cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
झोंबी
झोंबी ही मराठी लेखक आनंद यादव यांनी लिहलेली आत्मचरित्रात्मक कादंबरी आहे. पु.ल. देशपांडे यांनी या पुस्तकाला प्रस्तावना लिहलेली असून या पुस्तकानंतरचे नांगरणी, घरभिंती, आणि काचवेल हे तीन भाग प्रसिद्ध झालेले आहेत. शाळेत जाऊन शिकण्यासाठीची आनंद यादव यांची धडपड आणि शाळा शिकू न देण्यासाठी त्यांच्या वडिलांनी दिलेला मार आणि त्यांचे या काळातले इतर अनुभव आणि त्यांचे शाळा आणि शिक्षकांबद्दलचे विचार या कादंबरीत आहेत.
पूर्वप्रसिद्धी
झोंबी या पुस्तकातील काही भाग 'रसिक' (१९८०),(१९८१) तसेच 'बागेश्री' (१९८२) या नियतकालिकांच्या दिवाळी अंकातून पूर्वी प्रसिद्ध झालेला होता.
अनुवाद
या पुस्तकाचे हिंदी, कन्नड आणि बंगाली भाषेत अनुवाद झालेले आहेत.
पुरस्कार
झोंबी या पुस्तकाला खालील पुरस्कार मिळालेले आहेत.
वर्ग:आनंद यादव यांचे साहित्य वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
महाराष्ट्रातील आदिवासी समाज
महाराष्ट्राचे भौगोलिक क्षेत्र 3,07,713 चौ.कि.मी.एवढे असून त्यापैकी 50,757 चौ.कि.मी.क्षेत्र आदिवासी उपयोजनेखाली येते. याचे प्रमाण 16.5 टक्के एवढे होते. गेल्या तीन दशकांतील राज्याची लोकसंख्या व आदिवासी लोकसंख्या यांची तुलनात्मक आकडेवारी खाली देण्यात आली आहे.
जनगणना वर्ष	राज्याची एकूण लोकसंख्या (लाखांत)	आदिवासी लोकसंख्या (लाखांत)	टक्केवारी
1971	504.12	38.41	7.62
1981	627.84	57.72	9.19
1991	789.37	73.18	9.27
2001	968.79	85.77	8.85
2011	1123.74	105.10	9.35
1981-1991 या दशकातील राज्याची एकूण लोकसंख्या व आदिवासी लोकसंख्या यांची तुलना केल्यास असे दिसून येते की, आदिवासी लोकसंख्येच्या वाढीची ही टक्केवारी कमी अधिक प्रमाणात सातत्याने 9.00 ते 9.20 टक्के एवढी राहिलेली आहे. तथपि, 2001च्या जनगणनेनुसार प्रथमच 9.00 टक्केपेक्षा आदिवासी लोकसंख्या कमी झाल्याचे दिसून येते. महाराष्ट्रात भिल्ल, गोंड, महादेव कोळी, ढोर कोळी-टोकरे कोळी, पावरा, ठाकूर, वारली,अंध,कोकणा-कोकणी या प्रमुख आदिवासी जमाती आहेत. कोलाम (यवतमाळ जिल्हा), कातकरी (मुख्यत: रायगड व ठाणे जिल्हा) आणि माडिया गोंड (गडचिरोली जिल्हा) या केंद्र शासनाने आदिम जमाती म्हणून अधिसूचित केलेल्या अशा तीन जमाती आहेत. राज्यात एकूण 36 जिल्हे आहेत आणि आदिवासींची संख्या मोठया प्रमाणात धुळे, नंदूरबार, जळगांव, नाशिक व ठाणे (सहयाद्री प्रदेश) चंद्रपूर, गडचिरोली, भंडारा, गोंदिया, नागपूर, अमरावती व यवतमाळ (गोंडवन प्रदेश) या पूर्वेकडील वनाच्छादित जिल्हयांमध्ये मुख्यत: अधिक आहे.)
1975-76 या वर्षी भारत सरकारने निर्देश दिल्याप्रमाणे ज्या गांवातील आदिवासी संख्या एकूण लोकसंख्येच्या 50 टक्क्याहून अधिक असेल त्या गांवाचा समावेश एकात्मिकृत आदिवासी विकास प्रकल्पामध्ये (आयटीडीपी) करण्यात आला. भारत सरकारने मान्यता दिलेले अशाप्रकारे 16 प्रकल्प होते. नंतर ज्या गांवामधील आदिवासींची लोकसंख्या 50 टक्केपेक्षा किंचितशी कमी होती. त्या गांवाचा समावेशही अशा एकात्मिकृत आदिवासी विकास प्रकल्प क्षेत्रामध्ये जमा करण्यात आला आणि अशी क्षेत्रे अतिरिक्त आदिवासी उपयोजना (एटीएसपी गट/प्रकल्प) म्हणून ओळखण्यात येऊ लागली. राज्य शासनाची मान्यता मिळालेली अशी 4 अतिरिक्त आदिवासी उपयोजना प्रकल्प क्षेत्रे आहेत. कालांतराने विखुरलेल्या स्वरूपातील इतर क्षेत्रामधील आदिवासींची संख्या लक्षात घेऊन आणि त्या ठिकाणी चालविण्यात येणाऱ्या शैक्षणिक संस्थांचा विचार करून या आदिवासी क्षेत्रामधील कामकाज पाहण्यासाठी सध्या  एकूण 29 प्रकल्प कार्यालये सुरू करण्यात आली आहेत.
दरम्यान काळात एकात्मिकृत आदिवासी विकास प्रकल्प क्षेत्रालगतच्या प्रदेशातही काही ठिकाणी आदिवासींची वस्ती असल्याचे निदर्शनास आले. म्हणून सुमारे 10,000 लोकवस्तीच्या गांवामध्ये आदिवासींची संख्या 50 टक्कयाहून अधिक असेल तर अशा गांवाचा समावेश सुधारीत क्षेत्र विकास खंडामध्ये (माडा) करण्यात यावा व एकूण 5,000 लोकवस्तीच्या  दोन किंवा तीन गांवामध्ये 50 टक्क्याहून अधिक आदिवासींची संख्या असेल तर, त्या गांवाचा समावेश मिनीमाडा क्षेत्रामध्ये करण्यात यावा, असे निर्देश देण्यात आले. त्यानुसार  महाराष्ट्रामध्ये एकूण 43 माडा क्षेत्रे आणि 24 मिनीमाडा क्षेत्रे निर्माण करण्यात आली आहेत.
2001च्या जनगणेनुसार राज्यातील आदिवासीपैकी एकूण सुमारे 49 टक्के आदिवासी आयएडीपी, माडा आणि मिनीमाडा क्षेत्रात राहतात व उर्वरित 51 टक्के आदिवासी या क्षेत्राबाहेर राहतात.आज
आयओएस
आयओएस ही ॲपल कंपनीच्या उत्पादनांवर चालणारी ऑपरेटिंग सिस्टम आहे.
सांगे (भिवंडी)
सांगे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
बारी
बारी हे महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील एक गाव आहे. हे गाव भंडारदरा या धरणापासून सुमारे ६ किलोमीटर अंतरावर असून कळसूबाई या महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखराच्या पायथ्याशी आहे.
वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील गावे
रोहिडा
गडावर जाण्याच्या वाटा
या गडावर जाण्यासाठी दोन बाजूंनी  मार्ग आहेत: एक बाजारवाडी मार्गे तर दुसरा चिखलावडे मार्गे. चिखलावडे कडून जाताना दोन मार्ग आहेत हे दोन्ही मार्ग थोडे अवघड आहेत. ट्रेक साठी या मार्गाचा उपयोग करता येईल.
बाजारवाडी मार्गे
दक्षिणेस ८-१० किमी अंतरावर बाजारवाडी नावाचे गाव आहे. बाजारवाडीपर्यंत जाण्यासाठी एसटी सेवा उपलब्ध आहे. बाजारवाडीपासून मळलेली वाट गडाच्या पहिल्या दरवाजापाशी घेऊन जाते. वाट अत्यंत सोपी असून दरवाजापर्यंत पोहचण्यास एक तास लागतो. गावाच्या पूर्वेकडील दांडावरून गड चढण्यास सुरुवात करतात. ही वाट लांबची आणि निसरडी आहे. या वाटेने गड गाठण्यास सुमारे अडीच तास पुरतात.
चिखलावडे मार्गे
चिखलावडे खुर्द येथून टप्याचे नाकाड मार्गे किवा चिखलावडे बुद्रुक येथून भैरवनाथ मंदिर मार्गे या गडावर जाता येते. हा मार्ग थोडा कठीण आहे. चिखलावडे येथे जाण्यासाठी पुढील मार्ग आहे. भोर -चौपाटी (महाड रोड)-वेनवडी-शिरवली-आंबेघर-चिखलावडे फाटा-चिखलावडे.
