cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गोवा मुक्तिसंग्राम
विलंब
भारतावर ब्रिटिशांचं तर गोवा आणि दमण-दीववर पोर्तुगीजांची सत्ता होती. 15ऑगस्ट 1947 ला भारतातून ब्रिटिशांची सत्ता गेली. नंतरच्या काळात काश्मीरपासून हैदराबादपर्यंत अनेक संस्थानंही देखील भारतात सामील झाली. पण गोवामुक्ती लांबली. कारण भारत सरकारमधील मंत्रिमंडळातील तत्कालीन मंत्री आणि खुद्द पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू हे गोव्यातील पोर्तुगीजांच्या विरोधात लष्करी कारवाई करण्यास अनुकूल नव्हते. पोर्तुगालच्या विरोधात सत्याग्रहींनी केलेल्या कुठल्याच कृत्यांना भारत सरकारकडून परवानगी किंवा पाठिंबा मिळणार नाही हे भारत सरकारने आधीच स्पष्ट केले होते.' 'एवढंच नव्हे तर नेहरूंनी गोवा मुक्तीसाठी चालवलेल्या सशस्त्र लढा आणि सत्याग्रहाला कोणतंच सहकार्य केले नाही' जर भारत सरकारने आणि पंडित नेहरूंनी त्यावेळी ठाम भूमिका घेतली असती तर गोवा देखील भारतापाठोपाठ मुक्त झाला असता. डॉ. राम मनोहर लोहिया यांच्यामुळे या लढ्याला बळ मिळाले.
लढा
याकाळात 'आझाद गोमंतक दल'सारख्या सशस्त्र दलाची स्थापना झाली. पोर्तुगीजांच्या विरोधात गमिनी पद्धतीने अनेक हल्ले या सशस्त्र दलाने केले. गोवा मुक्ती संग्रामात महाराष्ट्रातील जनतेने मोठी साथ दिली. महाराष्ट्रातून गोवा स्वातंत्र्य सैनिकांची पथके वारंवार गोव्याच्या हद्दीत घुसण्याचा प्रयत्न करत असत. पुण्यात एस. एम. जोशी, ना. ग. गोरे, शिरूभाऊ लिमये, सेनापती बापट, हिरवे गुरुजी यांनी 'गोवा विमोचन समिती'ची स्थापना केली. संगीतकार सुधीर फडके देखील गोवा मुक्ती संग्रामात सहभागी होते. गोवा मुक्ती संग्रामात महिलांचा मोठा सहभाग होता. पोर्तुगीजांनी केलेल्या गोळीबारात केशवराव गोरे, हिरवे गुरुजी, रामात्यागी बाबा यांच्या बरोबरीने कमल उपासनी, प्रभा साठे, शांता राव यांचा मृत्यु झाला.
१९६१ च्या युद्धानंतर भारतभूमीवरील उरलेसुरले पोर्तुगीज अधिपत्य समाप्त झाले, तसेच गोवा, दमण व दीव हा प्रदेश संपूर्णपणे मुक्त झाला. या अर्थाने, १९६१ चे युद्ध हा गोवा मुक्ती आंदोलनाचा (किंवा खरे तर गोवा मुक्ती प्रक्रियेचा) शेवटचा व अत्यंत महत्त्वपूर्ण टप्पा होता. तरीसुद्धा आपणास हे लक्षात घ्यावे लागेल, की हे मुक्तियुद्ध म्हणजे गोवा मुक्ती आंदोलनाचा फक्त एक लहानसा (परंतु निर्णायक) भाग होता. या युद्धाव्यतिरिक्त गोवा मुक्ती आंदोलनाचा खूप मोठा इतिहास आहे, ज्यामध्ये स्थानिक गोवेकर स्वातंत्र्यसैनिकांचा खूप मोठा वाटा आहे. या अर्थाने, "१९६१ चे युद्ध म्हणजेच गोवा मुक्ती आंदोलन" असे म्हणणे अत्यंत चुकीचे ठरेल.
वर्ग:गोव्याचा इतिहास वर्ग:भारताचा इतिहास वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
इ.स. १०५६
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०५६ वर्ग:इ.स.च्या १०५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
भांडेगाव
भांडेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मिलिंग मशीन
(असंबद्ध, अर्थशून्य आणि व्याकरण-अशुद्ध मजकूर)
लैंगिक शिक्षण
लैंगिक शिक्षण ही संज्ञा कामजीवन, प्रजनन आणि गुप्तांगांबद्दल दिलेल्या माहितीसाठी वापरली जाते. लैंगिक शिक्षणात नुसती एखादी शरीराच्या भागाची माहिती करून घेणे अभिप्रेत नाही, तर त्या अनुषंगाने होणाऱ्या भावनिक बदलांशी जुळवून घ्यायला शिकवणे, भावभावनांच्या आंदोलनाना संयमित करायला शिकणे या गोष्टीही येतात. लैंगिकतेशी संबंधित विचार 'विवेकपूर्ण' बनवणे अभिप्रेत आहे. पालक, मोठी भावंडे, शिक्षणसंस्था आणि वैद्यकीय संस्था हा याप्रकारचे शिक्षण देण्याचा एक सयुक्तिक मार्ग समजला जातो.
मिलिंग मशीन
तिरप्या मुद्राक्षरातील मजकूर मिलिंग मशीन हे एक संगणक नियंत्रित यंत्र आहे.
लैंगिक शिक्षण
भारतीय समाजाबद्दल विचार केला असता, कामजीवन आणि लैंगिक शिक्षणाबद्दल बरेच समज गैरसमज समाजात प्रचलित असल्याचे दिसून येते. काही काळापूर्वी पाश्चात्त्य समाजातही औपचारिक लैंगिक शिक्षण देण्याची परंपरा नव्हती. आधुनिक वैद्यक आणि प्रजननशास्त्रातील अद्‌भुत प्रगतीमुळे मानवी समाजातील समज आणि प्रत्यक्ष वैज्ञानिक वस्तुस्थिती यात लोकांना स्वाभाविक अतंर जाणवू लागले. समाजातील व्यक्तिगणिक तसेच प्रदेश, जाती, धर्म, समूह, राजकीय विचारप्रणाली, संस्कृती इत्यादींमध्ये कामजीवनाविषयी समजभिन्नता आहे आहे हे निदर्शनास येते.
मिलिंग मशीन
रोलिंग कटरचा वापर करण्याची मिलिंग मशीनची ही एक प्रक्रिया आहे.मिलिंग एक कापणं यंत्र आहे, म्हणजेच जी एक कामाच्या पृष्ठभागावरून सामग्री काढून टाकण्यासाठी एक दळणे कटर वापरते. मिलिंग कटर एक रोटरी कटिंग साधन आहे, बहुतेक काटेकोर गुणांसह. ड्रिलिंगच्या विपरीत, जिथे त्याच्या रोटेशन अक्षासह उन्नत केले जाते, मिटरिंग मध्ये कटर सामान्यतः त्याच्या अक्षावर लंब लावले जाते ज्यामुळे कटरच्या परिघावरील काचण कमी होते. कामाच्या कप्प्यात प्रवेश करताना कपाटाच्या कडा (वाद्या किंवा दांडा) वारंवार तोडल्या आणि बाहेर पडतात, प्रत्येक पाससह वर्कपीसपासून चीप बंद करतात. सामुग्रीची चिप्स बनविण्यासाठी लहान किंवा मोठ्या प्रमाणावरील (सामग्रीवर अवलंबून) एकसंध ठेवणारी छोटी कालगणनांमध्ये कार्यक्षेत्र बंद आहे यामुळे ब्लेडने मऊसरच्या आडवी तुकड्यांपासून थोडी वेगळी (त्याच्या आज्ञांमध्ये) धातू कापता येते.
संदर्भ
वर्ग:संगणक नियंत्रित यंत्रे
देवराइ
देवराइ हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्य, भारत. देवराइ हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
लैंगिक शिक्षण
गर्भवती स्त्रियांनी पपई खाऊ नये त्याने गर्भपात होतो असा समज भारत सोडून इतरत्र कोठेही असल्याचे माहीत नाही; आणि आधुनिक वैद्यकशास्त्र अजूनपर्यंत तरी या काळात 'पपई खाऊ नये' असे सिद्ध करू शकलेले नाही. हवामान व प्रकृतीनुसार पाळावयाचे पथ्य आणि कुपथ्य या विषयात भारतात जेवढे संकेत आहेत तेवढे आधुनिक वैद्यकशास्त्रात नाहीत.
