cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अमावास्या
(किंवा अमावस्या) ही हिंदू पद्धतीतील चांद्रमासिक कालमापनातील तिसावी तिथी आहे. ज्यादिवशी(रात्री) पृथ्वीवरून, चंद्र दिसत नाही, ती तिथी अमावस्या असते. (अमा-सह, वस-राहणे). 'सूर्याचन्द्रमसोर्य: पर: सन्निकर्ष: सामावास्या' (=सूर्य-चंद्रांच्या परम सान्निध्याला अमावस्या म्हणावे) असे गोभिल सांगतो. म्हणजेच चंद्र सूर्याच्या अगदी जवळ असल्यामुळे तो दिवसा आकाशात असतो पण सूर्याच्या प्रकाशामुळे तो दिसत नाही. ज्या तिथीला चंद्र दिसत नाही, ती अमावस्या, अशी व्याख्या मिताक्षरेत सांगितली आहे. अमान्त पंचांग पाळणाऱ्या महाराष्ट्र-गुजरात-कर्नाटकांत अमावास्येच्या नंतर येणाऱ्या प्रतिपदेपासून पुढचा (चांद्र)महिना सुरू होतो.
अमावस्येचा उल्लेख ऋग्वेदात आढळत नाही. पण सूर्यग्रहण अमावस्येलाच होते आणि अनेक ज्योतिर्विदांच्या मते ग्रहणाचा उल्लेख ऋग्वेदात आहे. वेदातील त्या प्रस्तुत सूक्तात सूर्याला ग्रासणाऱ्या स्वर्भानूला अत्री ऋषींनी शोधून काढले, असे म्हटले आहे. यावरून अत्रींनी सूर्यग्रहणाचे ज्योतिषशास्त्रदृष्ट्या स्पष्टीकरण केले, असे वाटते.
अधिक माहिती
अमावास्येचे तीन प्रकार आहेत. सूर्योदयापासून सूर्यास्तापर्यंत असलेल्या अमावास्येला सिनीवाली अमावास्या म्हणातात. (ऋग्वेदात सिनीवाली नामक देवतेचा निर्देश आढळतो. अपत्यप्राप्तीसाठी तिची पूजा केली जात असे. अथर्ववेदात अमावास्येलाच सिनीवाली म्हटले आहे.) सूर्योदयापासून ते सूर्यास्तापर्यंतच्या काळात अंशतः चतुर्दशी व अंशतः अमावास्या असेल तर त्या अमावास्येला दर्श अमावास्या, आणि अंशतः अमावास्या व अंशतः प्रतिपदा असेल तर कुहू अमावास्या म्हणतात.
महाराष्ट्र, गुजरात, कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशात अमावास्यान्त महिने असल्याने या प्रदेशातली प्रत्येक अमावस्या हा मध्य भारतात, पुढच्या महिन्यातल्या वद्य पक्षातला शेवटचा दिवस असतो. त्या महिन्यातला त्यांचा नंतर आलेला शुक्ल पक्ष महाराष्ट्रातल्या माहे शुक्ल पक्षाबरोबरच असतो.
संदर्भ
भारतीय सांस्कृतिकोश खंड १
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष वर्ग:चंद्र
सनी लिओनी
सनी लिओनी (करेन मल्होत्रा - करनजीत कौर), (  मे १३, १९८१) ही भारतीय-कॅनडियन शृंगारचित्रपटातील अभिनेत्री, उद्योगपती आणि मॉडेल आहे. ती २००३मध्ये पेंटहाऊस पेट ऑफ दी इयर होती, आणि त्याचवेळी व्हिव्हिड एन्टरटेनमेंट यांच्याकटे कंत्राटी पद्धतीने काम करत होती. मॅक्झिम मासिकाने २०१०मध्ये तिला पहिल्या १२ अग्रेसर शृंगार अभिनेत्र्यांमध्ये स्थान दिले होते. २०११मध्ये भारतीय दूरदचित्रवाणीवरील बिग बॉस या मालिकेत सहभागी झाल्याने ती प्रकाशझोतात आली. .
सनी लिओनीवर गुन्हा दाखल
डोंबिवलीतील रामनगर पोलीस ठाण्यात हिंदू जनजागृती समितीच्या रणरागिणी शाखेतर्फे सनी लिओनीविरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला होता. सनीने तिच्या संकेतस्थळावर स्वतःची अश्लील छायाचित्रे टाकली असल्याने लहान मुले तसेच तरुण वर्गामध्ये चुकीचा संदेश जात असल्याचे सांगत रणरागिणी शाखेने तिच्या विरोधात तक्रार दाखल केली आहे.
सनी लिओनीचे संकेतस्थळ केवळ प्रौढांनी पाहावे, असे म्हटले असले तरी ते सर्व स्तरांतून पाहिले जात आहे. भारतीय युवा पिढीला बिघडवण्याचा प्रयत्‍न सनी करीत असल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.
हा गुन्हा सायबर गुन्हे अन्वेषण शाखेकडे वर्ग करण्यात आला असून तपासाकरिता ठाणे पोलिसांनी लिओनीला बोलाविले होते. त्यासाठी पोलिसांनी तिला नोटीस पाठविली होती. त्यानुसार लिओनी, तिचा पती आणि तिचा वकील असे तिघे २७ मे २०१५ रोजी दुपारी ठाणे पोलीस मुख्यालयात आले होते. तसेच ठाणे गुन्हे अन्वेषण शाखेचे पोलीस उपायुक्त पराग मणेरे यांची त्यांनी भेट घेतली. तिची वैयक्तिक,, तिच्या व्यवसायाविषयी, तसेच रामनगर पोलीस ठाण्यात दाखल असलेल्या गुन्ह्यांप्रकरणी तिचे स्पष्टीकरण, आदी माहिती या वेळी पोलिसांनी घेतली.
बाह्य दुवे
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:रतिअभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
साजेगाव
साजेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सुरिनाम डॉलर
सुरिनाम डॉलर हे सुरिनामचे अधिकृत चलन आहे.
पद्मजा फाटक
पद्मजा शशिकांत फाटक (जन्म : १४ नोव्हेंबर १९४२;  - ६ डिसेंबर २०१४) या एक मराठी लेखिका होत्या. त्या मराठीच्या एम.ए. होत्या. इ.स. १९६४ सालापासून फाटक स्त्री आणि वाङ्मयशोभा, इत्यादी नियतकालिकांमधून लेखन करीत. त्यांची पंधराहून अधिक पुस्तके प्रसिद्ध झाली आहेत.
फाटक यांचा दूरदर्शनवरील सुंदर माझं घर आणि शरदाचं चांदणं’ या कार्यक्रमांत सहभाग होता. त्या कार्यक्रमांत त्या निवेदिका असत.
मुक्तपणा पूर्णपणे न उधळलेली लेखिका अशा शब्दांत नंदा खरे यांनी पद्मजा फाटक यांचे वैशिष्ट्य सांगितले होते. स्त्री मासिकासाठी पुरुषांच्या फॅशन्स या विषयावर एकदा त्यांनी लिहिले होते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
भूदृश्य
कोणताही भूभाग संपूर्णतया एकसुरी नसतो, वेगवेगळ्या अधिवासांनी बनलेला असतो. अशा अधिवासांच्या साधारण हेक्टर अथवा जास्त क्षेत्रफळाच्या तुकड्यांना भूदृश्य म्हटले जाते.
भूदृश्यांचे प्रकार
गेल्या तीस वर्षात परिसर विज्ञानाची एक उपशाखा भूदृश्य विज्ञान –लॅन्डस्केप इकॉलाॅजी-विकसित झाली आहे. कोणताही भूप्रदेश हा वेग-वेगळ्या प्रकारच्या भूदृश्यांची व जलदृश्यांची एक गोधडीच असते. उदाहरणार्थ, गडचिरोली जिल्ह्यातल्या वनप्रदेशात दाट जंगले, झाडोरा, शेतीची खाचरे, गावठाणे, रस्ते, ओढे, तळी यांच्या तुकड्या तुकड्यांनी पूर्ण प्रदेश साकारतो, तर कोंकण किनाऱ्यावर समुद्र, खाड्या, खडकाळ किनारा, वाळवंटे, खाजण, शेते, भाताची खाचरे, नारळ-पोपळीच्या बागा, आमराया यांचे तुकडे तुकडे एकास एक जुळलेले दिसतील. शास्त्रीय उपयोग पद्धतीप्रमाणे ओढे, तळी, समुद्र, खाड्या हे जलभागाचे वेगवेगळे प्रकार व भातखाचरे, माळराने, आमराया, लोकवस्त्या हे भूदृश्यांचे वेगवेगळे प्रकार समजले जातात. या प्रत्येक प्रकाराचे अनेक तुकडे तुकडे असतील. उदा. सलग नारळ-पोफळींच्या बागा असलेले अनेक तुकडे, भातखाचरांच्या, माळरानांच्या तुकड्यांसमवेत विखुरलेले असतील किंवा नद्या-ओढे-तलाव वेगवेगळ्या जागी आढळतील. या एकेक तुकड्याला त्या त्या प्रकारच्या भूदृश्याचा अथवा जलदृश्याचा अंश अशी संज्ञा वापरतात. जसे तळ्यांनी व्यापलेल्या भंडारा जिल्ह्यात एखाद्या अभ्यास क्षेत्रात तळे या प्रकारच्या जलभागाचे १५-२० वेगवेगळे अंश असतील, किंवा एखाद्या शहरात दाट लोकवस्ती, विरळ लोकवस्ती, मैदाने या तीन प्रकारच्या भूभागांचे अनेक अंश असतील.