गडावरील पहाण्यासारखी ठिकाणे
पहिल्या दरवाज्याच्या चौकटीवर गणेशपट्टी आणि वर मिहराब आहे. पुढे १५ ते २० पायया पार केल्यावर दुसरा दरवाजा लागतो. येथून आत गेल्यावर समोरच पाण्याचे भुयारी टाके आहे. याचे पाणी बाराही महिने पुरते. येथून ५-७ पायऱ्या चढून गेल्यावर तिसरा दरवाजा लागतो. हा दरवाजा अतिशय भक्कम आहे. यावर बऱ्याच प्रमाणात कोरीव काम आढळते. दोनही बाजूंस हत्तीचे शिर कोरण्यात आले आहे. तसेच डाव्या बाजूला मराठी व उजव्या बाजूला फारसी शिलालेख आहे. आजुबाजूच्या तटबंदीची पडझड झाली आहे. ह्या सर्व दरवाजांची रचना एकमेकांना काटकोनात आहे. येथून आत शिरल्यावर समोरच २ वास्तू दिसतात. एक गडावरील सदर असावी तर दुसरे किल्लेदाराचे घर आहे. डाव्या बाजूला थोडे अंतर चालून गेल्यावर रोहिडमल्ल उर्फ भैराबाचे मंदिर लागते. मंदिरासमोर लहानसे टाके, दीपमाळ व चौकोनी थडगी आहेत. देवळात गणपती, भैरव व भैरवी यांच्या मूर्ती आहेत. रोहिडाचा घेर तसा लहानच आहे. किल्ल्याच्या आग्रेयेस शिरवले बुरूज, पश्चिमेस पाटणे बुरूज व दामगुडे बुरूज, उत्तरेस वाघजाईचा बुरूज आणि पूर्वेस फत्ते बुरूज व सदरेचा बुरूज असे एकूण ६ बुरूज आहेत. गडाची तटबंदी व बुरुजांचे बांधकाम अजूनही मजबूत आहेत. गडाच्या उत्तरेकडील भागात टाक्यांची सलग रांग आहे. येथेच एक भूमिगत पाण्याचे टाके आहे. तेथेच मानवी मूर्ती व शिवपिंडी आहे.
किल्ल्याच्या बांधकामात दगडांमध्ये चुना भरला जायचा तसेच चुन्याचा गिलावाही केला जायचा. हा चुना चुनखडीच्या स्वरूपात गडावर यायचा. तो मळून एकसंध करण्यासाठी तो गोलाकार खळग्यात टाकून त्यावर गोलाकार चक्की फिरवली जायची. असे हे चुन्याचे घाणे बहुतेक किल्ल्यांवर पाहायला मिळतात.
=बाह्य दुवे==
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
विटपूर
विटपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
लिंगणूर
लिंगणूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील मिरज तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मिरज तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
पुडुचेरी लोकसभा मतदारसंघ
पुडुचेरी हा भारत देशामधील एक लोकसभा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ पुडुचेरी ह्या केंद्रशासित प्रदेशामधील एकमेव मतदारसंघ आहे. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे व्ही. नारायणासामी हे येथील विद्यमान खासदार आहेत.
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:पुडुचेरी वर्ग:पुडुचेरीमधील लोकसभा मतदारसंघ
६४ (संख्या)
६४-चौसष्ठ  ही एक संख्या आहे, ती ६३  नंतरची आणि  ६५  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 64 - sixty-four.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
६१२ (मेकॅनिक) स्वतंत्र हवाई ब्रिगेड
६१२(मेकॅनिक) हवाई ब्रिगेड ही भारताच्या सैन्यातील एक डिव्हिजन आहे.
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड्स आहेत. लेफ्टनेंट जनरल डिव्हीजनचे नेतृत्व करतो. ६१२(मेकॅनिक) हवाई ब्रिगेड नेतृत्व मेजर करत आहेत.(इ.स. २०१९)
वर्ग:भारतीय सैन्य
बंगळूर–म्हैसूर द्रुतगतीमार्ग
बंगळूर-म्हैसूर द्रुतगतीमार्ग बंगळूर व म्हैसूर या शहरांदरम्यान जलद रस्तावाहतुकी करता बांधलेला महामार्ग आहे. मे २०१७मध्ये रोज अंदाजे ८,००,००० वाहने तेव्हा अस्तित्वात असलेल्या इलेक्ट्रॉनिक सिटी ते तुमकुर रस्त्यापर्यंतच्या भागाचा उपयोग करीत असत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतातील द्रुतगतीमार्ग वर्ग:बंगळूरमधील वाहतूक
खाद्यपदार्थ
स्वयंपाकातील शिजविणे, भाजणे, तळणे, परतणे, उकडणे वा वाफविणे यांपैकी कुठल्याही एक वा संमिश्र रितीने,पाकक्रियेद्वारे बनवलेल्या, खाण्यायोग्य पदार्थास खाद्यपदार्थ म्हणतात.
यु.पी.एस. एरलाइन्स
'''यु.पी.एस. एरलाइन्स''' ही अमेरिका देशामधील युनायटेड पार्सल सर्व्हिस ह्या मालवाहतूक करणाऱ्या कंपनीच्या मालकीची एक विमान कंपनी आहे. यु.पी.एस. एरलाइन्सच्या ताफ्यामध्ये सध्या २३७ विमाने असून अमेरिकेमधील ३८१ तर जगातील ३४६ विमानतळांवर यु.पी.एस.ची विमाने मालवाहतूक करतात. केंटकीमधील लुईव्हिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर यु.पी.एस.चा प्रमुख वाहतूक तळ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेमधील विमानवाहतूक कंपन्या वर्ग:मालवाहू विमानवाहतूक कंपन्या
सावळापूर
सावळापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
विसापूर (कळवण)
विसापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
आश्वी खुर्द
आश्वी खुर्द गाव महाराष्ट्रातील अहमदनगर जिल्ह्याच्या संगमनेर तालुक्यातील आहे. आश्वी गाव जिल्हा मुख्यालय अहमदनगर पासुन ७४ किमीवर स्थित आहे तसेच पुण्यापासुन १६० किमी आहे. गावापासुन राहाता ३३ किमी, श्रीरामपुर ४० किमी, कोपरगाव ५० किमी आणि संगमनेर 23 किमी अंतरावर स्थित आहे. आश्वी खुर्द हे ऐतिहासिक गाव असुन राजमाता जिजाऊ छ्त्रपती शिवाजी महाराज पेशवाई च्या पदस्पर्श झालेले गाव प्रवरा नदी तिरावर वसलेले गाव पेशवाई कालखंडात या भागात पेशवे आपली घोडे बांधत म्हणुण येथे घोडयांच्या पागा जास्त होत्या घोडा म्हणजे आश्व व आश्व या वरुण गावास आश्व नाव पडले व पुढे या गावचे आश्वी नाव झाले पेशवे कालखंडात गणेशाची भक्तीला महत्व असल्याने पेशवेकालीन गणेश मंदीर तसेच अहील्याबाई होळकर यांनी येथे घाट व पार बांधला असुन त्रिंबक माधव होनमोडे यांचा पुरातन वाडा याच ठिकाणी आहे.
प्रसिद्ध व्यक्ती
भारतीय क्रिकेटपटू अजिंक्य रहाणे याचा जन्म आश्वी येथे झालेला आहे. तो तंत्रशुद्ध फलंदाजीसाठी प्रसिद्ध आहे तसेच तो आयपीएल मधील राजस्थान रॉयल्स आणि रणजी ट्रॉफी मधील मुंबई संघाचे प्रतिनिधित्व करतो.
वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील गावे वर्ग:संगमनेर तालुक्यातील गावे
भारतीय संविधानाचे कलम ३७०
कलम ३७० नुसार जम्मू काश्मीरची एक वेगळी राज्यघटना आहे. या कलमानुसार सुरक्षा, परराष्ट्र धोरण, अर्थ, दळणवळण या बाबी सोडल्या तर तिथे कोणत्याही कायद्याची अंमलबजावणी करण्यासाठी जम्मू-काश्मीरच्या विधानसभेची संमती असावी लागते. त्यामुळे तिथल्या राहिवाशांसाठी नागरिकत्व, मालमत्तेची मालकी, मूलभूत हक्क या विषयीच्या तरतुदी संपूर्णपणे वेगळ्या आहेत. जम्मू काश्मीर वगळता भारतातल्या इतर कोणत्याही राज्यातील लोक इथे मालमत्ता विकत घेऊ शकत नाही.
