cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बांधणवाडी
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ११८८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. ११८८ वर्ग:इ.स.च्या ११८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
२०१८ महिला टी२० आशिया चषक
२०१८ महिला टी२० आशिया चषक ही एक महिला क्रिकेट स्पर्धा जून २०१८ मध्ये मलेशियात होणार आहे. ही स्पर्धा महिला आशिया चषकातली ११वी स्पर्धा आहे. मागिल स्पर्धेत विजयी आहे.
इ.स. १२६१
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२६१ वर्ग:इ.स.च्या १२६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
दुरभा
दुरभा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
रेने क्रुझ
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म वर्ग:अमेरिकन रतिअभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अनुवंशशास्त्र
अनुवंशशास्त्र वंश सातत्याचा अभ्यास करणारी एक स्वतंत्र विज्ञानशाखा आहे. या शाखेचा विकास अठराव्या शतकानंतर झाला. चार्ल्‌स डार्विनयांच्या नैसर्गिक निवडीचे तत्त्व या संकल्पनेचे स्पष्टीकरण देण्याच्या प्रयत्नात अनुवंशशास्त्र आणि सूक्ष्मजीवशास्त्र यांचा विकास झाला असेही मानण्यात येते.
शास्त्रज्ञ
खालील शास्त्रज्ञांनी अनुवंशशास्त्राचे प्राथमिक नियम शोधून काढले. या सर्वांनी चार्ल्‌स डार्विन यांच्या उत्क्रांतिवाद या विचारातील गुणधर्म बदलून नव्या जाती कशा निर्माण होतात, हे तपासण्यासाठी वनस्पतींच्या लागवडी करून प्रयोग केले. त्यातूनच अनुवंशशास्त्र ही स्वतंत्र विज्ञानशाखा अस्तित्वात आली असे मानले जाते.
जीन
पेशी केंद्रकातील गुणधर्मवाहकांना म्हणजे डीएनए रेणूंच्या गुच्छाला किंवा पुंजक्याला "जीन' म्हंटले जाते.
अनुवंशशास्त्र
इ.स. ११९०
मृत्यू
वर्ग:इ.स.च्या ११९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
१९७० फिफा विश्वचषक
१९७० फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची नववी आवृत्ती मेक्सिको देशामध्ये ३० मे ते २१ जून १९६६ दरम्यान खेळवण्यात आली. उत्तर अमेरिका खंडात आजोजित केलेला व युरोप व दक्षिण अमेरिका खडांमध्ये आयोजित न केला गेलेला हा पहिलाच विश्वचषक होता. जगातील ३७ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.
ब्राझिलने अंतिम फेरीच्या सामन्यात इटलीला ४–१ असे पराभूत करून आपले अजिंक्यपद राखले.
पात्र संघ
आफ्रिका खंडातील बारा देशांनी ह्या विश्वचषकावर बहिष्कार टाकला होता. पोर्तुगाल व उत्तर कोरिया देशांचा हा पहिलाच विश्वचषक होता तर व  हे संघ पात्रता फेरीचा अडथळा ओलांडण्यास असमर्थ ठरले.
यजमान शहरे
मेक्सिकोमधील ५ शहरांमध्ये सामने खेळवण्यात आले.
स्पर्धेचे स्वरूप
ह्या स्पर्धेमध्ये १६ पात्र संघांना ४ गटांत विभागण्यात आले व साखळी पद्धतीने लढती घेतल्या गेल्या. प्रत्येक गटामधील २ सर्वोत्तम संघांना उपांत्य-पूर्व फेरीत प्रवेश मिळाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:फिफा विश्वचषक वर्ग:मेक्सिकोमधील खेळ वर्ग:१९७० फिफा विश्वचषक
इ.स. १२६२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२६२ वर्ग:इ.स.च्या १२६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इंद्र
ऋग्वेदातील इन्द्र ही हिन्दुधर्मातली एक प्रमुख देवता आहे. ऋग्वेदातील एकूण सूक्तांच्या एक चतुर्थांश सूक्ते या देवतेला उद्देशून आहेत. हिन्दू विचारधारेनुसार हा स्वर्गाचा अधिपती आहे. ही पर्जन्यदेवता आहे. इन्द्राला सोमाबद्दल आसक्ती असल्याने त्याला सोमपा असे नाव आहे.
इन्द्राणी ही इन्द्रपत्‍नी असून ती सूक्तद्रष्टी आहे. इन्द्राणीला अखण्ड सौभाग्यवतीपद पावलेले आहे. म्हणून लग्नात वाङ्‌निश्चयाच्यावेळी वधूकडून तिची पूजा करवितात. विदर्भात इन्द्राणीचे मन्दिर आहे.
इन्द्रपद
इन्द्रपद हे पराक्रमाने किंवा तपाने प्राप्त होणारे एक पद आहे. आत्तापर्यन्त या पदावर बसलेली माणसे (एकूण २१) : अद्भुत, ऊर्जस्विन, देवास्पती, पुरन्दर (महाबल), प्रल्हाद, बलि, भवानुभव (मनोजव, मन्त्रद्रुम), भूतधामन,(ऋतुधामन), यज्ञ, रजि (आयुपुत्र), रोचक, विपश्चित, विभू (विधु), विश, विश्वभुुज, शक्र, शिखि (त्रिशिख, शिबी), सत्यजित, सूची, सुशान्ती ऊर्फ सुकीर्ती, हिरण्यकशिपु आणि रावणपुत्र मेघनाद.
वर्ग:हिंदू दैवते वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग: ३३ कोटी देव
हान्स-जॉर्ज बट
हान्स-जॉर्ज बट हा जर्मनीचा फुटबॉलपटू आहे.
वर्ग:जर्मनीचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झी चित्रमंदिर
पूर्व प्रसारित कार्यक्रम
वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या
डेव्हिन मुलिंग्स
वर्ग:बहामासचे टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील सायकलिंग
स्पर्धा कार्यक्रम
सर्व वेळा चीन प्रमाण वेळ (यूटीसी+८)
देवलाणे (येवला)
देवलाणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
राज्यव्यवहार कोश
शिवाजी महाराजांनी रघुनाथ पंडितांकडून एक राज्य भाषा व्यवहार कोश करून घेतला होता. . राज्यव्यवहार कोश या नावाचा शब्दकोश त्यांनी  धुंडीराज व्यास आणि रघुनाथ पंडित  अमात्य यांचेकडून लिहवून घेतला. राज्यव्यवहार कोश हा मुळात रघुनाथ हनुमंते (पंडित) यांनी करवून घेतला होता आणि नंतर त्यांनी तो शिवाजी महाराजांना राज्याभिषेकाच्या वेळी नजर केला असे एक मत आहे. ह्या कोशाच्या सुरुवातीस असणारे श्लोक, ज्यानुसार हा कोश शिवाजी महाराजांनी तयार करून घेतला असे निर्देशित होते, नंतर घातले गेले असावेत. या म्हणण्यास पुरावा हा आहे की या रचनेत हनुमंते कुळाची स्तुती करण्यासाठी कर्त्याकडून जास्त शब्द खर्ची घातले गेलेले आहेत. हा कोश राज्याभिषेकाच्या वेळी जर शिवाजी महाराजांनी करवून घेतला असता तर असे झाले नसते. शिवाजी महाराजांच्या प्रेरणेने झालेल्या राज्यव्यवहार कोशाचा कर्ता रघुनाथ पंडित नसून तंजावरचा ढुंढिराज व्यास हा आहे. सेतु माधव पगडींच्यामतेमात्र तो कोश रघुनाथ नारायण हणमंते(रघुनाथ पंडित) यांचाच. हा कोश फार्सी-मराठी नसून दख्खनीयावनी(उर्दू)-संस्कृत आहे. त्यातल्या १३८० शब्दांपैकी फारतर दहा टक्के शब्द मराठीत अजूनही प्रचलित आहेत.
कोशातील शब्द
मराठी भाषेत प्रचलित असलेल्या परकीय भाषेच्या सुळसुळाटाला शिवाजी महाराजांनीन राज्यव्यवहारकोश करून चांगलाच शह दिला होता हे सर्वसाधारणपणे मान्य करण्यास कोणाचेही दुमत नसावे. ही गोष्ट खरोखरच खरी. इतिहासकार वि. का. राजवाड्यांच्या मते सन १६२८ मध्ये मराठी(+फ़ार्सी) पत्रलेखनात मराठी शब्दांचे प्रमाण १६२८ मध्ये शेकडा १४.४ टक्के होते, ते १६७७ मध्ये ६२.७ एवढे आणि १७२८मध्ये ९३.७ टक्क्यांपर्यंत वाढले. सध्याच्या लाखभर शब्दसंख्या असलेल्या मराठीत तुर्की-अरबी-फ़ार्सी शब्द फक्त २९००(२.९६%) आहेत.
इतके असूनसुद्धा मराठीतून फ़ार्सी शब्दांचे उच्चाटन झाले नाही. शिवाजी महाराज पुरस्कृत शब्दकोशातील अनेक शब्द टिकले नाहीत. मराठीतले सध्याचे फ़ार्सी शब्द संस्कृत शब्दापेक्षा अर्थाची वेगळी छटा दाखवतात आणि त्यामुळे सर्रास वापरले जातात.
