cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अशोक पाटोळे
आत्मचरित्र
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी कवी वर्ग:मराठी नाटककार वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
ब्लू डार्ट एव्हियेशन
ब्लू डार्ट एव्हियेशन ही भारतातील विमानकंपनी आहे. ही कंपनी फक्त मालवाहतूक सेवा पुरवते.
ताभा
ेएप्रिल २०१६ च्या सुमारास ब्लू डार्ट एव्हियेशनच्या ताफ्यात खालील विमाने होती
पूर्वी वापरलेली विमाने
वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या
ग्रीनफील्ड स्टेडियम
ग्रीनफील्ड स्टेडियम हे जमैका देशाच्या ट्रिलॉनी शहरातील मुख्य क्रिकेट मैदान आहे. २००७ च्या क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेचा उदघाटन सोहळा मार्च ११, इ.स. २००७ रोजी येथे झाला.
वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट मैदाने वर्ग:जमैकामधील क्रिकेट मैदाने
सॅमसंग एसजीएच-सी२६०
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
अंदमानचा समुद्र
अंदमानचा समुद्र अंदमानच्या पश्चिमेला, थायलंडच्या पूर्वेला व बर्माच्या दक्षिणेला असलेला हिंदी महासागराचा एक समुद्र आहे. याला बूर्वी बर्माचा समुद्र असेही नाव होते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:समुद्र वर्ग:हिंदी महासागर
सोहिल
वर्ग:नावे
तृतीया
ही हिंदू कालमापनातील अमावास्येनंतर तिसऱ्या दिवशी किंवा पौर्णिमेनंतर तिसऱ्या दिवशी येणारी तिथी आहे. तृतीयेला हिंदीत तीज म्हणतात. तृतीया, अष्टमी आणि त्रयोदशी ह्या तिथिसमुच्चयाला जया म्हणतात. अमावास्येनंतर येणारी शुक्ल (किंवा शुद्ध) तृतीया असते, तर पौर्णिमेनंतर येणारी तृतीया ही वद्य (किंवा कृष्ण) तृतीया असते.
काही विशेष तृतीया
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष
अनिल विश्वास
अनिल बिस्वास (बंगाली : অনিল বিশ্বাস ; रोमन लिपी : Anil Biswas; मराठीत : अनिल विश्वास)) (जुलै ७, इ.स. १९१४; बारिसाल, पूर्व बंगाल, ब्रिटिश भारत - मे ३१, इ.स. २००३; नवी दिल्ली, भारत) हे बंगाली, भारतीय संगीतकार होते. प्रामुख्याने इ.स. १९३५ ते इ.स. १९६५ या कालखंडात संगीतकार म्हणून अनेक चित्रपटगीतांसाठी चाली बांधलेल्या बिस्वासांना भारतीय चित्रपटक्षेत्रात प्रथमच पाश्चात्त्य वृंदसंगीताचा वापर करण्याचे श्रेय दिले जाते.
जीवन
अनिल बिस्वास यांचा जन्म जुलै ७, इ.स. १९१४ रोजी वर्तमान बांगलादेशमधील बारिसाल गावी झाला. बारिसालमधेच जन्म झालेले बासरीवादक पन्नालाल घोष आणि ते जिवलग मित्र होते. प्रसिद्ध गायिका पारुल घोष ही अनिलदांची धाकटी बहीण आणि पन्नालाल यांची पत्नी होती.
कारकीर्द
कोलकाता येथे संगीतक्षेत्रात थोडे काम केल्यावर अनिलदा इ.स. १९३४ च्या सुमारास मुंबईला आले. इ.स. १९३५ पासून त्यांच्या संगीतकार म्हणून कारकीर्दीला प्रारंभ झाला. जागीरदार, अलीबाबा, औरत इत्यादी चित्रपटांना उत्तम संगीत देऊन त्यांनी १९४० पर्यंत छान ज़म बसवला. इ.स. १९४१ ते इ.स. १९५० या दशकात त्यांची प्रतिभा बहरत होती. सुरेंद्र, पारुल घोष, अख्तरी फ़ैज़ाबादी (बेगम अख्तर), अमीरबाई कर्नाटकी, खान मस्ताना, अरुण कुमार, पुढे सूफ़ी सन्त झालेले अश्रफ़ खान, सुरैया ही त्यांच्या संगीतावर गाणी गायलेल्या गायकांची ठळक नावे. स्वतः अनिलदा उत्तम गात. पाचव्या दशकाच्या उत्तरार्धात लता, मुकेश, तलत महमूद, मीना कपूर हे नवीन कलाकार त्यांच्या रचना गाऊ लागले होते. या कलाकारांबरोबर त्यांनी इ.स. १५५५-५६ पर्यंत अत्यंत दर्जेदार संगीत दिले. त्यानन्तर त्यांचा सिनेसृष्टीशी संबंध कमी होत गेला. इ.स. १९६०-६१ मधे मित्र पन्नालाल घोष, भाऊ सुनील बिस्वास, मुलगा प्रदीप बिस्वास यांच्या निधनामुळे अनिलदा खचले आणि मुंबई सोडून त्यांनी द्वितीय पत्नी मीना कपूर यांच्याबरोबर दिल्लीला मुक्काम हलवला. या दशकातल्या सौतेला भाई, छोटी छोटी बातें या चित्रपटांतल्या गाण्यांतही दादांच्या प्रतिभेचा प्रत्यय रसिकांना मिळतो. दिल्ली आकाशवाणीवर त्यांनी काही काळ काम केले.
मे ३१, इ.स. २००३ रोजी अनिल बिस्वास यांचे नवी दिल्ली येथे निधन झाले.
पगडा व प्रभाव
यशवंत देवांचे ते आवडते संगीतकार होतेच, शिवाय देवसाहेबांनी त्यांच्या मूळ हिंदी गाण्यांवर मराठी शब्द चढवून एक संग्रह काढला होता.
संकीर्ण
त्यांचे संगीतकार मित्र दत्ता कोरगावकर (के दत्ता) यांच्याकडे अनिल विश्वास यांची जन्मकुंडली होती, आणि तिच्यात त्यांची जन्मतारीख ७ जुलै, इ.स. १९१२ होती, असा उल्लेख आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू वर्ग:बंगाली व्यक्ती वर्ग:भारतीय संगीतकार वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
आदित्यकेतु
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऐश्वर्या रजनीकांत
रजनीकांत ह्यांची कन्या.ऐश्वर्या रजनीकांत.नर्तिका आणि पार्श्वसंगीत गायिका.धनुष (अभिनेता) ह्या तमीळ अभिनेत्याची पत्नी.
वर्ग:भारतीय नर्तकी
धिंगरी अळिंबी
धिंगरी अळिंबी किंवा ऑईस्टर मशरूम (इंग्रजी:Pleurotus ostreatus) ही एक प्रकारची अळिंबी असून अगॅरिकस प्रवर्गातील आहारात अन्न म्हणून उपयोगी असलेली बुरशीच्या प्रजातीची वनस्पती होय. या बुरशीची पूर्ण वाढ झाल्यानंतर यास फळे येतात व या फळांस "अळिंबी" किंवा "भूछत्र" असे म्हणतात. याला इंग्लिशमध्ये ऑईस्‍टर मशरूम या नावाने ओळखले जाते. अळिंबीचे निसर्गात अनेक प्रकार आहेत. अनेक शेतकरी शेतीला जोडधंदा म्हणून कमी भांडवलात व आहारात उपयुक्त अशी धिंगरी अळिंबी उत्पादन करतात. या अळिंबीला "शिंपला” किवा “पावसाळी छत्री” अशा नावांने द्धा ओळखले जाते.
धिंगरी अळिंबीच्या जाती व वैशिष्ट्ये
धिंगरी अळिंबीच्या रंग, रूप, आकारमान व तापमानाची अनुकूलता यानुसार प्रयोगशाळेत व निवड चाचणीद्वारे विकसित केलेल्या महाराष्ट्रात प्रचलित असणाऱ्या विविध जाती खालीलप्रमाणे आहेत -
१] लागवडीसाठी जागेची निवड
अळिंबीच्या लागवडीसाठी उन, वारा, पाऊस यांपासून संरक्षण होईल असा निवाऱ्याची गरज आहे म्हणजेच एक बंद जागा जसे की ,पक्के अथवा कच्चे बांधकाम असलेली खोली अथवा शेड, आच्छादित असलेली झोपडी असावी. या जागेमध्ये तीव्र सूर्यप्रकाश नसावा व हवा खेळती राहील याची दक्षता घ्यावी लागते.
२] लागवडीचे माध्यम
धिंगरी अळंबीच्या लागवडीसाठी पिष्ठमय पदार्थ अधिक असणारी घटकांची आवश्यकता असते.यासाठी शेतातील पिकांचे अवशेष, भाताचा पेंडा, गव्हाचे काड, ज्वारी, बाजरी, मका यांची ताटे व पाने, कपाशी, सोयाबीन, तुरीच्या काड्या, उसाचे पाचट, नारळ व केळी यांची पाने, भुईमुगाच्या शेंगाची टरफले, वाळलेले गवत व पालापाचोळा इत्यादी घटकांचा वापर करता येतो.