कलम ३७० मधल्या महत्त्वाच्या तरतुदी
कलम ३७० नुसार केंद्र जम्मू काश्मीरमध्ये आर्थिक आणीबाणी लादू शकत नाही. बाह्यशक्तींनी काही हल्ला केल्यासच तिथे आणीबाणी लागू होऊ शकते. त्यामुळे अंतर्गत समस्यांमुळे राज्यात अशांतता पसरली असेल किंवा धोका निर्माण झाला असेल तर विधानसभेच्या संमतीनंतर तिथे केंद्र सरकारला आणीबाणी लागू करता येते. केंद्रीय सुचीत किंवा समवर्ती सुचीत ज्या बाबींचा समावेश आहे त्याच बाबी संसदेच्या कार्यक्षेत्रात येतात. तिथे राज्यसुचीतील तरतुदी लागू होत नाही. इतर राज्यांच्या बाबतीत कायदा करण्याचे सर्वोच्च अधिकार संसदेचे असतात. मात्र जम्मू काश्मीरमध्ये हे अधिकार विधानसभेकडे सुरक्षित आहेत. फुटीरतावादी कृत्य किंवा भारताच्या सार्वभौमत्वाला जिथे धोका असतो ती परिस्थिती या तरतुदीला अपवाद आहेत. प्रतिबंधात्मक स्थानबद्धतेचे (अशांतता पसरते आहे असे लक्षात आल्यास काही संशयितांना किंवा समाजकंटकांना अटक करण्यात येते. त्याला प्रतिबंधात्मक स्थानबद्धता असं म्हणतात.) नियम करण्याचे अधिकार जम्मू काश्मीरच्या विधानसभेचे आहेत. त्यामुळे या संदर्भात भारताच्या इतर भागात लागू असलेले नियम इथे लागू होत नाही. राज्यघटनेची मार्गदर्शक तत्त्वे आणि मूलभूत कर्तव्यं जम्मू काश्मीरमध्ये लागू होत नाही. विधानसभेने हे कलम रद्द करण्याचा प्रस्ताव संमत केला तरच हे कलम रद्द होऊ शकतं.
कलम ३७०चा थोडक्यात इतिहास
भारतीय राज्य घटनेच्या कलम ३७० नुसार जम्मू-काश्मीरला सार्वभौम राज्य म्हणून विशेष दर्जा देण्यात आला आहे. १९४७ मध्ये भारताच्या फाळणीनंतर जम्मू काश्मीरचे राजा हरिसिंग यांना स्वतंत्र राहण्याची इच्छा होती नंतर त्यांनी भारतात विलीनीकरणासाठी मंजुरी दिली. जम्मू-काश्मीरमध्ये पहिले हंगामी सरकार स्थापन केल्यावर नॅशनल कॉन्फरन्सचे नेते शेख अब्दुल्ला यांनी भारतीय संविधानाच्या बाहेर राहण्याची शिफारस केली. भारतीय राज्यघटनेच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकरांचा या कलमाला विरोध होता. डॉ. पी.जी. ज्योतिकर त्यांच्या (Visionary Dr. Babasaheb Ambedkar) व्हिजनरी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर या पुस्तकात त्यांनी केलेल्या विरोधाचा उल्लेख आहे. नंतर या कलमाचा मसूदा तयार करण्याची जबाबदारी नेहरूंनी गोपालस्वामी अय्यंगार यांच्यावर सोपवली १९५१ मध्ये एक वेगळी घटना समिती स्थापन करण्याची परवानगी दिली. नोव्हेंबर १९५६ मध्ये ही घटना तयार करण्याची प्रक्रिया पूर्ण झाली. काश्मीरला असलेला विशेष राज्याचा दर्जा सुरुवातीला तात्पुरत्या स्वरूपाचा होता मात्र अजूनही हा दर्जा कायम होता. हा दर्जा काढून घेण्याची मागणी वाऱ्यावर झाली होती काश्मीरमध्ये काही मोठी समस्या उद्भवली की हा मुद्दा कायम चर्चेत येत असतो
शेख अब्दुल्ला यांच्या संदिग्ध भूमिकेमुळे तसेच पंतप्रधान नेहरू संयुक्त राष्ट्रांमध्ये गेले असल्यामुळे या कलमाची आणि काश्मीर भारतात यावे यासाठी काय पावले उचलावीत असा पेच निर्माण झाला होता. अशावेळी सरदार पटेल यांनी ‘इन्स्ट्रमेंट ऑफ ॲक्सेशन’ अर्थात ‘सामीलनामा’ ही संकल्पना मांडली. (अन्य संस्थानांबाबत ‘विलीननामा’ ही संकल्पना आहे.) आणि या पेचातून यशस्वी तोडगा काढला. काश्मीरी जनतेचे काही अधिकार अबाधित ठेवत तसेच त्यांच्या सार्वमताची हमी देत काश्मीर भारतात सामील झाले.
सदर कलमाच्या ‘अधिकारक्षेत्रात’ वेळोवेळी बदल झाले. मात्र भारतीय संविधानातील नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, राज्यातील उच्च न्यायालयाची कार्यकक्षा, निवडणूक प्रक्रिया आदी बाबी काही अपवादात्मक तरतुदींद्वारे या राज्यास लागू होतात. राष्ट्रपती- संसद यांचे अधिकार, निवडणूक आयोगाची कार्यपद्धती, महालेखापालांचे कार्यक्षेत्र (कॅग), सर्वोच्च न्यायालयाची अधिकार व्याप्ती या बाबी भारताच्या मूळ राज्यघटनेत ‘जशा आहेत तशा’ स्थितीत काश्मीरलाही लागू होतात.
मात्र, राज्य लोकसेवा, राज्यांतर्गत आणीबाणी लागू करणे, राज्याच्या सीमांमध्ये बदल करणे, राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे असे राज्यघटनेतील मुद्दे काश्मीरला ‘जसेच्या तसे’ लागू होत नाहीत. म्हणजे नेमके काय तर, अशा मुद्यांचा अवलंब करण्यापूर्वी काश्मीरच्या राज्य विधानसभेची सहमती घेणे अनिवार्य होते.
काश्मीरमधून ३७० कलम हद्दपार
जम्मू आणि काश्मीर राज्याच्या विशेष दर्जाचा आधार असलेला ‘अनुच्छेद ३७०’ रद्द करण्याचे ऐतिहासिक विधेयक राज्यसभेनंतर लोकसभेत ३५१ विरुद्ध ७२ मतांनी हे विधेयक मंजूर करण्यात आलं. यावेळी जम्मू-काश्मीरच्या विभाजनाचं विधेयकही ३६६ विरुद्ध ६६ मतांनी मंजूर करण्यात आलं.
अनुच्छेद ३७० रद्द करण्याचा तसेच ३७०नुसार केलेल्या सर्व अन्य दुरुस्त्या गैरलागू करण्याच्या शिफारशीचा प्रस्ताव राज्यसभेत मांडला गेला होता मात्र, त्याआधीच राष्ट्रपतींनी अधिसूचना काढली. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी राज्यसभेत विधेयक मांडत ‘अनुच्छेद ३७०’ रद्द करत असल्याची माहिती दिली होती. राज्यसभेत विधेयक मंजूर झाल्यानंतर ते लोकसभेत मांडण्यात आले. यावेळी मोठ्या फरकाने ते लोकसभेतही मंजूर झाले आणि काश्मीरमधून ३७० कलम हद्दपार झाले.
राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांनी अधिसूचना जारी करीत ‘अनुच्छेद ३७०’ रद्द केले. अनुच्छेद ३७० पूर्णतः संपुष्टात आणलेले नाही. त्यातील उपकलम १ कायम असून त्याद्वारे या अनुच्छेदातील अन्य सर्व विशेष लाभ राष्ट्रपतींनी विशेषाधिकारानुसार रद्द करण्यात केले आहेत. अनुच्छेद ३७० रद्द झाल्याने याच अनुच्छेदाचा आधार घेऊन १९५४मध्ये लागू केलेला अनुच्छेद ३५-अ देखील आता घटनाबाह्य़ ठरला. त्यामुळे राज्याबाहेरील नागरिकांना जम्मू-काश्मीरमध्ये मालमत्ता खरेदी करता येणार आहे. आर्थिक दुर्बलांसाठी लागू होणारे दहा टक्के आरक्षणही आपोआप लागू होईल.
अनुच्छेद रद्द करण्याच्या प्रस्तावाबरोबरच जम्मू-काश्मीरचे विभाजन आणि हा संपूर्ण भूप्रदेश केंद्रशासित करणारे विधेयकही केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी मांडले. हे विधेयक १२५ विरुद्ध ६१ मतांनी संमत करण्यात आले. जम्मू-काश्मीर तसेच, लडाखला दहा टक्के आर्थिक आरक्षण लागू करणारे विधेयकही आवाजी मतदानाने संमत करण्यात आले होते.
अनुच्छेद ३७०
अनुच्छेद ३७० हे राज्यघटनेत १७ ऑक्टोबर १९४९ रोजी समाविष्ट करण्यात आले. या कलमानुसार भारताची राज्यघटना काही कलमांचा अपवाद वगळता काश्मीरला लागू होत नाही, त्यामुळे काश्मीरला स्वतःची राज्यघटना तयार करण्याची परवानगी देण्यात आली. केंद्राचा कायदा राज्याला लागू करण्यासाठी राज्य सरकारशी सल्लामसलत आवश्यक करण्यात आली, तर राज्यसूचीतील विषयांवर कायदे लागू करण्यासाठी सल्लामसलत सक्तीची करण्यात आली.
विलीनीकरण पत्रिको (सामीलनामा) भारतीय स्वातंत्र्य कायदा १९४७ ब्रिटिशांनी केलेल्या फाळणीनंतर अस्तित्वात आला. स्वातंत्र्यानंतर स्वायत्तता राखून सहाशे संस्थानांचे विलीनीकरण झाले. त्या वेळी त्यांना भारतात सामील होणे किंवा पाकिस्तानात जाणे असे दोन पर्याय देण्यात आले होते. त्यासाठी कुठलाही आराखडा निश्चित केला नव्हता. त्यामुळे जी संस्थाने भारतात विलीन होण्यास तयार होती त्यांना त्यांच्या अटी मांडण्याची मुभा होती. जर अटींचे उल्लंघन झाले तर विलीन राज्ये पूर्वस्थिती धारण करतील, असे सांगण्यात आले होते.
कलम ३५ (अ) काय आहे
भारतीय राज्यघटनेतील कलम १२ ते ३५  सर्व मुलभूत अधिकारासंबंधी आहेत राज्यघटनेतील भाग ३  मध्ये कोठेही कलम ३५ दिसत नाही परिशिष्ट मध्ये या कलमाचा समावेश १९५४ मध्ये झाला. जून १९५४ मध्ये तत्कालीन राष्ट्रपती राजेंद्रप्रसाद यांनी एक अधिसूचना काढून हे कलम परिशिष्ट मध्ये समाविष्ट केले इतकेच नव्हे तर त्यांचा संबंध भारतीय राज्यघटनेतील कलम ३७० लावण्यात आला कलम ३५  (अ) नुसार जम्मू-काश्मीरमधील निवासींना काही विशेष अधिकार दिले गेले होते. कलमाअंतर्गत जम्मू-काश्मीरच्या विधानसभेला जम्मू-काश्मीरचे स्थायी निवासी कोण याची व्याख्या करण्याचा अधिकार होता. त्याचबरोबर हे काही नागरिक वगळता उर्वरित लोकांना जम्मू-काश्मीरच्या नागरिकत्व पासून परावृत्त करण्याचे मूलभूत अधिकार तेथील विधानसभेला देण्यात आले होते. कलम तत्कालीन राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी १४ मे १९५४ रोजी राजी केलेल्या आदेशाद्वारेलागू करण्यात आले. भारत सरकार व जम्मू व काश्मीर यांच्यामध्ये झालेल्या दिल्ली करार १९५२ अन्वये राष्ट्रपतींचा आदेश जारी करण्यात आला होता. राष्ट्रपतींच्या या आदेशाच्या आधारे भारताच्या संविधानात एक नवीन कलम ३५ (अ) जोडण्यात आले. कलम ३५ अ, कलम ३७० चाच हिस्सा आहे.
कलम ३५ अ नुसार, जम्मू-काश्मीरमधील नागरिक तेव्हाच राज्याचा हिस्सा मानला जाईल जेव्हा त्याचा जन्म त्या राज्यातच होईल. इतर राज्यातील कोणताही नागरिक जम्मू-काश्मीरमध्ये संपत्ती खरेदी करू शकत नाही किंवा तेथील नागरिक बनू शकत नाही.
बाह्य दुवे
==हेही पहा :
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:राज्यव्यवस्था वर्ग:भारताचे संविधान वर्ग:राज्यशास्त्र वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर
४७४(इ) ब्रिगेड
४७४(इ) ब्रिगेड ही भारताच्या सैन्यातील एक डिव्हिजन आहे.
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड्स आहेत. लेफ्टनेंट जनरल डिव्हीजनचे नेतृत्व करतो. ४७४(इ) ब्रिगेड नेतृत्व मेजर करत आहेत.(इ.स. २०१९)
मराठी भाषेची उत्पत्ती
मराठी भाषेची उत्पत्ती
मराठी भाषा कधी जन्मास आली असावी असा प्रश्न उपस्थित करत मराठी भाषेच्या उत्पत्तीच्या दिशेने शोध घ्यावा लागतो. मराठीचा उगम शोधता येणे शक्य आहे का ? भाषा ही नदीसारखी प्रवाही असते, तसेच ती सतत मंद गतीने बदलत असते असे काही तात्त्विक सिद्धांत मांडल्यानंतर मराठी भाषा ही कोणत्या तरी या स्टेशन पासून सुरू झालेली आहे असे म्हणता येईल का? भाषेचा जन्म काल शोधणे शक्य नसते कारण भाषा सतत बदलत असल्यामुळे तिच्या रूपात सतत बदल होत असतो. नदी जशी वळसे घेत जाते तशी भाषा देखील अनेक कारणांनी बदलत असते.
तरीही माणसाला माणूस कधी जन्माला आला याची जशी जिज्ञासा असते, तशीच जिज्ञासा. आपली भाषा कधी जन्मास आली असावी अशी जिज्ञासा आहे. भाषेचा अभ्यास मागे जाऊन करावा लागतो. म्हणजेच भाषा भूतकाळात कसकशी वाहत आली? कशी बदलत आली? कोणत्या प्रकारे बदलत आली? याचा शोध घ्यावा लागतो.
भाषा विज्ञान पद्धती
इतिहासात जाऊन भाषेचा अभ्यास करणारी जि भाषा अभ्यास पद्धती आहे तिला ऐतिहासिक भाषा विज्ञान पद्धती असे म्हणतात .इतिहासात जाऊन तेथून भाषेचे कालखंड स्थापित करून प्रत्येक कालखंडात भाषेचे रूप कसे होते हे आपल्याला पाहता येते. सर विल्यम जोन्स या संस्कृत भाषेच्या अभ्यासकाने इतिहासात जाऊन ग्रीक लटीन व संस्कृत भाषेत असलेल्या साम्य दर्शक शब्दांच्या आधारे या तिन्ही भाषा एकाच भाषेतून जन्माला आल्या असाव्यात असं निष्कर्ष काढला. या त्याच्या अभ्यासात त्याला तीन भाषेची तुलना करावी लागली. त्यामुळे त्याच्या कामामुळे ऐतिहासिक भाषाविज्ञान पद्धती व तौलनिक भाषाविज्ञान पद्धती आपल्याला मिळाल्या. मराठी भाषेचा विकास कसा झाला हे पाहण्यासाठी आपणालाही या पद्धती वापरून शोध घेता येईल
साधारणतः मराठीत उपलब्ध असलेल्या प्राचीन ग्रंथांच्या आधारे मराठी कोणत्या काळात होती हे आपल्याला सांगता येते .मराठीत शके १११० मध्ये विवेकसिंधु हा ग्रंथ मुकुंदराज यांनी लिहिला असे आपण म्हण्तो.म्हणजे १२ व्या शतकात मराठी भाषा बोलली तर जात होतीच पं तिच्यातून ग्रंथ लिहिल्याचे पुरावे आपल्याला मिळतात .लीळाचरित्र इ.स् १२८३ मध्ये व ज्ञानेश्वरी इ.स्. १२८८मध्ये लिहिली आहे .१३ वे शतक मराठीत बरेच ग्रंथ लेखन झाल्याचे आपणास सांगते .यादव काळात मराठी भाषेला चांगली सुख समृद्धी मिळाल्याचे दिसते ,यादव काळाच्या मागेजाऊन मराठी भाषा कधी अस्तित्वात होती हे पहावयाचे असेल तर आपल्याला शिलालेख व ताम्रपट या ऐतिहासिक साधनाच्या आधारे मराठीचा शोध घ्यावा लागतो
संदर्भ
वर्ग:मराठी भाषा
वडाळा (आर्वी)
वडाळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
क्लेड
क्लेड किंवा जीवशाखा म्हणजे जीव जातिंचा एक असा समूह ज्यामध्ये एक जात आणि त्यापासून विकसित झालेल्या सर्व जाती समाविष्ट असतात. जीववैज्ञानिक वर्गीकरण मध्ये क्लेड जीवन वृक्षाची एक शाखा मानली जाते. 'क्लेड' शब्द फार् नविन आहे आणि १९५८ मध्ये ब्रिटिश जीववैज्ञानिक जूलियन हक्सली हिने हा शोधला होता. क्लेडिकीच्या विज्ञानामध्ये सर्व जीवांना त्यांच्या क्लेड नुसार वर्गीकृत करून त्यांचा अभ्यास केला जातो. प्रजातींचा पूर्वज एक पेशी, एक समुह, एक प्रजाती (मृत किंवा अस्तित्वातील) असू शकतो. प्रत्येक क्लेड ही एकमेकांमध्ये गुंतलेली शाखा असते आणि परत लहान लहान शाखांमध्ये विभागली जाते.
साईगाव (भिवंडी)
साईगांव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
क्लेड
वर्ग:जीवशास्त्र
साईगाव (भिवंडी)
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
६५ (संख्या)
६५-पासष्ठ  ही एक संख्या आहे, ती ६४  नंतरची आणि  ६६  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 65 - sixty-five.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
कायेन
कायेन (फ्रेंच: Cayenne) ही ह्या फ्रान्सच्या दक्षिण अमेरिकेमधील प्रांताची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या कायेन शहराची लोकसंख्या सुमारे ५८,००० इतकी आहे.
वर्ग:फ्रेंच गयाना‎
रोन
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:रोन-आल्प
अलीगढ जिल्हा
''हा लेख अलिगढ जिल्ह्याविषयी आहे. अलिगढ शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
अलिगढ जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र अलिगढ येथे आहे.
तालुके
वर्ग:अलीगढ जिल्हा वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील जिल्हे
२००९ मोनॅको ग्रांप्री
वर्ग:मोनॅको ग्रांप्री वर्ग:२००९ फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:रिकामी पाने
बेनिनो आक्विनो ३ रा
बेनिनो सिमोन "नॉयनॉय" कोजुआंको आक्विनो ३ (इंग्लिश: Benigno Simeon "Noynoy" Cojuangco Aquino III) (फेब्रुवारी ८ १९६० - हयात) हे फिलिपाईन्स देशाचे राष्ट्राध्यक्ष आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:फिलिपिन्सचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जी.एन. जोशी
'''जी.एन. जोशी''' (६ एप्रिल, इ.स. १९०९ - सप्टेंबर २२, १९९४) हे मराठीतले भावगीत गायक होते. रानारानात गेली बाई शीळ हे त्यांचे भावगीत मराठीतले पहिले भावगीत समजले जाते.
जी.एन. जोशी हे मुळात उच्चशिक्षित वकील होते. एचएमव्हीत रमाकांत रूपजी या वरिष्ठ अधिकाऱ्याने जोशी यांना प्रथम आणले व नंतर तर त्यांना मराठी व शास्त्रीय संगीताच्या विभागाचे अधिकारीच करून टाकले. जी.एन. जोशी, रमाकांत रूपजी व वसंतराव कामेरकर या अधिकाऱ्यांच्या त्रयीने या भावगीतांच्या काळाला खरा आकार आणि आधार दिला. किती नव्या नव्या कलाकारांना त्यांनी हेरून प्रोत्साहन दिले व त्यांच्याकडून नेमकी रसिकांना आवडतील अशी गाणी करून घेतली त्याला तोडच नाही. शिवाय मराठी व हिंदी चित्रपटांच्या संगीताचे काम पुन्हा निराळे. अर्थात त्यात जोशी यांचा मुख्य वाटा नसला तरी स्टुडिओ उपलब्ध करून देणे, गायक व वादकांच्या रिहर्सलचे वेळापत्रक याचे ताळतंत्र पुन्हा त्यांनाच बघावे लागे. त्यात कलाकारांचा मूड सांभाळणे, त्यांना न दुखावणे ही मोठी जबाबदारी असायची. एचएमव्हीत जी.एन. जोशी यांनी हे ४० वर्षे काम लीलया सांभाळले. त्या काळात कलाकारांना लोकांसमोर येण्यासाठी एचएमव्ही हे एकच मोठे व्यासपीठ होते. त्यामुळे जी.एन. जोशी हे एचएमव्हीतले दादा अधिकारी समजले जात.
मराठीतले पहिले भावगीत
‘रानारानांत गेली बाई शीळ गं, राया तुला रे काळवेळ नाही, ताळमेळ नाही’ असे म्हणणाऱ्या एका प्रेमात पडलेल्या तरुणीचे हे मनोगत मेहेकरचे कवी ना.घ. देशपांडे यांनी लिहिले होते. जोशी यांनी ते निवडले व चाल लावून खासगी कार्यक्रमांतून म्हणायला सुरुवात केली. एका कार्यक्रमात रमाकांत रूपजी यांनी ते ऐकले व त्याची ध्वनिमुद्रिका करण्याचे ठरले. या शीळेच्या गाण्यामुळेच जोशी यांचा एचएमव्हीत (हिज मास्टर्स व्हॉईस ग्रामोफोन कंपनीत) प्रवेश झाला व पुढे या शीळेनेच त्यांना वकिलीचे ज्ञान विसरण्यास भाग पाडले.
इ.स. १९३५ साली मराठीतल्या या पहिल्या भावगीताची ध्वनिमुद्रिका निघाली आणि महाराष्ट्राच्या घरांघरांत पोहोचली. तुफान खप असलेल्या या तबकडीमुळे एचएमव्हीचा मोठा आर्थिक फायदा झाला आणि जी.एन. जोशी यांचा एचएमव्हीत प्रवेश झाला.
२०१० मोनॅको ग्रांप्री
२०१० मोनॅको ग्रांप्री (अधिकृत फॉर्म्युला वन ग्रांप्री डी मोनॅको २०१०) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी मे १६, इ.स. २०१० रोजी मोंटे कार्लो, मोनॅको येथील सर्किट डी मोनॅको येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची सहावी शर्यत आहे.
जी.एन. जोशी
जी. एन. जोशींच्या भावगीतांच्या कॉम्पॅक्ट डिस्क्स
जी.एन. जोशींच्या जन्म शताब्दी वर्षात म्हणजे २००९ साली, एचएमव्हीने जोशींना मानवंदना देण्यासाठी कंपनीने त्यांच्या आवाजातील इ.स. १९३५ सालापासूनच्या जुन्या ४३ भावगीतांच्या ‘स्वरगंगेच्या तीरी’ नावाचा दोन सीडींचा संच बाजारात आणला असून त्यात जोशी यांच्या आवाजातील फिरत, लयकारी, खटके-मुरके याचा आस्वाद रसिकांना घेता येतो.
२०१० मोनॅको ग्रांप्री
७८ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत मार्क वेबर ने रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी जिंकली. सेबास्टियान फेटेल ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली व रोबेर्ट कुबिचा ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली.
जी.एन. जोशी
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
२०१० मोनॅको ग्रांप्री
पात्रता फेरी
तळटिपा:
प्रभाकर नारायण परांजपे
प्रा. प्रभाकर नारायण परांजपे हे पुणे विद्यापीठाच्या संज्ञापन व वृत्तपत्रविद्या विभागाचे प्रमुख होते. त्यांनी शुद्धलेखन, मराठी प्रतिशब्द निर्मिती व त्यांचा उपयोग या क्षेत्रात काम केले आहे. ते मराठी अभ्यास परिषद संस्थेचे अध्यक्ष आणि संस्थापक सदस्य आहेत. मराठी अभ्यास परिषदेतर्फे प्रकाशित होणाऱ्या भाषा आणि जीवन ह्या त्रैमासिकाचे ते प्रमुख संपादक आहेत. त्यांची अनुवाद, कथालेखन आणि संपादनपर पुस्तके प्रसिद्ध झाली आहेत. 'कविता दशकाची', 'कविता विसाव्या शतकाची' ह्या संपादित प्रकल्पांचे ते संयोजक होते. (प्रकल्पाचे अन्य संपादक : शांता शेळके, वसंत आबाजी डहाके व नीलिमा गुंडी).
२०१० मोनॅको ग्रांप्री
बाह्य दुवे
वर्ग:मोनॅको ग्रांप्री वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
लक्षद्वीप लोकसभा मतदारसंघ
लक्षद्वीप लोकसभा मतदारसंघ भारताच्या लक्षद्वीप केन्द्रशासित प्रदेशातील एकमेव लोकसभा मतदारसंघ आहे.
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:लक्षद्वीपमधील लोकसभा मतदारसंघ
प्रभाकर नारायण परांजपे
संदर्भसूची
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुशिलाताई पोहनकर
(जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) या लोकप्रिय किराणा घराण्याचे हिंदुस्तानी गायिका आहेत.
पुरस्कार व सन्मान
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अलोरे
अलोरे हे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातल्या चिपळूण तालुक्यातील ४०० हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.
लोकसंख्या
अलोरे हे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातल्या चिपळूण तालुक्यातील ४०० हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ८२८ कुटुंबे व एकूण ३५७३ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर चिपळूण १५ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये १८३० पुरुष आणि १७४३ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक १६८ असून अनुसूचित जमातीचे ४३ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५६५२६५ आहे.
वीज
प्रतिदिवस १२ तासांचा वीजपुरवठा सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.
सिंचन सुविधा
वर्ग:रत्‍नागिरी वर्ग:चिपळूण तालुका वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
सिस्मोग्राफ
सिस्मोग्राफ हे भूकंप मोजण्याचे उपकरण आहे.
वर्ग:भूशास्त्र
यशवंतबुवा महाले
(जन्मदिनांक १६ जून, १९३५ - हयात) हे लोकप्रिय आग्रा घराण्याचे हिंदुस्तानी गायक आहेत.
पूर्वायुष्य
पूर्व जीवन-  यशवंत  मधुसूदन महाले यांचा जन्म मुंबईमध्ये  १६ जून, १९३५  ला झाला. त्यांचे शालेय व महाविद्यालयीन शिक्षण मुंबईत झाले. १९५५ साली त्यांनी ओरिएंटल  लाइफ इन्शुरन्स कंपनी मध्ये असिस्टंट म्हणून नोकरी स्वीकारली. १९५६ मध्ये लाइफ इन्शुरन्स कॉर्पोरेशन स्थापन झाल्यावर त्यांची लखनऊ येथे बदली झाली. चाळीस वर्षे एलआयसी मध्ये विविध जबाबदाऱ्यांच्या पदांवर काम करून १९९५ मध्ये ते चीफ प्रोटोकॉल ऑफिसर (प्रमुख शिष्टाचार अधिकारी) अशा संवेदनशील पदावरून निवृत्त झाले.
सांगीतिक शिक्षण- १९६३ साली त्यांनी भातखंडे संगीत विद्यापीठ, लखनौ मधून मास्टर ऑफ म्युझिक ही पदवी प्राप्त केली. सुरुवातीला पंडित विनायकराव लेले व पंडित गोविंद नारायण नातू यांचेकडे ख्याल गायकीचे व नंतर उस्ताद  रहीमुद्दिन खाँ यांचेकडे ध्रुपद धमार गायकीचे शिक्षण घेतले. ख्याल व ध्रुपद धमार गायकीचे प्रगत शिक्षण त्यांनी १४ वर्षे   गुरू-शिष्य परंपरेने आचार्य श्री ना रातंजनकर यांचेकडे घेतले. त्यांच्या निधनानंतर पंडित के जी गिंडे यांचे १९७४ ते १९९४ असे दीर्घकाळ त्यांना मार्गदर्शन मिळाले.
सांगीतिक कारकीर्द
१) जवळ जवळ २५ वर्षे अनेक गायक गायिकांना परीक्षांसाठी व कार्यक्रम सादरीकरणामध्ये मार्गदर्शन;
२) मुंबई विद्यापीठाच्या संगीत विभागात पोस्ट ग्रॅज्युएट विद्यार्थ्यांसाठी अभ्यागत प्राध्यापक;
३) भातखंडे संगीत विद्यापीठ व इतर विद्यापीठात संगीत प्रवीण व डॉक्टरेट साठी परीक्षक;
४) सेन्टर फॉर कल्चरल रिसोर्सेस अँड ट्रेनिंग यांच्या परीक्षक मंडळामध्ये २३ वर्षे सहभाग;
५) विद्यापीठांमध्ये तसेच संगीत महाविद्यालयांमध्ये गायनाचे व लेक्चर डेमॉन्स्ट्रेशनचे कार्यक्रम;
६) आचार्य रातंजनकर फाउंडेशन, मुंबई चे २० वर्षे ट्रस्टी;
७) आकाशवाणी मुंबई साठी स्थानिक ऑडिशन समिती तसेच शास्त्रीय संगीताला वाहिलेल्या अनेक कार्यक्रमांची निर्मिती
व मुलाखतींमध्ये सहभाग.
भातखंडे संगीत परंपरेचे जतन व संवर्धन-
१) आचार्य रातंजनकर यांनी देशभरातील, विविध मासिकात लिहिलेल्या १२६ लेख, व केलेल्या भाषणांचे संपादन करून “Aesthetic Aspects of India’s Musical Heritage” या पुस्तकाचे प्रकाशन (१९९२);
२) आचार्य रातंजनकर यांनी “चतुर्दंडी प्रकाशिका” या पंडित व्यंकटमखी यांच्या ग्रंथाच्या केलेल्या हिंदी भाषांतराच्या पुस्तकाचे प्रकाशन (२०१५);
३) आचार्य रातंजनकर यांनी महाराष्ट्र विद्यापीठ ग्रंथ निर्मिती यांचेसाठी लिहिलेल्या व श्रीरंग संगोराम यांनी हिंदीमध्ये भाषांतरित केलेल्या - “संगीत परिभाषा विवेचन ” या पुस्तकाचे प्रकाशन (२०००);
४) पंडित के जी  गिंडे यांनी रचलेल्या बंदिशींचे नोटेशन सह “सुजनसुतमंजिरी” या पुस्तकाचे व सीडीचे प्रकाशन (२०१४);
५) “ गीत समूह ” या पंडित गोविंद नारायण नातू  यांच्या बंदिशीच्या पुस्तकांचे व सीडीचे प्रकाशन (२०१५);                   ६) आचार्य रातंजनकर यांनी रचलेल्या ५१४ बंदिशींच्या “ अभिनव गीत मंजिरी ” या तीन भागात असलेल्या पुस्तकांच्या नवीन आवृत्तीचे व पंडित के जी गिंडे व यशवंत महाले यांनी गायिलेल्या सीडी चे प्रकाशन (२०१६);
सावंगी (कळंब)
सावंगी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
यशवंतबुवा महाले
सांगीतिक कारकीर्द
७) “ आग्रा घराना- परंपरा और बंदिशे “ ह्या आग्रा घराण्याच्या पारंपरिक १४८ बंदिशी असलेल्या पुस्तकाचे नोटेशन व सीडी सहित प्रकाशन (२०१९);
सावंगी (कळंब)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
यशवंतबुवा महाले
सांगीतिक कारकीर्द
९) “सुजन दास” या नावाने शब्द व स्वरबद्ध केलेल्या १४० बंदिशींचे नोटेशन व सीडी सहित “ यश संगीतामृत ” या पुस्तकाचे प्रकाशन (२०१०/२०१४)
११) संगीत रिसर्च अकॅडमी, कलकत्ता यांचे साठी व इतर अनेक मासिके व समारोहांसाठी संगीत विषयावर विस्तृत लेखन.
पुरस्कार व सन्मान
“स्वरसाधना रत्न” पुरस्कार (२००७); “जीवन गौरव” पुरस्कार दादर-माटुंगा कल्चरल सेंटर (२०१३);   स्वरव्रती  पुरस्कार (अल्लादियाखाँ ट्रस्ट) (२०१५); पंडित जानोरीकर संगीत भूषण पुरस्कार (२०१५) ; “स्वामी वल्लभदास सन्मान पुरस्कार” (२०१८); मुंबई युनिव्हर्सिटीच्या संगीत विभागाच्या सुवर्णमहोत्सवानिमित्त विशेष पुरस्कार (२०१९-२०२०).
जटायू (रामायण)
रामायणानुसार, जटायू (संस्कृत: जटायु) हा गृध जातीचा एक पक्षी होता. गरुडाचा भाऊ अरुण व त्याची पत्‍नी अरुणा यांच्या दोन पुत्रांपैकी एक पुत्र होता. (दुसरा पुत्र संपाती). हा अयोध्येचा इक्ष्वाकुकुलीन राजा दशरथ याचा जुना मित्र होता. रावण हा सीतेस पुष्पक विमानातून पळवून नेत असताना त्यास रोखण्याचा प्रयत्‍न त्याने केला; पण रावणाने तलवारीने त्याचे पंख छाटून टाकले.
बीड शहरातील जटाशंकर मंदिराचा संबंध थेट रामायणाशी जोडणाऱ्या दंतकथा प्रचलित आहेत. रामायणानुसार, रावण हा रामपत्नी सीतेस पुष्पक विमानातून पळवून नेत असताना त्यास रोखण्याचा प्रयत्‍न जटायू नावाच्या गिधाडाने केला, पण रावणाने तलवारीने त्याचे पंख छाटून टाकले. मृत्यूला कवटाळताना त्याने रामाला ही हकीकत सांगितली. जटायूची आठवण म्हणून बीडमधल्या त्या जागी, देवगिरीच्या यादवांच्या काळात जटाशंकर मंदिर बांधले आहे, असे म्हणतात.
मतभेद
जटायू हा पक्षी नसून गिधाडांसारखा दिसणाऱ्या पिसांचा मुखवटा व पंख लावणारा गृध्र टोळीतील एक मनुष्यच होता, असे काही अभ्यासकांनी मांडले आहे.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा
लुई ब्रेल
(जानेवारी ४ १८०९ - जानेवारी ६ १८५२) हे फ्रेंच शास्त्रज्ञ, लेखक, शिक्षक होते. यांनी अंध व्यक्तींसाठी बोटांच्या सहय्याने वाचनाची पद्धत / लिपी विकसीत केली. यांचा जन्म फ्रान्सच्या कुपव्रे नामक एका खेड्यात, गरीब आणि कष्टकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील सायमन-रेने ब्रेल हे एक जिनगर (घोड्याचे खोगीर, इ. कातडी माल तयार करणारे कारागीर) होते. तर आई मोनीक बॅरन ही एका शेतकऱ्याची मुलगी होती. दोन बहिणी आणि एका भावाच्या पाठीवर जन्मलेला लुई सगळ्यांचा लाडका होता. लुईच्या वडिलांची स्वतःची कार्यशाळा होती आणि ते दिवसभर आपल्या कार्यशाळेत कार्यमग्न असत.