वजीरच्या जागी प्रधान, दिवाणच्या जागी सचिव असे संस्कृत शब्द उपयोजण्यास सांगितले. सेनापती, सुमंत, अमात्य, न्यायाधीश हे शब्दही या कोषाचीच देणगी.
कोशात अरबी-फार्सी-तुर्की शब्दांना संस्कृत प्रतिशब्द दिले आहेत. उदा. गरम-उष्ण, गुलाम-दास, चोपदार-दण्डधर, चाकर-सेवक
सेनापती, सुमंत, अमात्य, न्यायाधीश हे शब्दही या कोषाचीच देणगी. योगप्रभू म्हणतात तसे, कोशात 'सेनापती' 'सुमंत' नाहीत. सेनाकर्ता व सेनानी, आणि सुमंत्र आहेत. अनेक प्रांतांवर नेमलेल्या अधिकाऱ्यासाठी सुमंत्र(फारसी, कारमुल्की! ). वजिरासाठी सामंत(प्रधान नाही! ) (सामंत म्हणजे स्वतंत्र नसलेला छोटा राजा,; लष्करातला वरिष्ठ अधिकारी) आणि सरनोबतसाठी सेनानी आणि दलवायी.
घोडा ( अश्व), पागा ( अश्वशाला), साहेब ( स्वामी), अमात्य, कोषागर
मूळ श्लोक
शिवाजीपुरस्कृत राजव्यवहारकोशातील मूळ श्लोक असेः अमात्यः स्यात् मजुमदारः सेनाकर्ता हुकूमतः । (राजव्यवहारकोश १. ३) वाकनीसोऽपि मंत्री स्यात् न्यायाधीशोप्यदालतः । कारमुल्की तु सुमंत्रः स्यात् सभासद् स्यात् मजालसी ॥ (राव्यको १. ४) शाहजादा राजपुत्रः प्रधानः पेशवा तथा । (१. २) सामंतोऽस्तु वजीरः स्यात् सैन्यं लष्करमीरितम् । सरनोबतस्तु सेनानी जुमलेदारः शताधिपः ॥ (६.१) पदातिसैन्यं हशमं प्यादा पत्तिः प्रकीर्तितः । तत्र सरनोबतो यस्तु दलवायीस ईरितः॥ (६.५) इत्यलम् ।
तारपा नृत्य
वारली आदिवासी जनजातीचे हे पारंपरिक नृत्य आहे. तारपा हे गारुड्याच्या पुंगीसारखे असणारे वाद्य वाजविणारा वादक जेव्हा आपली लय बदलतो त्यावेळी या नृत्याची लयही बदलते असे या नृत्याचे स्वरूप आहे.
दादरा आणि नगरहवेली प्रांतातील वारली आदिवासींमध्ये हे नृत्य विशेष प्रचलित आहे.
तारपा वाद्य
तारपा हे वाद्य नारनदेव या देवतेने वारली जनजातीला दिले अशी या जनजातीत समजूत प्रचलित आहे.वाळवलेल्या भोपळ्यापासून हे वाद्य तयार करतात.
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, १९५८-५९
इंग्लंड क्रिकेट संघाने फेब्रुवारी-मार्च १९५९ दरम्यान दोन कसोटी सामने खेळण्यासाठी न्यू झीलंडचा दौरा केला. कसोटी मालिका इंग्लंडने १-० अशी जिंकली.
२री कसोटी
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे न्यू झीलंड
तारपा नृत्य
सादरीकरण
वर्ग:महाराष्ट्रातील लोककला वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:नृत्य
भुवनेश्वर प्रसाद सिंह
भुवनेश्वरप्रसाद सिंह (१ फेब्रुवारी, इ.स. १८९९:भोजपूर, बिहार, भारत - १२ नोव्हेंबर, इ.स. १९८६) हे १ ऑक्टोबर, इ.स. १९५९ ते ३१ जानेवारी, इ.स. १९६४ या कालावधीत भारताचे सरन्यायाधीश होते. त्याआधी ते पटणा आणि नागपूर उच्च न्यायालयांत न्यायाधीश होते.
वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू
रेनी पेरेझ
रेनी पेरेझ (८ डिसेंबर, इ.स. १९८४:हेंडरसन, नेव्हाडा - ) ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:अमेरिकन रतिअभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मनीषा कोइराला
मनीषा कोइराला (१६ ऑगस्ट, इ.स. १९७०; काठमांडू, नेपाळ - हयात) ही नेपाळी-भारतीय चित्रपट-अभिनेत्री व सामाजिक कार्यकर्ती आहे. तिने हिंदी, नेपाळी, तमिळ, तेलुगू, मल्याळम चित्रपटांतून अभिनय केला आहे. तसेच ती भरतनाट्यम् व मणिपुरी अभिजात नृत्यशैल्यांमध्ये पारंगत आहे.
तिने इ.स. १९८९ साली फेरी भेटौला या नेपाळी चित्रपटातून पदार्पण केले. इ.स. १९९१ सालच्या सुभाष घई-दिग्दर्शित सौदागर या चित्रपटाद्वारे तिने हिंदी चित्रपटसृष्टीत पाऊल ठेवले. १९४२: अ लव्ह स्टोरी, बॉंबे, खामोशी: द म्यूझिकल व दिल से हे तिने भूमिका साकारलेले चित्रपट यशस्वी ठरले.
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:नेपाळी व्यक्ती वर्ग:भरतनाट्यम नर्तक वर्ग:मणिपुरी नर्तक वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स. १२६४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२६४ वर्ग:इ.स.च्या १२६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मंदाकिनी आमटे
मंदाकिनी आमटे किंवा मंदा आमटे या महाराष्ट्रातील एक डॉक्टर आणि सामाजिक कार्यकर्त्या आहेत. प्रसिद्ध समाजसेवक डॉ प्रकाश आमटे यांच्या त्या पत्नी तर बाबा आमटे यांच्या सून आहेत. महाराष्ट्रातील गडचिरोली जिल्ह्यातील तसेच आंध्र प्रदेश व मध्यप्रदेश राज्यातील माडिया गोंड आदिवासी समाजासाठी लोक बिरादरी प्रकल्पाच्या रूपात परोपकारी कार्य केल्याबद्दल त्यांना २००८ मध्ये त्यांचे पती प्रकाश आमटे यांच्यासोबत 'कम्युनिटी लीडरशिप' साठी मॅगसेसे पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
वैयक्तिक आयुष्य
आमटे यांचा जन्म मंदाकिनी देशपांडे म्हणून झाला. त्यांनी नागपूर येथून आपले एमबीबीएस चे शिक्षण पूर्ण केले होते त्यानंतर नंतर नागपूरच्या शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयात (जीएमसी) भुलतज्ञ म्हणून पदव्युत्तर शिक्षण घेण्याचे ठरवले. प्रकाश आमटे हे त्यावेळी एक सर्जन असल्याने त्यांची भेट झाली. त्यांनी एकाच ऑपरेशन थिएटरमध्ये एकत्र काम केले.
त्यांच्या वडिलांचा प्रकाश आमटेसोबतच्या लग्नाला विरोध होता कारण त्यांना भीती होती की तिला कुष्ठरोग्यांमध्ये राहावे लागेल, जे तेव्हा गंभीर बाब आणि एक मोठे अवघड काम मानले जात होते.
मॅगसेसे पुरस्कार
आमटे आणि त्यांचे पती यांना २००८ साठी सामुदायिक नेतृत्वासाठी संयुक्तपणे मॅगसेसे पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले, त्यांचा उल्लेख खालीलप्रमाणे आहे:
टपाल तिकीट
मोनॅकोच्या प्रिन्सिपॅलिटीने १९९५ मध्ये प्रकाश मंदाकिनी यांच्या जीवन आणि कार्याच्या सन्मानार्थ एक टपाल तिकीट काढले - जसे त्यांनी १९५५ मध्ये अल्बर्ट श्वेट्झरसाठी केले होते. मोनॅकोच्या राज्याने परदेशी व्यक्तीला त्यांच्या मानवतावादी कार्यासाठी सन्मानित करण्यासाठी स्टॅम्प काढण्याची ही दुसरी वेळ होती.
एक फ्रेंच जोडपे, गाय आणि ग्रीट बार्थेलेमी, ज्यांनी पन्नासच्या दशकाच्या सुरुवातीला श्वेत्झरसोबत काम केले होते, त्यांनी १९९२ मध्ये हेमलकसा येथील या प्रकल्पाला भेट दिली. हेमलकसा आणि आफ्रिकेतील ज्या ठिकाणी श्वेत्झर काम करत होते तेथील परिस्थितीतील साम्य पाहून ते प्रेरित झाले. या फ्रेंच जोडप्याने माघारी जाऊन मोनॅकोचा प्रिन्स रेनियर तिसरा यांना आमटेसचा सन्मान करण्यासाठी टपाल तिकीट प्रकाशित करण्याचे आवाहन केले. हे तिकीट १९९५ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले होते.
