी चालविलेली सशस्त्र चळवळ आहे.
गरीब शेतमजूर आणि आदिवासींच्या दुर्दशेस सरकारचे भांडवलशाही धोरण कारणीभूत असून त्याचा विरोध माओ ने दाखवून दिलेल्या सशस्त्र क्रांतीच्या मार्गानेच करता येईल ही नक्षलवाद्यांची विचारसरणी आहे.
उगम
पश्चिम बंगाल राज्यातील नक्षलबारी गावात 'सोनम वांगडी' या पोलीस निरीक्षकाचा एका आदिवासी तरुणाच्या तीर कामठ्याने मृत्यू झाला होता, ज्याचे पर्यवसान आसाम फ्रंटियर रॅफल्सकडून जमावावर गोळीबार करण्यात झाले. मे २५, १९६७ रोजी घडलेल्या या घटनेत ७ महिला व ४ बालकांचा मृत्यू झाल्यानंतर माओवादी कम्युनिस्ट संघटनेने स्थानिक आदिवासींच्या मदतीने पश्चिम बंगाल सरकार विरुद्ध सशस्त्र उठाव केला. मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे झालेले विभाजन व माओवादी तसेच लेनिनवादी गट बाहेर पडल्यानंतर उद्भवलेल्या संघर्षात देखील नक्षलवादाचे मूळ आहे असे मानले जाते. चारू मुजुमदार आणि कानू सन्याल यांनी त्या उठावाचे नेतृत्व केले होते. मुजुमदारांनी १९६९ साली चळवळीची राजकीय आघाडी, कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट)ची स्थापना केली.
प्रसार
सध्या (जानेवारी २०१०) नक्षलवादी गट व समविचारी संघटना (उदा. आंध्रप्रदेशातील 'पीपल्स वॉर ग्रुप') भारताच्या वीस राज्यांतील २२० जिल्ह्यांत कार्यरत असून त्यांच्या कारवाया भारताच्या आदिवासीबहूल 'लाल पट्ट्यात' केंद्रित झाल्या आहेत. भारतीय गुप्तचर संस्थांच्या माहितीनुसार देशात वीस हजार सशस्त्र नक्षलवादी व पन्नास हजार सक्रिय कार्यकर्ते असून त्यांचे लक्षावधी समर्थक आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:साम्यवाद वर्ग:सशस्त्र चळवळ वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे वर्ग:बाह्य दुव्यांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे वर्ग:नक्षलवादी चळवळ
निखिल कुमार चौधरी
निखिल कुमार चौधरी (डिसेंबर ६, इ.स. १९४५- हयात) हे भारतीय जनता पक्षाचे नेते आहेत. ते बिहार राज्यातील कटिहार लोकसभा मतदारसंघातून इ.स. १९९९, इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:कटिहारचे खासदार वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निळे
निळे हे कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या शाहूवाडी तालुक्यातील ४७९.२४ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.
भौगोलिक स्थान व लोकसंख्या
निळे हे कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या शाहूवाडी तालुक्यातील ४७९.२४ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ३०६ कुटुंबे व एकूण १४३८ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर मलकापूर ६ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये ७०८ पुरुष आणि ७३० स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक १५७ असून अनुसूचित जमातीचे ५ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५६७०३४ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात २ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहेत. गावात ४ शासकीय प्राथमिक शाळा आहेत. गावात २ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहेत. सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा मलकापूर येथे ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा मलकापूर येथे ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय मलकापूर येथे ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा शाहुवाडी येथे ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र कोल्हापूर येथे ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. सर्वात जवळील प्रसूति व बालकल्याण केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ दवाखाना आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील फिरता दवाखाना ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (अशासकीय)
गावात १ बाह्यरुग्ण वैद्यकीय सुविधा आहे. गावात १ इतर पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात शुद्धीकरण न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
स्वच्छता
गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही.
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात उपपोस्ट ऑफिस उपलब्ध आहे. गावात पोस्ट व तार ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट व तार ऑफिस ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४१५१०१ आहे. गावात दूरध्वनी उपलब्ध आहे. गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आहे. गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे. गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील इंटरनेट सुविधा ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात खाजगी कूरियर उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे. गावात खाजगी बस सेवा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी बस सेवा ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात रेल्वे स्थानक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील रेल्वे स्थानक १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात टॅक्सी उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील टॅक्सी ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात व्हॅन उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील व्हॅन ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात ट्रॅक्टर उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील ट्रॅक्टर ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. राष्ट्रीय महामार्ग गावाला जोडलेला आहे. राज्य महामार्ग गावाला जोडलेला आहे. जिल्यातील मुख्य रस्ता गावाला जोडलेला आहे. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता गावाला जोडलेला आहे.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात एटीएम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील एटीएम १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात व्यापारी बँक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील व्यापारी बँक ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात सहकारी बँक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सहकारी बँक ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आहे. गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे. गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे. गावात मंडया / कायमचे बाजार उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील मंडया / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात आठवड्याचा बाजार उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील आठवड्याचा बाजार १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती  १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे. गावात आशा स्वयंसेविका उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर
निळे ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
उत्पादन
निळे ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते (महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने): ऊस, गूळ
वर्ग:कोल्हापूर वर्ग:शाहूवाडी वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
क्रेग मॅथ्यूस
क्रेग रसेल मॅथ्यूस (फेब्रुवारी १५, इ.स. १९६५:केप टाउन, केप प्रॉव्हिन्स, दक्षिण आफ्रिका - ) हा undefinedकडून १९९१ व १९९७ दरम्यान अठरा कसोटी व छप्पन एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
मॅथ्युस, क्रेग मॅथ्युस, क्रेग वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ब्रिक
ब्रिक BRIC (बी. आर. आय. सी.) हा संक्षेपार्थाचा शब्द ब्राझील, रशिया, भारत, चीन ह्या झपाट्याने प्रगती करणाऱ्या विकसनशील देशांचा एकत्रित उल्लेख करण्यासाठी वापरला जातो. अमेरिकन बँक गोल्डमन सॅक्सने २००१ साली ह्या शब्दाचा वापर करण्यास सुरुवात केली.
