cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
डॅरेन प्लेल
याचा काका बिल प्लेअल यांनी ऑस्ट्रेलियाकडून ८ कसोटी सामने खेळले आहेत.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दुर्गेश परुळकर
दुर्गेश परुळकर हे एक मराठी लेखक आहेत.
दुर्गेश परुळकर यांनी लिहिलेली पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बागमाळा
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
ब्लेस कोंपाओरे
ब्लेस कोंपाओरे (Blaise Compaoré;फेब्रुवारी ३, इ.स. १९५१ - ) हा पश्चिम आफ्रिकेमधील बर्किना फासो देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. १९८७ साली तत्कालीन अध्यक्ष थॉमस संकरा ह्याची मार्क्सवादी राजवट एका लष्करी बंडाद्वारे उलथवून टाकून कोंपाओरे सत्तेवर आला. तेव्हापासून १९९१, १९९८, २००५ व २०१० सालच्या निवडणुकांमध्ये विजय मिळवून कोंपाओरे सत्तेवर टिकून राहिला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:बर्किना फासोचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दुआ (गाणे)
"दुआ" हे २०१२ मधील बॉलीवूड चित्रपट शांघायमधील एक दुःखद हिंदी गाणे आहे. विशाल-शेखर यांनी संगीतबद्ध केलेले हे गाणे अरिजित सिंग, नंदिनी श्रीकर आणि शेखर रावजियानी यांनी गायले आहे, ज्याचे बोल कुमार यांनी लिहिले आहेत. गाण्याच्या संगीत व्हिडिओमध्ये अभिनेता इमरान हाश्मी, अभय देओल आणि कल्की कोचलिन आहेत.
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१३-१४
संदर्भ
वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे दक्षिण आफ्रिका दौरे वर्ग:इ.स. २०१३ मधील क्रिकेट
कमला फडके
कमला फडके (४ ऑगस्ट, इ.स. १९१६ (नागपंचमी) - ६ जुलै, इ.स. १९८०) या एक मराठी लेखिका होत्या. त्यांच्या आईचे नाव राधाबाई आणि वडलांचे नाव गोपाळराव दीक्षित होते. मोठ्या बहिणीचे नाव इंदिरा होते. वडील तवंदीचे इनामदार असले तरी त्यांचे वास्तव्य त्यांच्या मामलेदारीच्या जागी म्हणजे कर्नाटकातल्या गदग, धारवाड, हावेरी अशा गावांमध्ये असे. गोपाळरावांना दोन बायका होत्या. पहिली पत्‍नी लक्ष्मीबाई विनापत्य म्ह्णून त्यांच्याच सांगण्यावरून गोपाळरावांनी राधाबाईंशी लग्न केले. गोपाळरावांना आपला मृत्यू जवळ आल्यासे वाटल्याने त्यांनी आपल्या कुटुंबाची जबाबदारी एका दूरच्या चुलत भावावर सोपवली, आणि ते निधन पावले. या काकांनी दोन्ही बायकांना, सात वर्षाच्या इंदिराला आणि चार वर्षाच्या कमलाला कडक शिस्तीत वागवले, आणि त्यांचे बालपण करपवून टाकले.
कमलाचे शालेय शिक्षण बेळगावच्या वनिता विद्यालयात, कॉलेजचे पहिले वर्ष लिंगराज महाविद्यालयात झाले. काकांच्या लहरीपणामुळे दुसऱ्या वर्षासाठी त्यांना कोल्हापूरच्या राजाराम कोलेजात जावे लागले. पुण्याच्या फर्ग्युसनमध्ये शिकणाऱ्या इंदिरालाही (त्या पुढे इंदिरा संत झाल्या) राजाराम कॉलेजातच यावे लागले. महाविद्यालयात शिकताना त्यांना मराठी लेखक प्रा. ना.सी. फडके हे तत्त्वज्ञान हा विषय शिकवायला आले, आणि त्यांचे प्रेम जमले. पुढे ७ वर्षांनी त्यांनी २८ डिसेंबर १९४२ रोजी लग्न केले. ना.सी. फडके यांना एक पहिली बायकोही होती.
ना.सी. फडके यांच्या ’झंकार’ साप्ताहिकात कमला फडके यांचे लेख, मुलाखती व कथा प्रसिद्ध होऊ लागल्या. त्याच साप्ताहिकात त्या इंग्रजी साहित्याचा परिचय करून देणारे एक सदर लिहीत. पुढील आयुष्यात कमला फडके यांनी आचार्य रजनीश (ओशो) यांच्या बऱ्याच इंग्रजी पुस्तकांचा मराठी अनुवाद केला. अनंत अंतरकरांच्या हंस आणि मोहिनी मासिकांत त्यांच्या अनेक विनोदी कथा प्रकाशित होत असत. अन्य कथा किर्लोस्कर आणि स्त्री या मासिकांत प्रसिद्ध होत.
अन्य कलागुण
कमला फडके यांनी नागभूषण नावाच्या प्रख्यात गुरूकडून कथ्थक नृत्याचे शिक्षण घेतले होते. त्यांनी ना.सी. फडके यांच्या जानकी नाटकात केलेली मुख्य भूमिका चिंतामणराव कोल्हटकरसारख्यांनीही वाखाणली होती.
सन्मान
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ओक (आडनाव)
ओक हे चित्पावन कोकणस्थ ब्राह्मण समाजातील एक आडनाव आहे. या नावाचे इंग्रजी स्पेलिंग OAK किंवा OKE असे करतात. ओक या नावाचे एक झाडही असते.
ओक आडनावाच्या उल्लेखनीय व्यक्ती
वर्ग:भारतीय आडनावे
भागी
भागी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील पारशिवनी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:पारशिवनी तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
अवसरी
अवसरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:इंदापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
जालोळी
जालोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
संशोधक
संशोधन करणाऱ्या व्यक्तीस संशोधक असे म्हणतात.
मूकनाट्य
मूकनाट्य म्हणजे कुठलाही संवाद नसलेले नाटक होय. या प्रकारच्या नाटकामध्ये संगीत, प्रकाशयोजना वापरले असते मात्र कोणत्याही प्रकारचे लिखित किंवा आवाजाच्या स्वरूपातले शब्द वापरता येत नाहीत. संपूर्ण हावभाव करूनच नाटक सादर करतात.
संशोधक
वर्ग:संशोधक वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मूकनाट्य
चार्ली चॅप्लीन, कमल हसन, गुफी पेंटल व इतर कलावंतांनी चित्रपटांच्या माध्यमातून मूक अभिनया केला.
इ.स. २०१४ सालापसून पुण्यातील भरत नाट्य मंदिरात ‘ड्रीम्स डू रिॲलिटी’, ‘वाईड विंग्ज मीडिया’, ‘फेरीटेल मीडिया स्तुडिओ’ आणि ‘रंगीत तालीम’ यांच्यातर्फे मौनांतर मूकनाट्य स्पर्धेचे आयोजन करण्यात येते. २०१७ साली झालेल्या स्पर्धेत एम्‌आय्‌टीच्या ‘वॉर ॲन्ड पीस’ या नाट्याला पहिला क्रमांक मिळाला. त्‍यावेळी स्पर्धेम्ध्ये पुण्यातील १४ तर मुंबईतील ३ संघ उतरले होते.
जागतिक दिन
२२ मार्च हा दिवस जागतिक मूकनाट्य दिन म्हणून पाळला जातो.
वर्ग:नाटक
महाबलीपुरम लेणी
महाबलीपुरम लेणी भारतातील चेन्नई शहरापासून ५५ किमी अंतरावर असलेली लेणी आहेत. इ.स.१९८४ साली ही लेणी जागतिक वारसा म्हणून घोषित झाली आहेत.
महाबलीपुरम दक्षिण भारतातील एक ऐतिहासिक स्थान व प्राचीन संस्कृतीचे केंद्र समजले जाते. पुराण प्रसिद्ध बलीराजावरून या गावाला महाबलीपुरम हे नाव मिळाले. मम्मलापूर असेही याचे एक प्राचीन नाव आहे.
