cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
संथाळी विकिपीडिया
इतिहास
संथाळी भाषा विकिपीडिया तयार करण्याची प्रक्रिया सुरुवात २०१२ मध्ये झाली आणि नंतर, फेब्रुवारी २०१७ मध्ये ही प्रक्रिया गतिशील झाली. २०१२ मध्ये, विकिमीडिया बांगलादेशने संताली भाषा विकिपीडिया सुरू करण्याच्या उद्दीष्टाने बांगलादेशच्या दिनाजपूर जिल्ह्यात संथाळी भाषा समुदायाबरोबर विकिपीडिया बैठक व कार्यशाळेचे आयोजन केले होते. तथापि, काही काळानंतर ही प्रक्रिया मंदावली.
त्यानंतर सप्टेंबर २०१७ मध्ये, विकिमीडिया बांगलादेशने ढाका विकिपीडियाच्या बैठकीत संथाळी भाषा समुदायाबरोबर आणखी एक बैठक आयोजित केली होती जिथे विकिपीडियाच्या प्रक्षेपण त्वरेने करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. त्या चर्चेनंतर, ३० डिसेंबर २०१७ रोजी संथाळी भाषा समुदायासाठी विकिमीडिया बांगलादेशातर्फे ढाका येथे एका कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले होते ऑनलाईन चर्चेच्या माध्यमातून भारतातील संथाळी भाषा समुदायानेही त्या कार्यक्रमात भाग घेतला. त्यानंतर ओडिया विकिमीडियन्स वापरकर्त्यांच्या सहकार्याने ११ मार्च २०१८ रोजी भारताच्या ओडिशामध्ये संथाळी भाषिक समुदायासाठी आणखी एक कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले होते.
काही महिन्यांच्या कामानंतर, विकिमीडिया भाषा समितीने २८ जून २०१८ रोजी संथाळी भाषेच्या विकिपीडियाला मान्यता दिली गेली आणि संथाळी विकिपीडिया शेवटी २ ऑगस्ट २०१८ रोजी प्रक्षेपित करण्यात आली.
मरळ (मासा)
चॅनिडी या मत्स्यकुलात मोडणारे हे मासे भारतातील सर्व नद्यांमध्ये व जलशयांत आढळतात. महाराष्ट्रात मरळींच्या मुख्यत्वे चार जाती आहेत. त्यांना अनुक्रमे चॅना मरूलियस (मरळ किंवा फुलमरळ), चॅ स्ट्राएटस (पट्टमरळ किंवा धडक्या),चॅ पंक्टॅटस (बोटरी मरळ) व चॅ.गाचुआ (डाकू, डोक किंवा डोकऱ्या) असे म्हणतात. मरळींचे डोके सापाच्या डोक्यासारखे चपटे असल्यामुळे यांना इंग्रजीत ऑफिओसेफॅलस वा स्नेकहेडेड फिश असे म्हणतात.या कुलास पुर्वी ऑफिओसेफॅलिडी हे नाव दिले होते; परंतु आता चॅनिडी हे नाव प्रचारात आहे.
ओळख
फुलमरळ हा या वंशातील सर्वात मोठा होणारा म्हणजे २ मी. लांबीपर्यंत वाढणारा आहे. त्यानंतर पट्टमरळ हा ५५ सेंमी. तर धडक्या ३० सेंमी. लांबीपर्यंत वाढतो. डाकू हा सर्वात लहान म्हणजे जास्तीत जास्त २० सेंमी. लांब होणारा मासा आहे. धडक्या पश्चिम महाराष्ट्रात क्वचितच मिळतो; मात्र विदर्भ व उत्तर भारतात तो सर्वत्र आढळतो. मरळ माशाच्या डोक्याचा आकार हा सापाच्या डोक्यासारखा असतो म्हणून या माशास इंग्रजी मध्ये ‘स्नेकहेड’ असे म्हटले जाते. हा मासा सवयीप्रमाणे उथळ पाण्यात (तलाव, सरोवर) आढळतो. मरळ माशामधील झालेल्या विकासामुळे हा मासा हवेतील प्राणवायू श्‍वसनासाठी वापरतो. हा मासा पाण्याबाहेर काही तास ते काही दिवस जिवंत जगू शकतो व एका पाण्याच्या तळ्यातून जमिनीवरून रेंगाळत जाऊन दुसऱ्या पाण्याच्या तळ्यामध्ये जाऊ शकतो. कमी पाण्यातही हा मासा काही दिवस जगू शकतो. मरळ हा मासा गोड्या पाण्यातील अतिशय प्रचलित मासा असून, भारतात बऱ्याच ठिकाणी गोड्या पाण्यात या माशाचे वास्तव्य बघावयास मिळते. मरळ माशास बाजारात अत्यंत मागणी आहे. हा मासा चविष्ट असून, त्यामध्ये औषधी गुणधर्म असतात व काटे कमी असतात. अत्यंत मांसभक्षक असल्याकारणांमुळे मरळ माशाचे संवर्धन दुसऱ्या माशांसोबत करण्याचे टाळावे.
संदर्भ
वर्ग:मासे
बुगुडा धबधबा
बुगुडा धबधबा भारताच्या ओडिशा राज्यातील धबधबा आहे. बुगुडा गावाजवळ असलेला हा धबधबा गंजम जिल्ह्यात मोडतो.
वर्ग:ओडिशातील धबधबे वर्ग:गंजम जिल्हा
चौदा वाचा दोष
मनुष्याच्या वाणी/वाचेत खालील प्रकारचे दोष मानले गेले आहेत.-
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:याद्या वर्ग साहित्य
बार्टन ओव्हल
बार्टन ओव्हल हे ऑस्ट्रेलियाच्या ॲडलेड शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.
२७ डिसेंबर १९६९ रोजी ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला आणि एकमेव महिला कसोटी सामना खेळविण्यात आला.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियातील क्रिकेट मैदाने वर्ग:ॲडलेड
आशुतोष जावडेकर
'''डॉ. आशुतोष जावडेकर''' हे एक मराठी लेखक, कवी, गायक आणि संगीतकार आहेत. त्याव्यतिरिक्त ते पुण्याच्या दीनानाथ मंगेशकर रुग्णालयातले दंतचिकित्सक आहेत.
कौटुंबिक
आशुतोष जावडेकरांचे वडील प्रकाश जावडेकर हे भारताच्या केंद्र सरकारमध्ये मंत्री असून, आई डॉ. प्राची जावडेकर या नामवंत शिक्षणतज्ज्ञ, संशोधक आणि शिक्षण सल्लागार आहेत. त्या पूर्वी पुण्यातील इंदिरा इन्स्टिट्यूट आॅफ मॅनेजमेन्टच्या प्रमुख होत्या. आशुतोष जावडेकरांच्या भगिनी अपूर्वा जावडेकर यांनी बोस्टन विद्यापीठातून अर्थशास्त्रात पीएच.डी केले आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी संगीतकार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रोखपाल
व्यवसायाच्या ठिकाणी रोख रक्कम हाताळणाऱ्या व्यक्तीस रोखपाल असे म्हणतात. रोख रकमेचे आदान प्रदान करणे, रोख खात्याची नोंद ठेवणे, दिवसा अखेरीस जमा झालेली रोख रक्कम त्याब्यात घेऊन ती सुरक्षितपणे ठेवणे ही रोखपालाची कामे आहेत.
दुकानातील रोखपाल
दुकानातील रोखपाल हे सर्व खरेदी विक्रीच्या व्यवहारांवर लक्ष ठेवतात. ग्राहकांकडून रोख रक्कम घेणे, सुट्टे पैसे देणे, पावती बनवणे, वस्तूंचे बारकोडिंग वाचून संपूर्ण खरेदीचे बिल बनवणे, कार्ड द्वारे बिल प्रदान केले जाणार असेल तर कार्ड स्वीप करून रक्कम वसूल करणे, दिवसाखेरीस एकूण पावत्या आणि जमा झालेली रक्कम यांचा ताळा करणे ही दुकानातील रोखपालाची कामे असतात. आधुनिक विपणन प्रणालीप्रमाणे भेटीची चलने (गिफ्ट व्हाऊचर्स) विकणे, परत केलेल्या वस्तूंची रक्कम ग्राहकास देणे अशीही कामे रोखपालाच्या कर्तव्यात येतात.
बँकेतील रोखपाल
पूर्वी बँकेत एकाच रोखपाल असायचा, जो रोखीची सर्व कामे करत असे. आता टेलर पद्धतीमुळे बरेचसे कारकून रोखपालाचेही काम करतात. हाताळावयाची रक्कम जर फार मोठी असेत तर व्यवहाराच्या ठरावीक मर्यादेनंतर मुख्य रोखपाल रोख रकमेचे व्यवहार करतो. बँकेतील रोखपाल ग्राहकाकडून रोख देवाण घेवाण, बँकेच्या इतर शाखांकडून रोख रक्कम घेणे अथवा देणे, जुन्या फाटक्या नोटा रिझर्व्ह बँकेकडे पाठवणे, शाखेतील रोख रकमेची दिवसाखेरीची शिल्लक रक्कम ताळा करून तिजोरीत ठेवणे अशी कामेही करतात.
वर्ग:व्यापार वर्ग:व्यवसाय वर्ग:बँकिंग
सॅमसंग एसजीएच-इ३१५
हा सॅमसंगच्या इ मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
जुलै १५
बाह्य दुवे
जुलै १३ - जुलै १४ - जुलै १५ - जुलै १६ - जुलै १७ - (जुलै महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
डहाणू रोड रेल्वे स्थानक
डहाणू रोड हे पालघर जिल्ह्याच्या डहाणू शहराजवळील एक रेल्वे स्थानक आहे. डहाणू रोड मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील शेवटचे स्थानक असून उपनगरी सेवा येथे संपते. डहाणू येथे काही लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या देखील थांबतात.
मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गाची उपनगरी सेवा विरारपर्यंत अनेक वर्षांपासून चालू होती. ही सेवा डहाणूपर्यंत वाढवण्याची प्रवाशांची व स्थानिक नेत्यांची मागणी सातत्याने चालू होती. पालघर, सफाळे, बोईसर, केळवे इत्यादी गावांमध्ये राहणाऱ्या व मुंबईमध्ये व्यवसायासाठी रोज प्रवास करणाऱ्या रहिवाशांना लोकल सेवेसाठी विरारपर्यंत यावे लागत असे. अखेर अनेक दशकांच्या वाटाघाटींनंतर १६ एप्रिल २०१३ पासून डहाणू ते चर्चगेट ही उपनगरी सेवा सुरू झाली. परंतु पुरेशा गाड्या डहाणूपर्यंत धावत नसल्याने डहाणू लोकल सेवा अपुरी असल्याच्या तक्रारी सुरू आहेत. अपुऱ्या लोकल सेवेमुळे डहाणू, पालघरचे प्रवासी हैराण आहेत.
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
शमी विघ्नेश (आदासा)
आदासा हे महाराष्ट्रातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे. हे गाव तेथील गणेशमंदिरामुळे नावाजलेले आहे. नागपूर शहरापासून आदासा मंदिर नागपूर ते कळमेश्वर महामार्गावर असून अंदाजे ४० किमी.अंतरावर आहे.नागपूर - छिंदवाडा लोहमार्गावर पाटणसावंगी या स्थानकापासून १२ कि.मी. अंतरावर आदासा हे क्षेत्र आहे. एका उंच टेकडीवर हे पुरातन गणेश मंदिर आहे. ही मूर्ती नृत्यगणेशाची आहे, असे अभ्यासक सांगतात. ही गणेशमूर्ती उजव्या सोंडेची आहे. महापाप, संकष्ट आणि शत्रू या तीन दानवांनी जगाला त्राही त्राही करून सोडले होते. या दानवांच्या तावडीतून सुटका करून घेण्यासाठी सर्व देवांनी शंकर-पार्वतीरूपी असलेल्या शमीच्या वृक्षाखाली गणेशाची आराधना केली. तेव्हा त्या वृक्षाच्या मुळापासून शमी विघ्नेश प्रकट झाला आणि त्याने त्या तीनही दानवांचा संहार केला. ज्या स्थळी ही कथा घडली त्या ठिकाणी मुदगल ऋषींनी गणेशमूर्तीची स्थान केली. तेच हे अदोष क्षेत्र. गणेशाच्या २१ स्थानांपकी हे एक जागृत गणेश स्थान आहे. येथे माघ शुद्ध चतुर्थीला मोठा उत्सव असतो. मंदिर टेकडीवर वसलेले असल्याने तेथून आजूबाजूचा परिसर नयनरम्य दिसतो. मंदिरात गणेशाची देखणी अशी भव्य स्वयंभू गणेश मुर्ती आहे. आदासा येथील गणेशाचे दर्शन घेण्याकरिता हजारो भाविक येथे रोज येतात.
संदर्भ
वर:गणपती
मूस
मूस एक चतुष्पाद प्राणी आहे. या प्राण्यांपासून दुग्धोत्पादनही होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:प्राणी वर्ग:हरीण
डिम्पल यादव
डिम्पल यादव ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, १९९०-९१
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाने ऑक्टोबर-नोव्हेंबर १९९० मध्ये तीन कसोटी सामने आणि तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळण्यासाठी पाकिस्तानचा दौरा केला. कसोटी मालिका पाकिस्तानने ३-० अशी जिंकली. आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका देखील पाकिस्तानने ३-० ने जिंकली.
३रा सामना
वर्ग:इ.स. १९९० मधील क्रिकेट वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
काँस्तान्तिन झिर्यानोव्ह
कॉंस्तान्तिन गेयॉर्गियेविच झिर्यानोव्ह (Константин Георгиевич Зырянов; October 5, 1977, पर्म, सोव्हिएत संघ) हा एक रशियन फुटबॉल खेळाडू आहे. २००६-२०१२ दरम्यान राष्ट्रीय संघाचा भाग राहिलेला झिर्यानोव्ह युएफा यूरो २००८ व युएफा यूरो २०१२ ह्या स्पर्धांमध्ये रशियासाठी खेळला आहे. क्लब पातळीवर झिर्यानोव्ह १९९४-२००० दरम्यान रशियन प्रीमियर लीगमधील एफ.सी. अम्कार पर्म, २००२-०७ दरम्यान एफ.सी. तोर्पेदो मॉस्को तर २००७ पासून एफ.सी. झेनित सेंट पीटर्सबर्ग ह्या क्लबांसाठी खेळत आहे.
वर्ग:रशियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कंधार किल्ला
कंधारचा किल्ला  हा महाराष्ट्राच्या नांदेड जिल्हयातील कंधार या तालुक्याच्या गावी असलेला एक भुईकोट किल्ला आहे.
इतिहास
या किल्ल्याचे बांधकाम राष्ट्रकूट राजा तिसरा कृष्ण याने सुरू केले होते. नंतरच्या काळात हा किल्ला जिंकणाऱ्या वेगवेगळ्या राजांनी या किल्ल्याच्या बांधकामात भर घालण्याचे काम केले. इ.स. १४०३ साली तुघलकाने वारंगळ जिंकल्यानंतर कंधार त्याच्या अधिपत्याखाली आले. तुघलकाने याठिकाणी नसरत सुलतान याची कारभारी म्हणून नेमणूक केली. परंतु नसरत सुलतानाने येथे अयशस्वी उठाव केला. त्याच्यानंतर काही काळ खतलब व खतलबानंतर इ.स. १३१७ ते इ.स. १३४० या कालखंडात मलिक सैफद्दौला हा कंधारचा कारभारी राहिला. या किल्ल्यातील मछली दरवाजाच्या डाव्या बाजूला असलेल्या शिलालेखात याचे नाव आहे. हा शिलालेख हिजरी ७४४ म्हणजेच इ.स. १३३६ सालातील आहे. इब्राहीम आदिलशहा याच्या काळातील अंदाजे इ.स. १५९० च्या सुमाराचा एक लेख शाही बुरूजावर आहे तर किल्ल्यातीलच मुहम्मदी मस्जिदीवर इब्राहीम आदिलशहाचा इ.स. १६०५ सालातील लेख आहे. कंधारच्या किल्ल्यातील धन बुरूज, रंगीन दरवाजा व त्याशेजारील इमारती इब्राहीम आदीलशहा याने बांधलेल्या आहेत. धनबुरुजावर अंबारी नावाची तोफ आहे. मलिक अंबर या प्रसिद्ध कारभाऱ्यानेही या किल्ल्यातील अनेक इमारती पूर्ण केल्या व बांधल्या. मुहम्मदी मशिदीवर त्याचाही शिलालेख आहे. मुर्तजा निजामाच्या कारकिर्दीत पोलाद खान व घोरी खान यांनी तटाच्या भिंती दुरूस्त करून बुरूज बांधले. औरंगजेबाच्या आदेशावरून मिर्झा हमीदुद्दीन खान याने किल्ल्यात सुंदर बगीचा तयार केला होता. शाह बुरूजावर असलेल्या लेखात या बागेचा उल्लेख बाग-ए-रश्के कश्मीर असा आहे.
हा किल्ला १५ एकरात असून त्याच्या भोवती खंदक आहे. रष्ट्रकुल घराण्यात हा किल्ला राजधानी होता. किल्ल्यावर एक टेहळणी बुरूज असून अनेक तोफा अजून चांगल्या स्थितीत आहेत.
कंधारचे पूर्वीचे नाव पंचालपुरी असून पांडवांचा द्रौपदीबरोबर विवाह याच स्थळी झाला अशी आख्यायिका आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले वर्ग:नांदेड जिल्हा
कोची टस्कर्स केरळ
वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीगमधील भूतपूर्व संघ
फिजी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
क्रिकेट वर्ग:रिकामी पाने
सॅमसंग एसजीएच-इ३१८
हा सॅमसंगच्या इ मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
टाटा इस्टेट
टाटा इस्टेट भारताच्या टाटा मोटर्स कंपनीद्वारा उत्पादित चारचाकी वाहन आहे. हे वाहन स्टेशनवॅगन या प्रकारात मोडते.
आर्थिक व्यवहार
आर्थिक परिभाषेत व्यवहार म्हणजे आर्थिक आदान प्रदान होय. जेव्हा वस्तू, सेवा किंवा रक्कम एका व्यक्तीकडून दुसऱ्याकडे जाते त्यास व्यवहार असे म्हटले जाते. व्यवसायाच्या पुस्तपालनात व्यवहाराची नोंद ठेवणे आवश्यक असते. व्यवहारांची नोंद व्यवसायाच्या सामान्य खातेवहीत (इंग्लिश : जनरल लेजर ) केली जाते.
सिद्धिविनायक (केळझर)
विदर्भातील अष्टविनायकांपैकी तिसऱ्या क्रमांकावर असलेले वर्धा जिल्ह्यातील केळझर गाव श्री सिद्धीविनायकासाठी प्रसिद्ध आहे. येथील गणपती उजव्या सोंडेचा असून मूर्ती ४ फूट उंचीची आहे. केळझर गावाची प्राचीनता महाभारतकालीन आहे, असे म्हणतात. या गणपतीच्या देवस्थानाला एकचक्रा गणेश असे म्हणतात.
आर्थिक व्यवहार
वैशिष्ट्ये
२) पैसे देण्याचे आश्वासन म्हणजे व्यवहार नव्हे. अशा आश्वासनाची नोंद लेखाकर्मात केली जात नाही.
