cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
आलेप
आलेप : (आयुर्वेद). व्रणात रूपांतर होऊ शकेल अशा सर्व सुजांवर उपयुक्त असा पहिला व मुख्य उपचार लेप होय. तो केसांच्या उलट दिशेने लावावा म्हणजे औषध त्वचेला नीट लागते व राहते त्वचेच्या छिद्रात केसांच्या मुळांतून शिरते तेथे पचन होऊन शिरांच्या तोंडातून त्याचे वीर्य आत जाते व सुजेचे दोष नष्ट करिते. हा लेप सुकल्यावर काढावा कारण त्याचा उपयोग होत नाही उलट वेदना होतात व्रणावर दाब निर्माण करावयाचा असेल तरच पीडन औषधांचा लेप सुकला तरी ठेवावा.
प्रकार
प्रलेप, प्रदेह व आलेप. प्रलेप : पातळ, थंड, ओला तसाच नंतर सुकलेलाही असतो. हा रक्तपित्तात्मक सुजेवर उपयुक्त. प्रदेह : उष्ण किंवा थंड, जाड किंवा थोडा जाड पण ओलाच असतो. वातकफशामक, शोधक, रोपक, वेदना व सूजनाशक. हा व्रणावरही उपयुक्त.
स्नेहोपयोग
वातकफपित्तांवरच्या आलेपात क्रमाने १/४, १/६ व १/८ स्नेह घालावा.
वर्ग:आयुर्वेद
पाटोदा गंगा किनारा
पाटोदा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५४५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पाथरी तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
ग्वादार बंदर
ग्वादार बंदर पाकिस्तानच्या पश्चिम भागातील बंदर आहे. बलूचिस्तान प्रांतातील ग्वादार शहराजवळ असलेले हे बंदर अरबी समुद्राकाठी इराणच्या सीमेपासून जवळ तर ओमानच्या समोरच्या किनाऱ्यावर आहे.
२०१५ च्या सुमारास चीनने पाकिस्तानला हे बंदर विकसित करण्यास मदत करणे सुरू केले व तेथे आपला कायमस्वरुपी तळ ठोकला. या बंदराद्वारे पाकिस्तान चीन आर्थिक मार्गिकेचा विकास होईल व चीनला अरबी समुद्रात थेट प्रवेश मिळेल.
वर्ग:पाकिस्तानमधील बंदरे
घणसोली रेल्वे स्थानक
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
कार्स प्रांत
कार्स (तुर्की: Kars ili; आर्मेनियन: Կարս) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या ईशान्य भागात आर्मेनिया देशाच्या सीमेवर वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ३ लाख आहे. कार्स ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
कवायती व संचलने
कवायत म्हणजे सांघिक, शिस्तबद्ध शारीरिक हालचाल.
कार्स प्रांत
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
कवायती व संचलने
कवायतीत एकच प्रकारची हालचाल, एकाच वेळी, एका हुकुमावर सर्वांनी करावयाची असते. संचलन म्हणजे एखाद्या मोठ्या समारंभाप्रसंगी अशा कवायतीद्वारा केलेले प्रदर्शन होय.
कवायतीमुळे सैनिकांत, स्वयंसेवकांत, बालवीरांत शिस्त, सांघिक वृत्ती व आत्मनियंत्रण या गुणांची जोपासना व वाढ होते. संचलनात याच गुणांचे नेत्रदीपक व उत्साहदायक प्रदर्शन करून ते प्रेक्षणीय करण्यावर भर असतो.
सुरुवात
इ. स. पू. ३००० वर्षांपासून धार्मिक समारंभांतील संचलनांचा उल्लेख आढळतो. अशा संचलनांसाठी शहरांमध्ये प्रशस्त चौक आणि रुंद रस्ते बांधीत व ते खास राखून ठेवले जात. ग्रीक व रोमन लोकां नी कवायती व संचलने यांना प्रथम चालना दिली.
उपयोग
ग्रीक सैनिकांना कवायतीचे कसून शिक्षण दिले जाई. या कवायती सैन्याच्या जोरावरच त्यांनी मॅराथॉन आणि प्लाटीया येथील लढाया जिंकल्या. अलेक्झांडरच्या सैन्याची विशिष्ट रचना कवायतीच्या सतत शिक्षणाचा परिपाक होता. त्याच्या सैनिकी हालचाली मोठ्या गुंतागुंतीच्या परंतु प्रभावी असत. विशेषतः रोमन राजांना व सेनापतींना कवायती व संचलने यांची विशेष हौस होती, असे त्यांच्या सैनिकी संचलनांच्या वर्णनांवरून आढळते. सर्कस नावाच्या विस्तीर्ण पेक्षागारात रोमन सैनिकांचे शिस्तबद्ध संचलन मोठे प्रेक्षणीय होत असे. विजयसंपादनानंतर विजयी वीर आणि सैनिक विजयी संचलन करीत. ख्रिस्ती चर्चच्या संबंधात होणाऱ्या मोठ्या मेजवानीपूर्वीही संचलन होत असे.
इतर ठिकाणी
सतराव्या शतकात स्वीडनच्या गस्टेव्हस आडॉल्फस याने कवायती आणि संचलने यांच्या साहाय्याने लष्काराचे युद्धकलेतील नैपुण्य वाढविले. झां मार्तीने या फ्रेंच सेनेच्या इन्स्पेक्टर जनरलने सैनिकी संचलने व कवायती यांत बऱ्याच सुधारणा केल्या त्यामुळे त्याला ड्रिलमास्टर म्हणत. जर्मनीच्या फ्रीड्रिख द ग्रेटने सेनादलाच्या कवायतीत व संचलनात यांत्रिक काटेकोरपणा व परिपूर्णता आणली. एकोणिसाव्या शतकाच्या पूर्वी कवायतीत दोन व चार रांगांची प्रथा होती. दुसऱ्या महायुद्धापासून ती बंद पडून तीन रांगांची प्रथा प्रचारात आली व ती अद्यापही चालू आहे. विसाव्या शतकात इटलीच्या मुसोलिनीला व जर्मनी च्या हिटलर ला आपापल्या राष्ट्रातील सैन्यदलांच्या सामर्थ्याचे प्रदर्शन जनतेपुढे करण्याचा अभिमान वाटे. अशा जर्मन सैनिकी संचलनात एका वेळी चारपाच लक्ष सैनिक भाग घेत आणि लक्षावधी प्रेक्षकांना अक्षरशः भारून टाकीत.
भारतातील संचालन
मराठेशाहीत विजयादशमीला सीमोल्लंघनासाठी मराठ्यांचे सैन्य निघत असे, पण त्यात कवायती शिस्तीचा अभावच असे. ब्रिटिश व फ्रेंचांच्या आगमनानंतर पेशवाईच्या उत्तरार्धात महादजी शिंदे याने फ्रेंचांकडून कवायती फौज तयार करवून घेतली होती.
म्हैसूर सारख्या काही संस्थानांत विजयादशमीला हत्तीघोड्यांच्या लवाजम्यासह प्रेक्षणीय मिरवणुकी निघत. तो संचलनाचाच एक प्रकार होय. अलीकडे काही शिक्षणसंस्था, सेवादले, स्वयंसेवक-संघ, राष्ट्रीय छात्रसेना पथके यांतून युवकांना कवायत शिकविली जाते व प्रमुख उत्सव-समारंभप्रसंगी त्यांची संचलने घडवून आणली जातात. राष्ट्रांच्या स्वातंत्र्यदिनानिमित्त होणाऱ्या समारंभात सैन्यातील सर्व दलांचे सामुदायिक संचलन करण्याची प्रथा आहे. ऑलिंपिक क्रीडासामने, आशियाई क्रीडसामने यांसारख्या आंतरराष्ट्रीय क्रीडामहोत्सवांच्या उद्घाटनप्रसंगी जमलेल्या बहुराष्ट्रीय खेळाडूंनी शिस्तीने सामुदायिक संचलन करून प्रमुख पाहुण्यांना मानवंदना देण्याची प्रथा उल्लेखनीय आहे. त्याचेच लोण राष्ट्रीय, प्रांतीय व इतर क्रीडामहोत्सवांत आणि शालेय, विद्यापीठीय समारंभांत पोहोचले आहे.
'''सैनिक कार्यक्षम व कर्तव्यदक्ष रहावेत, हा कवायती व संचलनांचा प्रधान हेतू आहे. अशा तयारीचा शांततेच्या आणि युद्धाच्या काळात योग्य तो उपयोग करून घेण्यात येतो.'''
वर्ग:महिला संपादनेथॉन वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
सिद्धेश्वर मंदिर, सोलापूर
सिद्धेश्वर मंदिर, सोलापूर हे सोलापूर जिल्ह्यातील एक मंदिर आहे. हिंदू धर्म आणि विशेषतः लिंगायत समाजासाठी ते पवित्र आहे. मंदिर परिसरात एक तलाव आहे.