बालपण
चालायला लागल्यापासूनच लुई आपल्या वडिलांसह त्यांच्या कार्यशाळेत जात असे आणि वडिलांचे अनुकरण करण्याचा प्रयत्न करीत असे. वडिलांचे छोट्या लुईकडे सतत लक्ष राहत असे आणि ते त्याला आपल्या हत्यारांपासून दूर ठेवत. लुई तीन वर्षांचा असतांना एक दिवस त्याचे वडील कोणाशीतरी बोलत आपल्या कार्यशाळेबाहेर गेले, तेवढ्यात लुईने वडिलांचे अनुकरण करण्याच्या नादत त्यांची एक आरी उचलली आणि अनावधानाने ती त्याच्या एका डोळ्यात घुसली. लुई जागेवरच बेशुद्ध होऊन पडला. त्याच्या डोळ्यावर आधी काही स्थानिक उपचार करण्यात आले आणि नंतर जवळच्या खेड्यातील एका नेत्रतज्ज्ञाने त्याच्यावर उपचार केले. काही वेळाने लुईला आराम पडला पण त्याच्या डोळ्याला संसर्ग झाला होता. एका डोळ्याला झालेला संसर्ग वाढत दुसऱ्या डोळ्यापर्यंत गेला आणि एका वर्षात लुईचे दोन्ही डोळे पूर्णपणे खराब झाले, लुई दोन्ही डोळ्यांनी आंधळा झाला.
शिक्षण
लहानपणापासून लुई स्वावलंबी होता. त्याला पालकांकडून नेहमी प्रोत्साहन मिळत असे. स्पर्श आणि वासाच्या सहाय्याने छोटा लुई अनेक वस्तु सहज ओळखत असे आणि स्वतःची कामे स्वतःच करीत असे. १८१६ च्या सुमारास लुईच्या गावात ऍबे जाक पॅलुय नामक एक पाद्री आले. त्यांच्या मदतीने लुईचे शिक्षण सुरू झाले. सुरुवातीला त्यांनी लुईला वासाच्या आणि स्पर्शाच्या सहाय्याने वस्तु परिचय करून दिला, तसेच संगीत आणि बायबलचे शिक्षणही सुरू झाले. पुढे सुमारे एक वर्षाने लुईला त्याच्या गावातीलच सामान्य मुलांच्या शाळेत पाठविण्यात आले. अभ्यासात लुई हुशार होता, केवळ श्रवणाच्या जोरावर त्याने केलेली प्रगती पाहून अनेकांना आश्चर्य वाटे. या शाळेत लुई दोन वर्षे शिकला आणि त्यामुळे लुईला अनेक विषयात आवड निर्माण झाली.
पुढे पाद्री पॅलुय यांनी अनेक प्रयत्न करून पॅरीस येथील अंध मुलांच्या शाळेत (इन्स्टिट्युशन रोयाल्स देस जून्स ऍव्युग्लेस) लुईला प्रवेश मिळवून दिला. अंध मुलांसाठीच्या या जगातील पहिल्या शाळेत प्रवेश घेणारा लुई सगळ्यात लहान वयाचा विद्यार्थी होता. इतिहास, भूगोल, गणित, फ्रेंच, ग्रीक, संगीत असे अनेक विषय लुई या शाळेत सहजपणे शिकला, त्याने अनेक बक्षिसेही मिळविली. सहा वर्षात लुईने शाळेतील अभ्यासक्रम पूर्ण केला आणि तो त्याच शाळेत स्वयंसेवक, शिक्षक म्हणून काम करू लागला.
वर्ग:फ्रेंच शास्त्रज्ञ वर्ग:फ्रेंच लेखक वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १८०९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८५२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख लुई अत्यंत शांत स्वभावाचे होते त्यांनी सर्वच विषय विद्यार्थ्यांना शिकवणे सुरू ठेवले आयुष्यभर शिक्षण देण्याचे कार्य करत अनेक विद्यार्थी विद्यार्थ्यांनी प्रती त्यांचे हात मी त्याचे नाते जडले मरणोत्तर काळात देखील त्यांनी आपल्या सर्व वस्तू विद्यार्थ्यांना भेट देऊन जगाचा निरोप घेतला.
४७१इंजिनिअर ब्रिगेडियर
४७१(इंजिनिअर) ब्रिगेड ही भारताच्या सैन्यातील एक डिव्हिजन आहे.
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड्स आहेत. लेफ्टनेंट जनरल डिव्हीजनचे नेतृत्व करतो. ४७१(इंजिनिअर) ब्रिगेड नेतृत्व मेजर करत आहेत.(इ.स. २०१९)
वर्ग:भारतीय सैन्य
त्रिंकोमाली
त्रिंकोमाली (तिरुकोणमलै) (तमिळ: திருகோணமலை, सिंहला: තිරිකුණාමළය तिंकुमलय) हे एक श्रीलंका देशामधील बंदराचे तसेच पर्यटनाचे प्रसिद्ध ठिकाण आहे व कॅंडी शहरापासून ११० किमी अंतरावर आहे.
वर्ग:श्रीलंकेतील शहरे
हेरंब कुलकर्णी
हेरंब कुलकर्णी हे एक मराठी लेखक आहेत. तॆ वैचारिक आणि विशेषतः शिक्षणविषयक लेखन करतात. ते वात्रटिकाही करतात. हेरंब कुलकर्णी हे इ.स. २००६ च्या वर्षभरात साधना साप्ताहिकाच्या संपादक मंडळात होते.
दारूबंदीसाठी चाललेल्या अनेक आंदोलनांमध्ये त्यांचा सक्रीय सहभाग आहे. या लढ्याला अभ्यासातून धोरणात्मक पाया देण्याचे काम ते करत आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक
करोल बाग लोकसभा मतदारसंघ
करोल बाग हा दिल्लीमधील एक लोकसभा मतदारसंघ आहे. १९ फेब्रुवारी २००८ रोजी हा मतदारसंघ रद्द करण्यात आला.
वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:दिल्लीमधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ
वडाळेवाणी
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
वाडा (निःसंदिग्धीकरण)
वाडा हा शब्द अनेक अर्थांनी वापरला जातो --
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
विंडोज सर्व्हर २००८ आरटू
वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज वर्ग:रिकामी पाने
Windows Server 2008 Windows Server 2008 Windows Server 2008
अहमदाबाद–वडोदरा द्रुतगतीमार्ग
राष्ट्रीय गतिमार्ग १ अथवा अहमदाबाद-वडोदरा गतिमार्ग अमदावाद व वडोदरा या शहरांदरम्यान जलद रस्तावाहतुकीसाठी बांधलेला भारतातील पहिला गतिमार्ग आहे.
वर्ग:भारतातील द्रुतगतीमार्ग
विनोद शिरसाठ
विनोद शिरसाठ हे एक मराठी लेखक आहेत. ते २४ आॅगस्ट २०१३ रोजी साधना साप्ताहिकाचे मुख्य संपादक झाले.
रिव्हरसाइड मैदान
रिव्हरसाईड मैदान इंग्लंड च्या ड्युरॅम काउंटी मधील चेस्टर-ल-स्ट्रीट येथे स्थित असलेले मैदान आहे. हे मैदान ड्युरॅम काउंटी क्रिकेट क्लब यांचे घरचे मैदान असून येथे अनेक आंतरराष्ट्रीय सामने झाले आहेत.
विनोद शिरसाठ
विनोद शिरसाठ यांनी लिहिलेली पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक
रिव्हरसाइड मैदान
प्रायोजकत्वाच्या कारणामुळे अधिकृतपणे एमिरेट्स रिव्हरसाईड म्हणून संबोधले जाते.
वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट मैदाने
फिलिपिन पेसो
फिलिपाईन पेसो हे फिलिपाईन्स देशाचे राष्ट्रीय व अधिकृत चलन आहे.
टिपा
वर्ग:फिलिपिन्स वर्ग:चलने
औरैया जिल्हा
''हा लेख औरैया जिल्ह्याविषयी आहे. औरैया शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
याचे प्रशासकीय केंद्र औरैया येथे आहे.
तालुके
वर्ग:औरैया जिल्हा वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील जिल्हे
६६ (संख्या)
६६-सहासष्ठ  ही एक संख्या आहे, ती ६५  नंतरची आणि  ६७  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 66 - sixty-six.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
साखरोली
साखरोली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
घनगड
शिवाजी ट्रेल्‍स नावाच्या दुर्ग संवर्धन संस्थेने या गडाची डागडुजी केली आहे.(सप्टेंबर २०१३)
कुटुंबासमवेत या किल्ल्यावर एक दिवस आरामशीर घालवू शकतो.
कसे जाल ?
आणि तिसरा मार्ग म्हणजे लोणावळा वरून. इकडून अंतर जरा जास्त आहे,
गडावरील राहायची सोय
गडावर राहण्यासाठीची सोय आहे. वर गेल्यावर एक गुहा आहे तिथे ७-८ जण झोपू शकतात. पाण्याचे एक टाके आहे, ते पाणी पिण्यासाठी योग्य आहे.
गडावरील खाण्याची सोय
गडावर खाण्याची काहीच सोय नाही. स्वतः येतांना घेऊन यावे. किंवा वर आल्यावर आपण बनवून खाऊ शकता. किंवा गडाच्या पायथ्याशी एकोले गाव आहे. जिथे राहण्याची व खाण्याची सोय आपण गावकऱ्यांकडे करू शकतो.
जाण्यासाठी लागणारा वेळ
गडावर जाण्यासाठी ट्रेकर असाल तर 30 मी. खूप झाले आणि नवीन असाल तर १/१:३० तास लागतो.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले वर्ग:पुणे जिल्हा
युनिक्स
युनिक्स (अधिकृत ट्रेडमार्क UNIX®) संगणक प्रणाली सर्वप्रथम बेल प्रयोगशाळेतील कर्मचाय्रानी १९६९ मध्ये बनविली. यात केन थॉमसन, डेनिस रिची आणि डग्लस मॅक्लिरॉय इत्यादींचा समावेश होता. युनिक्स ही सी या प्रोग्रामिंग लॅंग्वेजमध्ये लिहिलेली सिस्टीम आहे. युनिक्स या सिस्टिमवर एकाच वेळी अनेक लोक वेगवेगळ्या प्रकारची कामे करू शकतात. संगणकाच्या प्रकारावर किंवा त्यातील हार्डवेअरवर ही सिस्टीम अवलबून नसते.
भाग
युनिक्सचे तीन मुख्य भाग पडतात. कर्नल, शेल आणि युटीलीटीज.
कर्नल
कर्नल (इंग्लिश भाषा:kernal) हा सिस्टीमचा सर्वात आतील महत्त्वाचा भाग (गाभा) होय. हा भाग मशीनच्या मेमरीचे व्यवस्थापन करतो. सीपीयुच्या कामाचे व्यवस्थापन करतो, जेणेकरून प्रत्येक युजर आपले काम व्यवस्थितपणे करू शकेल, डेटाचे वहन करण्यास मदत करतो व शेल कडून येणाच्या सूचनांचा अर्थ लावून त्याप्रमाणे काम करून घेतो.
शिपूर
शिपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील मिरज तालुक्यातील एक गाव आहे.
युनिक्स
शेल
शेल (इंग्लिश भाषा:shell) हा भाग येणारी प्रत्येक सूचना कर्नल कडे प्रक्रिया करण्यासाठी पाठवतो व त्याची उत्तरे परत मॉनिटरवर दाखवतो. युनिक्स सिस्टीम सुरुवात झाल्यानंतर स्क्रीनवर शेलचा एक कमांड प्रॉम्ट दिसू लागतो. या प्रॉम्प्टनंतर तुम्हाला तुमच्या सूचना टाईप करता येतात.
शिपूर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
युनिक्स
युटीलीटीज
युटीलीटीज (इंग्लिश भाषा:utilities) या भागामुळे सिस्टिममध्ये वेगवेगळ्या प्रकारच्या सूचना देता येतात.
शिपूर
संदर्भ
वर्ग:मिरज तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
युनिक्स
संदर्भ
वर्ग:युनिक्स
दिल्ली सदर लोकसभा मतदारसंघ
दिल्ली सदर हा दिल्लीमधील एक लोकसभा मतदारसंघ आहे. १९ फेब्रुवारी २००८ रोजी हा मतदारसंघ रद्द करण्यात आला.
वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:दिल्लीमधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ
श्री जयवर्धनेपुरा कोट
वर्ग:श्रीलंकेतील शहरे वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
सावरगाव (कळंब)
सावरगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
यावल तालुका
यावल हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील जळगाव जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
४ (आर्मड) ब्रिगेड
४(आर्मड ब्रिगेड ही भारताच्या सैन्यातील एक डिव्हिजन आहे.
सेंट डेनिस
वर्ग:रेयूनियों वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
४ (आर्मड) ब्रिगेड
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड्स आहेत. लेफ्टनेंट जनरल डिव्हीजनचे नेतृत्व करतो. ४(आर्मड) ब्रिगेड नेतृत्व मेजर करत आहेत.(इ.स. २०१९)
वर्ग:भारतीय सैन्य
आग्रा
आग्रा (हिंदी लेखनभेद: आगरा) हे भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यामधील एक मोठे शहर आहे. आग्रा शहर उत्तर प्रदेशच्या पश्चिम भागात यमुना नदीच्या काठावर लखनौपासून ३७८ किमी पश्चिमेस व नवी दिल्लीपासून २०६ किमी दक्षिणेस वसले आहे. उत्तर प्रदेशमधील सर्वात मोठ्या शहरांपैकी एक असलेल्या आग्राची लोकसंख्या २०११ साली १७ लाख होती.
ताजमहाल, आग्रा किल्ला व फत्तेपूर सिक्री ह्या तीन ऐतिहासिक व युनेस्कोची जागतिक वारसा स्थाने असलेले आग्रा भारतातील सर्वात लोकप्रिय पर्यटनस्थळांपैकी एक आहे.
इतिहास
आग्राचा उल्लेख महाभारतामध्ये देखील केला गेला आहे. इ.स. १५०६ साली लोधी सुलतान सिकंदर लोधीने आपली राजधानी दिल्लीहून आग्र्याला हलवली. सिकंदर लोधीचा पुत्र इब्राहिम लोधी १५२६ साली पानिपतच्या पहिल्या लढाईमध्ये ठार झाला व मुघल सम्राट बाबरची आग्र्यावर सत्ता आली. मुघल साम्राज्यकाळ आग्र्यासाठी दैदिप्यमान ठरला व येथे अनेक मुघल इमारती व वास्तू उभारल्या गेल्या. बाबरनंतर हुमायून, अकबर, जहांगीर, शाह जहान ह्या मुघल सम्राटांच्या कारकिर्दीत आग्रा हे साम्राज्याचे राजधानीचे शहर राहिले.
अकबरने आग्र्यामध्ये लाल किल्ला व आग्र्याबाहेर फतेहपूर सिक्री ह्या वास्तू बांधल्या. शाह जहानने आपली दिवंगत पत्नी मुमताज महल हिच्या स्मरणार्थ मोठे स्मरक उभारण्याचे ठरवले व यमुनेच्या काठावर १६५३ साली ताजमहाल बांधून पूर्ण झाला. १६८९ साली शाह जहानने राजधानी शाहजहानाबाद (जुनी दिल्ली) येथे हलवली.
शाहजहानचा मुलगा औरंगजेब ह्याने बापाला कैदेत टाकून सत्ता बळकावली व मुघल साम्राज्याची राजधानी पुन्हा आग्र्याला आणली. १६६६ मध्ये औरंगजेबाने शिवाजी महाराजांना भेटीसाठी आग्र्याला बोलावले. १२ मे १६६६ रोजी औरंगजेबाच्या दरबारात त्याच्या कनिष्ठ सरदारांच्या मागे उभे केल्यामुळे महाराज खवळले व त्यांनी दरबार सोडण्याचा निर्णय घेतला. औरंगजेबाने त्यांना त्वरित अटक करवून कैदेत टाकले. ३ महिने कैदेत राहिल्यानंतर शिवाजी महाराज पुत्र संभाजीसह १७ ऑगस्ट १६६६ रोजी मिठाईच्या पेटाऱ्यांत लपून कैदेमधून सर्वांना चकवत साहस पराक्रम दाखवत निसटले. आग्र्याहून सुटका हा शिवाजी महाराजांच्या जीवनातील एक महत्त्वाचा प्रसंग मानला जातो.
मुघल साम्राज्याचा अस्त झाल्यानंतर मराठे नी या वर राज्य केले 1785 ते १८०३ साली आग्रा मराठा साम्राज्यआले.1803 मध्ये ब्रिटिश कडे आल. १८३५ मध्ये ब्रिटिशांनी येथे आग्रा प्रांताची निर्मिती केली. १९४७ मधील भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर राजधानी दिल्लीच्या जवळ स्थित असल्यामुळे आग्र्याचे राजकीय महत्त्व कायम राहिले.
ताजमहाल
ताजमहाल हे आग्र्यामधील सर्वात लोकप्रिय पर्यटनस्थळ आहे व आग्र्याला सर्रास ताजचे शहर म्हणून ओळखले जाते. मुघल सम्राट शाह जहान ह्याने आपली पत्नी मुमताज महलच्या मृत्यूनंतर तिच्यासाठी एक स्मारक म्हणून १६५३ साली ताजमहालाची निर्मिती केली. ताज महाल जगातील सात नव्या आश्चर्यांपैकी एक व युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.
६७ (संख्या)
६७-सदुसष्ठ  ही एक संख्या आहे, ती ६६  नंतरची आणि  ६८  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 67 - sixty-seven.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
आग्रा
फत्तेपूर सिक्री
फत्तेपूर सिक्री हे शहर अकबराने १५६९ साली आग्र्याच्या ३५ किमी पश्चिमेस वसवले व आपली राजधानी तेथे हलवली. परंतु येथील पाणी टंचाईमुळे अकबराला राजधानी पुन्हा आग्र्याला हलवणे भाग पडले. फत्तेपूर सिक्री किल्ल्याचे मुख्य प्रवेशद्वार - बुलंद दरवाजा हे जगातील सर्वात मोठे प्रवेशद्वार मानले जाते.
इत्माद-उद-दौला
इत्माद-उद-दौला हे यमुनेच्या काठावरील एक मुघल थडगे जहांगीरची पत्नी नूर जहानने आपल्या पित्याच्या स्मरणार्थ बांधले. ह्याची वास्तूरचना ताजमहालासोबत मिळतीजुळती असून ताजमहालाची संकल्पना इत्माद-उद-दौलावरूनच घेण्यात आली असे मानले जाते.