संदर्भ
वर्ग:पर्यावरण वर्ग:परिसरशास्त्र
रेमंड डोमेनेक
वर्ग:फ्रान्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साखरे (मुरबाड)
साखरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
साखरे हे गाव राष्ट्रीय महामार्ग 222 चर्या लगत जोडले आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
फाउ.से. बायर्न म्युन्शेन
फिलिप लाह्म हा बायर्न म्युनिकचा विद्यमान कर्णधार तर जोसेफ हेय्नेक्स हा सध्याचा प्रशिक्षक आहे.
संदर्भ
वर्ग:जर्मन फुटबॉल क्लब वर्ग:म्युनिक
पारगाव (खंडाळा)
पारगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
थॉर हायरडाल
थॉर हायरडाल (ऑक्टोबर ६, इ.स. १९१४:लार्व्हिक, नॉर्वे - एप्रिल १८, इ.स. २००२:कोला मिचेरी, इटली) हा नॉर्वेचा मानववंशशास्त्रज्ञ व साहसिक होता.
पारगाव (खंडाळा)
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
थॉर हायरडाल
हायरडालने कॉन-टिकि नाव दिलेल्या तराफ्यावरून दक्षिण अमेरिका ते तुआमोतू द्वीपांपर्यंत ८,००० कि.मी.चा (४,३०० मैल) प्रवास केला होता.
पारगाव (खंडाळा)
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
थॉर हायरडाल
वर्ग:मानववंशशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
त्र्यं.सी. कारखानीस
त्र्यंबक सीताराम कारखानीस (जन्म : महाड, १५ एप्रिल इ.स. १८७४; - पुणे, ८ जानेवारी, इ.स. १९५६) हे एक मराठी नाट्य अभिनेते, नाट्यशिक्षक, नाट्यदिग्दर्शक आणि नाटककार होते. त्यांचे शालेय शिक्षण महाड आणि पुणे येथे झाले. मात्र कौटुंबिक अडचणीमुळी कॉलेजचे शिक्षण अर्धवटच राहिले.
पुण्यातील न्य़ू इंग्लिश स्कूलमधील शिक्षकाची नोकरी सोडून, सर्वसामान्य जनतेसमोर तेजस्वी आदर्श चांगल्या संस्कृतीचा ठसा उमटावा व त्यांच्यात वाङ्‌मयीन अभिरुची निर्माण व्हावी म्हणून त्र्यं.सी. कारखानीस यांनी ’महाराष्ट्र नाटक मंडळी’ स्थापन केली आणि तिच्या मार्फत ’कांचनगडची मोहना’ या खाडिलकरांच्या नाटकाचा प्रयोग त्यांनी सादर केला. नाटकात त्यांनी हंबीररावांची भूमिका केली होती. कारखानिसांनी सहकारी तत्त्वावर महाराष्ट्र नाटक मंडळी चालविली व तिला समाजात चांगली प्रतिष्ठा मिळवून दिली. ही नाटक कंपनी त्यांनी १९०४ ते १९१९ पर्यंत यशस्वीपणे चालविली.
त्यानंतर गडकरी, देवल औंधकर, खरे इत्यादी नामवंत नाटककारांची पौराणिक, ऐतिहासिक, सामाजिक अशा विविध स्वरूपांची सोळा नाटके कारखानिसांनी रंगभूमीवर आणली.
अनेक नाटकांतून भूमिका करत असताना आपण काहीतरी वेगळे करावे असे त्यांना वाटे. आपल्याला ज्या प्रकारची भूमिका करावयाची आहे, त्याप्रकारची भूमिका असलेले नाटक कुणीतरी लिहावे आणि आपण ती भूमिका सर्व ताकदीनुसार दमदारपणे रंगमंचावर सादर करावी असे त्यांना वाटे. पण त्या काळी नाट्यकलेचा पुरेसा विकास झाला नसल्याने कारखानिसांची ती इच्छा पूर्ण होऊ शकत नव्हती. शेवटी आपणच तसे नाटक लिहावे, या विचाराने ते नाटककार झाले. ’राजाचे बंड’ हे त्यांचे वेगळ्या प्रकारचे पहिले नाटक खूप गाजले. त्या यशानंतर त्यांनी अनेक नाटके लिहिली आणि रंगभूमीवर यशस्वी करून दाखवली.
लेखन
नाट्यलेखनाखेरीज लघुकथा, निबंध, नाट्यविषयक लेख, कविता व स्मृतिचित्रे इत्यादी विविध साहित्यप्रकार कारखानिसांनी हाताळले आहेत.
व्यासंग
त्र्यं.सी. कारखानीस यांचा अर्थकारण, ज्योतिष, तत्त्वज्ञान, मार्क्सवाद, राजकारण, साहित्य, इत्यादी विषयांचा मोठा व्यासंग होता. नाटक हे लोकशिक्षणाचे साधन आहे असे ते मानीत.
नाट्यशिक्षक
कारखानीस उत्कृष्ट नाट्यशिक्षकही होते. नटवर्य केशवराव दाते हे त्यांच्याच तालमीत तयार झाले. सुशिक्षित नट व अशिक्षित नट यांच्या नाट्यशिक्षणपद्धतीत फरक असावा, असे त्यांचे मत होते. त्यासाठी त्यांनी नाटक मंडळीत एक ग्रंथालय काढून त्यात नाटके व नाट्यविषयक ग्रंथ यांचा संग्रह केला. नाटक मंडळीतर्फे विद्वानांची एक व्याख्यानमालाही एकदा त्यांनी आयोजित केली होती.
नाट्यमन्वंतर
निवृत्तीनंतरही त्यांनी अनेक नाटकांचे दिग्दर्शन केले. १९३३ मध्ये स्थापन झालेल्या ‘नाटयमन्वंतर’ या नव्या ध्येयाने प्रेरित झालेल्या नाट्यसंस्थेचे ते सल्लागार होते.
सन्मान
त्र्यं.सी. कारखानिसांनी नट आणि नाटककार म्हणून, आणि नाट्यसंस्था स्थापना करून, मराठी रंगभूमीची जी सेवा केली तिचे फळ म्हणून त्यांना नागपूर येथे इ.स. १९३९ साली भरलेल्या ३०व्या अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलनाचे अध्यक्षपद भूषविण्याचा मान मिळाला.
वर्ग:इ.स. १८७४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५६ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:मराठी नाटककार वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलने
दक्षिण कमांड (भारत)
२१ कोर, भोपाळ,मध्य प्रदेश
वर्ग:कमांड (सैन्य)] [[वर्ग:भारतीय सेना वर्ग:कमांड (सैन्य) वर्ग:भारताचे सैन्य
गोंदेगाव (निफाड)
गोंदेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
अंबाडी (पालघर)
अंबाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
पालघर रेल्वे स्थानकापासून पूर्वेस नवलीमार्गे ३.५ किमी अंतरावर हे गाव वसलेले आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो त्यामुळे हवामान समशीतोष्ण असते. उन्हाळ्यात हवामान फार उष्ण असते. हिवाळ्यात शीतल वारे वाहत असल्याने हवामानात गारवा असतो.
लोकजीवन
२०११सालच्या जनगणनेनुसार गावाची लोकसंख्या ५६१ आहे त्यामध्ये २६७ पुरुष तर २९४ महिला आहेत. गावात एकूण १२५ कुटुंबे राहतात.० ते ६ वर्षाखालील मुलांची संख्या ८१ आहे जी एकूण लोकसंख्येच्या १४.४४ टक्के आहे. स्त्री पुरुष प्रमाण ११०१ आहे. गावाची साक्षरता ७३.७५ टक्के आहे त्यामधील पुरुष साक्षरता ८४.२१ टक्के आहे तर महिला साक्षरता ६४.२९ टक्के आहे.
नागरी सुविधा
पालघर रेल्वे स्थानकावरून महाराष्ट्र राज्य परिवहन मंडळाची दिवसभर नियमित बससेवा उपलब्ध आहे.ऑटोरिक्शासुद्धा पालघर रेल्वे स्थानकावरून नेहमी जात असतात.सार्वजनिक पाणीपुरवठा, स्वच्छता, रस्ते वीजपुरवठा, आरोग्य ग्रामपंचायतीमार्फत पुरविले जाते.
जवळपासची गावे
सातपाटी, धनसार, देवखोप, नंडोरे, शेलवाडी, वरखुंटी, कमारे, हरणवाळी, वडराई, माहीम (पालघर), टोकराळे ही आसपासच्या परिसरातील गावे आहेत.
संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२.
http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
औरंगाबाद (निःसंदिग्धीकरण)
औरंगाबाद या विषयावर खालील लेख उपलब्ध आहेत:
रतु सर कामिसेसे मारा
मारा, कामिसेसे मारा, कामिसेसे
औरंगाबाद (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
रतु सर कामिसेसे मारा
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चतुर्मास
चतुर्मास म्हणजे हिंदू धर्मशास्त्रानुसार आषाढ शुद्ध एकादशी ते कार्तिक शुद्ध एकादशी हा चार महिन्यांचा काळ होय. मात्र, काहीजण याला चातुर्मास असेही म्हणतात. जैन धर्मकल्पनेनुसार चातुर्मास आषाढ शुक्ल चतुर्दशीला सुरू होतो आणि कार्तिक पौर्णिमेपर्यंत चालतो. या काळात एरवी एका गावाहून दुसऱ्या गावाला विहार (प्रवास) करणारे जैन साधू एकाच गावात मुक्काम करतात.
चतुर्मास कालावधी
चतुर्मास म्हणजे चार महिने. आषाढाचे २० दिवस, श्रावण-भाद्रपद-आश्विन हे तीन पूर्ण महिने आणि कार्तिक महिन्याचे पहिले ११ दिवस. भारतीय उपखंडात हा काळ मोसमी पावसाळ्याचा असतो. आषाढ शुद्ध एकादशीला सूर्य मिथुन राशीत येतो तेव्हा चतुर्मासाची सुरुवात होते. आषाढी शुद्ध एकादशीला पद्मा एकादशी किंवा देवशयनी एकादशी असे म्हणतात. कार्तिक शुद्ध एकादशीस चतुर्मास संपतो तेव्हा सूर्य तुळा राशीत आल्यावर कार्तिक शुद्ध एकादशी येते. कार्तिक शुद्ध एकादशीस 'प्रबोधिनी एकादशी'' असे नाव आहे. कार्तिक शुद्ध द्वादशीला चतुर्मास नसतो. जैनधर्मीय आषाढ शुक्ल चतुर्दशी ते कार्तिक पौर्णिमेपर्यंतचा काळ हा चातुर्मासाचा कालावधी मानतात. चतुर्मासातल्या देवशयनी एकादशीला देव झोपतात आणि प्रबोधिनीला उठतात, अशी धारणा आहे.
ज्या वर्षी श्रावण, भाद्रपद किंवा आश्विन महिन्यात अधिक मास येतो, त्या वर्षी चातुर्मास पाच महिन्यांचा असतो. २०२० साली अधिक आश्विन आहे, त्यामुळे चातुर्मास पाच महिन्यांचा.
शेतीतील पेरण्या ज्येष्ठात होतात, आषाढ येतो तेव्हा देव शयनात जातात,(अशी धारणा आहे) आश्विनात पिकांची तोडणी होते, कार्तिकात मळणी होऊन देवोत्थानची वेळ येते अशी कृषी परंपरा आहे.
चातुर्मासात हिंदूंचे विवाहमुहूर्त नसतात.
व्रत-उपासना
या काळात हिंदू धर्म व जैन धर्मांत अनेक व्रत-उपासना केल्या जातात. या काळात हिंदू धर्मात वर्णिलेल्या संस्कारांपैकी यज्ञोपवीत संस्कार (मुंज), विवाह, दीक्षाग्रहण, यज्ञ, गृहप्रवेश, गोदान इत्यादी शुभ कर्म केली जात नाहीत असा धर्मशास्त्रीय संकेत रूढ आहे. भागवत पुराणानुसार विष्णूंच्या निद्रेस हरिशयन म्हंटले जाते. संस्कृत भाषेत हरि हा शब्द सूर्य, चंद्र, वायु, विष्णू अशा अनेक अर्थांनी वापरला जातो. म्हणून हरिशयन म्हणजे ढगांमुळे सूर्य चंद्रांचे दिसेनासे होणे असाही अर्थ घेतला जातो.
आख्यायिका
चतुर्मासाला पौराणिक कथेचा संदर्भ आहे. काळात शेषशायी विष्णू जलाशयात -क्षीरसागरात निद्रा घेतात असा समज आहे.
व्रते व आचरण
ब्रह्मवैवर्त पुराणानुसार देवशयनी एकादशी या काळात व्रते केल्याने सर्व पाप नष्ट होते अशी श्रद्धा आहे. सत्कर्म करणे, सत्कथा ऐकणे, सत्पुरुषांची सेवा, संतदर्शन, दानधर्म इत्यादी गोष्टी चतुर्मासात अत्यंत कल्याण करणाऱ्या आहेत, असा समज आहे. एकादशीनंतर म्हणजे द्वादशीला विष्णूप्रबोधोत्सव साजरा केला जातो.’
देवांच्या या निद्राकालात असुर प्रबळ होतात आणि मानवाला त्रास देऊ लागतात. ‘असुरांपासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी प्रत्येकाने काहीतरी व्रत अवश्य करावे’, असे धर्मशास्त्र सांगते –
वार्षिकांश्चतुरो मासान् वाहयेत् केनचिन्नरः ।
व्रतेन न चेदाप्नोति किल्मिषं वत्सरोद्भवम् ।।
अर्थ: प्रतिवर्षी चातुर्मासात मनुष्याने कोणते तरी व्रत अवश्य करावे, अन्यथा त्याला संवत्सरोद्भव असे पातक लागते.
या कालावधीत पावसाळा असल्यामुळे धरणीचे रूप पालटलेले असते.
पावसाचा भर असल्यामुळे फारसे स्थलांतर घडत नाही. त्यामुळे चातुर्मास्य व्रत एका स्थानी राहूनच करावे, असा प्रघात पडला.
मानवाचे मानसिक रूपही पालटलेले असते. देहातील पचनादी संस्थांचे कार्यही निराळ्या ढंगात चाललेले असते. अशा वेळी त्यास अनुसरून कंद, वांगी, चिंचा इत्यादी खाद्यपदार्थ टाळण्यास सांगितले आहेत.
परमार्थाला पोषक गोष्टींचा विधी आणि प्रपंचाला मारक गोष्टींचा निषेध हे चातुर्मासाचे वैशिष्ट्य होय.
चातुर्मासातील श्रावण मास विशेष महत्त्वाचा आहे. भाद्रपद मासातील वद्य पक्षात महालय श्राद्धे करतात.
चातुर्मासात (चार मास) व्रतस्थ राहायचे असते.
व्रते
‘सर्वसामान्य लोक चातुर्मासात एखादे व्रत करतात. पर्णभोजन (पानावर जेवण करणे), एकभोजन (एक वेळेस जेवणे), अयाचित (न मागता मिळेल तेवढे जेवणे), एकवाढी (एकदाच सर्व पदार्थ वाढून घेणे), मिश्रभोजन (सर्व पदार्थ एकदम वाढून घेऊन त्याचा काला करून जेवणे) इत्यादी भोजननियम करता येतात.’ ‘कित्येक स्त्रिया चातुर्मासात ‘धरणे-पारणे’ नावाचे व्रत करतात. यात एक दिवस भोजन आणि दुसऱ्या दिवशी उपवास, असे सतत चार मास करायचे असते. कित्येक स्त्रिया चातुर्मासात एक किंवा दोन धान्यांवर रहातात. काही एकभुक्त रहातात. देशपरत्वे चातुर्मासातले असे विविध आचार दृष्टीस पडतात. ’
वर्ज्य
१. ‘प्राण्यांच्या अस्थींचा चुना, चर्मपात्रातले उदक, ईडनिंबू, महाळुंग, वैश्वदेव न झालेले आणि विष्णूला अर्पण न केलेले अन्न, मसूर, मांस, पांढरे पावटे, घेवडा, चवळी, लोणची, वांगी, कलिंगड, बहुबीज किंवा निर्बीज फळ, मुळा, कोहळा, बोरे, आवळे, चिंच, कांदा आणि लसूण हे पदार्थ़
२. मंचकावर शयन
३. ऋतुकालावाचून स्त्रीगमन
४. परान्न
५. विवाह किंवा अन्य तत्सम कार्य
६. चातुर्मासात यतीला वपन वर्ज्य सांगितले आहे. त्याने चार मास, निदान दोन मास तरी एकाच ठिकाणी राहावे, असे धर्मसिंधूत आणि इतरही काही धर्मग्रंथांत सांगितले आहे.
अवर्ज्य
चातुर्मास्यात हविष्यान्न (यज्ञाच्या वेळी चालते ते अन्न) सेवन करावे, असे सांगितले आहे. तांदूळ, मूग, जव, तीळ, वाटाणे, गहू, सैंधव मीठ, गायीचे दूध, दही, तूप, फणस, आंबा, नारळ, केळी इत्यादी पदार्थ ही हविष्ये जाणावीत. (वर्ज्य पदार्थ रज-तमगुणयुक्त असतात, तर हविष्यान्ने सत्त्वगुणप्रधान असतात.)