सिद्धिविनायक (केळझर)
वर्ग:विदर्भ वर्ग:वर्धा जिल्हा वर्ग:विदर्भातील अष्टविनायक वर्ग:गणपती
आर्थिक व्यवहार
वैशिष्ट्ये
४) व्यवहारात पैशांची नोंद एका खात्यातून दुसऱ्या सामान्य खात्यामध्ये होते. एकाच खात्याने देणे व त्यानेच घेणे याला व्यवहार म्हणत नाहीत.
५) व्यवहाराची रक्कम मोजण्यायोग्य (संख्यात्मक)असावी. गुणात्मक नोंदीचे पुस्तपालन करता येत नाही.
वर्ग:व्यापार वर्ग:वाणिज्य
ब्रेंडा डंकन
ब्रेंडा डंकन (२३ ऑक्टोबर, १९३२:न्यू झीलंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५७ मध्ये २ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. हिने एक नाबाद धाव काढली व ११५ धावा देउन दोन बळी घेतले होते.
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चौदा वेग
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:याद्या वर्ग:आयुर्वेद
इ.स. १७०४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७०४ वर्ग:इ.स.च्या १७०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
प्राणायाम
प्राण या वैश्विक चैतन्यशक्तीचे नियमन. प्राणायाम ही अष्टांगयोगातील चौथी पायरी आहे. प्राणाचे विविध अवयवांतील प्रमाण असंतुलित झाल्याने शरिरात रोग उत्पन्न होतात. प्राणायामामुळे प्राण शक्ती संतुलित होऊन रोगांचा नाश होतो. श्वासोच्छवासाच्या नियमनाने प्राणायाम साधता येतो.
प्राणायामातील पारिभाषिक शब्द
पूरक - श्वास आत घेणे.
कुंभक - श्वास आत किंवा बाहेर काही काळ थांबवून (कोंडून) ठेवणे.
रेचक - श्वास संथपणे बाहेर सोडणे.
प्राणायाम म्हणजे काय?
प्राणायाम म्हणजे शरीर, इंद्रिये आणि मन निर्दोष व निरोगी ठेवून समाधीकरिता आवश्यक असलेली योग्यता निर्माण करण्याची साधना. योगसाधने चा हा एक भाग होय. पतंजली च्या योगदर्शनात योगाची जी यम, नियम, आसन, प्राणयाम, प्रत्याहार, धारणा, ध्यान व समाधी ही आठ अंगे क्रमाने सांगितली आहेत, त्यांपैकी चौथे अंग प्राणायाम होय.
प्राण म्हणजे श्वासोच्छ्‌वासातला वायू. प्राणाचा वा श्वासोच्छ्‌वासांचा आयाम म्हणजे गति-विच्छेद, अशी पातंजलयोगसूत्रात (२/४९) प्राणायामाची व्याख्या सांगितली आहे.
मनुस्मृतीत (६·७१) म्हटले आहे, की भट्टीत टाकलेले लोखंडादी धातू जसे भात्याने शुद्ध होतात, त्याप्रमाणे इंद्रियांचे मळ प्राणायामाने नष्ट होऊन इंद्रिये शुद्ध होतात.
योगसूत्रात म्हटले आहे, की ज्ञानावरचे आवरण प्राणायामाने क्षीण होऊन मनाला एकाग्रतेची योग्यता प्राप्त होते. (२/५२, ५३). हठयोगाच्या परिभाषेप्रमाणे आसने व प्राणायाम यांनी सर्व नाडींची शुद्धी होते. नाडी म्हणजे मज्जातंतू, असा कुवलयानंद अर्थ करतात. उदा., सुषुम्ना नाडी म्हणजे पृष्ठवंशातून गेलेला मज्जातंतू.
हठयोगप्रदीपिकेत म्हटले आहे, की प्राणायामाचा अभ्यास करू इच्छिणाऱ्या साधकाने शरीर निरोगी असेल, तरच प्राणायामाचा अभ्यास सुरू करावा. हितकारक, सात्त्विक मिताहाराची सवय असावी. पोट प्राणायामाच्या प्रारंभी साफ असावे. जिभेचे चोचले पुरविणाऱ्या तळलेल्या, तिखट, आंबट, जड अशा पदार्थांचे सेवन करू नये. मन प्रक्षुब्ध होईल असे वादविवाद किंवा भांडणाचे प्रसंग टाळावेत. शक्यतो ज्या ठिकाणी गर्दी असते तेथे मिसळू नये, म्हणजे जनसंगपरित्याग करावा. तत्त्वचिंतनपर ग्रंथांचे अध्ययन करावे. इंद्रियसंयम नियमितपणे पाळावा. शरीर स्वच्छ ठेवावे. अंतःकरण शांत व निर्विकार ठेवावे. प्राणायामाचे स्थान निवांत, एकांत, स्वच्छ असावे. वारा, पाऊस, ऊन, थंडी इत्यादिकांचा त्रास नसलेले निरामय असे असावे.
धौती
सकाळी, चार अंगुले (दोन विती) रुंद आणि १२ हात लांब असा तलम वस्त्राचा पट्टा निर्मळ स्वच्छ पाण्यात बुडवून शेवटचे टोक हातात बोटामध्ये पक्के धरून गिळण्याचा प्रयत्न करावा. काही दिवस गिळताना प्रथम ओकारी येते परंतु प्रयत्नान्ती सवय होते. हा पट्टा काही दिवसांनी अभ्यासानंतर पूर्ण गिळता येतो. गिळल्यानंतर काही मिनिटे पोटात ठेवून हळूहळू बाहेर काढावा. त्याला लडबडून घशातला व पोटातला कफ बाहेर पडतो. पट्टा पोटात असताना अन्नाशयाचे नैसर्गिक रीतीने आपोआप मर्दन होते कारण कोठ्यातील स्नायूंचे स्वाभाविक चलनवलन सुरू होते. सूक्ष्म रुधिराभिसरण होऊन कोठ्याला शक्ती येते कफदोष नाहीसा होतो.
बस्ती
छातीइतक्या पाण्यामध्ये स्थिर जलप्रवाहात रोज उभे राहून गुदद्वारामध्ये गुळगुळीत अशी सहा इंची नळी घालावी उड्डियान बंध करावा पाणी आत घ्यावे आणि सोडावे. गुदद्वाराने मलाशयात पाणी जाते आणि मळ निघून जातो. गुदद्वारातील आतड्यांचा संकोच-विकास होऊन मलाशयाला बळ येते.
नेती
रोज नाकाच्या प्रत्येक छिद्रातून रेशमासारखा मऊ बारीक दोरा घालून घशातून काढावा असे दोन्ही नाकपुड्यांतून करावे, त्यामुळे तेथील स्नायूंची हालचाल होऊन कपालशुद्धी होते आणि दृष्टिदोष उत्पन्न होत नाहीत.
त्राटक
भिंतीवरील किंवा फळ्यावरील बारीक छिद्रावर किंवा टिंबावर दृष्टी रोज एकग्र करून नेत्रातून अश्रूपात होईपर्यंत पहात राहावे त्यामुळे नेत्ररोग होत नाहीत. दृष्टीवरील झापड, तंद्रा, आळस वगैरे नष्ट होतात.
कपालभाती
मऊ आसनावर पद्मासन घालून ताठ बसावे आणि मान ताठ ठेवून लोहाराच्या भात्याप्रमाणे नाकाने श्वास वेगाने आत घ्यावा, तो आपोआप घेतला जातोच आणि लगेच न थांबता नाकानेच सोडावा. श्रम वाटेपर्यंत हा नाकाचा भाता तोंड मिटून सुरू ठेवावा. कपालभाती हा एक प्रकारचा प्राणायामच आहे, असे म्हणता येते. कपालभाती करताना मुख्यतः नाकातील, घशातील आणि छातीतील स्नायू व मज्जातंतू यांना व्यायाम घडत असतो. मेंदू आणि कान, डोळे, नाक व घसा यांच्यातील दोषांची शुद्धी होते. कारण या भागातील रुधिराभिसरण वेगाने होते आणि रुधिरामधून मेंदूस व मज्जातंतूस आवश्यक असलेल्या ऑक्सिजन वायूचा भरपूर पुरवठा होतो
प्राणायामाचे दोन प्रकार – अमंत्रक आणि समंत्रक.
अमंत्रक म्हणजे मंत्रावाचून करावयाचा
समंत्रक म्हणजे मंत्रासह उदा., वेदाध्ययनाचा अधिकार असलेल्या त्रैवर्णिकांनी खालील सव्याहृतिक, सशिरस्क गायत्रीमंत्र जपायचा असतो, तो असा : ॐ भूर्भुवः स्वः महः जनः तपः सत्यम्’ या सात व्याहृती उच्चारून नंतर प्रणवोच्चारपूर्वक गायत्रीमंत्र उच्चारायचा आणि गायत्रीमंत्राच्या शेवटी ‘ॐ आपोज्योती रसोऽमृतं ब्रह्म भूर्भवस स्वरोम्’ हे शिरस् (टोक) जोडायचे. किंवा ज्या साधकाची जी उपास्य देवता असेल त्या उपास्य देवतेचा मंत्र प्राणायामाच्या वेळी देवतेच्या अनुग्रहाकरिता जपायचा असतो.
संदर्भ
वर्ग:योग वर्ग:तत्त्वज्ञान वर्ग:आरोग्य वर्ग:प्राणायाम
सॅमसंग एसजीएच-इ३२०
हा सॅमसंगच्या इ मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
अगया गंगै धबधबा
अगया गंगै धबधबा हा तमिळनाडूतील नामक्कल जिल्ह्यात असणारा एक धबधबा आहे. हा कोल्ली डोंगरावर आहे. अय्यरू नदीवर असणारा हा धबधबा सुमारे 300 ft उंचीवरून दरीत कोसळतो. हा अरप्पलेश्वर मंदिरानजिक आहे. याचे चहुबाजूंनी डोंगर आहेत.
