cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ताराबाई मोडक
चरित्र
प्रार्थना समाजामुळे प्रगत विचार आणि जीवनमान ताराबाईंच्या अंगवळणी पडले होते. त्यांच्या या अभिरुचिसंपन्न जीवनशैलीनेच त्यांना प्रतिकूल परिस्थितीत जगण्याचे बळ दिले. एकीकडे शिस्तबद्ध अध्ययन चालू असतानाच त्यांनी विविध छंद जोपासले. टेनिस, बॅडमिंटन तर त्या उत्तम खेळतच पण विविध विषयांवर वैचारिक देवाणघेवाण करण्यात त्यांना विशेष रस होता.
कॉलेजमध्ये असतानाच त्यांचा परिचय के.व्ही. मोडक यांच्याशी झाला. के.व्ही. हे एल्‍फिन्स्टन कॉलेजचे माजी प्राचार्य वामन मोडक यांचे चिरंजीव. मोडक कुटुंबही प्रार्थना समाजाशी बांधिलकी ठेवून होते. ताराबाई आणि के.व्ही. यांच्या ओळखीचे रूपांतर लवकरच प्रेमात झाले आणि पदवीधर झाल्यावर एका वर्षातच त्या के. व्ही. मोडकांशी विवाहबद्ध झाल्या. के.व्ही. त्या वेळी अमरावती मुक्कामी होते आणि तिथे एक निष्णात वकील म्हणून प्रसिद्ध होते. इ.स. १९१५ साली ताराबाई लग्न करून अमरावतीला आल्या, तेव्हा त्या तिथल्या पहिल्या स्त्री पदवीधर होत्या. के.व्ही. आणि ताराबाई यांचा संसार हा दोन आधुनिक, बुद्धिमान आणि प्रतिभावंतांचा संसार होता. अमरावतीच्या सामाजिक क्षेत्रात दोघांचाही दबदबा होता. सभा, संमेलनांतून उठबस होती. साहित्य, संगीत, नाटके, पाहुण्यांची सरबराई यात दिवस जात होते. याच दरम्यान त्यांच्या आयुष्याने एक वेगळीच कलाटणी घेतली.
१९१५साली अमरावतीला मुलींसाठी सरकारी हायस्कूल सुरू झाले. तेथे १९१८पर्यंत ताराबाईंनी नोकरी केली. १९२०मध्ये त्यांना मुलगी झाली.
पुढे काही कारणांनी त्यांचा संसार अपयशी ठरला, त्यांनी विभक्त होण्याचा आणि अमरावती सोडण्याचा निर्णय घेतला. हा निर्णय घेताना मनाचा आत्यंतिक खंबीरपणा त्यांनी दाखवला. ज्या काळात नवऱ्याचे घर सोडणाऱ्या स्त्रीला फक्त परित्यक्ता असेच संबोधले जायचे, त्या काळात ताराबईंनी स्वतंत्र संसार थाटला. सोबत एक वर्षाची कन्या-प्रभा-होती आणि पुढचे भविष्य अंधकारमय होते.
श्राद्ध
'श्रद्धया क्रियते तत् श्राद्धम्' म्हणजे जे श्रद्धेने केले जाते ते श्राद्ध होय. पितरांविषयी आदर बाळगणे, त्यांच्या नावे दानधर्म करणे व त्यांना संतोष होईल अशी कृत्ये करणे हे वंशजांचे कर्तव्य आहे, असे धर्मशास्त्र सांगते. देवपितृकार्याभ्यां न प्रमदितव्यम् । देव आणि पितर यांच्या कार्यात हेळसांड करू नये असा उपनिषदांचा आदेश आहे.
ताराबाई मोडक
चरित्र
याच काळात त्यांनी गिजुभाई बधेका यांच्या भावनगर येथील शिक्षणप्रयोगांविषयी वाचले आणि त्या सौराष्ट्रातील भावनगरला येऊन दाखल झाल्या. गिजुभाई भावनगरमधील ‘दक्षिणामूर्ती’ या संस्थेत मॉन्टेसरी शिक्षणपद्धतीनुसार बालशिक्षणात प्रयोग करत होते. त्यांनाही त्यांच्या या कार्यात सहकारी हवाच होता आणि ताराबाईंच्या रूपाने तो मिळाला. ताराबाई स्वतः उच्चशिक्षित, शिकवण्याची कला आणि आवड असलेल्या आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे एखादी गोष्ट स्वीकारली की, तडीस नेण्यासाठी झोकून देणाऱ्या होत्या.
श्राद्ध
पितृपक्षाचा काळ भाद्रपद वद्य प्रतिपदेपासून ते सर्वपित्री अमावस्येपर्यंत असतो. वडिलांच्या मृत्युतिथीला या पितृपक्षकाळात ज्येष्ठ पुत्राने श्राद्ध करावे असा संकेत आहे. त्यानिमित्त पिंडदान करतात. प्रत्येक गृहस्थाश्रमीला तीन प्रकारचे कर्ज (ऋण) फेडायचे असते, असा समज आहे. मातृऋण, पितृऋण व समाजऋण. ही सर्व ऋणे पुत्राने/पौत्राने फेडणे हे त्याचे कर्तव्य आहे असा शास्त्रसंकेत आहे. या पितृऋणातून मुक्त होण्यासाठी श्राद्ध विधी करतात. श्राद्धविधी सुरू असतांना मृत व्यक्तीचा आत्मा तेथे वासनामय कोषात उपस्थित असतो, असा समज आहे. पितरांचे श्राद्ध करतांना पिता, पितामह, प्रपितामह, मातामह यांचेही स्मरण करतात. त्या आधीच्या पिढ्या ह्या मुक्त झालेल्या असतात असे मानतात. शुद्ध मनाने श्राद्ध करणाऱ्यास मृत्यूनंतर स्वर्ग मिळतो अशी भावना आहे. अमावस्या व पौर्णिमेस मृत झालेल्यांचे श्राद्ध अमावस्येस करतात. भाद्रपद कृष्ण चतुर्दशीस शस्त्राघाताने मृत्यू पावलेल्यांचे श्राद्ध करतात. पितृपक्षात अन्नदान व गोग्रास यांचेही महत्त्व मानतात. अधिक मासात मृत्यू पावलेल्याचे श्राद्धही महालयात (पितृपक्षात) त्याच तिथीवर करतात.
व्याख्या
धर्मशास्त्रावरील निरनिराळ्या ग्रंथात श्राद्धाच्या व्याख्या दिल्या आहेत. त्या अश्या - ब्रह्मपुराणात म्हटले आहे की 'पितराना उद्देशून (त्यांच्या हिताकरिता) जे जे काही योग्य काळी, योग्य स्थळी, सत्पात्र व्यक्तींना आणि ब्राह्मणाना धर्मशास्त्रात सांगितलेल्या विधीला अनुसरून श्रद्धापूर्वक देण्यात येते त्याला श्राद्ध म्हणतात.
ताराबाई मोडक
चरित्र
भावनगरमधील वास्तव्याने त्यांच्यातील लेखिकेलाही आकार दिला. १९२६ साली नूतन बालशिक्षण संघाची (मॉन्टेसरी संघाची) स्थापना झाली आणि त्याच्यातर्फे ‘शिक्षणपत्रिका’ हे मासिक प्रकाशित होऊ लागले. या नियतकालिकाचे संपादन ताराबाईंनी केले. या मासिकाची हिंदी आणि मराठी आवृत्ती ताराबाईंच्या बळावरच उभी राहिली. इथे असतानाच ताराबाईंनी शंभरच्यावर पुस्तकांचे संपादन केले, काहींचे लेखन केले, बालशिक्षणाच्या प्रसारासाठी मॉन्टेसरी संमेलने भरवली आणि बालशिक्षण हे त्यांचे कार्यक्षेत्रच बनून गेले. ताराबाई भावनगरविषयी म्हणतात, ‘तेथेच मला माझे गुरू, जीवनदिशा आणि जीवनकार्य गवसले’.
श्राद्ध
व्याख्या
याज्ञवल्क्याने म्हटले आहे की पितर म्हणजे श्राद्धामध्ये देवता असणारे वसू, रुद्र, आणि आदित्य श्राद्धाच्या योगाने संतुष्ट होऊन मनुष्याच्या पूर्वजांना संतोष देतात.
ताराबाई मोडक
चरित्र
ताराबाई भावनगरला ९ वर्षे होत्या. या काळात त्यांनी फक्त मॉन्टेसोरींच्या तत्त्वांचा अभ्यासच केवळ केला असे नाही, तर ती प्रत्यक्षात आणण्यासाठी भारतीय संदर्भानुसार त्यांत बरेच बदल केले. आपल्याकडे शिक्षणाला पावित्र्याची किनार आहे. याचा विचार करून बालघरांचे रूपांतर बालमंदिरांत केले. बालशिक्षणात भारतीय नृत्यप्रकार, कलाप्रकार, लोकगीते आणि अभिजात संगीत यांचाही समावेश केला. मॉंटेसोरी तत्त्व बालकांच्या विकासाबरोबरच त्यांच्या स्वातंत्र्याला प्राधान्य देते. ताराबाई प्रयोग करत असलेला काळ गांधीयुगाचा म्हणजे पर्यायाने स्वातंत्र्ययुद्धाचा होता. त्यामुळे व्यक्तिस्वातंत्र्याला, बालस्वातंत्र्याला विशेष अर्थ होता. ताराबाईंनी या सर्व विचारांचा, संकल्पनांचा मेळ आपल्या बालशिक्षणात साधला.