३] लागवडीचे वातावरण
धिंगरी अळिंबीच्या लागवडीसाठी नैसर्गिक तापमान २२ ते ३० अंश सेल्सियस आणि आर्द्रता ६५ ते ९०% असणे आवश्यक असते. यासाठी लागवडीच्या ठिकाणी तापमान व आर्द्रता यांचे नियंत्रण ठेवण्यासाठी जमिनीवर, हवेत व चोहोबाजूंनी गोणपाटाचे आवरण लावून त्यावर स्प्रे पंपाने पाणी फवारण्याची व्यवस्था करावी. सर्वसाधारण २५ अंश सेल्सियस या तापमानास या अळंबीची उत्तम वाढ होते.
४] लागवडीची पद्धत
काडाचे २ ते ३ से. मी. लांबीचे बारीक तुकडे पोत्यामध्ये भरून थंड पाण्यात ६ ते ८ तास बुडून भिजत घालावे. काडाचे पोते थंड पाण्यातून काढून त्यातील जादा पाण्याचा निचरा करावा.
५] काड निर्जंतुकीकरण
भिजवलेल्या काडाचे पोते ८० से.तपमानाच्या गरम पाण्यात १ तास बुडवावे. पोते गरम पाण्यातून काढून त्यातील जादा पाणी निथळल्यानंतर तसेच थंड होण्यासाठी मोकळे बांधून ठेवावे. अथवा भिजवलेल्या काडाचे पोते ८० से. तापमानाला वाफेवर १ तास ठेवून काड निर्जंतुकीकरण करावे. काड थंड कण्यासाठी पोत्यासह सावलीत ठेवावे.किंवा निर्जंतुकीकरणासाठी ७.५ ग्रॅम बाविस्टिन व १२५ मिली फोॉरर्मेलीन १०० लिटर पाण्यात मिसळून त्यामध्ये सुकलेले काड पोत्यात भरून १६ ते १८ तास भिजत ठेवावे. द्रावणातील काड पोत्यासह बाहेर काढून जादा पाण्याचा निचरा करण्यासाठी ४ ते ५ तास ठेवावे. नंतर काड ३५ सेमी.x ५५ सेमी आकाराच्या फॉरर्मेलीनने निर्जंतुक केलेल्या प्लास्टिक पिशवीमध्ये थर पद्धतीने भरावे.
६] पिक निगा
योग्य अंतरावर अळंबीचे बेड ठेवावेत .बेडवर दिवसातून २ ते ३ वेळा पाण्याची हलकी फवारणी करावी. खोलीमध्ये जमिनीवर, भिंतींवर पाणी फवारून तापमान व आर्द्रता योग्य प्रमाणात ठेवावी. ३ ते ४ दिवसांत बेडच्या सभोवताली अंकुर दिसू लागतील व पुढील ३ ते ४ दिवसांत त्याची झपाट्याने वाढ होऊन फळे काढणीस तयार होतील.
७] खते व पाणी व्यवस्थापन
अळिंबी तंतुमय वाळलेल्या अवशेषांवर वाढते. पिशवीतून बाहेर काढल्यानंतर धिंगरीच्या वाढीच्या काळात बेडवर दिवसातून २ ते ३ वेळा पाण्याची फवारणी करावी. वाढीच्या काळात तापमान २० ते ३० से. व आर्द्रता ७० ते ९० % ठेवणे गरजेचे आहे.
८] पिकाचे संरक्षण
अळिंबी हे अतिशय नाजूक, नाशिवंत व अल्प मुदतीचे पीक आहे. उगवण्यासाठी वापरलेले काड व इतर घटकांचे व्यवस्थित निर्जंतुकीकरण न झाल्यास तसेच खोलीमधील तापमान व आर्द्रता यामध्ये मोठा फरक झाल्यास तत्काळ रोग व किडीचा प्रादुर्भाव  दिसून येतो. त्यामुळे पिकांचे नुकसान होते. धिंगरी अळंबीवर पुढील रोग दिसून येतात.
१] ग्रीन मोल्ड
हा रोग ट्रायकोडर्मा या बुरशीमुळे होतो. अळंबीच्या बुरशीच्या वाढीसाठी पिशवीत काडावर ट्रायकोडर्माची वाढ होऊन काडावर हिरवट काळे डाग पडून काड कुजते .या काडावर अळंबीच्या बुरशीची वाढ होत नाही .फळे येण्याच्या काळात या रोगाचा परिणाम झाल्यावर काळे डाग पडून फळे कुजतात .काडाचे निर्जंतुकीकरण योग्यरित्या न झाल्यास या रोगचा परिणाम होतो व हवापाणी यांद्वारे याचा प्रसार इतर अनेक पिशव्यांमध्ये होऊन नुकसान होते.
उपाय
२] विषारी काळ्या छत्र्या
हा रोग कॉप्रिनस या बुरशीपासून होतो .पिशवीत अळंबीच्या बुरशीची वाढ होत असताना कॉप्रिनसची वाढ होते .बेड सोडल्यानंतर अळंबीच्या फळाऐवजी काळ्या रंगाच्या असंख्य छत्र्या काडावर दिसून येतात.
उपाय
अळिंबीपासून मिळणारे मूल्यवर्धित पदार्थ
अळिंबीमध्ये प्रथिने, जीवनसत्त्वे व खनिज पदार्थ मोठ्या प्रमाणात असतात. त्यामुळे अळंबी पूरक अन्न म्हणून वापरले जाते. ताजी अळिंबी किंवा वाळलेली अळिंबी विकण्यापेक्षा त्यावर प्रक्रिया करून अनेक पदार्थ तयार करून विकले तर शेतकऱ्यांस अधिक फायदा होतो.
वाळलेल्या अळिंबीची पावडर तयार करून त्यापासून सूप तयार करता येते. तसेच पावडरचे लहान पॅकिंग करून विक्री करता येते. वाळलेल्या अळिंबीची पावडर तयार करून त्यापासून गोळ्या किंवा वड्या तयार करता येतात. अळिंबीची पावडर तयार करून त्यापासून पापड करता येतात. तसेच अळंबीचे लोणचे, शेवया, सांडगे, चिप्स बनवतात. अळिंबीपासून तत्काळ खाण्यालायक अनेक पदार्थ व पाककृती करता येतात.. अळंबीची भाजी, पुलाव, भजी, समोसा, वडे, सलाड, कबाब, आम्लेट, करी, सॉस, पिझ्झा असे अनेक पदार्थ बनवता येतात.
संदर्भ
वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय वर्ग:बुरशी
अश्विनी भिडे-देशपांडे
( ७ ऑक्टोबर १९६०) या लोकप्रिय हिंदुस्तानी शास्त्रीय गायिका आहेत. त्या जयपूर-अत्रौली घराण्याच्या गायिका आहेत. त्यांच्या गायकीवर मेवाती तसेच पतियाळा घराण्यांचा प्रभावसुद्धा आहे.
पूर्वायुष्य
शास्त्रीय गायिका माणिक भिडे आणि गोविंद भिडे हे अश्विनी भिडे यांचे आई-वडील. मुंबईमध्ये संगीताची परंपरा असलेल्या घराण्यात जन्मलेल्या भिडे यांचे शास्त्रीय संगीताचे प्राथमिक शिक्षण पंडित नारायणराव दातार यांच्याकडे झाले. त्यांनी गांधर्व महाविद्यालयातून ‘संगीत विशारद’ ही पदवी वयाच्या अवघ्या सोळाव्या वर्षी घेतली. तेव्हापासून त्या आपली आई  माणिक भिडे यांच्याकडून जयपूर-अत्रौली घराण्याची तालीम घेत आहेत. त्यांनी २००९ पर्यंत रत्नाकर पै यांच्याकडूनसुद्धा मागर्दर्शन घेतले. भिडे-देशपांडे यांनी सूक्ष्मजीवशास्त्रात पदव्युत्तर पदवी घेतली आहे आणि मुंबई येथील भाभा अणुसंशोधन केंद्रातून जैवरसायनशास्त्रात पीएच.डी. मिळवली आहे. डॉक्टरेट मिळवेपर्यंत भिडे-देशपांडे यांनी संगीतातील व्यावसायिक कारकीर्दीचा विचार केलेला नव्हता.
सांगीतिक कारकीर्द
जयपूर-अत्रौली, मेवाती आणि पतियाळा या घराण्याच्या प्रभावातून त्यांनी स्वतःची स्वतंत्र गायनाची शैली तयार केली आहे. शास्त्रीय संगीताबरोबरच ठुमरी, दादरा हे उपशास्त्रीय गायन प्रकारसुद्धा त्या गातात. त्यांच्या संस्कृत भाषेवरील प्रभुत्वामुळे त्यांनी अनेक स्तोत्रे, स्तुती यांचे गायन केले आहे.