ई जीवनसत्त्वाची अधिक आवश्यकता गरोदरपणात असते. ई जीवनसत्त्व नैसर्गिकरीत्या फक्त पपई या फळात विपुल प्रमाणात असते पण भारतीय समाजातील समजामुळे बहुसंख्य आधुनिक भारतीय वैद्यकांना गर्भवती स्त्रियांची ई जीवनसत्त्वाची गरज इतर कृत्रिम औषधी रसायनांनी भागवण्याचा सल्ला द्यावा लागतो. शिवीगाळ, बहुतांशी चुकीची असलेली सवंग माहिती पुरवणारे सवंगडी, अश्लील व वैद्यकीयदृष्ट्या अनधिकृत वाड्मय, शौचालये आणि मुताऱ्या हेच दुर्दैवाने भारतातील बहुसंख्य लोकांचे लैंगिक शिक्षणाचे माध्यम रहात आले आहे.
प्रास्ताविक
स्त्रीबीजाच्या मीलनापासून पासुन गर्भाशयातील गर्भाची वाढ ते नवीन बालकाचा जन्म तसेच नवीन मनुष्यप्राण्याची उत्पत्ती आणि वाढीबद्दलचे शिक्षण प्रजननविषयक शिक्षणात अंतर्भूत केले जाते. आजकाल बहुतेकवेळा लैंगिक संबधातून पसरणारे संसर्गजन्य रोग, अशा आजारांपासून स्वतःचा बचाव कसा करावा आणि कुटूंबनियोजनाच्या पद्धती यांचासुद्धा प्रजननविषयक शिक्षणात अंतर्भाव केला जातो.
अंशिक दृष्ट्या अप्रत्यक्ष स्वरूपात लैंगिकशिक्षणाची माहिती शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्याचा आजकाल प्रयत्न होत असला तरी, असंख्य देशांमध्ये आणि राज्यांमध्ये हा विवाद्य मुद्दा मानला जातो. खास करून कोणत्या वयापासून लैंगिक शिक्षणाची सुरुवात करावी, किती आणि नेमकी कोणती माहिती दिली जावी, मानवी कामुकते संदर्भात आणि कामजीवना संदर्भात जसे की सुरक्षित कामजीवन, हस्तमैथून लैंगिक एथीक्स बद्दलचे विषय सामान्यतः चर्चेत असतात.
असंख्य देशात वर उल्लेखल्या प्रमाणे लैंगिंकशिक्षणाच्या स्वरूपावरून बरीच वादळी चर्चा होते. बालवयातील लैंगिक आकर्षणाबद्दल माहिती उपयोगी आहे का निरूपयोगी, निरोध इत्यादी कुटुंब नियोजनाच्या साधनांबद्दल माहिती, याचा विवाहबाह्य अपत्यसंभवावरील परिणाम, बालवयातील अपत्यसंभव आणि लैंगिक संबधांमुळे पसरणारे रोग इत्यादी बद्दल माहिती शालेय अभ्यासक्रमात असावी का आणि असली तर स्वरूप आणि किती याबद्दल चर्चा केली जाते. अमेरीकी संयुक्त संस्थाने आणि इंग्लंड इत्यादी कन्झर्वेटीव्ह विचारसरणीच्या देशात लैंगिकसंबधातून पसरणारे संसर्गजन्या आजार आणि आणि बालव्यातील अपत्यसंभावाचे प्रमाण अधिक आढळते कारण त्यांचा भर लैंगिक संबधापासून दूर ठेवण्या परतेच लैंगिक शिक्षण देण्यावर आहे.
'एड्स'च्या आजारामुळे लैंगिकषिक्षणाच्या आवश्यकतेवर अधिक भर दिला जातो आहे. प्लान्ड पॅरेंट हाउस सारख्या काही आंतररास्ह्ट्रीय संस्था लोकसंख्येची वाढ रोखण्याकरिता आणि सामाजिक स्वास्थ्याच्या दृष्टीने लैंगिक शिक्षण आवश्यक समजतात.
आरोग्य
मुक्त लैंगिक संबंध
प्रतिबंध
समज आणि गैरसमज
कामजीवन आणि लैंगिक विषयांवर उघड चर्चा करणे, प्रश्न विचारणे हे भारतीय समाजात निषिद्ध मानले गेल्याने या विषयाबद्दल समाजात अनेक गैरसमज असल्याचे आढळून येते. उदाहरण द्यायचे झाल्यास, स्त्रीला कामवासना असते याची कल्पनाच नसणाऱ्यांपासून स्त्रीची कामवासना भागवणेच आपले परमकर्तव्य आहे असे समजणारे दोन्ही प्रकारचे वर्ग समाजात आढळतात. काही समाजात विशिष्ट वयांनतर विशिष्ट विधी करून नग्न न होता कपडे घालूनच स्नान करण्यास फर्मावले जाते. हे ज्या काळात पुरेशी स्वतंत्र न्हाणीघरे नव्हती त्या काळातील ही प्रथा असेल पण ती परंपरा आजतागायत जपली जाते, यामुळे जांघेतील त्वचेची स्वच्छता करणे राहून गेले तर त्वचारोग उद्भवतात व त्यांची मोकळेपणे चर्चा न करता त्यांना गुप्तरोग हे विशेषण लावून प्रशिक्षित वैद्यकीय तज्‍ज्ञाकडे जाण्यापेक्षा असंख्य लोक भोंदू लोकांच्या जाहिरातबाजीला बळी पडून बऱ्याचदा विनाइलाज पैसा गमावतात. अनेकदा त्यांना कुसंगतीतील लोक चुकीचे मार्गदर्शन करून वेश्यागमनाचा वाममार्ग सुचवतात किंवा काहीवेळा अल्पवयीनांशी संभोगाचा अत्यंत चुकीचा सल्ला देऊन कायद्याशी आणि माणुसकीशी विनाकारण प्रतारणा करताना आढळून येतात.
स्त्रियांमध्ये मासिक पाळी ही तशी स्वाभाविक व नैसर्गिक क्रिया असून कोणताही स्पर्शजन्य किंवा संसर्गजन्य आजार निर्माण करत नसली तरी काही मानवी समूहांमध्ये तेवढ्या कालावधीकरिता शिवाशिव पाळावी, तसेच धार्मिक विधीत सहभाग घेऊ नये असा समज आहे तर त्याच वेळी बहुसंख्य इतर मानवी समाजात हा गैरसमज काय आहे याचीसुद्धा कल्पना नसते.
समूह आणि संस्कृतिगणिक विविध श्रद्धा अजाणवयातच मुलांना अथवा मुलींना सक्तीचे ब्रम्हचर्य लादण्यापासून ते सक्तीच्या कौमार्यभंगाच्या परंपरांपर्यंत चालत आल्या आहेत. काही देशात लठ्ठपणा हेच सौंदर्य समजून स्त्रियांना सक्तीचे जेवण देऊन त्या आजारी पडल्या तरी खाऊ घातले जाते तर काही समाजात जेवणही वर्ज्य करवले जाते.
कुटुंबकल्याण
मूल न होणाऱ्या आणि तसेच मुलगा न होणाऱ्या स्त्रियांना बऱ्याचदा मानवी समुहात मानहानी सहन करावी लागे, प्रत्यक्षात मूल/मुलगा होण्यास पुरुषसुद्धा बरोबरीने जबाबदार असू शकतात. आजच्या काळात वैज्ञानिक प्रगतीने आधुनिक वैद्यकशास्त्र जवळपास प्रत्येक दांपत्यास अपत्यप्राप्ती करून देऊ शकते.
पूर्वीच्या काळी योनी मार्गातील पातळ पापुद्रा हा कौमार्याचे लक्षण मानले जात असे. समागमाच्या क्रियेत हा पडदा फाटला तर सौम्य रक्तस्राव होत असे, पण रक्तस्राव झाला नाही तर विवाहोत्तर पहिल्या समागमानंतर कित्येक विवाहित जोडप्यांचे संसार सुरू होण्याआधीच मोडत. पण आधुनिक वैद्यकशास्त्रानुसार अतिश्रम, पोहणे, पळणे सायकल चालवणे अशा व्यायाम प्रकारांतही हा पडदा फाटतो. याचा अर्थ या पडदा नसणे हे कौमार्य नसल्याचे लक्षण समजू नये.