संदर्भ
वर्ग:मराठी डॉक्टर वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:गडचिरोली जिल्हा वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक) वर्ग:भारतीय महिला कार्यकर्त्या वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कोशित्सा
कोशित्सा हे स्लोव्हाकिया देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
वर्ग:स्लोव्हाकियामधील शहरे
द.भा. धामणस्कर
दत्तात्रेय भास्कर धामणस्कर ( २६ ऑक्टोबर १९३०, अहमदाबाद, गुजरात) हे मराठी कवी आहेत.
जीवनपट
धामणस्कर यांचा जन्म गुजरातच्या अहमदाबाद शहरात झाला. त्यांनी मुंबई विद्यापीठातून एम.ए. (अर्थशास्त्र आणि राज्यशास्त्र) ही पदवी घेतली आणि १९८८ पर्यंत भारतीय रिझर्व बँकेत नोकरी केली.
सप्टेंबर १९६० सालापासून ते डोंबिवलीत राहतात.
त्यांनी आपल्या सतराव्या वर्षी पहिली कविता लिहिली. सत्यकथा, मौज, कविता-रती, दीपावली, हंस, मराठवाडा, इत्यादी नियतकालिकांतून त्यांच्या कविता प्रसिद्ध झाल्या आहेत.
ग्रंथालीच्या 'दशकाची कविता' मधील दहा निवडक कवींच्या काव्य संकलनात त्यांची कविता समाविष्ट झाली.
कवितासंग्रह
धाणस्कर यांचे तीन कवितासंग्रह प्रसिद्ध झालेले आहेत.
सन्मान
धाणस्कर यांच्या "प्राक्तनाचे संदर्भ" या कवितासंग्रहाला राज्य सरकारचा केशवसुत पुरस्कार मिळाला. तसेच "बरेच काही उगवून आलेले" या कवितासंग्रहाला कवी कुसुमाग्रज पारितोषिक मिळाले. साहित्य अकादमीच्या साठोत्तरी मराठी कवितेत त्यांच्या ५ कवितांचा समावेश होता. ज्ञानपीठाने प्रकाशित केलेल्या "भारतीय कवितायें १९८३" मध्ये ५ मराठी कवींच्या कवितांत त्यांचाही समावेश होता.
महाराष्ट्र सरकारच्या चालू १०व्या इयत्तेच्या पाठ्यपुस्तकात धाणस्करांची  "वस्तू" ही कविता अभ्यासासाठी ठेवलेली आहे. कर्नाटक सरकारच्या मराठीच्या पाठ्यपुस्तकात "कंदील विकणारी मुले" ही कविता अंतर्भूत झाली होती. त्यांच्या काही कविता हिंदी, बंगाली, गुजराती, कन्नड व इंग्रजी भाषांत अनुवादित झालेल्या आहेत.
दत्तात्रेय भास्कर धामणस्कर यांचे आकाशवाणीवर व दूरदर्शनवर कवितावाचन झालेले आहे. अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनात निमंत्रित कवी म्हणून त्यांचा सहभाग होता.
ते डोंबिवलीच्या काव्यरसिक मंडळाचे पहिल्यापासून सभासद आहेत. त्यांना मंडळाच्या वार्षिक संमेलनाच्या निमित्याने अनेक प्रतिभावंत कवी प्रत्यक्ष ऐकायला व जवळून पाहावयास मिळाले, ही त्यांच्यासाठी मोठीच भाग्याची गोष्ट होती.
संदर्भ
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉबी जिनेप्री
जिनेप्री, रॉबी वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
सोलापूरमधील जैवविविधता
सोलापूर शहर हे प्रामुख्याने कोरड्या हवामानाचा प्रदेश म्हणून ज्ञात आहे. या प्रदेशात पर्जन्यमान कमी असतांना सुद्धा येथील जैवविविधता थक्क करणारी आहे. जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वाची स्थाने ३ आहेतच.
१) सोलापूर महानगर पालिका स्मृतीवन- स्मृतीवन सुरू करण्याची कल्पना पुणेकरांपासून मिळाली १९९६ साली महानगरपालिका व सामाजिक वनीकरण यांच्या संयुक्त प्रयत्नाने सुरू झाला. या प्रकल्पासाठी संभाजी तलावाशेजारील चौवीस (२४) हेक्टर उपलब्ध करून दिली. स्मृतीवन ही संकल्पना जनसामान्यात चांगल्या प्रकारे रुजलेली आहे या संकल्पनेचा वापर करून सामाजिक वनीकरण सहज शक्य आहे.
२) म.गांधी उद्यान (रेवणसिद्धेश्वर उद्यान) या बागेमध्ये विविध प्रकारचे प्राणी आहेत त्याबरोबरच वेगवेगळ्या वनस्पतींची चांगल्याप्रकारे जोपासना केली आहे. या वनस्पतींमध्ये प्रामुख्याने कैलासपती किंवा तोफगोळाचे झाड म्हणून ओळखले जाते.
इंदूर (निःसंदिग्धीकरण)
भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील इंदूर, हे त्या नावाचे एकमेव शहर नसून, आणखी काही इंदुरे आहेत. या सर्व इंदुरांची भौगोलिक स्थाने :
अमल कुमार सरकार
अमल कुमार सरकार (२९ जून, इ.स. १९०१ - ??) हे भारताचे माजी सरन्यायाधीश होते. ते १६ मार्च, इ.स. १९६६ ते २९ जून, इ.स. १९६६ या कालावधीत सरन्यायाधीश होते. त्याआधी ते कोलकाता उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश होते.
वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वाशप्पल्ली महा शिव मंदिर
वाशप्पल्ली महा शिव मंदिर (मल्याळम: വാഴപ്പള്ളി മഹാശിവക്ഷേത്രം) हे केरळ राज्यातील कोट्टायम जिल्ह्यातील चंगनाश्शेरी जवळ वाझापल्ली येथे एक हिंदू मंदिर आहे. हे मंदिर त्रावणकोर देवासोम बोर्डाद्वारे प्रशासित आहे. हे मंदिर कोडुंगल्लूरच्या पहिल्या चेरा राजाने बनवल्याचे समजते. दंतकथा सूचित करतात की महादेवाच्या (शिव) मूर्तीची स्थापना स्वतः परशुरामांनी केली होती. परशुरामांनी स्थापित केलेल्या १० Shiva शिव मंदिरांपैकी हे मंदिर आहे. हे केरळमधील काही मंदिरांपैकी एक आहे जेथे दोन नालंबलेम आणि दोन ध्वज-मुखे समर्पित आहेत. मंदिर, एक ग्राम क्षेत्र, मध्ये सतराव्या शतकातील काही लाकडी कोरीव काम (डारू सिल्पास) देखील आहेत ज्यामध्ये महाकाव्यांतील मूर्तींचे वर्णन केले गेले आहे. सांस्कृतिक मंदिराच्या उत्तरेकडील भागावरील वट्टेझट्टू शिलालेख सूचित करतो की कोल्लम काल 840 (1665 एडी) मध्ये दुरुस्ती पूर्ण झाली |
संदर्भ
वर्ग:कोट्टायम जिल्हा वर्ग:हिंदू मंदिरे
गणेशपूर बुद्रुक
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
हान्स झिमर
हांस फ्लोरियन झिमर (जन्म १२ सप्टेंबर १९५७) हे जर्मन संगीतकार आहेत. पारंपरिक वादन पद्धतीमध्ये इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर करून ते संगीत लिहितात. १९८० सालापासून झिमर ह्यांनी एकूण १५० पेक्षा अधिक चित्रपटांना संगीत दिले आहे. द लायन किंग (ह्या चित्रपटासाठी त्यांना १९९५ साली सर्वोत्कृष्ट पार्श्व संगीतकाराचा ऑस्कर पुरस्कार मिळाला), क्रिमसन टाईड, ग्लॅडीयेटर, द पाईरेट्स ऑफ द कॅरीबियनची मालिका, द डार्क नाईट, इंसेप्शन, इंटरस्टेलार, डंकर्क, ब्लेड रनर २०४९ आणि ड्युन हे त्यांचे प्रसिद्ध चित्रपट आहेत. त्यांना चार ग्रामी पुरस्कार, तीन क्लासिकल बीआरआयटी पुरस्कार, दोन गोल्डन ग्लोब पुरस्कार आणि एक ऑस्कर पुरस्कार मिळाले आहेत.दिग्दर्शक रिडली स्कॉट, रॉन हाउवर्ड, गोर वर्बीनस्की, माईकल बे, गाय रिची आणि क्रिस्टोफर नोलॅन ह्यांच्या बरोबर झिमर ह्यांनी अनेक चित्रपटांसाठी काम केले आहे.
सुरुवातीचे आयुष्य
झिमर ह्यांचा जन्म फ्रँकफर्ट, जर्मनी येथे झाला. त्यांनी लहान वयातंच पियानो शिकायला सुरुवात केली. पण काही दिवसांनंतर त्यांचे पियानो शिक्षण थांबले. स्वीत्झर्लंड देशातील कॅन्टन बर्न ह्या शहरातील ईकोल दी ह्युमनीटी ह्या आंतरराष्ट्रीय शाळेत त्यांना पाठवण्यात आले. त्यानंतर ते लंडनमधील हर्टवूड हाउस ह्या शाळेत शिक्षण घेतले. लहानपणीच ते एनियो मोरीकॉन ह्यांच्या संगीताने प्रभावीत झाले आणि वन्स अपॉन अ टाईम इन वेस्ट ह्या चित्रपटाच्या संगीताचा त्यांच्यावर खूप प्रभाव पडला.
