cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
चंद्र
ग्रहणे
चंद्र व सूर्याच्या कक्षा (पृथ्वीवरून पाहताना) बऱ्याच ठिकाणी एकमेकांना छेदतात, त्यामुळेच खग्रास अथवा खंडग्रास सूर्यग्रहणे पहायला मिळतात. खग्रास सूर्यग्रहणात सूर्य पूर्णपणे चंद्राच्या मागे झाकला जातो व सूर्याभोवती असणारे तेजोवलय (Corona) दृष्टिपथास येते. चंद्र व पृथ्वीमधील अंतर हे सूक्ष्म गतीने बदलत असल्यामुळे चंद्राचा कोनीय व्यास कमी होत आहे. याचाच अर्थ असा की काही कोटी वर्षांपूर्वी प्रत्येक ग्रहणात सूर्य पूर्णपणे चंद्रामागे झाकला जात होता. तसेच साधारण ६० कोटी वर्षांनंतर चंद्र कधीही पूर्णपणे सूर्याला झाकू शकणार नाही व फक्त खंडग्रास सूर्यग्रहण पहायला मिळेल.
ग्रहणा सन्दर्भात घडणारी घटना म्हणजे अधिक्रमण.
भारतीय संस्कृतीतील चंद्र
इस्लामी पंचांगात अधिक महिना नसतो व वर्ष चान्द्रमासानुसार चालते, त्यामुळे मुसलमानी सण इसवी सनाच्या तारखेनुसार पाहिले तर थोडथोडे दिवस अलीकडेअलीकडे येतात.
मुसलमानी महिन्यांची सुरुवात चंद्रदर्शनानंतर होते. प्रतिपदेला किंवा त्यानन्तरच्या दिवशी चंद्रदर्शन झाले की ईद साजरी होते.
चंद्रावरच्या डागांना त्यांच्या तशा दिसण्यामुळे भारतीय संस्कृतीत चंद्रावर असलेला ससा किंवा हरीण असे म्हटले आहे. हे डाग म्हणजे चंद्राला लागलेला कलंक आहे, अशीही कविकल्पना आहे.
असे म्हणतात की श्रीरामाने लहानपणी चंद्रासाठी हट्ट केला होता. तेव्हा सुमन्तांनी आरशात चंद्राचे प्रतिबिब दाखवून रामाला खुश केले होते.
फार पूर्वीपासूनच चंद्र हा कविजनांना खुणावत आलेला आहे. अनेक प्रेमगीतांमधून चंद्राचे उल्लेख आढळतात. कुठे चंद्राला प्रेयसीच्या चेहऱ्याची उपमा दिलेली आढळते तर कुठे चंद्राच्या साक्षीने प्रेमाच्या आणाभाका घेतलेल्या दिसतात. लहान मुलांच्या गाण्यांमध्येही चंद्राला विशेष स्थान आहे. चंद्र म्हणजे लहान मुलांचा मामा. त्यांच्या आईचा हा भाऊ असल्याने जर भाऊबीजेला भावाला ओवाळता आले नाही तर स्त्रिया चंद्राला ओवाळतात. कडवा चौथ या उत्तर भारतीय व्रतात तिथल्या स्त्रिया नवऱ्याच्या हातून अन्नप्राशन करण्यापूर्वी चंद्राला पीठ चाळायच्या चाळणीमधून पाहतात.
व्हासिल कोलारोव्ह
व्हासिल पेट्रोव्ह कोलारोव्ह (बल्गेरियन: Васил Петров Коларов) (जुलै १६, इ.स. १८७७ - जानेवारी २३, इ.स. १९५०) हा बल्गेरियाचा पंतप्रधान होता.
चंद्र
भारतीय संस्कृतीतील चंद्र
पृथ्वीवरून दिसणाऱ्या चंद्राच्या प्रकाशित भागाला  चंद्राची कला म्हणतात. शुक्ल प्रतिपदेपासून चंद्र दर रात्री कलेकलेने वाढत असलेला दिसतो, आणि पौर्णिमेला पूर्ण वर्तुळाकार होऊन, पुढे अमावास्येपर्यन्त क्रमाक्रमाने लहान होतो. अमावास्येला चंद्राची अप्रकाशित बाजू आपल्याकडे आल्याने चंद्र दिसत नाही.
संस्कृत वाङ्मयातील नवग्रह स्तोत्रात चंद्राचा एक श्लोक आहे. तो असा -
दधिशङ्खतुषाराभं क्षीरोदार्णव संभवं । नमामि शशिनं सोमं शम्भोर्मुकुट भूषणं ।।
या श्लोकाप्रमाणे, दही व शंख यांच्या तुषाराप्रमाणे शोभून दिसणाऱ्या, समुद्रातून उत्पन्न झालेल्या, भगवान शंकराच्या डोक्यावर दागिन्याप्रमाणे शोभणाऱ्या अशा ससा धारण केलेल्या सोमाला ( चंद्राला) मी नमस्कार करतो. यानुसार चंद्र हा पृथ्वीपासूनच निर्माण झाला आहे, असे म्हणता येईल.
भारतीयांच्या नावात किंवा आडनावात चंद्र असलेली नावे
इंदुमती, ईश्वरचंद्र, करमचंद्र, केवलचंद्र, कृष्णचंद्र, गुलाबचंद्र, घेलाचंद, चंदाराणी, चंदू, चंद्रकात, चंद्रन्, चंद्रमुखी, चंद्रमोहन, चंद्रवदन, चंद्रशेखर, चंद्रहास, चंद्रा (नाव आणि आडनाव), चंदात्रेय, चंद्रानना,  चंद्रावळ (गडकऱ्यांच्या राजसंन्यासमधील एक पात्र), चांदणी, चांदबाली (गावाचे नाव), चांदबिबी, जगदीशचंद्र, दूतीचंद, देवचंद, ध्यानचंद, नवीनचंद्र, पिराचंद, पूर्णचंद्र, प्रेमंचंद, फतेचंद, बंकिमचंद्र, बालचंद्र, भालचंद्र. मूलचंद, मूळचंद, मूलचंदानी, रामचंद्र, लक्ष्मीचंद्र, वालचंद, शशी, शशिकांत, शशिशेखर, शशिनाथ, शशीश्वर, शरच्चंद्र, सरस्वतीचंद्र, सुभाषचंद्र, सोमनाथ, सोमेश्वर, सोमशखर, हरिश्चंद्र, हिराचंद, हुकूमंद, हेमचंद्र, वगैरे.
इतर शब्दांतील चंद्र
ईद का चाँद, चंद्रदर्शन, चंद्रमौळी (घर), चेटीचण्ड, मधुचंद्र,
समुद्र मंथन
असे मानण्यात येते की अमृतप्राप्तीसाठी देवांनी व दानवांनी केलेल्या समुद्र मंथनातून चंद्राची निर्मिती झाली. भगवान शंकराने हलाहल प्यायल्यानंतर त्याच्या घशात निर्माण झालेल्या दाहाला शांत करण्यासाठी चंद्राचा उपयोग करण्यात आला. म्हणून शंकराला भालचंद्र म्हणतात.
कुसुमाग्रजांची चंद्रावरची एक अमर कविता
हा चंद्र : या चंद्राचे त्या चंद्राशी मुळीच नाही काही नाते त्या चंद्रावर अंतरिक्ष यानात बसूनी माकड, मानव कुत्रा यांना जाता येते या चंद्राला वाटच नाही, एक नेमके ठिकाण नाही हाही नभाचा मानकरी पण लक्ष मनांच्या इंद्रगृहातून भटकत राही नटखट मोठा ढोंगी सोंगी, लिंबोणीच्या झाडामागे कधी लपतो मुलाप्रमाणे भग्न मंदिरावरी केधवा बृहस्पतीसम करतो चिंतन कधी बावळा तळ्यात बुडतो थरथर कापत बघतो आतून तट घुमटावर केव्हा चढतो कधी विदूषक पाणवठ्यावर घसरून पडतो कुठे घराच्या कौलारावरूनी उतरून खाली शेजेवरती तिथे कुणाची कमल पापणी हळूच उघडून नयनी शिरतो कुठे कुणाच्या मुक्त मनस्वी प्रतिभेसाठी द्वारपाल होऊनी जगाच्या रहस्यतेचे दार उघडतो अशा बिलंदर अनंतफंदी या चंद्राचे त्या चंद्राशी कुठले नाते त्या चंद्रावर अंतरिक्ष यानात बसूनी शास्त्रज्ञांना जाता येते रसिक मनांना या चंद्राला पळ्भर केव्हा डोळ्यात वा जळात केवळ धरता येते.
