cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बौद्ध कला
उत्तर मार्ग:
===== रेशीम मार्गाने पहिल्या शतकापासून बौद्ध धर्म मध्य एशिया, चीन तसेच कोरिया व जपानमध्ये प्रसारित होत गेला. परंतु अधिक प्रसार व प्रचार २ र्या शतकात झाला. बहुतेक कुशाण (Kushan) साम्राज्याचा चीनच्या तरीम द्रोणी (Tarim Basin) मध्ये विस्तार झाल्यामुळे व मोठ्या संख्येत मध्य एशियातून चीनमध्ये आलेल्या बौद्ध धर्मप्रसारक भिक्षूंमुळे. मध्य एशियातील धर्मप्रसारकांचे प्रयत्न व त्यांना मिळत गेलेली कलात्मक प्रवाहाची साथ तरीम द्रोणीतील सेरींडियन कलेच्या (Serindian art) इ.स. २-११ व्या शतकाच्या विकासात पहायला मिळते. सेरींडियन कला (Serindian art) बहुदा पाकिस्तानातील गांधारच्या (Gandhara) बौद्ध-ग्रीक कलेपासून प्राप्त होते, ज्यावर भारत-ग्रीक आणि रोमन कलेचा प्रभाव आढळतो. रेशीम मार्गाचा बौद्ध-ग्रीक कलात्मक अंश आजही जपानपर्यंत मिळतो. उत्तर मार्गाच्या कलेवर महायान धर्माचा अधिक प्रभाव आहे. महायान धर्म, बौद्ध धर्माची एक समावेशक शाखा आहे जी पारंपारिक बौद्ध धम्म आदर्शाच्या (दुःखापासून मुक्त होऊन अर्हंत पद प्राप्त करणे) पुढे जाऊन बोधीसत्त्वाच्या पदापर्यंत जाण्यावर जोर देते. =====
दक्षिण मार्ग :
श्रीलंका, थायलंड, म्यानमार, लाओस व कंबोडियातील बौद्ध धम्म दक्षिण बौद्ध धम्माच्या नावाने ओळखला जातो. इ.स. १ ल्या शतकात रोमन लोक श्रीमंत होत चालले होते आणि त्यांची एशियातून ऐषारामाच्या वस्तुंची मागणी वाढत चालली होती, परंतु जमिनीवरील रेशीम मर्गावर मध्य-पूर्वेत पार्थियन (Parthian) साम्राज्याच्या उदयाने बंधने वाढू लागली, ज्यांचे रोमन साम्राज्याशी वैर होते. यामुळे भूमध्यसागर आणि चीनचे संबंध वाढत गेले व भारत त्यांचा मध्यस्थी बनला. तेंव्हापासून व्यापार, वाणिज्य तसेच राजकीय बाबतीत भारताचा इतर दक्षिण-पूर्व एशियन देशावर परिणाम दिसू लागला. १ हजारपेक्षा जास्त वर्षे या प्रदेशात सांस्कृतिक एकता स्थापित करण्यात भारताचा हात होता. ज्यामुळे भारतीय पाली व संस्कृत भाषा व इतर साहित्य आणि महायान व थेरीवाद बौद्ध धम्माशी त्यांचा संबंध वाढला व त्या त्या ठिकाणी बौद्ध धम्माचा प्रसार होऊन बौद्ध कलेला अनेक प्रादेशिक दिशा प्राप्त झाल्या. इ.स. ९ ते १३ व्या शतकात दक्षिण-पूर्व एशियात अनेक शक्तिशाली साम्राज्ये होती. या काळात बौद्ध वास्तूशास्ञिय व कलात्मक निर्मिती सक्रिय झाली होती. उत्तरेकडिल श्री विजयाचे (Sri Vijaya )साम्राज्य आणि दक्षिणेकडील Khmer साम्राज्यातील कला महायान बौद्ध धम्मावर आधारित होत्या. इ.स. १३ व्या शतकात पाली सिद्धांतावर आधारित थेरीवादाचा श्रीलंकेत उदय झाला ,जो नंतर दक्षिण एशियातील इतर देशापर्यंत पोहोचला. १४ व्या शतकात दक्षिण-पूर्व एशियातील काही भागावर इस्लाम धर्माचा प्रभाव वाढत चालला होता, परंतु महाद्विपामध्ये थेरवादाचा बर्मा, लाओस आणि कंबोडियामध्ये प्रसार होत राहिला.
क
झोडगे
झोडगे हे महाराष्ट्रातल्या नाशिक जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यात वसलेले गाव आहे. गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे ५ वर्ग कि.मी. असून लोकसंख्या सुमारे १५,००० आहे.
स्थान
झोडगे हे गाव नाशिक जिल्ह्याच्या मालेगाव या तालुक्यात मालेगाव या शहरापासून  राष्ट्रीय महामार्ग ३ या मार्गावर २१ किलोमीटर अंतरावर रस्त्यावर वसलेले आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
लोकसंख्या
झोडगे लोकसंख्येच्या व क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने तालुक्यातील एक मोठे गाव आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार गावात १५२८ घरे आहेत तर गावाची एकूण लोकसंख्या ७४४२ इतकी आहे. त्यापैकी ३८६८ पुरुष तर ३५७४ महिला. ० ते सहा वयोगटातील एकूण बालकांची संख्या १००१ (५४९ मुले,४५२ मुली) ईतकी आहे.
प्रशासन
इथला कारभार हा ग्रामपंचायती मार्फत चालतो. गावाचा कारभार भारतीय राज्यघटना व पंचायती राज कायद्याप्रमाणे सरपंच पाहतात.झोडगे हे गाव मालेगाव बाह्य विधानसभा तर धुळे लोकसभा क्षेत्रात येते.
शिक्षण
या गावात प्राथमिक शिक्षणासाठी जिल्हापरिषदेची प्राथमिक शाळा आहे व माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षणाकरीता व्यवस्था आहे. तसेच लहान मुलांसाठी आंगणवाडी आहे. महाविद्यालयीन शिक्षण मालेगाव किंवा नाशिक यांपैकी कुठल्याही एका ठिकाणाहून पूर्ण केले जाते. २०११ च्या जनगणनेनुसार गावातील साक्षरता दर ८१.९७% हा (पुरुष ८७.९५% ; महिला ७५.६२%) इतका आहे. हा राज्याच्या साक्षरता दराच्या ८२.३४%च्या तुलनेत कमी आहे.
आरोग्य
गावात महाराष्ट्र शासनाचे प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे. या आरोग्य केंद्रामार्फत सरकारी आरोग्य योजनांची अंमलबजावणी केली जाते. गावात खाजगी इस्पितळे ही आहेत.
व्यवसाय
शेती हा गावातील प्रमुख व्यवसाय आहे. पशुपालन व दुग्धव्यवसाय ही केला जातो. हे बाजारपेठेचे गाव आहे. पंचक्रोशीतील व तालुक्यातील महत्त्वाचे गाव आहे.
माणकेश्वर शिवालय
गावाच्या दक्षिणेस माणकेश्वर शिवालय या नावाने ओळखले जाणारे हेमाडपंती स्थापत्यशैलीची बांधणी असलेले मध्ययुगीन मंदिर आहे.
संदर्भ
1. https://nashik.gov.in/mr/%e0%a4%97%e0%a4%be%e0%a4%82%e0%a4%b5%e0%a5%87/ 2. https://www.census2011.co.in/data/village/550203-zodge-maharashtra.html
वर्ग:मालेगाव (नाशिक) तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मालबिडी
मालबिडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
अली खामेनेई
आयतोल्लाह सय्यद अली होसैनी खामेनेई (फारसी: آیت‌الله سید علی حسینی خامنه‌ای; फारसी उच्चार: //) ( १७ जुलै १९३९) इराण देशाचे राजकारणी व धर्मगुरू आहेत. १९८९ सालापासुन ते इराणचे सर्वोच्च पुढारी (रहबरे एन्केलाब) आहेत. १९८१ ते १९८९ दरम्यान ते इराणचे राष्ट्राध्यक्ष होते.
वर्ग:इराणी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म वर्ग:इराणचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ला दिफाँ
ला दिफाँ (La Défense) हा इल-दा-फ्रान्सच्या ऑत-दे-सीन विभागामधील व पॅरिस महानगराच्या पश्चिम भागातील एक व्यापारी व व्यावसायिक भाग आहे. पॅरिसमधील अनेक गगनचुंबी इमारतीला दिफाँमध्ये आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:पॅरिस
नांदुर (आंबेगाव)
नांदुर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
एकच प्याला
एकच प्याला हे राम गणेश गडकरी यांनी लिहिलेले मराठीतील नाटक आहे. मद्यपान व त्याचे दुष्परिणाम हा विषय असलेले हे नाटक गडकऱ्यांनी इ.स. १९१७ सालच्या सुमारास लिहिले. गंधर्व नाटक मंडळीने याचा पहिला प्रयोग २० फेब्रुवारी, इ.स. १९१९ रोजी बडोद्यात, तर बलवंत संगीत मंडळीने याचा पहिला प्रयोग ६ फेब्रुवारी, इ.स. १९२० रोजी सोलापुरात केला. गडकऱ्यांनी आपले ‘एकच प्याला’ हे तिसरे नाटक १९१७ च्या नोव्हेंबरमध्ये लिहून पुरे केले; तथापि ते नाटक ‘गंधर्व नाटक मंडळी’च्या रंगभूमीवर गडकऱ्यांच्या मृत्यूनंतर दहा-अकरा महिन्यांनी आले. त्यात वि. सी. गुर्जरांनी नंतर पदं लिहिली. या नाटकातली सिंधू बालगंधर्व साकारणार होते, त्यामुळे आणि तेव्हाच्या रिवाजानुसार नाटक संगीत होणार होते, यात वादच नव्हता. उलट गडकऱ्यांनी नारायणराव राजहंसांना, तुम्हाला फाटके लुगडे नेसायला लावीन, असे सांगूनच ठेेवले होते असे म्हणतात; ह्या नाटकाचे कथानक ऐकूनच बालगंधर्वांनी अशा भूमिकेसाठी गोणपाट घालूनही काम करायची माझी तयारी आहे, असे त्यांना उत्तर दिले  होते.