ब्रिक्स राष्ट्र समूहाविषयी
गोल्डमन सॅकने ब्रिकच्या चार राष्ट्रांच्या अर्थव्यवस्थांचा वेगवेगळा आणि एकत्रित संशोधन- अभ्यास करून आपले प्रमेय मांडले आणि वेळोवेळी त्याची समीक्षा करून त्यात सुधारणा केली. या चार राष्ट्रांनी काय करावे हे गोल्डमन सॅकने कधीच सुचवले नाही वा त्यावर भाष्यपण केले नाही. परिणामतः जसजशी प्रमेयाची पकड घट्ट होत गेली तसतशी ही चार राष्ट्रं परस्परांजवळ येत गेली. अजूनही ब्रिक हा अनौपचारिक राष्ट्रसमूहच आहे. २००८ साली ह्या चार राष्ट्रांचे पराराष्ट्रमंत्री प्रथम एकत्र आले. त्यानंतर आलेल्या जागतिक मंदीच्या पाश्र्वभूमीवर ब्रिक राष्ट्रांना अधिक जवळ येण्याची निकड वाटलीनी परिणामी १६ जून २००९ रोजी या चार देशांच्या राष्ट्रप्रमुखांची पहिली शिखर परिषद रशियातल्या एडातरीनबर्ग येथे भरली.. विशेष गोष्ट अशी की, ब्रिकची चारही राष्टे ही जी-२० या प्रगत राष्ट्रांच्या व प्रगतिपथावर असणाऱ्या राष्ट्रांच्या अनौपचारिक राष्ट्रसमूहाचे सदस्य आहेत.
जी-२० या राष्ट्रसमूहात ब्रिकचा आवाज बुलंद झाला. पहिल्या शिखर परिषदेत चीन आणि भारत यांनी जगाच्या अर्थमंचावर असलेले ब्रिकचे स्थान त्याला मिळालेच पाहिजे या दिशेने वाटचाल सुरू केली.. जगाच्या भूमीच्या जवळपास एक चतुर्थाश भूमी ब्रिकच्या राष्ट्रसमूहाने व्यापली आहे. तसंच जगाच्या लोकसंख्येच्या ४० टक्के लोकसंख्या ब्रिक राष्ट्रसमूहाची आहे. जगाच्या जी.डी.पी.च्या ४० टक्के जी.डी.पी. ब्रिक राष्ट्रसमूहाचा आहे. याचा साकल्याने विचार करून भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या चार राष्ट्रांनी परस्परांतले सहकार्यनी संघटन वाढविण्यावर भर दिला.
संदर्भ
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना वर्ग:चीनचे परराष्ट्रीय संबंध वर्ग:ब्राझीलचे परराष्ट्रीय संबंध वर्ग:भारताचे परराष्ट्रीय संबंध वर्ग:रशियाचे परराष्ट्रीय संबंध
برهصج БРИК BRIC BRIC Brésil – Russie – Inde – Chine – Afrique du Sud BRIC BRIC
मेंडुळा
मेंडुळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
इव्हॉन कुइनुकू
इव्हॉन जोन'' कुईनुकू (१९६८:ऑकलंड, न्यू झीलंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९२ मध्ये १ महिला कसोटी आणि २ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फुलाला सुगंध मातीचा
फुलाला सुगंध मातीचा ही एक स्टार प्रवाह वाहिनीवरील लोकप्रिय मालिका आहे. हिची कथा समीर गरूड यांनी लिहिली आहे. हर्षद अतकरी, समृद्धी केळकर, अदिती देशपांडे प्रमुख भूमिकेत आहेत.
सूर्यप्रकाश
म्हणजे सूर्यापासून उत्सर्जित होणारा सर्व प्रकाश. सुर्याकडून आलेली ऊर्जा केवळ उष्णतेच्या स्वरूपातच नव्हे तर विद्युतचुंबकीय क्षेत्रात देखील बदल घडवून आणते. सूर्यप्रकाशामुळे हिरवीगार वनस्पती बहुधा स्टार्चच्या रूपात शर्करा तयार करण्यासाठी वापरणारी उर्जा प्रदान करते, जी त्यांना पचन करणाऱ्या सजीवांमध्ये ऊर्जा देते. प्रकाश संश्लेषणाची ही प्रक्रिया सजीव वस्तूंद्वारे वापरली जाणारी सर्व ऊर्जा प्रदान करते. पृथ्वीवरील जवळजवळ सर्व जीवनाचे अस्तित्व सूर्याच्या प्रकाशामुळे वाढले आहे. सूर्याच्या पृष्ठभागावरून पृथ्वीवर पोहोचण्यासाठी सूर्यप्रकाशास सुमारे 8.3 मिनिटे लागतात.
सूर्याच्या प्रकाशाचा प्रभाव चित्रकला, बाह्य देखावा आणि रमणीय भूप्रदेश किंवा त्याच्या चित्रावरील उदाहरणार्थ एडवर्ड मनेट आणि क्लॉड मोनेट यांच्या कामाचा पुरावा संबंधित आहे. कित्येक लोकांना समाधान मिळण्यासाठी थेट सूर्यप्रकाश जास्त तेजस्वी दिसतो, विशेषतः जेव्हा पांढऱ्या कागदावरून वाचताना ज्यावर थेट सूर्यप्रकाश चमकत असतो.प्रकाशसंश्लेषणाचा मुख्य घटक म्हणजे सूर्यप्रकाश,वनस्पती आणि इतर स्वयंपोषित जीव द्वारे वापरली जाणारी प्रक्रिया, सामान्यत: सूर्यापासून, प्रकाश उर्जा रूपांतर करण्यासाठी, रासायनिक ऊर्जेमध्ये रूपांतर करते ज्याचा उपयोग कार्बोहायड्रेट्सचे संश्लेषण करण्यासाठी आणि जीवांच्या क्रियाकलापांना इंधन म्हणून बनविता येतो.
