cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
रामकृष्ण परमहंस
भैरवी ब्राह्मणी व तंत्रसाधना
१८६१ साली भैरवी ब्राह्मणी नावाच्या योगिनी दक्षिणेश्वरी आल्या. त्यांचे मूळ नाव होते योगेश्वरी. वय चाळीसच्या आसपास होते. या योगिनींच्या पूर्वायुष्याविषयी माहिती उपलब्ध नाही. त्या हिंदू शास्त्र पंडिता व तंत्र साधिका होत्या. श्रीरामकृष्णांनी भैरवींना स्वतःच्या भावतन्मयतेचे व देहपीडेचे अनुभव सांगितले. हा वेडेपणा नव्हे तर आध्यात्मिक ‘महाभाव’ आहे असे म्हणून भैरवींनी त्यांना आश्वस्त केले. विभिन्न शास्त्रार्थ देऊन त्यांनी दाखवून दिले की असा भाव राधा व चैतन्य महाप्रभू यांच्यामध्येही होता. भैरवींनी त्यांना शारीरिक पीडेच्या निराकरणाचा उपायही सांगितला. भैरवींच्या मार्गदर्शनाखाली श्रीरामकृष्णांनी तांत्रिक साधना सुरू केली. या साधनेने त्यांच्या समस्त शारीरिक व मानसिक पीडा शमल्या. भैरवींच्या मदतीने तंत्रविद्येत सांगितलेल्या ६४ प्रकारच्या साधना रामकृष्णांनी अभ्यासल्या. जप व पुरश्चरणासारखी मंत्रसाधना करून चित्त शुद्ध करून पूर्ण आत्मनियंत्रण मिळवले. तंत्रसाधनेत साधारणत: वामाचारासारख्या रूढ धर्मविरोधी पंथाचा अभ्यास असतो; ज्यात मांस, मत्स्य भक्षण, मद्यपान व यौनाचार अंतर्भूत असतात. रामकृष्णांच्या आत्मचरित्रात त्यांनी शेवटचे दोन प्रकार प्रत्यक्ष केले नाहीत पण मानसचिंतेतून वांछित फल मिळविले, असे लिहिले आहे. रामकृष्ण वामाचाराचा एक ज्ञानमार्ग म्हणून उल्लेख करीत, पण इतरांना या मार्गाचा अंगीकार करण्यास परावृत्त करत. नंतर विवेकानंदांनी एकदा प्रश्न केला असता त्यांचे उत्तर होते - “(हा मार्ग) मोठा अवघड, तोल गेला म्हणजे पतन निश्चित.”
भैरवींनी श्रीरामकृष्ण यांना कुमारी पूजेची दीक्षा दिली. या पूजेत कुमारिकेला देवी समजून तिची पूजा करतात. रामकृष्ण हे कुंडलिनी योगातही तयार झाले. १८६३ साली त्यांची तंत्रसाधना पूर्ण झाली. वयाच्या अठराव्या वर्षी दक्षिणेश्वरी आलेल्या शारदादेवींची जगन्माता या नात्याने रामकृष्णांनी केलेली षोडशी पूजा हा त्यांच्या आध्यात्मिक साधनेतील अखेरचा टप्पा ठरतो. रामकृष्ण भैरवींस मातृभावाने बघत असत. दुसरीकडे भैरवींना ते परमेश्वराचे अवतार वाटत. त्यांनीच रामकृष्णांस प्रथम 'अवतार' म्हणून घोषित केले. परंतु रामकृष्ण स्वतःच्या अवतारत्वाविषयी उदासीन होते. हे पर्व त्यांच्या अध्यात्म-साधनेविषयीचे एक अत्यंत महत्त्वाचे पर्व म्हणून ओळखले जाते.
वैष्णवीय भक्तिसाधना
वैष्णव पंंडित वैष्णवचरण श्रीरामकृृष्णांंकडे नेहमी येत.ते एकदा रामकृृष्णांंना कोलूटोला येथील चैतन्य सभेत घेऊन गेले.त्या सभेत रामकृृष्ण भावाविष्ट झाले अणि चैतन्यदेवांंच्या असनावर जाऊन बसले.हा त्यांंचा ईश्वरासाठीचा प्रमदोन्माद होता.
तोतापुरी व वेदान्तिक साधना
१८६४ साली तोतापुरी नामक परिव्राजक (फिरत्या) वेदान्तिक संन्याशाकडून रामकृष्णांनी संन्यास ग्रहण केला. त्यांच्या वर्णनानुसार तोतापुरी हे जटाजुटधारी नागसंन्यासी होते. तोतापुरी ‘नेति नेति’ दृष्टिकोणातून तत्त्वज्ञान मांडत. त्यांच्या मते सर्व काही माया आहे. मूर्तिपूजेचा ते उपहास करीत. तोतापुरींनी प्रथम रामकृष्णांना संन्यासदीक्षा दिली. त्यानंतर त्यांनी अद्बैत तत्त्वज्ञानाचे शिक्षण दिले.नित्यशुद्धबुद्धमुक्तस्वभाव, देशकालादि द्बारा सर्वदा अपरिच्छिन्न एकमात्र असे ब्रह्मच नित्य सत्य आहे. माया त्यास झाकाळून टाकते. ... नामरूपी दृढ शक्तीने हे तोडून बाहेर या. तुमच्यात उपस्थित आत्मतत्वाचा शोध घेण्यास स्वतःमध्ये डुबकी मारा. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली रामकृष्णांनी निर्विकल्प समाधी प्राप्त केली. अद्बैताच्या नाना तत्त्वांचे शिक्षण द्यायला ते ११ महिने दक्षिणेश्वरी राहिले.
इस्लाम आणि ख्रिश्चन धर्म
१८६६ मध्ये गोविंद राय या सुफी मताच्या हिंदू गुरूने रामकृष्णांना इस्लामचा परिचय घडवून दिला. रामकृष्णांनी म्हटले आहे की, "मी अल्लाच्या नावाचा जप करू लागलो, अरब मुस्लिमांप्रमाणे वस्त्रे परिधान करू लागलो, दिवसातून पाच वेळा प्रार्थना करू लागलो, हिंदू देव-देवतांच्या प्रतिमाही पाहणे मला नकोसे वाटू लागले - पूजा करणे दूरच. माझ्या मनातच हिंदू पद्धतीने विचार करणेच निघून गेले होते." रामकृष्णांच्याच म्हणण्यानुसार तीन दिवसांनंतर त्यांना असे दर्शन झाले की, "भारदस्त मेहेरनजर व पांढरी दाढी असलेले प्रेषितासारखे एक तेजस्वी व्यक्तित्व त्यांच्या शरीरात मिसळून गेले आहे."
१८७३ च्या अखेरीस ख्रिश्चन प्रथा पाळण्यास रामकृष्णांनी सुरुवात केली. शंभुचरण मल्लिक हा त्यांचा भक्त यावेळी बायबल वाचून दाखवीत असे. अनेक दिवस ख्रिश्चन विचार त्यांच्या मनात येत राहिले आणि कालीच्या मंदिरात जाण्याचा विचारही त्यांच्या मनात आला नाही. रामकृष्ण अशा एका दर्शनाचा अनुभव सांगतात की ज्यात मॅडोना व बालयेशूचे चित्र जिवंत झाले आणि येशू त्यांच्या शरीरात येऊन मिसळला. त्यांच्या खोलीत इतर दैवी प्रतिमांसोबत ख्रिस्ताचीही प्रतिमा होती आणि सकाळ-संध्याकाळ ते त्या प्रतिमेसमोर उदबत्ती लावीत असत.
'''श्रीरामकृृष्णांंनी सांंगितले आहे की "ईश्वराचे दर्शन होऊ शकते." परंंतु "सर्वधर्मसमन्वय"हा त्यांंच्या जीवनाचा महान उद्देश होता'''.एकीकडे हिंंदु धर्मांंतर्गत येणाऱ्या सर्व संंप्रदायांंचे अंंतिम उद्दाष्ट प्राप्त करून घेउन दुसरुकडे मुस्लिम आणि ख्राश्चन या धर्मांंतील आदर्शांंचा सुद्धा साक्षात्कार त्यांंनी करून घेतला होता.
शिष्य परिवार
श्रीरामकृष्णांंचे सर्वश्रुत शिष्य म्हणजे स्वामी विवेकानंंद. त्यांंच्यासह राखाल,भवनाथ,भूपती,नित्यगोपाल,दुर्गाचरण हेही त्यांंचे साधक होते.त्यांंचा साधक परिवार मोठा आहे. रामकृष्ण मिशन ही स्वामी विवेकानंद यांनी स्थापन केलेली संस्था रामकृष्णांच्या विचारांचा प्रसार करण्याचे कार्य करते.
बाह्य दुवे
वर्ग:रामकृष्ण मिशन वर्ग:भारतीय तत्त्ववेत्ते वर्ग:हिंदू संत वर्ग:गूढवादी वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १८३६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८८६ मधील मृत्यू वर्ग:योगी वर्ग:बंगाली व्यक्ती
शिमाझु योशिहिसा
शिमाझु योशिहिसा (जपानी:島津義久; ४ मार्च, १५३३, ५ मार्च, १६११) हा सात्सुमा प्रभागातील सामुराई होता. हा शिमाझु ताकाहिसाचा सगळ्यात मोठा मुलगा होता.
वर्ग:जपानी सामुराई वर्ग:इ.स. १५३३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६११ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आंबेडकर नगर (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
ब्रायन जेर्लिंग
जेर्लिंग,ब्रायन वर्ग:रिकामी पाने
स्वकुल साळी मराठी साहित्य संमेलन
पहा : साहित्य संमेलने
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
करवडी
हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कराड तालुक्यातील एक गाव आहे.
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
प्रतापगड परिसरातील परिसरदर्शन (पुस्तक)
हे मप्रतापगड परिसरातील परिसरदर्शन करून देणारे पुस्तक आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
रीति भूतकाळ
कर्त्याची भूतकाळातील सवय किंवा एखादी क्रिया सतत करतो हे सांगण्यासाठी रीती भूतकाळ वापरतात.
मराठी व्याकरणातील सामान्य भूतकाळातील (Simple Pastमधील) वाक्य : तो गेला. रीति भूतकाळातील (Habitual Pastमधील) वाक्य : तो जात असे.
वर्ग:मराठी व्याकरण
मोहॉक
मोहॉक अमेरिकेतील मूळ रहिवाशांची एक जमात आहे. इरॉक्वॉ जमातींपैकी एक असलेल्या या जमातीचे वसतीस्थान सध्याच्या न्यू यॉर्क राज्यातील हडसन नदीच्या पश्चिमेस होते.
वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने
इयान हॉवेल
हॉवेल,इयान वर्ग:रिकामी पाने
कल्याण तालुका
कल्याण तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. कल्याण शहर हे मुंबई नागरी क्षेत्रातील (urbun agglomeration) एक उपनगर आहे. कल्याण डोंबिवली महानगरपालिका याच तालुक्यात समाविष्ट आहे.
कल्याण शहराचा भूगोल
कल्याण शहर हे उल्हास नदीजवळ वसलेले असून या शहराला ठाणे खाडी व वसई खाडी द्वारे अरबी समुद्राशी जोडले गेले आहे. कल्याण शहर मुंबई शहराच्या ४८ किमी ईशान्येला स्थित आहे. मुंबईत वाढणारी प्रचंड गर्दी व तसेच शासनाचे अनुकूल धोरण या सर्व घटनांमुळे ओद्योगिक क्षेत्रे आणि उद्योजक कल्याण शहराकडे प्रचंड आकर्षित होत आहेत.
मुंबई शहरापासून जवळ आणि त्याचप्रमाणे प्रदूषणाची पातळी कमी आहे.
कल्याण जंक्शन हे उपनगरीय वाहतूक आणि त्याचप्रमाणे लांबच्या पल्ल्याच्या लोहमार्ग वाहतूकीसाठी अतिशय महत्त्वाचे आहे. छत्रपती शिवाजी टर्मीनस येथून सुरू होणारी मध्य रेल्वेची लाईन कल्याण जंक्शन येथे दोन भागांमध्ये विभाजित होते. कल्याणहून कर्जत आणि कसारा या दोन भागात रेलवे लाइन विभागली गेल्याने कल्याण स्थानकाला फार महत्त्व आहे. कल्याण हे नाव फार पूर्वी पासून आहे. नजीकच्या इतिहासात हे नाव बदलेले गेले नाही. उलट इ.स. १०५० मधे सुध्हा कल्याण हेच नाव प्रचलित असल्याचे पुरावे सापडले आहेत. कल्याण हे नाव शिवरायांच्या बाबतीत " कल्याणच्या सुभेदाराची सुन " या गोष्टीने जोडलेले आहे.
संदर्भ
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
अँड्रु हडसन
अँड्रु चार्ल्स हडसन (१७ मार्च, १९६५:दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा undefinedकडून १९९१ ते १९९८ दरम्यान ३५ कसोटी आणि ८९ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुरुली
हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कराड तालुक्यातील एक गाव आहे.
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे वर्ग:कराड तालुक्यातील गावे
युरी आंद्रोपोव्ह
व्लादिमिरोविच आंद्रोपोव्ह (रशियन:Ю́рий Влади́мирович Андро́пов; १५ जून, इ.स. १९१४ - ९ फेब्रुवारी, इ.स. १९८४) हे सोव्हिएत राजकारणी आणि सोव्हिएत संघाच्या साम्यवादी पक्षाचे महासचिव होते. या नात्याने ते सोव्हिएत संघाचे १२ नोव्हेंबर, इ.स. १९८२पासून मृत्यूपर्यंत सर्वेसर्वा होते.
वर्ग:सोव्हिएत संघाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
कागावा प्रांत
कागावा (香川県) हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत शिकोकू बेटाच्या उत्तर भागात वसला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानचे प्रांत
स्वाभिमान मराठी साहित्य संमेलन
स्वाभिमान संघटनेतर्फे पहिले राज्यस्तरीय मराठी साहित्य संमेलन ता. ३० व ३१ जानेवारी २०१० या काळात परभणी येथे झाले. संमेलनाचे अध्यक्ष म्हणून सुप्रसिद्ध कवी प्रा. फ.मुं. शिंदे होते.
पहा : मराठी साहित्य संमेलने
वर्ग:साहित्य संमेलने वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
शीख धर्म
गुरुनानक यांनी शीख हा धर्म स्थापन केला. ग्रंथसाहेब नावाचा ग्रंथ हा त्या धर्मातला शेवटचा गुरू समजला जातो. (प्रत्यक्षात अनेक बाबा स्वतःला शीखांचा गुरू म्हणवतात.)
शीख धर्मासंबंधी मराठी पुस्तके
वर्ग:भारतीय धर्म वर्ग: अत्यंत छोटी पाने
नेदरलँड्स ईस्ट इंडीज
डच ईस्ट इंडीज किंवा नेदरलँड्स ईस्ट इंडीज (डच:नेडरलॅंड्स-इंडिये; इंडोनेशियन:हिंदिया-बेलांडा) हे अठराव्या व एकणिसाव्या शतकातील आत्ताच्या इंडोनेशियाच्या प्रदेशाचे नाव होते. हा प्रदेश डच ईस्ट इंडिया कंपनीच्या आधिपत्या खाली होता. इ.स. १८००मध्ये नेदरलँड्सच्या सरकारने हा प्रदेश आपल्या थेट अखत्यारीत आणला व दुसऱ्या महायुद्धानंतर त्यातूनच इंडोनेशियाचे राष्ट्र निर्माण झाले.
वर्ग:इंडोनेशियाचा इतिहास वर्ग:नेदरलँड्सचा इतिहास वर्ग:नेदरलँड्सच्या वसाहती
हिवरे (कोरेगाव)
हिवरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
प्रतापसूर्य बाजीराव (पुस्तक)
हे मराठीतील एक पुस्तक आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
मुरडशेंग
धर्म- मुळाची साल स्नेहन व जराशी ग्राही आहे.ही खत्मी नावाच्या युनानी औषधाबदली वापरता येते.
उपयोग- मुळाची साल मधुमेहात काढा करून देतात. शेंग थंड पाण्यात उगाळून मुलांस कानांच्या पाठीमागे खरूज होते तिजवर लेप करतात. आंतड्यांवर कार्य करणारी औषधे सूक्ष्म प्रमाणात द्यावयाची असतात तेव्हा त्याचे भाग करून देण्यासाठी मुरडशेंगेचे चूर्ण वापरल्यास सोईचे पडते.
संदर्भ- ओषधीसंग्रह (डॉ.वामन गणेश देसाई)
वर्ग:वनस्पती
स्टुअर्ट विल्यम पॉयंटर
स्टुअर्ट विल्यम पॉयंटर (जन्म १८ ऑक्टोबर १९९०, हॅमरस्मिथ, लंडन) हा एक इंग्लंडमध्ये जन्म झालेला आयरिश क्रिकेटपटू आहे, जो सध्ये ड्युरॅम काउंटी क्रिकेट क्लबकडून यष्टिरक्षक म्हणून खेळतो. सप्टेंबर २०१४ मध्ये त्याने स्कॉटलंडविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. त्याने आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण सुद्धा १८ जून २०१५ रोजी स्कॉटलंडविरुद्ध केले.
बाह्यदुवे
क्रिकइन्फोवर स्टुअर्ट पॉयंटर
संदर्भ आणि नोंदी
पॉयंटर, स्टुअर्ट पॉयंटर, स्टुअर्ट वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भानापूर (समुद्रपूर)
भानापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
पीटर कर्स्टन
पीटर नोएल कर्स्टन (१४ मे, १९५५:पीटरमारित्झबर्ग, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा undefinedकडून १९९१ ते १९९४ दरम्यान १२ कसोटी आणि ४० आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
यशवंतबुवा जोशी
यशवंत बाळकृष्ण जोशी (जन्म : पुणे, इ.स. १९२८; - मुंबई, ५ ऑक्टोबर, इ.स. २०१२) हे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत गाणारे गायक होते. ते आग्रा व ग्वाल्हेर या दोनही घराण्यांचे गवई होते.
त्‍यांना पं जगन्नाथबुवा पुरोहितांकडून आग्रा घराण्याची आणि पं यशंवतबुवा मिराशींकडून ग्वाल्हेर घराण्याची तालीम मिळाली.. काही वेळेला पंडित गजाननबुवा जोशींकडूंनही त्यांना मार्गदर्शन मिळाले होते.
त्यांच्या अनेक शिष्यांमध्ये राम देशपांडे आणि आशा खाडिलकर हे दोघे आहेत.
पुरस्कार
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू वर्ग:आग्रा घराण्यातील गायक वर्ग:ग्वाल्हेर घराण्यातील गायक वर्ग:हिंदुस्तानी संगीत
आकर्षण (परस्परातील)
Interpersonal attraction is the attraction between people which leads to friendships and romantic relationships. The study of interpersonal attraction is a major area of research in social psychology. Interpersonal attraction is related to how much we like, love, dislike, or hate someone. It can be viewed as a force acting between two people that tends to draw them together and resist their separation. When measuring interpersonal attraction, one must refer to the qualities of the attracted as well as the qualities of the attractor to achieve predictive accuracy. It is suggested that to determine attraction, personality and situation must be taken into account. Repulsion is also a factor in the process of interpersonal attraction, one's conception of "attraction" to another can vary from extreme attraction to extreme repulsion.
कारणे Causes
Many factors leading to interpersonal attraction have been studied. The most frequently studied are: physical attractiveness, propinquity, familiarity, similarity, complementarity, reciprocal liking, and reinforcement.
समिपता/सानिध्य परिणाम Propinquity effect
According to Rowland Miller's Intimate Relationships text, the propinquity effect can be defined as: "the more we see and interact with a person, the more likely he or she is to become our friend or intimate partner." This effect is very similar to the mere exposure effect in that the more a person is exposed to a stimulus, the more the person likes it; however, there are a few exceptions to the mere exposure effect.
Similarityसारखेपणा
The notion of “birds of a feather flock together” points out that similarity is a crucial determinant of interpersonal attraction. According to Morry’s attraction-similarity model (2007), there is a lay belief that people with actual similarity produce initial attraction. Perceived similarity develops for someone to rate others as similar to themselves in on-going relationship. Such perception is either self-serving (friendship) or relationship-serving (romantic relationship). Newcomb (1963) pointed out that people tend to change perceived similarity to obtain balance in a relationship. Additionally, perceived similarity was found to be greater than actual similarity in predicting interpersonal attraction.
Similarity in different aspects वेगवेगळ्या बाबतीतील सारखेपणा
Findings suggest that interpersonal similarity and attraction are multidimensional constructs (Lydon, Jamieson & Zanna, 1988), in which people are attracted to others who are similar to them in demographics, physical appearance, attitudes, interpersonal style, social and cultural background, personality, interests and activities preferences, and communication and social skills. A study conducted by Theodore Newcomb (1961) on college dorm roommates suggested that individuals with shared backgrounds, academic achievements, attitudes, values, and political views became friends.
जोडीदार-सारखेपणाची कारणे Reasons of spouse similarity (Watson et al., 2004)
Social homogamy refers to “passive, indirect effects on spousal similarity” (Watson et al., 2004, p. 1034). The result showed that age and education level are crucial in affecting the mate preference. Because people with similar age study and interact more in the same form of the school, propinquity effect (i.e., the tendency of people to meet and spend time with those who share the common characteristics) plays a significant impact in spousal similarity.
Convergence refers to an increasing similarity with time. Although the previous research showed that there is a greater effect on attitude and value than on personality traits, however, it is found that initial assortment (i.e., similarity within couples at the beginning of marriage), rather than convergence, plays a crucial role in explaining spousal similarity.
In summary, active assortment is the most powerful in explaining spousal similarity, whereas convergence has little evidence on showing such effect.
सारखेपणा किंवा पूरकतेचे आंतरव्यक्ति आकर्षणावरील परिणाम Effects of similarity on interpersonal attraction
Similarity has effects on starting a relationship by initial attraction to know each other. It is showed that high attitude similarity resulted in a significant increase in initial attraction to the target person and high attitude dissimilarity resulted in a decrease of initial attraction (Gutkin, Gridley & Wendt, 1976; Kaplan & Olczak, 1971). Besides, similarity also promotes relationship commitment. Study on heterosexual dating couples found that similarity in intrinsic values of the couple was linked to relationship commitment and stability (Kurdek & Schnopp-Wyatt, 1997).
पूरकता Complementarity
The model of complementarity explains whether "birds of a feather flock together" or "opposites attract".
Studies show that complementary interaction between two partners increases their attractiveness to each other (Nowicki and Manheim, 1991). Complementary partners preferred closer interpersonal relationship than non-complementary ones (Nowicki & Manheim,1991). Couples who reported the highest level of loving and harmonious relationship were more dissimilar in dominance than couples who scored lower in relationship quality. (Markey & Markey (2007)).
Mathes and Moore (1985) found that people were more attracted to peers approximating to their ideal self than to those who did not. Specifically, low self-esteem individuals appeared more likely to desire a complementary relationship than high self-esteem people. We are attracted to people who complement to us because this allows us to maintain our preferred style of behavior (Markey & Markey (2007), and through interaction with someone who complements our own behavior, we are likely to have a sense of self-validation and security (Carson, 1969).
सारखेपणा किंवा पूरकता Similarity or complementarity?
Principles of similarity and complementarity seem to be contradictory on the surface (Posavac, 1971; Klohnen & Mendelsohn, 1998). In fact, they agree on the dimension of warmth. Both principles state that friendly people would prefer friendly partners. (Dryer & Horowitz, 1997)
सामाजिक अभिसरण सिद्धांतSocial exchange theory
People's feelings toward a potential partner are dependent on their perception of rewards and costs, the kind of relationships they deserve, and their likelihood for having a healthier relationship with someone else. Rewards are the part of a relationship that makes it worthwhile and enjoyable. A cost is something that can cause irritation like a friend overstaying his welcome. Comparison level is also taken into account during a relationship. This suggests that people expect rewards or costs depending on the time invested in the relationship. If the level of expected rewards are minimal and the level of costs is high, the relationship suffers and both parties may become dissatisfied and unhappy. Lastly, the comparison of alternatives means that satisfaction is conditional on the chance that a person could replace the relationship with a more desirable one.
आकर्षण =मैत्री आणि स्नेह
Warren Kubitschek and Maureen Hallinan, University of Notre Dame, social psychologists who suggested that attraction is the result of the propinquity and similarity effects and the status of each party involved. Their study was about the tracking program that organizes students according to their level of ability to learn. This is mostly implemented in middle and almost all of high school. Their goal is to prove that students on the same track have a higher probability of becoming friends compared to those in different tracks. Other organizational based groupings should also follow these factors. The propinquity effect creates an ideal environment where students are in close physical proximity with each other and have the chance to build familiarity that leads to friendship. Similarity in tracking students is important because they found that track students tend to become friends with others who have the same academic achievement and expectations as themselves. They also found that students on the same level of status concerning grades will likely name them than those who are on lower level than their own. They conclude that although the factors mentioned do have great influence on friendship, they are not exclusive for organized program like tracking.
आकर्षण = romantic relationship
The triangular theory of love by Robert Sternberg is based on intimacy, passion, and commitment. The strongest type of love, consummate love, consists of these three aspects. The idea of this theory is that love can consist of one component alone or any combination of the three parts: intimacy, passion, and commitment.
There are many factors taken into account when a relationship turns into love. One big factor is culture. This is a common issue among two people who come from very different cultural backgrounds. In a study done by Phillip Shavers and his colleagues, they interviewed participants from different parts of the world and found that love has "similar and different meanings cross-culturally. The Chinese participants had several different love concepts such as "sorrow-love","tenderness-pity", and "sorrow-pity". This ties into another study done by Rothbaym and his partner Tsang in 1998 in which they researched popular love songs from American and Chinese artists. The difference was that the Chinese love songs "had significantly more references to suffering and to negative outcomes than the American love songs". This may be due to beliefs that interpersonal relationships are predestined, and thus have no control over love lives.
उत्क्रांतीवाद सिद्धांत
The evolutionary theory of human interpersonal attraction states that opposite-sex attraction most often occurs when someone has physical features indicating that he or she is very fertile. Considering that the primary purpose of conjugal/romantic relationships is reproduction, it would follow that people invest in partners who appear very fertile, increasing the chance of their genes being passed down to the next generation. This theory has been criticized because it does not explain relationships between same-sex couples or couples who do not want children, although this may have something to do with the fact that whether one wants children or not one is still subject to the evolutionary forces which produce them.
Another evolutionary explanation suggests that fertility in a mate is of greater importance to men than to women. According to this theory, a woman places significant emphasis on a man's ability to provide resources and protection. The theory suggests that these resources and protection are important in ensuring the successful raising of the woman's offspring. The ability to provide resources and protection might also be sought because the underlying traits are likely to be passed on to male offspring. Critics of this theory point out that most genes are autosomal and non-sex-linked (Gould, et al.)
Evolutionary theory also suggests that people whose physical features suggest they are healthy are seen as more attractive. The theory suggests that a healthy mate is more likely to possess genetic traits related to health that would be passed on to offspring. People's tendency to consider people with facial symmetry more attractive than those with less symmetrical faces is one example. However, a test was conducted that found that perfectly symmetrical faces were less attractive than normal faces.
It has also been suggested that people are attracted to faces similar to their own. Case studies have revealed that when a photograph of a woman was superimposed to include the features of a man's face, the man whose face was superimposed almost always rated that picture the most attractive. This theory is based upon the notion that we want to replicate our own features in the next generation, as we have survived thus far with such features and have instinctive survival wishes for our children. Another (non-evolutionary) explanation given for the results of that study was that the man whose face was superimposed may have consciously or subconsciously associated the photographically altered female face with the face of his mother or other family member.
Increased female attraction to men in relationships
A 2009 study by Melissa Burkley and Jessica Parker of Oklahoma State University found that 59% of women stated they were interested in pursuing a relationship when presented with a (unknown to the woman) hypothetical "ideal" single man. However, when instead told that the man was already in a romantic relationship, 90% of the women stated they were interested in pursuing a romantic relationship.
Breaking up तूटणे
Breaking up is the ending of a relationship whether it's a friendship or romantic relationship. There are several reasons that a relationship may come to an end. One reason derives from the equity theory (rewards and costs are equal to both parties). If a person in the relationship feels that the personal costs of being in the relationship outweigh the rewards there is a strong chance that he/she will end the relationship. This also may go for the rewards outweighing costs in some cases.
इंग्रजी मराठी संज्ञा
वर्ग:प्रेम
कोणा
कोणा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
टोनी हिल
हिल,टोनी
लिलाबारी विमानतळ
लिलाबारी विमानतळ हे भारताच्या आसाम राज्यातील उत्तर लखीमपूर येथे असलेला विमानतळ आहे.अरुणाचल प्रदेशला ही हे सेवा पुरविते.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:आसाममधील विमानतळ वर्ग:लखीमपूर जिल्हा
विक्रम गोखले
विक्रम गोखले (३० ऑक्टोबर, १९४७ - २६ नोव्हेंबर, २०२२) हे एक भारतीय चित्रपट, दूरदर्शन आणि रंगमंच अभिनेते होते. ते मराठी रंगभूमी, हिंदी चित्रपट आणि दूरदर्शनमधील त्यांच्या भूमिकांसाठी प्रसिद्ध होते. गोखले हे ज्येष्ठ मराठी रंगभूमी आणि चित्रपट अभिनेते चंद्रकांत गोखले यांचे पुत्र होते.
गोखले यांनी २०१० मध्ये मराठी चित्रपट आघातद्वारे दिग्दर्शनात पदार्पण केले. २०१३ मध्ये स्प्रिंट आर्ट्स क्रिएशन द्वारे निर्मित, त्यांना त्यांच्या अनुमती या मराठी चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याच्या श्रेणीसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.
फेब्रुवारी २०१६ मध्ये, घशाच्या आजारामुळे गोखले यांनी रंगमंचावरून निवृत्ती घेतली, तरीही त्यांनी चित्रपटाचे काम चालू ठेवले. त्यांना ५ नोव्हेंबर २०२२ रोजी पुण्यातील रुग्णालयात दाखल करण्यात आले, जिथे २६ नोव्हेंबर २०२२ रोजी वयाच्या ७७ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.
प्रारंभिक जीवन
गोखले यांचा जन्म १४ नोव्हेंबर १९४५ पुणे, बॉम्बे प्रेसिडेन्सी येथे झाला. त्यांच्या पणजी, दुर्गाबाई कामत या भारतीय पडद्यावरच्या पहिल्या महिला अभिनेत्री होत्या, तर त्यांची आजी कमलाबाई गोखले (त्या वेळी कमलाबाई कामत) या भारतीय चित्रपटसृष्टीतील पहिल्या महिला बालकलाकार होत्या. त्यांचे वडील चंद्रकांत गोखले हे ज्येष्ठ मराठी चित्रपट आणि रंगमंच कलाकार होते आणि त्यांनी ७० हून अधिक मराठी आणि हिंदी चित्रपटां मध्ये काम केले आहे.
गोखले हे पुण्यात सुजाता फार्म्स नावाची रिअल इस्टेट फर्म चालवत होते. ते सामाजिक कार्यकर्तेही होते. त्यांच्या कुटुंबाचे चॅरिटेबल फाउंडेशन अपंग सैनिक, कुष्ठरोग्यांची मुले आणि अनाथ मुलांचे शिक्षण यासाठी आर्थिक मदत करते.
फेब्रुवारी २०१६ मध्ये, घशाच्या आजारामुळे गोखले यांनी रंगमंचावरून निवृत्ती घेतली, तरीही त्यांनी चित्रपटाचे काम चालू ठेवले. त्यांना ५ नोव्हेंबर २०२२ रोजी पुण्यातील रुग्णालयात दाखल करण्यात आले, जिथे २६ नोव्हेंबर २०२२ रोजी वयाच्या ७७ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.
कौटुंबिक माहिती
विक्रम गोखले यांच्या पणजी दुर्गाबाई कामत या भारतीय चित्रपट सृष्टीतल्या पहिल्या स्त्री अभिनेत्या, तर आजी कमलाबाई गोखले (तेव्हाच्या कमलाबाई कामत) या पहिल्या बाल-अभिनेत्री होत्या. इ.स. १९१३ साली दुर्गाबाईंनी दादासाहेब फाळके यांची निर्मिती आणि दिग्दर्शन असलेल्या 'मोहिनी भस्मासुर' नावाच्या चित्रपटात पार्वतीची आणि कमलाबाईंनी मोहिनीची भूमिका केली होती. विक्रम गोखले यांच्या पत्‍नीचे नाव वृषाली.
विक्रम गोखले यांचे वडील चंद्रकांत गोखले यांनी ७०हून अधिक हिंदी-मराठी चित्रपटांतून भूमिका केल्या आहेत.
संदर्भ
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख वर्ग:चित्रपती व्ही.शांताराम जीवनगौरव पुरस्कारविजेते वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:मराठी अभिनेते वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
जॉन शुटर
जॉन शुटर (फेब्रुवारी ९, इ.स. १८५५:थॉर्न्टन हीथ, सरे, इंग्लंड - जुलै ५, इ.स. १९२०:ब्लॅकहीथ, केंट, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
शुटर, जॉन शुटर, जॉन शुटर, जॉन वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेम्स शॅनन
'''जेम्स नॉर्मन के. शॅनन''' हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
शॅनन, जेम्स शॅनन, जेम्स शॅनन, जेम्स वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वडगाव (कराड)
हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कराड तालुक्यातील एक गाव आहे.
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
जीसॅट-१४
जीसॅट-१४ हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.
संदर्भ
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो
वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
क्रिश्चियान बर्नार्ड
ख्रिश्चन बर्नार्ड ( ८ नोव्हेंबर १९२२ - २ सप्टेंबर २००१) हे दक्षिण आफ्रिकेचे ह्रदयाचे सर्जन होते. त्यांनी जगातील पहिली मानव-ते-मानव हृदय प्रत्यारोपण शस्त्रक्रिया केली. ३ डिसेंबर १९६७ रोजी बर्नार्ड यांनी अपघातग्रस्त डेनिस दारव्हाल यांचे हृदय ५४ वर्षांच्या लुई वॉशकंस्कीच्या छातीत प्रत्यारोपण केले. या प्रत्यारोपणानंतर लुई वॉशकंस्की १८ दिवस जीवंत होते व न्यूमोनियाने मृत्यु पुर्व पत्नीशी सहज बोलू शकले. बर्नार्ड यांनी श्री. आणि श्रीमती वॉशकांस्की यांना सांगितले होते की ऑपरेशनमध्ये यशस्वी होण्याची शक्यता ८०% आहे. बर्नार्ड यांनी दुसरी हृदयारोपणाची शस्त्रक्रिया केलेले रूग्ण फिलिप ब्लेबर्ग दीड वर्ष जगले.
दक्षिण आफ्रिकेतील केप प्रांतातील बफोर्ट वेस्ट या गावी त्यांचा जन्म झाला. वैद्यक शास्त्राचा शिक्षण नंतर बर्नार्ड यांना कुत्र्यांवर प्रयोग करीत असताना अर्भकांचा आतड्यांसंबंधी अट्रेसिया हा दोष शस्त्रक्रिया करून बरा करण्याचे तंत्र विकसित केले. त्याच्या या तंत्रामुळे केपटाऊनमधील दहा मुलांचे प्राण वाचले आणि नंतर ब्रिटन आणि अमेरिकेतील शल्यचिकित्सकांनी त्यांच्या तंत्राचा अवलंब सुरू केला. १९५५ साली ते अमेरिकेत गेले आणि सुरुवातीला मिनेसोटा विद्यापीठात ओवेन हार्डिंग वॅन्जेन्स्टिन यांनी त्यांच्यावर जठरोगविषयक संशोधनाचे काम सोपवले. नंतर बार्नार्ड यांना ओपन हार्ट सर्जरीचे जनक डॉ. वॉल्ट लिलीही यांच्या समावेत काम करण्याचा योग आला. १९५८ मध्ये ते दक्षिण आफ्रिकेला परतले. तेथे बर्नार्ड यांना केप टाउनच्या ग्रूट श्यूर हॉस्पिटलमध्ये प्रायोगिक शस्त्रक्रिया विभागाचे प्रमुख म्हणून नियुक्त केले गेले.
१९८३ मध्ये केप टाउनमधील कार्डियोथोरॅसिक सर्जरी विभागाचे प्रमुख म्हणून निवृत्त झाल्यावर जगभरातील वंचितांच्या मुलांना मदत करण्यासाठी समर्पित अशा ख्रिश्चन बार्नार्ड फाउंडेशनची स्थापना केली. २००१ मध्ये दम्याच्या विकार झाल्यानंतर वयाच्या ७८ व्या वर्षी त्यांचा मृत्यू झाला.
शिवराम एकनाथ भारदे
शिवराम एकनाथ भारदे ऊर्फ भारद्वाज हे संत साहित्यावर साधक बाधक टीका करणारे मराठीतले एक चिकित्सक लेखक होते. त्यांचा जन्म ९ मे १८६२चा. ३ फेब्रुवारी १९२० रोजी ते निधन पावले. त्यांचे घराणे हरिदासाचे होते. स्वतः शिवरामबुवाही कीर्तनकार होते. बी.ए. झालेले भारदे अहमदनगरच्या विद्यालयात शिक्षक होते. मात्र, राजद्रोहाच्या संशयावरून त्यांना त्या शाळेतून काढून टाकले गेले. त्यानंतर ते अहमदनगरच्या मिशन स्कूलमध्ये संस्कृतचे शिक्षक म्हणून लागले.
क्रिश्चियान बर्नार्ड
वर्ग:डॉक्टर वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिवराम एकनाथ भारदे
लेखन
शिवराम एकनाथ भारदे यांनी ’सुधारक’ या वर्तमानपत्रात भारद्वाज या टोपणनावाने १८९८-९९मध्ये ’ज्ञानदेव व ज्ञानेश्वर’ या नावाची एक लेखमाला लिहिली. ज्ञानेश्वरीकर्ते संत ज्ञानेश्वर आणि अभंगकर्ते ’बापरखमादेवीवर ज्ञानदेव’ या दोन वेगळ्या व्यक्ती असल्याचे त्यांनी या लेखमालेद्वारा सिद्ध करायचा प्रयत्‍न केला. या लेखमालेमुळे मराठी साहित्यिकांत एकच खळबळ माजली. आणि या विषयाचा सांगोपांग अभ्यास सुरू झाला. असा चिकित्सक अभ्यास करून तत्कालीन विद्वान भिंगारकरबुवा, ल.रा. पांगारकर, प्राचार्य दांडेकर, डॉ. पेंडसे, रा.द. रानडे व गजेंद्रगडकर यांनी भारदे यांच्या मताचे खंडन केले आणि ज्ञानदेव आणि ज्ञानेश्वर हे दोन्ही एकच असे प्रतिस्थापित केले. अजूनही अधूनमधून हा वाद उसळतो, आणि या विषयावर काही लेखक आपापली मते मांडतात.
ज्ञानेश्वरीविषयक रूढ समजुतींना धक्का देणारे भारदे, हे चिकित्सक संशोधक आणि टीकाकार होते. त्यांची मते वादग्रस्त असली तरी त्यांमुळे ज्ञानदेव आणि ज्ञानेश्वर यांच्यावरील संशोधनाला चालना मिळाली आणि संशोधकांना नवी दृष्टी प्राप्त झाली.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:इ.स. १८६२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२० मधील मृत्यू वर्ग:मराठी लेखक
एड्रियन कुइपर
एड्रियन कुइपर (२४ ऑगस्ट, १९५९:पीटरमारित्झबर्ग, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा undefinedकडून १९९१ ते १९९६ दरम्यान १ कसोटी आणि २५ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शोकाकु
शोकाकु (जपानी:翔鶴, उडता बगळा) ही जपानच्या शाही आरमाराची विमानवाहू नौका होती. शोकाकु प्रकाराची ही पहिली विवानौका होती. शोकाकु आणि तिची जुळी नौका झुइकाकु यांनी दुसऱ्या महायुद्धात अनेक महत्त्वाच्या समुद्री लढायांमध्ये भाग घेतला.
पर्ल हार्बर आणि कॉरल समुद्राच्या लढाईत शोकाकुवरील विमानांनी मोठी कामगिरी बजावली.
वर्ग:जपानी विमानवाहू नौका वर्ग:दुसरे महायुद्ध
शरावती एक्सप्रेस
११०३५/११०३६ शरावती एक्सप्रेस ही भारतीय रेल्वेची मुंबई ते म्हैसूर दरम्यान चालवली जाणारी एक प्रवासी रेल्वे गाडी आहे. ही गाडी आठवड्यातून दादर व म्हैसूर ह्या स्थानकांदरम्यान धावते व १२१३ किमी अंतर २४ तास व १० मिनिटांमध्ये पूर्ण करते. शिमोगाजवळून वाहणाऱ्या शरावती नदीवरून ह्या गाडीचे नाव दिले गेले आहे. ही गाडी पुणे, सातारा, सांगली, बेळगाव, हुबळी ह्या प्रमुख शहरांमधून धावते.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक
बोरगाव (कोरेगाव)
बोरगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
अशोका डी सिल्वा
डी सिल्वा,अशोका वर्ग:रिकामी पाने
परवीन बाबी
परवीन बाबी (४ एप्रिल १९५४ - २० जानेवारी २००५) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री होती. आपल्या ग्लॅमरस शैलीसाठी प्रसिद्ध असलेल्या परवीन बाबी अमर अकबर ॲन्थनी, दीवार, नमक हलाल, शान इत्यादी अनेक सुपरहिट चित्रपटांमध्ये नायिकेच्या भूमिकांमध्ये चमकली. पडद्यावर अमिताभ बच्चनसोबत तिची जोडी लोकप्रिय होती.
आपल्या कारकिर्दीच्या शिखरावर असताना १९८३ साली परवीन बाबीने अचानक सिनेजगत सोडण्याचा निर्णय घेतला व ती जगप्रवासाला निघाली. ह्यादरम्यान तिची मानसिक स्थिती काहीशी बिघडल्याच्या चर्चा देखील चालू होत्या. १९९० च्या दशकात ती एकटी पडत गेली व २००५ साली स्वतःच्या घरी तिचा मृत्यू झाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कोची प्रांत
कोची (高知県) हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत शिकोकू बेटाच्या दक्षिण भागात वसला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानचे प्रांत
सहली मौजेच्या, पावसाळ्यात भिजायच्या (पुस्तक)
हे पावसाळ्यातील सहलींची ठिकाणे आणि त्या विषयी माहिती देणारे मराठीतील एक पुस्तक आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
डेव्हिड दुसरा, स्कॉटलंड
डेव्हिड (५ मार्च, इ.स. १३२४ - २२ फेब्रुवारी, इ.स. १३७१) हा इ.स. १३२९ ते मृत्यूपर्यंत स्कॉटलंडचा राजा होता.
हा ब्रुस वंशाचा शेवटचा राजा होता.
डेव्हिड ०२ वर्ग:इ.स. १३२४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १३७१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जीवाणू
जीवाणू (बॅक्टेरिया)हे एकपेशीय सूक्ष्मजीव.असून ते विविध आकारांचे असतात. त्यांची लांबी काही मायक्रोमीटर असते. ते पृथ्वीवर सर्व ठिकाणी आढळतात, ते अगदी प्रतिकूल वातावरणातसुद्धा राहू शकतात.
पृथ्वी वर सर्वप्रथम तयार झालेल्या पेशी जीवाणू होत्या.
साधारणतः साडेतीन अब्ज वर्षांपूर्वी पृथ्वीवर सजीव सृष्टीची सुरुवात झाली असं वैज्ञानिकांचे मत आहे. तेव्हा पृथ्वीचा पृष्ठभाग पाण्याने व्यापलेला होता. काही रासायनिक अभिक्रिया होऊन त्या पाण्यात जीवाणूंच्या रूपाने पेशी-पटलाने वेढलेला एक सूक्ष्म थेंब तयार झाला. जैविक उत्क्रांतीपूर्वी घडलेल्या या घटनेला रासायनिक उत्क्रांती असे म्हटले जाते.
हे जीवाणू ऑक्सिजन-विरहित वातावरणात होते. पृथ्वीवरील ऑक्सिजनचा मुख्य पुरवठा ज्या वनस्पतींपासून होतो त्या तयार झालेल्या नव्हत्या. म्हणून तेव्हा जे जीवाणू तयार झाले होते ते ऑक्सिजनविरहित वातावरणातील जीवाणू म्हणजे ऍनएरोबिक बॅक्टेरिया मानले जातात. अर्थातच ऑक्सिजन नसल्यामुळे पृथ्वीभोवती ओझोनचे वलय नव्हते म्हणून भरपूर ऊर्जे चं वहन करणारे अतिनील किरण म्हणजेच अल्ट्राव्हायोलेट रेज पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करीत. म्हणून तेव्हा पृथ्वीवरील वातावरण आजच्या सारखे नव्हते. प्रतिकूल परिस्थितीत सुद्धा तग धरणारे हे जीवाणू एक्स्ट्रीमोफिलिक मानले जातात. सर्वप्रथम तयार झालेले जीवाणू असल्यामुळे त्यांना आर्किबॅक्टेरिया असे नाव दिले गेले.
पृथ्वीवर अंदाजे पाचावरती तीस शून्ये इतके जीवाणू आहेत. ते जे बायोमास तयार करतात ते सर्व वनस्पतींपेक्षा आणि प्राण्यांपेक्षा जास्त आहेत. वातावरणातून नायट्रोजनचे निर्धारण कण्यासारख्या पोषक द्रवांचा पुनर्वापर करून पोषक चक्रातील बऱ्याच अवस्थांमध्ये जीवाणू महत्त्वपूर्ण असतात. पौष्टिक चक्रामध्ये मृत शरीराचे विघटन समाविष्ट आहे; या प्रक्रियेतील दुर्बलतेच्या अवस्थेसाठी जीवाणू जबाबदार असतात. हायड्रोथर्मल छिद्रे आणि थंड सीपच्या सभोवतालच्या जैविक समुदायामध्ये, हायड्रोजन, गंधक आणि मिथेन वगैरेंच्या विरघळल्या गेलेल्या संयुगांचे ऊर्जेमध्ये रूपांतर करून जीवाणू जीवन टिकवण्यासाठी आवश्यक पोषकद्रव्ये प्रदान करतात.
मानवांमध्ये आणि बहुतेक प्राण्यांमध्ये आतड्यांमध्ये आणि त्वचेवर मोठ्या संख्येने बहुतेक जीवाणू अस्तित्वात असतात. शरीरातील बहुसंख्य जीवाणू अनेक प्रकारे फायदेशीर असले तरी, विशेषतः आतडे वनस्पती (??) मध्ये रोगप्रतिकार प्रणाली संरक्षणात्मक प्रभाव द्वारे निरुपद्रवी (??) प्रस्तुत आहेत.जीवाणूंच्या अनेक प्रजाती रोगजनक आहेत आणि पटकी, गुप्तरोग, कुष्ठरोग आणि गाठचा चट्टा व या रोगांमध्ये गुरांचा सांसर्गिक रोग संसर्गजन्य रोगांमध्ये समावेश कारणीभूत आहेत. सर्वात सामान्य जीवघेणा विषाणूजन्य रोग श्वसन संक्रमण आहे. क्षयरोगामुळेच दरवर्षी मुख्यतः उप-सहारान आफ्रिकेत सुमारे २० लाख लोकांचा बळी जातो, प्रतिजैविक जीवाणू संक्रमणाच्या उपचारांसाठी वापरले जातात आणि प्रतिजैविक प्रतिकार वाढत्या समस्या बनवण्यासाठी (?), शेती (?) वापरली जातात. उद्योगात, सांडपाणी प्रक्रियेृत आणि तेल गळती खंडित करण्यात, किण्वनद्वारे चीज आणि दही उत्पादन करण्यात आणि  खाण क्षेत्रातील सोने, पॅलेडियम, तांबे आणि इतर धातूंची पुनःप्राप्तीसाठी तसेच जैव तंत्रज्ञानात आणि उत्पादनात जीवाणू महत्त्वपूर्ण आहेत. तसेच प्रतिजैविकासठी आणि इतर रसायनांसाठी देखील.
एकदा स्किझोमायटेट्स ("फिशन बुरशी") हा वर्ग बनवणाऱ्या वनस्पती म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जीवाणूंना आता प्रोकेरियोट्स म्हणून वर्गीकृत केले जाते. प्राणी आणि इतर युकर्योटे पेशी विपरीत, जीवाणू'''च्या पेशींमध्ये अणूचे केंद्र नसते आणि क्वचितच हार्बर पेशीचे आवरण असते. ते पेशींमध्ये विशिष्ट कार्य असणारे घटक म्हणून काम करतात.''' जीवाणू या शब्दामध्ये पारंपरिकपणे सर्व प्रोकेरिओट्सचा समावेश होता, परंतु वैज्ञानिक वर्गीकरण १९९० च्या दशकात सापडल्यानंतर प्रोकेरिओट्समध्ये प्राचीन सामान्य पूर्वजांमधून उत्क्रांत झालेल्या जीवांच्या दोन भिन्न गटांचा समावेश होता. या उत्क्रांतीत जीवाणूंचे आणि आर्किबॅक्टेरियांचे कार्यक्षेत्र असते.
व्युत्पत्ती
जीवाणू हा शब्द लॅटिन बॅक्टेरियमचे अनेकवचन शब्द आहे. हा शब्द ग्रीक βακτήριον (जीवाणू )चे लॅटिनिकेशन आहे b (जीवाणू ) म्हणजे “भक्कम, ऊस”, कारण शोधला गेलेला पहिला जीवाणू हा उसाच्या आकाराचा होता.
मूळ आणि उत्क्रांती
आधुनिक जीवाणूंचे पूर्वज हे एकपेशीय सूक्ष्मजीव होते जे सुमारे ४ अब्ज वर्षांपूर्वी पृथ्वीवर दिसणारे जीवनाचे पहिले प्रकार होते. सुमारे ३ अब्ज वर्ष, बहुतेक जीव सूक्ष्म होते. जीवाणू आणि आर्केआ हे जीवनाचे प्राबल्य होते. जीवानू जीवाश्म अस्तित्वात असले तरी स्ट्रोमेटोलाइट्स, त्यांचे विशिष्ट आकृतिबंध नव्हते. त्यांना जीवाणू  उत्क्रांतीच्या इतिहासाचे परीक्षण करण्यासाठी किंवा एखाद्या विशिष्ट जीवाणू  प्रजातीच्या उत्पत्तीच्या वेळेस तपासण्यापासून प्रतिबंधित करते. तथापि, जनुक अनुक्रमांचा उपयोग जीवाणू  फिलोजनीच्या पुनर्रचनासाठी केला जाऊ शकतो आणि हे अभ्यास असे दर्शविते की जीवाणू प्रथम आर्केझल / युकेरियोटिक वंशापासून वळले. जीवाणू आणि आर्चियाचा सर्वात अलीकडील सामान्य पूर्वज हा कदाचित एक हायपरथर्मोफाइल होता जो सुमारे 2.5 अब्ज –.२ अब्ज वर्षांपूर्वी जगला होता. जमिनीवरील सर्वात पहिले आयुष्य सुमारे 3..२२ अब्ज वर्षांपूर्वी जीवाणूचे असू शकते. पुरातन व युकेरियोट्सच्या दुसऱ्या महान उत्क्रांतीकरणातही जीवाणूचा सहभाग होता. येथे, युकेरियोटिसचा परिणाम प्राचीन जीवाणूच्या  अंतःप्रेरितजैविक  संघटनांमध्ये प्रवेश केल्यामुळे झाला आहे. युकेरियोटिक पेशींच्या पूर्वजांसमवेत, जे शक्यतो आर्केयाशी संबंधित होते. यामध्ये अल्फाप्रोटोजीवाणू चे  प्रतीक  प्रोटो-यूकेरियोटिक पेशींनी केलेली एकत्रीकरण मिटोकॉन्ड्रिया किंवा हायड्रोजनोसोम्स तयार करण्यासाठी सामील होते, जे अजूनही सर्व ज्ञात युकेरियामध्ये आढळतात (कधीकधी अत्यंत कमी स्वरूपात,  उदा. प्राचीन "अमिटोकॉन्ड्रियल" प्रोटोझोआ मध्ये) नंतर, मायकोकॉन्ड्रिया असलेल्या काही युकेरियोट्समध्ये सायनोजीवाणू  जीव देखील सामील झाले, ज्यामुळे एकपेशीय वनस्पती आणि वनस्पतींमध्ये क्लोरोप्लास्ट तयार होतात.याला  प्राथमिक  एंडोसिम्बायोसिस म्हणतात.
जीवाणू देखील की आर्केया आणि युकेरियोटिस च्या, दुसरा मोठा उत्क्रांत  गुंतलेला  होता. येथे,  युकेरियोटिसचा स्वतः  आर्केयाशी  संबंधित होते  युकेरियोटिसचा पेशी पूर्वज, सह  संघटना मध्ये प्राएन्डोसिम्बायोटिक चीन जिवाणू प्रवेश दिसून आले.यामध्ये अल्फाप्रोटोबॅक्टेरियल सिम्बिनेंट्सच्या प्रोटो-यूकेरियोटिक पेशींनी केलेली एकत्रीकरण मिटोकॉन्ड्रिया किंवा हायड्रोजनोसोम्स तयार करण्यासाठी सामील होते, जे अजूनही सर्व ज्ञात युकेरियामध्ये आढळतात (कधीकधी अत्यंत कमी स्वरूपात,उदा. प्राचीन "अमिटोकॉन्ड्रियल" प्रोटोझोआमध्ये) नंतर, मायकोकॉन्ड्रिया असलेल्या काही युकेरियोट्समध्ये सायनोजीवाणू सारखे जीव देखील सामील झाले, ज्यामुळे एकपेशीय वनस्पती आणि वनस्पतींमध्ये क्लोरोप्लास्ट तयार होतात. याला प्राथमिक एंडोसॅम्बायोसिस म्हणतात
आकृतिबंध
जीवाणू आकार आणि आकारांची विस्तृत विविधता प्रदर्शित करतात, त्याला आकृतिबंध म्हणतात. जीवाणू पेशी युक्रियोटिक पेशींच्या आकाराच्या दहाव्या आकाराच्या असतात आणि सामान्यत: 0.5-5.0 मायक्रोमेटर्स असतात.तथापि, काही प्रजाती विनाअनुदानित डोळ्यास दृश्यमान असतात. उदाहरणार्थ,थिओमार्गरिटा नामिबिनेसिस अर्ध्या मिलीमीटरपर्यंत लांब आहे आणि एप्युलोपिसियम फिशेलोनी 0.7 मिमी पर्यंत पोहोचते. सर्वात लहान जीवाणूंमध्ये मायकोप्लाज्मा या जातीचे सदस्य आहेत, जे फक्त 0.3 मायक्रोमेटर्स मोजतात, जे सर्वात मोठ्या विषाणूसारखे छोटे असतात. थिओमार्गरिटा नामिबिनेसिस अर्ध्या मिलीमीटरपर्यंत लांब आहे आणि एप्युलोपिसियम फिशेलोनी 0.7 मिमी पर्यंत पोहोचते. सर्वात लहान जीवाणूंमध्ये मायकोप्लाज्मा या जातीचे सदस्य आहेत, जे फक्त 0.3 मायक्रोमेटर्स मोजतात, जे सर्वात मोठ्या व्हायरससारखे छोटे असतात.काही जीवाणू आणखी लहान असू शकतात परंतु या अतीसूक्ष्मजीवाणूचा चांगला अभ्यास केला जात नाही.
बहुतेक जीवाणू प्रजाती एकतर गोलाकार असतात, ज्याला कोकी म्हणतात.(गाणे. कोकस, ग्रीक कोकोकोस, धान्य, बी पासून) किंवा दांडे-आकाराचे, ज्याला बॅसिलि म्हणतात.(गाणे. सूक्ष्म जंतू, लॅटिन बॅक्युलस, काठी पासून).काही जीवाणू, ज्याला व्हिब्रिओ म्हणतात, किंचित वक्र दांडे  किंवा स्वल्पविरामाच्या आकाराचे असतात; इतरांना आवर्त -आकाराचे, स्पिरिला म्हणतात किंवा कडकपणे गुंडाळले जाऊ शकते, ज्याला स्पिरोकाइट्स म्हणतात.तारे-आकाराच्या जीवाणूसारख्या इतर अनेक असामान्य आकारांचे वर्णन केले गेले आहे..या विविध प्रकारचे आकार जीवाणू च्या  पेशीची भिंत आणि पेशीकंकालनाद्वारे निर्धारित केले जातात आणि हे महत्त्वाचे आहे कारण ते पोषक घटकांच्या पृष्ठभागावर, पृष्ठभागाशी जोडण्यासाठी, द्रव्यांमधून पोहणे आणि भक्षकांपासून बचाव करण्याच्या जीवाणूंच्या क्षमतेवर परिणाम करू शकतो.
बऱ्याच जिवाणू प्रजाती फक्त एक पेशी म्हणून अस्तित्वात असतात, तर इतर वैशिष्ट्यपूर्ण नमुन्यांमध्ये संबद्ध असतात:
नेझेरिया डिप्लोइड (जोड्या), स्ट्रेप्टोकोकस स्वरूपाच्या साखळया आणि स्टेफिलोकोकस गट एकत्रित करून "घडच्या द्राक्षे" समूहात बनतात.जीवाणू गट अशा एक्टिनोबॅक्टेरियाची  वाढवलेला तंतु ,मायक्सोबॅक्टेरियाच्या एकूणात, आणि यापासून अनेक प्रतिजैविके मिळतात क्लिष्ट  हायफाइ म्हणून मोठ्या पेशी असणारे संरचना, तयार करू शकता.या बहुपेशीसारखा संरचना बहुतेक वेळा केवळ विशिष्ट परिस्थितीतच दिसतात. उदाहरणार्थ, अमीनो  आम्ल्  जाहीर तेव्हा मायक्सोबॅक्टेरिया आसपासच्या पेशी सदस्यांनी गणपूर्ती संवेदना, एकमेकांना दिशेने स्थलांतर, आणि लांब ५00 मायक्रोमेटर्स  पर्यंत फळ  संस्था तयार करण्यासाठी एकूण म्हणून ओळखणारे एक प्रक्रिया शोधण्यात आणि अंदाजे १,00,000 जिवाणू पेशी असलेले. या फलदार शरीरात, जीवाणू स्वतंत्र कार्य करतात; उदाहरणार्थ, दहापैकी जवळजवळ एक पेशी फळ देणाऱ्या  शरीराच्या शिखरावर स्थलांतर करते आणि मायक्सोस्पोर नावाच्या विशिष्ट सुप्त अवस्थेत फरक करते, जे कोरडे व इतर प्रतिकूल पर्यावरणीय परिस्थितीस प्रतिरोधक असते.
जीवाणू बहुधा पृष्ठभागावर चिकटून राहतात आणि जीवआवरण नावाची दाट एकत्रीकरण तयार करतात आणि मोठ्या आकारांची रचना  सूक्ष्मजीव बुडविले  म्हणून ओळखले जातात. या जीवआवरण आणि बुडविले खोली मध्ये अर्धा मीटर पर्यंत जाडी काही मायक्रोमीटर पासून असु शकतात, आणि जीवाणू, विरोधक  आणि आर्केआ अनेक प्रजाती असू शकते. जीवआवरणमध्ये राहणारे जीवाणू  पेशी आणि बाह्य पेशीय  घटकांची जटिल व्यवस्था दर्शवितात, सूक्ष्मवसाहती  सारख्या दुय्यम संरचना तयार करतात, ज्याद्वारे पोषक द्रव्यांचे अधिक चांगले प्रसार सक्षम करण्यासाठी चॅनेलचे नेटवर्क असतात. नैसर्गिक वातावरणात, जसे की माती किंवा वनस्पतींच्या पृष्ठभागावर, बहुतेक जीवाणू जीवआवरणच्या पृष्ठभागावर बांधलेले असतात. जीवआवरण औषधामध्ये देखील महत्त्वपूर्ण आहेत, कारण या रचना बहुतेक वेळेस तीव्र जीवाणूच्या संसर्गाच्या वेळी किंवा प्रत्यारोपित वैद्यकीय उपकरणांच्या संसर्गामध्ये असतात आणि जीवआवरणमध्ये संरक्षित जीवाणू वैयक्तिक पृथक्करण केलेल्या जीवाणूंपेक्षा जास्त मारणे कठीण असतात.
पेशीच्या अंतर्भागाची  रचना
जीवाणूच्या पेशीभोवती पेशी आवरण  असते, जी प्रामुख्याने फॉस्फोलिपिड्स बनविली जाते. हा  पडदा पेशीची सामग्री बंद करतो  आणि पेशीमध्ये पोषणद्रव्ये, प्रथिने आणि साइटोप्लाझमच्या इतर आवश्यक घटकांना ठेवण्यासाठी अडथळा म्हणून काम करते. सुकेन्द्रिक पेशींच्या विपरीत, जीवाणूंमध्ये सहसा त्यांच्या साइटोप्लाझममध्ये नाभिक, कोशिके, क्लोरोप्लास्ट्स आणि सुकेन्द्रिक पेशींमध्ये उपस्थित असलेल्या इतर अंगक मोठ्या आवरण -बांधील रचनांचा अभाव असतो. तथापि, काही जीवाणूंमध्ये सायटोप्लाझममध्ये प्रथिने-बद्ध अंगक असतात जे कार्बॉक्सीसम सारख्या जीवाणूंच्या चयापचय घटकांना भाग करतात. याव्यतिरिक्त, पेशींमध्ये प्रथिने आणि केंद्रकाम्ल स्थानिकीकरण नियंत्रित करण्यासाठी आणि पेशीविभागाची प्रक्रिया व्यवस्थापित करण्यासाठी जीवाणूमध्ये बहु-घटक पेशीकंकाल असते.
ऊर्जा निर्मितीसारख्या बऱ्याच महत्त्वपूर्ण जीवरासायनिक प्रतिक्रियांचे पडदा ओलांडून एकाग्रता प्रवण उद्भवते आणि बॅटरीशी एकरूप संभाव्य भिन्नता निर्माण होते. जीवाणूमध्ये अंतर्गत पडदा सामान्य अभाव या प्रतिक्रिया, अशा विद्युतपरमाणू वाहतूक अर्थ पेशीच्या केंद्राभोवती असणारा जीवद्रवाचा भाग आणि पेशी किंवा पेशीसमूहाबाहेर दरम्यान पेशी पडदा ओलांडून येऊ दरम्यान आढळतात. तथापि, बऱ्याच प्रकाशसंश्लेषक जीवाणूंमध्ये द्रव पडदा अत्यंत दुमडलेला असतो आणि प्रकाश-एकत्रित पडद्याच्या थरांसह बहुतेक पेशी भरतो. या प्रकाश-संकलन संकुले, हिरव्या गंधक जीवाणूयात गुणसूत्र नावाची लिपिड-बंदिस्त रचना देखील तयार होऊ शकते.
जीवाणूमध्ये पडदा-बांधील केंद्रक नसते आणि त्यांची जनुकीय विशेषतः पेशीकेंद्रकाभ नावाच्या अनियमित आकाराच्या शरीरात जीवद्रवाचा स्थित डीएनएचा एकल परिपत्रक जीवाणू गुणसूत्र असते. पेशीकेंद्रकाभ त्याच्याशी संबंधित प्रथिने आणि आरएनएसह गुणसूत्र असते. इतर सर्व जीवांप्रमाणे, जीवाणूमध्ये प्रथिने तयार करण्यासाठी राइबोसोम असतात, परंतु जीवाणू यातील राइबोसोमची रचना सुकेन्द्रिक आणि आर्केआपेक्षा वेगळी असते.