बंदिश आणि बंदिश रचना या विषयांचे भिडे-देशपांडे यांना सखोल ज्ञान आहे. त्यांनी स्वतः अनेक बंदिशी रचल्या आहेत. या रचना राग रचनांजली ( २००४) या पुस्तकामध्ये प्रकाशित करण्यात आलेल्या आहेत. २०१० मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या त्याच्या पुढच्या भागात राग रचनांजली २ मध्ये आणखी ९८ बंदिशी आहेत.
भिडे-देशपांडे यांनी जगभरातील अनेक संगीत संमेलनांमध्ये आणि मैफिलींमध्ये आपल्या कलेचे सादरीकरण केले आहे. त्यामध्ये पुण्यातील सवाई गंधर्व भीमसेन महोत्सव, भुवनेश्वर, ओरिसा येथील राजा राणी महोत्सव, पुण्यातील गान सरस्वती महोत्सव यांचा समावेश आहे. त्या आकाशवाणी आणि दूरदर्शनच्या टॉप ग्रेड गायिका आहेत. त्यांनी अनेक राष्ट्रीय कार्यक्रम आणि आकाशवाणीच्या संगीत संमेलनामध्ये सहभाग घेतला आहे.
त्या अनेक शिष्यांना आपल्या जयपूर-अत्रौली घराण्याच्या गायकीचे शिक्षण देत आहेत तसेच हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीताच्या प्रसारासाठी त्या अनेक शाळा, महाविद्यालयांमध्ये शास्त्रीय संगीतावर व्याख्याने - प्रात्याक्षिके देतात.
भारतीय शास्त्रीय संगीतातील मूर्च्छना पद्धतीवर आधारित जसरंगी जुगलबंदी म्हणजे एकाच वेळी स्त्री आणि पुरुष गायकाने दोन वेगवेगळे राग सादर करण्याची पद्धत. अश्विनी भिडे- देशपांडे यांनी संजीव अभ्यंकर यांच्याबरोबर अनेकवेळा जसरंगी जुगलबंदीचे सादरीकरण केले आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना
राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना (एन. एच. डी. पी.) ही भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरणाने १९९८ साली सुरू केलेली एक परियोजना आहे, ज्याअंतर्गत भारतातील ६६,५९० किमी पसरलेल्या राष्ट्रीय महामार्गांचे जाळे विकसीत करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
भौतिकी संशोधन कार्यशाळा
भौतिकी संशोधन कार्यशाळा (इंग्लिश: Physical Research Laboratory) ही भारतातील अंतराळ संशोधन आणि संलग्न कार्यक्षेत्रात संशोधन करणारी संस्था आहे.
राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना
==प्रमुख उद्दिष्टे ==
भौतिकी संशोधन कार्यशाळा
वर्ग:अहमदाबाद
राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना
बाह्य दुवे
भाराराप्रा
जरासंघ
जरासंघ हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्लब वन एर
वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या
मा.गो. देशमुख
प्रा. दाॅ. माधव गोपाळ देशमुख हे विदर्भातील समीक्षक-नाटककार व एक मराठी लेखक आहेत. इ.स. १९५२ साली त्यांचा विवाह झाला. उमरखेडला प्राध्यापक असलेले देशमुख स्त्रीशिक्षणाविषयी कमालीचे दक्ष होते. त्यांनी केवळ मॅट्रिक असलेल्या आपल्या पत्नीला (उषा देशमुख यांना) उच्चशिक्षण घ्यायला लावले. नंतरची दहा वर्षे रौप्यपदके मिळवत पीएच.डी. केलेल्या उषाताई प्राध्यापक झाल्या आणि पुढे त्यांनी ४० वर्षे अध्यापन केले.
मा.गो. देशमुख मुंबई विद्यापीठात प्राध्यापक म्हणून रुजू झाल्यानंतर उषाताईसुद्धा मुंबईत आल्या. विशेष म्हणजे, या दोघांनीही या विद्यापीठाचे मराठी विभाग प्रमुखपद भूषवले.
पुरस्कार आणि सन्मान
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
काळ्या डोक्याचा भारीट
काळ्या डोक्याचा भारीट किंवा काळ्या डोक्याची रेडवा (इंग्लिश:Black-headed Bunting; हिंदी:गंदम) हा एम्बेरिझिडे या भारीट कुळातील एक पक्षी आहे.
हा पक्षी चिमणीसारखा सडपातळ दिसतो. याची शेपटी लांब आणि दुभागालेली असते. नराचा रंग खालून गव्हाळी पिवळा आणि वरचा रंग लाल-भुरा असतो. डोक्यावर काळी टोपी असते. मादा नरांसारख्या पण फिकट रंगाच्या असतात. हे पक्षी थव्यात आढळतात आणि गवताळ प्रदेशात जमिनीवरील बिया खातात.
वितरण
हे पश्चिम आणि मध्य भारतात राजस्थान, गुजरात, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र (नागपूर व नांदेड), तसेच कर्नाटक या भागांत हिवाळी पाहुणे असतात.
निवासस्थाने
ते शेतीच्या प्रदेशात राहतात.
वर्ग:पक्षी
मुहम्मद अली बोग्रा
मुहम्मद अली बोग्रा (बंगाली: মোহাম্মদ আলী বগুড়া ; उर्दू: محمد علی بوگرہ ; रोमन लिपी: Muhammad Ali Bogra) हा बंगाली राजकारणी व पाकिस्तानाचा तिसरा पंतप्रधान होता. इ.स. १९५३ ते इ.स. १९५५ या कालखंडात तो पाकिस्तानाचा पंतप्रधान होता. इ.स. १९५५ साली पाकिस्तानाचा तत्कालीन गव्हर्नर जनरल इस्कंदर मिर्झा याने त्याला राजीनामा देण्यास भाग पाडले.
बाह्य दुवे
वर्ग:पाकिस्तानचे पंतप्रधान
टेंभारेबुद्रुक
टेंभारेबुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. ४२०
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४२० वर्ग:इ.स.पू.चे ४२० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
कॅटरहॅम एफ१
कॅटरहॅम एफ१ हा ब्रिटन स्थित मलेशियन फॉर्म्युला वन संघ आहे. २०१२ फॉर्म्युला वन हंगामात हा संघ कॅटरहॅम  म्हणून पदार्पण करत आहे. २०११ च्या फॉर्म्युला वन हंगामात हा संघ टीम लोटस या नावाने सहभागी झाला होता.
वर्ग: फॉर्म्युला वन कारनिर्माते वर्ग:ऑक्सफर्डशायर
Team Lotus
अजोय घोष
अजोय कुमार घोष (অজয়কুমার ঘোষ) (जन्म : २० फेब्रुवारी १९०९ मृत्यू ; जानेवारी १९६२) हा भारतीय स्वातंत्र्य आंदोलनातला एक क्रांतिकारक होता. )
सुरुवातीचे जीवन
घोषचा जन्म पश्चिम बंगालमधील येथील वर्धमान जिल्ह्यातील मिहिजाम ह्या गावी झाला. पुढे त्याचे वडील शचीन्द्रनाथ ह्यांच्याबरोबर तो कानपूरला राहायला गेला.
राजनैतिक जीवन
१९२६ साली अलाहाबाद विद्यापीठात प्रवेश घेण्याअगोदर अजयकुमार घोष हा भगतसिंग व बटुकेश्वर दत्त ह्यांना भेटला होता. नंतर तो हिंदुस्थान सोशालिस्ट रिपब्लिकन आर्मीचा सदस्य झाला. त्याला १९२९ च्या लाहोर कट खटल्यात अटक करण्यात आली व तुरुंगवासही झाला. पण पुराव्याअभावी त्याला सोडण्यात आले.
१९३१ साली घोषला पुन्हा अटक झाली व तो तुरुंगात श्रीनिवास सरदेसाई ह्याच्या संपर्कात आला. तुरुंगातून बाहेर पडल्यावर तो भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचा सदस्य झाला. १९३४ साली तो पक्षाच्या केंद्रीय समितीमध्ये व १९३६मध्ये पक्षाच्या पॉलिट ब्युरोमध्ये नेमला गेला. १९३८ साली तो पक्षाच्या 'नॅशनल फ्रन्ट' ह्या नावाच्या मुखपत्राच्या संपादकीय समितीमध्ये दाखल झाला.
१९६४ च्या भारतीय कम्यनिस्ट पक्ष व मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष यांच्या फुटीच्याअगोदर, तो भाकपच्या मध्यस्त भागाचा सदस्य होता.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॅटेलाइट इन्स्ट्रक्शनल टेलेव्हिजन एक्सपेरिमेन्ट
वर्ग:रिकामी पाने
चारकोप विधानसभा मतदारसंघ
चारकोप विधानसभा मतदारसंघ - १६१ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ मुंबई उपनगर जिल्ह्यात येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, चारकोप मतदारसंघात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनगणना वॉर्ड क्र. १६६७ आणि जनगणना वॉर्ड क्र. १५६५ मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते ५, २३ ते ५१, ५४, ३७७ आणि १४०१ ते १४०३ यांचा समावेश होतो. चारकोप हा विधानसभा मतदारसंघ मुंबई उत्तर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय जनता पक्षाचे योगेश अमृतलाल सागर हे चारकोप विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
निवडणूक निकाल
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:उत्तर मुंबई लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ
माळकागुडा
माळकागुडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
उत्तराखंड विधानसभा
उत्तराखंड विधानसभा हे भारताच्या उत्तराखंड राज्याच्या विधिमंडळाचे एकमेव सभागृह एक आहे. ७१ आमदारसंख्या असलेल्या उत्तराखंड विधानसभेचे कामकाज डेहराडूनमधून चालते. काँग्रेसचे गोविंद सिंह कुंजवाल विधानसभेचे सभापती असून मुख्यमंत्री हरीश रावत हे विधानसभेचे नेते आहेत.