श्राद्ध
इतिहास
पितरांच्या अंगात जिवंत मनुष्यांचे हित अथवा अहित करण्याचे सामर्थ्य असते अशा प्रकारची कल्पना वेदांच्या काळी अस्तित्वात असल्याचे ऋग्वेदातील उल्लेखावरून आढळून येते. त्यामुळे प्राथमिक स्थितीत असणाऱ्या मृतांची पूजा करणे हे एक प्रमुख लक्षण बनले. अत्यंत प्राचीन काळी मृत पूर्वजांचा राग घालविण्याच्या उद्देशाने त्यांना उद्देशून काही पदार्थ अर्पण करण्याचा प्रघात पडला असेल, त्यांना उद्देशून काही विधी करण्यात येऊ लागले असतील, आणि तो प्रघात आणि ते विधी पुढील काळात त्या मृत पूर्वजांविषयी शुद्ध प्रेमाचे लक्षण म्हणून पुढे चालू राहिले असावेत. पितृपक्षातील श्राद्धाचा नैवेद्य दाखविला जातो. महाराष्ट्राच्या अनेक भागांमध्ये फक्त घासाची भाजी बनवून पूर्वजांना देव मानून लोकांना एकत्र करत जेवण दिले जाते.
ताराबाई मोडक
चरित्र
बालशिक्षणात प्रयोग आणि त्याचा प्रसार करत असतानाच ताराबाईंनी शिक्षकांचे प्रशिक्षण हाती घेतले. त्यापाठोपाठ बालशिक्षण तळागाळापर्यंत जाण्यासाठी पालक आणि शासन यांच्या प्रबोधनाचे कामही केले. इतके सगळे करूनही त्यांना आता ध्यास लागला होता तो खेड्यातील बालशिक्षणाचा!
खेड्यांमध्ये बालशिक्षणाचा प्रसार करायचा असेल, तर त्यासाठी स्वस्त साधने हवीत, शिवाय स्थानिक पातळीवरही सहज उपलब्ध होतील किंवा बनवून घेता येतील अशीही हवीत. गिजुभाईंनी जेव्हा बालशिक्षण आजूबाजूच्या खेड्यातून नेण्याचा विचार केला, तेव्हा अशी साधने बनवण्याची जबाबदारी ताराबाईंवर सोपवली. हेच खेड्यातील बालशिक्षणाचे धडे ताराबाईंना पुढे कोसबाडला उपयोगी पडले.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(२) ऊन मासिक :- पहिला महिना ज्या दिवशीं संपतो, त्या दिवसाच्या पूर्वींच्या तीन दिवसांत केव्हाही करतात.
आंध्र प्रदेशमधील जिल्हे
भारत देशाच्या आंध्र प्रदेश राज्यात २६ जिल्हे आहेत. जून २०१४ मध्ये आंध्र प्रदेशाचा उत्तर व पश्चिम भूभाग विभागून तेलंगणा हे नवे राज्य निर्माण केले गेले. मूळ आंध्र प्रदेशामधील १० जिल्हे तेलंगणामध्ये समाविष्ट करण्यात आले. आंध्रप्रदेशचे मुख्यमंत्री जगमोहन रेड्डी यांनी २०२२ मध्ये नवीन १३ जिल्हे निर्माण केले.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(३) द्वितीय मासिक :- दुसऱ्या महिन्याचे आरंभी करतात.
ताराबाई मोडक
शाळा
पुढील काळात मुंबईला आल्यावर त्यांनी दादरला आपल्या कल्पनांवर आधारित असे शिशुविहार सुरू केले. इथे येऊन त्यांना आपल्या बालशिक्षणाचा पुन्हा श्रीगणेशा करावा लागला. कारण तोपर्यंत बालशिक्षण आणि ताराबाई दोन्हीही महाराष्ट्राला नवखे होते. शिशुविहारची स्थापना त्यांनी इ.स. १९३६ मध्ये केली आणि जसजशा या बालशाळा वाढत जातील, तसतसा त्यांना आवश्यक असणारा प्रशिक्षित शिक्षकवर्गही लागणार या विचाराने शिशुविहारमध्येच त्यांनी बाल अध्यापक विद्यालयाची मंदिराची स्थापना केली. शिशुविहार आणि बालअध्यापक विद्यालय यांचे पुढच्या दहा वर्षांचे नियोजनही त्यांनी व्यवस्थित करून ठेवले. पुढे पुन्हा खेड्यात जाऊन पूर्णवेळ बालशिक्षणाला वाहून घेण्याची भावना मूळ धरू लागली. त्यासाठी त्या ठाणे जिल्ह्यातील बोर्डीला वास्तव्यास आल्या. या वेळी त्यांच्याबरोबर त्यांच्या शिष्या अनुताई वाघ होत्या. बोर्डीला आल्या तेव्हा ताराबाईंच्या आयुष्याची मध्यान्ह केव्हाच उलटून गेली होती आणि बालशिक्षणातही त्या मुरल्या होत्या. अनुताईंचीमात्र ही सुरुवात होती.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(४) त्रैपक्षिक :- तीन पंधरवड्यांनी म्हणजे पंचेचाळीसावे दिवशी करतात.
आंध्र प्रदेशमधील जिल्हे
बाह्य दुवे
* वर्ग:भारतामधील जिल्हे
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(५) तृतीय मासिक,
ताराबाई मोडक
शाळा
इ.स. १९४५ मध्ये बोर्डीला आल्यावर ताराबाईंनी आपले पूर्ण लक्ष बालशिक्षणावर एकवटले. आता त्यांना त्यांच्या प्रयोगांना ग्रामीण संदर्भांचे परिमाणही द्यायचे होते. कालांतराने कोसबाडला आल्यावर त्यांच्या प्रयोगांना आदिवासींच्या संदर्भांचे परिमाणही मिळाले आणि साऱ्या देशात एकमेव ठरावी अशी सर्वव्यापी बालशिक्षणाची पद्धत अस्तित्वात आली. बोर्डी आणि कोसबाड इथल्या आपल्या अठ्ठावीस (२८) वर्षांच्या वास्तव्यात ताराबाईंच्या नेतृत्वाखाली आदिवासींच्या शिक्षणाचा डोलारा कसा उभा राहिला हा इतिहास ग्रंथबद्ध आहे. गिजुभाईंना जशा त्यांच्या आदर्श सहकारी म्हणून ताराबाई मिळाल्या तशाच ताराबाईंना गुरुस्थानी मानून त्यांच्या प्रत्येक प्रयोगात सर्वस्व ओतून काम करणाऱ्या अनुताई मिळाल्या. या दोघींनी हरिजन वाड्यापासून सुरू केलेला प्रवास कुरणशाळा, घंटाशाळा, अंगणवाडी असा होत शेवटी आदिवासी समाजात शिक्षण प्रसार आणि रोजगारनिर्मिती करण्यापर्यंत झाला.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(६) चतुर्थ मासिक,
ताराबाई मोडक
पुरस्कार
ताराबाईंचे हे योगदान केंद्र सरकारच्या नजरेतूनही सुटले नाही आणि त्यांनी ताराबाईंना इ.स. १९६२ साली ‘पद्मभूषण’ हा प्रतिष्ठेचा नागरी सन्मान बहाल केला
शिक्षणतज्ज्ञ या नात्याने ताराबाईंनी अनेक पदे भूषवली. त्यांना अनेक मान-सन्मान मिळाले. गिजुभाईंच्या निधनानंतर इ.स. १९३९ पासून नूतन बालशिक्षण संघाची धुरा त्यांच्याचकडे होती. इ.स. १९४६-इ.स. १९५१ अशी पाच वर्षे त्या तत्कालीन मुंबई राज्याच्या विधानसभा सदस्या होत्या. याच राज्यात प्राथमिक शाळा पाठ्यपुस्तक समितीवर त्यांनी अनेक वर्षं काम केले. अखिल भारतीय बालशिक्षण विभागाच्या त्या दोन वेळा अध्यक्षा होत्या. इतर अनेक राज्ये आणि केंद्र सरकारच्या शिक्षण समितीवर त्यांची नेमणूक झाली होती. महात्मा गांधींनी आपल्या बुनियादी शिक्षण पद्धतीचा आराखडा तयार करण्याचे काम त्यांच्याकडे सोपवले होते. १९४९ मध्ये इटलीतील आंतरराष्ट्रीय दादरला परिषदेत भाषण करण्याची संधी त्यांना मिळाली होती.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(८) षष्ठ मासिक - ही श्राद्धे ज्या त्या महिन्याचे आरंभास करतात.
