cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गुळवंची
पार्श्वभूमी
गावची लोकसंख्या २७०६ आहे.
गावामध्ये श्री प्रभाकर स्वामी महाराज मंदिर आहे.
गावचे पोलीस पाटील तानाजी संभाजी यादव आहेत.
गावामध्ये मध्यम वर्गीय लोकांची संख्या जास्त आहे.
गावामध्ये जिल्हा परिषद शाळा माध्यमिक शाळा आहेत.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर सोलापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
टाटा नॅनो
टाटा नॅनो (इंग्लिश भाषा: Tata Nano) ही टाटा मोटर्स कंपनीने बनवलेली नवीन चारचाकी (कार) आहे. टाटा नॅनो ही जगातील सर्वात स्वस्त प्रवासी कार आहे. ह्या कारची किंमत साधारण १ लाख रुपये ($ २०००) आहे. २३ मार्च २००९ रोजी टाटा समूहाचे अध्यक्ष रतन टाटा ह्यांनी मुंबईमध्ये ह्या कारला सादर केले. भारतातील तसेच जगभरातील बातमीदारांनी टाटा नॅनोचे २१ व्या शतकातील क्रांतिकारी कार असे स्वागत केले होते.
लुक पोमेर्सबाच
वर्ग:पंजाब किंग्स माजी खेळाडू
टाटा नॅनो
विक्री
भारतीय स्टेट बँकेच्या शाखांमध्ये टाटा नॅनोच्या नोंदणीसाठीचे अर्ज उपलब्ध झाले होते. वेबसाईटवर टाटा नॅनोच्या किमतीसंबंधी तसेच या मोटारी विषयीची सर्व माहिती उपलब्ध करून देण्यात आली होती. नोदणीअर्जाची किंमत तीनशे रुपये ठेवली होती. या अर्जासोबत गिऱ्हाइकांनी तीन हजार रुपये आगामी शुल्क भरले. ३ एप्रिल ते २५ एप्रिल या कालावधीत स्टेट बँकेत टाटा नॅनोची नोंदणी झाली. नोंदणी केलेल्या ग्राहकांना टाटा नॅनोची जुलैपर्यंत प्रतीक्षा करावी लागली. एक लाख नॅनोची लॉटरी पद्धतीने प्रथम विक्री केली गेली. नोंदणी केलेल्या ग्राहकांना जोपर्यंत नॅनो मिळत नाही तोपर्यंत ग्राहकांनी भरलेल्या तीन हजार रुपयांच्या शुल्कावर टाटा मोटर्सने व्याजदेखील दिले.
नॅनोची चार माॅडेल्स आहेत. नॅनो (नॉर्मल) रुपये, दुसरे मॉडेल (नॉन मेटॅलिक), तिसरे मेटॅलिक आणि चौथे टॉप मॉडेल (एलएक्स -युरो ३)..
१७ जुलै २००९ रोजी नॅनोचे वितरण चालू झाले. लकी ड्रॉ पद्धतीने मुंबईचे अशोक विचारे 'नॅनो'चे पहिले मानकरी ठरले.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:टाटाची वाहने
बेलदरा
बेलदरा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील उमरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:उमरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
माजलगाव धरण
माजलगाव धरण हे महाराष्ट्रातील बीड जिल्ह्यातील सिंधफणा नदीवर सिंचन व जलविद्युतनिर्मितीसाठी बांधलेले धरण आहे. मातीचा भराव व दगडी बांधकाम असलेल्या या धरणाची लांबी ६४८८ मीटर असून कमाल उंची ३५.६० मीटर आहे.
दरवाजे
प्रकार	: S - आकार
लांबी	: २३९ मी.
संख्या व आकार	: १६, (१२ X ८ मी)
पाणीसाठा
क्षेत्रफळ : ७६  चौरस कि.मी.
क्षमता :  ४५३.६४ दशलक्ष घनमीटर
वापरण्यायोग्य क्षमता :  ३११.३४ दशलक्ष घनमीटर
ओलिताखालील क्षेत्र :  ७८१३ हेक्टर
ओलिताखालील गावे :  २०
उजवा कालवा
लांबी :  १६५ कि.मी.
क्षमता :  ८३.६० घनमीटर / सेकंद
ओलिताखालील क्षेत्र :  १३१५२० हेक्टर
ओलिताखालील शेतजमीन :  ११९४०० हेक्टर
वर्ग:बीड जिल्हा वर्ग:भारतातील धरणे वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे वर्ग:बीड जिल्ह्यातील धरणे
पाब्लो नेरुदा
पाब्लो नेरुदा (स्पॅनिश: Pablo Neruda; १२ जून १९०४ - २३ सप्टेंबर १९७३) हे नेफ्ताली रिकार्दो रेयेस बासोआल्तो (Neftali Ricardo Reyes Basoalto) ह्या लोकप्रिय चिलीयन कवी, राजकारणी व मुत्सद्याचे टोपणनाव होते. वयाच्या १४व्या वर्षापासून कविता करणाऱ्या नेरुदाला १९७१ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. गॅब्रियेल गार्सिया मार्केझ ह्या कोलंबियन लेखकाच्या मते नेरुदा २०व्या शतकामधील जगातील सर्वोत्तम कवी होता.
१९७३ साली घडलेल्या लष्करी बंडामध्ये आयेंदेला राष्ट्राध्यक्षपदावरून हाकलून ऑगुस्तो पिनोचे ह्या लष्करी अधिकाऱ्याने चिलीची सत्ता बळकावली व नेरुदाचे चिलीमध्ये मार्क्सवाद रुजवण्याचे स्वप्न भंग पावले. ह्याच वर्षी त्याचे कर्करोगामुळे निधन झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:चिलेच्या व्यक्ती वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
विखाणी
विखाणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
मोपा
मोपा हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या पेडणे तालुक्यातील ८७५.३७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.
भौगोलिक स्थान व लोकसंख्या
मोपा हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या पेडणे तालुक्यातील ८७५.३७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात २४३ कुटुंबे व एकूण १०८२ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर पेडणे १२ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये ५४४ पुरुष आणि ५३८ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ६८ असून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ६२६६४७ आहे.
२०१२ सुपर ८ टी२० चषक
२०१२ फैसल बँक सुपर ८ टी२० चषक  हा फैसल बँक सुपर ८ टी२० चषक स्पर्धेचा दुसरा हंगाम २५ मार्च ते १ एप्रिल दरम्यान रावळपिंडी शहरात खेळवला गेला. स्पर्धे दरम्यान एकूण १५ सामने खेळवले गेले. सियालकोट स्टॅलियन्स संघ ही स्पर्धा जिंकुन २०१२ २०-२० चँपियन्स लीग स्पर्धेसाठी पात्र झाला.
मोपा
शैक्षणिक सुविधा
गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहे. गावात २ शासकीय प्राथमिक शाळा आहेत. गावात १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा तोरशे येथे ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा पेडणे येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय पेडणे ग्रामीण येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय बांदोडा येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय बांबोळी येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था पेन्हा-दि फ्रॅन्का येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक पणजी येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा तुये येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र पेडणे येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा पेन्हा-दि फ्रॅन्का येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्रसूति व बालकल्याण केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील ॲलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
२०१२ सुपर ८ टी२० चषक
बाह्य दुवे
वर्ग:पाकिस्तान टी२० लीग
मोपा
स्वच्छता
गावात उघडी गटारव्यवस्था आहे. सांडपाणी थेट जलस्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश नाही.गावात सार्वजनिक स्वच्छतागृह नाही.