ताकतोडा
ताकतोडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
सत्यसंघ
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चतुर्थी
ही कालमापनातील अमावास्येनंतर आणि पौर्णिमेनंतर चौथ्या दिवशी येणारी तिथी आहे. अमावास्येनंतर सुरू होणाऱ्या शुक्ल पक्षातील चतुर्थीला विनायकी चतुर्थी आणि पौर्णिमेनंतर चौथ्या दिवशी येणाऱ्या चतुर्थीला संकष्टी चतुर्थी म्हणतात. ही कृष्ण(=वद्य) पक्षात येते. संकष्टी चतुर्थी मंगळवारी आली तर तिला अंगारकी चतुर्थी म्हणतात. संकष्टी चतुर्थीला नुसतेच 'संकष्टी' आणि अंगारकी चतुर्थीला 'अंगारकी' म्हणायचा प्रघात आहे.
विनायकी चतुर्थीची विशिष्ट नावे
चतुर्थीला (आणि नवमी/चतुर्दशीला) रिक्ता तिथी म्हणतात.
हेही पहा
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष
विनी जॉर्ज
विनिफ्रेड उना मार्गारेटा विनी जॉर्ज (१९ जानेवारी, १९१४:ऑस्ट्रेलिया - १९ मार्च, १९८८:ऑस्ट्रेलिया) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९३७ मध्ये ३ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८८ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
संजय पवार
संजय पवार हे चित्रकार, जाहिरातकार आणि मराठी नाटककार, स्तंभलेखक, संवाद लेखक आणि पटकथा लेखक आहेत. त्यांनी ’सिंधूताई सपकाळ’ या चित्रपटासाठी दोन पुरस्कार मिळाले आहेत. त्यांनी जब्बार पटेलांच्या ‘मुक्ता’ या सिनेमासाठी संवाद लेखन केले. त्यानंतर डोंबिवली फास्ट (संवाद), सातच्या आत घरात (संवाद), सनई चौघडे (संवाद), मी सिंधूताई सपकाळ (पटकथा संवाद), मी शिवाजी राजे भोसले बोलतोय.. (पटकथा संवाद) आणि ‘लई भारी’ या चित्रपटाचे संवाद लेखनही पवार यांनी केले आहे. त्यांनी लिहिलेल्या ’कोण म्हणतो टक्का दिला’, ’गाईच्या शापाने’ आणि ’१९७४ आणि एके ४७’ या एकांकिकांनी रंगभूमीवर वादळ उठवले होते.
संजय पवार यांनी हिंदीतही त्यांनी ज्युली, बिरूद या चित्रपटाचे संवाद लेखन केले आहे.
संजय पवार यांना २०१२ सालचा दया पवार स्मृति पुरस्कार प्रदान करण्यात आला आहे. पाच हजार रुपये रोख आणि सन्मानपत्र असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. ’सिंधूताई सपकाळ’ या चित्रपटासाठी दोन पुरस्कार मिळाले आहेत. संजय पवार यांना ’ठष्ट’ या नाटकाच्या लेखनासाठी मॅजेस्टिक प्रकाशनाचा विसाव्या वर्षीचा जयवंत दळवी पुरस्कार देण्यात आला. (२४-९-२०१५)
संजय पवार हे तिसऱ्या सम्यक साहित्य संंमेलनाचे अध्यक्ष होते.
अन्य पुस्तके
वर्ग:मराठी नाटककार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महोदर
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एडनचे आखात
एडनचे आखात हे अरबी समुद्राचे एक आखात आहे. हे आखात उत्तरेकडील अरबी द्वीपकल्पावरील येमेनला आफ्रिकेच्या शिंगामधील सोमालिया देशापासून वेगळे करते. वायव्येला बाब-अल-मांदेब ही सामुद्रधुनी ह्या आखाताला लाल समुद्रासोबत जोडते. ह्या आखाताचे नाव येमेनमधील समुद्रकिनाऱ्यावर वसलेल्या एडन ह्या शहरावरून पडले आहे.
सुएझ कालव्यामधून भूमध्य समुद्र व अरबी समुद्रादरम्यान होणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय जलवाहतूकमार्गाचा एडनचे आखात हा महत्त्वाचा भाग आहे. येथून दरवर्षी सुमारे २१,००० जहाजे जातात. सोमालियामध्ये आश्रय घेतलेल्या सागरी चांचांद्वारे अनेक मालवाहू जहाजांचे खंडणीसाठी होणारे अपहरण ह्यासाठी एडनच्या आखातामधील जलमार्ग धोकादायक बनला आहे. सोमालियामध्ये संपूर्ण अराजक असल्यामुळे ह्या चाचांवर कारवाई करणे अशक्य होते. ह्यासाठी अनेक देशांनी आपली लढाऊ जहाजे ह्या भागात तैनात केली आहेत. ह्या आखाताद्वारे भारत दरवर्षी ६० अब्ज डॉलर किंमतीच्या मालाची निर्यात तर ५० अब्जांची आयात करतो. ह्या दृष्टीने ह्या जलमार्गाचे संरक्षण करण्यासाठी भारतीय नौसेना येथे कायमस्वरूपी गस्त ठेवते.
वर्ग:आखाते वर्ग:हिंदी महासागर
इ.स.पू. ४११
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४११ वर्ग:इ.स.पू.चे ४१० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
कोल्हापुरी साज
कोल्हापुरी साज हा दागिना असून तो लाखेपासून बनवला जातो. लाखेवर सोन्याचा पत्रा मढवलेला असतो. कोल्हापुरी साजमध्ये 'जाव मणी' आणि 'पानड्या' (वेगवेगळ्या आकाराची पाने) सोन्याच्या तारेने गुंफलेली असतात. कोल्हापूरकडच्या लोकांनी हा साज मोठया प्रमाणात वापरून त्याचे नामकरण ‘कोल्हापुरी साज’ असे केले. या साजात मासा, कमळ, कारले, चंद्र, बेलपान, शंख, नाग, कासव, भुंगा अशा शुभ आकारांचे सोन्याच्या घन पत्राचे मुशीतून काढलेले लाख भरलेले भरीव आकार आणि एक सोडून एक मणी ओवलेले असतात. मध्यभागी लोलक असते त्यास पानडी असेही म्हणतात. सोन्याच्या वाढत्या किमतीमुळे त्यात काळे मणी घातले जाऊ लागले. नजर लागू नये म्हणून हे मणी वापरण्याची प्रथा आहे. हा गळ्याभोवतीच पण जरा सलसर बसतो आणि यात चंद्र, कमळ, मासा पूर्वी हा फक्त सवाष्ण बायकाच घालीत, पण आता सरसकट वापरात आढळतो. ते त्याच्या वेगळेपणासाठी प्रसिद्ध आहे. हा दागिना ६० वर्ष पासून प्रसिद्ध आहे.
ओमानचे आखात
ओमानचे आखात किंवा ओमानचा समुद्र (अरबी: خليج عُمان‎ हलिज उमान, किंवा خليج مکران हलिज मकराण, पर्शियन: دریای عمان दर्या ए ओम्मान) अरबी समुद्राला होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमार्गे इराणच्या आखाताशी जोडणारा समुद्री भाग आहे. अधिकृतरीत्या याची गणना आखात किंवा समुद्र अशी न करता सामुद्रधुनी अशी करण्यात येते. तसेच याला अरबी समुद्राचा भाग न मानता इराणच्या आखाताचा भाग समजले जाते.
कोल्हापुरी साज
बनावट
महाराष्ट्रीयन स्त्रियांमध्ये कोल्हापूरी साज हा एक खास नेकलेसचा प्रकार अतिशय लोकप्रिय आहे. हा साज संपूर्ण महाराष्ट्रामध्ये बनवला जातो पण ह्यांमध्ये कोल्हापूरी साज प्रसिद्ध आहे.कोल्हापुरी साज हा मराठी स्त्रियांमध्ये फार प्रचलित असलेला दागिना आहे. हा दागिना स्त्रिया मंगळसूत्राऐवजी परिधान करतात. या आभूषणामध्ये २१ लोंबते डूल असून त्यांपैकी १० डूल हे भगवान विष्णूचे अवतार, ८ डुलांचे एक अष्टमंडल, १ डूल माणकाचा, एक पाचूचा आणि एक डूल म्हणजे "डोरला" म्हणजे तावीज असतो. तो लाल किंवा गुलाबी रंगाचे असते.
