cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटी
स्थापना
महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटी (एमईएस) ही पुण्यातील बालवर्गापासून ते पदव्युत्तरपर्यंतचे शिक्षण देणारी एक संस्था आहे. या संस्थेची सुरुवात इ.स. १८६० साली, महागावकर इंग्लिश स्कूल, पूना या पासून झाली. नारो रामचंद्र उर्फ नाना महागावकर यांची ही शाळा होती. त्यानंतर ही शाळा श्री.बापू भाजेकर ह्यांच्याकडून १८७४ साली वामन प्रभाकर भावे, वासुदेव बळवंत फडके आणि लक्ष्मण नरहर इंदापूरकर ह्यांच्याकडे हस्तांतरित झाली. त्यावेळी तिचे नाव पूना नेटिव इन्स्टिट्यूशन असे होते. महान क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके हे संस्थेचे पहिले सचिव आणि खजिनदार होते. पूना नेटिव इन्स्टिट्यूशनने महाराष्ट्र कॉलेजची स्थापना इ.स.१८९६ साली केली होती परंतु ब्रिटीशांच्या रोषामुळे ते इ.स.१८९९ मध्ये बंद करावे लागले.
नामांतर
पूना नेटिव्ह इन्स्टिट्यूशनचे रूपांतर पुढे इ.स.१९२२ साली महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटीमध्ये झाले. ही संस्था पुण्यात मुलांचे भावे स्कूल, मुलींचे भावे स्कूल (रेणुका स्वरूप मेमोरिअल हायस्कूल), बालशिक्षण मंदिर, इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेन्ट, आणि एमईएस कॉलेज ऊर्फ आबासाहेब गरवारे आर्ट्‌स-सायन्स कॉलेज आणि गरवारे कॉमर्स कॉलेज चालवते.
महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटीच्या पुण्याव्यतिरिक्त अहमदनगर, कळंबोली, पनवेल, बारामती, बेलापूर, रत्‍नागिरी, सासवड, शिरवळ आदी गावांमध्ये शाळा आहेत.
महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटी च्या १६० व्या वर्षाच्या पूर्तीनिमित्त प्रकाशित झालेल्या 'ध्यासपंथे चालता' या इतिहास-ग्रंथाचे प्रकाशन फेब्रुवारी २०२२ मध्ये भारताचे उपराष्ट्रपती मा.श्री.वेंकैया नायडू यांच्या हस्ते दिल्ली येथे करण्यात आले. डॉ.केतकी मोडक या त्याच्या लेखिका आहेत.
संदर्भ
वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
समांथा स्टोसर
समांथा स्टोसर (Samantha Stosur; ३० मार्च १९८४) ही एक ऑस्ट्रेलियन टेनिसपटू आहे. १९९९ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असलेल्या स्टोसरने दुहेरी तसेच मिश्र दुहेरीमध्ये अनेक स्पर्धा जिंकल्या आहेत. त्याचबरोबर २०१० साली यू.एस. ओपन एकेरी स्पर्धेमध्ये तिने अजिंक्यपद मिळवले.
बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे टेनिस खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रेचेल स्टार
रेचेल स्टार (नोव्हेंबर २६, इ.स. १९८३:बर्लसन, टेक्सास, अमेरिका - ) ही एक अमेरिकन रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:अमेरिकन रतिअभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स.चे ७० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे ७० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
कांपो ग्रांदे
कांपो ग्रांदे (Campo Grande) ही ब्राझील देशाच्या मातो ग्रोसो दो सुल राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. ब्राझीलच्या दक्षिण भागात वसलेल्या कांपो ग्रांदेची लोकसंख्या २०१४ साली ८.४५ लाख इतकी होती. लोकसंख्येनुसार ते ब्राझीलमधील २३व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलमधील शहरे
अनीसा सय्यद
अनीसा सय्यद ( २२ सप्टेंबर १९८०) ही एक भारतीय महिला पिस्तुल नेमबाज असून तिने २०१० च्या कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये दोन सुवर्णपदके जिंकली आहेत.२००६ साली तिने सॅफ स्पर्धेतही सुवर्ण पदक जिंकले. २०१४ च्या कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये तिने २५ मीटर प्रक्षेपणामध्ये रौप्यपदक जिंकले.
सुरुवातीचे जीवन
अनीसा हिचा जन्म सातारा जिल्ह्यातील वाई गावात झाला. तिचे वडील अब्दुल हमीद सय्यद पुण्यातील टेल्को कंपनीत काम करायचे. ती चार भावंडांपैकी सर्वांत मोठी आहे. तिचे वडील क्लब-लेव्हलचे माजी फुटबॉल खेळाडू होते. कॉलेजमध्ये नॅशनल कॅडेट कोअर (एनसीसी) साठी प्रशिक्षण करताना अनीसाला शूटिंगमध्ये रस झाला. अनीसाच्या पतीचे नाव मुबारक खान. त्यांना सन २०१७ मध्ये त्यांना कन्यारत्न झाले. सध्या २०१८ साली हे जोडपे हरियाणाच्या फरीदाबाद जिल्ह्यात राहत आहे. सत्यव्रत दम हे तेथे तिचे प्रशिक्षक आहेत. त्यांनीच तिला सतत प्रेरित राहण्यास मदत केली.
कारकीर्द
अनीसा ही लेडी हवाभाई शाळेत प्राथमिक शिक्षक म्हणून काम करत होती. त्यानंतर तिने मुंबई-पुणे रेल्वे मार्गावर तिकीट-कलेक्टर म्हणून काम केले. त्यापूर्वी ती महाराष्ट्रातील विले पार्ले रेल्वे स्थानकावर भारतीय रेल्वेसाठी काम करत होती. वारंवार बदली होत असल्याने तिने नोकरी सोडली आणि ती तिच्या पुण्याच्या घरी राहू लागली.
हेसुद्धा पहा
नोकरी का सोडली
वर्ग:राष्ट्रकुल स्पर्धांमधील भारतीय सुवर्णपदक विजेते वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
राष्ट्रीय शेती व ग्रामीण विकास बँक
कृषी व ग्रामीण गैर कृषी विभागाला वित्तपुरवठा करून ग्रामीण भारताचा विकास घडवून आणण्याच्या दृष्टीने संसदेच्या विशेष कायद्याने नाबार्डची स्थापना रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया व भारत सरकारच्या मालकीने करण्यात आली, कृषी पतपुरवठयासाठी रिझर्व्ह बँकेचे कृषी पत विभाग व ग्रामिण नियोजन आणि पतकक्ष कार्यरत होते. तसेच रिझर्व्ह बँकेने १९६३ मध्ये कृषी पुनर्वित्तची स्थापना केली होती, १९७५ मध्ये रिझर्व्ह बँकेने कृषी पुनर्वित्त मंडळाचे रूपांतर कृषी पुनर्वित्त व विकास  महामंडळ असे केले केले. १९७९ मध्ये अखिल भारतीय ग्रामीण पतपुरवठा पुनर्विलोकन समिती श्री.बी. शिवरामन यांच्या अध्यक्षतेखाली स्थापन करण्यात आली होती, या शिवरामन समितीच्या शिफारशीनुसार नाबार्ड कायदा १९८१ संसदेत पास करण्यात आला ,वरील कृषी पतविभाग ,ग्रामीण नियोजन आणि पतकक्ष व कृषी पुनर्वित्त व विकास महामंडळ यांच्या एकत्रीकरणातुन १२ जुलै १९८२ मध्ये भारतात नाबार्ड (इंग्लिश NABARD National Bank for Agriculture and Rural Development) या शिखर बँकेची स्थापना करण्यात आली .पूर्वी शेतकी व ग्रामीण पतपुरवठ्यासंबंधीची जी कामे भारतीय रिझर्व बँक करीत असे ती सर्व कामे नाबार्डकडे सोपविण्यात आली. ग्रामीण क्षेत्राचा सर्वांगीण विकास घडवून आणण्यासाठी आवश्यक असलेला वित्तपुरवठा करणारी नाबार्ड ही एकमेव शिखर संस्था आहे.
उद्दिष्टे
२) ग्रामीण क्षेत्राला लघुमुदतीची व दीर्घमुदतीची कर्ज देणाऱ्या वित्तीय संस्थांना पुर्नवित्तपुवठा करणे.
३) भारत सरकारने निर्देशित  एखाद्या  वित्तीय संस्थेला प्रत्यक्ष कर्जपुरवठा करणे.
भांडवल
१) स्थापनेवेळी नाबार्डचे भांडवल १०० कोटी रु . होते नंतर ते २००० कोटी रु. करण्यात आले.
२) नाबार्डमध्ये सर्वाधिक भांडवल रिझर्व्ह बँकेचे  होते अलीकडे रिझर्व बँकेने या भांडवलातील ७१.५%वाटा (१४३०कोटी रु. ) भारत सराकारकडे वर्ग केला आहे ,तर रिझर्व्ह बँकेकडे फक्त १% वाटा राहिला आहे.