चौदा माहेश्वरी सूत्रे
अशी समजूत आहे, की पाणिनी या महान व्याकरणकाराने अठ्ठावीस दिवस शंकराचे तप करून शंकराला प्रसन्न केले. त्यावेळी शंकराने जो डमरू वाजविला त्यातून निघालेल्या ध्वनिनादामुळे ही मूळ चौदा सूत्रे उत्पन्न झाली. ही सूत्रे महेश्वर भगवान शंकराकडून मिळाली म्हणून यांना 'माहेश्वरी' असे नाव आहे. या नावाचा व सध्याचा 'माहेश्वरी समाज' यांत केवळ नामसाधर्म्यच आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:ध्वनी वर्ग:मराठी व्याकरण वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:याद्या
लैंगिक शिक्षण
कुटुंबकल्याण
वैज्ञानिक दृष्ट्या, कुटुंबकल्याण शस्त्रक्रिया किंवा निरोधाच्या वापरानंतर देखील क्वचित संतति संभवते. पण यास व्यभिचार असे समजण्याची चूक असंख्य पुरुष करत असतात.
पुरूषांच्या कुटुंबकल्याण शस्त्रक्रियेने बलहानी होते असा समज काही काळ भारतीय समाजात पसरला होता, या गैर समजाचा राजकीय परिणाम देखील आणीबाणीच्या आणि त्यानंतरच्या काळात अनुभवला गेला. हा गैरसमज दूर करण्याकरता प्रचंड प्रमाणात जाहिरातबाजी करावी लागली.
शाळेंत 'लैंगिक शिक्षण' हा वेगळा विषय असावा काय? यावर अनुकूल आणि विरुद्ध दृष्टिकोण असतात. "लैंगिक शिक्षणात केवळ शरीराची आणि त्याच्या क्रियांची माहिती देता उपयोगी नाही, तर मुळात स्त्रीला "नाही कधी म्हणायचे हे शिकवले गेले पाहिजे."मुलाला लैंगिक शिक्षण कधी देण्यात यावे", हा नेहमीच विचारला जाणारा प्रश्न. मूल स्वतःच्या शरीराबद्दल, जन्माबद्दल पहिला प्रश्न विचारते की "मी कुठून आलो?" या प्रश्‍नाचे आईच्या गर्भातून, हे अगदी योग्य उत्तर द्यायला अनेक पालक धजावत नाहीत, कारण त्यापुढील प्रश्न हा गर्भाशय म्हणजे काय? असा असतो; पण आपल्याला त्याचे उत्तर देता येत नाही. आणि त्याहीपेक्षा ते कसे द्यावे हेच कधी सांगितले गेलेले नाही." डॉ. विठ्ठल प्रभू
लैंगिक शिक्षणाच्या बाजूने दृष्टिकोन
लैंगिक शिक्षणाची गरज नाही असे म्हणणाऱ्या मंडळींचे असे मत असते की पौगंडावस्थामध्ये शरीराच्या गरजा आपसूकपणे आतून धडका द्यायला लागतात. त्यामुळे त्याचे शिक्षण वगैरे देण्याची गरज नाही. लोक हेही म्हणतात की कित्येक हजार वर्षे माणूस प्रजनन करतो आहेच की, मग आताच शिक्षणाची गरज काय?
कारणे खालीलप्रमाणे आहेत: १. भारतासारख्या उष्ण कटिबंधात मुले-मुली पौगंडावस्था (वयात येण्याचे) वय हळूहळू कमी होत चालले आहे. वयाच्या दहाव्या वर्षी मुलीला मासिक पाळी सुरू झाल्याची उदाहरणे समोर येत आहेत. या वयात मुलीचे शरीर तयार होत असले तरी तिचे मन एका बालिकेचेच असते. तिला तिच्यात होणाऱ्या बदलांची जाणीव करून देणे आवश्यक आहे.
२. माध्यमांचा रेटा, विशेषतः इंटरनेटवर अक्षरशः लाखोंच्या संख्येने उपलब्ध असणारी पॉर्नोग्राफिक संकेतस्थळे आणि त्यातून उतू जाणारी लैंगिक विकृती, भारतात अगदी सहजासहजी उपलब्ध असणारे लैंगिक साहित्य आणि पोर्नोग्राफिक फिल्म्स यांच्यापासून या मुलांचा बचाव करायचा असेल तर त्यांना निकोप कामजीवनाची ओळख शाळेतच करून दिली पाहिजे. लैंगिक सुखाविषयी चुकीच्या किंवा अवास्तव कल्पना याने एखाद्याचे आयुष्य उध्वस्त होऊ शकते.
यामागे एकच ठळक कारण दिसते, ते म्हणजे 'लैंगिक शिक्षणा'चा अभाव !
याबद्दल बरेच प्रश्न पडतात - १. भारतात 'सेक्स ही वाईट गोष्ट आहे' असे बऱ्याच वेळा का पटवून दिले जाते? की भारतीय संस्कृतीत ही गोष्ट बसत नाही ?
२. सर्व पालक आपल्या 'पौगंडावस्थेतील' मुलांशी, आई मुलीशी एक 'मैत्रीण' आणि 'वडील मुलाशी एक 'मित्र' या नात्याने, मोकळेपणाने का बोलतात का ?
३. किशोरावस्थेतील मुलांच्या काही प्रश्नांना पालकांनी कसे उत्तर द्यायला पाहिजे ? जसे - 'माझा जन्म कसा झाला?', 'आई सेक्स म्हणजे काय गं?'
५. प्रसारमाध्यमांमुळे (दूरचित्रवाणी, मासिके इ.) किशोरावस्थेतील मुलांना 'सेक्स' विषयीची कितपत कल्पना मिळते ?
६. जवळच्या मित्राकडून किंवा मैत्रिणीकडून मिळालेल्या अर्धवट माहितीमुळे त्यांच्या मनात न्यूनगंड येऊ शकत नाही काय ?
भारतासारख्या देशात, जिथे आधीच लैंगिक संबंधांबद्दल इतका चोरटेपणा आणि अपराधीपणा आहे, तिथे ही कोंडी फुटावी यात जितक्या लवकर मोकळेपणा याव असे लैंगिक शिक्षणाच्या समर्थकांचे मत पडते.
मुलांना प्रजननाचे कार्य व त्याच्याशी संबंधित रोग व सुरक्षितता याविषयी शास्त्रशुद्ध माहिती व्हावी व मुलांचा लैंगिकतेकडे पाहाण्याचा दृष्टिकोण निकोप व्हावा म्हणून शाळेंत लैंगिक शिक्षण देण्याची गरज आहे असे सर्वसाधारणपणे म्हंटले जाते. शास्त्रशुद्ध माहितीसाठी त्यांना जीवशास्त्र या विषयांतर्गत ज्याप्रमाणे पचनसंस्था, श्वसनसंस्था, मज्जासंस्था यांच्या कार्याची व त्यांना होणाऱ्या रोगांची व प्रतिबंधक उपायांची माहिती दिली जाते त्याचप्रमाणे प्रजननसंस्थेविषयीही माहिती देता येईल.
लैंगिक शिक्षणाची सोय
आपल्याकडे लैंगिक शिक्षणाची सोय शाळांमध्ये नाहीये पण काही सामाजिक संस्थांनी हा मुद्दा लावून धरलेला आहे. तसेच या विषयावर बोलणाऱ्या काही उत्तम वेबसाईट मराठीत तयार झालेल्या आहेत. त्यापैकी एक let's talk sexuality ही वेबसाईट आहे. पुण्यातील तथापि ट्रस्ट ही या विषयावर काम करणारी संस्था याचे संचलन करते आहे. जिज्ञासूना प्रश्न विचारण्याची जागा सुद्धा या वेबसाईटवर उपलब्ध आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आरोग्य वर्ग:लैंगिकता वर्ग:लैंगिक शिक्षण वर्ग:महिला स्वास्थ्य वर्ग:महिला स्वास्थ्य अभियान २०१८
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील वेटलिफ्टिंग - महिला ५३ कि.ग्रा.
महिलांची 53 किलो वजनाची वेटलिफ्टिंग स्पर्धा ही वेटलिफ्टिंग स्पर्धेतील महिलांची दुसरी सर्वात हलकी स्पर्धा होती, ज्याने स्पर्धकांना जास्तीत जास्त 53 किलोग्रॅम बॉडी मासपर्यंत मर्यादित केले. ही संपूर्ण स्पर्धा 10 ऑगस्ट रोजी 15:30 वाजता झाली. ही स्पर्धा संपणारी दुसरी वेटलिफ्टिंग स्पर्धा होती.
प्रत्येक लिफ्टरने स्नॅच आणि क्लीन आणि जर्क लिफ्ट या दोन्ही प्रकारांमध्ये कामगिरी केली, अंतिम स्कोअर ही लिफ्टरच्या प्रत्येकातील सर्वोत्तम निकालाची बेरीज आहे. ऍथलीटला दोन लिफ्टमध्ये प्रत्येकी तीन प्रयत्न मिळाले; लिफ्टचा स्कोअर हा यशस्वीरित्या उचललेला सर्वात जास्त वजन होता.