ओमानचे आखात
याच्या उत्तर तीरावर पाकिस्तान आणि इराण तर दक्षिण तीरावर ओमान व संयुक्त अरब अमिराती आहेत.
पॅट्रिशिया होम्स
पॅट्रिशिया होम्स (१९१७:ऑस्ट्रेलिया - १९९२:ऑस्ट्रेलिया) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९३७ मध्ये ३ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
कोल्हापुरी साज
संदर्भ
http://jewellery-indiaa.blogspot.in/2013/02/maharashtrian-wedding-bridal-jewelry.html
वर्ग:दागिने
पॅट्रिशिया होम्स
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आई (कादंबरी)
वर्ग:मराठीमध्ये अनुवादित पुस्तके
लावा फटाकडी
लावा फटाकडी, बेलनची फटाकडी किंवा बटेर कुकडी (इंग्रजी:Eastern Baillon’s crake) हा एक लहान पक्षी आहे.
ओळखण
या पक्ष्याचा आकार लहान आहे. त्याची चोच आखूड असते, खालचा भाग तपकिरी व त्यावर अरुंद पांढऱ्या आणि काळ्या रेषा असतात. राखी कूस आणि शेपटीखालील भागावरील पट्ट्यांवरून ओळखण असते. चोच हिरवट किंवा पिवळट असते पाय हिरवट असतात. हे पक्षी मुख्यत: कीटक आणि पाण्यातील जीव खातात.
वितरण
भारत, श्रीलंका आणि अंदमान बेटांवर हिवाळी रहिवासी असतात. काश्मीरमध्ये जून-जुलै या काळात विलीण असतात.
निवासस्थाने
हे पक्षी बोरूची बेटे आणि पाणी असलेल्या भातशेतीच्या ठिकाणी आढळतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
पंचमी
ही हिंदू कालमापनातील एक तिथी आहे. साधारणपणे, अमावस्येनंतरच्या पाचव्या दिवशी शुक्ल/शुद्ध पंचमी आणि पौर्णिमेनंतरच्या पाचव्या दिवशी कृष्ण/वद्य पंचमी येते.
पंचमीला (आणि दशमी/पौर्णिमा/अमावास्येला) पूर्णा तिथी म्हणतात.
हिंदू महिन्यात येणाऱ्या पंचमींची नावे :-
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष
तळेखाळ
तळेखाळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
पोप अर्बन आठवा
पोप अर्बन आठवा (?? - जुलै २९, इ.स. १६४४) हा ऑगस्ट ६, इ.स. १६२३पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.
याचे मूळ नाव माफेओ बार्बेरिनी होते.
अर्बन नाव घेणारा हा शेवटचा पोप होय.
अर्बन ०८ वर्ग:इ.स. १६४४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निकाराग्वन कोर्डोबा
कोर्डोबा हे निकाराग्वाचे अधिकृत चलन आहे.
चित्रायुध
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चाणक्य
चाणक्य (इतर नावे: विष्णूगुप्त, कौटिल्य) (कालमान: अनुमाने इ.स.पू. ३५०च्या सुमारास) हा सम्राट चंद्रगुप्त मौर्याच्या राजसभेत महामंत्री होता. अत्याचारी नंद घराणेशाहीची राजवट संपवून सम्राट चंद्रगुप्ताला सिंहासनावर बसवण्यात त्याचाच मुख्य सहभाग होता असे मानले जाते. तसेच त्याने रचलेला कौटिलीय अर्थशास्त्र हा ग्रंथ भारतीय संस्कृतीतील एक दैदीप्यमान ग्रंथ मानला जातो. २५ प्रकरणे व सहा हजार श्लोक असलेला हा ग्रंथ अर्थशास्त्र व राजनीतीवर लिहिलेला मानवी इतिहासातील पहिला ग्रंथ असल्याचे मानले जाते. या ग्रंथात प्रतिपादलेल्या धोरणास 'चाणक्यनीती' वा 'दंडनीती' म्हणून ओळखतात. प्राचीन संस्कृत भाषेत फारच थोडे लिखाण गद्यात आढळते. कौटिलीय अर्थशास्त्र हा अशा मोजक्या गद्य संस्कृत साहित्यातील एक ग्रंथ आहे. चाणक्याच्या लेखनाचा परिणाम त्याकाळी व त्यानंतर रचलेल्या अनेक ग्रंथांवर झालेला आढळतो. उदाहरणार्थ, योगेश्वर याज्ञवल्क्याने लिहिलेली याज्ञवल्क्य स्मृती व वात्सायनाने लिहिलेले कामसूत्र हे ग्रंथ. पंचतंत्र या विख्यात ग्रंथाचा कर्तादेखील ततो धर्मशास्त्राणि मन्वादीनि, अर्थशास्त्राणि चाणक्यादीनि, कामशास्त्राणि वात्स्यायदीनि या श्लोकातून अर्थशास्त्राचे महत्त्व मान्य करतो.
प्रारंभिक आयुष्य
चाणक्याच्या प्रारंभिक आयुष्याबद्दल अनेक गोष्टी विख्यात आहेत. सर्वांत प्रचलित कथेनुसार चाणक्य किंवा विष्णूगुप्त हा पाटलीपुत्रमधील 'चणक' या प्रतिभावंत शिक्षकाचा मुलगा होता. नंद राजवटीवर टीका केल्याने राजद्रोहाबद्दल चणक यांना अटक झाली व त्यांचा कारावासात मृृत्यू झाला. पाटलीपुत्र शहरात नंद राजवटीत चणक कुटुंबाचे जगणे असाह्य झाल्याने विष्णूगुप्ताने तक्षशिलेला प्रस्थान केले. तक्षशिला येथील विद्यापीठात शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्याने तक्षशिला विद्यापीठातच राजकारण व अर्थशास्त्र या विषयांवर अध्यापन चालू केले व अत्यंत प्रभावी शिक्षक म्हणून आपली ओळख निर्माण केली. राजकारण व आर्थशास्त्र हे विषय शिकवत असल्याने भारतातील अनेक राज्यांचे मंत्री चाणक्यांच्या मार्गदर्शनाखाली सज्ज झाले. त्यामुळे कोणत्याही राज्याशी निगडित नसूनही चाणक्याचे नाव भारताच्या राजकीय वर्तुळात सन्माने घेतले जात होते. कैकेय देशाचा महामंत्री इंद्रदत्त हा चाणक्याचा मित्र होता, असे मानतात. लहानपणापासूनच नंद राजवट उलथून टाकण्याचे स्वप्न विष्णूगुप्ताने मनात बाळगले होते. त्यादृष्टीने सज्जता म्हणून त्याने आपले शिष्य सज्ज केले होते, त्यांत चंद्रगुप्त मौर्य सुद्धा होता. त्याला चाणक्याने मगध देशाचा राजा बनविला.
ग्रीक सत्तेविरुद्ध युद्ध
तक्षशिलेला परतल्यावर चाणक्याने आपल्या शिष्यांना संघटित करून ग्रीकांविरुद्ध स्वातंत्र्ययुद्धासाठी प्रेरित केले व शिष्यांद्वारे जनजागृतीचे कार्य करून घेतले. चंद्रगुप्तने चाणक्याच्या नियोजनानुसार अनेक लहान सहान लढाऊ जमातींना एकत्र करून ग्रीक छावण्यांवर हल्ले करण्यास सुरुवात केली. जनजागृती व चंद्रगुप्तचे यश यामुळे ग्रीकांविरुद्धच्या उपक्रमाला व्यापक चळवळीचे स्वरूप प्राप्त झाले. चाणक्यच्या नियोजनानुसार चंद्रगुप्ताच्या सैनिकांद्वारे ग्रीक सैन्यातील केवळ ग्रीकांवर हल्ले करण्यात येत होते व भारतीयांना जीवदान देण्यात येत होते. यामुळे ग्रीक सैन्यातील भारतीयांची दुग्धा मनोभाविकता झाली. तसेच ग्रीक सैनिकांचाही विश्वास कमी झाला. यामुळे ग्रीकांसोबत लढणाऱ्या अनेक भारतीय तुकड्यांची सेवेतून हकालपट्टी झाली व ते चंद्रगुप्ताला येऊन मिळाले. चाणक्याने तक्षशिलेला आपल्या विजयाचे ध्येय बनविले. त्यामुळे आंभीची राजकीय नाचक्की झाली. चंद्रगुप्ताने अनेक प्रांतांमधून ग्रीकांना हुसकावून लावले व ते प्रांत स्वतंत्र घोषित केले. पोरस हा अलेक्झांडरचा अंकित असल्याने युद्धाची झळ त्यालाही बसत होती. पण चाणक्याने पोरसला इंद्रदत्ताद्वारे या संघर्षात बघ्याची भूमिका घेण्यास प्रवृत्त केले त्यामुळे ग्रीकांची लाचारी आणखीन वाढली. चाणक्याच्याच पारंगत धोरणांमुळे सिंध प्रांत सहजपणे पोरसच्या राज्याला जोडला गेला. त्यामुळे पोरसचा चाणक्यांवर विश्वास वाढला. या वाढलेल्या विश्वासावर चाणक्याने पोरसच्या साह्याने मगधवर हल्ला करण्याचे ठरविले.