वर्ग:तमिळनाडूमधील धबधबे वर्ग:नामक्कल जिल्हा
चिंचोळी धानकी
चिंचोळी धानकी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
चंपारण
बिहारमधील एक खेडेगाव. येथे गांधीजींनी सत्त्याग्रहाचा प्रयोग केला.
वर्ग:बिहारमधील शहरे वर्ग:बिहारचा इतिहास
ऋणको
ऋणको ही कर्ज घेणारी व्यक्ती होय. ज्याने पैसे दिले त्याच्या म्हणजे धनकोच्या, लेखापुस्तकात ऋणकोचे खाते नावे रक्कम शिल्लक दाखवते. बँकेने एखाद्या व्यक्तीस कर्ज दिले असेल तर कर्जाचे खाते नावे रक्कम दाखवेल. व्यवसायाच्या ताळेबंदात ऋणकोच्या खात्यावरील नावे रक्कम ही मालमत्ता म्हणून दाखवली जाते.
वर्ग:व्यापार वर्ग:वाणिज्य वर्ग:बँकिंग
पी.एस. कीर्तना
'''पी.एस. कीर्तना''' (१७ ऑगस्ट, इ.स. १९९२:चेन्नई, भारत - ) ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे. ही मुख्यत्वे तमिळ चित्रपटांतून भूमिका करते.
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
चीनमधील शहरांची यादी
चीनमधील शहरांची यादी ह्या यादीमध्ये आशियामधील चीन ह्या देशातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेली २५ शहरे दिली आहेत. हाँग काँग व मकाओ ह्या विशेष प्रशासकीय क्षेत्रांचा ह्या यादीमध्ये समावेश केला गेला नाही. २०१७ साली १ दशलक्षपेक्षा अधिक लोकसंख्या असलेली १०२ शहरे होती.
चीनमधील २५ सर्वाधिक लोकसंखेच्या शहरांचे नकाशावरील स्थान
वर्ग:शहरांच्या याद्या
फ्रान्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
वर्ग:रिकामी पाने क्रिकेट संघ
टोलेमी
टोलेमी (इ.स.पू. ३६७? - इ.स.पू. २८३?)हा अलेक्झांडर द ग्रेट याचा विश्वासू सेनापती होते. अलेक्झांडरचे चरित्र त्याने लिहिल्याचे सांगितले जाते. अलेक्झांडरच्या अकाली मृत्यूनंतर इजिप्तची सत्ता टोलेमीच्या ताब्यात आली.
वर्ग:इजिप्तचा इतिहास वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मॅक संचालन प्रणाली
(इंग्लिश: Mac OS; मॅक ओएस) ही एक ग्राफिकल वापरकर्ता अंतरपत्र-आधारित संचालन प्रणाल्यांची मालिका आहे, जी अ‍ॅपल (पूर्वी अ‍ॅपल कॉम्प्युटर) या कंपनीने तिच्या संगणक प्रणाल्यांतील मॅकिंटॉश मार्गासाठी विकसित केली आहे. मॅकिंटॉश सदस्य अनुभवाचे श्रेय वाढत्या आलेखीय वापरकर्ता व्यक्तिरेखेकडे जाते. अ‍ॅपलने मॅकिंटॉशच्या संचालन प्रणालीला नंतर हे नाव दिले, आधी १९८४ साली मॅकिंटॉश संगणक प्रकाशित झाला तेव्हा ते सिस्टिम सॉफ्टवेअर या साध्या नावाने ओळखले जाई.
वर्ग:मॅकिंटॉश
बोस्कीच्या गोष्टी
जुन्या-नव्या पिढीतील ज्या लेखकांनी ही पुस्तके अनुवादित केली आहेत, त्यांत बोस्की (उषा मेहता), बोस्कीची गिनती (अंबरीश मिश्र), बोस्कीचा जंगलनामा (किशोर मेढे), बोस्कीची सुनाली (अमृता सुभाष), बोस्कीचे अजबगजब धनवान (अमृता सुभाष), बोस्कीचे पंचतंत्र (सविता दामले), बोस्कीचे तळ पाताळ (मधुकर धर्मापुरीकर), बोस्कीच्या गप्पागोष्टी (मधुकर धर्मापुरीकर) आणि कॅप्टनकाका (विजय पाडळकर) या नऊ पुस्तकांचा समावेश आहे
बोस्कीच्या गोष्टी या पुस्तक मालिकेबद्दल ग्रंथाली प्रकाशनाला मसापचा विशेष पुरस्कार मिळाला आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
राऊल गोन्झालेझ
सांख्यिकी
''११ नोव्हेंबर, इ.स. २००७ची सांख्यिकी.
(qualifying)
वर्ग:स्पेनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जीन स्टोनेल
जीन स्टोनेल (३० डिसेंबर, १९२८:वेलिंग्टन, न्यू झीलंड - २७ जुलै, २००८:वेलिंग्टन, न्यू झीलंड) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५७ ते १९६६ दरम्यान ४ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अमिर्ती धबधबा
अमिर्ती धबधबा हा तमिळनाडू मधील एक धबधबा आहे. तो नेल्लोर जिल्ह्यात स्थित आहे. तो जवादी पर्वतांपासून दक्षिणेस सुमारे २५ किमी लांब आहे.
वर्ग:तमिळनाडूमधील धबधबे वर्ग:अत्यंत छोटी पाने वर्ग:तमिळनाडू
डेव्ही जेकब्स
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:रिकामी पाने
चिंचोळी संगम
चिंचोळी संगम हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
अमोघवज्र
अमोघवज्र ( Amoghavajra अमोघवज्र ;, जन्म ७०५ – निर्वाण ७७४) हे भारतीय बौद्ध भिक्खु होते. तसेच ते बौद्ध भाषांतरकारही होते. अमोघवज्र हे वज्रबोधी यांचे शिष्य होते.. यांनी भाषांतराबरोबर बौद्धधर्माच्या प्रसाराचे काम हाती घेतले. चीनमधे तांत्रिक धम्माचा प्रसार झाला तो अमोघवज्रामुळे. यांनी अनेक तांत्रिकसूत्रांचे व धारिणींचे चीनी भाषेत भाषांतर केले. यांनी नुसते हेच केले नाही तर भारतीय संस्कृतीची चीनी जनतेला ओळख करून दिली.
वज्रबोधी हे दक्षिण भारतातील तर अमोघवज्र उत्तर भारतातील होते. म्हणजेच त्या काळात उत्तरेपासून, अफगाणिस्तान, मध्य आशिया, श्रीलंका, कंबोडिया, मलेशिया, ब्रह्मदेश इत्यादी. देशांमधे हे सर्व श्रमण व त्यांचे संघ ये जा करीत असत. व धम्माच्या प्रसाराच्या कामाची आखणी करीत असत. याचे मुख्य केंद्र अर्थातच नालंदा हे असावे व पलिकडे जावा/सुमात्रा बेटे असावीत. अमोघवज्र त्याच्या गुरुबरोबर चीनला गेला व त्याने त्याच्या गुरुंना त्यांच्या कामात बरीच मदत केली. जेव्हा वज्रबोधी मृत्युशय्येवर होते तेव्हा त्यांनी त्यांच्या या शिष्याकडून एक वचन घेतले. ते म्हणजे त्याने भारतात परत जाऊन नवनवीन बौद्ध ग्रंथ आणावेत व त्याचे भाषांतर करावे. दिलेले वचन पूर्ण करण्यासाठी या महाभागाने ९ वर्षांनी परत भारताची भूमि गाठली. भारतात व श्रीलंकेत त्याने जवळजवळ पाच वर्षे पायपीट केली व अनेक हस्तलिखिते घेऊन परत चीन गाठले. या कामामुळे त्याची कीर्ती सम्राटापर्यंत पोहोचली नसेल तरच नवल. सम्राट त्याच्या कामाने इतका प्रभावित झाला की त्याने अमोघवज्रांना एक बहुमान बहाल केला – ज्याचा अर्थ होतो प्रज्ञा-मोक्ष. काही वर्षांनंतर (७४९) अमोघवज्रांना परत भारतात जाण्याची इच्छा झाली. तशी परवानगी मिळाल्यावर ते बंदरावर पोहोचले. तेवढ्यात सम्राटाला ‘आपण काय केले हे ! असे वाटून त्यांना परत येण्याची विनंतीवजा आज्ञा केली. त्यामुळे अमोघवज्र परत एकदा चीनमधे अडकून पडले पण झाले ते चीनच्या भल्यासाठीच झाले असे म्हणण्यास हरकत नाही. परत फिरल्यावर त्यांनी हिनशान नावाच्या मठात मुक्काम केला व आपले भाषांतराचे काम पुढे चालू ठेवले. दोनच वर्षात त्यांना अजून एक पुरस्कार मिळाला- त्रिपिटकभदंत.