विक्रम
हि स्पर्धा पार पडण्या पूर्वी, जागतिक व ऑलिम्पिक विक्रम खालील प्रमाणे होते:
Qualified athletes
9 lifters were selected for the games.
रुद्राळा
रुद्राळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
परवलय
गणितात परवलय किंवा अन्वस्त (Parabola) ही एका सपाट पृष्ठभागावर काढता येण्यासारखी विशिष्ट वक्राकृती आहे. त्याची नाभि (focus) व शिरोबिंदू (vertex) यांच्या आधारे पॅराबोलाच्या आकृतीची निश्चिती होते. नाभि व दर्शिका दोहोंपासून समान अंतरावार असलेल्या बिदूंचा समूह म्हणजे अन्वस्त होय. अन्वस्त हा एक शंकुच्छेद (शंकु आणि प्रतलाच्या छेदापासून उत्पन्न होणारे वक्र) आहे. बैजिक वर्णन करावयाचे असल्यास, कुठल्याही वर्गीय फलाचा आलेख हा परवलायाकृती असतो.
प्रकाश परावर्तित करणाऱ्या पदार्थापासून बनवलेल्या अन्वस्ताचा एक विशेष गुणधर्म असतो. अशा अन्वस्ताच्या आंतर्वक्र बाजूने सममिती अक्षास समांतर येणारे प्रकाशकिरण, त्याच्या पृष्ठावरील कुठल्याही बिंदूवरून परावर्तन घडले तरीही परावर्तित झाल्यावर नाभीमधून जातात. याउलट नाभीमधून उगम पावून कुठल्याही दिशेने संक्रमण करणारी प्रकाशकिरणे अन्वस्ताच्या पृष्ठभागावरून परावर्तित झाल्यावर सममिती अक्षास समांतर दिशेनेच संक्रमण करतात. प्रकाशाप्रमाणे ध्वनीसारख्या इतर ऊर्जाप्रकारांसाठीही हेच तत्त्व लागू होते. अन्वस्ताचा हा गुणधर्म अनेक व्यावहारिक वापरांसाठी उपयुक्त ठरतो.
सममिती अक्ष य-अक्षास समांतर असताना
कार्टिशियन निर्देशक पद्धतीत नाभीचे निर्देशक  आणि दर्शिकेचे समीकरण y=-f असता, अन्वस्तावरील P=(x,y) ह्या कुठल्याही बिंदूस हे समीकरण लागू होते. यावरून अन्वस्ताचे
असे समीकरण मिळते. तसेच नाभिलंबाच्या अर्ध्या भागाची लांबी जर p असेल तर
ह्याप्रमाणे लिहिता येते.
वरील बंधने वगळून अन्वस्ताचा शिरोबिंदु V=(v_1,v_2), नाभि आणि दर्शिका y=v_2-f आहेत असे गृहीत धरले तर त्याचे
ह्याप्रमाणे समीकरण मिळते.
मोघम स्वरूप
जर नाभि F=(f_1,f_2) आणि दर्शिका ax+by+c=0 ह्याप्रमाणे असतील तर
असे अन्वस्ताचे समीकरण असते.
अन्वस्ताच्या समीकरणाचे अव्यक्त रूप हे वर्गीय बहुपदी वापरून खालीलप्रमाणे लिहिता येते:
फलाचा आलेख
आरंभ बिंदुच्या ठिकाणी शिरोबिंदु आणि सममिती अक्ष y अक्षास समांतर असणारा अन्वस्त हा
ह्या फलाचा आलेख असतो. a>0असता अन्वस्त वरच्या बाजूस वाकलेले तर a<0असता खालच्या बाजूस वाकलेले असते. अशा स्वरूपात व्यक्त केलेल्या अन्वस्ताची काही परिमाणे खालीलप्रमाणे असतात.
ह्या विशिष्ट स्वरूपाच्या समीकरणावरून काही परिमाण पुढीलप्रमाणे चटकन मिळवता येतात:
शंकुच्छेदीय स्वरूप
सममिती अक्ष हा x अक्ष, (0,0) हा एक शिरोबिंदु आणि नाभिलंबाच्या अर्ध्या भागाची लांबी pअसणारे सर्व शंकुच्छेद
ह्या एकाच समीकरणाद्वारे व्यक्त करता येतात. इथे eही शंकुच्छेदाची उत्केंद्रता होय.
ध्रुवीय निर्देशांकांतील स्वरूप
p > 0 असता एखाद्या अन्वस्ताचे समीकरण जर y^2=2px असेल, तर त्याचे ध्रुवीय निर्देशांकांतील समीकरण
ह्याप्रमाणे असते. : त्याचा शिरोबिंदू व नाभि अनुक्रमे V=(0,0) व  असतात.
निर्देशांक पद्धतीच्या आरंभ बिंदूचे नाभीच्या ठिकाणी स्थित्यंतर केले असता (म्हणजेच नाभि F=(0,0) असता)
असे समीकरण मिळते.
कंसाची लांबी
X हा अन्वस्तावरील कुठलाही बिंदू, आणि p हे X आणि सममिती अक्षामधील अंतर असता, अन्वस्ताचा शिरोबिंदू आणि X यांना जोडणाऱ्या कंसाची लांबी s ही पुढील सूत्राप्रमाणे असते:
चेंडूचा किंवा तोफेच्या गोळ्याचा मार्ग
वर्ग:भूमिती
काकखरदार
काकखरदार हे महाराष्ट्र राज्याच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील पाथर्डी तालुक्यात असलेले गाव आहे. हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे.
वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
जलद परिवहन
जरी काही प्रणाली पथनिर्धारित रबरी धाव(गायडेड रबर टायर्स) किंवा चुंबकिय ख-भ्रमण(मॅग्नेटिक लेव्हीटेशन) किंवा मोनोरेल द्वारे चालविल्या जातात,तरी बहुतांश रेल्वे मार्गांवर असलेल्या दोन जलद वाहतूक स्थानकांचे दरम्यान विद्युत बहुआयामी एककाद्वारे सेवा पूरविण्यात येते.या सेवा दुसऱ्या सार्वजनिक वाहतूक सेवांशी एकात्मिक केल्या जातात व त्याच सार्वजनिक वाहतूक प्राधिकरणातर्फे चालविल्या जातात. जलद परिवहन ही ट्राम सेवेपेक्षा जलद आहे.थोड्या अंतरासाठी,कमीत कमी जागेचा उपयोग करून, जास्त प्रमाणात प्रवासी वाहून नेण्याची त्याची क्षमता निर्विवाद आहे. लंडन भूयारी रेल्वे सेवा ही या प्रकारची प्रथम सेवा होती जी १८६३ मध्ये सुरू झाली. हे तंत्रज्ञान युरोपच्या इतर शहरात लवकरच पोचले.त्यानंतर अमेरिकेत जेथे अनेक उन्नत रेल्वेसेवा सुरू झाल्या.प्रथम, यात बाष्पचलित इंजिन वापरल्या गेले, नंतर या प्रणालीत विद्युत इंजिनांची भर पडली. नुकतीच, आशियात, विनाचालक प्रणालीही सुरू झाली. जगातील १६० पेक्षा जास्त शहरात जलद वाहतूक प्रणाली स्थापण्यात आली आहे व ८००० किमी रेल्वे मार्गांचे जाळे आहे.त्याजी जवळपास ७००० स्थानके आहेत. २५ शहरांत ही प्रणाली स्थापण्यात येत आहे.
न्यू यॉर्क सिटी सबवे ही मार्गांची लांबी(अनुत्पादक मार्गिकांसह) व स्थानकांचे आकडे लक्षात घेता, सर्वात मोठी मेट्रो प्रणाली आहे तर शांघाय मेट्रो व लंडन भूयारी रेल्वे ही प्रवासी मार्गांची लांबी लक्षात घेता, मोठ्या आहेत. दररोजची व वार्षिक वहन क्षमता बघता, जगातील सर्वात व्यस्त मेट्रो प्रणाली टोकियो सबवे,मॉस्को मेट्रो व सोल मेटोपॉलिटन सबवे ह्या आहेत.
व्याख्या
मेट्रो हा शब्द सामान्यतः जमीनीखालील जलद वाहतूक प्रणाल्यांसाठी वापरला जातो. तो शहराच्या सर्वात व्यस्त भागातुन, कोणत्या माध्यमाद्वारे जातो त्यावरून शक्यतोवर याचे नाव ठरवितात.बोगदा असेल तर सबवे, भूयारी अथवा भूमिगत, स्काय टेन, मेट्रो इत्यादी. इंग्रजीमध्ये सब-वे हा शब्द पादचाऱ्यांच्या भूमीखालून जाणाऱ्या रस्त्यांसाठी वापरला जातो.त्याप्रमाणेच भूयारी अथवा नलिका हा शब्द निवडण्यात येतो. स्कॉटलंड मध्ये ग्लासगोच्या जलद वाहतूक सेवेस ग्लासगो सबवे म्हणतात. तसेच पॅरिस शहरामधील भुयारी जलद वाहतूक सेवेचे पॅरिस मेट्रो हेच नाव आहे.
इतिहास
वाफेच्या इंजिनपासून जलद वाहतुकीचा उद्भव १९ व्या शतकाच्या शेवटी झाला. या तंत्रज्ञानाचा प्रसार हळूहळू सर्व शहरांत होत गेला. १९४० मध्ये अशा प्रकारच्या १९ प्रणाल्या अस्तित्वात होत्या. अद्ययावत तंत्रज्ञानाने मानव रहित प्रणालीही विकसित केली आहे.
सुचालन
जलद वाहतूक ही शहरांच्या, समूहांच्या,महानगर क्षेत्रात, उच्च वारंवारितेवर प्रवासी वाहतुकीसाठी वापरतात.वाहतुकीच्या अनेक व्युहरचनेनुसार याची पोच क्षमता बदलते. मोठ्या महानगरात याचा आवाका फक्त आतील शहरी भागांसाठीच किंवा एका विशिष्ट घेऱ्यातील उपनगरांसाठीच असू शकतो.त्यापुढे, मग इतर वाहतुकीच्या साधनांनी जाता येऊ शकते. यात अनेक वाहतूक रेल्वेंची सरमिसळही असू शकते.
जलद वाहतुकीच्या मर्यादा लक्षात घेता, त्यास अनेक पुरवणी वाहतूक व्यवस्था असू शकतात. अनेक शहरांनी, त्यांच्या मुख्य गाभ्यात ट्रामच पसंत केली आहे. त्यानंतर, मेट्रो.दुसरी पर्यायी व्यवस्था अशी आहे की, जलद वाहतुकीच्या थांब्यांपर्यंत बस किंवा ट्राम सेवा पुरविणे. याने शहराच्या अत्यंत व्यस्त असलेल्या मध्यभागात वाहन चालवित जाण्याचा त्रास वाचतो.
टोरांटो मध्ये जवळपास ५० %च्या वर स्थानके ही बस व ट्रामने जोडलेली आहेत. जलद वाहतूक प्रणाल्यांमध्ये उच्च स्थिर आकार राहतो. बहुतांश प्रणाल्या ह्या स्थानिक/राज्य शासनाच्या, वाहतूक प्राधिकरणाच्या किंवा राष्ट्रीय मालकिच्या असतात.त्याचे मालकी हक्क हे खाजगी किंवा खाजगी कंपन्यांकडे राहू शकतात. यांच्या मालकांच्या निगडित बस सेवा किंवा संलग्न खाजगी सेवाही असू शकतात. याचे प्रवास भाडे प्रत्यक्ष लागणाऱ्या खर्चापेक्षा नक्कीच कमी राहते.त्याची तुट,जाहिराती वा शासनातर्फे सुट देऊन करण्यात येते. तिकिटांपासूनचे उत्पन्न व चालविण्याचा खर्च याचा अनुपात हा लाभ दर्शवितो. तो अनेक प्रणालीत १०० %च्या वर आहे. व ताईपेई
वाहिन्या व त्यांची क्षमता
प्रत्येक जलद परिवहन प्रणालीत एक वा अनेक वाहिन्या असतात.त्यापैकी एका मार्गावरील प्रत्येक वाहीनीच्या किमान काही वा अनेक स्थानकावर गाडी थांबते.बहुतेक प्रणालीत अनेकविध मार्ग असतात.त्यातील फरक रंगांनी, नावांनी, आकड्यांनी वा या सर्वांच्या मिश्रणाने दाखविण्यात येतात.यातील काही वाहिन्या एकदुसऱ्यांच्या मार्गावर चालू शकतात.काही वाहिन्या एकाच स्थानकावर केंद्रित होऊ शकतात.
एखाद्या वाहिनीची क्षमता ही त्याच्या डब्यांची आसनक्षमता,गाडीची लांबी व गाड्यांची वारंवारिता यांना एकत्रित गुणुन प्राप्त केल्या जाते.जास्त मोठ्या जलद वाहतूकीच्या गाड्यांना ६ ते १२ डबे राहू शकतात. त्यापेकी काहींना ४ किंवा त्यापेक्षाही कमी डबे राहू शकतात.प्रत्येक डब्याची प्रवासी वहन क्षमता १०० ते १५० असते. ती प्रवाश्यांच्या आसनक्षमता व उभे प्रवास करण्याच्या अनुपातात असते. ज्यात उभ्या-उभ्याच प्रवास करण्याची सोय असते ते डबे जास्त प्रवासी वाहू शकतात. प्रवासी वहन क्षमता ही प्रत्येक गाडीत सुमारे १२०० प्रवासी म्हणजे ३६००० प्रवासी प्रती तास.
प्रवासी माहिती
मार्गाचा नकाशा हा सार्वजनिक वाहतूकीत एक महत्त्वाचा भाग आहे. त्यामुळे, मार्ग व स्थानकांचे ज्ञान होते. त्यात वेगवेगळे मार्ग दाखविणारे वेगवेगळे रंग व संकेत वापरण्यात येतात.ते नकाशे डब्यात,प्लॅटफॉर्मव व स्थानकांवर सहजगत्या दिसेल अशा ठिकाणी लावण्यात येतात .वेळापत्रक हे छापिल स्वरूपात असते. त्याचा उद्देश हा प्रवाश्यांना सेवेची माहिती उपलब्ध करून देणे हा आहे.त्यात अनेक मुद्यांचा अंतर्भाव असतो.
दक्षता व सुरक्षा
जलद परिवहन हे सार्वजनिक जागेत होते म्हणून सुरक्षेचे प्रश्न उद्भवू शकतात.त्यात छोटे गुन्हे जसे:पाकिटमारी, सामानाची चोरी व जास्त दखलपात्र म्हणजे: हिंसा इत्यादी होतात. सुरक्षेचे उपाय म्हणजे व्हिडियोने देखरेख,सुरक्षा रक्षक तैनात करणे, वाहक नेमणे इत्यादी.काही शहरात, त्यासाठी गाडीत पोलिसही असतात. या तैनातीने विनातिकिट प्रवाशांवरही आळा बसतो व महसूलाचे नुकसानही टळते. अनेक वेळेस, ही वाहतुक दहशतवादाचेही मुख्य लक्ष्य असते.
वाहतूकीच्या इतर साधनांशी तुलना केली तर,जलद वाहतूकीचा दर्जा सुरक्षेचे दृष्टीने चांगला आहे,कारण यात अत्यंत कमी अपघात होतात.रेल्वेचे वाहतूक विनियम हे सुरक्षा लक्षात घेता, कडक आहेत. त्यात चांगल्या पद्धती आहेत व त्याचे सुचालन हे जोखिम कमीतकमी ठेवते. दोन वाहिन्यांमुळे समोरासमोर टक्करी अपवादात्मक असतात.कमी गतीने चालण्यामुळे मागुन धडकीची व रुळावरून घसरण्याची शक्यता व तीव्रता कमी करतात.भूयारी रेल्वेत आगीचा धोका बळावतो पण सर्व प्रणालीत गाडी तातडीने रिकामी करण्याबाबत सोय करण्यात आली असते.
पायाभूत संरचना
बहुतांश जलद वाहतूकीच्या गाड्या ह्या इलेक्ट्रिक बहुआयामी एककांवर(इलेक्ट्रिक मल्टिपल यूनिट्स) वर चालतात.त्यात ३ ते १० डवे असू शकतात. तिसऱ्या वाहिनीद्वारे किंवा उंच बांधलेल्या तारांद्वारे विद्युत पुरवठा केल्या जातो.लंडन भूयारी रेल्वेचे जाळे हे 'चौथी वाहिनी' वापरते.इतर लिनीयर मोटरचा वापर गती पकडण्यास करतात. यापैकी अनेक परंपरागत रुळांवरून चालतात, तर काही रबराची धाव असलेली चाके वापरतात जसे-मॉंट्रियल मेट्रो व मेक्सिको सिटी मेट्रो.रबरी धावेमुळे जरी अधिक उतारावर व विनागचके प्रवास होत असला तरी त्याच्या देखरेखीचा खर्च जास्त असतो.त्यास जास्त उर्जा लागते.बर्फाळ व दमट वातावरणात त्याचे घर्षण कमी होते गाडीतील कर्मचाऱ्यांचा खर्च बराच कमी झाला आहे व सध्या अनेक गाड्या स्वयंचलित पद्धतीने विना कर्मचारी धावतात. <!--
बदल
Underground tunnels move traffic away from street level, leaving more land available for buildings and other uses. In areas of high land prices and dense land use, tunnels may be the only economic route for mass transportation. Cut-and-cover tunnels are constructed by digging up city streets, which are then rebuilt over the tunnel; alternatively tunnel-boring machines can be used to dig deep-bore tunnels that lie further down in bedrock.