भौगोलिक महत्त्व
हे ठिकाण पल्लव वंशाच्या आधीपासून बंदर म्हणून प्रसिद्ध होते. इ.स. पहिल्या व दुसऱ्या शतकातील ग्रीक व रोमन ग्रंथात याचा मलंगी म्हणून उल्लेख आढळतो. तमिळ काव्यातही या बंदराचा उल्लेख आहे. प्राचीन काळी त्याला मलंगे व कदलमललई ही नावे होती.
सांस्कृतिक महत्त्व
इसवी सनाच्या सातव्या-आठव्या शतकात पल्लव वंशाच्या राजवटीत इथे अनेक शिल्पे निर्माण झाली. अखंड दगडात खोदलेली मंदिरे हे महाबलीपूरमचे वैशिष्ट्य आहे. इथेच कृष्ण मंडप नावाची एक गुहा पहाडात खोदलेली आहे. या गुंफेत गोवर्धन धारी श्रीकृष्ण व गोप-गोपी यांची चित्रे कोरलेली आहेत. या गुंफेजवळ पंच पांडव रथ आहेत. मुख्य रथाला धर्मराज रथ म्हटले जाते. कोरलेले एक तीन मजली मंदिर येथे आहे. या मंदिरासमोरच वराहमंडप आहे. त्यात वराहरूपी विष्णू पृथ्वीला समुद्रातून वर काढीत आहे असे सुंदर शिल्प कोरलेले आहे. या गावात टेकडीवर एक शिव मंदिर आहे. त्याला ओलक्कनाथाचे मंदिर म्हणतात. ते दगडाचे बांधलेले असून इतके उंच आहे की पूर्वी ते दीपगृहाचे काम करीत असावे. चित्रे = पंच पांडव काही अंतरावर १०० फूट लांब व ३० फूट रुंद उंच अशा एका प्रचंड खडकावर कोरलेली अनेक चित्रे आहेत. नाग, नागिण, जटाधारी पुरुष, अर्जुन, हत्ती, वाघ, सिंह, यक्ष, गंधर्व, सूर्य, अप्सरा यांची चित्रे कोरलेली आहेत.
चित्रदालन
वर्ग:भारतीय संस्कृती वर्ग:प्राचीन स्थापत्य वर्ग:शिल्पकला वर्ग:भारतातील पर्यटनस्थळे वर्ग:हिंदू लेणी वर्ग:चेन्नई वर्ग:बौद्ध लेणी वर्ग:भारतातील जागतिक वारसा स्थाने
आंद्रे फ्लेचर
आंद्रे फ्लेचर (२८ नोव्हेंबर, इ.स. १९८७:सेंट डेव्हिड पॅरिश, ग्रेनेडा - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झालिमा
"झालिमा" (उर्दू: अत्याचारी ) रईस या बॉलीवूड चित्रपटातील एक भारतीय गाणे आहे. हे गाणे अमिताभ भट्टाचार्य यांनी लिहिले आहे, जेएएम८ ने संगीत दिले आहे आणि अरिजित सिंग आणि हर्षदीप कौर यांनी गायले आहे. या गाण्याचा संगीत व्हिडिओ अभिनेता शाहरुख खान आणि माहिरा खान यांच्यावर चित्रित करण्यात आला आहे. गाण्याचे नृत्यदिग्दर्शन बॉस्को-सीझरने केले होते.
बॉडी मास इंडेक्स
बॉडी मास इंडेक्स हे एक शरीराचे वजन आणि उंची यांचे गुणोत्तर आहे. किलोग्रॅम मधील वजनाला मीटर मधील उंचीच्या वर्गाने भागले असता बॉडी मास इंडेक्स कळतो. १८ ते २५ हा नॉर्मल बॉडी मास इंडेक्स आहे. २५ ते ३० बॉडी मास इंडेक्सला वाढलेले वजन असे म्हणतात. ३० च्या पुढील बॉडी मास इंडेक्सला लठ्ठपणा असे म्हणतात.
वर्ग:मानवी शरीर
लठ्ठपणा
शरीरात गरजेपेक्षा जास्त प्रमाणात मेद असणे यास लठ्ठपणा असे म्हणतात. जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार बॉडी मास इंडेक्स ३० च्या वर असणे यास लठ्ठपणा असे म्हणतात. गरजेपेक्षा जास्त उष्मांक घेणे आणि शारीरिक हालचाली कमी करणे हे लठ्ठपणामागचे प्रमुख कारण आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेनुणार भारतीय व्यक्तीनी अनेक रोग टाळण्यासाठी त्यांचा बी एम आय हा २५ किंवा त्यापेक्षा कमी ठेवावा. लठ्ठपणामुळे अनेक रोग होण्याची शक्यता वाढते जसे की हृदयरोग आणि धमन्यांचे आजार, मधुमेह, झोपताना श्वास बंद पडणे, काही प्रकारचे कॅन्सर आणि मनोऔदासिन्य.
संदर्भ
वर्ग:लठ्ठपणा वर्ग:शरीराकार
ग्लुकॅगॉन
ग्लुकागॉन हे शरीरातील मेद जाळणारे नैसर्गिक हार्मोन आहे. हे संप्रेरक स्वादुपिंडाच्या अल्फा पेशींमध्ये तयार होते. रक्तातील साखरेची पातळी कमी झाल्यास हे हार्मोन स्रवते. हे हार्मोन स्रवणे सुरू झाल्यावर रक्तातील साखरेची पातळी वाढते. हे हार्मोन यकृतातील ग्लायकोजेनचे रूपांतर ग्लुकोजमध्ये करते.
वर्ग:शरीरशास्त्र
बुरंबावडे
बुरंबावडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
मेहकेपार
मेहकेपार हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील पारशिवनी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:पारशिवनी तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
राजेंद्र बनहट्टी
बनहट्टी यांचा जन्म नागपूरला झाला, नंतर ते पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांच्या बालपणीचे नागपूरचे घर, त्या घरातील सर्वांसोबतच्या आठवणी, काही प्रसंग या सर्वांचे चित्रण बनहट्टी यांनी ‘गोष्टी घराकडील’ या पुस्तकात केले आहे. राजेंद्र बनहट्टी यांच्या गंगार्पण, कृष्णजन्म, लांडगा यांना महाराष्ट्र सरकारचे सर्वोत्कृष्ट कथासंग्रहाचे पुरस्कार मिळाले आहेत.
राजेंद्र बनहट्टी यांना मिळालेले सन्मान आणि पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक
टी. स्वामिनाथन
थिरुमलराय स्वामीनाथन हे १ डिसेंबर १९७० ते २ नोव्हेंबर १९७२ दरम्यान भारताचे कॅबिनेट सचिव होते. ते भारतीय नागरी सेवाचे सदस्य होते. स्वामिनाथन यांनी ७ फेब्रुवारी १९७३ ते १७ जून १९७७ पर्यंत भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त म्हणून काम केले.
१९७३ मध्ये त्यांना पद्मविभूषण पुरस्कार प्रदान करण्यात आला होता.
संदर्भ
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा (मलेशियामध्ये), २०१९-२०
इंग्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ आणि पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने डिसेंबर २०१९ मध्ये ३ महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने आणि ३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी मलेशियााचा दौरा केला. एकदिवसीय मालिका २०१७-२० आयसीसी महिला चॅंपियनशिपअंतर्गत खेळवली गेली.
३रा सामना
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट वर्ग:महिला क्रिकेट वर्ग:पाकिस्तानमधील क्रिकेट वर्ग:मलेशियामधील क्रिकेट
भाट निमगाव
भाट निमगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इंदापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
कान्हापुरी
कान्हापुरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
शं.ना. नवलगुंदकर
डॉ. शंकर नागेश नवलगुंदकर (२७ सप्टेंबर, १९३५:संगमनेर, महाराष्ट्र - ) हे पुणे विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू आहेत.
कौटुंबिक माहिती आणि शिक्षण
यांचे मूळ गाव संगमनेर असून त्यांचे वडील तेथे संस्कृतचे शिक्षक होते. नवलगुंदकरांचे शालेय शिक्षण संगमनेरच्या पेटिट हायस्कूलमध्ये आणि कॉलेज शिक्षण नाशिकच्या एचपीटी महाविद्यालयामध्ये झाले. महाविद्यालयातील प्राध्यापकांनी सुचवल्यामुळे संस्कृतऐवजी अर्थशास्त्र विषय घेऊन नवलगुंदकरांनी पदवी मिळवली. त्यांनी स्‍वातंत्र्यवीर सावरकर या विषयावर पीएच.डी.ची पदवी मिळवली.