बाह्य दुवे
<div class=" portal" style="border:solid #aaa 1px; background:#f9f9f9; margin:0.5em 0 0.5em 0.5em; font-size:85%;">
वर्ग:पृथ्वी वर्ग:सूर्यमाला वर्ग:खगोलशास्त्र वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
भारतीय क्रिकेट लीग २००७ संघ
वर्ग: भारतीय क्रिकेट लीग २००७
पुस्तक प्रकाशक
लेखकांचे साहित्य छापून लोकांपर्यंत पोहोचवणारे व्यावसायिक यांना प्रकाशक असे म्हटले जाते. पुस्तके खपविण्यासाठी भाषेतील जाण तसेच वाचनालये यांची माहिती असणे आवश्यक असते. मराठी पुस्तके छापून वितरित करणारे अनेक मराठी पुस्तक प्रकाशने महाराष्ट्रात आहेत.
वर्ग:पुस्तक प्रकाशन वर्ग:पुस्तक प्रकाशक कंपन्या वर्ग:भाषेनुसार पुस्तक प्रकाशक कंपन्या
ब्यार्नी बेनेडिक्ट्सन
ब्यार्नी बेनेडिक्ट्सन (३० एप्रिल, १९०८ - १० जुलै, १९७०) ही आइसलंडचे पंतप्रधान होते. हे १९६३ ते १९७० दरम्यान सत्तेवर होते.
वर्ग:आइसलँडचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गिराड
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
कातानिया
कातानिया (Catania, ) हे इटली देशाच्या सिचिल्या प्रदेशामधील एक शहर आहे. हे शहर सिचिल्याच्या पूर्व भागात आयोनियन समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. सुमारे २.९२ लाख लोकसंख्या असलेले कातानिया हे सिसिलीमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे (पालेर्मोखालोखाल) तर इटलीमधील दहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
इ.स. पूर्व आठव्या शतकात वसवलेले व उज्ज्वल इतिहास असणारे कातानिया रानिसां काळात इटलीमधील महत्त्वाचे सांस्कृतिक व राजकीय शहर होते. सध्या कातानिया सिसिलीमधील एक मोठे औद्योगिक व पर्यटन केंद्र आहे. ‌
बाह्य दुवे
वर्ग:इटलीमधील शहरे *
कडकनाथ
कडकनाथ ही कोंबड्याची एक प्रजाती आहे. या जातीचे स्थानिक नांव "कालामासी" असे आहे, ज्याचा अर्थ काळे मांस असलेली कोंबडी. संपूर्ण काळ्या रंगाच्या या कोंबडीचे रक्त आणि मांसही काळे असते. मध्य प्रदेशातील झाबुआ आणि धार जिल्हे आणि राजस्थान तसेच गुजरातलगतचे जिल्हे मिळून अंदाजे ८०० चौरस मैलांचा प्रदेश या जातीचे मुळ उगमस्थान समजले जाते. आदिवासी, स्थानीय निवासी आणि ग्रामीण गरीब लोक बहुतांशी या जातीच्या कोंबड्या पाळतात. हा पक्षी पवित्र समजला जातो आणि दिवाळीनंतर देवीला त्याचा बळी चढवला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:कोंबडी वर्ग:कुक्कुटपालन वर्ग:पाळीव प्राणी
अवकाश
अवकाश, अंतरिक्ष किंवा अंतराळ म्हणजे १. विश्वाच्या जडणघडणीतील एक मूलभूत घटक. अशा मितींचा संच की ज्यात सर्व दृश्य वस्तू आहेत, त्यांना विशिष्ट आकार आहे आणि त्या हलू शकतात.
३.अंतरिक्षला इंग्लिशमध्ये स्पेस म्हणतात. पृथ्वीच्या बाहेरील जागेस अंतराळ, अंतरिक्ष किंवा अवकाश म्हणतात.
४.अवकाशात आपल्या सूर्यमालेसारख्या अनेक सूर्यमाला व अनेक तारकासमूह आहेत. अवकाशातील ग्रह त्यांच्या नैसर्गिक उपग्रहांसोबत सूर्याभोवती किंवा अन्य मोठ्या ताऱ्याभोवती प्रदक्षिणा पूर्ण करत असतात.
पुस्तके
वर्ग:खगोलशास्त्र वर्ग:निसर्ग वर्ग: ३३ कोटी देव
जळगाव (कोरेगाव)
जळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
खरपडी
खरपडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
तक्षिन शिनावत
तक्षिन शिनावत (देवनागरी लेखनभेद: थक्शिन शिनावत, थक्शिन चिनावत, थक्शिन शिनावत्र ; थाई: ทักษิณ ชินวัตร ;) (जुलै २९, इ.स. १९४९: च्यांग माई, थायलंड - हयात) हा थायलंडाचा उद्योजक व भूतपूर्व पंतप्रधान आहे. शिनावताने थाई राक थाई या पक्षाची स्थापना केली. इ.स. २००७मध्ये थाई सैन्याने उठाव करून शिनावताची हकालपट्टी केली.
बाह्य दुवे
वर्ग:थायलंडचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग: थाई बौद्ध
मॅजेस्टिक प्रकाशन
मराठी पुस्तके छापून वितरित करणाऱ्या अनेक मराठी प्रकाशन संस्था महाराष्ट्रात आहेत. त्यांपैकी मॅजेस्टिक प्रकाशन ही एक प्रमुख प्रकाशन संस्था आहे. आंतरजाल दुवा- http://majesticprakashan.com/ ठाणे: न्यू इंग्लिश स्कूल समोर, राम मारूती रोड, ठाणे ४००६०२ फोनः२५३७६८६५
संस्थापक केशवराव कोठावळे यांनी १९४२ मध्ये मॅजेस्टिक या नावाखाली पुस्तकविक्रीला सुरुवात केली. १९४८ मध्ये प्रकाशनाला प्रारंभ झाला तरी मॅजेस्टिक प्रकाशनची स्थापना १९५२ मध्ये झाली. मराठीतील उत्तमोत्तम व मान्यवर साहित्यकारांचे लेखन मॅजेस्टिकने प्रकाशित केले आहे. ग्रंथप्रेमाला वाहिलेले ललित मासिक व दीपावली हे वार्षिक त्यांचेच. १९८३ पासून पुण्यात व १९८४ पासून मुंबईतील पार्ल्यात सुरू झालेल्या मॅजेस्टिक गप्पा अतिशय लोकप्रिय आहेत. मॅजेस्टिकने प्रकाशित केलेल्या पुस्तकांची संख्या १,५०० च्या वर आहे.
वाटूळ
वाटूळ हे महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर तालुक्यातील गाव आहे.
भौगोलिक स्थिती
हे गाव मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्गावर लांजा बस स्थानकापासून १४ किमी अंतरावर वसलेले आहे. वाकेड घाट पार केल्यानंतर लगेचच वाटूळ बस थांबा लागतो. लांजा बस स्थानकातून राजापूर, झर्ये, पाचळ, खारेपाटणला जाणाऱ्या सर्व एसटी बसेस येथे थांबतात. तसेच राजापूर बस स्थानकातून लांजा, रत्‍नागिरी येथे जाणाऱ्या एसटी बसेस येथे थांबतात.