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील उपपोस्ट ऑफिस १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४०३५१२ आहे. गावात दूरध्वनी उपलब्ध आहे. गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील मोबाईल फोन सुविधा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील इंटरनेट सुविधा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील खाजगी कूरियर १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे. गावात खाजगी बस सेवा उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील रेल्वे स्थानक १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात टॅक्सी उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील टॅक्सी १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात व्हॅन उपलब्ध आहे. गावात ट्रॅक्टर उपलब्ध नाही. सर्वात जवळील समुद्र व नदीवरील बोट सेवा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील राष्ट्रीय महामार्ग ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील राज्य महामार्ग १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. जिल्यातील मुख्य रस्ता गावाला जोडलेला आहे. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता गावाला जोडलेला नाही.सर्वात जवळील जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वाहतुकीयोग्य जलमार्ग ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात एटीएम नाही.सर्वात जवळील एटीएम १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात व्यापारी बँक आहे. गावात सहकारी बँक नाही.सर्वात जवळील सहकारी बँक १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील शेतकी कर्ज संस्था १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे.गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे. गावात मंडया / कायमचे बाजार नाहीत. सर्वात जवळील मंडया / कायमचे बाजार १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील आठवड्याचा बाजार १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र)  १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे. गावात आशा स्वयंसेविका उपलब्ध आहे. गावात समाज भवन (टीव्ही सह/शिवाय) उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील समाज भवन (टीव्ही सह/शिवाय) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात क्रीडांगण उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील क्रीडांगण १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात खेळ / करमणूक केंद्र उपलब्ध आहे. गावात चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात सार्वजनिक ग्रंथालय उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सार्वजनिक ग्रंथालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात वृत्तपत्र पुरवठा उपलब्ध आहे. गावात विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आहे. गावात जन्म व मृत्यू नोंदणी कार्यालय नाही.सर्वात जवळील जन्म व मृत्यू नोंदणी कार्यालय ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
वीज
गावात घरगुती व व्यापारी वापरासाठी प्रतिदिनी २४ तास आणि शेतीसाठी १२ तास वीजपुरवठा होतो.
प्रस्तावित ग्रीनफिल्ड आंतरराष्ट्रीय मोपा विमानतळ
सध्या गोव्यात दाभोळी येथे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ कार्यरत आहे. भविष्यातील विस्तारासाठी नागरी विमान मंत्रालयाने मोपा परिसरात ग्रीनफिल्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ उभारण्याचा प्रकल्प प्रस्तावित केला आहे. २००२ पासून हा विमानतळ अनेक कारणांनी चर्चेत आहे. या प्रकल्पाला २०१२ मध्ये काही परवानग्या मिळाल्या आणि तत्कालीन मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकर यांनी ३ वर्षात पूर्ण करण्याची घोषणा केली. यानंतर विविध पातळ्यांवर या प्रकल्पाला विरोध होत आहे.
जमिनीचा वापर
मोपा ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
ट्युवोड्रोस पहिला, इथियोपिया
ट्युवोड्रोस पहिला इथियोपियाचा सम्राट होता.
वर्ग:इथियोपियाचे सम्राट वर्ग:इ.स. १४१४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुलाणे (दिंडोरी)
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
गोविंदराव अग्नी
१९७०साली गोवा हिंदू असोसिएशनने एकच प्याला हे नाटक रंगमंचावर सादर केले होते. त्याचे संगीत दिग्दर्शन गोविंदराव अग्‍नी यांनी केले होते. पंडित गोविंदराव अग्‍नी यांनी विद्याधर गोखले यांच्या ’चमकला ध्रुवाचा तारा’ या नाटकाला संगीत दिले होते. नाटकातील गीतांचे कवी स्वतः विद्याधर गोखले हेच होते.
गोविंदराव अग्‍नी यांचे संगीत असलेली अन्य गाणी
वर्ग:मराठी गायक
कियारा अडवाणी
कियारा अडवानी ( ३१ जुलै १९९१) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. कियाराने २०१४ साली प्रदर्शित झालेल्या फगली नावाच्या हिंदी चित्रपटाद्वारे बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. २०१६ सालच्या एम.एस. धोनी: द अनटोल्ड स्टोरी ह्या चित्रपटात महेंद्रसिंह धोनीची पत्नी साक्षीच्या भूमिकेत कियारा चमकली.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मायक्रोप्रोसेसर
संदर्भ
वर्ग:इलेक्ट्रॉनिक घटक
पाटणसई
पाटणसई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
लेऑनी कोलमन
लेऑनी अॅन कोलमन (५ फेब्रुवारी, १९७९:टॅमवर्थ, न्यू साउथ वेल्स, ऑस्ट्रेलिया - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेली खेळाडू आहे.
कोलमन उजव्या हाताने फलंदाजी करीत असे. ही यष्टीरक्षक होती.
पुरुषोत्तम खेडेकर
शिवश्री पुरुषोत्तम खेडेकर हे मराठा सेवा संघ या संघटनेचे संस्थापक आहेत. शिवधर्म हा जगातील सतरावा धर्म आहे. अभ्यास व संशोधन करून त्यांनी शिवधर्म स्थापन केला. पुरुषोत्तम खेडेकर यांनी १ सप्टेबंर १९९० रोजी जिल्हा अकोला येथे मराठा सेवा संघाची स्थापना केली. बुलढाणा जिल्हयातील चिखली तालुक्यात अंत्री खेडकर हे त्यांचे मूळगाव आहे. सुरुवातीला मुठभर लोकांना घेवुन दलित बहुजन समाजाच्या प्रश्नासाठी आवाज उठविला. याच मराठा सेवा संघाला माननारा मोठा वर्ग तयार झाला. २७ वर्षा पासुन Z + सुरक्षा नाकारून (संदर्भ हवा) कार्यकर्त्यांच्या हिंमतीवर खेडेकर आजही एकटेच फिरत आहेत. राष्ट्रमाता राजामाता जिजाऊ यांच्या जन्मगावी माहेरी सिंदखेड राजा येथे त्यांनी जिजाऊ जन्मोत्सवाची सुरुवात केली. जिजाऊ सृष्टीवर १२ जानेवारी २००५ साली शिवधर्माची स्थापना झाली. जिजाऊंचे चित्र हीत्यांच्या प्रयत्नाने विधीमंडळात मान्य करून घेण्यातआले. सिंदखेडराजा येथे दरवर्षी जिजाऊ जन्मोत्सवासाठी दरवर्षी सुमारे दहा लाख लोक जमा होतात. याठिकाणी भव्य ग्रंथालय उभारले जाते. पेशाने अभियंता असलेल्या खेडेकर साहेबांनी २१ व्या शतकात विज्ञानावर आधारित समाजबांधणी करून मानवाता वादी मुल्यांची जपणूक करीत बहुजन समाजची नाळ पुन्हा बळीराजा, गौतमबुद्धापर्यंत जोडण्याचे ऐतिहासिक काम केले आहे. बहुजन समाजाला वाचनाची त्यांनी गोडी निर्माण केली. साहित्यिक दशरथ यादव यांनी खेडेकर साहेब यांच्या वर पोवाडा पुरुषोत्तमाचा हे पुस्तक लिहिले आहे. शिवधर्मगाथा ही त्यांनी लिहिली आहे.
शिवाजी माझे। वैभव वाढवी। संभाजीने केली। सीमापार।।१।।
जिजाऊ सावित्री। समाज घडवी। माणूस मढवी। खराखुरा।।
यादवांचे राज्य। भटांमुळे गेले। आंदणच दिले। निजामाला।।२।।
खुप झाले आता। बोल पुरुषोत्तमा। मनुचा खातमा। कर आता।।
होईना सहन। राहिना रे मन। किती झाली घाण। सनातनी।।।३।।
गौतमाचा वसा। चालावया हवा। धर्म कर नवा।  पुरुषोत्तमा।।
तुझ्या विना कोणी। वालीना समाजा। बाकी मारी गमजा। पुरुषोत्तमा।।४।।
शिवाचा तू भक्त। मराठ्यांचे रक्त। गाजवील तक्त। जगताचे।।
तुपोलेव तू-१४४
१९६८ साली मॉस्कोजवळ पहिली यशस्वी उड्डाण चाचणी झाल्यानंतर १९७३ सालच्या पॅरिस हवाई सोहळ्यात तू-१४४ कोसळले ज्यामध्ये एकूण १४ लोकांचा मृत्यू झाला. ह्यामुळे तू-१४४चा प्रवासी वापर सुरू होण्यास विलंब झाला. १ नोव्हेंबर १९७७ रोजी ह्या विमानाचे पहिले प्रवासी उड्डाण मॉस्को ते अल्माटी दरम्यान पार पडले. परंतु केवळ ५५ सेवांनंतर तू-१४४ च्या वापरामध्ये अनेक संकटे येऊ लागली व १ जून १९७८ रोजी ह्या विमानाद्वारे अखेरची प्रवासी विमानसेवा दिली ज्यानंतर त्याचा वापर केवळ मालवाहतूकीसाठी व संशोधनासाठीच मर्यादित करण्यात आला. अमेरिकेच्या नासा संस्थेने तू-१४४ वर अनेक चाचण्या केल्या.