ताराबाई मोडक
निधन
ताराबाईंच्या आयुष्याची चित्तरकथा जितकी विलक्षण आहे, तितकीच ती त्यांच्याविषयीचा आदर दुणावणारी आहे. पावलोपावली भिडणारी प्रतिकूल परिस्थिती त्यांनी संकट म्हणून न स्वीकारता संधी म्हणून स्वीकारली आणि निव्वळ मार्गच काढला नाही, तर त्यातून सुंदर संकल्पना घडवल्या. वैयक्तिक होरपळीचे प्रतिबिंबना कधी त्यांच्या स्वभावावर,ना व्यक्तिमत्त्वावर आणिना कधी त्यांच्या कार्यावर पडले.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(९) ऊनषाण्मासिक :- मृत्यूनंतरचा सहावा महिना ज्या दिवशी संपतो, त्या दिवसाच्या पूर्वीच्या तीन दिवसांत केव्हाही करतात.
(१०) सप्तम मासिक,
ताराबाई मोडक
निधन
ताराबाईंची कर्मभूमी ठाणे जिल्ह्यातली असली, तरी त्यांच्या कार्याने फक्त तेवढ्याच भागाला फायदा झाला नाही, तर त्यांचे कार्य खेड्यातील आणि आदिवासी भागातील बालशिक्षण तंत्राचे एक देशव्यापी ‘मॉडेल’ बनले. पद्मभूषण ताराबाई मोडक यांचे ऑगस्ट ३१ इ.स. १९७३ला मुंबईत निधन झाले.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(१२) नवम मासिक,
ताराबाई मोडक
दादरचे शिशुविहार
इ.स. १९३६ मध्ये पद्मभूषण ताराबाई मोडक यांनी मुंबईत दादरला शिशुविहार ही संस्था स्थापन केली. महाराष्ट्रातील हे पहिले आदर्श बालमंदिर! आज या संस्थेत मराठी व गुजराती या दोन माध्यमांमधून अध्यापक  विद्यालय,  अभिनव प्राथमिक  (विभाग) शाळा,  माध्यमिक  विद्यामंदिर,  सरलाताई देवधर  पूर्व प्राथमिक शिक्षक प्रशिक्षण केंद्र असे विभाग चालतात.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(१३) दशम मासिक,
ताराबाई मोडक
दादरचे शिशुविहार
' बालदेवो भव ' हे शाळेच ब्रीदवाक्यच आहे. प्रवेशाच्या वेळेस मुलांची मुलाखत घेतली जात नाही. मुले शाळेत रुळेपर्यंत, शाळेचा व शिक्षकांचा परिचय होईपर्यंत पालकांना आठवडाभर मुलांबरोबर बसण्यास मुभा देण्यात येते. मुलांना डबा, पाटीदप्तर, वॉटर बॅग यांचे ओझे आणावे लागत नाही.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(१४) एकादश मासिक,
ताराबाई मोडक
दादरचे शिशुविहार
शाळेच्या इमारतीची रचनाही मुलांचा विचार करूनच केली आहे. प्रत्येक विद्यार्थ्याला मोकळेपणाने फिरता येईल असे मोठे वर्ग आहेत. प्रत्येक वर्गात ३० मुलांसाठी एक प्रशिक्षित, प्रेमळ व मुलांचे मन जाणणारी शिक्षिका आहे. त्यामुळे प्रत्येक मुलाकडे वैयक्तिक लक्ष देता येते. आनंदायी वातावरणात खेळाद्वारे मुले येथे हसत खेळत शिक्षण घेत असतात. त्यांना शाळेचीही गोडी वाटू लागते. ती चटकन् रमतात.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(१५) द्वादश मासिक :- ही ज्या त्या महिन्याचे आरंभी करतात.
ताराबाई मोडक
दादरचे शिशुविहार
शरीर तंदुरुस्त तर मन तंदुरस्त हे लक्षात घेऊन मुलांची शारीरिक वाढ योग्य संतुलित होण्यासाठी वातावरणात मुलांच्या वयानुसार योग्य उंचीची झोपाळा, घसरगुंडी, जंगलजीम, डबलबार, सीसॉ इत्यादी साधने आहेत. मुलांना रोज निराळा सकस पौष्टिक आहार दिला जातो.
श्राद्ध
सोळा मासिक श्राद्धे
(१६) ऊनाब्दिक : - मृत्यूनंतर बारावा महिना ज्या दिवशी संपतो त्या दिवसाच्या पूर्वीच्या तीन दिवसांत केव्हाही करतात. मृत्यूचा दिवस अधिक मासात येत असल्यास त्या महिन्याचे मासिक श्राद्ध दोनदा करतात.; म्हणजे एकंदर सतरा श्राद्धे होतात. ही सर्व मासिके खरोखर त्या त्या उक्त काळी केली पाहिजेत; परंतु बाराव्या दिवशीं सपिंडी करावयाची असल्यानेे, व सपिंडी करण्याचा अधिकार मासिक श्राद्धेे केल्यावाचून प्राप्त होत नसल्याने, ती अकराव्या किंवा बाराव्या दिवशी अपकर्ष करून (अलीकडे ओढून) करण्याची चाल आहे. वास्तविक पाहता सपिंडीकरणश्राद्ध हे सर्व मासिके झाल्यानंतर वर्षाच्या शेवटचे दिवशी अब्दपूरित श्राद्ध करून करणे, हा उत्तम पक्ष, असे वचन आहे. परंतु सपिंडी केल्याशिवाय चल, उपनयन, विवाह इत्यादी मंगलकार्ये करतां येत नसल्याने, सपिंडी श्राद्ध बाराव्या दिवशींच करण्याचा आता प्रघात पडला आहे या विषयी 'धर्मसिंधू' ग्रंथात ‘आनंत्यात्कुलधर्माणां पुंसां चैवायुषः क्षयात् । अस्थिरत्वाच्छरीरस्य द्वादशाहः प्रशस्यते ॥’ असें वचन आहे. म्हणजे, कुलधर्म अपार आहेत, व मनुष्याचें आयुष्य क्षणभंगुर आहे, तसेंच शरीर अशाश्वत आहे; यासाठी बारावा दिवस (सपिंडीस) योग्य आहे. या कारणास्तव सपिंडी अलीकडे घेतल्याने तत्पूर्वींची जीं मासिक श्राद्धे तीहि सपिंडीपूर्वी ओढावी लागली. तथापि सपिंडी झाल्यावर हीं सर्व मासिके तत्काळी पुन्हा करतात. याबद्दलचे विवेचन धर्मशास्त्राचा इतिहास (डॉ. पां.वा. काणे, १९८०) या गंथातील सपिंडी प्रकरणात केले आहे.
सोळा श्राद्धांस सोळा ब्राह्मण बोलावले जातात्. त्यांची श्मश्रू सकाळीं करवून त्यांना अभ्यंग स्नान घालतात. व दुपारीं एकोद्दिष्ट श्राद्धाप्रमाणें एक तंत्राने (एकदम) ही श्राद्धे करतात. असमर्थाने आमान्नाने करावींत.
तर्पण
पितरांना वंशजांकडून जशी पिंडदानाची व ब्राह्मणभोजनाची अपेक्षा असते, त्याचप्रमाणे त्यांना उदकाचीही अपेक्षा असते. पितरांना उद्देशून दिलेले हे उदक म्हणजे पितृतर्पण होय.
श्राद्धासाठी भारतातील काही खास तीर्थ क्षेत्रे
यांशिवाय नाशिक, काशी आदी तीर्थक्षेत्रांतही नद्यांच्या काठी श्राद्धे केली जातात.
ताराबाई मोडक
दादरचे शिशुविहार
मुले अनुकरणप्रिय असतात. त्यांना भाजी चिरणे, किसणे, निवडणे, कुटणे, पीठ चाळणे, दळणे अशी कामे करायला हवी असतात. त्यांच्या वयाचा व शारीरिक कुवतीचा विचार करून लहानसे जाते, खलबत्ता, चाळणी, कमी धारेची सुरी असे देऊन ती कामे करायला देता येतात. आजपर्यंत एकाही मुलाला अशी कामे करताना इजा झालेली नाही. या साधनांवर खेळत असताना स्वच्छता, नीटनेटकेपणा, टापटीप शिकवता येते. मुले स्वावलंबी व्हावी म्हणून नाडी घालणे, बटणे लावणे, वेणी घालणे, पावडर लावणे इ. व्यवसाय दिले जातात.