नागरी सुविधा
गावात पाणी पुरवठ्यासाठी विहीर, बोरिंग, ओहोळ ह्यांचा उपयोग केला जातो. येथे माध्यमिक शिक्षणापर्यंत सोय आहे. बाजारपेठ लांजा तसेच राजापूर येथे उपलब्ध आहे. येथे राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाची शाखा आहे. शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/census/state/maharashtra.html
२. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
३. http://tourism.gov.in/
वर्ग:राजापूर तालुक्यातील गावे
डग्लस हाइड
हाइड, डग्लस हाइड, डग्लस वर्ग:रिकामी पाने
ग्रीनलँड
ग्रीनलंड हा अटलांटिक महासागर व आर्क्टिक महासागर ह्यांच्या मधील उत्तर अमेरिका खंडातील एक स्वायत्त देश आहे. ग्रीनलंडवर डेन्मार्कच्या राजतंत्राची सत्ता आहे. ग्रीनलंड हे जागातील सर्वात मोठे बेट व जगातील सर्वात कमी लोकसंख्या घनता असलेला देश आहे. नूक ही ग्रीनलंडची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
प्राणी :रेनडीअर &
बाह्य दुवे
वर्ग:उत्तर अमेरिका वर्ग:बेटे वर्ग:आर्क्टिक वर्ग:डेन्मार्कचे राजतंत्र
जगामधील बौद्ध धर्म
बौद्ध धर्म (बौद्ध धम्म) हा जगातील अतिप्राचीण धर्मांपैकी एक तसेच वर्तमान जगातील सर्वात प्रमुख धर्मांपैकी एक धर्म आहे. बौद्ध धर्माची इ.स.पू. ६ व्या शतकामध्ये उत्तर भारतात झालेली आहे. आज लोकसंख्येच्या दृष्टीने बौद्ध धर्म हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा धर्म आहे. एका अनुमानानुसार, जागतिक लोकसंख्येत २८.८% म्हणजे २.१ अब्ज लोक बौद्ध धर्मीय आहेत. तथापि, काही सर्वेक्षणात बौद्धांची लोकसंख्या अवघी ५२ कोटी (७%) सुद्धा सांगण्यात येते. बौद्ध धर्माच्या केंद्रस्थानी व बौद्ध अनुयायांचे गुरू तथागत गौतम बुद्ध आहेत.
लोकसंख्या
बौद्ध धर्मीयांची लोकसंख्या ही वेगवेगळ्या सर्वेक्षणात वेगवेगळी सांगण्यात आलेली आहे. एका सर्वेक्षणानूसार इ.स. २००७ मध्ये जगामध्ये बौद्ध लोकसंख्या कमाल १.९२ अब्ज (२८.८%) होती. इ.स. २०१६ मध्ये हिच २८.८% लोकसंख्या २.२ अब्ज झालेली आढळते. धार्मिक लोकसंख्येच्या दृष्टिने बौद्ध धर्म हा इस्लाम व हिंदू धर्माहून मोठा तर ख्रिश्चन धर्माच्या खालोखाल असणारा जगातील दुसरा सर्वात मोठा धर्म आहे.
दुसऱ्या एका बौद्ध सर्वेक्षणानूसार, इ.स. २०१० मध्ये जगातील बौद्धांची लोकसंख्या १.६ अब्ज होती आणि ही संख्या जागतिक लोकसंख्येत २३% आहे. या सर्वेक्षणात सुद्धा बौद्ध धर्माला जगातील दुसरा सर्वात मोठा धर्म असल्याचे म्हटले गेले आहे.
अन्य एका सर्वेक्षणानूसार, बौद्ध धर्म हा जगातील तिसरा सर्वात मोठा धर्म असल्याचे सांगण्यात आले आहे. यात बौद्धांची लोकसंख्या ही जवळजवळ १.२ अब्ज सांगितली आहे. बौद्ध धर्माची सुरुवात ख्रिश्चन व इस्लाम धर्मांच्या उदयापूर्वी झाली आणि या दोन धर्मानंतर तो जगातील तिसरा मोठा धर्म असल्याचे हे सर्वेक्षण सांगते. या सर्वेक्षणानूसार लोकसंख्येत बौद्ध धर्म हा हिंदू धर्मापेक्षा मोठा असल्याचे सांगितले गेले आहे.
इतर काही सर्वेक्षणांत बौद्धांची लोकसंख्या सर्वात कमी म्हणजेच ४८ कोटी ते ५२ कोटी (जगाच्या लोकसंख्येच्या ७% - ९%) दरम्यान सांगितली असून आणि बौद्ध धर्म हा ख्रिश्चन, इस्लाम व हिंदू या तीन धर्मांनंतर जगातला चौथ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा धर्म असल्याचे नमूद केले गेले.
इतिहास
आशिया खंडात आज बौद्ध धर्म मुख्य धर्म आहे. चित्रातील गडद पिवळा रंग असणाऱ्या सर्व क्षेत्रांत बौद्ध धर्मीय बहुसंख्यक आहेत. इ.स.पूर्व ६व्या शतकात भारतामध्ये बौद्ध धर्माचा उदय झाला आणि पुढिल काही शतकांत तो जगात पसरला तर आशियात प्रमुख धर्म बनून राहिला. या धर्माचा सर्वाधिक प्रचार व प्रसार बौद्ध भिक्खू, बौद्ध प्रचारक आणि बौद्ध सम्राटांच्या माध्यमातून विश्वात दूर दूर पर्यंत झाला. सम्राट अशोकांच्या काळात बौद्ध धर्म हा अखंड भारताचा राजधर्म होता आणि तेव्हा मौर्य साम्राज्यातील सुमारे ७५% प्रजा ही बौद्ध धर्मीय बनलेली होती.
संप्रदाय
बौद्ध धर्माचे हजारों संप्रदाय अस्तित्वात होते, आज त्यातील बरेच नष्ट झाले तसेच कमी-अधिक प्रमाणात हजारों आजही अस्तित्वात आहेत. एकट्या जपान मध्ये ७८१ पेक्षा अधिक बौद्ध संप्रदाय आहेत. महायान, हीनयान (थेरवाद), वज्रयान व नवयान हे बौद्ध धर्माचे प्रमुख संप्रदाय आहेत. शिंटो, ताओ, झेन इत्यादींना सुद्धा बौद्ध धर्माचे संप्रदाय मानले जाते.
महायान
महायान (पूर्वीय बौद्ध धर्म) हा लोकसंख्येत बौद्ध धर्माचा सर्वात मोठा संप्रदाय आहे. महायान व्यापक रूपात संपूर्ण पूर्व आशियात प्रसिद्ध आहे, जगातील एकूण बौद्धांपैकी जवळजवळ ७०% बौद्ध लोकसंख्या ही महायानी बौद्धांची आहे. चीन, हॉंग कॉंग, जपान, दक्षिण कोरीया, उत्तर कोरीया, तैवान, मकाउ आणि व्हिएतनाम या देशांत महायान बौद्ध धर्म हा बहुसंख्यक आहे
वज्रयान
वज्रयान (उत्तरी बौद्ध धर्म) हा बौद्ध धर्माचा तिसरा लहान संप्रदाय आहे, वज्रयानला महायान संप्रदायाचा उपसंप्रदाय सुद्धा मानले जाते. वज्रयानी बौद्ध अनुयायी हे तिबेट, भूतान, मंगोलिया या देशांत तसेच हिमालयीन क्षेत्र व रशियातील काही प्रदेशांत बहुसंख्यक आहेत. हा संप्रदाय जगभरात प्रसारीत केला गेलेला आहे. जागतिक बौद्ध धर्म गुरू १४ वे दलाई लामा या संप्रदायातील आहेत.
नवयान
नवयान हा भारतातील मुख्य व नवा बौद्ध संप्रदाय आहे. याला ‘नवबौद्ध धर्म’ किंवा ‘भीमयान’ असेही म्हटले जाते. २० व्या शतकात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी हा शुद्ध व विज्ञाननिष्ठ संप्रदाय स्थापन केलेला आहे. ५ लक्ष अनुयायांसोबत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी नवयान बौद्ध स्वाकारला व येथूनच या संप्रदायाची सुरुवात झाली. याचा मुख्य उद्देश हिंदू धर्मातील जातियता नष्ट करने तसेच शोषितांना व हिंदू दलितांना त्यांचे मानवी हक्क प्रदान करने हा होता. आणि हा संप्रदाय नवबौद्धांचा (पूर्वाश्रमीचे हिंदू दलित) दलितांचा उत्कर्ष - विकास करण्यात यशस्वी ठरला. २०११ च्या भारतीय जनगणेनुसार भारतातील ८५ लाख या अधिकृत व एकूण बौद्ध लोकसंख्येत ८७% लोकसंख्या ही नवयानी (नव)बौद्धांची आहे, आणि १३% बौद्ध हे हिमालयीन राज्यातील पारंपारिक बौद्ध आहेत. भारतातील एकूण नवयानी बौद्धांपैकी सुमारे ९०% महाराष्ट्र राज्यात आहेत.