वर्ग:प्रकाशविज्ञान वर्ग:भौतिकशास्त्र वर्ग:सूर्य
स्वाती चिटणीस
चिटणीस, स्वाती चिटणीस, स्वाती वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
बृहत् पोलंडचा उठाव (१८०६)
'''इ.स. १८०६चा बृहत् पोलंडचा उठाव (नामभेद: इ.स. १८०६चा मोठ्या पोलंडचा उठाव') हा पोलिश लोकांनी "विएल्कोपोलस्का" (बृहत् पोलंड ऊर्फ मोठे पोलंड'') मध्ये प्रशियाने पोलंडचे काही भाग गिळंकृत केल्यावर केलेला लष्करी उठाव होता. फ्रान्सने या युद्धात पोलंडच्या लोकांना समर्थन दिले. या उठावामध्ये पोलंडचे लोक विजयी झाले.
वावर
भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून सिल्वासा मार्गाने गेल्यावर पुढे आल्याचीमेटरस्ता, जामसररस्ता, दापती-वांगणी रस्त्याने दाभोसे धबधबा रिसॉर्ट नंतर हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव २९ किमी अंतरावर आहे.
लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३८६ कुटुंबे राहतात. एकूण २६७५ लोकसंख्येपैकी १४१२ पुरुष तर १२६३ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६४.६७ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७२.०८ आहे तर स्त्री साक्षरता ५६.३२ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ५२४ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १९.५९ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात. येथे भरपूर प्रमाणात रानभाज्या मिळतात. खरशिंग,करडू,बाफली,पेंढर, बांबूशिंद,कवळ, खुरासनीचा पाला, लोत, शेवळी, उडदाचा पाला, काकड, रानचिकू, आभईची शेंग, अळबी, आंबट बिबली, माड, चावा वेल,टेरा, कर्टुलं,लोथी, सतरा, हळंदा, शेवळे,कोरड, टाकळा, शेवगा, तेरे, कुडाची फुलं, घोळ, कोळू, रताळ्याचे कोंब, टेंभरण, मोहदोडे,नारळी, मोखा, चायवळ, वांगोटी, भोपा, बोंडारा, रानकेळी, भारंगा ह्या काही रानभाज्या आहेत. ह्या भाज्या मुख्यतः पावसाळ्यात होतात.ह्या भाज्या पोटाचे विकार, खोकला आणि इतर तत्सम आजारावर गुणकारी असतात. आदिवासी समाज बांधवांना त्याची चांगली समज असते. तारपा नृत्य आणि वारली रंगकला हे आदिवासी समाजाचे अविभाज्य भाग आहेत.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्शासुद्धा जव्हारवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
रुईघर, बोपदारी, बेहडगाव, दाहुळ, दाभेरी, कायरी, दाभलोण, किरमिरे ही जवळपासची गावे आहेत.वावर ग्रामपंचायतीमध्ये बेहडगाव, वांगणी, वावर ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
सुनीता राणी
सुनीता राणी (४ डिसेंबर, १९७९ - ) ही १४ व्या आशियाई खेळांमध्ये १,५०० मी. अंतरावर सुवर्ण पदक आणि ५,००० मीटर मध्ये कांस्य पदक जिंकणारी भारतीय ॲथलीट आहे. तिने १,५०० मी शर्यतीत नोंदवलेली वेळ ४:०६.०३ हा तेव्हाचा राष्ट्रीय विक्रम आहे आणि आशियाई विक्रम देखील आहे. तिला अर्जुन पुरस्कार आणि पद्मश्री पुरस्कार देण्यात आले. पंजाब पोलिसांमध्ये सप म्हणून काम करत असताना ती सध्या [जेव्हा?]
वावर
संदर्भ
वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
सुनीता राणी
वर्ग:भारतीय ॲथलीट वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
यामानाशी प्रांत
फुकुई (山梨県) हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत होन्शू बेटावरच्या चुबू ह्या प्रदेशामध्ये वसला आहे.
कोफू ही यामानाशी प्रांताची राजधानी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानचे प्रांत
जिम डि कुर्सी
डि कुर्सी, जिम वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नारायण आश्रम
स्थळ
राष्ट्रीय महामार्गा ६६ वरून नांदगाव तिठ्यावरून देवगडच्या दिशेत प्रवास सुरू केला की ७-८ कि.मी.वर कोळोशी हे गाव लागते.
स्थापना
डॉ. शरदचंद्र शंकर कुळकर्णी तथा भाईकाका यांचे कोळोशी हे जन्मगाव. डॉ. कुळकर्णी हे नारायण आश्रमाचे संस्थापक अध्यक्ष होत. एम.ए. एल्‌एल.बी.झाल्यावर कुळकर्णी यांनी १९६२ मध्ये अमेरिकेतील पेरू विद्यापीठातून मानससंख्याशास्त्र (Psycometry) या विषयातील पीएच.डी. प्राप्त केली. NIBM (पूर्वीचे IBPS) या संस्थांमध्ये ज्येष्ठ प्राध्यापक म्हणून कार्य केलेले डॉ. कुळकर्णी दिल्लीतील एनसीईआरटीतही प्राध्यापक होते. UNESCO, UNICEF, IMF या आंतरराष्ट्रीय संस्थांमधूनही त्यांनी अध्यापन व संशोधनाचे कार्य केले आहे.
राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील सर्व मानाची पदे उपभोगून झाल्यावर वयाच्या सहासष्टाव्या वर्षी डॉ. कुळकर्णी त्यांच्या पत्‍नी सौ. सुधाबरोबर कोळोशीत परत आले.