कोणतेही ज्ञान ग्रहण करायचे तर त्यासाठी ज्ञानेंदियांचा विकास होणे आवश्यक आहे. त्यासाठी रंग, वास, चव, आकार, स्पर्श, आवाज या संवेदनांसाठी निरनिराळी साधने आहेत. कै. ताराबाई मोडक व शिक्षणतज्ज्ञ कै. शेष नामले यांनी मॅडम मॉन्टेसरीच्या साधनांवर आधारित भारतातील सामाजिक व आर्थिक परिस्थितीला अनुसरून साधनांची निर्मिती केली. प्रत्यक्ष फळे, फुले, धान्य, कागद, कापड, विविध रंगांच्या बाटल्या, खोकी इत्यादींचा उपयोग करून रंग, आकार, वास, चव यासाठी वेळोवेळी नावीन्यपूर्ण साधने बनवून आजचे शिक्षकही त्यात भर घालीत आहेत. बालमंदिरातल्या विविध साधनांवरील खेळांमधून बालकांचा बौद्धिक विकास योजनापूर्वक विकसित केला जातो.
आजच्या आधुनिक काळाशी सुसंगत अशी साधने देऊन मुलांच्या जिज्ञासावृत्तीला खतपाणी घातले जाते. भिंगातून किड्याचे निरीक्षण करणे, लोहचुंबक विविध वस्तूंना लावून पहाणे, साबणाचे फुगे उडवणे इ. खेळून प्रत्यक्ष अनुभव घेतात. वर्गात कोणत्या साधनांवर खेळायचे याचे मुलांना स्वातंत्र्य असते. जोडीदाराबरोबर सहकाराने खेळणे, इतर मुले खेळत असताना पहाणे इ. क्रिया करताना मुलांमध्ये स्वयंशिस्त येते, संयमाची जाणीव येते व सामाजिकतेची जबाबदारी समजते.
मुलांना श्रवण, भाषण-संभाषण ही कौशल्ये येण्यासाठी आमच्या शिशू विहारमध्ये रोजच बडबडगीते, बालगीते, समरगीते, भजन इ. गाण्याचे प्रकार ऐकवले जातात. मनोरंजन व भावनिक विकासाबरोबरच मानसिक आरोग्य तंदुरुस्त रहाण्यासाठी याची नितांत आवश्यकता आहे. अनौपचारिक गप्पा, सण व भोवती घडणाऱ्या घटनांवर गप्पागोष्टी करणे, सहल, नाट्य, बाहुलीनाट्य असे अपक्रम घेतले जातात. गप्पा मारणे हे तर मुलांच्या आवडीचेच. त्यातूनच आपले विचार योग्य शब्दात मांडणे, सुसंगत बोलणे मुले शिकतात.
अक्षरओळख देण्यापूर्वी चित्र किंवा वस्तूमधील साम्य ओळखणे, भेद ओळखणे, काय कमी आहे, काय चूक आहे यासारखे खेळ दिले जातात. त्यामुळे अक्षरे शिकताना अक्षरांमधील सूक्ष्म फरक मुले ओळखतात. अक्षरे शिकता शिकता ती केव्हा वाचायला लागतात हे कळतही नाही. लेखनासाठी बोटाच्या स्नायूंचा विकास व्हावा म्हणून मातीकाम, चित्र रंगवणे, ठसेकाम, चित्रे काढणे इ. खेळ दिले जातात. वाचनासाठी, लेखनासाठी आवश्यक पूर्वतयारी झाली, तर लिहायला वाचायला फारसा वेळ लागत नाही. त्यासाठीची पूर्वतयारीच तर बालमंदिरात या प्रत्येक खेळातून, व्यवहारातून व उपक्रमातून केली जाते.
भारतीय संस्कृती जपण्यासाठी सर्वधर्मसमभावाने मुलांच्या सहभागाने निरनिराळे सण साजरे केले जातात. मुलांमध्ये राष्ट्रीय भावना जोपासणे फार महत्त्वाचे! त्यासाठी राष्ट्रीय सण, उत्सव, पुढाऱ्यांचे स्मृतिदिन, राष्ट्रध्वजाचे महत्त्व इत्यादी उपक्रम घेतले जातात.
दिवाळीपूर्वी मुलांकडून भेटकार्ड तयार करून घेऊन पोस्टऑफिस हे ठिकाण प्रसारासाठी निवडले जाते. प्रत्येकाला आपले कार्ड पोस्टात टाकण्यास मिळते. त्याच वेळेस पोस्टाचाही परिचय दिला जातो. तिथे चाललेली कामे दाखवली जातात. तसेच पेट्रोल पंप, भाजी बाजार, धोबी, इस्त्रीवाला वगैरे ठिकाणी प्रत्यक्ष मुलांना नेऊन ती कामे दाखवली जातात. वर्षअखेरीस साडेचार वर्षांवरील मुलांचे एक दिवसीय निवासी शिबीर घेतले जाते. आकाशदर्शन, शेकोटी, शेकोटीची प्रतिज्ञा, त्याच्याभोवती फेर धरून गाणी म्हणणे, दुसऱ्या दिवशी सकाळी सहल अशी कार्यक्रमांची आखणी केली जाते.
या शिबिरात संघवृत्ती, खिलाडूवृत्ती, स्वयंशिस्त, स्वावलंबन, जबाबदारीची जाणीव आदि गुणांचा विकास होतो. शारीरिक स्वच्छता, परिसर स्वच्छता यासंबंधीचे प्रात्यक्षिक मुलांना पहायला मिळते. एका वर्षीच्या सहलीत मुलांना गवतावर पडलेले दव पहायला मिळाले. दवाचा आकार, ओलावा, त्याची चमचम असा चित्तथरारक अनुभव मुलांनी घेतला. मित्रांच्या सहवासात अधिक काळ राहायला मिळाल्यामुळे मुले खुश असतात.
शिशुविहार म्हणजे एक घर आहे. येथे शिक्षक, शिपाई व मुले यांच्यात प्रेमाचे, आपुलकीचे नाते निर्माण झालेले असते. एकदा एक मुलगा रडत असताना त्याने शांत राहावे म्हणून 'तू सारखा रडत असल्याने माझा कान दुखतो,' असे ताईंनी सांगितले. त्यांच्या अवतीभोवती असणाऱ्या एका विद्याथिर्नीने ते ऐकले. दुसऱ्या दिवशी शाळेला निघताना तिने आईजवळ तेलाची बाटली दे, असा हट्ट धरला. आईलाही काही कळेना. मुलीच्या आग्रहाखातर त्या तेलाची बाटली घेऊन आल्या.
गोळभाण
गोळभाण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
ताराबाई मोडक
दादरचे शिशुविहार
शिशुविहारामध्ये दोन नावीन्यपूर्ण उपक्रम राबवले जातात. मुलांना लहानपणापासून बचतीची सवय लागावी, यासाठी शिशु-बँकेची योजना आहे. ही ऐच्छिक असते. मुलांचे बचत खाते असते. त्यांना पासबुक दिले जाते. मुले आपल्याला मिळणारे बक्षिसाचे पैसे, खाऊचे पैसे त्यात जमा करतात. मुलांनी जमा केलेल्या पैशांवर रीतसर व्याज दिले जाते. हे खाते केव्हाही बंद करण्याची मुभा मुलांना असते. पण जी मुले १० वीपर्यंत यात पैसे साठवतात, त्यांना शाळा सोडून जाताना कॉलेजला जाण्यासाठी आवश्यक असलेल्या फीसाठी एकरकमी हे पैसे मिळू शकतात. कित्येक मुलांनी आजपर्यंत या आमच्या सोयीचा फायदा करून घेतला आहे.
गोळभाण
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
ताराबाई मोडक
दादरचे शिशुविहार
दुसरा उपक्रम म्हणजे पालकांसाठी. या बालमंदिरात तळागाळातील मुलेही प्रवेश घेतात. त्यातल्या कित्येक मुलांचे पालक निरक्षर असतात. त्यांच्यासाठी बालमंदिरातील शिक्षकांनी साक्षरतेचा वर्ग सुरू करून आपली पालकांची आणि समाजाची असलेली बांधिलकी सिद्ध केली आहे.
गोळभाण
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
ताराबाई मोडक
चरित्र
सौ. ललितकला शुक्ल यांनी ताराबाई मोडक यांचे चरित्र लिहिले आहे; ते ललितकला प्रकाशनने प्रसिद्ध केले आहे..
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:मराठी शिक्षणतज्ज्ञ वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
ट्रेन्ट जॉन्स्टन
जॉन्स्टन, ट्रेन्ट वर्ग:आयर्लंडचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.चे १६३० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १६३० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील दशके
मिलिंद गाबा
बाह्य दुवे
मिलिंद गाबा आयएमडीबीवर
कढी
कढी हा भारतातील खाद्यपदार्थ आहे. ही बेसन, ताक व मसाल्यांचा वापर करून तयार केली जाते.