मंदिर
सोलापूरातील भुईकोट किल्ल्यापासून पुढे सरोवराच्या मध्यभागी स्थित, सिद्धेश्वर मंदिर हे भगवान सिद्धेश्वरांसाठी पवित्र आहे, ज्यांना भगवान शिव आणि भगवान विष्णूचा अवतार मानले जाते. श्री सिद्धेश्वरांनी समाधी घेतलेली ती जागा असल्याने हे मंदिर भाविकांसाठी पवित्र आहे. मुख्य मंदिराच्या परिसरात एक गर्भगृह आहे, ज्यामध्ये सिद्धेश्वराची मूर्ती आहे. तसेच मुख्य प्रांगणात ६८ शिवलिंगे आहेत, जी भगवान सिद्धेश्वरांनी स्थापित केली होती. अमृत ​​लिंग आणि गणेश मंदिरांचा समावेश आहे. चांदीचा मुलामा असलेला नंदी आणि विठोबा आणि रुक्मिणीचे मंदिर आणि इतर विविध देव मंदिराचा एक भाग आहेत. मंदिराच्या मध्यभागी सिद्धेश्वराची संगमरवरी समाधी आहे. येथे सर्व भाविकांना महाप्रसाद दिला जातो.
इतिहास
उपलब्ध नोंदींनुसार, सिद्धेश्वर मंदिर एका योगी आणि श्रीशैलम येथील श्री मल्लिकार्जुनाचे भक्त श्री सिद्धरामेश्वर यांनी बांधले होते. त्यांनी हे मंदिर बांधले आणि आपल्या गुरूंच्या सूचनेनुसार मंदिरात 68 शिवलिंगे बनवली. असे म्हटले जाते की श्री सिद्धेश्वर, ज्यांना लिंगायत धर्माचे सहा पैगंबर देखील मानले जाते, या संताच्या जन्मामुळे नगराची समृद्धी झाली आणि देवता भक्तांना आशीर्वाद देण्यास सक्षम आहे.
मंदिर आणि तलाव 1899 पासून ‘श्री सिद्धेश्वर देवस्थान पंच समिती’ द्वारे प्रशासित केले जात आहेत. मकर संक्रांती सण दरम्यान तीन दिवस भव्य उत्सव होतो. तसेच मंदिरात पंधरा दिवस गड्डा यात्रा नावाची जत्रा भरते. हे मंदिर शिवभक्त सिद्धेश्वराच्या सन्मानार्थ आहे.
परंपरा
मकरसंक्रातला 'गड्डा' नावाची वार्षिक तीर्थयात्रा सुरू होते. तेव्हा गड्डा यात्रा उत्सव सुरू होतो आणि १५ दिवस चालतो. मंदिरात 'कॅथीजची मिरवणूक' नावाची मिरवणूक निघते. मंदिरात वीरशैव समाजाचे सदस्य उपस्थित असतात.
वार्षिक यात्रा
या मंदिरात 1000 वर्षांची परंपरा असलेली यात्रा दरवर्षी साजरी केली जाते.विविध ठिकाणाहून भाविक या यात्रेला उपस्थित राहतात.नंदीध्वजांची पूजा,होम, अक्षता सोहळा असे विविध धार्मिक विधी या यात्रेत पाच दिवस संपन्न केले जातात.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील हिंदू मंदिरे वर्ग:सोलापूर वर्ग:सोलापूरातील पर्यटनस्थळे
कोहिंदे खुर्द
हवामान
येथे जून, जुलै, ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिन्यात भरपूर पाऊस पडतो.जानेवारी, फेब्रुवारी, मार्च, एप्रिल, मे, नोव्हेंबर आणि डिसेंबर या कालावधीत कोरडे हवामान असते.जुलै महिना हा सर्वात आर्द्र महिना असतो.मार्च हा सर्वात शीतल महिना असतो. वार्षिक पर्जन्यमान २२६० मिमी.असते.
संदर्भ
वर्ग:खेड तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
दीपक प्रल्हाद चव्हाण
दीपक प्रल्हाद चव्हाण मराठी राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाकडून महाराष्ट्राच्या चौदाव्या विधानसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:महाराष्ट्राचे विद्यमान आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:फलटणचे आमदार वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार वर्ग:पक्षातील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रमेश औटी
रमेश यशवंत औटी (जन्म २० फेब्रुवारी १९९२) एक भारतीय चित्रपट संपादक आहे. वर्ष २०१७ मध्ये एक रजाई तीन लुगाई या भोजपुरी सिनेमाचे संपादन करून त्यानें व्यवसायास सुरुवात केली. याशिवाय क्षितिज अ होरायझन या मराठी चित्रपटात त्याचे काम उल्लेखनीय होते. संत नरहरी सोनार यांच्या जीवनावर आधारित चित्रपट कटिबंधचे रमेश औटींने केलेले सफल संपादन २०१८ मध्ये पूर्ण झाले. २०२१ मध्ये हिडन हिंदी वेब सिरीजचे संपादन करताना वेगळा अनुभव आला...
कुंब्रळ
कुंब्रळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दोडामार्ग तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:दोडामार्ग तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
इदिर प्रांत
इदिर (तुर्की: Iğdır ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या पूर्व भागात आर्मेनिया, अझरबैजान व इराण देशांच्या सीमेवर वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे १.८ लाख आहे. इदिर ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद
इंडियन काऊंसिल ऑफ मेडिकल रिसर्च(आयसीएमआर) किंवा अन्य नाव - भारतीय आयुर्विज्ञान अनुसंधान परिषद ही भारतामध्ये वैद्यकशास्त्रातील संशोधन आणि सहयोगाला उत्तेजन देणारी संस्था आहे. या संस्थेचा आर्थिक खर्च भारत सरकारतर्फे होतो.
IRFA (Indian Research Fund Association)ची स्थापना १९११ साली झाली. १९४९ साली तिचे नाव बदलून ICMR असे झाले.
मुख्यालय : दिल्ली
कोरोनाच्या लसीसाठी दमदाटी
१५ ऑगस्ट २०२० च्या स्वातंत्र्य दिनाच्या मुहूर्तावर करोना रोखणारी स्वदेशी लस निर्माण व्हायलाच हवी हा भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेचा आग्रह आहे. या पूर्णपणे विज्ञानदुष्ट दावा करणारी देशाची आघाडीची केंद्रीय विज्ञान संशोधन संस्था लसनिर्मितीसारख्या अत्यंत गुंतागुंतीच्या, जोखमीच्या आणि ज्यात प्रत्येक पावलावर सावध राहणे आवश्यक असते अशा घटकाच्या निर्मितीचा मुहूर्त कसा काय काढू शकते, हा प्रश्न उरतोच. तो भीतिदायक म्हणायला हवा.
याचे कारण असे की, या संस्थेचे संचालक बलराम भार्गव यांनी देशातील प्रमुख १२ वैद्यकीय संस्थांना पत्र लिहून १५ ऑगस्टचा लसनिर्मितीचा मुहूर्त गाठणे किती आवश्यक आहे, असे दटावल्याचे उघड झाले.
वर्ग:भारत सरकारद्वारे प्रायोजित योजना वर्ग:संशोधन संस्था
गोपेगाव
गोपेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
देवराव माडगुजी होळी
वर्ग:महाराष्ट्राचे विद्यमान आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:गडचिरोलीचे आमदार वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
गोपेगाव
संदर्भ
वर्ग:पाथरी तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
कोपरखैरणे रेल्वे स्थानक
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
सतीश सोळांकूरकर
सतीश सोळांकूरकर हे एक मराठी कवी आहेत.
पुस्तके
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
देवकीनंदन खत्री
देवकीनंदन खत्री हे हिंदी तील ‘तिलस्मी-ऐयारी’ या प्रकारच्या उपन्यासांचे (कादंबऱ्यांचे) प्रवर्तक होते. या प्रकारच्या कादंबऱ्यांत आकस्मिक, अतर्क्य आणि रोमांचकारी घटना–प्रसंगांची योजना करून रहस्यपूर्ण व कुतूहलवर्धक कथानके रचलेली असतात. ह्या कादंबऱ्यांचे मुख्य उद्दिष्ट मनोरंजन हेच असते. मराठीतील सोनेरी टोळी, वीर धवल  इ. अद्‌भुतरम्य कादंबऱ्यांसारखाच हा प्रकार आहे. खत्रींचा जन्म मुझफ्फरपूर (बिहार) येथे झाला. सुरुवातीस तेथेच त्यांनी उर्दू-फार्सीचे अध्ययन केले. नंतर काशी येथे जाऊन त्यांनी संस्कृत व हिंदीचा अभ्यास केला. जंगल-ठेकेदार म्हणून त्यांचा व्यवसाय होता. त्याचा त्यांच्या कांदबरीलेखनास चांगलाच उपयोग झाला.
