cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ब्रॉड पीक
काराकोरम पर्वत रांगेमध्ये, ‘माउंट के-२’ पासून अवघ्या आठ किलोमीटरवर ‘माउंट ब्रॉड पीक’ उभे आहे. या शिखराच्या माथ्याची रुंदी साधारण दीड किलोमीटर आहे. एवढ्या अवाढव्य रुंदीमुळे याचे नाव ‘ब्रॉड पीक’ असे ठेवण्यात आले आहे. ९ जून १९५७ रोजी फ्रित्झ विंटरस्टेलर, मार्कस श्मुक, कर्ट डेमबर्गर व हरमौन बुहल यांच्या ऑस्ट्रियन गिर्यारोहक संघाने हे शिखर पहिल्यांदा सर केले.
वर्ग:उंच पर्वतशिखरे वर्ग:हिमालय
बारावी नंतरचे अभ्यासक्रम
१२ वी नंतरच्या विविध क्षेत्रातील अभ्यासक्रमांची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
कॉम्प्युटरमधील कोर्सेस
कॉम्प्युटरमधील कोर्सेस
डीओईएसीसी "ओ' लेव्हल
कालावधी - एक वर्ष ऊजएअउउ
डिप्लोमा इन ऍडव्हान्स्ड सॉफ्टवेअर टेक्‍नॉलॉजी
कालावधी - दोन वर्षे
सर्टिफिकेट कोर्स इन इन्फर्मेशन टेक्‍नॉलॉजी
कालावधी - सहा महिने
सर्टिफिकेट इन कॉम्प्युटर ऍप्लिकेशन
कालावधी - तीन महिने
सर्टिफिकेट इन कॉम्प्युटिंग
कालावधी - दहा महिने
सर्टिफिकेट कोर्स इन कॉम्प्युटर प्रोग्रॅमिंग
कालावधी - एक वर्ष
शिक्षण - बारावी शास्त्र
कॉम्प्युटर ऍप्लिकेशन
कालावधी - एक वर्ष
वेब डिझाईनिंग ऍण्ड वेब डेव्हलपमेंट
कालावधी - दोन महिने
कॉम्प्युटर ऑपरेटर ऍण्ड प्रोग्रॅम असिस्टन्स
कालावधी - एक वर्ष
(फक्त मुलींसाठी)
डिप्लोमा इन ऍडव्हर्टायझिंग ऍण्ड ग्राफिक डिझाईनिंग
कालावधी - दोन वर्षे
गेम डिझाईन ऍण्ड डेव्हलपमेंट
कालावधी - एक वर्ष
कॉम्प्युटर ऑपरेटर ऍण्ड प्रोग्रॅमिंग असिस्टंट
कालावधी - एक वर्ष
डेस्क टॉप पब्लिशिंग ऑपरेटर
कालावधी - एक वर्ष
डिप्लोमा इन प्लॅस्टिक मोल्ड टेक्‍नॉलॉजी
शिक्षण - डिप्लोमा इन प्लॅस्टिक मोल्ड टेक्‍नॉलॉजी
कालावधी - तीन वर्षे
पात्रता - बारावी (70 टक्के)
संधी कोठे? - प्लॅस्टिक आणि मोल्ड  इंडस्ट्रीमध्ये संधी, सिंगापूर, मलेशियामध्ये संधी
उच्च शिक्षण - पदव्युत्तर शिक्षण
कोठे? सेंट्रल इन्स्टिट्यूशन ऑफ प्लॅस्टिक्‍स
इंजिनिअरिंग ऍण्ड टेक्‍नॉलॉजी, म्हैसूर
टूल ऍण्ड डाय मेकिंग
शिक्षण - टूल ऍण्ड डाय मेकिंग
कालावधी - चार वर्षे
पात्रता - दहावी आणि बारावी पास
संधी - टूल ऍण्ड डाय इंडस्ट्री, भारत आणि मलेशियाशियामध्ये भरपूर संधी गव्हर्नमेंट टूल रूम ऍण्ड ट्रेनिंग सेंटर
(जीटीटीसी), नेट्टूर टेक्‍नॉलॉजी ट्रेनिंग
फाउंडेशन (एनटीटीएफ)
सेक्रेटरीअल प्रॅक्‍टिस
कालावधी - एक वर्ष
फॅशन टेक्‍नॉलॉजी
कालावधी - एक वर्ष
मॉडर्न ऑफिस प्रॅक्‍टिस
कालावधी - तीन वर्षे
टूरिस्ट गाइड
कालावधी - सहा महिने
बेसिक कोर्स ऑन ट्रॅव्हल फेअर ऍण्ड टिकेटिंग
कालावधी - तीन महिने
बेसिक कोर्स इन कॉम्प्युटराइज्ड रिझर्व्हेशन  सिस्टम (एर टिकेटिंग)
कालावधी - एक महिना
अप्रेन्टाईसशिप
कालावधी - पाच महिने ते चार वर्षे
शिक्षण - व्होकेशनल स्ट्रिममध्ये बारावी
डिजिटल फोटोग्राफी
कालावधी - एक वर्ष
स्टोअर कीपिंग ऍण्ड पर्चेसिंग
कालावधी - एक ते तीन वर्षे
सेल्स ऍण्ड अकाउंटन्सी
कालावधी - एक ते तीन वर्षे
बांधकाम व्यवसाय
शिक्षण - बीआर्च
कालावधी - पाच वर्षे
पात्रता व प्रवेश - बारावी शास्त्र, सीईटी
संधी कोठे? - स्वतःचा व्यवसाय किंवा बांधकाम उद्योगांमध्ये नोकरी, नागरी सेवा परीक्षा
पुढील उच्च शिक्षण - एमआर्च, एमटेक
पारंपरिक कोर्सेस
शिक्षण - बीएससी
कालावधी - तीन वर्षे
पात्रता व प्रवेश - बारावी शास्त्र, प्रवेश थेट
संधी कोठे? - आयटी, औद्योगिक क्षेत्र, संशोधन संस्था, नागरी सेवा परीक्षा, स्वयंरोजगार
पुढील उच्च शिक्षण - एमएससी, एमबीए, एमसीए, एमपीएम इत्यादी
शिक्षण - बीएससी (ऍग्रो) कालावधी - तीन वर्षे पात्रता व प्रवेश - बारावी शास्त्र संधी कोठे? - कृषी उद्योग कारखान्यात नोकरी, सरकारी कृषी सेवा नोकरी, नागरी सेवा परीक्षा, शेती व्यवसाय पुढील उच्च शिक्षण - एमएससी (ऍग्रो), राष्ट्रीय कृषी परिषद संस्थांमध्ये संशोधन
शिक्षण - बीए कालावधी - तीन वर्षे संधी कोठे? - नोकरीसाठी व्यावसायिक, मृदू कौशल्ये, प्रमाणपत्र अथवा पदविका अभ्यासक्रम बीए करतेवेळी जास्त फायदेशीर. नागरी सेवा परीक्षा, स्वयंरोजगार पुढील शिक्षण - एमए, एमबीए, पत्रकारिता, पदविका, एलएलबी
शिक्षण - बीकॉम कालावधी - तीन वर्षे संधी कोठे? - आयसीडब्ल्यूए, सीए, सीएस परीक्षांचा अभ्यास बीकॉम करताना देणे फायदेशीर, नागरी सेवा परीक्षा, स्वयंरोजगार, लेखापाल म्हणून नोकरी
शिक्षण - बीएसएल कालावधी - पाच वर्षे संधी कोठे? - विधी व्यवसाय, विधी सल्लागार, नागरी सेवा परीक्षा, न्याय सेवा पुढील उच्च शिक्षण - एलएलएम
शिक्षण - डीएड कालावधी - दोन वर्षे प्रवेश - सीईटी आवश्‍यक संधी कोठे? - प्राथमिक शिक्षण शिक्षक पुढील उच्च शिक्षण - बीए, बीकॉम व नंतर बीएड
शिक्षण - बीबीए, बीसीए,बीबीएम कालावधी - तीन वर्षे प्रवेश - सीईटी संधी कोठे? - औद्योगिक क्षेत्रात नोकरी, आयटी क्षेत्रात नोकरी, स्वयंरोजगार, नागरी सेवा परीक्षा पुढील उच्च शिक्षण - एमबीए, एमपीएम, एमसीए
फॉरेन लॅंग्वेज (जर्मन, फ्रेंच, रशियन, स्पॅनिश, चायनीज, जॅपनीज, कोरियन) कालावधी ः बेसिक, सर्टिफिकेट किंवा इतर कोर्सेसवर आधारित
हॉटेल मॅनेजमेंट ऍण्ड केटरिंग
कालावधी - चार वर्षे
पात्रता व प्रवेश - बारावी शास्त्र, सीईटी
संधी कोठे? - पंचतारांकित हॉटेल, मॉल्स किंवा रेस्टॉरंटमध्ये नोकरी, केटरिंग व्यवसाय
पुढील उच्च शिक्षण - पदव्युत्तर शिक्षण
डिप्लोमा इन बेकरी ऍण्ड कॉन्फेक्‍शनरी
कालावधी - दीड वर्षे
डिप्लोमा, क्राफ्ट कोर्स इन फूड प्रॉडक्‍शन
संरक्षण दलांत प्रवेशासाठी
केंद्रीय लोकसेवा आयोगामार्फत (यूपीएससी) वर्षातून एनडीए (एक) व एनडीए (दोन) अशा दोन वेळा लेखी परीक्षा होतात.
एर फोर्स व नेव्हीसाठी जे उमेदवार राज्य शिक्षण मंडळाची किंवा मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची बारावी परीक्षा भौतिकशास्त्र व गणित या विषयांसह उत्तीर्ण आहेत किंवा त्या परीक्षेस बसलेले आहेत, असे उमेदवार परीक्षेसाठी पात्र ठरतात.
वयोमर्यादा : साडेसोळा ते 19 वर्षांदरम्यान वय असलेले उमेदवार अर्ज करू शकतात.
वर्ग:याद्या वर्ग:शिक्षण
गाशेरब्रम २
गाशेरब्रम २ -याची उंची ८०३४ मीटर आहे. हा पृथ्वीवरच्या उंच पर्वतांपैकी एक आहे.
वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
गुलाम दस्तगीर
पंडित गुलाम दस्तगीर बिराजदार हे एक संस्कृत पंडित आहेत. बिराजदार हे मूळचे सोलापूरच्या अक्कलकोट तालुक्यातील आहेत. सोलापुरातील महानगर पालिकेच्या संस्कृत शाळेत त्यांचे शिक्षण झाले. पुढे त्यांनी वेदांचा अभ्यास केला आणि त्यांत प्रावीण्य मिळवले.
बिराजदार यांनी मुसलमानांचा कुराण-शरीफ हा पवित्र ग्रंथ संस्कृतमध्ये भाषांतरित केला आहे. या ग्रंथात एकूण ६०० पाने आहेत.
दस्तगीर यांच्या तीनही मुलांची आणि नातीच्या लग्नाची पत्रिका संस्कृतमधून होती. तिच्यात वेदाच्या ऋचांचा समावेश होता.
पुरस्कार
बिराजदार यांना एकूण १८हून अधिक पुरस्कार मिळालेले आहेत. त्यांपैकी काही -
वर्ग:संस्कृत लेखक
कोकम सरबत
कोकम सरबत कोकम, पाणी, साखर, मीठ व अन्य पदार्थ वापरून तयार करण्यात येते. असे सरबत बनवणे ही कोकणची खासियत आहे. उन्हाळ्यात तर आहारात कोकमाचा अवश्य समावेश करा. त्यासाठी काही खास पर्याय. कोकम करी बनवण्यासाठी कोकम पाण्यात भिजत घाला आणि त्याचा रस काढा. कोकम करीभूक वाढवण्यास कोकम करी फायदेशीर ठरते. चवीनुसार त्यात मीठ आणि साखर घाला. हिंग, लसूण, मिरची आणि कोथिंबीर घाला. एकत्र मिक्स करा आणि प्या.
वर्ग:शीतपेये
इ.स. १८५२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८५२ वर्ग:इ.स.च्या १८५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ऑब्रे स्मिथ
स्मिथ, ऑब्रे वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रँक हर्न
फ्रॅंक हर्न (नोव्हेंबर २३, इ.स. १८५८:ईलिंग, इंग्लंड - जुलै १४, इ.स. १९४९:केप टाउन, दक्षिण आफ्रिका) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england आणि undefinedकडून कसोटी क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.
हर्न, फ्रॅंक हर्न, फ्रॅंक हर्न, फ्रॅंक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विविक्त गणित
विविक्त गणित (English : Discrete mathematics) म्हणजे पूर्णांक, आलेख आदींचा तार्किक विधाने (propositional logic वापरून) अभ्यास करणारी गणिताची एक शाखा होय. विविक्त गणितामध्ये संतत (continuous) नसलेल्या संख्या वगैरे गोष्टींचा अभ्यास होतो. त्यामुळे नेहमीचे शून्यलब्धीशास्त्र/कलनशास्त्र (Calculus) तसेच गणितीय विश्लेषण (Mathematical Analysis) यांसारख्या गोष्टी येथे विचारात घेतल्या जात नाहीत.
विवित गणितामध्ये खालील गोष्टी येतात :
वर्ग:गणित
कहानी
कहानी हा २०१२ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी गूढ थरारपट आहे. कहानीमध्ये भारतीय अभिनेत्री विद्या बालनची आघाडीची भूमिका असून परमब्रत चॅटर्जी व नवाजुद्दीन सिद्दीकी ह्यांच्या सहाय्यक भूमिका आहेत.
कहानीचे कथानक कोलकात्यामधील काल्पनिक घटनांवर आधारित आहे ज्यामध्ये गरोदर असलेली विद्या बालन दुर्गा पूजा काळात आपल्या गायब झालेल्या पतीच्या शोधामध्ये कोलकात्यात पोचते. पुढील घटनांमुळे कथानकामधील गूढ वाढत जाते. कथानकाची अखेर दसऱ्याच्या दिवशी होते.
कहानीची प्रेक्षक व समीक्षकांकडून प्रचंड प्रशंसा झाली व तिकिट खिडकीवर हा चित्रपट सुपरहिट झाला. एकूण ₹ १०४ कोटींचे उत्पन्न मिळवणाऱ्या कहानीला ३ राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार व ५ फिल्मफेअर पुरस्कार व इतर अनेक पुरस्कार मिळाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
तोडा भाषा
तोडा भाषा (तामिळ: தோடா, इंग्रजी: Toda) ही भारतातील द्राविड भाषासमूहातील तामिळ-कन्नड शाखेतील एक बोली भाषा आहे. ही भाषा तामिळनाडू राज्यातील निलगिरी प्रांतात राहणाऱ्या तोडा समाजात बोलली जाते. इ.स. २००१ मधील जनगणनेनुसार २००१ सध्या केवळ १,६०० लोकं ही भाषा बोलतात.
संदर्भ
वर्ग:भारतामधील भाषा  वर्ग:तमिळनाडू वर्ग:द्राविड भाषा
पारडी (वणी)
पारडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
केळविहीर
केळविहीर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
फ्रेंच ओपन
ह्या स्पर्धेची सर्वात पहिली आवृत्ती पुरुषांसाठी १८८१ साली तर महिलांसाठी १८८७ साली खेळवली गेली व केवळ फ्रेंच टेनिसपटूच ह्यात भाग घेऊ शकत असत. १९२५ साली ही स्पर्धा सर्व आंतरराष्ट्रीय टेनिसपटूंसाठी उपलब्ध झाली तर १९६८ सालापासून फ्रेंच ओपन स्पर्धा खुली करण्यात आली ज्यात व्यावसायिक व हौशी ह्या दोन्ही प्रकारचे खेळाडू भाग घेऊ लागले. सध्या फ्रेंच ओपनमध्ये पुरुष एकेरी व दुहेरी, महिला एकेरी व दुहेरी, मिश्र दुहेरी, मुले, मुली तसेच व्हीलचेअर स्पर्धांचे आयोयन केले जाते.
येथील वैशिष्ट्यपूर्ण मातीच्या कोर्टमुळे फ्रेंच ओपन स्पर्धेला एक वेगळे वलय प्राप्त झाले आहे. येथील सामने शारिरिक दृष्ट्या सर्वात खडतर व दमवणारे मानले जातात. मातीवर आदळल्यानंतर टेनिस बॉलचा वेग कमी होतो ज्यामुळे वेगवान सर्व्हिस करणारे खेळाडू येथे निष्प्रभ ठरतात. इतर कोर्टांच्या मानाने संथ गतीने परंतु अधिक उंच उसळणारा बॉल परतवणे अनेक खेळाडूंना जमत नाही. ह्यामुळे आजवर जॉन मॅकएन्रो, पीट सॅम्प्रास, बोरिस बेकर, स्टीफन एडबर्ग, व्हीनस विल्यम्स इत्यादी अनेक मातब्बर व यशस्वी टेनिसपटूंना फ्रेंच ओपन जिंकणे जमलेले नाही. विक्रमी १७ एकेरी ग्रॅंड स्लॅम स्पर्धा जिंकणाऱ्या रॉजर फेडररला फ्रेंच ओपन विजेतेपद केवळ एकदाच मिळाले आहे. संथ कोर्टासाठी साजेशी शैली असणारे ब्यॉन बोर्ग, रफायेल नदाल, इव्हान लेंडल, जस्टिन हेनिन इत्यादी टेनिसपटूंना मात्र येथे प्रचंड यश मिळाले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ग्रँड स्लॅम टेनिस स्पर्धा वर्ग:फ्रान्समधील खेळ {वर्ग:पॅरिस]]
सुरिनाम
सुरीनाम हादक्षिण अमेरिकेतील एक देश आहे. सुरीनामच्या पूर्वेला गयाना, पश्चिमेला फ्रेंच गयाना व दक्षिणेला ब्राझील हे देश तर उत्तरेला अटलांटिक महासागर आहे. पारामारिबो ही सुरीनामची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
सुरीनाम हा दक्षिण अमेरिका खंडात क्षेत्रफळाच्या व लोकसंख्येच्या दृष्टीने सर्वात लहान देश आहे. तसेच जेथे डच ही भाषा राष्ट्रीय भाषा म्हणून वापरली जाते असा सुरीनाम हा नेदरलॅन्ड्जव्यतिरिक्त पश्चिम गोलार्धातील एकमेव देश आहे.
सुरीनामची संस्कृती अत्यंत विभिन्न आहे. सुरीनामच्या जवळजवळ ५ लाख लोकसंख्येपैकी ३७% लोक भारतीय वंशाचे आहेत. १९व्या शतकात उत्तर प्रदेशच्या पूर्व भागातून आणि बिहारमधून आलेले अनेक कामगार येथे स्थायिक झाले. त्यांचे वंशज सुरीनामच्या लोकसंख्येचा मोठा हिस्सा आहेत. सुरीनाममधील २०% लोक मुस्लिम धर्माचे आहेत.
धर्म
Hindu
अर्थतंत्र
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देश
पावसाळावाडी
पावसाळावाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
खेक
खेक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
जोसेफ मॅकमास्टर
मॅकमास्टर, जोसेफ वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डॅनियेल बिरेल
डॅनियेल बिरेल (४ एप्रिल, २०००:जर्सी - हयात) हा undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:जर्सीचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. २००० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
परमब्रत चॅटर्जी
परमब्रत चॅटर्जी (बंगाली: পরমব্রত চট্টোপাধ্যায়; २७ जून १९८१, कोलकाता) हा एक भारतीय अभिनेता आहे. चॅटर्जीने आजवर अनेक बंगाली चित्रपट व मालिकांमध्ये भूमिका केल्या आहेत. तो २०१२ सालच्या कहानी ह्या चित्रपटामधील पोलिसाच्या भूमिकेसाठी प्रसिद्ध झाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेते
मस्तानी
मस्तानीचा इतिहास
दिल्लीचा वजीर "मोहम्मद खान बंगेश" छत्रसाल बुंदेल्यावर चालून आला. तेव्हा त्याच्या समोर छत्रसाल ला शरणागती पत्करावी लागली. बंगेश हा औरंगजेबाच्या हाताखाली शिकलेला असल्याने शिस्त व चिकाटी हे गुण त्यात पुरेपूर उतरले होते. त्याने ८० वर्षांच्या छत्रसालला छावणीत बंदिस्त केले. मात्र छत्रसाल बुंदेला बंगेशचे बारसे जेवला होता, आपण शरण आलोय असे भासवून त्याने हेरांमार्फत बाजीरावाला एक पत्र पाठवले. कारण दिल्लीला ताळ्यावर आणेल असा तोच एकच परमप्रतापी पुरुष भारतात होता. "जग द्वै उपजे ब्राह्मण, भृगु औ बाजीराव। उन ढाई रजपुतियां, इन ढाई तुरकाव॥" - याचा अर्थ जगात २ ब्राह्मण नावाजले गेले. एक परशुराम ज्याने - उन्मत्त क्षत्रिय सत्ताधीशांना बुडविले, तर दुसरा बाजीराव पेशवा ज्याने तुर्कांची तीच स्थिती केली. याच पत्रात त्याने "जो गति ग्राह गजेंद्र की सो गति भई जानहु आज॥ बाजी जात बुंदेल की राखो बाजी लाज॥ असा "गजन्तमोक्षाचा" हवाला देऊन बाजीरावाकडे मदतीची याचना केली. पत्र मिळाल्यावर टाकोटाक ३५-४० हजारांची फौज घेउन खुद्द बाजीराव, मोहम्मद खान बंगेशवर चालून गेला. ही हालचाल इतकी त्वरेने केली की बाजीराव धडकेपर्यंत मोहम्मद खान बंगेशला काहीच समजले नाही. बेसावध बंगेश एका गढीत अडकला. बाजीरावाच्या झंझावातापुढे मोगल हैराण झाले. या मदतीने खुश होउन छत्रसाल ने वार्षिक बत्तीस लाखाचे उत्पन्न असलेला मुलूख बाजीरावास नजर केला. इतकेच नव्हे तर आपल्या अनेक राण्यांपैकी एकीची मुलगी "मस्तानी" बाजीरावास दिली.
मस्तानीचे लावण्य अभूतपूर्व होते. तिची त्वचा इतकी पातळ होती की विड्याच्‍या पानाचा रस गिळताना तो तिच्या गळ्यातून ओघळताना दिसे. मस्तानी मुसलमान असल्याने बाजीरावावर बहिष्कार घातला होता, पण बाजीरावाचा दराराच जबर होता, त्याने कोणालाच जुमानले नाही. त्याने मस्तानीकरीता शनिवारवाड्यातच महाल बांधून घेतला होता.
मस्तानी ही एक बुंदेल स्त्री होती. ती थोरले बाजीराव पेशवे यांच्याशी लग्न करून पुण्यात आली आणि बाजीरावांच्या मृत्यूनंतर त्या धक्क्याने इ.स. १७४० साली हे जग सोडून गेली. त्यांना समशेर बहादुर नावाचा मुलगा होता. ती नृत्य, गायन, तलवार, तिरंदाजी यात मस्तानी प्रवीण होती. त्याचबरोबर संत कबीर, संत मीराबाई, मस्ताना, केशवदास, तुलसीदास या संतांचे साहित्य तिला मुखोद्गत होते. उर्दू साहित्याचा, कुराणाचाही तिने अभ्यास केला होता.
मस्तानीचा मृत्यू आणि कारण
मस्तानीचा मृत्यू इ.स.१७४० मध्ये, पेशवे बाजीराव २७ फेब्रुवारी १७४० रोजी नासिरजंग विरुद्ध लढाई जिंकून मुंगीपैठण येथे तह झाला. तहात नासिरजंगने हंडिया व खरगोण हे बाजीरावांना दिले. त्याचीच व्यवस्था लावण्यासाठी ३० मार्च रोजी बाजीराव खरगोणला गेले. या स्वारीत अचानक प्रकृती बिघडून, नर्मदा तीरावर रावेरखेडी या गावी विषमज्वराने २८ एप्रिल १७४०(वैशाख शुद्ध शके १६६२) रोजी पहाटे थोरले बाजीराव वारले. त्या धक्क्याने मस्तानीने विष प्राशन करून तिने आपल्या प्राणाची आहुती दिली.
मस्तानीचे समाधिस्थळ
मस्तानीचे समाधिस्‍थळ असलेले पाबळ गाव हे पुण्याजवळ आहे. समाधीची काळजी मस्तानीचे वंशज मोहम्मद इनामदार ह्यांच्याकडून घेतली जाते. १७४०मध्ये बाजीराव पेशवे यांच्या मृत्यूनंतर मस्तानीने हिरा गिळून आत्महत्या केल्याचे सांगितले जाते. पाबळ येथे तिचे दफन करण्यात आले. तो हिरा मिळवण्यासाठी व काही दागदागिने मिळतील या हेतूने १९९७-१९९८ व त्यानंतर जानेवारी २००९मध्ये अज्ञात चोरट्यांनी कबरीचे खोदकाम केले. साधारण ६ फूट खोल कबर खोदून चोरट्यांनी हा प्रकार केला. त्यांच्या हाती काही लागले नाही, पण कबरीची मोडतोड झाली. यानंतर पुरातत्त्व खात्याने किरकोळ डागडुजी करून कबर पुन्हा उभी केली खरी, पण मोडकळीस आलेल्या भिंती, परिसरात उगवलेले गवत यामुळे कबरीची सारी लयाच गेली आहे. मस्तानीचे स्मारक हा ऐतिहासिक ठेवा असल्याने ही वास्तू संरक्षित करण्याबाबत शासनाने एक ठराव केला होता. राजपत्रात हा निर्णय जाहीर करण्यात आला होता. त्यानुसार पाबळ येथील मस्तानीची कबर संरक्षित स्मारक राहील व त्याची देखभाल पुरातत्त्व विभाग करेल, असा निर्णय झाला; पण अद्यापची त्याची अंमलबजावणी झालेली नाही. संदर्भ मस्तानी राहत असलेली जागा भुईसपाट झाली असून, आठ गढी असलेल्या महालाचा शेवटचा बुरूज २००१मध्ये सपाट झाला. या ठिकाणी 'मस्तानी गार्डन' उभारण्याचा मानस येथील मस्तानी फाउंडेशनने हाती घेतला आहे.
बाजीराव-मस्तानीच्या वास्तवास्तु
बाजीराव पेशवे-मस्तानी यांच्या प्रेम कहाणीचा साक्षीदार असलेल्या कसबे पाटस (तालुका - दौंड, जिल्हा पुणे) येथील राजवाडे, बारव, तलाव व ऐतिहासिक अनेक वास्तू मात्र सरकारकडून, इतिहास प्रेमींकडून उपेक्षितच राहिल्या आहेत.
बाजीराव पेशवे यांचे जहागिरी व वतन म्हणून पाटस या गावाचा इतिहासात उल्लेख आहे. बाजीरावने मस्तानीला शिरूर तालुक्‍यातील पाबळला नेण्यापूर्वी पाटस येथे वास्तव्यास ठेवल्याची अनेक कांदबऱ्या व ग्रंथात नोंद आहे. दोन ते तीन वर्षे मस्तानी पाटस येथे वास्तव्यास होती. बाजीराव हे मस्तानीला भेटण्यास पाटसला येत असत, अशी नोंद अनेक कादंबऱ्या व समकालीन ग्रंथांत असल्याचे आढळते. बाजीराव यांनी मस्तानीला पाटस येथे राजवाडा बांधून दिला होता. त्या वाड्याला आजही "मस्तानी वाडा‘ म्हणून ओळखले जाते. गावाच्या पश्‍चिमेला असलेल्या प्रवेशद्वारापासून काही अंतरावर पाण्यासाठी बारव (विहीर) बांधण्यात आली आहे. तिला "मस्तानीची बारव‘ म्हटले जाते. श्री आनंदेश्वर मंदिर व त्यालगत तलाव बांधला असून, त्याला "मस्तानी तलाव‘ म्हणून ओळखले जाते. मस्तानी वाड्याची दुरवस्था झाली आहे. वाड्यासमोर त्याकाळापासून दर्गा आहे. हा दर्गा मस्तानीच्या जवळच्या सेवेकऱ्यांचा असावा, असे सांगण्यात येते. बाजीराव-मस्तानी यांच्या प्रेमकहाणीचा साक्षीदार असलेल्या पाटस येथील अनेक वास्तू सध्या नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहेत.
मस्तानीचा वंश
बाजीरावांना मस्तानीपासून समशेरबहाद्दर ऊर्फ "कृष्णराव" हा पुत्र झाला. मस्तानीचा पुत्र समशेर बहादर याला पेशवे घराण्यात व राजकारणात मानाचे स्थान लाभले. १७६१ साली पानिपतावर तो प्राण पणाला लावून लढला व धारातीर्थी पडला. पेशवे कुटुंबाला त्याचे अतीव दुःख झाले. त्याचा पुत्र अलिबहादूरसुद्धा शूर होता. त्याला ‘श्रीमत्’ म्हटले जाई. श्रीमंत म्हणजे पेशवे व श्रीमत् हे परिवारातील सदस्य अशा उपाध्या होत्या. १७८८ साली मध्य प्रदेशातील बांदा येथे मस्तानीच्या शाखेला जहागिरी देण्यात आली. महादजी शिंद्यांवर अंकुश ठेवण्यासाठी नाना फडणविसाने अलिबहादूरला पाठविले होते. कारण बाजीरावाच्या रक्ताची भीती मराठा सरदारांना होती. राघोबाने आपल्याच पुतण्याचा खून केला. १८५७ च्या संग्रामात बांद्याचा नवाब झांशीची राणी व नानासाहेब पेशवा यांच्या बाजूने लढला. बंडानंतर बांदा संस्थान खालसा झाले. तेथील नवाबास पेन्शन देऊन इंदूरला आणून बसविण्यात आले. प्रसिद्ध उर्दू शायर मिर्झा गालिब हा मस्तानीच्या नात्याचा होता.
हेही पहा
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:मराठा साम्राज्यातील स्त्रिया
मस्तानी / Mastani
रामनगर (जव्हार)
रामनगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून अधखडक मार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव ३.१ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे लहान गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ८८ कुटुंबे राहतात. एकूण ३४९ लोकसंख्येपैकी १६१ पुरुष तर १८८ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६४.७३ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७४.८२ आहे तर स्त्री साक्षरता ५५.५६ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ५७ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १६.३३ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्शासुद्धा जव्हारवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
वांगणी, माळघर, दादरकोपरापाडा, उंबरखेडा, सावरपाडा, कोरताड, दासकोड, मोर्चाचापाडा, भागाडा, खारोंदा, तिलोंदे ही जवळपासची गावे आहेत.कासटवाडी ग्रामपंचायतीमध्ये अधखडक, गणेशनगर, गराडवाडी, हडे, ग्रामीण जव्हार, जयेश्वर, कासटवाडी, रामनगर ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
कांचन प्रकाश संगीत
कांचन प्रकाश संगीत ह्या आकाशवाणीवरील विविध कार्यक्रमांच्या निर्मात्या होत्या.
हिंदी विषय घेऊन एम.ए. झालेल्या कांचन प्रकाश संगीत यांनी मास्टर ऑफ़ मास कम्युनिकेशन ॲन्ड जरनॅलिझम (MMCJ) हा अभ्यासक्रम पूर्ण केला व त्या १९७६ साली औरंगाबाद आकाशवाणीवर निवेदक म्हणून नोकरीला लागल्या. आकाशवाणी औरंगाबाद-मुंबईसह त्यांनी विविध भारतीमध्येही काम केले आहे. ३०-१-२०१४ रोजी त्या विविध भारतीच्या उपसंचालक म्हणून निवृत्त झाल्या.
कांचन प्रकाश संगीत ह्या एक लेखिकाही आहेत. त्यांचा 'वन वुमन शो’ हा हिंदी-मराठीत लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केलेला आकाशवाणीवरचा कार्यक्रम अतिशय गाजला. याशिवाय कांचन प्रकाश यांनी लिहिलेले 'ती तशी तर मी अशी’, 'रंगतरंग’, 'आजीबाईचा खोपा’ या कार्यक्रमांचे रंगभूमीवर शेकडो प्रयोग झाले आहेत. 'बालगाणी ते लावणी’ हा त्यांचा कविता आणि गाणी यांच्यावर आधारलेला संगीत कार्यक्रम त्या रंगमंचावर सादर करतात.
सखा कवी
सखा कवी हे रामदासी परंपरेतल्या जनार्दनस्वामींचे शिष्य होते. समर्थवाग्मंदिरातील ५८१ क्रमांकाचे जवळजवळ संपूर्ण बाड या कवीचे आहे. सखा कवींनी लिहिलेले अभंग आणि त्यांनी लिहिलेली काही प्रकरणे त्या बाडात सापडतात.
सखा कवीच्या अन्य रचना :
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:मराठी संत वर्ग:समर्थ संप्रदाय वर्ग:हिंदू संत
आर्जेन्टिना
नावाची व्युत्पत्ती
अर्जेन्टिना हे नाव लॅटिन भाषेतील argentum (चांदी) ह्या शब्दापासून तय्यार झाले आहे. अर्जेन्टिना ह्या शब्दाचा पहिला लिखित स्वरूपात असलेला उल्लेख La Argentina (१६०२) नामक Martín del Barco Centeneraच्या कवितेत सापडतो. अर्जेन्टिना हे नाव १८व्या शतकापर्यंत चलनात आले. इ.स. १८२६ च्या संविधानामध्ये प्रथम Argentine Republic ह्या नावाचा उल्लेच सरकारी दस्तऐवजामध्ये दिसतो.
चतुःसीमा
अर्जेन्टिनाच्या उत्तरेस पेराग्वे व बोलीव्हिया, ईशान्येस ब्राझील व उरुग्वे, पश्चिमेस चिली हे देश तर पूर्वेस व दक्षिणेस अटलांटिक महासागर आहे. अर्जेन्टिनाचे क्षेत्रफळ २८ लाख चौरस किलोमीटर एवढे आहे. पॅराग्वे आणि उरुग्वे ह्या अर्जेन्टिनामधील दोन महत्त्वाच्या नद्या आहेत.
राजकीय विभाग
अर्जेन्टिना २३ प्रांत आणि एक स्वायत्त शहर (ब्युनॉस आयर्स) असलेले संघराज्य आहे. प्रांतांना प्रशासकीय कामांसाठी विभागांमध्ये विभागले आहे.
ब्युनॉस आयर्स
ब्युनॉस आयर्स ही अर्जेन्टिनाची राजधानी आणि देशातील सर्वात मोठे शहर आहे. त्यासोबतच ब्युनॉस आयर्स हे दक्षिण अमेरिकेतील दुसरे सर्वात मोठे महानगर क्षेत्र आहे. बृहन ब्युनॉस आयर्स हे शहर ब्युनॉस आयर्स प्रांताचा भाग किंवा राजधानी नाही आहे. हे शहर अर्जेन्टिनातील एकमेव स्वायत्त शहर आहे. सन १८८०मध्ये ब्युनॉस आयर्स शहराला ब्युनॉस आयर्स प्रांतातून बाहेर काढले.
मेक्सिको शहर आणि साओ पाओलो सोबत ब्युनॉस आयर्स, हे लॅटिन अमेरिकेतील ३ मोठ्या शहरांपैकी एक आहे. ब्युनॉस आयर्सच्या रहिवाशांना अनेकदा पोर्तेन्योस (Porteños)ही म्हणतात. Porto म्हणजे बंदर आणि ब्युनॉस आयर्स हे बंदराचे शहर आहे.
भूनक नदी
भूनक नदी ही तापी नदीची उपनदी आहे. या नदीचा उगम जळगाव जिल्ह्यात होउव नांदरा गावाजवळ तिचा तापीशी संगम होतो.
आर्जेन्टिना
कोर्दोबा
कोर्दोबा हे शहर अर्जेन्टिनाचे दुसरे सर्वात मोठे शहर आणि कोर्दोबा प्रांताची राजधानी आहे. कोर्दोबा अर्जेन्टिनाच्या जवळपास मध्यभागी आहे. हे शहर ब्युनॉस आयर्सपासून ७०० किमी वायव्य दिशेला आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार कोर्दोबाची लोकसंख्या १३ लाख एवढी आहे. कोर्दोबाची स्थापना ६ जुलै १५७३ साली खेरोनिमो लुइस दे कॅब्रेराने केली.
भूनक नदी
हे सुद्धा पहा
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील नद्या
आर्जेन्टिना
पाककृती
देशात लाल मांसाचा जगात सर्वाधिक वापर केला जातो,  पारंपारिकपणे असाडो, अर्जेंटाइन बार्बेक्यू म्हणून तयार केला जातो. हे विविध प्रकारचे मांस वापरून बनवले जाते, ज्यात अनेकदा चोरिझो , स्वीटब्रेड , चिटरलिंग आणि ब्लड सॉसेज यांचा समावेश होतो.
सामान्य मिष्टान्नांमध्ये फॅक्टुरा ( व्हिएनीज-शैलीतील पेस्ट्री), केक आणि पॅनकेक्स डुल्से डी लेचे (एक प्रकारचा दुधाचा कारमेल जाम), अल्फाजोर्स (चॉकलेट, डल्से डे लेचे किंवा फळांच्या पेस्टसह सँडविच केलेल्या शॉर्टब्रेड कुकीज) आणि टोर्टस फ्रिटास यांचा समावेश होतो.
अर्जेंटाइन वाइन, जगातील सर्वोत्तम  पैकी एक, स्थानिक मेनूचा अविभाज्य भाग आहे. माल्बेक, टोरंटेस, कॅबरनेट सॉव्हिग्नॉन, सिराह आणि चार्डोने या काही सर्वाधिक मागणी असलेल्या जाती आहेत.
संस्कृती
अर्जेंटिना हा महत्त्वपूर्ण युरोपीय प्रभाव असलेला बहुसांस्कृतिक देश आहे. आधुनिक अर्जेंटाइन संस्कृतीवर मुख्यत्वे इटालियन, स्पॅनिश आणि फ्रान्स, रशिया, युनायटेड किंग्डम इत्यादींमधून आलेल्या इतर युरोपियन इमिग्रेशनचा प्रभाव आहे. त्याची शहरे मोठ्या प्रमाणावर युरोपियन वंशाच्या लोकांची व्याप्ती आणि फॅशन, आर्किटेक्चर आणि डिझाइनमध्ये अमेरिकन आणि युरोपियन शैलींचे जाणीवपूर्वक अनुकरण करून वैशिष्ट्यीकृत आहेत. सर्व मोठ्या शहरी केंद्रांमध्ये संग्रहालये, सिनेमागृहे आणि गॅलरी विपुल प्रमाणात आहेत, तसेच साहित्यिक बार किंवा थेट संगीत देणारे बार यांसारख्या पारंपारिक आस्थापना आहेत. अमेरिंडियन आणि आफ्रिकन प्रभावांचे कमी घटक असले तरीही, विशेषतः संगीत आणि कला क्षेत्रात. दुसरा मोठा प्रभाव म्हणजे गौचो आणि त्यांची पारंपारिक देशाची स्वावलंबी जीवनशैली. स्वदेशी अमेरिकन परंपरा सामान्य सांस्कृतिक वातावरणात आत्मसात केल्या गेल्या आहेत.
अर्जेंटिना-भारत संबंध
रवींद्रनाथ टागोर यांनी १९२४ मध्ये अर्जेंटिनाला भेट दिली. व्हिक्टोरिया ओकॅम्पोचे पाहुणे म्हणून ते दोन महिने तेथे राहिले . टागोरांनी अर्जेंटिनामधील त्यांच्या वास्तव्याबद्दल "पूरबी" या शीर्षकाखाली कवितांची मालिका लिहिली. व्हिक्टोरिया ओकॅम्पो यांना १९६८ मध्ये विश्व भारती विद्यापीठाने मानद डॉक्टरेट प्रदान केली. भारताने १९४३ मध्ये ब्यूनस आयर्समध्ये एक व्यापार आयोग उघडला. ३ फेब्रुवारी १९४९ रोजी त्याचे दूतावासात रूपांतर करण्यात आले. अर्जेंटिनाने १९२० मध्ये कलकत्ता येथे वाणिज्य दूतावास स्थापन केला होता. १९५० मध्ये ते दूतावास म्हणून दिल्लीला हस्तांतरित करण्यात आले. अर्जेंटिनाने एप्रिल २००९ मध्ये मुंबईत महावाणिज्य दूतावास उघडला. अर्जेंटिनाचे राष्ट्रपती आर्टुरो फ्रोंडिझी यांनी डिसेंबर १९६१ मध्ये भारताला भेट दिली, ही अर्जेंटिनाच्या राष्ट्राध्यक्षांची पहिली राज्य भेट होती. अध्यक्ष रेनाल्डो बिग्नोन यांनी १९८३ मध्ये नाम शिखर परिषदेला उपस्थित राहण्यासाठी भेट दिली होती. १९८५ मध्ये प्रजासत्ताक दिनाचे अध्यक्ष राऊल अल्फोन्सिन हे प्रमुख पाहुणे होते. राष्ट्राध्यक्ष कार्लोस मेनेम यांनी मार्च १९९४ मध्ये आणि राष्ट्राध्यक्ष क्रिस्टिना किर्चनर यांनी ऑक्टोबर २००९ मध्ये भारताला भेट दिली.
१९६८ मध्ये इंदिरा गांधी अर्जेंटिनाला भेट देणाऱ्या पहिल्या भारतीय पंतप्रधान बनल्या. राष्ट्रपती झैल सिंग यांनी एप्रिल १९८४ मध्ये देशाला भेट दिली. पीव्ही नरसिंह राव यांनी १९९५ मध्ये जी-१५ शिखर परिषदेत सहभागी होण्यासाठी अर्जेंटिनाला भेट दिली.
बाह्य दुवे
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देश वर्ग:लॅटिन अमेरिका वर्ग:जी-२० सदस्य देश
औष्णिक वीजनिर्मिती प्रकल्प
तत्त्व
औष्णिक वीजनिर्मितीचे प्रकल्पाचे मुख्य तत्त्व उष्मागतिकी शास्त्रातील रॅंकाइन चक्र हे आहे. या चक्रानुसार वाफ उच्च दाबावरून कमी दाबावर आणल्यास वाफेतील ऊर्जेचे उपयुक्त कार्यात रूपांतर होते. इथे वाफेचा उपयोग जनित्राचे चक्र फिरवण्यासाठी होतो. कमी दाबावरची वाफ उष्ण असली तरी तिची ऊर्जा कमी झालेली असते. ही थंड वाफ पुन्हा उच्च दाबावर न्यावयाची झाल्यास तिला प्रथम थंड करून तिचे पाणी करावे लागते व ह्या पाण्याला पुन्हा उष्णता देऊन उच्च दाबाची वाफ करावी लागते. हे रॅन्काइनच्या चक्राचे तत्त्व आहे.
एकूण कार्यक्षमता
रॅंकाइनच्या चक्रावर आधारित वीजनिर्मिती प्रकल्पांची कार्यक्षमता साधारणपणे ३० ते ५० टक्यांपर्यंत असते. म्हणजे वीजनिर्मिती प्रकल्पातून निर्माण झालेल्या झालेली ऊर्जा-इंधन जाळून तयार होणाऱ्या ऊर्जेच्या ३० ते ५० टक्के असते. ही कार्यक्षमता वाढवणे हे आधुनिक विज्ञानाला असलेले आव्हान आहे.
कार्यक्षमता = उत्पादित ऊर्जा / इंधन जाळण्यामुळे मिळणारी ऊर्जा
ज्वलन कार्यक्षमता
ही कार्यक्षमता किती प्रमाणात इंधन जाळले गेले यावर मोजतात. साधारणपणे ९५ ते १०० टक्के ज्वलन कार्यक्षमता ही चांगली मानली जाते.
जर वीजनिर्मिती संचात नैसर्गिक वायू अथवा वायूंवर आधारित इंधन वापरत असतील तर ते दोन टप्यात वीजनिर्मिती करतात. यामुळे एकूण कार्यक्षमता वाढण्यात चांगलीच मदत होते. पहिल्या टप्यात वायू इंधनाचे अतिउच्च तापमानावर ज्वलन ( साधारणपणे १२०० ते १४०० अंश सें.) करून त्याचा उपयोग पहिले जनित्र फिरवायला करतात, यातून बाहेर पडणाऱ्या वायूंचे तापमान अजूनही बरेच असते त्यामुळे त्या उष्णतेने पाण्याची वाफ बनवून दुसऱ्या टप्यात दुसरे जनित्र फिरवून अजून वीज निर्मिती करता येते. याला 'एकत्रित उष्णता व ऊर्जेचे चक्र' (इंग्रजी: combined heat and power cycle) असे म्हणतात. अशा प्रकारच्या वीजनिर्मिती प्रकल्पांची कार्यक्षमता ५० टक्यांपेक्षाही जास्त असते.
इंधन
उष्णता तयार करण्यासाठी खालील प्रकारच्या इंधनांचे ज्वलन करण्यात येते. वीजनिर्मिती संचात कोणते इंधन वापरायचे हे वीजनिर्मिती प्रकल्पात कोणत्या प्रकारचे इंधन सहजगत्या व अल्प किंमतीत उपलब्ध होईल त्यावर ठरते. भारतात तसेच चीनमध्ये कोळसा मुबलक असल्याने भारतातील बहुतेक वीजनिर्मिती प्रकल्प हे कोळशावर आधारित आहेत. तर अरब देशात कच्च्या खनिज तेलाचे साठे मोठ्या प्रमाणावर असल्याने तिथे खनिज तेलावर आधारित वीजनिर्मिती प्रकल्प आहेत, तर, युरोपातील वीजप्रकल्प मुख्यत्वेकरून कोळसा व नैसर्गिक वायूंवर आधारित आहेत.
वीजनिर्मिती संच
महाराष्ट्र राज्याच्या मोठ्या भागामध्ये वीज गेल्यास असे वाचण्यात येते की, अमुक अमुक वीजनिर्मिती प्रकल्पातील वीजनिर्मिती संच बिघडला. परंतु सामान्य माणसांस वीजनिर्मिती संच हा काय प्रकार आहे त्याची माहिती नसते. एका वीजनिर्मिती संचाचे अनेक भाग असतात इंधन प्रक्रिया संच, दहनक (किंवा प्रज्वलक) ज्वलन चेंबर, बॉयलर, उत्सर्जन वायूंचे शुद्धीकरण करणारी यंत्रणा व जनित्र असे अनेक भाग असतात. ज्वलन चेंबर हा वीजनिर्मिती संचातील सर्वात महत्त्वाचा भाग असतो. याची ज्वलन क्षमता व ज्वलनाचा प्रकार वीजनिर्मितीची क्षमता ठरवतात. वीजनिर्मिती संच हे विविध क्षमतेत बांधता येतात. जास्तीतजास्त एखाद्या वीजनिर्मितीची संचाची क्षमता आजवर १५०० मेगावॅट इतकी आहे. भारतातील बहुतेक वीजनिर्मिती संच हे ५० ते २५० मेगावॅटचे आहेत. महाराष्ट्रात नुकतीच धुळे जिल्ह्याच्या दोंडाईचा येथे ६६० मेगावॅटच्या संचाची उभारणी प्रस्तावित आहे.
रचना
पहा : जल विद्युत ऊर्जा
==संदर्भ
काग नदी
काग नदी ही महाराष्ट्रातील एक नदी आहे. ती वाघूर नदीची उपनदी आहे.
वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
रूईपेठा
रूईपेठा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १९३६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९३६ वर्ग:इ.स.च्या १९३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पारसोडा
पारसोडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ह्युयी त्लातोआनी
ट्लाटोवानी ह्या पदवीचे भाषांतर "अझ्टेक सम्राट" असे केले जाते. एखाद्या ट्लाटोवानीनंतर येणारा ट्लाटोवानी वारसाहक्काने गादीवर येत नसे. अझ्टेक जाणकारांकडून एकमताने पुढचा ट्लाटोवानी निवडला जाई. ट्लाटोनी हा सरकारी यंत्रणांचा आणि सैन्याचा मुख्याअधिकारी असे, त्याचप्रमाणे मेक्सिकनांचा सर्वोच्च धर्मगुरूही असे.
स्पॅनिश अंमलाखाली नेमलेले ट्लाटोक
अनालेस दि ट्लाटेलोल्को या वसाहतकालीन कागदपत्रांवरून ही नावे घेतली आहे.
सूची
ह्युयी ट्लाटोवानी - Hueyi Tlatoani
(उयी ट्लाटोवानी) - Uei Tlatoani
(ह्युय ट्लाहटोआनी) - Huey Tlahtoani
हुयी ट्लाटोक - Hueyi Tlatoque
ट्लाटोवानी - Tlatoani
अकामापिचट्लि - Acamapichtli
इट्झाकोआट्ल - Itzcóatl
मॉटेक्झुमा, पहिला - Moctezuma I
अक्सायाकाट्ल - Axayacatl
टिझोक - Tízoc
अहुइट्झोट्ल - Ahuitzotl
मॉटेक्झुमा, दुसरा - Moctezuma II
कुइट्लाहुआक - Cuitláhuac
कुऔहटेमोक - Cuauhtémoc
दियेगो वेलाझ्क्वेज ट्लाकोट्झिन - Diego Velázquez Tlacotzin
आंद्रेस दि तापिया मोटेल्च्यू - Andrés de Tapia Motelchiuh
पॅब्लो क्सोचिक्युंट्झिन - Pablo Xochiquentzin
दियेगो वानिट्झिन - Diego Huanitzin
दियेगो दि सान फ्रांसिस्को टेह्युट्झक्विट्झिन - Diego de San Francisco Tehuetzquitizin
एस्तेबान दि गुझमान - Esteban de Guzmán
क्रिस्तोबल दि गुझमान केकेत्झिन - Cristóbal de Guzmán Cecetzin
लुइस दि सांता मारिया नानाकाचिपाक्ट्झिन - Luis de Santa María Nanacacipactzin
अनालेस दि ट्लाटेलोल्को - Anales de Tlatelolco
स्पॅनिश उच्चारांप्रमाणे "t" व "d"च्या जागी "त" व "द" यांची योजना केली आहे.
मूळ अझ्टेक उच्चारांप्रमाणे मोटेक्झुमा हा उच्चार असून त्याचा अपभ्रंश Moctezuma होय.
वर्ग:अस्तेक समाजव्यवस्था वर्ग:नाहुआत्ल शब्द
Hueyi tlatoani Tlatoani Huey tlatoani Tlatoani ტლატოანი Hueyi Tlatoani Hueyi tlahtoani Tlatoani Hueyi Tlatoani
इशिकावा प्रांत
इशिकावा (石川県) हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत होन्शू बेटावरील चुबू ह्या प्रदेशामध्ये वसला आहे.
कनाझावा ही इशिकावा प्रांताची राजधानी आहे.
पलाश सेन
पलाश सेन (बंगाली: পলাশ সেন ; रोमन लिपी: Palash Sen) (२३ सप्टेंबर, इ.स. १९६५ ; वाराणसी, उत्तर प्रदेश - हयात) हा बंगाली-भारतीय गायक, रॉक संगीतकार, अभिनेता, डॉक्टर आहे. हा युफोरिया या भारतीय रॉक बॅंडचमूतील एक गायक आहे. रॉक संगीतासोबतच याने काही चित्रपटांसाठी पार्श्वगायन केले असून काही हिंदी चित्रपटांमध्ये भूमिकाही रंगवल्या आहेत. शिक्षणाने व पेशाने तो वैद्यकशास्त्रातील डॉक्टर आहे.
अभिनय
सेन याने फिलहाल या इ.स. २००२ साली प्रदर्शित झालेल्या हिंदी चित्रपटात नायकाची भूमिका केली. इ.स. २०१० सालातल्या मुंबई कटिंग या हिंदी चित्रपटातही त्याने अभिनय केला.
बाह्य दुवे
वर्ग:पार्श्वगायक वर्ग:बंगाली गायक वर्ग:बंगाली संगीतकार वर्ग:रॉक संगीत वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
अनिता डोंगरे
प्रारंभिक जीवन
अनिता डोंगरे यांचा जन्म महाराष्ट्र राज्यातील मुंबई येथे झाला. त्यांची आईचे नाव पुष्पा सावलानी आहे. अनिता आणि तिच्या ५ भावंडांना लहान असताना कपडे शिवत असे. आयुष्याच्या उत्तरार्धात अनिताने मुंबईतील एसएनडीटी कॉलेजमध्ये फॅशन डिझाईनचे शिक्षण घेतले. त्यांनी फॅशन डिझायनिंगमध्ये पदवी अभ्यासक्रम पूर्ण केला.
कारकिर्द
अनिता डोंगरे यांनी त्यांचा ज्वेलरी ब्रँड अनिता डोंगरे पिंक सिटी लाँच केला. हा ब्रॅंड हाऊस ऑफ अनिता डोंगरे च्या अंतर्गत येथो.
२०१५ मध्ये, अँड डिझाईन्स इंडीया लिमिटेड ने स्वतःला हाऊस ऑफ अनिता डोंगरे म्हणून री-ब्रँड केले. अनिता डोंगरेचे घर सध्या अँड (वेस्टर्न वेअर), ग्लोबल देसी (भारतातील लोककथांनी प्रेरित बोहो-चिक ब्रँड) आणि तिचे स्वाक्षरी लेबल अनिता डोंगरे यांना आश्रय देते. त्यांनी अलीकडेच त्यांच्या फॅशन हाऊसमध्ये अनिता डोंगरे ग्रासरूटची ओळख करून दिली आहे. त्या पिंक सिटी या जडाऊ फाइन ज्वेलरी ब्रँडचीही संस्थापक आहे.
२८ मार्च २०१९ रोजी, अनिता डोंगरे लिमिटेड (एचओएडीएल) च्या बोर्ड ऑफ हाऊसने, कॉर्पोरेट पुनर्रचनेचा एक भाग म्हणून, अँड आणि ग्लोबल देसी या दोन ब्रँड्सच्या अंतर्गत व्यवसाय एका नवीन तयार झालेल्या पूर्ण मालकीच्या उपकंपनीकडे हस्तांतरित केले. १ एप्रिल २०१९ पासून ओचर आणि ब्लॅक प्रायव्हेट लिमिटेड हे त्या उपकंपनीचे नावे आहे. एचओएडीएल त्यांच्या दोन ब्रँड्स, अनिता डोंगरे आणि ग्रासरूट, अंतर्गत व्यवसाय सुरू ठेवेल.
अनिता डोंगरेचा भाऊ आणि बहीण व्यवसायाचे कामकाज हाताळतात. तर त्या स्वतः डिझाइनच्या आघाडीवर लक्ष केंद्रित करतात. त्या कंपनीच्या मुख्य क्रिएटिव्ह ऑफिसर म्हणून काम करतात.
वैयक्तिक जीवन
अनिता डोंगरे हे शाकाहारी जेवणाचे पुरस्कर्ते आहेत. पीपल फॉर द एथिकल ट्रीटमेंट ऑफ ॲनिमल्स (पेटा) या संस्थेचे सदस्य आहेत.
त्लातोआनी
सूची
ट्लाटोवानी - Tlatoani
ट्लाटोक - Tlatoque
प्री-हिस्पॅनिक - Pre-Hispanic
अल्टेपेट्ल - Altepetl
नाहुआट्ल - Nahuatl
सिवाट्लाटोवानी - Cihuatlatoani
थोरला योहान स्ट्रॉस
थोरला योहान स्ट्रॉस तथा पहिला योहान स्ट्रॉस (१४ मार्च, इ.स. १८०४ - २५ सप्टेंबर, इ.स. १८४९) हा ऑस्ट्रियाचा शास्त्रीय संगीतकार होता.
वर्ग:ऑस्ट्रियन संगीतकार वर्ग:इ.स. १८०४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८४९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाथरी विधानसभा मतदारसंघ
पाथरी विधानसभा मतदारसंघ - ९८ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, पाथरी मतदारसंघात परभणी जिल्ह्यातील १. पाथरी, २. मानवत आणि ३. सोनपेठ ही तालुके आणि ४. परभणी तालुक्यातील पेडगांव, सिंगणापूर आणि दैठाणा ही महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो. पाथरी हा विधानसभा मतदारसंघ परभणी लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे सुरेश अंबादासराव वरपुडकर हे पाथरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:परभणी जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:परभणी लोकसभा मतदारसंघ
कमिल मिस्झल
कमिल मिस्झल (७ मार्च, १९९० - क्रॅसिक, पोलंड - ) हा एक पोलिश चित्रपट दिग्दर्शक आहे. त्याने द मायर आणि द वुड्स या नेटफ्लिक्स मालिकांचे सह-दिग्दर्शन केले होते. त्याला २०१९मध्ये स्टार एझलिकचा सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक दिग्दर्शक या पुरस्काराने गौरविण्यात आले.
पुरस्कार
इन्स्पायर मासिकाने पुरस्कृत केलेल्या आघाडीच्या ५० क्रिएटिव्ह दिग्दर्शकांमध्ये स्थान
स्टार एझलिकचा सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक दिग्दर्शक पुरस्कार
बाह्य दुवे
कामिल मिसझल आयएमडीबीवरील
वर्ग:पोलंडचे चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खुणी
खुणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
कोबाड गांधी
कोबाड गांधी हे नक्षलवादी चळवळीचे महत्त्वाचे नेते आहेत. त्यांचा जन्म पारशी कुटुंबात झाला. डेहराडून येथील शाळेत शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर सेंट झेव्हियर्स महाविद्यालयातून त्यांनी शिक्षण घेतले. त्यानंतर लंडन येथेन चार्टर्ड अकाउंटंटचा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी काही काळ इंग्लंडमधील विविध कंपन्यांमध्येही काम केले.
खुणी
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
उसळे
उसळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
कोबाड गांधी
कोबाड गांधी हे कानू सन्याल यांच्यानंतर नक्षलवादी गटांना वैचारिक खतपाणी देणारे व आपले आयुष्य नक्षलवाद्यांसाठी समर्पित केलेले नेते आहेत. ते माओवाद्यांच्या पॉलिट ब्युरोचे सदस्यही आहेत.
खुणी
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
उसळे
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
कोबाड गांधी
देशात नक्षलवादी जाळे पसरविण्याच्या आरोपाखाली कोबाड गांधी यांना दिल्ली पोलिसांनी २००९ साली अटक केली.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय व्यक्ती वर्ग:नक्षलवादी चळवळ
कांचनगंगा
कांचनगंगा (नेपाळी: कञ्चनजङ्घा) हे हिमालय पर्वतांतील एक उंच पर्वतशिखर आहे. हे जगातील माउंट एव्हरेस्ट व के२ यांच्यानंतरचे तिसरे सर्वात उंच शिखर असून भारताच्या सिक्कीम राज्यात असून भारतीय भूमीतील सर्वोच्च शिखर आहे. याची उंची ८,५८६ मी (२८,१६९ फूट) इतकी आहे. याचे खरे स्थानिक लिम्बू भाषेतील नाव सेवालुंग्मा असे असून त्याचा अर्थ ज्याला आम्ही शुभेच्छा देतो असा पर्वत असा होतो. किरन्त धर्मामध्ये सेवालुंग्मा म्हणजे धार्मिक असे समजले जाते.
भारतीय चलनातील १०० रुपयांच्या नोटेच्या पृष्ठभागावरील हिमशिखर म्हणजे ‘माउंट कांचनगंगा’ होय. नेपाळ व भारतातील सिक्कीम राज्यालगतच्या सीमेवर हे शिखर वसलेले आहे. १९५५ साली ज्यो ब्राउन व जॉर्ज ब्रॅंड या ब्रिटिश गिर्यारोहकांनी ‘माउंट कांचनगंगा’वर सर्वात पहिली यशस्वी चढाई केली.
कांचनजंगा शिखर सर करण्यात  महाराष्ट्रातून गिर्यारोहक हर्षद राव हा पहिला मानांकित ठरला आहे. कांचनगंगाच्या पर्वत रांगेत खालील शिखरे आहेत.
वर्ग:उंच पर्वतशिखरे वर्ग:हिमालय
इ.स. १८३८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८३८ वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्रीज
फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्रीज (फिक्की) ( Federation of Indian Chambers of Commerce and Industry (FICCI)) ही भारतातील विविध उद्योगांचे, त्यांच्या हितसंबंधांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या विविध संघटनांची शिखर संस्था आहे. ही भारतातील सर्वात मोठी आणि सर्वात जुनी व्यापार उदीम संघटना आहे.
वर्ग:भारतामधील संघटना
कानसाखळी
कानसाखळी हा कानात घालण्यात येणारा स्त्रियांचा दागिना आहे. हा दागिना विशेषतः भारतात वापरला जातो.
कानात घातलेल्या इतर वजनदार दागिन्यांमुळे, कानाच्या पाळीला करण्यात आलेले छिद्र ओघळून मोठे होऊ नये म्हणून कानसाखळी या सोन्याच्या दागिन्याची योजना असते. हा दागिना ताण म्हणून काम करतो. कानसाखळीचे एक टोक कानाच्या पुढील भागातून कुडीच्या किंवा डुलाच्या फिरकीमागे अडकवतात, व दुसरे कानाच्या पाळीच्या वरच्या भागाला किंवा केसात अडकवतात.
हा दागिना नाजूक व हलका असतो. हा पारंपरिक व मौल्यवान दागिना खूप लोकप्रिय आहे. यात वेगवेगळी डिझाईन असतात. तरीही हा रोज घालायचा दागिना नाही.
वर्ग:दागिने
यु.एस.एस. व्हॉयेजर
'''यु.एस.एस. व्हॉयेजर''' हे स्टार ट्रेक कथानकातील एक काल्पनिक अंतराळ यान आहे. जीन रॉडेनबेरी यांनी १९६० मध्ये स्टार ट्रेक या नावाने, एका काल्पनिक ब्रह्मांडाची रचना केली व स्टार ट्रेक कथानक बनवले.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक मालिकेतील अंतराळयान वर्ग:स्टार ट्रेक
त्रयोदशगुणी विडा
तेरा पदार्थ
वर्ग:मुखशुद्धी
विलिस टॉवर
विलिस टॉवर ही अमेरिकेच्या शिकागो शहरातील एक गगनचुंबी इमारत आहे. विलिस टॉवर अमेरिकेतील सर्वात उंच इमारत आहे. ह्या इमारतीचे बांधकाम इ.स. १९७४ साली पूर्ण झाले व तेंव्हापासुन इ.स. १९८८ पर्यंत विलिस टॉवर जगातील सर्वात उंच इमारत होती. ह्या इमारतीत १०८ मजले आहेत व एकूण उंची ४४२ मीटर आहे. जेव्हा ही बांधली गेली त्यावेळी ही जगातील सर्वात उंच बिल्डिंग होती. या बिल्डिंगचे पूर्वीचे नाव 'सिअर्स टॉवर' असे होते पण इ.स. २००३ साली 'सिअर्स, रीबक & कं.'चे 'सिअर्स' नावाचे अधिकार संपले पण नवीन नाव काही लागले नाही. मार्च इ.स. २००९ मध्ये विलीस ग्रुप होल्डिंग्स ली., या लंडनमधील कंपनीने याचे अधिकार घेतले आणि दिनांक १६ जुलै इ.स. २००९ रोजी सकाळी १० वाजता याचे नाव विलिस टॉवर असे अधिकृत रित्या बदलले. जगातील असंख्य 'सिअर्स टॉवर'च्या चाहत्यांसाठी हा एक धक्का होता.
इतिहास
'सिअर्स, रीबक अँड कं.' ही कंपनीऑ इ.स. १९६९ साली जगातील रिटेल क्षेत्रातील अग्रगण्य कंपनी होती. त्यांची अनेक ऑफिसे शिकागो शहरामध्ये पसरलेली असून त्यात त्याकाळी ३,५०,००० लोक काम करत असत. 'सिअर्स, रीबक अँड कं.'च्या उच्च अधिकाऱ्यांनी आपले सर्व कर्मचारी एकाच ठिकाणी कामास बसतील, अश्या वास्तुरचनेवर विचार करण्यास आरंभ केला. या कल्पनेतून पुढची पावले टाकले गेली या इमारतीचे चित्र तयार झाले. कंपनीचा भविष्यकालीन विस्तार लक्षात घेता साधारण ३० लाख चौरस फूट एवढी जागा लागेल असा अंदाज करून विचार चालू झाला. भविष्यकालीन विस्तार होईपर्यंत मोकळी असलेली जागा छोट्या व्यावसायिकांना देण्याचा विचार झाला. त्यांना ती जागा परवडायला हवी असेल तर जागा लहान हवी. जागा लहान पण खिडक्या आणि बाहेरचे दृश्य मात्र चांगले दिसायला हवे, यासाठी प्रत्येक मजल्यावर कमी क्षेत्रफळाची पण जास्त उंच अशी इमारत बनवण्याची कल्पना पुढे आली. ९ मोठ्या नळ्या एकत्र करून जशी भौमितिक आकृती, तसे एक चित्र तयार झाले आणि मंजूरही झाले. सर्वांत खाली ५५००० चौरस फूट आणि हळूहळू वरती कमी होत जाणारे क्षेत्रफळ असे चित्र करताना ही इमारत १०० मजल्यांहून अधिक उंच होणार, असे लक्षात आले. फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन या संस्थेच्या नियमांचे पालन करत इ.स. १९६९ साली याचे काम सुरू झाले आणि मे, इ.स. १९७३ला पूर्ण झाले. त्याकाळी या इमारतीला १५ कोटी अमेरिकन डॉलर खर्च आला होता. हा सर्व खर्च 'सिअर्स, रीबक अँड कं.' ने उचलला होता. इ.स. १९८२ साली २ अँटेना तेथे बसवण्यात आले ज्यामुळे त्याची उंची १७०७ फूट झाली. दूरचित्रवाणी प्रसारण चांगले होण्यासाठी नंतर त्यातला एक अँटेना अजून वाढविल्यावर ती १७३० फूट, अर्थात ५२७ मीटर झाली.
पर्यटन सुविधा
या इमारतीचा १३५३ फूट उंचीवर असलेला १०३वा मजला सार्वजनिक रित्या खुला असून तिथे पर्यटकांना नेण्यासाठी २६ फूट प्रतिसेकंद या वेगाने चालणारी लिफ्ट आहे. या मजल्यावरून भोवतालाचे विहंगम दृश्य न्याहाळण्यास 'द स्काय डेक' नावाने ओळखले जाणारी गच्ची आहे. आकाश स्वच्छ असेल, तर या गच्चीवरून शिकागो शहर व परिसरातला ५० मैल एवढ्या अंतरापर्यंतचा प्रदेश पाहता येतो. ईल्लिनोइस, इंडियाना, मिशिगन आणि विस्कॉन्सिन या ४ राज्यांतील बराचसा प्रदेश नजरेच्या टप्यात येतो.
या गच्चीवर पर्यटकांना उंचीवरील थरार अनुभवण्यासाठी संपूर्णतः काचेची बाल्कन्या बांधवल्या आहेत. जानेवारी इ.स. २००९ मध्ये यांचे काम चालू झाले. सुमारे ४ फूट बाहेर काढलेल्या या ३ बाल्कन्या संपूर्णपणे काचेच्या बनवल्या आहेत. प्रत्येक बाल्कनीत ५ टन वजन घेण्याची क्षमता आहे. २ जुलै इ.स. २००९ रोजी या बाल्कन्या सार्वजनिक वापरासाठी खुल्या करण्यात आल्या.
हेही पहा
वर्ग:जगातील गगनचुंबी इमारती वर्ग:अमेरिकेतील इमारती व वास्तू वर्ग:शिकागो
पाथरपूर
पाथरपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. ४७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४७ वर्ग:इ.स.पू.चे ४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
जांभुळमाळ
जांभुळमाळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
सुपारी
उगम व स्थान
सुपारीचा वृक्ष किंवा पोफळी हा मलेशियाचा रहिवाशी असून त्याचा विस्तार ब्रिटीश राजवट किंवा त्या काळाच्या अगोदरच्या काळात झाल्याचे मानले जाते. या झाडाचा भारतातील अस्तिवाचा उल्लेख drakesteyan वॉन-हिडच्या (१६७६) पहिल्या खंडापासून आढळतो. सुपारीचे शास्त्रीय नाव आरेका कटेच्यू असे आहे.मलबारी लोक सुपारीला हारेकावा असे म्हणतात आणि या हारेकावावरून सुपारीच्या प्रजातीचे नाव आरेका असे ठेवले गेले असावे. त्याचप्रमाणे कर्नाटकात सुपारीला अडका, अडकी या नावाने ओळखतात. काही संशोधकांच्या मते या कर्नाटकी नावापासून शास्त्रीय नाव उगम पावले असावे.