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये वर्ग:हिंदू संस्कृती वर्ग:धार्मिक आचार वर्ग:आहारशास्त्र वर्ग:उपासना पद्धती
श्यामसुंदर मिरजकर
श्यामसुंदर मिरजकर (२६ एप्रिल, इ.स. १९७३- हयात) हे मराठीतील एक लेखक, कवी व प्राध्यापक आहेत.
कारकीर्द
सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुक्यातल्या मायणी येथे कला, वाणिज्य महाविद्यालयात ते मराठी विषयाचे विभागप्रमुख आहेत. मायणी येथे गेली बारा वर्षे मराठी ग्रामीण साहित्य संमेलनाचे यशस्वी आयोजन केले आहे. महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन पत्रिका संपादक मंडळ सदस्य.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म
कोरियन बौद्ध धर्म
कोरियन बौद्ध धर्म हा बौद्ध धर्माचा एक प्रकार आहे, जो महायान बौद्ध शाखेशी संबंधित आहे. सुरुवातीच्या कोरियन बौद्ध भिक्खुंचा असा विश्वास होता की त्यांनी परदेशी देशांकडून घेतलेल्या परंपरा आंतरिक विसंगत आहेत. यावर उपाय म्हणून त्यांनी बौद्ध धर्मात एक नवीन समग्र दृष्टिकोण विकसित केला. हा दृष्टिकोन अक्षरशः सर्व मुख्य कोरियन विचारवंतांचे वैशिष्ट्य आहे, आणि यामुळे बौद्ध धर्माचा वेगळा फरक तयार झाला आहे, ज्यास टोंगबल्ग्यो म्हणतात ("इंटरपेनेट्रेटेड बौद्ध"), हा एक प्रकार आहे ज्याने सर्व विवाद सुलभ करण्याचा प्रयत्न केला विद्वान कोरियन बौद्ध विचारवंतांनी त्यांच्या पूर्ववर्तींच्या कल्पनांना वेगळ्या स्वरूपात परिष्कृत केले.
पूर्व आशियाई बौद्धधर्मामध्ये कोरियन बौद्धधर्माचे विशेष योगदान आहे, ज्यात विशेषतः आरंभिक चिनी, जपानी आणि बौद्ध विचारांच्या तिबेटी या शाखा आहेत.
सध्या दक्षिण कोरिया व उत्तर कोरिया या देशांत कोरियन बौद्ध धर्माचा मोठा प्रभाव आहे. एका अहवालानुसार, दक्षिण कोरियाची ५०% लोकसंख्या तर उत्तर कोरियाची १४% लोकसंख्या ही बौद्ध धर्मीय आहे.
इ.स.पू. ३६३
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३६३ वर्ग:इ.स.पू.चे ३६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
कोरियन बौद्ध धर्म
बुद्ध यांच्या निर्वाणाच्या ८०० वर्षांनंतर, ३७२मध्ये Former Qinच्या काळात, बौद्ध धर्माचे कोरियामध्ये आगमन झाले. त्याआधी कोरियात shamanism हा देशी धर्म होता. निसर्गाच्या पूजेच्या विरोधाभासाशी असल्याचे दिसून येत नसल्याने बौद्ध धर्मास शमन धर्माच्या (shamanism) अनुयायांनी त्यांच्या धर्मात मिसळण्याची परवानगी दिली. अशाप्रकारे, बौद्धपूर्व काळात शामानवाद्यांचे (shamanists) तीर्थ स्थळ नंतर बौद्ध मंदिरांचे स्थळ बनले.
गोरीयो कालखंडात (९१८ - १३९२) कोरियाचा राज्य धर्म हा बौद्ध धर्म होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:देशानुसार बौद्ध धर्म वर्ग:कोरिया
एफ.सी. लिऑन
'''एफ.सी. लिऑन''' हा एक फ्रेंच फुटबॉल आणि रग्बी क्लब आहे. याची स्थापना १७ नोव्हेंबर, इ.स. १८९३ रोजी झाली होती.
वर्ग: फ्रेंच फुटबॉल क्लब वर्ग:इ.स. १८९३ मधील निर्मिती
खलनायक
भारतीय हिंदी सिनेमांमध्ये प्राण, प्रेम चोप्रा, अमरीश पुरी, अजित इत्यादी अभिनेते खलनायकाच्या भूमिका करण्यासाठी प्रसिद्ध होते. ऋषी कपूर, करण जोहर, गोविंदा, रितेश देशमुख, शाहरूख खान, सैफ अली खान यांनीही एकेकदा खलनायकाचीया भूमिका केली आहे.
एके काळी हिरोला ‘हिरो’ बनवण्यासाठी अत्यावश्यक असलेले आणि सिनेमाच्या यशात बरोबरीनं वाटा उचलणारे बरेच खलनायक बॉलिवूडमध्ये होत. त्यांची संख्या हळूहळू कमीकमी होत गेली. त्यानंतर हिंदी चित्रपटांत भूमिका करण्यासाठी टॉलिवूडमधून खलनायक आयात करण्याची पाळी आली.
हिंदी चित्रपटांतील खलनायकांची शब्दचित्रे रंगवणारे ‘खलनायक; हे मराठी पुस्तक लेखक आणि चित्रकार रघुवीर कूल यांनी लिहिले आहे. प्रकाशक - परम मित्र पब्लिकेशन्स.
खलनायिका
वर्ग:पात्रे
नायक (चित्रपट पात्र)
चित्रपटात मुख्य भूमिका करणाऱ्या व चित्रपटाचे कथानक ज्या पात्राभोवती गुंफलेले असते त्या कलाकारास नायक असे म्हणतात.
वर्ग:चित्रपट
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २००७-०८
न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने २५ ऑक्टोबर ते २ डिसेंबर २०९७ या कालावधीत दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा केला आणि दोन कसोटी सामने, तीन एकदिवसीय सामने आणि एक टी२०आ सामना खेळला.
तिसरा सामना
२००७ वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका
वस्त्रोद्योग विभाग, महाराष्ट्र शासन
वस्त्रोद्योग विभाग मंत्रालय  हे महाराष्ट्र शासनचे एक मंत्रालय आहे. महाराष्ट्र राज्याच्या विकासासाठी वार्षिक योजना तयार करण्याची जबाबदारी आहे.
मंत्रालयाचे नेतृत्व कॅबिनेट स्तरावरील मंत्री करतात. चंद्रकांत बच्चू पाटील हे सध्या वस्त्रोद्योग विभाग कॅबिनेट मंत्री आहेत.
अधिकृत संकेतस्थळ
वर्ग:महाराष्ट्र शासनाचे विभाग वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
गौतम राजाध्यक्ष
(१६ सप्टेंबर, इ.स. १९५०; मुंबई, महाराष्ट्र - १३ सप्टेंबर, इ.स. २०११; मुंबई, महाराष्ट्र) हे मराठी फॅशन प्रकाशचित्रकार होते. व्यक्तिचित्रण प्रकारातल्या प्रकाशचित्रांसाठी ते विशेष नावाजले जात असत.
जीवन
जाहिरात क्षेत्रातल्या लिंटास इंडिया लिमिटेड या तत्कालीन अग्रगण्य कंपनीच्या फोटो-सेवा विभागात इ.स. १९७४ साली रुजू झाल्यापासून राजाध्यक्षांच्या व्यावसायिक कारकिर्दीस आरंभ झाला. इ.स. १९८०च्या सुमारास शबाना आझमी, टीना मुनीम, जॅकी श्रॉफ या हिंदी चित्रपटसृष्टीतल्या अभिनेत्यांची त्यांनी काढलेली व्यक्तिचित्रे प्रकाशझोतात आल्यापासून त्यांच्या व्यक्तिचित्रात्मक प्रकाशचित्रणास प्रसिद्धी लाभली.
बाह्य दुवे
वर्ग:प्रकाशचित्रण वर्ग:मराठी व्यक्ती
शंकरपाळे
शंकरपाळे हा खाद्यपदार्थदिवाळी त बनवला जाणारा खास महाराष्ट्रीय पक्वान्न आहे. शंकरपाळे हे आकाराने लांबट चौकोनी असतात. शंकरपाळे हे चवीने गोड, तिखट आणि खारट असे बनवतात. हा खाद्यपदार्थ मैद्यापासून बनवला जातो.