सर्वाधिक बौद्ध लोकसंख्येचे देश
संपूर्ण विश्वात जवळजवळ १.८ अब्ज से २.२ अब्ज (१८० कोटी - २२० कोटी) बौद्ध अनुयायी आहेत. यातील जवळवळ ७०% ते ७५% महायानी बौद्ध तर बाकी २५% ते ३०% थेरावादी, नवयानी (भारतीय) आणि वज्रयानी बौद्ध आहेत. महायान आणि थेरवाद (हीनयान), नवयान, वज्रयान याशिवाय बौद्ध धर्मात यांचे अनेक उपसंप्रदाय वा उपवर्ग सुद्धा आहेत परंतु यांचा प्रभाव खूप कमी आहे. सर्वात अधिक बौद्ध पूर्व आशिया आणि आग्नेय आशियातील सर्वच देशांत बहूसंख्यक म्हणून राहत आहेत. दक्षिण आशियाच्या दोन किंवा तीन देशांत सुद्धा बौद्ध धर्म बहुसंख्यक आहे. आशिया खंडाची अर्ध्याहून अधिन लोकसंख्या बौद्ध धर्माच्या प्रभावाखाली आहे. अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, आफ्रिका आणि युरोप सारख्या खंडांत सुद्धा कोट्यवधी बौद्धांचे समूदाय राहतात. जगात १८हून अधिक असे देश आहेत जिथे बौद्ध धर्म हा बहुसंख्यक धर्म आहे. जगात काही देश असेही आहेत की, जिथल्या बौद्ध लोकसंख्येबाबत कोणतीही विश्वासनीय माहिती उपलब्ध नाही.
बौद्ध बहुसंख्यक देश
जगातील बौद्ध राष्ट्र आणि त्यातील बौद्ध लोकसंख्येचे प्रमाण वा टक्केवारी आज जगात २०हून अधिक देशांत (प्रजासत्ताक राज्यांसमवेत) बौद्ध धर्म हा बहूसंख्यक अथवा प्रमुख धर्म आहे.
जगात लाओस, कंबोडिया, भूतान, थायलंड, म्यानमार आणि श्रीलंका हे ६ देश ‘अधिकृत’ “बौद्ध देश” आहेत, कारण या देशांतील संविधानांत बौद्ध धर्माला ‘राजधर्म’ किंवा ‘राष्ट्रधर्म’ दर्जा प्राप्त आहे.
संदर्भ
वर्ग:बौद्ध धर्म  वर्ग:जग
विल्यम्स, ॲरिझोना
विल्यम्स (लोकसंख्या: ३,२७०) हे अमेरिकेच्या अ‍ॅरिझोना राज्यातील एक गाव आहे. ग्रँड कॅन्यन राष्ट्रीय उद्यानाच्या जवळ वसलेल्या ह्या गावाला पर्यटनासाठी महत्त्व लाभले आहे.
नांदगाव (सुधागड)
नांदगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
माजरा (वणी)
माजरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
राम मारुती पथ, ठाणे
राम मारुती रोड हा पश्चिम ठाण्या तील एक महत्त्वाचा रस्ता आहे. त्याचे एक टोक लालबहादुर शास्त्री रस्त्याला, तर दुसरे टोक गोखले रस्त्याला मिळते. सावरकर रोड आणि गडकरी रोड हे राम मारुती रस्त्याला छेदून जातात. या रस्त्याचा मध्यभाग तळापाळी तलावाच्या जवळपास येतो.
वर्ग:ठाणे
केशोद विमानतळ
केशोद विमानतळ हे भारताच्या गुजरात राज्यातील केशोद येथे असलेला विमानतळ आहे.हे प्राथमिकरित्या जुनागढ व वेरावळ या शहरांना व सभोवतालच्या क्षेत्रास सेवा पुरविते.
विमानसेवा व गंतव्यस्थान
येथे सध्या कोणतीही वाणिज्यिक विमानसेवा उपलब्ध नाही.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
गिरगाव (समुद्रपूर)
गिरगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
ह्यू जॅकमॅन
वर्ग:अभिनेते
२०११ ऑस्ट्रेलियन ओपन
मुली दुहेरी
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:२०११ ऑस्ट्रेलियन ओपन
नर्मदा निधी
नर्मदा निधी प्रजातीच्या कोंबड्या स्वस्त व पौष्टिक आहेत. ग्रामीण भागातील गरीब लोकांकरिता कोंबड्यांची ही प्रजाती विकसित केली आहे. ती ग्रामीण भागात घरातील खरकट्या अन्नावर वाढू शकते व या कोंबड्यांना रोग होत नाहीत, त्यांना परदेशी कोंबड्यांप्रमाणे लसी द्याव्या लागत नाहीत. डाळींचे भाव वाढल्यानंतर गरिबांना अन्नातून प्रथिने मिळावीत, यासाठी ही कोंबडीची प्रजाती उपयोगी आहे. साध्या देशी कोंबड्या ४९ अंडी देतात तर नर्मदा निधी ही कोंबडी १८१ अंडी देतात. यातील एक अंडे ६ रुपयांना पडते. या कोंबडीचे मांस किलोला १२० रुपये दराने मिळते. या कोंबडीची चव देशी कोंबडीसारखी आहे.
संदर्भ
वर्ग:कोंबडी वर्ग:कुक्कुटपालन वर्ग:पाळीव प्राणी
आम्ही जातो आमुच्या गावा (चित्रपट)
आम्ही जातो आमुच्या गावा हा ९ ऑगस्ट १९६८ रोजी प्रसिद्ध झालेला एक मराठी भाषेतील चित्रपट आहे.हा चित्रपट कमलाकर तोरणे यांनी निर्मित आणि दिग्दर्शित केला आहे. या चित्रपटात एका प्रामाणिक उद्योजकाची कथा आहे जो, त्याच्या स्वतःच्या भागीदाराद्वारे मूर्ख बनविला जातो, तरीही त्याला तुरुंगातून पळून आलेल्या तीन कैद्यांची मदत मिळते. त्यांचे हृदयपरिवर्तन हा या चित्रपटाचा मुख्य भाग आहे.
कथानक
श्रीधर पंत एक प्रामाणिक आणि दयाळू उद्योजक आहे जो त्यांची पत्नी लक्ष्मी आणि कन्या वैजयंती यांच्याबरोबर आनंदाने आयुष्य जगत असतो. तथापि, श्रीधर पंत याचे भागीदार शामराव खापरतोंडे यांनी त्यांच्या विश्वासार्हतेचा फायदा घेतला. त्याने पंतांसमोर काही व्यवसायीक कर्जे पुढे आणली आणि गहाणखत म्हणून त्यांच्या मालकीच्या प्रत्येक गोष्टीवर त्यांची स्वाक्षरी घेतली. पंत जर खापरतोंडेच्या मानसिकदृष्ट्या अपंग मुलास त्याच्या मुलीशी लग्न करून देण्यास सहमत नसतील तर तो त्यांना उध्वस्त करण्याची धमकी देतो.
दरम्यान, संताजी, धनजी आणि सयाजी हे पंतच्या दारात येतात. ते पंतला समजावून सांगतात की ते प्रवासी आहेत आणि पंत त्यांना काही दिवस त्यांच्या घरी ठेवण्याची संधी देतात.खरी गोष्ट अशी आहे की हे लोक एक कुप्रसिद्ध गुन्हेगार आहेत जे तुरुंगातून पळून गेले आहेत.त्यांच्या पंतांकडे आगमनाची खरी कारणे म्हणजे पंतांची संपत्ती लुटणे ही आहेत. पण त्यांनी एकदा पंतांच्या घरात राहणे सुरू केल्यावर, पंत कोणत्या समस्येत आहेत हे त्यांना कळते.या गुन्हेगारांचे हृदय बदलते आणि ते सर्वकाही व्यवस्थित करण्याचा निर्णय घेतात.
उल्लेखनीय
या चित्रपटाचे संगीतकार सुधीर फडके आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील मराठी चित्रपट
जांब बुद्रुक
जांब बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
विन्स्लो, ॲरिझोना
विन्स्लो (लोकसंख्या: ९,८३२) हे अमेरिकेच्या अ‍ॅरिझोना राज्यातील एक गाव आहे.