नांदुर (आंबेगाव)
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
एकच प्याला
दारूच्या व्यसनामुळे सुधाकरसारखा एक बुद्धिमान, तेजस्वी आणि स्वाभिमानी माणूस स्वतःचा, आपल्या साध्वी पत्नीचा आणि आपल्या संसाराचा कसा नाश करून घेतो, ही भयानक गोष्ट गडकऱ्यांनी प्रभावी भाषेतूननी रोमांचकारी घटनांमधून प्रेक्षकांना परिणामकारक रीतीने सांगितलेली आहे. मद्यपानाच्या व्यसनाची अत्यंत मूलभूत आणि शास्त्रीय मीमांसा गडकऱ्यांनी लालित्यपूर्ण आणि नाटय़पूर्ण भाषेत या नाटकात केली आहे.
कथानक
‘एकच प्याला’मध्ये दारूच्या नशेत आपल्या वकिलीसह सर्वच गमावत चाललेल्या सुधाकर आणि त्याची पतिव्रता पत्नी सिंधूची शोकांतिका आहे. दारूच्या नशेत सुधाकर एका क्षणी आपल्या मुलालाही मारतो. पुढे सिंधूचाही मृत्यू होतो आणि सुधाकर आत्महत्या करतो.
नाटकाची शताब्दी
एकच प्याला जेव्हा शंभर वर्षांचे झाले तेव्हा त्याची शताब्दी साजरी करण्यासाठी 'रंगशारदा प्रतिष्ठान' या संगीत रंगभूमीला वाहून घेतलेल्या संस्थेने 'एकच प्याला'चा नवा दोन अंकी नाट्य प्रयोग आकाराला आणला. शंभर वर्षांपूर्वीचे नाटक बदलत्या काळात त्याच्या वैभवाच्या खुणा घेऊन उभे राहील आणि प्रेक्षकांना आपल्या सामर्थ्याची प्रचिती देईल, अशा पद्धतीने दिग्दर्शक विजय गोखले यांनी त्याची नव्याने बांधणी केली होती. जुन्या पाच अंकी आणि पाच-साडेपाच तासांत चालणाऱ्या नाटकाची काळानुरूप सुटसुटीतपणे दोन अंकांत आणि दोन-अडीच तासांत बांधबंदिस्ती करायची म्हणजे त्याची नवी रंगावृत्ती करणे भाग होते. अशी नवी रंगावृत्ती याआधी डॉ. श्रीराम लागूंनीही केलेली होती, परंतु त्यांनी 'एकच प्याला'चा संपूर्ण गद्याविष्कार सादर केला होता. विजय गोखलेंनी यातला संगीताचा भाग आणि बाज कायम ठेवून प्रयोग केला.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी नाटक नामसूची वर्ग:राम गणेश गडकरी यांचे साहित्य
हेलेन ली
हेलेन ली (३ जानेवारी, १९४३:सिडनी, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९६३ मध्ये २ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने जलद मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
द शॉशँक रिडेम्शन
द शॉशॅंक रिडेम्शन The Shawshank Redemption) हा १९९४ साली प्रदर्शित झालेला एक अमेरिकन चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटात टिम रॉबिन्स व मॉर्गन फ्रीमन ह्या अभिनेत्यांच्या मुख्य भूमिका आहेत. या चित्रपटाला सात ऑस्कर पुरस्कार नामांकने मिळाली होती परंतु एकही पुरस्कार मिळाला नाही.
शॉशॅंक रिडेम्शन, द
मार्गरेट ज्यूड
मार्गरेट बाउमन ज्यूड (१ ऑगस्ट, १९४०:सिडनी, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९६३ मध्ये १ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. मार्गरेटने १९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषकात आंतरराष्ट्रीय XI महिला क्रिकेट संघातर्फे ५ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने देखील खेळले आहेत.
मॉर्गन फ्रीमन
वर्ग:आफ्रिकन अमेरिकन व्यक्ती वर्ग:अमेरिकन सिनेव्यक्ती
पाच्छापूर
पाच्छापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
घाटळी
घाटळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
पारगाव तर्फे अवसरी बुद्रुक
पारगाव तर्फे अवसरी बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
कोथिंबीर
कोथिंबीर (इंग्रजी नाव Coriander, हिंदी नाव: धनिया), शास्त्रीय नाव: कोरिअँड्रम सॅटिव्हम. कोथिंबीर अन्नाचा स्वाद वाढवण्यासाठी कच्ची अथवा क्वचित  शिजवून खाल्ली जाते. उदाहरणार्थ, मिसळ अथवा पोहे यावरती कच्ची कोथिंबीर चिरून घातली जाते. फोडणी करताना उकळत्या तेलात कोथिंबीर टाकतात. क्वचित कोथिंबिरीची शिजवून भाजीही केली जाते. कोथिंबिरीच्या वड्या करताना कोथिंबीर वाफवून घ्यावी लागते.
विदर्भात कोथिंबिरीला सांबार असे म्हणतात. (गुजराथमध्ये जेवताना पानात चिरून वाढलेल्या कांदा, किसलेले गाजर वा हिरवी पपई आदींना सांबारो म्हणतात. दक्षिणी भारतातल्या आमटीला सांबार म्हणतात.)
संदर्भ
वर्ग:औषधी वनस्पती वर्ग:पालेभाज्या वर्ग:भारतीय मसाले
Koriandro 芫荽 Киндзæ Kalendra Koriander Ngò 香菜
खारफुटी
खारफुटी हा एक समुद्राजवळ वाढणारा, अनेक जातींच्या वनस्पतींचा एक समूह आहे. खारफुटी ही चिखलात, घट्ट माती नसलेल्या जागी आणि भरतीचे पाणी घुसणाऱ्या भागात वाढते. हिची मुळे समुद्राच्या पाण्यातले मिठाचे प्रमाण सहन करू शकतात आणि लाटांबरोबर होणारी जमिनीची धूप थांबवतात. खाऱ्या जमिनीतही जिची फूट होते ती खारफुटी.
मराठीत या वनस्पतीला कच्छ वनस्पती असेही म्हणतात. इंग्रजीत मॅंग्रोव्ह. तिवर हा या समूहातील एक उपप्रकार आहे. या वनस्पतीमुळे बनलेल्या वनश्रीला कांदळवन म्हणतात. भारतामध्ये जगातील सर्वांत जास्त खारफुटीचे जंगल हे भारताच्यापूर्व किनारपट्टीवर असणारे सुंदरबनचे जंगल आहे. भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर असलेल्या गुजरात राज्याची किनारपट्टीची लांबी ही सर्वात जास्त आहे. त्या किनारपट्टीवर भारतामधील खारफुटीचे दुसऱ्या क्रमांकाचे जंगल आहे. जगामध्ये खारफुटी वनस्पतीच्या एकूण ७३ जाती आहेत. त्यापैकी भारतामध्ये ४६ जाती आहेत. पश्चिम किनार पट्टीवर २७, तर पूर्व किनार पट्टीवर ४० जाती आहेत .अंदमान आणि निकोबार या बेटावर ३८ जाती आहेत.
उत्क्रांती आणि आढळ
खाऱ्या पाण्यात सर्वसाधारणपणे भरतीच्या पाण्याच्या पातळीपासून ते ओहोटीच्या पाण्याच्या पातळीदरम्यानच्या पट्ट्यात ही वनश्री आढळते. सपुष्प वनस्पतीं ची उत्क्रांती होत असतानाच काही वनस्पती खाऱ्या पाण्यामध्ये जीवनक्रम पूर्ण करण्याचे गुणधर्म अंगीकारू शकल्या आणि अशा वनस्पतींनी हा समूह बनला आहे. उष्ण कटिबंधातील समुद्रकिनाऱ्यावर सागरी लाटांचा प्रभाव असणाऱ्या दलदलयुक्त प्रदेशात आणि नद्यांच्या मुखप्रदेशात आढळणारे सदाहरित लहान वृक्ष किंवा झुडपे असे यांचे स्वरूप असते.
भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर आणि पश्चिम बंगालच्या सुंदरबनमध्ये खारफुटी वाढलेली दिसते. अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतील फ्लॉरिडा राज्याच्या दक्षिण भागापासून ते मध्य अमेरिकेच्या किनारी भागापर्यंत मुख्यत्वे तांबडी खारफुटी आढळते. कॅलिफोर्नियाचा किनारा, पूर्व आफ्रिका व इंडोनेशिया यांच्या किनारी भागांत खारफुटी आढळते.
उलटी मुळे
या झाडांच्या मुळांना सतत पाण्यात राहावे लागते. त्यामुळे त्यांना ऑक्सिजन कमी पडतो. परिणामी तिवरांची मुळे ही जमिनीतून वर, उलटी वाढतात. सर्वसाधारणपणे झाडाची मुळे खालच्या बाजूला वाढत असताना ही मुळे मात्र जमिनीतून वर येतात आणि मोकळ्या हवेत श्वास घेतात. तिवरांची लागवड करण्यासाठी तिवरांच्या बिया गोळा करण्याची गरज बऱ्याचदा नसते. हे झाड आपल्या लागवडीसाठी स्वतःच सोय करते. याच्या बिया जड व मोठ्या असतात. सतत दलदलीमध्ये, चिखलात किंवा समुद्राच्या लाटांच्या तडाख्यात राहावे लागत असल्यामुळे जितके बी जड तितके ते भुसभुशीत जमिनीत घट्ट राहण्याची शक्यता अधिक. या बिया जमिनीवर पडून रुजतात, असे म्हणण्यापेक्षा त्यांची रुजण्याची प्रक्रिया झाडावरच सुरू होते, असे म्हणणे अधिक योग्य ठरेल. निसर्गाकडूनच जणू काही आपल्याला तिवराचे तयार रोपटे करून दिले जाते. हे रोपटे जमिनीवर पडल्याबरोबर रुजते आणि लगेच जमिनीची धूप थांबवण्याचे काम सुरू करते. याच्या मुळांना शाखांचे जाळे असते, त्यामुळे पटकन रुजायला मदत होते.
कुलातील प्रजाती व जाती
या समूहात वेगवेगळ्या कुलातील प्रजाती व जाती एकत्र आल्या आहेत. प्रत्येक प्रजातीचे गुणधर्म व रचना निरनिराळी आहे. खारफुटीच्या चार जाती अमेरिका व आफ्रिकेच्या पश्चिम किनाऱ्यावर प्रामुख्याने आढळतात. पूर्व आफ्रिका, आशिया व पश्चिम पॅसिफिक भागांत दहा जाती मिळतात. सुंदरबनातील खारफुटीत बारा कुलांतील सुमारे एकवीस जाती सापडतात.
र्ऱ्हायझोफोरेसी किंवा कांदलकुल
या समूहात मुबलक आढळणारे कूल म्हणजे ऱ्हायझोफोरेसी किंवा कांदळकुल. या कुलातील ४ प्रजाती व त्यांच्या ८-१० जाती मॅन्ग्रोव्ह समूहात आढळतात. या झाडाची असंख्य मुळे निसरड्या दलदलीसारख्या जमिनीत वृक्षाला आधार देतात. त्या मुळांवरील अनेक छिदांतून वनस्पतींना ऑक्सिजन शोषून घेता येतो. बिया फळातच रुजून झाडावर असतानाच मुळांकुर ६ सें.मी. ते १.५ मीटरपर्यंत लांब वाढतात. या वनस्पतीची पाने चिवट व हिरवीगार असतात. निरंजन घाटे यांच्या माहितीनुसार ऱ्हायझोफोरेसी कुलातील ४ प्रजाती कोकणात सापडतात. परंतु या सर्व प्रकारची झाडे कांदळ म्हणूनच ओळखली जातात. या चारही प्रजातींना वेगवेगळी शास्त्रीय लॅटिन पारिभाषिक नावे आहेत. Rhizophora mucronata ही एकच जात गुजरातमध्ये आढळते.
तिवर व्हबिर्नेसी
या समूहातील अजून एक प्रमुख वनस्पती म्हणजे तिवर व्हबिर्नेसी. अगर सागकुळात असणाऱ्या वनस्पतींपैकी तीन जाती कोकणात आढळतात. जनावरे १०-१५ मीटर उंच वाढणाऱ्या या वनस्पतींची कोवळी पाने खातात. गुजरातमध्ये तिवर जातीमधील फक्त एकच प्रभावी जात avicennia marina आहे
लिघुअगर वा सोनेरेशिएसी कुल
समूहातील अजून एक प्रकारची उल्लेखनीय वनस्पती म्हणजे चिपाची झाडे. लिघुक्किंवा सोनेरेशिएसी कुलातील भारतात आढळणाऱ्या दोन जाती चिपाची झाडे म्हणून ओळखली जातात. तिवरप्रमाणेच या वृक्षाची मुळे जमिनीवर येतात पण तिवराच्या मुळांपेक्षा मोठी म्हणजे एक मीटर उंच असतात. या समूहातील काटेरी निळ्या फुलांचे लहान झुडुप हे ॲकॅयेन अगर निव गूर म्हणून ओळखले जाते. ज्या ठिकाणी पाणी कमी असून क्षारयुक्त व दूषित असेल अशा ठिकाणी याची वाढ होते
लुमनित्झेरा combrataceae कुल
लुमनित्झरा ही वनस्पती भारतामध्ये एकूण दोन जाती आहे. त्या पैकी lumnitzera racemosa ही पश्चिम किनारपट्टीवर आढळणारी पांढऱ्या फुलांची वनस्पती आहे आणि दुसरी जात ही पूर्व किनारपट्टीवर आढळणारी वlumnitzhera littorea लाल रंगाची फुले असलेली वनस्पती आहे. ही वनस्पती भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर आढळत नाही.
बाह्य रचना
खारफुटी क्वचित १२ मी.पेक्षा अधिक उंच वाढते. या वृक्षाच्या जाळीदार फांद्या फुलांच्या झुबक्यांनी बहरतात. पाने अंडाकृती व चिवट असतात. फुले लहान, चार पाकळ्यांची, पिवळ्या रंगाची व शंक्वाकृती असतात. फळे लालसर तपकिरी व २५ मिमी. लांबीची असतात. प्रत्येक फळात एकच बी असते. झाडावर लटकत असतानाच त्यांच्या बीजांना अंकुर फुटतात. अंकुर २५-३० सेंमी. लांब वाढतात. ते झाडावर भाल्यासारखे लोंबत राहून खाली पडतात. पाण्यावर तरंगत ते वाहत जातात. खाऱ्या व मऊ चिखलात रुतून त्यांच्यापासून नवीन झाडांची निर्मिती होते. या झाडाच्या खोडातून काही मुळ्या बाहेर वाढतात आणि पुन्हा जमिनीकडे वळून मातीत जातात. त्यामुळे ही नवीन वनस्पतींची निर्मिती होते. खारफुटीमधील अनेक वनस्पतींमध्ये जाड व मांसल पाने, टेकूप्रमाणे आधार देणारी मुळे आणि जमिनीतून बरीच वर वाढणारी काही श्वसनमुळे ही वैशिष्ट्ये आढळतात. एकदा तोडल्यावर पुन्हा जलद वाढण्याबद्दल ही झाडे प्रसिद्ध आहेत.
या वृक्षांची मुळे व फांद्या यांच्या जाळीदार अडथळ्यामुळे सागराकडून वाहत आलेला गाळ व लाकडे अडविली जातात. त्यामुळे तेथे घट्ट जमीनयुक्त नैसर्गिक बांध निर्माण होतात.
उपयुक्तता
खारफुटीचे लाकूड चमकदार असले, तरी आर्थिक दृष्ट्या ते फारसे उपयुक्त नसते. मोठ्या झाडांचे लाकूड बंदरातील गोदी व धक्के बांधण्यासाठी वापरले जाते. कारण या वनस्पतीचे लाकूड पाण्यात कुजत नाही, तसेच त्याला कीड लागत नाही. तांबड्या खारफुटीच्या सालीपासून टॅनिन हा पदार्थ मिळतो. टॅनिनचा उपयोग कातडी कमाविण्यासाठी, रंगविण्यासाठी व माशांची जाळी मजबूत बनविण्यासाठी केला जातो. या समूहात एकच विषारी वनस्पती आढळते ती म्हणजे इक्झोकरीआ अगर गेवा. या वनस्पतीचा चीक जर डोळ्यात गेला तर डोळ्यांना अपाय होतो. आग्नेय आशियात या लाकडाचा उपयोग बांधकामासाठी, लोणारी कोळसा तयार करण्यासाठी आणि सरपण म्हणून केला जातो.
खारफुटीच्या दाट झाडीमुळे समुद्र व जमीन तसेच खाडी, किनारा व त्यावरील प्रदेश यांत एक हिरवी भिंत निर्माण होते. त्यामुळे किनाऱ्याजवळच्या जमिनीची पाण्यापासून होणारी धूप थांबते. भूसंरक्षणाच्या दृष्टीने या वनस्पती अतिशय महत्त्वाच्या आहेत. त्यांच्यामुळे इतर वनस्पती व जीवसृष्टीचे संरक्षण होते. जलचर प्राण्यांना संरक्षण मिळते. मासे, खेकडे, झिंगे वगैरे प्राणी येथे अंडी घालतात. पिले मोठी झाली की समुद्राकडे जातात. या वनस्पतीसमूहात झिंगे चांगले वाढतात. खारफुटीची वने असलेल्या सर्व ठिकाणी सागरी लाटांपासून संरक्षण मिळते.
