मेंदू
मज्जासंस्थेचा विकास:
शेजारी मानवी गर्भाच्या मेंदूचे बाजूने दिसणारे छायाचित्र आहे. चित्रात विकसित होणाऱ्या मेंदूच्या प्रत्येक पेशी वेगवेगळ्या रंगांत दाखवल्या आहेत. सहा आठवडे वयाच्या गर्भाचा मेंदू एक गुंतागुंतीच्या व क्रमबद्ध पायऱ्यांनी विकसित होतो. हे आकार बदलते मज्जासंस्थेच्या अगदी सुरुवातीस प्रारंभिक भ्रूणीय अवस्थांमधील एक साध्या सूजाने, क्षेत्र आणि कनेक्शनच्या जटिल सरचा न्यूरॉन्स स्टेम पेशी असलेल्या विशेष क्षेत्रामध्ये बनविल्या जातात, आणि नंतर त्यांच्या अंतिम स्थानांवर पोहचण्यासाठी ऊतकांमधून स्थलांतर करतात. एकदा न्यूरॉन्स स्वतःवर स्थायिक झाल्यानंतर, त्यांचे आकुंचो उडू शकते आणि मस्तिष्क, शाखाप्रमाणे आणि ते जाताना विस्तारत असतात, जोपर्यंत टिपा त्यांच्या लक्ष्यांवर पोहोचत नाहीत आणि ज्यातून सिंकॅप्टिक कनेक्शन बनतात. मज्जासंस्थेच्या अनेक भागांमध्ये सुरुवातीच्या अवस्थेत न्यूरॉन्स आणि सिन्प्सेसचे जास्त प्रमाणात उत्पादन केले जाते, आणि नंतर अनावश्यक वस्तू काढून टाकल्या जातात. व्हर्टिब्रेट्ससाठी, मज्जासंस्थेच्या विकासाच्या पहिल्या टप्प्यात सर्व प्रजातींमध्ये समान असतात. जसे की भ्रूण कोबळेच्या एका गोल धड्यात एक व्हर्मक्लाइक्स् संरचना बनतात त्याप्रमाणे, पाठीच्या मध्यभागावर चालणाऱ्या क्टोडर्मची संकुचित पट्टी न्यूरल प्लेट बनण्यास प्रेरित करते, नर्व्हस सिस्टमची नांदी. मज्जासंस्थेच्या प्लेटमध्ये मज्जासंस्थेच्या खोबणीसाठी अंतराळ होते आणि नंतर ओठ असलेल्या ओठ मज्जासंस्थेच्या नलिकेला जोडण्यासाठी विलीन होतात, केंद्रांमध्ये द्रव-भरलेले व्हेट्रिकल असलेल्या पेशींचे एक खोबरे दात समोरच्या बाजूस, व्हेट्रिकल्स आणि तीन फुटी दोरखंड तयार करण्यास प्रवृत्त होते. त्यात अग्रमहामंडळ, मध्यांतर आणि हिंदकबळीचा पूर्वकाल असतो. पुढच्या टप्प्यावर, अग्रमस्त्री टेलिसेफेलन नावाचा दोन पेशी (ज्यामध्ये सेरेब्रल कॉर्टेक्स, बेसल गॅन्ग्लिया आणि संबंधित स्ट्रक्चर असतात.) आणि डीनेसफेलन (ज्यात थैमास आणि हायपोथालेमस असतात) समाविष्ट आहे. त्याचवेळी, मेन्टेन्फेलॉनमध्ये (मेंदूचा पेशी आणि पानांचा समावेश असतो) आणि मायलेंसेफेलन (ज्यामध्ये मेरुंडला ओब्लागेटा असेल) मध्ये अंतराची अवस्था येते. या प्रत्येक भागात ज्यात प्रजननक्षमता झोन आहेत जिथे न्यूरॉन्स आणि ग्लियाल पेशी निर्माण होतात; परिणामी सेल नंतर स्थलांतर करतात, कधीकधी लांब अंतरासाठी, त्यांच्या अंतिम स्थानांवर. न्यूरॉन एकदा अस्तित्वात असेल तर ते त्याच्या आजूबाजूच्या परिसरात डेंड्राइट्स आणि ॲशन्सऑनचे विस्तार करते. दृष्टिकोन, कारण ते सामान्यतः सेल बॉडीपासून फार दूर आहेत आणि विशिष्ट लक्ष्यापर्यंत पोहचण्याची आवश्यकता आहे, विशेषतः क्लिष्ट मार्गाने वाढतात. वाढत्या अक्षतळावरील टीपमध्ये रासायनिक संवेदनांमधे असलेल्या