cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
चांदोद
लोकसंख्याशास्त्र
भारताच्या २००१ च्या जनगणनेनुसार, गावाची एकूण लोकसंख्या ३०१९ होती: १५३० पुरुष आणि १४८९ स्त्रिया यांचे वास्तव्य होते.
संदर्भ
वर्ग:वडोदरा जिल्हा वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वडार बोली साहित्य संमेलन
महाराष्ट्र वडार साहित्यिक परिषदेच्या वतीने वडार समाजाचे पहिले अखिल भारतीय वडार बोली साहित्य संमेलन दि.२९ डिसेंबर २०१९ रोजी येरवडा येथील अण्णा भाऊ साठे कला रंगमंदिरात झाले. संमेलनाचे उद्‌घाटन महापौर मुरलीधर मोहोळ यांच्या हस्ते झाले, तर कार्यक्रमाचे स्वागताध्यक्ष म्हणून वडार समाजाचे युवा नेते नितीन धोत्रे होते. संमेलनाचे अध्यक्षपद जेष्ठ साहित्यिक वेदनाकार टि.एस.चव्हाण यांनी भुषविले.
वडार समाजातील सर्व कवी, साहित्यिक, विचारवंत व समाजसेवक ह्या कार्यक्रमात सहभागी झाले होते.
एकूण संमेलन कार्यक्रम पाच सत्रात झाले. सर्व साहित्यिक, विचारवंत,कवी यांचा सत्कार सन्मान करण्यात आले. यातील कवी संमेलन तुफान गाजले.एकूण 35/40कवी संमेलनात सहभागी झाले होते.
अखिल भारतीय वडार बोली साहित्य संमेलन 29 डिसेंबर 2019.
संमेलन आणि समेंलनानंतर झालेली साहित्यिक विचारवंत यांची नोंद. वड्डाल साहित्य संमेलन नाव नोंदणी:
🔵 वडार लेखक साहित्यिक यादी.
*1) वेदनाकार टि.एस.चव्हाण - औरंगाबाद. अध्यक्ष:-अखिल भारतीय वडार बोली साहित्य संमेलन, पुणे. 29 डिसेंबर 2019      अध्यक्ष - राज्यस्तरीय भटके विमुक्त आदिवासी साहित्य संमेलन. आणि भटके विमुक्त चळवळीचे कार्यकर्ते प्रकाशित पुस्तक i) वडार समाज परंपरा व इतिहास ii) वेदना - आत्मचरित्र iii)वास्तू निर्माते वडार ! v)विमुक्त भटक्याचा इतिहास v)आक्रोश. 6)जुगाड.
*संपर्क क्र.* -7218793835
2)शिवमूर्ती भांडेकर उमरगा जि.उस्मानाबाद प्रकाशित पुस्तक i) वळंबा - आत्मचरित्र ii) युगशिल्पी महाराष्ट्र शासनाचा साहित्य पुरस्कार सन्मानित.
*4) कै.भीमराव चव्हाण* औरंगाबाद प्रकाशित पुस्तक i) वडार समाज संस्कृती व इतिहास
5) बाबा वडार प्रकाशित पुस्तक i) मी एक दगडफोडया - आत्मचरित्र मोबाईल -9763753319 / 9823345581
*7) श्रीकांत मुद्दे - लातूर प्रकाशित पुस्तक i) अंधारवाटा ii) वडार समाज स्थिती आणि गती _शाहिरी व पोवाडेच्या माध्यमातून प्रबोधन_
*8) दिलीप शिंदे संगमनेर जि.अहमदनगर प्रकाशित पुस्तक i) मला शिकायचंय - आत्मचरित्र २)घात (कांदबरी)
**9) हणमंत कुऱ्हाडे* सांगली प्रकाशित पुस्तक i) दगड खाणीतील उदवस्त आयुष्य *संपर्क क्र* 9766545377
10) विनायक लष्कर, अहमदनगर प्रकाशित पुस्तक i) वडार समाज (समाजशास्त्रीय अभ्यास) *संपर्क क्र*-8806806362
11) प्रा. सतीश पवार कोल्हापूर प्रकाशित पुस्तक i) वडार समाज व संस्कृती *संपर्क क्र*-9850909242
12) मच्छिन्द्र शामराव धनवटे ,औरंगाबाद. (संमेलनाची मुळ संकल्पना घेऊन अगोदर साहित्यिकांचा शोध घेतला आणि 17/11/2018रोजी चला घडवू नवसाहित्यिक समुहाची स्थापना केली.समाजात नवसाहित्यिक घडावेत.साहित्यिक चळवळ उभी राहावी.वडार साहित्य संमेलन व्हावे यासाठी संमेलनाची पुर्वतयारी ते संमेलन यशस्वी करण्यासाठी सचिन चव्हाण अशोक पवार हरिष बंडीवडार सुनील चौगले यांच्या विशेष सहकार्याने वडार बोली साहित्य संमेलन यशस्वी झाले.)
प्रकाशित कवितासंग्रह i) उघडयावरची पाल (वडार समाजातील भटकंती करणारे आणि ग्रामिण भागातील वडार संस्कृती, जनजीवन कसे आहे हे काव्यात मांडलेले आपल्याला जाणवेल) मोबाईल -9767480864
*13) सचिन चव्हाण* औरंगाबाद प्रकाशित कवितासंग्रह i) दगडांच गाणं मोबाईल -8956194926
-आबा पाटील याने दिल्या प्रेम (अप्रकाशित ) -8308423934
15)दिपेश गोरक्ष पिटेकर -वडार (गीत प्रकाशित ) -8530953112 / 7218979998
17)ह भ प श्री कृष्णा महाराज मोहिते -जैतापूरचा जागृत हनुमान (गीतमाला )(प्रकाशित ) -पसायदान, छत्रपती शिवशण्भूचे विचार , सुविचारमाळा (अप्रकाशित ) -9921721861 / 9158058530
18)श्री परशराम तिमाण्णा वडर -आक्रोश कविता संग्रह (अप्रकाशित ) -9421205638
19)दीपक ईश्वरा कुरलपकर -वडार आम्ही वडार, धृवबाळाची गोष्ट , कंगाल झोपडी ___(प्रकाशित ) -दै सकाळ , दै पुढारी व अनेक दिवाळी अंकात कविता , कथा प्रकाशित -9021216697
20)लक्ष्मण /अनिल सिताराम जाधव -स्वप्नातील शाळा (कथा)प्रकाशित -एक योद्धा (कथा )माझी सहल (कथा ),प्रेमाचे प्रतिक (कविता ),बहुरूपी (कथा ),वात्रटिका (सर्व अप्रकाशित ) -9518704932
भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, रूरकी
संदर्भ
वर्ग:भारतीय तंत्रज्ञान संस्था
वडार बोली साहित्य संमेलन
21)प्रा भारत गंगाराम धनवडे -वेदना कांदबरी (प्रकाशित ) -9834301844 / 8308096399
22)भरत दौंडकर -गोफणीतून निसटलेला दगड (कविता संग्रह ) -9850665451 / 8275757570
23)प्रा शशिकांत जाधव -पक्षिणि (चारोळी संग्रह), व्यथा स्री मनाच्या (कथा संग्रह ),दुखीताचे अश्रू (आत्मचरित्र ) हे सर्व प्रकाशित -पुन्हा स्वातत्र्याच्या शोधात (कविता संग्रह ),सालाग (आत्मचरित्र ) हे सर्व अप्रकाशित -9860175696 / 9096325996
24)अमोल जनार्दन पिटेकर -प्रतिलिपि या वेबसाईटवर अर्धसत्य, स्टँडवरच प्रेम , साक्राबाई या लघूकथा प्रकाशित , सीमेवर जाताना , अंजलीचा राणा या कविता प्रकाशित -नेमप्लेट , अश्वमेधा , मला न्याय पाहिजे या पटकथा (अप्रकाशित ) -7888197187
25)प्रा दिलीप आनंदराव जाधव -मध्यान ऊन, वण्चीताच जीण, कोल्हाट्याच पोरं आत्मकथनातील सामाजिकता (प्रकाशित ) -7620848649
26)नाव - प्रिया गणपत पोवार
२: राष्ट्रीय पेपर प्रकाशित आणि वाचन विषय : आंतररा्ट्रीय भारत आणि राजकारण. न्यू कॉलेज कोल्हापूर. ३ राष्ट्रीय पेपर प्रकाशित आणि वाचन विषयः स्त्री शिक्षण आणि राज्य शासनाची भूमिका. श्रीपतराव कॉलेज कोतोली. ४ राष्ट्रीय पेपर प्रकाशित आणि वाचन विषयः भारतातील नागरिकत्व आणि स्थलांतर. शिवाजी विद्यपीठ कोलहापूर. ५ राष्ट्रीय पेपर प्रकाशित आणि वाचन विषय,,: विधानसभा निवडणुक आणि पक्षीय संदर्भ.शिवाजी विद्यापीठ कोलहापूर. ६ राष्ट्रीय पेपर प्रकाशित आणि वाचन विषयः जात आणि धर्म. आर्ट्स कॉमर्स अँड सायन्स कॉलेज गडहिंग्लज. 1)प्रेरणा कन्या रत्न पुरस्कार तसेच उत्कृष्ट सुत्रसंचलन अवॉर्ड. २)ऑनलाईन वडार कवी संमेलन 2020 द्वितीय पारितोषिक.
27)मुकुंद वेताळ -दैनिक सकाळ-कथा प्रकाशित पाडवा, राधेची व्यथा , महारोगी ललित लेख -शेत पिकल पिकल , रूतूराज आज वनीं आला , -दैनिक लोकमत -दिवस सुगीचे -दैनिक लोकसत्ता -हवामान बदलाची अस्मानी , फसवा पाऊस -पुस्तक प्रकाशन मार्गावर -मास्तरकीतले मुखवटे , चांगा पैलवान -9689150844
29)दत्ता नारायणराव पवार यवतमाळ 1)दुखः तेजालेला ( कविता संग्रह ) मोबाईल -9421717805
30)महेश मंजुळे पुणे
प्रकाशित लेख - १. विमुक्तांचे स्वातंत्र्य प्रकाशक- परिवर्तनाचा वाटसरू २. गांधी- माणूस ते महात्मा प्रकाशक- साकेत प्रकाशन ३. या व्यतिरिक्त अक्षरलिपी, दिव्य मराठी, पुरुष उवाच, सामना इत्यादी दिवाळी अंकांमध्ये तसेच लोकसत्ता, लोकमत, महानगर या दैनिकांत आणि कलमनाम, चित्रलेखा, मार्मिक, सिटाडेल या नियतकालिकांत विविध विषयांवर लेख प्रकाशित. ४. दैनिक भास्कर समूहाच्या दिव्य मराठी वृत्तपत्रातील रसिक पुरवणीमध्ये 'श्टोरी सबकुछ' या सदरा अंतर्गत (2019) वर्षभर लेख प्रकाशित. मोबाईल -8308639377
, *B A' M A M Phil, Ph d* प्रकाशित -*वडार समाज* *कला आणि स्थापत्य* ++
1)दै सडेतोड 2)बोबाटा 3)रिटर्न आफ जिब्राटर 1)रेशीम गाडी 2)या दैवाचा खेळ निराळा 3)कांदाचा वांदा
33)राम रमेश वडर- सांगली सोशल मिडिया मध्ये प्रकाशित कविता. 1)वडार समाज 2)तो वडार समाज माझा 3)तु माझी होशील का? 4)मा
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
प्रचारपट
प्रचारपट (इंग्रजी: प्रोपगंडा फिल्म) हा एक चित्रपटाचा प्रकार आहे, ज्यामध्ये काही प्रकारच्या प्रचारा चा समावेश असतो. प्रचारपट किंवा प्रचार चित्रपट सामान्यतः धार्मिक, राजकीय किंवा सांस्कृतिक स्वरूपाच्या विशिष्ट कल्पनांचा प्रसार आणि प्रचार करतात. प्रेक्षकांनी प्रचारकाने दिलेली भूमिका स्वीकारावी आणि शेवटी कृती करावी, या हेतूने प्रचार चित्रपट बनविला जातो.
अल्पावधीत मोठ्या प्रेक्षकांपर्यंत सहज पोहोचण्याच्या क्षमतेमुळे असे चित्रपट हे प्रचाराचे लोकप्रिय माध्यम आहेत. ते माहितीपट, गैर-काल्पनिक आणि न्यूजरील सारख्या विविध प्रकारच्या चित्रपटांमध्ये देखील येऊ शकतात, ज्यामुळे जाणीवपूर्वक दिशाभूल करणारी सामग्री प्रदान करणे आणखी सोपे होते.
प्रचार म्हणजे "एकदा पेरलेल्या, मोठ्या मानवी संस्कृतींमध्ये अंकुरित होणारे संदेश तयार करण्याची आणि पसरवण्याची क्षमता". तथापि, २० व्या शतकात, एक "नवीन" प्रचार उदयास आला, जो राजकीय संघटनांभोवती फिरत होता आणि "अजेंडा पसरविण्यासाठी लोकांच्या गटांना प्रभावित करेल" असे संदेश संप्रेषण करण्याची त्यांची गरज होती. १८९६ मध्ये ल्युमिएर बंधूंनी प्रथम विकसित केलेल्या, चित्रपटाने एकाच वेळी मोठ्या प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचण्याचे एक अद्वितीय साधन प्रदान केले. चित्रपट हे पहिले सार्वत्रिक माध्यम होते ज्यामध्ये ते एकाच वेळी दर्शकांवर व्यक्ती आणि गर्दीचे सदस्य म्हणून प्रभाव पाडू शकते, ज्यामुळे ते सरकार आणि गैर-राज्य संस्थांसाठी इच्छित वैचारिक संदेश प्रक्षेपित करण्याचे एक साधन बनले. नॅन्सी स्नोने यांनी त्यांच्या पुस्तकात सांगितल्याप्रमाणे, प्रचार "ज्या ठिकाणी गंभीर विचार संपतो तेथे सुरू होतो."
दहीफळ (वाशी)
दहीफळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६३० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
हेंड्रिक्स काउंटी, इंडियाना
ही अमेरिकेच्या इंडियाना राज्यातील ९२ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
हेतीसुरळा
हेतीसुरळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
हॅपी फॅमिली: कंडिशन्स अप्लाय
हॅपी फॅमिली: कंडीशन्स अप्लाय ही अॅमेझॉन प्राइम व्हिडिओसाठी २०२३ ची भारतीय, हिंदी भाषेतील विनोदी कुटंब-आधारित दूरदर्शन मालिका आहे. जमनादास मजेठिया आणि आतिश कपाडिया यांनी या मालिकेचे दिग्दर्शन आणि निर्मिती केली आहे. मालिकेत रत्ना पाठक शाह, राज बब्बर, अतुल कुलकर्णी आणि आयेशा झुल्का यांच्या मुख्य भूमिका आहेत.
संदर्भ
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
आडिवली (किरवली)
आडिवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पनवेल तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पनवेल तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
चिक्कोडी-सादलगा विधानसभा मतदारसंघ
चिक्कोडी-सादलगा विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ चिक्कोडी मतदारसंघात असून बेळगावी जिल्ह्यात मोडतो.
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९९४
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाने १९९४ च्या मोसमात इंग्लंडचा दौरा केला आणि तीन कसोटी सामने आणि दोन एकदिवसीय सामने खेळायचे ठरले होते. तत्पूर्वी १९९४ मध्ये, न्यू झीलंडने वसिम अक्रम आणि वकार युनिस यांच्या रिव्हर्स स्विंगसह पाकिस्तानकडून घरच्या मालिकेत २-१ असा पराभव पत्करावा लागला होता. त्यांनी भारतासोबत एकदिवसीय कसोटीही अनिर्णित ठेवली आणि त्यांच्या दोन प्रतिस्पर्ध्यांसह एकदिवसीय मालिका समान रीतीने विभाजित केली.
इंग्लंड कॅरिबियनमधील पराभवातून परतत होता, आणि निवडकर्त्यांचा नवा अध्यक्ष होता - रे इलिंगवर्थ - ज्याने संघात बदल करणे अपेक्षित होते. त्याने यथोचित केले: पीटर सुच आणि फिलिप डेफ्रेटास या दोघांनाही उन्हाळ्याच्या सुरुवातीला परत बोलावण्यात आले आणि स्टीव्ह रोड्स, क्रेग व्हाईट आणि डॅरेन गॉफ या सर्वांनी इलिंगवर्थच्या पहिल्या दिवसात पदार्पण केले.
खराब हवामानामुळे पर्यटकांच्या तयारीला गंभीरपणे अडथळा निर्माण झाला होता, ज्यामुळे दुसरा एकदिवसीय सामना सोडून द्यावा लागला आणि दुखापतीमुळे - स्ट्राइक गोलंदाज डॅनी मॉरिसनला कसोटी मालिकेतील कोणत्याही भागातून बाहेर काढण्यात आले.
पहिला एकदिवसीय (१९ मे)
डॅरेन गफ आणि शॉन उडाल यांनी इंग्लंडसाठी वनडे आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले. क्रिस प्रिंगलने एकदिवसीय सामन्यात पाच बळी घेतले होते.
दुसरा एकदिवसीय (२१ मे)
पाऊस/जमिनीच्या परिस्थितीमुळे एकही चेंडू टाकल्याशिवाय सामना रद्द झाला.
वज्रेश्वरी मंदिर
वज्रेश्वरी मंदिर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यात आहे. मुंबईपासून ७५ किलोमीटर अंतरावर वज्रेश्वरी नावाच्या ठिकाणी बांधलेले हे हिंदू मंदिर आहे. हे मंदिर वज्रेश्वरी देवीला समर्पित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील हिंदू मंदिरे
काळवंडे
काळवंडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
महागाव (सातारा)
हवामान
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.इथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे.इथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.
संदर्भ
वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
हेन्री काउंटी, इंडियाना
ही अमेरिकेच्या इंडियाना राज्यातील ९२ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:इंडियानामधील काउंटी
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६७-६८
भारताचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९६८ मधील क्रिकेट
कारखाना
कारखाना ही एक औद्योगिक वास्तू आहे जेथे वस्तूंचे उत्पादन होते. कारखाना एका किंवा एकाहून अधिक इमारतींचा असू शकतो व त्यामध्ये विविध प्रकारची यंत्रे असतात. कारखान्यांमध्ये केवळ वस्तूंचे उत्पादनच नाही तर कच्च्या मालाचे एका स्वरूपामधून दुसऱ्यामध्ये रूपांतर देखील होऊ शकते.
औद्योगिक क्रांतीनंतर कारखान्यांची जगभर जोमाने वाढ झाली. पूर्वीच्या काळात कोणत्याही कारखान्याला घाणी असे म्हणत असत. घाणी म्हणजे कारखाना असे होय.
वर्ग:उत्पादन वर्ग:औद्योगिक क्रांती वर्ग:औद्योगिक इमारती
इटणगोटी
इटणगोटी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
साठवण्याची क्रिया
वस्तूंचा संग्रह
साठवणूक कंटेनर
कला, मनोरंजन आणि माध्यम
चित्रपट
वाडजी (वाशी)
वाडजी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६३० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
अभिर राजवंश
अभिर राजवंश हे पश्चिम दख्खनवर राज्य करणारे एक क्षत्रिय मराठा राजघराणे होते. त्यांनी सातवाहन साम्राज्याकडून काही भाग जिंकून आपले अभिर साम्राज्य स्थापन केले, आणि ढोबळमानाने इ.स. २०३ ते २६० पर्यंत राज्य केले. तर, वायु पुराणानुसार अभिर राजवंशाने एकूण १६७ वर्षे राज्य केले. अभिर शिवदत्त हे अभिर राजवंशाचे मूळ संस्थापक होते. त्यांचा नाशिकमध्ये राजा म्हणून राज्याभिषेक करून अभिर साम्राज्याला सुरुवात करण्यात आली होती. म्हणून, येथील अभिर नाशिकचे अभिर म्हणून ओळखले जातात. परंतु काही इतिहासकारांच्या मते अभिर हे खऱ्या अर्थाने ईश्वरसेनच्या अधिपत्याखाली सत्तेत आले. ईश्वरसेनचा नाशिक येथे गुहेत सापडलेला शिलालेख सांगतो की तो अभिर शिवदत्तचा मुलगा होता. आजच्या क्षत्रिय मराठ्यांच्या 96 कुळातील अहिरराव, अहिरे, आहेर कुळातील लोक अभिर राजवंशाचे वंशज आहेत.
नामोत्पत्ती
अभिर शब्दाचा अर्थ तथा नामोत्पत्ती ही अनिश्चित आहे. परंतु अनेक माहिती स्त्रोतांनुसार भिर म्हणजे भय आणि अभिर(अ+भिर) म्हणजे निर्भय होय. अर्थात तो व्यक्ती जो कोणासही भित नाही तो अभिर होय. कालांतराने अभिर शब्दाचा अपभ्रंश होऊन अहिर शब्दाची उत्पत्ती झालेली आढळते.
उत्पत्ती
अभिर हे यदुवंशी कुळी क्षत्रिय होते. ते सातवाहनांच्या पश्चिम दख्खनमधील साम्राज्य जिंकणाऱ्यांपैकी एक होते. त्यांतील काही जण पाश्चात्य क्षत्रप अर्थात शकांच्या सैन्यातही कार्यरत होते. त्यांनी आपल्या शोर्याने या क्षत्रपांना अनेक नवीन आणि महत्त्वाची क्षेत्रे जिंकण्यास मदत केली. इ.स. १८१ पर्यंत क्षत्रप दरबारी त्यांचा प्रभाव मोठ्या प्रमाणावर वाढलेला होता. त्यांतील काही जण क्षत्रपांचे सेनापती म्हणून सुद्धा नियुक्त होते.
शक संवत वर्ष १०३ (इ.स. १८१) मधील गुंड शिलालेखात अभिर रुद्रभूतीचा क्षत्रप सम्राट रूद्रसिंहाचा सेनापती म्हणून उल्लेख केलेला आहे. शिलालेखात राजा रूद्रसिंहाची विस्तृत वंशावळ देखील दिलेली आहे.
"Gunda inscription of Rudrasimha Saka year 103.jpg"
- " जयजयकार! वैषाख मासातील शुक्ल पक्ष पंचमी या तिथीला रोहिणी नक्षत्रातील शुभ काळात, वर्ष एकशे तीन — १०० ३ मध्ये, राजा क्षत्रप भगवान रुद्रसिंह, राजाचा पुत्र महा-क्षत्रप भगवान रुद्रदामन, (आणि) राजाचा नातू क्षत्रप भगवान जयदमन, (आणि) पणतू महा-क्षत्रप भगवान चष्टाना यांच्या राज्यकाळात, सेनापती बापक यांचा पुत्र सेनापती रूद्रभूती यांच्यामुळे रसोपद्रा गावातील सर्व जीवांच्या सुखी जीवनासाठी ही विहीर खोदली(बांधली) गेली "
शिलालेखात कोणत्याही महाक्षत्रपाच्या अस्तित्वाला दुर्लक्षित करून राजा रूद्रसिंहचा केवळ एक क्षत्रप म्हणून उल्लेख केलेला आहे. सुधाकर चट्टोपध्याय यांच्यानुसार, हे दर्शवते की अभिर सेनापती हाच या राज्याचा वास्तविक शासक होता. शिलालेखात (सेनापती) रूद्रभूतीला सेनापती बापकाचा पुत्र म्हणून उल्लेखित केलेले आहे. संभाव्यतः अभिर राजवंश हा याच अभिर रूद्रभूतीशी संबंधित असू शकतो.
इतिहास
अभिरांचा इतिहास खूप अस्पष्टतेने भरलेला आहे. अभिर साम्राज्याची स्थापना ईश्वरसेनने केली होती. महाराष्ट्रातील नाशिक प्रांतात सातवाहनांच्या पतनानंतर पाश्चात्य क्षत्रपांच्या मदतीने व संमतीने ही शाखा सत्तेवर आली. ते गवळी राजा म्हणून ओळखले जात असत, जे दर्शविते की राज्यकर्ते होण्यापूर्वी ते व्यवसायाने गोपालक होते. दख्खनच्या महाराष्ट्र प्रदेशात दहा अभिर राजांनी राज्य केले, ज्यांच्या नावांचा पुराणात उल्लेख नाही. बहरम तृतीय विरुद्धच्या विजयाबद्दल अभिनंदन करण्यासाठी अभिर राजाने पर्शियाच्या सासानिद शहनशाह नरसेहला दूत पाठवला होता.
गुप्त साम्राज्याच्या काळात, भारतीय सम्राट समुद्रगुप्ताने अभिरांची "सीमावर्ती राज्य" म्हणून नोंद केली आहे, ज्यांनी त्याला वार्षिक महसूल दिला. हे समुद्रगुप्ताच्या प्रयागराज स्तंभाच्या शिलालेखात नोंदविलेले आहे, जे २२-२३ व्या ओळींमध्ये पुढील गोष्टी सांगते.
अभिर राजवटीचा कालावधी हा अनिश्चित आहे, बहुतेक पुराणांनी सत्ता सदुसष्ट वर्षे दिली आहे, तर वायू पुराणात एकशे सदुसष्ट वर्षे दिली आहे. वा.वि. मिराशी यांच्या मते, अभिरांचे सामंत पुढीलप्रमाणे होते-
अभिर अपभ्रंश बोलत असत. आणि त्याचसोबत त्यांनी संस्कृतलाही स्विकारल्याचे दिसून येते. ईश्वरसेनचा नाशिकच्या लेणीतील शिलालेख मुख्यतः संस्कृतमध्ये लिहिलेला आहे. त्यांच्या राज्यात जनतेची अनेक प्रकारे भरभराट झाली, ज्यात लोकांनी संपत्ती बनवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक केली होती. हे अभिरांच्या राज्यातील शांतता, सुव्यवस्था आणि सुरक्षितता दर्शवते.
महाक्षत्रप ईश्वरदत्त
डॉ. भगवान लाल यांच्या मते, अभिर किंवा अहिर राजा ईश्वरदत्त यांनी उत्तर कोकणातून गुजरातमध्ये प्रवेश करून विजयसेन या क्षत्रियचा पराभव केला आणि आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले.
पतंजलीने आपल्या महाभाष्यात अभिर राजांचा उल्लेख केला आहे. अभिर सरदारांनी शक शासकांचे सेनापती म्हणून काम केले. इसवी सनाच्या दुसऱ्या शतकात, एक अहिर प्रमुख ईश्वरदत्त हा महाक्षत्रप (सर्वोच्च राजा) झाला. इसवी सनाच्या तिसऱ्या शतकात सातवाहनांच्या पतनात अभिरांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.
शक सातकर्णी
तर यावरून असा निष्कर्ष निघतो की ईश्वरसेनचा पूर्ववर्ती त्याचा मोठा भाऊ शकसेन होता आणि त्याच्या मृत्यूनंतर ईश्वरसेन गादीवर बसला.
शकसेन हा बहुधा पहिला महान अभिर राजा असावा. त्याचे कोकणातील शिलालेख आणि आंध्र प्रदेशातील नाणी असे सूचित करतात की त्याने सातवाहन साम्राज्याच्या मोठ्या भागावर राज्य केले.
अभिर ईश्वरसेन
ईश्वरसेन हा पहिला स्वतंत्र अभिर राजा होता. तो अभिर शिवदत्त आणि त्याची पत्नी माठरी यांचा मुलगा होता. अश्विनी अग्रवाल यांना वाटते की ते रुद्रसिंह प्रथमच्या सेवेतील एक सेनापती होते ज्याने इ.स. १८८ मध्ये आपल्या स्वामीला पदच्युत केले आणि सिंहासनावर बसले. अश्विनी अग्रवाल पुढे म्हणतात की रुद्रसिंह प्रथम याने त्याला लवकरच पदच्युत केले आणि इ.स. १९० मध्ये सिंहासन परत मिळवले. त्याने (ईश्वरसेनने) एक युग सुरू केले जे नंतर कलचुरी-चेदि युग म्हणून ओळखले जाऊ लागले. त्याच्या वंशजांनी नऊ पिढ्या राज्य केले. ईश्वरसेनची नाणी त्याच्या कारकिर्दीच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या वर्षातील आहेत आणि ती सौराष्ट्र आणि दक्षिण राजपुतानामध्ये आढळतात.
अपरांत किंवा कोकणातील त्रैकूट राजवट इ.स. २४८ (त्रैकुट युग) मध्ये ईश्वरसेनेच्या राजवटीच्या वेळीच सुरू होते, म्हणून त्रैकूटांची ओळख अभिर राजवंशाशी केली जाते.
राज्यकर्त्यांची यादी
सार्वभौम आणि बलवान अभिर शासकांची यादी खालीलप्रमाणे आहे-
प्रदेश
अभिरांनी पश्चिम महाराष्ट्रावर राज्य केले ज्यात नाशिक आणि त्याच्या लगतच्या अपरांत, लाट, अश्मक, आणि खानदेश प्रदेशांचा समावेश होता. त्यांच्या मूळ प्रदेशात नाशिक आणि लगतच्या प्रदेशांचा समावेश होता. त्यांच्या प्रदेशात कदाचित माळव्याचाही समावेश असावा, जो त्यांनी हळूहळू क्षत्रपांकडून ताब्यात घेतला होता.
पतन
अभिर वशिष्ठीपुत्र वासुसेनच्या मृत्यूनंतर, अभिरांनी बहुधा त्यांचा सार्वभौम आणि सर्वोच्च दर्जा गमावला असावा. अभिरांनी वाढत्या वाकाटक (उत्तर) आणि कदंब (दक्षिण-पश्चिम) या साम्राज्यांकडून त्यांचे बहुतेक क्षेत्र गमावले. अभिरांना अखेर त्यांच्या सामंत आणि त्रैकुटकांद्वारे सत्तेतून बाहेर करण्यात आले. पण तरीही अनेक लहान अभिर सरदार आणि राजे चौथ्या शतकापर्यंत म्हणजे साधारणतः इसवी सन ३७० पर्यंत विदर्भ आणि खानदेशात राज्य करत राहिले, परंतु कुठल्याही सार्वभौमत्वाशिवाय. जेव्हा ते कदंब राजा मयुरशर्मनशी संघर्षात आले तेव्हा त्यांच्या साम्राज्याचा पूर्णपणे अंत झाला.
वंशज
क्षत्रिय मराठ्यांचे 96 कुळातील अहिरराव, अहिरे, आहेर कुळातील लोक हे अभिर राजवंशाचे वंशज आहेत. वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
अन्न साठवण
अन्न संचयन हे काही काळासाठी केले जात असते. फक्त तात्काळ ऐवजी कापणीनंतर काही वेळेस (विशेषतः आठवडे ते महिने) खाण्याची परवानगी देते. ही परंपरा पारंपारिक कौटुंबिक कौशल्यात वापरली जाते.
आदई
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पनवेल तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
ताहलिया मॅकग्रा
ताहलिया मे मॅकग्रा (१० नोव्हेंबर, १९९५:ॲडलेड, ऑस्ट्रेलिया - ) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून २०१६ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
संदर्भ
मराठी शाब्दबंधानुसार संदर्भ म्हणजे अशी स्थिती ज्यात एखादी घटना घडली मराठी शाब्दबंधानुसार अवतरण उतारा म्हणजे अभियुक्त ग्रंथकारांच्या ग्रंथांतून आपल्या मतास पुष्टी आणण्याकरता किंवा लेखास शोभा आणण्याकरता घेतलेले वचन किंवा अंश होय.
उद्धरण
सर्वसाधारणपणे परिच्छेदांतर्गत नमुद अनुक्रमीत संदर्भ उद्धरणे, आणि लेख/निबंध/ग्रंथाच्या शेवटी नमुद संदर्भ ग्रंथसूची मिळून लेख/ग्रंथाची संपूर्ण वाङ्मयसूची (bibliography) बनते. पुर्वासुरींच्या कल्पना आणि लेखनाचे श्रेय संदर्भ नेमक्या स्रोत ग्रंथ अथवा दस्तएवजाच्या नामनिर्देशासहीत नमुद करणे, लेखकाची वैचारिक मांडणी आणि दिलेले संदर्भ लेखनात केलेल्या दाव्यांनुसार, दिलेल्या स्रोतांशी जुळतात का ते स्वतंत्रपणे पडताळण्याची वाचकासाठी सोय करून, वाचकास लेखकाने वापरलेल्या स्रोतांची योग्यता आणि क्षमता तपासण्यास साहाय्यभूत ठरावे; लेखनाची एकात्मता आणि बौद्धिक प्रामाणिकता (intellectual honesty) जोपासली जावी, श्रेय न देता होणारी उचलेगिरी टाळली जावी अशा प्रकारची महत्त्वपूर्ण उद्दीश्ट्ये सुविहीत उद्धरणांच्या माध्यमातून साधली जातात.
स्वतःची मांडणी करताना इतर लेखकांच्या वापरलेल्या संकल्पना आणि लेखनाचे संदर्भांची जाणीवपूर्वक अभिस्वीकृती करण्यासाठी लागणाऱ्या true spirit साठी गरजेच्या प्रत्येक परिच्छेद अथवा ओळीत वर्ण-संख्यानुसार अनुक्रमीत आणि सुसंबद्ध नसलेल्या, केवळ लेखाच्या/ग्रंथांच्या शेवटी संदर्भ अथवा ग्रंथसूची नमुद करण्यास स्विकार्य उद्धरण म्हटले जात नाही.
माध्यमे
विविध माध्यमातल्या संदर्भांबाबत उद्धरणे उद्धृत केली जाऊ शकतात जसे ऐतिहासिक दस्तएवज, हस्त लिखीते, पत्र व्यवहार, ग्रंथ, वृत्तपत्रे, नियतकालीके, आंतरजाल यावरील लेख, निबंध, व्याख्याने, किंवा इतर दस्तएवज, उद्धृत केले जातात.
विज्ञान, कला, मानव्य शास्त्रे, कायदा अशा विविध क्षेत्रात उद्धरणे देण्याच्या विविध पद्धती आणि शैली रुढ आहेत.
श्रेयनामावलीची भारतीय परंपरा
एरीक एम. गुरेवीच् (Eric M Gurevitch) यांनी त्यांच्या लेखात, पाचव्या शतकात रघुवंशाच्या लेखनात कालीदासाने आपल्या पुर्वीच्या कवींना अंशतः उल्लेख केला आहे तर सातव्या शतकातील बाणाने स्वतःच्या लेखनावरील प्रभावांची श्रेयनामावली दिली पुढे ही संस्कृत साहित्यात बौद्धिक सातत्य दाखवण्याच्या दृष्टीने प्रभावांचे श्रेय नमुद करण्याची परंपरा चालू झाली, अशी माहिती दिली आहे.
एरीक एम. गुरेवीच् यांनी त्यांच्या लेखात, पाचव्या शतकात रघुवंशाच्या लेखनात कालीदासाने आपल्या पुर्वीच्या कवींना अंशतः उल्लेख केला आहे तर सातव्या शतकातील बाणाने स्वतःच्या लेखनावरील प्रभावांची श्रेयनामावली दिली पुढे ही संस्कृत साहित्यात बौद्धिक सातत्य दाखवण्याच्या दृष्टीने प्रभावांचे श्रेय नमुद करण्याची परंपरा चालू झाली, अशी माहिती दिली आहे.
कळमबट
कळमबट हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
श्रेयनामावलीची भारतीय परंपरा
दहाव्या शतकातील सोमदेव सुरीने त्याच्या यशस्तिलकामधून स्वतःपुर्वी लिहिलेले काव्य श्रद्धेने वापरा पण पुर्वासुरींचे काव्य स्वतःचे असल्याचे सांगून काव्यचौर्य करण्याचा निषेध केला.
कळमबट
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
श्रेयनामावलीची भारतीय परंपरा
११व्या शतकातील काश्मिरी पंडित भिल्लणाने काव्यचोरीचा निषेध खालील श्लोकातून केला आहे.
कळमबट
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
संदर्भ
श्रेयनामावलीची भारतीय परंपरा
१४ व्या शतकात पद्धती नावाच्या ग्रंथात सारंगधराने खालील श्लोकातून त्याचे मत प्रकट केले आहे
रामदेवराय यादव कालीन उल्लेख
महानुभाव पंथीय गद्यपद्य स्मृतीस्थळ या ग्रंथात नरेन्द्रपण्डिताच्या रुक्मिणीस्वयंवर या ग्रंथाच्या संदर्भाने एक प्रसंग नमुद केला गेला आहे. नरेन्द्रपण्डिताचे रुक्मिणीस्वयंवर ऐकून रामदेवरायच्या मनात ते आपल्या नावावर असावे अशी अभिलाषा उत्पन्न झाली होती त्याबदल्यात प्रत्येक ओवीसाठी त्याने सुवर्णमुद्रा देऊ असे नरेन्द्रपंडितास सांगितले. पण इतर कवीलोक मला बोल लावतील असे म्हणत नरेन्द्राने त्यास नम्रपणे नकार दिला व् एकूणच प्रसंगांमुळे व्यथित होऊन देवगिरीच्या राज्यदरबारचा त्याग करून तो महानुभव पंथात सामील झाला.
भारतीय प्रताधिकार कायदा
भारतीय प्रताधिकार कायद्याचे कलम ५७ उपकलम (१) खंड (a) अनुसार मूळ लेखकाचे श्रेय-संदर्भ (attribution) नमुद केले जाणे आवश्यक आहे
संदर्भ आणि अवतरणातील समस्या
संदर्भ अवतरणांचा दर्जा आणि अचूकता ही विद्वतपूर्ण लेखन अभ्यासक/प्रकाशनां समोरील महत्त्वपूर्ण आव्हाने असतात. शैक्षणिक लेखकांचे लक्ष सहसा संदर्भांपेक्षा संकल्पनेवर केंद्रीत असते. परिणामी अनेक संदर्भ चुकीचे,सुयोग्य मांडणी न केलेले, अपूर्ण, विसंगत ठरण्याची शक्यता असते.संदर्भात उणीव जाणवल्यास अभ्यासू वाचक मूळ संदर्भांचा शोध घेतील असे प्रकाशकांनी गृहीत धरलेले असते.
भारतीय संशोधन जागतिक स्तरावर न दिसण्याची अनेक कारणे आहेत. काही अपवाद सोडता शास्त्रीय मांडणी करून लेखन करण्याबाबत भारतीय विद्यार्थ्यांचा शैक्षणिक विकास कमी पडतो. केवळ जिथे अभ्यासकांचे प्रबंध मार्गदर्शक शास्त्रीय मांडणीबाबत आग्रही असतात तिथे हे कौशल्य विद्यार्थी आत्मसात करतात. स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठातील मराठी विभागप्रमुख डॉ.केशव देशमुख यांच्या मतानुसार, ज्ञानोपासनेत विश्लेषण हे संदर्भसंपन्न असणे महत्त्वपूर्ण असते आणि या बाबीचा मराठी भाषेच्या विद्यार्थ्यांत अभाव दिसून येतो.
हॉवर्ड काउंटी, इंडियाना
ही अमेरिकेच्या इंडियाना राज्यातील ९२ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:इंडियानामधील काउंटी
उमराव जान
उमराव जान हा १९८१चा मुझफ्फर अली दिग्दर्शित भारतीय चित्रपट आहे ज्यात रेखा मुख्य भूमिकेत आहे. १९०५ सालच्या उर्दू कादंबरी उमराव जान अदा यावर आधारित हा चित्रपट लखनौच्या एका वेश्याची आणि तिच्या प्रसिद्धीबद्दलची कहाणी सांगत आहे.
तिच्या अभिनयाबद्दल रेखाचे कौतुक झाले, पण बॉक्स ऑफिसवरची कमाई अगदी मध्यमान होती. काळजीपूर्वक केलेल्या ऐतिहासिक नेपथ्यास समीक्षकांनी अनुकूल प्रतिसाद दिला.
खय्याम यांनी संगीत दिले असून गीत हे शेरियार यांनी लिहिले होते. चित्रपटातील अनेक गाणी आशा भोसले यांनी गायली आहेत.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
यसवंदी
यसवंदी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
जाखेवाडा
जाखेवाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
चित्तापूर विधानसभा मतदारसंघ
चित्तापूर विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ कलबुर्गी मतदारसंघात असून कलबुर्गी जिल्ह्यात मोडतो.
वर्ग:कर्नाटक विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:गुलबर्गा जिल्हा
चित्रदुर्ग विधानसभा मतदारसंघ
चित्रदुर्ग विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ चित्रदुर्ग लोकसभा मतदारसंघात असून चित्रदुर्ग जिल्ह्यात मोडतो.
वर्ग:कर्नाटक विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:चित्रदुर्ग जिल्हा
माजगाव (सातारा)
माजगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील सातारा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.इथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे.इथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.
संदर्भ
वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
२००२ इंग्लंड महिला तिरंगी मालिका
२००२ महिला तिरंगी मालिका ही एक महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (मवनडे) क्रिकेट स्पर्धा होती जी जुलै २००२ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आली होती. ही इंग्लंड, भारत आणि न्यू झीलंड यांच्यातील त्रिदेशीय मालिका होती. हा भारताच्या इंग्लंड आणि आयर्लंडच्या दौऱ्याचा भाग होता आणि न्यू झीलंडच्या आयर्लंड आणि नेदरलँडच्या दौऱ्यानंतर.
न्यू झीलंडने चार सामन्यांतून तीन विजयांसह गट जिंकून अंतिम फेरीत प्रवेश केला आणि दुसऱ्या स्थानावर असलेल्या इंग्लंडचा समावेश झाला. अंतिम सामना न्यू झीलंडने ६३ धावांनी जिंकला, त्यामुळे ही स्पर्धा जिंकली.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २००२ मधील क्रिकेट
किंकरी देवी
किंकरी देवी (१९२५ - ३० डिसेंबर २००७) ह्या एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ती आणि पर्यावरणवादी होत्या.त्यांचा जन्म हिमाचल प्रदेश मधील असून तेथे होणाऱ्या बेकायदेशीर खाण आणि उत्खननाविरोधात आंदोलन करण्यासाठी त्या प्रसिद्ध होत्या. किंकरी देवी अशिक्षित असून त्यांना लिहिता-वाचता येत नव्हते. परंतु त्यांच्या मृत्यूपूर्वी काही वर्ष अगोदर आपली स्वाक्षरी कशी करावी हे त्यांनी शिकून घेतले होते.
किंकरी देवी ह्या अत्यंत हलाखीचे जीवन जगत असताना त्यांच्या गरिबीची बातमी एका पंजाबी भाषिक वृत्तपत्रात छापून आली होती. ही बातमी हिमाचल प्रदेशातील एका अमेरिकन धर्मादाय संस्थेला जेव्हा वृत्तपत्रातुन वाचण्यात आली, तेव्हा त्यांनी किंकरी देवींना योग्य ती मदत करून त्यांची गरिबी कमी केली.
वैयक्तिक आयुष्य
किंकरी देवीचा जन्म इ.स. १९२५ मध्ये हिमाचल प्रदेशातील सिरमौर जिल्ह्यातील 'घाटोन' गावात झाला. तिचे वडील दलित म्हणजेच तत्कालीन अस्पृश्य जातीचे मुख्य शेतकरी होते. किंकरी देवींनी आपल्या बालपणीच नोकर म्हणून काम सुरू केले. त्यांच्या वयाच्या चौदाव्या वर्षी त्यांचा विवाह बंदिस्त मजूर असलेल्या 'शामू राम' नावाच्या व्यक्ती सोबत झाला. अवघ्या काही वर्षात म्हणजे किंकरी देवी बावीस वर्षांच्या असताना त्यांच्या पतीस विषमज्वर नावाचा आजार झाला आणि त्यातच त्यांचा मृत्यू झाला.
साफ-सफाई कामगार म्हणून नवीन नोकरीत काम करत असताना एकदा किंकरी देवीच्या लक्षात आले की, हिमाचल प्रदेशच्या डोंगराच्या काही भागात मोठ्या प्रमाणावर उत्खनन सुरू असल्यामुळे, पिण्याचे आणि भातशेतीचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान होत आहे. यावेळी देवीने स्वतःच लक्षपूर्वक खाणकाम करण्याचा निर्णय घेतला.
चळवळ
इ.स.१९८८ मध्ये किंकरी देवींनी तब्बल ४८ खाण मालकांविरोधात शिमला येथील हिमाचल प्रदेश उच्च न्यायालयात जनहित याचिका दाखल केली. त्यावेळेस 'पीपल्स अ‍ॅक्शन फॉर पीपल इन नीड' (People’s Action for People in Need) या स्थानिक स्वयंसेवक गटाने देवीला पाठिंबा दिला. देवींनी यात असा आरोप केला की, चुनखडीच्या उत्खननात खाणकाम करणाऱ्या कंपन्या निष्काळजीपणा दाखवत असून त्यामुळे नद्या आणि पिण्याच्या पाण्याचे जलस्त्रोत प्रदूषित होत आहेत. परंतु कोर्टात या दाव्याला नाकारले आणि खाण मालकांचा त्यात विजय झाला. परंतु स्वतःचा पराभव न मानता किंकरी देवीने न्यायालयाबाहेर तब्बल १९ दिवस उपोषण केले. न्यायालयाने हा मुद्दा गंभीरपणे विचार घेतला आणि अखेर न्यायालयाने खाणकामावर स्थगिती देण्याचा आदेश दिला. याविरुद्ध खाण मालकांनी सर्वोच्च न्यायालयात अपील केले, परंतु जुलै १९९५ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने त्यांचे अपील फेटाळले. या सर्व घटना प्रसंगाने किंकरी देवी केवळ राष्ट्रीय नव्हे तर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सुद्धा पर्यावरण तज्ज्ञ म्हणून ओळखल्या जाऊ लागल्या.
तत्कालीन अमेरिकेतील प्रथम महिला हिलरी क्लिंटन यांनी तिच्यावर स्वारस्य घेतले आणि त्याच वर्षी देवीला बीजिंगमधील आंतरराष्ट्रीय महिला परिषदेत सहभागी होण्याचे आमंत्रण देण्यात आले. समारंभाच्या सुरुवातीला देवींच्या हातून दीप प्रज्वलन करण्यात आले. त्यावेळी देवींनी आपल्या लढ्याबद्दल माहिती दिली आणि सामान्य लोक आपला प्रभाव कसा टाकू शकतात याबद्दल मार्गदर्शन केले.
किंकरी देवींनी पर्यावरणवादाव्यतिरिक्त, आपल्या सारखे इतरांनी अशिक्षित राहूनये म्हणून अट्टाहास करत आपल्या गावात पदवी पर्यंतचे शिक्षण देणारे महाविद्यालय सुरू करण्यास राज्य सरकार कडे पिच्छा पुरवला. अखेर इ.स. २००७ मध्ये महाविद्यालयाची गावात स्थापना करण्यात आली. उतारवयात असल्याने अखेर किंकरी देवीचे चंदीगड मध्ये आपल्या वयाच्या ८२व्या वर्षी, ३० डिसेंबर २००७ रोजी निधन झाले.
संदर्भ
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू वर्ग:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१ अंतर्गत बनलेले लेख
भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९८५
भारत क्रिकेट संघाने ऑगस्ट ते सप्टेंबर १९८५ मध्ये तीन कसोटी सामने आणि तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी श्रीलंकेचा दौरा केला. भारताचा हा श्रीलंकेचा पहिला दौरा होता. कसोटी मालिका श्रीलंकेने १-० ने जिंकली तर एकदिवसीय मालिका तिसरा सामना पावसामुळे अर्धवट रद्द केला गेल्यामुळे १-१ अशी बरोबरीत सुटली. दुसऱ्या कसोटी श्रीलंकेने मिळवलेला श्रीलंकेचा पहिला वहिला कसोटी विजय होता. तसेच श्रीलंकेने पहिल्यांदाच कसोटी मालिका जिंकली.
३री कसोटी
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील क्रिकेट वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे
आपटे (पनवेल)
आपटे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पनवेल तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पनवेल तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
ॲडम्स काउंटी, इंडियाना
ही अमेरिकेच्या इंडियाना राज्यातील ९२ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:इंडियानामधील काउंटी
माळगाव (सातारा)
माळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील सातारा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.इथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे.इथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.
संदर्भ
वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
बाबक खुर्रामुद्दीन
बाबक खुर्रामुद्दीन (इ.स. ७९८ - जानेवारी, इ.स. ८३८)हे पर्शियन राजे होते. यांनी आजच्या इराण मध्ये पारशी राज्य स्थापन केले. यांचा जन्म आजच्या अझरबैझानमध्ये झाला.
वर्ग:पारशी वर्ग:इ.स. ८३८ मधील मृत्यू वर्ग:इराणचा इतिहास वर्ग:इराणी संस्कृती वर्ग:इ.स. ७९८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कळंबस्ते
कळंबस्ते हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
मसोबाचीवाडी
मसोबाचीवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६३० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
गुडघे
शिक्षण
या गावात जिल्हा परिषदेची एक प्राथमिक मराठी शाळा आहे. बहुतेक विद्यार्थी उच्च शिक्षणासाठी दापोलीला किंवा मुंबईला जातात.
खेळ
गुडघे गावात क्रिकेट हा अतिशय लोकप्रिय खेळ मानला जातो. याव्यतिरिक्त, खो-खो आणि कबड्डी हे खेळ देखील शालेय स्तरावर खेळले जातात.
बाह्य दुवे
ग्रुप ग्रामपंचायत गुडघे
आर्नी साइडबॉटम
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:मँचेस्टर युनायटेडचे खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिंधुदुर्ग जिल्हा पर्यटन
सिंधुदुर्ग जिल्ह्याचे पर्यटन वैभव :
सागर किनारे – (बीचेस)
आचरा, कुणकेश्वर, केळूस, खवणे, गिर्ये, चिवला, तारकर्ली, तोंडवली, देवबाग, निवती, पडवणे, पुरळकोठार, भोगवे, मिठमुंबरी, मुणगे, मोचेमोड, रेडी, वायरीबांध, विजयदुर्ग, वेळागर, शिरोडा, सागरतीर्थ, सागरेश्वर.
निसर्गरम्य खाड्या ( बँक वॉटर्स )
आचरा, कर्ली, कालावल, कोळंब, देवगड, मिठबांव, मोचेमाड, वाडातर, विजयदुर्ग.
==ऐतिहासिक मंदिरे= श्री कुर्ली देवी मंदिर (कुर्ली-वैभववाडी),आदिनारायण मंदिर (परुळे - वेंगुर्ला), कुणकेश्वर मंदिर (देवगड), गणपती मंदिर (रेडी - वेंगुर्ला), चामुंडेश्वरी मंदिर (आंदुर्ले - कुडाळ), दत्त मंदिर (माणगांव - कुडाळ), दिर्बादेवी मंदिर (जामसंडे - देवगड), भगवती मंदिर (कोटकामते - देवगड),भगवती मंदिर (धामापूर - मालवण), भराडीदेवी मंदिर (आंगणेवाडी - मालवण), महालक्ष्मी मंदिर (नारुर - कुडाळ), माऊली मंदिर (सोनुर्ली - सावंतवाडी),यक्षिणी मंदिर (माणगांव - कुडाळ), रामेश्वर मंदिर (आचरा - मालवण), रामेश्र्वर मंदिर (गिर्ये - देवगड), रामेश्वर मंदिर (नाटळ- कणकवली), लक्ष्मीनारायण मंदिर (वालावल - कुडाळ), वेतोबा मंदिर (आरवली - वेंगुर्ला), सूर्यनारायण मंदिर (खारेपाटण - कणकवली). श्री देव जैतिर मंदिर (तुळस -वेंगुर्ला), सातेरी मंदिर व महादेव मंदिर (माझगाव - सावंतवाडी) श्री.पोखर बाव गणपती(दाभोळे देवगड) श्री.भगवती मंदिर(मुणगे- देवगड)श्री गजबा देवी ( मिठबाव-तांबळडेग -देवगड)
धबधबे
आंबोली-नांगरतास, नापणे-वैभवाडी, मणचे-देवगड, सावडाव-कणकवली, सैतवडे-देवगड,न्हावन कोंड-देवगड
बंदरे
कालवी, देवगड, मालवण, रेडी, विजयदुर्ग, वेगुर्ले, सर्जेकोट.
थंड हवेची ठिकाणे
आंबोली.
तलाव
धामापूर तलाव (धामापूर, ता. मालवण), मोती तलाव (सावंतवाडी शहर, ता. सावंतवाडी), पाट तलाव(ता कुडाळ),वालावल (ता. कुडाळ) मोती तलाव, गणेश मंदिर तलाव तळेबाजार (देवगड)
फळफळावळ
आंबा, आवळा, करवंद, काजू, केळी, चिंच, जांभूळ, नारळ, पपई, फणस[[, [[रातांबा, शहाळी.
मालवणी मेवा
आंबापोळी, फणसपोळी, मालवणी खाजा, काजुगर, आवळा सरबत, कोकम सरबत, आमरस, आंबावडी, जाम, तळलेले फणसाचे गरे.
मालवणी मत्स्याहार आणि मांसाहार
कोलंबीचे सार, खेकड्याचा मसाला, मालवणी तिकला, तिसऱ्याचे सुके, भाजलेले पापलेट, बांगड्याचे सार, वडेसागोती, सुकेमटण, सुरमईचे सुके, सोलकढी.
मत्स्य उत्पादन
कोलंबी, खेकडा, तिसऱ्या, पापलेट, बांगडा, मोरी, सुरमई, हलवा.कालवे
स्थानिक लोककला
कळसूत्री बाहुल्यांचा खेळ, ठाकर नृत्य, ढोलताशा नृत्य, दशावतार, धनगरी नृत्य. सावंतवाडीची लाकडी खेळणी,गाबित समाज घुमट वादन, गोंधळी वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्हा
करजघाट (सावनेर)
करजघाट हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
उत्तम बंडू तुपे
उत्तम बंडू तुपे (जन्म : एनकूळ-खटाव (सातारा जिल्हा), १ जानेवारी १९४२; - पुणे, २६ एप्रिल २०२०) हे एक मराठी साहित्यिक होते.
सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुक्यातील एनकुळ हे जन्मगाव असलेल्या खेड्यात तुपे यांचे दुष्काळामुळे पोट भरणे शक्यच नव्हते. त्या दुष्काळी परिस्थितीत सापडून ते पुणेकर झाले. आपल्या बहिणीचा आधार त्यांनी घेतला. पुढे त्यांना वामनराव देशपांडे भेटले. तेथे त्यांनी अण्णा भाऊ साठे यांचे साहित्य मनःपूर्वक वाचले. तो प्रभाव त्यांच्यावर पडला आणि त्यांच्यामधले लेखन बीज अंकुरले. आपल्या आत्याच्या आश्रयाने ते पुण्यात कसेबसे जगले. पडेल ती कामे पत्करली. हातावरची मोलमजुरी करून दिवस काढले. दुर्गंधीयुक्त झोपडपट्टीत हा प्रतिभावंतलेखक वाढला. त्याला योगायोगाने जिवाभावाची मानलेली मीनाताई बहीण भेटली. अनेकानेक कटु अनुभवांना सामोरे जावे लागले. छ्बीसारखी सख्खी बहीण पण तिनेही पैशासाठी भावाला नाडले. शाळेत खोटारडे बसीन मास्तर यांनी जातीयवादी, माणुसकीला काळिमा फासणारी वागणूक दिली. पण शेवटी उत्तम बंडू तुपे या साऱ्यांवर मात करून थोर साहित्यिक झाले.
अल्पशिक्षित असूनही उत्तम बंडू तुपे यांनी मराठीमध्ये विपुल लेखन केले आहे. कादंबरी, लघुकथा, नाटक आणि आत्मकथन या प्रकारांत त्यांनी मोलाची कामगिरी बजावली आहे. ‘काट्यावरची पोटं’ हे त्यांचे आत्मचरित्र आहे. अत्यंत प्रामाणिकपणे त्यांनी ते लिहिले आहे. उपेक्षित, वंचित समाजाच्या वेदना-व्यथा त्यात चित्रित झाल्या आहेत. त्या चित्रणात वास्तवता आहे, सचोटीची अनुभूती आहे मातंग समाजाचे दुखणे मांडलेले आहे; जीवन संघर्षाचे वर्णन आले आहे. या आत्मचरित्रात सामाजिक स्थितीचे विदारक दर्शन घडत असल्याने आजवरच्या दलित आत्मकथनांत त्याचे स्थान अव्वल दर्जाचे म्हणावे लागेल.
तुपे यांची साहित्यसंपदा
आंदण (१९८४), कोबारा (१९९१), माती आणि माणसे (१९९३), पिंड (१९९५) हे त्यांचे कथासंग्रह लागोपाठ प्रसिद्ध झाले. या कथांत त्यांनी बारा बलुतेदारांच्या खडतर, कष्टाळू जीवनाचे चित्र रेखाटले आहे. अण्णाभाऊ साठे, शंकरराव खरात, बंधुमाधव, बाबुराव बागुल, केशव मेश्राम हे त्यांच्या अगोदरचे प्रस्थापित दलित कथाकार होते. अंधश्रद्धा, अनिष्ट प्रथा, स्त्रियांची दुःखे, असे ग्रामीण वातावरण तुपे यांनी चितारले आहे. या स्थितीला जबाबदार असणाऱ्याना त्यांनी दूषणे दिली आहेत. त्यांच्या या कथा गोरगरिबांच्या वेदनांना वाचा फोडणाऱ्या झाल्या आहेत. त्यांत अठराविश्व दारिद्‌ऱ्याचे दर्शन आहे. शेतकरी, कष्टकरी वर्गाच्या वास्तवाला धरून असलेल्या या कथा आहेत म्हणून त्या हृदयस्पर्शी व वाचनीय झाल्या आहेत. त्यांचे व्यक्तिचित्रण खरोखरच मार्मिक आहे. तुपे यांची झुलवा ही विशेष गाजलेली कादंबरी, नाटकात रूपांतरित झाली आहे. ‘मला येगळ्या वाटंनं जायाचंय्‌, ही मळल्याली वाट सोडून चालायचंय्‌-’ म्हणणाऱ्या, यल्लम्माच्या कीर्तीचा बाजार मांडणाऱ्या खोट्या दुनियेविरूद्ध प्राण पणाला लावून बंड करणाऱ्या जगन जोगतिणीची ही गोष्ट वाचकाला अंतर्मुख करते. या कादंबरीवरून चेतन दातार यांनी झुलवा नावाचे नाटक लिहिले. दिग्दर्शक व निर्माते वामन केंद्रे होते. त्य नाटकात सयाजी शिंदे आणि सुकन्या कुलकर्णी-मोने यांनी भूमिका केल्या होत्या
तुपे यांच्या १६ कादंबऱ्या भटक्या विमुक्तांचे जीवन चित्रित करणाऱ्या, दलित स्त्रियांचे प्रश्न मांडणाऱ्या, खेड्यातल्या जीवनातील दाहकतेचा प्रत्यय आणून देणाऱ्या आहेत. संतू, लांबलेल्या सावल्या मधील माधव, चिपाड मधील सुशिक्षित बेकार, शेवंती, खुळी, खाई मधील सावरी, इंजाळमधील श्यामा, झुलवातील जोगतीण, झावळमधला काशिनाथ कोळी या व्यक्तिरेखांवरून याची कल्पना येते.
पुरस्कार आणि सन्मान
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
ब्रह्मसूत्रे
ब्रह्मसूत्र हा वेदांत तत्त्वज्ञानाचा मूळ ग्रंथ आहे. त्याचे लेखक महर्षी बादरायन आहेत. हे वेदांत सूत्र, उत्तर-मीमांसा सूत्र, शरीरसूत्र आणि भिक्षु सूत्र इत्यादी म्हणूनही ओळखले जाते. अनेक आचार्यांनी यावर भाष्येही लिहिली आहेत. ब्रह्मसूत्रात उपनिषदांच्या तात्त्विक आणि आध्यात्मिक कल्पनांचा सारांशात समावेश करण्यात आला आहे.
वेदांताचे तीन मुख्य स्तंभ आहेत - उपनिषद, श्रीमद्भगवद्गीता आणि ब्रह्मसूत्रे. या तिघांना प्रस्थानत्रयी म्हणतात. या उपनिषदांमध्ये श्रुतिस्थान, गीतेला स्मृतीस्थान आणि ब्रह्मसूत्रांना न्यायप्रस्थान म्हटले आहे. ब्रह्मसूत्रांना न्यायप्रस्थापना म्हणण्याचा अर्थ असा होतो की ते वेदांत पूर्णपणे तार्किक पद्धतीने मांडते. (न्याय = तर्क)
परिचय
प्राचीन परंपरेनुसार वेदांतसूत्राचा लेखक बादरायण मानला जातो. परंतु या सूत्रांत बादरायणाचें नांव सांगून त्याचें मत उद्धृत केलें आहे, त्यामुळें कांही लोक त्यास बादरायणाचें काम न मानून नंतरच्या संग्राहकाचें काम असें म्हणतात. बादरायण आणि व्यास कधीकधी एक मानले जातात. जैमिनीने आपल्या पूर्व मीमांसूत्रात बादरायणाचा उल्लेख केला आहे आणि बादरायणाने वेदांतसूत्रात जैमिनीचा उल्लेख केला आहे. जर बादरायण आणि व्यास एकच असतील तर महाभारताच्या परंपरेनुसार जैमिनी ही व्यासांची शिष्या होती. आणि गुरूंनी आपल्या कार्यात शिष्याचे मत नमूद करावे हे विचित्र वाटते.
या सूत्रांमध्ये सांख्य, वैशेषिक, जैन आणि बौद्ध धर्मशाळांबद्दल अधिक निर्देश आहेत. गीतेचाही संदर्भ आहे. या सूत्रांमध्ये, अशा अनेक आचार्यांचा आणि त्यांच्या विश्वासांचा उल्लेख केला आहे ज्याचा उल्लेख श्रौत सूत्रांमध्येही आढळतो. गरुड पुराण, पद्म पुराण आणि मनुस्मृती वेदांत सूत्रांची चर्चा करतात. हॉपकिन्सच्या मते, हरिवंशाची रचना इसवी सनाच्या दुसऱ्या शतकातील आहे आणि त्यात वेदांतसूत्राचा स्पष्ट उल्लेख आहे. कीथच्या मते, ही रचना इ.स. 200 नंतरची नसेल. जेकोबी हे 200 ते 450च्या दरम्यानचे मानतो. मॅक्स मुलर याला भगवद्गीतेची पूर्वीची रचना मानतात कारण त्यात ब्रह्मसूत्र हा शब्द आहे जो वेदांतसूत्राचा समानार्थी आहे. भारतीय विद्वान त्याची रचना 500 ते 200 बीसी दरम्यान मानतात.
मीमांसूत्रात ज्याप्रमाणे वेदांच्या कर्मकांडात्मक भागाचे वर्णन मांडण्यात आले आहे, त्याचप्रमाणे चार अध्यायांमध्ये विभागलेल्या सुमारे ५०० वेदांतसूत्रांमध्ये, वेदातील शेवटच्या भागाचे, उपनिषदांचे स्पष्टीकरण दिले आहे. उपनिषदांमध्ये सांगितलेली तत्त्वे इतकी परस्परविरोधी आणि विखुरलेली आहेत की त्यांच्यापासून कोणत्याही प्रकारचे तात्त्विक दृष्टिकोन काढणे कठीण आहे. वेदांत सूत्रे उपनिषदांमध्ये 'समवय' तत्त्वाचा आधार घेऊन तात्त्विक दृष्टिकोन देतात. परंतु ही सूत्रे इतकी संक्षिप्त आहेत की स्पष्टीकरणाच्या मदतीशिवाय त्यातून अर्थ काढणे कठीण आहे. त्यांच्या संक्षिप्ततेमुळे, त्यांच्यावर अनेक व्याख्या लिहिल्या गेल्या, ज्यात वेदांतला परस्परविरोधी दृष्टीकोनातून प्रस्तुत केले गेले. वेदांताचे सर्व निर्गमन या सूत्रांना त्यांचा पुरावा मानतात. या सूत्रांना ब्रह्माचे प्रतिपादन केल्यामुळे त्यांना ब्रह्मसूत्रे असेही म्हणतात.
रचना
ब्रह्मसूत्रात चार अध्याय आहेत, ज्यांची नावे समन्वय, अविरोध, साधन आणि फल आहेत. प्रत्येक अध्यायाला चार पाय असतात. एकूण 555 सूत्रे आहेत.
भाष्य
ब्रह्मसूत्रावर अनेक भाष्ये लिहिली गेली आहेत. त्यापैकी सर्वात जुने म्हणजे श्री निंबार्क भाषा. वाचस्पती मिश्र आणि पद्मपाद यांनी श्री शंकराचार्यांच्या भाष्यावर भाष्य लिहिले. श्री रामानुजाचार्य यांनी लिहिलेल्या ब्रह्मसूत्रावरील भाष्याला ' श्रीभाषा ' असे म्हणतात.
याशिवाय श्री मध्वाचार्य, श्री जयतीर्थ, श्री व्यासतीर्थ, श्री भास्कर इत्यादींनीही ब्रह्मसूत्रावर भाष्ये लिहिली आहेत.
महाराष्ट्रातील जागतिक वारसा स्थळांची यादी
__अनुक्रमणिकाहवीच__
लेस टेलर
लेस्ली ब्रायन लेस टेलर (२५ ऑक्टोबर, १९५३:लेस्टर, इंग्लंड - हयात) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९८५ मध्ये २ कसोटी आणि २ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संयुक्त राष्ट्रांची शैक्षणिक, वैज्ञानिक आणि सांस्कृतिक संघटना
__अनुक्रमणिकाहवीच__
खेमवती नदी
खेमावती नदी ही महाराष्ट्रातील एक नदी असून ही शहराजवळ बोरी (ता.खंडाळा जि.सातारा) गावाजवळ उगम पावते बोरी गावाजवळ या नदीवर धरण बांधण्यात आले या धरणात या धरणाजवळ पांडवकालीन कुंड आहे याच कुंडाच्या गोमुखातून आणि तसेच शंभू महादेवाच्या डोंगररांगात ही खेमावती नदी उगम पावते, खेमावती नदीवर लोणंद हे मुख्य शहर वसले आहे. लोणंद या गावात खेमावती नदीच्या पश्चिम काठावर श्रीनाथ म्हस्कोबा मंदिर आहे.
ॲलन काउंटी, इंडियाना
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:इंडियानामधील काउंटी
कडवड
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
आंबिवली (पनवेल)
आंबिवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पनवेल तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
सरतचंद्र मित्र
सरतचंद्र मित्र ( त्यांच्या इंग्रजी लेखनात सरतचंद्र मित्रा) (15 नोव्हेंबर 1863 - 15 डिसेंबर 1938) एक बंगाली लोकसाहित्यकार आणि विद्वान होते. त्यांनी भारतीय शास्त्रातील वनस्पती आणि प्राण्यांवर विस्तृतपणे अभ्यास केला आणि त्याबद्दल लिहिले. कायदेशीर सरावाचे प्रशिक्षण घेतले असले तरी, नंतरच्या आयुष्यात त्यांची कलकत्ता विद्यापीठात मानववंशशास्त्र विभागाचे संस्थापक प्रमुख आणि प्राध्यापक म्हणून नियुक्ती झाली होती.