भाषांतर
इ.स. ७७१ साली ताई-शून सम्राटाच्या वाढदिवसाला त्यांनी एक भाषांतरित ग्रंथ सम्राटाला भेट दिला. त्यात सुरुवातीला ते म्हणतात, ‘‘मी लहानपणापासून माझ्या गुरुचरणी स्वतःला वाहून घेतले. त्यांची सेवा मी जवळजवळ १४ वर्षे केली. त्यांची सेवा करतानाच मी त्यांच्याकडून योगशास्त्र शिकलो. त्यानंतर मी भारतात पाच प्रदेशात फिरलो व ५०० ग्रंथ जमा केले. हे असे ग्रंथ होते की आजपर्यंत चीनमधे आणले गेले नव्हते. मी इ.स. ७४६ साली परत राजधानीत आलो. तेव्हापासून आत्तापर्यंत मी ७७ ग्रंथांचे भाषांतर केले आहे.’’ आठव्या शतकात हे एकमेव पंडीत होते ज्यांनी एवढे भव्यदिव्य काम केले. ते स्वतः तांत्रिक असल्यामुळे त्याने तांत्रिक मार्गावर बरीच पुस्तके लिहिली असावीत. त्यांच्या काही ग्रंथांची नावे खाली देत प्रमाणे,
एका धारिणीचे नाव आपण पाहिले असेल सर्व रोग. यात कुठल्याही रोगापासून कशी सुटका करून घ्यावी याबद्दल विवेचन आहे आणि गंमत म्हणजे या ग्रंथात म्हणे पुष्कळ आकडेमोड आहे. एवढे प्रचंड काम करून अखेरीस ७०व्या वर्षी अमोघवज्रांनी आपला देह ठेवला. सम्राटावर त्यांचा एवढा प्रभाव होता की त्यांना मरणोत्तरही काही पुरस्कार व पदव्या देण्यात आल्या.
वर्ग:बौद्ध धर्म वर्ग:बौद्ध भिक्खू वर्ग:इ.स. ७०५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ७७४ मधील मृत्यू वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:भारतीय बौद्ध
इगोर सेम्शोव
इगोर सेम्शोव हा एक रशियन फुटबॉलपटू आहे.
वर्ग:रशियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कॉर्नवॉल पार्क
कॉर्नवॉल पार्क हे न्यू झीलंडच्या ऑकलंड शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.
२८ मार्च १९६९ रोजी न्यू झीलंड आणि इंग्लंड संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला महिला कसोटी सामना खेळविण्यात आला.
वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट मैदाने वर्ग:ऑकलंड
महेंद्र यादव
महेंद्र यादव हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य आहेत. ते दिल्लीच्या विकासपुरी विधानसभा मतदारसंघातून २०१३ च्या विधानसभा निवडणुकीत आमदार म्हणून निवडून गेले होते.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चौदा शुभ योग
हिंदू पंचांगाप्रमाणे चौदा शुभयोग खालीलप्रमाणे आहेत.-
अवेनिदा पाउलिस्ता
अवेनिदा पाउलिस्ता (पोर्तुगीज: Avenida Paulista) हा साओ पाउलो, ब्राझिलमधील एक अत्यंत प्रतिष्ठित रस्ता आहे. ब्राझिलमधील अनेक मोठ्या कंपन्यांची मुख्यालये या रस्त्यावर आहेत.
चौदा शुभ योग
दुसऱ्या एका यादीप्रमाणे आनंदादि २८ योग आहेत, ते असे :-
अवेनिदा पाउलिस्ता
वर्ग:साओ पाउलो
चौदा शुभ योग
१ आनन्द, २ कालदण्ड, ३ धूम्र, ४ धाता, ५ सुधाकर सौम्य, ६ ध्वाङ्क्ष, ७ केतु, ८ श्रीवत्स, ९ वज्र, १ ० मुद्र, ११ छत्र, १२ मित्र, १३ मानस, १४ पद्म, १५ लुम्ब, १६ उत्पात, १७ मृत्यु, १८ काण, १९ सिद्धि, २० शुभ, २१ अमृत, २२ मुसल, २३ अन्तक गद, २४ कुञ्चर मातङ्ग, २५ राक्षस, २६ चर, २७ सुस्थिर आणि २८ वर्धमान
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:याद्या वर्ग:हिंदू पंचांग
तांबट (पक्षी)
तांबट (शास्त्रीय नावः Megalaima haemacephala indica) हा महाराष्ट्रात प्रामुख्याने मोठ्या प्रमाणावर आढळणारा पक्षी आहे. याला इंग्रजीत कॉपरस्मिथ किंवा क्रिमसनब्रेस्टेड बार्बेट तर हिंदीत छोटा बसंत असे म्हणतात. हा तांबूस रंगाचा असून साधारणपणे चिमणीच्या आकाराचा असतो. अतिशय दाट झाडीत याचे वास्तव्य असल्याने सहजपणे दिसत नाही. परंतु उन्हाळ्याच्या दिवसात यांचे दिवसभर तांब्यावर घण घालताना जसा आवाज येतो तसा दिवसभर आवाज काढत रहातो. त्यामुळे याचे अस्तित्व लक्षात येते. याचे पुकपुक्या असे स्थानिक नावही काही ठिकाणी आढळते.
आहार
या पक्ष्याच्या आहारात प्रामुख्याने फळांचा समावेश असतो. त्यातही वड-पिंपळाची फळे तो आवडीने खातो. त्याला रसयुक्त फळे आवडतात. तसेच ठरावीक फुलांच्या पाकळ्याही खातो. प्रथिनांची गरज भागवण्यासाठी तांबट पक्षी काही ठरावीक कीटकही खातो. तांबट आपल्या शरीराच्या दीड ते तीन पट फलाहार करतो असे आढळून येते.
मिलन
फेब्रुवारी ते एप्रिल या कालावधीत तांबट पक्ष्यांचा विणीचा हंगाम असतो. तांबट पक्ष्याची जोडी आपले घरटे एका ठरावीक उंचीवरील आडव्या फांदीवर करते असे आढळून येते. अंडी उबवण्याचे काम नर आणि मादी आळीपाळीने करतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:पक्षी वर्ग:भारतीय उपखंडातील पक्षी
लोणावळा रेल्वे स्थानक
लोणावळा हे पुणे जिल्ह्याच्या लोणावळा ह्या लोकप्रिय पर्यटनस्थळामधील रेल्वे स्थानक आहे. लोणावळा मध्य रेल्वेच्या मुंबई-पुणे रेल्वेमार्गावरील एक प्रमुख स्थानक व पुणे उपनगरी रेल्वेवरील शेवटचे स्थानक असून पुणे उपनगरी सेवा येथे संपते. लोणावळ्यामध्ये येथून जाणाऱ्या सर्व लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्यांचा थांबा आहे.येथे रोज गरमागरम भेळ मिळते
रोज थांबा असणाऱ्या लांब पल्ल्याच्या एक्सप्रेस गाड्या
वर्ग:पुणे उपनगरी रेल्वे वर्ग:पुणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
ग्वेन सदरलँड
ग्वेन सदरलँड (१९२१:न्यू झीलंड - १९९५:वेलिंग्टन, न्यू झीलंड) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५७ मध्ये ३ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चैत्र शुद्ध नवमी
...
या दिवशी साजरे करण्यात येणारे सण व उत्सव
Chaitra चैत्र Chaitra
प्राण
प्राण - (Vital)
स्वरूप
प्राण ही पहिली प्रधान ऊर्जा होय.'प्रा' म्हणजे प्रधान व 'ण' म्हणजे ऊर्जा मोजण्याचे सर्वात लहान परिमाण.ऊर्जा प्रवाहाचा आण्विक किंवा प्राथमिक प्रारंभ म्हणजे प्राण होय.विश्वात जे जे काही कंपन पावते ते प्राणच असते - प्रकाश, उष्णता, नाद, चुंबकत्व, गुरुत्वाकर्षण,विद्युत, शक्ती, जोम, जीवन व उत्साह ही सारी प्राणाचीच रूपे आहेत.प्राण म्हणजे एक प्रकारची संमिश्र, बहुआयामी ऊर्जा असे वर्णन करण्यात येते. ही बहुआयामी ऊर्जा विद्युत, चुंबकीय, प्रकाशीय व औष्णिक ऊर्जांचे एकत्रीकरण असते.प्राण अतिशय सूक्ष्मरूपाने विद्यमान असतो व कोणत्याही उपलब्ध वैज्ञानिक अवजारांनी व पद्धतीने त्याचे आत्तापर्यंत मापन केले गेलेले नाही.प्राण अणुपेक्षाही सूक्ष्म असतो कारण अणूच्या आत दडलेला प्राण म्हणून तोच सर्व अणुमध्ये विद्यमान असतो. संपूर्ण विश्वात सजीव वस्तूंमध्ये व्यापून राहिलेली एक मूलभूत, अनादी शक्ती.
शरीरातील इडा, पिंगला व सुषुम्ना या तीन नाड्यांमधून ही शक्ती कार्य करते. श्वासाने या शक्तीचे नियमन करता येते. यालाच प्राणायाम असे म्हणतात.
पंचप्राण
प्राण - शरीराची चालक शक्ती
अपान - शरीरातून बाहेर टाकला जाणारा वायु.
व्यान -
उदान -
पंच उपप्राण व त्यांचे कार्य
कूर्म - जांभई
कृकर - ढेकर
देवदत्त - उचकी
धनंजय - शरीराला पुष्टी देणे / मृत शरीर फुगविणे
अधिक माहितीसाठी - वाचा: प्राणायाम
संदर्भ
वर्ग:योग वर्ग:तत्त्वज्ञान वर्ग:आरोग्य वर्ग:प्राणायाम
अंजु वीडु धबधबा
अंजु वीडु धबधबा हा तमिळनाडू राज्याच्या दिंडुक्कल क्षेत्रात असलेला धबधबा आहे. तो कोडाईकनाल पासून 27 km दूर आहे. तो तेथील विल्लापट्टी क्षेत्रात आहे.
यॉन थेरॉन
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जर्मनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
वर्ग:रिकामी पाने क्रिकेट
फेडरिको पेन्या
फेडरिको फाबियान पेन्या (१५ मार्च, इ.स. १९४७:लारेडो, टेक्सास - ) हे अमेरिकेतील राजकारणी आहेत. पेन्या हे डेन्व्हरचे महापौर, कॉलोराडोच्या प्रतिनिधीगृहाचे सभासद, अमेरिकेचे वाहतूकसचिव आणि अमेरिकेचे उर्जासचिव पदावर होते.