आरोग्यविषयक काम
आरोग्य क्षेत्रात मोतीबिंदू शस्त्रक्रिया शिबिर, अपंगांसाठी कृत्रिम पाय बसविण्याचे शिबिर, शालेय विद्यार्थ्यांसाठी/ स्त्रियांसाठी वैद्यकीय तपासणी शिबिर, महिलांसाठी बाल-माता संगोपन शिबिर असे अनेक उपक्रम नारायण आश्रमाने आयोजित केले.
शिक्षण आणि स्त्रीशक्ती जागरण
जलसंवर्धन आणि आरोग्य याबरोबरच शिक्षण आणि स्त्री-शक्ती जागरण या आणखी दोन महत्त्वाच्या क्षेत्रांना आश्रमाने प्राधान्य दिले. महाविद्यालयीन युवक-युवतींची श्रम-शिबिरे, शिरगाव हायस्कूलसाठी NITIच्या सहकार्याने ’Hole in the wall’ हा अनौपचारिक संगणकीय शिक्षणाचा उपक्रम, मुलामुलींसाठी व्यक्तिमत्त्व विकास शिबिर, शिक्षकांसाठी पर्यावरण कार्यशाळा आदींचे आयोजनही नारायण आश्रमाने सातत्याने केले आहे. राष्ट्रीय मुक्त विद्यालय, नवी दिल्लीचेही नारायण आश्रम हे केंद्र आहे.
नारायण आश्रमातर्फे विज्ञान जाणिवा विकसित करण्यासाठी ‘लोक-विज्ञान मंच’ व शालाबाह्य विकासासाठी ‘स्वाध्यायगृह’ ही नवीन संकल्पनाही राबवली जात आहे.
महिला सबलीकरण हा भाईकाकांच्या जिव्हाळ्याचा विषय आहे. स्त्रीच्या अंगभूत व्यवस्थापन कौशल्यावर व सगळ्यांना बरोबर घेऊन जाण्याच्या तिच्या क्षमतेवर भाईकाका संपूर्ण विश्वास टाकतात. अंगणवाडी शिक्षिकांसाठीचा अभ्यासक्रम, आरोग्यसेविका अभ्यासक्रम, शिलाई वर्ग नारायण आश्रमाने सुरू केले. आता यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाच्या रुग्णसाहाय्यक व आरोग्यमित्र अभ्यासक्रमांसाठी नारायण आश्रम हे अभ्यासकेंद्र आहे.
वर्ग:महाराष्ट्रातील संस्था
शिंदोळा (वणी)
शिंदोळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
ब्रिक्स बँक
"'न्यू डेव्हलपमेंट बँक'" जिला ब्रिक्स बँक असेही संबोधले जाते ही एक बहुराष्ट्रीय वित्तसंस्था असून ती ब्राझिल, रशिया, भारत, चीन व दक्षिण आफ्रिका या देशांच्या बनलेल्या ब्रिक्‍स गटाद्वारे चालविली जाते.
सुरगणे
सुरगणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
दिना मेर्रील
दिना मेर्रील एक अमेरिकन अभिनेत्री आहे.
उत्तराधिकारिणी, सोशलाइट, उद्योगपती आणि लोकोपकारी होत्या. सामग्री [लपवा]. १लवकर आयुष्य; २ अभिनय कारकीर्द; ३ बोर्ड सदस्यता ... नातेवाईकः एलेनॉर पोस्ट बंद (अर्धा-बहीण); सी प. ... शिक्षण: जॉर्ज वॉशिंग्टन युनिव्हर्सिटी; मी ... वर्षे सक्रियः १९४५-२०० मुले: 4 लवकर जीवन • अभिनय कारकीर्द • मंडळ सदस्यता वैयक्तिक जीवन आणि मृत्यू
वर्ग:अमेरिकन अभिनेत्री
इस्लेन्स्का भाषा
आईसलॅंडिक ही प्रामुख्याने आइसलॅंड ह्या देशात वापरली जाणारी एक उत्तर जर्मॅनिक भाषा आहे.
हे पण पहा
वर्ग:जर्मेनिक भाषा भा
दोमोदेदोवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
दोमोदेदोवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (Московский аэропорт Домоде́дово)  हा रशिया देशाच्या मॉस्को शहरामधील एक विमानतळ आहे. मॉस्को महानगराला सेवा पुरवणाऱ्या तीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळांपैकी दोमोदेदोवो हा सर्वात मोठा विमानतळ आहे. शेरेमेत्येवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ व व्नुकोवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हे इतर दोन विमानतळ देखील मॉस्कोमध्येच आहेत. मॉस्को शहराच्या ४२ किमी आग्नेयेस स्थित असलेला दोमोदेदोवो विमानतळ १९६४ साली बांधला गेला. रशियामधील अनेक लहान विमान कंपन्यांचे हब येथेच आहेत. दोमोदेदोवोमध्ये २ धावपट्ट्या व १ टर्मिनल असून जगातील बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांना येथून थेट विमानसेवा पुरवली जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:मॉस्कोमधील इमारती व वास्तू वर्ग:रशियामधील विमानतळ वर्ग:मॉस्कोमधील वाहतूक
कोची नौसेना तळ
कोची नौसेना तळ भारतीय नौदलाचा एक तळ आहे. हा केरळ राज्याच्या कोची शहराजवळ आहे.
युनिव्हर्सिटी ऑफ फ्रायबुर्ग
आल्बर्ट लुडविग फ्रायबुर्ग विद्यापीठ (Albert-Ludwigs-Universität Freiburg) हे जर्मनी देशाच्या बाडेन-व्युर्टेंबर्ग राज्याच्या फ्रायबुर्ग शहरामधील एक विद्यापीठ आहे. इ.स. १४५७ साली स्थापन झालेले फ्रायबुर्ग हे जर्मनीमधील पाचवे सर्वात जुने व सध्या युरोपामधील सर्वात प्रतिष्ठेच्या विद्यापीठांपैकी एक आहे. येथील ११ शैक्षणिक विभागांमध्ये २१,००० पेक्षा अधिक विद्यार्थी शिक्षण घेतात.