व्यवस्थापन
नाबार्डचे मुख्यालय मुंबईत असून २८ प्रादेशिक कार्यालये व एक उपकार्यालय आहे, नाबार्डची ६ प्रशिक्षण केंद्रे कार्यारत आहेत. नाबार्डचा कारभार संचालकांच्या मंडळाकडून पाहिला जातो.नाबार्डच्या २ संलग्न संस्था नाबार्ड कंसल्टंसी सर्व्हिसेस आणि नाबर्ड फायनशिल सर्व्हिसेस कार्यरत आहेत
राज्य सरकार दोन संचालक नियुक्त करतात.
वर्ग:भारतीय बँका वर्ग:भारतातील वित्तसंस्था
पुत्रजय
वर्ग:मलेशियामधील शहरे वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
नागदे
नागदे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
सखी गोखले
सखी गोखले ( २७ जुलै १९९३) एक मराठी टेलिव्हिजन अभिनेत्री आहे. ती मराठी अभिनेते मोहन गोखले आणि शुभांगी गोखले यांची कन्या आहे.
कारकीर्द
गोखले यांनी आपल्या टेलिव्हिजन कारकिर्दीची सुरुवात काही हिंदी जाहिरातींमधून केली होती. तिने २०१३ मध्ये रंगरेझ या हिंदी चित्रपटात वेणू नावाची छोटीशी भूमिका केली होती. दिल दोस्ती दुनियादारीमध्ये रेश्मा इनामदारची भूमिका साकारण्यापूर्वी ती एका एकांकिकेचाही भाग होती. शो संपल्यानंतर ती अमर फोटो स्टुडिओ या नाट्य नाटकातही दिसली. २०१७ मध्ये तिला महाराष्ट्र टाइम्सने फ्रेश फेस ऑफ द इयर पुरस्काराने सन्मानित केले होते. जुन्या कलाकारांसह ती दिल दोस्ती दुनियादारी, परी म्हणून दिल दोस्ती दोबारा या रिबूट सिक्वेलचा देखील भाग होती. पिंपळ (२०१७) मध्येही तिने सीमाची भूमिका साकारली होती. सकाळ पुणे या वृत्तपत्रासाठी तिने मैत्रीणमध्ये लेखही लिहिले आहेत. लगीनघाई नाटकाच्या पोस्टरसाठी तिने स्टिल फोटोग्राफीही केली आहे. जुलै 2018 पर्यंत, ती यूकेमध्ये आर्ट क्युरेशनमध्ये मास्टर्स करत होती.
नाटके
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
इ.स.चे ८० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे ८० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
एम. वीरप्पा मोईली
मुडबिद्री वीरप्पा मोईली ( जानेवारी १२, इ.स. १९४०) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आणि मे इ.स. २००९ पासून मनमोहन सिंह यांच्या नेतृत्वाखालील केंद्रिय मंत्रीमंडळात कायदामंत्री आहेत. ते ऑक्टोबर इ.स. १९९२ ते डिसेंबर इ.स. १९९४ या काळात कर्नाटक राज्याचे मुख्यमंत्री होते.
ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकीत कर्नाटक राज्यातील चिकबल्लपूर मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून झाले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:कर्नाटकचे मुख्यमंत्री वर्ग:भारतीय कायदामंत्री वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य‏‎ वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य‏‎ वर्ग:कन्नड राजकारणी वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
कॅप्री कॅव्हनी
कॅप्री कॅव्हनी ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ताकारी
ताकारी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
हिंदू धर्मातले गुरू
हिंदू धर्मातले गुरू
कॉनास
कॉनास हे लिथुएनिया देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. नेमान व नेरिस ह्या लिथुएनियातील दोन प्रमुख नद्यांच्या संगमावर हे शहर वसलेले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:लिथुएनियातील शहरे
पोप अलेक्झांडर चौथा
पोप अलेक्झांडर चौथा (इ.स. ११९९:अनान्यी, इटली - मे २५, इ.स. १२६१:व्हितेर्बो, इटली) हा तेराव्या शतकातील पोप होता.
याचे मूळ नाव रिनाल्दो कॉॅंती असे होते.
अलेक्झांडर ०४ अलेक्झांडर ०४ वर्ग:इ.स. ११९९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२६१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ना.शं. जमदग्नी
ना.शं. ऊर्फ नानासाहेब जमदग्नी (१९१७ - ) हे पुण्यातील महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटीच्या एमईएस कॉलेज चे प्राचार्य होते. मूळचे कुरुंदवाडचे असलेले जमदग्नी एमईएस कॉलेजचा विकास केला.
त्यांनी १९४६ पासून ते १९७८ पर्यंत या संस्थेत नोकरी केली. ते प्रथम भावे स्कूलमध्ये इंग्लिश विषयाचे शिक्षक म्हणून रुजू झाले. नंतर एमईएस कॉलेजात प्राध्यापक आणि नंतर १९६२ ते १९७७ या काळात प्राचार्य म्हणून त्यांनी काम केले. १९७८ पर्यंत ते संस्थेचे कार्यवाह होते.
कॉलेजच्या रौप्यमहोत्सवी वर्षात उद्योगपती डॉ. एस.बी. गोगटे यांच्यासारख्या सहकार्यांच्या मदतीने जमदग्नींनी आबासाहेब गरवारे यांच्याकडून लाखो रुपयांची देणगी मिळवली व महाविद्यालयाचे नाव आबासाहेब गरवारे कॉलेज केले.
त्यांनी गोंदवलेकर महाराज यांच्या १२ महिन्यांच्या ३६५ प्रश्नोत्तरांसह अनेक इंग्लिश ग्रंथांचे संपादन केले आहे.
वर्ग:शिक्षणसंस्था वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
लुंगी न्गिदी
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
न्यू यॉर्क टाइम्स बिल्डिंग
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:अमेरिकेतील उंच इमारती व वास्तू वर्ग:जगातील गगनचुंबी इमारती
इ.स.चे ९० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे ९० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
पारंबा
पारंबा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
राजा बिरबल
राजा बिरबल ऊर्फ महेश दास भट्ट राव (जन्म - इ.स. १५२८, मृत्यू - इ.स. १५८६) हा अकबर बादशहाच्या प्रसिद्ध नवरत्नांपैकी एक रत्न होता. बिरबलाच्या हुशारीमुळे अकबराने त्याला 'राजा' ही पदवी देऊन त्याचा सन्मान केला होता.
बिरबल हा अतिशय चतुर होता; त्याच्या अनेक चातुर्यकथा प्रसिद्ध आहेत.
लिचेल मारी
लिचेल मारी ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वीरेंद्र पाटील
वीरेंद्र पाटील हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आणि कर्नाटक राज्याचे माजी मुख्यमंत्री होते.
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:कन्नड राजकारणी वर्ग:कर्नाटकचे मुख्यमंत्री वर्ग:भारतीय कामगारमंत्री वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:राज्यसभा सदस्य
यूटीसी+०९:३०
यूटीसी+०९:३० ही यूटीसीच्या ९ तास ३० मिनिटे पुढे असलेली प्रमाणवेळ आहे. ही वेळ ऑस्ट्रेलिया देशाच्या नॉर्दर्न टेरिटोरी व साउथ ऑस्ट्रेलिया ह्या राज्यांमध्ये वापरली जाते.
वर्ग:प्रमाणवेळा
नीला सत्यनारायण
नीला सत्यनारायण (जन्म : मुंबई, ५ फेब्रुवारी १९४९, मृत्यू: १६ जुलै २०२०,मुंबई ) या १९७२ च्या बॅचच्या (आता निवृत्त) सनदी अधिकारी असून त्या महाराष्ट्राच्या पहिल्या स्त्री निवडणूक आयुक्त होत्या. याशिवाय त्या मराठी साहित्यिक आहेत. त्यांनी सुमारे १५० कविता लिहिल्या असून त्यांनी काही मराठी चित्रपटांसाठी आणि दोन हिंदी चित्रपटांसाठी संगीत दिग्दर्शन केले आहे. नीला सत्यनारायण यांच्या कथेवरून 'बाबांची शाळा' हा मराठी चित्रपट निघाला. त्याचे संगीत दिग्दर्शन त्यांनीच केले होते.
जन्म
नीला सत्यनारायण यांचा जन्म ५ फेब्रुवारी १९४९ रोजी मुंबईत झाला.
कौटुंबिक माहिती
त्यांच्या आईचे नाव सुशीला आणि वडिलांचे नाव वासुदेव आबाजी मांडके होते. ते पोलिस खात्यात होते.