गौरव आणि पुरस्कार
डिसेंबर २०१० मध्ये हॉलीवूड वॉक ऑफ फेम मध्ये झिमर ह्यांना एक स्टार देण्यात आला. २०१८ पर्यंत झिमर ह्यांना अकरा अकादमी पुरस्कारांची नामांकने मिळाली आहेत. २०१९ मध्ये झिमर ह्यांचा डीझनी लेजेंड म्हणून गौरव करण्यात आला. अकादमी पुरस्कार १९९४: द लायन किंग (सर्वोत्कृष्ट पार्श्वसंगीत) गोल्डन ग्लोब १९९५: द लायन किंग (सर्वोत्कृष्ट पार्श्वसंगीत) २००१: ग्लॅडीयेटर (लिसा जेरार्ड ह्यांच्याबरोबर) ग्रामी पुरस्कार १९९५: द लायन किंग (सर्वोत्कृष्ट सांगीतिक रचना) १९९५: द लायन किंग (लहान मुलांसाठी सर्वोत्कृष्ट अल्बम) १९९६: क्रिमसन टाईड २००९: द डार्क नाईट (जेम्स न्यूटन हाउवर्ड ह्यांच्याबरोबर)
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म वर्ग:संगीतकार
रेनी पोर्नेरो
रेनी पोर्नेरो (२४ ऑक्टोबर, इ.स. १९७९:ग्राझ - )ही एक रतिअभिनेत्री आहे. हिचे मूळ नाव मनुएला प्रीटल आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:ऑस्ट्रियाच्या रतिअभिनेत्री
बेंडशीळ
बेंडशीळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील अंबरनाथ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ११९३
मृत्यू
वर्ग:इ.स. ११९३ वर्ग:इ.स.च्या ११९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
छत्रपती शिवाजी कॉलेज, सातारा
छत्रपती शिवाजी कॉलेज कर्मवीर भाऊराव पाटील यांनी १९४७ साली शिक्षणाचा प्रसार तळागाळातील लोकांपर्यंत व्हावा या उद्देशाने १९४७ साली कॅंप भागात ह्या महाविद्यालयाची स्थापना केली. भाऊराव पाटलांना विज्ञान महाविद्यालयाची स्थापना करायची होती मात्र मागणीनुसार त्यांनी कला महाविद्यालय स्थापन केले. पण लवकरच त्यांनी विज्ञान व वाणिज्य विभागाची अनुक्रमे १९५८ व १९५९ साली स्थापना केली. नंतर या विभागांची १९६५ व १९७१ साली यशवंतराव चव्हाण विज्ञान संस्था व धनंजयराव गाडगीळ वाणिज्य महाविद्यालय अशी स्वतंत्र महाविद्यालये सुरू केली.
वांग नदी (निःसंदिग्धीकरण)
वांग नदी या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
छत्रपती शिवाजी कॉलेज, सातारा
या महाविद्यालयातील स्पर्धा परीक्षा मार्गदर्शन केंद्र अत्यंत उत्कृष्ट दर्जाचे असून या केंद्रामधून सुमारे ६००हून अधिक विद्यार्थी विविध शासकीय पदांवर कार्यरत आहेत.
वर्ग:सातारा वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
वांग नदी (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
बिल्बाओ
बिल्बाओ (Bilbao; बास्क: Bilbo) हे स्पेन देशाच्या बास्क स्वायत्त प्रदेशामधील सर्वात मोठे शहर व स्पेनमधील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. हे शहर स्पेनच्या उत्तर भागात बिस्केच्या आखाताच्या ८ किमी दक्षिणेस वसले आहे. येथील ॲथलेटिक बिल्बाओ हा फुटबॉल क्लब प्रसिद्ध आहे.
जुळी शहरे
बिल्बाओचे जगातील खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व वाणिज्य संबंध आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्पेनमधील शहरे *
मारियो गोमेझ
मारियो गोमेझ हा जर्मनीचा फुटबॉलपटू आहे.
वर्ग:जर्मनीचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिरांते दो व्हेल
मिरांतो दो व्हेल ही ब्राझिलच्या साओ पाउलो शहरातील एक गगनचुंबी इमारत आहे. या इमारतीची उंची १७० मीटर असून याचे उद्घाटन १९५९ साली झाले.
वर्ग:जगातील गगनचुंबी इमारती वर्ग:साओ पाउलो
ट्रे मँडर्स
ट्रे मँडर्स (३० जानेवारी, १९९५:बर्म्युडा - हयात) हा undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून २०१९ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू वर्ग:बर्म्युडाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:बर्म्युडाचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म
आंकुटे
आंकुटे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
सवाई गंधर्व भीमसेन महोत्सव
पंडित भीमसेन जोशी यांनी आपले संगीतातले गुरू रामभाऊ कुंदगोळकर यांच्या स्मरणार्थ ‘सवाई गंधर्व महोत्सवा’ची सुरुवात केली आणि गुरुभक्तीचे उदाहरण घालून दिले. भीमसेन जोशींच्या निधनानंतर ह्या संगीत महोत्सवाचे नाव ’सवाई गंधर्व भीमसेन महोत्सव’ असे बदलण्यात आले.
सुरुवात
हा महोत्सव सुरू करण्यास भीमसेन जोशी यांना नानासाहेब देशपांडे (सवाईगंधर्वांचे जावई), डॉ. वसंतराव देशपांडे व पु.ल. देशपांडे यांचेही सहकार्य लाभले.
पुण्याचा ब्रँड
गायन-वादन आणि नृत्य असा संगीताचा त्रिवेणी संगम घडविणारा, देशातील विविध संगीत घराण्यांच्या कलाकारांना बहुमान मिळवून देणारा आणि जगभरातील संगीतप्रेमींना आकर्षित करणारा हा सवाई गंधर्व संगीत महोत्सव म्हणजे विद्येचे माहेरघर असलेल्या सांस्कृतिक पुण्याचे केवळ भूषणच नाही, तर पुण्याच्या नावलौकिकामध्ये भर घालणारा ‘ब्रँड’च झाला आहे. कोणत्याही कलाकाराला ‘सवाई’च्या स्वरमंचावरून कलाविष्कार सादर करण्यामध्ये जीवनाची सार्थकता वाटते यामध्येच या महोत्सवाच्या यशाचे गमक सामावले आहे.
उत्सवाचे स्थळ
प्रारंभी आप्पा बळवंत चौकातील लक्ष्मी क्रीडा मंदिर येथे होणारा हा महोत्सव रेणुका स्वरूप हायस्कूल, नूमवि प्रशाला अशी त्रिस्थळी वाटचाल करून शनिवार पेठ येथील न्यू इंग्लिश स्कूल रमणबाग प्रशालेच्या मैदानावर स्थिरावला. मध्यंतरी एक वर्ष गणेश कला क्रीडा मंच येथेही हा महोत्सव झाला होता. मात्र, हे स्थळ पुणेकरांच्या पचनी पडले नसल्याने महोत्सव पुन्हा एकदा रमणबाग प्रशालेच्या मैदानावर होऊ लागला. दरवर्षी डिसेंबर महिन्यात हा संगीत महोत्सव होतो.
उत्सवात होणारी कलावंताची आणि तो सादर करीत असलेल्या कलाकृतीची ओळख
महोत्सवात दरवर्षी आमंत्रित केल्या जाणाऱ्या कलावंतांमध्ये ज्येष्ठ कलाकार आणि नवोदित प्रतिभाशाली कलाकार यांचा संगम असतो. तरुण कलाकाराला या महोत्सवात कला सादर करण्याची संधी मिळणे म्हणजे कलाकार आपल्या क्षेत्रात एका ठराविक उंचीवर पोचला आहे, असे मानले जाते. कलाकाराबद्दलची माहिती, तो सादर करणार असलेल्या रागाबद्दल आणि त्यातील बंदिशीबद्दलची सविस्तर माहिती देणे हे सवाई महोत्सवात अगदी न चुकता होते. त्याचा परिणाम म्हणजे गाणे ऐकताना राग न कळल्यामुळे येणारी अस्वस्थता या महोत्सवाच्या मंडपात दिसत नाही. उलट नंतर पुन्हा कधीतरी तोच राग वेगळ्या कलाकाराकडून ऐकताना ‘सवाई’मधील त्या मैफलीची हटकून आठवण होते. अशा कितीतरी कलाकारांचे स्वरदर्शन महोत्सवाच्या स्वरमंचावरून झाले आहे. हिराबाई बडोदेकर, सरस्वती राणे, पं. संगमेश्वर गुरव, गंगुबाई हनगळ, पं. फिरोज दस्तूर, पं. भीमसेन जोशी यांच्यासारखे सवाई गंधर्वाचा वारसा पुढे नेणारे कलाकार रसिकांचे कान तृप्त करीत राहिले. त्याचप्रमाणे कितीतरी नावे या महोत्सवामुळे रसिकांच्या जवळची झाली.