पुरुषोत्तम खेडेकर
तुझ्या विचाराने। उठेल वादळ। तुटेल भटाळ। सनातनी।।
तुपोलेव तू-१४४
बाह्य दुवे
वर्ग:तुपोलेव प्रवासी विमाने
पुरुषोत्तम खेडेकर
धर्मक्रांती तुला। करायची आहे। वळूनना पाहे। पुरुषोत्तमा।।६।।
जगामध्ये आज। क्रांती होते रोज। झाकणारी लाज। नाही बघ।।
हरित धवल। क्रांती झाली फार। माहिती विज्ञान। किती सांगू।।७।।
युगातून कधी। होते धर्मंक्रांती। नको रे विश्रांती। घेऊ आता।।
घ़डायचे आहे। तुमच्या हातून।आलंया आतून। सगळ्यांच्या।।८।।
ब्रम्ह विष्णू महेश। राम कृष्ण हरी। तसाच तू भारी। पुरुषोत्तमा।।
महंमद ख्रिस्त। भगवान बुद्ध। केलया तु सिद्ध। पुरुषोत्तमा।।९।।
फुले शाहू बाबा। शिवाजी संभाजी। तसाच तू आजी। पुरुषोत्तमा।।
स्वाभिमान तुझा। धरतील पिढ्या। मोडतील आड्या। सनातनी।।१०।।
दशरथ यादव यांच्या शिवधर्मगाथे मधील या अभंगातूनही शिवश्री पुरुषोत्तम खेडेकरसाहेब यांच्यावर काव्य लिहिले आहे.
हर्शल गिब्स
हर्शल हर्मन गिब्स (इंग्लिश: Herschelle Herman Gibbs) (फेब्रुवारी २३, १९७४ - हयात) हा दक्षिण आफ्रिकेच्या पुरुष क्रिकेट संघातील फलंदाज आहे. तो क्षेत्ररक्षणातील चपळाईसाठी विशेष नावाजला जातो. याखेरीज तो उजव्या हाताने लेग ब्रेक गोलंदाजी करू शकतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बाल दिन
बाल दिन हा एक खास बालकांसाठी विशेष दिवस म्हणून जगभर वेगवेगळ्या दिवशी साजरा केला जातो. संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या शिफारशीवरून २० नोव्हेंबर हा ‘जागतिक बाल दिन’ अनेक देशांत साजरा होतो. भारतात, भारताचे प्रथम पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांचा जन्मदिन (१४ नोव्हेंबर) हा बाल दिन म्हणून साजरा केला जातो.
वर्ग:जागतिक प्रतिवार्षिक दिनपालन
इव्हिता (१९९६ चित्रपट)
इव्हिता हा १९९६मध्ये प्रदर्शित झालेला अमेरिकन संगीतचित्रपट आहे. हा चित्रपट १९७६ मध्ये प्रकाशित झालेल्या त्याच नावाच्या अल्बमवर आधारीत आहे. यात एव्हा पेरोनच्या जीवनाचे चित्रण आहे.
तिचे सुरुवातीचे दिवस, प्रसिद्धी, राजकीय कारकीर्द आणि ३३ व्या वर्षी मृत्यू. हा चित्रपट ॲलन पार्कर द्वारा निर्देशित, आणि पार्कर आणि ऑलिव्हर स्टोन यांनी लिहिलेला आहे. इव्हिता मध्ये मॅडोना ही इवाच्या भुमिकेत, इवा यांचे पती जुआन पेरोन आणि जो ॲंटोनियो बॅंडरस हे चेच्या भूमिकेत आहेत. १९७६ च्या अल्बमच्या रिलीझनंतर, वाद्यसंगीत फिल्म बनवण्यासाठी पंधरा वर्षांपेक्षा अधिक काळ लागला. कारण बऱ्याच मोठ्या स्टुडिओला हे अधिकार देण्यात आले होते आणि विविध संचालक व अभिनेते यांचा सगळ्यांकडून परवानगी घेण्यात वेळ लागला. १९९३ मध्ये निर्माता रॉबर्ट स्टिगवुडने ॲन्ड्र्यू जी. वाजनाचा अधिकार विकला, जो हॉलीवूड चित्रांद्वारे चित्रपट वितरीत करणाऱया वॉल्ट डिस्ने स्टुडिओसह त्याच्या निर्मिती संस्थेच्या माध्यमातून सिनेरिगी पिक्चर्सद्वारे अर्थसहाय्य करण्यास तयार झाला. १९९४ मध्ये स्टोनने खाली उतरल्यानंतर, पार्करने चित्रपट लिहायला आणि निर्देशित करण्यास सहमती दिली. चित्रपटाच्या सुमारे चार महिन्यांपूर्वी इंग्लंडमधील लंडनच्या सीटीएस स्टुडिओमध्ये गाणी आणि साउंडट्रॅकचे रेकॉर्डिंग सत्राचे आयोजन झाले.
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील इंग्लिश चित्रपट
कर्जत जामखेड विधानसभा मतदारसंघ
कर्जत जामखेड विधानसभा मतदारसंघ - २२७ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, कर्जत जामखेड मतदारसंघात अहमदनगर जिल्ह्यातील १. कर्जत आणि २. जामखेड ह्या दोन तालुक्यांचा समावेश होतो. कर्जत जामखेड हा विधानसभा मतदारसंघ अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे रोहित राजेंद्र पवार हे कर्जत जामखेड विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ
ऑगुस्तो पिनोचे
ऑगुस्तो होजे रामोन पिनोचे उगार्ते (Augusto José Ramón Pinochet Ugarte; २५ नोव्हेंबर १९१५ - १० डिसेंबर २००६) हा चिली देशाचा राष्ट्राध्यक्ष व हुकुमशहा होता. तसेच तो १९७३ ते १९९८ दरम्यान चिलीचा लष्करप्रमुख देखील होता.
११ सप्टेंबर १९७३ रोजी चिलीमध्ये घडलेल्या एका लष्करी बंडादरम्यान तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष साल्व्हादोर आयेंदेची सत्ता उलथवून लावत पिनोचे सत्तेवर आला व चिलीमधील लोकशाही सरकार संपुष्टात आले. समाजवादी विचाराच्या आयेंदेच्या कम्युनिस्ट राजवटीला विरोध दर्शवणाऱ्या अमेरिकेचा ह्या बंडाला गुप्त पाठिंबा होता. ह्याच दिवशी आयेंदेने गूढ परिस्थितीमध्ये आत्महत्त्या केली. पुढील १७ वर्षे पिनोचेने चिलीवर हुकुमत गाजवली. त्याच्या राजवटीदरम्यान अनेक राजकीय विरोधक व समाजवादी पक्षाच्या सदस्यांना ठार मारले गेले.
खुल्या अर्थव्यवस्थेचे स्वागत करणाऱ्या पिनोचेने चिलीमधील सरकारी उद्योगांचे खाजकीकरण केले तसेच अनेक उद्योग परकीय गुंतवणूकीसाठी खुले केले. पिनोचेच्या कारकिर्दीमध्ये चिलीने झपाट्याने प्रगती केली व तो लॅटिन अमेरिकेमधील सर्वात सुबत्त देशांपैकी एक बनला. परंतु पिनोचेच्या फॅसिस्ट धोरणांमुळे चिलीमधील आर्थिक असमानता वाढीला लागली. पिनोचेवर मानवी हक्क उल्लंघनाचे असंख्य आरोप झाले व १० ऑक्टोबर १९९८ रोजी त्याला लंडनमध्ये अटक करण्यात आली. मार्च २००० मध्ये सुटकेनंतर चिलीमध्ये परतल्यानंतर पिनोचेवर भ्रष्टाचार, हत्या, अपहरण इत्यादी अनेक आरोपांसाठी अनेक खटले भरले गेले व त्याला आयुष्यभरासाठी गृहकैदेची शिक्षा ठोठावण्यात आली. १० डिसेंबर २००६ रोजी पिनोचेचे निधन झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:चिलेचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:हुकूमशाह वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वडगाव (समुद्रपूर)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
आसवळदरी
आसवळदरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील उमरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:उमरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
दिवाशी खुर्द
दिवाशी खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
आयटीसी संगीत संशोधन अकादमी
आयटीसी संगीत रिसर्च अकादमी (इंग्रजी लघुरूप : ITC-SRA) एक हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत अकादमी असून, ती कलकत्याच्या इंडियन टोबॅको कंपनी - आयटीसी लिमिटेड या खाजगी कंपनी द्वारे चालवली जाते. हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत व गुरुशिष्य परंपरेचे संरक्षण व संवर्धन करण्याच्या उद्देशाने १९७८ साली या संस्थेची स्थापना करण्यात आली.