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधुप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
नेथन ब्रॅकेन
ब्रॅकेन, नेथन वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:बंगलोर रॉयल चॅलेंजर्स माजी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मेरेक हम्शिक
वर्ग:स्लोव्हाकियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अधोमुख श्वानासन
हेही पहा
वर्ग:योगासने वर्ग:आरोग्य
व्हिकी व्हेट्ट
व्हिकी व्हेट्ट ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चिंचोळी (घाटंजी)
चिंचोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
अंबुटी
पावसाळ्यात सहज आढळणारी हI वनस्पती तीन पानांच्या रचनेमुळे व पिवळ्या फुलांमुळे चटकन लक्षात येते. या वनस्पतीचे शास्त्रीय नाव ऑक्झॅलिस काॅर्निक्युलाटा.
लुसी ह्रादेका
ल्युसी ह्रादेका (चेक: Lucie Hradecká; २१ मे १९८५, प्राग) ही एक चेक महिला टेनिस खेळाडू आहे. सध्या ती महिला एकेरी क्रमवारीत ४६व्या स्थानावर आहे. महिला एकेरीपेक्षा तिला दुहेरी स्पर्धांमध्ये अधिक यश लाभले आहे. तिने आंद्रेया लावाकोव्हा सोबत २०११ फ्रेंच ओपनमधील महिला दुहेरीचे अजिंक्यपद पटकावले.
अंबुटी
अन्य नावे :
लुसी ह्रादेका
बाह्य दुवे
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अंबुटी
पाककृती
पाककृती साठी येथे टिचकी द्यावी.
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
नागावकवठे
नागावकवठे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील तासगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:तासगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
जांभरुणनाउजी
जांभरुणनाउजी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
वकार हसन
हसन, वकार वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आज्ञावली
संगणकाने करावयाच्या कामांसाठी इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात दिल्या जाणाऱ्या सूचनांच्या संचाला आज्ञावली (इंग्लिश संज्ञा : 'सॉफ्टवेअर/ सॉफ्टवेर)' म्हणतात. ह्याउलट, संगणकाच्या प्रत्यक्ष मूर्त स्वरूपातील भागांना 'हार्डवेर' म्हटले जाते. उदाहरणादाखल, 'लिब्रे ऑफिस', 'ओपन ऑफिस' हा कचेरींसाठी उपयुक्त अशा आज्ञावल्यांचा समूह आहे.
प्रकार
आज्ञावल्यांचे पुढील दोन प्रकार आहेत :
हे सुद्धा पहा
वर्ग:संगणकशास्त्र वर्ग:संगणक
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील कुस्ती – महिला फ्रीस्टाइल ५५ कि.ग्रा.
महिला फ्रीस्टाइल ५५ कि.ग्रा. स्पर्धा ऑक्टोबर २००७ रोजी इंदिरा गांधी एरीना मध्ये खेळवण्यात आली.
विषम संख्या
ज्या पूर्णांक संख्येला २ ने भाग जात नाही अशी संख्या विषम संख्या होय, उदा. -१,१, ३, ५, ६,....
इ.स.चे १६४० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १६४० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील दशके
विषम संख्या
हे सुद्धा पहा
वर्ग:संख्या
यशवंत सदाशिव कोरेकल
प्रकाशित साहित्य
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी कवी वर्ग:इ.स. १८८५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५० मधील मृत्यू
मार्था वॉशिंग्टन
मार्था डॅन्डरिज कस्टिस वॉशिंग्टन (Martha Dandridge Custis Washington, २ जून १७३१ - २२ मे १८०२) ही अमेरिका देशाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज वॉशिंग्टन ह्याची पत्नी होती.
वर्ग:अमेरिकेच्या प्रथम महिला वर्ग:इ.स. १७३१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८०२ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रॉबेर्ता व्हिंची
रॉबेर्ता व्हिंची (इटालियन: Roberta Vinci) ही एक इटालियन महिला टेनिस खेळाडू आहे. सध्या ती महिला एकेरी क्रमवारीत २०व्या स्थानावर आहे.
बाह्य दुवे
व्हिंची, रॉबेर्ता व्हिंची, रॉबेर्ता वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चेरवळी
चेरवळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स.चे १६५० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १६५० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील दशके
न्यूपोर्ट न्यूझ-विल्यम्सबर्ग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
न्यूपोर्ट न्यूझ-विल्यम्सबर्ग विमानतळ अमेरिकेच्या व्हर्जिनिया राज्यातील न्यूपोर्ट न्यूझ शहरात असलेला विमानतळ आहे.
येथून फक्त शार्लट, फिलाडेल्फिया आणि अटलांटा येथे विमानसेवा उपलब्ध आहे. येथील सगळे प्रवासी अमेरिकन एरलाइन्स आणि डेल्टा एरलाइन्सचा वापर करतात.
वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ विमानतळ
उडुपी
उडुपी भारतातील कर्नाटक राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर उडुपी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
उडुपीतील कृष्णाचे मंदिर प्रसिद्ध आहे. उडुपी खाण्याला या शहराचे नाव दिलेले आहे. उडुपी हे कृष्ण मंदिर, तुळू, अष्टमठासाठी उल्लेखनीय आहे आणि लोकप्रिय उडुपी पाककृतींवरून त्याचे नाव देण्यात आले आहे. हे भगवान परशुराम क्षेत्र म्हणूनही ओळखले जाते, आणि कनकना किंडीसाठी प्रसिद्ध आहे. तीर्थक्षेत्राचे केंद्र, उडुपी हे रजता पीठ आणि शिवली (शिबलेल) म्हणून ओळखले जाते. हे मंदिराचे शहर म्हणूनही ओळखले जाते. मणिपाल हे उडुपी शहरातील एक परिसर आहे. Udui औद्योगिक केंद्र मंगळुरूपासून सुमारे 60 किमी उत्तरेस आणि राज्याची राजधानी बेंगळुरूपासून सुमारे 422 किमी उत्तरेस रस्त्याने स्थित आहे.
वर्ग:उडुपी जिल्ह्यातील शहरे व गावे वर्ग:कर्नाटकातील शहरे
अभंग
अभंग हा प्राचीन मराठी साहित्यात विकसित झालेला विशेष काव्यप्रकार आहे. तसेच अभंग हे एक अक्षरवृत्त किंवा छंदाचा प्रकार आहे. काव्यप्रकार म्हणून प्रामुख्याने आध्यात्मिक आशयाच्या अभिव्यक्तीसाठी वारकरी संप्रदायातील संतांनी या काव्यप्रकाराचा व छंदाचा प्रथम उपयोग केला. संत नामदेव,संत ज्ञानेश्वर, संत एकनाथ, इत्यादी संतांचे विठ्ठलभक्तिपर काव्य प्रामुख्याने अभंग स्वरूपातच आहे. छंद म्हणून अभंगाचे दोन प्रमुख प्रकार पडतात. एक मोठा अभंग व दुसरा लहान अभंग. मोठ्या अभंगात प्रत्येक चरणाचे चार खंड पडतात. पहिल्या तीन खंडांत प्रत्येकी सहा अक्षरे असतात. तर शेवटच्या खंडात चार अक्षरे असतात. दुसऱ्या व तिसऱ्या चरणखंडाच्या शेवटी यमक जुळविलेले असते. तर शेवटचा खंड चरणाला पूर्णत्व देणारा असतो.
तर लहान अभंगात प्रत्येकी आठ अक्षरांचे दोन चरणखंड असतात. व शेवटी यमक जुळवलेले असते. उदा० जे का रंजले गांजले । त्यांसी म्हणे जो आपुले ।।
महानुभाव संप्रदायात अभंग या शब्दाला समाप्तिमुद्रा असे म्हटले आहे.(लीळाचरित्र ४२४.) इतिसासाचार्य राजवाडे यांनी अभंगांचे १. प्रतिष्ठा २. उष्णिग ३. सुप्रतिष्ठा ४. बृहती व ५.जगती असे काही भेद सांगितले आहेत.
पुस्तके
अभंग विषयक अनेक पुस्तके आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:वारकरी वर्ग:मराठी साहित्य वर्ग:काव्यप्रकार वर्ग:लोककला
गिरीधर गामांग
गिरीधर गामांग ( एप्रिल ८,इ.स. १९४३) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत.ते फेब्रुवारी १७,इ.स. १९९९ ते डिसेंबर ६,इ.स. १९९९ दरम्यान ओडिशा राज्याचे मुख्यमंत्री होते.त्यांनी इ.स. १९७१,इ.स. १९७७,इ.स. १९८०,इ.स. १९८४,इ.स. १९८९,इ.स. १९९१,इ.स. १९९६,इ.स. १९९८ आणि इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकींमध्ये ओरीसा राज्यातील कोरापूट लोकसभा मतदारसंघातून विजय मिळवला. पण इ.स. २००९च्या निवडणुकीत त्यांना प्रथमच पराभवाचा सामना करावा लागला.