महोत्सवाचा कालावधी
रात्री दहानंतर ध्वनिवर्धकावर बंदी घालण्याच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालानंतर या महोत्सवाचे स्वरूपही बदलले. पूर्वी तीन रात्री चालणारा हा महोत्सव न्यायालयाच्या आदेशानंतर चार दिवस आणि पाच सत्रांत होऊ लागला.
महोत्सवाच्या सांगतेचे सादरीकरण
महोत्सवाची सांगता पूर्वी स्वतः पंडीत भीमसेन जोशी यांच्या गायनाने होत असे. वृद्धापकाळामुळे त्यांनी सादरीकरण थांबवल्यानंतर किराणा घराण्याच्या इतर गायकांच्या गायनाने उत्सवाची सांगता होते. २००५ साली संगमेश्वर गुरव यांच्या गायनाने उत्सवाची सांगता झाली. २००७ पासून किराणा घराण्याच्या ज्येष्ठ गायिका प्रभा अत्रे यांच्या गायनाने उत्सवाची सांगता होते. उत्सवाची अधिकृत सांगता सवाई गंधर्वांच्या आवाजातील राग भैरवी मधील प्रसिद्ध ठुमरी जमुना के तीरची ध्वनिमुद्रिका ऐकवून केली जाते.
रसिकांचा सहभाग
महोत्सवात हजारोंच्या संख्येने रसिक सहभागी होतात, हे याचे मोठे वैशिष्ट्य आहे. महाराष्ट्रातील विविध गावातून, तसेच परदेशातूनही ह्या महोत्सवासाठी रसिक मोठ्या प्रमाणावर हजेरी लावतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय संगीत महोत्सव वर्ग:संगीत महोत्सव
काटेपूर्णा अभयारण्य
काटेपूर्णा अभयारण्य महाराष्ट्राच्या वाशिम जिल्ह्यातील अभयारण्य आहे. याची रचना १९८८मध्ये झाली असून याचा विस्तार ७३.६३ किमी२ आहे. या अभयारण्यात बरे वन्यजीव वावरत आहेत. तिथे बिबट्या वाघ सुद्धा आहेत.
वर्ग:विदर्भातील अभयारण्ये वर्ग:महाराष्ट्रातील अभयारण्ये वर्ग:वाशिम जिल्हा वर्ग:इ.स. १९८८ मधील निर्मिती
इ.स. १२६७
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. १२६७ वर्ग:इ.स.च्या १२६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
भारतीय अधिराज्य
भारतीय अधिराज्य, अधिकृतपणे भारताचे संघराज्य, हे १५ ऑगस्ट १९४७ ते २६ जानेवारी १९५० दरम्यान अस्तित्वात असलेल्या ब्रिटीश राष्ट्रकुलातील स्वतंत्र अधिराज्य होते. भारतीय उपखंड, ज्याला सामान्यतः समकालीन वापरात "भारत" म्हटले जाते हे युनायटेड किंगडमचे अनौपचारिक साम्राज्य होते. ह्या साम्राज्याला ब्रिटीश राज आणि कधीकधी ब्रिटिश भारतीय साम्राज्य देखील म्हटले जाते, त्यामध्ये प्रदेशांचा समावेश होता, ज्याला एकत्रितपणे ब्रिटिश भारत म्हणतात, जे थेट ब्रिटिश सरकारद्वारे प्रशासित भारत व इतर राजांच्या प्रशासनातील संस्थान होते. भारतीय स्वातंत्र्य कायदा, १९४७ पारित करून भारताचे अधिराज्य औपचारिक केले गेले, ज्याने पाकिस्तानी अधिराज्य पण स्वतंत्र केले - ज्यामध्ये आजचे पाकिस्तान आणि बांग्लादेश हे प्रदेश होते. भारतीय अधिराज्य सामान्य भाषेत "भारत" राहिले परंतु भौगोलिकदृष्ट्या कमी झाले. कायद्यांतर्गत, ब्रिटिश सरकारने आपल्या पूर्वीच्या प्रदेशांच्या प्रशासनाची सर्व जबाबदारी सोडून दिली. सरकारने संस्थानांच्या राज्यकर्त्यांसोबतचे आपले कराराचे अधिकारही रद्द केले आणि त्यांना भारत किंवा पाकिस्तान यांच्याबरोबर राजकीय युतीमध्ये सामील होण्याचा सल्ला दिला. त्यानुसार, ब्रिटीश सम्राटाने " भारताचा सम्राट " (कैसर-ए-हिंद) ही शाही पदवी सोडली.
पंतप्रधान म्हणून जवाहरलाल नेहरू आणि उपपंतप्रधान म्हणून वल्लभभाई पटेल यांच्या नेतृत्वाखाली एक नवीन सरकार स्थापन करण्यात आले जे दोन्ही भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सदस्य होते. लॉर्ड माउंटबॅटन, शेवटचे व्हाईसरॉय, हे स्वतंत्र भारताचे पहिले गव्हर्नर-जनरल म्हणून जून १९४८ पर्यंत राहिले.
भारताच्या राज्ये आणि प्रदेशांच्या राजधानीची शहरे
भारत हा अठ्ठावीस राज्ये व आठ केंद्रशासित प्रदेशांनी बनला आहे. प्रत्येक राज्यास स्वतःचे सरकार आहे. बहितांश केंद्रशासित प्रदेश हे केंद्र सरकारच्या प्रशासनाखाली आहेत.
भारतीय अधिराज्य
महात्मा गांधींच्या प्रयत्नांमुळे लवकरच धार्मिक हिंसाचाराला चांगलाच आळा बसला होता, परंतु काही हिंदूंमध्ये बद्दलचा राग वाढला व शेवटी त्यांना त्यांचा जीव गमवावा लागला. ब्रिटीश भारतीय साम्राज्यातील संस्थानांचे नवीन भारतात एकत्रीकरण करण्याची जबाबदारी पटेल यांच्यावर आली. १९४७ च्या उर्वरित काळात आणि १९४८ मध्ये, एकीकरण प्रलोभन आणि प्रसंगी धमक्यांद्वारे पूर्ण केले गेले. जुनागढ राज्य, हैदराबाद राज्य, आणि विशेषतः जम्मू आणि काश्मीरच्या एकीकरणाच्या घटना वगळता ते सुरळीतपणे पार पडले. जम्मू आणि काश्मीर अकीकरणाच्या वादात भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील पहिले युद्ध झाले आणि ते आजपर्यंत टिकून राहिलेल्या वादाला कारणीभूत ठरले. या वेळी भारतीय प्रजासत्ताकाच्या नवीन संविधानाचा मसुदा तयार करण्यात आला. हे मोठ्या प्रमाणात भारत सरकार कायदा, १९३५, आणि ब्रिटिश भारताचे शेवटचे संविधान वर आधारित होते, परंतु युनायटेड स्टेट्स आणि आयर्लंडच्या संविधानातील काही घटक देखील प्रतिबिंबित केले आहे. नवीन राज्यघटनेने अस्पृश्यता नाहीशी करून आणि जातीय भेदांना अमान्य करून भारताच्या जुन्या भूतकाळातील काही पैलू नाकारले.
भारताच्या राज्ये आणि प्रदेशांच्या राजधानीची शहरे
राजधानी
खालील तक्त्यामध्ये,
भारतीय अधिराज्य
ब्रिटिश भारताच्या फाळणीसह लोकसंख्याशास्त्रीय बदलांचे दस्तऐवजीकरण करण्याचा एक मोठा प्रयत्न या काळात करण्यात आला. बहुतेक लोकसंख्याशास्त्रज्ञांच्या मते, १४ ते १८ दशलक्ष लोक भारत आणि पाकिस्तान दरम्यान फाळणीनंतर निर्वासित म्हणून स्थलांतरित झाले आणि १० लाखांहून अधिक लोक मारले गेले. भारतात प्रचलित असलेल्या गरिबीचे दस्तऐवजीकरण करण्याचाही मोठा प्रयत्न करण्यात आला. १९४९ मध्ये सरकारने नेमलेल्या समितीने एका भारतीयाचे सरासरी वार्षिक उत्पन्न रु. २६० (किंवा $५५) सांगीतली व अनेकांची कमाई त्या रकमेपेक्षा कमी आहे असे ठरवले. भारताच्या १९५१ च्या जनगणनेत सरकारला आपल्या लोकसंख्येमध्ये कमी साक्षरतेचा सामना करावा लागला: पुरुषांसाठी २३.५४% आणि महिलांसाठी ७.६२% असा अंदाज वर्तवला गेला. महिलांची स्थिती सुधारण्यासाठी सरकारने योजनाही सुरू केल्या. १९५० च्या दशकाच्या मध्यभागी हिंदू कोड बिल पारित होण्यात अखेरीस त्याचे फळ आले, ज्याने पितृत्व, वैवाहिक त्याग आणि बालविवाह बेकायदेशीर ठरवले, तरीही कायद्याचे उल्लंघन त्यानंतर अनेक वर्षे चालू राहिले. भारतीय अधिराज्य १९५० पर्यंत टिकले, त्यानंतर भारत राष्ट्रकुलमध्ये एक प्रजासत्ताक बनला ज्यामध्ये राष्ट्रपती हे राष्ट्राचे अध्यक्ष झाले.