हिराबाई बडोदेकर (किराणा घराणे), निसार हुसेन खान (रामपुर-सहसवान्), निवृत्ती बुवा सरनाईक (जयपूर घराणे), लताफत हुसैन खान (आग्रा घराणे), अजय चक्रवर्ती (पतियाळा घराणे), उल्हास कशाळकर (ग्वाल्हेर घराणे) , इत्यादी प्रमुख संगीतकार गुरू म्हणून येथे कार्यरत होते.
अजय चक्रवर्ती, राशीद खान, अरुण भादुड़ी, शुभ्रा गुहा, कौशिकी चक्रवर्ती, शशांक मक्तेदार, ओंकार दादरकर, समर्थ नगरकर, अरशद अली खान, शांतनु भट्टाचार्य, अनिरुद्ध भट्टाचार्य, अबीर हुसैन (सरोद), सप्रतीक सेन गुप्ता (सतार) यांसारखे अनेक कलाकार या अकादमीत प्रशिक्षित झाले आहेत.
दिशा पटानी
दिशा पटानी ( १३ जून १९९२) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. दिशाने २०१५ साली प्रदर्शित झालेल्या लोफर नावाच्या तेलुगू चित्रपटाद्वारे आपल्या कार्किर्दीची सुरुवात केली. २०१६ सालच्या एम.एस. धोनी: द अनटोल्ड स्टोरी हा दिशाचा पहिला हिंदी चित्रपट होता. २०१६ सालच्या बेफिक्रा नावाच्या व्हिडियोमध्ये ती टायगर श्रॉफसोबत चमकली.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इंदिरा गांधी
इंदिरा प्रियदर्शिनी गांधी (पूर्वाश्रमीच्या नेहरू ; १९ नोव्हेंबर १९१७ - ३१ऑक्टोबर १९८४) या एक भारतीय राजकारणी आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस च्या प्रमुख नेत्या होत्या. १९६६ मध्ये त्या भारताच्या तिसऱ्या पंतप्रधान म्हणून निवडल्या गेल्या. इंदिरा गांधी या भारताच्या पहिल्या आणि आजपर्यंतच्या एकमेव महिला पंतप्रधान आहेत. त्या भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या कन्या होत्या. जानेवारी १९६६ ते मार्च १९७७ पर्यंत आणि पुन्हा जानेवारी १९८० ते ऑक्टोबर १९८४ मध्ये त्यांची हत्या होईपर्यंत त्यांनी पंतप्रधान म्हणून काम केले, ज्यामुळे त्या त्यांच्या वडिलांनंतर सर्वात जास्त काळ काम करणाऱ्या दुसऱ्या भारतीय पंतप्रधान बनल्या.
१९४७ ते १९६४ या काळात नेहरुंच्या पंतप्रधानपदाच्या काळात इंदिरा गांधींना प्रमुख सहाय्यक मानले जात होते आणि त्यांच्या अनेक परदेश दौऱ्यांवर त्या नेहरुंसोबत असायच्या. १९५९ मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस च्या अध्यक्षपदी त्यांची निवड झाली. १९६४ मध्ये त्यांच्या वडिलांच्या मृत्यूनंतर गांधींची राज्यसभा सदस्य म्हणून नियुक्ती झाली आणि माहिती व प्रसारण मंत्री म्हणून लाल बहादूर शास्त्री यांच्या मंत्रिमंडळाच्या त्या सदस्या बनल्या. १९६६ च्या सुरुवातीला (शास्त्री यांच्या निधनानंतर) झालेल्या काँग्रेस पक्षाच्या संसदीय नेतृत्वाच्या निवडणुकीत त्यांनी आपले प्रतिस्पर्धी मोरारजी देसाई यांचा पराभव करून इंदिरा गांधी नेत्या बनल्या आणि शास्त्री यांच्या मृत्यूनंतर भारताचे पंतप्रधान म्हणून त्यांची जागा घेतली.
अलिप्ततावादी प्रवृत्तींचा हवाला देत आणि क्रांतीच्या आवाहनाला प्रतिसाद म्हणून इंदिरा गांधींनी १९७५ ते १९७७ पर्यंत आणीबाणी ची घोषणा केली. आणीबाणीच्या काळात मूलभूत नागरी हक्क निलंबित केले गेले आणि प्रसारमाध्यमांवर निर्बंध लावले गेले. या काळात मोठ्या प्रमाणावर अत्याचार केले गेले. १९८० मध्ये मुक्त आणि निष्पक्ष निवडणुकांनंतर इंदिरा गांधी या पुन्हा सत्तेवर आल्या. ऑपरेशन ब्लू स्टार मध्ये त्यांनी सुवर्ण मंदिरा त लष्करी कारवाईचे आदेश दिल्यानंतर त्यांच्याच अंगरक्षकांनी आणि शीख राष्ट्रवाद्यांनी ३१ ऑक्टोबर १९८४ रोजी त्यांची हत्या केली.
बांग्लादेश च्या उभारणीवेळी त्यांची भूमिका आणि देशाला अणुशक्ती संपन्न बनविण्याचा त्यांचा निर्णय भारताला प्रगतीपथावर नेणारा होता. १९९९ मध्ये बीबीसी ने आयोजित केलेल्या ऑनलाइन सर्वेक्षणामध्ये इंदिरा गांधींना "वुमन ऑफ द मिलेनियम" असा किताब देण्यात आला. २०२० मध्ये गेल्या शतकाची व्याख्या करणाऱ्या जगातील १०० शक्तिशाली महिलांमध्ये टाइम मासिका ने इंदिरा गांधींचा समावेश केला.
प्रारंभिक जीवन
इंदिरा गांधी यांचा जन्म इंदिरा नेहरू म्हणून १९ नोव्हेंबर १९१७ रोजी एका काश्मिरी पंडित कुटुंबात अलाहाबाद येथे झाला. त्यांचे वडील, जवाहरलाल नेहरू हे ब्रिटीश राजवटी विरोधातील भारतीय स्वातंत्र्य चळवळी तील एक प्रमुख नेते होते आणि पुढे ते भारताच्या अधिराज्याचे (आणि नंतर प्रजासत्ताक ) पहिले पंतप्रधान बनले. त्या नेहरू दाम्पत्याच्या एकुलत्या एक कन्या होत्या. (त्यांना एक लहान भाऊ होता जो लहानपणीच मरण पावला होता.) आई कमला नेहरू यांच्यासोबत अलाहाबादमधील आनंद भवन येथे इंदिरा मोठ्या झाल्या. त्यांचे बालपण एकाकी आणि दुःखी होते. वडील जवाहरलाल नेहरू हे अनेकदा दूर असायचे. ते राजकीय चळवळींमध्ये दिग्दर्शन तर करत होते किंवा तुरुंगात तर असायचे. तर त्यांची आई नेहमी आजाराने अंथरुणाला खिळलेली होती; पुढे त्यांचा क्षयरोगा मुळे लवकर मृत्यू झाला. इंदिरा यांचा नेहरुंशी मर्यादित संपर्क होता, तोही बहुतेक वेळा पत्रांद्वारे असायचा. इंदिराजींना मुख्यतः घरीच शिक्षक शिकवायला येत होते आणि १९३४ मध्ये मॅट्रिक होईपर्यंत त्या अधूनमधून शाळेत जात होत्या. इंदिरा गांधी या दिल्ली तील मॉडर्न स्कूल, अलाहाबाद मधील सेंट सेसिलिया आणि सेंट मेरी ख्रिश्चन कॉन्व्हेंट स्कूल, जिनेव्हा येथील इंटरनॅशनल स्कूल, बेक्स येथील इकोले नूव्हेल आणि मुंबई विद्यापीठा शी संलग्न असलेल्या पूना आणि बॉम्बे येथील प्युपिल्स ओन स्कूल या शाळांमधील विद्यार्थिनी होत्या. त्या आणि आई कमला या दोघी रामकृष्ण मिशन च्या बेलूर मठ मुख्यालयात राहायला गेल्या, जिथे स्वामी रंगनाथनंद हे इंदिरा यांचे पालक होते. त्या शांतिनिकेतन येथील विश्व भारती येथे शिकण्यासाठी गेल्या, जे पुढे १९५१ मध्ये विश्वभारती विद्यापीठ बनले. रवींद्रनाथ टागोर यांनी त्यांच्या मुलाखतीदरम्यान इंदिरा यांचे नाव प्रियदर्शनी ठेवले. संस्कृत मध्ये याचा अर्थ "सर्वकाही दयाळूपणे पाहणारी" असा होतो, आणि पुढे त्या इंदिरा प्रियदर्शिनी नेहरू म्हणून ओळखल्या जाऊ लागल्या.
एका वर्षानंतर, त्यांना युरोप मध्ये त्यांच्या आजारी आईकडे जाण्यासाठी विद्यापीठ सोडावे लागले. तेथे असे ठरले की इंदिरा या ऑक्सफर्ड विद्यापीठा त त्यांचे शिक्षण सुरू ठेवतील. त्यांची आई मरण पावल्यानंतर, इतिहासाचा अभ्यास करण्यासाठी १९३७ मध्ये सोमरविले कॉलेजमध्ये प्रवेश घेण्यापूर्वी त्यांनी थोड्या काळासाठी बॅडमिंटन शाळेत प्रवेश घेतला. इंदिरा यांना दोनदा प्रवेश परीक्षा द्यावी लागली, पहिल्याच प्रयत्नात त्यांना लॅटिन भाषेतील खराब कामगिरीमुळे अपयश आले. ऑक्सफर्डमध्ये, त्यांनी इतिहास, राज्यशास्त्र आणि अर्थशास्त्र या विषयात चांगली कामगिरी केली, परंतु एक अनिवार्य विषय असलेल्या लॅटिनमधील त्यांचे गुण कमीच राहिले. तथापि इंदिरा गांधी यांनी विद्यापीठाच्या विद्यार्थी जीवनात सक्रिय भाग घेतला. त्या ऑक्सफर्ड मजलिस एशियन सोसायटीच्या सदस्य होत्या.
युरोपमध्ये असताना इंदिरा गांधी आजाराने त्रस्त होत्या आणि त्यांना सतत डॉक्टरांची भेट घ्यावी लागत असे. त्यांना बरे होण्यासाठी वारंवार स्वित्झर्लंडला जावे लागले, त्यामुळे त्यांच्या अभ्यासात व्यत्यय आला. 1940 मध्ये जेव्हा जर्मनीने वेगाने युरोप जिंकत होता तेव्हा त्यांच्यावर उपचार सुरू होते. इंदिरा यांनी पोर्तुगालमार्गे इंग्लंडला परतण्याचा प्रयत्न केला पण जवळपास दोन महिने त्या अडकल्या होत्या. १९४१ च्या सुरुवातीस त्या इंग्लंडमध्ये दाखल झाल्या आणि तिथून ऑक्सफर्डमध्ये शिक्षण पूर्ण न करता त्या भारतात परतल्या. नंतर विद्यापीठाने त्यांना मानद पदवी दिली. २०१० मध्ये, ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील दहा नामांकित आशियाई पदवीधरांपैकी एक असलेल्या ऑक्सशियन म्हणून त्यांची निवड करून गौरव केला.
इंदिरांचे आजोबा मोतीलाल नेहरू व्यवसायाने वकील आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे आघाडीचे नेते होते. भारताच्या राजकारणात त्यांना मानाचे स्थान होते. ते स्वरूप राणी यांसोबत विवाह करून अलाहाबाद येथे स्थायिक झाले. जवाहरलाल नेहरू यांचे शिक्षण इंग्लंडमध्ये झाले, पुढे ते भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यातले अतिशय लोकप्रिय, महत्त्वाचे व्यक्तिमत्त्व बनले. तसेच स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधानही बनले. इंदिरा गांधींचे बालपण आपल्या घराच्या स्वातंत्र्यलढ्याच्या संस्कारांतच झाले. पुढे त्यांनी लहान मुलामुलींची वानरसेना चळवळ सुरू केली. निदर्शने, मोर्चे काढणे, बंदी घातलेल्या गोष्टींची वाहतूक करणे वगैरे गोष्टी ही सेना करीत असे.
फिरोज गांधींसोबत विवाह
इंदिरा गांधींनी इतक्यातच लग्न करू नये म्हणत जवाहरलाल नेहरू यांनी त्यास विरोध केला. पण इंदिरा ठाम होत्या व त्यांनी मार्च १९४२ मध्ये विवाह केला. फिरोज गांधीसुद्धा राजकारणात सक्रिय होते. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे फिरोज व इंदिरा दोघे सदस्य होते. १९४२ च्या लढ्यात भाग घेतला म्हणून दोघांना अटक झाली होती. फिरोज गांधी हे भारताला स्वतंत्र्य मिळाल्यानंतर उत्तर प्रदेशातून संसदेवर निवडून गेले होते. या दांपत्याला राजीव व संजय अशी दोन मुले झाली. पण त्यानंतर दोघांत दुरावा वाढत गेला. दरम्यानच्या काळात फिरोज गांधींना हृदयविकाराचा झटका आला. अखेर १९६० मध्ये फिरोज गांधींचा मृत्यू झाला.
राजकारणातला प्रवास
भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे अध्यक्ष पद :
१९५९ मध्ये इंदिरा गांधींनी निवडणुकीत भाग घेतला आणि त्या अध्यक्ष म्हणून निवडून आल्या.
माहिती व नभोवाणी मंत्री : जवाहरलाल नेहरूंच्या मृत्यनंतरर लाल बहादूर शास्त्री पंतप्रधान झाले. यात त्यांनी माहिती व नभोवाणीमंत्री हे पद सांभाळले. याचदरम्यान त्यावेळच्या मद्रास राज्यात हिंदीला राष्ट्रीय भाषा घोषित करण्याविरोधात दंगे उसळले होते, तेव्हा त्यांनी मद्रासला भेट दिली. शासकीय अधिकारी, सामाजिक नेते यांची भेट घेउन राग शांत करण्याचा प्रयत्‍न केला. १९६५ चे भारत-पाक युद्ध या दरम्यान त्या श्रीनगरच्या आसपास सुट्या व्यतीत करत होत्या. पाकिस्तानी सैन्य फार जवळ पोहोचले आहे असे संदेश भारतीय सैन्याकडून मिळूनही त्यांनी जम्मू अथवा दिल्ली येथे जाण्यास नकार दिला. अशा प्रकारच्या धाडसी कामांमुळे त्यांची लोकप्रिय छबी निर्माण करण्यात त्या यशस्वी झाल्या.
पंतप्रधान म्हणून कारकीर्द
इंदिरा गांधी पंतप्रधान झाल्यानंतर लगेच काँग्रेसमध्ये फूट पडली. राममनोहर लोहिया हे त्यांना गुंगी गुडिया म्हणून संबोधायचे. अखेर १९६७ च्या निवडणुकात काँग्रेसचे ६० जागांचे नुकसान झाले. ५४५ पैकी २९७ जागांवर विजय मिळवून सत्ता मिळाली. मोरारजी देसाई यांना उपपंतप्रधानपद आणि अर्थमंत्रिपद द्यावे लागले. तरी अखेर १९६९ मध्ये मोरारजी सोबतच्या वादांनी काँग्रेसची दोन शकले झाली. इतर पक्षांचा पाठिंबा मिळवून त्यांनी शासन वाचवले.
जुलै १९६९ मध्येच त्यांनी बँकांचे राष्ट्रीयीकरण केले.
१९७१ चे भारत-पाक युद्ध
१९७१ च्या सुमारास पाकिस्तानी सैन्याने तत्कालीन पूर्व पाकिस्तानात जनतेवर अत्याचाराचे सत्र आरंभले. शेख मुजीबुर रेहमान हे पूर्व पाकिस्तानातून असल्यामुळेच बहुमत असूनही त्यांना पंतप्रधान होण्यापासून थांबवले गेले. पूर्व पाकिस्तानातून सुमारे १ कोटी निर्वासित भारतात आले. त्यांचा भार भारतावर पडत होता तरी पाकिस्तान भारतालाच दूषणे देत होता. दरम्यान अतिरेक्यांनी भारताच्या प्रवासी विमानाचे अपहरण करून ते पाकिस्तानात नेऊन जाळले. अखेर १९७१ च्या डिसेेेेंबर मध्ये भारताने युद्धाची घोषणा केली. अमेरिकेचे तत्कालीन अध्यक्ष रिचर्ड निक्सन यांनी पाकिस्तानला पाठिंबा देत इंदिरा गांधींना संयुक्त राष्ट्राच्या कारवाईची धमकी देऊन पाहिली, पण इंदिरा गांधी बधल्या नाहीत.