तिवरांच्या संवर्धनाची गरज
तिवरांच्या जतनाची गरज केवळ जमिनीची धूप थांबवण्यासाठी नसून खचणारे समुद्रकिनारे आणि मासे वाचवण्यासाठीही आहे. किनारपट्टीपासून थोडे आत, पुळणीच्या किंवा खाडीच्या भागाकडे बऱ्याचदा कोणत्याना कोणत्या नदीचे मुख येऊन मिळालेले असते. या मुखापाशी माशांची पैदास चांगली होते. तसेच माशांना आवश्यक असणारे प्लॅंक्टनसारखे एकपेशीय जीवही इथे चांगल्या प्रकारे वाढतात. शिवाय विविध प्रकारचे कोळी, पक्षी, पाणकावळे, पाणबगळे, गरुड, साप यांची वाढही इथे चांगली होते. एकंदरीत संपूर्ण जीवसाखळी या भागात आकाराला येऊ शकते. त्यामुळे पुळणीचा किंवा खाडीचा भाग तिवरांनी समृद्ध असणे आवश्यक आहे. बॅक वॉटर, खाडी किंवा पुळण या भागात केवळ तिवरांच्या अस्तित्वामुळे किती जैवविविधता असू शकते, याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे पश्चिम बंगालचा सुंदरबन प्रदेश.
तिवरांमुळे वादळांचा तडाखा सौम्य होऊ शकतो. हा अनुभव ओरिसा, आंध्र प्रदेश आणि पश्चिम बंगाल या राज्यांच्या किनारपट्टीवर येऊन थडकणाऱ्या वादळांच्या वेळी आलेला आहे.
ओरिसाच्या किनारपट्टीवर २९ ऑक्टोबर १९९९ रोजी ताशी २६० किलोमीटर इतक्या प्रचंड वेगाच्या वाऱ्याचे वादळ आले होते. या वादळाचा तडाखा ओरिसाच्या १० जिल्ह्यांना बसला होता. जिथे तिवरांची वाढ झाली होती, तिथे हा वेग बऱ्यापैकी रोखला गेला. इतर ठिकाणी तिवरे नसल्याने अधिक नुकसान झाले. तिवरांमुळे जीवसृष्टीही टिकून राहते. समशीतोष्ण हवामानात उत्पन्न होणाऱ्या सागरी माशांपैकी ९० टक्के माशांच्या जीवनसाखळीत तिवरांचा संबंध एकदा तरी येतोच. सुंदरबन भागातल्या सागरी मगरींचे तिवर किंवा खारफुटी हे मोठे आश्रयस्थान आहे. खारफुटीच्या जंगलात जन्माला आलेली सागरी मगर ८ मीटरपर्यंत वाढू शकते, अनेक परजीवी वनस्पती खारफुटीच्या आधाराने वाढतात. खारफुटी वाचविण्यासाठी सुंदरबन परिसरात १९९१पासून प्रयत्‍न सुरू आहेत. गीर फाऊंडेशन गांधीनगर गुजरात गीर फाऊंडेशन ही संस्था गुजरात मधील खारफुटी वनस्पतीवर काम करीत आहे.गुजरात मध्ये खारफुटी वनस्पती संवर्धनाची गरज आहे
भारतातील समुद्र किनाऱ्यावरील खारफुटीने व्यापलेला प्रदेश
राज्य चौरस कि.मी./ टक्केवारी :-. २१२५/ ४३.६३. १०३१/ २१.१७. ९६६/ १९.८३. ३९७/ ८.१५. २१५/ ४.४१. १०८/ २.२२. २१/ ०.४३. ५/ ०.१०. ३/ ०.०६. ४८७१/ १००.००.
खाडीकिनारी असलेल्या खारफुटींची सर्रास कत्तल होत असून, खारफुटींचे जंगल उद्‌ध्वस्त करून झोपड्या उभारणाऱ्याच्या विरोधात मुंबई पालिकेचा महसूल विभाग मूग गिळून राहिल्याचे पाहावयास मिळत आहे. महसूल विभागाने आक्रमक होऊन कारवाई न केल्यास कळव्यातून जाताना डाव्या बाजूने जशी पक्की घरे उभी राहिली आहेत तशीच उजव्या बाजूलाही चाळींची दाटीवाटी पाहावयास मिळण्याची शक्‍यता आहे.
खारफुटीचे धार्मिक महत्त्व
सुंदरबनात ‘बनबिबी’ नावाची देवता खारफुटीच्या जंगलाची देवता समजली जाते व हिंदू-मुस्लिम तिला सारखेच पूजतात.
भारतात चेन्नईजवळ चिदंबरम् येथील नटराजाच्या देवळात एका खारफुटीच्या झाडाची ‘स्थल वृक्ष’मूर्ती स्थापन केली आहे. भाविक आजही तिला पूजतात.
ठाणे जिल्ह्यातील काही गावी खारफुटीचे संरक्षण करणारी एक गाव समिती असते, या समितीमार्फत मर्यादित प्रमाणात खारफुटीचे लाकूड गोळा करता येते. पण कोणीही जर मर्यादेपेक्षा जास्त लाकडे तोडली तर समिती निवाडा करून मर्यादाभंग करणाऱ्याला शिक्षा देते. शिक्षेनुसार त्या व्यक्तीला रात्रभर खारफुटीच्या झाडाला बांधून ठेवायची तरतूद आहे. इतकी कडक शिक्षा ठेवल्यामुळे कोणीही या वनस्पतीचा दुरुपयोग करीत नाही व या वनस्पतीचे संवर्धनही योग्य रीतीने होते.
खारफुटीचे उपयोग
किनारपट्टींचे रक्षण हे खारफुटीचे सर्वात महत्त्वाचे योगदान आहे. भारताच्या किनारपट्टीची लांबी ७,५१७ किलोमीटर आहे. एवढय़ा विस्तृत किनारपट्टीचे संरक्षण होण्यासाठी एका सक्षम यंत्रणेची गरज असते. खारफुटी ही यातील एक महत्त्वाची यंत्रणा आहे. खारफुटी म्हणजे जणू काही या किनारपट्टीची त्वचा असते व त्वचा जशी आपल्या शरीराची काळजी घेते, तसेच खारफुटी किनारपट्टीचे संरक्षण समुद्राच्या लाटा, वादळे, वारा यांपासून करत असतात. पण येथे एक गोष्ट लक्षात घेणे आवश्यक आहे, ती म्हणजे खारफुटी फक्त संरक्षित किनाऱ्यावर नद्यांच्या मुखाशी आढळतात. खुल्या समुद्रासमोरील वाळूच्या व खडकाळ किनाऱ्यावर त्याचा फारसा प्रभाव पडत नाही.
जैविक महत्त्वाबरोबरच खारफुटीपासून इतरही अनेक फायदे होतात. खारफुटीच्या काही जातींचे लाकूड हे सागवानासारखे मजबूत असून ते इमारत, फर्निचर तसेच जहाजबांधणीसाठी वापरता येते. निपा नावाचे पाम जातीचे झाड असते, त्यापासून साखर निर्माण करतात. चिपी जातीच्या झाडांच्या फळांपासून श्रीलंकेत खाद्यपेये बनवतात. खारफुटीच्या विविध जातींपासून पारंपरिक औषधे तयार होतात. तर मेस्वाल या वनस्पतीपासून साबणापासून टूथपेस्टपर्यंत विविध वस्तू तयार होतात. Acanthus ilicifolius ही वनस्पींपासून अस्थमा, संधीवात आणि त्वचा विकार हा बरा होतो. तिवर या वनस्पतीचा जनावरांच्या चाऱ्यासाठी उपयोग केला जातो.
संदर्भयादी
Tongo
मिलिंदा सिरिवर्दना
मिलिंद सिरिवर्दना undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अग्नी (क्षेपणास्त्र)
अग्नी क्षेपणास्त्र हे भारताने क्षेपणास्त्र विकास कार्यक्रमात विकसित केलेले मध्यम पल्ल्याचे क्षेपणास्त्र आहे. त्याचा सध्याचा पल्ला ५००० किलोमीटर असून पुढील आवृत्ती मध्ये ते आंतरखंडिय क्षेपणास्त्र ८००० ते १०००० किलोमीटर पल्ल्याचे म्हणून विकसित करण्याचे प्रयत्न चालु आहे. हा संस्कृत मूळ असलेला शब्द आहे.