मगधचे सत्तांतर
चाणक्याने त्याच्या अपमानाचा सूड घेण्यासाठी व मगधच्या धनानंद राजाच्या अत्याचारातून प्रजेला सोडविण्यासाठी चंद्रगुप्तास मगध जिंकण्यास पाठविले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
यवतमाळ
यवतमाळ शहर हे यवतमाळ जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार या शहराची लोकसंख्या १,२२,९०६ इतकी आहे. हे शहर जिल्ह्यातील महत्त्वाचे व्यापारी केंद्र असून येथे कापूस पिंजण्याचे आणि दाबून त्याचे गठ्ठे बनवायचे उद्योग आहेत. त्यामुळे यवतमाळला कापसाचे शहर (cotton city) म्हटले जाते.येथे जवळच लोहारा येथे एमआयडीसी (महाराष्ट् इंडस्ट्रियल काॅरपोरेशनने बनवलेली औद्योगिक व्यावसायिकांची उद्योग-वसाहत) आहे.
इतिहास
यवतमाळ शहराचे पूर्वीचे नाव यवत किंवा यवती, योतमाड असे होते. आजूबाजूला दाट व उंच झाडांची दाटी असल्यामुळे याला योतमाड असे नाव पडले होते. नंतर याला यवतमाळ म्हणजे माळावर वसले असल्या मुळे यवतमाळ म्हणायला सुरुवात झाली . यवतमाळ हे बेरार सल्तनतेचे मुख्य शहर होते आणि जुन्या लिखाणांनुसार "जगातील सर्वात सुरक्षित ठिकाण" होते. यवतमाळ (सध्या यवतमाळ जिल्हा) नंतरचा प्रदेश, अलाउद्दीन हसन बहमन शाह यांच्या राजवटीत १३४७ मध्ये बहमनी सल्तनतीची स्थापना केली. १५७२ साली, अहमदनगर सल्तनत (वर्तमान दिवस अहमदनगर जिल्हा )चे शासक मुर्तजा शाह, यवतमाळ जिल्हा १५९६ मध्ये, अहमदनगरच्या योद्धा रानी चांद बीबीने यवतमाळ जिल्ह्याचे मुघल साम्राज्य, नंतर भारताच्या मोठ्या भागाचे राज्यकर्ते सोडले. १७०७ मध्ये सहाव्या मुघल सम्राट औरंगजेबच्या मृत्यूनंतर यवतमाळ हा मराठा साम्राज्यात गेला. १७८३ मध्ये जेव्हा रघोजी भोसले नागपूर साम्राज्याचे शासक झाले तेव्हा त्यांनी आपल्या क्षेत्रात यवतमाळ जिल्हाचा समावेश केला. ब्रिटीश ईस्ट इंडिया कंपनीने १८५३ मध्ये बेरार प्रांत उभारल्यानंतर १८६३ मध्ये यवतमाळ पूर्वेकडील बेरार जिल्हा बनला आणि नंतर दक्षिण पूर्व बेरार जिल्हा-मध्य प्रांत आणि बेरार या दोन्ही जिल्ह्यांचा भाग बनला. यवतमाळ १९५६ पर्यंत राज्य पुनर्रचना होईपर्यंत मध्य प्रदेशचा भाग राहिला.
ऐन -ई -अकबरी या प्राचीन ग्रंथात यवतमाळचा उल्लेख दिसून येतो. तसेच अकबरच्या दरबारात अबुल फाजल याच्या लेखकात यवतमाळ मधील योत लोहार या गावाचा उल्लेख पाहायला मिळतो. १९३० साली प्रसिद्ध झालेल्या केसरी प्रबोध या ग्रंथात यवत म्हणून यवतमाळचा उल्लेख मिळतो . १ जानेवारी १९६० रोजी महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती झाल्याने यवतमाळ जिल्हा महाराष्ट्र राज्याचा एक भाग झाला.
यवतमाळातील देऊळे
यवतमाळात अनेक देवांची मंदिरे आहेत. ते देव आणि ती देवळे त्या खास नावानेच ओळखली जातात. त्यातली काही अशी :- तसेच शहारात नवरात्र उत्सव मोठ्या उत्साहाने साजरा करतात. नऊही दिवस शहरातील व आजुबाजुच्या खेड्यातील भाविकांची मोठी गर्दी असते. नवरात्र ऊत्सवामध्ये भारतात कलकत्त्यानंतर यवतमाळ शहराचा दुसरा क्रमांक लागतो.
यवतमाळ अधिकृत संकेतस्थळ
पर्यटन स्थळे
सहस्त्रकुंड धबधबा, टिपेश्वर अभयारण्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे वर्ग:यवतमाळ जिल्हा वर्ग:यवतमाळ
षष्ठी
ही कालमापनातील एक तिथी आहे.
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष
लिपेत्स्क ओब्लास्त
लिपेत्स्क ओब्लास्त (Липецкая область) हे रशियाचे एक ओब्लास्त आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियाचे ओब्लास्त
शिवानी रांगोळे
शिवानी रांगोळे  (२८ ऑक्टोबर, १९९५: पुणे, महाराष्ट्र) या मराठी अभिनेत्री आहेत. झी युवा वाहिनीवरील बन मस्का तसेच झी मराठी वाहिनीवरील शेजारी शेजारी पक्के शेजारी या मालिकांतून त्यांनी काम केले.
शिक्षण
शिवानी रांगोळे यांनी फर्ग्युसन महाविद्यालय येथून आपले शिक्षण पूर्ण केले.
संदर्भ
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
तपोवनखुर्द
तपोवनखुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
ऑगस्ट १६
बाह्य दुवे
ऑगस्ट १४ - ऑगस्ट १५ - ऑगस्ट १६ - ऑगस्ट १७ - ऑगस्ट १८ - ऑगस्ट महिना
तिमोरचा समुद्र
तिमोरचा समुद्र (बहासा इंडोनेशिया: लाउत तिमोर, पोर्तुगीझ: Mar de Timor) हा इंडोनेशियाजवळील एक उथळ समुद्र आहे. तिमोर समुद्राच्या उत्तरेस तिमोर बेट, पूर्वेस अराफुरा समुद्र, दक्षिणेस ऑस्ट्रेलिया तर पश्चिमेस हिंदी महासागर आहे. हा समुद्र सुमारे 610000 km2 इतक्या क्षेत्रफळावर पसरला आहे व त्याची सरासरी खोली ४०५ m तर कमाल खोली 3200 m इतकी आहे.
वर्ग:समुद्र वर्ग:हिंदी महासागर वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचा भूगोल वर्ग:इंडोनेशियाचा भूगोल वर्ग:पूर्व तिमोरचा भूगोल
लुडॉल्फ व्हान स्युलेन
लुडॉल्फ फान स्युलेन (२८ जानेवारी, १५४०:हिल्डेसहाइम, जर्मनी - ३१ डिसेंबर, १६१०) हा जर्मन-डच गणितज्ञ होता.
वर्ग:जर्मन गणितज्ञ वर्ग:इ.स. १५४० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६१० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गिरिजा कीर
गिरिजा कीर (जन्म : धारवाड, ५ फेब्रुवारी १९३३; - मुंबई, ३१ ऑक्टोबर २०१९) या मराठी भाषेतील लेखिका आणि कथाकथनकार होत्या.
बालपण
गिरिजा कीर या माहेरच्या रमा नारायणराव मुदवेडकर. मुंबई विद्यापीठाची बी. ए.ची पदवी मिळविल्यानंतर गिरिजाबाईंच्या लेखनाला सुरुवात झाली.
लेखन
किर्लोस्कर, प्रपंच, ललना इ. मासिकातून त्यांच्या कथा प्रसिद्ध झाल्या. गिरिजाबाईंनी विविध वाङ्मयप्रकारांत आपले लेखन केले. त्यांची एकूण ८५ पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. त्यात कथा, कादंबरी, मुलाखती, प्रवासवर्णने, बालसाहित्य इत्यादी विविधता आहे. १९६८ ते १९७८ या काळात अनुराधा मासिकाची साहाय्यक संपादिका म्हणूनही त्यांनी काम केले. हे काम करीत असताना सामाजिक प्रश्नांसंबंधीच्या प्रेमापोटी कामगार वस्ती, कुष्ठरोग्यांची वस्ती आणि आदिवासी भागात जाऊन त्यांनी त्यांच्या जीवनाचा जवळून अभ्यास केला. त्यांनी त्यांचे पुष्कळसे लिखाण या अनुभवांतूनच लिहिले आहे.