हत्या
३१ ऑक्टोबर १९८४ रोजी, इंदिरा गांधींचे दोन शीख अंगरक्षक, सतवंत सिंग आणि बेअंत सिंग यांनी सफदरजंग रोड, नवी दिल्ली येथील पंतप्रधानांच्या निवासस्थानाच्या बागेत कथितपणे ऑपरेशन ब्लू स्टारचा बदला म्हणून त्यांच्या सेवा शस्त्रांनी त्यांच्यावर गोळ्या झाडल्या. दोन पुरुषांनी पहारा देत असलेल्या विकेट गेटमधून ती जात असताना गोळीबार झाला. ब्रिटीश चित्रपट निर्माते पीटर उस्टिनोव्ह यांची मुलाखत घेण्यात येणार होती, जो आयरिश टेलिव्हिजनसाठी माहितीपट चित्रित करत होता. बिअंटने त्याच्या बाजूच्या हाताने तिच्यावर तीन वेळा गोळी झाडली; सतवंतने 30 राउंड फायर केले. पुरुषांनी शस्त्रे टाकली आणि आत्मसमर्पण केले. त्यानंतर, त्यांना इतर रक्षकांनी एका बंद खोलीत नेले जेथे बेअंटची गोळ्या झाडून हत्या करण्यात आली. केहर सिंगला नंतर हल्ल्याचा कट रचल्याप्रकरणी अटक करण्यात आली होती. सतवंत आणि केहर या दोघांनाही दिल्लीच्या तिहार तुरुंगात फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली होती.
टपालाचे तिकीट
इंदिरा गांधी यांची छबी असलेले पाच रुपये किमतीचे टपालाचे तिकीट होते. सप्टेंबर २०१५पासून त्याची छपाई बंद करण्यात आली.
सर्वात महान भारतीय
२०१२ मध्ये झालेल्या आऊटलुक इंडियाच्या ‘द ग्रेटेस्ट इंडियन’ या आंतरराष्ट्रीय सर्वेक्षणामध्ये इंदिरा गांधी सातव्या क्रमांकावर होत्या.
वारसा
१९७१ मध्ये, बांगलादेश मुक्ती युद्धात भारताला पाकिस्तान विरुद्ध विजय मिळवून दिल्यानंतर, राष्ट्रपती व्ही.व्ही.गिरी यांनी इंदिरा गांधींना भारतरत्न हा भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान देऊन त्यांचा गौरव केला.
२०११ मध्ये, इंदिरा गांधींना बांगलादेश च्या मुक्तिसंग्रामातील त्यांच्या "उत्कृष्ट योगदानासाठी" बांग्लादेश स्वाधीनता सन्मान हा बांगलादेशचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार मरणोत्तर बहाल करण्यात आला.
अमेरिकन दबाव असताना देखील पाकिस्तान ला पराभूत करून पूर्व पाकिस्तानचे स्वतंत्र बांगलादेशा त रूपांतर करणे हा इंदिरा गांधींचा मुख्य वारसा खंबीरपणे उभा आहे. इंदिरा गांधी यांच्यामुळेच भारत हा अण्वस्त्रधारी देशांच्या गटात सामील होऊ शकला.
नाळेगाव
नाळेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
इंदिरा गांधी
वारसा
भारत हा अधिकृतपणे अलिप्ततावादी चळवळी चा भाग असूनही, त्यांनी भारतीय परराष्ट्र धोरणाला सोव्हिएत गटाकडे झुकवले. १९९९ मध्ये बीबीसी ने आयोजित केलेल्या ऑनलाइन सर्वेक्षणात "वुमन ऑफ द मिलेनियम" असा इंदिरा गांधींचा गौरव केला गेला. २०१२ मध्ये, आउटलुक इंडियाच्या महान भारतीयांच्या सर्वेक्षणात त्या सातव्या क्रमांकावर होत्या.
नाळेगाव
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
इंदिरा गांधी
वारसा
अनेक दशकांपासून भारतीय राजकारणात आघाडीवर राहून, गांधींनी भारतीय राजकारणावर एक शक्तिशाली परंतु वादग्रस्त वारसा ठेवला. त्यांच्या राजवटीचा मुख्य वारसा काँग्रेस पक्षातील अंतर्गत पक्षीय लोकशाही नष्ट करत होता. त्यांचे विरोधक त्यांच्यावर राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांना कमकुवत करून त्याद्वारे संघराज्य संरचना कमकुवत केल्याचा, न्यायव्यवस्थेचे स्वातंत्र्य कमकुवत केल्याचा आणि सचिवालयात स्वतःला आणि त्यांच्या मुलांना अधिकार देऊन त्यांचे मंत्रिमंडळ कमकुवत केल्याचा आरोप करतात. गांधी भारतीय राजकारणात आणि भारताच्या संस्थांमध्ये घराणेशाहीची संस्कृती वाढवण्याशी संबंधित असल्याचे मानले जाते. आणीबाणी च्या काळात आणि परिणामतः भारतीय लोकशाहीतील अंधकारमय कालखंडाशी देखील त्यांचा जवळजवळ एकच संबंध आहे.
भारतीय स्वातंत्र्य चळवळी त काँग्रेस पक्ष ही ‘ब्रॉड चर्च’ मानली जात होती; तथापि, आणीबाणीच्या काळात इंदिरा गांधींच्या कुटुंबाने नियंत्रित केलेल्या कौटुंबिक फर्ममध्ये काँग्रेसचे रूपांतर होऊ लागले. ही कुटुंबाप्रती निष्ठा नंतर गांधी कुटुंबा तील सदस्यांच्या वंशपरंपरागत सत्तेत बदलत गेली.
इंदिरा गांधी यांच्या असुरक्षिततेच्या भावनेमुळे कार्यकारिणीपासून न्यायव्यवस्थेपर्यंत भारताच्या सरकारच्या सर्व भागांमध्ये पद्धतशीर भ्रष्टाचार हा देखील त्यांचा वारसा असल्याचे काही लोक टीका करतात. आणीबाणी च्या काळात स्वीकारण्यात आलेली भारतीय राज्यघटनेची ४२वी घटनादुरुस्ती देखील इंदिरा गांधी यांच्या वारशाचा भाग मानली जाऊ शकते. न्यायालयीन आव्हाने आणि बिगरकाँग्रेस सरकारने या दुरुस्तीवर पाणी टाकण्याचा प्रयत्न केला असला तरी ही दुरुस्ती अजूनही कायम आहे.
मारुती उद्योग कंपनी ची स्थापना इंदिरा यांचे पुत्र संजय गांधी यांनी प्रथम केली असली, तरी इंदिरांच्या काळात ही राष्ट्रीयीकृत कंपनी प्रसिद्ध झाली.
भारताच्या पंतप्रधानपदावर विराजमान झालेल्या त्या एकमेव महिला आहेत. २०२० मध्ये, गेल्या शतकाची व्याख्या करणाऱ्या जगातील १०० शक्तिशाली महिलांमध्ये टाइम मासिकाने इंदिरा गांधींचा समावेश केला. दिल्ली येथील शक्तीस्थळ ज्याचे नाव शब्दशः ताकदीच्या ठिकाणी अनुवादित केले जाते, हे त्यांचे स्मारक आहे.
लोकप्रिय संस्कृतीत
अशा चित्रपटांत गुलजार चा आंधी (१९७५), अमृत नाहटाचा किस्सा कुर्सी का (१९७५), आय.एस. जोहर चा नसबंदी (१९७८), गुलजारचाच माचीस (१९९६), सुधीर मिश्रा चा हजारों ख्वाइशें ऐसी (२००३), अमोतजी मन यांचा हवाएं (२००३), मनोज पुंज यांचा देस होया परदेस (२००४), शशी कुमार चा काया तरण (२००४), शोनाली बोस द्वारेअमू (२००५), रविंदर रवी द्वारे कौम दे हीरे (२०१४), राजीव शर्मा द्वारे ४७ ते ८४ (२०१४), अनुराग सिंगचा पंजाब १९८४ (२०१४), गुरविंदर सिंग द्वारे फोर्थ डिरेक्शन (२०१५), नरेश एस. गर्गचा धर्मयुद्ध मोर्चा (२०१६), शिवाजी लोटन पाटील यांचा ३१ऑक्टोबर (२०१६), मिलन लुथरिया यांचा बादशाहो (२०१७), बगल सिंग यांचा टू (२०१७), अभिषेक चौबेकडून सोनचिरिया (२०१९), बिष्णू देव हलदर द्वारे शुक्रानू (२०२०) इत्यादी चित्रपटांचा समावेश होतो. आंधी, किस्सा कुर्सी का आणि नसबंदी हे इंदिराजींच्या हयातीत प्रदर्शित झाल्यामुळे प्रसिद्ध आहेत. हे चित्रपट आणीबाणी च्या काळात प्रदर्शनावर सेन्सॉरशिपच्या अधीन होते.