ईगल्स या संगीतसमूहाच्या टेक इट ईझी या गाण्यातील उल्लेखाने या गावाला प्रसिद्धी मिळाली.
बाह्य दुवे
वर्ग:ॲरिझोनामधील शहरे वर्ग:नवाहो काउंटी (अ‍ॅरिझोना)
सोसायटी द्वीपसमूह
सोसायटी द्वीपसमूह (फ्रेंच: Îles de la Société किंवा Archipel de la Société; ताहिती: Tōtaiete mā) हा दक्षिण पॅसिफिक महासागरातील बेटांचा एक समूह आहे. तो राजकीय आणि कायदेशीरदृष्ट्या फ्रेंच पॉलिनेशियाचा भाग आहे. या द्वीपसमूहाचे नाव कॅप्टन जेम्स कुक यांनी त्यांच्या १७६९ च्या मोहिमेदरम्यान दिले असावे असे म्हटले जाते.
भूगोल
बेटे भौगोलिकदृष्ट्या आणि प्रशासकीयदृष्ट्या दोन गटात विभागली आहेत: ही बेटे १८४३ साली फ्रान्सच्या संरक्षणाखाली आली आणि १८८० साली फ्रान्सची वसाहत बनली. २०१२ साली या बेटांची लोकसंख्या २,३५,२९५ होती. त्यांचे एकूण क्षेत्रफळ 1590 km2 आहे.
संदर्भ
वर्ग:फ्रेंच पॉलिनेशिया
बापिणी (जोधपूर)
बापिणी एक छोटा सा गांव है जो [//hi.wikipedia.org/wiki/जोधपुर जोधपुर] ज़िले की [//hi.wikipedia.org/wiki/ओसियां_तहसील ओसियां तहसील] में स्थित है गांव का पिन कोड ३४२३११ है जिसका मुख्यालय [//hi.wikipedia.org/wiki/आऊ आऊ] है। बापिणी गांव की [//hi.wikipedia.org/wiki/जनसंख्या जनसंख्या] २०११ की [//hi.wikipedia.org/wiki/जनगणना जनगणना] के अनुसार ३४६७ है।
मालेगाव (वणी)
मालेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ओश्फिन्चिम
ओश्फिन्चिम (Auschwitz, यिडिश Oshpitsin אָשפּיצין, Osvětim, Osvienčim, Освенцим); जर्मन लेखनभेदः ऑश्विझ) हे पोलंड देशामधील एक शहर आहे. हे शहर मावोपोल्स्का प्रांतामध्ये व्हिस्चुला नदीच्या काठावर वसले असून ते क्राकूफच्या ५० किमी पश्चिमेस स्थित आहे.
ओश्फिन्चिम येथे नाझी जर्मनीने दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान होलोकॉस्टसाठी एक मोठी छळछावणी उभारली होती जेथे सुमारे ११ लाख ज्यूंना ठार मारण्यात आले. सध्या येथील स्मारक व संग्रहालय युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:पोलंडमधील शहरे वर्ग:ओश्फिन्चिम
कळंबोशी
कळंबोशी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
सदाफ मोहम्मद
सदाफ मोहम्मद सैयद उर्फ सदा(रोमन लिपी :Sadha तमिळ : சதா)( फेब्रुवारी १७, इ.स. १९८४,-हयात)हि एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे. प्रमुख कार्यक्षेत्र तमिळ चित्रपट. (कॉलीवूड)
व्यक्तिगत परिचय
सदा मोहम्मद ही एक मराठी भाषक अभिनेत्री आहे .ती मुळची महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील आहे. तिने अनेक तमिळ, मल्याळम,कन्नड आणि तेलुगु चित्रपटात काम केले आहे. जयम, अन्नीयन व उन्नाले उन्नाले हे तिचे काही चित्रपट आहेत.सदा तमिळ चित्रपटातील एक आघाडीची नायिका आहे.
पालनपूर विमानतळ
हे भारताच्या गुजरात राज्यातील पालनपूर येथे असलेला विमानतळ आहे.
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:बनासकांठा जिल्हा
नळिया वायुसेना तळ
नळिया वायुसेना तळ भारताच्या गुजरात राज्यातील नळिया येथे असलेला विमानतळ व वायुसेना तळ आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ वर्ग:कच्छ जिल्हा
कळंबारी
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
शिंदे घराणे
शिन्दे घराणे अथवा हिन्दीमध्ये सिन्धीया हे मध्य भारतातील ग्वाल्हेर येथील राज्यकर्ते होत. राज्यकर्ते होण्याअगोदर मराठा साम्राज्याचे मुख्य सरदार घराणे होते. मराठा साम्राज्याच्या विस्तारामध्ये यांनी मोठी कामगीरी बजावली होती. शिन्दे हे मुळचे सातारा जिल्ह्यातील नीरा नदीच्या काठावरील कण्हेरखेडे या गावचे पाटील होते. राणोजी शिन्दे हा मूळ कर्ता होता. या शिन्दे घराण्याचे कुलदैवत म्हणजे कोल्हापूर जिल्ह्यातील वाडी रत्‍नागिरीचा दक्खनचा राजा श्री जोतिबा.या जोतिबाच्या चैत्र यात्रेमध्ये शिन्दे सरकार यांच्या शासनकाठीला पहिल्या मानाच्या अठरा शासनकाठ्या मध्ये नऊ क्रमांकचा मान आहे.सध्या शिन्दे ग्वाल्हेर याठिकाणी स्थायिक असल्यामुळे त्याची ही मानाची शासनकाठी त्यांच्या वतीने चालवण्याचा मान सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील करंजवडे गावाच्या ग्रामस्थांना शिन्देंनी फार पूर्वीपासून दिला आहे.तशी नोन्द सुद्धा सिन्धिया देवस्थान ट्रस्ट यांच्याकडे आहे.
शिन्दे घराण्यातील महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:शिंदे घराणे
रक्तवाहन यंत्रणा
रोहिणी शरीरात खोलवर असतात तर नीला बाहेरील बाजूने असतात. रोहिणींमधील रक्त अधिक दाबाने वाहत असल्याने त्यांच्या भिंती जाड आणि लवचिक असतात. निलांच्या भिंती तुलनेने पातळ असतात, निलांमध्ये रक्त परत जाऊ नये म्हणून झडपा असतात. त्या कमी लवचिक असतात.
वर्ग:जीवशास्त्र वर्ग:मानवी शरीर वर्ग:शरीरशास्त्र वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
भाऊ समर्थ
भाऊ समर्थ (जन्मदिनांक अज्ञात - २४ मार्च, इ.स. १९९१) हे मराठी-भारतीय चित्रकार होते.
वर्ग:मराठी चित्रकार वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चारठाणा
चारठाणा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील जिंतूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
पार्श्वभूमी
चारठाणा किंवा चारठाणे हे महाराष्ट्रातील परभणी जिल्ह्याच्या जिंतूर तालुक्यातील गाव आहे. येथे प्राचीन मंदिरे आहेत. इसवी सनाच्या ११ व्या ते १२ व्या शतकात म्हणजेच देवगिरी च्या यादव राजांच्या काळापासून या गावाचा इतिहास आहे. या काळात येथे हेमाडपंती पद्धतीची मंदिरे बांधली गेली. येथे हैद्राबाद मुक्ती संग्रामातील काही घटना घडल्या होत्या.
येथील अनेक मंदिरांपैकी काही मंदिरे अद्याप शिल्लक आहेत.
१) गोकुळेश्वर महादेव मंदिर २) जोड महादेव मंदिर ३) खुराची देवी मंदिर ४) उकंडेश्वर महादेव मंदिर ५) दीपमाळ / मानसस्तंभ ६) गणपती मंदिर ७) गोद्रीतील महादेव मंदिर ८) ऋतुविहार (पांढरीतील मंदिर ) ( सध्या अवशेष शिल्लक ) ९) नरसिंह तीर्थ मंदिर
ही मंदिरे दगडी बांधकामाची आहेत. गावात गोकुळेश्वर मंदिराजवळ पुष्करणी तीर्थ बारव असून आज देखील तिला पाणी उपलब्ध आहे. या मंदिराच्या दक्षिणेस एक विश्रामधाम असून याच्या भिंतीत भुयारी मार्ग आहे.