Street level railways are used only outside dense areas, since they create a physical barrier that hinders the flow of people and vehicles across their path. This method of construction is the cheapest, as long as land values are low. It is often used for new systems in areas that are planned to fill up with buildings after the line is built.
Elevated railways are a cheap and easy way to build an exclusive right-of-way without digging expensive tunnels or creating barriers. They were popular around the beginning of the 20th century, but fell out of favor; they came back into fashion in the last quarter of the century—often in combination with driverless systems, for instance Vancouver's SkyTrain, London's Docklands Light Railway and the Bangkok Skytrain.
People mover systems are self-contained rapid transit systems serving relatively small areas such as airports, downtown (central) districts or theme parks, either as independent systems or as shuttle services feeding other transport systems. They are usually driverless and normally elevated. Monorails have been built as both conventional rapid transits and as people movers, either elevated or underground. Monorail technology has proved difficult to commercialize and its use has been limited. The Berlin M-Bahn was the only commercial maglev rapid transit to operate, but has been closed.
Light मेट्रो is used when the speed of rapid transit is desired, but for smaller passenger numbers. It often has smaller trains, of typically two to four cars, lower frequency and longer distances between stations, though it remains grade separated. Light मेट्रोs are sometimes used as shuttles feeding into the main rapid transit system. Some systems have been built from scratch, others are former commuter rail or suburban tramway systems that have been upgraded, and often supplemented with an underground or elevated downtown section.
स्थानके
स्थानके ही प्रवाशांना गाडीत चढण्यास वा उतरण्यास मदत करतात.तो गाडीबदल करण्यास आवश्यक असा थांबा असतो.तेथून, दुसरी बस अथवा गाडी पकडता येते.काही स्थानके मॉलमध्येही उघडतात. Stations function as hubs to allow passengers to board and disembark from trains. They are also payment checkpoints and allow passengers to transfer between modes of transport, for instance to buses or other trains. Access is provided via either island- or side platforms. Underground stations, especially deep-level ones, increase the overall transport time: long escalator rides to the platforms mean that the stations can become bottlenecks if not adequately built. Some underground stations are integrated into shopping centers, or have underground access to large nearby commercial buildings. In suburbs, there may be a "park and ride" connected to the station.
To allow easy access to the trains, the platform height allows step-free access between platform and train. If the station complies with accessibility standards, it allows both disabled people and those with wheeled baggage easy access to the trains, though if the track is curved there can be a gap between the train and platform. Some stations use platform screen doors to increase safety by preventing people falling onto the tracks, as well as reducing ventilation costs.
Particularly in the former Soviet Union and other Eastern European countries, but to an increasing extent elsewhere, the stations were built with splendid decorations such as marble walls, polished granite floors and mosaics—thus exposing the public to art in their everyday life, outside galleries and museums. The systems in Moscow and St. Petersburg are widely regarded as some of the most beautiful in the world, but several other cities such as Stockholm, Montreal, Lisbon, and Los Angeles have also focused on art, which may range from decorative wall claddings, to large, flamboyant artistic schemes integrated with station architecture, to displays of ancient artifacts recovered during station construction. It may be possible to profit by attracting more passengers by spending relatively small amounts on grand architecture, art, cleanliness, accessibility, lighting and a feeling of safety.
तुलना
Since the 1980s trams have incorporated several features of rapid transit: light rail systems (trams) run on their own rights-of-way, thus avoiding congestion; they remain on the same level as buses and cars. Some light rail systems have elevated or underground sections. Both new and upgraded tram systems allow faster speed and higher capacity, and are a cheap alternative to construction of rapid transit, especially in smaller cities.
Preमेट्रो means that an underground rapid transit is built in the city center, but only a light rail or tram system in the suburbs. Conversely, other cities have opted to build a full मेट्रो in the suburbs, but run trams in city streets to save the cost of expensive tunnels. In North America, interurbans were constructed as street-running suburban trams, without the grade-separation of rapid transit. Preमेट्रोs also allow a gradual upgrade of existing tramways to rapid transit, thus spreading the investment costs over time. They are most common in Germany with the name Stadtbahn.
Suburban Commuter rail is a heavy rail system that operates at a lower frequency than urban rapid transit, with higher average speeds, often only serving one station in each village and town. Commuter rails of some cities (such as German S-Bahns, Merseyrail, Chennai rail, Australian cityrails (Transperth, मेट्रो Trains Melbourne, Queensland Rail (Brisbane), CityRail (Sydney)), Danish S-tog etc. widely provide a mass transit within city as urban मेट्रो systems. As opposition, in some cities (such as PATH in New York, Dubai मेट्रो, Mecca मेट्रो, Los Teques मेट्रो, Tyne & Wear मेट्रो, some of other Brazilian मेट्रोs, मेट्रोSur and other lines of Madrid मेट्रो, Singapore MRT, Taipei मेट्रो, Kuala Lumpur's RapidKL Light Rail Transit etc.) the mainly urban rapid transit systems branch out to the nearest suburbs. Some cities have opted for a hybrid solution, with two tiers of rapid transit: an urban system (such as the Paris Métro, Berlin U-Bahn, London Underground) and a suburban system with lower frequency (such as their counterparts RER, S-Bahn, future Crossrail, respectively). The suburban systems run on their own tracks with high frequency, but are often quite similar to commuter rail, and are often operated by the national railways. In some cities the national railway runs through tunnels in the city center; sometimes commuter trains have direct transfer to the rapid transits, on the same or adjoining platforms. California's BART system functions as a hybrid of the two: in the suburbs, it functions like a commuter rail, with longer trains, longer intervals, and longer distance between stations; in downtown San Francisco, many lines join and intervals drop to normal subway levels, and stations become closer together. Also, some other urban or "near urban" rapid transit systems (GuangFo मेट्रो Line 1, East Rail Line in Hong Kong, Guarenas-Guatire मेट्रो, Mumbai-Thane rail, Chennai MRTS (not to be confused with Chennai rail), Korail Bundang Line, Sin Bundang Line, Jungang Line, Gyeongui Line, and Gyeongchun Line in the Seoul मेट्रोpolitan Area, etc.) serves the bi- and multi- nucleous agglomerations.
खर्च, फायदे व त्याचा प्रभाव
More than 160 cities have built rapid transit systems, and about twenty-five have new systems under construction. The capital cost is high, as is risk of cost overrun and benefit shortfall. Public financing is normally required. Rapid transit is sometimes seen as an alternative to an extensive road transport system with many motorways; the rapid transit system allows higher capacity with less land use, less environmental impact, and a lower cost.
Elevated or underground systems in city centers allow the transport of people without occupying expensive land, and permit the city to develop compactly without physical barriers. Motorways often push down nearby residential land values, but proximity to a rapid transit station often triggers commercial and residential growth, with large office and housing blocks being constructed. The Delhi मेट्रो Rail Corporation has been certified by the United Nations as the first मेट्रो rail and rail-based system in the world to get “carbon credits for reducing greenhouse gas emissions” and helping in reducing pollution levels in the city by 630,000 tons annually.
संदर्भ
-->
इ.स. १६३७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६३७ वर्ग:इ.स.च्या १६३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
जलद परिवहन
बाह्य दुवे
वर्ग:रेल्वे वाहतूक
गिदोन सन्डवॅक
गिदोन सन्डव्याक (इंग्लिश Gideon Sundback) हे एक तंत्रज्ञ होते. त्यांनी वस्त्रातील झिप्पर (पॅंट चेन)चा शोध लावला. त्यांच्या स्मरणार्थ २४ एप्रिल, २०१२ रोजी गूगल या संकेतस्थळाने विशेष गृह पान (होम पेज) तयार केले होते.