शिक्षण
नीला सत्यनारायण यांचे शालेय शिक्षण मुंबई, पुणे, नाशिक येथे झाले. त्यांनी शालान्त परीक्षा दिल्ली बोर्डातून दिली. त्या परीक्षेत त्या १९६५ साली संस्कृतमध्ये प्रावीण्य मिळवून बोर्डात पहिल्या आल्या. नंतर त्यांनी इंग्रजी वाङ्मय या विषयात पदवी व पदव्युत्तर अभ्यास पूर्ण केला. १९७२ साली त्या पहिल्याच प्रयत्नात आय.ए.एस.ची परीक्षा पास झाल्या.
कारकीर्द
नीला सत्यनारायण यांनी सनदी अधिकारपदाच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत मुलकी खाते, गृहखाते, वनविभाग, माहिती आणि प्रसिद्धी, वैद्यक आणि समाजकल्याण, ग्रामीण विकास यासारख्या अनेक खात्यांत सनदी अधिकारी म्हणून काम केले. धारावीत काम करताना तिथल्या झोपडपट्टीत राहणाऱ्या लोकांना त्यांनी निर्यातक्षम चामड्याच्या वस्तूंचे उत्पादन करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. त्यांनी स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये निवडून येणाऱ्या स्त्रियांना सक्षम करण्यासाठी क्रांतिज्योती महिला प्रशिक्षण अभियान सुरू केले.
प्रकाशने
नीला सत्यनारायण यांनी हिंदी, मराठी, इंग्रजी या तिन्ही भाषांमधून १३ पुस्तके लिहिली आहेत. त्यांचे मराठीतील ‘एक पूर्ण अपूर्ण’ हे आत्मचरित्रपर पुस्तक १० आवृत्त्या ओलांडून पुढे गेले आहे. ‘सत्यकथा’ हे त्यांचे पुस्तक उद्योजकतेबाबत आहे आणि ‘एक दिवस (जी)वनातला’ हे त्या वन विभागात सचिव असताना त्यांना आलेल्या अनुभवांवर आधारित आहे.
पुरस्कार
नीला सत्यनारायण यांना मिळालेले निवडक वाङ्मयीन आणि सांस्कृतिक पुरस्कार :
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
दालबाटी
साहित्य
गहू एक किलो ,पावशेर मका जाडसर दळून आणावे.
वरण (संबर) करण्यासाठी :- तुरडाळ दीडवाटी, टोमेटो चार, बटाटे दोन, कशी फळ, कोथंबीर,
कृती
बटीच भिजवण्यासाठी पीठ प्रथम चाळून घ्यावे, त्यात छोटे दोन चमचे ओवा व जिरे बारीक करून टाकावे नंतर दोन मोठे चमचे तेलाचे मोहन कढईत गरम करून पिठावर पसरवून टाकावे. खाण्याचा सोडा छोटा एक चमचा टाकावा, पीठ चांगले मळून घ्यावे. पाच मिनिटे भिजू द्यावे. एका मोठ्या पातीलयात तीन तांबे पाणी टाकावे, पातील्यावर बसेल अशी चाळणी ठेवावी किवा पातळसर कपडा बांधावा. कणकीचे गोल गोल गोळे करावे व ते पाणी उकळलयास चाळणीवर ठेवावे. वरून ताट झाकण ठेवावे. बाटी चांगली उकडून घ्यावी. थंड झाल्यावर कढईत तेल गरम करून बाटी खमंग लालसर तळून घ्यावी.
वरण:- शिजवून घेतलेली दाळ फेटून घ्यावी. कढईत तेल गरम करून मोहरी,जिरे टाकावे चविनुसार तिखट,मीठ गरम मसाला टाकावा.पाणी व शिजवून घेतलेली डाळ टाकावी.
गरम बाटी व वरण तयार, वाढताना बारीक चिरलेला कांदा, लिंबू, कोथंबीर वाढावी.
संदर्भ
वर्ग:राजस्थानी खाद्यपदार्थ
इद्रिस कार्लोस कामेनी
इद्रिस कार्लोस कामेनी (१८ फेब्रुवारी, इ.स. १९८४ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे. हा मालागा सी.एफ.कडून व्यावसायिक फुटबॉल खेळतो.
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कॉर्नेलियस व्हँडरबिल्ट
कॉर्नेलियस व्हॅंडरबिल्ट (Cornelius Vanderbilt; २७ मे १७९४, स्टेटन आयलंड - ४ जानेवारी १८७७, न्यू यॉर्क शहर) हा एक अमेरिकन उद्योगपती व परोपकारी होता. अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वात धनाढ्य व्यक्तींपैकी एक मानला जात असलेल्या व्हॅंडरबिल्टने आपला उद्योग रेल्वे व मालवाहतूकीच्या क्षेत्रात उभा केला. व्हॅंडरबिल्ट विद्यापीठाचा संस्थापक असलेल्या व्हॅंडरबिल्टचेच नाव ह्या विद्यापीठाला दिले गेले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १७९४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८७७ मधील मृत्यू वर्ग:अमेरिकन उद्योगपती
इ.स.चे १०० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १०० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
जायदरे
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
सूलेमानू हमिदू
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिएना वेस्ट
सिएना वेस्ट ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सेरी आ १९२९-३०
सेरी आ १९२९-३० ही इटलीतील ३०व्या वार्षिक हंगामातील व्यावसायिक फुटबॉल साखळी स्पर्धा होती. 'आंब्रोसियाना' या नावाने त्या काळी ओळखल्या जाणाऱ्या इंटर मिलान संघाने या हंगामातील विजेतेपद पटकावले.
बाह्य दुवे
वर्ग:फुटबॉल
यूटीसी+१०:००
यूटीसी+१०:०० ही यूटीसीच्या १० तास पुढे चालणारी प्रमाणवेळ आहे. ही वेळ रशिया, ऑस्ट्रेलिया तसेच ओशनियामधील अनेक देशांमध्ये वापरली जाते.
ओशनिया
वर्ग:प्रमाणवेळा
नाट्य पुरस्कार
महाराष्ट्रात आणि महाराष्ट्राच्या बाहेरही मराठी नाटकांसाठी अनेक संस्था पुरस्कार देतात. त्यांतील काही पुरस्कारांची आणि ते देणाऱ्या संस्थांची नावे :(यादी अपुरी)
{| class="wikitable sortable" ! width="20%"| पुरस्काराचे नांव ! width="20%"| कशासाठी/स्पर्धेचे नाव ! width="20%"| कोण देते ! width="20%"| केव्हापासून ! width="20%"| कुणाकुणाला मिळाला
अर्थतज्ज्ञ
अर्थ विषयक माहिती असणारे व त्याबाबत सल्ला देवू शकणाऱ्यांना अर्थशास्त्राच्या विद्वानाला अर्थतज्ज्ञ किंवा अर्थशास्त्रज्ञ म्हणतात. यासाठी अर्थशास्त्र या विषयात पदवी अभ्यासक्रम पूर्ण केला जातो. शिवाय भारतात चार्टर्ड अकाउंटंट (सी.ए.)(इंग्रजी:Charterd Accountant) हा अभ्यासक्रमही पूर्ण करावा लागतो. अर्थतज्ञ होण्या साठी जगभर अशाच पद्धतीचे अभ्यासक्रम आहेत जसे ऑस्ट्रेलिया येथे सी.पी.ए. हा अभ्यासक्रम. अर्थतज्ञांना कर व अर्थ विषयक कायद्यांचे ज्ञान असणे आवश्यक असते.
बाह्य दुवे
वर्ग:अर्थशास्त्र
गाय इंडी असिंबे
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दगडगाव
दगडगाव हे बीड जिल्ह्यातील गेवराई तालुक्यातील गाव आहे.
लोकसंख्या
या गावाची इ.स. २०११च्या जनगणनेनुसार -- कुटुंब असून लोकसंख्या -- आहे. पैकी पुरूष लोकसंख्या -- तर स्त्रीयांची संख्या -- इतकी आहे. वयोगट ० ते ६ मधील बालकांची संख्या -- असून ते एकूण लोकसंख्येच्या -- % आहे. अनुसूचित जातीची लोकसंख्या -- (---%) असून त्यात --- पुरूष व -- स्त्रिया आहेत तर अनुसूचित जमातीचे -- लोक (--+%) असून त्यात --- पुरूष व --- स्त्रिया आहेत.
पनामा कालवा
पनामा कालवा (Canal de Panamá) हा मध्य अमेरिकेच्या पनामा देशामधील एक कृत्रिम कालवा आहे. हा कालवा अटलांटिक महासागराच्या कॅरिबियन समुद्राला प्रशांत महासागरासोबत जोडतो. इ.स. १९१४ साली वाहतूकीसाठी खुला करण्यात आलेला पनामा कालवा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या व वर्दळीच्या जलमार्गांपैकी एक आहे. हा कालवा वापरणाऱ्या जहाजांची वार्षिक संख्या १९१४ साली १००० होती तर २००८ पर्यंत ही संख्या १४,७०२ पर्यंत पोचली होती. २००८ सालापर्यंत एकूण ८.१५ लाख जहाजांनी पनामा कालव्याचा वापर केला होता.