‘तिलस्मी-ऐयारी’ प्रकारातील अनेक कादंबऱ्या त्यांनी लिहून त्या अत्यंत लोकप्रिय केल्या.त्यांच्या कादंबऱ्यांची लोकप्रियता इतकी होती, की उर्दू वाचकांनी हिंदी शिकून त्या वाचल्या, असे सांगतात. उर्दूमधील अमीर हम्जा  किंवा अरबीतील तिलस्म-इ-होशरुबा  ह्या ग्रंथांतून त्यांनी या प्रकारातील कादंबरीलेखनाची प्रेरणा घेतली असली, तरी त्यांच्या कादंबऱ्यांत मूळ अरबी वा उर्दू साहित्यात असलेल्या कामुकतेचा गंधही नाही. तसेच त्यांची रचनाही संपूर्णपणे मौलिक व स्वतंत्र आहे. कलादृष्ट्या त्यांच्या कादंबऱ्यांना महत्त्वाचे स्थान नसले, तरी त्यांचे हिंदी साहित्येतिहासातील महत्त्व मात्र वादातीत आहे. विलक्षण गुंतागुंत असलेली कथानके अनेक भागांत सुसंगतपणे गोवण्याच्या त्यांच्या बौद्घिक कुवतीचे कौतुक केले जाते. चारित्र्यसंपन्न नायक-नायिका आणि अखेरीस त्यांचा विजय यांमुळे त्यांच्या कादंबऱ्यांत उच्च आदर्श आणि नीतिमत्ता यांना महत्त्वाचे स्थान आहे. त्यांची चंद्रकांता (१८८८) ही पहिली कादंबरी. पुढे चंद्रकांता संतति  नावाने तिचे आणखी अकरा भाग त्यांनी प्रसिद्ध केले. या कादंबरीमुळे त्यांना अफाट लोकप्रियता लाभली. आपल्या विपुल कादंबरीलेखनाच्या प्रकाशनार्थ त्यांनी पुढे तर स्वतंत्र मु्द्रणालयच काढले. नरेंद्र मोहिनी (१८९३), कुसुमकुमारी (१८९९), नौलखा हार (१८९९), काजर की कोठरी (१९०२), अनूठी बेगम (१९०५), गुप्त गोदना (१९०६), भूतनाथ  (९ भाग, १९०६) इ. त्यांच्या कादंबऱ्या विशेष प्रसिद्ध आहेत. काशी येथे त्यांचे निधन झाले.
वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३ वर्ग:महिला संपादनेथॉन
चमिका गुणसेकरा
चमिका गुणसेकरा (२५ नोव्हेंबर, १९९९:कोलंबो, श्रीलंका - हयात) ही undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून २०२२ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजा सगर
रामायणानुसार इक्ष्वाकु वंशात सागर नावाचा एक प्रसिद्ध राजा होता. ते भगवान राम आणि भगीरथ यांचे पूर्वज होते. सागर राजाला केशिनी आणि सुमती या दोन राण्या होत्या. परंतु राजा सागराला मूलबाळ नव्हते, त्यामुळे तो खूप दुःखी असायचा. एके दिवशी राजा सागर राण्यांसह हिमालयात तपश्चर्या करायला गेला.
ऋषींच्या उपदेशानुसार राजा सागर आपल्या दोन राण्यांसह हिमालय पर्वतावर गेला आणि पुत्राच्या इच्छेने तपश्चर्या करू लागला. भगवान ब्रह्मदेवाचे मानसपुत्र महर्षि भृगु यांनी त्यांना वरदान दिले की एका राणीला साठ हजार अभिमानी पुत्र होतील आणि दुसऱ्या राणीला एक पुत्र होईल जो वंश चालवेल.
घोड्याच्या संरक्षणात नियुक्ती केली
वरदानानंतर काही दिवसांनी राणी सुमतीने ट्यूलिपच्या आकाराच्या गर्भाला जन्म दिला. तो फुटला तेव्हा साठ हजार पुत्र झाले. तर केशिनीला मुलगा झाला. सर्व पुत्र तरुण झाल्यावर सगर राजाने अश्वमेध यज्ञ केला. त्याने आपल्या साठ हजार पुत्रांना अश्वमेध घोड्याच्या संरक्षणाखाली नेमले.
3/5 देवराज इंद्राने युक्ती केली
देवराज इंद्राने कपिल मुनींच्या आश्रमात तो घोडा चोरून नेला. गर्विष्ठ राजा सागर, साठ हजार पुत्र पृथ्वी खोदून अधोलोकात पोहोचले. कपिलमुनींच्या आश्रमात यज्ञाचा घोडा बांधलेला राजाच्या पुत्रांनी पाहिला. त्यांनी कपिलमुनींना चोर समजून त्यांचा अपमान करण्यास सुरुवात केली.
4/5 साठ हजार पुत्र मिळून जन्मले
राजपुत्रांच्या आवाजाने ऋषींचे लक्ष गेले आणि त्यांना राग आला. ऋषींनी सागरच्या पुत्रांना जाळून राख केली. जेव्हा सागर राजाला सर्व गोष्टी समजल्या तेव्हा त्याने कपिल मुनींकडे क्षमा मागितली आणि आपल्या पुत्रांच्या उद्धारासाठी उपाय विचारला. कपिल मुनींनी राजा सागरला सांगितले की गंगा, स्वर्गाची नदी, त्याच्या अवशेषांना स्पर्श करेल तेव्हा तो मुक्त होईल.
5/5 अशा प्रकारे मोक्ष आला
सागराचा वंशज दिलीपचा मुलगा भगीरथ याने गंगा मातेची तपश्चर्या केली. तिच्या तपश्चर्येने प्रसन्न झालेली माता गंगा भगीरथला प्रकट झाली आणि वरदान मागायला सांगितली. भगीरथने त्याला पृथ्वीवर उतरण्यासाठी वरदान मागितले. स्वर्गातून गंगा पृथ्वीवर आली आणि कपिल मुनींच्या आश्रमात पोहोचली, जिथून राजा सगराच्या पुत्रांना मोक्ष मिळाला.
नरेश गोयल
२००५ मध्ये जेट एरवेझच्या समभागांची खुली विक्री झाल्यावर त्यांची मालमत्ता अंदाजे १.९ अब्ज अमेरिकन डॉलर इतकी होती व ते फोर्ब्स नियतकालिकानुसार भारतातील १६व्या क्रमांकाचे धनाढ्य व्यक्ती होते. त्यानंतर त्यांची गणना या यादीत होत नाही.
गोयल आणि दहशतवादी दाउद इब्राहीम यांच्यात संधान असल्याच्या बातम्या १९९०पासून आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय उद्योगपती वर्ग:जेट एरवेझ वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
देवेंद्र महादेवराव भुयार
मराठी राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून कडून महाराष्ट्राच्या चौदाव्या विधानसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:महाराष्ट्राचे विद्यमान आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:चे आमदार वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार वर्ग:पक्षातील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मंजरथ (पाथरी)
मंजरथ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५४५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पाथरी तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
बनेश्वर
बनेश्वर हे पुणे जिल्ह्यातील नसरापूर येथे असलेले महादेवाचे मंदिर आहे. पुणे शहरापासून नैऋत्य दिशेला ३६ किलोमीटर अंतरावर एका निसर्गरम्य परिसरात हे मंदिर आहे. आजूबाजूस दाट जंगल आणि निसर्गरम्य परिसर हे ह्या जागेचे वैशिष्ट्य.
पुराणकथा
बनेश्वर मंदिराची रचना मध्यकालीन वास्तुशिल्पाप्रमाणे असून, ह्या मंदिराची स्थापना पेशवे बाजीराव ह्यांचे पुत्र नानासाहेब पेशवे, ह्यांनी १७४९ मध्ये केली. मंदिरास उभारण्यास एकूण खर्च ११४२६ रुपये ८ आणे आणि ६ पैसे असा आला. मंदिराच्या आवारात एक विशाल घंटा आहे. चिमाजी अप्पा ह्यांनी एका युद्धात पोर्तुगीस सैन्यास पराभूत केल्याचे विजयचिन्ह म्हणून ही घंटा ओळखली जाते. ह्या घंटेवर १६८३ हे साल असून एक क्रॉस आहे. त्याअर्थी ही घंटा एका चर्चमधील असावी असे कळून येते.
भेट देण्याचा काळ आणि व्यवस्था
ऑगस्ट ते फेब्रुवारी ह्या काळात बनेश्वरला भेट देण्यास उत्तम काळ आहे. पुणे शहरापासून ३६ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या बनेश्वरला येण्यासाठी राज्य परिवहन गाडयांच्या मदतीने नसरापूर येथून पुढे बनेश्वरसाठी स्थानिक वाहतुकीच्या साह्याने पोहचता येते.
चित्रसंग्रह
वर्ग:हिंदू मंदिरे
कोहिणकरवाडी
कोहिणकरवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील खेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे जून, जुलै, ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिन्यात भरपूर पाऊस पडतो.जानेवारी, फेब्रुवारी, मार्च, एप्रिल, मे, नोव्हेंबर आणि डिसेंबर या कालावधीत कोरडे हवामान असते.जुलै महिना हा सर्वात आर्द्र महिना असतो.मार्च हा सर्वात शीतल महिना असतो. वार्षिक पर्जन्यमान २२६० मिमी.असते.
संदर्भ
वर्ग:खेड तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
गगनयान
हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (एचएएल) निर्मित मानवी मॉड्यूलने १८ डिसेंबर २०१४ रोजी पहिले मानवरहीत प्रायोगिक उड्डाण केले. मे २०१९ पर्यंत, मानवी मॉड्यूलची रचना पूर्ण झाली आहे. संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) गंभीर मानव-केंद्रित प्रणाली आणि तंत्रज्ञान जसे की अंतराळात खाता येण्याजोगे अन्न, अंतराळवीर आरोग्य सेवा, रेडिएशन मापन आणि संरक्षण, मानवी मॉड्यूलच्या सुरक्षित पुनर्प्राप्तीसाठी पॅराशूट, आणि अग्नी विरोध प्रणालीसाठी समर्थन प्रदान करेल.
११ जून २०२० रोजी, भारतातील कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे पहिल्या मानवरहित गगनयान प्रक्षेपणाला विलंब होणार असल्याची घोषणा करण्यात आली. मानवी प्रक्षेपणांची एकूण टाइमलाइन अप्रभावित राहणे अपेक्षित होते. इस्रो चे अध्यक्ष एस. सोमनाथ यांनी ३० जून २०२२ रोजी घोषित केले की सुरक्षेच्या कारणास्तव पहिली मानवी मोहीम २०२४ पर्यंत होणार नाही. तथापि, एप्रिल २०२३ मध्ये एका स्रोताने सुचवले की इस्रो २०२५मध्ये प्रक्षेपण करण्याचे लक्ष्य ठेवत आहे.
इतिहास
गगनयानचा प्राथमिक अभ्यास आणि तांत्रिक विकास २००६ मध्ये "ऑर्बिटल व्हेईकल" या सामान्य नावाने सुरू झाला. अंतराळात सुमारे एक आठवडा भ्रमण, दोन अंतराळवीरांची क्षमता आणि पुन्हा प्रवेश केल्यानंतर स्प्लॅशडाउन लँडिंगसह एक साधी कॅप्सूल डिझाइन करण्याची योजना होती. हा प्रकल्प २००७ मध्ये कार्यान्वित करण्यात आला होता आणि २०२४ पर्यंत अंदाजे ₹१०,००० कोटींच्या निधीसह पूर्ण होण्याची अपेक्षा होती. मार्च २००८ पर्यंत डिझाइनला अंतिम स्वरूप देण्यात आले आणि ते भारत सरकारकडे निधीसाठी सादर करण्यात आले. भारतीय मानवी अंतराळ उड्डाण कार्यक्रमा साठी सरकारी निधी फेब्रुवारी २००९ मध्ये मंजूर करण्यात आला, परंतु मर्यादित विकास निधीमुळे तो कमी पडला. सुरुवातीला, ऑर्बिटल व्हेइकलचे पहिले मानवरहित उड्डाण २०१३ मध्ये प्रस्तावित होते, नंतर त्यात सुधारणा करून २०१६ ची नवी तारीख ठरवली गेली. तथापि, एप्रिल २०१२ मध्ये असे नोंदवले गेले की निधीच्या समस्यांमुळे प्रकल्पाचे भवितव्य गंभीर संशयाच्या भोवऱ्यात आहे; आणि ऑगस्ट २०१३मध्ये असे घोषित करण्यात आले की भारताने सर्व मानवी अंतराळ उड्डाण प्रयत्नांना "इस्रोच्या प्राधान्य यादीतून बाहेर" केले आहे. २०१४ च्या सुरुवातीस या प्रकल्पाचा पुनर्विचार करण्यात आला आणि फेब्रुवारी २०१४ मध्ये जाहीर करण्यात आलेल्या भरीव अर्थसंकल्पीय वाढीच्या मुख्य लाभार्थ्यांपैकी एक हा प्रकल्प होता. इस्रो त्यांच्या ५५०किलो स्पेस कॅप्सुल रिकव्हरी प्रयोग (SRE), जे जानेवारी २००७मध्ये प्रक्षेपित आणि पुनर्प्राप्त करण्यात आले होते, त्याद्वारे केलेल्या चाचण्यांवर गगनयान कक्षीय वाहन विकसित करत आहे.
भारतीय मानवी अंतराळ उड्डाण कार्यक्रमासाठी नवीनतम चलना २०१७ मध्ये मिळाली, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०१८ च्या स्वातंत्र्यदिनी राष्ट्राला केलेल्या भाषणादरम्यान सादर कार्यक्रम स्वीकारला आणि त्याची औपचारिक घोषणा केली. सध्याच्या डिझाईननुसार गगनयानमध्ये तीन जणांचा चमू असेल. इस्रो गगनयान मोहिमेदरम्यान सूक्ष्म-गुरुत्वाकर्षणाशी संबंधित चार जैविक आणि दोन भौतिक विज्ञान प्रयोग करेल. इस्रो गगनयान मोहिमेवर ग्रीन प्रोपेलंटसाठी हायड्रॅझिन बदलण्याची योजना आखत आहे, ज्यासाठी लिक्विड प्रोपल्शन सिस्टम्स केंद्र (LPSC) आधीच हायड्रॉक्सिलॅमोनियम नायट्रेट (HAN), अमोनियम नायट्रेट, मिथेनॉल आणि पाणी असलेल्या मोनोप्रोपेलंट मिश्रित फॉर्म्युलेशनवर काम करत आहे.
निधी आणि पायाभूत सुविधा
मानवी अंतराळयानासाठी सात वर्षांच्या कालावधीत सुमारे ₹१२,४०० कोटी (US$१.७७ बिलियन) आवश्यक आहेत ज्यामध्ये अकराव्या पंचवार्षिक योजनेदरम्यान (२००७-२०१२) मानवी अंतराळयानाच्या सुरुवातीच्या कामासाठी लागणारे ₹५,००० कोटी (US$०.७ बिलियन) समाविष्ट आहेत, त्यापैकी सरकारतर्फे २००७-२००८ मध्ये ₹५० कोटी (US$७ दशलक्ष) देण्यात आले. डिसेंबर २०१८मध्ये, सरकारने २०२१ पर्यंत ३ अंतराळवीरांच्या ७ दिवसांच्या मानवी उड्डाणासाठीसाठी आणखी ₹१०,००० कोटी (US$१.५ बिलियन) मंजूर केले.
सतीश धवन अंतराळ केंद्र (SDSC) चे संचालक माधवन चंद्रदाथन यांनी सांगितले की, इस्रोला बंगळुरूमध्ये अंतराळवीर प्रशिक्षण सुविधा उभारण्याची आवश्यकता आहे. नव्याने स्थापन झालेले मानव अंतराळ उड्डाण केंद्र (HSFC), IHSFच्या प्रयत्नांचा समन्वय साधेल. प्रक्षेपण एस्केप प्रणालीसाठी आवश्यक असलेल्या अतिरिक्त सुविधांसह भारतीय मानवी अंतराळ उड्डाण प्रकल्पा अंतर्गत प्रक्षेपणासाठी विद्यमान प्रक्षेपण सुविधा सुधारित केल्या जातील. रशिया अंतराळवीर प्रशिक्षण देण्याची शक्यता आहे. २००९ च्या वसंतामध्ये, गगनयानच्या मानवी कॅप्सूलचे पूर्ण-प्रमाणात मॉक-अप तयार केले गेले आणि अंतराळवीरांच्या प्रशिक्षणासाठी सतीश धवन अंतराळ केंद्राला दिले गेले.
भारताने आधीच अनेक बिल्डिंग ब्लॉक्स यशस्वीरित्या विकसित करून त्यांच्या चाचण्या सुद्धा केल्या आहे. त्यामध्ये री-एंट्री स्पेस कॅप्सूल, पॅड अबॉर्ट चाचणी, रॉकेट अयशस्वी झाल्यास सुरक्षित दल इजेक्शन यंत्रणा, डिफेन्स बायोइंजिनियरिंग आणि इलेक्ट्रोमेडिकल लॅबोरेटरी (DEBEL) द्वारे विकसित फ्लाइट सूट आणि शक्तिशाली GSLV-MkIII प्रक्षेपण वाहन यांचा समावेश आहे. सर्व आवश्यक तांत्रिक बाबींची पूर्तता केल्यावर, भारतीय मानवी अंतराळ उड्डाण कार्यक्रम स्वीकारण्यात आला आणि १५ ऑगस्ट २०१८ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी औपचारिकपणे घोषणा केली. या कार्यक्रमांतर्गत गगनयान हे पहिले मानवी अंतराळयान असेल.
इस्रोचे मानवी अंतराळ उड्डाण केंद्र आणि ग्लाव्हकॉसमॉस, जे रशियन राज्य कॉर्पोरेशन रॉसकॉसमॉसची उपकंपनी आहे, यांनी १ जुलै २०१९ रोजी भारतीय अंतराळवीरांची निवड, समर्थन, वैद्यकीय तपासणी आणि अंतराळ प्रशिक्षण यामध्ये सहकार्यासाठी करार केला. मॉस्कोमध्ये समन्वयासाठी इस्रो तांत्रिक संपर्क युनिट (ITLU) स्थापन करण्यास मान्यता देण्यात आली आहे. ग्लाव्हकॉसमॉसने भारतीय अंतराळवीरांसाठी सानुकूलित IVA फ्लाइट-सूट तयार करण्यासाठी NPP Zvezda शी करार केला. कोकोस (कीलिंग) बेटांवर गगनयान मोहिमेसाठी ग्राउंड स्टेशन विकसित करण्याची इस्रोची योजना आहे आणि ऑस्ट्रेलियन स्पेस एजन्सीशी संक्षिप्त चर्चा केल्यानंतर, कोकोस (कीलिंग) बेटांवर २०२१ मध्ये इस्रोने या मोहिमेसाठी तात्पुरते ग्राउंड स्टेशन स्थापित केले आहे.
मानवी मॉड्युल
गगनयान मानवी मॉड्यूल हे संपूर्णपणे स्वायत्त असे 5.3 t अंतराळयान आहे, जे ३-सदस्यीय चमूला कक्षेत घेऊन जाण्यासाठी आणि सात दिवसांच्या मोहिमेनंतर पृथ्वी वर सुरक्षितपणे परतण्यासाठी डिझाइन केले गेलेले आहे.
मानवी मॉड्यूल, वापर संपल्यानंतर परतण्यासाठी दोन पॅराशूटसह सुसज्ज आहे, तर एक पॅराशूट सुरक्षित स्प्लॅशडाउनसाठी पुरेसे आहे. पॅराशूट स्प्लॅशडाउनच्या वेळी मानवी मॉड्यूलचा वेग 216 m/s वरून 11 m/s पेक्षा कमी करेल.
स्पेस कॅप्सूलमध्ये लाइफ सपोर्ट आणि वातावरण नियंत्रण प्रणाली असेल. हे मॉड्युल आपत्कालीन मोहीम रद्दीकरण क्षमता आणि चमू निर्गम प्रणाली (क्रू एस्केप सिस्टम) (सीईएस) ने सुसज्ज असेल. जे पहिल्या टप्प्यात किंवा दुसऱ्या रॉकेट स्टेज बर्न दरम्यान सक्रिय केले जाऊ शकते. ऑर्बिटल वाहनाच्या मूळ आवृत्तीचे नाक डॉकिंग यंत्रणेसाठी मोकळे होते, परंतु प्राथमिक प्रवेश स्पष्टपणे एक्सप्लोसिव्ह बोल्टद्वारे सुरक्षित असलेल्या बाजूच्या हॅचद्वारे होता. ७ डिसेंबर २०२२ रोजी, द हिंदूने अहवाल दिला की मानवी मॉड्युल उत्पादनाच्या टप्प्यात दाखल झाले आहे.
सर्व्हिस मॉड्यूल
2.9 t वजनाचे सर्व्हिस मॉड्यूल लिक्विड प्रोपेलेंट इंजिनद्वारे समर्थित आहे. मानवी मॉड्युल सर्व्हिस मॉड्युलशी जोडलेले आहे, आणि एकत्रितपणे ते 8.2 t वजनाचे ऑर्बिटल मॉड्यूल बनवतात.
सर्व्हिस मॉड्युल प्रोपल्शन सिस्टीम (SMPS) एक कक्षा वाढवणारी हालचाल करेल ज्यामुळे गगनयानला पृथ्वीच्या लघु कक्षेत (LEO) ४०० किमीवर पोहोचता येईल, त्यानंतर वातावरणात पुन्हा प्रवेश होईपर्यंत डीऑर्बिट बर्न दरम्यान डॉक केले जाईल. ऑक्सिडायझर आणि इंधन म्हणून MON-3 आणि मोनोमेथिलहायड्राझिनचा समावेश असलेली युनिफाइड बायप्रोपेलंट प्रणाली वापरेल, ज्यामध्ये 440 N थ्रस्टसह इस्रोच्या लिक्विड अपोजी मोटरमधून व्युत्पन्न केलेली पाच मुख्य इंजिने आणि सोळा 100 N प्रतिक्रिया नियंत्रण प्रणाली (RCS) थ्रस्टर्स असतील.
विकास
अंतराळयानाच्या दोन मानवरहित ऑर्बिटल फ्लाइट प्रात्यक्षिकांनंतर, एक मानवी गगनयान २०२५ पूर्वी HLVM3 लाँचरवर (LVM3 ची मानवी आवृत्ती) प्रक्षेपित केले जाणार आहे. जरी अंतराळ यानाची रचना ३ जणांना घेऊन जाण्यासाठी केली गेली असली तरी पहिल्या उड्डाणात फक्त एकच व्यक्ती असेल.
चाचणी फ्लाइट प्रोफाइल
श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्र (SDSC) येथून उड्डाण केल्यापासून १६ मिनिटांनी, रॉकेट अंतराळयानाला पृथ्वीच्या ३००-४०० किमी (१९०-२५० मैल) कक्षेत नेऊन सोडेल. लँडिंगसाठी तयार झाल्यावर, त्याचे सर्व्हिस मॉड्युल आणि सौर पॅनेल पुन्हा प्रवेश करण्यापूर्वी नष्ट केले जातील. बंगालच्या उपसागरात पॅराशूट स्प्लॅशडाउनसाठी कॅप्सूल परत येईल.
मानवी मॉड्यूल वायुमंडलीय पुनःप्रवेश प्रयोग
१३ फेब्रुवारी २०१४ रोजी, हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेडने क्रू मॉड्यूल स्ट्रक्चरल असेंबलीचा पहिला बॉयलरप्लेट प्रोटोटाइप मानवी विभाग वायुमंडलीय पुनःप्रवेश प्रयोगासाठी (CARE) इस्रोकडे सुपूर्द केला. इस्रोचे विक्रम साराभाई अंतराळ केंद्र क्रू मॉड्युलला लाईफ सपोर्ट, संचार, मार्गदर्शन आणि नियंत्रण प्रणालींसाठी आवश्यक प्रणालींनी सुसज्ज करेल.
मानवी मॉड्यूल १२६ किमी उंचीवर रॉकेटपासून वेगळे झाले. ऑन-बोर्ड मोटर्सने 80 km उंचीपर्यंत मॉड्यूलचा वेग नियंत्रित केला आणि कमी केला. त्या उंचीवर थ्रस्टर्स बंद झाले आणि वातावरणीय घर्षणामुळे कॅप्सूलचा वेग आणखी कमी झाला.
मॉड्युलच्या हीट शील्डने 1600 C पेक्षा जास्त तापमान अनुभवणे अपेक्षित होते. मॉड्यूलचा वेग कमी करण्यासाठी 15 km उंचीवर पॅराशूट तैनात करण्यात आले होते, ज्याने अंदमान आणि निकोबार बेटांजवळ बंगालच्या उपसागरात स्प्लॅशडाउन केले.
या फ्लाइटचा वापर ऑर्बिटल इंजेक्शन, सेपरेशन आणि पुनःप्रवेश प्रक्रिया आणि मानवी कॅप्सूलच्या प्रणालीची चाचणी घेण्यासाठी केला गेला. बंगालच्या उपसागरातून मानवी  कॅप्सूल पुनर्प्राप्त करण्यासाठी कॅप्सूल वेगळे करणे, उष्णता ढाल आणि एरोब्रेकिंग प्रणाली, पॅराशूट तैनाती, रेट्रो-फायरिंग, स्प्लॅशडाउन, फ्लोटेशन सिस्टम आणि प्रक्रियांची देखील चाचणी घेण्यात आली. २०१९ च्या अखेरीस इनफ्लाइट लॉन्च रद्द करणे आणि पॅराशूट चाचण्या करणे अपेक्षित होते.
पॅड ॲबॉर्ट चाचणी
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेची पॅड ॲबॉर्ट चाचणी ५ जुलै २०१८ रोजी यशस्वीरित्या पार पडली. सप्टेंबर २०२१ पर्यंत, विक्रम साराभाई अंतराळ केंद्र (VSSC) गगनयान कार्यक्रमाच्या अधिकृत प्रक्षेपणापूर्वी क्रू एस्केप सिस्टम (CES) ची मानवरहित फ्लाइट चाचणी घेण्यासाठी चाचणी वाहन एकत्रित करत होते. चाचणी वाहन २०२१ च्या अखेरीस तयार होण्याची योजना होती.
विकास इंजिन पात्रता
धृवीय उपग्रह प्रक्षेपक वाहन (PSLV), बूस्टर आणि भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान (GSLV) मार्क I आणि II चा दुसरा टप्पा आणि एलव्हीएम ३च्या कोर स्टेजला उर्जा देण्यासाठी विकास इंजिन प्रकारांचा वापर केला जातो.
१४ जुलै २०२१ रोजी इस्रोने गगनयान मिशनच्या इंजिन पात्रता आवश्यकतांचा भाग म्हणून इस्रो प्रोपल्शन कॉम्प्लेक्स येथे GSLV मार्क III च्या कोर L110 लिक्विड स्टेजसाठी विकास इंजिनची तिसरी दीर्घ कालावधीची हॉट चाचणी घेतली. सर्व आवश्यक कार्यप्रदर्शन मापदंडांची पडताळणी करून २४० सेकंदांच्या कालावधीसाठी इंजिनची यशस्वी चाचणी घेण्यात आली.
२० जानेवारी २०२२ रोजी, हाय थ्रस्ट विकास इंजिनने इस्रो प्रोपल्शन कॉम्प्लेक्समध्ये इंधन-ऑक्सिडायझर मिश्रण गुणोत्तर आणि चेंबर प्रेशरसाठी नाममात्र नसलेल्या ऑपरेटिंग परिस्थितीत इंजिन मजबूती प्रमाणित करण्यासाठी २५ सेकंदांच्या कालावधीसाठी हॉट पात्रता चाचणी यशस्वीरित्या पार पाडली.
लो अल्टीट्यूड एस्केप मोटरसाठी स्थिर चाचणी
११ ऑगस्ट २०२२ रोजी इस्रोने क्रू एस्केप प्रणालीसाठी लो अल्टिट्यूड एस्केप मोटर (LEM) ची चाचणी यशस्वीरित्या पूर्ण केली. LEM मध्‍ये चार रिव्हर्स फ्लो नोझल असलेली घन रॉकेट मोटर असते जी ५.९८ सेकंद (नाममात्र) बर्न टाइमसह ८४२ kN (नाममात्र) कमाल समुद्र पातळी थ्रस्ट निर्माण करते. क्रू मॉड्युलवर एक्झॉस्ट प्लुम इंपींगमेंट टाळण्यासाठी LEM चे नोजल एंड लाँच व्हेइकलच्या पुढच्या टोकाला बसवले जाते. म्हणूनच सॉलिड रॉकेट मोटरमध्ये रिव्हर्स फ्लो मल्टिपल नोजल असतात. रिव्हर्स फ्लो नोजल, नोझल प्रदेशात एक्झॉस्ट गॅसचा प्रवाह उलट दिशेने करते..
या चाचणीचे उद्दिष्ट बॅलिस्टिक पॅरामीटर्स तपासणे, मोटर उपप्रणाली कार्यप्रदर्शन प्रमाणित करणे (आणि डिझाइन मार्जिनची पुष्टी करणे), नोजल लाइनर्सच्या थर्मल कार्यक्षमतेचे मूल्यांकन करणे, विशेषतः कमी गुणांची पुष्टी करणे, सर्व इंटरफेसची अखंडता सत्यापित करणे, हेड-एंड माउंटेड सेफ आर्म (HMSA) आधारित इग्निशन सिस्टम कामगिरीचे मूल्यमापन करणे आणि चुकीचे संरेखन आणि प्रवाहातील फरक यामुळे साइड थ्रस्टचे मूल्यांकन करणे आणि फ्लो रिव्हर्सलसह इतर फंक्शनल पॅरामीटर्स.
सर्व्हिस मॉड्यूल प्रोपल्शन सिस्टम
२८ ऑगस्ट २०२१ रोजी इस्रोने सर्व्हिस मॉड्यूल प्रोपल्शन सिस्टम (SMPS) च्या सिस्टम प्रात्यक्षिक मॉडेलची (SDM) यशस्वी चाचणी केली जी गगनयान अंतराळ यानामध्ये समाविष्ट केली जाईल. इस्रो प्रोपल्शन कॉम्प्लेक्स (IPRC) येथे प्रत्यक्ष चाचणी दरम्यान, पाच मुख्य इंजिन आणि आठ RCS थ्रस्टर्स वापरून पूर्व-चाचणी अंदाज डेटाशी जुळणारे SDM ४५० सेकंदांच्या कालावधीसाठी काढून टाकण्यात आले. प्रत्येक 440 N थ्रस्ट इंजिनची दीर्घ कालावधीसाठी वैयक्तिकरित्या चाचणी देखील केली जाईल ज्यामध्ये मानवी-रेटिंग प्रमाणपत्र मिळविण्यासाठी विविध पॅरामीटर्सचा समावेश असेल.
CE-20 इंजिन पात्रता
१२ जानेवारी २०२२ रोजी, इस्रोने इस्रो प्रोपल्शन कॉम्प्लेक्स (IPRC) येथे CE-20 क्रायोजेनिक इंजिनवर ७२० सेकंदांच्या कालावधीसाठी गरम पात्रता चाचणी (hot qualification test) घेतली. २८ ऑक्टोबर २०२२ रोजी, CE-20 E11 ने IPRC येथे ३० सेकंदांसाठी प्रेशर चेंबर चाचणी यशस्वीरित्या पूर्ण केली. गगनयान मोहिमेसाठी इंजिनची कार्यक्षमता तपासण्यासाठी हे केले गेले. ९ नोव्हेंबर २०२२ रोजी, कालावधी वाढवून ७० सेकंद करण्यात आला. इस्रोच्या सूत्रांनुसार चाचणीचे निकाल अपेक्षित असे होते.
HS200 ची स्थिर अग्नि चाचणी
गगनयान कार्यक्रमासाठी S200 सॉलिड स्ट्रॅप-ऑन बूस्टर किंवा 'HS200' चे मानवी-रेट केलेले प्रकार विकसित केले गेले. HS200 ची पहिली स्थिर अग्नि चाचणी १३ मे २०२२ रोजी SDSC SHAR येथे नाममात्र कामगिरीसह १३५ सेकंदांच्या कालावधीसाठी घेण्यात आली.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
माधवराव सप्रे
माधवराव सप्रे (१९ जून, १८७१:पथरिया, दमोह जिल्हा, मध्य प्रदेश - २३ एप्रिल, १९२६:रायपूर) हे हिंदी लेखक, विचारवंत, पत्रकार-संपादक, स्वातंत्र्यसेनानी आणि सार्वजनिक कामांसाठीच्या स्वयंसेवकांचे मार्गदर्शक होते. त्यांनी लिहिलेली एक टोकरी भर मिट्टी ही हिंदी भाषेतली पहिली लघुकथा समजली जाते.
सप्रे यांचे आठवीपर्यंत शिक्षण विलासपूरमध्ये झाले. त्यानंतर त्यांनी रायपूरहून ११वी मॅट्रिक, आणि त्यानंतर कलकत्त्याहून बी.ए. केले. लगेचच त्यांना मामलेदार म्हणून नोकरी मिळाली. पण त्याकाळी ब्रिटिशांची नोकरी म्हणजे गुलामगिरी असे समजणारी तरुण पिढी होती. तिला अनुसरून सप्रे यांनी नोकरी सोडली आणि पत्रकारितेचा व्यवसाय केला. त्यावेळी संपूर्ण छत्तीसगड प्रदेशात छापखाने नव्हते. सप्रे यांनी विलासपूर जिल्ह्यातल्या पेंड्रा नावाच्या छोट्या गावातून छत्तीसगढ मित्र नावाचे मासिक १९००पासून प्रकाशित करायला सुरुवात केली. हे मासिक जेमतेम तीन वर्षे चालले. मग सप्रे यांनी लोकमान्य टिळकांच्या मराठीतल्या केसरी वर्तमानपत्राची हिंदी आवृत्ती हिंदी केसरी काढली. दरम्यान ते नागपूरहून हिंदी पुस्तकमाला छापून प्रसिद्ध करू लागले.
पुरस्कार व सन्मान
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १८७१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शांती स्तूप
शांती स्तूप हा उत्तर भारतातील जम्मू आणि काश्मीरमधील लेह जिल्ह्यातील टेकडीवर एका बौद्ध पांढऱ्या गुंफाचे स्तूप आहे. हे इ.स. १९९१ मध्ये जपानी बौद्ध भिक्खु, ग्योमोयो नाकामुरा आणि पीस पॅगोडा मिशनचा एक भाग म्हणून बांधण्यात आले. शांती स्तूप चौदावे दलाई लामा यांनी नमूद केलेल्या बुद्धांच्या अवशेषांवर आधारित आहे. हे स्तूप केवळ त्याच्या धार्मिक महत्त्वामुळेच नव्हे तर सभोवतालच्या परिसराचे पॅनोरमिक दृश्ये प्रदान करण्याच्या ठिकाणामुळे देखील पर्यटकांचे आकर्षण बनले आहे.
बांधकाम
शांती स्तूप हा जपानी बौद्ध व लडाख बौद्धांनी बांधलेला आहे. याची मूळ कल्पना १९१४ मध्ये निचीदात्सू फुजी (फुजी गुरुजी) यांनी केली होती. जगभरात शांती पगोडा आणि विहारे बांधणे हे निचीदात्सू फुजी यांचे ध्येय होते आणि भारतामध्ये बौद्ध धर्माचे पुनरुत्थान करण्याचा प्रयत्न करायचा होता.
एप्रिल १९८३ मध्ये शांती स्तूपाची निर्मिती भिक्खू ज्योमोयो नाकामुरा आणि कुशोक बकुला, नवी दिल्लीतील लडाखचे लामा, भारत सरकारच्या अल्पसंख्यक आयोगाचे सदस्य, भारताचे माजी राजदूत आणि भारताचे माजी आंतरराष्ट्रीय राजनयिक, यांच्या देखरेखीखाली झाले. हा स्तूप प्रकल्प लद्दाखी बौद्धांच्या मदतीने बांधला गेला, ज्यांनी स्वैच्छिक श्रम दिले आणि जपानच्या बौद्धांनी, भारताला बौद्धांचे "पवित्र" जन्मस्थान म्हणून मानले. इ.स. १९८४ मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी स्तूपाला वाहून जाणाऱ्या रस्त्याचे बांधकाम मंजूर केले. शांती स्तूप बांधण्यासाठी राज्य सरकारने देखिल काही आर्थिक मदत केली. चौदावे दलाई लामा यांनी ऑगस्ट १९९१ मध्ये शांती स्तूपाचे उद्घाटन केले.
वर्णन आणि महत्त्व
शांती स्तूपामध्ये सध्याच्या दलाई लामाचे छायाचित्र आहे. स्तूप दोन-स्तरीय रचना म्हणून तयार केले आहे. पहिल्या स्तरामध्ये प्रत्येक बाजूला हरीण असलेल्या धर्मचक्राची मध्यवर्ती रीलीज आहे. मध्यवर्ती सोनेरी बुद्ध प्रतिमा "धर्म चालू होण्याचे चक्र" (धर्मचक्र) दर्शविणारी व्यासपीठांवर बसते. दुसऱ्या स्तरावर बुद्धांचा "जन्म", बुद्धांचे निधन (परिनिर्वाण) आणि बुद्ध "देवतेला पराभूत करताना" असे दर्शन आहे. दोन्ही पातळीमध्ये लहान ध्यानधारणा करणाऱ्यांची बुद्धिमत्ता आहे.
शांती स्तूप जागतिक शांती आणि समृद्धीला चालना देण्यासाठी आणि २५०० वर्षांच्या बौद्ध धर्माच्या स्मरणार्थ बांधण्यात आले. हे जपान आणि लडाखच्या लोकांमधील संबंधांचे प्रतीक मानले जाते.
पर्यटकांचे आकर्षण
उद्घाटनानंतर, शांती स्तूप लोकप्रिय पर्यटन आकर्षण बनले आहे. द हिंदू यांच्या मते, हे लेह शहराभोवती "सर्वात प्रसिद्ध पर्यटन आकर्षण" आहे, तरीही त्याची वास्तू शैली लडाखी शैलीपेक्षा वेगळी आहे. शांती स्तूप लेह शहराला नजरेने पाहत आहे, शहराचे विस्तीर्ण दृश्य, चंग्स्पा गाव, नमाजील त्सो आणि अंतरावर पर्वत. शांती स्तूप पासुन सर्वोत्तम दृश्ये प्रदान करण्यासाठी सूर्योदय आणि सूर्यास्ताचा विचार केला जातो. रात्रीच्या वेळी स्तूप प्रकाशात प्रकाशित होतो. पर्यटकांसाठी हा स्तूप सकाळी ५ ते रात्री ९ या वेळेत उघडा असतो.
प्रवेश
३,६०९ मीटर (११,८४१ फूट) उंच असलेल्या लेह पॅलेसच्या समोर असलेल्या उंच टेकडीवर, आणि लेहपासून ५ कि.मी. (३.१ मैल) अंतरावर हा स्तूप स्थित आहे. डोंगराळ प्रदेशातून जाणाऱ्या रस्त्यावर ५०० पायऱ्या चढून स्तूपावर पोहोचले जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग: भारतातील स्तूप वर्ग: जम्मू आणि काश्मीरमधील बौद्ध विहारे वर्ग: जम्मू आणि काश्मीर वर्ग: लडाख
मांगेली (दोडामार्ग)
मांगेली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दोडामार्ग तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:दोडामार्ग तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
नृत्यमुद्रा
मुद्रा
विभिन्न ‘अंगां’द्वारे (शरीराच्या भिन्नभिन्न अवयवांच्या संचालनाद्वारे), विशेषतः हस्त, पाद आणि मुख ह्यांची जी आकृती तयार होते, तिला ‘मुद्रा’ असे म्हणतात. भावाभिव्यक्तीसाठी मानवाने सातत्याने मुद्रेचा आधार घेतला आहे. भाषा हे आंतरिक भाव दर्शविण्याचे उत्कृष्ट साधन मानले जाते पण कधीकधी उत्कट भावाभिव्यक्ती प्रकट करण्यासाठी भाषाही असमर्थ ठरते. अशा वेळी कित्येकदा हस्त, पाद, मुख ह्या शरीरावयवांच्या आधारे भाव दर्शविले जातात. त्या दृष्टीने मुद्रा ही एक प्रकारची सांकेतिक भाषाच असते. संस्कृतीच्या प्रारंभावस्थेत मनुष्य हा रानटी अवस्थेत वावरत होता, त्याला भाषा अवगत नव्हती, त्यावेळी मुद्रा हीच त्याची संकेतभाषा होती, पुढे काळाच्या ओघात दैनंदिन व्यवहारातील माणसाच्या विशिष्ट हालचालींना म्हणजे मुद्रांना नृत्यात महत्त्वाचे स्थान लाभत गेले.
भावाभिव्यक्ती हा नृत्यकलेचा प्राण आहे आणि या भावाभिव्यक्तीमध्ये मुद्रेचे प्रकटीकरण अत्यंत आवश्यक असते. हाताची बोटे वेगवेगळ्या प्रकारांनी वळवून आणि त्यांना वैशिष्ट्यपूर्ण आकार देऊन अनेकविध आकृतिबंध साधले जातात. हे आकृतिबंध म्हणजेच नृत्यमुद्रा वा हस्तमुद्रा होत. एकूण नृत्याविष्कारात व मुद्रांना असाधारण महत्त्व आहे. नृत्यातून मुद्रा नाहीशा झाल्या, तर ते निर्जिव ठरेल. विविध विशिष्ट मुद्रांद्वारे नृत्यातून अर्थसंकेत दर्शविले जातात, तसेच एखादी मध्यवर्ती कल्पना विशद केली जाते. म्हणून नृत्यात भावाभिव्यक्तीसाठी नर्तक किंवा नर्तकीला हस्तमुद्रेचाच आधार घ्यावा लागतो. इतकेच नव्हे तर, हस्तमुद्रेच्या विनियोगाने नृत्यातील विविध ‘करणां’ना (पोझेस) अधिक सौंदर्य प्राप्त होते.
नृत्यमुद्रांचे स्वरूप
नृत्यमुद्रा ह्या सर्वसाधारणपणे वस्तूंच्या, पक्ष्यांच्या वा प्राण्यांच्या आकारांशी संबंधित असतात. मानवाने नृत्यकलेतदेखील निसर्गाचे व त्यात वावरणाऱ्या विविध प्राण्यांचे, पक्ष्यांचे तसेच त्यांच्या वेगवेगळ्या अंगसंचालनांचे अनुकरण केले आहे, म्हणूनच हस्तमुद्रांना बरीचशी नावे प्राणिमात्रांचीच दिली गेली आहेत. उदा., सिंहमुख, मृगशीर्ष, सर्पशीर्ष, भ्रमर, मयूर, शुकतुंड, हंसपक्ष इत्यादी.
व्यापक अर्थानुसार मुद्रा ही केवळ हस्तमुद्राच नसते, तर ती मुखमुद्रा, पादमुद्रा व शरीरमुद्रा होऊ शकते. मूर्तिकलेमध्ये प्रतिमामुद्रेला अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. एखाद्या सांकेतिक मुद्रेने विशिष्ट प्रतिमेचा अर्थबोध होतो. उदा., भगवान बुद्धा ची प्रतिमा दर्शविण्यासाठी संकेताने अराल मुद्रा वापरली जाते. तसेच नटराज प्रतिमेतही विशिष्ट सांकेतिक मुद्रांचा वापर होतो. समरांगण सूत्रधाराच्या तीन मुद्राध्यायांमध्ये ६४हस्तमुद्रा, ६ पादमुद्रा व ९ शरीरमुद्रा ह्यांचा उल्लेख आला आहे.
हस्तमुद्रा ह्या हाताने केल्या जाणाऱ्या मुद्रा आहेत, तर पाय ठेवण्याच्या विशिष्ट स्थानकांना ‘पादमुद्रा’ म्हणतात. मुखमुद्रा चेहऱ्यावरचे विशिष्ट भाव दर्शविण्यासाठी वापरल्या जातात. तसेच शरीरमुद्रा ह्या शरीराच्या वेगवेगळ्या स्थानकांनी दर्शवितात. आर्. के. पोदुवलशास्त्रींच्या मुद्राज इन आर्ट ह्या पुस्तकात त्यांनी मुद्रांचे तीन विभागांत वर्गीकरण केले आहे : (१) वैदिक मुद्रा, (२) तांत्रिक मुद्रा व (३) लौकिक मुद्रा.
तांत्रिक मुद्रा:
ह्या योगशास्त्रात उपयोगात आणतात. तांत्रिक मुद्रेचा स्थायीभाव हा नृत्यमुद्रेच्या स्थायीभावापेक्षा भिन्न असतो. तसेच ह्या सर्व मुद्रा योगी पुरुषांना अभ्यासासाठी अत्यंत जरूरीच्या असतात. तांत्रिक साधनेतील मुद्रांचा उपयोग नर्तक वा नर्तकीला प्रत्यक्षात होत नाही, मात्र ह्या मुद्रांच्या अभ्यासाने कोणत्याही क्षेत्रातील कलावंताला आपली आत्मिक शक्ती अधिक प्रबळ करता येते. ह्या सर्व मुद्रा केवळ हाताच्या बोटांनी केल्या जात नसून, त्यांमध्ये हस्त, पाद, मुख व शरीर ह्या सर्वांचा समावेश असतो. योगशास्त्रातील कल्याण मुद्रांसारख्या मुद्रांचे नृत्यातील अराल मुद्रेशी साधर्म्य दिसून येते. ध्यान करीत असताना योगी तर्जनी व अंगठा हे दोन्ही एकमेकांना भिडवून, मध्यमा, अनामिका व अंगुष्ठ ह्या सरळ ताठ ठेवतो. ही मुद्रा योगाच्या भाषेत कल्याण मुद्रा किंवा ध्यानमुद्रा व नृत्याच्या भाषेत अराल मुद्रा म्हणून ओळखली जाते.
लौकिक मुद्रा:
दैनंदिन व्यवहारातील मुद्रा ह्या सर्व लौकिक मुद्रेत गणल्या जातात. आर. के. पोदुवलशास्त्रींनी तांत्रिक व लौकिक मुद्रा ह्या १०८ सांगितल्या आहेत.
नृत्यमुद्रेचा उगम
नृत्यमुद्रेचा उगम केव्हा, कसा व कोठे झाला हे निश्चित सांगणे कठीण आहे. पण हे मात्र तितकेच खरे, की माणसाच्या दैनंदिन कृतींमधूनच मुद्रांची निर्मिती झाली. कारण जी मुद्रा आपण नृत्यात वापरतो, ती आपण आपल्या दैनंदिन व्यवहारातही वापरतो. उदा., आलपद्म मुद्रा. ही भरतनाट्यम्‌ नृत्यशैलीतील अत्यंत सुंदर मुद्रा आहे. तिचा विनियोग एखादी वस्तू अर्पण करण्यासाठी अथवा फेकण्यासाठी करतात, ह्या मुद्रेने प्रश्नही विचारला जातो, त्याचप्रमाणे ‘माहीत नाही’ असा भावही दाखविला जातो. व्यवहारात ह्या मुद्रेद्वारा रिंग खेळण्याची वा एखादी वस्तू दुसऱ्याकडे फेकण्याची क्रिया केली जातो. मात्र नृत्यातील मुद्रेला ताल, लय आणि सौंदर्य ह्यांचा आश्रय असतो तसा तो दैनंदिन व्यवहारातील मुद्रेला प्रत्यक्ष नसतो.
जसजशी नृत्यकलेची लोकनृत्याकडून अभिजात नृत्याकडे वाटचाल होत गेली, तसतसे नृत्यमुद्रेतदेखील पुष्कळसे बदल होत गेले. मुद्रेच्या ठेवणीत, आकारात व विनियोगात एक प्रकारची नियमबद्धता आली. मुद्रेच्या आंतरिक भावभाषेला ऋषी मुनींकडून धार्मिक आशय मिळाला. प्रत्येक मुद्रा विशिष्ट अर्थानेच नृत्यात उपयोगात येऊ लागली, प्रत्येक मुद्रेसाठी ठराविक दैवते निश्चित झाली, आकार निश्चित झाला, प्रत्येक मुद्रेचा इतिहास निश्चित झाला, मुद्रांची संख्या निश्चित झाली, भरतमुनिरचित नाट्यशास्त्रात व नंदिकेश्वररचित अभिनयदर्पणात नृत्यातील मुद्रांना आध्यात्मिक बैठक प्राप्त झाली. नृत्यमुद्रेच्या विकासात भरतमुनी व नंदिकेश्वर यांचे मुद्रांविषयीचे विवेचन अत्यंत मूलगामी व महत्त्वाचे आहे.
संदर्भ
वर्ग:नृत्य
दौलत भिका दरोडा
वर्ग:महाराष्ट्राचे विद्यमान आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:शहापूरचे आमदार वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
मातणे
मातणे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दोडामार्ग तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:दोडामार्ग तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
बिग बॉस (हंगाम १६)
बिग बॉस १६: गेम बदलेगा, क्यूंकी बिग बॉस खुद खेलेगा! भारतीय हिंदी भाषेतील रिॲलिटी टीव्ही मालिका बिग बॉसचा सोळावा सीझन आहे. त्याचा प्रीमियर १ ऑक्टोबर २०२२ पासून कलर्स टीव्हीवर झाला. सलमान खानने तेराव्यांदा हा शो होस्ट केला.
प्रसारित
पहिल्यांदाच, नवीन सेगमेंट- शेखर सुमनसह बिग बुलेटिन रविवारी प्रसारित झाला, शेखर सुमन यांनी होस्ट केला. वीकेंड का वार, म्हणजे- शुक्रावर आणि शनिवार का वार मागील हंगामाप्रमाणे अनुक्रमे शनिवार आणि रविवार ऐवजी शुक्रवार आणि शनिवारी प्रसारित केले गेले. प्रथमच, रविवारी ऐवजी शनिवारी बेदखल करण्यात आले.
कास्टिंग
पहिल्या दोन स्पर्धकांनी त्यांच्या इन्स्टाग्राम स्टोरींवर चाहत्यांच्या अनेक प्रश्नांची उत्तरे देऊन कलर्स टीव्हीने दर्शकांना छेडले. नंतर ते गौतम सिंग विग आणि सौंदर्या शर्मा असल्याचे उघड झाले.
संकल्पना
बिग बॉसच्या या सीझनची संकल्पना "अपसाइड डाउन" आहे, म्हणजे मागील सीझनपेक्षा सर्व काही उलट असेल.
संदर्भ
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:कलर्स टीव्ही दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:बिग बॉस हिंदी
तुर्भे रेल्वे स्थानक
तुर्भे हे नवी मुंबई शहराच्या तुर्भे नोडमधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या हार्बर मार्गावर स्थित आहे.
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
गौंडगाव (पाथरी)
गौंडगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५४५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पाथरी तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
कोहिंदे बुद्रुक
कोहिंदे बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील खेड तालुक्यातील १५६२ हेक्टर क्षेत्राचे एक गाव आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर आळंदी ३८ किलोमीटर अंतरावर आहे.
लोकसंख्या
२०११ च्या जनगणनेनुसार कोहिंडे बु. ह्या गावात ३५४ कुटुंबे असून एकूण लोकसंख्या १८७४ आहे. पैकी ९४१ पुरुष आणि ९३३ स्त्रिया आहेत. यामंध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ५९ असून अनुसूचित जमातीचे २६७ लोक आहेत. ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५५७५६ आहे.
ग्रामपंचायत कार्यालय
ग्रामपंचायतमध्ये जन्म, मृत्यू, विवाह नोंदणी केंद्र उपलब्ध आहे तसेच गावकऱ्यांसाठी शासनाकडून येणाऱ्या सामान्य सुविधा ग्रामपंचायततर्फे पुरवल्या जातात. गावकऱ्यांना विविध दाखले देणे, त्याच्याकडून विविध कर गोळा करणे ई. कामे ग्रामपंचायत मध्ये केली जातात.
शैक्षणिक सुविधा
गावात ३ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा, ३ शासकीय प्राथमिक शाळा, एक शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आणि एक शासकीय माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा (कडूस) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर, पदवी महाविद्यालय (खेड) १५ ते २० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर, अभियांत्रिकी महाविद्यालय (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर, वैद्यकीय महाविद्यालय (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर, व्यवस्थापन संस्था (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर, पॉलिटेक्निक (खेड) २० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर, व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (खेड) २० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आणि अपंगांसाठी खास शाळा (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र), अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र), आशा स्वयंसेविका उपलब्ध आहेत.
गावापासून १० किलोमीटर अंतरावर (कडूस) येथे प्राथमिक आरोग्य केंद्र व पशुवैद्यकीय दवाखाना आहे.
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस (४१२४०४), मोबाईल फोन सुविधा, शासकीय बस सेवा आहे.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात स्वयंसाहाय्य गट आणि रेशन दुकान आहे. सर्वात जवळील बँक सुविधा ही कडूस येथे १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
पाणी
गावामध्ये पिण्याच्या पाण्यासाठी विहीर, हातपंप, बोअरवेल इ. जलस्रोत आहेत. सिंचनासाठी तलाव, धरण, नदी, विहीर, बोअरवेल इ. जलस्रोत आहेत.
स्वच्छता
गावात उघडी गटारे आहेत. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे.
वीज
गावात घरगुती वापरासाठी १२ तास आणि शेतीच्या वापरासाठी १२ वीज उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर
कोहिंडे बु. ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
हवामान
येथे जून, जुलै, ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिन्यात भरपूर पाऊस पडतो.जानेवारी, फेब्रुवारी, मार्च, एप्रिल, मे, नोव्हेंबर आणि डिसेंबर या कालावधीत कोरडे हवामान असते.जुलै महिना हा सर्वात आर्द्र महिना असतो.मार्च हा सर्वात शीतल महिना असतो. वार्षिक पर्जन्यमान २२६० मिमी.असते.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००६
मोसम आढावा
वर्ग:इ.स. २००६ मधील क्रिकेट
ऊबांगी नदी
ऊबांगी नदी काँगो नदीची उपनदी आहे. ही नदी मध्य आफ्रिकेत म्बोमू आणि उएलेले नद्यांच्या संगमापासून सुरू होते आणि पश्चिमेस वाहत काँगो नदीस मिळते.
ही नदी मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक आणि डेमॉक्रेटिक रिपब्लिक ऑफ काँगोमधील सीमा आहे. पुढे ही नदी दक्षिणेस वळते तेव्हा डेमॉक्रेटिक रिपब्लिक ऑफ काँगो आणि काँगोच्या प्रजासत्ताकामधील सीमा होते.
वर्ग:आफ्रिकेतील नद्या
दिल्ली विद्यापीठ
दिल्ली विद्यापीठ (इंग्रजी: University of Delhi) हे भारतातील नवी दिल्ली येथील एक केंद्रीय विद्यापीठ आहे. १९२२ मध्ये केंद्रीय विधानसभेच्या कायद्याद्वारे हे स्थापित केले गेले आणि विद्यापीठ अनुदान आयोग (UGC) द्वारे प्रतिष्ठान (IoE) म्हणून मान्यताप्राप्त आहे. महाविद्यालयीन विद्यापीठ म्हणून, त्याची मुख्य कार्ये विद्यापीठाच्या शैक्षणिक विभाग आणि घटक महाविद्यालयांमध्ये विभागली जातात.
विद्यापीठात तीन महाविद्यालये, दोन विद्याशाखा आणि ७५० विद्यार्थ्यांचा समावेश आहे. दिल्ली विद्यापीठ उच्च शिक्षणात भारतातील सर्वात मोठी संस्था तर जगातील सर्वात मोठ्या संस्थांपैकी एक आहे. विद्यापीठाच्या उत्तर आणि दक्षिण संकुलात वितरीत केलेल्या १६ विद्याशाखा आणि ८६ विभाग आहेत. यात ७७ घटक महाविद्यालये आणि इतर पाच संस्था आहेत.
भारताचे उपराष्ट्रपती हे दिल्ली विद्यापीठाचे कुलगुरू असतात.
संदर्भ
वर्ग:दिल्लीतील विद्यापीठे वर्ग:भारतातील केंद्रीय विद्यापीठे