झाप (सुधागड)
झाप हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
मैया लुईस
मैया ॲन मेरिआना लुईस (२० जून, १९७०:क्राइस्टचर्च, न्यू झीलंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९२ ते २००५ दरम्यान ९ महिला कसोटी आणि ७८ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हामिश मार्शल
हामिश जॉन हॅमिल्टन मार्शल (१५ फेब्रुवारी, इ.स. १९७९:ऑकलंड, न्यू झीलँड - ) हा 🇳🇿 new zealandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
याचा भाऊ जेम्स मार्शलही न्यू झीलँडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला.
मार्शल, हामिश वर्ग:चंदिगढ लायन्स खेळाडू वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजेंद्रसिंह घनश्यामसिंह राणा
राजेन्द्रसिंह घनश्यामसिंह राणा (गुजराती: રાજેન્દ્રસિંહ ઘનશ્યામસિંહ રાણા) (मे २२, इ.स. १९५६- हयात) हे भारतीय जनता पक्षाचे नेते आहेत. ते गुजरात राज्यातील भावनगर लोकसभा मतदारसंघातून इ.स. १९९६, इ.स. १९९८, इ.स. १९९९, इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भावनगरचे खासदार वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अपनाभी बिंदू
म्हणजे एखाद्या खगोलिय वस्तूच्या लंबवर्तुळाकृती कक्षेच्या मध्यबिंदूपासूनचे जास्तीत जास्त अंतर. हे अंतर मोजताना मध्य बिंदू हा त्या वस्तूचा आकर्षण मध्य बिंदू पकडला जातो.
वर्ग:खगोलशास्त्र
أوج (فلك) Périapside אפהליון ופריהליון Perihel Perycentrum Перицентр та Апоцентр
लेस जॉस्लिन
जॉस्लिन, लेस वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पी-नोट्‌स
पी-नोट्‌स हे पार्टिसिपेटरी नोट्‌स या शब्दाचे लघुरूप आहे. परदेशी गुंतवणूकदार भारतीय शेअर बाजारात गुंतवणूक करण्यासाठी त्याचा वापर करतात. यामध्ये त्या गुंतवणूकदारांनी थेट शेअर खरेदी करण्याची किंवा सेबीकडे नोंदणी करण्याची गरज नसते. उदाहरणार्थ, भारतीय ब्रोकर शेअर खरेदी करतात आणि त्याच्या पार्टिसिपेटरी नोट्‌स संबंधित गुंतवणूकदारांना देतात.
पी-नोट्‌सचा वापर एक प्रकारे हवाला गैरव्यवहारांसाठी होत असल्याची काही प्रकरणे समोर आल्याने त्यांच्याबाबत काही धोरणे आखण्याचा सरकार विचार करत आहे.
वर्ग:गुंतवणूक
ध्वज
ध्वज अथवा झेंडा' हे कापडाच्या तुकड्यावर काढलेले एक विशिष्ठ प्रतिक आहे. प्रत्येक समुहाचा ध्वज त्याची ओळख म्हणून वापरला जातो. ऐतिहासिक काळापासून युद्ध करणाऱ्या दोन गटांचे वेगळे ध्वज असत.
राष्ट्रीय ध्वज
जशीजशी नव्या राष्ट्रांची निर्मिती होत गेले तसतसे नवे ध्वज तयार होत गेले. लाल पार्श्वभूमीवर पांढरा क्रॉस असलेला डेन्मार्कचा ध्वज हा जगातील सर्वात जुना राष्ट्रीय ध्वज मानला जातो.
वर्ग:प्रतीके
साराह मॅकलॉक्लान
साराह मॅकलॉक्लान (६ एप्रिल, १९७३:क्राइस्टचर्च, न्यू झीलंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९२ ते १९९७ दरम्यान ४ महिला कसोटी आणि २९ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
स्पेन्सर कॉम्प्टन
स्पेन्सर कॉम्प्टन, विल्मिंग्टनचा पहिला अर्ल (Spencer Compton, 1st Earl of Wilmington; १६७३ - २ जुलै १७४३) हा युनायटेड किंग्डमचा दुसरा पंतप्रधान होता.
कॉम्प्टन, स्पेन्सर |कॉम्प्टन, स्पेन्सर
शिरगिरी
शिरगिरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १९००
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९०० वर्ग:इ.स.च्या १९०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
एचएमएस एक्झेटर (६८)
'''एच.एम.एस. एक्झेटर''' ही रॉयल नेव्हीची यॉर्क वर्गाची क्रुझर होती. १९२८ ते १९३१ दरम्यान बांधली गेलेली ही युद्धनौका अटलांटिक तांड्यात शामिल केली गेली. दुसरे महायुद्ध सुरू झाल्यावर एक्झेटरला दक्षिण अमेरिकेत पाठविले गेले. तेथे ये-जा करणाऱ्या व्यापारी नौकांचे जर्मन यु-बोटींपासून रक्षण करण्याची जबाबदारी एक्झेटरवर होती. प्लेट नदीच्या लढाईत ॲडमिरल ग्राफ स्पी या बलाढ्य जर्मन नौकेशी झुंजणाऱ्या क्रुझरांपैकी एक्झेटर एक होती. या लढाईत मोठे नुकसान झाल्याने ती सुमारे एक वर्ष दुरुस्तीत होती. १९४१मध्ये एक्झेटरला सिंगापूरच्या आसपास असलेल्या व्यापारी नौकांचे रक्षण करण्यास पाठविण्यात आले. तेथील जावा समुद्राच्या लढाईच्या सुरुवातीस मोठा फटका बसल्याने एक्झेटरने या लढाईतून माघार घेतली. या लढाईनंतर दोन दिवसांनी सुरक्षित ठिकाणी जाण्याचा प्रयत्न करीत असताना जपानी टेहळ्यांनी तिला हेरले. लगेच धावून आलेल्या जपानी युद्धनौकांनी एक्झेटरवर हल्ला चढवला व जावा समुद्राच्या दुसऱ्या लढाईच्या सुरुवातीसच तिला जलसमाधी दिली.