-१ किलो रवा
-२ वाटी तुप किवा डालडा (वन्सपति तुप)
-३ वाटी साखर
-अर्धा चमचा  मिठ
-१ चमचा बेकिंग पावडर
-१  वाटी दुध
तेल
प्रथम १ ''' वाटी दुध सामन्य तापमानाला गरम करून घ्या. २ वाटी तुप किवा डालडा (वन्सपति तुप) सामन्य तापमानाला गरम करून त्यात ३ वाटी साखर विरघळून  घ्या.त्यात सामन्य तापमानाला गरम केलेले  १ वाटी दुध ,अर्धा चमचा मिठ ,१ चमचा बेकिंग पावडर मिक्स करा. त्यात १ किलो रवा मिक्स करा. सर्व मिश्रन व्यवस्थित मळून घ्या.त्याचा १ लहान गोळा घेऊन त्याची गोल आकारात पोळी करून घ्या. त्याचे लहान लहान त्रिकोणी आकारात तुकडे  करून घ्या. सर्व मिश्रन संपेपर्यंत  तिच  कृती परत परत करा. सर्व लहान काप करून झाल्यावर तेल गरम करून त्यात लहान काप व्यवस्थित तलुन घ्या. लालसर रंग येईपर्यंत व्यवस्थित तळुन घ्या. अशा प्रकारे कुसकुशीत शंकरपाळी तयार झाली.
वर्ग:खाद्यपदार्थ
हापुड जिल्हा
हापुड (जुने नाव: पंचशीलनगर जिल्हा) हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यामधील एक जिल्हा आहे. गाझियाबाद जिल्ह्यापासून वेगळा करून ह्या जिल्ह्याची निर्मिती २०११ साली मुख्यमंत्री मायावतीने केली. २०१२ साली जिल्ह्याचे नाव पंचशीलनगर वरून बदलून हापुड असे ठेवले गेले. हा जिल्हा दिल्लीच्या ६० किमी पूर्वेस स्थित आहे व तो भारताच्या राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्राचा भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील जिल्हे वर्ग:हापुड जिल्हा
हेमसागर
वर्णन
हे एक द्विदल वनस्पतींचे कुल आहे. ह्या कुलातील वनस्पतींची पाने मांसल व रसाळ असतात. फ़ुले नियमित आकाराची असतात. प्रत्येक केसरमंडलात संख्येने सारखेच केसर असतात. जितकी प्रदले, तितकीच मोकळी किंजपुटे असतात. प्रत्येक किजमंडलांत शल्कासारखे प्रपिण्ड असतात. फळे पेटिकासम असतात. ह्या कुळातील जाती सर्व जगभर आढळतात, परंतु प्रामुख्याने उत्तर गोलार्धात व दक्षिण आफ्रिकेत. ह्या वनस्पती बहुधा शुष्क व/ किंवा थंड, जिथे पाण्याची कमतरता असते अशा परिसरात आढळतात. यांतील कोणतीही जात हे महत्त्वाचे पीक नाही. परंतु अनेकांची लागवड शोभिवंत वनस्पती म्हणून केली जाते. ह्यातील दोन सुपरिचित जाती म्हणजे घायमारी/पानफ़ुटी, किंवा जख्मेहयात (Bryophyllum calycinum Salib. दुसरे नाव :.Kalanchoe Pinnutum Kurz) आणि हेमसागर (Kalanchoe Iaciniata D.C.). पानफ़ुटी ही फार व्रणशोधक, व्रणरोपक,व रक्तवर्धक अशी औषधी आहे. ही महाराष्ट्रातील सर्व डॊगरात व बागांत आढळते. हेमसागर ही संग्राहक व रक्त्तस्कंदक औषधी आहे. ही महाराष्ट्रातील कोकण, माथेरान, महाबळेश्वर येथे, आणि कर्नाटकातील धारवाड येथे आढळते.
इ.स.पू. ३६४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३६४ वर्ग:इ.स.पू.चे ३६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सांगळवाडी
सांगळवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सिंधुताई सपकाळ
सिंधुताई सपकाळ (१४ नोव्हेंबर, १९४७ - ४ जानेवारी, २०२२) या भारतीय सामाजिक कार्यकर्त्या होत्या. त्या विशेषतः भारतातील अनाथ मुलांचे संगोपन करण्याच्या कार्यासाठी ओळखल्या जातात. त्यांना २०२१ मध्ये सामाजिक कार्य श्रेणीत पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
जन्म आणि सुरुवातीचे जीवन
सिंधुताईंचा जन्म १४ नोव्हेंबर १९४८, वर्धा जिल्ह्यातील पिंप्री मेघे गावात आणि ब्रिटीश भारतातील बेरार येथील अभिमन्यू साठे या गुराख्याच्या घरी झाला. एक अवांछित मूल असल्याने, त्यांचे नाव चिंधी ("फाटलेल्या कापडाचा तुकडा") ठेवले.पण हीच चिंधी अनेक फाटक्या ठिगळांना जोडते याचा त्यावेळी कोणी विचार ही केला नसेल.अत्यंत गरिबी, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या आणि लवकर लग्न यामुळे त्यांना चौथी इयत्ता उत्तीर्ण झाल्यानंतर शाळा सोडावी लागली.
सपकाळ यांचे वयाच्या १२व्या वर्षी श्रीहरी सपकाळ यांच्याशी लग्न झाले, जे त्यांच्यापेक्षा २० वर्षांनी मोठे होते. लग्नानंतर त्या वर्ध्यातील सेलू येथील नवरगाव गावात गेल्या. हे लग्न फार काळ टिकले नाही आणि वयाच्या २० व्या वर्षी, त्यांना त्यांच्या मुलीसोबत नवऱ्याने सोडून दिले.
विवाह
विवाह वयाच्या ९ व्या वर्षी वयाने २६ वर्षांनी मोठे असलेल्या श्रीहरी सपकाळ यांच्याशी झाला. घरी प्रचंड सासुरवास होता. कुटुंबात शैक्षणिक वातावरण नाही. जंगलात लाकूडफाटा, शेण गोळा करताना सापडलेले कागदाचे तुकडे माई घरी आणायच्या आणि उंदराच्या बिळांत लपवून ठेवायच्या. क्वचित घरी एकट्या असल्या तर त्या अभ्यास करण्याचा प्रयत्न करीत.
अठराव्या वर्षापर्यंत माईंची तीन बाळंतपणे झाली. त्या चौथ्या वेळी गर्भवती असताना त्यांनी त्यांच्या आयुष्यातला पहिला संघर्ष केला. तेव्हा गुरे वळणे हाच व्यवसाय असायचा. गुरेही शेकड्यांनी असायची. त्यांचे शेण काढता काढता बायकांचे कंबरडे मोडायचे. शेण काढून बाया अर्धमेल्या व्हायच्या. पण त्याबद्दल कोणतीही मजुरी मिळायची नाही. रस्त्यावर मुरूम फोडणाऱ्यांना मजुरी, पण शेण काढणाऱ्यांना नाही. या शेणाचा लिलाव फॉरेस्टवाले करायचे. इथे सिंधुताईंनी बंड पुकारले आणि लढा सुरू केला. त्यामुळे या लिलावात ज्यांना हप्ता मिळायचा त्यांच्या हप्त्यावर गदा आली. हा लढा जिंकल्या पण त्यांना या लढ्याची जबर किंमत चुकवावी लागली. बाईंच्या या धैर्याने गावातील जमीनदार, दमडाजी असतकर दुखावला गेला होता. जंगलखात्याकडून येणारी मिळकत बंद झाली.
जीवनातील संघर्ष
दमडाजीने सिंधुताईंच्या पोटातील मूल आपले असल्याचा प्रचार सुरू केला. नवऱ्याच्या मनात त्यांच्या चारित्र्याबद्दल संशय निर्माण झाला आणि पूर्ण दिवस भरलेल्या ताईंना त्याने बेदम मारून घराबाहेर काढले. गुरांच्या लाथा बसून मरतील म्हणून तशा अर्धमेल्या अवस्थेत त्यांना गोठ्यात आणून टाकले. त्या अवस्थेत त्यांची कन्या जन्माला आली. नवऱ्याने हाकलल्यानंतर गावकऱ्यांनीही हाकलले. माराने अर्धमेल्या झालेल्या सिंधुताई माहेरी आल्या, पण सख्ख्या आईनेही पाठ फिरवली. परभणी-नांदेड-मनमाड रेल्वे स्टेशनांवर सिंधुताई भीक मागत हिंडायच्या. चतकोर भाकर, उष्टावलेले एखादे फळ हाती लागेल, म्हणून रात्रभर रेल्वे रुळांच्या कडेने फिरायच्या.एकदा जळगाव जिल्ह्यातील पिंपराळा स्टेशनवर त्यांनी आत्महत्येचा प्रयत्नही केला. पण ‘लहान मुलीचा जीव घेतला तर पाप लागेल’ म्हणून मागे फिरल्या. मग पुन्हा भीक मागत पोट भरणे सुरू झाले. सिंधुताई दिवसभर भीक मागायच्या आणि रात्री स्टेशनवरच झोपायच्या. पण तिथे त्यांनी कधी एकटे खाल्ले नाही. स्टेशनवरच्या सगळ्या भिकाऱ्यांना बोलावून त्या मिळालेल्या अन्नाचा काला करायच्या आणि मग सर्व भिकारी एकत्र बसून जेवायचे. त्यांनीच २१ वर्षांच्या ताईंना संरक्षण दिले. दोन दिवस काहीच भीक मिळाली नसल्याने त्यांच्या लक्षात आले की तिथे कायम राहता येणार नाही. शेवटी सिंधुताईंनी स्मशान गाठले.