बाह्यदुवे
वर्ग:अमेरिकन उद्योगपती वर्ग:इ.स. १८८० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५४ मधील मृत्यू
मुस्लिम सहकारी संघटना
जगातील सर्व इस्लामिक देश ह्या संघटनेचे सदस्य आहेत. तसेच सदस्य राष्ट्रांमध्ये आफ्रिका खंडातील अशा अनेक देशांचा समावेश आहे जेथील बहुसंख्य जनता मुस्लिमेतर आहे. मोठ्या प्रमाणावर मुस्लिम जनता असलेले रशिया व थायलंड हे देश ओआयसीचे पर्यवेक्षक (ऑब्झर्व्हर) आहेत. परंतु जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची मुस्लिम लोकसंख्या असलेला भारत देश मात्र ह्या संघटनेचा सदस्य नाही. काश्मीरवरून भारत व ओआयसीदरम्यान मोठ्या प्रमाणावर मतभेद आहेत. पाकिस्तानने भारताचा ओआयसीमधील प्रवेश निषिद्ध केला आहे.
संदर्भ
वर्ग:मुस्लिम संघटना
परीक्षा (आयुर्वेद)
आयुर्वेदात रोग्याची खालील प्रकारे साधारणतः परीक्षा केली जाते -
वर्ग:आयुर्वेद
रॉबर्ट वाल्पोल
वाल्पोल, रॉबर्ट वाल्पोल, रॉबर्ट वाल्पोल, रॉबर्ट
घागुर्ली
घागुर्ली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
टेसला मोटर्स
टेसला मोटर्स ही अमेरिकन विद्युत उर्जेवर चालणारी गाडी बनविणारी कंपनी आहे. उच्च दर्ज्याच्या विद्युत गाड्या बनविणारी तसेच सिलिकॉन व्हेलीमधील ही पहली कंपनी असून, इलॉन मस्क हा टेसला मोटर्सचा मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहे. टेसला मोटर्स बहुराष्ट्रीय कंपनी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:वाहन उत्पादक कंपन्या वर्ग:विद्युत ऊर्जा वर्ग:टेसला मोटर्स वर्ग:अमेरिकेमधील कंपन्या
तिवसा तालुका
तिवसा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अमरावती जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांची कर्मभूमी - गुरुकुंज आश्रम याच तालुक्यात आहे. तिवसा हे गाव अमरावती-नागपूर महामार्गावर अमरावती पासून ४५ कि.मी. अंतरावर आहे.
प्राचीन इतिहासात अमरावती शहराचा उल्लेख महाभारतात आढळतो. महाभारत काळात श्रीकृष्णाने कौंडिण्यपूर या ठिकाणाहून रुक्मिणीचे हरण केले होते. श्रीकृष्णाने, हरण करताना, अमरावतीच्या एकवीरा देवीच्या तळाखालून ते कौडिण्यपूरपर्यंत भुयार खणले होते असं सांगतात. ते कौंडिण्यपूर हे गाव याच तालुक्यात आहे.
वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
भिलेश्वर
भिलेश्वर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
काळेवाडी
काळेवाडी हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्य, भारत. काळेवाडी हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
रामजी बाबा
रामजी बाबा बारामतीकर हे कल्याण स्वामींचे शिष्य होते. यांची समाधी बारामती येथे आहे .समाधी मंदिरामध्ये संगमरवरी श्रीरामाच्या मूर्ती आहेत. समाधीवर पादुका, शिवलिंग व संस्कृत श्लोक कोरले आहेत. त्यांची पुण्यतिथी माघ शु. ९ला असते. त्यांनी फार पूर्वी गावाच्या बाहेर मारुती स्थापन केला आहे. मारुतीच्या खाली तळघर असून तेथे रामजी बाबा साधना करत असत. सध्या मठामध्ये त्यांचा हस्तलिखित दासबोध ग्रंथ आहे.
इ.स. १४७१
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४७१ वर्ग:इ.स.च्या १४७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
स्वामीदास
स्वामीदास यांची समाधी अहमदनगर जिल्ह्यातील तेलंगसी येथे आहे.
ब्रह्मपुत्रा नदी
ब्रह्मदेवाचा पुत्र असे ब्रह्मपुत्रा नदीचे नाव पडले असून हिचे नाव काहीजण ब्रह्मपुत्र असे पुल्लिंगी असल्याचे समजतात. (मोठ्या नद्यांना मराठीत नद असा पुल्लिंगी शब्द आहे.) आसाम राज्यामधील बहुतेक सर्व मोठी शहरे ब्रह्मपुत्रेच्या काठावरच वसली आहेत.
वर्ग:भारतातील नद्या वर्ग:चीनमधील नद्या वर्ग: बांगलादेशमधील नद्या
कलास पिंपरी
कलास पिंपरी हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्य, भारत. कलास पिंपरी हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची सोय नाही फक्त खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
भारत माध्यमिक कन्या शाळा, रिसोड
भारत माध्यमिक कन्या शाळा रिसोड ही महाराष्ट्राच्या वाशिम जिल्ह्यातील रिसोड शहरात असलेली एकमेव कन्या शाळा आहे.ग्रामीण भागातील व शहरातील मोठ्या प्रमाणातील विद्यार्थिनी शिक्षण या शाळेत घेतात.
प्रकल्प
वर्ग:वाशिम जिल्हा
१९९२ हिवाळी ऑलिंपिक
१९९२ हिवाळी ऑलिंपिक ही हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांची १६वी आवृत्ती फ्रान्स देशाच्या आल्बर्तव्हिल ह्या शहरात ८ ते २३ फेब्रुवारी दरम्यान खेळवण्यात आली. ह्या स्पर्धेमध्ये जगातील ६४ देशांमधील १,८०१ खेळाडूंनी भाग घेतला.
शाहू पहिले
छत्रपती शाहूराजे भोसले (१८ मे १६८२ ते १५ डिसेंबर १७४९), छत्रपती कार्यकाल १७०७-१७४९, भारताचा इतिहासातील धुरंधर राजकारणी, उत्कृष्ट योद्धा, प्रभावशाली मराठा शासनकर्ता,मराठा साम्राज्याचा सर्वाधिक विस्तार करणारा राजा म्हणून भारतीय आणि विशेषत्वाने महाराष्ट्रीय इतिहासावर महत्त्वपूर्ण ठसा उमटवला. शाहू महाराजांच्या कारकिर्दीत शिवाजी महाराजांनी उभ्या केलेल्या आणि संभाजी महाराजांनी मोठ्या शौर्याने सांभाळलेल्या स्वराज्याचा सर्वात मोठा विस्तार झाला.सातारा हे त्याकाळात भारताच्या राजकारणाचे केंद्रस्थान आणि सत्तास्थान ठरले.मध्य भारत,उत्तर भारत,माळवा,गुजरात हे महाराष्ट्राबाहेरील प्रांत मराठ्यांच्या अधिपत्याखाली आले,मुघल साम्राज्याचा अस्त होऊन मराठा साम्राज्याचा झेंडा भारतभर फडकला.
१९९२ हिवाळी ऑलिंपिक
उन्हाळी ऑलिंपिकच्या सालात होणारी ही शेवटची हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धा होती. आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक समितीच्या ह्या दोन स्पर्धा वेगवेगळ्या वर्षांमध्ये घेण्याच्या निर्णयाला अनुसरून १९९४ साली पुढील हिवाळी स्पर्धा भरवली गेली.