पेन्या डेन्व्हरच्या महापौरपदी असताना त्यांच्या प्रयत्नांने डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ बांधला गेला. शहराकडून विमानतळाकडे जाणाऱ्या रस्त्यास त्यांचे नाव देण्यात आले आहे.
वर्ग:डेन्व्हरचे महापौर वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
तमरध्वज साहू
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
चौदा वेदकालीन शैव
चौदा वेदकालिन शैव खालीलप्रमाणे आहेत.-
लहान कोरल
लहान कोरल (इंग्लिश:Eurasian Whimbrel; हिंदी:छोटा गोंघ, छोटा गुलिंदा) हा एक पक्षी आहे.
चौदा वेदकालीन शैव
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:याद्या
मनोज कुमार (दिल्लीतील राजकारणी)
मनोज कुमार हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते दिल्लीच्या कोंडली विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लहान कोरल
ओळख
हा पक्षी हुबेहूब कोरलसारखाच; परंतु आकाराने लहान असतो. त्याच्या काळ्या डोक्यावर मधोमध पांढुरकी पट्टी, पांढुरक्या भुवया, चोच लहान असते. डोक्यावर रुंद काळे पांढरे पट्टे असतात. पिसांचा वर्ण गर्द आणि तपकिरी असतो. शेपटीवर असलेला पांढुरका त्रिकोण अस्पष्ट, पंखांखाली रंग पांढरा शुभ्र आणि त्यावर धुरकट रंगाचे पट्टे असतात.
वितरण
हे पक्षी भारतीय उपखंड, श्रीलंका, मालदीव, लक्षद्वीप, अंदमान आणि निकोबार बेटांच्या समुद्रकिनाऱ्यावर हिवाळी पाहुणे असतात.
निवास
ते दलदली, सागरकिनारे, चिखलाणी अश्या भागात वास्तव्य करतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
ओलिफर कान
हा जर्मनीचा फुटबॉलपटू आहे.
वर्ग:जर्मनीचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बेळगांव जिल्हा
बेळगांव हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील उत्तर भागातील जिल्हा आहे.बेळगांव शहर हे बेळगांव जिल्ह्याचे व बेळगांव विभागाचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. बेळगांव शहराचे कामकाम बेळगांव महानगरपालिका पाहते. बेळगांव जिल्ह्यातील काही भाग वादग्रस्त असून महाराष्ट्र-कर्नाटक राज्ये अनेक वर्षांपासून या वर वाद घालीत आहेत. जिल्ह्यात मराठी व कन्नड या प्रमुख भाषा आहेत.
तालुके
बेळगांव जिल्ह्यात खालील तालुके समाविष्ट आहेत-
बेळगांव जिल्ह्यात १२७८ खेडी असून एकूण (जिल्ह्याचे) क्षेत्रफळ १३,४१५ चौ.कि.मी आहे तर एकूण लोकसंख्या ४२,०७,२६४ इतकी आहे.पैकी ३१.९५ लाख ही ग्रामीण लोकसंख्या आहे. बेळगांवचे वातावरण आल्हाददायक असून येथील वनस्पती मुख्यत: सदाहरीत आहेत. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ५० इंच आहे.
हेही पहा
\
संदर्भ
वर्ग:बेळगांव जिल्हा वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे
बेट्टी थॉर्नर
बेट्टी आयरीन थॉर्नर (२३ फेब्रुवारी, १९३८:न्यू झीलंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५७ ते १९६१ दरम्यान ३ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. ही डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कॉलिन मन्रो
आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द
त्याने दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध २१ डिसेंबर २०१२ रोजी २०-२० पदार्पण तर एकदिवसीय पदार्पण १२ जानेवारी २०१२ रोजी झाले. टी२०त तीन शतके ठोकणारा कॉलीन जगातला पहिला फलंदाज आहे व याखेरीज अनेक विक्रम त्याच्या नावावर आहेत.
आयपीएल
कॉलीन आयपीएलमध्ये सध्या दिल्ली डेअरडेव्हिल्सकडून खेळतो. याआधी सन २०१६ मध्ये तो कोलकाता नाईट रायडर्सकडून सुद्धा आयपीएलमध्ये खेळला आहे.
कॉर्बीन ब्लेऊ
कॉर्बीन ब्लेऊ (इंग्लिश: Corbin Bleu Reivers, कॉर्बीन ब्लेऊ ;) (फेब्रुवारी २१, इ.स. १९८९ - हयात) हा अमेरिकन अभिनेता, संगीतकार, गीतकार, नर्तक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:कॅनडाचे गायक वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
अय्यनार धबधबा
अय्यनार धबधबा तमिळनाडू राज्याच्या विरुधुनगर जिल्ह्यामधील एक धबधबा आहे. हा धबधबा राजापलयम शहराच्या १० किमी पश्चिमेस स्थित असून ते एक लोकप्रिय स्थानिक पर्यटनस्थळ आहे.
वर्ग:तमिळनाडूमधील धबधबे वर्ग:विरुधुनगर जिल्हा
संयुक्त राष्ट्रे परियोजना कार्यालय
संयुक्त राष्ट्रे परियोजना कार्यालय हे संयुक्त राष्ट्रांचा एक भाग आहे.
गझल
गझल एक वृत्तप्रकार आहे, त्याचप्रमाणे तो एक काव्यप्रकार व गायनप्रकारही आहे. इस्लामी सांस्कृतिकडून भारतीय संगीतास मिळालेल्या देणगीत या सुगम गायनप्रकाराचा समावेश होतो.
मोहिंदर गोयल
मोहिंदर गोयल हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते दिल्लीच्या रिठाला विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
गझल
इतिहास
प्राचीन इराणमधील (पर्शियामधील) या प्रेमगीताचा प्रकार भारतात सूफी संतांच्यामुळे रुजला. ईश्वर-भक्ताचे नाते प्रियकर-प्रेयसीमधील संबंधाच्या परिभाषेत स्पष्ट करणाऱ्या या संतांनी आपली प्रार्थनागीते गझल या काव्यप्रकारात रचली आणि त्यांना सांगीतिक आकार देताना भारतीय रागतालांचा उपयोग केला. भारतातील संगीतपरंपरा आणि संगीत निषिद्ध मानणाऱ्या इस्लामचा विजय या दोन्हींचा परिपाक म्हणजे हा गायनप्रकार होय, तेराव्या शतकातील सूफी संत "ख्वाजा मुईनुद्दीन चिश्ती" व खिलजी आणि तुघलक साम्राज्यांचा राजकवी अमीर खुसरौ  यांच्यामुळे पुढे हा प्रकार फोफावला. अनेक मोगल बादशहांनीही पुढे या प्रकारास राजाश्रय दिला. शेवटचा मोगल बादशहा बहादूरशाह जफर याच्या पदरी  गालिब  व जौक हे प्रसिद्ध गझलरचनाकार शायर असून स्वतः जफर एक प्रसिद्ध शायर होता.
मोहिंदर गोयल
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गझल
इतिहास
गझल हा एक वृत्ताचा, काव्याचा आणि गायनाचा प्रकार आहे. गझल हा प्रकार प्राचीन असून, अरबी काव्यात ह्या प्रकाराचा जन्म इस्लाम धर्माच्या स्थापनेअगोदरचा आहे.
रचना
गझलेमधे साधारणपणे पाच ते पंधरा कडवी असतात. प्रत्येक कडवे हे दोन ओळींचा एक शेर असते. गझलेतील दोन सारख्या चरणांना मिळून ‘मिसरा’ म्हणतात.
गझलेतला प्रत्येक शेर ही एक दोन चरणांची स्वतंत्र कविता असते. गझलेचे अनेक चरण असतात. एका गझलेत कमीत कमी पाच व अधिकात अधिक सतरा शेर असतात. पण यासंबंधी कोणताही काटेकोर नियम नसतो. शेरातील शेराच्या शेवटी येणाऱ्या सारख्या शब्दांना ‘रदीफ’ म्हणतात. यांचे यमकाशी साम्य आहे. या रदीफच्या आधी येणाऱ्या व सारखे ध्वनी असणाऱ्या शब्दांना ‘काफिया’ म्हणतात. यांचे अनुप्रासांशी साम्य आहे. ज्या शेराच्या दोन्ही मिसरांमध्ये रदीफ आणि काफिया सारखे असतात, त्या शेरास ‘मतला’ म्हणतात. गझलाच्या आरंभी बहुधा मतला असतोच.गझलाच्या पहिल्या शेरास ‘स्थायी’ म्हणतात. उरलेल्या सर्व शेरांना ‘अंतरे’ म्हणतात. बहुधा सर्व अंतऱ्यांची चाल सारखी असते. ज्या रागांत ठुमरी व टप्पा हे गायनप्रकार आविष्कृत होतात, त्यांचाच उपयोग गझलांच्या बाबतीतही बहुधा केला जातो. अर्थात रागविस्तार वा रागाची शास्त्रोक्तता यांवर भर नसतो. गझलेबरोबरचा ठेका दुसऱ्या शेरापासून किंवा पहिल्या शेराच्या चरणार्धापासून सुरू होतो. दादरा, रूपक, केरवा, पुश्तो हे ताल बहुधा वापरले जातात. पहिला शेर विलंबित लयीत आणि बाकीचे मध्य लयीत गायले जातात.