एक्झेटर एक्झेटर
प्लांक एकके
पुढील पाच मूलभूत स्थिरांकांचे मूल्य १ मध्ये रूपांतरित करते:
मूलभूत एकके
वर्ग:मापनाची एकके
भगवानबाबा
राष्ट्रसंत भगवानबाबांनी महाराष्ट्राच्या ग्रामीण भागात कीर्तनाच्या माध्यमातून शैक्षणिक, सामाजिक, नैतिक व सांस्कृतिक प्रबोधन केले. भक्तिमार्ग, कर्ममार्ग व ज्ञानमार्ग यांचा त्रिवेणी समन्वय त्यांनी साधला होता. तो त्यांच्या कीर्तनातही दिसून येई. कीर्तनकार म्हणून त्यांना प्रचंड लोकप्रियता मिळाली होती. आपल्या कीर्तनांतून ते जातिभेद, धर्मभेद, अज्ञान, अंधश्रद्धा, अनिष्ट रुढी-परंपरा यांच्यावर प्रहार करीत. प्रबोधनकार्यासाठी त्यांनी मराठवाडा, विदर्भ, तेलंगणा, आंध्रप्रदेश, कर्नाटकातील काही भाग व पश्‍चिम महाराष्ट्रासह उभा महाराष्ट्र पिंजून काढला. विठूनामाचा प्रचार करतानाच त्यांनी समता, बंधुता, एकता, मानवता यांसारख्या आधुनिक विचारांचा आयुष्यभर प्रचार केला. त्यामुळेच वारकरी धर्माला आधुनिक रूप देणारे संत म्हणून त्यांना ओळखले जाते. त्यांनी वार्षिक नारळी सप्ताहाची स्थापना केली.
सानप घराण्याची पूर्वपीठिका
भगवानबाबा हे महाराष्ट्रातील वंजारी जातीत जन्मले होते. त्यांच्या आईचे नाव कौतिकाबाई आणि वडिलांचे नाव तुबाजीराव सानप असे होते. तुबाजीराव सानप यांच्या घरात पाटीलकी होती, म्हणून ते आडनावाच्या पाठीमागे पाटील असे उपनाम लावीत. घराण्यात अनेक पिढ्यांपासून विठ्ठलभक्ती आणि पंढरपूरची वारी होती. त्यांच्या घराण्याचे मूळ गाव नगर जिल्ह्यातील शिकरडीपारडी होय; पण त्यांचे पूर्वज बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यांतल्या सुपे घाट सावरगाव या गावी स्थायिक झाले होते.
जन्म आणि बालपण
गावात चौथीपर्यंत शाळा होती. तेव्हा गुरुजींच्या सांगण्यावरून पुढील शिक्षणासाठी त्यांना त्यांच्या मामाच्या गावी लोणी, ता. शिरूर, जि. बीड येथे पाठवले गेले. अधिक शिक्षणसोयी नसल्याने आबाजी पुन्हा गावाकडे परत आला. ग्रामीणभागात रीतीरिवाजानुसार गुरेढोरे राखायला जात. आबाजीला शेती व गुरांची निगराणी राखायला फार आवडत असे. घरात धार्मिक वातावरण असल्यामुळे उपजतच आबाजीला आध्यात्मिक ज्ञानाची व विठ्ठलनामाची आवड निर्माण झाली. आबाजी घरी शेतीकाम सांभाळून विठ्ठलभक्ती करीत असे. त्यांनी पंढरपुर दिंडीस जाण्यास सुरुवात केली. दिघुळ येथील प्रख्यात वारकरी गितेबाबा यांच्या सोबत प्रथम दिंडीस गेले. 'पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे दर्शन झाले तर जीवनाचे कल्याण होते' अशी त्यांच्या परिवारात आणि आसपासच्या समाजात समजूत असल्याने त्यांनी गीतेबाबा दिघुळकरांसोबत पंढरपूरची वारी केली. त्यासाठी ते वयाच्या ५-६व्या वर्षी घर सोडून पायी चालत पंढरपूरला गेले. पहिल्या वारीच्या शेवटीच पंढरपुरात पोहोचल्यावर त्यांनी संपूर्ण जीवन विठ्ठलचरणी अर्पण करण्याचे ठरविले. त्यांनी गीतेबाबानाच आध्यात्मिक गुरू मानले. पंढरपूरच्या वारीवरून गावी परतल्यावर आबाजी घरी परत गेला नाही. गावातील हनुमान मंदिरात जाऊन बसला. घरच्यांना ही बातमी कळताच ते मंदिरात आले. तेव्हा लहान आबाजीने तुळशीमाळ घालण्यासाठी आग्रह केला. लहान आबाजीचे भगवंताविषयी असलेले प्रेम पाहून घरच्यांनी आग्रह स्वीकारला आणि नंतर आबाजी घरी परत आला.
आबाजीचे पूर्वज हे लहानपणापासून नारायणगडाचे उपासक होते. नारायणगडाचे महंत हे त्यांचे वंशपरंपरागत गुरू होते. तत्कालीन नारायणगडाच्या गादीवर माणिकबाबा होते. आबाजीचे आईवडील नेमाने माणिकबाबाच्या दर्शनासाठी नारायणगडावर येत. एकदा आबाजीचे आईवडील त्याला घेऊन विजयादशमीच्या दिवशी नारायणगडावर आले. आबाजीने माणिकबाबांना गुरुपदेश द्या असे म्हटले. त्यावर अल्पवयात गुरुपदेश देता येत नाही असे माणिकबाबा म्हणाले, पण आबाजीच्या मनाचे समाधान झाले नाही. माणिकबाबांनी घेतलेल्या शिष्यत्वाच्या परीक्षेत आबाजी उत्तीर्ण झाले म्हणून माणिकबाबांनी आबाजीला अनुग्रह दिला आणि गुरुपदेश केला. नंतर माणिकबाबांनी आबाजीचे नाव 'भगवान' ठेवले.