ह्या कालव्याच्या बांधणीसाठी अनेक नैसर्गिक व कृत्रिम तलावांचा वापर करण्यात आला. हे तलाव समुद्रसपाटीपासून सुमारे २६ मी उंच असल्यामुळे पनामा कालव्यामध्ये दोन्ही बाजूंना बंदिस्त बांध (लॉक्स) बांधले आहेत. ह्या बांधांमध्ये अनुक्रमे पाणी सोडत आत शिरणाऱ्या जहाजांना वर चढवले जाते. कालव्यामधून बाहेर पडणाऱ्या जहाजांसाठी उलटी क्रिया करून खाली उतरवले जाते. सध्याच्या घडीला ह्या बांधांची रूंदी ११० फूट आहे. पनामा कालव्याची एकूण लांबी ७७.१ किमी (४८ मैल) आहे.
अमेरिकन स्थापत्य अभियांत्रिकी संघटनेने पनामा कालव्याचा आपल्या जगातील सात नवी आश्चर्ये ह्या यादीमध्ये समावेश केला आहे.
इतिहास
पनामा कालवा बांधण्यापूर्वी प्रशांत महासागरामधून अटलांटिक महासागरात पोचण्यासाठी बोटींना दक्षिण अमेरिका खंडाला वळसा घालून धोकादायक मेजेलनच्या सामुद्रधुनीमधून प्रवास करावा लागत असे. मध्य युगापासून हा प्रवास टाळण्यासाठी मानवनिर्मित कालव्याची कल्पना मांडली जात होती. पनामाचे मोक्याचे स्थान व अरूंद भूमीचा पट्टा पाहता येथेच हा कालवा काढणे सहजपणे शक्य होते. पवित्र रोमन साम्राज्याच्या पहिल्या कार्लोसने १५३४ साली ह्या कालव्यासाठी पाहणी करण्याचे आदेश दिले होते. १८५५ साली अमेरिकेने पनामा कालव्याचा प्रस्ताव मांडला. ह्याच काळात सुवेझ कालव्याचे निर्माण करण्यात फ्रेंचांना यश मिळाल्यामुळे पनामा कालव्याच्या बांधकामाबद्दल स्थापत्यकारांना हुरूप आला.
१८८१ साली फ्रान्सने पनामा कालव्याचे बांधकाम हाती घेतले. परंतु सुमारे २८ कोटी अमेरिकन डॉलर खर्च केल्यानंतर हा उपक्रम दिवाळखोरीत निघाला व १८९० साली काम थांबले. पुढील १३ वर्षे अमेरिकेने अनेक पाहण्या व अभ्यास केले. अखेर १९०४ साली राष्ट्राध्यक्ष थियोडोर रूझवेल्टच्या नेतृत्वाखाली अमेरिकेने ह्या कालव्याचे हक्क विकत घेतले व बांधकाम पुन्हा सुरू झाले. अनेक अडचणींचा सामना करीत अमेरिकन अभियंत्यांनी १९१४ साली कालव्याचे काम पूर्ण केले. १९९९ सालापर्यंत पनामा कालव्याचा ताबा अमेरिकेकडेच होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:पनामा वर्ग:कालवे वर्ग:जलवाहतूक
इ.स. २००६ मधील चित्रपट
२००६
वर्ग:प्रदर्शन वर्षानुसार चित्रपट
यज्ञ
यज्ञ ही हिंदू धर्मात केली जाणारी एक प्रमुख पूजन पद्धती आहे.
यज्ञाची व्याख्या
यज्ञ हा शब्द 'यज्' या धातूपासून बनला आहे. याचा अर्थ 'देवपूजा, संगतीकरण, आणि दान' असा होतो. आपणापेक्षा जे श्रेष्ठ आहेत, त्यांची पूजा करणे म्हणजे यज्ञ होय. आपणासमान जे आहेत त्यांच्याबरोबर स्वार्थ न करता उदार मानाने व एक विचाराने जगण्याची कला शिकणे हे संगतीकरण होय. जे आपल्यापेक्षा ज्ञान, बल आणि धनाने कमी आहेत, त्यांना मार्गदर्शन करणे म्हणजे दान होय. या संपूर्ण क्रियेला यज्ञ अस म्हणतात.
व्यक्तीच्या स्वतःविषयीच्या कर्तव्यासोबतच सामाजिक कर्तव्याची जाणीव ठेवणे असा आशयही यज्ञ शब्दातून प्रतीत होतो असे मानले जाते. मीमांसकांनी देवतांच्या उद्देशाने केलेला द्रव्यत्याग अशीही यज्ञाची व्याख्या केलेली दिसते. {१ : भारतीय संस्कृती कोश खंड ७}
मुख्य विचार
यज्ञ हा शब्द ऋग्वेदात अनेकदा आला आहे आणि त्याचा अर्थ बहुतेक ठिकाणे श्रेष्ठ कर्म असाच घेतला गेला आहे. संहितांचे जे ब्राह्मण्य ग्रंथ आहेत त्यामध्ये आयुष्यातील छोट्या-मोठ्या प्रसंगांसाठी यज्ञ करण्यास सांगितले आहेत. ब्राह्मण्य ग्रंथांचा समावेश श्रुतींमध्ये होतो म्हणून ब्राह्मण्य ग्रंथात सांगितलेल्या यज्ञाला 'श्रौतयज्ञ' असे म्हटले जाते.
यज्ञाचे प्रकार
यज्ञाचे तीन प्रकार मानल्या जातात.
यज्ञ करतांना त्यात तूप, हविद्रव्य किंवा समिधा यांची आहूती दिल्या जात असे.
व्यक्तिगत सुखासाठी देवतांजवळ पशू, पुत्र, गृह,धन, पाऊस, अन्न, आरोग्य, इ. गोष्टींची याचना यज्ञांद्वारे केली जात असे. व्यक्तिगत सुखाबरोबरच समाजसुख व राष्ट्रकल्याण यांचाही विचार यज्ञसंस्थेद्वारा केला जात असे. यज्ञसंस्थेचा विस्तृत विचार यजुर्वेदात मांडला गेला आहे, असे अभ्यासकांचे म्हणणे आहे. एकेकाळी यज्ञसंस्था ही समाजाचे केंद्र होते. यज्ञाच्या निमित्ताने लोक एकत्र येत. यज्ञासाठी जमलेल्या लोकांना धर्माचे महत्त्व सांगितल्या जात असे. यज्ञ फक्त ब्राह्मण पुरोहित करत असायचे, त्यामुळे ब्राह्मण पुरोहितांचे महत्त्व फार वाढलेले असायचे. ब्राह्मणग्रंथांमधे यज्ञाचे महत्त्व अनेक प्रकारांनी सांगितले आहे. जे लोक यज्ञ करत नाहीत त्यांना मुक्ती नाही. जन्ममृत्यूच्या फेऱ्यात कायमचे अडकून पडतील असे म्हटलेले आहे. ऋग्वेद, ब्राह्मणग्रंथ, उपनिषदे, भगवद्गीता, इ. ग्रंथात यज्ञसंस्थेचा विकास कसा झाला त्याबद्दल माहिती आहे, असे म्हणतात.
गृहस्थीने(गृहस्थाश्रमात राहणाऱ्याने) पाच यज्ञ करावेत.
ब्रह्मयज्ञामुळे देव, पिता, पशू, मनुष्य, समाज व गुरू या पाचही ऋणातून मुक्त होता येत होते. देवयज्ञामुळे देवांच्या ऋणातून मुक्त होता येत होते.
संदर्भ
वर्ग:अध्यात्म
इ.स.पू.चे ० चे दशक
इ.स. ० या वर्षाच्या अभावामुळे या दशकात व याच्या नंतरच्या दशकात ९च वर्षे आहेत.
इ.स. १ या वर्षी येशू ख्रिस्ताचा जन्म झाला असे पारंपारिकरित्या मानले जाते; परंतु ही मान्यता ऐतिहासिकदृष्ट्या ही चुकीची असून त्यापूर्वीच काही वर्षे आधी तो जन्मला असावा असे म्हटले जाते.
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.पू.चे ० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.ची दशके वर्ग:इ.स.पू.च्या १ ल्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.पू.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
अरुण दाते
(जन्म : ४ मे, इ.स. १९३४ - - ६ मे, इ.स. २०१८ ) हे एक मराठी भावगीत गायक होते. अरुण दातेंचे वडील रामूभैय्या दाते हे इंदूरमधील प्रतिष्ठेचे गायक होते. त्यांच्या इच्छेनुसार अरुण दाते गायक झाले. अरुण दाते इंदूरजवळच्या धार ला कुमार गंधर्वांकडे सुरुवातीला गाणे शिकले. त्यांनी पुढील शिक्षण के. महावीर यांच्याकडे घेतले.