मराठी गझल
अमृतराय हे मराठीतले पहिले गझलकवी होत. ‘जगव्यापका हरीला नाही कसे म्हणावे’ ही त्यांची गझल इ.स. १७२९ च्या सुमारास लिहिली गेली. हीच मराठीतली पहिली गझल समजली जाते. त्यानंतर कविवर्य मोरोपंत यांनीही गझला लिहिल्याचे ज्ञात आहे.
समाजवादी पक्ष (फ्रान्स)
समाजवादी पक्ष (Parti socialiste, PS) हा फ्रान्स देशामधील एक प्रमुख राजकीय पक्ष आहे. डाव्या अंगाची राजकीय धोरणे असलेल्या समाजवादी पक्षाची स्थापना इ.स. १९६९ मध्ये झाली. सध्याच्या फ्रेंच राष्ट्रीय संसदेत ५७७ पैकी १८६ तर सेनेटमध्ये ३४८ पैकी १४३ जागा समाजवादी पक्षाकडे आहेत.
इ.स. १९८१ साली अध्यक्षीय निवडणुक जिंकून फ्रांस्वा मित्तराँ हे पहिले समाजवादी राष्ट्राध्यक्ष बनले तर मे २०१२ मधील निवडणुकीत ह्या पक्षाच्या फ्रांस्वा ऑलांद ह्यांनी विजय मिळवला.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्समधील राजकारण
गझल
मराठी गझल
पुणे विद्यापीठात डॉ. अविनाश सांगोलेकर यांच्या अध्यक्षतेखाली १२ जानेवारी २०१७ च्या आसपास ‘मराठी गझलेचा जागतिक संचार’ या विषयावर चर्चासत्र झाले.
मराठी गझलेचा परिचय करून देणारे पुस्तक
'मराठी गझल - प्रवाह आणि प्रवृत्ती' हे डॉ. अविनाश सांगोलेकर यांनी मराठी गझलविषयी लिहिलेल्या लेखांचे संकलन आहे. मराठी गझलेविषयी प्रसिद्ध झालेल्या विविध समीक्षालेखांचा समावेश त्यांनी या पुस्तकात केला आहे. मराठी गझलेच्या उगमापासून अगदी नव्या गझलकारांच्या पुस्तकांपर्यंत अनेक गोष्टींची मीमांसा त्यांच्या पुस्तकात येते. माधव ज्युलियन, सुरेश भट यांच्यापासून प्रसाद कुलकर्णी, हृदय, चक्रधर आदी नव्या गझलकारांपर्यंतचा मागोवाही या पुस्तकातून येतो. वेगवेगळी उदाहरणे सांगत त्यांनी गझलेचे सौंदर्य उलगडून दाखवले आहे.
संदर्भ
वर्ग:काव्यप्रकार
रामनवमी
चैत्र शुद्ध नवमी हा हिंदू पंचागानुसार चैत्र महिन्यातील नवरात्राचा नववा दिवस आहे. या तिथीस भगवान विष्णूचा सातवा अवतार समजले गेलेले श्री राम यांचा जन्म झाला, अशी मान्यता आहे. हा दिवस श्री रामनवमी म्हणून साजरा करतात.
स्वरूप
दुपारी सूर्य डोक्यावर आल्यावर (दुपारी १२:०० वाजता) रामजन्माचा सोहळा होतो.श्रीरामाच्या मूर्तीला पाळण्यात घातले जाते. श्री रामांच्या चित्रास वा मूर्तीस इतर हारांसमवेतच गाठीपण घालतात. श्री रामांची पूजा करताना त्यानां करंगळीजवळच्या बोटाने, म्हणजेच अनामिकेने गंध लावतात. तसेच श्री रामांना हळद-कुंकू वहातांना आधी हळद अन् नंतर कुंकू, उजव्या हाताच्या अंगठा आणि अनामिका यांच्या चिमटीत घेऊन चरणांवर वाहतात. श्रीरामांना केवडा, चंपा, चमेली अन् जाई ही फुले वाहतात. त्यानंतर आरती करून प्रसाद वाटतात. रामजन्माच्या दिवशी साजऱ्या केल्या जाणाऱ्या उत्सवांत रामजन्माचा पाळणा अवश्य म्हटला जातो.
श्रीरामनवमीच्या दिवशी मठ-मंदिरात भजन, पूजन, कीर्तन, प्रवचन इत्यादी कार्यक्रम करून हा जन्मोत्सव सोहळा साजरा केला जातो. काही ठिकाणी तर गुढीपाडवा ते रामनवमी ह्या काळांत रामायण ग्रंथाचे वाचन, रामकथेचे निवेदन, गीत रामायणाचे गायन वगैरे कार्यक्रमही केले जातात. श्रीराम हे सर्व आबालवृद्धांची लाडकी देवता असल्यामुळे सर्व लहान थोर मंडळी ह्या उत्सवात भाग घेतात.
राम जन्म कथा
हिंदू धर्मग्रंथानुसार, त्रेतायुगातील रावणाचे अत्याचार संपवण्यासाठी आणि धर्माची पुनर्स्थापना करण्यासाठी भगवान विष्णूने मृत्यूच्या जगात श्री राम म्हणून अवतार घेतला. श्री रामचंद्रजींचा जन्म चैत्र शुक्ल नवमीला राणी कौशल्याच्या पोटी पुनर्वसु नक्षत्रात आणि कर्क राशीत राजा दशरथाच्या घरी झाला. रामायणानुसार, अयोध्येचा राजा दशरथ याला तीन बायका होत्या, परंतु फार काळ राजा दशरथला संततीचे सुख कोणीही देऊ शकले नाही, त्यामुळे राजा दशरथ खूप अस्वस्थ असायचे. पुत्रप्राप्तीसाठी राजा दशरथ यांना वशिष्ठ ऋषींनी पुत्रकामेष्टी यज्ञ करण्याची कल्पना दिली होती. यानंतर राजा दशरथाने आपल्या जमाई महर्षी ऋषिश्रृंगासोबत यज्ञ केला. त्यानंतर यज्ञकुंडातून एक दैवी पुरुष हातात खीरची वाटी घेऊन बाहेर आला. यज्ञ संपल्यानंतर महर्षी ऋषीशृंगाने दशरथाच्या तीन पत्नींना खीरची वाटी खायला दिली. खीर खाल्ल्यानंतर काही महिन्यांनी तिन्ही राण्या गरोदर राहिल्या. बरोबर ९ महिन्यांनंतर, राजा दशरथाची ज्येष्ठ राणी कौशल्याने राम, भगवान विष्णूचा सातवा अवतार, कैकेयी यांनी भरत आणि सुमित्रा यांना लक्ष्मण आणि शत्रुघ्न यांना जन्म दिला. भगवान रामाचा जन्म दुष्ट प्राण्यांचा नाश करण्यासाठी पृथ्वीवर झाला होता.
देवतेचे महत्व
कबीर साहेब जी आदिरामाची व्याख्या स्पष्ट करतात की आदिराम हा अविनाशी देव आहे जो सर्वांचा निर्माता आणि पालनकर्ता आहे. ज्याच्या एका इशाऱ्यावर पृथ्वी आणि आकाश कार्य करतात, ज्याच्या स्तुतीमध्ये तेहतीस श्रेणी देवी-देवता नतमस्तक होतात. जो पूर्णपणे मोक्ष आणि आत्मस्वरूप आहे.
अगहन पंचमी
भारतभर रामजन्म हा चैत्र शुक्ल नवमीला झाला असे समजले जात असले तरी, ज्या अयोध्येत रामाचा जन्म झाला, त्या अयॊध्येतील वैश्य समाज रामाचा जन्म मार्गशीर्ष महिन्यातील पंचमीला झाला असे मानतात. त्या पंचमीला अगहन पंचमी म्हणतात. (मार्गशीर्षाला हिंदीत अगहन म्हणतात!)
याला आधार म्हणजे तुळशीदासाच्या 'राम चरित मानसा'मधील खालील उल्लेख:- मंगल मूल लगन दिनु आया| हिम रिपु अगहन मासु सुहावा|| ग्रह तिथि नखतु जोगु वर बारू| लगन सोधि विधि कीन्ह विचारू||
रामनवमीचे महत्त्व
रामनवमी संपूर्ण भारतात साजरी केली जाते. तेलंगणातील भद्राचलम मंदिर हे अशा ठिकाणांपैकी एक आहे जिथे रामनवमी मोठ्या थाटामाटात साजरी केली जाते. चैत्र नवरात्रीचीही समाप्ती रामनवमीच्या दिवशी होते. हिंदू धर्मग्रंथानुसार, भगवान श्री रामजींचा जन्म या दिवशी झाला होता, म्हणून भक्त ही शुभ तिथी राम नवमी म्हणून साजरी करतात आणि पवित्र नद्यांमध्ये पवित्र स्नान करतात.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव वर्ग:महाराष्ट्रातील सार्वजनिक सुट्ट्या वर्ग:हिंदू धर्म
बामेन धबधबा
वर्ग:तमिळनाडूमधील धबधबे वर्ग:रिकामी पाने
चुरमुरा (उमरखेड)
चुरमुरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
चुरमुरा है गाव भौगोलिक दृष्ट्या खुप छान गाव आहे या गावा मध्ये सदाहरित वृक्षांची लागवड भरपूर प्रमाणात आहे
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
बल्गेरिया
बल्गेरियाचे प्रजासत्ताक (Република България) हा मध्य युरोपातील एक देश आहे. बल्गेरियाच्या उत्तरेला रोमेनिया, पूर्वेला काळा समुद्र, दक्षिणेला तुर्कस्तान व ग्रीस आणि पश्चिमेला मॅसिडोनिया व सर्बिया हे देश आहेत. सोफिया ही बल्गेरियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.
बल्गेरिया युरोपियन संघाचा तसेच नाटो, युरोपियन परिषद, संयुक्त राष्ट्रे इत्यादी अनेक महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय संघटनांचा सदस्य आहे.