असे सांगितले जाते की पंढरपुरला गेल्यानंतर तेथेच त्यांची भेट नारायणगड येथील माणिकबाबांशी झाली व ते सांप्रदायिक शिक्षणासाठी नारायणगडी गेले. माणिकबाबा हे त्यांचे गुरू होय. त्यानंतर भगवानबाबा पुढील शिक्षणासाठी आळंदीतील ह.भ.प. श्री बंकट स्वामी यांच्याकडे गेले. त्यानंतर ते पुन्हा नारायणगडावर आले. त्यावेळी भगवानबाबांचे वय २१ वर्षे होते. त्यानंतर भगवानबाबा नारायणगडाचे महंत झाले व त्यांनी तेथे वारी, नारळी सप्ताह असे अनेक धार्मिक कार्यक्रम राबवले.
गुरू परंपरा
भगवानगडाच्या मान्यतेनुसार भगवानबाबाची गुरुपरंपरा पुढील प्रमाणे आहे. नारायण ब्रह्मदेव  अत्री ऋषी  दत्तात्रेय  जनार्दनस्वामी  संत एकनाथ  गावोबा किंवा नित्यानंद  अनंत  दयानंद स्वामी पैठणकर  आनंदॠषी  नगदनारायण महाराज  महादेव महाराज (पहिले)  शेटीबाबा (दादासाहेब महाराज)  गोविंद महाराज  नरसू महाराज  महादेव महाराज (दुसरे)  माणिकबाबा  भगवानबाबा
भगवान बाबा आणखी काही विठ्ठलभक्तांना आपले गुरू मानत. बाबांचे हे गुरू असे
त्यांनी पारमार्थिक गुरू संत नामदेवबाबांना मानले होते व त्यांच्या दर्शनासाठी श्री सदगुरू मठ, मेहकरी येथे भगवानबाबा जात असत. संत नामदेवबाबांच्या वैकुंठवासानंतर त्यांच्या चाळिसाव्या हरिनाम सप्ताहाचे कीर्तन भगवानबाबांनीच केले होते.
नारायणगडावरील कार्य
आळंदीवरून नारायणगडावर भगवानबाबा परत आल्यानंतर त्यांच्या भेटीसाठी पंचक्रोशीतील भाविक येऊ लागले. त्याच सुमारास बंकटस्वामींच्या कीर्तन प्रसारासाठी वार्ता कानी पडल्याने त्यांनी प्रभावित होऊन समाजप्रबोधन करण्याचा निश्चय केला. भगवानबाबा भाविकांच्या आग्रहास्तव कीर्तन करू लागले.
इ.स.१९१८ साली त्यांनी नारायणगड ते पंढरपूर अशी पायी दिंडी चालू केली. तेव्हापासून नारायणगडाला 'धाकटी पंढरी' म्हणतात. इ.स.१९२७ साली नाथषष्ठीनिमित्त पैठणपर्यंत दिंडी चालू केली. पुढे सात दिवस अखंड हरिनाम सप्ताह सुरू केले. सप्ताहात भजन, कीर्तन, प्रवचन, कथाकथन, हरिनामजप व गाथापारायणे होत. पहिला अखंड हरिनाम सप्ताह इ.स.१९३४ साली पखालडोह या ठिकाणी केला. भगवानबाबा नारायणगडावर असेपर्यंत १७ हरिनाम सप्ताह झाले.
भगवानबाबांचे गुरू नारायणगडाचे माणिकबाबा आजारी असल्याची बातमी भगवानबाबांना कळली तसे ताबडतोब ते नारायणगडावर आले. माणिकबाबांनी हात उंचावून भगवानबाबांना जवळ बोलवले. 'भगवान, तुझ्यावर गडाची आता सर्व जबाबदारी राहील' असे सांगितले. ज्येष्ठ शु. १३ शके १८५९, (इ.स. १९३७) रोजी माणिकबाबांनी आपला देह ठेवला.
भगवानबाबांवर लोभाचा आळ घेतल्यावर त्यांनी नारायणगड सोडला. खरवंडी येथील बाजीराव पाटील भगवानबाबांना धौम्यगडावर घेऊन गेले. भगवानबाबांनी आसपासच्या गावात जाऊन लोकांना वारकरी संप्रदायाकडे वळविले.
धौम्यगडाचा जीर्णोद्धार
गड उभारणीचे काम सुरू झाले, बाबा स्वतः वास्तुशास्त्रात निपुण होते. विशेष म्हणजे गडाचे संपूर्ण बांधणी पाषाणात असून लाकडाचा वापर न करता केलेले आहे. ओवऱ्यांसाठी नवगण राजुरी येथील राजूबाईच्या डोंगरावरून पाषाणखांडे आणले होते. सर्व पाषाणखांडे बैलगाडीने आणले गेले आणि त्यांनी चौकोनी चिऱ्यांचे रूप दिले गेले. गड उभारणीच्या कामाला आजूबाजूच्या परिसरातील भक्तगणांनी भरभरून मदत केली. स्त्रियांनी स्वतःचे दागदागिने, अलंकार, आभूषणे दिली आणि बांधकामासाठी निधी उपलब्ध झाला. प्रत्येक भक्तगण या कार्याला हातभार लावत होते. भक्तगणांनी घरून स्वतःच्या भाकरी-भाजी आणून, रात्रंदिवस गडाचे बांधकाम पार पाडले. पाहता पाहता भक्तीचा गड श्रीक्षेत्र भगवानगड ही अत्यंत विस्तीर्ण प्रचंड भव्य वास्तू नावारूपास आली. उत्कृष्ट वास्तुशिल्पकलेचा हा एक अलौकिक आविष्कार आहे. त्यांच्या संकल्पनेतूनच धौम्यगडाचा जीर्णोद्धाराची खऱ्या अर्थाने मुहूर्तमेढ ही रोवली गेली व भक्तीच्या गडाची स्थापना झाली. त्यानंतर खऱ्या अर्थाने धौम्यगडाचा कायापालट झाल्याचे पहावयास मिळाले. त्यांनी रस्त्यांच्या दुर्दशेवर प्रकाश टाकत रस्ता विकास करण्यावर भर दिला. भक्तांना एकत्र करून श्रमदानाने धौम्यगड ते पायथ्याच्या खरवंडी गाव रस्ता करण्याचे काम पूर्ण झाले.