अग्नि-१ क्षेपणास्त्र
सातशे किलोमीटरचा पल्ला असलेले (१९ एप्रिल २०१२)
अग्नि-२ क्षेपणास्त्र
मध्यम पल्ल्याचे क्षेपणास्त्र दोन हजार किलोमीटरचा पल्ला असलेले (१५ सप्टेंबर २०१३) अग्नी 2 :-
अग्नि-३ क्षेपणास्त्र
मध्यम पल्ल्याचे क्षेपणास्त्र ३५०० किलोमीटरचा पल्ला असलेले (३१ जानेवारी २०१५)
अग्नि-४ क्षेपणास्त्र
मध्यम पल्ल्याचे क्षेपणास्त्र ४००० किलोमीटरचा पल्ला असलेले (९ नोव्हेंबर २०१५)
अग्नि-५ क्षेपणास्त्र
आंतरखंडीय क्षेपणास्त्र ५००० किलोमीटरचा पल्ला असलेले (२६ डिसेंबर २०१६ला चाचणी यशस्वी) या क्षेपणास्त्राचा वेग ध्वनी पेक्ष्या 24 पटीने अधिक आहे.
अग्नि-६ क्षेपणास्त्र
आंतरखंडिय क्षेपणास्त्र ६००० ते १०००० किलोमीटर पल्ला असलेले विकसित केले जात आहे.
संदर्भ
http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2010/10/12/awx_10_12_2010_p0-261150.xml
वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे वर्ग:अग्नी क्षेपणास्त्रे
मिसळ पाव
मिसळ पाव कडधान्यांची रस्सा असलेली उसळ, पोहे, त्यावर भेळ व फरसाण फरसाण घालून पावासोबत खाल्ला जात असलेला पदार्थ. हा पदार्थ तसा आधुनिक पाककृती आहे. परंतु मसालेदार चव व सहजतेने उपलब्धता यामुळे प्रसिद्ध आहे. यात कोल्हापुरी मिसळ, पुणेरी मिसळ, नाशिक मिसळ, दही मिसळ, नादखुळा मिसळ, गुजराती मिसळ, फराळी मिसळ इत्यादी प्रकारही केले जातात.
इतिहास
हा पदार्थ इसवी सन १९५० साली महाराष्ट्रात कोल्हापुर-पुणे-नाशिक येथे एसटी ने प्रवास करताना उदयास आला.
मिसळ
साहित्यः १) 	मटकी(मोड आलेली) पाव किलो २) 	कांदे ४ ३) 	टोमॅटो २ ४) 	ओला नारळ ५) 	कोथिंबीर ६) 	आले १ इंच ७) 	लसूण ६-७ ८) 	चिवडा १०० ग्रॅम ९) 	ब्रेड १ १०) काळा मसाला १ चमचा
११) लाल तिखट २ चमचे
१२) मीठ
१३) गूळ १४) चिंचेचा कोळ
१६) बारीक शेव १०० ग्रॅम १७) खारे दाणेमूठभर
पूर्वतयारी:
१. 	दोन मोठे कांदे उकडून सोलून कापून घ्यावेत. दोन टोमॅटो बारीक चिरून घ्यावेत.
२. 	मोड आलेली मटकी कुकरमेध्ये वाफवून घ्यावी. लसूण वाटून घ्यावी.
३. 	बटाटे उकडून त्याच्या फोडी कराव्यात. लिंबाएवढा चिंचेचा कोळ करून घ्यावा.
कृती:
१. 	एक पातेलीत तेल गरम करून मोहरी, हिंग, हळदीची फोडणी करावी. त्यात चिरलेला निम्मा कांदा गुलाबी रंगावर परतावा.
२. 	कांद्यावर आलं, लसूण वाटलेले, काळा मसाला, २ चमचे लाल तिखट घालून खमंग परतावा.
४. 	उसळीत कोळलेली चिंच, मीठ, गूळ घालून रस्सा चांगला उकळून घ्यावा. रस्सा पातळ आंबटगोड व झणझणीत तिखट हवा. ह्यालाच सॅंपल असे म्हणतात.
५. 	मिसळ करताना खोलगट डिशमध्ये २ मोठे चमचे फरसाण, थोडे खारे दाणे, १ टे.स्पून बारीक चिरलेला कांदा व १ टे.स्पून बारीक चिरलेला टोमॅटो घालावा.
दक्षता:
१. 	ह्या मिसळीचे सॅंपल खूप पातळ व तिखट करतात. आवडत असल्यास कांदा लसूण मसाला १ टे.स्पून घालावा. मिसळ झणझणीत लागते.
२. 	सॅंपल जरा जास्त करावे म्हणजे ब्रेड त्याबरोबर खाता येते.
३. 	फरसाण आणताना १०० ग्रॅम जाड गाठी शेव वेगळी आणावी व ती सॅंपल उकळताना त्यात घालावी. सॅंपल दाटसर व चविष्ट होते.
४. 	मिसळीचे सर्व जिन्नस तयार ठेवावेत व आयत्यावेळी खोलगट बशीत तयार करून खाण्यास द्यावी.
टीप:
१. 	चिवडा नसेल तर वाटीभर कांदापोहे घालावेत.
चित्रदालन
वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:पाककृती वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
काकरडा
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
डेझर्ट राष्ट्रीय उद्यान
मरू राष्ट्रीय उद्यान हे भारतातील राजस्थान राज्यातील राष्ट्रीय उद्यान आहे व जैसलमेर या वाळवंटातील पर्यटन शहरापासून पश्चिमेकडे आहे. या उद्यानाचे एकूण क्षेत्रफळ ३,१६२ कि.मी.२ इतके असून आकाराने सर्वात मोठे राष्ट्रीय उद्यानात याची गणना होते. नेहेमीच्या राष्ट्रीय उद्यानात आढळणारी हिरवी वनराई येथे अजिबात नाही उलट उद्यानाचा मोठा भूभाग वाळूच्या टेकड्यांनी व्यापला आहे. या उद्यानात वनराई नसली तरी हे वाळवंटी पर्यावरणाचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे. अनेकविध प्रकारचे पक्षी उदा. दुर्मिळ माळढोक येथे आढळतो. विविध प्रकारचे गरूड, घारी, गिधाडे येथे आढळतात. वाळवंटात आढळणारे खास प्रकारचे सरपटणारे प्राणी येथील वैशिष्ट्य आहे. सस्तन प्राण्यांमध्ये वाळवंटी खोकड आढळते. नोव्हेंबर ते जानेवारी हा उद्यानाला भेट देण्यास उत्तम काल् आहे.
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय उद्याने
ओल्ड वॉन्डरर्स
ओल्ड वॉन्डरर्स हे दक्षिण आफ्रिकेच्यााच्या जोहान्सबर्ग शहरातील एक मैदान होते. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात होते.
२ मार्च १८९६ रोजी दक्षिण आफ्रिका आणि इंग्लंड संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला कसोटी सामना खेळविण्यात आला. १८९६ पासून १९३९ पर्यंत या मैदानावर एकूण २२ कसोटी सामने झाले. इसवी सन १९३९ मध्ये हे स्टेडियम पाडून इथे रेल्वे स्थानक बांधण्यात आले. जोहान्सबर्ग शहरातील नव्या वॉन्डरर्स स्टेडियमवर आंतरराष्ट्रीय सामने १९३९ नंतर भरत आले आहेत.
क्रिस्टोफर नोलन
मेमेन्टो ह्या त्याने दिग्दर्शित केलेल्या व इ.स. २००२ साली प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटामुळे नोलन प्रसिद्धीझोतात आला. तेव्हापासून त्याने हॉलिवूडमधील अनेक आघाडीच्या अभिनेत्यांना घेऊन चित्रपट काढले आहेत. इ.स. २००३ साली बॅटमॅन ह्या काल्पनिक पात्रावरील सिनेमे पुन्हा काढण्याचे नोलनने ठरवले व त्या शृंखलेमधील बॅटमॅन बिगिन्स हा पहिला सिनेमा इ.स. २००५ तर द डार्क नाईट हा दुसरा सिनेमा इ.स. २००८ साली प्रदर्शित झाला. तिसरा व अखेरचा सिनेमा द डार्क नाईट राईजेस हा सिनेमा २० जुलै, इ.स. २०१२ रोजी जगभर प्रदर्शित झाला. नोलनच्या इ.स. २०१० साली प्रदर्शित झालेल्या इन्सेप्शन ह्या सिनेमाला ऑस्कर पुरस्कारासाठी नामांकित केले गेले होते.
नोलनने आजवर लिओनार्डो डिकॅप्रियो, अल पचिनो, क्रिश्चन बेल, मॉर्गन फ्रीमन, अ‍ॅन हॅथवे, मॅथ्यू मॅक्कॉनेही इत्यादी प्रसिद्ध अभिनेत्यांना आपल्या सिनेमांत कामे दिली आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:ब्रिटिश व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
पाव (खाद्यपदार्थ)
हा लेख पाव या खाद्यपदार्थाबद्दल आहे. (खाद्य पदार्थ या दृष्टीने या नामातील वचा उच्चार दंतोष्ठ्य म्हणजे वरचे दात खालच्या ओठांना टेकवून होतो. पाव हा शब्द क्रियापद या अर्थाने देखील येतो या पाव क्रियापद शब्दातील व उच्चार स्वर सदृश्य असून वस्तूतः तो व्यंजनिय व नाही, तसेच दातांचा ओठास स्पर्शही होत नाही या दृष्टीने हा उच्चार मराठीतील वर्णचिन्ह नसलेला वेगळा स्वरच असल्याचे काही व्याकरणकार मानतात (संदर्भ मराठी व्याकरण-डॉ लीला गोविलकर).