इंडस व्हॅली टू इंदिरा गांधी हा एस. कृष्णस्वामी यांचा १९७० चा दोन भागांचा डॉक्युमेंटरी चित्रपट आहे जो सिंधू संस्कृती च्या सुरुवातीच्या काळापासून इंदिरा गांधींच्या पंतप्रधानपदा पर्यंतच्या भारताच्या इतिहासा चा मागोवा घेतो. फिल्म्स डिव्हिजन ऑफ इंडियाने अवर इंदिरा ची निर्मिती केली. १९७३ मध्ये एसएनएस शास्त्री यांनी दिग्दर्शित केलेला हा लघु डॉक्युमेंटरी चित्रपट पंतप्रधान म्हणून इंदिरा गांधी यांच्या पहिल्या कार्यकाळाची सुरुवात आणि स्टॉकहोम परिषदे तील त्यांची भाषणे दर्शवतो.
प्रधानमंत्री ही २०१३ ची भारतीय माहितीपट टेलिव्हिजन मालिका एबीपी न्यूज वर प्रसारित झाली. यामध्ये भारतीय पंतप्रधानां ची विविध धोरणे आणि राजकीय कार्यकाळ चित्रित केला गेला आहे. प्रधानमंत्री मालिकेत "इंदिरा गांधी पंतप्रधान बनल्या", "काँग्रेस पक्षात फूट", "१९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धापूर्वीची गोष्ट", "१९७१ चे भारत-पाकिस्तान युद्ध आणि बांगलादेशचा जन्म", "१९७५-७७ मधील भारतात आणीबाणीची स्थिती", आणि "इंदिरा गांधी पंतप्रधान म्हणून परत आल्या आणि ऑपरेशन ब्लू स्टार" या भागांमध्ये इंदिरा गांधींच्या कार्यकाळाचा समावेश आहे. नवनी परिहार यांनी या मालिकेत गांधींची भूमिका साकारली आहे. परिहार यांनी २०२१ चा भारतीय चित्रपट भुज: द प्राइड ऑफ इंडियामध्ये देखील इंदिराजींची भूमिका केली आहे जो, १९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धा वर आधारित आहे.
भारतीय चित्रपटसृष्टीतील इंदिराजींच्या चित्रणाच्या सभोवतालची निषिद्धता अलिकडच्या वर्षांत चित्रपटांमध्ये अभिनेत्यांद्वारे नष्ट होऊ लागली आहे. उल्लेखनीय चित्रणांचा समावेश आहे: मिडनाइट्स चिल्ड्रन (२०१२) मधील सरिता चौधरी; जय जवान जय किसान (२०१५) मधील मनदीप कोहली; इंदू सरकार (२०१७), NTR: कथानायकुडू / NTR: महानायकुडू (२०१९) आणि यशवंतराव चव्हाण – बखर एका वादाची (२०१४) मध्ये सुप्रिया विनोद; रेड (२०१८), थलायवी (२०२१) आणि राधे श्याम (२०२२) मध्ये फ्लोरा जेकब, पीएम नरेंद्र मोदी (२०१९) मध्ये किशोरी शहाणे, ठाकरे (२०१९) आणि ८३ (२०२१) मध्ये अवंतिका आकेरकर, मैं मुलायम सिंह यादव ( २०२१) मध्ये सुप्रिया कर्णिक, बेल बॉटममध्ये लारा दत्ता (२०२१).
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री वर्ग:भारताचे पंतप्रधान वर्ग:भारतीय परराष्ट्रमंत्री वर्ग:द ग्रेटेस्ट इंडियन वर्ग:भारतीय माहिती आणि प्रसारणमंत्री वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:रायबरेलीचे खासदार वर्ग:मेडकचे खासदार वर्ग:चिकमंगळूरचे खासदार वर्ग:राज्यसभा सदस्य वर्ग:नेहरू-गांधी परिवार वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:हत्या झालेले भारतीय राजकारणी वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
जगातील देशांची यादी (मानवी विकास निर्देशांकानुसार)
सर्व देश एकूण चार वर्गांमध्ये विभागले आहेत:  अति उच्च ,  उच्च ,  मध्यम  व  कमी  मानवी विकास. २००७ सालापासून पहिल्या विभागातील देशांना विकसित देश तर उर्वरित तीन विभागांमधील देशांना विकसनशील देश असे संबोधण्यात येते.
वि.वा. हडप
'''वि.वा. हडप''' हे इ.स.च्या २० व्या शतकाच्या पूर्वार्धातील एक प्रसिद्ध मराठी लेखक होते. त्यांनी मुख्यतः सामाजिक व ऐतिहासिक कादंबरी, एकांकिका, माहितीपर पुस्तके, इ. प्रकारांत विपुल लेखन केले आहे. त्यांची सुमारे शंभराहून अधिक पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत.
प्रकाशित साहित्य
वर्ग:मराठी लेखक
फ्रँक वॉर्ड
ऑस्ट्रेलियाचा प्रसिद्ध दृतगती गोलंदाज.
वॉर्ड, फ्रॅंक वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वाघेडा
वाघेडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
भोगराजू पट्टाभि सितारामैय्या
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १८८० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू वर्ग:अत्यंत छोटी पाने वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
क्रिकेट विश्वचषक, १९७५
१९७५ क्रिकेट विश्वचषक (अधिकृत नाव प्रुडेंशियल चषक) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन (आयसीसी) आयोजित क्रिकेट विश्वचषकाचे पहिले आयोजन होते. ही स्पर्धा इंग्लंडमध्ये ७ जुन ते २१ जुन १९७५ च्या दरम्यान खेळवली गेली. ही स्पर्धा प्रुडंशियल ऍश्युरन्स कंपनी ने प्रायोजित केली व ह्या स्पर्धेत ८ संघ सहभागी झाले. सहभागी संघातील ६ संघ कसोटी खेळणारे (ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड, भारत, न्यू झीलंड, पाकिस्तान व वेस्ट इंडीज) तसेच श्रीलंका व पूर्व आफ्रिका. साखळी सामने ४ संघांच्या २ गटात खेळवले गेले. गट फेरीतील प्रमुख दोन संघ बाद फेरीत गेले.
सामने पाढऱ्या कपड्यात खेळवण्यात आले व प्रत्येक डाव ६० षटकांचा होता. सर्व सामने दिवसा खेळवण्यात आले. स्पर्धेच्या इतिहासातील एक विचत्र विक्रम भारतीय फलंदाज सुनिल गावस्करने केला. इंग्लंड संघाने प्रथम फलंदाजी करत ६० षटकात ४ गडी गमावून ३३४ धावा केल्या. सुनिल गावस्करने ६० षटके फलंदाजी केली व १७४ चेंडूत १ चौकाराच्या मदतीने नाबाद ३६ धावा केल्या.
प्रुडेंशियल चषक वेस्ट इंडीजने अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाला हारवून जिंकला. न्यू झीलंडच्या ग्लेन टर्नर याने सर्वाधिक धावा केल्या तर ऑस्ट्रेलियाच्या गॅरी गिलमोर याने सर्वाधिक गडी बाद केले.
अंतिम सामना
अंतिम सामन्यात वेस्ट इंडीज संघाने ऑस्ट्रेलियाचा १७ धावांनी पराभव केला. वेस्ट ईंडीझसंघासाठी क्लाईव लॉईडने उत्तम फलंदाजी करत ८५ चेंडूत १२ चौकार व २ षटकारांच्या मदतीने १०२ धावा केल्या. ऑस्ट्रेलियाचे ५ फलंदाज धावबाद झाले त्यातील तीन फलंदाजांना व्हिव्हियन रिचर्ड्सने धावबाद केले. ह्या स्पर्धेसाठी मालिकावीर पुरस्कार ठेवण्यात आलेला नव्हता.
संघ मानांकन
८ संघाना स्पर्धेत खेळलेल्या सामन्यातील विजयी सामन्यानुसार मानांकन देण्यात आले.
गोलंदाजी
सर्वात जास्त बळी
बाह्य दुवे
वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक वर्ग:१९७५ क्रिकेट विश्वचषक * * * * * * * वर्ग:इ.स. १९७५ मधील क्रिकेट
जावेद अख्तर
जावेद अख्तर (उर्दू: جاوید اختر; हिंदी: जावेद अख़्तर), (जानेवारी १७, इ.स. १९४५; ग्वाल्हेर, भारत - हयात) हे हिंदी व उर्दू भाषांतील कवी, गीतकार व पटकथालेखक आहेत. इ.स. १९७० व इ.स. १९८० च्या दशकांत त्यांनी सलीम खान यांच्यासोबत हिंदी चित्रपटांसाठी पटकथालेखन केले. त्यांच्या पटकथा सलीम-जावेद या जोडीच्या नावाने लिहिल्या आहेत. सध्या हिंदी चित्रपटक्षेत्रात अख्तरांचे गीतकार म्हणून मोठे नाव आहे.
त्यांच्या कार्याबद्दल त्यांना ‘पद्मभूषण’, उर्दूतील उत्तम काव्य लेखनासाठी ‘साहित्य अकादमी’ आदी पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे. त्यांच्या अनेक गाण्यांना राष्ट्रीय पुरस्कारही मिळाले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म वर्ग:उर्दू कवी वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:भारतीय गीतकार वर्ग:भारतीय नास्तिक
एडवर्ड बॅलियोल
एडवर्ड बॅलियोल (इ.स. १२८३ - इ.स. १३६७) स्कॉटलंडचा राजा होता.
हा जॉन बॅलियोल व इसाबेला दि वॉरेनचा सगळ्यात मोठा मुलगा होता. त्याने ईंग्लंडचा राजा एडवर्ड तिसरा याच्या साहाय्याने स्कॉटलंडचा तत्कालीन बालराजा डेव्हिड दुसऱ्याला पदच्युत केले व राज्य मिळवले.
त्याने इ.स. १३३२चे काही महिने, इ.स. १३३३-इ.स. १३३४ व इ.स. १३३५-इ.स. १३३६ या काळात स्कॉटलंडवर राज्य केले.
वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास वर्ग:स्कॉटलंडचे राज्यकर्ते वर्ग:इ.स. १२८३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १३६७ मधील मृत्यू
पी.व्ही. नरसिंहराव
पामुलपर्ती वेंकट नरसिंहराव (तेलुगू: పాములపర్తి వెంకట నరసింహారావు ; रोमन लिपी: Pamulaparti Venkata Narasimha Rao ;) (जून २८, इ.स. १९२१ - डिसेंबर २३, इ.स. २००४) हे भारताचे इ.स. १९९१ ते इ.स. १९९६ या काळात पंतप्रधान होते. त्याच काळात ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे अध्यक्षही होते. भारताच्या नवीन आर्थिक धोरणाची सुरुवात त्यांच्या पंतप्रधान-कारकिर्दीत झाली.
राजकारणात प्रवेश
त्यांनी भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात आणि स्वामी रामानंद तीर्थ यांच्या नेतृत्वाखालील हैद्राबाद मुक्तिसंग्रामात भाग घेतला. सर्वप्रथम ते इ.स. १९६२ साली केंद्रीय मंत्री झाले. ते इ.स. १९७१पर्यंत केंद्रात मंत्री होते. इ.स. १९७१ ते इ.स. १९७३ या काळात ते आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री होते. त्यानंतर परत ते केंद्रीय राजकारणात उतरले. त्यानंतर त्यांनी गृह, परराष्ट्र आणि संरक्षण यासारखी महत्त्वाची खाती सांभाळली. इ.स. १९७७ च्या लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेस पक्षाचे अनेक वरिष्ठ नेते पराभूत झाले. पण राव हनामकोंडा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. ते इ.स. १९८४ आणि इ.स. १९८९ च्या निवडणुकीत महाराष्ट्रातील रामटेक मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
पंतप्रधानपद
नरसिंह रावांच्या सरकारपुढे देशाची आर्थिक स्थिती सांभाळण्याचे मोठे आव्हान होते. त्यांनी मनमोहन सिंग या निष्णात अर्थतज्ज्ञाची अर्थमंत्री म्हणून नेमणूक केली. देशाची आर्थिक स्थिती सांभाळण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीचे कर्ज मिळवणे गरजेचे होते. आणि त्यासाठी रुपयाचे अवमूल्यन आणि खतांवरील सरकारी अनुदान कमी करणे असे जनतेत लोकप्रिय नसलेले निर्णय सरकारला घ्यावे लागले.
नरसिंह राव सरकारने सत्तेवर आल्यानंतर दिलेल्या आश्वासनाप्रमाणे दहशतवादग्रस्त पंजाब राज्यातील निवडणुका फेब्रुवारी, इ.स. १९९२मध्ये घेतल्या. त्यानंतर बियंत सिंग यांच्या नेतृत्वाखाली लोकनियुक्त सरकार अधिकारारूढ झाले. त्या सरकारने इ.स. १९९२ आणि इ.स. १९९३ सालांदरम्यान दहशतवादाविरुद्ध कठोर पावले उचलून राज्यात शांतता निर्माण केली.
तसेच अर्थमंत्री मनमोहन सिंग यांनी फेब्रुवारी, इ.स. १९९२मध्ये परकीय गुंतवणुकीला पोषक अर्थसंकल्प सादर केल्यामुळे शेअर बाजारात तेजीचे वातावरण होते. मात्र मे, इ.स. १९९२मध्ये हर्षद मेहता आणि इतर काही शेअर दलालांनी केलेला हजारो कोटी रुपयांचा घोटाळा उघडकीला आला. त्यानंतर उद्योगात आणि शेअर बाजारात मंदीचे वातावरण निर्माण झाले.
जुलै, इ.स. १९९२मध्ये नरसिंह राव सरकार शेअर बाजारातील घोटाळा वेळीच थांबवू शकले नाही असा आरोप करून लोकसभेतील सर्व विरोधकांनी सरकारविरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव आणला. पण तो फेटाळला गेला.
बाबरी मशीद
जुलै, इ.स. १९९२मध्ये विश्व हिंदू परिषद आणि भारतीय जनता पक्ष या संघटनांनी अयोध्येत वादग्रस्त जागी बाबरी मशिदीच्या जागी राममंदिर बांधण्यासाठी कारसेवा सुरू केली. पण नरसिंह रावांनी मध्यस्थी करून ४ महिन्यांचा वेळ मागून घेतला आणि त्या काळात त्या प्रश्नावर तोडगा काढायचे आश्वासन दिले. सरकार दिलेल्या कालावधीत तोडगा काढण्यात अपयशी ठरणार असे दिसताच विश्व हिंदू परिषद आणि भारतीय जनता पक्ष यांनी डिसेंबर ६, इ.स. १९९२ पासुन अयोध्येत परत कारसेवा सुरू करायचा निर्णय घेतला. उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री कल्याण सिंग यांनी न्यायालयात प्रतिज्ञापत्र दाखल करून बाबरी मशिदीला धक्का लावण्यात येणार नाही असे आश्वासन दिले. पण अयोध्येत कारसेवकांनी बाबरी मशीद उद्ध्वस्त केली. त्याच दिवशी सायंकाळी केंद्र सरकारने कल्याण सिंग यांचे सरकार बरखास्त करून राज्यात राष्ट्रपती राजवट लागू केली.
जुलै, इ.स. १९९३मध्ये राव सरकारविरुद्ध सर्व विरोधकांनी तिसरा अविश्वास प्रस्ताव आणला. पण तो २५१ विरुद्ध २६५ मतांनी फेटाळला गेला आणि सरकार थोडक्यात बचावले.
विधानसभा निवडणुका
उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, राजस्थान, हिमाचल प्रदेश आणि दिल्ली या राज्यांतील विधानसभांसाठी नोव्हेंबर, इ.स. १९९३मध्ये मतदान झाले. त्या निवडणुकींसाठी भारतीय जनता पक्षाने आक्रमक प्रचार केला. त्या सर्व निवडणुका जिंकून भाजप राव सरकारपुढे मोठे आव्हान उभे करणार असे वातावरण निर्माण झाले. पण मध्य प्रदेश आणि हिमाचल प्रदेशमध्ये काँग्रेस पक्षाने स्पष्ट बहुमत प्राप्त केले. उत्तर प्रदेश विधानसभेत भाजप सर्वात मोठा पक्ष होता पण काँग्रेस आणि जनता दलाच्या पाठिंब्यावर समाजवादी पक्ष आणि बहुजन समाज पक्ष यांच्या युतीचे नेते मुलायम सिंग यादव मुख्यमंत्री झाले. केवळ दिल्ली आणि राजस्थान या राज्यात भाजप सरकार स्थापन करू शकला. अशाप्रकारे त्या निवडणुकीत भाजपची पीछेहाट झाली आणि नरसिंह रावांचे सरकार अधिक मजबूत झाले.