गिरिजाघर, देवकुमार, चांदण्याचं झाड, चंद्रलिंपी, चक्रवेध, स्वप्नात चंद्र ज्याच्या, आभाळमाया, आत्मभान, झपाटलेला इ. गिरिजाबाईंच्या कादंबऱ्याही लोकप्रिय आहेत. गाभाऱ्यातील माणसं, जगावेगळी माणसं, कलावंत, साहित्य सहवास ही त्यांची व्यक्तिचित्रणात्मक पुस्तके आहेत. त्यांनी बालसाहित्यावरही बरेच लेखन केले आहे. त्यांच्यातील लेखिका ही शृंगारिक तशीच गंभीर आणि अंतर्मुखही दिसते. तसेच त्या उत्कृष्ट कथाकथनही करीत असत. त्यांचे दोन हजाराहून अधिक कथाकथनाचे कार्यक्रम देशां-परदेशांत झाले आहेत.
गिरिजा कीर यांचे प्रकाशित झालेले "जन्मठेप" हे पुस्तक त्यांनी ६ वर्षे येरवडा तुरुंगातील जन्मठेप झालेल्या कैद्यांवर संशोधन करून लिहिले आहे.
पुरस्कार
कीर यांना अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले. त्यापैकी हे -.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू वर्ग:इयत्ता १० वी मराठी कुमारभारती अभ्यासक्रमाचे संदर्भलेख
गोंडवाडसा
गोंडवाडसा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
मॉली फ्लॅहर्टी
मॉली फ्लॅहर्टी (१० मे, १९१४:ऑस्ट्रेलिया - १३ जानेवारी, १९८९:ऑस्ट्रेलिया) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९३७ ते १९४९ दरम्यान ६ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शिरवाडे वणी
शिरवाडे वणी हे महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्याच्या निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे. ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते साहित्यिक, नाटककार वि.वा. शिरवाडकर (कुसुमाग्रज) यांचे हे मूळ गाव होय.
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
भारतीय स्वातंत्र्याचा कायदा १९४७
भारतीय स्वातंत्र्याचा कायदा १९४७ या कायद्यान्वये भारताची फाळणी करण्यात आली. भारत आणि पाकिस्तान ह्या दोन्ही देशांना स्वातंत्र्य देण्यात येउन ब्रिटिश सरकारची ह्या दोन्ही राष्ट्रांसंबंधी काहीही जबाबदारी १५ ऑगस्ट १९४७ नंतर राहणार नाही असे जाहीर करण्यात आले. स्वतंत्र भारताची नवीन घटना तयार होईपर्यंत १९३५ च्या गव्हर्नमेंट ऑफ इंडिया अ‍ॅक्टची अंमलबजावणी होईल असा निर्णय घेण्यात आला.
क्रेसेंट एर कार्गो
क्रेसेंट एर कार्गो ही भारतातीलत चेन्नाई येथील एक मालवाहतूक करणारी विमानकंपनी होती. जानेवारी २००२ मध्ये नोंदणी झालेल्या या कंपनीने २००४मध्ये सामानवाहतूक करण्यास सुरुवात केली. २००६मध्ये ही कंपनी बंद पडली.
वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या
भारतीय स्वातंत्र्याचा कायदा १९४७
माऊंटबॅटन योजनेबरहुकुम भारतीय स्वातंत्र्याचे बील इंग्लंडच्या पार्लमेंटमध्ये मांडण्यात आले. ॲटली सरकारने १८ जुलै १९४७ रोजी त्यास मान्यता दिली व त्याचे कायद्यात रूपांतर झाले. या कायद्यातील तरतुदी अशा -
१) या कायद्याने भारत -पाकिस्तान ही दोन सार्वभोम राष्ट्रे निर्माण झाली.
२) दोन्ही राष्ट्रींची विधिमंडळ आपापल्या देशात कायदे करण्यास सार्वभोम झाली.
४) १५ ऑगस्ट १९४७ नंतर ब्रिटिश सरकारच्या या दोन्ही राज्यावर किवां प्रांतावर काही अधिकार रहाणार नाही.
५) नवी घटना तयार होईपर्यंत केंद्राचा व प्रांताचा कारभार १९३५ कायद्याने करावा व आवश्यकता वाटल्यास बदल करावेत.
६) ब्रिटिश बादशहाकडे असलेले सार्वभोम सत्तेचे सर्व अधिकार हिंदी सस्थानाकडे देण्यात आले व ही संस्थाने व ब्रिटिश राज्य यांच्या दरम्यान झालेले सर्व करार, तहनामे १५ ऑगस्टपासून रद्द ठरतील.
७) भारतमंत्र्याचे अधिकारपद रद्द करण्यात येऊन त्याचे काम ' राष्ट्रकुल ' खात्याच्या सेक्रेटरीकडे देण्यात आले.
८) ' भारताचे सम्राट' हा ब्रिटिश राजाचा किताब रद्द झाल्याचे घोषित करण्यात आले.
उपरोक्त तरतुदीखेरीज सैन्य, वरिष्ठ सनदी नोकर, फाळणीची यंत्रणा , गव्हर्नर जनरलचे अधिकार , गोऱ्या सैन्याची रवानगी इंग्लंडला इ. विषयासंबंधीचा तपशीलही स्वातंत्र्याच्या                                                             कायद्यात नमूद केला होता.
या कायद्याने भारतावरील ब्रिटिश सत्ता पूर्णपणे नष्ट झाली व भारत - पाकिस्तान ही दोन स्वतंत्र सार्वभोम राष्ट्रे म्हणून जगाच्या नकाशात झळकू लागली आणि अशा रीतीने भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील भारत - ब्रिटन संबंधातील हा शेवटचा टप्पा ठरला.
वर्ग:भारताचा घटनात्मक इतिहास वर्ग:भारत-पाकिस्तान फाळणी
चिलेचा समुद्र
चिलेचा समुद्र चिले देशाच्या पश्चिमेस असलेला प्रशांत महासागराचा भाग आहे.
वर्ग:समुद्र वर्ग:चिलेचा भूगोल
लाल डोक्याचा भारीट
लाल डोक्याचा भारीट किंवा लाल डोक्याचा रेडवा (इंग्रजी: Red-headed Bunting; हिंदी: गन्दम) हा एम्बेरिझिडे या भारीट कुळातील पक्षी आहे.
वितरण
हे पक्षी भारतीय द्वीपकल्प व भारतीय उपखंडाचा भाग आणि पाकिस्तानात हिवाळी पाहुणे असतात. त्याचबरोबर पूर्वेकडे कोईम्बतूरपर्यंत व छोटा नागपूरमध्ये आढळतात.
निवासस्थाने
ते शेतीच्या प्रदेशात राहतात.
संदर्भ
पक्षीकोश - मारुती चितमपल्ली
वर्ग:पक्षी
अयोबाहु
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सप्तमी
ही हिंदू कालमापनातील एक तिथी आहे. अमावस्येनंतर ही साधारणपणे ७व्या दिवशी आली तर शुक्ल सप्तमी आणि पौर्णिमेनंतर सातव्या दिवशी आली तर कृष्ण सप्तमी असते.
काही विशेष सप्तम्या
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष
इ.स.पू. ४२१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४२१ वर्ग:इ.स.पू.चे ४२० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
जियोव्हानी आल्फोन्सो बोरेली
जियोव्हानी आल्फोन्सो बोरेली (Friedrich Ludwig Gottlob Frege; २८ जानेवारी १६०८, नापोली - ३१ डिसेंबर १६७९, रोम) हा रानिसां काळामधील एक इटालियन शरीरक्रियाशास्त्रज्ञ, भौतिकशास्त्रज्ञ व गणितज्ञ होता.
वर्ग:इ.स. १६०८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६७९ मधील मृत्यू वर्ग:इटालियन भौतिकशास्त्रज्ञ
रत्‍नागिरी
रत्‍नागिरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नगर आणि रत्‍नागिरी जिल्ह्याचे ठिकाण आहे. हे नगर अरबी समुद्राच्या किनारी वसले असून भारताचे एक प्रमुख बंदर आहे. कोकणातील सात महत्त्वाच्या दीपगृहांपैकी एक दीपगृह येथे आहे.
हापूस आंबा, काजू, नारळ, भात, इ. साठी रत्‍नागिरी प्रसिद्ध आहे. रत्‍नागिरी हापूस आंबे संपूर्ण जगामध्ये प्रसिद्ध आहेत. मासेमारी हा रत्‍नागिरीचा महत्त्वाचा व्यवसाय आहे.
भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यातील महत्त्वाचे नेते लोकमान्य बाल गंगाधर टिळक; समाजसेवक, शिक्षणतज्ज्ञ, भारतरत्न महर्षी धोंडो केशव कर्वे; गणितज्ज्ञ रँग्लर रघुनाथ पुरुषोत्तम परांजपे या सर्वांचा जन्म रत्‍नागिरी मध्ये झाला होता. तसेच भारतरत्न विनोबा भावे, भारतरत्न पांडुरंग वामन काणे, भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, भारतरत्न सचिन तेंडुलकर, भारतरत्न गोविंद वल्लभ पंत हे सर्व मूळचे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातीलच आहे.