शाहू पहिले
छत्रपति कार्यकाळ १७०७-१७४९
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्थापन केलेल्या मराठी राज्याच्या कोल्हापूर व सातारा अशा दोन स्वतंत्र छत्रपतींच्या गाद्या औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर (१७०७) निर्माण झाल्या. औरंगजेबाच्या अझमनामक मुलाने शाहूंची सुटका करून त्यांना राजपदाची वस्त्रे व राजपद दिले; मात्र चौथाई व सरदेशमुखीसाठी १७१३ पर्यंत मराठ्यांच्या अंतर्गत संघर्षामुळे त्यांना वाट पाहावी लागली. ⇨छत्रपती शाहू (कार. १७०८–४९) यांनी १२ जानेवारी १७०८ रोजी राज्याभिषेक करून घेऊन विधिवत मराठी राज्याचे अधिपती असल्याचे जाहीर केले. त्यांनी सातारा ही राजधानी केली. अष्टप्रधान मंडळ स्थापन करून मातब्बर सरदारांकडे खाती सुपूर्त केली. त्यांनी अनेक गुणी, कर्तृत्ववान व पराक्र मी माणसे निवडून राज्यविस्तार केला. या कामी त्यांना बाळाजी विश्वनाथ,पहिला बाजीराव व बाळाजी बाजीराव हे पेशवे आणि कान्होजी आंग्रे,रघूजी भोसले, दाभाडे, उदाजी चव्हाण यांसारखे कर्तबगार व निष्ठावान सरदार-सेवक लाभले. दक्षिण हिंदुस्थानातील मोगलांचा सुभेदार सय्यद हुसेन अली याने छत्रपती शाहूंबरोबर १७१३ मध्ये तह केला. त्यानुसार मोगलांच्या दक्षिणेतील मुलखावर चौथाई व सरदेशमुखीचे हक्क मराठ्यांनी स्वतःहून वसूल करावे आणि त्याबदल्यात मोगल मुलखाचा बंदोबस्त करून मराठ्यांनी बादशहास दहा लाख रु. खंडणी द्यावी आणि १५,००० फौज मराठ्यांनी बादशहाच्या मदतीस ठेवावी; तसेच शाहूंच्या मातोश्री, कुटुंब वगैरेंची दिल्लीच्या बादशहाच्या कबजात असलेल्या आप्तेष्टांची मुक्तता करावी असे ठरले. त्याची शाहूंनी तत्काळ अंमलबजावणी केली; तथापि मोगल बादशहा फर्रुखसियार यास हा तह मान्य नव्हता. म्हणून त्याने सय्यद बंधूंबरोबर युद्घाची तयारी केली, तेव्हा सय्यदहु सेन अली वरील करारानुसार मराठ्यांची फौज घेऊन दिल्लीला गेला. त्या सोबत बाळाजी विश्वनाथ, राणोजी शिंदे, खंडो बल्लळ, सरसेनापती खंडेराव दाभाडे, बाजीराव, संताजी भोसले वगैरे मातब्बर सरदार होते. हे सर्व सैन्य यथावकाश फेब्रू वारी, १७१९ मध्ये दिल्लीत पोहोचले. सय्यद बंधूंनी फर्रुखसियार यास पदच्युत करून तुरुंगात टाकले आणि रफी-उद्-दरजत यास बादशाही तख्तावर बसविले. सय्यद बंधूंनी या नामधारी बादशहाकडून मराठ्यांना विधिवत सनदा दिल्या. त्यामुळे दक्षिणेतील मोगलांच्या सहा सुभ्यांतून चौथाई व सरदेशमुखी वसूल करण्याचे हक्क मराठ्यांना मिळाले आणि छ. शाहूंना स्वराज्याचा सनदशीर हक्क प्राप्त झाला. शिवाय बादशहाच्या कैदेत असलेले शाहूंचे बंधू मदनसिंग, मातोश्री येसूबाई यांची सुटका करण्यात आली; परंतु महाराणी ताराबाई संस्थापित करवीरच्या गादीबरोबरचा म्हणजे छ. संभाजी राजांबरोबरचा संघर्ष संपला नव्हता. निजामाच्या मदतीने संभाजींनी शाहूंविरुद्घ मोहीम उघडली. ती आठ-दहा वर्षे चालली. अखेर दुसरा पेशवा पहिला बाजीराव याने निजामाचा पालखेड युद्घात पराभव करून ६ मार्च १७२८ रोजी मुंगी-शेगाव येथे तह होऊन शाहू हेच मराठ्यांचे एकमेव छत्रपती असून चौथ व सरदेशमुखीचा तोच खरा धनी आहे, हे निजामाने मान्य केले. त्यानंतर संभाजी व शाहू या बंधूंत १३ एप्रिल १७३१ रोजी वारणेचा तह झाला. या तहानुसार वारणा नदी दोन्ही राज्यांची सरहद्द म्हणून मान्य करण्यात आली.
१९९२ हिवाळी ऑलिंपिक
सहभागी देश
खालील ६४ देश ह्या स्पर्धेमध्ये सहभागी झाले होते.
शाहू पहिले
छत्रपति कार्यकाळ १७०७-१७४९
छत्रपती शाहूराजे भोसले छत्रपती शाहूराजे भोसले छत्रपती शाहूराजे भोसले वर्ग:चित्र हवे
१९९२ हिवाळी ऑलिंपिक
खेळ
ह्या स्पर्धेत खालील १२ खेळांचे आयोजन केले गेले.
पदक तक्ता
¹ - भुतपूर्व सोव्हिएत संघामधील घटक देश
भारतीय चलचित्रपट
भारतीय चलचित्रपटह्यात प्रामुख्याने भारतभर पसरलेल्या विविध भाषांतील चित्रपटांचा समावेश होतो. भारतीय चित्रपटांत आंध्र प्रदेश, महाराष्ट्र, तमिळनाडू, कर्नाटक, केरळ,पंजाब आणि पश्चिम बंगाल ह्या राज्यातील चित्रपट संस्कृतीचा आंतर्भाव होतो.मुंबई हे भारतातील सर्वात मोठे चित्रपट निर्मिती केंद्र म्हणुन विकसीत होत आहे,ते मुख्यत्वे करून हिंदी भाषा व मराठी भाषेतील चित्रपटांच्या निर्मितीसाठी प्रसिद्ध आहे.भारतीय चित्रपटांची मागणी दक्षिण आणि दक्षिण पूर्व आशियातील देशांत अधिक प्रमाणात आहे.एक प्रसिद्ध माध्यम असल्याकारणाने भारतात सर्वसाधारणपणे सर्व भाषांतील मिळून १०००हून अधिक चित्रपटांची निर्मिती होत असते.परदेशात स्थायिक झालेल्या भारतीय वंशाच्या लोकांमध्ये विशेषतः इंग्लंड आणि अमेरीकेतील प्रेक्षकांमध्ये हिंदी भाषा, तमिळ, तेलुगू, मल्याळम आणि बंगाली भाषेतील चित्रपटांची रेलचेल असते.
मराठी चित्रपट निर्मिती उद्योग
Marathi cinema (मराठी चित्रपट) refers to films produced in the Marathi language in the state of Maharashtra, India. It is the oldest film industry in India. The first film in India was a silent film called Raja Harishchandra (1913), which was made in Marathi by a Maharashtrian, Dadasaheb Phalke and a Marathi crew who were performing Marathi & Sanskrit Sangeet natikas (musicals) and plays in marathi at that period. The first Marathi talkie film, Ayodhyecha Raja[1] (produced by Prabhat Films) was released in 1932, just one year after "Alam Ara" the first Hindi talkie film. Marathi cinema has grown in recent years. The industry is based in Mumbai, Maharashtra.
Marathi Cinema is as old as Indian Cinema. In fact the pioneer of cinema in Union of India was Dadasaheb Phalke, who brought the revolution of moving images to India with his first indigenously made silent film Raja Harishchandra in 1913, which is considered by IFFI & NIFD part of Marathi cinema as it was made by a Marathi crew.
आसामी चित्रपट निर्मिती उद्योग
The Assamese language film industry traces its origins works s of revolutionary visionary Rupkonwar Jyotiprasad Agarwala, who was also a distinguished poet, playwright, composer and freedom fighter. He was instrumental in the production of the first Assamese film Joymati in 1935, under the banner of Critrakala Movietone. Although the beginning of the 21st century has seen Bollywood-style Assamese movies hitting the screen, the industry has not been able to compete in the market, significantly overshadowed by the larger industries such as Bollywood.
बंगाली चित्रपट निर्मिती उद्योग
The Bengali language cinematic tradition of Tollygunge in West Bengal has had reputable filmmakers such as Satyajit Ray, Ritwik Ghatak and Mrinal Sen among its most acclaimed. Recent Bengali films that have captured national attention include Rituparno Ghosh's Choker Bali, starring Aishwarya Rai. Bengali filmmaking also includes Bangla science fiction films and films that focus on social issues. In 1993, the Bengali industry's net output was 57 films.
The history of cinema in Bengal dates back to the 1890s, when the first "bioscopes" were shown in theatres in Calcutta. Within a decade, the first seeds of the industry was sown by Hiralal Sen, considered a stalwart of Victorian era cinema when he set up the Royal Bioscope Company, producing scenes from the stage productions of a number of popular shows at the Star Theatre, Calcutta, Minerva Theatre, Classic Theatre. Following a long gap after Sen's works, Dhirendra Nath Ganguly (Known as D.G) established Indo British Film Co, the first Bengali owned production company, in 1918. However, the first Bengali Feature film, Billwamangal, was produced in 1919, under the banner of Madan Theatre. Bilat Ferat was the IBFC's first production in 1921. The Madan Theatres production of Jamai Shashthi was the first Bengali talkie.
In 1932, the name "Tollywood" was coined for the Bengali film industry due to Tollygunge rhyming with "Hollywood" and because it was the center of the Indian film industry at the time. It later inspired the name "Bollywood", as the Mumbai-based industry later overtook Tollygunge as the center of the Indian film industry, and many other Hollywood-inspired names. The 'Parallel Cinema' movement began in the Bengali film industry in the 1950s. A long history has been traversed since then, with stalwarts such as Satyajit Ray, Mrinal Sen, Ritwik Ghatak and others having earned international acclaim and securing their place in the history of film.