cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
आल्फ्रेड मार
मार,आल्फ्रेड वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अंकुशविहीर
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
धनगोपाल मुकर्जी
धनगोपाल मुकर्जी ( बंगाली : ধন গোপাল মুখোপাধ্যায়, धनगोपाल मुखोपाध्याय) ( ०६ जुलै, १८९०,  - १४ जुलै, १९३६) हे अमेरिकेतील 'बुद्बधिवादी साहित्यिक (man of letters) हा बहुमान मिळविणारे आणि अमेरिकेतील प्रतिष्ठेचा समजला जाणारा Newbery Medal पुरस्कार मिळविणारे पहिले यशस्वी भारतीय लेखक होते. हा पुरस्कार त्यांना १९२८ साली मिळाला.
मराठीतील अनुवाद
धनगोपाल मुकर्जी यांच्या Gay Neck: The Story of a Pigeon ह्या कादंबरीचा अनुवाद मराठीतील ज्येष्ठ साहित्यक भानू शिरधनकर यांनी 'चित्रकंठ' या नावाने केला आहे.
संदर्भ
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शुक्रवारची नमाज
(शुक्रवार की नमाज़) शुक्रवारची प्रार्थना, अरबी: اَلَاة لْجُمُعَة, अलात अल-जुमुआ, उर्दू: نماز معہ)
इस्लाम मध्ये, प्रत्येक शुक्रवारी (शुक्रवारी) विश्वासू मुस्लिमांकडून शुक्रवारची नमाज अदा केली जाते. मुस्लीम लोक दिवसातून ५ वेळा नमाज अदा करतात पण जुम्माला दुपारच्या नमाजऐवजी ते जुम्माची नमाज अदा करतात.
ग्रुपमध्ये किती जण वाचू शकतात?
जुम्माची नमाज फक्त गटातच अदा केली जाऊ शकते, सुन्नी मुस्लिमांनी नमाज अदा करणाऱ्याशिवाय तीन प्रार्थना केल्या पाहिजेत आणि शिया मुस्लिमांनी जुम्माच्या नमाजात सात नमाज पढल्या पाहिजेत. जर कोणतीही सक्ती नसेल तर जास्त संख्या चांगली मानली जाते.
कुराण मध्ये
कुराण मध्ये जुमाच्या नमाजसाठी खरेदी-विक्री करा, म्हणजेच सांसारिक व्यस्तता सोडा असे सांगितले आहे.
बुखारीच्या हदीसनुसार, या दिवशी शुक्रवारच्या नमाजसाठी अधिक स्वच्छतेची काळजी घेणे आणि खुत्बा (भाषण) ऐकणे आवश्यक आहे.
सुरा जुमुआ मदीना येथे अवतरली होती आणि त्यात अकरा (11) श्लोक आहेत
जे काही स्वर्गात आहे आणि जे काही पृथ्वीवर आहे (सर्व काही) ईश्वराचे गौरव प्रतिबिंबित करते, जो (खरा) पाक जात गालिबचा राजा आहे (शहाणा) (1)
तोच तो आहे ज्याने अज्ञानी लोकांमधून एक मेसेंजर (मुहम्मद) पाठवला, जो त्यांच्यापुढे त्याच्या आयत वाचतो आणि त्यांना शुद्ध करतो आणि त्यांना पुस्तक आणि शहाणपण शिकवतो, जरी त्यापूर्वी हे लोक (खोटे बोलत) होते (२)
आणि त्यांच्यापैकी ज्यांनी त्याला अद्याप भेटले नाही त्यांच्याकडे (पाठवले) आणि तो ज्ञानी आहे (3)
तो देवाचा फजल आहे, तो म्हणतो आणि देव महान फजल (आणि कर्म)चा स्वामी आहे (4)
ज्यांच्यावर तौरात बनवली गेली, त्यांनी ती उचलली नाही, त्यांचे उदाहरण गाढवासारखे आहे, ज्यावर मोठमोठी पुस्तके लादलेली आहेत, ज्यांनी देवाच्या वचनांना नाकारले आणि देव अत्याचारी आहे त्यांच्यासाठी किती वाईट उदाहरण घेत नाही? लोक त्यांच्या गंतव्यस्थानी (5)
(हे मेसेंजर) तुम्ही म्हणता, हे यहूदी, जर तुम्हाला असे वाटते की तुम्ही देवाचे मित्र आहात आणि लोकांचे नाही, तर तुम्ही (तुमच्या दाव्यात) खरे असाल तर मृत्यूची इच्छा करा (6)
आणि हे लोक त्यांनी पूर्वी केलेल्या गोष्टींमुळे कधीही आज्ञापालन करणार नाहीत आणि देव दुष्टांना ओळखतो (7)
(हे दूत) तुम्ही म्हणता की, ज्या मृत्यूपासून तुम्ही पळत आहात तो मृत्यू तुमच्यासमोर अवश्य येईल, मग तुम्ही गुप्त आणि जाणणाऱ्या (देवाकडे) परत जाल, मग तुम्ही जे काही करत होता, तो तुम्हाला सांगेल (8)
आणि (त्यांची अवस्था अशी आहे की) जेव्हा हे लोक एखादा व्यवहार किंवा तमाशा विकताना पाहतात, तेव्हा ते त्याच्याकडे वळतात आणि तुम्हाला उभे सोडतात (हे मेसेंजर) तुम्ही म्हणता की जे काही देवाकडे आहे ते तमाशा आणि व्यवहारापेक्षा खूप चांगले आहे. देव सर्वोत्तम दाता आहे (11)
सुरा जुमुआ संपली
खुत्बा जुमा
हदीस बुखारीनुसार, शुक्रवारची नमाज आणि खुत्बे (भाषण) दरम्यान, प्रार्थना (प्रार्थना) स्वीकारण्याची वेळ देखील असते.
जुमा प्रार्थनेचे प्रसिद्ध तथ्य
मुस्लिमांमध्ये हे सर्वश्रुत आहे की शुक्रवारच्या प्रार्थनेने शेवटच्या आठवड्यातील पापांची क्षमा केली जाते आणि शुक्रवारच्या एका प्रार्थनेने 40 नमाजांच्या बरोबरीचे बक्षीस (पुन्हा) मिळते.
संदर्भ
वर्ग:नमाज वर्ग:इस्लाम धर्म
मॅक्स बॉर्न
(११ डिसेंबर, १८८२ – ५ जानेवारी, १९७०) हे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते जर्मन शास्त्रज्ञ व गणितज्ञ होते.
जीवन
मॅक्स बॉर्न यांचा जन्म ११ डिसेंबर, १८८२ रोजी ब्रेस्लॉ (आताचे व्रोत्सवाफ) येथील एका यहुदी कुटुंबात झाला. गुस्ताव बॉर्न हे त्यांचे वडील होते; तर मार्गारेट कॉफमन ही त्यांची आई होती. मॅक्स ४ वर्षांचा असताना २९ ऑगस्ट, १८८६ रोजी त्यांच्या आईचे निधन झाले. मॅक्सला कॅंथी (जन्म १८८४) नावाची एक बहीण होती; व वुल्फगॅन्ग नावाचा एक सावत्र भाऊ होता.
बाह्यदुवे
बॉर्न, मॅक्स बॉर्न, मॅक्स बॉर्न, मॅक्स वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
पिंपळवाडी
पिंपळवाडी हे महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील राहता तालुक्यातील गाव आहे.
लोकसंख्या
पिंपळवाडी गावची लोकसंख्या ४०३४ आहे. एकूण लोकसंख्येपैकी पुरुष २१२९ व महिला १९०५ आहेत.
अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह लोकसभा मतदारसंघ
अंदमान आणि निकोबार हा भारतातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
निवडणूक निकाल
२०१९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये कुलदीप राय शर्मा येथून भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसतर्फे निवडून गेले.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ *
शिळोणा
शिळोणा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
दिलवाडा मंदिर
दिलवाडा मंदिरे ही भारतातील राजस्थान राज्यामधील माउंट अबू या थंड हवेच्या ठिकाणी आहेत. ही एकूण पाच जैन मंदिरे भारतीय संगमरवरी कलाकुसरीची अत्युत्कृष्ट उदाहरणे आहेत. सर्व मंदिरांत आदिनाथांपासून ते महावीरांपर्यंतच्या जैन तीर्थंकरांच्या मूर्ती आहेत. जैन स्थापत्याचा एक सुंदर अविष्कार म्हणजे दिलवाडा येथील मंदिरे होत. अकराव्या बाराव्या शतकामध्ये निर्माण करण्यात आलेल्या या मंदिरांना स्थापत्याच्या दृष्टीने विशेष महत्त्व आहे. पर्यटनाच्या दृष्टीने या मंदिराला एक विशेष महत्त्व प्राप्त झालेले आहे जैन धर्मीयांच्या दृष्टीने हे एक महत्त्वाचे स्थान आहे
मंदिरे बाहेरून पाहिल्यास अतिशय सामान्य वाटतात. कदाचित शतकानुशतके ऊन पाऊस झेलल्यामुळे तसे झाले असावे. परंतु मंदिरांत प्रवेश केल्यावर त्यांतली कलाकुसर पाहून माणूस दिपून जातो. दिलवाडाची ही मंदिरे ११ व्या ते १२ व्या शतकात गुजरातच्या सोळंकी राजकर्त्यांनी बांधली. अकराव्या बाराव्या शतकामध्ये निर्माण करण्यात आलेल्या या मंदिराची वैशिष्ट्ये स्थापत्यशास्त्राच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण आहेत जैन मंदिरांमध्ये महत्त्वपूर्ण मानले जाणारे हे मंदिर आहे जेनी स्थापत्याची वैशिष्ट्ये येथे दिसून येतात
ताजमहालच्या संगमरवरी बांधकामाशी तुलना करता, ताजमहालची वास्तू म्हणून भव्यता आहे, तर दिलवाडाची मंदिरे संगमरवरावरील अतिशय बारीक कलाकुसरीत वैशिष्ट्यपूर्ण ठरतात.
वर्ग:भारतामधील जैन मंदिरे
आसू
गावाचे स्थान
आसू गाव महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्याच्या ईशान्येकडील एक गाव आहे. या गावाच्या तिन्ही बाजूंना नीरा नदीने वळसा दिलेला आहे. नदीपलीकडे शेजारी सोनगाव आहे. या दोन्ही गावांमध्ये नीरा-कऱ्हा नद्यांचा संगम आहे. गावात काळभैरवनाथाचे देऊळ आहे. या देवाच्या नावाने अक्षय्य तृतीयेनंतर तीन दिवसांनी गावात जत्रा भरते.
लोकसंख्या
आसू हे गाव फलटण तालुक्यातील शेवटच गाव आहे .गावामध्ये जवळपास ११८१ कुटुंब राहतात. २०११ च्या जनगणनेनुसार गावची लोकसंख्या ५८७६  आहे. ५८७६ पैकी ३०५१ पुरुष आणि २८२५ स्त्रियांची संख्या आहे. ० ते ६ वयोगटातील ७२६ मुल/मुली आहेत.० ते ६ वयोगटातील मुलांची संख्या एकूण लोकसंखेच्या १२.३६% आहे. गावामध्ये जवळपास सर्व जाती धर्माचे लोक राहतात. गावचा मुख्य व्यवसाय शेती आहे.
वर्ग:फलटण तालुक्यातील गावे
२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम हा एफ.आय.ए. फॉर्म्युला वन शर्यतीचा ६१वा हंगाम होता. ह्या हंगामामध्ये १९ शर्यती खेळवल्या गेल्या ज्यात १२ संघांच्या एकूण २७ चालकांनी सहभाग घेतला. १४ मार्च २०१० रोजी मनामामध्ये पहिली तर १४ नोव्हेंबर रोजी अबु धाबीमध्ये अखेरची शर्यत खेळवली गेली..
संघ आणि चालक
२०१० फॉर्म्युला वन हंगामात एकुन १२ संघांनी भाग घेतला. खालील यादीत २०१० हंगामात भाग घेतेलेल्या सर्व संघ व संघांच्या चालकांची माहिती आहे. चालकांचे क्रमांक फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २०१० हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहेत. सर्व संघाची माहिती सुद्धा फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २०१० हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहे. काही ऐतिहासिक रुढिंमुळे क्रमांक १३ कोणत्याही चालकाला दिले गेले नव्हते. . बी.एम.डब्ल्यू. सौबर एफ१ आणि टोयोटा रेसिंगच्या माघारामुळे या हंगामात फक्त ४ इंजिन निर्माते बाकी राहीले होते, जे माग्च्या ३० वर्षातील सर्वात कमी अकडा होता.
गुण प्रणाली
खालिल रचना वापरून प्रत्येक शर्यतीत पहिल्या दहा वर्गीकृत चालकांना असे गुण दिले जातात:
पूर्ण गुण प्रदान करण्यासाठी, शर्यत विजेत्याने नियोजित शर्यतीच्या किमान अंतराच्या ७५% पूर्ण करणे आवश्यक आहे. शर्यत विजेत्याने शर्यतीच्या ७५% पेक्षा कमी अंतर पूर्ण केल्यास, जर किमान दोन पूर्ण फेऱ्या असतील तर त्याला १/२ गुण प्रदान करण्यात येतील. शर्यतीच्या समारोपानंतर जर टाय झाल्यास, "काऊंट-बॅक" प्रणालीचा वापर करून टायब्रेकर करण्यात येतो, ज्या मध्ये चालकाच्या सर्वात उत्तम निकाल लक्षात घेउन, गुण दिले जातात.
चालक
† चालकाने ग्रांप्री पूर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले.
कारनिर्माते
† चालकाने ग्रांप्री पूर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले..
बाह्य दुवे
वर्ग:फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
इ.स. ९३२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९३२ वर्ग:इ.स.च्या ९३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
२०१८ इंडियन प्रीमियर लीग
२०१८ इंडियन प्रीमियर लीग किंवा आयपीएल ११ ही इंडियन प्रीमियर लीगचा अकरावा हंगाम आहे. ही क्रिकेट स्पर्धा ७ एप्रिल ते २७ मे दरम्यान खेळली जाईल. या स्पर्धेत २०१७ च्या हंगामाप्रमाणे आठ संघ खेळतील. २०१७मधील रायझिंग पुणे सुपरजायंट्स आणि गुजरात लायन्सच्या ऐवजी चेन्नई सुपर किंग्स आणि राजस्थान रॉयल्स हे संघ खेळतील. रॉयल्स आणि सुपर किंग्स संघांवर २०१६ आणि २०१७ च्या हंगामांत अवैध जुगारात आणि मॅच फिक्सिंगमध्ये भाग घेतल्याबद्दल बंदी घालण्यात आलेली होती. या स्पर्धेचे दूरचित्रवाणीवरून २०१८-२०२३ हंगामाचे प्रसारण करण्यासाठी स्टार स्पोर्ट्सने १६३ अब्ज ४७ कोटी ५० लाख रुपये बीसीसीआयला दिले आहेत.
या स्पर्धेसाठी खेळाडूंचा लिलाव २७ जानेवारी, २०१८ रोजी झाला.
मैदाने
या स्पर्धेतील सामने नऊ मैदानांवर खेळले जातील. प्रत्येक संघ आपल्या घरच्या मैदानावर सात व पाहुणा म्हणून उरलेले सात सामने खेळेल. किंग्स XI पंजाब आपल्या घरच्या मैदानावर मोहाली येथे चार आणि इंदूर येथे तीन सामने खेळेल. स्पर्धेचा पहिला आणि अंतिम सामना मुंबईमध्ये वानखेडे स्टेडियम येथे होईल.
परदेशी खेळाडूंची सुची
अफगाणिस्तान * 🇦🇫 रशीद खान * 🇦🇫 मुजीब उर रहमान
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग
युनायटेड किंग्डमचा तिसरा चार्ल्स
चार्ल्स तिसरा (आधीचे नाव चार्ल्स फिलिप आर्थर जॉर्ज (Prince Charles Philip Arthur George of Wales;) (नोव्हेंबर १४, इ.स. १९४८ - हयात) हा युनायटेड किंग्डमचा राजा आहे. हा राणी एलिझाबेथचा सर्वात मोठा मुलगा होय.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडचे राज्यकर्ते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१० फिफा विश्वचषक गट ड
सर्व वेळा स्थानिक (यूटीसी+२)
संदर्भ व नोंदी
गट ड
सन मराठी
सन मराठी ही सन टीव्ही नेटवर्कच्या मालकीचे मराठी भाषेतील मोफत प्रसारण असणारी दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीचे प्रथम प्रसारण १७ ऑक्टोबर २०२१ रोजी करण्यात आले. सन मराठी ही सनची अदक्षिण भारतीय बाजारपेठेतील दुसरी आणि पश्चिम भारतीय मार्केटमधील पहिली वाहिनी आहे. या वाहिनीचे घोषवाक्य "सोहळा नात्यांचा" असे आहे. महिन्यांच्या प्रत्येक रविवारी सन मराठी महाएपिसोड प्रसारित केले जातात.
बाह्य दुवे
सन मराठीचे अधिकृत संकेतस्थळ
वॉल्थर बोथ
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
बाह्यदुवे
बोथ, वॉल्थर बोथ, वॉल्थर वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५७ मधील मृत्यू
जिल्हा विभाजन
ब्रिटिशांच्या काळात दक्षिणी हिंदु्स्थानात एकूण ३० मराठीभाषिक जिल्हे होते. त्यांतले कारवार आणि बेळगाव हे सध्या कर्नाटकात आहेत. उरलेल्या जिल्ह्यांचे विभाजन करून आता बरेच नवे जिल्हे झाले आहेत.
रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून सिंधुदुर्ग जिल्हा वेगळा केला - १ मे १९८१ औरंगाबाद जिल्ह्यातून जालना जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१
उस्मानाबाद मधून लातूर वेगळा केला – १६ ऑगस्ट १९८२
चंद्रपूर मधून गडचिरोली वेगळा केला – २६ ऑगस्ट १९८२
बृहमुंबई जिल्ह्यातून मुंबई उपनगर जिल्हा वेगळा केला – ४ ऑक्टोंबर १९९०
अकोला जिल्ह्यातून वाशीम वेगळा केला – १ जुलै १९९८
धुळे जिल्ह्यातुन नंदुरबार वेगळा केला – १ जुलै १९९८
परभणी जिल्ह्यातून हिंगोलीची निर्मिती केली – १ मे १९९९
भंडारा जिल्ह्यातून गोंदियाची निर्मिती केली – १ मे १९९९
ठाणे जिल्ह्यातून पालघरची निर्मिती झाली -१ ऑगस्ट २०१४
काही जिल्ह्यांची नावे बदलली आहेत.
संदर्भ
वर्ग:जिल्हा
गांगणगाव
गांगणगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर पुढे आंबेसरीनाका बसथांब्यानंतर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव २१ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ५६१ कुटुंबे राहतात. एकूण ३२२४ लोकसंख्येपैकी १५३८ पुरुष तर १६८६ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ४६.२० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ५७.८६ आहे तर स्त्री साक्षरता ३५.८१ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ५२५ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १६.२८ टक्के आहे. आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.
इ.स. ९३३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९३३ वर्ग:इ.स.च्या ९३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
गांगणगाव
जवळपासची गावे
पारडी, ब्राह्मणवाडी, बहारे,घाडणे, जिनगाव, बोडगाव,नागझरी, तालोठे, पुंजावे, सासवंद, चिंचाळे ही जवळपासची गावे आहेत.गांगणगाव ग्रामपंचायतीमध्ये गांगणगाव आणि जिनगाव ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
अच्युत बळवंत कोल्हटकर
(जन्म : वाई, ऑगस्ट १, १८७९; - १५ जून, १९३१), मूळ नाव - अच्युत वामन कोल्हटकर -  हे मराठी पत्रकार होते. ते 'संदेश' वृत्तपत्राचे संस्थापक-संपादक होते. त्यांचे वडील वामनराव कोल्हटकर हे एक वकील आणि नेमस्तपक्षीय सुधारक नेते होते. अच्युतरावांचे पालनपोषण त्यांचे चुलते बळवंतराव ह्यांनी केल्यामुळे अच्युतराव त्यांचे नाव लावीत.
शिक्षण आणि राजकारण
बी.ए.एल्एल.बी. पर्यंत शिक्षण घेतल्यानंतर कोल्हटकरांनी सातारा आणि नागपूर येथे अनुक्रमे शिक्षक व वकील म्हणून काम केले. १९०७ मध्ये देशसेवक ह्या पत्राचे संपादक होऊन जहाल राष्ट्रवादी राजकारणात त्यांनी प्रवेश केला. त्याबरोबरच त्यांची अनेक चढउतारांनी भरलेली राजकीय आणि वृत्तपत्री कारकीर्द सुरू झाली. ह्या कारकीर्दीत १९०८ मध्ये लोकमान्य टिळकांच्या राजकारणाचा जहाल भाषेत पुरस्कार केल्याबद्दल आणि १९३० मध्ये गांधींच्या सविनय कायदेभंगाच्या चळवळीत भाग घेतल्याबद्दल त्यांना कारावास भोगावा लागला.
‘संदेश’ची स्थापना
अच्युत बळवंत कोल्हटकरांनी १९१५ साली काढलेल्या संदेश ह्या पत्राने मराठी वृत्तपत्रसृष्टीचा गंभीर चेहरामोहराच बदलून टाकला. भावनेला आवाहन करणारे, तसेच कल्पकतेने आणि विनोदाने प्रतिपक्षाची भंबेरी उडवून टाकणारे अग्रलेख, ‘संदेशचा अहेर’, ‘बेटा गुलाबच्या कानगोष्टी’, ‘चहा, चिवडा, चिरूट’, ‘संदेश दरबारचा पदवीदान समारंभ’ इ. चटकदार सदरे, चित्तवेधक, बातम्या, आकर्षक मथळे ह्यांमुळे मराठी वृत्तपत्रीय लेखनात बहुरंगीपणा आला व ते जनसामान्यांपर्यंत पोहोचले. त्यांनी चालू केलेल्या मेसेज (१९१७) ह्या इंग्रजी वृत्तपत्राचा मात्र जम बसला नाही. संदेश लोकप्रियतेच्या शिखरावर असतानाच सरकारी अवकृपेस बळी पडले आणि बंद झाले
अन्य वृत्तपत्रे आणि मासिके
‘संदेश’ बंद पडल्यावर कोल्हटकरांनी संजय, चाबूक, चाबूकस्वार ह्यांसारखी अनेक पत्रे काढली. मुंबईच्या प्रभात वृत्तपत्राच्या संपादक मंडळातही ते होते.पटवर्धन व तुळजापूरकर ह्यांच्या साहाय्याने त्यांनी श्रुतिबोध (१९१२) आणि उषा (१९१३) ही मासिके चालविली. ‘सौ. वत्सलावहिनी यांचे प्रसिद्ध व अप्रसिद्ध लेख’ (१९१५), ‘चोरी कशी करावी? ’(१९२५), ‘अच्युतराव कोल्हटकर स्मारक ग्रंथ’ आदी पुस्तकांतून त्यांचे निवडक लिखाण संकलित झालेले आहे.
कोल्हटकरांचे गाजलेले लेख
लोकमान्य टिळकांवरील मृत्युलेख, ‘मराठी काव्याची प्रभात’, ‘शेवटची वेल सुकली’, ‘दोन तात्या’, ‘पुणेरी जोडे’, ‘माधवाश्रमात शिवाजी’ ह्यांसारखे त्यांचे वेचक लेख वृत्तपत्रीय मराठी साहित्याची भूषणे आहेत.
नाटके आणि कादंबऱ्या
अ.ब. कोल्हटकरांनी स्वामी विवेकानंद, नारिंगी निशाण (१९१७) व संगीत मस्तानी (१९२६) यांसारखी नाटकेही लिहिली. स्वतःची नाटक कंपनी काढून काही नाटकांतून भूमिका केल्या. काही कादंबऱ्या लिहिल्या, तथापि ‘संदेशकार’ हीच त्यांची जनमानसात विशेष रूढ झालेली प्रतिमा होती. .
सन्मान
अच्युत बळवंत कोल्हटकर यांचे नाव मुंबई-गिरगावातील एका रस्त्याला दिले आहे.
वर्ग:मराठी पत्रकार वर्ग:मराठी संपादक वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३१ मधील मृत्यू
दादरा आणि नगर-हवेली लोकसभा मतदारसंघ
दादरा आणि नगर-हवेली हा भारतातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
येथून १५व्या आणि १६व्या लोकसभेत भाजप या पक्षाचे नटूभाई पटेल तर ६व्या ते १४व्या आणि १७व्या लोकसभेत मोहनभाई डेलकर हे निवडून गेले.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:दादरा आणि नगर-हवेलीमधील लोकसभा मतदारसंघ
शिवाजीनगर (पुसद)
शिवाजीनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
उपरिचर
उपरिचर हा कुरुवंशीय राजा होता. कुरुवंशातील सुधन्वन् राजाच्या वंशशाखेतील कृतयज्ञ राजाचा हा पुत्र होता. याचे मूळ नाव वसु होते, परंतु इंद्राने भेट दिलेल्या दिव्य विमानातून हा भ्रमण करू लागल्याने यास उपरिचर या उपाधीने ओळखले जाऊ लागले. इंद्राच्या निर्देशावरून याने यादवांकडून चेदी देश जिंकून घेतला. याला गिरिका नावाची एक पत्नी होती.
तपस्या
उपरिचराने दीर्घ काळ तपस्या करून इंद्राला प्रसन्न करून घेतले. प्रसन्न झालेल्या इंद्राने त्याला आपला मित्र मानले आणि एक दिव्य विमान, तसेच कधीही न सुकणाऱ्या फुलांची वैजयंतीमाला त्यास भेट म्हणून दिली. वैजयंतीमालेच्या योगाने युद्धामध्ये तू कायम अवध्य राहशील, असा वरही इंद्राने त्याला दिला. इंद्राचा मित्र असल्यामुळे त्याला "इंद्रसख", तसेच इंद्राने दिलेल्या वैजयंतीमालेमुळे त्याला "इंद्रमालिन्" अशा उपाध्यांनीही ओळखले जाऊ लागले.
मत्यराज आणि मत्स्यगंधेचा जन्म
एकदा पत्नी गिरिकेच्या ऋतुप्राप्तीच्या दिवशी पितरांच्या आज्ञेमुळे उपरिचरास मृगयेसाठी वनात जावे लागले. शिकारीसाठी वनात गेला असताना गिरिकेच्या आठवणीने उत्तेजित होऊन त्याचे रेत सांडले. ते रेत एका द्रोणात भरून आपल्या पत्नीकडे, म्हणजे गिरिकेकडे, घेऊन जाण्यासाठी त्याने एका श्येन पक्ष्यास पाठवले. उपरिचराने पाठवलेल्या ससाण्याची वाटेत अन्य एका ससाण्याशी झटापट झाली आणि त्या झटापटीत द्रोणातील रेत यमुनेच्या पात्रात पडले. ते रेत पूर्वजन्मी अद्रिका नामक अप्सरा असणाऱ्या मासोळीने गिळले. कालौघात ती मासोळी एका धीवरास सापडली. धीवराने जेव्हा त्या मासोळीचे दोन तुकडे केले, तेव्हा तिच्या पोटातून एक मुलगा आणि एक मुलगी बाहेर पडले. धीवराने त्या दोन्ही मुलांना राजाच्या, म्हणजे उपरिचराच्या, पायी घातले. उपरिचर राजाने मुलाचा "मत्स्य" या नावाने स्वीकार केला, तर मुलगी धीवराला देऊन तिचा सांभाळ करण्याची आज्ञा केली. धीवराला दिलेली ही मुलगी पुढे मत्स्यगंधा ऊर्फ सत्यवती नावाने प्रख्यात झाली, जिच्या पोटी पुढे व्यास पाराशराचा जन्म झाला.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती वर्ग:कुरु कुळ
चंदिगढ लोकसभा मतदारसंघ
चंदिगढ हा भारतातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
हे सुद्धा पहा
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:चंदिगढमधील लोकसभा मतदारसंघ
कुरु
कुरु हा अयोध्येचा राजा संवरण आणि सूर्यकन्या तपती यांचा पुत्र होता. हा पौराणिक काळात सुविख्यात असलेल्या कुरुवंशाचा संस्थापक मानला जातो.
कुरु :- अर्थ बीमार मस्तिक
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती वर्ग:कुरु कुळ
चापडी (अक्कलकुवा)
चापडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
वर्तनशास्त्र
वर्ग:समाजशास्त्र वर्ग:रिकामी पाने
कुरु (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
इ.स. ९३४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९३४ वर्ग:इ.स.च्या ९३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
सॅम्युएल मॉरिस
मॉरिस,सॅम्युएल वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साहित्यातील नोबेल पारितोषिक
१९१३ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक रविंद्रनाथ टागोरांना देण्यात आले होते. आजतागायत भारतीय साहित्यिकाला मिळालेले हे एकमेव नोबेल आहे.
ह्या पुरस्काराचे वितरण दरवर्षी १० डिसेंबर रोजी स्टॉकहोम शहरात केले जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:नोबेल पारितोषिक वर्ग:साहित्य *
नारायण सुर्वे
नारायण गंगाराम सुर्वे (जन्म : १५ ऑक्टोबर १९२६; - १६ ऑगस्ट २०१० ) हे मराठी भाषेतील कवी होते. साहित्य क्षेत्रातील योगदानासाठी यांना इ.स. १९९८चा पद्मश्री पुरस्कार देण्यात आला.
नारायण सुर्वे यांच्यावरती मार्क्सवादी विचाराचा पगडा होता ,आपल्या लेखणीतून त्यांनी समाज परिवर्तनाची कवने लिहिली.
जीवन
१९२६-२७ मध्ये मुंबईतील चिंचपोकळीतील एका कापडगिरणीसमोर रस्त्यावरचा एक अनाथ जीव गंगाराम सुर्वे या मुंबईच्या इंडिया वुलन मिलमध्ये साचेवाला म्हणून काम मरणाऱ्या गिरणी कामगाराने उचलून घरात आणला. त्याच गिरणीत बाईंडिंग खात्यात काम करणाऱ्या गिरणी कामगार काशीबाई सुर्वे यांनी या "बाळगलेल्या पोराला' स्वतःच्या मुलासारखे प्रेम दिले आणि "नारायण गंगाराम सुर्वे' हे नावही दिले. परळच्या बोगद्याच्या चाळीत ते वाढले. कमालीचे दारिद्ऱ्य, अपरंपार काबाडकष्ट आणि जगण्यासाठी केलेला संघर्ष यांतून नारायण सुर्वे यांचे आयुष्य चांगलेच शेकून निघाले. घरात अठराविश्वे दारिद्र्य असतानाही या नारायणाला चार अक्षरे लिहिता-वाचता यावीत म्हणून दादर, अप्पर माहीम मराठी महापालिका शाळेत घातले. हे दांपत्य मुळचे कोकणातील हेताचीवाडी(भुईबावडा) येथील होते. त्यांनी नारायणास मराठी चौथीपर्यंत शिक्षण दिले. पुढील शिक्षण नारायण सुर्वे यांनी स्वतःच्या हिमतीवर पूर्ण केले.नारायण सुर्वे १९३६ मध्ये चौथी इयत्ता उत्तीर्ण झाले आणि गंगाराम सुर्वे गिरणीतून निवृत्त झाले. निवृत्तीनंतर मुंबई सोडून ते कोकणात गावी निघून गेले. गावी जाताना त्यांनी नारायणाच्या हातावर दहा रुपये ठेवले आणि समोर मुंबईचा विशाल सागर.
मग भाकरीचा चतकोर चंद्र मिळविण्यासाठी नारायण सुर्वे एका सिंधी कुटुंबात घरगडी, हॉटेलात कपबशा विसळणारा पोऱ्या, कुणाचे कुत्रे-कुणाचे मूल सांभाळणारा हरकाम्या, दूध टाकणारा पोरगा, अशी कामे करीत वाढले. गोदरेजच्या एका कारखान्यात त्यांनी पत्रे उचलले, टाटा ऑइल मिलमध्ये हमाली केली. काही काळ गिरणीत धागाही धरला. बॉबीन भरली. मुंबई महापालिकेच्या शाळेत शिपाई म्हणून नोकरी केली. आणि १९६१ मध्ये शिपायाचे शिक्षक झाले. महापालिकेच्या नायगाव नंबर एक शाळेत त्यांची शिक्षक म्हणून नोकरी सुरू झाली. ते तेव्हापासून गिरणगावचे "सुर्वे मास्तर' झाले.
"कधी दोन घेत, कधी दोन देत' आयुष्याची वाटचाल सुरू असतानाच जिंदगीच्या धगीवर शब्द शेकून घेत त्यांनी मराठी काव्यप्रांतात एक नवा सूर घुमवला. त्यांची पहिली कविता १९५८ मध्ये "नवयुग' मासिकात प्रसिद्ध झाली. "डोंगरी शेत माझं गं....' हे त्यांचे पहिले गाजलेले गीत. एचएमव्हीने त्याची ध्वनिफीत काढली..
गुजराण करण्यासाठी नारायण छोटेमोठे व्यवसाय करत असे. या काळात स्वतःच्या हिंमतीने तो लिहिण्या-वाचण्यास शिकला. इ.स. १९६२ साली त्यांनी लिहिलेल्या कवितांचा पहिला संग्रह - "ऐसा गा मी ब्रह्म" - प्रकाशित झाला.त्याला राज्य सरकारचा पुरस्कार मिळाला.
सुर्वे वाढले त्या चाळीतील सारेच जण साम्यवादी पक्षात होते. डावी चळवळ जोरात होती. ती चळवळ हा त्यांचा मोठा आधार बनली. सुर्व्यांच्या वैचारिक प्र वासाची ही सुरुवात होती. "माझ्या पहिल्या संपात मार्क्सआ मला असा भेटला,' असे सांगणाऱ्या सुर्व्यांची साम्यवादी, डाव्या विचारप्रणालीशी बांधिलकी आहे. कम्युनिस्ट चळवळीत ते "रेडगार्ड' बनले. या चळवळीतील एक कॉम्रेड तळेकर यांच्या भाचीवर त्यांचे प्रेम बसले. आई-बापाविना वाढलेल्या कृष्णा साळुंके हिच्याशी त्यांनी विवाह केला. आयुष्यातील कष्ट संपले नव्हते. खारजवळ एका झोपडपट्टीत त्यांनी संसार थाटला होता. मोठा मुलगा अवघा बावीस दिवसांचा असतानाच हे झोपडे तोडले गेले. आठ दिवस फुटपाथवरच संसार होता. या अनुभवातून आलेल्या कवितेला दैनंदिन जीवनातील कठोर वास्तवाशी, दैनंदिन संघर्षाशी जोडण्याचे क्रांतिकार्य श्री. सुर्वे यांनी केले आहे. जीवनात जे वास्तव अनुभवले, त्यांचे भांडवल करायचे नाही, अशी त्यांची वृत्ती होती. त्यामुळे ते अनेकांना आपले वाटतात. पदपथापासून विद्यापीठापर्यंत आणि कामगारांपासून ते बुद्धिनिष्ठ समीक्षकांपर्यंत त्यांच्या कवितांना रसिकमान्यता मिळाली. संत कबीरालाही त्याच्या आईने नदीकाठी सोडले. कबीर दोहे करायला लागला आणि मी कविता करायला...त्यालाही त्याची जात सांगता आली नाही अन् मलाही...असे सुर्वे म्हणत.
त्यानंतर सुर्वे यांचे कवितासंग्रह एकामागोमाग येत राहिले. गाजत रा हिले. "माझे विद्यापीठ', "जाहीरनामा', "पुन्हा एकदा कविता', "सनद' हे त्यांचे कवितासंग्रह. नालबंदवाला याकूब, चंद्रा नायकीण, दाऊद शिगवाला, हणम्या, इस ल्या, पोटाची खळगी भरण्यासाठी सह्याद्रीचा कडा उतरून मुंबईत कामधंद्याच्या शोधात आलेल्या व समुद्राच्या तीरावर झुंजत मरण पावलेल्या एका कष्टकरी मुलाचा बाप, आपल्या तारुण्यातील पराक्रम मुलाला ऐकविणारा वृद्ध पिता, गोदीवर काम करणारा आफ्रिकन चाचा, पंडित नेहरूंचे निधन झाले म्हणून धंदा बंद ठेवणारी सुंद्री वेश्या, अशी अनेक व्यक्तिचित्रे त्यांनी अत्यंत समर्पकपणे व रेखीवपणे उभी केली आहेत. सुर्व्यांचे पहिलेवहिले काव्यवाचन झाले ते कुसुमाग्रजांच्या अध्यक्षतेखाली मडगावच्या साहित्य संमेलनात. त्या वेळेपासून ते प्रत्येक काव्यमैफलीत खड्या सुराने रंग भरत आहेत. "मास्तर, तुमचंच नाव लिवा...', "असं पत्रात लिवा', "मर्ढेकर', "सर कर एकेक गड', "मनिऑर्डर', "मुंबईची लावणी', "गिरणीची लावणी' या त्यांच्या कविता हमखास पावती घेतात. श्री. सुर्वे यांनी त्यांच्या कवितेतून ईश्वरवाद, प्रारब्ध, उच्च-नीचता किंवा जातीचा कधीही उल्लेख केलेला नाही. त्यांनी मराठी कवितेत कामगारांचे, हातावर पोट असणाऱ्यांचे जग शब्दबद्ध करून आणि त्यांच्या संघर्षातून कृतिशील आशावादाकडे झेपावणाऱ्या आकांक्षांचे चित्रण, पुरोगामी विचारांच्या मुशीतून निघालेल्या शब्दकळेद्वारे केले आणि मराठी कवितेला सामाजिक बांधिलकीचा विशाल आशय प्राप्त करून दिला.
नारायण सुर्वे यांचे १६ ऑगस्ट २०१० रोजी निधन झाले.
पु.ल. देशपांडे म्हणाले
ज्यांना सुर्वे दिसू आले नाहीत, अशांसाठी ज्येष्ठ साहित्यिक पु. ल. देशपांडे यांनी एकदा सांगितले, "अरे, केशवसुत कशाला शोधतांय? तुमचा केशवसुत परळ मध्येच राहतोय.
नारायण सुर्वे यांच्या काव्याचा नमुना
आम्ही नसतो तर हे सूर्यचंद्र, तारे बिच्चारे फिक्के फिक्के असते. बापहो! तुमच्या व्यथांना शब्दांत अमर कोणी केले असते. जन्ममरणाच्या प्रवासात आम्हाशिवाय सोबतीस कोण असते, चला बरे झाले; आम्हालाच कवितेत खराब व्हायचे होते...जेव्हा मी या अस्तित्वाच्या पोकळीत नसेन, तेव्हा एक कर, .......
"असे आम्ही लक्षावधी नारीनर दिवस असे तो वावरतो,
राबता, खपता आयुष्य मेणबत्तीसम विझवुन घेतो."
तेव्हा एक कर !
जेव्हा मी या अस्तित्व पोकळीत नसेन
तेव्हा एक कर
तू निःशंकपणे डोळे पूस.
ठीकच आहे चार दिवस-
उर धपापेल, जीव गुदमरेल.
उतू जणारे हुंदके आवर,
कढ आवर.
उगिचच चीर वेदनेच्या नादी लगू नकोस
खुशाल, खुशाल तुला आवदेल असे एक घर कर
मला स्मरून कर,
हवे अत्र मला विस्मरून कर.
दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले, दोन दुःखात गेले
हिशोब करतो आहे आता किती राहिलेत डोईवर उन्हाळे
शेकडो वेळा चंद्र आला, तारे फुलले, रात्र धुंद झाली
भाकरीचा चंद्र शोधण्यातच जिंदगी बर्बाद झाली
हे हात माझे सर्वस्व, दारिद्र्याकडे गहाणच राहिले
हरघडी अश्रू वाळविले नाहीत; पण असेही क्षण आले
तेव्हा अश्रूच मित्र होऊन साहाय्यास धावून आले
दुनियेचा विचार हरघडी केला अगा जगमय झालो
दुःख पेलावे कसे, पुन्हा जगावे कसे, याच शाळेत शिकलो
दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले दोन दुःखात गेले।
इतका वाईट नाही मी
इतका वाईट नाही मी ; जितका तू आज समजतेस
दाहक नव्हते ऊन जितके तू आज समजतेस
तडजोड केली नाही जीवनाशी ; हे असे दिवस आले
आयुष्यभर स्वागतास पेटते निखारेच सामोरे आले
हारलो कैकदा झुंजीत ; तूच पदराचे शीड उभारलेस
कसे जगलो आपण, किती सांगू , किती करून देऊ याद
अशी उदास, आकुल , डोळ्यांत जहर साठवीत पाहू नको
आधीच शरमिंदा झालो आहे ; अधिक शरमिंदा करू नको
आयुष्य घृणेत सरणार नाही ; हवीच तर घृणाही ठेव.
ज्या खडकावर घुसळलीस मान त्या माणसावर विश्वास ठेव.
नारायण सुर्वे कला अकादमी
तळागाळातील साहित्यिक व कलावंतांना हक्काचे व्यासपीठ मिळवून देण्यासाठी पुणे शहरात सुर्व्यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ ’नारायण सुर्वे कला अकादमी’ स्थापन करण्यात आली आहे. नारायण सुर्व्यांच्या पत्‍नी कृष्णाबाई या अकादमीच्या सध्याच्या(२०१२) कार्यकारी विश्वस्त आहेत. डिसेंबर २०१२ मध्ये सोलापूरचे कवी माधव पवार यांची अकादमीच्या उपाध्यक्षपदी निवड झाली आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:मराठी कवी वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू वर्ग:मार्क्सवादी
मंदार आपटे
मंदार आपटे हे भारतीय मराठी गायक आणि संगीतकार आहेत.
ती सध्या काय करते (२०१७) या चित्रपटातील त्यांची गाणी विशेष गाजली. कितीदा नव्याने तुला आठवावे हे गीत तरुणांमध्ये विशेष प्रसिद्ध आहे. या गाण्याला संगीत देण्याबरोबरच ते त्यांनी गायलेही आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी संगीतकार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा भारत, पाकिस्तान आणि सिलोन दौरा, १९६१-६२
इसवी सन १९६१ ते १९६२ दरम्यान इंग्लंड क्रिकेट संघाने भारत, सिलोन आणि पाकिस्तानचा दौरा केला. इंग्लंडने भारतात ५ कसोटी सामने खेळले. पाकिस्तानविरुद्ध ३ कसोटी सामने खेळवले गेले. इंग्लंडने पाकिस्तानचा कसोटी खेळण्याकरता पहिल्यांदाच दौरा केला. तसेच इंग्लंडने सिलोनविरुद्ध एक प्रथम-श्रेणी सामना देखील खेळला.
पाकिस्तान वि इंग्लंड
इंग्लंड क्रिकेट संघाने ऑक्टोबर १९६१ मध्ये पाकिस्तानबरोबर एक कसोटी खेळली ज्यात इंग्लंडने विजय मिळवला. त्यानंतर इंग्लंड ५ कसोटी सामने खेळण्यासाठी भारतात गेला. तिथून जानेवारी १९६२ मध्ये राहिलेल्या २ कसोट्या खेळण्यास इंग्लंड संघ पाकिस्तानात परतला. उर्वरीत २ कसोट्या अनिर्णित सुटल्या. कसोटी मालिका इंग्लंडने १-० अशी जिंकली.
३री कसोटी
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९६२ मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे भारत दौरे वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
सुलावेसी
सुलावेसी (भासा इंडोनेशिया: Sulawesi) हे आग्नेय आशियामधील इंडोनेशिया देशाच्या चार प्रमुख बेटांपैकी एक आहे. बोर्नियोच्या पूर्वेला व फिलिपाईन्सच्या दक्षिणेला वसलेले सुलावेसी हे जगातील ११वे मोठे बेट आहे. इंडोनेशियाच्या ३३ पैकी ६ प्रांत सुलावेसी बेटावर आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंडोनेशियाची बेटे
गाव्हाळी
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
सुमात्रन वाघ
सुमात्रन वाघ (Panthera tigris sumatrae) इंडोनेशियाच्या सुमात्रा बेटावर आढ्ळून येणारी वाघाची प्रजाती आहे. अतिशय चिंताजनक प्रजाती म्हणून याची गणना झाली आहे. हा वाघ आकाराने अतिशय लहान असतो. नराचे वजन १०० ते १३० किलो भरते तर मादीचे केवळ ७० ते ९० किलो. त्यांचा लहान आकार हा या बेटावरील अतिशय घनदाट जंगलात रहाण्यास सरावला आहे. जंगली सुमात्रन वाघांची संख्या आजमितीला ४०० ते ५०० असण्याची शक्यता आहे. सुमात्रामधील जंगलांचा ऱ्हास हे या वाघांची संख्या कमी होण्याचे मुख्य कारण आहे.
वर्ग:वाघांच्या उपप्रजाती वर्ग:इंडोनेशिया
इ.स. ९३५
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९३५ वर्ग:इ.स.च्या ९३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
विलिस लॅम्ब
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
बाह्यदुवे
लॅम्ब, विलिस युजीन लॅम्ब, विलिस युजीन वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
गांगोडी
गांगोडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर पुढे महाराष्ट्र राज्य महामार्ग क्रमांक ७३ ने गेल्यानंतर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव ४० किमी अंतरावर आहे.
रानमोगरा
रानमोगरा ही जुई सारखी जस्मिन वर्गातील वनस्पती आहे. या वनस्पतीचे शास्त्रीय नाव Jasminum angustifolium आहे.
संदर्भ
वर्ग:फुले
गांगोडी
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २८८ कुटुंबे राहतात. एकूण १३६३ लोकसंख्येपैकी ६५२ पुरुष तर ७११ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ३५.०० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ४७.१० आहे तर स्त्री साक्षरता २४.५८ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या २४३ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १७.८३ टक्के आहे. आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर,नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
शिसणे, आष्टे, नारुळी, सायवण,चाळणी, बांधघर, निंबापूर, फणसवाडी,शेणसरी, बापुगाव, पावण ही जवळपासची गावे आहेत.शेणसरी समूह ग्रामपंचायतीमध्ये गांगोडी आणि शेणसरी ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
४. http://tourism.gov.in/
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
रामपुरवाडी
रामपुरवाडी हे महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील राहता तालुक्यातील गाव आहे.
लोकसंख्या
२०११ च्या जनगणनेनुसार, रामपुरवाडीची लोकसंख्या ३१०० आहे आणि यापैकी १६२४ पुरुष व १४७६ स्त्रिया आहेत.
वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील गावे
शाहिन परहमी
शाहिन परहमी (जन्म १९६७) हा एक इराणी चित्रपट दिग्दर्शक, लेखक आणि चित्रपटसृष्टी आहे. अमीन आणि शहरजाद टेल या माहितीपटांवर त्यानीं काम केले.
मागील जीवन आणि शिक्षण
पारहमीचा जन्म शिराझमध्ये झाला होता आणि १९८८ मध्ये ते कॅनडा येथे स्थायिक झाले. त्यांनी मॉन्ट्रियलच्या कॉन्कॉर्डिया युनिव्हर्सिटीमधून फिल्म प्रोडक्शनमध्ये बी.एफ.ए. मिळवला.
कारकीर्द
निर्माता म्हणून त्यांनी आपल्या फिल्मी करिअरची सुरुवात नासूत लहूत आणि जबरूट सारख्या चित्रपटांनी केली.
२०१५ मध्ये त्याच्या शाहरझादची कहाणी या चित्रपटासाठी एशिया पॅसिफिक स्क्रीन अवॉर्ड्समध्ये सर्वोत्कृष्ट फीचर डॉक्युमेंटरीसाठी नामांकन प्राप्त झाले होते. मार्सेल हा एक नवीन चित्रपट मुख्य कॅनेडियन शिल्पकाराची कला आणि जीवन केंद्रित करतो आणि सध्या पोस्ट-प्रॉडक्शनमध्ये आहे.
बाह्य दुवे
शाहीन पारहमी आयएमडीबीवर
मीरा कलबाग
श्रीमती मिरा कलबाग: विज्ञान आश्रमच्या अम्मा पुण्याजवळील पाबळ येथील विद्यान आश्रम१९८३ पासून उत्कर्ष करत आहेत,शिक्षणाच्या माध्यमाने विकास आणि विकासाद्वारे शिक्षणहे आपले ध्येय साध्य करण्याच्या दिशेने काम करत आहेत. डॉ.कलबाग प्रचलित शिक्षण व्यवस्थेमध्ये शिकण्याच्या या नैसर्गिक पद्धतीचा परिचय करून देणे,त्यासाठी त्यांनी विज्ञान आश्रमची स्थापना केली. विज्ञान आश्रम हे अभिप्राय प्रयोग आणि चाचणी करण्यासाठी एक प्रयोगशाळा आहे.
वैयक्तिक जीवन
डॉ. कलबाग हिंदुस्तान लिव्हर (आता हिंदुस्तान युनिलिव्हर लिमिटेड), मुंबईमधील एक वरिष्ठ शास्त्रज्ञ होते, परंतु त्यांनी आपली नोकरी सोडली आणि पाबळ सारख्या  गावात स्थायिक झाले. केवळ आपल्या पत्नी श्रीमती मीरा कलबागच्या भक्कम पाठिंब्यामुळेच ते आपल्या जीवनात हे ठळक पाऊल उचलू शकले.आश्रमातील कार्यकर्त्यांनी विज्ञान आश्रमात 'ज्ञान' (विज्ञान) लक्षात ठेवून अम्मा 'आश्रम'ची काळजी घेते.
श्रीमती मीरा कलबाग आश्रममध्ये सर्व विद्यार्थी आणि कामगारांच्या "अम्मा" (आई) होत्या. अम्मा १९८३ मध्ये पुण्याजवळ पाबळ ह्या एका छोटया गावात आल्या.जेव्हा ते इथं आल्या, तेव्हा फोनची सुविधाही नव्हती. बऱ्याचदा डॉ. कलबागला त्यांच्या कार्यासाठी वेगवेगळ्या ठिकाणी जावे लागले, परंतु अम्मा क्वचितच पाबळहून बाहेर पडल्या असतील. त्यांनी पाबळ आणि शेजारच्या गावातील मुलींसाठी टेलरिंग आणि स्टिचिंग क्लास सुरू केले. १९८४ ते २०००  या कालावधीत त्यांनी १६ वर्षाच्या कालावधीत ६०० पेक्षा अधिक मुलींना प्रशिक्षण दिले. त्यांनी या मुलींचे सशक्तीकरण व व्यक्तिमत्त्व विकास यावर भर दिला. ज्ञानाच्या चिंतन, चर्चा आणि अनेक मुलींच्या जीवनाला आकार दिला आहे.
२००० च्या नंतर त्यांच्या आयुष्यामुळे अम्मां ने टेलरिंग क्लास थांबविले. त्याचप्रमाणे वयोमर्यादा गावातील विद्यार्थी / कामगार आणि महिलांना तिच्या समुपदेशनाच्या मार्गाने येत नाही. प्रत्येकाला आपल्या वैयक्तिक समस्यांबद्दल अम्माशी चर्चा करण्यास मोकळे वाटते आणि त्यांच्याकडून मार्गदर्शन मिळते. आपल्या समस्या सोडविण्यासाठी अम्मा 'विपासना' आणि त्यांच्याकडे आलेल्या ज्यांनी त्यांच्या समस्या सोडवण्याचा प्रयत्न करण्याद्द्वारे सशक्त नैतिक पाठबळ देतात.
अम्माचे स्वयंपाकघर
आश्रम मध्ये स्वयंपाकघर अम्माचे व्यवस्थापन कौशल्य एक आदर्श उदाहरण आहे. आमच्या देशात जोरदार भुकेलेला असल्याने अन्नही वाया जाऊ नये असा तिला आग्रह आहे. आश्रमांत प्रत्येकजण प्रत्येक महिन्याच्या प्रारंभास सांगतो की तो प्रत्येक जेवणासाठी वापरत आहे. त्यानुसार दररोज केवळ आवश्यक अन्न शिजवलेले आहे. एक साधा चार्ट आहे, जे किती लोकांना उपस्थित आहेत आणि किती अन्न शिजवावे हे दर्शविते. अम्माच्या स्वयंपाकघर मध्ये सर्वकाही प्रमाणित आहे, उदा. कित्येक चपाती, एका प्रमाणात दिलेल्या पिठात, तेल आणि 'मसाल्यासारखे' भाज्या इत्यादी मध्ये वापरले जाऊ शकतात. अश्या अशिक्षित स्वयंपाकघरात 'मावशी' या मानकेप्रमाणे शिजवणे शिकवले गेले आहेत. स्वयंपाकघरमध्ये कठोर स्वच्छता राखली जाते. अन्नपदार्थ खाल्यानंतर प्रत्येकाने आपली प्लेट उचलण्याची अपेक्षा केली जाते, स्वच्छतेसाठी भांडीचे निरीक्षण केले जाते आणि त्यांच्या योग्य जागेत ठेवली जाते. भांडी धुऊन झाल्यावर, कचराचे पाणी आणि अन्नपदार्थांचे स्क्रॅप वर्मी कंपोस्ट पिटकडे वळवले जातात. या मिनिटांच्या तपशीलासह, अम्मा यांनी स्वयंपाकघरचे काम फार चांगले केले होते. अशा प्रकारे आश्रमात शिजवलेल्या अन्नाच्या खर्चावर नियंत्रण ठेवले जाते. विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यावर संतुलित आहाराचे सकारात्मक परिणाम लक्षात घेता, प्रत्येक विद्यार्थ्याचे वजन आणि हिमोग्लोबिन संख्या प्रवेशाच्या वेळी नोंदवली जाते आणि फरक लक्षात घेता दर तीन महिन्यांनी तपासणी केली जाते. नेहमीच सुधारणा होत असते.
मेडीटेशन
गेल्या अनेक वर्षांपासून अम्मा विपोषणाचा अभ्यास करीत होत्या. प्रत्येक दिवशी संध्याकाळी, आश्रमात १५ मिनिटे सामुदायिक ध्यान केले जाते. त्यानंतर वेगवेगळ्या विषयांवर चर्चा केली जाते. या चर्चेने विद्यार्थ्यांना त्यांचे विचार स्पष्टपणे व्यक्त करण्यास आणि त्यांच्यात बदल घडवून आणण्यास मदत होते.
अन्नसुरक्षा कायदा
राष्ट्रीय अन्नसुरक्षा कायदा, २००३ हा भारतीय संसदेने तयार केलेला कायदा आहे. या कायद्याद्वारे १.२ अब्ज लोकसंख्येपैकी २/३ लोकसंख्येला अनुदानित तत्वावर अन्न पुरवण्याची तरतूद करण्यात आली. १२ सप्टेंबर २०१३ रोजी हा कायदा तयार झाला तर ५ जुलै २०१३ रोजी तो अंमलात आला.
इ.स. ९३६
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९३६ वर्ग:इ.स.च्या ९३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
अगादिर
अगादिर मोरोक्कोमधील एक शहर आहे.
वर्ग:मोरोक्कोमधील शहरे
नालासोपारा
नालासोपारा हे वसई-विरार महानगरपालिकेतले एक उपनगर आहे. नालासोपारा पूर्वी सोपारा किंवा सुपारा म्हणून ओळखले जाणारे, मुंबई महानगर प्रदेशातील एक शहर आहे. हे शहर भारतातील महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यात आहे आणि वसई-विरार महानगरपालिका (VVMC) द्वारे शासित आहे. नाला सोपारा रेल्वे स्थानक हा पश्चिम रेल्वे विभागाचा एक भाग आहे.
हवामान
येथे उष्णकटिबंधीय हवामान आहे, विशेषतः उष्णकटिबंधीय ओले आणि कोरडे हवामान कोपेन हवामान वर्गीकरणांतर्गत, सात महिने कोरडेपणा आणि जुलैमध्ये पावसाचे उच्चांक.
या मध्यम हवामानात जास्त पावसाचे दिवस आणि अत्यंत तापमानाचे फार कमी दिवस असतात. डिसेंबर ते फेब्रुवारी हा थंड हंगाम त्यानंतर मार्च ते जून असा उन्हाळा असतो. जून ते सप्टेंबर अखेरचा कालावधी हा नैऋत्य मान्सूनचा हंगाम असतो आणि ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबर हा मान्सूननंतरचा हंगाम असतो. सर्वात कोरडे दिवस हिवाळ्यात असतात तर सर्वात ओले दिवस जुलैमध्ये येतात.
जून ते सप्टेंबर दरम्यान, नैऋत्य मोसमी पावसाने प्रदेशात जोरदार हजेरी लावली. मे महिन्यात मान्सूनपूर्व सरी येतात. कधीकधी ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरमध्ये मान्सूनच्या सरी येतात. सरासरी एकूण वार्षिक पर्जन्यमान २,०००-२,५०० मिमी (७९-९८ इंच) दरम्यान असते. दरवर्षी, एकूण पावसाच्या 80% पेक्षा जास्त पाऊस जून ते ऑक्टोबर दरम्यान होतो. सरासरी आर्द्रता ६१-८६% आहे, ज्यामुळे ते आर्द्र हवामान झोन बनते.
तापमान 22-36 °C (72-97 °F) पासून बदलते. सरासरी तापमान 26.6 °C (80 °F), आणि सरासरी पर्जन्यमान 2,434 मिमी (95.83 इंच) आहे. सरासरी किमान तापमान 22.5 °C (72.5 °F) आहे. दैनंदिन सरासरी कमाल तापमान 28.4 °C (83.1 °F) ते 33.4 °C (92.1 °F) पर्यंत असते, तर दैनिक सरासरी किमान तापमान 17.5 °C (63.5 °F) ते 26.4 °C (79.5 °F) पर्यंत असते. . हिवाळ्यात, तापमान 12-25 °C (54-77 °F) दरम्यान असते तर उन्हाळ्यात तापमान 36-41 °C (97-106 °F) दरम्यान असते.
सोपारा
सोपारा (काही जणांनी हिब्रू ग्रंथांमध्ये ओफिरचा उल्लेख केला आहे) हे एक प्राचीन बंदर शहर आणि प्राचीन अपरांताची राजधानी होती. सोपारा हे प्राचीन बंदर हे पश्चिम भारतातील केम्बे बंदरानंतर सर्वात महत्त्वाचे बंदर होते. या प्राचीन शहराचे ठिकाण सध्याच्या नालासोपाराजवळ आहे. प्राचीन काळी, हे भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील सर्वात मोठे टाउनशिप होते, मेसोपोटेमिया, इजिप्त, कोचीन, अरेबिया आणि पूर्व आफ्रिकेशी व्यापार करत होते.
महाभारत आणि पुराण सांगतात की परशुरामाच्या निवासस्थानासाठी समुद्रातून शूरपारक परत मिळवण्यात आले होते आणि त्यामुळे ते तीर्थ बनले होते. १८८२ मध्ये अशोकाच्या स्तूपातील अवशेष आणि रॉक शिलालेख (8व्या आणि 9व्या प्रमुख शिलालेखांचे तुकडे) सापडल्याने 3ऱ्या शतकापासून ते 9व्या शतकापर्यंत या बंदर शहराचे महत्त्व सिद्ध होते. इ.स. संस्कृत ग्रंथ महावंश (VI, 46,47) मध्ये असे म्हटले आहे की सिंहली राज्याचा (आता श्रीलंका) पहिला राजा विजया सुप्परका (सोपारा) येथून श्रीलंकेला गेला. टॉलेमीने या शहराचा उल्लेख सौपारा असा केला होता आणि त्याच्या काळात हे एक मोठे व्यापारी केंद्र होते जैन लेखकांच्या मते, श्रीपाल या पौराणिक राजाने सोपारकाचा राजा महासेनाची कन्या तिलकसुंदरी हिच्याशी विवाह केला होता. जिनप्रभासूरी (१४ वे शतक) यांनी त्यांच्या विविधातीर्थकल्पामध्ये सोपारकाचा उल्लेख ८४ जैन तीर्थांपैकी एक (पवित्र स्थान) म्हणून केला आहे. ऋषभदेवाच्या प्रतिमेचा उल्लेखही त्यांनी या शहरात त्यांच्या काळापर्यंत केला होता.
शुपारक असा सर्वात प्राचीन संदर्भ महाभारतात आढळतो. सुप्पारा जातक, BC 6 व्या शतकातील मानले जाते, सोपारा हे S.W.Asia, गुजरात, मलबार आणि श्रीलंका येथील बंदरे, त्यांचे तज्ञ (नेव्हिगेशन पायलट- बोधिसत्व) आणि त्यांनी प्रवास केलेल्या समुद्रांसोबत एक समृद्ध बंदर व्यापार म्हणून बोलते. ख्रिस्तपूर्व तिसऱ्या किंवा चौथ्या शतकातील अचूक ऐतिहासिक डेटा एकत्र केला जाऊ शकतो.
प्राचीन काळात, हे भारताच्या पश्चिम घाटातील एक विशाल शहर होते आणि परदेशी व्यापारासाठी प्रमुख बंदरांपैकी एक होते. ओफिरचा देश म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या शहरातून टायरचा राजा हिराम याने सोलोमनसाठी सोने, मौल्यवान खडे आणि शेवग्याची झाडे आणली होती.
सोपारा येथे उत्खनन
एप्रिल 1882 मध्ये, भगवानलाल इंद्रजी, एक प्रख्यात पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ, नाणकशास्त्रज्ञ आणि एपिग्राफिस्ट यांनी सोपाराजवळील मर्देस गावातील बुरुड राजाचे कोट टीला उत्खनन केले. बौद्ध स्तूपाचे अवशेष सापडले. स्तूपाच्या मध्यभागी (विटांनी बांधलेल्या खोलीच्या आत) एक मोठा दगडी खजिना उत्खनन करण्यात आला ज्यामध्ये मैत्रेय बुद्धाच्या आठ कांस्य प्रतिमा होत्या ज्या इ.स. 8वे-9वे शतक इ.स. या तिजोरीत तांबे, चांदी, दगड, स्फटिक आणि सोन्याच्या अवशेषांच्या ताबूतांसह असंख्य सोन्याचे फुले आणि भिक्षुकीच्या वाडग्याचे तुकडे होते. गौतमीपुत्र सातकर्णीचे (सातवाहन) चांदीचे नाणेही ढिगाऱ्यातून सापडले. बॉम्बे प्रांतीय सरकारने सोपारा अवशेष एशियाटिक सोसायटी ऑफ बॉम्बेला सादर केले. या प्राचीन शहराच्या जागेवर उत्खननादरम्यान सापडलेली नाणी आणि कलाकृती आजही एशियाटिक सोसायटी, मुंबई संग्रहालयात पाहता येतात. अशोक सापडले. हे शिलालेख मुंबईच्या छत्रपती शिवाजी महाराज वास्तुसंग्रहालयात पाहता येतील. 1939-40 मध्ये भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभागाच्या एम.एम.कुरेशी यांनी या जागेचे पुन्हा उत्खनन केले, जेव्हा मुख्य स्तूपाच्या दक्षिण बाजूला अनेक दगडी लिंटेल्स आणि दोन लहान स्तूप सापडले. मुस्लिम काळ. अन्वर मुन्शी (1972) यांना सोपारा येथे अनेक सातवाहन शिशाची नाणी सापडली. 1956 मध्ये, भुईगाव या किनारपट्टीच्या गावातून 11व्या मोठ्या शिलालेखाचा एक तुकडा सापडला. 1993 मध्ये उत्खननादरम्यान, एक अंगठी विहीर, रोमन ॲम्फोरे लाल पॉलिश केलेले भांडे आणि काचेचे तुकडे (सर्व सामान्य युगाच्या सुरुवातीच्या शतकातील) सापडले.
प्राचीन निवासस्थान स्तूपापासून 2 किमी अंतरावर आहे जे दक्षिणेकडील कोरड्या खाडीकडे लक्ष देते आणि पूर्वेकडे ठाणे खाडीला उघडते. साइटवर मोठ्या प्रमाणात इस्लामिक चकचकीत भांडे, काळे आणि लाल रंगाचे भांडे आढळून आले. असे दिसते की सुरुवातीच्या ऐतिहासिक काळात सोपारा हे मुख्य भूभागावर उत्तरेकडील आगाशी बेटावर आणि दक्षिणेला बस्सीन येथे स्थित होते. मुख्य भूप्रदेश आणि बेट यांच्यामधील बॅकवॉटर जहाजांच्या हालचाली आणि नांगरासाठी योग्य होते. गॅस आणि निर्मल गावे एकेकाळी खाडीचा भाग होती. या गावांना लागून असलेल्या भागात अनेक टाक्या आणि स्थापत्य अवशेष आढळतात. स्तूप आणि खाडीच्या मधोमध असलेल्या भागात सर्व प्राचीन अवशेष सापडले. 19व्या शतकापर्यंत ही खाडी जलवाहतूक करण्यायोग्य होती आणि 20 टन वजनाची जहाजे येथून ये-जा करत असत. पृष्ठभागावरील निष्कर्ष लक्षात घेतल्यास वास्तुशिल्पीय तुकड्यांचे महत्त्व अधिक महत्त्वाचे ठरते. भाटेला तलावाच्या आजूबाजूचा परिसर हा उतरण्याचे ठिकाण किंवा बंदर आहे, जिथे पोर्तुगीज जेट्टी आणि कस्टम हाऊसचे अवशेष देखील दिसतात. लगतच्या परिसरात एक्सप्लोरेशन (1994) मध्ये रेड पॉलिश वेअर आणि ग्लेझ्ड वेअर मिळाले आहेत. पुरावा भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण आणि ब्रिटिश अकादमी, हैदराबाद यांनी 1993 मध्ये केलेल्या संयुक्त उत्खननाने पुष्टी केली आहे जिथे सुरुवातीच्या ऐतिहासिक कालखंडातील पुरातन वास्तू (सातवाहन आणि काशत्रप कालावधी) - शिसे आणि तांब्याची नाणी, अर्ध-मौल्यवान दगडी मणी, नॉर्दर्न ब्लॅक पॉलिश वेअरचे छोटे तुकडे, ॲम्फोरेचे तुकडे आणि इस्लामिक ब्लू ग्लेज्ड वेअर सापडले. या उत्खननादरम्यान मातीची भिंत आणि वेगवेगळ्या आकाराच्या दगडी तुकड्यांसह चौदा खडबडीत दगडी भिंतही आढळून आली.
अशोकाचे सोपारा आदेश
ए.एल. बाशम यांनी सोपारा येथे सापडलेल्या आज्ञापत्रांच्या तुकड्यांचे खालील भाषांतर आहेत. या शिफारशींमध्ये, अशोकाने स्वतःला "देवनम्पिया" (देवांचा प्रिय) आणि "पियादसी" (सुंदर) असे संबोधले आहे.
8 वा प्रमुख रॉक आदेश
"पूर्वी, राजे आनंदाच्या दौऱ्यावर जात असत, ज्यात शिकारी आणि इतर तत्सम करमणूक होते. देवांचा प्रिय राजा पियादसी, जेव्हा त्याला 10 वर्षांसाठी अभिषेक झाला, तेव्हा तो ज्ञानवृक्षावर गेला. तेव्हापासून ते उदयास आले. धम्माशी संबंधित सहलींचा सराव, ज्यामध्ये तपस्वी आणि ब्राह्मणांच्या भेटी घेतल्या जातात, भेटवस्तू दिल्या जातात, वृद्ध लोकांच्या भेटी घेतल्या जातात, सोन्याचे वाटप केले जाते, ग्रामीण भागातील लोकांच्या भेटी घेतल्या जातात, धम्माचे निर्देश दिले जातात आणि प्रश्न विचारले जातात. धम्मावर उत्तर दिले जाते. देवांचा प्रिय राजा पियादसी याला इतर कोणत्याही उपभोगांपेक्षा जास्त आनंद मिळतो."
लोकसंख्याशास्त्र
२०११ च्या भारताच्या जनगणनेनुसार, नालासोपाऱ्याची लोकसंख्या ४.६ लाख होती. नालासोपाऱ्याची लोकसंख्या 2001च्या जनगणनेत 2.3 लाखांवरून 2011 मध्ये 4.6 लाख झाली. हे मुंबईच्या सुप्रसिद्ध सॅटेलाइट सिटीपैकी एक आहे. लोकसंख्येच्या 54% पुरुष आणि 46% स्त्रिया आहेत. नाला सोपाराचा सरासरी साक्षरता दर ७९% आहे, जो राष्ट्रीय सरासरी ७४.०४% पेक्षा जास्त आहे: पुरुष साक्षरता ७७% आणि महिला साक्षरता ८२% आहे. नालासोपारामध्ये, 13% लोकसंख्या 6 वर्षांपेक्षा कमी वयाची आहे. अल्पसंख्याक भाषांमध्ये, गुजराती लोकसंख्येच्या 17.82% आणि हिंदी 22.92% लोक बोलतात.