इतिहास
पौराणिक मान्यतांनुसार आपल्या १४ वर्षाच्या वनवास कालावधीत पांडवानी तेराव्या वर्षी रत्‍नागिरी परिसरात वास्तव्य केले होते. नंतरच्या काळात येथील राजा वीरव्रत राय ह्याने कुरुक्षेत्रातील लढाईत कौरवांविरुद्ध पांडवांची मदत केली होती.
विजापूरचे शासक पोत्तु श्री चेन्ना रेड्डी यांनी रत्‍नागिरीचा किल्ला बांधला. इ.स. १६७० मध्ये छत्रपती शिवाजींनी तो दुरुस्त केला. इ.स.१७२१ मध्ये रत्‍नागिरी सातारच्या छत्रपतींकडे होते. इ.स.१८१८ या वर्षी रत्‍नागिरी ब्रिटिशांच्या ताब्यात गेले.
ब्रह्मदेशाचा (म्यानमार) राजा थिबा याला ब्रिटिशांनी रत्‍नागिरीमध्ये थिबा राजवाड्यात ठेवले होते. स्वातंत्र्यवीर सावरकर ह्यांनासुद्धा इंग्रजांनी रत्‍नागिरीत स्थानबद्ध करून ठेवले होते. तेथे त्यांनी अनेक समाजपयोगी कामे केली. त्यांच्या पुढाकाराने निर्माण झालेले पतित पावन मंदिर हे अस्पृश्यांसाठी खुले केलेले भारताच्या पहिले मंदिर आहे.
भूगोल
रत्‍नागिरी शहर १६.९८ उत्तर अक्षांश व ७३.३ पूर्व रेखांशावर वसले आहे. रत्‍नागिरी शहर संपूर्णपणे डोंगराच्या उतारावर वसले आहे. हे शहर समुद्रसपाटीपासून ११ मीटर उंच आहे.
लोकसंख्या
इ.स.२०११ च्या जनगणनेनुसार रत्‍नागिरीची लोकसंख्या ७६,२३९ एवढी आहे. याच्या ५५% पुरुष व ४५% स्त्रिया आहेत. ८६% पुरुष व ८७% स्त्रिया साक्षर आहेत. एकूण लोकसंख्येच्या सुमारे ७०% हिंदू असून उर्वरित मुस्लिम, जैन, बुद्ध व ख्रिश्चन जातीचे आहेत. रत्‍नागिरीतील ११% लोकसंख्या ही ६ वर्षाखाली आहे.
प्रमुख व्यवसाय
मासेमारी आणि नारळ, पोफळी, कोकम व आंब्याच्या बागा हे येथील प्रमुख व्यवसाय आहेत. फिनोलेक्स इंडस्ट्रीज, नर्मदा सिमेंट,भारती शिपियार्ड, गद्रे मरिन प्रोडक्ट्स, आणि जे.के. फाईल्स हे ७६,२३९ एवढी मधील मुख्य उद्योग आहेत. रत्‍नागिरीचा हापूस आंबा जगप्रसिद्ध आहे.
शिक्षणसंस्था
गोगटे जोगळेकर महाविद्यालय, शासकीय पॉलिटेक्निक, फिशरीज कॉलेज आणि फिनोलेक्स इंजिनीयरिंग कॉलेज, ह्यामुळे रत्‍नागिरी हे उच्चशिक्षणाचे कोकणातील प्रमुख केंद्र बनले आहे.
नागरी सुविधा
येथे राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाची शाखा आहे. येथे एक विमानतळ सुद्धा आहे. येथे बस स्थानक व रेल्वे स्थानक आहे. लोकांच्या सुविधेसाठी D-mart व Reliance आहे. भरपूर किराणा दुकाने व इतर दुकाने सुद्धा आहेत.
वाहतुकीची साधने
रत्‍नागिरी रेल्वे स्थानक हे कोकण रेल्वेवरील एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. येथून मुंबई, दिल्ली तसेच दक्षिणेकडील अनेक राज्यांत प्रवास करण्यासाठी थेट रेल्वेगाड्या उपलब्ध आहेत. कोकण रेल्वे प्रकल्प, देशाला बहाल करण्याचा कार्यक्रम, २००० साली, रत्‍नागिरी शहरातूनच पार पडला होता. छशिट-मडगांव कोकण कन्या एक्सप्रेस, दादर-सावंतवाडी राज्यराणी एक्सप्रेस, लोटिट-मडगांव जनशताब्दी एक्सप्रेस, लोटिट-मंगळूर मत्स्यगंधा एक्सप्रेस इत्यादी गाड्यांमुळे रत्‍नागिरी ते मुंबई हा जलद रेल्वे प्रवास सुलभ झाला आहे.
रत्‍नागिरी हे एक उत्तम नैसर्गिक बंदर असून ते मिरकरवाडा येथे आहे. जयगड येथेही आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे बंदर उभारले जात आहे. फिनोलेक्स व अल्ट्राटेक या कंपन्यांच्या खाजगी जेट्टी रत्‍नागिरीमध्ये आहेत. रत्‍नागिरी विमानतळ तटरक्षक दलाच्या ताब्यात आहे. २०१८ मध्ये येथून मुंबई साठी विमानसेवा सुरू होणे अपेक्षित आहे.
रत्‍नागिरी किल्ला
हा रत्नदुर्ग किल्ला किंवा भगवती किल्ला म्हणून प्रसिद्ध आहे. हा किल्ला शिलाहार राजा भोज याने बांधला होता. त्यानंतर हा किल्ला आदिलशाही राजवटीत समाविष्ट झाला. पुढे छत्रपती शिवाजी महाराजांनी हा किल्ला जिंकून स्वराज्यात सामील केला. आज या किल्ल्यावर असलेले भगवती देवीचे मंदिर रत्‍नागिरी शहराचे श्रद्धास्थान आहे. पर्यटन स्थळ म्हणूनही या किल्ल्याची ओळख आहे. या किल्ल्यावर एक भुयारी मार्गही आहे. हा मार्ग समुद्रात तीन वेगवेगळ्या दिशांना उघडतो. डिसेंबर २०१७ मध्ये जिद्दी माउन्टेनिअर्स या रत्‍नागिरीतील साहसी खेळांच्या / गिर्यारोहकांच्या संघटनेने या किल्ल्याच्या तळाशी असलेल्या गुहेचा शोध लावला आहे. याची दखल एबीपी माझा या वृत्तवाहिनीने घेतली होती. त्यानंतर रत्‍नागिरी नगर परिषदेने येथे हौशी पर्यटक आणि साहसी शहरवासियांसाठी विशेष सुविधा उपलब्ध करून दिल्या आहेत. या किल्ल्यावर नवरात्रीचा उत्सव मोठ्या प्रमाणावर साजरा केला जातो. दिवाळीच्या पहिल्या दिवशीही रत्‍नागिरीकर देवीच्या दर्शनासाठी मोठी गर्दी करतात.
बाहेरील दुवे
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे वर्ग:समुद्र किनारा लाभलेली महाराष्ट्रातील शहरे वर्ग:महाराष्ट्रातील पर्यटनस्थळे
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील टेनिस - पुरुष दुहेरी
The Men's Doubles tennis competition at the २००८ उन्हाळी Olympics in Beijing was held from August 10 to August 16 at the Olympic Green Tennis Centre. The DecoTurf surface rendered the event a hardcourt tournament. Matches were best-of-3 sets, except for the final which was best-of-5 sets. Tiebreakers were not played in the final set.
The results returned स्वीडन and the United States to the medals stand for the first time since the event's re-introduction in Seoul. The gold awarded to Federer/Wawrinka was the first medal for Switzerland in this event.
Seeds
<li> ''(उपांत्य फेरी, Bronze Medalists) <li> ''(प्रथम फेरी) <li> ''(प्रथम फेरी) <li>  (Champions, Gold Medalists)
<li> ''(दुसरी फेरी) <li> ''(दुसरी फेरी) <li> ''(उपांत्यपूर्व फेरी) <li> ''(उपांत्यपूर्व फेरी)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: लेखन आणि भाषणे
'''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: लेखन आणि भाषणे''' (इंग्रजी: Dr. Babasaheb Ambedkar: Writings and Speeches) महाराष्ट्र सरकारच्या शिक्षण विभागाद्वारे निर्मीत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या इंग्रजी लेखन साहित्याचे २२ खंड आहेत. महाराष्ट्र सरकारच्या शिक्षण विभागाने डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या साहित्याचे महत्त्व व मागणी लक्षात घेऊन त्यांच्या संपूर्ण साहित्याला अनेक खंडात प्रकाशित करण्याची योजना बनवली आणि याच्या अंतर्गत आतापर्यंत "डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: राइटिंग्स अँड स्पिचेस" (डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: लेखन आणि भाषणे) या नावाने २२ खंड प्रकाशित केले गेलेले आहेत. इंग्रजी भाषेत प्रकाशित हे वाल्युम (खंड) महत्त्वाचे असून यांची किंमतही कमी ठेवण्यात आली आहे. या वृहत योजनेच्या पहिल्या खंडाचे प्रकाशन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जन्मदिनी १४ एप्रिल, इ.स. १९७९ रोजी झाले.