cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
शोले (चित्रपट)
शेवटचा संघर्ष
चार साथीदारांची कलेवरे व त्यासोबत धाडलेल्या धमकीमुळे गब्बरसिंग अतिशय संतापतो. एके दिवशी बसंती तळ्याकाठी बसली असताना डाकू तिच्यावर हल्ला करतात. बसंती तेथून पळ काढते. वीरू तिच्या मदतीला धावतो; परंतु ते दोघेही गब्बरसिंगाच्या ताब्यात सापडतात. गब्बरसिंग वीरूला ओलीस धरून बसंतीला सर्वांपुढे नाचायला फर्मावतो. सर्वजण नृत्य पाहताना गुंगले असताना जय एकट्याने आक्रमण करतो व गब्बरसिंगाला गोळीच्या टप्प्यात पकडतो. गब्बरसिंगाला वीरू व बसंती या दोघांना सोडावे लागते. जय, वीरू व बसंती तिघेही गब्बरसिंगाच्या साथीदारांचा सामना करत गोळ्या चुकवत पुलापाशी पोचतात व दरम्यान त्यांचाकडील गोळ्यादेखील संपत आलेल्या असतात. जय जखमी होतो; परंतु तो वीरूला तसे कळू देत नाही. जय वीरूला सांगतो, की तो इथेच राहून बचाव सांभाळेल व तोपर्यंत वीरूने गावात जाऊन गोळ्या आणाव्यात. परंतु वीरू त्याला एकट्याला सोडून जाण्याचे नाकारतो. जय-वीरू यांच्यात पुन्हा एकदा तणाव निर्माण होतो व पुन्हा एकदा ते नाणेफेक करतात. त्यात जय जिंकतो. वीरू व बसंती गावात जातात. जय जखमी अवस्थेतही गब्बरसिंगाच्या साथीदारांना थोपवून धरतो. त्यांचा कायमचा बंदोबस्त तो पुलाखाली न फुटलेला बाँब फोडून करतो. गब्बरसिंगाचे बहुसंख्य साथीदार या स्फोटात मारले जातात. जय गंभीर रित्या जखमी होतो.
चित्रपटाच्या शेवटी जयाच्या चितेला अग्नि देऊन वीरू एकटा परत चाललेला असतो व त्या वेळेस उद्विग्न वीरूला ठाकुर बसंतीचा हात देतात व दुःखी वीरूचे हास्य परत येते.
त्रिमीतीत आवृत्ती (3डी )
चित्रपट निर्माता केतन मेहरा यांच्या माया डीजीटल या कंपनीने या चित्रपटाचे 3डी आवृत्ती तयार केलेली असून 3 जानेवारी 2014ला प्रदर्शित केला जाईल.
प्रसिद्ध संवाद
अनेक अजरामर संवाद हे या चित्रपटाचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे. चित्रपटातील प्रत्येक भूमिकेने आपल्या भूमिकेला साजेल अश्या लकबीने संवाद म्हटले तसेच त्यांचे टायमिंग अफलातून होते. आज अभिनय प्रशिक्षणसंस्थांमध्ये शोलेचे संवाद हे अभ्यासाचे विषय बनले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
केस (निःसंदिग्धीकरण)
केस शब्दाचे उपयोग --
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
म्हारळ बुद्रुक
म्हारळ बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील कल्याण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
जवळपासची गावे
म्हारळला लागून वरप, कांबा, पाचवा मैल, पावशेपाडा, रायते असे गावे आहेत.तसेच उल्हास नदी देखील या गावाला लागूनच वाहते.
संदर्भ
वर्ग:कल्याण तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मार्जोरी मार्व्हेल
मार्जोरी मार्व्हल (७ जुलै, १९३८:सिडनी, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५८ ते १९६३ दरम्यान ५ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
डोव्हर, डेलावेर
डोव्हर हे अमेरिका देशातील डेलावेर राज्याचे राजधानीचे शहर आहे.
केंट काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ३६,०४७ होती.
अंजू बाला
( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
सिंहगड
सिंहगड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील एक किल्ला आहे.
तद्भव
तद्भव शब्द: मूळ संस्कृत शब्दात बदल होऊन मराठी भाषेत आलेले शब्द. संस्कृतमधून मराठीत येताना ज्या शब्दांच्या रूपात बदल झाला आहे, त्यांना तद्भव शब्द म्हणतात. संस्कृत मधिल काही शब्द मराठी भाषेत वापरतांंना त्यात कालानुरूप काही बदल झाले व नंतर ते समाजात प्रचलित झाले. हेच संस्कृतमधून बदल होऊन आलेले शब्द म्हणजे तद्भव शब्द होय.
सिंहगड
पुण्याच्या नैर्ऋत्येला साधारण २५ कि.मी अंतरावर असणारा हा किल्ला समुद्रसपाटीपासून सुमारे ४४०० फूट उंच आहे. सह्याद्रीच्या पूर्व शाखेवर पसरलेल्या भुलेश्वराच्या रांगेवर हा गड आहे. दोन पायऱ्यासारखा दिसणारा खंदकाचा भाग आणि दूरदर्शनचा उभारलेला मनोरा यामुळे पुण्यातून कुठूनही तो लक्ष वेधतो. पुरंदर, राजगड, तोरणा, लोहगड, विसापूर, तुंग असा प्रचंड मुलुख या गडावरून दिसतो.
इतिहास
सिंहगड या किल्ल्याचे आधीचे नाव कोंढाणा होते. स्थानिक महादेव कोळी लोकांच्या आख्यायिकेनुसार कौडण्यऋषी यांनी येथे तपश्चर्या केली म्हणून या डोंगराचे नाव कोंढाणा झाले. हा किल्ला पूर्वीपासून महादेव कोळी लोकांच्या ताब्यात होता.हा किल्ला पूर्वीच्या पुण्यनगरचे मुख्य होते. येथे महादेव कोळी राजा नागनाथ(नागा) नाईक यांच्या ताब्यात होता.
तद्भव
वर्ग:मराठी भाषा वर्ग:मराठी व्याकरण
सिंहगड
इतिहास
इ.स. १३६० मध्ये दिल्लीचा सुलतान मुहम्मद तुघलकाने दक्षिण स्वारी केली. तेव्हा त्याला मंगोल आक्रमणापासून सुरक्षित राहण्यासाठी राजधानी देवगिरी येथे हलवली पण त्यावेळी दक्खनच्या भागात कोळी राजांचे वर्चस्व होते. म्हणून त्याने कोळी साम्राज्यवर आक्रमण केले. त्यावेळी त्याच्यात आणि स्थानिक महादेव कोळी राजा नागनायक यांच्यात मोठे युद्ध झाले. पुढे जनतेला घेऊन त्यांनी किल्ल्यात आश्रय केला. त्यांनी तब्ब्ल 9 महिन्यपेक्षा अधिक काळ म्हणजे एक वर्ष किल्ला लढवला. त्यांच्या पराक्रम पाहून सुलतान चकित झाला. असे सुलतानशाही बखरीत याचे वर्णन आहे. पुढे रसद तुटल्यामुळे त्यांनी किल्ला सोडून दिला. सुलतान दिल्लीला गेल्यावर किल्ला पुन्हा घेतला. पुढे निझामशाहीपर्यंत किल्ला महादेव कोळी सामंताकडे होता.
पूर्वी हा किल्ला आदिलशाही राजवटीत होता. दादोजी कोंडदेव हे आदिलशाही आदिलशहाकडून सुभेदार म्हणून नेमले होते. पुढे इ. स. १६४७ मध्ये त्यांनी गडावर आपले लष्करी केंद्र बनवले. इ.स. १६४९ मध्ये शहाजी राजांच्या यांच्या सुटकेसाठी शिवाजी राजांनी हा किल्ला परत आदिलशहाला दिला. पुरंदरच्या तहात जे किल्ले मोगलांना दिले त्यामध्ये कोंढाण्याचा समावेश देखील होता. मोगलांतर्फे उदेभान राठोड हा कोंडाण्यावरचा अधिकारी होता. मूळचा राजपूत असलेल्या उदेभान राठोड याने मुस्लिम धर्म स्वीकारला होता.
सिंहगडचे मूळ नाव कोंढाणा होते आणि शिवाजी महाराजांच्या काळात त्यांचे विश्वासू सरदार आणि बालमित्र तानाजी मालुसरे आणि त्यांच्या मावळ्यांनी (मावळ प्रांतातून भरती झालेल्या सैनिकांनी) हा किल्ला एका चढाई दरम्यान जिंकला होता. या लढाईत तानाजींना वीरमरण आले आणि प्राणाचे बलीदान देऊन हा किल्ला जिंकल्यामुळे शिवाजी महाराजांनी "गड आला पण सिंह गेला" हे वाक्य उच्चारले अशी आख्यायिका आहे. परंतु सिंहगड हे नाव त्याआधीपासूनच असल्याचेही आढळते.
पहा सिंहगडाची लढाई गड आला पण सिंह गेला
तानाजी मालुसरे म्हणून हजारी मवळियांचा होता. त्याने कबूल केले की, 'कोंडाणा आपण घेतो', असे कबूल करून वस्त्रे, विडे घेऊन गडाचे यत्नास ५०० माणूस घेऊन गडाखाली गेला. आणि दोघे मावळे बरे, मर्दाने निवडून रात्री गडाच्या कड्यावरून चढवले. गडावर उदेभान रजपूत होता. त्यास कळले की, महाराजांचे आले. ही खबर कळून कूल रजपूत कंबरकस्ता होऊन, हाती तोहा बार घेऊन, मशाल, चंद्रज्योती लावून बाराशे माणूस तोफाची व तिरंदाज, बरचीवाले, चालुन आले. तेव्हा मावळे लोकांनी फौजेवर रजपुतांचे चालून घेतले. एक प्रहर मोठे युद्ध झाले. पाचशे रजपूत ठार झाले. उदेभान किल्लेदार खाशा त्याशी व तानाजी मालुसरा यांशी गाठ पडली. दोघे मोठे योद्धे, महाशूर, एक एकावर पडले. तानाजीचे डाव्या हाताची ढाल तुटली. दुसरी ढाल समयास आली नाही. मग तानाजीने आपले डावे हाताची ढाल करून त्याजवर वोढ घेऊन, दोघे महारागास पेटले. दोघे ठार झाले. मग सूर्याजी मालुसरे (तानाजींचा भाऊ), याने हिंमत धरून, कूल लोक सावरून उरलेले राजपूत मारिले आणि किल्ला काबीज केला.
शिवाजी महाराजांना गड जिंकल्याची पण तानाजी पडल्याची बातमी मिळाली तेव्हा ते म्हणाले, 'गड आला, पण सिंह गेला'.
माघ वद्य नवमी दि. ४ फेब्रुवारी १६७० च्या रात्री हे युद्ध झाले.
सिंहगडावरील माहितीफलकानुसार
सिंहगडाचे मूळचे नाव कोंढाणा, इसामी नावाच्या कवीने फुतुह्स्सलातीन किंवा शाहनामा-इ-हिंद या फार्शी काव्यात (इ. स. १३५०) महंमद तुघलकाने इ. स. १३२८ मध्ये कुंधीयाना किल्ला घेतल्याची माहिती येते. त्यावेळेस हा किल्ला नागनायक नावाच्या महादेव कोळी राजाच्या ताब्यात होता.
अहमदनगरच्या निजामशाही कारकिर्दीतील कोंढाण्याचे उल्लेख इ. स. १४८२, १५५३, १५५४ व १५६९ च्या सुमारासचे आहेत. इ. स. १६३५ च्या सुमारास कोंढाण्यावर सीडी अवर किल्लेदार असताना मोगल व आदिलशाह यांनी मिळून कोंढाणा घेतला. यावेळेस (इ. स. १६३६) आदिलशाहचा खजिना डोणज्याच्या खिंडीत निजामाचा सरदार मुधाजी मायदे याने लुटला.
शहाजी राज्यांच्या काळात सुभेदार दादोजी कोंडदेव मालवणकर यांच्या ताब्यात कोंढाणा असल्याचा उल्लेख आदिलशाही फर्मानात आहे.
दादोजी कोंडदेव आदिलशाहीचे नोकर असले तरी ते शहाजी राजांशी एकनिष्ठ असल्याने शिवाजी राजांनी त्यांच्या मृत्यूपर्यंत (इ. स. १६४७) कोंढाणा घेण्याचा प्रयत्‍न केला नाही. त्यानंतर लगेचच हा गड राजांनी ताब्यात घेतला.
इतिहासकार श्री.ग. ह. खरे यांच्या मते तानाजी प्रसंग घडण्यापूर्वीच कोंढाण्याचे नाव 'सिंहगड' झाल्याचे कागदोपत्री पुरावे आहेत. कै.ह. ना. आपटे यांच्या कादंबरीतील मात्र तानाजी प्रसंगानंतर या किल्ल्याचे नाव सिंहगड झाले असा उल्लेख आहे.
शिवाजी राजांच्या काळात व त्यानंतर हा किल्ला कधी मराठ्यांकडे तर कधी मोगलांकडे ताब्यात होता.
गडावरील ठिकाणे
दारूचे कोठार : दरवाजातून आत आल्यावर उजवीकडे जी दगडी इमारत दिसते तेच दारू कोठार. दि. ११ सप्टेंबर १७५१ मध्ये या कोठारावर वीज पडली. ह्या अपघातात गडावरील त्यावेळच्या फडणिसांचे घर उद्‌ध्वस्त होऊन घरातील सर्व माणसे मरण पावली.
टिळक बंगला : रामलाल नंदराम नाईक यांच्याकडून खरेदी केलेल्या जागेवरच्या ह्या बंगल्यात बाळ गंगाधर टिळक येत असत. १९१५ साली महात्मा गांधी व लोकमान्य टिळक यांची भेट याच बंगल्यात झाली.
कोंढाणेश्वर : हे मंदिर शंकराचे असून ते यादवांचे कुलदैवत होते. आत एक पिंडी व सांब असणारे हे मंदिर यादवकालीन आहे.
श्री अमृतेश्वर भैरव मंदिर : कोंढाणेश्वराच्या मंदिरावरून थोडे पुढे गेले की डावीकडे हे अमृतेश्वराचे प्राचीन मंदिर लागते. भैरव हे कोळ्यांचे दैवत आहे. यादवांच्या आधी ह्या गडावर कोळ्यांची वस्ती होती. मंदिरात भैरव व भैरवी अशा दोन मूर्ती दिसतात. भैरवाच्या हातात राक्षसाचे मुंडके आहे.
देवटाके : तानाजी स्मारकाच्या मागून डाव्या हाताच्या छोटा तलावाच्या बाजूने डावीकडे गेल्यावर हे प्रसिद्ध असे देवटाके लागते. या टाक्याचा उपयोग पिण्याचे पाणी म्हणून होत असे व आजही होतो. महात्मा गांधी जेव्हा पुण्यास येत तेव्हा मुद्दाम ह्या टाक्याचे पाणी मागवत असत.
कल्याण दरवाजा : गडाच्या पश्चिमेस हा दरवाजा आहे. कोंढणपूरवरून पायथ्याच्या कल्याण गावातून वर आल्यास ह्या दरवाजातून आपला प्रवेश होतो. हे एकामागोमाग असे दोन दरवाजे आहेत. यापैकी वरच्या दरवाज्याच्या दोन्हीकडील बुरुजांच्या भिंतीत अर्धवट बाहेर आलेला हत्ती व माहूत अशी दगडी शिल्पे होती. श्रीशालिवाहन शके १६७२ कारकीर्द श्रीमंत बाळाजी बाजीराव पंडित प्रधान असा शिलालेख आढळतो.
उदेभानाचे स्मारक : दरवाजाच्या मागच्या बाजूस वर असलेल्या टेकडीवर यावे. येथे जो चौकोनी दगड आहे तेच उदेभान राठोडचे स्मारकचिन्ह म्हणून ओळखले जाते. मोगलांतर्फे उदेभान हा सिंहगडचा अधिकारी होता.
झुंजारबुरूज: झुंजारबुरूज हे सिंहगडचे दक्षिण टोक होय. उदयभानच्या स्मारकापुढून समोरची टेकडी उतरून या बुरुजावर येता येते. येथून समोरच टोपीसारखा राजगड, त्याच्याच उजवीकडे तोरणा हे गड दिसतात तर खाली पानशेतचे खोरे दिसते. पूर्वेकडे लांबवर पुरंदर दिसतो.
सुभेदार तानाजींचे स्मारक : अमृतेश्वराच्या मागच्या बाजूने वर गेल्यावर डाव्या बाजूस सुप्रसिद्ध सुभेदार तानाजींचे स्मारक दिसते. ‘सुभेदार तानाजी स्मारक समितीच्या’ वतीने हे बांधण्यात आले आहे. माघ वद्य नवमी दि. ४ फेब्रुवारी १६७२ या दिवशी झालेल्या लढाईत तानाजी मारले गेले. दरवर्षी माघ नवमीस येथे मंडळातर्फे सुभेदार तानाजींचा स्मृतिदिन साजरा केला जातो.
गडावर जाण्याच्या वाटा
सिंहगड हा किल्ला पुण्यापासून २० किलोमीटर अंतरावर आहे. स्वारगेट बसस्थानकापासून सारसबाग किंवा नेहरू क्रीडांगणाकडून जाणारा ह्या रस्त्याने सिंहगड अंदाजे ३५ कि.मी. वर आहे.
स्वारगेट पासून ५० क्रमांकाच्या बस या मार्गावर धावतात. शिवाय, सहा आसनी किंवा खासगी वाहनाने सिंहगडाच्या पायथ्यापर्यंत जाता येते. ज्यांना गडावर चालत जायचे नसेल त्यांच्यासाठी पायथ्यापासून गडावर जाण्यासाठी खासगी वाहने साधारण दर ३०-६० मिनिटांनी मिळतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:पुणे जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
इस्तंबूल
इस्तंबूल (तुर्की: İstanbul) हे तुर्कस्तानातील सर्वांत मोठे शहर आहे. हे शहर तुर्कस्तानाचे आर्थिक तसेच सांस्कृतिक केंद्र आहे. मार्माराचा समुद्र व काळा समुद्र ह्यांना जोडणाऱ्या बॉस्फरसाच्या सामुद्रधुनीच्या दोन्ही तीरांवर वसलेले हे शहर आशिया तसेच युरोप या दोन्ही खंडात आहे. जगातील मोठ्या शहरांपैकी हे एकमेव शहरे असे दोन खंडांत आहे.
आश अल्-मलिक
हे सौदी अरेबिया या देशाचे राष्ट्रगीत आहे.
इस्तंबूल
या शहराला प्राचीन काळात बायझेंटियम तसेच कॉन्स्टॅंटिनोपल या नावांनीही ओळखण्यात येत असे. इ.स. ३३० पासून इ.स. १९२२ पर्यंत सुमारे १,६०० वर्षांच्या कालखंडात हे शहर कोणत्या न कोणत्या साम्राज्याची राजधानी होते. इ.स. ३३० - इ.स. ३९५ दरम्यान इस्तंबूल रोमन साम्राज्याची, इ.स. ३९५ - इ.स. १२०४ व इ.स. १२६१ - इ.स. १४५३ दरम्यान बायझेंटाईन साम्राज्याची, इ.स. १२०४ - इ.स. १२६१ दरम्यान लॅटिन साम्राज्याची तर इ.स. १४५३ - इ.स. १९५३ दरम्यान ओस्मानी साम्राज्याची राजधानी होते.
आश अल्-मलिक
अधिकृत गीतरचना
राष्ट्रगीत
इस्तंबूल
सध्या इस्तंबूल जगातील सर्वात प्रसिद्ध व लोकप्रिय पर्यटनस्थळांपैकी एक आहे. २०१२ साली येथे सुमारे १.१६ कोटी विदेशी पर्यटकांनी भेट दिली. २०१० मध्ये इस्तंबूल युरोपियन सांस्कृतिक राजधानीचे शहर होते. येथील ऐतिहासिक वास्तूंसाठी १९८५ साली इस्तंबूलचा युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थानांच्या यादीमध्ये समावेश करण्यात आला.
इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ हा येथील प्रमुख विमानतळ असून तुर्की एरलाइन्स ह्या तुर्कस्तानच्या राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनीचे मुख्यालय व प्रमुख वाहतूकतळ इस्तंबूलमध्ये आहे.
खेळ
फुटबॉल हा इस्तंबूलमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहे. गालातसराय एस.के., बेसिक्टास जे.के. आणि फेनर्बाचे एस.के. हे तीन प्रमुख फुटबॉल क्लब येथेच स्थित आहेत. येथील इस्तंबूल पार्कमध्ये २००५ ते २०११ दरम्यान तुर्की ग्रांप्री ही फॉर्म्युला वन शर्यत भरवली गेली.
बाह्य दुवे
वर्ग:जागतिक वारसा स्थाने वर्ग:ओस्मानी साम्राज्य वर्ग:तुर्कस्तानमधील शहरे वर्ग:बायझेंटाईन साम्राज्य
क्रिकेट विश्वचषक, २०११ - उपांत्यपूर्व सामना १
वेस्ट इंडीजचा डाव
गडी बाद होण्याचा क्रम:'	१-१४ (गेल, २.५ ष.), २-१६ (स्मिथ, ५.१ ष.), ३-१६ (ब्राव्हो, ५.४ ष.), ४-५८ (सरवाण, २४.१ ष.), ५-६९ (पोलार्ड, २६.४ ष.), ६-६९ (थॉमस, २६.५ ष.), ७-७१ (सॅमी, २७.२ ष.), ८-७१ (बिशू, २७.५ ष.), ९-१११ (रोच, ४२.२ ष.), १०-११२ (रामपॉल, ४३.३ ष.)
पाकिस्तानचा डाव
गडी बाद होण्याचा क्रम:' फलंदाजी केली नाही:' असद शफिक, युनिस खान, मिस्बाह-उल-हक, उमर अकमल, अब्दुल रझाक, शहिद आफ्रिदी*, उमर गुल, वहाब रियाझ, सईद अजमल
इतर माहिती
नाणेफेक: वेस्ट इंडीज - फलंदाजी
मालिका : पाकिस्तान उपांत्य फेरी साठी पात्र
सामनावीर : मोहम्मद हफीझ (पाकिस्तान)
पंच : बिली बॉडेन (न्यू झीलंड) आणि स्टीव डेविस (ऑस्ट्रेलिया)
तिसरा पंच : डॅरील हार्पर (ऑस्ट्रेलिया)
सामना अधिकारी : ख्रिस ब्रॉड (इंग्लंड)
राखीव पंच : ब्रुस ऑक्सेनफोर्ड (ऑस्ट्रेलिया)
देवीप्रसाद खरवंडीकर
नाशिकच्या यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाचे ’ज्ञानगंगा घरोघरी’ हे बोधवाक्य खरवंडीकरांनीच सुचवले होते, असे म्हणतात. संस्कृत चर्चासत्रांच्या कामानिमित्ताने भारतात आणि जगातील कॅनडा, जर्मनीसारख्या संस्कृत भाषेचे महत्त्व जाणणाऱ्या देशांना त्यांनी अनेकदा भेटी दिल्या आहेत.
त्यांच्या पंचाहत्तराव्या वाढदिवसानिमित्त, त्या वेळी ९५ वर्षे वयाचे असणाऱ्या नागपूरच्या ना.वा.गोखले यांनी "सौवर्णानि सरोजानि निर्मातुं सन्ति शिल्पिनः। देवीप्रसादरूपेण शिल्पी त्वं सौरभाय हि।।'' (शिल्पकार सोन्याची कमळे निर्माण करू शकतात; परंतु देवीप्रसाद हा शिल्पकार असा आहे की, त्याने त्या सुवर्णकमळांना सुगंध दिला आहे.) असे उद्‌गार काढले होते.
मानसन्मान आणि पुरस्कार
- पहा :आचार्य गुरुजी आणि शास्त्री
वर्ग:संस्कृत साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
अझीझ मुशब्बर अहमदी
अझीझ मुशब्बर अहमदी (२५ मार्च, इ.स. १९३२:सुरत, गुजरात, भारत - हयात) हे भारताचे माजी सरन्यायाधीश आहेत. ते २५ ऑक्टोबर, इ.स. १९९४ पासून २४ मार्च, इ.स. १९९७ या कालावधीत सरन्यायाधीश होते. त्याआधी ते गुजरात उच्चन्यायालयाचे न्यायाधीश होते.
वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म
मरी मॅकडोनोह
मरी मॅकडोनोह (१५ नोव्हेंबर, १९१७:पर्थ, ऑस्ट्रेलिया - १८ ऑक्टोबर, २०१३:पर्थ, ऑस्ट्रेलिया) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५८ मध्ये १ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१० - पात्रता सामने
The 2010 ICC World Twenty20 Qualifier was played from February 9-13, 2010 in the United Arab Emirates. The top two teams progressed to play in the 2010 ICC World Twenty20, the international championship of Twenty20 cricket.
The eight competing teams were: Afghanistan, Canada, Ireland, Kenya, the Netherlands, Scotland, UAE and the USA.
The groups were devised by virtue of seedings from the previous ICC World Twenty20 Qualifier, which was won jointly by Ireland and the Netherlands and, for the teams not participating in that event (Afghanistan, UAE and USA) on latest one-day rankings.
The torunament winners go into Group C of the ICC World Twenty20 2010 along with South Africa and India while the runners up will join West Indies and England in Group D. The tournament was won by Afghanistan who defeated Ireland by 8 wickets in the final.
Final
Afghanistan qualify as winners for Group C in the 2010 World Twenty20 Cup. Ireland as runners-up also qualify, taking their place in Group D.
References
वर्ग:२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१० वर्ग:चित्रसमस्या असणारी पाने तात्पुरता
गर्भपात
गर्भपात ही गर्भवती स्त्रीच्या गर्भाशयात वाढत असलेले बीज बाहेर काढून गर्भावस्थेचा शेवट करण्याची क्रिया आहे. गर्भपात तांत्रिक गुंतागुंतींमुळे नैसर्गिकपणे देखिल घडू शकतो परंतु बव्हंशी वेळा शस्त्रक्रियेमार्फत घडवून आणला जातो. गर्भधारणा होऊन सहा महिने (२४ आठवडे) पूर्ण व्हायच्या आत गर्भ पडला तर त्याला 'गर्भपात' म्हणतात. असा गर्भ बाहेर पडताना जिवंत असला तरी काही केल्या जगत नाही. (सात महिने पूर्ण असतील तर मात्र खास उपायांनी मूल जगवता येते. म्हणून सात महिन्यांनंतर गर्भ पडला तर अपुऱ्या दिवसांचे बाळंतपण म्हणतात; गर्भपात म्हणत नाहीत.)
वैद्यकीय चिकित्सा वापरून व वैधपणे केला गेला तर गर्भपात ही वैद्यकशास्त्रातील सर्वात सुरक्षित क्रिया आहे. परंतु जगातील अनेक भागांमध्ये विविध कारणांस्तव असुरक्षित गर्भपात केले जातात ज्यांमध्ये दरवर्षी अंदाजे ६८,००० स्त्रिया मृत्यूमुखी पडतात. ह्यांपैकी ९७ टक्के स्त्रिया विकसनशील वा अविकसित देशांमधील आहेत.
जगातील गर्भपाताचे कायदे
{{legend|#3236D3|कायदेशीर दृष्ट्या वैध (कालमर्यादा विविध देशांमध्ये वेगळी)}} {{legend|#3f9bbb|बलात्कार, स्त्रीच्या जीवाला धोका, स्त्रीची खराब शारिरिक व मानसिक तब्येत, गर्भदोष तसेच सामाजिक व आर्थिक परिस्थिती हे अपवाद वगळता कायद्याने बंदी}} {{legend|#d4df5a|बलात्कार, स्त्रीच्या जीवाला धोका, स्त्रीची खराब शारिरिक व मानसिक तब्येत, गर्भदोष हे अपवाद वगळता कायद्याने बंदी}} {{legend|#FA7014|बलात्कार, स्त्रीच्या जीवाला धोका, स्त्रीची खराब शारिरिक व मानसिक तब्येत हे अपवाद वगळता कायद्याने बंदी}} {{legend|#cc7662|स्त्रीच्या जीवाला धोका, स्त्रीची खराब शारिरिक व मानसिक तब्येत हे अपवाद वगळता कायद्याने बंदी}} {{legend|#FF0000|संपूर्ण बंदी (कोणताही अपवाद नाही)}} {{legend|#2F2F2F|प्रदेशानुसार वेगळे कायदे}} {{legend|#B3B3B3|माहिती उपलब्ध नाही}}
गर्भपात हा अनेक समाजांमध्ये मोठा वादग्रस्त मुद्दा आहे. पारंपारिक विचारांचे लोक गर्भपाताला तीव्र विरोध दर्शवतात तर उदारमतवादी लोकांच्या मते गर्भपाताचा निर्णय घेण्याची स्त्रीला संपूर्ण मुभा असावी. जगात अनेक देशांमध्ये गर्भपाताला कायदेशीर मान्यता आहे परंतु तो व्यावसायिक डॉक्टरकडूनच घडवून घेणे बंधनकारक आहे.
भारतातील कायदे
भारतामध्ये गर्भपात कायदेशीर आहे. परंतु लिंगतपासणी करून (पालकांना हव्या त्या लिंगाचे बालक नसले तर) गर्भपात करणे हा शिक्षापात्र गुन्हा (दहा हजार रुपये दंड व/किंवा पाच वर्षे तुरुंगवास) आहे. असे असूनही अनेक लहान व अविकसित गावांमध्ये सर्रासपणे अवैध रित्या लिंगतपासणी केली जाते. तसेच मूल होऊ नये म्हणून एखादे जोडपे कुटुंब नियोजनाच्या पद्धती वापरतात. परंतु त्या पद्धती अपयशी झाल्याने गर्भधारणा राहते. एखादी विधवा किंवा कुमारिका अतिप्रसंगाने गर्भवती होते. अशावेळी अशिक्षित किंवा वैदूकडून गर्भपात करवून घेतला जातो. त्यामुळे स्त्रियांच्या जीवास धोका होऊन बरेचदा स्त्रिया प्राणास मुकत असतात. पूर्वी भारतात गर्भपातास कायद्याने मान्यता नव्हती. त्यामुळे हजारो माता गर्भपातामुळे मुत्युमुखी पडत. यावर उपाय म्हणून वैद्यकीय गर्भपात कायदा १९७१ केला गेला व तो १ एप्रिल, इ.स. १९७२ रोजी लागू झाला.
वैद्यकीय गर्भपात कायदा १९७१
वैद्यकीय गर्भपात कायदा इ.स. १९७१ अंतर्गत पुढील प्रकरणी वैद्यकीय गर्भपाताची मुभा आहे.
वैद्यकीय गर्भपात नियम १९७५
वैद्यकीय गर्भपात कायदा १९७१ मधील कालापव्यय करणाऱ्या पद्धती काढून टाकून ही सेवा अधिक तत्परेतेने उपलब्ध करण्यासाठी वैद्यकीय गर्भपात नियम १९७५ साली बनवण्यात आले.
पाडळी (शिराळा)
पाडळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील शिराळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
गर्भपात
वैद्यकीय गर्भपात नियम २००३
२००३ साली या कायद्यात अधिक सुधारणा करून वैद्यकीय गर्भपात नियम २००३ तयार करण्यात आले. यात वैद्यकीय गर्भपात केंद्रांना मंजुरी देण्याचे काम राज्य पातळीऐवजी जिल्हा पातळीवर आणण्यात आले. सुरक्षित वैद्यकीय गर्भपात सेवांचे जाळे वाढवण्याचा उद्देश यामागे होता.
पाडळी (शिराळा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
सीएनएन न्यूझ१८
सीएनएन न्यूझ 18 (पूर्वी सीएनएन आयबीएन) हे भारतात प्रसारित केले जाणारे एक इंग्रजी चॅनेल आहे.
वर्ग:भारतातील वृत्तवाहिन्या
आंबेझरी
आंबेझरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
म्हारळ खुर्द
म्हारळ खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील कल्याण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
दिब्रुगढ रेल्वे स्थानक
दिब्रुगढ रेल्वे स्थानक हे भारताच्या आसाम राज्यातील दिब्रुगढ शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. ईशान्य भारतामधील वर्दळीचे असलेले दिब्रुगढ स्थानक ह्या भागातील वाहतूकीचा महत्त्वाचा दुवा आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आसाममधील रेल्वे स्थानके वर्ग:दिब्रुगढ जिल्हा
मजुला सिंगापूरा
हे सिंगापूर या देशाचे राष्ट्रगीत आहे.
अधिकृत गीतरचना
राष्ट्रगीत
नासाउ
नासाउ ही बहामास ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
वर्ग:बहामास वर्ग:उत्तर अमेरिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
खलील मोमिन
खलील मोमिन
खलिल मोमिन हे नाशिक जिल्ह्यातल्या मनमाड शहराचे रहिवासी असुन ते मराठी साहित्यिक आहेत. त्यांचा अक्षराई हा काव्यसंग्रह प्रकाशित झालेला आहे. या काव्यसंग्रहातील 'जे उरात उरते काही' ही कविता लोकप्रिय आहे.
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:मराठी साहित्यिक
सटवाई
सटवाई देवी ही देवी नवजात शिशू बालकांचे भविष्यलेखन करणारी देवता आहे असा हिंदू पुराण कथांमध्ये लिहिले आहे.या आई सटवाई देवीस सटवी, सटुआई, सटवीका इत्यादी नावांनी ओळखले जाते. नशीब देवता असेही म्हणतात. सर्वसाधारण पणे बाल अथवा बालिकेचे जन्माचे सहावे दिवशी या देवीची पूजा करण्यात येते. असा एक समज आहे कि सटवाई देवी ही कोणत्याही रूपाने येऊन त्या बालकाचे विधीलिखित लिहिते.एक कोरा पांढरा कागद व टाक/पेन पूजेच्या ठिकाणी ठेवले जाते. झोपेत हसणाऱ्या बाळास 'सटवाई हसविते' असाही एक समज आहे. मराठवाड्यातील ग्रामीण भागात या देवीची पूजा जास्त प्रचलित आहे. ताई सटवाई देवी मराठवाड्यातील अनेक गावांची ग्रामदेवता आहे.हिच्या देवळाचे सहसा बांधकाम करीत नाहीत. फक्त आडोसा असतो. सटवाई देवीचे माहेर मराठवाड्यातील लातूर जिल्ह्यात असुन देवी जास्तीत जास्त लातूर जिल्ह्यात संचार करीत असते.
देवी सटवाई हिच नशीब देवता, भाग्य देवता , मृत्यू देवता व आयुष्य देवता व भविष्य देवता या नावांनी ओळखली जाते.
"सटीचा लेखाजोखा, न चुके ब्रम्हादिका" अशी एक म्हण या देवीबाबत प्रचलित आहे. देवी सटवाई ताई सटवीकेचे माहेर जन्मस्थान, मराठवाड्यातील लातूर जिल्ह्यात असुन ते आजही गुप्त रहस्य आहे. देवी सटवाई ही महार जातीतील आराध्यदैवता म्हणून ओळखली जाते. हिंदू पुराण कथांमध्ये भगवान ब्रह्मदेवाची बहिण हिच देवी सटवाई आहे. देवी सटवाई मातेचे कार्य व दैविक अधिकार खालीलप्रमाणे.-
पवित्र हिंदू धर्म संहितेनुसार देवी सटवाई मातेला मानाचं स्थान आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदू संस्कृती
हार्टफर्ड, कनेटिकट
हार्टफर्ड हे अमेरिकेमधील सर्वात जुन्या शहरांपैकी एक आहे. येथील वस्तीची पहिली नोंद इ.स. १६२३ची आहे. या शहराचे मूळ नाव सौकियॉग (Saukiog) असे होते. अमेरिकन यादवी युद्धानंतर अनेक दशके हार्टफर्ड हे अमेरिकेमधील सर्वात श्रीमंत शहर होते. आजही दरडोई उत्पन्नामध्ये हार्टफर्डचा अमेरिकेत सॅन फ्रान्सिस्को खालोखाल दुसरा क्रमांक लागतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:कनेटिकटमधील शहरे वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे वर्ग:हार्टफर्ड काउंटी (कनेटिकट)
सुतारकाम
सुतार (इंग्लिश: Carpenter ; कार्पेंटर ;) म्हणजे सुतारकाम (इंग्लिश: Carpentry ; कार्पेंट्री ;) करणारा अथवा लाकडी वस्तू तयार करणारा कारागीर होय. सुतार लाकडापासून फर्निचर, दैनंदिन वापराच्या लाकडी वस्तू बनवण्यासोबतच इमारतींच्या बांधकामासाठीही सुतारकाम करतात. चार मुख्य हत्यारे असली की सुतारकाम प्राथमिक करता येते.तर फरशी ,हातोडी , रंधा आणी करवत ही चार मुख्य हत्यारे. चांगला सुतार लाकडची प्रत ओळखून कोणते लाकूड कोणत्या कामाला वापरावे हे जाणतो. सर्वात चांगले लाकूड म्हणजे साग. सागापासून जवळजवळ सर्व फर्निचर बनवतात.साग खूप टिकाऊ आहे याचा रंग आणी फिगर मोहक असतात. सागाचे लाकूड सुतारकाम करायला सुलभ असते रंधा चांगला मारला जातो. करवतिने कापणे सुलभ जाते. टेबल खुर्ची स्टूल पेटी दरवाजे खिडक्या घराचे खांब वासे रिपा भाले बडोद फळ्यांचे सिलिंग ,कपाटे व इतर सर्व फर्निचर करताना सुतार कसबी असावा लागतो. सुताराला इतर बरीच tuls लागतात मेजर टेप (फुट) काटकोण्या खातावणी चोरशी सड्या वीविध् रंधे पक्कड भीड कानस पत्थर वगैरे.
बाह्य दुवे
वर्ग:व्यवसाय
बूट निर्मिती
बूट निर्मिती (इंग्लिश:Shoemaking, cobbler) हा एक व्यवसाय असून कारागीर हे कातडी वस्तूंपासून बूट व इतर पाद्रताने तयार करतात. भारतामध्ये चांभार जातीचा हा पारंपरिक व्यवसाय आहे.
वर्ग:व्यवसाय
बॉइझी
बॉइझी (Boise) ही अमेरिका देशाच्या आयडाहो राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. राज्याच्या नैऋत्य भागात बॉइझी नदीच्या काठावर वसलेल्या बॉइझी शहराची लोकसंख्या २०१२ साली २.१२ लाख इतकी आहे. ह्यानुसार बॉइझीचा अमेरिकेमध्ये ९९वा क्रमांक असून अमेरिकेच्या वायव्य भागामधील सिॲटल व पोर्टलंड ह्यांच्या खालोखाल बॉइझी हे तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आयडाहोमधील शहरे वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे * वर्ग:एडा काउंटी (आयडाहो)
केस
केस हा त्वचेचा अविभाज्य घटक आहे. केस केवळ काही नॅनो मीटर जाडीचा असतो. केस हे केराटिन नावाच्या प्रथिनापासून बनलेले असतात.
केस हा घटक विघटनक्षम आहे केसांमधे गंधक हा घटक असतो.केसांचा रंग काळा किंवा लाल आसू शकतो.
केस(Hair) स्तनधारी प्राण्यांच्या बाह्य चर्मचे उद्वर्ध (outer growth) आहे. कीटकामध्ये शरीरावर जे तंतुमय उद्वर्ध असते, त्यांना ही केस म्हणतात. केस मऊ ते कडक, (जसे की सूअर) आणि टोकदार सुद्धा(जसे की साही चे) असते. प्रकृति ने थंड आणि गरम प्रभाव वाले क्षेत्रांमद्धे राहणारे जीवांना केस दिले आहे., जे थंडीत थंडी पासुन रक्षा करतात आणि गर्मीत जास्त ताप ने डोक्याची रक्षा करते. जेव्हा शरीरात असहनशील गर्मी पडते, तेव्हा शरीरातून घाम वाहून बाहेर पडतो.
स्थान
केसांचे स्थान मुलगा व मुलगी यांत वेगवेगळे असते.
मुलगा-मस्तक, गाल(दाढी),ओठांच्या वरील भाग (मिशी),छाती,काखा,हात, पाय,जांघा इ.
केसांचे रंग
केसांचा रंग शरीरातील मेलॅनिन नावाच्या रंगद्रव्याच्या प्रमाणावर ठरतो. केस लाल, काळ्या, सोनेरी व राखाडी रंगाचे असतात. त्यातील सोनेरी केस सर्वात जास्त जाडीचे असतात. काळे, राखाडी व लाल केस अनुक्रमे कमीकमी जाडीचे होत जातात.
गळती
कमी वयातच केस गळत असतील तर ते अनुवांशिक असते. याला अँड्रोजेनिक एलोपेसिया असेही म्हणतात. त्याच बरोबर चुकीचा आहार, पर्यावरण प्रदूषण, औषधे या मुले ही केस गळती होऊ शकते. यावर काही घरगुती उपाय १. जटामासी या वनस्पतीला नारळाच्या तेलामध्ये उकळा थंड झाल्यावर वापर करा.
केसांची रचना: कातडीच्या बाहेर केसांचा जो अंश राहतो त्याला कांड (sheft) म्हणतात. कांडचे तीन भाग आहे. सर्वात बाहेर असणाऱ्या भागाला क्यूटिकल (cuticle) म्हणतात. क्यूटिकलच्या खाली एक कडक अस्तर असते, ज्याला वल्कुट (cortex) म्हणतात वल्कुटच्या खाली मध्य भागला मध्यांश (medulla) म्हणतात. कातडीच्या आत असणाऱ्या केसाच्या भागाला मूळ(root) म्हणतात. केस वाढल्या ने मूळ हळू हळू कांड मध्ये बदलते. भिन्न-भिन्न जंतू मध्ये केसांची वृद्धि भिन्न-भिन्न दर ने होते.
साधारणत: म्हणटले जाते की एका महिण्यात केसं अर्धा इंच, किंवा एका वर्षात पाच ते सहा इंच वाढतात. मूळ एका खड्डयात असते त्याला पुटक (follicle)म्हणतात. पुटक मधुनच केसं निघतात. एका पुटकातून एक केस, किंवा एकपेक्षा अधिक केसं निघुन शकतात. पुटक नासपातीच्या आकाराची पैपिला मध्ये बनलेला असतो. हे पैपिला चर्मचे बनलेले असते. पैपिला आणि पुटकच्या संगमावरच केस बनते. पैपिला रुधिरवाहिनी शी संबद्ध असते. या पासुनच मूळाला ते सर्व मिळते ज्या पासुन केसांचे निर्माण होते व वाढ होते. जो पर्यंत पैपिला आणि पटक नष्ट नही होतात तो पर्यंत केसं वाढत राहतात. खोपड़ीचे केसं दोन ते सहा वर्षांपर्यंत जीवित राहतात. त्या नंतर ते गळतात आणि त्या जागी नवीन केसं येतात. हे क्रम वयस्क काळा पर्यंत चालू राहते. केस का गळतात वयस्कर मध्ये त्या जागी नवीन केस का नाही येत, याचे कारण अजून पर्यंत ठीक प्रकारे समझे नाही. काही जन खोपड़ीच्या रोगांमुळे गंजे होतात.
किरणन द्वारे ही काही लोकं बहुधा अस्थायी रूपेण गंजे होतात. अंतःस्रावी ग्रंथीच्या स्रावात कमी, वंशागत कारण आणि जीर्णन मुळे ही केस झड़तात. अपौष्टिक आहारा मुळे केस शुष्क आणि द्युतिहीन (dull) होऊन काही प्रमाणात झडू शकतात, परंतु सामान्य गंजेपनाचे हे कारण नाही.
केसांचे रंग: वर्णकांमुळे केस काळे, भूरकट, किंवा लाल होउ शकतात. ते वर्णक वल्कुटच्या कोशिकांमध्ये निक्षिप्त असते. केस का पांढरे होतात याचे कारण ज्ञात नाही. हे संभव आहे की वय वाढते, रुग्णता, चिंता, शोक, आघात किंवा काही विटामिनच्या कमतरतेमुळे असे होउ शकते. डाक्टरांचे मत आहे की पांढरे केस होने हे वंशागत असते.
बाल प्रधानत: खालील प्रमाणे चार प्रकारची असतात:
1. आदिवासी (ऑस्ट्रेलिया और भारत के आदिवासी अपवाद हैं) आणि हबाशींचे केस छोटे-छोटे, कुंचित आणि कुरूळकर असतात. यांना लोकरीचे केसवाले पण म्हणतात. या केसांचे अनुप्रस्थ परिच्छेद दीर्घवृत्तीय, किंवा वृक्कनुमा आकार असते. या केसांचा रंग नेहमी काळा असतो. असे केस दोन प्रकारचे असतात. मेलानीशियाई आणि अधिकांश हबशींचे केस अपेक्षा लांब आणि त्यांचे घूँघर मोठे असतात. काही आदिवासी समाजातील लोकांचे हबशीचे केस छोटे आणि त्यांचे घूँघर छोटे असतात.
2. पीत जातीचे (चीनियों, मंगोलों) आणि अमरीकी इंडियनचे केस सरळ अकुंचित आणि रफ असतात यांच्या केसांचे अनुप्रस्थ परिच्छेद गोलाकार असतात आणि या केसांचा रंग पण बिना अपवाद काळा असतो.
3. यूरोपवाल्यांचे केस लहरदार, कुरूळे, चिकणे आणि रेशमा सारखे मऊसूत असतात केसांचे अनुप्रस्थ परिच्छेद अंडाभ होते. यात मध्यांश नलाकार असतो. यांचा रंग काळा, भूरकट, लाल, किंवा सनच्या रेशे या सारखे असते. भारतीयांचे केस ही याच प्रकाराचे असतात.
केसांची निगा
केस धुतल्यानंतर ते अतिशय हलक्या हाताने कोरडे करणे गरजेचे असते. जोर लावून केस पुसल्यास ते तुटण्याची शक्यता जास्त असते. पाणी शोषून घेईल असा अतिशय पातळ टॉवेल केस पुसण्यासाठी वापराल्यास केस तुटत नाहीत. अनेकींना केस जोरजोरात झटकण्याचीही सवय असते. हीहि सवय चुकीची आहे. त्यामुळे केस तुटू शकतात. तसेच ओले केस न विंचरता हातांनी हे केस तुम्ही सारखे केल्यास तुटण्याची शक्यता नसते. केस असो या शरीराचा अन्य अवयव, मसाज हा चांगलाच असतो. केसांच्या मुळांशी योग्य पद्धतीने केलेला मसाज फायदेशीर असतो. त्यामुळे शरीरातील रक्तप्रवाह सुरळीत होण्यास मदत होते. खोबरेल तेल किंवा बदाम तेलाने मुळांना मसाज केल्यास केसांची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत होते. यामध्ये स्वतःच्या हाताने, कुटुंबातील व्यक्तीकडून, मैत्रिणींकडून किंवा पार्लरमध्ये मसाज करण्याचे पर्याय उपलब्ध आहेत. केसांमध्ये नैसर्गिकरीत्या तेल तयार होत असते आणि हे तेल केसांच्या आरोग्यासाठी आवश्यक असते. अनेकांना विशेषतः मुलींना केस चांगले दिसावेत यासाठी रोज केस धुण्याची सवय असते. परंतु ही सवय धोकादायक आहे .अशामुळे केसात निर्माण होणारे नैसर्गिक तेल नष्ट होते आणि केसांची गुणवत्ता खराब होते नैसर्गिक केस हेच उत्तम केस असतात. शरीराच्या अवयवांप्रमाणेच केसांनाही योग्य पद्धतीने पोषण होणे अतिशय गरजेचे असते. केसांच्या मुळांना तेल लावल्याने केसांच्या वाढीसाठी आवश्यक ती पोषकद्रव्ये मिळतात. त्यामुळे केस लांब आणि मजबूत राहतात. केसांना कोमट तेल लावल्यानंतर केसांच्या मुळांना हलक्या हाताने मसाज करतात. तेल लावल्यानंतर टॉवेल गरम पाण्यात टाकून तो पिळून केसांना बांधतात. असे १० मिनिटांसाठी केल्यास केसांमध्ये तेल योग्य पद्धतीने मुरण्यास मदत होते. दोन तासांनी केस शाम्पूने धुऊन टाकणे. ह्या पद्धतीने तेल लावल्यामुळे रक्तप्रवाह चांगला होण्यासही मदत होते. केस चांगले ठेवायचे असतील तर कंडिशनर वापरणे अतिशय आवश्यक असते. शाम्पू रोज वापरायचा नाही, परंतु कंडिशनरमुळे केसांत आर्द्रता राहण्यास मदत होते; प्रदूषण आणि धूळ यांपासून केसांचे रक्षण होते. स्वतःच्या केसांची गुणवत्ता लक्षात घेऊन योग्य तो शाम्पू आणि कंडिशनर यांची निवड करणे हेही महत्त्वाचे आहे.
जाधववाडी (मावळ)
भौगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या
हे पुणे जिल्ह्यातल्या वेल्हे तालुक्यातील ३८३ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १२३ कुटुंबे व एकूण ६३२ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर पुणे ७२ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये ३३२ पुरुष आणि ३०० स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ६ असून अनुसूचित जमातीचे २५३ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५५८८० आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहे. गावात १ शासकीय प्राथमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (Navalakh umbre) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा (Navalakh umbre) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा (Talegaon) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय (Talegaon) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (Talegaon) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (Talegaon) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (Talegaon) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक (Talegaon) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (Lonavala) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा (Kanhe) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्रसूति व बालकल्याण केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील ॲलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेला नळाया पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात शुद्धीकरण न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात नदी / कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा आहे.
स्वच्छता
गावात उघडी गटारव्यवस्था आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे. गावात आशा स्वयंसेविका उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील आशा स्वयंसेविका १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात क्रीडांगण उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील क्रीडांगण १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात सार्वजनिक ग्रंथालय उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सार्वजनिक ग्रंथालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात वृत्तपत्र पुरवठा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील वृत्तपत्र पुरवठा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील विधानसभा मतदान केंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आहे.
वीज
१० तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस घरगुती वापरासाठी उपलब्ध आहे. १० तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस घरगुती वापरासाठी उपलब्ध आहे. १० तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस शेतीसाठी उपलब्ध आहे. १० तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस शेतीसाठी उपलब्ध आहे. ० तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस व्यापारी वापरासाठी उपलब्ध आहे. ० तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस व्यापारी वापरासाठी उपलब्ध आहे. ० तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे. ० तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर
जाधववाडी ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
उत्पादन
गावात भात(तांदूळ), करवंद, आंबा, फणस, बांबू याचे उत्पादन होते.
वर्ग:पुणे वर्ग:मावळ तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे वर्ग:महाराष्ट्रातील शुद्धीकरण न केलेल्या पाण्याचा पुरवठा होणारी गावे वर्ग:आशा स्वयंसेविका उपलब्ध नसलेली गावे
स्वप्नील बांदोडकर
स्वप्नील बांदोडकर (जन्मदिनांक १७ मे - हयात) हा मराठी गायक, चित्रपट-अभिनेता आहे, राधा ही बावरी, गालावर खळी ही त्यांनी गायलेली गाणी प्रचंड लोकप्रिय ठरली. स्वप्नील बांदोडकर यांनी अनेक मराठी चित्रपटांसाठी पार्श्वगायन केले आहे. मराठी चित्रपट श्रुष्टीत आघाडीचे गायक म्हणून स्वप्नील बांदोडकर ओळखले जातात.
जीवन
स्वप्नील बांदोडकर याचे वडील तबला वाजवायचे. त्यांच्या प्रभावातून त्याने बालवयात तबलावादन शिकण्यास सुरुवात केली. मात्र अल्पकाळातच त्याचा गळा सुरेल असून गायनाकडे त्याचा अधिक ओढा असल्याचे आढळून आले. त्याने कुंदा वैशंपायन या त्याच्या शाळेतील गुरूंकडे संगीताचे आरंभिक धडे घेतले. पुढील काळात वसंतराव कुलकर्णी व सुरेश वाडकर यांच्याकडे त्याने संगीताचे शिक्षण घेतले.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
वान्ली
वर्ग:चिनी सम्राट वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने
अरुण कुमार वुंदावल्ली
अरुण कुमार वुंदावल्ली ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १५व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
अमल (हिंदी चित्रपट)
अमल हा २००७ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००७ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
पोप एड्रियान पाचवा
पोप एड्रियान पाचवा (इ.स. १२१०/१२२०:जिनोआ, इटली - ऑगस्ट १८, इ.स. १२७६:व्हितेर्बो, इटली) हा जुलै ११, १२७६ ते मृत्युपर्यंत सव्वा महिना पोपपदी होता.
याचे मूळ नाव ऑट्टोबोनो दे फियेशी होते.
एड्रियान ०५ एड्रियान ०५ वर्ग:इ.स. १२७६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वडवली बुद्रुक
वडवली बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील कल्याण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कल्याण तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मंगोल सैन्याची एकके
मंगोल सैन्याची बांधणी करताना चंगीझ खानापुढे अनेक टोळ्यांना एकत्र कसे बांधून ठेवावे हा प्रश्न होता. तो सोडवण्यासाठी त्याने सर्व टोळ्यांना एकत्रित करण्याचा निर्णय घेतला.
त्याने वेगवेगळ्या टोळ्यांतील १० सैनिकांचा एक गट केला ज्याला अरबान असे म्हणत. या दहा सैनिकांना त्यांची जात जमात विसरून कुटुंबाप्रमाणे एकत्र राहावे लागत असे. त्यातील वयाने मोठा सैनिक या दहांचा कुटुंबप्रमुखाप्रमाणे प्रमुख असे.
अशा १० अरबानांचा म्हणजेच १०० जणांचा एक झगुन बनत असे. या शंभरजणांपैकी एकजण झगुनचा प्रमुख म्हणून नियुक्त केला जात असे. १० झगुनांचा म्हणजेच १००० योद्ध्यांचा एक मिंगन तयार होई. १० मिंगनांच्या म्हणजेच १०,००० योद्ध्यांच्या गटाला तुमेन संबोधले जाई. तुमेनच्या प्रमुखाची निवड स्वतः चंगीझ करत असे.
वर्ग: मंगोलियाचा इतिहास
भाष्टेवाडी
भाष्टेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील शिराळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
गुजराती लिपी
गुजराती लिपी गुजराती भाषा लिहिण्यासाठी वापरली जाणारी लिपी आहे. ही लिपी नागरी लिपीपासून उत्पन्न झाली. गुर्जरवंशीय राजा तिसरा जयभट याच्या सातव्या शतकातील ताम्रपटातील लेखनपद्धती जरी दाक्षिणात्य असली, तरी लेखातील शेवटची अक्षरे (‘स्वहस्तो मम श्रीजयभटस्य’) नागरी लिपीतील आहेत. चालुक्य राजांच्या ताम्रपटांतून नागरी लिपी दिसून येते. हे ताम्रपट अकराव्या शतकातील उत्तरेकडील नागरी लिपिपद्धतीमध्ये लिहिलेले आहेत. चालुक्य राजा दुसरा भीम याच्या ११९९ आणि १२०७ मधील दोन ताम्रपटांतील लिपी नागरी आहे. गुजरातमध्ये अकराव्या शतकात लिहिलेल्या ताडपत्रांवरील हस्तलिखित पोथ्या सापडल्या आहेत. त्या हस्तलिखितांची लिपीही नागरी आहे. या नागरी लिपीपासूनच प्रचलित गुजराती लिपी उत्पन्न झाली. पंधराव्या शतकापासून गुजराती किंवा बोडिया लिपीमध्ये लिहिलेली हस्तलिखिते सापडली आहेत. ही लिपी नागरीपासून उत्पन्न झाली; तथापि ‘अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, क, च, ज, झ, ण, फ, ब’ आणि ‘भ’ ही अक्षरे नागरी लिपीपेक्षा वेगळी आहेत. या लिपीमध्ये ‘ए’ या स्वराला वेगळे अक्षर नाही; ‘अ’ या स्वराच्याच डोक्यावर मात्रा देऊन तो दर्शविला जातो. ‘क्ष’ आणि ‘ज्ञ’ ही जोडाक्षरे मानली आहेत. काना, मात्रा, वेलांटी, जोडाक्षरे इ. नागरीप्रमाणेच असली, तरी गुजराती लिपीत अक्षरांवर शिरोरेषा नाहीत.
गुजराती वर्णमाला
मराठी- अ आ इ ई उ ऊ ऋ लृ ए ऐ ओ औ अं अः क ख ग घ ङच छ ज झ ञ ट ठ ड ढ णत थ द ध न प फ ब भ म य र ल व श षस ह ळ क्ष ज्ञ गुजराती- અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ ઋ લૃ એ ઐ ઓ ઔ અં અઃ ક ખ ગ ઘ ઙ ચ છ જ ઝ ·ઝ ટ ઠ ડ ઢ ણ ત થ દ ધ ન પ ફ બ ભ મ ય ર લ વ શ ષ સ હ ળ ક્ષ જ્ઞ
संदर्भ
वर्ग:लिप्या
भारताच्या कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची
ही भारतीय पुरुष क्रिकेट कसोटी क्रिकेपटूंची यादी आहे. कसोटी कॅप ज्या क्रमाने मिळाली त्या क्रमाने या यादीत खेळाडूंची नावे दिलेली आहेत. एकाच कसोटी सामन्यात एकाहून अधिक खेळाडूंना प्रथम कसोटी कॅप्स मिळालेल्या असल्यास त्यांची आडनावाप्रमाणे क्रमवारी लावलेली आहे.
खेळाडू
नोंदी
कसोटी कर्णधार
आजवर ३१ खेळाडूंनी भारतीय कसोटी संघाचे नेतृत्व केलेले आहे. त्यांच्या कामगिरीचा लेखाजोखा असा (ही यादी १९ नोव्हेंबर २०१२ रोजी अहमदाबादेत संपलेल्या भारत-इंग्लंड सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे) :
हे सुद्धा पहा
वर्ग:क्रिकेट नामसूची वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये भारत
मुरूड-जंजिरा
रायगड जिल्ह्यातील मुरुड-जंजिरा हा एक अभेद्य किल्ला आहे. याचे खरे नाव जजीरे मेहरुब असे असून, जंजीरा म्हणजे पाण्यानी वेढलेले बेट व मेहरुब म्हणजे चंद्रकोर. चारी बाजूंनी अरबी समुद्रने घेरलेला आहे. रायगड जिल्ह्याच्या पश्चिमेला अरबी समुद्र आहे. या समुद्राला लागूनच मुरुड तालुक्यातील मुरुड नावाचे गाव आहे. मुरुडच्यापुढे दंडा आणि राजपुरी ही गावे समुद्रकिनारी आहेत. मुरुडपासून राजपुरी चार पाच किलोमीटर अंतरावर आहे. हे गाव खाडीच्या किनाऱ्यावर आहे. या राजपुरी गावाच्या पश्चिमेला समुद्रात एका बेटावर मुरुड-जंजिरा आहे. राजपुरीहून या किल्ल्यावर जाण्यासाठी शिडाच्या होड्यांची सोय आहे.
जंजिराचा अर्थ समुद्राने वेढलेला किल्ला. भक्कम बांधकाम आणि आजूबाजूला समुद्र, याशिवाय मुरुड-जंजिराच्या तटावर ५७२ तोफा आहेत. त्यामुळेच हा जंजिरा अभेद्य होता. या तोफांमध्ये विशेष मोठी आणि लांब पल्ल्याची कलाल बांगडी ही तोफ होती. शिवाजी महाराजांच्या काळात महाराष्ट्राच्या स्वराज्यासाठी हा जंजिरा शेवटपर्यंत अजेय राहिला.
जंजिरा हा शब्द अरबी भाषेतून आपल्याकडे रुढ झालेला आहे. अरबी भाषेतील जझीरा या शब्दावरून तो आलेला आहे. जझीरा म्हणजे बेट. या बेटावर पूर्वी एक मेढेकोट होता. त्यावेळी राजपुरीला मुख्यतः कोळी लोकांची वस्ती होती. या कोळ्यांना लुटारू आणि चाचे लोकांचा नेहेमीच उपद्रव होत असे. तेव्हा या चाच्यांना प्रतिबंध करण्यासाठी या बेटावर मेढेकोट उभारण्यात आला. मेढेकोट म्हणजे लाकडाचे मोठाले ओंडके एका शेजारी एक रोवून तयार केलेली तटबंदी. या तटबंदीमध्ये कोळी लोक सुरक्षितपणे रहात असत. त्यावेळी त्यांचा प्रमुख होता राम पाटील. हा मेढेकोट बांधण्यासाठी त्यावेळी निजामी ठाणेदाराची परवानगी घ्यावी लागली होती. मेढेकोटाची सुरक्षितता लाभताच राम पाटील त्या ठाणेदाराला जुमानेसा झाला. त्यामुळे ठाणेदाराने त्याचा बंदोबस्त करण्यासाठी पिरमखानाची नेमणूक केली.
पुढे पिरमखानाच्या जागी बुऱ्हाणखानाची नेमणूक झाली. त्याने तेथे भक्कम किल्ला बांधण्याची परवानगी निजामाकडून मिळवली. सध्याचे जे बांधकाम आहे ते या बुऱ्हाणखानाने बांधलेले आहे. पुढे इ.स.१६१७ मध्ये सिद्दी अंबर याने बादशहाकडून स्वतंत्र सनद मिळवून जहागिरी प्राप्त केली. जंजिरा संस्थानचा हा मूळ पुरुष समजला जातो. जंजिऱ्याचे सिद्दी हे मूळचे अबिसीनियामधील असून, हे दर्यावर्दी शूर, काटक व दणकट होते. त्यांनी प्राणपणाने जंजिरा लढवला. अनेकांनी जंजिरा जिंकण्याचा प्रयत्‍न केला. पण तो यशस्वी होऊ शकला नाही. छत्रपती शिवाजी राजांनाही जंजिऱ्यावर स्वामित्व मिळवता आले नाही. इ.स.१६१७ ते इ.स 1734 अशी 117 वर्षे जंजिरा अंजिक्य राहिला. पुढे बाजीराव पेशव्यांचे बंधू चिमजीआप्पा यांनी जंजिरा हा स्वराज्यात आणला .जंजिऱ्याचे प्रवेशद्वार पूर्भमुख आहे. होडीने किल्ल्याच्या प्रवेशद्वारापर्यंत पोहोचल्यावर, या प्रवेशद्वाराच्या आत एक उपदार आहे. प्रवेशद्वाराजवळ एक शिल्प आहे. बुऱ्हाणखानाची दर्पोक्तीच या चित्रातून दिसून येते. एका वाघाने चारही पायात चार हत्ती पकडले आहेत व शेपटीत एक हत्ती गुंडाळला आहे, असे ते चित्र आहे. बुऱ्हाणखान इतर सत्ताधीशांना सुचवतो आहे की, "तुम्ही हत्ती असाल, मी पण शेर आहे. या किल्ल्याकडे वाकड्या नजरेने पाहण्याचे धाडस करू नका."
या किल्ल्यातील सिद्दी सरदारांनी हा किल्ला सदैव अजिंक्य राखला. संभाजी महाराजांनी तर हा किल्ला हस्तगत करण्यासाठी या किल्ल्यानजीक पाच सहा किलोमीटर अंतरावर पद्मदुर्ग नावाचा मजबूत किल्ला उभारला होता. पण तरीही मुरुडचा जंजिरा जिंकणे महाराजांना शक्य होऊ शकले नाही. जंजिऱ्याची तटबंदी बुलंद आहे. त्याला सागराकडे ही एक दरवाजा आहे. असे १९ बुलंद बुरूज आहेत. दोन बुरुजांमधील अंतर ९० फुटांपेक्षा जास्त आहे. तटबंदीवर जाण्यासाठी जागोजाग पायऱ्या ठेवलेल्या आहेत. तटबंदीमध्ये कमानी आहेत. त्या कमानीमध्ये तोंड करून तोफा ठेवलेल्या आहेत. जंजिऱ्यावर ५९२ तोफा असल्याचा उल्लेख आहे. यातील कलालबांगडी, लांडाकासम व चावरी या तोफा आजही पाहायला मिळतात.
किल्ल्याच्या मध्यभागी सुरूलखानाचा भव्य वाडा आज पडक्या अवस्थेत आहे. पाण्याचे दोन मोठे तलाव आहेत. किल्ल्यामध्ये पूर्वी तीन मोहल्ले होते. यातील दोन मोहल्ले मुसलमानांचे व एक इतरांचा असे होते. पूर्वी किल्ल्यामध्ये मोठी वस्ती होती. राजाश्रय संपल्यानंतर ती सर्व वस्ती तेथून उठून गेली.
जंजिऱ्याच्या तटबंदीवरून विस्तृत प्रदेश दिसतो. यात समुद्रात बांधलेला कासा उर्फ पद्मदुर्ग व किनाऱ्यावरील सामराजगड हेही येथून दिसतात. ३३० वर्षे अभेद्य आणि अंजिक्य राहिलेल्या जंजिरे मेहरुब पाहताना इतिहासातील अनेक पर्वांचा आलेख आपल्या नजरेसमोरून तरळून जातो. थोडा इतिहासाचा अभ्यास करून जंजिऱ्याला भेट दिल्यास ती निश्चितच संस्मरणीय ठरेल.'
असा हा अजेय जंजिरा, २० सिद्दी सत्ताधीशांनंतर आलेल्या सिद्दी मुहमंदखान हा शेवटचा सिद्दी असताना, व त्या राज्याच्या स्थापनेनंतर ३३० वर्षांनी, म्हणजे ३ एप्रिल १९४८ रोजी ते राज्य भारतीय संघराज्यात विलीन झाले.
जॉन नॅश
जॉन फोर्ब्स नॅश जुनियर (१३ जून, इ.स. १९२८(:ब्लूफील्ड, वेस्ट व्हर्जिनिया, अमेरिका - २३ मे, इ.स. २०१५:मन्रो टाउनशिप, न्यू जर्सी, अमेरिका) हे एक आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे गणितज्ञ होते.
बालपण
जॉन नॅश यांचे वडील अभियंता आणि आई शिक्षिका होत्या. जॉन शालेय वयातही खूप वाचायचे. त्यांना वाजविण्याची सवय होती. याच वयात, ई.टी. बेल यांचे झेन ऑफ मॅथेमेटिक्स या पुस्तकाचा त्यांच्यावर मोठा प्रभाव पडला. वडिलांप्रमाणे आपणही अभियंता व्हावे ही इच्छा बदलून त्यांना गणितात संशोधन करण्याची इच्छा झाली.
शक्याशक्यतावरचे संशोधन
सर्वसाधारणपणे व्यक्ती इतरांकडे ते आणि आपण या नजरेतून पाहत असतात. त्यात या दोन व्यक्ती परस्परविरोधी भूमिकांत असल्या तर त्यात एक जिंकण्याची ईर्षा असते. व्यक्तींचा हा नियम व्यवस्थांनाही लागू पडतो. या व्यवस्थांना हाताळण्याच्या शक्याशक्यतांची सैद्धांतिक मांडणी प्रा. नॅश यांनी केली.
उदाहरणार्थ दोन कंपन्या एकसारखे उत्पादन तयार करीत असतील तर त्यांना व्यवसायवृद्धीच्या काय संधी असतात? या दोन्ही कंपन्यांना त्या उत्पादनाचा दर चढा ठेवला तर दोघांनाही खूप फायदा होईल, दोघांपकी एकाने दर कमी केले तर एकाला काही फायदा तर दुसऱ्यास काहीसा तोटा होईल किंवा दोघांनीही त्या उत्पादनाची किंमत कमी ठेवली तर दोघांनाही काही प्रमाणात नुकसान सहन करावे लागेल. अशा वेळी या कंपन्या मार्ग कसा काढतील? अशा वेळी दुसऱ्याच्या धोरणांचा अंदाज नसेल तर कसे वागावे लागते? यातील एखादी कंपनी दुसरीस धक्का देण्याच्या वृत्तीने अचानक काही मोठे धोरणात्मक बदल करील का? तसे झाल्यास एकाच्या अशा बदलाचा परिणाम दुसऱ्यांच्या ध्येयधोरणांवर किती आणि कसा होतो? आपल्यावर आपल्या प्रतिस्पर्ध्याच्या अशा धोरणात्मक बदलांचा परिणाम होऊ नये म्हणून काय खबरदारी घेता येते? अशा एकना दोन अनेक शक्याशक्यतांचा विचार गणिती पद्धतीने करण्याची सवय प्रा. नॅश यांनी जगाला लावली.
गेम थियरी
जॉन नॅश यांचे शक्याशक्यतेवरचे संशोधन देशोदेशीचे संबंध, व्यापार उदीम, खेळाचे सामने इतकेच काय तर पतधोरण आखणाऱ्या बँका, उद्योगसमूह किंवा युद्धाआधीची तयारी अशा अनेक ठिकाणी आता वापरले जाते. यालाच गेम थियरी म्हणतात
प्रा. नॅश यांच्या आधी जॉन फोन न्यूमन यांनी गेम थियरीची विस्तृत मांडणी केली होती. प्रा. नॅश यांनी ती मांडणी पुढे नेत तिची उपयुक्तता दाखवून दिली.
मृत्यू
जॉन नॅश आणि त्यांची पत्‍नी ॲलिशिया यांचा मृत्यू त्यांची टॅक्सी एका लोखंडी संरक्षक कठड्याला आदळून झालेल्या अपघातात झाला.