वाढीच्या शंकूसारख्या प्रोटॉप्लाज्मचा एक फटका असतो. या रिसेप्टर्स स्थानिक पर्यावरणाचा अर्थ लावतात, ज्यामुळे वाढीच्या शंकुला विविध सेल्युलर घटकांद्वारे आकर्षित किंवा मागे हटले जाऊ शकते आणि अशा प्रकारे प्रत्येक पावलावर त्याच्या दिशेने एक विशिष्ट दिशेने धाव घेतली जाऊ शकते. या पाथफायंडिंग प्रक्रियेचा परिणाम हा आहे की वाढीच्या शंकूच्या मस्तिष्कापर्यंत ती पोहोचते, जोपर्यंत ते त्याच्या गंतव्य क्षेत्रापर्यंत पोहचत नाही, तिथे इतर रासायनिक संकेतांमुळे ते शिरोबिंदू निर्माण करण्यास सुरुवात करतात. संपूर्ण मेंदू लक्षात घेता, हजारो जनुके उत्पादने तयार करतात जे ॲक्सोनल पाथफायंडिंगवर परिणाम करतात. शेवटी ज्या सिन्टेप्टिक नेटवर्क उगवले जातात ते फक्त जीन्सद्वारेच निर्धारित होतात. मेंदूच्या बऱ्याच भागांमध्ये, ॲशन्स सुरुवातीला "ओव्हरग्रोव्ह" होतात आणि नंतर तंत्रज्ञानाच्या कामावर अवलंबून असलेली यंत्रणा "कटू" असतात. उदाहरणार्थ, डोळ्यांच्या मध्यस्थापर्यंत, उदाहरणार्थ, प्रौढांतील संरचनेत अगदी योग्य मॅपिंग असते, प्रत्येक बिंदूला रेटिनाच्या पृष्ठभागावर मिस्ड्रिन स्तराशी संबंधित बिंदूला जोडले जाते. विकासाच्या पहिल्या टप्प्यात, रेटिनामधील प्रत्येक अक्षतळाला रासायनिक संकेतांनी मध्यमवर्गीयातील योग्य सामान्य परिसरात मार्गदर्शित केले जाते, परंतु नंतर शाखा अतिशय निरुपयोगी असतात आणि मध्यवर्गीय न्यूरॉन्सच्या विस्तृत वासासह प्रारंभिक संपर्क करते. रेटिना, जन्माआधी, त्यात खास यंत्रणा असते ज्यामुळे ते एखाद्या क्रियाकलापांच्या लाटा निर्माण करतात ज्या सहजपणे एका यादृच्छिक बिंदूमध्ये उगम पावतात आणि नंतर रेटिनाच्या थराच्या ओलांडून हळूहळू पसरवा. या लाटा उपयुक्त आहेत कारण ते शेजारच्या न्यूरॉन्स एकाच वेळी सक्रिय होतात. म्हणजे, ते मज्जासंस्थेचे एक नमुने तयार करतात ज्यामध्ये न्यूरॉन्सच्या स्थानिक व्यवस्थेविषयी माहिती असते. मेन्स्ब्रेनमध्ये या माहितीचा उपयोग शोषणामुळे दुर्धर बनतो आणि कालांतराने नष्ट होतो, तर ॲक्सॉनमध्ये क्रियाकलाप लक्ष्य सेलची कार्यकलाप पाळत नाही. या अत्याधुनिक प्रक्रियेचा परिणाम हा नकाशाचा हळूहळू ट्यूनिंग आणि कडक होत आहे आणि अखेरीस त्याच्या अचूक प्रौढ स्वरूपात सोडून देतो. इतर मेंदूच्या भागात अशाच गोष्टी घडतात: प्रारंभिक synaptic मॅट्रिक्स आनुवंशिकरित्या निर्धारित रासायनिक मार्गदर्शनामुळे निर्माण होते, परंतु नंतर क्रियाशील-आश्रित तंत्रज्ञानाद्वारे हळूहळू परिष्कृत केला जातो, अंशतः अंतर्गत डायनॅमिक्स द्वारे चालविले जाते, अंशतः बाह्य संवेदी इनपुटद्वारे. काही प्रकरणांमध्ये, रेटिना-मिस्ड्र्रेन प्रणालीसह, क्रियाशील नमुने तंत्रज्ञानावर अवलंबून असतात जे फक्त विकसनशील मस्तिष्कांमध्ये कार्य करतात आणि फक्त विकासास मार्गदर्शित करण्यासाठी अस्तित्वात असतात.