भारताच्या राज्ये आणि प्रदेशांच्या राजधानीची शहरे
संदर्भ
वर्ग:भारताच्या शहरे व नगरे *
भारतीय अधिराज्य
संदर्भ
वर्ग:भारत व कॉमनवेल्थची राष्ट्रे वर्ग:भारत सरकार वर्ग:भारताचा इतिहास
रिको ताचिबाना
रिको ताचिबाना (जपानी: 立花 里子) (नोव्हेंबर १०, इ.स. १९८४:तोक्यो, जपान - ) ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विदर्भ राज्य (मौर्य काळ)
विदर्भ राज्य (मौर्य काळ) हे एक राज्य होते ज्याचे आजच्या महाराष्ट्राच्या विदर्भ प्रांतावर  नियंत्रण होते. एका माजी मौर्य सच्चिव (मंत्री) यांनीत्यांचा मेहुणा यज्ञसेना यांना सिंहासनावर बसवले आणि स्वातंत्र्य घोषित केले, ज्यामुळे या राज्याची स्थापना झाली.
शुंगांशी युद्ध
यज्ञसेनाचा चुलत भाऊ माधवसेने आपला याज्ञसेनला सिंहासनावरून काढून टाकण्या करीत शुंगा साम्राज्याचा राजा अग्निमित्र याची मदत घेतली. तो विदिशा (वर्तमान शुंग राजधानी) कडे जायाला विदर्भाची सीमा ओलांडताना याज्ञसेनच्या  सैकाही सैनिकांना सापडला आणि त्याला ताब्यात घेऊन तुरुंगात टाकले. अग्निमित्राने माधवसेनेच्या सुटकेची मागणी केली आणि त्या बदल्यात यज्ञसेनेने अग्निमित्राने आधी पकडलेल्या मौर्यमंत्र्यांना सोडण्याची मागणी केली. त्याऐवजी, अग्निमित्राने आपले सैन्य विदर्भात आक्रमण करण्यासाठी पाठवले. यज्ञसेनेचा पराभव झाला आणि माधवसेने सोबत विदर्भाची वाटणी करण्यास याज्ञसेनला भाग पाडले आणि दोन्ही चुलतभावांनी शुंगा राज्यकर्त्यांचे अधिग्रहण स्वीकार केले.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग:विदर्भाचा इतिहास
फारसी विकिपीडिया
लेखांचा इतिहास
जानेवारी २०१३मधे या ज्ञानकोशात सुमारे ५०,००० लेखांचा समावेश होता.त्यानंतरच्या नजीकच्या काळात लेखांमधे भर पडून ही संख्या ३००००० पर्यंत वाढली आणि जागतिक ज्ञानकोशात या ज्ञानकोशाला अठरावे स्थान प्राप्त झाले.
वर्ग:विकिपीडिया वर्ग:फारसी भाषा वर्ग:भाषेनुसार विकिपीडिया
कोची मेट्रो
कोची मेट्रो ही भारताच्या कोची शहरातील एक जलद परिवहन वाहतूकव्यवस्था आहे. २५.६ किमी लांबीच्या कोची मेट्रोच्या मार्गिकेवर एकूण २२ स्थानके असून भारतीय रेल्वेच्या एर्नाकुलम जंक्शन, एर्नाकुलम टाउन इत्यादी अनेक रेल्वे स्थानकांना कोची मेट्रो जोडते. तसेच केरळमधील जलमार्ग देखील ह्या मेट्रोद्वारे जोडले गेले आहेत.
बाहय् दुवे
वर्ग:भारतामधील जलद परिवहन‎ वर्ग:कोचीमधील वाहतूक
यार्को नीमिनेन
यार्को नीमिनेन (फिनिश: Jarkko Nieminen; २३ जुलै १९८१) हा एक फिनिश टेनिसपटू आहे. जून २०१४ अखेरीस तो ए.टी.पी. एकेरी क्रमवारीमध्ये ५८व्या क्रमांकावर होता. नीमिनेन हा आजवरचा सर्वोत्तम फिनिश टेनिसपटू आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:फिनलंडचे टेनिस खेळाडू
गणेशपूर खुर्द
गणेशपूर खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
भरतवाडी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
गोपाळराव बळवंतराव कांबळे
गोपाळराव बळवंतराव कांबळे ऊर्फ '''जी. कांबळे''' (जुलै २२, इ.स. १९१८ - जुलै २१, इ.स. २००२) हे भित्तिचित्रण(पोस्टर चित्रण) आणि व्यक्तिचित्रणाकरता नावाजलेले मराठी चित्रकार होते.
जीवन
जुलै २२, इ.स. १९१८ रोजी कोल्हापुरात गोपाळराव कांबळ्यांचा जन्म झाला. घरच्या गरिबीच्या पार्श्वभूमीवर कुठल्याही कलाविद्यालयामध्ये पद्धतशीर शिक्षण न घेता कांबळ्यांची चित्रकारकिर्दीची वाटचाल सुरू झाली. कलेला वाव मिळावा म्हणून ते मुंबईला गेले. सुरुवातीच्या काळात त्यांनी फिल्मसिटी, रणजित स्टुडिओ, बॉंबे टॉकीज, नॅशनल स्टुडिओ अशा चित्रपट स्टुडिओंमधून पोस्टर रंगविण्याची कामे केली. त्यांची गुणवत्ता ओळखून व्ही. शांताराम यांनी त्यांना आपल्या राजकमल चित्रमंदिरात बोलावून घेतले. त्या काळात कांबळ्यांनी दो ऑंखे बारा हात, अपना देश, तूफान और दिया, झनक झनक पायल बाजे, नवरंग, सेहरा, गीत गाया पत्थरोंने, अमर भूपाळी, सावता माळी, इ चित्रपटांची पोस्टर रंगवली. हिंदी चित्रपटसृष्टीत ऐतिहासिक ठरलेल्या मुघल-ए-आझम चित्रपटाचे पोस्टरदेखील त्यांनी रंगवले होते.
कालांतराने कांबळे पोस्टरचित्रणाकडून व्यक्तिचित्रणाकडे वळले. पाच वर्षांच्या अभ्यासातून त्यांनी साकारलेले छत्रपती शिवाजी महाराजांचे तैलचित्र राजमान्य, लोकमान्य ठरले. त्यांनी रंगवलेल्या राजर्षि शाहू महाराजांच्या चित्रावरून टपाल तिकिट बनवण्यात आले. लोकमान्य टिळक, महात्मा गांधी, बाबासाहेब आंबेडकर, महात्मा फुले, जॉन एफ. केनेडी, रवींद्रनाथ टागोर, अटलबिहारी वाजपेयी, लता मंगेशकर इत्यादींची त्यांनी रंगवलेली व्यक्तिचित्रे वाखाणली गेली.
वर्ग:मराठी चित्रकार वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रायली शाय
रायली शाय (२८ ऑगस्ट, इ.स. १९८५:मेलबर्न, फ्लोरिडा, अमेरिका - ) ही एक अमेरिकन रतिअभिनेत्री आहे. हीचे मूळ नाव हाइडी ॲन स्कारबोरो आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:अमेरिकन रतिअभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ब्रनो
ब्रनो (Brno; Brünn; Bruna; यिडिश: ברין Brin) हे चेक प्रजासत्ताक देशामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर व दक्षिण मोराव्हियन प्रदेशाची राजधानी आहे. देशाच्या दक्षिण भागात वसलेल्या ब्रनो शहराची लोकसंख्या सुमारे ३.८५ लाख तर महानगराची लोकसंख्या ८ लाखाहून अधिक आहे.
जुळी शहरे
ब्रनोचे जगातील खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व वाणिज्य संबंध आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकामधील शहरे
यिरी व्हानेक
व्हानेक, यिरी
देवरगाव (येवला)
देवरगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १२६८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२६८ वर्ग:इ.स.च्या १२६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
एर्नाकुलम जंक्शन रेल्वे स्थानक
एर्नाकुलम जंक्शन हे केरळच्या कोची शहरामधील एक प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. येथून अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या सुटतात. एर्नाकुलम टाउन रेल्वे स्थानक हे देखील कोचीमधील एक मोठे स्थानक आहे.
येथून सुटणाऱ्या प्रमुख गाड्या
वर्ग:कोचीमधील वाहतूक वर्ग:केरळमधील रेल्वे स्थानके
देअर श्पीगल
देअर श्पीगल (अर्थ: 'आरसा') हे युरोपातील सर्वाधिक खपाचे आणि जर्मनीतील एक प्रभावशाली साप्ताहिक आहे. जर्मनीतील हॅंबुर्ग शहरातून प्रसिद्ध होणाऱ्या या साप्ताहिकाच्या आठवड्याला साधारणत: ११ लाख प्रती वितरित होतात.