एप्रिल १७,इ.स. १९९९ रोजी अटलबिहारी वाजपेयी सरकारवरील विश्वासदर्शक ठरावावरील मतदानावेळी ते ओरीसाचे मुख्यमंत्री होते पण त्यांनी तोपर्यंत लोकसभेच्या सदस्यत्वाचा राजीनामा दिला नव्हता.त्यामुळे ते लोकसभेचे सदस्य या नात्याने लोकसभेत हजर राहिले आणि त्यांनी वाजपेयी सरकारविरोधात मत दिले.त्यांची ही कृती वादग्रस्त ठरली.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:ओडिशाचे मुख्यमंत्री वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:कोरापूटचे खासदार वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वाफगाव
वाफगाव (५५५८०६) हे पुणे जिल्ह्यातल्या खेड तालुक्यातील गाव आहे. चक्रवर्ती महाराजा यशवंतराव होळकर सम्राट (प्रथम) (यांचा जन्म वाफगाव, ता. खेड, जि. पुणे येथे जन्म ३ डिसेंबर १७७६ साली झाला व म्रुत्यु २८ ऑक्टोबर १८११ भानपुरा मध्यप्रदेश मध्ये झाला ), ते होळकर साम्राज्याचे महाराजा होते. मध्य प्रदेशातील महेश्वर येथे 6 जानेवारी 1805 साली राज्याभिषेक करून त्यांनी होळकर मराठा साम्राज्याची स्थापना केली आणि ते पहिले महाराजा झाले.
या गावाला यशवंतराव होळकर यांच जन्म गाव म्हणून ओळखले जाते
भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या
हे गाव १,८३६ हेक्टर क्षेत्राचे असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ६२६ कुटुंबे व एकूण ३००४ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर राजगुरुनगर २३ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये १५५५ पुरुष आणि १४४९ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक १५५ असून अनुसूचित जमातीचे ६३ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५५८०६ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात 3 शासकीय पूर्व प्राथमिक शाळा आहेत. गावात १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहे. गावात १ शासकीय माध्यमिक शाळा आहे. त्याचे नाव श्रीमंत महाराजा यशवंतराव होळकर विद्यालय वाफगाव  माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय (Rajgurunagar) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.त्याचे नाव हुतात्मा राजगुरू महाविद्यालय असे आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (R. nagar) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (R. nagar) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे. गावात १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. गावात १ प्रसूति व बालकल्याण केंद्र आहे. गावात १ क्षयरोग उपचार केंद्र आहे. गावात १ ॲलोपॅथी रुग्णालय आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १  दवाखाना आहे. गावात १ पशुवैद्यकीय रुग्णालय आहे. सर्वात जवळील फिरता दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आहे.
वैद्यकीय सुविधा (अशासकीय)
गावात ३ बाह्यरुग्ण वैद्यकीय सुविधा आहे. गावात ३ इतर पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहे. गावात २ औषधाचे दुकान आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात नदी / कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा आहे.
स्वच्छता
गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध आहे.
संपर्क व दळणवळण
वर्ग:खेड तालुक्यातील गावे वर्ग:महाराष्ट्रातील शुद्धीकरण न केलेल्या पाण्याचा पुरवठा होणारी गावे
संगीतातील राग
जनचित्ताचे रंजन कणाऱ्या स्वर आणि वर्ण यांच्या व्यवस्थेला हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतात राग असे म्हणतात.
स्वरांचा सुंदर प्रभाव पडतो. शास्त्रीय गायनात अथवा कोणत्याही प्रकारच्या गायनात सुस्वरता, स्वरबद्धता, आरोह, अवरोह, तालबद्धता, नजाकत व रंगत आणावयासाठी करण्यात आलेल्या विशिष्ट सांगीतिक रचनांना संगीतातील राग असे म्हणतात.
प्रस्तावना
रञ्जयति इति राग:| जो श्रोत्यांच्या मनाचे रंजन करतो तो राग होय. राग हे थाटातून उत्पन्न झाले आहेत. प्रत्येक थाटाच्या वैशिष्ट्यानुसार त्या त्या रागाची मांडणी केली जाते. जीवन म्हणजे एक संगीत आहे.
रागगायनाचे समयचक्र
भारतीय शास्त्रीय संगीताचा पाया समयचक्रावर आधारित आहे. विशिष्ट राग गाण्याची एक ठरावीक वेळ सांगितली गेली आहे. राग गायनासाठी ८ प्रहर आहेत. पहाटे, दिवसाच्या प्रथम प्रहरी, दुसऱ्या प्रहरी, दुपारी, रात्रीच्या पहिल्या, दुसऱ्या प्रहरी गावयाचे राग आणि त्यांच्या विशिष्ट वेळा ठरलेल्या आहेत. संधिप्रकाशात गाण्याचे रागही आहेत. प्रातःकालीन आणि सायंकालीन संधिप्रकाश राग वैशिष्ट्यपूर्ण आहेत.
रागाचे स्वरूप
प्रत्येक रागाचे स्वरूप भिन्न असते. रागातील स्वर, त्यातील शुद्ध, कोमल स्वर, त्याचे वादी-संवादी, आरोह-अवरोह, पकड आणि विस्ताराची पद्धत या सर्व गोष्टी प्रत्येक रागासाठी वेगवेगळ्या असतात.
हेही पहा
वर्ग:राग वर्ग:संगीत
सम (संख्या)
ज्या संख्येला 2 ने भागले जाते अशी संख्या.... उदा. 2, 4, 6 ......
वर्ग:संख्या
फिलिपिन्समधील धर्म
फिलिपाईन्स हा आग्नेय आशियामधील एक देश आहे. या देशात किमान ९२% लोक ख्रिश्चन धर्मीय आहेत. पैकी ८१% रोमन कॅथोलिक व ११% प्रोटेस्टंट, ऑर्थोडॉक्स व रेस्टोरिस्टिस्ट आणि बाकीचे लोक इग्लेसिया फिलिपिना इंडिपीएन्टें, इग्लेसियानी क्रिस्टो, सेव्हेंथ-डे ॲडवेंटिस्ट चर्च, फिलीपीन्स आणि इव्हेंजेनिकल मधील युनायटेड चर्च ऑफ ख्राईस्ट इत्यादी स्वतंत्र कॅथोलिक संप्रदायाचे आहेत. अधिकृतपणे, फिलीपाईन्स हे एक धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र आहे. त्यांच्या राज्यघटनेने चर्च आणि राज्यकारभार विभक्त करण्याची हमी दिली आहे, त्यामुळे सरकारला सर्व धर्मांचा समान आदर करावा लागतो.
राष्ट्रीय धार्मिक सर्वेक्षणानुसार, फिलिपाईन्समध्ये एकूण लोकसंख्येच्या ५.६% लोक मुसलमान असून, इस्लामला देशाचा दुसरा सर्वात मोठ्या धर्माचा दर्जा मिळाला आहे. २०१२ च्या राष्ट्रीय मुस्लिम फिलिपीनो आयोगाच्या (एनसीएमएफ) अंदाजानुसार, देशात १ कोटी म्हणजेच एकूण लोकसंख्येच्या ११ टक्के लोक मुसलमान होते. बहुतेक मुसलमान मिंदानाओ, पालवान आणि सुलू द्वीपसमूहांच्या काही भागात राहतात - बंगास्मारो किंवा मोरो क्षेत्र म्हणून ओळखले जाणारे हे क्षेत्र आहे. काही मुसलमान देशातील शहरी आणि ग्रामीण भागात स्थलांतरित झाले आहेत. बहुतेक मुस्लिम फिलिपिनो सुन्नी इस्लामचे पालन करतात. देशात काही अहमदिया मुसलमानसुद्धा आहेत.
रोमन कॅथोलिक धर्म
फिलिपाईन्समध्ये एक मोठी स्पॅनिश कॅथोलिक परंपरा आहे, त्यामुळे या देशात कॅथलिक धर्म संस्कृतीमध्ये स्पॅनिश शैली मिसळली आहे.
बौद्ध धर्म
फिलीपिन्समध्ये बौद्ध धर्म एक अल्पसंख्य धर्म आहे. बौद्ध संदर्भांसह कर्जपत्र फिलीपीन्सच्या भाषांमध्ये आढळतात. पुरातत्व शोधांमध्ये बौद्ध कलाकृतींचा समावेश आहे, त्या शैलींवर वज्रयान बौद्ध धर्माचा प्रभाव आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार फिलीपिन्सची बौद्ध लोकसंख्या ४६,५५८ इतकी आहे.
हिंदू धर्म
श्रीलिजय साम्राज्याने आणि माजापहट साम्राज्याने म्हणजे आता असलेल्या मलेशियाने व इंडोनेशियाने हिंदू आणि बौद्ध धर्मांना फिलिपाईन्स बेटांवर आणले. फिलपाईन्समध्ये इ.स. २०० ते १२०० सालच्या हिंदू-बौद्ध देवतांचे प्राचीन पुतळे आढळतात.
इस्लाम धर्म
इस्लाम धर्म १४व्या शतकात फारसी खाडी, दक्षिणी भारत आणि मुस्लिम दक्षिणपूर्वी आशियातील अनेक सल्तनत सरकारमधील मुसलमान व्यापार्यांच्या आगमनाने फिलिपिन्स येथे पोहोचला. इस्लामचे प्रामुख्याने मनिला खाडीच्या किनार्यापर्यंत अनेक मुस्लिम साम्राज्यांकडे पोहोचले. दक्षिणी फिलिपिनो जमाती ही काही स्वदेशी फिलिपिनो समुदायांमध्ये होती ज्यांनी रोमन कॅथलिक धर्माला स्पॅनिश नियम व रुपांतर करण्यास विरोध केला. फिलीपिन्समधील बहुसंख्य मुस्लिम शिया आणि अहमदाय्या अल्पसंख्यकांबरोबर न्यायशास्त्राच्या शफी शाळेच्या सुन्नी इस्लामचे अनुसरण करतात. फिलिपिन्समध्ये इस्लाम हा सर्वात जुने एकोव्हेस्टीक धर्म आहे.
संदर्भ
वर्ग:फिलिपिन्स वर्ग:देशानुसार धर्म
एरिक येंड्रिशेक
एरिक येंड्रिशेक (२६ ऑक्टोबर, इ.स. १९८६ - ) हा 🇸🇰 slovakiaचा फुटबॉल खेळाडू आहे. हा के.एस. क्राकोव्हिया या क्लबकडून असोसियेशन फुटबॉल खेळतो.
वर्ग:स्लोव्हाकियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.चे १६६० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १६६० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील दशके
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जीवनगौरव पुरस्कार
'''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जीवनगौरव पुरस्कार''' हा आंबेडकराईट मुव्हमेंट ऑफ कल्चर अँड लिटरेचरतर्फे दिला जातो. दहा हजार रुपये रोख, सन्मानपत्र, शाल व स्मृतिचिन्ह असे पुरस्काराचे स्वरूप आहे.
निपाणी जवळका
लोकसंख्या तपशील
या गावाची इ.स. २०११च्या जनगणनेनुसार -- कुटुंब असून लोकसंख्या -- आहे. पैकी पुरूष लोकसंख्या -- तर स्त्रीयांची संख्या -- इतकी आहे. वयोगट ० ते ६ मधील बालकांची संख्या -- असून ते एकूण लोकसंख्येच्या -- % आहे. अनुसूचित जातीची लोकसंख्या -- (---%) असून त्यात --- पुरूष व -- स्त्रिया आहेत तर अनुसूचित जमातीचे -- लोक (%) असून त्यात --- पुरूष व --- स्त्रिया आहेत.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जीवनगौरव पुरस्कार
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील पुरस्कार व पारितोषिके वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी वर्ग:पुरस्कार वर्ग:आंबेडकरवादी
निपाणी जवळका
बँका
गावामधे कुठली ही बैंक नाही
जमिनीचा वापर
या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
हे ही पहा
वर्ग:बीड जिल्ह्यातील गावे वर्ग:गेवराई तालुक्यातील गावे
खालसाधामणी
खालसाधामणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील तासगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:तासगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
चोरांबा
चोरांबा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
वेस्ली हॉल
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नूतन
नूतन (माहेरचे आडनाव समर्थ/सेन, सासरचे बेहल)(४ जून, इ.स. १९३६ - २१ फेब्रुवारी, इ.स. १९९१) ह्या प्रामुख्याने हिंदी चित्रपटांमध्ये काम करणाऱ्या एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री होत्या.
वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
व्हिक्टोरिया सिन
व्हिक्टोरिया सिन (१९७९ - ) ही एक जर्मन रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:जर्मन रतिअभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रागातील स्वर
रागात खालील स्वर असतात :
शुद्ध स्वर
मूळ जागेवर स्थित स्वरांना शुद्ध स्वर म्हणतात.
वर्ज्य स्वर
वर्ग:राग
युराय कुका
वर्ग:स्लोव्हाकियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आदिल राजा
आदिल राजा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:नेदरलँड्सचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू राजा, आदिल वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साक्री तालुका
साक्री तालुका क्षेत्रफळानुसार महाराष्ट्रातील दुसऱ्या क्रमांकाचा मोठा तालुका आहे.(चिखलदरा अमरावती सर्वात मोठा तालुका).
प्रशासकीय सोयीसाठी नवीन पिंपळनेर तालुका प्रस्तावित आहे.
तालुक्यात सौरऊर्जा प्रकल्प, सुझलॉन पवनऊर्जा प्रकल्प कार्यान्वित आहेत.
लोकसंख्या
पिंपळनेर हे गाव साक्री तालुक्यात सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेले गाव आहे. पिंपळनेर गावाची लोकसंख्या २०११ च्या जनगणनेनुसार जवळपास २१००० आहे.
वर्ग:धुळे जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
स्टार्कव्हिल, कॉलोराडो
स्टार्कव्हिल हे अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील छोटे गाव आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५९ होती. गेल्या १००पेक्षा अधिक वर्षांत ही लोकसंख्या कमी होत आलेली आहे.
स्टार्कव्हिल रटॉन पास या घाटाच्या उत्तरेच्या बाजूच्या पायथ्याशी असून याची उंची समुद्रसपाटीपासून १,९४० मी (६,३६५ फूट) इतकी आहे.
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे वर्ग:लास ॲनिमास काउंटी, कॉलोराडो
इ.स. ४८२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४८२ वर्ग:इ.स.च्या ४८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
रिचर्ड दुसरा, इंग्लंड
रिचर्ड दुसरा (६ जानेवारी, इ.स. १३६७:बोर्दू, फ्रांस - १४ फेब्रुवारी, इ.स. १४००:पॉंटेफ्रेक्ट महाल, यॉर्कशायर, इंग्लंड) हा इंग्लंडचा राजा होता. हा इ.स. १३७७ ते ३० सप्टेंबर, इ.स. १३९९ पर्यंत पदच्युत होईपर्यंत सत्तेवर होता.
रिचर्ड ०२ वर्ग:इ.स. १३६७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १४०० मधील मृत्यू
जॅनेट हुसारोवा
जॅनेट हुसारोवा (स्लोव्हाक: Janette Husárová; ४ जून १९७४, ब्रातिस्लाव्हा) ही एक स्लोव्हाक महिला टेनिस खेळाडू आहे. तिने २००२ साली एलेना डिमेंटियेवासोबत डब्ल्यूटीए दुहेरी अजिंक्यपद पटकावले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:स्लोव्हाक टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कामिल कोपुनेक
वर्ग:स्लोव्हाकियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १३६१
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३६१ वर्ग:इ.स.च्या १३६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
जुमदा
जुमदा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
शिरसाटवाडी
शिरसाटवाडी हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. शिरसाटवाडी हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील गावे
धाधरे (शहापूर)
धाधरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
वांडा कर्टीस
वांडा कर्टीस ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
राम कापसे
राम कापसे (१ डिसेंबर, इ.स. १९३३ - २९ सप्टेंबर, इ.स. २०१५: डोंबिवली, महाराष्ट्र, भारत) हे भारतीय संसदसदस्य होते.
मूळचे शिक्षक असलेले कापसे हे १९५९ ते १९९३ या कालावधीत रुपारेल महाविद्यालयात प्राध्यापक होते. ते जनसंघ, जनता पक्ष आणि भारतीय जनता पक्ष या राजकीय पक्षांचे ठाणे जिल्ह्यातील नेते होते.
कारकीर्द
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:अंदमान आणि निकोबारचे नायब राज्यपाल वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:६व्या महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य वर्ग:राज्यसभा सदस्य वर्ग:ठाण्याचे खासदार वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:जनसंघ नेते
इ.स.चे १६८० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १६८० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील दशके
पट्टाळी मक्कल कट्ची
पीएमके तथा पट्टाळी मक्कळ कट्ची (तमिळ लिपी:பாட்டாளி மக்கள் கட்சி) हा एक तमिळनाडूतील एक राजकीय पक्ष आहे."आंबा"( तमिळ भाषेतः माम्बळम्/माम्पळम्) हे पक्षाचे चिन्ह आहे.
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष वर्ग:तमिळनाडूतील राजकीय पक्ष
विद्या हर्डीकर-सप्रे
विद्या अशोक हर्डीकर-सप्रे एक मराठी लेखिका आहेत. त्या अमेरिकेत स्थायिक झाल्या आहेत. त्यांनी २०१२ सालच्या दिवाळीत ग्रंथाली अमेरिका नावाचा एक ई-अंक काढला होता.
पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कोर्नेल सलाटा
वर्ग:स्लोव्हाकियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १३६३
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३६३ वर्ग:इ.स.च्या १३६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
गॅलॅक्टिक सिव्हिलायझेशन्स २: ड्रेड लॉर्ड्‌स
(इंग्रजी: Galactic Civilizations II: Dread Lords, लघुनाम GalCiv II किंवा GalCiv2) हा स्टारडॉक या कंपनीचा एक दृश्य खेळ आहे. तो उत्तर अमेरिकेत फेब्रुवारी २१, इ.स. २००६ रोजी प्रकाशित झाला. त्याचे पहिले विस्तारक, डार्क अवतार फेब्रुवारी, इ.स. २००७ मध्ये प्रकाशित झाले. दुसरे विस्तारक, ट्वायलाइट ऑफ द आर्नोर हे एप्रिल, इ.स. २००८ मध्ये प्रकाशित झाले.