ममता बाल सदन
अनाथ मुलांना सांभाळून त्यांच्या जीवनाला दिशा देण्यासाठी सिंधुताई यांनी ममता बाल सदन संस्थेची स्थापना केली. १९९४ साली पुण्याजवळ पुरंदर तालुक्यात कुंभारवळण या गावात ही संस्था सुरू झाली. आपली कन्या ममता हिला दगडूशेठ हलवाई संस्थेच्या माध्यमातून शिक्षणासाठी सेवासदन येथे दाखल केले आणि त्यांनी इतर अनाथ आणि बेवारस मुलांना आधार दिला. येथे लहान मुलांना सर्व शिक्षण दिले जाते. त्यांच्या भोजन, कपडे अन्य सुविधा यांची उपलब्धता संस्थेकडून केली जाते. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर येथील मुले आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी होतील यासाठीही त्यांना मार्गदर्शन दिले जाते. आर्थिक दृष्ट्या स्वयंपूर्ण झाल्यावर या युवक युवतींना योग्य जोडीदार शोधून देणे आणि त्यांच्या विवाहाचे आयोजन करणे हे कार्यही संस्थेकडूनच केले जाते. अशी सुमारे १०५० मुले या संस्थेत राहिलेली आहेत.
सिंधुताई यांनी अन्य समकक्ष संस्थाही स्थापन केलेल्या आहेत त्या याप्रमाणे-
आंतरराष्ट्रीय पातळीवर
सिंधुताई यांनी आपल्या संस्थेच्या प्रचारासाठी आणि कार्यासाठी निधी संकलन करण्याच्या हेतूने प्रदेश दौरे केले आहेत आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर त्यांनी आपल्या बोलण्याने आणि काव्याने समाजाला प्रभावित केले आहे. परदेशी अनुदान मिळणे सोपे जावे या हेतूने त्यांनी मदर ग्लोबल फाउंडेशन संस्थेची स्थापना केली आहे.
मृत्यू
दिनांक ४ जानेवारी २०२२ रोजी पुण्यातील गॅलक्झी हॉस्पिटलमध्ये ह्रदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचे निधन झाले. मृत्यूच्या एक महिन्यापूर्वी त्यांचे हर्नियाचे ऑपरेशन झाले होते. त्यांना महानुभाव पंथाचा अनुग्रह होता. महानुभाव पंथाच्या नियमाप्रमाणे त्यांना भुमीडाग देण्यात आला.
२५ नोव्हेंबर २०२१ रोजी हॉस्पिटलमध्ये डायफ्रामॅटिक हर्निया शस्त्रक्रियेनंतर सपकाळ यांच्यावर शस्त्रक्रियेउत्तर काळजी घेण्यात येत होती.
पाच वर्षांहून अधिक काळ ग्रस्त असलेल्या डायफ्रामॅटिक हर्नियामुळे त्यांचे डाव्या बाजुचे फुफ्फुस व्यवस्थितरित्या कार्य करीत नव्हते. शस्त्रक्रियेनंतर त्यांची प्रकृती बरी झाली होती.
पुरस्कार व गौरव
सिंधुताईंना सुमारे ७५० राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले आहेत. त्यांतले काही :-
संदर्भ
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:मराठी समाजसेविका वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इयत्ता १० वी मराठी कुमारभारती अभ्यासक्रमाचे संदर्भलेख वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
विंडहोक
विंडहोक ही नामीबियाची राजधानी व त्या देशातले सगळ्यात मोठे शहर आहे.
वर्ग:नामिबियामधील शहरे वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे *
कुतरडोह
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
ऑगस्ट ७
बाह्य दुवे
ऑगस्ट ५ - ऑगस्ट ६ - ऑगस्ट ७ - ऑगस्ट ८ - ऑगस्ट ९ - ऑगस्ट महिना
नायिका
कादंबरी, चित्रपट, नाटक किंवा तत्सम कथानकातील प्रमुख स्त्रीपात्रास नायिका म्हणतात.
वर्ग:चित्रपट
पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभाग, महाराष्ट्र शासन
हा महाराष्ट्र शासनाचा एक विभाग आहे. महाराष्ट्र शासनाने सन २००६ मध्ये या विभागाची निर्मिती केली. महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोककलांचे जतन करणे, गड किल्ल्याचे संवर्धन, देखभाल करणे तसेच पर्यटन व्यवसाय वाढविणे असे विविध उपक्रम या विभागामर्फत राबविले जातात. आदित्य ठाकरे हे सध्याचे पर्यटन मंत्री आहेत.
अधिकृत संकेतस्थळ
https://www.maharashtratourism.gov.in/ वर्ग:महाराष्ट्र शासनाचे विभाग वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
अक्षीचा शिलालेख
अक्षीचा शिलालेख हा शा.श. ९३४ म्हणजेच इ.स. १०१२ मधील मराठीतील पहिला शिलालेख आहे. हा शिलालेख रायगड जिल्ह्यातील अलिबागजवळील अलिबाग-चौल रस्त्यावरील अक्षी या गावात आढळलेला आहे. पुरातत्त्वज्ञ डॉ. शं.गो. तुळपुळे यांच्या संशोधनाप्रमाणे तो मराठीतील पहिला शिलालेख आहे.
स्वरूप
अक्षीचा शिलालेख मराठीतील आद्य शिलालेख असून त्यावर शके ९३४ म्हणजेच इ.स. १०१२ असा स्पष्ट उल्लेख आहे. शिलाहारवंशीय राजा पहिला केसीदेवराय याचा प्रधान भइर्जू सेणुई याच्या काळात म्हणजे शिलाहार काळात कोरलेला हा शिलालेख असून त्याने देवीच्या बोडणासाठी नऊ कुवली धान्य दिल्याचा यात उल्लेख आहे. हा शिलालेख संस्कृत-मराठी मिश्र देवनागरी लिपीतील असून नऊ ओळींचा आहे. त्या नऊ ओळींच्या वर चंद्र-सूर्य कोरले आहेत. खाली शापवाणीचे चित्र कोरले आहे.
शिलालेख
गीं सुष संतु । स्वस्ति ओं । पसीमस-
मुद्राधिपती । स्री कोंकणा चक्री-
वर्ती । स्री केसीदेवराय । महाप्रधा-
वी सवसरे: अधीकू दीवे सुक्रे बौ-
लु । भईजुवे तथा बोडणा तथा नऊ
कुवली अधोर्यु प्रधानु । महलषु-
मीची वआण । लुनया कचली ज-
शिलालेखाचा अर्थ
जगी सुख नांदो.पश्चिम समुद्राधिपती श्री कोकणचक्रवर्ती, श्री केसीदेवराय याचा महाप्रधान भइर्जू सेणुई याने शक संवत ९३४ प्रभव संवत्सर अधिक कृष्ण पक्ष शुक्रवार या दिवशी भइर्जूने देवीच्या बोडणासाठी नऊ कुवली धान्य नेमून दिले. लुनया कचली
मागोवा
मराठी भाषेच्या उगम इतिहासातील सज्जड पुरावे म्हणजे कोरीव ताम्रपट आणि शिलालेख होत. त्या सर्वांवर काळाची नोंद नसली त्यांच्या अक्षरांच्या वळणावरुन त्या काळाची नोंद होऊ शकते. मराठी भाषेतील पहिला शिलालेख हा जैन दिगंबर पंथीय श्रवणबेळगोळ येथील बाहुबलीच्या पायथ्याशी असलेला शालिवाहन शके १०३८-३९ म्हणजेच इ.स. १११६-१७ सालातील अशा नोंदीचा मानला जात होता परंतु शं.गो. तुळपुळे यांच्या संशोधनाप्रमाणे अक्षीचा शिलालेख हा पहिला शिलालेख ठरतो
पूर्वी हा ‘दगड’ रस्त्याच्या चिरणीत (गटारात) पडलेला होता. आज तो अक्षी ग्रामपंचायतीशेजारी उभा आहे.
बाह्य दुवे
या दोन शिलालेखांव्यतिरीक्त अजून काही पूरावे सापडतात का शोधही घ्यायला हवा. कारण हे ईथे कसे आले हे समजत नाही. आक्षीचं इतर काही ऐतिहासिक  महत्त्व किंवा  पूरावा नाही. {{विस्तव वर्ग:मराठी भाषा वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग:शिलालेख
इ.स.पू. ३६५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३६५ वर्ग:इ.स.पू.चे ३६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
नैऋत्य कमांड (भारत)
१० कोर,भंटीडा, पंजाब
वर्ग:भारतीय सेना वर्ग:कमांड (सैन्य) वर्ग:भारताचे सैन्य
पिंपरे बुद्रुक
पिंपरे बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
गोरठण (निफाड)
गोरठण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ऑलिंपिक खेळात हंगेरी
हंगेरी देशाने आजवर १९२० व १९८४चा अपवाद वगळता सर्व उन्हाळी ऑलिंपिक तसेच सर्व हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये भाग घेतला आहे. उन्हाळी स्पर्धांमध्ये हंगेरीयन खेळाडूंना एकूण ४७६ तर हिवाळी स्पर्धांमध्ये ६ पदके मिळाली आहेत.