पाव हा पीठ भिजवून त्याची कणिक मळून त्या कणकेच्या उंड्याला भाजून बनवलेला एक खाद्यप्रकार आहे. पाव फुगण्यासाठी यीस्ट वापरले जाते. हा खाद्यप्रकार जगातील बहुतेक संस्कृतींमध्ये आढळून येतो. व्यावसायिक रितीने पाव बनवून विकण्याच्या व्यवसायाला इंग्रजी मध्ये बेकरी असे म्हणतात.
पावाचा इतिहास
मुघल भारतामध्ये आल्यानंतर मैदा ही प्रचलनात येऊन “नान” सारखे पदार्थ पसंत केले जाऊ लागले. पण पोर्तुगीज भारतात आले तेच मुळी अश्या प्रांतात, जिथे भात जास्त होत असे. त्यामुळे पोर्तुगीज खाद्यसंस्कृतीचा अविभाज्य भाग असलेला “पाव” त्यांना मिळणे दुरापास्त होऊन गेले.गव्हाचे पीठ जरी भारतामध्ये उपलब्ध असले तरी ते भिजवून फुगाविण्याकरिता लागणारे यीस्ट/खमीर भारतामध्ये कुठेही मिळत नसे. तेव्हा पोर्तुगीझांनी एक युक्ती शोधून काढली. गव्हाचे पीठ फुगाविण्यासाठी त्यांनी यीस्ट ऐवजी ताडी वापरली आणि पाव तयार केला.कालांतराने हा पाव भारतीयांनी देखील स्वीकारला. व आज आपण पावभाजी, वडापाव, मिसळपाव सारख्या पदार्थांच्या दैनंदिन जीवनातही आनंद घेतो. पुढे इंग्रजी स्टाइल चौकोनी ब्रेड पासूनही वेगवेगळी बटर आणि ब्रेड, वेगवेगळे सॅन्डविच,रोल्स, टोस्ट इ. प्रकार आपल्या जिभेवर उतरले‌.
रासायनीक प्रक्रिया
विशिष्ट प्रकारची कणीक,मीठ,पाणी आणि यीस्ट चा उपयोग करून आंबवून ब्रेड किंवा पाव तयार केला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:खाद्यपदार्थ
न्यू आयर्लंड द्वीप
न्यू आयर्लंड द्वीप (तोक पिसिन भाषा:निउ ऐलान) हे पापुआ न्यू गिनीमधील एक मोठे बेट आहे. याचा आकार ७,४०४ किमी² इतका असून न्यू आयर्लंड प्रांतातील हे बेट न्यू ब्रिटन द्वीपाच्या ईशान्येस आहे.
वर्ग:पापुआ न्यू गिनी
नांदुरकीचीवाडी
नांदुरकीचीवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
दुधवा राष्ट्रीय उद्यान
Dudhwa राष्ट्रीय उद्यान एक आहे राष्ट्रीय उद्यान मध्ये तेराई दलदलीचाच्या बेल्ट गवताळ उत्तरच्या उत्तर प्रदेश, भारत. हे 4 km ०..3 किमी २ (१9 .3. S चौरस मैल) क्षेत्रापर्यंत पसरलेले आहे आणि बफर झोन १ 190 ० किमी २ (s 73 चौ मील) आहे. हे खेरी व लखीमपूर जिल्ह्यातील दुधवा व्याघ्र प्रकल्पातील एक भाग आहे. [१] हे लखीमपूर खेरी जिल्ह्यात भारत- नेपाळ सीमेवर आहे, आणि उत्तरेकडील व दक्षिणेकडील बाजूस आरक्षित वनक्षेत्रांचे बफर आहेत. हे विविध आणि उत्पादक तराई पर्यावरणातील काही उर्वरित क्षेत्रापैकी एक आहे, ज्यामध्ये अनेक लुप्तप्राय प्रजाती, उंच ओल्या गवताळ प्रदेशांची बंधनकारक प्रजाती आणि प्रतिबंधित वितरणाच्या प्रजातींचे समर्थन आहे. [२]
दुधवा राष्ट्रीय उद्यान दुधवा व्याघ्र प्रकल्प आययूसीएन श्रेणी II ( राष्ट्रीय उद्यान ) दुधवा (30783128830) .jpg दुधवा राष्ट्रीय उद्यानात वन
दाचीगाम राष्ट्रीय उद्यान
दाचीगाम राष्ट्रीय उद्यान हे भारतातील जम्मू आणि काश्मीर राज्यात आहे. हिमालयाच्या कुशीत वसलेल्या ह्या राष्ट्रीय उद्यानाचे वैशिष्ट्य आहे येथे आढळणारे हंगूल हरीण. हे एक प्रकारचे सारंग हरीण असून, केवळ येथेच आढळते. हे उद्यान श्रीनगर पासून २२ किमी अंतरावर असून हिमालयाच्या मध्यम ते अतिउंच रागांमध्ये आहे. दाचीगाम या नावाचा कश्मीरीमध्ये अर्थ आहे दहा गावे. हे नाव येथून हलवलेल्या दहा गावांच्या स्मरणार्थ ठेवण्यात आले आहे. हे उद्यान १९१० पासून अस्तित्वात आहे. सुरुवातील केवळ काश्मीरचे महाराजा यांच्या अखत्यारीत होता. १९८१ मध्ये याचे राष्ट्रीय उद्यानात रूपांतर करण्यात आले.
भौगोलिक
हे उद्यान हिमालयाच्या कुशीत असल्याने साहजिकच अतिशय उंच पर्वतरागांनी भरलेले आहे. उद्यानाची कमीत कमी उंची ५५०० फुटापासून ते १५००० फुटापर्यंत येते. साहजिकच उद्यानाचे ढोबळ मानाने दोन भाग पडतात उंचावरचा व खोऱ्यातील भाग. हजारो फूट उंच दगडी शिळा आहेत.
हवामान
हिमालयाच्या कुशीत असल्याने हिमालयीन हवामान येथे अनुभवायास मिळते. अतिशय थंड हिवाळा व सौम्य उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात तापमान ८ ते १४ अंश से असते हिवाळ्यात तापमान २-४ पर्यंत उतरते. हिवाळ्यात उद्यानाच्या वरच्या भागात मोठ्या प्रमाणावर बर्फवृष्टी होते. यामुळे उद्यान जानेवारी ते एप्रिल या कालावधीत बंद असते. पाऊस जवळपास रोज पडण्याची शक्यता असते. मान्सूच्या महिन्यातही मोठ्या प्रमाणात पाऊस पडतो.
जंगल प्रकार
येथील जंगल हे मुख्यत्वे सूचीपर्णी वृक्षांचे आहे. तसेच ओक व चिनारचे वृक्षही मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. उद्यानातील वृक्षरेषा ही खूपच ठळक आहे. जंगलात ठिकठिकाणी मोकळी कुरणे आहेत.
प्राणी जीवन
वर नमूद केल्याप्रमाणे येथील सर्वात मोठे आकर्षण आहे हंगूल अथवा काश्मीरी हरीण, हे हरीणांच्या सारंग कुळातील आहे. केवळ येथेच आढळत असल्याने तसेच जम्मू आणि काश्मीर मधील राजकीय अस्थिरता यामुळे याचे अस्तित्व धोक्यात आले आहे. सध्या या हरीणांची वर्गवारी अतिशय चिंताजनक प्रजाती म्हणून करण्यात आलेली आहे. .
या उद्यानातील इतर प्रमुख प्राणी म्हणजे कस्तुरी मृग, बिबट्या, हिमालयीन वानर, हिमालयीन अस्वल, हिमालयीन तपकीरी अस्वल, कोल्हा, खोकड, रानमांजर, पाणमांजर व हिमालयीन मॉरमॉट आहेत.
येथे पक्षीजीवनही विपूल आहे व खास हिमालयीन जाती येथे आढळतात. हिमालयीन ग्रिफन गिधाड हे त्यापैकी एक.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय उद्याने
ब्रॅमल लेन
ब्रॅमल लेन हे इंग्लंडच्या शेफील्ड शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट आणि फूटबॉल साठी वापरण्यात येते.
२ जुलै १९०२ रोजी इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला आणि एकमेव कसोटी सामना खेळविण्यात आला.
वर्ग:शेफील्ड
चंदाताई तिवाडी
चंदाताई तिवाडी या महिला भारूडकार १९८२ पासून भारूडाच्या माध्यमातून समाजप्रबोधनाचे काम करीत आहेत.
सोळाव्या शतकात संत एकनाथ महाराजांनी समाजातील सर्व थरांतील लोकांना भक्तिमार्गाकडे वळविण्यासाठी आणि त्याद्वारे समाजप्रबोधन करण्यासाठी प्राणी, पक्षी, वासुदेव, जोशी, पोतराज, सौरी, वाघ्या-मुरळी, जंगम, भुत्या, दादला अशा अनेक रूपकांवर भारुडे रचली. अशाच रचना करून चंदाताई तिवाडी यांनीही तळागाळातील लोकांना आदर्शाची शिकवण देत समाज जागृती केली. संत एकनाथांचा वारसा घेतलेल्या चंदाबाईंनी, त्यांच्या अंगी उत्तम अभिनयकला असल्याने, प्रसंगी विनोदाच्या अवगुंठनातून, तर कधी मार्मिक दाखले देत उपहासाच्या आधारे त्या सर्वसामान्यांना भेडसावणाऱ्या अनेक विषयांचे विवेचन करतात. त्यांना नृत्य, संगीत आणि रसाळ निरूपणाचीही खणखणीत जाण असल्याने त्यांच्या भारुडात बायाबापडे गुंग होऊन जातात. वण्र्यविषयाची खोल समज, सादरीकरणातील नाटय़मयता आणि लोकमानसाची नस सापडलेल्या चंदाताई भारूडांतून केवळ भक्तिमार्गाचीच थोरवी सांगत नाहीत, तर त्यातून समाजातील प्रचलित अनिष्ट प्रथा-परंपरांवरही त्या प्रहार करतात. आजवर त्यांनी दारू, गुटखा, एड्स, कुटुंबनियोजन, पाणीप्रश्न, कृषी-योजना, राष्ट्रीय एकात्मता, महिला स्वातंत्र्य, भ्रूणहत्या असे अनेक विषय भारुडातून हाताळले आहेत.
केवळ भारुडातून समाजप्रबोधन करण्यावरच त्यांनी समाधान मानले नाही, तर प्रत्यक्ष कृतीतूनही त्यांनी ते साकारण्याचा प्रयत्‍न केला. अन्न, वस्त्र आणि निवारा या माणसाच्या मूलभूत गरजा आहेत. त्यातील अन्न आणि वस्त्राची गरज माणूस कशीबशी भागवण्याचा प्रयत्‍न करतो. परंतु त्याचे घराचे स्वप्न पूर्ण होतेच असे नाही. गरीब व शोषितांसाठी स्वतःचे घरकुल हे आयुष्यभर निव्वळ स्वप्नच राहते. म्हणूनच चंदाताईंनी पुढाकार घेऊन १९८१ साली पंढरपूरनजीक गोपाळपूर येथे खडकाळ माळरानावर जमीन उपलब्ध करून दिली आणि स्थानिक आमदार सुधाकर परिचारक यांच्या सहकार्याने तसेच पंढरपूर अर्बन बँकेच्या मदतीने प्रत्येकी केवळ २८ हजार रुपयांत त्यांनी तळागाळातील दीडशे गरजूंना वीज-पाणी आदी सोयींसकट त्यांच्या मालकीची होतील अशी घरे बांधून दिली. या वस्तीत राहणाऱ्यांच्या मुलाबाळांना शिक्षणासाठी समाजातील काही प्रतिष्ठितांच्या मदतीने त्यांनी गंगाई शिक्षणप्रसारक मंडळाची स्थापना केली आणि या संस्थेतर्फे गोपालपुरात श्रीगोपालकृष्ण माध्यमिक विद्यालय सुरू केले. पाचवी ते दहावीच्या मुलांची त्यामुळे मोठीच सोय झाली. या विद्यालयात सध्या अडीचशेहून अधिक विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत. चंदाताई स्वतः या शिक्षण कमिटीच्या अध्यक्ष असून, कार्यकारिणीच्या सर्व सदस्य महिलाच आहेत. या शाळेत औपचारिक शिक्षणाबरोबरच ज्ञानेश्वरीचे पारायणही करवून घेतले जाते.
याबरोबरच गृहिणींना आपल्या संसाराला थोडाफार तरी आर्थिक हातभार लावता यावा म्हणून त्यांना बँक ऑफ इंडियाकडून कर्ज मिळवून देऊन शिलाई मशिन्स घेऊन देण्यात चंदाताईंनी पुढाकार घेतला. महिलांमधील उद्योजकतेला प्रोत्साहन देऊन त्यांना सक्रिय करण्याचा चंदाताईंचा मानस त्यात होता. आज अनेक होतकरू महिला या शिलाई मशिनांवर परकर शिवून करून अर्थार्जन करीत आहेत.
चंदाताईंचे हे कार्य सर्वत्र वाखाणले गेले असून, त्याबद्दल त्यांना अनेक पुरस्कार व सन्मान प्राप्त झाले आहेत.
देऊळगाव बाजार
देऊळगाव बाजार हे गाव चारना नदी (??)वर वसलेले असून ते सिल्लोडपासून २७ कि मी अंतरावर आहे. हे गाव पूर्वी परिसरातील मोठी बाजार पेठ होती. या गावात अनेक देवतांची देवळे असल्यामुळे हे गाव 'देवळे असलेले गाव - देऊळगाव बाजार' म्हणून ओळखले जाऊ लागले. या गावाची लोकसंख्या ७,००० आहे. येथील जमीन फारच सुपीक आहे. लागूनच ७ किमी अंतरावर राज्य रस्ता हा सिल्लोड-कन्नड-पाचोरा रस्ता आहे. ह्या गावात अक्षय तृतीयेला मोठी यात्रा भरते. पंचक्रोशीतील व बाहेरगावी कामधंद्यासाठी गेलेले लोक या दिवशी गावात येतात.
चंदाताई तिवाडी
भारूडरत्‍न चंदाताई तिवाडी यांना मिळालेले पुरस्कार
वर्ग:मराठी महिला वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
देऊळगाव बाजार
ह्या गावासाठी सिल्लोडहून फक्त सकाळी १०.००ची बस आहे. दुसरी साधने नसल्याने या गावाला फारच मोठी दळणवळण समस्या आहे.
वर्ग:औरंगाबाद जिल्ह्यातील गावे वर्ग:सिल्लोड तालुक्यातील गावे
पीठ
धान्य जात्यात  दळून त्याची जी बारीक  बारीक पुड होते, त्याला पीठ असे म्हणतात. पीठापासून पाव व इतर खाद्यप्रकार बनवले जातात. कच्चे धान्य, मुळे, कडधान्य, किंवा बिया दळून तयार केली जाणारी पावडर म्हणजे पीठ. पीठाचा वेगवेगळे अन्न तयार करण्यासाठी वापर केला जातो. तृणधान्याचे पीठ, विशेषतः गव्हाचे पीठ, हा ब्रेड मधील मुख्य घटक आहे, जो काही संस्कृतीमध्ये मुख्य अन्न आहे. पुरातन काळापासून मेसोअमेरिकन पाककृतीमध्ये मक्याचे पीठ महत्त्वाचे राहीले आहे आणि अमेरिकेमध्ये ते मुख्य अन्न आहे. मध्य आणि उत्तर युरोप मध्ये राईचे पीठ हा ब्रेडमधील मुख्य घटक आहे.
रचना
पीठामध्ये पीष्टाचे (स्टार्च) जास्त प्रमाण असते, जो जटिल कर्बोदकांचा उपसंच आहे ज्याला पॉलिसॅकेराइड्स सुद्धा म्हणतात. स्वयंपाकामध्ये मैदा (उत्तर अमेरिकेत प्लेन म्हणून ओळखले जाते), सेल्फ-राइजिंग पीठ, आणि ब्लीच पीठासह केकचे पीठ यासर्वप्रकारची पीठे वापरली जातात. पीठात प्रथिनांचे प्रमाण जेवढे जास्त तेवढेच ते पीठ कडक आणि बळकट असते, आणि त्यापासून जास्त कुरकुरीत आणि नरम ब्रेड बनतात. पीठात प्रथिनांचे प्रमाण जेवढे कमी तेवढे पीठ मुलायम, जे केक, कुकीज आणि पाय क्रस्ट साठी चांगले असते.
संदर्भ
वर्ग:पाककला वर्ग:पीठे
निजामपूरकर
हे संत एकनाथ महाराजांच्या शिष्य परंपरेतील असून नाथांचे १२ वे वंशज ह.भ.प.वै.श्री भय्यासाहेब महाराज हे त्यांचे गुरू होते.
गोडांबा
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
कणीक
कणीक (अथवा: पीठ किंवा गव्हाचे पीठ) ही गहू दळल्यावर तयार होणारे पीठ आहे. भिजवलेल्या पीठाला कणीक म्हंटले जाते. हे पीठ भट्टीमध्ये भाजून पाव बनवला जातो. तसेच हे वेगवेगळ्या प्रकारे तळून व उकडून त्याचे खाद्यप्रकार बनवले जातात.
आर्थिक सहयोग व विकास संघटना
आर्थिक सहयोग व विकास संघटना (Organisation for Economic Co-operation and Development, ओईसीडी) ही जगातील ३7 देशांचा सहभाग असलेली एक आंतरराष्ट्रीय आर्थिक सहकारी संघटना आहे. ओईसीडीची स्थापना १९४८ साली पॅरिस येथे झाली.दुसऱ्या महायुद्धानंतर १९४८ मध्ये युरोपमधीमधील अशक्त राष्ट्रांना उभारण्यासाठी ऑरगनायझेशन फॉर युरोपियन इकॉनॉमिक को-ऑपरेशन नावाची संघटना उभारण्यात आली होती ,१० सप्टेंबर १९६१ला तिचे नाव ऑरगनायझेशन फॉर इकॉनॉमिक को-ऑपरेशन ऍण्ड डेव्हलपमेंट असे करण्यात आले. सदस्य राष्ट्रात शाश्वत आर्थिक विकास करणे ,लोंकाच्या आर्थिक राहणीमानात सुधारणा करणे ,आर्थिक स्थैर्य निर्माण करणे ,जागतिक व्यापारात आर्थिक वाढ करणे या संघटनेचे उद्दिष्ट आहे .१६ मे २०१७ला ओईसीडीच्या मंत्री परिषदेने भारत,चीन ब्राझील,इंडोनेशिया, व दक्षिण आफ्रिकेबरोबर सहकार करण्यासाठी व्यापारी तसेच आर्थिक करार करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
सदस्य देश
ओईसीडीमध्ये सध्या 37 सदस्य देश आहेत.
संस्थापक देश (१९४८):
नंतर प्रवेश मिळालेले देश:
आ.स.वि.सं.च्या सुधारणांनंतर प्रविष्ट सदस्य देश (इ.स. १९६१)
ओईसीडीमध्ये नंतर प्रवेश मिळालेले देश:
आमंत्रित देश :
बाह्य दुवे
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना वर्ग:अर्थव्यवस्था वर्ग:पॅरिस
हेन्री मस्ग्रोव्ह
मस्ग्रोव्ह, हेन्री वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
धामणगाव (भिवंडी)
धामणगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
नारोडी
नारोडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
जवळपासची गावे
चास, घोडेगाव, वडगाव काशिंबेग , लांडेवाडी
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
पेंच राष्ट्रीय उद्यान
पेंच राष्ट्रीय उद्यान हे भारतातील मध्य प्रदेश व महाराष्ट्र राज्यांच्या सीमाभागात वसलेले राष्ट्रीय उद्यान आहे. 257.26वर्ग कि.मी. क्षेत्रफळाच्या या उद्यानाचा विस्तार महाराष्ट्राच्या हद्दीत मोडतो. नागपूरपासून ८६ कि.मी. अंतरावरील हे उद्यान खूप सुंदर आहे. आज या उद्यानाची योग्य ती निगा राखल्यामुळे नागपूर परिसरातील पर्यटकांच्या आकर्षणाचे केंद्र बनलेले आहे पेंच राष्ट्रीय उद्यान महाराष्ट्र हे 22 नोव्हेंबर,1975 रोजी महाराष्ट्र शासनाने जाहीर केलेले असून केंद्र शासनाने 18 फेब्रुवारी, 1999 रोजी भारतातील 25वा व्याघ्र प्रकल्प म्हणून जाहीर केला.
हेही पहा
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय उद्याने वर्ग:मध्य प्रदेश वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने
गुंड्याचा पाडा
किन्हवली पासून दोन किमी वरील हे एक निसर्गरम्य गाव. गावाच्या चारही बाजूला हिरवी गर्द झाडी उत्तरेला उंच टेकडीच्या मागे कानावे गाव, पश्चिमेला किन्हवली, दक्षिणेला वाचकोले तर पूर्वेला चिखलगाव. येथे प्रामुख्याने आंब्याची तसेच जांभळाची झाडे आहेत तसेच साग, मोह, खैर, किनई, अकेशी इत्यादी झाडे आहेत. येथील लोकांचा प्रमुख व्यवसाय शेती व जोड धंदा म्हणून दुग्धव्यवसाय चालतो. येथील जवळ जवळ वीस ते पंचवीस दूधवाले दररोज मुंबईला दुध पुरवितात. या गावाला २००८ साली तंटामुक्ती गाव म्हणून एक लाख रुपयाचे पारितोषिक मिळाले. 19°21'46.97"N 73°29'41.77"E
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
जेम्स कुक
कॅप्टन जेम्स कुक (इंग्लिश: James Cook ;) (नोव्हेंबर ७, इ.स. १७२८ - फेब्रुवारी १४, इ.स. १७७९) हा एक ब्रिटिश शोधक व खलाशी होता. न्यू फाउंडलंड ह्या उत्तर अमेरिकेतील बेटाचे कुकने तपशीलवार नकाशे बनवले. आपल्या प्रशांत महासागराच्या तीन मोहिमांमध्येकुकूक ऑस्ट्रेलियाचा पूर्व किनारा, न्यू झीलंड बेटे तसेच हवाई बेटे येथे पोचला. १७७९ साली तिसऱ्या जगयात्रेदरम्यान हवाई बेटामधील स्थानिक लोकांबरोबर घडलेल्या चकमकीत कुक ठार झाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्रिटिश शोधक वर्ग:ब्रिटिश व्यक्ती वर्ग:इ.स. १७२८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७७९ मधील जन्म
पेठ (आंबेगाव)
पेठ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
जुनाणा
जुनाणा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
लोग्रोन्यो
लोग्रोन्यो ही स्पेनच्या ला रियोजा संघाची राजधानी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्पेनमधील शहरे
मृणाल गोरे
मृणाल गोरे (२४ जून, इ.स. १९२८; खेड, ब्रिटिश भारत - १७ जुलै, इ. स. २०१२; वसई, महाराष्ट्र, भारत) या भारतातील समाजवादी कार्यकर्त्या-राजकारणी होत्या. सामान्यजनांच्या आणि महिलांच्या समस्यांबद्दलच्या विविध चळवळींचे यांनी नेतृत्व केले. या महाराष्ट्र विधानसभेत आमदार होत्या. तसेच सहाव्या लोकसभेत या खासदार होत्या.
मृणाल गोरे यांनी राष्ट्र सेवा दल संघटनेच्या माध्यमातून तरुणपणीच सामाजिक कार्याला सुरुवात केली. इ.स. १९७२ मध्ये मुंबईतील मालाड विधानसभा मतदारसंघातून त्या पहिल्यांदा महाराष्ट्र विधानसभेवर निवडून गेल्या. मुंबईच्या गोरेगाव उपनगरात त्या पाणीवाल्याबाई म्हणून प्रसिद्ध होत्या.
पतीच्या मृत्यूनंतर त्यांनी ५ डिसेंबर १९५८ रोजी 'केशव गोरे स्मारक ट्रस्ट' स्थापन केला. गोरेगावातील आरे रोडला या ट्रस्टची भव्य इमारत आहे.यांच्या नेत्रुत्वाखाली मुंबईत लाटणे मोर्चा निघाला होता. लाटणे मोर्चा-जीवनावश्यक वस्तूंची टंचाई आणि महागाई यांचा सर्वाधिक सामना करणाऱ्या स्त्रीयांनी 1972 मध्ये महाराष्ट्रात आपली संघटीत ताकद दाखवून दिली.समाजवादी नेत्या मृणाल गोरे यांच्या नेतृत्वाखाली मुंबईत महिलांनी लाटणे मोर्चा काढला. ऐन दिवाळीत तेल,तूप,साखर, रवा, मैदा या वस्तू मिळत नव्हत्या रॉकेल महाग झाले होते.त्यामुळे मृणाल गोरे यांच्या नेतृत्वाखाली महिलांनी एकत्र येऊन हातात लाटणे घेतले आणि मोर्चे काढले.या आंदोलनाला यश मिळाले आणि महिलांच्या सामूहिक शक्तीचा अविष्कार जनतेला समजला.
Rudali Gore Marathi nibandhनिधन
१७ जुलै, इ.स. २०१२ रोजी वसई येथे हृदयविकाराने त्यांचे निधन झाले .mrunali
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:मराठी समाजसेविका वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हिप्पार्कस सूची
हिप्पार्कस व टायको सूच्या ही दोन्ही इसाच्या हिप्पार्कस या मिशनची प्राथमिक उत्पादने आहेत.
फ्रेडी हुआंग
मागील जीवन आणि शिक्षण
फ्रेडीचा जन्म इंडोनेशियाच्या बाटम बेटात झाला होता. शालेय काळात त्याने नाटकांत किरकोळ भूमिका केल्या.एस.एम.पी. आनंदा येथून त्याने माध्यमिक शिक्षण पूर्ण केले आणि जीसी बिझिनेस स्कूलमधून पदवी घेतली
अभिनय कारकीर्द
फ्रेडीने मॉडेल म्हणून करिअरची सुरुवात केली .२०१५ मध्ये त्यानी काकाक या चित्रपटाद्वारे इंडोनेशियन चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. २०१६ मध्ये, रुडी हबीबी चित्रपटात आपुलची भूमिका केली होती. त्याच वर्षी त्याने सिक टोको सेब्लाह चित्रपट केला. २०१७ मध्ये तो कार्टिनी चित्रपटात दिसला होता. २०१८ मध्ये तो रॉबी एर्टंटो दिग्दर्शित वे मेरीम या चित्रपटात दिसला.
संदर्भ
वर्ग:इंडोनेशियाचे चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रोलँड पोप
पोप, रोलँड वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पृथ्वी क्षेपणास्त्र
"पृथ्वी" हे भारतीय सैन्याचे "पृष्ठभाग ते पृष्ठभाग" (Surface to Surface) निम्न पल्ला प्रक्षेपास्त्र (Short Range Ballistic Missile) आहे. हे प्रक्षेपास्त्र भारतीय संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेने