cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सापळा पिके
संदर्भ
वर्ग:शेती वर्ग:परंपरागत शेती वर्ग:पिके
रत्‍नागिरी रेल्वे स्थानक
रत्‍नागिरी रेल्वे स्थानक हे रत्‍नागिरी शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. कोकण रेल्वेवरील हे स्थानक महाराष्ट्राच्या कोकण भागामधील सर्वात महत्त्वाच्या रेल्वे स्थानकांपैकी एक असून मुंबई व उत्तरेकडून गोवा, कर्नाटक व केरळकडे धावणाऱ्या सर्व रेल्वेगाड्यांचा येथे थांबा आहे. हे स्थानक रत्‍नागिरी शहराच्या ६ किमी पूर्वेस रा.मा. २०४ वर स्थित आहे.
महत्त्वाच्या रेल्वेगाड्या
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके वर्ग:कोकण रेल्वे
अनैच्छिक ब्रह्मचर्य
अनैच्छिक ब्रम्हचर्य- (english: incelhood, inceldom) इंग्रजीत Involuntary Celibacy किंवा इंसेल म्हणजे ऐच्छिक ब्रम्हचर्य,अलैंगिकता,लैंगिक विरोध,लैंगिक वर्जन ह्या कारणांन व्यतिरिक्त, स्वेच्छे विरुद्ध असेलला लैंगिक आणि घनिष्ट संबंधांचा आभाव. इंसेल ह्या संज्ञेत असे लोक येतात, जे लैंगिक संबंध आणि संभाव्य नात्यांबाबत प्रवृत्त असूनही आपल्या उद्दिष्टाप्रत क्वचित पोहोचू शकतात किंवा अजिबात पोहोचू शकत नाहीत.
अनैच्छिक ब्रम्हचर्य भोगणाऱ्या व्यक्तींची विशेष अडचण अशी असते की, परिस्थितीची कारणे बहिर वैयक्तिक गुणधर्मांनुसार समजावता येत नाहीत - संशोधकांनी केलेल्या लोकांच्या चौकशीनुसार, बहुतेक अनैच्छिक ब्रम्हचारी, शारीरिक दृष्ट्या विशेष अनाकर्षणीय नसतात, आणि इतर बरोबरीच्या अनैच्छिक ब्रम्हचरी नसलेल्या व्यक्तींसारखेच असतात. जरी अनैच्छिक ब्राम्हचाऱ्यांच्या लोकसंख्येत केवळ काही किरकोळ प्रमाणातील व्यक्तींच्या व्यक्तिमत्वात स्पष्ट बाधा असतात ज्यामुळे त्या व्यक्ती वर्तमान आणि भविष्यातील लैंगिक सांध्यांना मुकतात, तरी जे काही तुरळक संशोधन ह्या विषयावर झालेले आहे, त्यावरून असे दिसून येते की एकूण अनैच्छिक ब्राम्हचारी लोकसंख्या ही सामाजिक दृष्ट्या सामान्य आणि सुधृड व्यक्तींची आहे. ह्यांच्यात लैंगिक अभाव कोणत्या असहायातेतून आलेला नसून, उलट लैंगिक संबंधांच्या अभावातून ह्यांना असहायता आलेली असते. ह्या मुळे आंतरिक आणि बहिर त्रुटींवर उपचार करणाऱ्या नेहमीच्या मानसशास्त्रीय पद्धतींनी ह्या व्यक्तींची अडचण सोडवणे अतिशय कठीण होऊन बसते.
व्याख्या आणि मानसशास्त्रीय परिणाम
अनैच्छिक ब्रम्हचारी लोकांना, त्यांच्या परिस्थितील दीर्घकालावधीमुळे बऱ्याचदा तीव्र एकाकीपणा,असहायता आणि औदासिन्य भोगावे लागते. आणि बहुतांशी पाश्चिमात्य समाजांत विशी किंवा तिशीत कोणत्यानाकोणत्या प्रकारचा लैंगिक अनुभव असण्याचा सामाजिक दबाव असतो त्यामुळे इतरांच्या तुलनेतून गंभीर मानसिक परिणाम संभवतात. ही परिस्थिती भारतीय सामाजिक बाबती काही अतिशय वेगळ्या कारणांमुळे वेगळी आहे.
सगळेच अनैच्छिक ब्रम्हचारी कौमार्यावस्थेत असतातच असे नाही. आणि सगळ्याच बाबीत ह्या व्यक्तींना आयुष्यात कधीही अजिबात लैंगिक अनुभव -काही बाबती बऱ्याचंशी तीव्र अगदी बहीरभोगासदृश- आलेले नसल्याचेही गृहीत धरता येत नाही. त्यामुळे सगळेच अनैच्छिक ब्रम्हचारी लैंगिक दृष्ट्या नवखेच असतात असे नाही. पण इतर अनियमितरित्या लैंगिक संबंध असणाऱ्या लोकांपासून अनैच्छिक ब्रम्हचारी अश्या दृष्टीने वेगळे असतात की ह्यांना संभोग आणि "संपूर्ण लैंगिक नाती"(ज्यात घनिष्ट संबंध, नाते, आलिंगने आणि मुक्यांचा समावेश होतो) ह्यांचा संध्या शाश्वतरित्या किरकोळ-ते-शून्य ह्या प्रमाणात असतात.उदाहरणार्थ संपूर्ण आयुष्यात १-२ वेळा यशस्वीपणे लैंगिक संभोग केलेली ५०-६० वर्षांची व्यक्ती सुधा अनैच्छिक ब्रम्हचारी ह्या व्याखेत मोडते. नियमित शारीरिक घनिष्ट संबंध प्राप्त करण्यातील पुनःप्रयत्न आणि त्यांतून मिळणारे नियमित अपयश ह्याचा परिणाम असा होतो की ह्या लोकांना आपल्या लैंगिक-परिपक्व आयुष्यात स्वतःच्या आणि इतरांच्या लैंगिकते बाबतीतील अनेक आयाम शिकण्याची संधीच मिळत नाही; जसे कोणत्या लैंगिक कौशल्यांत ती व्यक्ती अधिक चांगली आहे, आणि तद्नुसार त्या व्यक्तींच्या रोमॅंटीक नात्यांमधील स्वरूपांना प्रतिक्रिया कश्या असतील आणि कश्या असाव्यात हे सुद्धा अश्या नात्यांच्या अभावी शिकता येत नाही.
अनैच्छिक ब्रम्हचर्य ही वरकरणी वैयक्तिक अडचण वाटत असली तरी काहींच्या मते ह्याचा एकूण समाजावर परिणाम होऊ शकतो आणि ही सार्वजनिक स्वास्थ्याची बाब होऊ शकते. अनैच्छिक ब्राम्ह्चार्यांत इतर लोकसंख्येच्या तुलनेत मृत्यूदर जास्तं आहे. जे अनैच्छिक ब्रम्हचारी आत्महत्येचा विचार करत नाहीत ते, आपल्या लैंगिक इच्छांच्या ऐवजी म्हणून किंवा त्यापासून मुक्त होण्यासाठी म्हणून एकतर दारूच्या आहारी जातात किंवा मानसिक औषधे घेतात. आणि शेवटी जरी लैंगिक वर्जन हे लैंगिक रोगाच्या जोखीमेत कमतरता आणते, तरी त्यामुळे अनेक स्वास्थ्यउपयोगी लाभांना मुकावे लागते. लैंगिक अभिव्यक्ती आणि परीपुर्ततेप्रती उदारमतवादी दृष्टीकोन नसणाऱ्या संस्कृतींमध्ये, सामान्यतः धार्मिक(उदा: शरीया लॉ,मुलभूत ख्रिश्चन, हासीडी ज्यू वगैरे) समाज व्यावास्थांत, अनिवार्य लैंगिक अभावांचे वाईट सामाजिक परिणाम होऊ शकतात. अनेक अभ्यासांत असे आढळून आले आहे की लैंगिक सहजप्रवृत्तींच्या अतीव दबावाने एकूण आक्रमकतेच्या पातळीत वाढ होते, म्हणजे संपूर्ण सामाजिक पातळीवर अविवाहित लैंगिक संबंधांवर बंदी, ही गुन्हेगारी आणि हिंसा वाढवते. लैंगिक दडपशाहीचा स्वैर आक्रमकता, इतरांप्रती क्रोध आणि अनास्था आणि अगदी गुन्हेगारी वागणूक आणि शत्रूला मारणे किंवा त्याचे हाल करण्याच्या प्रवृत्तीशी संबंध असू शकतो.
व्यक्तिमत्वावरील परिणाम
अनैच्छिक ब्रम्हचारी स्वताःत खुप वेळ मग्न असू शकतात ज्यात प्रमाणा बाहेर लैंगिक गतीविधीत वेळ घालवला जाऊ शकतो ज्यामुळे सामाजिक वागणूकीत प्रतिकूल परिणाम होऊ शकतात. योग्य लिंगजातीच्या सदस्यांच्या लहानश्या ओळखीचा लैंगिक संबंधांसाठीच्या वाटचालीशी संबंध जोडणे; लैंगिक विचारांत व्यग्र असणे किंवा संशयितरित्या वागणे; नाही तिथे लैंगिक उपमा जोडणे अश्या उदाहरणांचा ह्या वागणुकीत समावेश होऊ शकतो.
भारतातील धबधब्यांची यादी
भारतात अनेक धबधबे आहेत त्यांपैकी काही धबधब्यांची नावे खाली आहेत.
गुजराथमधील धबधबे
एकही महत्त्वाचा धबधबा नाही.
हिमाचल प्रदेशातील धबधबे
वर्ग:याद्या
डेक्कन हेराल्ड
डेक्कन हेराल्ड हे भारतातील इंग्लिश भाषेतील वृत्तपत्र आहे. हे वृत्तपत्र १९४८ साली सुरू झाले. याच्या आवृत्ती बंगळूर, हुबळी, दावणगेरे, होस्पेट, मैसुरू, मंगळूर, कलबुर्गी आणि दिल्ली येथून प्रकाशित होतात.
प्रजावाणी हे कन्नड भाषेतील वृत्तपत्र डेक्कन हेराल्डच्या प्रकाशनसंस्थेकडून प्रकाशित होणारे दैनिक आहे.
वर्ग:भारतामधील वृत्तपत्रे
गलगंड
गलगंड हा थायरोइड ग्रंथीला होणार रोग आहे. या रोगात ही ग्रंथी सुजते व वाढीवर विपरीत परिणाम होतो. या रोगाचे मुख्य कारण आयोडीनची कमतरता हे आहे.
वर्ग:रोग
सचिंद्र चौधरी
सचिंद्र चौधरी (२४ फेब्रुवारी १९०३ - ????) भारतीय वकील व राजकारणी होते. १९६५ पासून ते १३ मार्च १९६७ पर्यंत ते लालबहादूर शास्त्री आणि इंदिरा गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली भारत सरकारचे अर्थमंत्री होते. ते अनेक कंपन्यांचे संचालक होते, सेंट्रल बोर्ड ऑफ स्टेट बँक ऑफ इंडियाचे सदस्य, लॉ कमिशनचे सदस्य आणि संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या जनरल असेंब्लीमध्ये भारतीय प्रतिनिधी मंडळाचे सदस्य होते.
राजकीय कारकीर्द
सचिंद्र चौधरी घाटळ मतदारसंघातून भारतीय संसदचे सदस्य होते. ते भारताचे अर्थमंत्री होते. स्वातंत्र्यानंतर पहिल्यांदाच भारतीय अर्थव्यवस्था दोन वर्षांच्या मंदीत गेली. वास्तविक जीडीपी वाढ १९६५ मध्ये २.६% आणि १९६६ मध्ये ०.०६% नी कमी झाली. परिणामी रुपया प्रथमच घटला गेला.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री वर्ग:इ.स. १९०३ मधील जन्म वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महेश महदेव
महेश महदेव ( ऑक्टोबर, २८, १९८१ ) हा  भारतीय संगीतकार, गीतकार आणि गायक आहे. कन्नड, तेलगू, तामिळ, हिंदी, इंग्रजी, मराठी भाषेचे संगीत असलेले कर्नाटिक संगीत, हिंदुस्थानी संगीत आणि विनुतरनगागाला विविध प्रकारच्या विनुतरनगावला संगीत दिले गेले आहे.
प्रारंभिक जीवन
महेश महादेवचा जन्म २८ ऑक्टोबर रोजी बंगळुरू येथे झाला होता, महादेवराव आणि मंजुळा जाधव या मराठी जोडप्याचा मोठा मुलगा. लहानपणापासूनच त्यांना कला आणि संगीताची आवड होती. सद्सुदर्शनम आणि राधविजयान या प्रसिद्ध चित्रपट संगीतकारांजवळ त्यांनी पाश्चात्य संगीताचा अभ्यास केला. संस्कृतमध्ये लिहिलेल्या व रचलेल्या "महारुद्रम महाडेश्वरम"चे लोकप्रिय कर्नाटक संगीतकार बालमुरुकृष्ण यांनी कौतुक केले आहे. त्याने than००हून अधिक गाणी तयार केली आहेत. तो सध्या झांसी IPS राय लक्ष्मी च्या आगामी कन्नड चित्रपटासाठी त्यांनी गाण्याचे गीत लिहिले आहे आणि 'मालिगाई' तमिळ चित्रपट संगीतकार आहे.
हिंदुस्थानी संगीतकार व्हा
त्याने नवीन राग 'भीमसेन' तयार केले असून त्यात ‘’गिरधर गोपाल श्याम’’ विलांबी आणि मध्य लाया बंदिश, ‘’मन के मंदिर अय्योर’’ धृत लाया बंदिश यांची रचना
कर्नाटक संगीतकार व्हा
त्याने अनेक कर्नाटिक शास्त्रीय संगीत कृती, थिलना, भक्ती कीर्तन संगीतबद्ध केले आहे. समर्थ रामदासांनी लिहिलेल्या 'ध्यान करु झता' मराठी अभंग नव्या राग मुक्तिप्रदायिनीमध्ये रचना केली आहे.
संदर्भ
वर्ग:हयात व्यक्ती वर्ग:संगीत वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:मराठी संगीतकार वर्ग:हिंदी संगीतकार वर्ग:संगीतकार वर्ग:भारतीय संगीतकार वर्ग:भारतीय शास्त्रीय संगीतकार वर्ग:कर्नाटक संगीतकार वर्ग:हिंदुस्तानी संगीतकार वर्ग:कन्नड संगीतकार वर्ग:तमिळ संगीतकार
सॅमसंग एसजीएच-सी५१०
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
भूज
भूज हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे कच्छ जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,४८,८३४ होती.
इतिहास
भूजची स्थापना १५१० मध्ये राव हमीरने केली. १५४९मध्ये रा खेंगारने या शहराला कच्छ राज्याची राजधानी केले.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:भूज वर्ग:कच्छ जिल्हा वर्ग:इ.स. १५१० मधील निर्मिती
इयोन क्रेंगा
इयोन क्रेंगा तथा निका अल लुइ स्टेफान आ पेत्रेई, इयोन तोर्कालाउ किंवा आयोन स्टेफानेस्कु (१ मार्च १८३७ - ३१ डिसेंबर १८८९) हा एक मोल्डाव्हियन व नंतर रोमेनियन लेखक होता. त्याने शाळामास्तर म्हणूनही काम केले.१९व्या शतकातील रोमेनियन साहित्यात त्याने महत्त्वाचे योगदान दिले व तो त्यासाठी प्रसिद्ध होता.तो त्याच्या 'चाईल्डहूड मेमोरिज' (बालपणाच्या आठवणी) या लेखनासाठी प्रामुख्याने ओळखल्या जातो. यासमवेतच त्याने लघुकथा व इतर लेखनही केले. त्याचे बालसाहित्यात, परिकथा व काल्पनिक कथांमध्येही बरेच योगदान होते.
वर्ग:रोमेनियन लेखक वर्ग:इ.स. १८३७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८८९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अणुवस्तुमानांक
अणुकेंद्रातील प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन या मूलभूत कणांच्या एकत्रित संख्येला आण्विक वस्तुमान संख्या किंवा अणुवस्तुमानांक (A) असे म्हणतात. त्याची किंमत नेहमी पूर्णांकात असते. एका मूलद्रव्याच्या प्रत्येक समस्थानिकाला वेगळी आण्विक वस्तुमान संख्या असते. प्रत्येक मूलद्रव्याचा अणुक्रमांक (Z), म्हणजे प्रोटॉनची संख्या. ही मूलद्रव्याची अचूक ओळख मानली जाते. हिच्यापासून अणुवस्तुमानांक ही संख्या भिन्न असते. अणुवस्तुमानांक = अणुक्रमांक + न्यूट्रॉनची संख्या (A = Z + N ).
समस्थानिके ( Isotopes )
एकाच मूलद्रव्याचे सर्व अणू एकरूप असतातच असे नाही. त्यांच्या अणुवस्तुमानांमध्ये फरक आढळतो. अशा अणूंना त्या मूलद्रव्यांची समस्थानिके म्हणतात. एकाच मूलद्रव्यांच्या भिन्न अणूंचा अणुक्रमांक एकच असून त्यांचे अणुवस्तुमानांक मात्र भिन्न असतात.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:आण्विक भौतिकशास्त्र
हेदी किजर
हेदी किजर (जन्म दिनांक अज्ञात:डेन्मार्क - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० ते १९९७ दरम्यान १६ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:डेन्मार्कच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
उब्बलमडुगू धबधबा
उब्बलमडुगू धबधबा तथा टाडा धबधबा हा भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील चित्तूर जिल्ह्यात असलेला एक धबधबा आहे.
वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील धबधबे वर्ग:चित्तूर जिल्हा
सॅमसंग एसजीएच-सी५१६
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
इ.स.पू. ४४१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४४१ वर्ग:इ.स.पू.चे ४४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
अरुण शौरी
अरुण शौरी (नोव्हेंबर २, इ.स. १९४१:जालंधर - हयात) हे एक पत्रकार, लेखक, आणि राजकरणी आहेत. त्यांनी विश्व बँकेत १९६८-७२ आणि १९७५-७७ या काळात अर्थशास्त्रज्ञ म्हणून काम केले. ते भारताच्या योजना आयोगाचे सल्लागार होते; इंडियन एक्स्प्रेस आणि टाईम्स ऑफ इंडिया या इंग्रजी वर्तमानपत्रांचे संपादकही होते. १९९८-२००४ काळात भारत सरकारमध्ये मंत्री होते. १९८२ मध्ये त्यांना मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला आणि १९९० मध्ये पद्मभूषण पुरस्कार मिळाला.
अष्टलक्ष्मी स्तोत्र
अष्टलक्ष्मीस्तोत्रम् हे स्तोत्र श्री यू वे विद्वान मुक्कूर श्रीनिवास वरदाचार स्वामीकाल यांनी रचलेले आहे.
अरुण शौरी
कारकीर्द
शौरींनी काढलेल्या या प्रकरणांमुळे इंडियन एक्स्प्रेसच्या मुंबई कार्यालयात कामगार आंदोलने सुरू झाली. तेथील अंतुले यांच्याशी संबंध असलेल्या कामगार नेत्यांनी भारतातील बाकीच्या वर्तमानपत्रांपेक्षा दुप्पट पगार मिळावा म्हणून बंद करण्यास सुरुवात केली. त्याचवेळी सरकारनेही इंडियन एक्स्प्रेसविरुद्ध अनेक खटले भरले. १९८२ मध्ये मालक रामनाथ गोएंका यांनी सरकारच्या सततच्या दबावामुळे शौरी यांना कामावरून काढून टाकले.
अष्टलक्ष्मी स्तोत्र
॥ आदिलक्ष्मी ॥
सुमनसवन्दित सुन्दरि माधवि चन्द्र सहोदरि हेममये । मुनिगणमण्डित मोक्षप्रदायिनि मञ्जुळभाषिणि वेदनुते ॥ पङ्कजवासिनि देवसुपूजित सद्गुणवर्षिणि शान्तियुते । जयजय हे मधुसूदन कामिनि आदिलक्ष्मि सदा पालय माम् ॥ १॥
अरुण शौरी
बाह्यदुवे
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:पत्रकार वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
अष्टलक्ष्मी स्तोत्र
॥ धान्यलक्ष्मी ॥
अहिकलि कल्मषनाशिनि कामिनि वैदिकरूपिणि वेदमये । क्षीरसमुद्भव मङ्गलरूपिणि मन्त्रनिवासिनि मन्त्रनुते ॥ मङ्गलदायिनि अम्बुजवासिनि देवगणाश्रित पादयुते । जयजय हे मधुसूदन कामिनि धान्यलक्ष्मि सदा पालय माम् ॥ २॥
॥ धैर्यलक्ष्मी ॥
जयवरवर्णिनि वैष्णवि भार्गवि मन्त्रस्वरूपिणि मन्त्रमये । सुरगणपूजित शीघ्रफलप्रद ज्ञानविकासिनि शास्त्रनुते ॥ भवभयहारिणि पापविमोचनि साधुजनाश्रित पादयुते । जयजय हे मधुसूदन कामिनि धैर्यलक्ष्मि सदा पालय माम् ॥ ३॥
॥ गजलक्ष्मी ॥
जयजय दुर्गतिनाशिनि कामिनि सर्वफलप्रद शास्त्रमये । रथगज तुरगपदादि समावृत परिजनमण्डित लोकनुते ॥ हरिहर ब्रह्म सुपूजित सेवित तापनिवारिणि पादयुते । जयजय हे मधुसूदन कामिनि गजलक्ष्मि रूपेण पालय माम् ॥ ४॥
॥ विजयलक्ष्मी ॥
जय कमलासनि सद्गतिदायिनि ज्ञानविकासिनि गानमये । अनुदिनमर्चित कुङ्कुमधूसर-भूषित वासित वाद्यनुते ॥ कनकधरास्तुति वैभव वन्दित शङ्कर देशिक मान्य पदे । जयजय हे मधुसूदन कामिनि विजयलक्ष्मि सदा पालय माम् ॥ ६॥
॥ विद्यालक्ष्मी ॥
प्रणत सुरेश्वरि भारति भार्गवि शोकविनाशिनि रत्नमये । मणिमयभूषित कर्णविभूषण शान्तिसमावृत हास्यमुखे ॥ नवनिधिदायिनि कलिमलहारिणि कामित फलप्रद हस्तयुते । जयजय हे मधुसूदन कामिनि विद्यालक्ष्मि सदा पालय माम् ॥७॥
॥ धनलक्ष्मी ॥
धिमिधिमि धिंधिमि धिंधिमि धिंधिमि दुन्दुभि नाद सुपूर्णमये । घुमघुम घुंघुम घुंघुम घुंघुम शङ्खनिनाद सुवाद्यनुते ॥ वेदपुराणेतिहास सुपूजित वैदिकमार्ग प्रदर्शयुते । जयजय हे मधुसूदन कामिनि धनलक्ष्मि रूपेण पालय माम् ॥ ८॥
वर्ग:स्तोत्रे
खेडा
खेडा हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर खेडा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:खेडा जिल्हा
आदाड (उमरखेड)
आदाड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
थॉमस जोन्स स्टिल्ट्येस
वर्ग:डच गणितज्ञ वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८९४ मधील मृत्यू
पायथॉन
पायथॉनचे अर्थ खालीलप्रमाण होउ शकतात:
ग्रीक संदर्भात:
संगंणकीय संदर्भात:
लष्करी संदर्भात:
Python Питон (програмски јазик)
सॅमसंग एसजीएच-सी५२०
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वारंगी (मालेगाव)
वारंगी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
चित्रकूट धबधबा
चित्रकूट धबधबा हा छत्तिसगढ राज्यातील इंद्रावती नदीवरील धबधबा आहे.
वर्ग:छत्तीसगढमधील धबधबे वर्ग:भारतातील धबधबे
युरो
युरो हे युरोपियन संघाच्या युरोक्षेत्रामधील देशांचे अधिकृत चलन आहे. युरोपियन संघाच्या विद्यमान २८ सदस्य राष्ट्रांपैकी खालील १९ राष्ट्रे हे चलन अधिकृतरित्या वापरतात. ऑस्ट्रिया, बेल्जियम, सायप्रस, एस्टोनिया, फिनलंड, फ्रान्स, जर्मनी, ग्रीस, आयर्लंड, इटली, लात्व्हिया, लिथुएनिया, लक्झेंबर्ग, माल्टा, नेदरलँड्स, पोर्तुगाल, स्लोव्हाकिया, स्लोव्हेनिया व स्पेन ह्या देशांनी आजपर्यंत युरोचा स्वीकार व वापर सुरू केला आहे. सध्या सुमारे ३३.४ कोटी युरोपीय रहिवासी युरोचा वापर करतात. तसेच युरोपाबाहेर (विशेषतः आफ्रिकेमधील) अनेक देशांची राष्ट्रीय चलने युरोसोबत संलग्न केली गेली आहेत.
अमेरिकन डॉलर खालोखाल परकीय गंगाजळीसाठी वापरले जाणारे युरो हे जगातील दुसरे मोठे चलन आहे. या चलनासाठी € हे चिन्ह सामान्यतः प्रचलित आहे. तसेच, आय.एस.ओ. ४२१७ (ISO 4217) प्रणालीनुसार युरोचे चिन्ह EUR असे आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:चलने
महेसाणा
महेसाणा हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे महेसाणा जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण आहे.
वर्ग:गुजरातमधील शहरे
कविता (राजकारणी)
कविता (राजकारणी) ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
इ.स.पू. ४४२
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४४२ वर्ग:इ.स.पू.चे ४४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
कासबाग
कासबाग हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
सॅमसंग जीटी-सी३०५०
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
झिर्कोनियम
(Zr) (अणुक्रमांक ४०) धातुरूप रासायनिक पदार्थ.
प्रसिद्ध जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ मार्टिन हेन्‍रिक क्लॅपरॉथ यांना १७८९ साली एक नवे मूलद्रव्ये सापडले. त्यांनी याचे नाव झिर्कोनियम असे ठेवले. याच्या सोनेरी, नारिंगी आणि गुलाबी रंगांच्या छटांमुळे हे खनिज अलेक्झांडर द ग्रेट याच्या काळापासून मौल्यवान खड्यात गणले गेले. अरबी भाषेतील झरकन म्हण्जे सोनेरी या शब्दावरून झिर्कोनियम हे नाव आले असावे.
गेल्या शतकाच्या सुरुवातीस झिर्कोनियमची शुद्ध प्रत तयार करणे शक्य झाले आणि तेव्हा समजले की झिर्कोनियम सोबतच नेहमी हाफ्नियम हा धातूही असतोच आणि या वस्तुस्थितीकडे सुमारे १३० वर्षे येवढा मोठा काळ शास्त्रज्ञांचे लक्ष नव्हते. झिर्कोनियम आणि हाफ्नियम हे दोन धातू वेगळे करणे एक कठीण काम आहे. या दोन धातूंच्या रासायनिक गुणधर्मात खूपच साम्य आहे.
शुद्ध झिर्कोनियमचे बाह्यस्वरूप पोलादाप्रमाणेच असते पण ते पोलादापेक्षा अधिक ताकदवान असते. झिर्कोनियम धातू अनेक प्रकारच्या दाहक माध्यमानाही दाद देत नाही. नायोबियम व टायटॅनियमपेक्षा याची गंजरोधकता जास्त आहे. तर अल्कली द्रव्यांबाबतची याची गंजरोधकता टांटालमपेक्षा अधिक आहे. यामुळे मज्जासंस्थेच्या शल्यकर्मात झिर्कोनियम पासून तयार केलेला "दोरा" टाके घालण्यासाठी वापरला जात असे. तर शल्यकर्मासाठी वापरली जाणारी शस्त्रे झिर्कोनियम धातूची बनविलेली असतात.
पोलादात झिर्कोनियम मिसळल्यामुळे पोपडे पडण्याचा दोष कमी करता येऊ शकतो. बांधकामात वापरल्या जाणाऱ्या पोलादात झिर्कोनियम मिसळल्यामुळे त्याची गंजण्याची प्रवृत्ती कमी होते. हा मिश्रधातू उच्च तपमानावर तापविल्यावरही त्यावर काहीही दुष्परिणाम होत नसल्याने घडीव काम, ठोकून आकार देण्याचे काम अतिशय वेगाने करता येते. अलोह धातूंसोबत झिर्कोनियम वापरून चांगले परिणाम मिळतात. झिर्कोनियम तांबे, कॅडमियम, ॲल्युमिनियम, मॅग्नेशियम, टायटॅनियम, मॉलिब्डेनम या धातूंसोबत वापरल्यावर उत्तम परिणाम दिसून येतात. आणुभट्टीमध्ये युरेनियमचा वापर अणुगर्भीय इंधन म्हणून होतो, या युरेनियमवर झिर्कोनियमचे आवरण वापरतात. झिर्कोनियम १८५०° से. वर वितळत असल्याने ते अणुभट्टीतील तापमान उत्तम प्रकारे सहन करू शकते.
झिर्कोनियमची अल्कधर्मी संयुगे रेनकोटवर दिल्या जाणाऱ्या थरांमध्ये वापरल्याने ते उत्तम प्रकारे जलरोधक बनतात, छपाईची रंगीत शाई, खास प्रकारची वॉर्निशे बनविण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात झिर्कोनियमचा वापर मिश्र स्वरूपात होतो. तर इंजिनासाठी उच्च दर्जाचे इंधन तयार करण्यासाठी झिर्कोनियमची संयुगे उत्प्रेरक म्हणून वापरली जातात. कातडी कमाविण्याच्या कामात झिर्कोनियम-सल्फेट संयुगे वापरली जातात. सुमारे २७००° से. तापमानाला टिकणारे झिर्कोनियम डायॉक्साईड, झिर्कोनियम-बोराईड, इ. संयुगे उच्च तापमान टिकविणारे साहित्य तयार करण्यासाठी, तसेच काच तयार करण्यासाठी वापरतात.
वर्ग:मूलद्रव्ये वर्ग:धातू
अलेक्झांडर पोपोव्ह
अलेक्झांदर स्तेफानोव्हिच पोपोव्ह (Alexander Stepanovich Popov; १६ मार्च १८५९ - १३ जानेवारी १९०६) हा एक रशियन भौतिकशास्त्रज्ञ होता. जगातील पहिला रेडियो बनवल्याचे श्रेय त्याला दिले जाते.
वर्ग:रशियन भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १८५९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९०६ मधील मृत्यू
योजना शिवानंद
(जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) या लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायिका आहेत.
पुरस्कार व सन्मान
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
तीर्थगढ धबधबा
तीर्थगढ धबधबा हा छत्तीसगढ राज्यातील एक धबधबा आहे.
वर्ग:छत्तीसगढमधील धबधबे
पूरक उपग्रह प्रक्षेपण यान
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय उपग्रह प्रक्षेपण यान
ब्रॅन्सन विमानतळ
ब्रॅन्सन विमानतळ अमेरिकेच्या मिसूरी राज्यातील ब्रॅन्सन शहरात असलेला विमानतळ आहे. शहराच्या दक्षिणेस १५ किमी अंतरावर असलेला हा विमानतळ खाजगी मालकीचा आहे.
या विमानतळाचे उद्घाटन ११ मे, २००९ रोजी झाले. येथून अमेरिकेतील निवडक शहरांना विमानसेवा उपलब्ध आहे.
वर्ग:अमेरिकेतील विमानतळ
सांचीचा स्तूप
]
सांचीचा स्तूप हा भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील रायसेन जिल्ह्यातील सांची गावातील एक बौद्ध स्तूप आहे. सांची हे भोपाळपासून ४५ कि.मी. तर विदिशापासून ९ कि.मी. अंतरावर आहे. सांचीचा स्तूप हा मौर्य सम्राट अशोकांनी बांधलेला आहे.
इ.स.पूर्व तिसऱ्या शतकात अशोक राजाने बांधलेले, संपूर्णपणे विटांचे बांधकाम असलेले हे स्थापत्य फारच सुंदर आहे. हा स्तूप म्हणजे एक स्मारक होय. गौतम बुद्धाच्या अस्थी किंवा त्याचे काही अवशेष एका पेटीमध्ये जपून ठेवले जात असत, आणि त्या पेटीवर स्मारक म्हणून भव्य अशा स्तूपाचे बांधकाम केले जाई. सांचीचा स्तूप हे पण असेच एक स्मारक आहे.
या सांचीच्या स्तूपाच्या माथ्यावर छत्रावली आहे. इ.स.पूर्व पहिल्या शतकात सातवाहन साम्राज्याच्या कालखंडात या स्तूपाच्या बाजूने भव्य शिल्पांकित अशी तोरणे बांधली गेली आणि त्या स्तूपाभोवती प्रदक्षिणा घालण्यासाठी एक सुंदर प्रदक्षिणापथ तयार करण्यात आला. इथल्या तोरणांवर गौतम बुद्धांच्या आयुष्यातील विविध प्रसंग कोरलेले आहेत. सांची इथली ही तोरणे आणि त्यावर केलेले शिल्पकाम उत्तमप्रकारे केलेले आहे. या तोरणांवर असलेल्या ब्राह्मी लिपीमधील शिलालेखानुसार महाराष्ट्रातील कोणा आनंद नावाच्या व्यापाऱ्याने यासाठी देणगी दिल्याचा उल्लेख आढळतो. भूगोल व जनसांख्यिकी- उदयगिरी पासून साँची जवळच आहे. येथे बौद्ध स्तुप आहे सगळ्या स्तुपांची कला प्रख्यात आहे. येथे रेल्वे मार्ग, बस मार्ग ने जाता येते.रेल्वे मार्गाने येताना विदीशा या गावात उतरावे लागते तसेच हवाई मार्गाने येताना भोपाळला उतरावे लागते व तेथून बस ने साँचीला जाता येते.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील जागतिक वारसा स्थाने वर्ग:मध्य प्रदेश वर्ग:पर्यटनस्थळे वर्ग:भारतातील स्तूप वर्ग:मध्य प्रदेशातील बौद्ध विहारे
सॅमसंग एसजीएच-सी३३००
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
राजपीपळा
वर्ग:गुजरातमधील शहरे
मिठागरे
मिठागरे हे समुद्राच्या किनाऱ्यावर मीठ तयार करण्यासाठी केलेले वाफे असतात. भरतीच्या वेळी समुद्राचे पाणी वाफ्यात येते. सूर्याच्या उष्णतेने पाण्याची वाफ होते व मीठ खाली रहाते. भारतातील ओरिसा येथील मीठ उत्कृष्ट समजले जात असे. मिठागारांना मीठाची शेते असेही म्हटले जाते.
पालघर जिल्ह्यात माहीम, केळवे, वसई,डहाणू येथे पेशवेकालीन मिठागरे आहेत.वसई डहाणू पट्ट्यात १५ हजार एकरांवर मिठाचे उत्पादन घेतले जाते त्यापैकी वसई तालुक्यात १७०० एकर जमीन क्षेत्रावर ते घेतले जाते. मीठ उत्पादन हा पारंपरिक व्यवसाय आहे. वनराशी मिठागर, आगरवती सलाम, नवामुख, हिरागर, शेणखई, गुरुप्रसाद, जुना वचक ही वसई तालुक्यातील काही मिठागरे आहेत.
आकोळी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
मिठागरे
संदर्भ
मुंबई टाईम्स ३०/०५/२०२०.
आकोळी
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मिठागरे
संदर्भ
वर्ग:नैसर्गिक खनिजे
वास्तववाद (आंतरराष्ट्रीय संबंध)
वास्तववाद ही आंतरराष्ट्रीय संबंधासंबंधीची एक विचारधारा आहे, ज्याची सुरुवात अधुनिक युरोपाच्या सुरुवातीच्या काळातील रियल पॉलिटीक राज्यकारभारापासून झाली़. जरी त्यामधे अनेक विचारांचा समावेश होत असला तरी जागतिक राजकारण म्हणजे अंतिमतः सत्ता मिळविण्यासाठी विविध कृतिशील घटकांचा आपापसातील संघर्ष आहे, अशी त्यांची मध्यवर्ती संकल्पना आहे. वास्तववादात मुख्यत्वे तीन विचारधारा आहेत. पारंपारिक वास्तववाद मानवी स्वभावाला केंद्रस्थानी ठेवतो. नववास्तववाद राज्यव्यवस्थेच्या अराजकी रचनेवर भर देतो. नवपारंपारिक वास्तववाद वरील दोहोंच्या एकत्रीकरणावर आधारित आहे. या शिवाय वास्तववादाचे काही स्थानिक प्रकार पण आहेत. राज्यांनी जागतिक राजकारणाला दिशा कोणत्या प्रकारे द्यावी यावरून वास्तववादाचे संरक्षक वास्तववाद आणि आक्रमक वास्तववाद असे दोन तट पडतात (बहुतांश वास्तववादी या दोन्ही गटात बसत नाहीत). वास्तववाद्यांचा असा दावा आहे की त्यांच्या विचारधारेतील परंपरांना प्राचीन इतिहासआहे, ज्यात थुसिडिडस, थॉमस हॉब्ज, कौटिल्य आणि निकोलो मॅकीयावेली यांचा समावेश होतो.
मुख्य गृहितके
१. व्यक्ती किंवा आंतरराष्ट्रीय संघटनांपेक्षा राज्ये आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मुख्य भूमिका बजावतात.
२. आंतरराष्ट्रीय राजकीय व्यवस्था अराजकी आहे कारण राज्यांना हुकुम देऊ शकेल अशी राष्ट्रांवरील सत्ता अस्तित्वात नाही.
३. आंतरराष्ट्रीय राजकीय व्यवस्थेतील कृतिशील घटक विवेकी आहेत कारण ते त्यांच्या स्वहितात वाढ करण्यासाठी कार्य करतात.
संदर्भ
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संबंध सिद्धांत
आईलस्टोन रोड
१८ जुलै १९९० रोजी इंग्लंड आणि नेदरलँड्स या दोन संघांमध्ये या मैदानावरचा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळवला गेला.
सुन्नी इस्लाम
सुन्नी हा इस्लाम धर्मातील एक पंथ आहे. एहल् अस्-सुन्ना वअल्-जमाआ (अरबी: أهل السنة والجماعة‎ "(मुहम्मदाच्या) परंपरेतील समाज") किंवा एहल् अस्-सुन्ना (अरबी: أهل السنة‎) या नावांनीही हा ओळखला जातो.. सुन्नी पंथात आचार, कायदा इत्यादींविषयी तत्त्वप्रणाली मांडणाऱ्या 'मजहब' नावाने उल्लेखल्या जाणाऱ्या चार परंपरा किंवा 'मार्ग' आहेत : हनाफी मार्ग, मालिकी मार्ग, शफीई मार्ग, हनबाली मार्ग.
आईलस्टोन रोड
वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट मैदाने
सुन्नी इस्लाम
वर्ग:इस्लाम धर्माचे संप्रदाय
मिगेल दि उनामुनो
मिगेल दि उनामुनो इ हुगो (२९ सप्टेंबर, इ.स. १८६४ - ३१ डिसेंबर, इ.स. १९३६) हे स्पॅनिश साहित्यिक होते. हे सालामांका विद्यापीठात प्राध्यापक होते.
वर्ग:स्पॅनिश साहित्यिक वर्ग:इ.स. १८६४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गोविंद राघो खैरनार
गोविंद राघो खैरनार ऊर्फ '''गो.रा. खैरनार''' (एप्रिल १४, इ.स. १९४२ - ) हे महाराष्ट्रातील मुंबई महानगरपालिकेचे माजी उपायुक्त आहेत. उपायुक्तपदावर असताना त्यांनी बेकायदेशीर वास्तूंवर, आणि पदपथावरील बेकायदेशीर विक्रेत्यांवर अतिक्रमणाबद्दल घणाघाती कारवाई केली. असे करताना त्यांनी ह्या बेकायदेशीर गोष्टींना उत्तेजन देणाऱ्या तत्कालीन राजकीय नेत्यांवर भ्रष्टाचाराचे आरोप केल्यामुळे ते राज्यकर्त्यांच्या काळ्या यादीत आले.
कारकीर्द
बेकायदा इमारतींवर हातोडा चालविणारे वन मॅन डिमॉलिशन आर्मी व मुंबई महापालिकेचे माजी उपायुक्त गो. रा. खैरनार हे मेधा पाटकर यांनी मुंबईत पुकारलेल्या बिल्डरविरोधी आंदोलनात सहभागी झाले. आपल्या महापालिकेच्या कारकिर्दीत भ्रष्टाचार आणि बेकायदा बांधकामे यांच्या विरुद्ध लढा देतांना कुख्यात गुंडांपासून विख्यात राजकारण्यापर्यंत अनेकांना ते निर्भयपणे सामोरे गेले. खैरनारांनी आपल्या एकाकी झुंज या आत्मचरित्रात या सर्व प्रकरणाचा ऊहापोह केला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
सॅमसंग बीजीटी-सी६११२ सी
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
नवसारी
नवसारी हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे नवसारी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,७१,१०९ इतकी होती.
इ.स.पू. ४४४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४४४ वर्ग:इ.स.पू.चे ४४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
काकाली घोषदोस्तिदार
काकाली घोषदोस्तिदार ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण
पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाची (पीएमआरडीए; इंग्रजी: Pune Metropolitan Region Development Authority) स्थापना पुणे महानगर क्षेत्राच्या विकाससाठी इ.स. २०१५ मदये करण्यात आली. पीएमआरडीएच्या अंतर्गत येणाऱ्या ७,२५६.४६ चौरस किमीच्या क्षेत्राची लोकसंख्या अंदाजे ७२.७६ लाख आहे, ज्यामुळे पुणे महानगर क्षेत्र हे महाराष्ट्रातील सर्वात मोठे महानगर आहे.
ग्वातेमालन कुएट्झल
केत्सल हे ग्वातेमाला देशाचे अधिकृत चलन आहे.
च
काल्व्हादोस
काल्व्हादोस (Calvados) हा फ्रान्स देशाच्या नॉर्मंदी प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या ईशान्य भागात इंग्लिश खाडीवर वसला असून कां हे फ्रान्समधील मोठे शहर ह्याच विभागात स्थित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:बास-नोर्मंदी
आय.एम.आर. कॉलेज, जळगाव
'''आय.एम.आर. कॉलेज''' महाराष्ट्राच्या जळगाव शहरातील महाविद्यालय आहे. याची स्थापना ११ जून १९८६ रोजी झाली. हे महाविद्यालय जळगाव शहराच्या मध्यस्थानी असून ते उत्तर महाराष्ट्रातील प्रतिष्ठेचे व्यवस्थापन महाविद्यालय समजले जाते.
येथे एमबीए, बीबीए, बीसीए तसेच एमसीए या पदव्यांसाठी अभ्यासक्रम आहेत. येथे विविध प्रकारच्या स्पर्धा परीक्षांचे आयोजन केले जाते.
या महाविद्यालयाचे २,०००पेक्षा अधिक माजी विद्यार्थी हे देश विदेशात मोठ्या प्रतिष्ठित पदांवर कार्यरत आहेत
मुख्याध्यापक
डॉ. विवेक काटदरे या महाविद्यालयाचे मुख्याध्यापक आहेत.
वर्ग:जळगाव वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
सॅन फ्रान्सिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
सॅन फ्रान्सिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा अमेरिकेच्या सॅन फ्रान्सिस्को शहरातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. शहराच्या २१ किमी (१३ मैल) दक्षिणेस मिलब्रे आणि सान ब्रुनो उपनगरांजवळ सान मटेओ काउंटीमध्ये असलेला हा विमानतळ बे एरियामधील सगळ्यात मोठा तर कॅलिफोर्नियातील दुसऱ्या क्रमांकाचा विमानतळ आहे. येथून अमेरिकेतील सगळ्या मोठ्या शहरांना तसेच युरोप आणि आशियातील प्रमुख विमानतळांना जोडणारी विमानसेवा उपलब्ध आहे.
सर्वाधिक वर्दळीची गंतव्यस्थाने
वि वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
आमळा
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
टाकळी (माहूर)
टाकळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
ब्रिस्बेन शोग्राउंड
ब्रिस्बेन शोग्राउंड हे ऑस्ट्रेलियाच्या ब्रिस्बेन शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट आणि फूटबॉल साठी वापरण्यात येते. इथे काही अन्य कार्यक्रमही आयोजित केले जातात.
२८ नोव्हेंबर १९२८ रोजी ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला कसोटी सामना खेळविण्यात आला. तसेच जगातला पहिला महिला कसोटी सामना ही ह्याच मैदानावर खेळवण्यात आला होता १९३४ साली.
वर्ग:ब्रिस्बेन
यशवंतनगर (मानोरा)
यशवंतनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
शिया इस्लाम
शिया या इस्लाम धर्मातील एक पंथ आहे. एका निष्कर्षानुसार जगभरातील १.५ अब्ज मुसलमानांपैकी १० ते १५ टक्के (१५ कोटी) शिया पंथीय आहेत. सुन्नी पंथियांच्या तुलनेत शिया पंथाचे आचारविचार, धर्मविषयक विचार भिन्न असतात. महम्मद पैगंबरांनंतर दूत 13पाठवण्याऐवजी इमामांची नियुक्ती केली जावी या विचारांचे ते समर्थक आहेत. पैगंबरांच्या निधनानंतर त्यांचे जावई हजरत अली यांना शियापंथीय उत्तराधिकारी म्हणून मानतात. शियांच्या म्हणण्यानुसार पैगंबरांनीही अली यांनाच उत्तराधिकारी म्हणून जाहीर केलं होतं. पण, हजरत अबू बकर यांनी फसवून प्रमुखपदी वर्णी लावून घेतली. शियापंथीय मुसलमान पैगंबरांनंतरच्या तीन खलीफांना नेता मानत नाहीत. ते त्यांना गासिब असं म्हणतात. गासिब अरबी शब्द आहे. हडपणे असा त्याचा अर्थ होतो. शियापंथीयांनुसार अल्लाने मोहम्मद यांना पैगंबर म्हणून पाठवलं होतं. त्याच धर्तीवर मोहम्मद यांचे जावई अली यांना अल्लानेच इमाम/नबी म्हणून पाठवलं होतं. त्यांची मुलं पुढचे इमाम होत गेले. पुढे जाऊन शिया पंथातही अनेक गट पडले — इस्ना अशरी, जैदिया, इस्माइली शिया, दाऊदी बोहरा, खोजा, नुसैरी इ.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:इस्लाम धर्माचे संप्रदाय
झिंगा
,.
झिंगा (Prawn) नावाचे काही कंकटी प्राणी खाऱ्या आणि काही गोड्या पाण्यात राहतात. या दोन्ही प्रकारातले झिंगे एकमेकांपेक्षा भिन्न असतात. काटेरी शेवंड (Spiny Lobster) आणि पाणझिंगा (Shrimp) हे प्राणी काहीसे झिंग्यासारखेच दिसतात.
कंकटी प्राण्यांची अपत्ये प्रौढांपेक्षा वेगळी असतात, त्यांना पिलवे म्हणतात. पिलवांचे कवच त्यांना वेळोवेळी बदलावे लागते. जशी पिलवांची वाढ होत जाते तसे त्यांचे कवच तुटते व त्याजागी नवे कवच उगवते. शिवाय या प्राण्यांचे शाखावयव तुटले तर त्या जागी नवे अवयव उगवतात.
वर्ग:खंडशाख (प्राणी)
भारतीय रुपयाचे चिन्ह
भारतीय रुपयाचे चिन्ह हे भारतीय रुपयाचे अधिकृत चलन चिन्ह आहे. १५ जुलै २०१० रोजी भारत सरकारतर्फे हे चलन चिन्ह जाहीर करण्यात आले. हे चिन्ह वापरत येण्यापूर्वी सामान्यत: "Rs" किंवा "Re" या चिन्हांचा वापर होत असे किंवा जर मजकूर इतर भारतीय भाषांमध्ये असल्यास त्या भाषेतील साजेसे संक्षिप्त रूप वापरले जात असे. हे चिन्ह भारतीय चलना पुरतेच मर्यादित असून नेपाळ, पाकिस्तान, श्रीलंका या देशांप्रमाणेच इतर देश जेथे रुपया हे चलन म्हणून वापरत आहे तेथे आजही "Rs" याच चिन्हाचा वापर केला जातो. हे चिन्ह देवनागरी लिपीतील "र" आणि लॅटिन लिपीतील "R" या अक्षरांना ध्यानात ठेवून बनविण्यात आले आहे.
उगम
5 मार्च 2009 On रोजी भारत सरकारने भारतीय रुपयासाठी चिन्ह निर्माण करण्याची स्पर्धा जाहीर केली. [२] []] २०१० च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात तत्कालीन केंद्रीय अर्थमंत्री प्रणव मुखर्जी म्हणाले की प्रस्तावित चिन्हाने भारतीय संस्कृती आणि संस्कृती प्रतिबिंबित केल्या पाहिजेत. []] सुमारे 33,331१ प्रतिसाद मिळालेल्यांपैकी पाच चिन्हांची यादी केली गेली. []] या नोंदिता कोरिया-मेहरोत्रा, हितेश पद्मशाली, शिबिन केके, शाहरुख जे. ईरानी आणि डी.उदय कुमार []] यांच्या प्रवेशिका आहेत आणि त्यापैकी एकाची निवड केंद्रीय मंत्री मंडळाच्या बैठकीत होणार होती. 24 जून 2010 रोजी आयोजित. [7] तथापि, अर्थमंत्र्यांच्या विनंतीवरून हा निर्णय पुढे ढकलण्यात आला, [8] आणि १ July जुलै २०१० रोजी पुन्हा भेट घेतली असता []] जेव्हा त्यांनी सहाय्यक प्राध्यापक आयआयटी गुवाहाटीचे उदय कुमार यांनी तयार केलेले चिन्ह निवडले तेव्हा अंतिम निर्णय घेण्यात आला. [10]
रचना
नवीन चिन्ह म्हणजे देवनागरी अक्षर "र" ("रा") आणि लॅटिन कॅपिटल अक्षर "आर" यांचे अनुलंब पट्टी नसलेले (आर रोटुंडा "to" सारखे) यांचे संयोजन आहे. शीर्षस्थानी असलेल्या समांतर रेषा (त्या दरम्यान पांढऱ्या जागेसह) तिरंगा भारतीय ध्वजांकनासाठी एक संकेत देतात असे म्हटले जाते. [११] आणि समानता चिन्ह देखील दर्शविली जी देशातील आर्थिक असमानता कमी करण्याच्या इच्छेचे प्रतीक आहे. [१२]
अंतिम निवडक चिन्ह आयआयटी बॉम्बेच्या इंडस्ट्रियल डिझाईन सेंटर येथील आर्किटेक्चरचे पदवीधर आणि व्हिज्युअल डिझाइनचे विद्यार्थी डी. उदय कुमार यांनी डिझाइन केले होते. या सादरीकरणात डिझाइनमागील विचार आणि तत्त्वज्ञान स्पष्ट केले आहे.
युनिकोड
10 ऑगस्ट 2010 रोजी, युनिकोड तांत्रिक समितीने प्रस्तावित कोड यू +20 बी 9 accepted इंडियन रुपी साइन (एचटीएमएल & # 8377; · ग्राफिकः भारतीय रुपयाचे चिन्ह.एसव्हीजी)चे स्थान स्वीकारले. [२]] वर्ण युनिकोड 6.० मध्ये एन्कोड केले गेले आहे आणि विद्यमान यू + २० ए ₨ रुपी साइन (एचटीएमएल & # 60 83 character०;) या अक्षरापासून वेगळे नाव दिले गेले आहे, जे सर्वसाधारण रूपे चिन्ह म्हणून उपलब्ध राहील. [२]] []०]
भारतीय रुपयाच्या चिन्हास डीफॉल्ट आधार देणारी उबंटू ही पहिली ऑपरेटिंग सिस्टम बनली. त्याची १०.१० आवृत्ती असल्याने त्याने बॉक्सच्या बाहेरील चिन्हाचे समर्थन केले आहे, []१] कारण एखाद्या योगदात्याने उबंटू फॉन्ट कुटुंबात जोडले आहे. []२] तेव्हापासून, हे विविध जीएनयू / लिनक्स वितरणात समाविष्ट केले गेले.
१ May मे २०११ रोजी मायक्रोसॉफ्टने या नवीन भारतीय रुपयाच्या चिन्हासाठी समर्थन समाविष्ट करण्यासाठी विंडोज व्हिस्टा, विंडोज सर्व्हर २००,, विंडोज 7 आणि विंडोज सर्व्हर २०० R आर २ ऑपरेटिंग सिस्टमला केबी २9 68 9 9 8चे अद्यतन जारी केले. [] 33] विंडोज अपडेटमुळे आता भारतीय रुपयाचे चिन्ह - Alt + 8377 मिळविण्यासाठी वेल्ड कोड टेक्स्ट एंट्री वापरणे शक्य आहे. विंडोज 8 चालवणा On्या प्रणाल्यांवर, इंग्रजी (भारत) कीबोर्ड लेआउट वापरून Alt GR + 4 की संयोजन सह चिन्ह टाइप केले जाऊ शकते.
Appleपल इंक. ने आयओएस the सह रुपयाच्या चिन्हासाठी समर्थन जोडले आहे. [34 34] मॅक ओएस एक्स लायन (१०.7) मध्ये नवीन भारतीय रुपयाचे चिन्ह देखील आहे आणि ते कॅरेक्टर व्ह्यूअरमध्ये आढळू शकतात. मॅक ओएस एक्स माउंटन लायन (१०.8) नुसार, देवनागरी कीबोर्ड वापरणारे वापरकर्ते Indian पर्याय -4 (अमेरिकन कीबोर्ड लेआउटवर शतके चिन्ह मिळविणारे संयोजन) टाइप करून नवीन भारतीय रुपयाचे चिन्ह प्रविष्ट करू शकतात.
सेलफिश ओएस देखील डिफॉल्ट कीबोर्डमध्ये प्रतीक प्रदान करते.
लाल किल्ला
लाल किल्ला हा दिल्लीतील एक प्रसिद्ध मुघलकालीन किल्ला आहे. याचे नाव लाल संगमरवरी दगडावरून पडलेले आहे. हा किल्ला यमुना नदीच्या किनारी बांधला गेला. दिल्लीच्या ऐतिहासिक, जुन्या दिल्ली भागात लाल किल्ला लाल वाळूच्या खडकांनी बनलेला आहे. हा किल्ला पाचव्या मुघल बादशहा शाहजहानने बांधला होता. या ऐतिहासिक किल्ल्याची २००७ साली युनेस्कोने जागतिक वारसा म्हणून निवड केली होती.
मोजमाप
लाल किला सलीमगडच्या पूर्वेकडील बाजूला आहे. लाल वाळूचा खडकाच्या तटबंदी आणि भिंतींमुळे हे नाव पडले. यामुळेच त्याला चार भिंती बनतात. ही भिंत 1.5 मैल (2.5 कि.मी.) लांबीची असून नदी च्या काठापासून 60 फूट (16 मीटर) उंच आणि शहरातून 110 फूट (35 मीटर) उंच आहे. याचे मोजमाप केल्यानंतर असे लक्षात आले कि, ८२ मीटर चौरस ग्रीड (चौखाना) वापरण्याची योजना आखली गेली आहे. लाल किल्ल्याचे पूर्ण नियोजन केले होते आणि त्यानंतरच्या बदलांमुळे त्याच्या योजनेच्या मूळ स्वरूपात कोणताही बदल होऊ दिला नाही, अठराव्या शतकात त्यातील बऱ्याच भागांचे नुकसान काही दरोडेखोरांनी व हल्लेखोरांनी केले होते. १८५७ च्या पहिल्या स्वातंत्र्याच्या युद्धानंतर हा किल्ला ब्रिटीश सैन्याच्या मुख्यालयाच्या रूपात वापरला जात असे. या सैन्याने आपल्या जवळपास ऐंशी टक्के मंडप आणि बागांचा नाश केला. ही नष्ट केलेली बाग आणि उर्वरित भाग पुनर्संचयित करण्याची योजना उम्मेद दानिश यांनी १९०३ मध्ये सुरू केली.
इतिहास
हा किल्ला आणि राजवाडा हा शहजानाबाद मध्ययुगीन शहराचा एक महत्त्वाचा केंद्रबिंदू आहे. लाल किल्ल्याची योजना, व्यवस्था आणि सौंदर्य हे मुगल सर्जनशीलताचे शिरोबिंदू आहेत, जे शाहजहांच्या कारकिर्दीत शिखरावर पोहोचले. या किल्ल्याचे बांधकाम झाल्यानंतर स्वतः शाहजहां ने बरीच विकास कामे केली. औरंगजेब आणि शेवटच्या मोगल राज्यकर्त्यांनी बरेच विकासकाम केले. ब्रिटिश काळात 1857च्या पहिल्या स्वातंत्र्यलढ्यानंतर संपूर्ण ढाच्यामध्ये बरेच मूलभूत बदल केले गेले. ब्रिटीश काळात हा किल्ला प्रामुख्याने तळ म्हणून वापरला जात असे. स्वातंत्र्यानंतरही २००३ पर्यंत अनेक महत्त्वाचे भाग सैन्याच्या नियंत्रणाखाली राहिले. लाल किल्ला हा मोगल सम्राट शाहजहां ची नवीन राजधानी शाहजहानाबादचा राजवाडा होता. हे दिल्ली शहराचे सातवे मुस्लिम-नगर होते. आपल्या राजवटीची प्रतिष्ठा वाढविण्यासाठी तसेच नवीन बांधण्याच्या महत्त्वाकांक्षेला नवीन संधी देण्यासाठी त्यांनी आपली आग्रा येथील राजधानी बदलून दिल्ली येथे स्थलांतरित केली. हे देखील त्याचे मुख्य हेतू होते. हा किल्ला देखील ताजमहाल आणि आग्रा किल्ल्याप्रमाणे यमुना नदीच्या काठावर वसलेला आहे. त्याच नदीच्या पाण्याने किल्ल्याला वेढले व खंदक भरला. त्याच्या ईशान्य दिशेची भिंत जुन्या किल्ल्याला वेढलेली होती, त्याला सलीमगडचा किल्ला देखील म्हटले जाते. सलीमगड किल्ला इस्लाम शाह सूरी यांनी १५४६ मध्ये बांधला होता. लाल किल्ल्याचे बांधकाम १६३८ मध्ये सुरू झाले आणि १६४८ मध्ये ते पूर्ण झाले. परंतु काही मतांनुसार, याला प्राचीन किल्ला आणि लालकोट शहर असे म्हटले जाते, ज्याला शाहजहांने ताब्यात घेतला आणि तो बांधला. लालकोट बाराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात राजा पृथ्वीराज चौहान यांची राजधानी होती. ११ मार्च १७८३ रोजी शीखांनी लाल किल्ल्यात प्रवेश केला आणि दिवाण-ए-आम ताब्यात घेतला. मोगल वझिरांनी आपल्या शीख साथीदारांना शहरात आत्मसमर्पण केले. करोर सिंघिया मिस्लचे सरदार बघेलसिंग धालीवाल यांच्या आदेशाखाली हे काम झाले.
वास्तुकला
लाल किल्ल्यात उच्च दर्जाच्या कला आणि कलाकारांचे कार्य आहे. इथल्या कलाकृती पर्शियन, युरोपियन आणि भारतीय कला यांचे संश्लेषण आहे, ज्यामुळे येथील कलाकृतींमध्ये विशिष्ट आणि वेगळी शाहजहानी शैली पाहावयास मिळते. रंग, अभिव्यक्ती आणि स्वरूपात ही शैली उत्कृष्ट आहे. लाल किल्ला ही दिल्लीतील एक महत्त्वाची इमारत आहे, ज्यामध्ये भारतीय इतिहास आणि त्याच्या कलांचा समावेश आहे. त्याचे महत्त्व काळाच्या मर्यादेपेक्षा अधिक आहे. हे बांधकाम कौशल्य आणि सामर्थ्याचे प्रतीक आहे. सन १९१३ मध्ये, हे राष्ट्रीय महत्त्व स्मारक घोषित होण्यापूर्वी, नंतरचा काळ जपण्यासाठी आणि जतन करण्यासाठी प्रयत्न केले गेले. त्याच्या भिंती अत्यंत जटिलतेने कोरलेल्या आहेत. दिल्ली दरवाजा आणि लाहोर दरवाजा या दोन मुख्य दरवाजांवर या भिंती खुल्या आहेत. लाहोर गेट हे मुख्य प्रवेशद्वार आहे. आत चट्टे चौक आहे, ज्याच्या भिंती दुकाने लावलेल्या आहेत. यानंतर एक मोठी मोकळी जागा आहे, जिथे ते लांब उत्तर-दक्षिण रस्ता विभागते. हा रस्ता किल्ल्याला सैन्य व नागरी वाड्यांच्या काही भागात विभागत असे. या रस्त्याच्या दक्षिण टोकाला दिल्ली गेट आहे.
दीवान-ए-आम
या गेटच्या पलीकडे आणखी एक मोकळे मैदान आहे, जे दिवाणे-ए-आमचे अंगण असायचे. दिवाण-ए-आम. सर्वसामान्यांसाठी हा मोठा अंगण होता. दिवाणच्या पूर्वेकडील भिंतीच्या मध्यभागी एक शोभिवंत सिंहासन बांधले गेले. हे सम्राटासाठी तयार केले गेले होते आणि हे सुलेमानच्या राजगादीचे प्रतिरूप होते.
नहर-ए-बहिश्त
सिंहासनाच्या मागील बाजूस शाही खासगी खोल्या स्थापण्यात आल्या आहेत. या प्रदेशात, पूर्व टोकाला यमुना नदी च्या काठावरून उंच मंचावर बांधलेल्या घुमट इमारतींची एक पंक्ती आहे. हे मंडप नहेर-ए-बहिष्ट नावाच्या छोट्या कालव्याने जोडलेले आहेत, जे सर्व कक्षांच्या मध्यभागी जाते. किल्ल्याच्या ईशान्य टोकाला असलेल्या शाह बुर्जवर यमुनेमधून पाणी चढवले जाते, तेथून या कालव्याला पाणीपुरवठा होतो. हा किल्ला कुराणात नमूद केलेल्या स्वर्ग किंवा स्वर्गानुसार तयार करण्यात आला आहे. येथे लिहिलेला एक श्लोक म्हणतो,
"पृथ्वीवर कुठेही स्वर्ग असल्यास, ते येथे आहे, ते येथे आहे, ते येथे आहे."
हा वाडा मूळतः इस्लामिक स्वरूपात बनविला गेला आहे, परंतु प्रत्येक मंडप त्याच्या वास्तुशिल्पामध्ये हिंदू वास्तुकला प्रकट करतो. लाल किल्ल्याचा राजवाडा शाहजनी शैलीचा उत्कृष्ट नमुना दर्शवितो.
जनाना
राजवाड्यातील दक्षिणेकडील दोन वाडे  स्त्रियांसाठी बनवले आहेत, त्यांना जनाना म्हणतात: मुमताज महल, जो आता एक संग्रहालय बनले आहे  आणि रंग महल, ज्यात संगमरवरी तलावांची छप्पर आहेत, ज्यामध्ये नाणार-ए-बहिष्तात पाणी आहे.
खास महाल
दक्षिणेकडील तिसरा मंडप म्हणजे खास महल. त्यात शाही खोल्या आहेत. यामध्ये रॉयल बेडरूम, प्रार्थना हॉल, व्हरांडा आणि मुसंमन बुरुज यांचा समावेश आहे. या बुरुजावरून सम्राट जनतेला पाहत असे.
मोती मस्जिद
हमामाच्या पश्चिमेला मोती मशिदी बांधली आहे. पुढे ते 1659 मध्ये बांधले गेले होते, ते औरंगजेबाची खासगी मशीद होती. हे लहान तीन घुमटाकार, कोरीव पांढऱ्या संगमरवरीचे बनलेले आहे. याच्या मुख्य उपखंडात तीन कमानी आहेत ज्या अंगणात उतरतात.ज्या ठिकाणी फुलांचा गुच्छ आहे.
हयात बख़्श बाग
याच्या उत्तरेस हयात बक्ष बाग नावाचा एक मोठा औपचारिक बाग आहे. याचा अर्थ जीवनाची बाग. दोन कुळांनी हे दुभाजक आहे. एक मंडप उत्तर दक्षिण कुल्याच्या दोन्ही टोकांवर वसलेला आहे आणि तिसरा नंतर १८४२ मध्ये शेवटचा मोगल सम्राट बहादूर शाह जफरने बांधला होता. हे दोन्ही क्रूच्या सभेच्या मध्यभागी तयार केले गेले आहे.
बांधकाम
मुघल सम्राट शाहजहानने ह्या किल्ल्याला इ.स. १६३८ साली बांधण्यास सुरुवात केले व तो इ.स. १६४८ मध्ये पूर्ण झाला. लाल किल्ला हा जगातील भव्य राजवाडयापैकी एक आहे. भारताच्या इतिहासाशी हा किल्लाचे खोल संबंध आहेत. पंडित जवाहरलाल नेहरूंनी याच किल्ल्यावरून भारत स्वतंत्र झाल्याची घोषणा केली होती.
आधुनिक युगातील महत्त्व
लाल किल्ला हे दिल्ली शहराचे सर्वात प्रसिद्ध पर्यटन स्थळ आहे, जे दरवर्षी लाखो पर्यटकांना आकर्षित करते. १५ ऑगस्ट रोजी स्वातंत्र्यदिनी पंतप्रधान देशाच्या लोकांना संबोधित करतात. हे दिल्लीतील सर्वात मोठे स्मारक आहे. एक वेळ असा होता की या इमारतीत गटामध्ये ३००० लोक राहत असत. पण १८५७ च्या स्वातंत्र्यलढ्यानंतर हा किल्ला ब्रिटीश सैन्याने ताब्यात घेतला आणि अनेक रहिवासी महल नष्ट झाली. हे ब्रिटिश सैन्याचे मुख्यालयही बनविले गेले. या संघर्षानंतर लवकरच बहादूर शाह जफर वर खटला चालविण्यात आला. येथेच नोव्हेंबर १९४५ मध्ये भारतीय राष्ट्रीय लष्कराच्या तीन अधिकाऱ्यांवर कोर्ट मार्शल केली. स्वातंत्र्यानंतर १९४७ मध्ये हे घडले. यानंतर भारतीय सैन्याने या किल्ल्याचा ताबा घेतला. नंतर डिसेंबर २००३ मध्ये भारतीय सैन्याने ते भारतीय पर्यटन अधिकाऱ्यांच्या स्वाधीन केले.
या किल्ल्यावर डिसेंबर २००० मध्ये लष्कर-ए-तोयबा च्या अतिरेक्यांनी हल्ला केला होता. त्यात दोन सैनिक आणि एका नागरिकाचा मृत्यू झाला. याला काश्मीर मधील भारत-पाकिस्तान शांतता प्रक्रिया विस्कळीत करण्याचा प्रयत्न असल्याचे माध्यमांनी वर्णन केले.
वर्ग:भारतातील ऐतिहासिक वास्तू वर्ग:दिल्लीमधील किल्ले वर्ग:किल्ले वर्ग:भारतातील जागतिक वारसा स्थाने
पुणे मेट्रो
पुणे मेट्रो हा नागरी सार्वजनिक जलद परिवहन रेल्वे प्रकल्प महाराष्ट्र राज्यातील पुणे व पिंपरी-चिंचवड या जुळ्या शहरांची वाहतूक समस्या सोडवण्यासाठी राबवण्यात येत आहे. मार्च २०१८ पर्यंत या प्रकल्पात तीन मेट्रो मार्गिकांचा समावेश आहे, ज्यांची एकूण लांबी ५४.५८ किमी असेल. मार्गिका क्र. १ पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका भवन ते स्वारगेट अशी असेल. १६.५९ किमी लांबीची ही मार्गिका पिंपरी पासून रेंज हिल्सपर्यंत उन्नत व तिथून स्वारगटे पर्यंत भूमिगत मार्गाने धावेल. मार्गिका क्र. २ ही पूर्णतः उन्नत असून पौड रस्ता, कोथरूड येथील वनाझला नगररस्त्यावरील १४.६६ किमी अंतरावर असलेल्या रामवाडीशी जोडेल. या दोन्ही मार्गिका २०२१ मध्ये नागरिकांसाठी खुल्या होण्याचे अपेक्षित आहे. मार्गिका क्र. ३ ही हिंजवडी तील राजीव गांधी आयटी पार्क ते शिवाजीनगर अशी २३.३३ किमी लांबीची उन्नत मार्गिका असेल. शिवाजीनगर न्यायालय येथे बांधण्यात येणाऱ्या स्थानका वर तिन्ही मार्गिका एकमेकींशी जोडल्या जातील. मेट्रोच्या तीनही मार्गिका, वाहनतळे तसेच पुणे महानगर परिवहन महामंडळाच्या (पीएमपी) बस व बीआरटीसेवेसाठी एकत्रीकृत भाडे आकारणी व्यवस्था प्रस्थापित करण्यात येणार आहे, तथापि प्रत्यक्ष भाडे वापरल्या जाणाऱ्या सेवेवर अवलंबून असेल. ह्या व्यवस्थेअंतर्गत पीएमपीद्वारे सध्या वापरात असलेल्या 'मी कार्ड'चा रोकडविरहित व्यवहारासाठी उपयोग करण्यात येईल.
२४ डिसेंबर २०१६ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते मार्गिका १ व २ चेभूमिपूजन करण्यात आले. ३१.२५ किमी लांबीच्या या दोन मार्गिका उभारण्यासाठी नागपूर मेट्रो रेल कार्पोरेशन या कंपनीची फेररचना करून महाराष्ट्र मेट्रो रेल्वे कार्पोरेशन लिमिटेड (महामेट्रो) या केंद्र व राज्य शासनांची ५०:५० भागीदारी असलेल्या कंपनीची स्थापना करण्यात आली. या प्रकल्पासाठी ₹ ११,५२२ कोटी इतका खर्च अपेक्षित आहे. मार्गिका क्र. ३ला केंद्र व राज्य शासनांची मान्यता मिळाली आहे. ही मार्गिका पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणा कडून (पीएमआरडीए) खासगी-सार्वजनिक भागीदारीतून उभारण्यात येणार आहे. ह्या मार्गिकेसाठी ₹ ८,३३३ कोटी इतका खर्च अपेक्षित असून, केंद्र शासनाने ₹ १,३०० कोटींचा निधी उपलब्ध करून दिला आहे तर राज्य शासनाकडून ₹ ८१२ कोटींचा निधी अपेक्षित आहे. पीएमआरडीए, केंद्र शासन व राज्य शासन मिळून प्रकल्पासाठी आवश्यक ४०% निधी उपलब्ध करतील तर उर्वरित ६०% निधी खासगी गुंतवणूकदाराकडून उभारण्यात येईल. पीएमआरडीए तर्फे मार्च २०१८ मध्ये मार्गिका ३ साठी निविदा मागविण्यात आल्या. या कामाचे कंत्राट टाटा रिअल्टी-सिमेन्स यांना देणार आहेत. प्रत्यक्ष काम ऑक्टोबर २०१८ मध्ये सुरू होण्याची शक्यता आहे.
मेट्रोचे उद्घाटन
६ मार्च २०२२ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते पुणे मेट्रोच्या वनाज ते गरवारे महाविद्यालय या १२ किमी मार्गाचे उद्घाटन करण्यात आले.
मेट्रोच्या दुसऱ्या टप्प्याचं उद्घाटन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते झाले. वनाझ कॉर्नर ते रुबी हॉल आणि पिंपरी चिंचवड ते सिव्हील कोर्ट अशा दोन मार्गांवर पुणे मेट्रो कार्यान्वित झाली.
पार्श्वभूमी
वाढती लोकसंख्या व अतिजलद शहरीकरणामुळे पुण्या च्या वाहतूक समस्येने गेल्या दोन दशकां त गंभीर रूप धारण केले आहे. हे लक्षात घेऊन शतका च्या सुरुवातीलाच पुण्यासाठी जलद परिवहनाबद्दल चर्चा सुरू झाली. २००६ मध्ये बीआरटी सेवाही सुरू करण्यात आली, पण वाहतूक कोंडी सोडविण्यात तिला काही यश आले नाही. त्याचबरोबर दिल्ली मेट्रो रेल्वे कार्पोरेशन (डीएमआरसी)ला पुणे मेट्रोसाठी सविस्तर प्रकल्प अहवाल (डीपीआर) तयार करण्यास सांगण्यात आले. डीएमआरसीने १५ ऑगस्ट २००८ रोजी हा अहवाल सादर केला. तब्बल चार वर्षांनी, जून २०१२ मध्ये या अहवालात सुचवलेल्या ३१.२५ किमी लांबीच्या दोन मार्गिकांना राज्य शासनाची स्वीकृती मिळाली. पण प्रकल्पाला केंद्र शासनाची परवानगी मिळण्यास आणखी साडेचार वर्षे वाट पहावी लागली. ७ डिसेंबर २०१६ रोजी केंद्र शासनाची संमती मिळताच, प्रकल्पाचे भूमिपूजन २४ डिसेंबर रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते करण्यात आले. महामेट्रो द्वारे राबवण्यात येणाऱ्या ह्या प्रकल्पात दोन मार्गिका बांधण्यात येत आहेत, अनुक्रमे उन्नत व भूमिगत स्वरूपाची मार्गिका क्र. १ पिंपरी-चिंचवड ते स्वारगेट व पूर्णतः उन्नत स्वरूपाची मार्गिका क्र. २ वनाझ ते रामवाडी. या दोन्ही मार्गिका २०२१ साली नागरिकांसाठी खुल्या होण्याचे अपेक्षित आहे.
महामेट्रो च्या मार्गिकांचे भूमिपूजन होताच अवघ्या चार दिवसांत २९ डिसेंबर २०१६ रोजी पीएमआरडीए ने तिसऱ्या मार्गिकेला (मार्गिका क्र. ३ हिंजवडी-शिवाजीनगर) संमती दिली. पीएमआरडीए द्वारे खासगी-सार्वजनिक भागीदारी तत्त्वावर राबवण्यात येत असलेल्या या प्रकल्पाला ₹ ८,३३३ कोटी इतका खर्च अपेक्षित आहे. या प्रकल्पाला २ जानेवरी २०१८ रोजी राज्य शासनाची व ७ मार्च २०१८ रोजी केंद्र शासनाची मान्यता मिळाली. त्याचबरोबर केंद्र शासनाने ₹ १,३०० कोटींचा संभाव्य तफावत निधीही (व्हाएबिलीटी गॅप फंडिंग) मंजूर केला आहे. मार्च २०१८ मध्ये पीएमआरडीए ने प्रकल्पासाठीच्या निविदा प्रसिद्ध केल्या आहेत.
पीएमआरडीए व महामेट्रो
पुणे मेट्रोचे काम २०१५ साली नुकत्याच स्थापित करण्यात आलेल्या पीएमआरडीए कडे सोपवण्याबाबत चर्चा झाली, मात्र पुणे व पिंपरी-चिंचवड या दोन्ही महापालिकांनी त्यास विरोध केला. विरोध करणाऱ्या नगरसेवकांनी पीएमआरडीए ला मेट्रोसाठी स्थापन करण्यात येणाऱ्या विशेष उद्देश वाहनात (एसपीव्ही; इंग्रजी: Special purpose vehicle) समाविष्ट करण्याचे सुचवले. त्यानुसार सुरुवातीला मान्यता मिळालेल्या दोन मार्गिकांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी नागपूर मेट्रो रेल्वे कार्पोरेशनची पुनर्रचना करून महामेट्रो ची स्थापना करण्यात आली. या निर्णयानुसार पीएमआरडीए कडे मार्गिका क्र. ३ची जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे.
खर्च
पुणे मेट्रोच्या महामेट्रो द्वारे बांधण्यात येणाऱ्या दोन मार्गिकांसाठी ₹ ११,५२२ कोटी इतका खर्च अपेक्षित आहे, ज्यासाठी पुणे व पिंपरी-चिंचवड महापालिका मिळून १०%, तर केंद्र व राज्य शासन प्रत्येकी २०% निधी उपलब्ध करतील, उर्वरित ५०% निधी हा कर्जाद्वारे उभा केला जाईल. राज्य शासनाच्या २०% वाट्यात भूसंपादनाचा समावेश आहे.