चारठाणा हे जवळपास १० हजार लोकसंख्येचे गाव असून औरंगाबाद-नांदेड या मार्गावर मंठा ते जिंतूर या दरम्यान आहे. जिंतूर ते चारठाणा हे अंतर १८ किमी आहे.
चारठाणा येथे साधारण १८ व्या शतकात आणि १९ व्या शतकात खालील संत होऊन गेले.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जिंतूर तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
पोयशेत
पोयशेत हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून सिल्वासा मार्गाने गेल्यावर पुढे आल्याचीमेटरस्ता, जामसररस्ता, वाडोळीरस्ता आणि नंतर पोयशेत रस्त्याने हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव १२ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १९६ कुटुंबे राहतात. एकूण ७४४ लोकसंख्येपैकी ३६५ पुरुष तर ३७९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६४.६६ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७८.९५ आहे तर स्त्री साक्षरता ५१.३८ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ११३ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १५.१९ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात. येथे भरपूर प्रमाणात रानभाज्या मिळतात. खरशिंग,करडू,बाफली,पेंढर, बांबूशिंद,कवळ, खुरासनीचा पाला, लोत, शेवळी, उडदाचा पाला, काकड, रानचिकू, आभईची शेंग, अळबी, आंबट बिबली, माड, चावा वेल,टेरा, कर्टुलं,लोथी, सतरा, हळंदा, शेवळे,कोरड, टाकळा, शेवगा, तेरे, कुडाची फुलं, घोळ, कोळू, रताळ्याचे कोंब, टेंभरण, मोहदोडे,नारळी, मोखा, चायवळ, वांगोटी, भोपा, बोंडारा, रानकेळी, भारंगा ह्या काही रानभाज्या आहेत. ह्या भाज्या मुख्यतः पावसाळ्यात होतात.ह्या भाज्या पोटाचे विकार, खोकला आणि इतर तत्सम आजारावर गुणकारी असतात. आदिवासी समाज बांधवांना त्याची चांगली समज असते. तारपा नृत्य आणि वारली रंगकला हे आदिवासी समाजाचे अविभाज्य भाग आहेत.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्शासुद्धा जव्हारवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
सारसुण, सुर्यनगर, हातेरी, घिवंदे, विनवळ, आल्याचीमेट, कोगदे, चांदगाव, अनंतनगर, आकरे, आयरे ही जवळपासची गावे आहेत.हिरडपाडा ग्रामपंचायतीमध्ये आल्याचीमेट, हिरडपाडा,पोयशेत ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
ताहिती भाषा
ताहिती (Reo Tahiti किंवा Reo Mā'ohi) ही पॉलिनेशियन भाषासमूहातील एक भाषा आहे जी मुख्यत: फ्रेंच पॉलिनेशियातील सोसायटी द्वीपसमूहामध्ये बोलली जाते. ती पूर्व पॉलिनेशियन भाषासमूहांचा एक भाग आहे.
लंडन मिशनरी सोसायटीच्या मिशनरिंनी १९व्या शतकामध्ये ताहितीला तोंडी बोलिभाषेपासून लिखित भाषा बनवले.
गॅलप, न्यू मेक्सिको
गॅलप (नवाहो:Naʼnízhoozhí:नानिझूझ्ही) हे अमेरिकेच्या न्यू मेक्सिको राज्यातील शहर आहे. हे शहर मॅककिनली काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २१,६७८ होती.
येथील लोकवस्तीत मूळ अमेरिकन रहिवाशांचे प्रमाण मोठे आहे. त्यात नवाहो, होपी आणि झुना जमातीच्या लोकांचा समावेश होतो.
वर्ग:न्यू मेक्सिकोमधील शहरे वर्ग:मॅककिन्ली काउंटी (न्यू मेक्सिको)
जांब खुर्द
जांब खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
गोविंदपूर (समुद्रपूर)
गोविंदपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
स्पेस शटल डिस्कव्हरी
स्पेस शटल डिस्कव्हरी हे अमेरिकेचे अंतराळयान आहे. हे यान पृथ्वीवर परत आणता येते.
बाह्य दुवे
वर्ग:तंत्रज्ञान वर्ग:अंतराळ विज्ञान वर्ग:अंतराळयाने वर्ग:वाहने वर्ग:स्पेस शटल
चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (तमिळ: சென்னை பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம்) हा भारताच्या चेन्नई शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. चेन्नई विमानतळ चेन्नई महानगराच्या दक्षिण भागात तिरुसुलम, मीनांबक्कम व पल्लावरम ह्या तीन उपनगरांमध्ये स्थित आहे. २०१४ साली १.३८ प्रवाशांची वाहतूक करणारा चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ भारतामधील चौथ्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ होता. ह्या विमानतळाच्या देशांतर्गत सेवेसाठी वापरात असलेल्या टर्मिनलला के. कामराज ह्या तमिळनाडूच्या माजी मुख्यमंत्र्याचे तर आंतरराष्ट्रीय टर्मिनलला सी.एन. अण्णादुराईचे नाव देण्यात आले आहे. भारतामधील अनेक प्रमुख विमान वाहतूक कंपनींचे प्रमुख वाहतूकतळ चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहेत. भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाच्या दक्षिण क्षेत्राचे मुख्यालय देखील येथेच स्थित आहे.
इतिहास
चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाहुन १९५४ मध्ये एर इंडियाचे पहिले उड़्डाण मुंबई करिता बेळगाव मार्गे झाले होते. पहिला विमान टर्मिनल हवाई पट्टीच्या ईशान्य बाजूस बांधण्यात आले होते, की जे मीनांबक्कम उपनगराच्या बाजूने होते, त्यामूळे ह्या विमानतळाचे नाव मीनांबक्कम विमानतळ असे पडले. कालांतराने तिरूसुलम मध्ये नवीन टर्मिनल बांधण्यात आले व येथून नवीन प्रवासी सुविधा सुरू करण्यात आल्या. जुन्या मीनांबक्कम टर्मिनल इमारतीचा वापर सध्या मालवाहतूकीसाठी करण्यात येतो.
स्थापत्यप्रकार
चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाला तीन टर्मिनल आहेत. मीनांबक्कम येथील जुने टर्मिनल आता मालसामानासाठी वापरले जाते तर तिरुसुलम येथील अंदर्देशीय व आंतरराष्ट्रीय अशी दोन नवीन टर्मिनल प्रवासी वापरता. यांना कामराज टर्मिनल आणि अण्णा टर्मिनल अशी नावे आहेत. ही दोन प्रवासी टर्मिनल जोडलेली आहेत.
परिवहन दुवे
चेन्नई विमानतळ राष्ट्रीय महामार्ग ४५ ह्या महामार्गावर स्थित आहे ह्यामुळे रस्त्याद्वारे ह्या विमानतळावर पोचणे सुलभ होते. चेन्नई उपनगरी रेल्वेचे तिरुसुलम हे स्थानक देखील येथून जवळच स्थित आहे. बांधकाम चालू असलेल्या चेन्नई मेट्रोचा मार्ग १ चे दक्षिणेकडील टोक येथेच आहे. मेट्रोद्वारे हा विमानतळ चेन्नईमधील बहुतेक सर्व महत्त्वाच्या स्थळांसोबत जोडला जाईल.
अपघात व दुर्घटना
ऑगस्ट १९८४मध्ये विमानतळापासून १.२ किमी अंतरावर झालेल्या बॉम्बस्फोटात ३३ व्यक्ति ठार तर २७ जखमी झाले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळनाडूमधील विमानतळ वर्ग:चेन्नईमधील वाहतूक
लास व्हेगास, न्यू मेक्सिको
लास व्हेगास हे अमेरिकेच्या न्यू मेक्सिको राज्यातील शहर आहे. गलिनास नदीच्या काठी वसलेले हे शहर सान मिगेल काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १४,४०८ होती.
वर्ग:न्यू मेक्सिकोमधील शहरे वर्ग:सान मिगेल काउंटी (न्यू मेक्सिको)
राजेंद्र खेर
राजेंद्र खेर (जन्म : ३ जानेवारी १९६१) हे एक मराठी लेखक आहेत. विहंग प्रकाशनाच्या संचालिका सीमंतिनी खेर या राजेंद्र खेरांच्या पत्नी आणि पत्रकार लेखक भा. द. खेर हे त्यांचे वडील होत.
पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
राधानगरी (जव्हार)
राधानगरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून नाशिक मार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव १५ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २३८ कुटुंबे राहतात. एकूण ११०८ लोकसंख्येपैकी ५३९ पुरुष तर ५६९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ४९.६१ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ५८.४५ आहे तर स्त्री साक्षरता ४१.२५ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या २०७ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १८.६८ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्शासुद्धा जव्हारवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
ग्रामीण जव्हार, गणेशनगर, नंदनमाळ, रायतळे, न्याहाळेबुद्रुक, श्रीरामपूर, केळघर, न्याहाळेखुर्द, रामपूर, आपटाळे, चंद्रपूर ही जवळपासची गावे आहेत.न्याहाळेबुद्रुक ग्रामपंचायतीमध्ये न्याहाळेबुद्रुक, पिंपळगाव, राधानगरी, श्रीरामपूर ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
राजधानी
राजधानी हे एखादा देश किंवा राज्य, प्रांत, जिल्हा इत्यादी प्रशासकीय विभागाचे प्रमुख शहर व तेथील सरकारचे मुख्यालय आहे. उदा. नवी दिल्ली ही भारताची राजधानी आहे. राजधानीमध्ये प्रमुख सरकारी कार्यालये, न्यायसंस्था स्थित असतात. राजधानी हे विशेषतः सरकारी कार्यालये आणि बैठकीच्या ठिकाणांना भौतिकरित्या व्यापलेले शहर असते; भांडवल म्हणून स्थिती अनेकदा त्याच्या कायद्याने किंवा घटनेद्वारे नियुक्त केली जाते. अनेक देशांसह काही अधिकारक्षेत्रांमध्ये, सरकारच्या विविध शाखा वेगवेगळ्या सेटलमेंटमध्ये आहेत. काही प्रकरणांमध्ये, अधिकृत (संवैधानिक) भांडवल आणि दुसऱ्या ठिकाणी असलेल्या सरकारच्या आसनामध्ये फरक केला जातो.
वृत्त माध्यमे, इंग्रजीमध्ये, अनेकदा राजधानी शहराचे नाव ज्या देशाची राजधानी आहे त्या देशाच्या सरकारसाठी पर्यायी नाव म्हणून वापरतात. उदाहरणार्थ, "वॉशिंग्टन आणि लंडनमधील संबंध" "युनायटेड स्टेट्स आणि युनायटेड किंग्डम यांच्यातील संबंध" असा संदर्भित करतात.[1]
शब्दावली
तैपेई, तैवानची राजधानी आणि आर्थिक केंद्र कॅपिटल हा शब्द लॅटिन शब्द कॅपुट (जनुकीय कॅपिटिस) पासून आला आहे, ज्याचा अर्थ 'डोके' आहे.
अनेक इंग्रजी भाषिक राज्यांमध्ये, काउंटी टाउन आणि काउंटी सीट हे शब्द खालच्या उपविभागांमध्ये देखील वापरले जातात. काही एकात्मक राज्यांमध्ये, उपराष्ट्रीय राजधान्या 'प्रशासकीय केंद्रे' म्हणून ओळखल्या जाऊ शकतात. राजधानी बहुतेकदा त्याच्या घटकातील सर्वात मोठे शहर असते, जरी नेहमीच नसते.
मूळ
रोमन फोरम प्राचीन रोमची राजधानी म्हणून अनेक सरकारी इमारतींनी वेढलेले होते ऐतिहासिकदृष्ट्या, एखाद्या राज्याचे किंवा प्रदेशाचे प्रमुख आर्थिक केंद्र हे अनेकदा राजकीय सत्तेचे केंद्रबिंदू बनले आहे, आणि विजय किंवा महासंघाद्वारे राजधानी बनले आहे.[2] (आधुनिक राजधानीचे शहर तथापि, नेहमीच अस्तित्वात नाही: मध्ययुगीन पश्चिम युरोपमध्ये, एक प्रवासी (भटकणारे) सरकार सामान्य होते.) [३] उदाहरणे प्राचीन बॅबिलोन, अब्बासीद बगदाद, प्राचीन अथेन्स, रोम, ब्रातिस्लाव्हा, बुडापेस्ट, कॉन्स्टँटिनोपल, चांगआन, प्राचीन कुस्को, कीव, माद्रिद, पॅरिस, पॉडगोरिका, लंडन, बीजिंग, प्राग, टॅलिन, टोकियो, लिस्बन, रीगा, विल्नियस आणि वॉर्सा. राजधानी शहर नैसर्गिकरित्या राजकीयदृष्ट्या प्रेरित लोकांना आणि ज्यांचे कौशल्य राष्ट्रीय किंवा शाही सरकारांच्या कार्यक्षम प्रशासनासाठी आवश्यक आहे, जसे की वकील, राजकीय शास्त्रज्ञ, बँकर, पत्रकार आणि सार्वजनिक धोरण निर्माते यांना आकर्षित करते. यापैकी काही शहरे धार्मिक केंद्रे आहेत किंवा होती,[4] उदा. कॉन्स्टँटिनोपल (एकाहून अधिक धर्म), रोम (रोमन कॅथोलिक चर्च), जेरुसलेम (एकाहून अधिक धर्म), बॅबिलोन, मॉस्को (रशियन ऑर्थोडॉक्स चर्च), बेलग्रेड (सर्बियन ऑर्थोडॉक्स चर्च), पॅरिस आणि बीजिंग. काही देशांमध्ये, भू-राजकीय कारणांसाठी राजधानी बदलली गेली आहे; फिनलंडचे पहिले शहर, तुर्कू, ज्याने स्वीडिश राजवटीत मध्ययुगापासून देशाची राजधानी म्हणून काम केले होते, 1812 मध्ये फिनलंडच्या ग्रँड डची दरम्यान, रशियन साम्राज्याने हेलसिंकीला फिनलंडची सध्याची राजधानी बनवल्यानंतर त्याचा अधिकार गमावला.[5 ]
राजकीय आणि आर्थिक किंवा सांस्कृतिक शक्तीचे अभिसरण कोणत्याही प्रकारे सार्वत्रिक नसते. प्रांतीय प्रतिस्पर्ध्यांमुळे पारंपारिक राजधानी आर्थिकदृष्ट्या ग्रहण होऊ शकतात, उदा. शांघायचे नानकिंग, मॉन्ट्रियलचे क्यूबेक शहर आणि अनेक यूएस राज्यांच्या राजधान्या. राजवंश किंवा संस्कृतीच्या ऱ्हासाचा अर्थ बॅबिलोन[६] आणि काहोकिया येथे घडल्याप्रमाणे त्याची राजधानी शहर नष्ट होणे देखील असू शकते.
बर्न, एडिनबर्ग, लिस्बन, लंडन, पॅरिस आणि वेलिंग्टन यासह बर्न, एडिनबर्ग, लिस्बन यासह बऱ्याच राजधान्यांची व्याख्या संविधान किंवा कायद्याद्वारे केली गेली असली तरी, बऱ्याच दीर्घकालीन राजधान्यांना कोणतेही कायदेशीर पद नाही. अधिवेशनाचा मुद्दा म्हणून त्यांना राजधानी म्हणून ओळखले जाते आणि कारण सर्व किंवा जवळजवळ सर्व देशाच्या केंद्रीय राजकीय संस्था, जसे की सरकारी विभाग, सर्वोच्च न्यायालय, विधिमंडळ, दूतावास इत्यादी, त्यांच्यामध्ये किंवा जवळ आहेत.