हिवाळी ऑलिंपिक
वर्ग:हंगेरीमधील खेळ
ऑलिंपिक खेळात नॉर्वे
वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:नॉर्वेमधील खेळ
नांदगाव (मुरबाड)
नांदगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
निशिगंधा वाड
डॉ. निशिगंधा वाड (जन्म : ११ !ओक्टोबर १९६९) या मराठी नाट्य आणि चित्रपटसृष्टीतील एक अभिनेत्री आहेत. त्यांनी काही हिंदी चित्रपटांतूनही काम केले आहे. लहानपणी दुर्गा झाली गौरी या मराठी नाटकातील त्यांचे काम लोकांच्या विशेष लक्षात राहिले.
वाईतील महाराष्ट्र विश्वकोश मंडळाच्या प्रमुख डॉ. विजया वाड या निशिगंधा वाड यांच्या आई. निशिगंधा वाड यांना वयाच्या अकराव्या वर्षी अभिनयाची राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती मिळाली आणि. ती त्यांना पुढे ९ वर्षे मिळत राहिली. निशिगंधा वाड या १९८५मध्ये झालेल्या १०वीच्या परीक्षेत पहिल्या पन्‍नासात, आणि नंतर बारावीला मेरिटमध्ये तिसऱ्या आल्या होत्या. पदवीधर होईपर्यंत त्या मुंबईच्या रुपारेल कॉलेजात होत्या आणि नंतर रुईया कॉलेजात.
भारतीय आणि ब्रिटिश रंगभूमीवरील स्त्रीची बदलती भूमिका या पीएच.डी.च्या प्रबंधासाठी निशिगंधा वाड यांनी १०० वर्षांचा ऐतिहासिक कालखंड घेऊन तौलनिक अभ्यास केला. २००३मध्ये मुंबई विद्यापीठानं त्यांना पीएच.डी. बहाल केली. त्याची संपूर्ण नाट्य-चित्रसृष्टीत उत्तम दखल घेतली गेली. सन २००४ मध्ये त्यांच्या तीन चित्रपटांच्या महोत्सवासाठी त्यांनी खास दिल्लीहून बोलावणे आले. त्यावेळी अभिनेते सुनील दत्त यांच्या हस्ते ’निशिगंधा गौरव विशेषांका’चे प्रकाशन झाले.
निशिगंधा वाड यांच्या नावाचा 'डॉ. निशिगंधा वाड एज्युकेशनल, कल्चरल ट्रस्ट .आहे. डॉ. निशिगंधा वाड या ’चारचौघी’ या सुप्रसिद्ध मराठी मासिकाच्या ११ वर्षे संपादक होत्या.
पुरस्कार
वाड, निशिगंधा वाड, निशिगंधा वाड, निशिगंधा वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मोहन बागान ए.सी.
मोहन बागानने आजवर राष्ट्रीय फुटबॉल लीग, फेडरेशन चषक, रोव्हर्स चषक, ड्युरॅंड चषक इत्यादी भारतामधील प्रमुख स्पर्धा जिंकल्या आहेत. सध्या मोहन बागान भारतामधील इंडियन सुपर लीग ह्या सर्वोच्च पातळीवरील लीगमध्ये खेळतो. क्लबची फुटबॉल विभाग एटीके मोहन बागान एफसी म्हणून ओळखली जाते. एटीके मोहन बागान प्रायव्हेट लिमिटेडच्या मालकीचा फुटबॉल विभाग आहे. क्लबचे क्रिकेट आणि अ‍ॅथलेटिक्स विभाग मोहन बागान एसी सोसायटीच्या मालकीचे आहेत.
मोहन बागानची ईस्ट बंगाल ह्या कोलकात्यामधील दुसऱ्या प्रमुख क्लबासोबत अनेक वर्षांपासून चुरस आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आय−लीग क्लब वर्ग:भारतीय फुटबॉल क्लब वर्ग:कोलकाता
हरिशंकर परसाई
हरिशंकर परसाई (जन्म : जमानी-हुशंगाबाद (मध्य प्रदेश), २२ ऑगस्ट १९२४; - जबलपूृर, ऑगस्ट १९९५) हे एक हिंदी विनोदी लेखक आणि वक्ते होते. ते नागपूर विद्यापीठाचे एम.ए.(हिंदी) होते.
नाटके
हरिशंकर परसाई यांच्या कथांवर आधारलेली अनेक नाटके लिहिली गेली आणि लिहिली जातच आहेत. ज्यांचे नाट्यरूपांतर झाले आहे अशा काही कथा :-
वीर सावरकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
वीर सावरकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ भारताच्या अंदमान आणि निकोबार प्रदेशाच्या पोर्ट ब्लेर शहरातील विमानतळ आहे. ,यास 'पोर्ट ब्लेर विमानतळ' असेही म्हणतात..हा विमानतळ पोर्ट ब्लेर शहराच्या दक्षिणेस आहे व अंदमान व निकोबारमधील एक मुख्य विमानतळ आहे. भारतीय क्रांतिकारक विनायक दामोदर सावरकर यांचेनाव विमानतळाला देण्यात आलेले आहे.
दृष्टीक्षेप
या विमानतळावर एकच धावपट्टी आहे. ती 3290 m लांबीची आहे. बहुतेक सर्व मोठ्या विमानांसाठी ती उपयोगी आहे. तरीही, तेथे एरबस ए३२० पेक्षा मोठी विमाने उतरत नाहीत असा ताजा अहवाल सुचवितो. इन्स्ट्रुमेन्ट लॅन्डिग सिस्टिम तेथे कमी दृष्यता असेल तर वापरता येते. पण वैमानिकांनी विमान उतरवण्यापूर्वी ती सुरू असल्याची खात्री करून घेण्यास बजावण्यात आले आहे. या धावपट्टीस छेदणारा एक सामान्य वाहतुकीसाठीचा रस्ता आहे.जिब्राल्टर विमानतळासारखीच येथेही विमानोड्डाणापूर्वी रस्त्यावरची वाहतूक बंद करावी लागते.
या लहान विमानतळामुळे व मुख्य देशाच्या भूमीपासून दूर पडलेल्या या बेटामुळे तेथे विमानांच्या फेऱ्या फार कमी आहेत, व आहेत त्या महाग आहे्त.. येथे २ टर्मिनल आहेत व एरोब्रिज नाही. बसेस वापरण्यात येतात. दुसऱ्या विमानासाठी पार्किंगची व्यवस्था करण्यात येत आहे. मे २००८ मध्ये, अतिवृष्टीमुळे विमानतळावर पूरसदृश स्थिती होती. त्याने वाहतूक बंद झाली.
वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२१-२२
वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने तीन महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने (महिला वनडे) खेळण्यासाठी नोव्हेंबर २०२१ दरम्यान पाकिस्तानचा दौरा केला. दोन्ही संघांनी ही मालिका नोव्हेंबरमध्ये झिम्बाब्वेमध्ये झालेल्या २०२१ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धेच्या तयारीसाठी वापरली. वेस्ट इंडीज महिलांनी मार्च २००४ नंतर पहिल्यांदाच पाकिस्तानमध्ये महिला वनडे सामने खेळले.
मालिका सुरू व्हायच्या आधी पाकिस्तानी संघाच्या कर्णधारसहित ५ पाच खेळाडूंना कोव्हिड-१९ रोगाची लागण झाली. त्यामुळे पहिल्या एकदिवसीय सामन्यासाठी पीसीबी ने सिद्रा नवाझकडे पाकिस्तानचे कर्णधारपद सोपविले. वेस्ट इंडीजने तिनही सामने जिंकत मालिकेत ३-० असा विजय मिळवला.
३रा सामना
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे वर्ग:महिला क्रिकेट
कुराळा
कुराळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
जोगबनी
जोगबनी बिहारच्या अरारिया जिल्ह्यामधील शहर आहे.
वर्ग:बिहारमधील शहरे
कासगंज जिल्हा
कासगंज (जुने नाव: कांशीरामनगर जिल्हा) हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यामधील एक जिल्हा आहे. एटा जिल्ह्यापासून वेगळा करून ह्या जिल्ह्याची निर्मिती २००८ साली मुख्यमंत्री मायावतीने केली व त्याला बहुजन समाज पक्षाचे वरिष्ठ नेते कांशीराम ह्यांचे नाव दिले. २०१२ साली जिल्ह्याचे नाव कांशीरामनगर वरून बदलून कासगंज असे ठेवले गेले.