दाते यांनी मुंबईमध्ये कापड अभियांत्रिकीचा अभ्यास सुरू केला. अभियांत्रिकीच्या पहिल्या वर्षीच्या परीक्षेत अरुण दाते नापास झाल्यावर वडिलांनी त्यांना गाणे शिकण्याचे प्रोत्साहन दिले.
ज्येष्ठ गायक अरुण दाते यांचे दिनांक ६/०५/२०१८ रोजी मुंबईतील कांजूरमार्ग येथील निवासस्थानी निधन झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:पार्श्वगायक वर्ग:मराठी गायक वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
फ्लोरियानोपोलिस
फ्लोरियानोपोलिस (Florianópolis) ही ब्राझील देशाच्या सांता कातारिना राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. ब्राझीलच्या दक्षिण भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या फ्लोरियानोपोलिसची लोकसंख्या २०१४ साली ४.२१ लाख इतकी होती. फ्लोरियानोपोलिस शहर प्रामुख्याने सांता कातारिना नावाच्या बेटावर वसले आहे. अनेक सर्वेक्षणांच्या मते फ्लोरियानोपोलिस निवास करण्यासाठी ब्राझीलमधील सर्वोत्तम शहरांपैकी एक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलमधील शहरे
सूर्यबहादुर थापा
सूर्यबहादुर थापा ( २१ मार्च १९२८) हा नेपाळ देशामधील एक राजकारणी आहे. चंद १९६३-६४, १९६५-६९, १९७९-८३, १९९७-९८, २००३-०४ ह्या पाच वेळा नेपाळच्या पंतप्रधानपदावर होता.
वर्ग:नेपाळचे पंतप्रधान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्रीकांत लेले
श्रीकांत लेले (१९४३) हे एक भारतीय धातू अभियंता आणि बनारस हिंदू विद्यापीठाचे एक प्राध्यापक आहेत. त्यांनी स्ट्रक्चरल मेटलर्जिमध्ये संशोधन केले आहे. त्यांच्या अभियांत्रिकी विज्ञानातील योगदाना साठी १९८७ साली त्यांना शांतीस्वरूप भटनागर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नागाव (वाळवा)
नागाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
ऐश्वर्या (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
श्वाई पेंग
श्वाई पेंग ( ८ जानेवारी १९८६) ही एक चीनी टेनिसपटू आहे. २००१ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळणाऱ्या पेंगने २०१० क्वांगचौ आशियाई खेळ स्पर्धेमध्ये सुवर्णपदक मिळवले होते. तसेच २०१३ विंबल्डन व २०१४ फ्रेंच ओपन स्पर्धांमध्ये तिने तैवानच्या सु-वै ह्सियेह सोबत महिला दुहेरीमध्ये अजिंक्यपद पटकावले.
बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:चीनचे टेनिस खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ऑस्ट्रेलिया-स्वदेशी संरक्षित क्षेत्र
इंडीजियन्स प्रोटेक्टेड एरिया ( आयपीए ) हा ऑस्ट्रेलियामध्ये वापरल्या जाणाऱ्या संरक्षित क्षेत्राचा एक वर्ग आहे. प्रत्येकजण स्वदेशी ऑस्ट्रेलियन करारानुसार बनविला जातो आणि स्वदेशी ऑस्ट्रेलियन घोषित करतो. ऑस्ट्रेलियन सरकारने औपचारिकरित्या त्याच्या राष्ट्रीय राखीव व्यवस्थेचा भाग म्हणून मान्यता प्राप्त केली आहे, राष्ट्रीय राखीव भूमीच्या 44% पेक्षा जास्त असणाऱ्या 75 आयपीए सह  सुमारे67,000,000 हेक्टर (170,000,000 एकर).
स्वदेशी संरक्षित क्षेत्रे स्थापन करण्याच्या सहमतीने, आदिवासी ऑस्ट्रेलियन आणि टॉरेस स्ट्रॅट आयलँडर्स यांनी १९९७-२००७ च्या दशकात ऑस्ट्रेलियाच्या राष्ट्रीय राखीव व्यवस्थेत दोन-तृतियांश योगदान दिले.
स्वदेशी रेंजर्स, आयपीए तसेच ऑस्ट्रेलियाच्या इतर दुर्गम भागात, जमीन व्यवस्थापन आणि संबंधित प्रकल्पांवर काम करण्यासाठी कार्यरत आहेत.
इतिहास
1990च्या दशकात, ऑस्ट्रेलियातील ऑस्ट्रेलियन सरकार आपल्या पिढ्यांसाठी विविध प्रकारच्या वनस्पती, प्राणी आणि इको-सिस्टमचे प्रतिनिधी नमुना संरक्षित करण्याच्या उद्देशाने राष्ट्रीय राखीव यंत्रणा तयार करण्यासाठी राज्य व प्रांतातील सरकारांच्या सहकार्याने कार्य करीत होते.
या प्रयत्नाचा एक भाग म्हणून, आदिवासी ऑस्ट्रेलियन आणि टॉरेस स्ट्रॅट आयलँडरच्या जमीन आणि समुद्र मालकांना विचारण्यात आले आणि प्रभावी स्वदेशी जमीन व्यवस्थापनाची पुन्हा स्थापना करण्यास इच्छुक असलेल्या अनेकांनी या प्रयत्नात भाग घेण्यास सहमती दर्शविली.
1997 साली झालेल्या आदिवासी ऑस्ट्रेलियन आणि टॉरेस स्ट्रॅट आयलँडर्सच्या राष्ट्रीय परिषदेत उपस्थित नागरिकांनी “देशी” संरक्षित क्षेत्राचा नवीन वर्ग खालीलप्रमाणे बनविला जावा यावर सहमती दर्शविली व त्याचे निराकरण केले: "'एक देशी संरक्षित क्षेत्र सध्याच्या आणि भावी पिढ्यांसाठी जमीन आणि पाण्याची देखभाल आणि संरक्षण करण्यासाठी आदिवासी आणि टॉरेस स्ट्रॅट आयलँडर लोकांच्या सतत जबाबदाऱ्याद्वारे संचालित केले जाणे आवश्यक आहे.'""'स्वदेशी संरक्षित क्षेत्रांमध्ये जमीनी व पाण्याचे असे क्षेत्र समाविष्ट होऊ शकतात ज्यावर आदिवासी आणि टॉरेस स्ट्रॅट आयलँडर्स संरक्षक आहेत आणि जे सांस्कृतिक जैवविविधता आणि संवर्धनासाठी व्यवस्थापित केले जातील, परंपरागत शाश्वत संसाधनांचा वापर करण्यास आणि लाभ सामायिक करण्यास परवानगी देतील.'" ऑस्ट्रेलियाच्या राष्ट्रीय अभयारण्य प्रणाली संरक्षित क्षेत्र नवीन वर्ग जोडून उद्देश या नवीन पर्यावरण भागीदारी पहिल्या, होता लोक ऑस्ट्रेलियातील आदिवासी समाज स्वयंसेवक खडकाळ चुनखडी टेकड्या, फ्लॅट, स्प्रिंग्स आणि  दरम्यान 580 चौरस किलोमीटर फ्लिंडरस परदेशी व संरक्षित क्षेत्र म्हणून व्यवस्थापित करण्यासाठी परिक्षेत्र आणि गॅमन श्रेणी राष्ट्रीय उद्याने.
पहिल्या प्रस्तावित स्वदेशी संरक्षित क्षेत्रासाठी निवडलेली जमीन दक्षिण ऑस्ट्रेलियन एबोरिजिनल लँड्स ट्रस्टने ठेवली होती आणि २ ऑगस्ट 1998पर्यंत नेपाबुन्ना आदिवासी समुदायामधील अज्ञेमथाने लोकांना गुंतविण्याचा आणि काहींना लँडस्केप पुनर्संचयित करण्यासाठी पाहण्याचा करार झाला होता. त्याचे पूर्वीचे नैसर्गिक आणि सांस्कृतिक मूल्य आणि ऑस्ट्रेलियाचे प्रथम स्वदेशी संरक्षित क्षेत्र, नँटावरिना स्वदेशी संरक्षित क्षेत्र घोषित केले गेले.
२००७ पर्यंत नांटावरिना स्वदेशी संरक्षित क्षेत्रासह भागीदारीच्या प्रकाराने सहमती दर्शविली आणि त्यात घोषित स्वदेशी संरक्षित क्षेत्रांचा समावेश झाला जो १ 170०,००० चौरस किलोमीटर किंवा राष्ट्रीय राखीव व्यवस्थेच्या २ per टक्के क्षेत्राचा समावेश आहे.
जुलै २०१२ मध्ये, आयपीए बरोबरच 'नेचर कॉन्झर्व्हन्सी' ने केंद्रीय भूमि परिषद आणि ऑस्ट्रेलियाच्या राष्ट्रीय राखीव यंत्रणेच्या सरकारी प्रतिनिधींसोबत, दक्षिणी तनामी स्वदेशी संरक्षित क्षेत्राच्या प्रक्षेपणची घोषणा करण्यास मदत केली. हे स्वदेशी संरक्षित क्षेत्र हे ऑस्ट्रेलियामधील सर्वात मोठे जमीन राखीव क्षेत्र आहे, हे १०.१5 दशलक्ष हेक्टर क्षेत्र आहे. हे उत्तर प्रदेशाच्या नैसर्गिक वारशाच्या महत्त्वपूर्ण तुकड्यांपासून संरक्षण करते. दक्षिणी तनामी जलाशयात माके लेक -ऑस्ट्रेलियाच्या दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा तलाव आहे आणि तानामी वाळवंटातील एक प्रचंड जलचर आहे. हा आयपीए विविध वाड्यांशी जोडतो ज्यामध्ये वाळवंट आणि सवाना यांचा समावेश आहे, वनस्पती आणि प्राण्यांच्या प्रजातींना वन्य अग्नि आणि हवामान बदलासारख्या धोक्यांभोवती युक्तीने आवश्यक जागा प्रदान करते.
जेष्ठराज जोशी
जेष्ठराज भालचंद्र जोशी (२८ मे, १९४९:मसूर, सातारा जिल्हा, महाराष्ट्र - ) हे एक भारतीय रसायन अभियंता, परमाणु वैज्ञानिक, सल्लागार आणि शिक्षक आहेत. अणुभट्टींच्या रचनेमधे त्यांनी काही सुधारणा मांडलेल्या आहेत. ते होमी भाभा राष्ट्रीय संस्था, मुंबईचे डीएई-होमी भाभा चेर प्रोफेसर आहेत. त्यांच्या अभियांत्रिकी विज्ञानातील योगदाना साठी त्यांना पुरस्कारांसाठी शांतीस्वरूप भटनागर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले व त्यांना रसायन अभियांत्रिकी आणि परमाणु विज्ञान क्षेत्रातील कार्यासाठी भारताच्या राष्ट्रपतींकडून २०१४ साली पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
जोशी यांचा जन्म भारतीय राज्य महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील मसूर गावात, २८ मे १९४९ रोजी झाला. १९७१ मध्ये ते केमिकल इंजिनीअरिंगमध्ये बी.ई झाले आणि १९७२ मध्ये मुंबईच्या केमिकल टेक्नॉलॉजी विद्यापीठातून एम्.ई. झाले. त्यानंतर त्यांनी संशोधक व रासायनिक अभियंता मन मोहन शर्मा यांच्या मार्गदर्शनाखाली संशोधन केले. १९७७ मध्ये त्यांना पीएचडी मिळाली.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
यूटीसी+१०:३०
यूटीसी+१०:३० ही यूटीसी पासून १० तास ३०  मिनिटे पुढे असणारी प्रमाणवेळ आहे. ही वेळ ऑस्ट्रेलियाच्या साउथ ऑस्ट्रेलिया ह्या राज्यामध्ये उन्हाळी प्रमाणवेळ म्हणून वापरली जाते.
तंत्रज्ञान
तंत्रज्ञान (इंग्लिश: Technology, टेक्नॉलजी) म्हणजे अवजारे, यंत्रे, त्यांपासून बनलेल्या प्रणाल्या यांचे संकल्पन, निर्मिती आणि उपयोजन अभ्यासणारी, तसेच त्यांत सुधारणा घडवून आणण्यासंबंधीची विद्याशाखा होय. प्रागैतिहासिक काळापासून मानव तंत्रज्ञानाचा वापर व अभ्यास करत आहेत. अगदी प्राचीन काळी नियंत्रित पद्धतीने आग चेतवण्याचे तंत्र मानवांनी शोधून काढले. त्यानंतर चाकाचा शोध लावल्यामुळे मानवांना अधिक पल्ल्याचे अंतर कापण्यासाठी उपयुक्त तंत्रज्ञान लाभले. तेथून पुढे अगदी आधुनिक काळात छपाईचे तंत्रज्ञान, टेलिफोन, इंटरनेट या तंत्रांपर्यंत मानवाने तंत्रज्ञान विकसवले आहे. तंत्रज्ञान विकसनामुळे मानवाचे जीवन अधिक सोयीस्कर बनत चालले आहे.
पारडी (झरी जामणी)
पारडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
किनईशेत
किनईशेत हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
हडपसावरगाव
हडपसावरगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
पेर्डिक्कस
पेर्डिक्कस हा अलेक्झांडर द ग्रेट याच्या सैन्यातील एक प्रमुख सेनापती होता.
वर्ग:अलेक्झांडर द ग्रेट वर्ग:ग्रीसचा इतिहास
कॅथेरिन मॅन्सफील्ड
कॅथेलीन मॅन्सफील्ड मरी ह्या इंग्लिश लेखीकेचा जन्म न्यूजीलैंड येथिल वेलिंगटन शहरात 14 ऑक्टोबर, 1888 रोजी झाला. 'कॅथेरिन मॅन्सफील्ड' या टोपन नावाखाली तिने साहित्य लेखन केले.वयाच्या 19व्या वर्षी मॅन्सफील्डने न्यूजीलैंडमधून इंग्लैंडला स्थलांतर केले आणि वर्जिनिया वुल्फ, डी.एच.लॉरेंस या लेखकां बरोबर मैत्री केली.क्षयरोगामुळे 34व्या वर्षी कॅथेरिन मॅन्सफील्ड यांचा मृत्यु 9 जानेवारी,1923ला झाला.
जीवनचरित्र
बालपण:
कॅथेरिन मॅन्सफील्ड यांचे बालपण आर्थिकदृष्टया प्रबळ कुटुंबात न्यूजीलैंडमध्ये गेले. तिचे वडील, हेरोल्ड बेऔचम्प यांची बैंक ऑफ़ न्यूजीलैंडचे चेयरमैन होते.
संदर्भ
मॅन्सफील्ड, कॅथेरिन वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
तमिळनाडूचा इतिहास
प्राचिन काळापासून तामिळनाडूचा प्रदेश कायम मानवी वस्तीत आहे आणि तामिळनाडूचा इतिहास आणि तामिळ लोकांची संस्कृती जगातील सर्वात प्राचीन आहे. त्याच्या संपूर्ण इतिहासामध्ये, पॅलीओलिथिक युगाच्या सुरुवातीच्या काळापासून आधुनिक काळापर्यंत हा प्रदेश विविध बाह्य संस्कृतींसह अस्तित्वात आहे. इतिहासातील तुलनेने अल्प कालावधी वगळता, तामिळ प्रदेश बाह्य व्यापारापासून स्वतंत्र राहिला आहे.
अश्मयुग
तामिळनाडू प्रदेशात अस्तित्वात असलेला पूर्व-ऐतिहासिक कालखंड सुमारे ,५००,००० इ. स. पूर्व पासून सुमारे ३००० इ. स. पूर्व पर्यंतचा असावा असा अंदाज आहे. खालच्या अश्मयुगीन अवस्थेच्या बहुतेक भागात माणसे विरळ जंगलाच्या झाकणाने किंवा गवताळ प्रदेशात नदीच्या खोलदाऱ्यांजवळ राहत होती. लोकसंख्येची घनता खूपच कमी होती आणि आतापर्यंत दक्षिण भारतात या खालच्या अश्मयुगीन संस्कृतीचे केवळ दोनच परिसर सापडले आहेत. यातील एक तामिळनाडूमधील चेन्नईच्या वायव्य भागात अतीरामपक्कम खोलदरी आहे. पुरातत्त्वशास्त्रीय संशोधनात उत्तर तामिळनाडूच्या आसपास प्राण्यांचे अवशेष आणि प्राचीन दगडांच्या अवजाराचा पुरावा सापडला आहे ज्याची तारीख इ.स.पू. ३००,००० च्या आसपास आहे. दक्षिण भारतातील माणसं 'होमो इरेक्टस' या प्रजातींशी संबंधित आहेत, या प्राचीन 'जुन्या पाषाणयुगात' अश्मयुगीन बराच काळ वास्तव्य करत होते, हाताच्या कुऱ्हाडी आणि चॉपर सारख्या क्रूड अवयवांचा वापर करून अन्नावर अवलंबून राहतात. त्याच्या गरजेनुसार सक्रियपणे वाढण्याऐवजी शिकार केली आणि एकत्रित झाले.
आधुनिक मानवांचा पूर्वज 'होमो सेपियन्स' जो सुमारे,५०,००० वर्षांपूर्वी दिसला होता तो अधिक विकसित झाला होता आणि विविध प्रकारचे दगड वापरून पातळ चकमक आणि ब्लेड सारखी साधने बनवू शकतो. सुमारे १०,००० वर्षांपूर्वीपासून मानवाने मायक्रोलिथिक टूल्स नावाची छोटी छोटी साधने बनविली. आरंभिक मानवांनी ही साधने तयार करण्यासाठी वापरली जाणारी सामग्री जैस्पर, अ‍ॅगेट, चकमक, क्वार्ट्ज. इ.स १९४९ मध्ये तिरुनेलवेली जिल्ह्यात संशोधकांना अशी मायक्रोलिथ सापडली. पुरातत्त्व पुरावा सूचित करतो की सूक्ष्म काळ ६००० ते ३००० इ.स.पू. दरम्यान होता.
नवपाषाण
तामिळनाडूमध्ये, नवपाषाण कालावधीचे आगमन इ.स.पूर्व २५०० च्या आसपास होते. नवपाषाण कालखंडातील मानवांनी दगडी पाट तयार करून पॉलिश करून बारीक आकारात दगडांची साधने बनविली. यावर प्राचीन लिखित एक नवपाषाण कुऱ्हाडीचे डोके तामिळनाडूमध्ये सापडले आहे. नवपाषाण मानव बहुतेक लहान सपाट डोंगरांवर किंवा लहान, अधिक किंवा कमी कायम वस्तींमध्ये असलेल्या तळांवर राहतात परंतु चरण्याच्या उद्देशाने नियमितपणे स्थलांतर करतात. त्यांनी मृतांना दफन केले किंवा खड्ड्यातच पुरले. काही विशिष्ट साधने किंवा शस्त्रे तयार करण्यासाठी ते तांबे देखील वापरण्यास सुरुवात करीत होते.
लोह युग
मेगालिथिक दफन दफनांच्या अस्तित्वाचा सर्वात स्पष्ट पुरावा म्हणजे इ.स.पू. १००० च्या आसपासचे पुरावे आहेत, जे तामिळनाडूच्या विविध ठिकाणी, विशेषतः तिरुनेलवेलीपासून २ कि.मी. अंतरावर असलेल्या आदीचनाल्लूर येथे सापडले आहेत, जिथे भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणातील पुरातत्त्वज्ञांनी १५७ शोधून काढले. ज्यामध्ये १५ मानवी कवटी, सांगाडे आणि हाडे, तसेच हस, तांदळाचे धान्य, ज्वलंत तांदूळ आणि निओलिथिक सेल्ट (साधन) समाविष्ट आहे. एका कलशात लेखन आहे, जे भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणातील पुरातत्त्वशास्त्रज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, तमिळ-ब्राह्मीच्या सुरुवातीच्या लिपीसारखे आहे आणि २८०० वर्षांपूर्वीच्या नियोलिथिक काळाची पुष्टी करतो. अधिक उत्खनन व अभ्यासासाठी आदीचनाल्लूर पुरातत्त्व साइट म्हणून जाहीर केले गेले आहे.
सामान्य युगापूर्वी तामिळनाडूच्या राजकीय परिस्थितीचा उल्लेख अशोकाच्या ३०० इ.स.पू.च्या आदेशात आणि १५० इ.स.पू.च्या हथिगुंपाच्या शिलालेखात स्पष्टपणे आढळतो. तामिळ देशातील सर्वात प्राचीन पुरावे म्हणजे पांड्या राजा कडुनगॉन (इ.स. ५६०-५९०) यांनी पांड्या देशातून काळभरासना विस्थापित केले.-- नीळकंठ शास्त्री, 'दक्षिण भारताचा इतिहास', pp 105, 137
हे सुद्धा पहा
प्राचीन तामिळनाडूत तीन राजशाही राज्य होते, ज्याचे नेतृत्व 'वेन्टार' असे राजे होते आणि अनेक आदिवासी सरदार होते, ज्याचे प्रमुख सरदार 'वेल' 'किंवा' 'वेलीर्स' म्हणतात. स्थानिक पातळीवर अजूनही 'किझर' किंवा 'मन्नार' नावाचे कूळ प्रमुख होते. इ.स.पू. तिसऱ्या शतकात डेक्कन हा मौर्य राज्याचा भाग होता आणि इ.स.पू. पहिल्या शतकाच्या मध्यभागी ते दुसऱ्या शतकापर्यंत याच भागात सातवाहन घराण्याचे राज्य होते. या उत्तर साम्राज्यांच्या नियंत्रणाबाहेर तामिळ भागाचे स्वतंत्र अस्तित्व होते. तामिळ राजे व सरदार बहुधा मालमत्तेवरून एकमेकांशी भांडतात. शाही दरबार बहुतेक अधिकाऱ्यांच्या विभागण्याऐवजी सामाजिक जमण्याची ठिकाणे होती; ते संसाधनांच्या वितरणाची केंद्रे होती. हळूहळू राज्यकर्ते उत्तर भारतीय प्रभाव आणि वैदिक विचारधारेच्या जादूखाली येऊ लागले, ज्याने राज्यकर्त्याची स्थिती वाढविण्यासाठी बलिदानाच्या कामगिरीला प्रोत्साहन दिले.
चोळा, पांड्या आणि चेरास या तीन राजवंशांची नावे अशोकच्या स्तंभावर शिलालेखांमध्ये नमूद केली आहेत, जे अशोकाच्या अधीन नसले तरी त्याच्याशी मैत्रीपूर्ण अटी होती. कलिंगच्या राजाने खरावेला, ज्याने सुमारे इ.स.पू. १५० च्या आसपास राज्य केले, १००हून अधिक वर्षांपासून अस्तित्वात असलेल्या तामिळ राज्यांच्या संघटनेच्या प्रसिद्ध हथीगुंफा शिलालेखात त्यांचा उल्लेख आहे.
करिकला चोळा आधीच्या चोळामध्ये सर्वात प्रसिद्ध होता. संगम साहित्यातील अनेक कवितांमध्ये त्यांचा उल्लेख आहे. नंतरच्या काळात करिकला हा अकराव्या आणि बाराव्या शतकाच्या शिलालेख आणि साहित्यिक कार्यात सापडलेल्या अनेक दंतकथांचा विषय होता. त्यांनी त्याच्या सरंजामशाहीच्या मदतीने हिमालय पर्यंत अखिल भारतीय विजय आणि कावेरी नदीकाठाचे बांधकाम त्याचे श्रेय दिले. संगम कवितेत त्यांच्या अनुपस्थितीमुळे हे आख्यायिका स्पष्ट आहेत. संगम काळाच्या अनेक कवितांमध्ये विख्यात झालेल्या कोसेनगानन हा आणखी एक प्रारंभीचा चोळा राजा होता. अगदी मध्ययुगीन काळात त्याला शैव संत बनवले गेले.
पांड्यांनी सुरुवातीच्या काळात भारतीय द्वीपकल्पाच्या दक्षिणेकडील टोकावरील कोर्काई या बंदरातून राज्य केले आणि नंतरच्या काळात ते मदुराई येथे गेले. संगम साहित्यात तसेच या काळात ग्रीक व रोमन स्त्रोतांनीही पांड्यांचा उल्लेख आहे. मेगास्थनेस त्याच्या 'इंदिका' मध्ये पांड्या साम्राज्याचा उल्लेख करतात. पंड्यांनी मदुरै, तिरुनेलवेली आणि दक्षिण केरळमधील काही भागांवर नियंत्रण ठेवले. ग्रीस आणि रोमनशी त्यांचे व्यापारिक संपर्क होते.. तामिळकामच्या इतर राज्यांसह त्यांनी एलाममधील तामिळ व्यापाऱ्यांशी व्यापारिक संपर्क आणि वैवाहिक संबंध राखले. संगम साहित्यात अनेक पंड्या राजांचा उल्लेख आढळतो. त्यापैकी नेडुंजेलियान, 'तलैयालंगनमचा विजयी', तर आणखी एक नेदुंजेलियान 'आर्य सैन्याचा विजय' आणि मुद्दुकुदिमी पेरुवुल्डी 'अनेक बलिदानांचे' विशेष उल्लेख पात्र आहेत. अकनानूरू  आणि  पुराणानुरु  संग्रहात सापडलेल्या अनेक छोट्या कवितांच्या व्यतिरिक्त, 'मथुराइकांकी' 'आणि' 'नेतुणालताई' '(' पट्टुपट्टू 'यांच्या संग्रहात) दोन प्रमुख कामे आहेत. हे संगम युगातील पांड्य साम्राज्यातील समाज आणि व्यावसायिक क्रियाकलापांची झलक देते. इ.स. तिसऱ्या शतकाच्या अखेरीस काळभ्रसच्या आक्रमणानंतर प्रारंभिक पांड्या राज्य अस्पष्टतेत गेले.
दक्षिण भारताच्या पश्चिमेला किंवा मलबार किनारपट्टीवर आधुनिक केरळ राज्य करणारे चेरा राजवंशाचे राज्य आहे. त्यांची समुद्राशी जवळीक असल्यामुळे त्यांनी आफ्रिकेबरोबर व्यापार करण्यास पसंती दिली. केरळमधील पुरातन प्रदेश असलेल्या केरळ राज्यातील लोक त्याच भाषेत बोलले आणि उर्वरित तामिळ देशाशी त्यांचा व्यापक संवाद झाला. हे फक्त इ.स. नवव्या किंवा दहाव्या शतकाकडे होते, तमिळ भाषेत आर्य यांच्या संस्कृत प्रभावामुळे त्यांची स्वतंत्र ओळख बदलली, त्यानंतर एक नवीन भाषा विकसित होऊ लागली.
या सुरुवातीच्या राज्यांनी प्राचीन काळात अस्तित्वात असलेल्या काही तामिळ साहित्याच्या वाढीसाठी प्रायोजित केले. संगम साहित्य म्हणून ओळखले जाणारे शास्त्रीय तामिळ साहित्य २०० ईसापूर्व आणि ३०० ईसापूर्व दरम्यानच्या कालावधीस दिले जाते. भावनिक आणि भौतिक विषयाशी संबंधित असलेल्या संगम साहित्याच्या कवितांचे वर्गीकरण करण्यात आले आणि ते मध्ययुगीन काळात विविध काल्पनिक संग्रहात संग्रहित झाले. या संगम कवितांमध्ये सुपीक जमीन आणि विविध व्यावसायिक गटात एकत्र जमलेल्या लोकांचे चित्र रेखाटले आहे. राज्याचे कामकाज आणि राज्यकर्त्याच्या अधिकारांची मर्यादा प्रस्थापित ऑर्डर धर्माच्या अनुषंगाने मर्यादीत असली तरी तेथील राज्य हे वंशपरंपरागत राजे होते. लोक आपल्या राजांबद्दल निष्ठावान होते, भटक्या फलक, संगीतकार आणि नृत्य यांनी उदार राजांच्या राजदरबारात जमले होते. प्राचीन तामिळ संगीत आणि नृत्य अत्यंत विकसित आणि लोकप्रिय होते. संगम कवितेत विविध प्रकारच्या वाद्यांचा उल्लेख आढळतो. या काळात नृत्य करण्याच्या दक्षिणेकडील व उत्तरेकडील शैलींचे एकत्रीकरण या काळात सुरू झाले आणि ते 'सिलापटीकरम' या महाकाव्यामध्ये पूर्णपणे प्रतिबिंबित झाले.
अंतर्गत आणि बाह्य व्यापार व्यवस्थित व सक्रिय होता. पुरातत्त्वशास्त्र आणि साहित्य या दोहोंमधील पुरावे यवनसमवेत भरभराट परदेशी व्यापाराबद्दल बोलतात. पूर्व किनारपट्टीवरील पुहार बंदर शहर आणि दक्षिण भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील मुझिरी हे परदेशी व्यापाराचे साम्राज्य होते, जिथे मोठी जहाजे विचलित झाली होती आणि मौल्यवान वस्तूंची विक्री होते. हा व्यापार ई. स. दुसऱ्या शतकानंतर कमी होऊ लागला आणि रोमन साम्राज्य आणि प्राचीन तामिळ देश यांच्यातील थेट संपर्क अरब आणि पूर्व आफ्रिकेच्या अक्समच्या साम्राज्याशी व्यापार करून बदलला. अंतर्गत व्यापारदेखील जोरदार होता आणि वस्तू विकल्या जात आणि बार्टरही केले. बहुसंख्य लोकसंख्येचा शेती हा मुख्य व्यवसाय होता आणि वंशपरंपरागत शेतीवाले  वेल्लर  हे बहुतेक जमिनीचे मालक होते.
इंटेरेग्नम (३००-६००)
संगम युग संपत आल्यानंतर जवळजवळ ३०० ते ६०० इ.स. पर्यंत तामिळ देशात घडणाऱ्या घटनांविषयी जवळजवळ संपूर्ण माहितीचा अभाव आहे. इ.स. ३०० च्या सुमारास काळभरास दिसल्याने संपूर्ण प्रदेश अस्वस्थ झाला. या लोकांचे वर्णन नंतरच्या साहित्यात 'दुष्कर्म करणारे' असे केले जाते ज्यांनी प्रस्थापित तामिळ राजांचा पाडाव केला आणि देशाचा ताबा मिळविला. त्यांच्या उत्पत्तीविषयी आणि त्यांच्या कारभाराविषयी तपशील अपुरी आहे. त्यांनी बरेच शिल्पकला किंवा स्मारके सोडली नाहीत. बौद्ध आणि जैन साहित्यातील विखुरलेल्या उल्लेखांचा त्यांच्यावरील माहितीचा एकमेव स्रोत आहे.
इतिहासकारांचा असा अंदाज आहे की हे लोक बौद्ध किंवा जैन धर्माचे अनुसरण करतात आणि इसवीसनाच्या सुरुवातीच्या काळात तामिळ प्रदेशातील बहुतांश रहिवाशांनी पाळलेल्या हिंदू आणि ब्राह्मण धर्मांचे प्रतिपक्ष होते. परिणामी, ७ व्या आणि ८ व्या शतकात त्यांच्या विखुरलेल्या घटनेचे अनुसरण करणारे हिंदू विद्वान आणि लेखक यांनी त्यांच्या ग्रंथांमधील काही उल्लेख काढून टाकला असावा आणि सामान्यत: त्यांचा नियम नकारात्मक प्रकाशात आणायचा. कदाचित या कारणास्तवच, त्यांच्या राजवटीचा कालावधी 'डार्क एज'-- अॅन इंटररेग्नम म्हणून ओळखला जातो. काही सत्ताधारी कुटुंबे उत्तरेकडे स्थलांतरित झाली आणि त्यांना काळभरासपासून दूरच्या ठिकाणी enclaves आढळले. जैन धर्म आणि बौद्ध धर्म यांनी, समाजात खोलवर मुळे घेतली आणि नैतिक काव्याच्या मोठ्या शरीरास जन्म दिला.
लेखन फारच व्यापक झाले आणि तामिळ-ब्राह्मी लिपीतून विकसित झालेले वट्टेलुट्टू तामिळ लिहिण्यासाठी परिपक्व लिपी बनले. While several anthologies were compiled by collecting bardic poems of earlier centuries, some of the epic poems such as the Cilappatikaram and didactic works such as the Tirukkural were also written during this period. The patronage of the Jain and Buddhist scholars by the Kalabhra kings influenced the nature of the literature of the period, and most of the works that can be attributed to this period were written by the Jain and Buddhist authors. In the field of dance and music, the elite started patronising new polished styles, partly influenced by northern ideas, in the place of the folk styles. A few of the earliest rock-cut temples belong to this period. Brick temples (known as kottam, devakulam, and palli) dedicated to various deities are referred to in literary works. Kalabhras were displaced around the 7th century by the revival of Pallava and Pandya power.
Even with the exit of the Kalabhras, the Jain and Buddhist influence still remained in Tamil Nadu. The early Pandya and the Pallava kings were followers of these faiths. The Hindu reaction to this apparent decline of their religion was growing and reached its peak during the later part of the seventh century. There was a widespread Hindu revival during which a huge body of Saiva and Vaishnava literature was created. Many Saiva Nayanmars and Vaishnava Alvars provided a great stimulus to the growth of popular devotional literature. Karaikkal Ammaiyar who lived in the sixth century CE was the earliest of these Nayanmars. The celebrated Saiva hymnists Sundaramurthi, Thirugnana Sambanthar and Thirunavukkarasar were of this period. Vaishnava Alvars such as Poigai Alvar, Bhoothathalvar and Peyalvar  produced devotional hymns for their faith and their songs were collected later into the four thousand poems of Naalayira Divyap Prabhandham.
Age of empires (600–1300)
The medieval period of the history of the Tamil country saw the rise and fall of many kingdoms, some of whom went on to the extent of empires, exerting influences both in India and overseas. The Cholas who were very active during the Sangam age were entirely absent during the first few centuries. The period started with the rivalry between the Pandyas and the Pallavas, which in turn caused the revival of the Cholas. The Cholas went on to becoming a great power. Their decline saw the brief resurgence of the Pandyas. This period was also that of the re-invigorated Hinduism during which temple building and religious literature were at their best.
The Hindu sects Saivism and Vaishnavism became dominant, replacing the prevalence of Jainism and Buddhism of the previous era. Saivism was patronised more by the Chola kings and became more or less a state religion. Some of the earliest temples that are still standing were built during this period by the Pallavas. The rock-cut temples in Mamallapuram and the majestic Kailasanatha and Vaikuntaperumal temples of Kanchipuram stand testament to the Pallava art. The Cholas, utilising their prodigious wealth earned through their extensive conquests, built long-lasting stone temples including the great Brihadisvara temple of Thanjavur and exquisite bronze sculptures. Temples dedicated to Siva and Vishnu received liberal donations of money, jewels, animals, and land, and thereby became powerful economic institutions.