चतुःसीमा
बल्गेरियाच्या उत्तरेला रोमेनिया, पूर्वेला काळा समुद्र, दक्षिणेला तुर्कस्तान व ग्रीस आणि पश्चिमेला मॅसिडोनिया व सर्बिया हे देश आहेत.
राजकीय विभाग
बल्गेरिया देशाचे एकूण २८ प्रांत आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:युरोपातील देश
तसलीम उद्दीन
तसलीम उद्दीन ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
मार्सेलो लिप्पी
मार्सेलो रोमियो लिप्पी (१२ एप्रिल, १९४८ - ) हा चा व्यावसायिक फुटबॉल खेळाडू आणि प्रशिक्षक आहे. हा २००४-२००६ दरम्यान इटलीच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघाचा प्रशिक्षक होता. याच्या मार्गदर्शनाखाली इटलीने २००६चा फिफा विश्वचषक जिंकला
वर्ग:इटलीचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इटलीचे फुटबॉल प्रशिक्षक वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शेखर सी. मांडे
'''शेखर सी. मांडे''' (५ एप्रिल १९६२) एक संरचनात्मक आणि कंप्यूटेशनल जीवविज्ञानी आहे. सध्या ते वैज्ञानिक व औद्योगिक संशोधन परिषद महाप्रबंधक पदांवर कार्यरत आहेत. तसेच ते वैज्ञानिक व औद्योगिक संशोधन विभागाचे सचिव आहेत.मांडे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे स्वदेशी विज्ञान अभियान विज्ञान भारती यांचे उपाध्यक्ष आहेत.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म
जिब्राल्टर राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
वर्ग:रिकामी पाने क्रिकेट
दमित्री सिचेव
वर्ग:रशियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वाम
ईल (वांब) हा ॲंग्विलिडी मत्स्यकुलातील ॲंग्विला वंशाचा मासा आहे. या वंशाचे मासे गोड्या पाण्यात राहणारे असून यूरोप, उत्तर अमेरिका, जपान, भारत इ. प्रदेशांत आढळतात. यूरोपीय जातीचे नाव ॲंग्विला आहे.
वर्णन
ॲंग्विला आणि भारतीय जातीचे ॲंग्विला बेंगालेन्सिस असे आहे. भारतीय ईलचे मराठी नाव अहीर आहे. याचे शरीर सापासारखे असून लांबी १.५ सेंमी. पर्यंत असते. श्रोणि-पक्ष (ढुंगणावर असणारे पर म्हणजे हालचालीस अथवा तोल सांभाळण्यास उपयुक्त त्वचेच्या स्‍नायुमय घड्या) नसतात. बहुतेक जातींत लांब पृष्ठ-पक्ष आणि गुद-पक्ष शेपटाच्या टोकावर एकमेकांना मिळून एक अखंड पक्ष तयार होतो. शरीरावर खवले नसून त्वचा बुळबुळीत असते. ईल मांसाहारी आहे. ईल माशाचे जीवनवृत्त असामान्य आहे.
माशाचा प्रकार
विद्युत् ईल हा खऱ्या ईल माशासारखा जरी दिसत असला तरी याचा त्याच्याशी काही संबंध नाही. इलेक्ट्रोफोरिडी मत्स्यकुलातील इलेक्ट्रोफोरस वंशातील हा मासा असून त्याचे शास्त्रीय नाव इलेक्ट्रोफोरस इलेक्ट्रिकस असे आहे. हा गोड्या पाण्यात राहणारा असून दक्षिण अमेरिकेत आढळतो. याचे शरीर दंडगोलाकार असून लांबी ९० सेंमी. पेक्षा जास्त असते. २.४ मी. लांबीचे विद्युत् ईल देखील आढळले आहेत. शरीराचा ४/५ भाग शेपटीने व्यापलेला असतो. पृष्ठ-पक्ष आणि श्रोणि-पक्ष नसतात. पुच्छ-पक्ष लांब व गुद-पक्षाशी सलग असतो. खवले नसतात. गुदद्वार गळ्याच्या अधर (खालच्या) पृष्ठावर असते. रंग हिरवा-तपकिरी प्रौढाच्या डोक्याची खालची बाजू आणि गळा चकचकीत नारिंगी रंगाचा असतो. शेपटीच्या दोन्ही बाजूंना तिच्या लांबीभर एकेक विद्युत् अंग (वीज उत्पन्न करणारे इंद्रिय) असते. ते ‘इलेक्ट्रोब्‍लास्ट’ (विद्युत् उत्पादक) या घटकांचे बनलेले असून त्यांची मांडणी शुष्क विद्युत् घटमालेच्या विद्युत् घटांसारखी असते. या माशाला स्पर्श केल्याबरोबर जोराचा धक्का बसतो. मासे, उभयचर (पाण्यात व जमिनीवर संचार करणारे प्राणी) आणि घोड्यासारखे मोठे सस्तन प्राणी याने दिलेल्या विजेच्या धक्क्याने मूर्च्छित होतात किंवा मरतात. मनुष्य हा धक्का फारच थोडा वेळ सहन करू शकतो. हा धक्का सु. ३०० व्होल्टइतक्या विद्युत् दाबाचा असतो. हा मासा भक्ष्याला मूर्च्छित करण्याकरिताच विद्युत् धक्क्यांचा उपयोग करतो.
वाम (बाले). या माशाचा समावेश अँग्विलिफॉर्मिस गणातील म्युरीनिसॉसिडी कुलात करतात. या कुलातीलम्युरिनीसॉक्स सिनेरिअस व म्यु. टॅलॅबोनॉयडीस या दोन जाती वाम या नावाने ओळखल्या जातात. त्यांचा प्रसार तांबडा समुद्र, भारतात नदीमुखे व समुद्रात, मलयाद्वीपसमूह व ऑस्ट्रेलिया येथे आहे. तसेच भारताच्या सागरी, नदीमुखखाड्यांत व द्वीपकल्पीय भागात गोड्या पाण्यात तो सर्रास आढळतो. याचे शरीर सापासारखे खूपच लांब असते. पाठीवरील, शेपटीवरील व गुदाजवळील पर (हालचालींस व तोल सांभाळण्यास उपयुक्त स्नानुमय घड्या) एकत्र जुळून झालर तयार झालेली असते आणि शेपटी चापट असते. सामान्यतः लांबी ७५ सेंमी. असते पण १५२ सेंमी. पर्यंत लांबीचे मासेही आढळतात. मुस्कट लांबट असते. तोंड मोठे असून डोळ्यांच्या मागे गेलेले असते. दात मोठे व बळकट असतात. त्याचा रंग रुपेरी असून पोटावर तो पांढरा होत जातो. उभा पक्ष (पर) पिवळसर असतो व त्याच्या कडा काळ्या असतात. अंसपक्ष (छातीवरील पर) पिवळा किंवा काळा असतो. म्यु. टॅलॅबोनॉयडीस या जातीचा अंसपक्ष लहान असतो, हे तिचे वैशिष्ट्य होय.
महाराष्ट्रात याच्या चार कुलांतील सहा जाती आढळतात. व्यापारी दृष्ट्या म्यु. टॅलॅबोनॉयडीस ही जाती महत्त्वाची असून ती किनाऱ्यापासून आत समुद्रतळाला राहणारी आहे. तिची दर वर्षी सु. ५,००० टन मासेमारी होते. इतर वाम मासे (यांना इंग्रजीत मोरे म्हणतात) समुद्रकिनारी प्रदेशात, विशेषतः खडकांतील किंवा दगडांतील कपारींत आढळतात. जगभरच्या जलजीवालयांत ते ठेवलेले असतात. ऑफिक्थिइडी कुलातील पिसोडोनोफीस बोरो ही एकच जाती नदीमुखात आढळते व ती बहुधा वाळूमध्ये सापडते. वाम माशाचे मांस खाण्याच्या दृष्टीने उत्तम असते.
प्लेट नदीची लढाई
प्लेट नदीची लढाई ही दुसऱ्या महायुद्धातील पहिली नाविक लढाई होती. ही लढाई १३ डिसेंबर इ.स. १९३९ रोजी घडली दक्षिण अटलांटिक महासागरामध्ये प्लेट नदीजवळ घडली.
वर्ग:दुसरे महायुद्ध वर्ग:इ.स. १९३९
मेरी वेब
मेरी वेब (९ एप्रिल, १९३६:ड्युनेडिन, न्यू झीलंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५७ ते १९६१ दरम्यान ४ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
बीर शोला धबधबा
वर्ग:तमिळनाडूमधील धबधबे वर्ग:रिकामी पाने
उत्तर कन्नड जिल्हा
उत्तर कन्नड हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील उत्तर भागातील कोकणातील एक जिल्हा आहे. याचे मुख्य शहर कारवार येथे आहे. हा जिल्हा बेळगांव प्रशासकीय विभागात मोडतो.
चतुःसीमा
उतर कन्नडाच्या उत्तरेला गोवा राज्य, आणि बेळगाव जिल्हा, पूर्वेला धारवाड आणि हावेरी जिल्हा, दक्षिणेला शिमोगा आणि उडपी जिल्हा, तर पश्चिमेला अरबी समुद्र आहे.
वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे वर्ग:उत्तर कन्नड जिल्हा
नरेश बलियान
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सूर्यमासा
सेंट्रार्किडी मत्स्यकुलातील अनेक प्रजातींमधील गोड्या पाण्यातील माशांना व मोलिडी मत्स्यकुलातील सागरी जातींच्या गटाला हे नाव देतात. सागरी सूर्यमासे बहुधा समशीतोष्ण व उष्णकटिबंधांतील समुद्रांत पाण्याच्या पृष्ठभागाजवळ विश्रांती घेत असलेले आढळतात.