इ.स. १२६९
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२६९ वर्ग:इ.स.च्या १२६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
देअर श्पीगल
पहिल्या महायुद्धापूर्वी नोव्हेंबर १९०८ मध्ये लिओन फोयष्टवागनर यांनी 'देअर श्पीगल' नावाचे एक पत्रक म्युनिकमधून प्रसिद्ध केले. या श्पीगलचे पहिले प्रकाशन जानेवारी ४, १९४७ साली हॅनोव्हर मधून प्रसिद्ध झाले. रुडॉल्फ आउगस्टाइन यांनी श्पीगलच्या पहिल्या अंकापासून त्यांच्या मृत्यूपर्यंत (नोव्हेंबर ७, २००२) या साप्ताहिकाचे प्रमुख संपादक म्हणून काम केले.
बाह्य दुवे
श्पीगल
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००२-०३
=संघ=
=दौरा सामने=
तीन दिवसीयः रेल्वे वि. वेस्ट इंडीयन्स
=कसोटी सामने=
३री कसोटी
=एकदिवसीय मालिका=
७वा एकदिवसीय सामना
=संदर्भ आणि नोंदी=
वर्ग:इ.स. २००२ मधील खेळ २००२-०३ वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे
कवरत्ती
ही भारतातील लक्षद्वीप केंद्रशासित प्रदेशाची राजधानी आहे. हे वाळूचे किनारे आणि शांत सरोवरांसाठी प्रसिद्ध आहे, ज्यामुळे ते एक लोकप्रिय पर्यटन स्थळ आहे. मल्याळम, महल आणि इंग्रजी या सर्वात सामान्यपणे बोलल्या जाणाऱ्या भाषा आहेत. भारताच्या २०११ च्या जनगणनेनुसार कावरत्तीची लोकसंख्या ११,२१० होती. येथे ९७% लोकसंख्या मुस्लिम आहे.
इतिहास
केरळच्या मूळ हिंदू कुलशेखर राजवंशाच्या राज्याचा हा एक भाग होता. सुमारे बाराव्या शतकापर्यंता हा सर्व बेट समुह हिंदू होता. प्रंतु साम दाम दंड् भेद वापरून येथील जनतेला मुस्लिम बनवण्यात आले. त्यात येथील लहान शासकांनाही ओढण्यात आले होते.
वर्ग:लक्षद्वीप
२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०
२०१६ सालात पार पडलेली विश्व आयसीसी टी-ट्वेंटी ही क्रिकेट स्पर्धा २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेची सहावी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा भारतात भरविण्याचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या २८ जानेवारी, २०१५ च्या दुबईतील बैठकीत ठरले. ही स्पर्धा ८ मार्च ते ३ एप्रिल २०१६ दरम्यान खेळविली गेली. सामने कोलकाता, बंगलोर, मुंबई, चेन्नई, धरमशाला, नवी दिल्ली, हैदराबाद, मोहाली, आणि नागपूर येथे खेळले गेले.
२०१४ च्या स्पर्धेप्रमाणे यावेळी सुद्धा स्पर्धेत १६ संघ सहभागी झाले. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटनेचे पूर्ण सभासद असलेले १० संघ आपोआपच स्पर्धेसाठी पात्र ठरले, तर इतर ६ संघ २०१५, २०-२० विश्व अजिंक्यपद पात्रता फेरी मधून निवडण्यात आले.
स्पर्धा तीन टप्प्यांत विभागली गेली होती. पहिल्या फेरीत, सर्वात खालच्या दहा संघांपैकी दोन संघ, अग्रस्थानी असलेल्या पहिल्या आठ संघांबरोबर सुपर १० फेरी साठी निवडण्यात आले. सर्वात शेवटी दुसऱ्या फेरीच्या दोन गटांमधून प्रत्येकी दोन असे चार संघ बाद फेरीमध्ये. इडन गार्डन्स, कोलकाता येथे खेळविल्या गेलेल्या अंतिम सामन्यात वेस्ट इंडीजने इंग्लंडचा चार गडी राखून पराभव करून २०१२ नंतर दुसऱ्यांदा स्पर्धा जिंकली.
=मैदाने= २१ जुलै २०१५, रोजी भारतीय क्रिकेट बोर्डाने २०१६ आयसीसी विश्व टी-ट्वेंटी स्पर्धेसाठी यजमान शहरांची घोषणा केली. बंगळूर, चेन्नई, धरमशाला, मोहाली, मुंबई, नागपुर आणि नवी दिल्ली या शहरांव्यतिरिक्त अंतिम सामन्यांचे यजमानपद कोलकाता या शहराला दिले गेले.
एम्. ए. चिदंबरम मैदानाच्या तिसऱ्या स्टँडच्या बांधकामाबाबत काही कायदेशीर समस्या असल्याने चेन्नई शहरामध्ये एकाही सामन्याचे आयोजन होऊ शकले नाही. गट अचे सर्व सामने धरमशाला येथील एच.पी.सी.ए. मैदानावर आणि गट बचे सर्व सामने नागपूरच्या विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदानावर खेळविण्यात आले. भारत आणि पाकिस्तान दरम्यानचा गट २चा सामना एच.पी.सी.ए. मैदानवर नियोजित होता. परंतु एच.पी.सी.ए. कडून पाकिस्तानी क्रिकेट संघाला सुरक्षा देण्याबाबत असमर्थता दर्शवण्यात आल्यामुळे सदर सामना इडन गार्डन, कोलकाता येथे खेळविण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
दक्षिण दिल्ली महानगर पालिकेकडून मैदानामधील मेहरा ब्लॉकला पूर्णत्वाचे प्रमाणपत्र मिळाले नव्हते त्यामुळे सुरुवातीला फिरोजशाह कोटला मैदानावर होणाऱ्या पहिल्या उपांत्य सामन्याबाबत अनिश्चितता होती. प्रमाणपत्र न मिळाल्यास आयसीसी आणि बीसीसीआय सदर सामना दुसऱ्या मैदानावर घेण्याच्या तयारीत होते. परंतू, २३ मार्च रोजी, दिल्ली आणि जिल्हा क्रिकेट संघटनेला (डीडीसीए) दक्षिण दिल्ली महानगर पालिकेकडून सदर ब्लॉक वापरण्याची परवानगी मिळाली.
=पात्र संघ=
इ.स.चे १ ले सहस्रक
वर्ग:इ.स.ची सहस्रके
२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०
२० एप्रिल २०१४ च्या आय.सी.सी. आंतरराष्ट्रीय टी२० चॅम्पियनशिप क्रमवारीनुसार पूर्ण सभासद असलेले अव्वल ८ संघ आपोआप सुपर १० मध्ये तर इतर ८ संघ गट फेरी मध्ये समाविष्ट करण्यात आले. गट फेरीमधील विजेते अफगाणिस्तान व बांगलादेश यांनी सुपर १० मध्ये प्रवेश केला.
ऑक्टोबर २०१५ मध्ये पाकिस्तान क्रिकेट मंडळाचे (पीसीबी) अध्यक्ष शाहर्यार खान यांनी भारत-पाकिस्तान दरम्यानची मालिका न खेळविली गेल्यास पाकिस्तानी संघ २०१६ विश्व टी-ट्वेंटी मध्ये खेळणार नाही असे जाहीर केले. मालिका शेवटी रद्द करण्यात आली तरीही, फेब्रुवारी २०१६ मध्ये पाकिस्तान सरकारने संघाला भारत दौरा करण्यासाठी मंजुरी दिली. मार्च २०१६ च्या सुरुवातीला पाकिस्तानने स्पर्धआधी सुरक्षा व्यवस्थेचे मुल्यांकन करण्यासाठी एक शिष्टमंडळ पाठविले. ह्या भेटीनंतर पीसीबीच्या विनंतीवरून भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील सामना धरमशाला पासून कोलकाता येथील ईडन गार्डन्स येथे हलविण्यात आला, आणि ११ मार्च रोजी पाकिस्तानने स्पर्धेत सहभाग निश्चित केला.
=सामना अधिकारी= संपूर्ण स्पर्धेमध्ये सामना अधिकारी म्हणून आय.सी.सी. रेफ्रींचे एलिट पॅनेलमधील ७ अधिकाऱ्यांनी काम पाहीले.
तसेच आय.सी.सी. पंचांच्या एलिट पॅनेलमधील १२, आंतरराष्ट्रीय पंच आणि रेफ्रींच्या पॅनेल मधील १० व आय.सी.सी. असोसिएट आणि संलग्न पॅनेलमधील २ सदस्य मैदानावर पंच म्हणून कामगिरी पार पाडली.
=बक्षिसाची रक्कम= २०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० स्पर्धेमध्ये एकूण २० दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्स बक्षीस म्हणून देण्यात आले. ही रक्कम २०१४ च्या रकमेपेक्षा ३३% जास्त होती. संघांच्या कामगिरीनुसार सदर रक्कम खालीलप्रमाणे वाटण्यात आली:
=सराव सामने=
=वेळापत्रक= खाली सुचीबद्ध केलेल्या सर्व वेळा ह्या भारतीय प्रमाणवेळ (यूटीसी+०५:३०) आहेत.
अंतिम सामना
= सांख्यिकी =
सर्वाधिक बळी
= हे सुद्धा पहा =
=संदर्भ=
१९७४ फिफा विश्वचषक
१९७४ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची नववी आवृत्ती पश्चिम जर्मनी देशामध्ये १३ जून ते ७ जुलै १९७४ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ९८ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी १६ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.
यजमान पश्चिम जर्मनीने अंतिम फेरीच्या सामन्यात नेदरलँड्सला २–१ असे पराभूत करून आपले दुसरे अजिंक्यपद जिंकले.
गंगापूर (झरी जामणी)
गंगापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
१९७४ फिफा विश्वचषक
स्पर्धेचे स्वरूप
ह्या स्पर्धेमध्ये १६ पात्र संघांना ४ गटांत विभागण्यात आले व साखळी पद्धतीने लढती घेतल्या गेल्या. प्रत्येक गटामधील २ सर्वोत्तम संघांना दुसऱ्या फेरीत प्रवेश मिळाला ज्यांत पुन्हा ८ संघांचे दोन गट केले गेले. अंतिम सामना वगळता इतर कोणताही बाद फेरीचा सामना ह्या स्पर्धेत नव्हता.
गंगापूर (झरी जामणी)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
विकास आमटे
विकास आमटे हे बाबा आमटे यांचे चिरंजीव असून ते आपल्या कुटुंबासह बाबा आमटे यांनी सुरू केलेल्या आनंदवन प्रकल्पाची देखरेख करतात. यात त्यांची पत्‍नी, मुलगा कौस्तुभ आणि सून पल्लवी तसेच मुलगी शीतल व जावई गौतम यांचा समावेश आहे. आमटे यांच्या तीन पिढ्यांची कहाणी सांगणारे आणि त्यांनी कसे व किती कार्यकर्ते घडवले याची साद्यंत माहिती देणारे आनंदवन प्रयोगवन नावाचे पुस्तक डॉ. विकास आमटे यांनी लिहिले आहे. शब्दांकन गौरी कानेटकर यांचे आहे. सौ. चित्रलेखा पुरंदरे यांनी 'विकास आनंदवनाचा' नावाचे पुस्तक लिहिले आहे.
लोकसत्ता मध्ये बाबा आमटे आणि आनंदवन याबद्दलच्या आठवणींवर संचिताचे कवडसे नावाची एक लेखमालिका त्यांनी लिहिली. त्यातील काही लेखांचे दुवे खालीलप्रमाणे:
पुरस्कार
वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते
नाट्यशास्त्र
नाट्याची व्याख्या
"लोक- वृत्त-अनुकरणं नाट्यम" "नाटय म्हणजे अनुकरण" संदर्भ:- १.भरताचे नाट्यशास्त्र (इसवी सन पूर्व ५०० ते इसवी सन ३००) अमरकोष(पाचवे शतक):- "तौर्य त्रिकं नृत्य- गीत - वाद्यं नाट्यम" संदर्भ:- "श्रीमदभरतमुनिप्रणीतम नाट्यशास्त्रम"- (सं) मधुसूदन शास्त्री भाग-१ ,पृष्ठ.१८.
भरतमुनींचे नाट्यशास्त्र
भरत मुनींनी नाट्य शास्त्राची निर्मिती प्रत्यक्ष ब्रह्मदेवाच्या सांगण्यावरून केली असा समज आहे. नाट्य शास्त्राई निर्मिती इ.स.पू. ४०० ते इ.स.च्या २ ऱ्या शतकाच्या दरम्यान झाली असावी असे मानतात. भारतीय नाट्य आणि नृत्य शास्त्राची मूळ कल्पना या भरतमुनींच्या नाट्यशास्त्रात आहे. हे नाट्यशास्त्र दहा विभागात विभागले गेले आहे. त्यांच्याच नावामुळे भरताचे भारत हे या भूमीचे नामकरण झाले असावे असे म्हणतात.भरत मुनींनी नाट्य शास्त्राची निर्मिती केली, या ग्रंथाचा अभ्यास केला तर असे लक्षात येयील कि इसवी सनाच्या पूर्वार्धापासून भारतामद्धे नाट्यकला ही प्रगतीशील अवस्थेत पोहोचली होती, त्यामद्धे केलेले रंगमंचाचे व नाट्यगृहाचे वर्णन किवा आराखडा आपण आजही वापरतो, ऋग्वेदातून पाठ्य, यजुर्वेदातून अभिनय, सामवेदातून ज्ञान व अथर्ववेदातून रस घेऊन ब्रम्हदेवाने हा पाचवा वेद निर्माण केला आहे असे भरतमुनींनी लिहिले आहे, भरत मुनींनी लिहिलेल्या नाट्य शास्त्रात अंगिक, वाचिक, भाविक व आहार्य या अभिनय प्रकारांची माहिती तर दिलेली आढळतेच पण सोबतच नृत्य शास्त्रावर देखील सावस्तर माहिती देण्यात आलेली आहे. रस, नाटकातील पात्रे, रंगमंदिराचे वर्णन, रंगमंचाचा आकार, प्रेक्षागृह, रंगभूषा व वेशभूषेसाठी जागा तसेच प्रवेश करण्यापूर्वी पात्रांना लागणारा आडोसा याचा सखोल अभ्यास या ग्रंथात आढळतो, नाटकामद्धे काय काय वर्ज्य असावे याबाबतही भरत मुनींनी लिहून ठेवलेले आहे.
"भरतमुनीकृत अष्टनायिका":-
अष्टनायिकांची सर्वप्रथम चर्चा इसवी सनाच्या ५ व्या शतकात आचार्य भरतमुनींनी केली. नाट्यातील प्रमुख स्त्री-पात्र आणि प्रमुख पुरुष-पात्र यांना अनुक्रमे ‘नायिका’ व ‘नायक’ असे म्हणतात. ह्या नायिकेचे आपल्या प्रिय व्यक्तीशी मिलन अथवा वियोग यांतून निर्माण होणाऱ्या आठ अवस्था म्हणजे ‘अष्टनायिका’. हे नायिकांचे आठ प्रकार पुढीलप्रमाणे:-
1.वासकसज्जा:- अलंकार घालून प्रियकराच्या स्वागतास सज्ज अशी स्त्री म्हणजे ‘वासकसज्जा’. जी स्त्री कामक्रीडेसाठी आतुर होऊन वस्त्र-आभूषणांनी सुसज्ज होते आणि प्रसन्नतेने प्रियकराची वाट बघते (अथवा पतीची वाट बघते) स्वतः बरोबरच ती घरदेखील सजवून ठेवते. नायिकेच्या श्रुंगाराविषयी सांगताना भरतमुनी सांगतात,
“गन्धमाल्ये गृहीत्वा तु चूर्णवासस्तथैव च आदर्शो लीलया गृह्यश्छ्न्दतो वा पुनः पुनः”
म्हणजे- तिने आपल्या घरात चंदन, पुष्पमाला अथवा अबीर, सुगंधित पटवास नायकासाठी तयार ठेवून आपला शृंगार करावा.पद, जावळीतील वासकसज्जा नायिकेच्या अवस्था वर्णनांमध्ये ह्यांचा उल्लेख बरेचदा सापडतो.
2.विरहोत्कांठीता:- वियोगामुळे वेदनामय होणारी. जिचा पती अथवा प्रियकर अनेक कामांच्या व्यापांमुळे वेळेत न येऊ शकल्यामुळे दुःखी होते.
3.स्वाधीनभर्तृका:- ह्यातील ‘भर्तु’ शब्दाचा अर्थ- पती. यावरून,ज्या स्त्रीच्या रति आदि व्यवहारांनी आकर्षित होऊन जिचा पती तिच्या स्वाधीन असतो अशी हर्षभरीत, सौभाग्यशाली व अभिमानशाली नायिका असे स्वाधीनभर्तृकेचे वर्णन भरतांनी केले आहे. रति आदि व्यवहार म्हणजेच तिचे रूप, सौंदर्य आणि यौवन.
5.खंडिता:- शब्दशः अर्थ लक्षात घेतल्यास, खंडित- पतीचे अखंड प्रेम नसल्याने रागावलेली स्त्री. ज्या अर्थी पतीचे आपल्या पत्नीवर अखंड प्रेम नाही त्याअर्थी तो तिच्याशी प्रामाणिक नाही आणि त्याच्या प्रेमाचा भागीदार दुसरी स्त्री असू शकते. म्हणूनच, जिचा पती अन्य स्त्रीशी रममाण होऊन योग्य वेळेत तो न आल्याने त्याची वाट पाहणारी दुःखी नायिका म्हणजे ‘खंडिता’.
6.विप्रलब्धा- विप्रलब्ध:- (फसविलेल्या) प्रियकराने संकेत न पाळल्याने फसवली गेलेली नायिका.विशिष्ट संदेश पाठवूनही किंवा संकेतस्थळावर येण्यास सांगूनही जिचा प्रियकर कोणत्यातरी कारणामुळे तिथे पोहोचू शकला नाही त्यामुळे अपमानित होणारी नायिका.