गॅलॅक्टिक सिव्हिलायझेशन्स २ची कथा तेविसाव्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर घडते, जेव्हा अनेक ग्रहांवरील (पृथ्वीसहित) जीव हे थोडे-थोडे ग्रह जिंकत संपूर्ण आकाशगंगा बळाने, कूटनीतीने, प्रभावाने आणि तंत्रज्ञानाने जिंकून घेण्यासाठी धडपड करत असतात. हा खेळ एक-खेळाडू अनुभवाला लक्ष्य करतो. यात एक "कॅंपेन" हा खेळण्याचा प्रकार व एक "सॅंडबॉक्स" खेळण्याचा प्रकार आहे. हा खेळ त्याच्या कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे उल्लेखनीय आहे. या खेळाला सामान्य व्यावसायिक यश लाभले व त्याने अनेक "एडिटर्स चॉइस" पुरस्कार मिळवले. स्टारडॉकने एक वेगळी वितरण पद्धत निवडली जिच्यामुळे या खेळाच्या अनधिकृत प्रती काढता येत नाहीत.
कथारेषा
गॅलॅक्टिक सिव्हिलायझेशन्स २ची कथारेषा ही स्टारडॉकचे सीईओ ब्रॅड वार्डेल यांनी लिहिलेल्या लघुकथांच्या मालिकेवर आधारित आहे.
या भांडणाचे एका भीषण गृहयुद्धात रूपांतर होते. युद्धाच्या अखेरच्या टप्प्यात ड्रेड लॉर्ड्‌स आर्नोरांचा नाश करण्याच्या अगदी जवळ पोचतात तितक्यात आर्नोर व ड्रेड लॉर्ड्‌स दोघेही रहस्यमयरीत्या गायब होतात.
काळांतराने आकाशात पसरलेल्या नवीन संस्कृतींनी स्वतः दीर्घिकेत विस्तार करणे सुरू केले पण त्यांची प्रगती संथ होती. त्यांचा दीर्घिकेत विस्तार स्टारगेट्समुळे झाला. स्टारगेट तयार करायला महाग होती व ती याने फक्त दुसऱ्या स्टारगेटमधूनच बाहेर पडू शकत होती, जी इच्छित स्थळी प्रथम बनवावी लागत.
सर्वांत नवीन संस्कृती असलेल्या मानवी संस्कृतीने अर्सियन संस्कृतीशी संपर्क झाल्यावर स्टारगेट तयार करण्याचे ठरवले. मानवी शास्त्रज्ञांना स्टारगेटमागील तंत्रज्ञानामध्ये बदल केल्यावर लांब अंतरावरच्या ताऱ्यांपर्यंत जाण्यासाठीचे अंतराळयान बनवता येते हे लक्षात आले.
सर्व ताऱ्यांपर्यंत आता सहजपणे पोचणे शक्य झाल्याने मुख्य संस्कृत्यांनी दीर्घिका जिंकून घेणे सुरू केले. त्यांनी अनेक लढाऊ अंतराळयाने बांधून दीर्घिकेवर आक्रमण सुरू केले. जसे उदयोन्मुख संस्कृत्या युद्धासाठी सज्ज होऊ लागल्या तसे ड्रेड लॉर्ड्‌स परत आले.
खेळाडूला या खेळात मानवी हालचालींना मार्गदर्शन करून शत्रूंनी प्रिकर्सर तंत्रज्ञानाचा वापर करून मानवांना शोधण्याचा प्रयत्न रोखावा लागतो तसेच मुख्य शक्तींविरुद्ध दीर्घिकेत युद्ध लढावे लागते व नरसंहारक ड्रेड लॉर्ड्‌सच्या आक्रमणापासून बचाव करावा लागतो.
सुविधा व खेळाच्या संकल्पना
हा खेळ "सॅंडबॉक्स" दीर्घिका खेळण्याच्या प्रकारावर खेळता येतो, जिथे ध्येय हे कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या प्रतिस्पर्ध्यांना हरवणे हे असते. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या प्रतिस्पर्ध्यांना चार मार्गांनी हरवता येते- सैन्याने जिंकणे, सांस्कृतिक वर्चस्व, वैश्विक मित्रत्व किंवा तंत्रज्ञान उच्चता. "सॅंडबॉक्स" प्रकारात खेळाडूला जसा खेळ हवा असेल तसा तो अनुकूलित करू शकतो. यामध्ये दीर्घिकेचा आकार, ग्रहांची लोकसंख्या तसेच प्रतिस्पध्याची शक्ति कमीजास्त करणे हेही आहेत. या खेळात त्याच्या शीर्षकाप्रमाणेच "ड्रेड लॉर्ड्‌स" देखील आहेत.
संस्कृत्या / स्पर्धा
या खेळात १० पूर्वस्थित संस्कृत्या आहेत, व त्या खेळाडूला पूर्णपणे अनुकूलित स्पर्धा तयार करण्याची मुभा देतात. टेरन अलायन्स, यॉर कलेक्टिव्ह, ड्रेन्जिन एम्पायर, अल्टारियन रिपब्लिक, ड्राथ लीजन, टोरियन कॉन्फेडरेशन, डॉमिनियन ऑफ द कॉर्क्स, अर्सियन साम्राज्य, आयकॉनियन रिफज व थॅलन एम्पायर या त्या दहा संस्कृत्या आहे. लहान संस्कृत्यांच्या स्पर्धाही उपलब्ध आहेत (त्यांच्यात कृत्रिम बुद्धिमत्ता कमी असते), त्यात उंदरांसारखे दिसणारे स्नेथी सुद्धा आहेत.
प्रत्येक पूर्वस्थित संस्कृतीत वेगवेगळी कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे मिश्रण तसेच आधीपासूनचे विशिष्ट फायदे आहेत. टेरन (पृथीवरचे) हे उत्कृष्ट राजकारणी असतात तर ड्रेन्जिनांकडे उत्कृष्ट सैनिक व अंतराळयाने असतात, टोरियन्सची लोकसंख्या भराभर वाढते, तर यॉरकडे इमानी लोक असतात.
यान रचना
मूळ गॅलॅक्टिक सिव्हिलायझेशन्स मध्ये चिकित्सकांच्या मतानुसार यान रचना सुविधा नव्हत्या. नवीन याने त्यांसंबंधित तंत्रज्ञानावर संशोधन केल्यावर उपलब्ध झाली. गॅलॅक्टिक सिव्हिलायझेशन्स २ मध्ये मात्र त्रिमितीय यान संपादक उपलब्ध आहे. तंत्रज्ञानातील शोधांमुळे खेळाडू त्यांना पाहिजे तशी अनुकूलित याने तयार करु शकतात. यानाच्या आक्रमण करण्याच्या क्षमता मात्र यामुळे कमीजास्त होत नाहीत.
प्रतिसाद
गॅलॅक्टिक सिव्हिलायझेशन्स २ला गेमस्पॉट, गेमस्पाय व आयजीएन यांकडून एडिटर्स चॉइस पुरस्कार मिळाला आहे. पहिल्या दोन आठवड्यांतच त्याच्या ५०,०००हून जास्त प्रती विकल्या गेल्या. गेमस्पॉटने इ.स. २००६चा सर्वोत्कृष्ट व्यूहतंत्र (स्ट्रॅटेजी) खेळ म्हणून घोषित केले.
स्टारडॉकचे सीईओ ब्रॅड वार्डेल यांच्या म्हणण्यानुसार मार्च, इ.स. २००८ पर्यंत या खेळाच्या ३,००,०००हून जास्त प्रती विकल्या गेल्या आहेत.
बदल आणि विस्तारके
स्टारडॉकने या खेळासाठी दोन मुख्य अद्ययावते प्रकाशित केली आहेत. ती डार्क अवतार व ट्वायलाइट ऑफ द आर्नोर ही आहेत.
डार्क अवतार
स्टारडॉकने गॅलॅक्टिक सिव्हिलायझेशन्स २: डार्क अवतार हे विस्तारक फेब्रुवारी, इ.स. २००७ मध्ये प्रकाशित केले. त्यात अनेक सुविधा होत्या, जशा की:
ट्वायलाइट ऑफ द आर्नोर
स्टारडॉकने गॅलॅक्टिक सिव्हिलायझेशन्स २: ट्वायलाईट ऑफ द आर्नोर हे विस्तारक एप्रिल २००८ मध्ये प्रकाशित केले. त्यात अनेक सुविधा होत्या, जशा की:
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टारडॉक वर्ग:संगणकीय खेळ
हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ
हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ हा आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेटमध्ये हाँग काँगचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे.
वर्ग:राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ महिला संघ