आधुनिक राजधानी
ज्या देशांमध्ये पूर्वी अनेक राजधानी शहरे आहेत, परंतु आता फक्त एकच राजधानी आहे युनायटेड किंग्डममधील काउन्टीमध्ये ऐतिहासिक काउंटी शहरे आहेत, जी बहुतेक वेळा काउंटीमधील सर्वात मोठी वस्ती नसतात आणि अनेकदा प्रशासकीय केंद्रे नसतात, कारण अनेक ऐतिहासिक काउंटी आता केवळ औपचारिक आहेत आणि प्रशासकीय सीमा भिन्न आहेत. पुनर्जागरण काळापासून, विशेषतः अठराव्या शतकापासून स्वतंत्र राष्ट्र-राज्यांच्या स्थापनेपासून जगात नवीन राजधान्यांची संख्या लक्षणीयरीत्या वाढली.[7]
कॅनडामध्ये, एक संघराज्य राजधानी आहे, तर दहा प्रांत आणि तीन प्रदेशांमध्ये प्रत्येकी राजधानीची शहरे आहेत. मेक्सिको, ब्राझील (रिओ दी जानेरो आणि साओ पाउलो या प्रसिद्ध शहरांसह, त्यांच्या संबंधित राज्यांच्या राजधान्या) सारख्या देशांची राज्ये आणि ऑस्ट्रेलियाची राजधानीही शहरे आहेत. उदाहरणार्थ, ऑस्ट्रेलियाच्या सहा राज्यांच्या राजधान्या अॅडलेड, ब्रिस्बेन, होबार्ट, मेलबर्न, पर्थ आणि सिडनी आहेत. ऑस्ट्रेलियामध्ये, "राजधानी शहरे" हा शब्द नियमितपणे त्या सहा राज्यांच्या राजधान्या तसेच फेडरल कॅपिटल कॅनबेरा आणि उत्तर प्रदेशाची राजधानी डार्विन यांना संदर्भित करण्यासाठी वापरला जातो. अबू धाबी हे अबू धाबीच्या अमिराती आणि एकूणच संयुक्त अरब अमिरातीचे राजधानीचे शहर आहे.
जर्मनीच्या फेडरल रिपब्लिकमध्ये, त्यांच्या प्रत्येक घटक राज्याची (किंवा लँडर, जमिनीचे अनेकवचन) स्वतःचे राजधानीचे शहर आहे, जसे की ड्रेस्डेन, विस्बाडेन, मेंझ, डसेलडॉर्फ, स्टुटगार्ट आणि म्युनिक, रशियन प्रजासत्ताकांप्रमाणेच फेडरेशन. जर्मनी आणि रशियाच्या राष्ट्रीय राजधान्या (बर्लिनचे स्टॅडस्टॅट आणि मॉस्कोचे फेडरल शहर) देखील त्यांच्या स्वतःच्या अधिकारात दोन्ही देशांचे घटक राज्य आहेत. ऑस्ट्रियाच्या प्रत्येक राज्याची आणि स्वित्झर्लंडच्या कॅन्टन्सची स्वतःची राजधानी शहरे आहेत. व्हिएन्ना, ऑस्ट्रियाची राष्ट्रीय राजधानी, हे देखील राज्यांपैकी एक आहे, तर बर्न ही स्वित्झर्लंड आणि कॅंटन ऑफ बर्न या दोन्ही देशांची (डी फॅक्टो) राजधानी आहे.
बहुसंख्य राष्ट्रीय राजधानी देखील त्यांच्या संबंधित देशांमधील सर्वात मोठे शहर आहेत, परंतु काही देशांमध्ये असे नाही.
नियोजित राजधानी
युनायटेड स्टेट्सची राजधानी वॉशिंग्टन, डी.सी.साठी एल'एनफंट योजना प्रशासकीय संस्था काहीवेळा राजनैतिक किंवा उपविभागाच्या सरकारची जागा ठेवण्यासाठी नवीन राजधानी शहरांची योजना आखतात, डिझाइन करतात आणि बांधतात. मुद्दाम नियोजित आणि डिझाइन केलेल्या कॅपिटलमध्ये हे समाविष्ट आहे:
ही शहरे खालीलपैकी एक किंवा दोन्ही निकष पूर्ण करतात:
चंदूकाका जगताप
चंदूकाका जगताप (१९४८ - २८ जानेवारी, २०१८) हे पुणे जिल्ह्यातील राजकारणी होते. हे सासवडचे रहिवासी असून सासवड नगरपरिषदेचे ते १९८५ ते १९९२ व पुन्हा २००२ ते २००७ या काळात ते नगराध्यक्ष होते. १९८५ सालापासून सतत सात वेळा ते पुणे जिल्हा मध्यवर्ती बँकेचे संचालक होते. २००४मध्ये सात महिन्यांसाठी ते पुणे स्थानिक स्वराज्य मतदार संघातून विधानपरिषदेवर निवडून गेले. तर २००८पासून तीन वर्षांसाठी ते राज्य सहकार परिषदेचे (मंत्री दर्जा) अध्यक्ष होते.
सासवडमध्ये त्यांनी संत सोपानकाका बँकेची, तर खळद येथे पुरंदर मिल्क या उद्योगाची स्थापना केली. सासवडचे श्री शिवाजी शिक्षण मंडळ आणि पुरंदर नागरी पतसंस्थेचे ते अध्यक्ष होते. वीर धरणातून सासवडसाठी झालेली पाणी योजना त्यांच्या नगराध्यक्षपदाच्या काळात पूर्ण झाली.
कौटुंबिक माहिती
जगताप यांचे लहानपण गरिबीत गेले. सासवडच्या माजी नगराध्यक्षा आणि नगरपरिषदेच्या गटनेत्या आनंदीकाकी जगताप या चंदूकाकांच्या पत्नी होत, तर पुणे स्मार्ट सिटीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी राजेंद्र जगताप आणि पुणे जिल्हा काँग्रेसचे अध्यक्ष संजय जगताप हे त्यांचे पुत्र तर राणी व सोनल या दोन मुली होत. माजी वनमंत्री पतंगराव कदम हे जगतापांचे व्याही होत.
चंदूकाका जगतापांची कार्यक्रमात धक्काबुक्की आणि निषेध
सासवड नगरपरिषद सार्वत्रिक निवडणुकांच्या निमित्ताने एका वृत्तवाहिनीने ९-१२-२०१६ रोजी सासवडच्या आचार्य अत्रे सांस्कृतिक भवन प्रांगणात घेतलेल्या एका खुल्या चर्चेच्या कार्यक्रमात चंदूकाका जगताप यांनी सेना लोकमित्र जनसेवा विकास आघाडीचे उमेदवार डॉ. राजेश विजय दळवी यांना धक्काबुक्की केल्याचा प्रकार घडला. कॅमेऱ्यात चित्रबद्ध झालेला हा प्रकार सोशल मीडियावरही व्हायरल झाला होता.
‘सासवड शहरात तुमच्या आघाडीची १५ वर्षे सत्ता असून विकासकामे झाली नाहीत. उलट तुमची दहशत व गुंडगिरी मोठ्या प्रमाणात आहे,’ असा प्रश्न निवेदकाने विचारला असताना त्याच वेळी वरील प्रकार घडला. त्याच्या व्हिडिओ क्लिप सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्या. या प्रकारानंतर राष्ट्रीय चर्मकार समाज संघटनेच्या वतीने चंदूकाका जगताप आणि संजय जगताप यांच्या जनमत विकास आघाडीच्या निषेधार्थ लेखी पत्रके प्रसिद्ध करून शहरभर जाहीर निषेध व्यक्त करण्यात आला.
वर्ग:मराठी राजकारणी वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
द्वीपसमूह
द्वीपसमूह (archipelago) हा अनेक बेटांच्या साखळीपासून किंवा पुंजक्यापासून तयार होतो. बरेचसे द्वीपसमूह ज्वालामुखीपासून बनलेले आहेत.
मलेशिया (२० लाख चौ. किमी), कॅनेडियन आर्क्टिक (१४.२४ लाख चौ. किमी), न्यूगिनी (७.८६ लाख चौ. किमी), जपान (३,८० लाख चौ. किमी), युनायटेड किंग्डम (३,१५ लाख), न्यू झीलंड (२.६८ लाख चौ. किमी), ॲंटिलेज (२.१० लाख चौ. किमी), नोव्हाया झीमल्या (९० हजार चौ. किमी), स्वालबार्ड (६१ हजार चौ. किमी), सेव्हर्निया झीमल्या (३७ हजार चौ. किमी) हे जगातील सर्वात मोठे दहा द्वीपसमूह आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:द्वीपसमूह वर्ग:भूगोल
केप्लेर अंतरिक्ष यान
वर्ग:अंतराळयाने
मुंगोळी
मुंगोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
गावंढपाडा
गावंढपाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
विठ्ठलवाडी रेल्वे स्थानक
विठ्ठलवाडी हे ठाणे जिल्ह्यातील गाव आहे. हे गाव मुंबई उपनगरी रेल्वेचे एक स्थानक आहे.
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
नागशेत
नागशेत हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे