cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पाट्रोडे
अळूवडी करण्याची पद्धत
तांदूळ, बंगाली हिरवा मसूर, हळद, लाल मिरची पूड, तेल/तूप इत्यादी. तांदूळ भिजवून आणि बंगाली हिरवा मसूर, हळद आणि लाल मिरची पूड आणि आमसूलचे सार त्यात मिसळून हे मिश्रण मिक्सरवर बारीक करावे. वाफवून घेतलेले अळूचे पान पसरून त्यावर बटर व थोडी हळद माखावी. या वर वरील मिश्रण सम प्रमाणात पसरवून लावावे. आता या पानाची गुंडाळी करून वाफवावे आणि त्या नंतर त्याचे तुकडे करावेत. नंतर हे तुकडे तेलात किंवा तूपात तळावेत आणि खावयास ध्यावेत. किंवा मसाल्याची ग्रेवी बनवून यात हे अळूवडीचे तळलेले तुकडे मिसळावेत.
अळू इडली हा एक थोडा वेगळा प्रकार आहे. त्यात ही अळू पाने कापून बारीक केली जातात आणि ती इडलीच्या भांड्यात शिजवितात आणि इडलीबरोबर देतात.
कोणती काळजी घ्याल
अळु वडी खाल्यानंतर कधी कधी घश्यात खवखवते आणि ते खवखवणे कांही तासही असू शकते. अळूमध्ये असलेल्या कॅल्शियम ओक्सालेट मोनोहायड्रेट मुळे अळू खवखवतो. खाताना त्या तुकड्यावर तुम्ही खोबरेल तेल किंवा तूप घेतले तर खवखवणार नाही. किंवा खवखवणे सुरू झाल्यास खारी लस्सी, आमसूलचे सार किंवा चिंचेचे चारू पिणे किंवा दही खाणे. शक्यतो अळूचे पदार्थ बनवताना त्यात चिंचेचं कोळ, आमसूल किंवा कच्ची कैरी घातली जाते. यामुळे अळू खवखवत नाही. हा नियम आर्वी, सुरण, चुका आदित्यादीचे पदार्थ बनवताना पण लागू होतो.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
मल्याळम लिपी
मलयाळ लिपी ही मल्याळम भाषेची लिपी आहे.
हेही पहा
वर्ग:लिप्या
नसिफ चौधरी
चौधरी,नसिफ वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नळवाडी (सिन्नर)
नळवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
रायपूर जिल्हा
रायपूर हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र रायपूर येथे आहे.
सुग्रीव
रामायणानुसार सुग्रीव (संस्कृत:सुग्रीव, मलाय आणि जावा भाषा: सुग्रीव, थाई भाषा: सुग्रीप, लाओ भाषा: सुगीप किंवा संग्किप, ख्मेर भाषा: सुख्रीब, क्रिओल भाषा: सूग्रिम, तमिळ: कुक्किरिवन, बर्मी भाषा: थुग्यीक) हा वानरांचा म्होरक्या व वानरांच्या किष्किंधा नामक राज्याचा राजा होता. हा सूर्याचा पुत्र व वानरराज वालीचा धाकटा भाऊ होता. प्रसंगोपात उद्भवलेल्या गैरसमजातून वाली व याच्यात वैर निर्माण झाले. वालीने याला किष्किंधेतून हाकून लावले व याच्या पत्नीचे, अर्थात रुमेचे हरण केले. पुढे रामाच्या साहाय्याने याने वालीचा निप्पात केला व वालीपश्चात हा किष्किंधेचा राजा बनला. वालीस वधण्याच्या कामी व राज्यप्राप्तीसाठी साहाय्य केल्याबद्दल कृतज्ञ राहून याने आपल्या वानरसेनेसह राम-लक्ष्मणांना  रावणाच्या तावडीतून सीतेची सुटका करण्यासाठी साहाय्य केले.
वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा
पाचघर
पाचघर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे हारोसाळे सरोवर आणि सनातन गोशाळा फाउंडेशन गेल्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव २३ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १२७ कुटुंबे राहतात. एकूण ५६३ लोकसंख्येपैकी २८९ पुरुष तर २७४ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ३७.१२ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ५३.७० आहे तर स्त्री साक्षरता २०.४७ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १३२ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या २३.४५ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
विर्हे, उज्जैनी, वाडवळीतर्फेगाव, आखाडा, सातरोंदे, वारसाळे, गारगाव, शिलोत्तर, पिक, पास्ता, सासणे ही जवळपासची गावे आहेत.ओगाडा ग्रामपंचायतीमध्ये खोदाडे, ओगाडा, पाचघर, फणसगाव, तिळमाळ ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
मार्टिन केंट
केंट, मार्टिन वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लान्स गिब्स
गिब्स, लान्स वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
१९७४ ऑस्ट्रेलियन ओपन
ही ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेची ६२ वी आवृत्ती होती.
हेही पहा
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
लातूर रेल्वे स्थानक
लातूर रेल्वे स्थानक हे लातूर शहरामधील एक रेल्वे स्थानक असून ते मध्य रेल्वेच्या सोलापूर विभागामधील लातूर रोड–मिरज ह्या मार्गावर स्थित आहे. लातूर हे स्थानक बंगलोर, हैदराबाद, पुणे, गुलबर्गा, बिदर, मुंबई, नांदेड, अमरावती, नागपूर, कोल्हापूर, मिरज, सोलापूर आणि धनबाद लातूर रोड, तिरुपती,उस्मानाबादशी जोडले गेलेले आहे.
प्रशासन
हे स्थानक मध्य रेल्वेच्या सोलापूर रेल्वे विभागांतर्गत येते.
इतिहास
१९२३ पासून तेथे नॅरो गेज रेल्वे होती परंतु २००७ मध्ये तिला ब्रॉड गेज मध्ये रूपांतरीत करण्यास सुरुवात झाली. २००८ मध्ये संपूर्ण मिरज – लातूर रेल्वे लाईन नॅरो गेज वरून ब्रॉड गेज करण्यात आली. तसेच २००८ मध्ये मिरज स्थानक रेल्वे मार्गाद्वारे सोलापूर स्थानकाशी जोडण्यात आले.
जलदूत एक्स्प्रेस
महाराष्ट्राच्या इतिहासात पहिल्यांदाच सलग ३ वर्षाच्या दुष्काळामुळे लातूर शहरात २०१६ साली उन्हाळ्यामध्ये प्रचंड पाणीटंचाईचा सामना करावा लागला. ही समस्या सोडवण्यासाठी केंद्रीय रेल्वे मंत्री सुरेश प्रभू आणि महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी एक संयुक्त प्रकल्प हाती घेतला. अधिक संशोधनानंतर आणि योजनेत विविध बदल करून शेवटी लातूरला ३४२ कि.मी. वरून पाणी पुरविण्यासाठी मिरज स्थानकाची निवड करण्यात आली. ११ एप्रिल २०१६ रोजी, प्रत्येकी ५०,००० ली. पाणी याप्रमाणे १० टँकर असलेली जलदूत एक्स्प्रेस रवाना झाली. २५०,००० लिटर पेक्षा जास्त पाण्याची वाहतूक करण्यात आली आणि ही योजना यशस्वीपणे पार पाडण्यात आली.
विद्युतीकरण
युनियन रेल्वे बजेट २०१४-१५ नुसार कुर्डूवाडी – लातूर – लातूर रोड मार्गाचे विदुतीकरण होणार आहे.
दुहेरीकरण
कुर्डूवाडी – लातूर रोड दरम्यानच्या सेक्शनचे अंदाजे ७०० करोडचा खर्च करून दुहेरीकरण करण्यात येणार आहे.
संदर्भ
रे वर्ग:लातूर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
मागाठाणे लेणी
मागाठाणे लेणी ह्या मुंबई शहरातील बौद्ध लेणी आहेत. इसवी सनाच्या ६व्या शतकात या लेण्यांची निर्मिती केली आहे. यामध्ये गौतम बुद्धांच्या बऱ्याच मूर्ती, चित्रे व अनेक कलाकृती आहेत.
स्थान
मागाठणे हे गाव मुंबईतील दहिसर येथील पोयसर नदीच्या काठी स्थित आहे.
इतिहास
कान्हेरीच्या लेणी क्र.२१ मधील शिलालेखात ह्याचा मंगलकस्थान म्हणून उल्लेख आहे.इसवी सनाच्या दुसऱ्या शतकात येथील शेतजमीन कल्याणच्या अपरेणु नामक व्यापाऱ्याने कान्हेरीच्या मठाला दान दिली होती. सीमेवर दोन लहानसे दगडी स्तूप होते.येथेच दुर्लक्षित लेणी आजही आहेत.मुंबईतील सर्वात प्राचीन पुष्करणी येथे होती जी आज गाळाने भरून गेलेली आहे.जवळच इसवी सनाच्या सहाव्या शतकात दगडात कोरलेली,पायऱ्यांची तीन लेणी आहेत. एक लेणे प्रशस्त आहे.दोन लेणी लहान आहेत.मुख्य लेण्यांच्या गर्भगृहात बुद्धमूर्ती आहे.ती गायत्री देवी म्हणून पूजली जात होती.इतर मूर्तींना पांडवांची नावे होती.लेण्यात देखणे अलंकरण होते.लेणी चारही बाजूंनी वस्तीचे वेढलेली आहेत.ब्रिटिश गॅझेटिअरमध्ये येथे काही शिलालेख असल्याचे उल्लेख आहेत.ठाणे गॅझेटिअरच्या तिसऱ्या खंडात येथील अनेक प्राचीन अवषेशांचे वर्णन आहे.ही बौद्ध लेणी कान्हेरीच्या मठाशी संलग्न होती.
संदर्भ
महाराष्ट्र टाईम्स सोमवार ५ जुलै २०२१.
वर्ग:बौद्ध लेणी वर्ग:मुंबई शहर जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील लेणी वर्ग:मुंबईतील प्रेक्षणीय स्थळे
पापी देवता
पापी देवता हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
राकेश रोशन
राकेश रोशन (उर्दू: راکیش روشن) (सप्टेंबर ६, इ.स. १९४९:मुंबई - ) हा बॉलिवूडमधील निर्माता, निर्देशक व अभिनेता आहे.
याचे मूळ नाव राकेश रोशनलाल नागरथ असे आहे.
राकेश रोशन हे "क" अक्षरा पासून चित्रपट बनवण्या साथी प्रससिद्ध आहे. करण अर्जुन, कहो न प्यार हाइन, क्रिश हे त्यांचे काही गाजलेले चित्रपट आहेत.
त्यांचे वडील संगीत दिग्दर्शक होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते रोशन, राकेश वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
द्युमत्सेन
श्री अरविंद घोष लिखित सावित्री : एक आख्यायिका आणि एक प्रतीक या महाकाव्यातील राजा द्युमत्सेन ही एक व्यक्तिरेखा आहे. महाभारतातील सावित्री आख्यान-कथेचा संदर्भ यास आहे.
महाभारतील संदर्भ
शाल्व देशाचा हा अंध राजा. सत्यवान-सावित्री या आख्यानातील सत्यवान हा त्यांचा पुत्र आहे.
रूपकात्मक अर्थ
श्रीअरविंद यांनी त्याला रूपकात्मक प्रतीक बनविले.
संदर्भ
संक्षिप्त सावित्री, ले.माधव पंडित, अनुवाद - सुहास टिल्लू
वर्ग:सावित्रीमधील व्यक्तिरेखा
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील मुष्टियुद्ध – लाइट वेल्टरवेट
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील मुष्टियुद्ध स्पर्धेतील लाईट वेल्टरवेट  स्पर्धेत ६३.५ किलो पेक्षा कमी वजनाच्या बॉक्सरचा समावेश असतो. २७ मुष्टीयोद्धे ह्या स्पर्धेत सहभागी झाले.
झियाउर रहेमान
रहेमान,झियाउर वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुंढआर्वी
मुंढआर्वी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
मासेरू
मासेरू ही लेसोथो ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. मासेरू शहर लेसोथोच्या वायव्य भागात दक्षिण आफ्रिकेच्या सीमेजवळ वसले आहे.
वर्ग:लेसोथो वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
माळेवाडी (आटपाडी)
माळेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील आटपाडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:आटपाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
तातापूर
तातापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
वाली
यास तारा नामक पत्नी व अंगद नावाचा पुत्र होता.
वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा
कुलदीप यादव
कुलदीप यादव (१४ डिसेंबर, इ.स. १९९४ - ) हा उत्तर प्रदेशकडून खेळणारा 🇮🇳 भारतीय क्रिकेटपटू आहे. हा मंदगती डावखोरा चायनामन गोलंदाज, १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१४ मध्ये भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघकडून खेळला होता, ज्यात त्याने स्कॉटलंड संघाविरुद्ध हॅटट्रीक घेतली होती.
ऑक्टोबर २०१४ मध्ये वेस्ट इंडीजविरुद्ध मालिकेसाठी त्याची भारतीय संघात निवड झाली, परंतु एकाही सामन्यात त्याला खेळण्याची संधी मिळाली नाही. फेब्रुवारी २०१७ मध्ये बांगलादेशविरुद्ध एकमेव कसोटी सामन्यामध्ये त्याची भारतीय कसोटी संघामध्ये निवड झाली पण अकरा खेळाडूंत तो नव्हता.
कोई... मिल गया
वर्ग:इ.स. २००३ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
कुलदीप यादव
यादवने २५ मार्च, २०१७ रोजी 🇦🇺 australiaविरुद्ध धरमशाला येथे कसोटी पदार्पण केले व ६८ धावा देउन ४ बळी मिळविले.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
डेव्हिड मरे
डेव्हिड अँथोनी मरे (२९ मे, १९५० - २६ नोव्हेंबर, २०२२) हा undefinedकडून १९ कसोटी आणि १० एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होते.
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चौप्रवण
सापेक्षतेच्या सिद्धान्तात चौप्रवण हे त्रिमितीतल्या प्रवणाचे चौमितीतील व्यापक स्वरूप आहे
व्याख्या
घात दर्शकांत सहचल घटक संक्षिप्तपणे खालीलप्रमाणे लिहिले जाते::
येथे gαβ हे अंतरी प्रदिश असून ते (+,−,−,−) ह्या अंतरी चिन्हांसहित सपाट अवकाशकालासाठी वापरले जाते.
ह्या चिन्हांऐवजी \Box किंवा D ही चिन्हेही वापरली जातात.
संदर्भ
वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
१९७५ ऑस्ट्रेलियन ओपन
ही ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेची ६३ वी आवृत्ती होती.
हेही पहा
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
केशवराव दाते
( रत्‍नागिरी, २८ सप्टेंबर, इ.स. १८८९ - १३ सप्टेंबर,  १९७१) हे मराठी नाट्यअभिनेते आणि नाट्यदिग्दर्शक होते. ते स्त्रीभूमिकाही करत.
केशवराव दाते यांची नाटके (आणि त्यांत त्यांनी भूमिका केलेल्या पात्रांची नावे)
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग: मराठी दिग्दर्शक वर्ग:इ.स. १८८९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७१ मधील मृत्यू
भागवत धर्म
वैष्णव तत्त्वज्ञानाला अनुसरून आचरण करीत असलेल्या महाराष्ट्रातील एका संप्रदायाला भागवत धर्म म्हणतात. विशेषतः कृष्णाच्या किंवा विष्णूच्या उपासकांना 'भागवत' म्हणतात. महाराष्ट्रातील निम्न आर्थिक गट आणि कमी शिक्षित गटातील लोक या धर्माकडे विशेष आकर्षिले गेले, कारण हा धर्म आचरायला तुलनेने सोपा आहे, असे मानले जाते.
संदर्भ
वर्ग:वारकरी संप्रदाय वर्ग:वैष्णव पंथ वर्ग:महाराष्ट्र
जांबवंत
ब्रम्हपुत्र जांबुवंत ह्यांनी राम रावण युद्दावेळी रामास मदत केली. जांबुवंत च्या मुलीचा विवाह भगवान श्रीकृष्णाशी झाला होता.
वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:रिकामी पाने
ट्रेव्हर हॉन्स
हॉन्स, ट्रेव्हर वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चौदिश
सापेक्षतेच्या सिद्धान्तात चौदिश किंवा ४-दिश ही ज्याला मिन्कोवस्की अवकाश म्हणतात अशा चौमितीतील वास्तव सदिश अवकाशातील एक सदिश आहे. ही सदिश युक्लिडियन सदिशीपेक्षा वेगळी असून ती लॉरेंझच्या रूपांतरणाखाली रूपांतरित होते. चौबल ह्या नावाचा वापर त्या सदिशाचे प्रमाणित पायाधाराचे संदर्भ घटक गृहीत धरून केला जातो. अवकाश स्थानांतरण, अवकाश घूर्णन अवकाश आणि काल व्यस्तन वर्धन ह्यांसारख्या रूपांतरणात पायाधारांमधील घटक अवकाश आणि काल सहनिर्देशकांमधील फरकाने (cΔt, Δx, Δy, Δz) रूपांतरित होतो.
सामान्य चौदिश
चौदिशाची व्याख्या अशी:
येथे, उर्ध्वघात ही सदिश प्रतिचल असल्याचे दर्शविते. अंतरी प्रदिश gच्या मदतीने ही व्याख्या सहचलाच्या रूपातही लिहिता येऊ शकते:
अदिश गुणाकार
दोन चौदिश \mathbf{U} and \mathbf{V} ह्यांचा अदिश गुणाकार खालीलप्रमाणे (आइनस्टाइनच्या दर्शकांत):
चौस्थान
मिन्कोवस्की अवकाशातील बिंदूस "घटना" असे म्हणतात आणि ते प्रमाणित पायाधारांत चार सहनिर्देशकांच्या संचात मांडले जाते:
येथे, \mu = ०, १, २, ३, हे अवकाशकाल मितींना खूणते आणि c हा प्रकाशाचा वेग. X^0 = ct ही व्याख्या सगळ्या सहनिर्देशकांना एकच एकक (लांबी) असल्याची खात्री देते. ही सहनिर्देशके एखाद्या घटनेच्या चौदिश स्थानाचे घटक आहेत. दोन घटनांना जोडणारा एक "बाण" अशी चौदिश विस्थापनाची व्याख्या केली जाते:
चौस्थानाचे स्वतःशी अदिश गुणाकार म्हणजे:
ज्यात मिन्कोवस्की अवकाशकालातील अचल अवकाशकाल अंतराल s आणि उचित काल τ आहे. त्याचप्रमाणे भैदिज चौस्थानाचे स्वतःशी अदिश गुणाकार:
ह्यात रेषा घटक ds आणि उचित काल वाढ dτचा अंतर्भाव आहे.
हे पण पहा
वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
सरसंघचालक
वर्ग:याद्या वर्ग:हिंदुत्व
उज्जनी
उज्जनी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
नाणे मावळ
वर्ग:बारा मावळ वर्ग: मध्ययुगीन प्रशासकीय विभाग वर्ग:पुणे जिल्हा
प्रसाद तनपुरे
प्रसाद तनपुरे (२१ जुलै, १९४२ - ) हे महाराष्ट्रातील राजकारणी आहेत. हे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सदस्य आहेत.
तनपुरे १९८० मध्ये काँग्रेसतर्फे कोपरगाव मतदारसंघातून बाराव्या लोकसभेवर निवडून गेले. हे त्यानंतर १९९९ पर्यत राहुरी विधानसभा मतदारसंघ आमदार होते.
कार्यकाल
वर्ग:राहुरीचे आमदार विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महा शक्तिशाली
महा शक्तिशाली हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
लिंडसे क्लाइन
क्लाइन, लिंडसे वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
न्यू झीलंड डॉलर
न्यू झीलंड डॉलर हे न्यू झीलंड देशाचे अधिकृत चलन आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:न्यू झीलंड वर्ग:चलने
आहोम सैन्य
अहोम सैन्यात घोडदळ, पायदळ तसेच नौदलचा समावेश होता. अहोम राज्याचे सैन्य पाईक पद्धत मिलिशियावर (सैन्यात नसलेल्या परंतु लष्करी शिक्षण घेतलेल्या नागरिकांची सेना) आधारीत होती. अहोम साम्राज्य स.न. १२२२ ते १८२४ पर्यंत अस्तित्वात होते. १९व्या शतकाच्या सुरुवातीपर्यंत अहोम साम्राज्याकडे पुर्णवेळ सैनिकांची तुकडी नव्हती. पूर्णानंदन बुरहागोहाईन यांनी मोमोरिया बंडखोरीला काबूत ठेवण्याच्या बाबतीत कॅप्टन थॉमस वेल्शच्या शिपायांची प्रभाव लक्षात घेउन पुर्णवेळ सैनिकांची तुकडी तयार केली.
अहोम सैन्य बंगालचा सुलतान आणि मुघल साम्राज्य यांच्याशी लढत होते. तसेच दक्षिणेकडील कोनबंग (बर्मा) घराण्याशीसुद्धा संघर्ष होता. या सैन्याने तुर्बकच्या (१५३२) सैन्याचा निर्णायक पराभव केला होता. मुघल साम्राज्याच्या विरोधात सराईघाटची लढाई (इ.स. १६७१), आणि इटाखुलीची लढाई (१६८२) देखील अहोम सैन्याने जिंकली होती यामुळे आसाममधून मुघल सैन्याची हकालपट्टी झाली होती. या सैन्याचे मोठे अपयश म्हणजे चिलराईची (१६५३) लढाई होती. ही लढाई मीर जुमला द्वितीय (१६६२)च्या सैन्याच्या विरोधात होती तसेच आसामवर (१८१७, १८१९, १८२१) बर्मी आक्रमण झाले. अहोम राज्य पश्चिमेकडील सर्व आक्रमणांना रोखू शकला असला तरी, हे दक्षिणेकडील एकमेव महत्त्वपूर्ण आव्हानाला भिडले आणि ते नष्ट झाले.
संघटना
अहोम सेना त्याच्या पायक प्रणालीतील सदस्यांच्या (सक्तीच्या) सहभागावर आधारित होती. पाईक मध्ये ४ (आणि नंतर ३) सभासदांचा गट असायचा. यातील किमान एक पाईक कोणत्याही वेळी लष्करी किंवा सार्वजनिक सेवेमध्ये असायचा. प्रत्येक पाईक सदस्याला राज्याकडून शेतीसाठी जमीन दिली जात असे. पाईक सेवेच्या काळात, त्याच्या गटातील बाकीचे सदस्य त्याच्या जमीनीकडे लक्ष देत असत. पंधरा ते पन्नास वर्षे वयोगटातील पुरुष पाईक प्रणालीचे अनिवार्य सदस्य असत. म्हणूनच संपूर्ण जनतेने एक प्रशिक्षित मिलिशिया तयार केली ज्यावर अहोम आर्मी आधारित होती; आणि युद्धांच्या वेळीही शेती व इतर आर्थिक कामे चालूच रहात होते.
नोट्स
वर्ग:आहोम साम्राज्य
सीता
सीता (संस्कृत: सीता; IAST: Sītā) ही एक हिंदू देवी आणि रामायणाची प्रमुख नायिका आहे. ती विष्णूचा अवतार असलेल्या रामाची पत्नी आहे. तसेच तिला विष्णू ची पत्नी लक्ष्मीचे रूप मानले जाते. सीता ही राम-केंद्रित हिंदू परंपरांची मुख्य देवी देखील आहे. सीता तिच्या समर्पण, आत्मत्याग, धैर्य आणि पवित्रतेसाठी ओळखली जाते. ती नेपाळच्या सतरा राष्ट्रीय नायकांपैकी (राष्ट्रीय विभूती) एक आहे.
भूमी (पृथ्वी)ची कन्या म्हणून तिचे रामायणात वर्णन केले आहे. सीतेचे पालनपोषण विदेहाचा राजा जनक याची दत्तक कन्या म्हणून झाले. सीता तिच्या तारुण्यात अयोध्येचा राजकुमार राम याला तिचा पती म्हणून एका स्वयंवरात निवडते. स्वयंवरानंतर ती तिच्या पतीसोबत त्याच्या राज्यात जाते, परंतु नंतर ती तिच्या पतीसोबत तसेच तिच्या मेहुण्या लक्ष्मणासोबत, त्याच्या वनवासात जाण्याची निवड करते. वनवासात असताना तिघे दंडकारण्यात स्थायिक होतात जिथून लंकेचा राक्षस राजा रावण तिचे अपहरण करतो. तिला लंकेतील अशोक वाटिकेच्या बागेत कैद केले जाते. राम तिला सोडवत नाही तोपर्यंत तिला रावण बंदी बनवतो. युद्धानंतर, महाकाव्याच्या काही आवृत्त्यांमध्ये, रामाने सीतेला स्वीकारण्यापूर्वी तिला अग्निपरीक्षा घेण्यास सांगितले होते, ज्याद्वारे ती तिची शुद्धता सिद्ध करते. या घटनेमुळे पहिल्यांदाच त्याचा भाऊ लक्ष्मण रामावर रागावला.
महाकाव्याच्या काही आवृत्त्यांमध्ये, माया सीता जो अग्निदेवतेने निर्माण केलेला भ्रम होता, तो सीतेचे स्थान घेतो. रावणाने सीतेचे अपहरण केल्यानंतर तो तिचा बंदिवास भोगतो, तर खरी सीता अग्नीत लपते. काही धर्मग्रंथांमध्ये तिचा मागील जन्म वेदवती असल्याचा उल्लेख आहे, रावणाने जिचा विनयभंग करण्याचा प्रयत्न केला होता. तिची शुद्धता सिद्ध केल्यानंतर, राम आणि सीता अयोध्येला परततात, जिथे त्यांना राजा आणि राणी म्हणून राज्याभिषेक केला जातो. एके दिवशी, एका माणसाने सीतेच्या शुद्धतेवर प्रश्नचिन्ह उभा करतो आणि तिचे निर्दोषत्व सिद्ध करण्यासाठी आणि स्वतःची आणि राज्याची प्रतिष्ठा राखण्यासाठी, राम सीतेला ऋषी वाल्मिकींच्या आश्रमाजवळच्या जंगलात पाठवतो. अनेक वर्षांनंतर सीता तिचे दोन पुत्र लव आणि कुश यांचे वडील राम यांच्याशी पुनर्मिलन करते आणि त्यानंतर सीता क्रूर जगातून मुक्त होण्यासाठी आणि तिच्या शुद्धतेची साक्ष म्हणून तिच्या आईच्या, पृथ्वीच्या गर्भात परत जाते.
सीतेची अग्निपरीक्षा
मुख्य लेख: सीतेची अग्निपरीक्षा
शेवटी रावणाचा मृत्यू झाल्यामुळे सीतेने आपल्या पतीला पुन्हा एकदा पाहण्यासाठी स्वतःला तयार केले. पण रामाने तिला नकार दिला: ती दुसऱ्या माणसाच्या घरी राहिली आहे आणि म्हणून तिला परत घेऊन जाणे त्याच्यासाठी योग्य होणार नाही. तिची पवित्रता सिद्ध करण्यासाठी आणि तिचा सन्मान सिद्ध करण्यासाठी, सीतेने एक मोठा अग्नी तयार केला आहे आणि स्वतःला त्यात टाकले आहे. अग्नीची सोनेरी देवता स्वतः सीतेच्या पवित्रतेची पुष्टी करणाऱ्या ज्वाळांमधून उठते आणि तिला तिच्या पतीला देते. हंसावर ब्रह्मदेवाचे नेतृत्व करणारे देव, हत्तीवर इंद्र आणि बैलावर शिव आणि पार्वती नंदी स्वर्गातून खाली येतात आणि रामाचे वडील, राजा दशरथ, सर्व एकाच संदेशासह मृतातून परत येतात. रामाने घोषित केले की त्याने तिच्यावर एका क्षणासाठीही संशय घेतला नाही, परंतु लोकांनी तिच्यावर संशय घेऊ नये म्हणून चाचणी आवश्यक होती. संघर्षात मरण पावलेल्या माकडांना देव इंद्राने पुन्हा जिवंत करावे अशी तो विनंती करतो. इंद्र निघून गेल्यावर, तो मृत माकडांना अमृताने आंघोळ घालतो, जेणेकरून ते आनंदाने जीवनात परत येतील." रामायणाच्या काही आवृत्त्यांमध्ये, माया सीता जो अग्निदेवतेने निर्माण केलेला भ्रम होता, तो सीतेचे स्थान घेतो. रावणाने सीतेचे अपहरण केल्यानंतर तो तिचा बंदिवास भोगतो, तर खरी सीता अग्नीत लपते. काही धर्मग्रंथांमध्ये तिचा मागील जन्म वेदवती असल्याचा उल्लेख आहे, रावणाने जिचा विनयभंग करण्याचा प्रयत्न केला होता. तिची शुद्धता सिद्ध केल्यानंतर, राम आणि सीता अयोध्येला परततात, जिथे त्यांना राजा आणि राणी म्हणून राज्याभिषेक केला जातो. एके दिवशी, एका माणसाने सीतेच्या शुद्धतेवर प्रश्नचिन्ह उभा करतो आणि तिचे निर्दोषत्व सिद्ध करण्यासाठी आणि स्वतःची आणि राज्याची प्रतिष्ठा राखण्यासाठी, राम सीतेला ऋषी वाल्मिकींच्या आश्रमाजवळच्या जंगलात पाठवतो. अनेक वर्षांनंतर सीता तिचे दोन पुत्र लव आणि कुश यांचे वडील राम यांच्याशी पुनर्मिलन करते आणि त्यानंतर सीता क्रूर जगातून मुक्त होण्यासाठी आणि तिच्या शुद्धतेची साक्ष म्हणून तिच्या आईच्या, पृथ्वीच्या गर्भात परत जाते.
सीतेची मंदिरे
देवळातली सीतेची मूर्ती नेहमी रामाच्या आणि लक्ष्मणाच्या मूर्तींबरोबर असते. परंतु महाराष्ट्रातील यवतमाळ जिल्ह्यात राळेगावनजीकच्या रावेरी नावाच्या खेड्यात व सातारा जिल्ह्यात मान तालुक्यातील कलासाकरावाडी सितानगर गाव असलेल्या सीतेचे मंदिर आहे. तेथे लव, कुश आहेत, पण राम नाही. शेतकरी संघटनेचे शरद जोशी यांनी त्या मंदिराचा जीर्णोद्धार केला आहे. रामाशिवायच्या सीतेचे भारतातले ते बहुधा एकमेव देऊळ असावे. श्रीलंकेत मात्र सीतेची मंदिरे बघण्यास मिळतात.
बस्तर जिल्हा
हा जिल्हा छत्तीसगढचा दक्षिण भाग आहे. यास 'दक्षिण छत्तीसगढ' असेही म्हणतात.या जिल्ह्यातील 'बस्तरचा दसरा' अतिशय प्रसिद्ध आहे.येथील वस्ती आदिवासीबहुल आहे. ते पारंपारिक पद्धतीने शेती करतात. तेथे वाहन म्हणून बैलगाडीचा वापर आहे. ट्रॅक्टर वगैरे वाहने अपवादानेच आढळतात.येथे १० ते १२ प्रकारच्या आदिवासी जमाती आहेत. अर्वांचे वेगवेगळे वैविध्य आहे. अगदी भाषेपासून ते सर्व चालीरितीपर्यंत. ज्या ठिकाणावरून या जिल्ह्याचे 'बस्तर' हे नाव पडले ते बस्तर गाव रायपूर-जगदलपूरला रस्त्याने जातांना २५ किमी आधी पडते.
बस्तर या गावात व शेजारी आदिवासी नृत्यकला, शिल्पकला, काष्ठ कला बांबू आर्ट मेटलक्राफ्ट वगैरे गोष्टी बघावयास मिळतात.या ठिकाणच्या बहुसंख्य लोकांचे आराध्य दैवत दंतेश्वरी देवी आहे.या देवीचे मंदिर दंतेवाडा येथे आहे.
तालुके
बस्तर, जगदलपूर, दरभा, टोकपाल बस्तानार, लोहंडीगुडा, बकावंड
हे सुद्धा पहा
वर्ग:बस्तर जिल्हा वर्ग:छत्तीसगढमधील जिल्हे
मनोज कुमार (मुष्टियोद्धा)
वर्ग:भारतीय मुष्टियोद्धे
सारिका
सारिका (रोमन लिपी: Sarika;) (३ जून, इ.स. १९६२; नवी दिल्ली, भारत - हयात) ही मराठी कुटुंबात जन्मलेली चित्रपट-अभिनेत्री आहे. तिचे माहेरचे नाव सारिका ठाकूर. तिने हिंदी चित्रपटांमधून अभिनय केला आहे. इ.स. १९६० च्या दशकातल्या त्रिमूर्ती या चित्रपटातील बालकलाकाराच्या भूमिकेतून तिने चित्रपटसृष्टीत पाऊल टाकले.
१९७६ ऑस्ट्रेलियन ओपन
ही ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेची ६४ वी आवृत्ती होती.
सारिका
काहीकाळ लिव्ह इन रिलेशनशिप मध्ये राहिल्या नंतर तिने तमिळ चित्रपट-अभिनेता कमल हासन सोबत इ.स. १९८८ मध्ये लग्न केले. तमिळ अभिनेत्री श्रुती हासन आणि अक्षरा हासन या दोन दक्षिणात्य अभिनेत्री सारिकाच्या मुली आहेत. इ.स. २००४ मध्ये कमल हासन सोबत घटस्फोट झाल्या नंतर सारिका मुंबई येथे स्थलांतरित झाली असून चित्रपट सृष्टीत वेशभूषाकार (ड्रेस डिझाईनर)चे ती काम करत आहे.
१९७६ ऑस्ट्रेलियन ओपन
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
सारिका
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
नकुल मेहता
मेहता, नकुल
मारदा
मारदा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
आंबेडकर नगर (जोधपूर)
आंबेडकर नगर (इंग्रजी: Ambedkar Nagar) हे राजस्थानच्या जोधपुर जिल्ह्यातील फलोदी तालुक्यातील एक गाव आहे. गावांतील बहुतांश लोक शेती करतात त्यामुळे लोकांच्या रोजगाराचे साधन हेच आहे.
२०११ च्या भारतीय राष्ट्रीय जनगणनेनुसार गावाची लोकसंख्या ३४८ आहे. येथे सरकारी व खाजगी विद्यालये आहेत.
संदर्भ
वर्ग:राजस्थानमधील गावे वर्ग:जोधपूर जिल्हा वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
फोषान
फोषान (देवनागरी लेखनभेद : फोशान) हे चीन देशाच्या आग्नेय भागातील क्वांगतोंग ह्या प्रांतामधील एक प्रमुख शहर आहे. हे शहर मोती नदी खोऱ्याच्या पश्चिम भागात क्वांगचौच्या वायव्येस वसले असून ते क्वांगतोंग-षेंचेन महानगर क्षेत्राचा भाग मानले जाते. २०२० साली फोषान शहराची लोकसंख्या सुमारे ९५ लाख होती. फोषान येथे पारंपारिक मँडेरिन भाषेसोबत कॅंटोनीज भाषा देखील मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:चीनमधील शहरे वर्ग:क्वांगतोंग
परिनिरीक्षण
वर्ग:रिकामी पाने
डेव्हिड स्टील
डेव्हिड स्टॅन्ली स्टील (सप्टेंबर २९, इ.स. १९४१ - ) ही 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आठ कसोटी आणि एक एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.
स्टील, डेव्हिड स्टील, डेव्हिड वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अध्ययन सुमन
सुमन, अध्ययन
जांजगिर-चांपा जिल्हा
जांजगिर-चांपा हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र जांजगिर येथे आहे.या जिल्ह्याचे हे जुळे नाव असले तरी ही गावे एकमेकांपासून सुमारे ८ ते १० किमी अंतरावर वसलेली आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:जांजगिर-चांपा जिल्हा वर्ग:छत्तीसगढमधील जिल्हे
जुआरी
जुआरी हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
चौविस्थापन
दोन घटनांना जोडणारा एक "बाण" अशी सापेक्षतेचा सिद्धान्तात चौदिश विस्थापनाची व्याख्या केली जाते:
वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
अंबाबाने
वर्ग:इस्वाटिनीमधील शहरे वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
कौठोळी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:आटपाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
१९७७ ऑस्ट्रेलियन ओपन (जानेवारी)
ही ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेची ६५ वी आवृत्ती होती. वेळापत्रकामधील बदलांमुळे १९७७ साली दोन ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धा खेळवल्या गेल्या.
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
सिंहस्थ कुंभमेळा
सिंहस्थ कुंभमेळा हा त्र्यंबकेश्वर, महाराष्ट्र येथे दर बारा वर्षांनी घडणारा, हिंदू धर्मीयांचा मेळा आहे. जेव्हा गुरू आणि सूर्य सिंह राशीत प्रवेशतात आणि अमावास्या असते, तेव्हा गोदावरीच्या उगमस्थानावर त्र्यंबकेश्वर येथे हा मेळा भरतो. अशाच प्रकारचे कुंभमेळे हरिद्वार, प्रयाग, उज्जैन येथेही भरतात.
आख्यायिका व पौराणिक संदर्भ
समुद्रमंथनाने जो अमृतकुंभ समुद्राच्या बाहेर निघाला तेव्हा देवांना प्रश्न पडला, की जर दानवांनी हे अमृत प्राशन केले तर हे दानव अमर होऊन देव व मनुष्य यांना सळो की पळो करून सोडतील. तेव्हा देवांनी इंद्राचा पुत्र जयंत याला अमृतकुंभ घेऊन आकाशमार्गे पलायन करण्यास सांगितले. या अमृतकुंभाला देवांपासून हस्तगत करण्यासाठी दानवांनी देवांशी १२ दिवस भयंकर युद्ध केले. या युद्धकाळी अमृतकुंभामधून काही थेंब पृथ्वीवर पडले. हे अमृताचे थेंब हरिद्वार, प्रयाग, उज्जैन व त्र्यंबकेश्वर येथे पडले. चंद्राने कलशामधून अमृत सांडताना वाचविले, सूर्याने अमृतकलशास फुटू दिले नाही व बृहस्पतीने राक्षसांपासून रक्षण केले म्हणून जेव्हा सूर्य, चंद्र व गुरू कुंभ राशीत प्रवेशतात तेव्हा कुंभमेळा भरतो. जेव्हा गुरू आणि सूर्य सिंह राशीत प्रवेशतात आणि अमावास्या असते, तेव्हा गोदावरीच्या उगमस्थानावर त्र्यंबकेश्वरात सिंहस्थ कुंभमेळा भरतो.
साधूंचे आखाडे
कुंभमेळ्याच्या ठिकाणी विविध संप्रदायाचे आणि आखाड्याचे साधू एकत्र येतात आणि उपासना करतात. असे साधू होण्यासाठी विशिष्ट प्रक्रियेतून जावे लागते. कुंभमेळ्यात या सर्व साधूंचे विशेष महत्त्व असते. हा आखाडा संवत ९१२, सन ७७८ मध्ये स्थापन झाला. यांचे इष्टदेव श्री अग्नि व सूर्य आहे. हा आखाडा संवत १८४४, सन १७१० मध्ये स्थापन झाला. या संप्रदायाचे संस्थापक श्रीचंद्र आचार्य उदासीन होते. यांच्यात आज नऊ असे एकत्रित सांप्रदायिक भेद आहेत. हा आखाडा संवत १९०२, सन १७६८ मध्ये वरील उदासीन बडा आखाड्यातील कांही साधूंनी विभक्त होऊन स्थापन केला. यांचे प्रवर्तक महंत सुरदासजी होते. हा आखाडा संवत ९००, सन ८६६ मध्ये अहिल्या-गोदावरी संगमावर स्थापन झाला. यांचे संस्थापक पीर –पीर शिवनाथजी आहेत. याच आखाड्यात आदिनाथ मच्छिंद्रनाथ व गोरखनाथ असे योगी झाले. यांचे मुख्यदैवत गोरक्षनाथ (भैरव) आहे. यांच्यात बारापंथ आहेत. यांचेमधील अनेक योग्यांनी, ब्रह्मगिरी, कौलगिरी, येथे साधना केली. हा आखाडा संवत १२०२, सन १०६९ मध्ये कार्तिक शुक्ल १० रोजी कर्णप्रयाग येथे स्थापन झाला. यांचे इष्टदेव श्री रुद्रावतार दत्तात्रय आहेत. हा आखाडा संवत ९६०, सन ८२६ मध्ये सोमवार रोजी मांडवी (कच्छ) येथे स्थापन झाला. यांचे इष्टदेव कार्तिक स्वामी आहेत. हा आखाडा संवत १९१८, सन १७८४ मध्ये हरिद्वार कुंभाचे वेळी एका मोठ्या सभेत विचारविनियम होऊन दूरगाहसिंह महाराज यांनी स्थापन केला. यांचे इष्टदेव गुरुनानक ग्रंथसाहेब आहेत. हा आखाडा संवत ११९२, सन १०५८ मध्ये आषाढ शुक्ल ११ रोजी स्थापन झाला. यांची इष्ट देवता गायत्री आहे. यांच्यात चार शंकराचार्य पीठांचे ब्रम्हचारी साधू आहेत व महामंडलेश्वर आहेत. हा आखाडा संवत ८०५, सन ६७१ मध्ये मार्गशीर्ष शुक्ल १० गुरुवार, रोंजी झारवंड वैजनाथ – प्रांत बिहार येथे स्थापन झाला. यांचे इष्टदेव श्री कपील महामुनी आहेत. हा बालानंद वैष्णव आखाडा संवत १७२९, सन १५९५ मध्ये दारागंज येथे मध्वमुरारी यांनी स्थापन केला. कालांतराने यांचे चार संप्रदाय झाले. त्यात निर्मोही, निर्वाणी, खाकी असे भेद आहेत. प्रत्येक कुंभक्षेत्रावर यांचे स्नान संन्याशी दशनामी साधूंचे शाही स्नान झाल्यावर होत असते.
संत साहित्यातील अभ्यासक प.पु स्वामी डॉ.तुळशीराम महाराज गुट्टे यांच्या अध्यक्षतेखाली स्थापन झालेल्या सिद्धीविनाय मानव कल्याण मिशन या धर्मादाय संस्थेमार्फत वारकरी आखाड्याचे नियोजन करण्यात येते. संपूर्ण भारतभरातून सिंहस्थ कुंभपर्वासाठी आलेल्या भाविक व साधू संतांसाठी भोजन, वारकरी कीर्तन,भजन, हरिपाठ, भागवत कथा, रामकथा, शिवमहापुराण कथा इ. चे आयोजन करण्यात येते. नाशिक येथील कुंभमेळ्याबरोबरच उज्जैन, हरिद्वार येथीलही कुंभमेळ्यात वारकरी आखाड्याचे कार्य असते.
संदर्भ
वर्ग:कुंभमेळे वर्ग:नाशिक जिल्हा
केसरी
वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा वर्ग:रिकामी पाने
तेलंग टाकळी
तेलंग टाकळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
क्रिस ब्रॉड
याचा मुलगा स्टुअर्ट ब्रॉडसुद्धा इंग्लंडकडून क्रिकेट खेळतो.
नल
दमयंतीचा पती पुण्यश्लोक नल राजा हा महाभारतातील (वनपर्व, अध्याय ५३ ते ७८) एक राजा होता. हा उत्तम सारथी होता. राजहंस पक्ष्याबरोबर त्याने दमयंतीला निरोप पाठविला होता. या कथेवर आधारलेले ‘नल-दमयंती आख्यान’ प्रसिद्ध आहे. या कथेवर अनेक भारतीय लेखकांनी पुस्तके लिहिली आहेत. त्यांपैकी काही अशी :-
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
अंगद
रामायणानुसार अंगद (संस्कृत: अंगद; मलय: Seri Anggada, सरी अंगदा / स्री अंगदा; भासा इंडोनेशिया: Hangada, हांगदा; थाई: องคต, ओंकोत; तमिळ: அங்கதன் ; अंकतन्) हा एक वानरयोद्धा व वानरांच्या किष्किंधा नामक राज्याचा युवराज होता. हा वानरराज वाली व त्याची पत्नी तारा यांचा पुत्र, तर वानरराज सुग्रीव याचा पुतण्या होता. सीताशोधार्ध हिंडणाऱ्या रामाला याने शोधकार्यात, तसेच सीतेस हरून नेणाऱ्यारावणाशी लढण्याच्या कामी मदत केली.
सुग्रीवाच्या मृत्युपश्चात हा किष्किंधेचा राजा झाला.
ग्रेग रिची
ग्रेगोरी मायकेल ग्रेग रिची (२३ जानेवारी, इ.स. १९६०:स्टॅनथोर्प, क्वीन्सलॅंड, ऑस्ट्रेलिया - ) हा 🇦🇺 australiaकडून १९८२ ते १९८७ पर्यंत २० कसोटी आणि ४४ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जयाप्रदा
जया प्रदा (एप्रिल ३, इ.स. १९६२ - ) ही तेलुगू, तमिळ, कन्नड, मल्याळी, बंगाली, मराठी व हिंदी चित्रपटांतून अभिनय करणारी अभिनेत्री आहे.
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म वर्ग:समाजवादी पक्ष वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
पोंभुर्ला
पोंभुर्ले हे गाव महाराष्ट्राच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यामध्ये असून देवगड पासून ३५ किमी अंतरावर आहे. हे गाव जिल्हा मुख्यालयापासून ७० किमी अंतरावर आहे. २००९ च्या आकडेवारीनुसार, पोंभुर्ले गाव ग्राम पंचायत आहे. गावाचे भौगोलिक क्षेत्र ९२३.९९ हेक्टर आहे. पोंभुर्ले गावाची एकूण लोकसंख्या १,९१० लोकसंख्या आहे या गावात एकूण ३९२ घरे आहेत. राजापूर हे 37 किमी दूर असलेल्या पोंभुर्ले गावाचे सर्वात जवळचे शहर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे वर्ग:देवगड तालुका
तिक्रीत
तिक्रीत इराकमधील एक शहर आहे. हे शहर इराकचा एकेकाळचा हुकुमशहा सद्दाम हुसेन तसेच मध्ययुगीन सम्राट सलादीन यांचे जन्मगाव आहे.
वर्ग:इराकमधील शहरे
दूरध्वनी
दूरध्वनी अथवा दूरभाषा(इंग्रजी: telephone टेलिफोन) ही दोन एकमेकांपासून दूर असलेल्या ठिकाणांमध्ये संवादद्वारा संपर्क साधणारी यंत्रणा आहे. या यंत्रणेच्या सर्वात प्राथमिक स्वरूपाचा शोध अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेल याने इ.स. १८७६ मध्ये लावला. ४ एप्रिल 1845 रोजी पहिला टेलिफोन एका घरात बसवण्यात आला. त्यानंतर इ.स १८८२ मध्ये भारतातही टेलिफोनचे आगमन झाले. फोनची सुविधा ही रस्ते, वीज यासारखीच एक पायाभूत सुविधा आहे व उद्योगासाठी आवश्यक बाब आहे.
नवीन तंत्रज्ञान
वर्ग:दूरसंपर्क उपकरणे वर्ग:दूरसंचार
सुरगुजा जिल्हा
सुरगुजा हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र अंबिकापूर येथे आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:सुरगुजा जिल्हा वर्ग:छत्तीसगढमधील जिल्हे
मादणा
मादणा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
वुजू
वुज़ू (अरबी: الوضوء‎, wudu (हिंदीमध्ये); ) ही शरीराचे अवयव धुण्यासाठी एक इस्लामिक प्रक्रिया आहे, शुद्धीकरणाची एक धार्मिक पद्धत आहे. वुज़ू मध्ये हात, तोंड, नाक (आतील), हात, डोके आणि पाय पाण्याने धुणे समाविष्ट आहे आणि इस्लाम मधील धार्मिक विधींचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. वुज़ू कोणत्या क्रिया कलापांमध्ये आवश्यक आहे, ते विविध धार्मिक प्रथांवर आधारित आहे. काय बनते आणि काय तोडते (विरघळते) किंवा अमान्य करते' या सर्व बाबी फिकह (इस्लामिक न्यायशास्त्र) अंतर्गत येतात आणि विशेषतः हा नियम स्वच्छतेशी संबंधित आहे.
मादणा
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
वुजू
वुज़ू सामान्यतः प्रार्थनेच्या तयारीसाठी (औपचारिक प्रार्थना) आणि पवित्र कुरआनच्या विराम किंवा वाचनापूर्वी केला जातो. केलेल्या क्रियाकलापांमुळे वुज़ू अवैध किंवा खंडित आहे.
संदर्भ
वर्ग:इस्लाम धर्म
चौस्थान
सापेक्षतेचा सिद्धान्तात चौस्थान हे त्रिमितीतल्या स्थानाचे चौमितीतील व्यापक स्वरूप आहे मिन्कोवस्की अवकाशातील बिंदूस "घटना" असे म्हणतात आणि ते प्रमाणित पायाधारांत चार सहनिर्देशकांच्या संचात मांडले जाते:
येथे, \mu = ०, १, २, ३, हे अवकाशकाल मितींना खूणते आणि c हा प्रकाशाचा वेग. X^0 = ct ही व्याख्या सगळ्या सहनिर्देशकांना एकच एकक (लांबी) असल्याची खात्री देते. ही सहनिर्देशके एखाद्या घटनेच्या चौदिश स्थानाचे घटक आहेत. दोन घटनांना जोडणारा एक "बाण" अशी चौदिश विस्थापनाची व्याख्या केली जाते:
चौस्थानाचे स्वतःशी अदिश गुणाकार म्हणजे:
ज्यात मिन्कोवस्की अवकाशकालातील अचल अवकाशकाल अंतराल s आणि उचित काल τ आहे. त्याचप्रमाणे भैदिज चौस्थानाचे स्वतःशी अदिश गुणाकार:
ह्यात रेषा घटक ds आणि उचित काल वाढ dτचा अंतर्भाव आहे.
सारणीरूप
सारणीरूपांत ते खालीलप्रमाणे लिहिले जाते: येथे, ct हा काल निर्देशक (काल गुणिले प्रकाशाचा वेग) आणि त्रिमितीतील x, y, z ही सहनिर्देशके
संदर्भ
वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
१९७७ ऑस्ट्रेलियन ओपन (डिसेंबर)
ही ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेची ६६ वी आवृत्ती होती. वेळापत्रकामधील बदलांमुळे १९७७ साली दोन ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धा खेळवल्या गेल्या.
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
मारिच
मारिच हा रावणाचा मामा होते ज्यानी हरिणाचे रूप घेऊन रामाला सीते पासुन दुर केले व रावणास सीताहरणात मदत केली.
वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा
पोप स्टीवन चौथा
पोप स्टीवन चौथा ( --, -- - जानेवारी २४, इ.स. ८१७:रोम) हा नवव्या शतकातील पोप होता.
याच्या जन्माबद्दल माहिती उपलब्ध नाही.
स्टीवन ०४ वर्ग:इ.स. ८१७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कारगणी
कारगणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील आटपाडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:आटपाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
स्टुअर्ट ब्रॉड
ब्रॉड,स्टुवर्ट वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चौवारंवारता
सापेक्षतेचा सिद्धान्तात चौवारंवारता चौमितीतील वारंवारता सदिश असून तिची व्याख्या पुढीलप्रमाणे:
येथे \eta हा (+---)चिन्हांसहित मिन्कोवस्की आंतर गुणाकार.
वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (डेमोक्रॅटिक)
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (डेमोक्रॅटिक) हा भारतातील एक राजकीय पक्ष आहे. पक्षाचे नेते व पक्षाध्यक्ष टी.एम. कांबळे होते. टीएम कांबळे यांच्या निधनानंतर नंदा कांबळे ह्या पक्षाच्या अध्यक्षा झाल्या.
नुकु-अलोफा
नुकु-अलोफा ही टोंगा ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (डेमोक्रॅटिक)
हा पक्ष रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडियाचा एक गट होता. २००४ च्या निवडणुकीनंतर त्याचे लोकसभेमध्ये अत्यल्प प्रतिनिधित्व होते आणि ते सत्तारूढ संयुक्त पुरोगामी आघाडीचे घटक होते. त्याची उपस्थिती केवळ महाराष्ट्रपुरती मर्यादित होती.
नुकु-अलोफा
वर्ग:टोंगा वर्ग:ओशनियामधील देशांच्या राजधानीची शहरे
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (डेमोक्रॅटिक)
५ मे २०११ रोजी आरपी (डी) ने भाजपच्या एनडीएशी युती केली. २०१५ मध्ये ते पंतप्रधानपदाचे उमेदवार नरेंद्र मोदी यांच्या २६ राजकीय मित्रांपैकी एक म्हणून सूचीबद्ध होते.
२८ सप्टेंबर २०१५ रोजी, आरपी (डी) महाराष्ट्रातील १६ पक्षांपैकी एक होता ज्यात २००५ मध्ये परत आलेले ऑडिट बॅलन्स शीट आणि आयटी रिटर्न कागदपत्रे सादर न केल्याबद्दल त्यांची नोंदणी रद्द केली जायची. अशा प्रकारे, त्यांनी त्यांचे अधिकृत निवडणूक चिन्हे गमावली.
संदर्भ
वर्ग:आंबेडकरवादी राजकीय पक्ष वर्ग:दलित राजकारण वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष वर्ग:महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष वर्ग:भारतीय रिपब्लिकन पक्ष
टेंभी (केळापूर)
टेंभी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
तुरेवाला सर्पगरुड
तुरेवाला सर्पगरुड किंवा मूरयला (शास्त्रीय नाव:स्पायलॉर्निस चीला) ही गृध्राद्य पक्षिकुळातील पक्ष्यांची प्रजाती आहे. याला इंग्लिशमध्ये क्रेस्टेड सर्पंट ईगल तर संस्कृतमध्ये पन्नगाद असे नाव आहे. यांच्या डोक्यावरील असलेल्या तुऱ्यांमुळे या प्रजातीस तुरेवाला असे नाव आहे. या पक्ष्याला मराठीत डोंगर चील(पु.), मोरघार(स्त्री.), हुमन पाखरू(नपुं.), (भंडारा) पिंगुळी(स्त्री.), (ठाणे) गरुड(पु.), मुरयल(पु.), शिखी सर्पगरुड(पु.) असे म्हणतात. हिंदीमध्ये या पक्ष्याला डोगरा चील, फुर्ज बाज, सर्पचर, सर्पवत् गरुड अशी नवे आहेत.
माहिती
साधारण ७४ सेमी आकाराचा हा गरुड बेडूक, पाली, सरडे, उंदीर, मोर, रानकोंबड़या, सरके पक्षी यांची शिकारी करण्याबरोबरच सापही पकडतो. त्याच्या खाद्यात विषारी सापांचाही समवेश होतो. हा जंगलात राहणारा पक्षी आहे. जंगलातल्या मोकळ्या जागांच्या कडेला असलेल्या झाडांवर बसून तो सरपटणाऱ्या प्राण्यांच्या हालचालीची वाट बघत असतो. तसूभर हलचाल दिसली तरी तो फांदीवरून झेपावतो आणि सुरीसारख्या धारदार नख्यांनी सज्ज अशा पंज्यामधे भक्ष्याला जायबंदी करतो. याने हतबल झालेल्या भक्ष्याचे अणकुचीदार नखे आणि बाकदार चोच यांनी तुकडे करून गिळून टाकतो.
गडद तपकिरी (उदी) रंगाचा हा गरुड संपूर्ण महाराष्ट्रात दिसतो. त्याच्या डोक्यावर काळ्या-पांढऱ्या रंगाचा तुरा असतो. खालून पिंगट उदी रंगाचा असतो. त्यावर काळे-पांढरे ठिपके व बारीक कड्या असतात. उडताना शेपटीवर पांढरा पट्टा दिसतो. तसाच पट्टा पंखांवरही असतो. नर मादी दिसायला सारखे असतात. कर्कश आवाजात शीळ घालीत जंगलाच्या टापूवर एकटा किंवा जोडीने आढळून येतात. त्याची विण डिसेंबर ते मार्च दरम्यान होते. जंगलातल्या एखाद्या उंच झाडावर काड्या-काटक्या आणि मध्यम आकाराच्या फांद्या गोळा करून  घरटे केले जाते. लांबून पाहिले असता घरटे एखाद्या ढिगाऱ्यासारखे दिसते. गरुडाची मादी या घरटयात एकच अंडे घालते. घरटे असलेले झाड पडले नाही किंवा तोडल्या गेले नाही तर, वर्षानुवर्ष एकच घरटे वापरले जाते. दरवर्षी घरटयात नवीन काड्या–काटक्यांची भर घातली जाते. हा मोठा रुबाबदार पक्षी आहे. विशेषतः त्याच्या डोक्यावरचा काळा-पांढरा तुरा मोठा झोकदार दिसतो. त्याची ऐट वाढवतो. उंच आकाशात उडणारा सर्पगरुड त्याच्या पंखांमध्ये असलेल्या पांढऱ्या पट्ट्यांवरून सहज ओळखू येतो. उंच उंच आकाशात घिरट्या घालत तो स्वतःच्या राज्याची देखरेख करतो आणि अधूनमधून आरोळी देतो ‘केक केक कीs किs !’ नावाप्रमनेच सर्पगरुड सापांची शिकार करतो. भक्ष्य पंनज्यात धरून ऐसपैस ओटयासारख्या घरट्यात आणून टाकतो. घरट्यातल पिल्लू भक्ष्याचे तुकडे करून गिळायला शिकतं. सुरुवातीलाकापसाच्या गोळ्यासारखा दिसणारागरुडाचा पिल्लू सावकाशीन रंगेबीरंगी दिसायला लागत. उडायलाशिकलेलं पिल्लू घरट्याचा परिसर सोडून बाहेर पडत. स्वतंत्रपणे शिकारी करायला लागतं त्याचापाशी अनुभव नसतो, त्यामुळे नवीन परिसराच्या शोधात चुकून शहरांमध्ये येतं अशा वेळी कावळे टपलेले असतात. त्यांनी पूर्वी कधीही न पाहिलेला हा पाहून पहिला, कि त्याच्या पाठलाग करायला सुरुवात करतात. त्याला दमवतात. कावळयांनपासून सुटका करून घेताना थकलेले, भागलेले असे तरुण गरुड कधीही घरादारांमध्ये येतात. जखमी होतात. अशा वेळी योग्य ते उपचार करून त्यांना लवकरात लवकर त्यांच्या नैसर्गिक निवासस्थानात सोडनं आवश्यक असतं. सर्प गरुड विषारी सापही मारून खातो. मग सापाच्या विषारी त्याच्यावर कोणताही परिणाम का होत नाही? उत्तर तुम्ही शोधायचं आहे.
वर्ग:गरुड
१९७८ ऑस्ट्रेलियन ओपन
ही ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेची ६७ वी आवृत्ती होती.
तरंग चौदिश
सापेक्षतेचा सिद्धान्तात तरंग चौदिश चौमितीतील तरंगदिश असून तिची व्याख्या पुढीलप्रमाणे:
येथे, c हा प्रकाशाचा वेग आणि आणि \lambda ही तरंग किंवा कणतरंगाची तरंगलांबी. बऱ्याचदा तरंग चौदिश ही तरंग चौवारंवारतेबरोबर वापरली जाते. वापरल्यास त्यांच्यामधला संबंध पुढीलप्रमाणे.
वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
कुंदन (१९९३ हिंदी चित्रपट)
कुंदन हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
उदिने
उदिने (Udine, Videm, Weiden, Utinum) हे इटली देशाच्या फ्रुली-व्हेनेझिया जुलिया ह्या स्वायत्त प्रदेशामधील एक शहर आहे. इटलीच्या ईशान्य कोपऱ्यात एड्रियाटिक समुद्र व आल्प्स पर्वतरांगेच्या मधोमध वसलेल्या उदिनेची लोकसंख्या २०१२ साली सुमारे १ लाख होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटलीमधील शहरे *
दूरचित्रवाणी
शोध
दूरचित्रवाणीचा शोध जॉन लोगी बेअर्ड या स्कॉटिश संशोधकाने लावला.
दूरचित्रवाणीचा इतिहास-
ध्वनी आणि चित्रे एकाच वेळी एका ठिकाणापासून दुसऱ्या ठिकाणी पाठवण्याच्या महात्वाकान्क्षेपोटी दूरचित्रवाणीचा जन्म झाला.प्रायोगिक स्वरूपात दुराचीत्रवाणीवरील प्रक्षेपण प्रथम १९२० मध्ये दुराचीत्रावानिवरील प्रक्षेपण प्रथम १९२० मध्ये अमेरिकेत झाले.१९३० च्या सुमारास न्युयार्कमध्ये यन.बी.सी. हे केंद्र तर लंडनमध्ये बी.बी.सी. हे केंद्र सुरू झाले.या केंद्रामधून नियमितपणे कार्यक्रम प्रक्षेपित होऊ लागले.
हॅलिफॅक्स
हॅलिफॅक्स (Halifax) ही कॅनडा देशाच्या पूर्व भागातील नोव्हा स्कॉशिया प्रांताची राजधानी, एक काउंटी व सर्वात मोठे शहर आहे. हॅलिफॅक्स नोव्हा स्कॉशियाच्या दक्षिणमध्य भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते पूर्व कॅनडामधील एक महत्त्वाचे आर्थिक केंद्र आहे. २०१३ साली हॅलिफॅक्सची लोकसंख्या सुमारे ३ लाख होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:कॅनडामधील शहरे वर्ग:नोव्हा स्कॉशिया
१९७९ ऑस्ट्रेलियन ओपन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन वर्ग:इ.स. १९७९ मधील खेळ
जैवतंत्रज्ञान
तंत्रज्ञान म्हणजे नैसर्गिक कच्च्या मालाचे उपयुक्त उत्पादनांमध्ये परिवर्तन करण्याकरिता वापरले जाणारे विज्ञान. जीवशास्त्रीय तत्त्वे, प्रक्रिया, प्रणाली व जीव यांचा उद्योग-धंद्यांमध्ये वापर करणारे विज्ञान म्हणजे जैवतंत्रज्ञान.
जैवतंत्रज्ञान उद्योग धंदे विशेष करून जालना जिल्ह्य़ात मोठय़ा प्रमाणात आहे.ह भारतीय मराठी
इतिहास
ही संज्ञा विसाव्या शतकाच्या तिसऱ्या दशकात 'लीड्स शहर परिषदेने' दिली. जैवतंत्रज्ञानाचा वापर मानवी इतिहासाएवढाच जुना आहे. दारूचे उत्पादन, हा त्याचा उत्तम नमुना म्हणता येईल. दुधाचे दहयात होणारे रूपांतर करण्यासाठी विरजण वापरणे हे जैवतंत्रज्ञान आहे, सध्या जैवतंत्रज्ञान सन्करित स्वरूपात वापरले जाते. हे जैवशास्त्रीय प्रक्रिया व अभियांत्रिकी कौशल्यांचे फलित आहे. प्रयोगशाळेत केल्या जाणाऱ्या प्रक्रिया मोठ्या प्रमाणावर उद्योगांत वापरण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर अभियंते, उत्पादन व्यवस्थापक व कामगारांची गरज भासते.
जैवतंत्रज्ञानाचा विस्तार
याचा वापर वैद्यकीय शास्त्रे, पर्यावरण रक्षण आणि संवर्धन ,शेतकी व उद्योगांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर होतो.
1.प्राथमिकरीत्या याचा वापर आंबवण्याच्या प्रक्रियेत केला जातो. यात दारू, प्रतिजैविके, जीवनसत्त्वे व सेंद्रिय आम्ले तयार केली जातात. यात बुरशीपासून ते अनेक विविध सूक्ष्मजीवांचा वापर होतो.
2. शेतकीमध्ये कडधान्यांमध्ये नत्रवायू स्थिरीकरणाचे जनुक (NiF gene) टाकण्याकरिता याचा वापर होतो. यामुळे रासायनिक खतान्चा वापर मोठ्या प्रमाणावर कमी करून जलप्रदूषण काही प्रमाणात कमी करता येईल.
3. वैद्यकीय क्षेत्रात कृत्रिम होर्मोन निर्मितीसाठी होतो. उदा. मानवी इन्शुलिन, मानवी व्रुद्धिजनक होर्मोन. तसेच काही मानवी प्रथिनेही तयार करता येतात. उदा. इंटर्फेरोन, हे प्रथिन विषाणूंच्या संसर्गापासून संरक्षण करते.
4. जैवतंत्रज्ञानाचा वापर करून अल्कोहोल, जैववायू, हायड्रोजन वायू अशा अपारंपरिक उर्जास्रोतान्ची निर्मिती करता येते.
5. सांडपाणी-विनियोगाकरिता वापरली जाणारी यंत्रसामुग्री हे जैवतंत्रज्ञानाचे उत्तम उदाहरण आहे.
कृषी जैवतंत्रज्ञान हे एक वेगाने विकसित होत असलेले क्षेत्र आहे जे वनस्पती आणि प्राण्यांच्या अनुवांशिक रचना सुधारण्यासाठी वैज्ञानिक तंत्रांचा वापर करते. हे पीक उत्पादन सुधारण्यासाठी, कीड आणि रोगांचा प्रतिकार वाढविण्यासाठी किंवा अन्नातील पौष्टिक सामग्री सुधारण्यासाठी केले जाऊ शकते. कृषी जैवतंत्रज्ञान हे पारंपारिक शेतीपेक्षा अधिक भांडवल-केंद्रित असते, परंतु ते अधिक उत्पादक देखील असू शकते. शेतक-यांना कृषी जैवतंत्रज्ञानाचे अनेक संभाव्य फायदे आहेत,
कमी उत्पादन खर्च: जैवतंत्रज्ञानाचा वापर पाणी आणि पोषक तत्वांचा वापर करण्यात अधिक कार्यक्षम असणारी पिके विकसित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो, ज्यामुळे उत्पादन खर्च कमी होण्यास मदत होते. उदाहरणार्थ, जैवतंत्रज्ञान वापरून दुष्काळ-सहिष्णु गहू विकसित केला गेला आहे आणि या गव्हात पाण्याचा वापर कमी करण्याची आणि दुष्काळी भागात उत्पादन वाढवण्याची क्षमता आहे.
वाढीव कार्यक्षमता निर्माण करणे : जैवतंत्रज्ञानाचा वापर कृषी उत्पादनाची कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी केला जाऊ शकतो, जसे की कीटकनाशके आणि तणनाशकांचा वापर कमी करून किंवा पाण्याच्या वापराची कार्यक्षमता सुधारून. यामुळे शेतीचा पर्यावरणीय प्रभाव कमी होण्यास आणि ती अधिक शाश्वत होण्यास मदत होऊ शकते.
अन्न सुरक्षा सुधारण्यासाठी कृषी जैवतंत्रज्ञान चा उपयोग :- दुष्काळ सहन करणारी पिके: जैवतंत्रज्ञानाचा वापर दुष्काळाला अधिक सहन करणारी पिके विकसित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो, जी जगातील अनेक भागांमध्ये एक मोठी समस्या आहे. उदाहरणार्थ, जैवतंत्रज्ञानाचा वापर करून दुष्काळ-सहिष्णु गहू विकसित करण्यात आला असून, या गव्हात दुष्काळी भागात गव्हाचे उत्पादन वाढवण्याची क्षमता आहे.
पर्यावरणाचे संरक्षण करण्यासाठी कृषी जैवतंत्रज्ञान चा उपयोग कीटकनाशके आणि तणनाशकांचा कमी वापर: जैवतंत्रज्ञानाचा वापर कीटक आणि रोगांना प्रतिरोधक असलेली पिके विकसित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो, ज्यामुळे कीटकनाशके आणि तणनाशकांचा वापर कमी होऊ शकतो. उदाहरणार्थ, शेतकऱ्यांच्या नेहमीच्या वापरातील बीटी कॉटन ज्यामुळे शेतकऱ्यांच्या उत्पादनात भरीव वाढ झाली आहे तसेच ,बीटी कॉर्न हे अनुवांशिकदृष्ट्या सुधारित कॉर्न आहे जे युरोपियन कॉर्न बोररला प्रतिरोधक आहे, एक कीटक ज्यामुळे कॉर्न पिकांचे लक्षणीय नुकसान होऊ शकते. बीटी कॉर्नमध्ये कीटकनाशकांचा वापर कमी करण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे पर्यावरणावर हानिकारक परिणाम होऊ शकतात.