पुढे इ.स. १९५८ मध्ये स्वामी सहजानंद सरस्वती, ह.भ.प. मामासाहेब दांडेकर आणि बाळासाहेब भारदे यांच्या हस्ते विठ्ठलाच्या मूर्तीची देवळात प्रतिष्ठापना केली. गडाचे उद्‌घाटन मुंबई प्रांताचे तत्कालीन मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांच्या हस्ते १ मे १९५८ रोजी झाले. यावेळी मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण बोलताना म्हणाले की, ‘‘धर्मरक्षणासाठी भगवानबाबांनी भक्तांना एकत्र करून शास्त्राच्या आधाराने भक्तीचा गड उभारण्याचे काम केले आहे. आजपासून धौम्यगड हा भगवानगड म्हणून ओळखला जावा.’’ तेव्हापासून धौम्यगडाचे नाव भगवानगड असे पडले. याचवेळेस बाबांच्या संकल्पनेतून भगवान विद्यालयाने आकार घेतला. शालेय शिक्षणाची सोय व्हावी म्हणून गडावर भगवान विद्यालयाची कोनशिला बसविली आहे. वाड्या, पाड्या, तांड्यांवरील मुले या ठिकाणी शिक्षणासाठी आहेत.
पालखी
भगवानबाबांनी आपल्या कार्यातील बराच काळ नारायणगडावर व भगवानगडावर व्यतीत केला असला तरीही कीर्तन कारणे भगवानबाबांची भ्रमंती पश्चिम महाराष्ट्र व मराठवाड्यातल्या खेड्यापाड्यांतून झालेली आहे. भगवानबाबांनी पंढरपूर, आळंदी, पैठणवारीच्या पालखीची प्रथा पाडली. भगवानबाबा आपल्या भाविक भक्तांसोबत दरवर्षी नित्यनेमाने आषाढीवारीच्या निमित्ताने पंढरपूर येथे जात असत. ही पालखी पंढरपूरला भगवानबाबांच्या पादुका घेऊन भारजवाडी, खरवंडी, खोकरमोहा,करंजवण, पाटोदा, भूम, कुर्डूवाडी, परंडा या मार्गाने जाते. पादुकास्थान येथे आपल्या गुरुपरंपरेची सेवा म्हणून संत एकनाथ महाराजांच्या पालखीला आडवे जाण्याचा मान या दिंडीस आहे. भगवानबाबा भगवानगडावर असताना पालखीकरिता हत्ती, घोडे, अंबारीसह सर्व लवाजमा असे. भगवानगडाची पालखी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या पालखीसोबत मराठवाड्याचे असंख्य वारकरी पंढरपूर वारीला निघतात. दरवर्षी वारकरी परंपरेनुसार हरी विठ्ठल, श्री ज्ञानदेव तुकाराम, पंढरीनाथ महाराज की जय, शान्तिब्रह्म श्री एकनाथमहाराज की जय, भगवानबाबा की जय’चा नामस्मरण करीत भगव्या पताका खांद्यावर घेऊन वारीमध्ये सहभागी होतात. भगवानबाबांना आपल्या परंपरेचा अभिमान होता. ’मी श्रीएकनाथमहाराजांच्या पैठणकर फडाचा टाळकरी आहे’ असे ते म्हणत. नाथसंस्थान पैठण येथे पालखी व नाथषष्ठी दिंडीचा भगवानगडास मान आहे.
संत श्री एकनाथ महाराज संस्थान पैठण येथे नाथषष्ठी दिंडीचा मान भगवानगड ला आहे. नाथषष्ठीनिमित्त ‘भानुदास एकनाथ’चा नामस्मरण करत भगव्या पताका घेऊन पालखी श्रीक्षेत्र पैठण येथे एकनाथ मंदिरात जातात. दक्षिण गंगा असलेल्या गोदावरी पात्रात पवित्र स्नान करून वारकरी संत श्री एकनाथ दर्शन घेतात. पालखीत एकनाथ वारीसाठी भाविकांचा ओघ सुरूच आहे. भगवानगडाची पालखीत दर्शनासाठी गर्दी करत व या निमित्ताने पालखी भाविक भक्तांनी फुलून जात आहे.
व्यक्तिमत्त्व
भगवानबाबांची वेशभूषा तत्कालीन जनसामान्य लोकांसारखीच होती. त्यांची राहणी साधी व विचारसरणी उच्च होती. श्री संत भगवानबाबा पांढरेशुभ्र साधे धोतर, पांढराशुभ्र सदरा, पांढरा फेटा वापरत. कधी गुडघ्यापर्यंत पोचणारा कोट घालत. रुंद, भव्य कपाळ, कपाळावर गंध, गळ्यात तुळशीमाळ हाच त्यांचा थाट होता. रुबाबदार मिशा, भव्य देहयष्टी, उंचेपुरे, तेजस्वी कांती व गौरवर्ण यांमुळे ते भारदस्त वाटत. हातांत काठी, पायात चप्पल किंवा बूट असे. ते शिस्तीचे तसेच उत्तम मनुष्यपारखी होते.