१९५८ च्या सुमारास नवलगुंदकर पुण्यात आले आणि सराफ विद्यालय (आत्ताचे भारत हायस्कूल) येथे इंग्लिश आणि गणिताचे शिक्षक म्हणून रुजू झाले. त्यानंतर शाहू महाविद्यालय, गरवारे महाविद्यालय, मॉडर्न महाविद्यालय आणि पुणे विद्यापीठात त्यांनी अध्यापन केले. पुणे विद्यापीठाचे कुलगुरू झाल्यावरही ते टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठ, मुंबई विद्यापीठ आणि पुणे विद्यापीठात अर्थशास्त्र आणि राज्यशास्त्र हे विषय शिकवीत. नवलगुंदकर २०१६पासून संगमनेरच्या शिक्षण प्रसारक संस्थेचे अध्यक्ष आहेत.
लेखन
नवलगुंदकरांनी राज्यशास्त्र व अर्थशास्त्राविषयीच्या अनेक पाठ्यपुस्तकांचे लेखन केले. आधुनिक भारतीय राजकीय विचारवंत हे त्यांचे पहिले पुस्तक होते. सुलभ राज्यशास्त्र (भारतीय शासनसंस्था) पुस्तक हे त्यांनी बाराव्या इयत्ते करिता लिहिले.
अन्य पुस्तके
वर्ग:पुणे विद्यापीठाचे कुलगुरू वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
चिंचवड (देवगड)
चिंचवड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
मेद
शरीरातील चरबीस मेद असे म्हणतात.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
जालना रेल्वे स्थानक
जालना हे जालना शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक दक्षिण मध्य रेल्वेच्या मनमाड-सिकंदराबाद मार्गावरील एक महत्त्वाचे स्थानक असून अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या येथे थांबतात.
महत्त्वाच्या रेल्वेगाड्या
रे वर्ग:जालना जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
अग्रणी जलतीर्थ बंधारा
महांकाली नदीवर बांधलेला हा पहिला सिमेंट नाला बांध अाहे. या बंधाऱ्यानंतर नदीवर आणखी ४ बांध बांधण्यात आले.
दत्ता मेघे इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्स
दत्ता मेघे इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्स महाराष्ट्राच्या वर्धा जिल्ह्यातील एक अभिमत विद्यापीठ आहे.
स्थान
सावंगी (मेघे), वर्धा, ४४२००४
विभाग
या विद्यापीठाची ४ संकुले असून १ औषधनिर्माणशास्त्र महाविद्यालय आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील विद्यापीठे
ब्रेंडन नॅश
ब्रेंडन पॉल नॅश (१४ डिसेंबर, इ.स. १९७७:ॲट्टाडेल, पश्चिम ऑस्ट्रेलिया, ऑस्ट्रेलिया - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कृष्णा वैद्यकीय विज्ञान संस्था
कृष्णा वैद्यकीय विज्ञान संस्था महाराष्ट्राच्या सातारा जिल्ह्यातील एक अभिमत विद्यापीठ आहे.
विभाग
या विद्यापीठाच्या ५ विद्याशाखा व १ औषधनिर्माणशास्त्र विभाग आहे.
मानांकन
२०२० मध्ये एन.आय.आर.एफ. द्वारे कृष्णा इंस्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्सेस भारतामध्ये वैद्यकीय गटामध्ये ३७ व्या क्रमांकावर होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
इळये
इळये हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
छिछोरे (चित्रपट)
छिछोरे हा एक २०१९ मध्ये प्रदर्शित झालेला हिंदी चित्रपट आहे. या चित्रपटाची निर्मिती विनोदी नाटक आहे .नितीश तिवारी दिग्दर्शित या चित्रपटाचे निर्माते साजिद नडियादवाला यांनी केले आहे. सुशांत सिंग राजपूत आणि श्रद्धा कपूर या चित्रपटात मुख्य भूमिकेत दिसले होते. चित्रपटाने जगभरात ₹२१५ कोटी कमावले.
हा चित्रपट ६ सप्टेंबर २०१९ रोजी प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला ६५ व्या फिल्मफेअर पुरस्कारांमध्ये पाच नामांकने मिळाली - सर्वोत्कृष्ट चित्रपट, सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक, सर्वोत्कृष्ट कथा, सर्वोत्कृष्ट संवाद आणि सर्वोत्कृष्ट संपादन.
कथा
सध्या, अनिरुद्ध "अन्नी" पाठक हा एक घटस्फोटित मध्यमवयीन माणूस आहे, तो किशोरवयीन मुलगा राघव याच्याबरोबर राहत आहे, जो एक महत्त्वाकांक्षी अभियंता आहे, जो भारतीय तंत्रज्ञान संस्थेत (आयआयटी) प्रवेश घेण्याच्या आशेने प्रवेश परीक्षा परीक्षेच्या प्रतीक्षेत आहे.
निकालाच्या संध्याकाळी अँनी राघवला शॅपेनची बाटली गिफ्ट करते, असे आश्वासन देतात की ते एकत्र त्याचे यश साजरे करतील .अन्नीला त्याचा मुलगा राघव यांच्यावर तीव्र दबाव आहे याची जाणीव नव्हती. दुसऱ्याच दिवशी आपल्या अपार्टमेंटमधील निकाल तपासताना राघव यांना कळले की तो जेईई - प्रगत निकालात आयआयटीसाठी पात्र नाही आणि “पराभूत” म्हटल्याच्या भीतीने त्याने बाल्कनीतून उडी मारली. अंघी रुग्णालयात धाव घेते जेथे तो राघवची आई आपल्या माजी पत्नी मायाला सांत्वन करण्याचा प्रयत्न करतो.
राघवची प्रकृती खालावत चालल्यामुळे राघव जगण्याची इच्छा नसल्याने डॉक्टर माया आणि अंनी यांना माहिती देते. हताश अन्नी राघवमध्ये आशा पुन्हा जागृत करण्याच्या प्रयत्नात महाविद्यालयात आपल्या काळाची कहाणी सांगू लागली. कथा सत्य असल्याबद्दल राघव यांना शंका होती. राणीला समजावण्याच्या आन्नीने कॉलेजमधून आपल्या सर्व मित्रांना राघवला भेटायला बोलावले आणि त्यांनी एकत्र त्यांची कहाणी सुरू केली.
१९९२ मध्ये, महाविद्यालयाच्या पहिल्या दिवशी, अँनीला एच 4 वसतिगृहात एक खोली देण्यात आली होती, जी "अपयशी" असलेल्या गृहनिर्माणसाठी कुप्रसिद्ध आहे. एच 4 ब्लॉकच्या रहिवाशांना हे नाव देण्यात आले कारण त्यांनी वार्षिक स्पोर्ट्स जनरल चॅम्पियनशिपमध्ये वारंवार खराब कामगिरी केली. जीसी). लिपिकाने त्याच्या अर्जाला वेळ लागू शकेल अशी माहिती दिली तरी असमाधानी अँनी आपला वसतिगृह ब्लॉक बदलण्यासाठी अर्ज करतो. या दरम्यान, अँनीने त्याच्या वसतिगृहातील पाच साथीदारांशी मैत्री केली, ज्यांनी त्याच्याशी जवळची मैत्री केली:
दोन महिन्यांत, अन्नी पाच साथीदारांशी घनिष्ट मैत्री करते आणि मायाला डेट करण्यासही सुरुवात करते. प्रेझेंट डे एनी त्याच्या महाविद्यालयीन मित्रांची एक एक करून मुलाशी ओळख करून देते. राघव कथेत रस दाखवतो आणि आपल्या वडिलांच्या कथेबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी तो उत्साही होतो. "" लूझर्स "चा टॅग काढून टाकण्यासाठी त्याने आणि त्याच्या तळलेल्यांनी किती कठोर परिश्रम केले याबद्दल Anनी सांगते. त्यांनी जीसी चषक जिंकण्यासाठी सर्व योजना आखल्या. अँनीने अंतिम फेरी गमावली पण विजयी संघांनी त्यांना" चॅम्प्स "म्हटले.
आन्नी आणि त्याचे मित्र राघव यांना सांगतात की, स्पर्धा गमावल्यानंतरही, एच 4 वसतिगृहे पुन्हा कधीही "पराभूत" म्हणून ओळखल्या जात नाहीत कारण त्यांनी पराभवाच्या भीतीने स्पर्धेत न झुकता जिंकण्याऐवजी जिंकण्याचा प्रयत्न केला आणि बरेच काही केले प्रयत्न आणि लढा. अँनी आणि त्याचे मित्र राघव यांना एक सैनिक म्हणून, शस्त्रक्रिया आणि आगामी आयुष्याला सामोरे जाण्यास सांगतात. एक वर्षानंतर, पूर्णपणे बरे झालेले राघव कॉलेजच्या पहिल्याच दिवशी हजर होतो आणि प्रेक्षकांना विनंती आहे की त्यांनी आयुष्यासाठी जे काही मिळत आहे याबद्दल समाधानी असल्याने आपल्या कॉलेजचे नाव काय आहे किंवा त्याचा क्रमांक काय आहे हे विचारू नका.
बाह्य साइट
आयडीडीबी वर छिचोरे
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
बोरबन
बोरबन हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील पारशिवनी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:पारशिवनी तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
महाकाली नदी (उत्तराखंड)
उत्तराखंडातल्या या महाकाली नदीला शारदा नदी, काली नदी, काली गंगा ही अन्य नावे आहेत. ही नदी भारत व नेपाळ या देशांची सीमा दर्शवते. नदीचा उगम हिमालय पर्वतात ३,६०० मीटर उंचीवर असलेल्या कालापानी नावाच्या गावाजवळ होतो. हे गाव उत्तराखंड राज्याच्या पिठोरगड जिल्ह्यात आहे.
कूटी, धौलीगंगा, गोरी, चमेलिया, रामगुण, लढ़िया या महाकाली नदीच्या उपनद्या आहेत. उत्तर प्रदेशातील बहरिच जिल्ह्यात शरयू नदीला मिळाल्यावर त्यांचा गंगा नदीशी संगम होतो.
वर्ग:उत्तराखंडमधील नद्या
कारोळे
कारोळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
डिकसळ (इंदापूर)
डिकसळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
कारोळे
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
डिकसळ (इंदापूर)
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इंदापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
भस्मासुर
हिंदू धर्मात, भस्मासुर/वृकासुर, ज्याला ब्रह्मासुर म्हणूनही ओळखले जाते, हा एक असुर/राक्षस होता. त्याला एक शक्ती दिली होती, ज्यामुळे त्याने ज्याच्या डोक्याला स्पर्श केला तो जळून लगेच राख (भस्म) होऊ शकत होता. भगवान विष्णूच्या एकमेव स्त्री अवतार असलेल्या मोहिनीने त्याला फसवले आणि त्याला स्वतःला राख करून घ्यायला भाग पाडले.
आख्यायिका
वृक्षासुर हा भगवान शिवाचा प्रखर भक्त होता ज्याने देवतेकडून वरदान मिळवण्यासाठी मोठी तपश्चर्या केली. शिवाने प्रसन्न होऊन त्याला वरदान दिले. वृक्षासुराने मग त्याला अशी शक्ती दिली की ज्याच्या डोक्याला त्याने हाताने स्पर्श केला तो जळून लगेच राख (भस्म) व्हावा. तेव्हापासून वृक्षासुराला भस्मासुर असेही म्हटले जाते. तेव्हा भस्मासुराला शिवावर हात ठेवून आपल्या नव्या शक्तीची चाचणी घ्यायची होती. तेव्हा शिवाने धावत जाऊन विष्णूकडे मदतीसाठी प्रार्थना केली. भस्मासुरासमोर विष्णू मोहिनीच्या रूपात प्रकट झाले. मोहिनी इतकी सुंदर होती की भस्मासुर लगेच मोहिनीच्या प्रेमात पडला. भस्मासुराने तिला त्याच्याशी लग्न करण्यास सांगितले. तिने त्याला सांगितले की तिला नृत्याची खूप आवड आहे आणि जर तो तिच्या चाली सारखा जुळेल तरच ती त्याच्याशी लग्न करेल. भस्मासुराने सामना मान्य केला आणि म्हणून ते नाचू लागले. पराक्रम शेवटपर्यंत अनेक दिवस चालला. भस्मासुराने वेशात आलेल्या विष्णूच्या चालीशी जुळवून घेतल्याने तो आपल्या रक्षकाला खाली उतरवू लागला. नाचत असताना, मोहिनीने एक पोझ मारली जिथे तिचा हात तिच्या डोक्यावर ठेवला होता. भस्मासुराने तिची नक्कल केल्यामुळे त्याला स्वतःच्या मस्तकाला स्पर्श करण्याची फसवणूक झाली आणि त्यामुळे नुकत्याच मिळालेल्या शक्तीमुळे भस्मासुर लगेच जळून राख झाला.
याचे दुसरे रूप, लहान कथेत आहे: विष्णू मोहिनीच्या रूपात प्रकट होतो. भस्मासुराला नव्याने मिळालेले वरदान विसरून मोहिनीला त्याच्याशी लग्न करण्यास सांगितले. ती मान्य करते आणि भस्मासुराला सरोवरात डुबकी मारून स्वच्छ करण्यास सांगते कारण तो सध्याच्या स्थितीत स्वच्छ नाही. भस्मासुर सरोवरात डुबकी मारून खूप आनंदित आहे. तो डोक्यावर हात चालवून केसातील जास्तीचे पाणी काढून टाकण्याचा प्रयत्न करतो (केस वाळवतो). नव्याने मिळवलेल्या वरदानाच्या सामर्थ्याने भस्मासुराची राख झाली.
नृत्य
भस्मासुरापासून वाचण्यासाठी महादेव ज्या गुहेत लपले आहेत ती गुहा गुप्तधाम म्हणून ओळखली जाते.
हिमाचल प्रदेश राज्यातील चंबा जिल्ह्यातील साहो भागात सोहल नाटी नृत्य खूप लोकप्रिय आहे. हे सर्वसाधारणपणे सर्व सणांच्या प्रसंगी सादर केले जाते, परंतु या नृत्याचे मुख्य महत्त्व साहो जत्रेच्या दिवसांमध्ये बैशाखमध्ये असते. हे नृत्य भगवान विष्णूने भस्मासुराचा वध केल्याच्या कथेवर आधारित आहे, म्हणून त्याला मोहिनी-भस्मासुर नृत्य असेही म्हणतात.
भस्मासुर-प्रकारची पोज-- एक हात डोक्यावर आणि दुसरा पाठीमागे-- भोजपुरी प्रदेशात आणि विस्ताराने, इंडो-कॅरिबियन समाजात, जेथे चटणीचे वैशिष्ट्यपूर्ण वैशिष्ट्य आहे अशा स्त्रियांच्या नृत्यामध्ये देखील सामान्य आहे. नृत्य काही इंडो-कॅरिबियन लोकांचा असा दावा आहे की ही मुद्रा भस्मासुराच्या पुराणकथेशी संबंधित आहे.
मोहिनी भस्मासुर कुचीपुडी नृत्य नृत्यनाट्य कुचीपुडी नृत्यात देखील "मोहिनी भस्मासुर" हे एक अतिशय प्रसिद्ध नृत्यनाट्य आहे. अनेक कलाकारांनी हे नृत्यनाट्य सादर केले. मुख्यतः भरतकप्रपूर्ण श्री कोराडा नरसिंह राव एक प्रसिद्ध कुचीपुडी वादक यांनी भस्मासुर सादर केले, मोहिनी भस्मासुर कुचीपुडी नृत्य नृत्यनाटिकेत, त्यांची कामगिरी अविस्मरणीय. त्याची अभिव्यक्ती, नृत्याची पद्धत आणि त्याचे संवाद विलक्षण. कुचीपुडी नृत्यातील प्रथम पद्मश्री पुरस्कार विजेते, महान नर्तक श्री वेदांतम सत्यनारायण सरमा यांनी या नृत्यनाटिकेत मोहिनीची भूमिका उत्तम प्रकारे साकारली. त्यांचा अभिनय, स्त्रीची वेशभूषा, नृत्य सर्वच वैशिष्ट्यपूर्ण आहेत. हे नृत्यनाट्य आंध्र प्रदेश नृत्य अकादमीने फार पूर्वी आयोजित केले होते. पद्मश्री पुरस्कार विजेते डॉ नटराज रामा कृष्ण यांनी नटुवंगम, श्री कोराडा नरसिंह राव भस्मासुराच्या भूमिकेत, श्री वेदांतम सत्यनारायण सरमा यांनी मोहिनीच्या भूमिकेत, महान कलाकार डॉ. संपत कुमार यांनी शिवाच्या भूमिकेत, आणखी एक महान कलाकार श्री गोपाल राज बट यांनी नारदाची भूमिका केली. ग्रेट कॉम्बिनेशन. श्री कोराडा नरसिंह राव यांच्यानंतर त्यांच्या शिष्यांसह, कलारताना के व्ही सत्यनारायण यांनी भारतातील अनेक ठिकाणी ही मोहिनी भस्मासुर कुचीपुडी नृत्य नृत्यनाटिका सादर केली. स्क्रिप्टची एक नवीन आवृत्ती कलारतन के.व्ही. सत्यनारायण यांनी नंतर लिहिली होती, जी आता भारत आणि परदेशात त्यांच्या शिष्यांसोबत सादर करत आहे.
संदर्भ
वर्ग:राक्षस
गवाणे (देवगड)
गवाणे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
क्रिस्टोफर बार्नवेल
क्रिस्टोफर डियॉन बार्नवेल (६ जानेवारी, इ.स. १९८७:गयाना - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नागेंद्र सिंग
महाराज नागेंद्र सिंग (१८ मार्च १९१४ - ११ डिसेंबर १९८८) हे एक भारतीय वकील आणि प्रशासक होते ज्यांनी १९८५ ते १९८८ पर्यंत आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाचे अध्यक्ष म्हणून काम केले होते. हेग येथील आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाचे न्यायाधीश राहिलेल्या भारतातील चार न्यायाधीशांपैकी ते एक होते; (इतर होते बीएन राऊ (१९५२-१९५३), आर.एस. पाठक (१९८९-१९९१) आणि दलवीर भंडारी (२०१२–).
सिंग यांना १९७३ मध्ये भारत सरकारकडून पद्मविभूषण पुरस्कार मिळाला.
संदर्भ
वर्ग:राजस्थानच्या संवैधानिक व्यक्ती वर्ग:राजस्थानी लोक वर्ग:इ.स. १९८८ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
कौठाळी (पंढरपूर)
कौठाळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
२०१३ फ्रेंच ओपन
ही फ्रेंच ओपन टेनिस स्पर्धेची ११२ वी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा २६ मे ते ९ जून, इ.स. २०१३ दरम्यान पॅरिस येथे भरवण्यात आली.
महिला एकेरी
🇺🇸 सेरेना विल्यम्स ने 🇷🇺 मारिया शारापोव्हा ला 6–4, 6–4 असे हरवले. सेरेना विल्यम्सचे हे दुसरे फ्रेंच ओपन व १६वे ग्रँड स्लॅम अजिंक्यपद आहे.
पुरूष दुहेरी
🇺🇸 बॉब ब्रायन / 🇺🇸 माइक ब्रायन नी मायकेल लोद्रा /  निकोलास महुत ना 6–4, 4–6, 7–6(4) असे हरवले.
महिला दुहेरी
🇷🇺 येकातेरिना माकारोव्हा / 🇷🇺 एलेना व्हेस्निना नी 🇮🇹 सारा एरानी / 🇮🇹 रॉबेर्ता व्हिंची ना 7-5, 6-2 असे हरवले.
मिश्र दुहेरी
🇨🇿 ल्युसी ह्रादेका / 🇨🇿 फ्रांतिसेक चेर्माक नी 🇫🇷 क्रिस्टिना म्लादेनोविच / 🇨🇦 डॅनियेल नेस्टर ना 1–6, 6–4, [10–6] असे हरवले.
बाह्य दुवे
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
बेप्प्यो तीर्थ
बेप्पीओ तीर्थ ही शिंटो तीर्थांची एक श्रेणी आहे. ज्याची व्याख्या शिंतो तीर्थांच्या असोसिएशनने ठरवली आहे. ते एक प्रकारे उल्लेखनीय मानले जातात आणि अशा प्रकारे त्यांना इतर देवस्थानांपेक्षा उच्च दर्जा दिला जातो.
आढावा
बेप्पीओ तीर्थांतील कर्मचाऱ्यांच्या बाबतीत खालीलप्रमाणे विशेष वागणूक दिली जाते :
स.न १९५१ मध्ये, असोसिएशन ऑफ शिंटो श्राइन्सने "बेप्पीओसाठी तीर्थस्थानांची निवड" या नावाची नोटीस जारी केली. यामध्ये सरकारच्या बेप्पीओ श्राइन यादीत सूचीबद्ध असलेल्या मंदिरांव्यतिरिक्त इतर मंदिरे निवडण्याचे निकष स्पष्ट केले होते. ते निकष खालीलप्रमाणे होते.
या तरतुदीचा परिणाम म्हणून, बेप्पीओ तीर्थस्थानांची संख्या, मुख्यत्वे पूर्वीची प्रांतातील तीर्थक्षेत्रे आणि गृहमंत्र्यांनी नियुक्त केलेली संरक्षक तीर्थे. स.न २००६ पर्यंत हळूहळू ही संख्या ३५३ पर्यंत वाढली.
बेप्पीओ श्राइन हे एखाद्या कंपनीच्या रेटिंगप्रमाणे देवस्थानांचे रेटिंग नाही तर केवळ शिंटो पुजाऱ्यांच्या कर्मचाऱ्यांशी संबंधित असलेले वेगळेपण आहे. परंतु बेप्पीओमध्ये सूचीबद्ध केलेली तीर्थक्षेत्रे, तीर्थक्षेत्रे आणि पुजारी यांच्या संख्येच्या दृष्टीने तुलनेने मोठी आहेत. सामान्यत: ही एक प्रकारची रेटिंग म्हणून ओळखली जाते. याशिवाय, इसे जिंगूचा बेप्पीओ श्राइनमध्ये स्वतंत्र मंदिर म्हणून समावेश केलेला नाही. जिंगूचा ग्रँड प्रिस्ट इम्पीरियल कोर्टाने "जिंगू नियमांनुसार" नियुक्त केला जातो आणि काढून टाकला जातो. ज्यामुळे त्याला विशेष वागणूक दिली जाते.
तीर्थे जी बेप्पियो तीर्थ नाहीत
खालील कंपन्या बेप्पियो श्राइन नाहीत कारण त्यांचा तीर्थक्षेत्राच्या मुख्य कार्यालयाशी सर्वसमावेशक संबंध नाही. ज्यांचे "छत्र संबंध संपुष्टात येण्याचे वर्ष" १९४६ आहे ते असे आहेत. किंवा जे १९४६ मध्ये स्थापन झाल्यापासून श्राइन मुख्यालयाशी छत्री संबंधात नाहीत.
टिप्पण्या
<references group="lower-alpha"/>
वर्ग:शिंतो तीर्थस्थाने वर्ग:शिंतो तीर्थांची संघटना वर्ग:बेप्प्यो तीर्थ
बांबडवाडी
बांबडवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इंदापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
२०१३ आयसीसी विश्व टी२० पात्रता
आयर्लंडची तिसऱ्यांदा फायनलमध्ये अफगाणिस्तानशी गाठ पडली आणि आयर्लंडने अफगाणिस्तानविरुद्ध दुसरे जेतेपद आणि एकूण तिसरे विजेतेपद पटकावले. २०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० साठी अव्वल ६ राष्ट्रे (पूर्वी २) पात्र ठरली होती: आयर्लंड, अफगाणिस्तान, नेदरलँड्स आणि यूएई, नेपाळ आणि हाँगकाँग यांनी ट्वेंटी२० विश्वात पदार्पण केले.
स्वरूप
ही स्पर्धा १६ दिवस चालते ज्यामध्ये १६ संघांमध्ये ७२ सामने खेळले जातात, ज्यांना आठच्या दोन गटांमध्ये विभागले गेले होते. प्रत्येक गट राऊंड रॉबिन स्पर्धा खेळतो. प्रत्येक गटातील तळाचे तीन संघ ताबडतोब अव्वल सहा स्थानांसाठीच्या लढतीतून बाहेर पडतात परंतु कोणते संघ ११ ते १६ क्रमांकावर आहेत हे निर्धारित करण्यासाठी ते सामने खेळतील. प्रत्येक गटातील अव्वल तीन संघ प्रथम क्रमांकाच्या प्लेऑफमध्ये पहिल्या चार स्थानांवर स्थान मिळवणारे संघ निश्चित करण्यासाठी स्पर्धा करतात. इतर दोन संघ पाचव्या स्थानी असलेल्या प्लेऑफमध्ये उतरले आहेत जेथे ते पाच ते दहा स्थानांसाठी प्रत्येक गटातील चौथ्या आणि पाचव्या क्रमांकावरील संघांशी स्पर्धा करतात. प्रथम आणि पाचव्या स्थानाचे दोन्ही प्लेऑफ सहा-संघ, सिंगल-एलिमिनेशन फॉरमॅटमध्ये खेळले जातात. तळाचे चार संघ उपांत्यपूर्व फेरीत खेळतात. उपांत्यपूर्व फेरीतील विजेते उपांत्य फेरीतील अव्वल दोन संघांशी स्पर्धा करतात. संघांचे अंतिम स्थान निश्चित करण्यासाठी प्लेऑफचे अनुसरण केले जाते. अव्वल सहा संघ २०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२० साठी पात्र ठरतील. ते प्राथमिक गट टप्प्यात यजमान बांगलादेश आणि झिम्बाब्वे यांच्याशी सामील होतील, ज्यामधून फक्त दोन संघ पुढे जातील.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील क्रिकेट
गोवळ (देवगड)
गोवळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
होमी भाभा राष्ट्रीय संस्था
होमी भाभा राष्ट्रीय संस्था (एचबीएनआय) हे महाराष्ट्रातील एक अभिमत विद्यापीठ आहे जे अणु उर्जा विभागाने स्थापित केले आहे. हे त्याच्या अनेक घटक संस्थांच्या शैक्षणिक कार्यक्रमांना एकत्रित करते.
स्थान
दुसरा मजला, बी.ए.आर.सी. ट्रेनिंग स्कूल कॉम्प्लेक्स, अणुशक्तीनगर, मुंबई
मानांकन
भारतात अभिमत विद्यापीठांची मानव संसाधन विकास मंत्रालयाने तीन श्रेणींमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे ज्यात हे सर्वोत्तम अशा 'अ' श्रेणीत मानांकित केले गेले आहे.
"केंद्रीय शिक्षण संस्था (प्रवेशात आरक्षण) अधिनियम, २००६"च्या कलम ४ (बी) नुसार होमी भाभा राष्ट्रीय संस्था, मुंबई आणि त्यातील घटक संघटना ही उत्कृष्ट संस्था आहेत.
नॅकने या विद्यापीठाला १० मे, २०२० पर्यंत वैध 'अ' दर्जा ४ गुणांच्या प्रमाणात ३.३३ च्या सीजीपीएसह मान्यता दिली आहे.
शैक्षणिक घटक
या विद्यापीठाच्या भारतात एकूण ११ संस्था आहेत.
बाह्य दुवे
अधिकृत संकेतस्थळ
संदर्भ
वर्ग:मुंबईमधील शैक्षणिक संस्था
सरफराज अहमद (निःसंदिग्धीकरण)
सरफराज अहमद नावाचे किमान तीन लेख या विकीवर आहेत, ते असे :-
सामग्री निर्माता
सामग्री तयार करणे
सामग्री तयार करणे हे कोणत्याही माध्यमांना आणि विशेषतः विशिष्ट संदर्भातील अंतिम वापरकर्त्यांकरिता / प्रेक्षकांसाठी डिजिटल मीडियाला दिले जाणारे माहितीचे योगदान आहे. सामग्री "असे काहीतरी आहे जे भाषण, लेखन किंवा विविध कलांपैकी कोणत्याही म्हणून" स्वतःची अभिव्यक्ती, वितरण, विपणन आणि / किंवा प्रकाशनासाठी. सामग्री तयार करण्याच्या विशिष्ट प्रकारांमध्ये वेबसाइट्स देखरेख करणे आणि अद्यतनित करणे, ब्लॉगिंग, लेख लेखन, छायाचित्रण, व्हिडिओग्राफी, ऑनलाइन भाष्य, सोशल मीडिया खात्यांचे देखभाल आणि डिजिटल मीडियाचे संपादन आणि वितरण यांचा समावेश आहे. प्यू सर्वेक्षणात सामग्री निर्मितीचे वर्णन "भौतिक लोक ऑनलाइन जगात योगदान देतात."
कान्हादेवी
कान्हादेवी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील पारशिवनी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:पारशिवनी तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक
२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक ही आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेची आठवी आवृत्ती होती. हे १० फेब्रुवारी ते २६ मार्च २०२३ दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेत आयोजित करण्यात आले होते. अंतिम सामना केपटाऊन येथे झाला. फायनलमध्ये यजमान दक्षिण आफ्रिकेचा १९ धावांनी पराभव करून ऑस्ट्रेलियाने सहावे आणि सलग तिसरे विजेतेपद पटकावले.
गट टप्पा
आयसीसी ने ३ ऑक्टोबर २०२२ रोजी फिक्स्चरचे तपशील जारी केले.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील क्रिकेट
जनार्दन (निःसंदिग्धीकरण)
टोपणनाव जनार्दन
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
जनरल (भारत)
जनरल हे भारतीय सैन्यातील चतुर्थ तारांकित जनरल अधिकारी श्रेणी आहे. ही भारतीय सैन्यातील सर्वोच्च सक्रिय रँक आहे. जनरल श्रेणी ही लेफ्टनंट जनरलच्या तृतीय तारांकित श्रेणीच्या वर आणि फील्ड मार्शलच्या पंचम तारांकित रँकच्या खालील, मुख्यत्वे युद्धकालीन किंवा औपचारिक रँक असते.
लेफ्टनंट जनरल आणि मेजर जनरल सारख्या खालच्या जनरल ऑफिसर रँकपासून वेगळे करण्यासाठी जनरलला पूर्ण जनरल किंवा चतुर्थ तारांकित (फोर-स्टार) जनरल म्हणून संबोधले जाऊ शकते. भारतीय नौदलात समतुल्य दर्जा अॅडमिरल आणि भारतीय हवाई दलात एअर चीफ मार्शल या पदांचा आहे.
२०२२ पर्यंत भारतीय सशस्त्र दलात दोन सेवारत पूर्ण जनरल आहेत : जनरल अनिल चौहान ( संरक्षण दलप्रमुख (चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ) आणि अध्यक्ष, चीफ ऑफ स्टाफ कमिटी) आणि जनरल मनोज पांडे (लष्कर प्रमुख).
कळंबई
कळंबई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
सरफराज अहमद (लेखक)
सरफराज अहमद महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे इतिहास अभ्यासक आहेत. ते मध्ययुगीन इतिहासकार म्हणून प्रसिद्ध आहेत. त्यांनी आत्तापर्यंत ५ पुस्तके लिहिली आहेत. तर काही पुस्तकाचे त्यांनी संपादन केलेले आहे. सफराज अहमद हे मराठीत लिहिणारे लेखक आहेत. मराठीशिवाय ते हिंदी, उर्दू आणि इंग्रजीतही लेखन करतात. सरफराज अहमद बहुचर्चित हैदर अली टिपू सुलतान स्थापित सल्तननत ए खुदादाद या पुस्तकाचे लेखक आहेत. आत्तापर्यत या पुस्तकाचे पाच आवृत्त्या प्रकाशित झालेले आहे. २०१८ साली पुण्यातील डायमंड प्रकाशनाने याची बहुचर्चित पाचवी आवृत्ती प्रकाशित केली आहे. मध्ययुगीन मुस्लिम विद्वान हे त्यांचे अलीकडे प्रकाशित झालेले महत्त्वाचे पुस्तक आहे. ते मुक्तशब्द, परिवर्तनाचा वाटसरू, साप्ताहिक शोधन, सत्याग्रही विचारधारा, नजरिया, अक्षरनामा इत्यादी सामिक व वेबपोर्टलवर नियमित लेखन करतात. मध्ययुगीन इतिहासाचे वस्तुनिष्ठ लेखन व्हावे व इतिहास अभ्यासाला चालना मिळावी यासाठी त्यांनी सोलापूरला ॲड. गाजियोद्दीन रिसर्च सेंटरची स्थापना केली आहे. स्थापनेपासून ते संस्थेत सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत.
प्रकाशित पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक
प्रिंट्ज पुरस्कार
'''मायकेल एल. प्रिंटझ पुरस्कार''' हा अमेरिकन लायब्ररी असोसिएशनचा साहित्यिक पुरस्कार आहे जो दरवर्षी "किशोरांसाठी लिहिलेल्या सर्वोत्कृष्ट पुस्तकाचा संपूर्णपणे त्याच्या साहित्य गुणवत्तेवर आधारित" ओळखला जातो. हे बुकलिस्ट मासिकाने प्रायोजित केले आहे; यंग अ‍ॅडल्ट लायब्ररी सर्व्हिसेस असोसिएशन (यॅलएसए)च्या एएलएच्या तरुण-प्रौढ विभागाद्वारे प्रशासित; आणि टोपेका, कॅन्सस, शालेय ग्रंथपाल माइक प्रिंटझ, यॅलएसएचे दीर्घकाळ सक्रिय सदस्य म्हणून नाव दिले.
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
मिडवे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
शिकागो मिडवे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ अमेरिकेच्या शिकागो शहरातील विमानतळ आहे. ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळानंतर शिकागोतील दुसऱ्या क्रमांकाचा हा विमानतळ शहराच्या मध्यवर्ती भागापासून फक्त आठ मैलांवर आहे.
साउथवेस्ट एरलाइन्स या विमानतळावरून मोठ्या प्रमाणात वाहतूक करते.
चार्टर सेवा
लेकशोर एक्सप्रेसची उड्डाणे सध्या बंद आहेत.
वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ वर्ग:शिकागोमधील विमानतळ
यू. एन. ढेबर
उछरंगराय नवलशंकर ढेबर (२१ सप्टेंबर १९०५ - ११ मार्च १९७७) हे एक भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते होते ज्यांनी १९४८ ते १९५४ पर्यंत सौराष्ट्र राज्याचे मुख्यमंत्री आणि १९५५ ते १९५९ पर्यंत भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे अध्यक्ष म्हणून काम केले होते.
१९३८ ते १९४२ दरम्यान, ढेबर यांनी राजकोट सत्याग्रहाचे नेतृत्व केले. भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील त्यांच्या भूमिकेसाठी, त्यांना ब्रिटिश सरकारने तीनदा तुरुंगात टाकले. १९५९ मध्ये, ढेबर हे अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीच्या नियोजन उपसमितीचे प्रमुख होते. १९६० ते १९६१ ते भारत सरकारच्या अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आयोगाचे अध्यक्ष होते. १९६२ मध्ये ते राजकोटमधून तिसऱ्या लोकसभेवर निवडून गेले. तेव्हा ते भारत सरकारच्या खादी आणि ग्रामोद्योग आयोगाच्या अध्यक्षपदी निवडले गेले. १९७३ मध्ये, त्यांना भारताचा दुसरा-सर्वोच्च नागरी सन्मान पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
केसकरवाडी
केसकरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
जनार्दन विनायक ओक
जनार्दन विनायक ओक (इ.स. १८९७:पुणे, महाराष्ट्र - २२ एप्रिल, इ.स. १९१८ (चैत्र शुद्ध द्वादशी):पुणे, महाराष्ट्र) हे एक शिक्षक आणि कोशकार होते.
संपादन
१९११ साली लोकशिक्षण नावाचे मासिक काढले. १९१७ मधील 'थ्री डिव्हिजन्स ऑफ महाराष्ट्र' या लेखात मराठी लोक हे मुंबई, महाराष्ट्र, विदर्भ, हैदराबाद व गोवा येथे पसरले आहेत, त्या सर्वांचा मिळून महाराष्ट्र व्हायलाच पाहिजे असे प्रतिपादन श्री. विठ्ठल वामन ताम्हणकरांनी केले .श्री. जनार्दन विनायक ओक यांना या लेखाचे महत्त्व खूप पटले व त्यांनी त्यांच्या 'लोकशिक्षण'मधून याचा वेळोवेळी पाठपुरावा करावयास सुरुवात केली.
संस्कृत भाषेतील ग्रंथांचा मराठीत अर्थ समजून घेऊन ते वाचणाऱ्या वाचकांच्या उपयोगाकरिता त्यांनी 'गीर्वाणलघुकोश' केला. गीर्वाणलघुकोश हा संस्कृृत भाषेतील शब्दांचे मराठी अर्थ सांगणारा कोश आहे.नामकोश,धातुकोश,विषेशनामकोश अशी याची रचना आहे.परिशिष्टात न्याय,अलंकार,वृृत्ते आणि ज्योतिष या विषयीच्या संकल्पनांचे स्पष्टीकरणही नोंदविले आहे.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९१८ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी कोशकार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बुतकारा स्तूप
बुतकारा स्तूप हा पाकिस्तानच्या स्वात प्रांतातील स्तूप असून हे बौद्धांचे एक महत्त्वाचे पवित्र स्थळ आहे. या स्तूपाचे मूळ निर्मान वा बांधकाम मौर्य सम्राट अशोकांनी केलेले आहे. पण सामान्यतः असेही समजले जाते की, अशोकांनंतर काही काळाने म्हणजे इ.स.पू. २ ऱ्या शतकात ह्याला बांधलेले आहे.
त्यानंतरच्या काही शतकांमध्ये या स्तूपाचा आकार पाच वेळा वाढविण्यात आला. प्रत्येक वेळी आधीच्या बांधकामाच्या बाहेरील बाजूने बांधकाम करत त्यात आधीचे बांधकाम जणू गुंडाळून ठेवावे, असे करत करत स्तूपाचा आकार वाढवला गेला.
उत्खनन
बुतकारा स्तूपाचे उत्खनन एका इटालियन गटाने केले होते. इ.स. १९५५ पासून हे उत्खनन करणाऱ्या या गटाचे नेतृत्व पुराणवस्तुसंशोधक पिअरफ्रान्सिस्को कॅलिएरी यांच्याकडे होते आणि या स्तूपाच्या बांधकामाचे व आकार वाढण्याच्या बद्दलचे विविध टप्पे जाणून घेणे, हा या उत्थननामागचा हेतू होता. या गटाने निर्विवादपणे असे सिद्ध केले सिद्ध केले की, इ.स.पू. २ ऱ्या शतकात, ग्रीक शिल्पशास्त्रानुसार केलेल्या सजावटीची भर घालून हा खूपच मोठा, विशाल केला गेला. ग्रीक-बौद्ध शिल्पशास्त्रात प्रगती करण्यामध्ये, त्या काळात भारताच्या उत्तर-पश्चिमी भागावर राज्य करणाऱ्या इंडो-ग्रीक राजांचा थेट सहभाग होता.
इथे इंडो-कॉरिन्थियन पद्धतीने, पाला-पाचोळ्यात दडलेले एखाद्या बौद्ध विभूतीचे एक छोटे स्मारक सापडले आहे, ज्याच्या तळामध्ये अवशेष (अस्थी) ठेवण्यासाठी वापरली जाणारी पेटी आणि ॲझेस दुसरा यांच्या काळातही काही नाणी पुरून ठेवली होती. जवळच्याच बारिकोट येथील ग्रीक धाटणीची तटबंदीही याच काळातली असावी, असे मानले जाते.
हेही पहा
वर्ग:स्तूप वर्ग:पाकिस्तान वर्ग:पाकिस्तानमध्ये बौद्ध धर्म वर्ग:सम्राट अशोक
उंबरखिंडीची लढाई
उंबरखिंडची लढाई, शिवाजी राजे व मुघल सरदार कारतलबखान ह्यांच्यात २ फेब्रुवारी १६६१ रोजी झाली. उत्तर कोकण काबिज करण्यासाठी निघालेल्या मुघल सैन्याला, शिवाजी राजांच्या नेतृत्वाखाली मराठा सैन्याने उंबरखिंडच्या दरीत गनिमी कावा पद्धतीने हल्ला करून , मुघल सैन्याचा पूर्ण पराभव केला.
उंबरखिंडची लढाई
इ.स.१६६०ला शाइस्ताखान मुघलांच्या दख्खन सुभ्याचा सुभेदार म्हणून दक्षिणेत आला व मे १६६०ला पुण्यात येऊन राहिला. जून १६६०ला शाइस्ताखानाने शिवाजी राजांचा चाकणचा कोट जिंकून घेतला .१६६० च्या शेवटी आदिलशहाच्या गालिब ह्या किल्लेदाराला हरवून परांडा कोट मुघल सरदार कारतलब खान याने जिंकून घेतला. १६६१ च्या सुरुवातीला शाइस्ताखानाने कारतलब खानास शिवाजी राजांच्या ताब्यात असलेल्या उत्तर कोकण भागातील चौल, कल्याण , भिवंडी , पनवेल , नागोठणे ही ठिकाणे हस्तगत करण्यासाठी रवाना केले. कारतलब खानासोबत कच्छवाह, चतुरभूज चौहान , अमरसिंह चंद्रावत , मित्रसेन व त्याचा भाऊ , सर्जेराव गाढे , सावित्रीबाई उर्फ रायबाघण , जसवंतराव कोकाटे , जाधवराव हे मुघलांचे सरदार ह्या मोहिमेत होते.
२ फेब्रुवारी इ.स.१६६१ला कारतलब खानाच्या नेतृत्वाखाली मुघल सैन्य पुण्याहून निघून लोहगडच्या बाजूने बोर घाटाकडे न जाता घाटमाथ्यावरून उंबरखिंडीच्या दिशेस उतरु लागले. नळीसारख्या बारिक वाटेने मुघल सैन्य सह्याद्री डोंगर उतरत होते. घाट उतरून मुघल सैन्य पुढे उंबरखिंडीत आले. उंबरखिंडच्या घनदाट अरण्यात लपून बसलेल्या शिवाजी राजांच्या सैन्याने मुघलांवर बाणांच्या वर्षावाने व तोफांच्या गोळ्यांनी हल्ला सुरू केला.
मुघल सरदार मित्रसेन व अमरसिंह यांनीही मराठा सैन्याचा बाणांचा हल्ला करून प्रतिकार करण्यास सुरुवात केला. जंगलात व डोंगरावरून गनिमी कावा पद्धतीने युद्ध करणाऱ्या मराठा सैन्याला घाबरून मुघल सैनिक मार्ग मिळेल तेथे पळत होते. पण सर्व मार्ग शिवाजी राजांच्या सैन्याने अडवून धरले होते. मुघल सैन्याचे मराठा सैन्याकडून प्रचंड हाल होत असताना रायबाघण यांच्या सल्लावरून कारतलब खानाने तह करण्यासाठी शिवाजी राजांकडे दूत पाठवला.
पाठीवर बाणांचे भाते, एका हातात धनुष्य व दुसऱ्या हातात भाला , कमरेला तलवार , मस्तकावर शिरस्त्राण, शरीरावर चिलखत व ढाल ह्या युद्धसज्ज वेशात शिवाजी राजे घोड्यावर बसलेले होते.
कारतलब खानाचा दूत शिवाजीराजांकडे आला व "कारतलब खान पूर्ण शरणागती पत्करतो आहे व ह्या प्रदेशातून बाहेर पडण्यासाठी परवानगी मागत आहे." हा संदेश दुताने शिवाजी राजांना दिला. शिवाजी राजांनी विनंती मान्य करून, कारतलब खानाला मुघल सैन्यासह निघून जाण्यास सांगितले. हा संदेश दूताने कारतलब खानाकडे पोहोचवला. तेव्हा कारतलब खान, मित्रसेन व इतर मुघल सरदारांनी शिवाजी राजांना खंडणी पाठवली. उंबरखिंडीच्या वेगवेगळ्या भागात लढत असलेल्या मराठा सैन्याला युद्धबंदीचा संदेश देण्यात आला व मुघल सैन्याला आल्या वाटेने परत पाठवण्यात आले.
युद्धात हरलेल्या मुघलांनी परत हल्ला केला तर त्यांचा बंदोबस्त करता यावा म्हणून शिवाजी राजांनी सेनापती नेतोजी पालकर यांना उंबरखिंडच्या परिसरात म्हणजेच उत्तर कोकणात ठेवले व शिवाजी राजे स्वतः दाभोळ, शृंगारपुरच्या दिशेस दक्षिण कोकणच्या मोहिमेवर गेले.
उंबरखिंडचे स्थान
रायगड जिल्ह्यातील खालापुर तालुक्यात, खोपोली-पाली रस्त्यावरील शेंबडी गावापासून ०४ कि.मी अंतरावर चावणी गावाच्या अलिकडे उंबरखिंड आहे. चावणी हा छावणी ह्या शब्दाचा अपभ्रंश असावा.
मावळ तालुक्यातील कुरंवडे गावाजवळील नागफणी उर्फ ड्युक्स नोज ह्या सुळक्याच्या पायथ्याशी अंबा नदीचा उगम होते. ही नदी गारमाळ डोंगराच्या दरीतून उंबरखिंडीतून पुढे जाते व पुढे नागोठणेच्या खाडीत जाऊन समुद्राला मिळते.
मध्ययुगीन नाणे मावळ मधील अनेक घाटमार्गांपैकी एक - कुरंवडे घाटाच्या खाली उंबरखिंड आहे. पहिल्या इंग्रज-मराठा युद्धात (इ.स.१७८१) इंग्रज बोरघाटाऐवजी कुरवंडे घाटाच्या मार्गाने घाटमाथ्यावर येऊ नये म्हणून पेशव्यांचे सरदार हरीपंत फडके हे उंबरखिंडीत सैन्यासह पहारा देत होते.
उंबरखिंड विजय स्तंभ व विजयोत्सव
०२ फेब्रुवारी १६६१ रोजी शिवाजी महाराजांचे सैन्य व कारतलब खानाचे मुघल सैन्य यांच्यात उंबरखिंड येथे युद्ध झाले व त्यात मुघलांचा पूर्ण पराभव झाला. मुघल सैन्याने शरणागती पत्करल्यावर खंडणी घेऊन त्यांना सोडण्यात आले. ह्या युद्धात शिवाजी महाराज स्वतः हजर होते, म्हणून हे युद्ध मराठा इतिहासात महत्त्वाचे मानले जाते. ह्या युद्धाचा विजयोत्सव दरवर्षी २ फेब्रुवारी रोजी साजरा केला जातो. लोणावळा येथील 'शिवदुर्ग मित्र, लोणावळा ' ह्या संस्थेने २००१ साली उंबरखिंडीत अंबा नदीच्या पात्राशेजारी ध्वजस्तंभ उभारून हा विजयोत्सव सुरू केला. त्यानंतर दरवर्षी हा उत्सव साजरा करण्यात येतो.
'शिवदुर्ग मित्र, लोणावळा ' ह्याच संस्थेने येथे एक उंबरखिंड युद्ध विजयस्तंभ उभारला असून २ फेब्रुवारी २००७ रोजी ह्या विजयस्तंभाचे उद्घाटन बाबासाहेब पुरंदरे व उदयनराजे भोसले यांच्या हस्ते करण्यात आले.
उंबरखिंड युद्ध विजयस्तंभाची उंची १२.५० मीटर असून, स्तंभाच्या समोरील बाजूस शिवाजी महाराजांचे शस्त्रसज्ज वेशातील शिल्प आहे. मागील बाजूस उद्घाटनाची कोनशिला असून, डावीकडे आज्ञापत्रातील वृक्षा विषयीची माहिती व उजवीकडील बाजूस उंबरखिंडच्या लढाईचा थोडक्यात इतिहास कोरलेला आहे. दगडी स्तंभाच्या वर ढाल, तलवार, भाला, धनुष्य, ध्वजस्तंभ ह्याच्या मोठ्या प्रतिकृती करून ठेवल्या आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मराठा साम्राज्य सहभागी असलेल्या लढाया वर्ग:इ.स. १६६१