बाह्य दुवे
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील जिल्हे वर्ग:कासगंज जिल्हा
भातसई
भौगोलिक स्थान
भातसई हे महाराष्ट्रातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील भातसई नदीशेजारी वसलेले एक छोटसे गाव आहे. या गावाची लोकसंख्या जेमतेम १५०० च्या आसपास आहे. गावातील एखाद्या कुटुंबाचा अपवाद वगळता येथे फक्त आगरी समाजाचे लोक राहतात.गावापासून फक्त २.५ किमीच्या अंतरावर वासिंद हे मध्यरेल्वेचे स्थानक आहे. तसेच ३ किमीच्या अंतरावर राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ३ आहे. त्यामुळे गावापासून मुंबईकडे वा नाशिककडे प्रवास करणे सोपे आहे. भातसई ते मुंबई हे अंतर ८३ किमी असून रेल्वेमार्गाने हा प्रवास अडीच तासात शक्य होतो.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
नैसर्गिक महत्त्व
भातसई गाव हे नदीशेजारी वसले असल्याने नैसर्गिकदृष्ट्या समृद्ध आहे. नदीप्रवाहाच्या वरच्या बाजूला भातसा हे धरण असल्यामुळे नदी वर्षभर भरून वाहते. त्यामुळे याच पाण्याचा वापर शेतीसाठी करून येथील शेतकरी आपला उदरनिर्वाह करतो. भातसा कालव्यापासूनसुद्धा शेतीला पाणीपुरवठा होत असल्याने काही शेतकऱ्यांना त्याचा मोठा फायदा होतो. गावाच्या पूर्वेकडे काही जंगले आहेत, त्यांमध्ये पासाणचा रान व शेर्याचा रान ही जंगले प्रमुख आहेत. गावाशेजारी नदी व भोवताली जंगल असल्याने येथील वातावरण हे शांत व उत्तम आहे.
व्यवसाय
भातसई गावच्या लोकांचा परंपरागत व्यवसाय हा शेती असला तरी आताची पिढी मुंबई, ठाणे या सारख्या महानगरांमधे नोकरी व व्यवसाय करून मोठ्या प्रमाणात यश संपादन करताना दिसते. गावाजवळ शिक्षणाच्या सोई सुविधांमुळे गावात सुशिक्षितांचा एक मोठा वर्ग तयार झाला आहे. परंपरागत व्यवसाय हा शेती असल्यामूळे आजही गावातील शेतकरी भात व भाजीपाल्याचं मोठ्या प्रमाणात उत्पादन घेतात.
रीतिरिवाज व परंपरा
गावात आगरी समाजाचे लोक राहत असल्यामुळे येथील लोक, आगरी समाजाची ओळख असलेला लग्न समारंभ (हळदी समारंभ) मोठ्या उत्साहात साजरा करतात. गावाची ग्रामदेवता गांवदेवी माता पालखी सोहळा आणि हनुमान मंदिरात साजरा होणारा ७ दिवसाचा अखंड हरिनाम सप्ताह मोठ्या उत्साहात साजरा होतो. होळी, दिवाळी, दसरा, नवरात्र, गणेशोत्सव व शिवजयंती हे सणसुद्धा असेच उत्साहात साजरे होतात. साईबाबांचा पालखी सोहळा तसेच भातसई ते शिर्डी हा पदयात्रा सोहळा सुद्धा मोठ्या थाटामाटात साजरा होतो.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्हा वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
हिवाळी तुरुमती
हिवाळी तरुमती हा एक शिकारी पक्षी आहे. हा मूळचा उत्तर गोलार्धातील ससाणा (फाल्कन) कुळातील पक्षी आहे. त्याच्या अनेक उपप्रजाती उत्तर अमेरिका आणि युरेशियामध्ये पसरल्या आहेत. हा पक्षी हिवाळ्यात स्थलांतर करून भारतात येतो. म्हणून त्याला हिवाळी तुरुमती म्हणतात. त्यांना इंग्रजीमध्ये Merlin (मर्लिन) म्हणतात.
हिवाळी तुरुमती २३-३३ सेंमी लांब असतात आणि त्यांच्या पंखांची लांबी ५३-७३ सेंमी असते. माद्या नरापेक्षा मोठ्या असतात. हे पक्षी वेगाने उडतात आणि कुशल शिकारी असतात. ते चिमण्यांपासून लावांच्या आकाराच्या लहान पक्ष्यांची शिकार करतात.
वर्ग:पक्षी
सांगवी (खंडाळा)
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
द्नीस्तर नदी
द्नीस्तर (Nistru, Дністе́р, Днестр) ही पूर्व युरोपामधील एक प्रमुख नदी आहे. ही नदी युक्रेनमध्ये उगम पावते व मोल्दोव्हा देशातून वाहून काळ्या समुद्राला मिळते. ह्या नदीने मोल्दोव्हाच्या पूर्वेकडील ट्रान्सनिस्ट्रिया हा वादग्रस्त भूभाग व स्वयंघोषित देश मोल्दोव्हापासून वेगळा केला आहे.
वर्ग:युक्रेनमधील नद्या वर्ग:मोल्दोव्हामधील नद्या
ग्रो हार्लेम ब्रुंड्टलँड
ग्रो हार्लेम ब्रुंड्टलॅंड (एप्रिल २०, इ.स. १९३९:ऑस्लो:नॉर्वे - ) ही नॉर्वेची भूतपूर्व पंतप्रधान आहे. ही १९८१, १९८६-८९ आणि १९९०-९६ या तीन कालखंडांदरम्यान सत्तेवर होती.
ब्रुंड्टलॅंड १९९८-२००३ दरम्यान विश्व आरोग्य संघटनेची महानिदेशक होती.
वर्ग:नॉर्वेचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म वर्ग:विश्व आरोग्य संघटनेचे महानिदेशक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पश्चिम कमांड (भारत)
११ कोर, जलंधर
वर्ग:भारतीय सेना वर्ग:कमांड (सैन्य) वर्ग:भारताचे सैन्य
इ.स.पू. ३६६
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३६६ वर्ग:इ.स.पू.चे ३६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
पर्लिस
पर्लिस (भासा मलेशिया: Perlis; जावी लिपी: ﭬﺮليس ;) हे मलेशियामधील एक राज्य असून द्वीपकल्पीय मलेशियाच्या वायव्येस वसले आहे. त्याच्या उत्तर सीमा थायलंडाच्या सातून व सोंख्ला प्रांतांना भिडल्या आहेत. पर्लिसाच्या दक्षिणेस मलेशियाचे कदा राज्य वसले असून पश्चिमेस मलाक्क्याची सामुद्रधुनी पसरली आहे.
वर्ग:मलेशियाची राज्ये
हनुमाननगर (निफाड)
हनुमाननगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
सांगवी (दारव्हा)
सांगवी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
खंडाळाशिंदे
खंडाळाशिंदे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
मासिमो दालेमा
बाह्य दुवे
वर्ग:इटलीचे पंतप्रधान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शामली जिल्हा
शामली (जुने नाव: प्रबुद्धनगर जिल्हा) हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यामधील एक जिल्हा आहे. मुझफ्फरनगर जिल्ह्यापासून वेगळा करून ह्या जिल्ह्याची निर्मिती २०११ साली मुख्यमंत्री मायावतीने केली. २०१२ साली जिल्ह्याचे नाव प्रबुद्धनगर वरून बदलून शामली असे ठेवले गेले.
बाह्य दुवे
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील जिल्हे वर्ग:शामली जिल्हा
डॉन विल्सन
डोनाल्ड विल्सन (ऑगस्ट ७, इ.स. १९३७:सेटल, यॉर्कशायर, इंग्लंड - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९६४ ते १९७१ दरम्यान सहा कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
विल्सन, डॉन विल्सन, डॉन वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
इ.स.पू. ३६७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३६७ वर्ग:इ.स.पू.चे ३६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
अग्निमित्र शुंग
अग्निमित्र शुंग हा शुंग घराण्यातील असून पुष्यमित्र शुंग आणि देवमाला याचा मुलगा होता. जेव्हा विदर्भ देशाचा मांडलिक राजा यज्ञसेन याने त्याचा शुंगसमर्थक असलेला चुलतभाऊ माधवसेन याला कैदी केले त्यावेळी पुष्यमित्राने त्याला विदर्भाच्या मोहिमेवर धाडले. अग्निमित्राने यज्ञसेनाचा युद्धात पराभव केला आणि माधवसेनाला मुक्त केले. त्याचसोबत त्याने विदर्भाच्या राज्याचे दोन भाग केले आणि ते या दोन भावांमध्ये विभागून विदर्भात राजकीय स्थैर्य प्रस्थापित केले.
वर्ग:शुंग साम्राज्य
डेम्पो एस.सी.
डेम्पोने आजवर राष्ट्रीय फुटबॉल लीग, फेडरेशन चषक, रोव्हर्स चषक, ड्युरॅंड चषक इत्यादी भारतामधील प्रमुख स्पर्धा जिंकल्या आहेत. सध्या डेम्पो भारतामधील आय−लीग ह्या सर्वोच्च पातळीवरील लीगमध्ये खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:आय−लीग क्लब वर्ग:भारतीय फुटबॉल क्लब वर्ग:गोवा
डॉमिनिक कॉर्क
डॉमिनिक जेराल्ड कॉर्क (ऑगस्ट ७, इ.स. १९७१ - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करायचा.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख