cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
लाशीरगाव
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड गावात दूरध्वनी उपलब्ध आहे. गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे. गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील इंटरनेट सुविधा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे. गावात खाजगी बस सेवा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी बस सेवा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात एटीएम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील एटीएम १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात व्यापारी बँक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील व्यापारी बँक १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात सहकारी बँक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सहकारी बँक ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे. गावात रेशन दुकान उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील रेशन दुकान ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. गावात आठवड्याचा बाजार उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील आठवड्याचा बाजार ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे. गावात आशा स्वयंसेविका उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील आशा स्वयंसेविका १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील विधानसभा मतदान केंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात जन्म, मृत्यु व विवाह नोंदणी केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
वीज
१८ तासांचा वीजपुरवठा सर्व वापरासाठी उपलब्ध आहे.
उत्पादन
लाशीरगाव ह्या गावी भाताचे जास्त प्रमाणात उत्पादन होते.
वर्ग:वेल्हे तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे वर्ग:माहितीचौकट टाकण्याची विनंती असणारे सर्व विकिपीडिया लेख
तुपोलेव टीयू-१५४
तुपोलेव टीयू-१५४ (Туполев Ту-154) हे रशियाच्या तुपोलेव कंपनीने बनवलेले एक अरुंद रचनेचे जेट विमान आहे. तीन इंजिने असलेले हे विमान १९६० च्या दशकात विकसित करण्यात आले. सोव्हिएत संघ काळात सर्वाधिक वापरले गेलेल्या ह्या विमानाद्वारे एरोफ्लोत ह्या राष्ट्रीय विमानवाहतूक कंपनीने १९९० साली १३.७५ कोटी प्रवाशांची वाहतूक केली. तुपोलेव तू-१५४चा साधारण वेग 975 km/h इतका तर क्षमता 5280 km इतकी असून ते सर्वाधिक वेगवान प्रवासी विमानांपैकी एक मानले जाते. रशियाखेरीज १७ इतर राष्ट्रांमध्ये देखील हे विमान वापरले गेले. डांबरीकरण नसलेल्या अथवा खडी टाकून बनवण्यात आलेल्या धावपट्टीवर देखील हे विमान काम करू शकत असे.
२०१० मध्ये एरोफ्लोतने तुपोलेव तू-१५४ विमाने आपल्या ताफ्यातून निवृत्त करण्याची घोषणा केली. तुपोलेव तू-१५४ विमानाचा अखेरचा प्रवास ३१ डिसेंबर २००९ रोजी येकातेरिनबुर्ग ते मॉस्को ह्या एरोफ्लोत फ्लाईट ७३६ द्वारे घडला.
बाह्य दुवे
१५४
दौंड विधानसभा मतदारसंघ
दौंड विधानसभा मतदारसंघ - १९९ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, दौंड मतदारसंघात पुणे जिल्ह्यातील दौंड तालुक्याचा समावेश होतो. दौंड हा विधानसभा मतदारसंघ बारामती लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय जनता पक्षाचे राहुल सुभाषराव कुल हे दौंड विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:पुणे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:बारामती लोकसभा मतदारसंघ
योगीता बाली
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कौडसर
कौडसर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
गजानन महाराज
गजानन महाराज हे महाराष्ट्रातील एक संत होते. महाराष्ट्रातील शेगाव हे स्थान त्यांच्यामुळे नावारूपाला आले आहे.
शेगाव (बुलढाणा जिल्हा), महाराष्ट्र, भारत येथील गजानन महाराज हे दत्तात्रेय परंपरा (संप्रदाया)चे भारतीय गुरू होते त्यांचा जन्म कधी झाला हे माहीत नाही, परंतु ते पहिल्यांदा त्यांच्या तरुण वयात म्हणजे वयाच्या ३० व्या वर्षी १८७८ च्या फेब्रुवारी महिन्यात २३ तारखेला दिसले. त्यांचे भक्त ही तिथी गजानन महाराज प्रकट दिन म्हणून, आणि ऋषीपंचमी हा दिवस त्यांची पुण्यतिथी म्हणून पाळतात. गजानन महाराज हे आधुनिक काळातील थोर संत आहे, त्यांनी भक्ती मार्गाने देवा पर्यंत पोहचता येते हा संदेश दिला आहे. गजानन महाराजांचे चरित्र दासगणू महाराजांनी ' श्रीगजानन विजय' ग्रंथामध्ये लिहिले आहे.
गजानन विजय ग्रंथ
गजानन महाराज यांचे जीवन वर्णन करणारा ग्रंथ श्री. दासगणू महाराज यांनी लिहिला असून त्याचे नाव "श्री गजानन विजय असे आहे. या ग्रंथात महाराजांच्या आयुष्यातील अनेक आख्यायिका आणि ऐतिहासिक घटना वाचायला मिळतात.
इतिहास
माघ वद्य ७ शके १८००, (२३ फेब्रुवारी १८७८) या दिवशी ३० वर्षाचे गजानन महाराज शेगांव जि. बुलढाणा येथे दिगंबरावस्थेत लोकांच्या प्रथम दृष्टीस पडले. त्या वेळी ते देवीदास पातुरकरांच्या मठाबाहेर उष्ट्या पत्रावळीतील शिते उचलून खात होते. ह्या संदर्भात दासगणूंनी लिहिले आहे, "कोण हा कोठीचा काहीच कळेना | ब्रह्माचा ठिकाणा कोण सांगे | साक्षात ही आहे परब्रह्ममूर्ती | आलीसे प्रचिती बहुतांना ||"
महाराजांच्या प्रकटदिनाच्या निमित्ताने शेगाव येथे मोठ्या प्रमाणावर उत्सव होतो.
असे म्हटले जाते की गजानन महाराज शेगावी येण्याच्या आधी बाल दिगंबर अवस्थेत अक्कोलकोटचे दत्तावतारी श्री स्वामी समर्थ महाराजांकडे राहिले तेथे राहुन त्यांनी बाललीला दाखवल्या. मग, स्वामींनी त्यांना त्यांच्या कार्याची अनुभुती करून दिली व गुरुदिक्षा दिली मग तिथुन गजानन महाराज शेगावी आले.
शरीरयष्टी
सहा फुटी सडसडीत शरीरयष्टी, रापलेला तांबूस वर्ण, तुरळक दाढी व केस, वस्त्रविहीन शरीर आणि गुडघ्यापर्यंत पोचणारे हात अशी त्यांची देहचर्या होती. पाय अनवाणी आणि हाती असलीच तर एखादी चिलीम व तिला छापी (कपडा) गुंडाळलेली असे.
अन्नसेवन
महाराजांची अशी मूर्ती एखाद्याच्या घरात लगबगीने घुसत असे, किंवा अंगणात, ओसरीवर मुक्काम ठोकीत असे. मग घरधन्याने भाकरतुकडा दिला तर खावा, अन्यथा तो तसाच ठेवून पुढील मुक्कामी पळावे, अशी त्यांची बालसुलभ वृत्ती होती. कुठेही बेधडकपणे घुसून पाणी प्यावे, नाहीतर ओहोळातच ओंजळी ओंजळीने पाणी पिऊन तहान शमवावी, असे त्यांचे वर्तन असे.
महाराजांना झुणका भाकरीसोबतच [मुळा|मुळ्याच्या]] शेंगा, हिरव्या मिरच्या, पिठीसाखर अतिशय आवडत असे. कधी कधी अमर्यादपणे चित्रविचित्र खावे तर कधी तीन-चार दिवस उपाशी राहावे अशी त्यांची रीत होती. भक्तांकडून येणारे पंचपक्वान्नाचे ताट असो वा कुणी कुत्सितपणे दिलेला वाटलेल्या मिरच्यांचा गोळा असो, प्रसन्न भावाने त्याचेही ते सेवन करीत. गरीबाघरी जे अन्न सहजपणे उपलब्ध होऊ शकेल अशाच प्रकारचे अन्न म्हणजे ज्वारीची भाकरी, अंबाडीची भाजी, पिठले असे पदार्थ महाराज आवडीने खात. म्हणूनच आजही महाराजांच्या भंडाऱ्यासाठी इतर पक्वान्नांव्यतिरिक्त ज्वारीची भाकरी, पिठले आणि अंबाडीची भाजी अवश्य करतात.
मुळ्याच्या शेंगा, हिरव्या मिरच्या, पिठीसाखर हे पदार्थ कोणी आणून दिले की ते लहान बालकाप्रमाणे हरखून जात. मग या पदार्थांचे ढीग रचणे वा त्यांचे लहानलहान वाटे करणे यासारख्या बाललीलांमध्ये ते गुंग होऊन जात. महाराजांना चहाविषयी विलक्षण प्रेम होते. चांदीच्या मोठ्या वाडग्यातून मिळणारा गरमागरम चहा पाहून ते खुलत असत.
महाराजांचे भक्त
स्वहस्ते काढला होता.अशा ह्या गजाननभक्ताने २६ जानेवारी १९५६ रोजी गुरुपुष्य उत्तरायण योगावर देहत्याग केला.
उपदेश
महाराजांनी कर्ममार्ग, भक्तिमार्ग आणि योगमार्ग हे तीन मार्ग जीवात्म्याला आत्मज्ञान प्राप्त करून देतात असे व्यवस्थित सांगितले. त्यांनी गोविंदपंत टाकळीकर ह्या कीर्तनकारास उपदेश दिला की त्याने पोटभऱ्या कीर्तनकार होऊ नये.
विरक्ती
देवीदास पातुरकरांच्या अंगणात पक्वान्नाचे ताट समोर आल्यावर महाराजांनी सर्व पदार्थ एकत्र करून खाल्ले, आणि दाखवून दिले की ज्याने ब्रह्मरसाची माधुरी चाखली आहे त्याला पक्वान्नाची काय चव? ह्याच ठिकाणी महाराजांनी सांगितले की शुद्ध ब्रह्म हे निर्गुण असते आणि त्याच्यापासूनच हे जग निर्माण झालेले आहे.
भक्तांकडून साग्रसंगीत षोडशोपचारे पूजा करून घ्यावी तर कधी आंघोळीशिवाय कित्येक दिवस राहावे, तर कधी गळ्यात पडणारे हारही भिरकावून द्यावेत, अशी त्यांची बालोन्मत्तपिशाच्च वृत्ती होती.
महाराज हे शुद्ध ब्रह्म होते, एक परमहंस संन्यासी होते. ज्याला ब्रह्माचे पूर्णपणे ज्ञान झालेले आहे, जेथे जीव-शिवाचे मिलन झालेले आहे अशा जीवनमुक्तांना देहाचे भान राहात नाही असे असताना तो देह कपड्यात गुंडाळण्याकडे लक्ष त‍री कुठे असणार? महाराज अशा पराकोटीचे जीवनमुक्त संत होते म्हणूनच ते बहुशः दिगंब‍र अवस्थेतच असत. नग्न राहतात अशा आरोपाखाली जेव्हा जठारसाहेबांनी त्यांना त्यांच्या दिगंबर अवस्थेबद्दल विचारताच महाराज म्हणाले, "तुला काय करणे यासी|चिलिम भरावी वेगेसी|नसत्या गोष्टीशी|महत्त्व न यावे निरर्थक||." महाराजांना कपड्याचे  आकर्षण वा सोस असण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही. कोणी अंगावर शाल पांघरली तर मनात असेल तोपर्यंत ठेवीत, नाहीतर ती फेकून. पादुका, पादत्राणे त्यांनी कधी वापरलीच नाहीत. बरेचसे भक्त विकत आणलेल्या पादुका महाराजांच्या पायाला लावीत आणि मग घरी त्यांची स्थापना करीत. मात्र महाराजांच्या नित्य वापरातल्या वस्तूंमध्ये पादुका नव्हत्या. इतकेच काय, त्यांना चिलीम ओढण्याचीही फारशी सवय नव्हती. क्वचितच ते चिलीम ओढीत. पण त्यांच्या फोटोत-मूर्तीत मात्र त्यांच्या हातात चिलीम दिलेली आढळते. या चिलिमीवरूनच ते ओळखले जातात. असत.
भ्रमंती
आपल्या अवतारकार्यातील ३२ वर्षांचा काळ त्यांनी संपूर्णपणे {शेगाव|शेगांवात]] व्यतीत केला असला तरी कारणपरत्वे महाराजांची भ्रमंती अकोला, मलकापूर, नागपूर, अकोट, दर्यापूर, अकोली-अडगाव, पिंपळगाव, मुंडगाव, रामटेक, नांदुरा, अमरावती, खामगाव या  विदर्भातल्या  प्रमुख भागांतल्या खेड्यापाड्यांतून झालेली आहे. उन्हापावसातून वस्त्रविहीन अवस्थेत भरभर चालणाऱ्या महाराजांची चालगती गाठण्यासाठी त्यांच्या भक्तांना अक्षरशः धावावे लागे.
समाधि
समाधी घेण्यापूर्वी महाराजांनी सांगितले, "आम्ही आहोत येथे स्थित | तुम्हा सांभाळण्याप्रति सत्य | तुमचा विसर पडणे नसे ||"
लाखोंच्या संख्येने लोक त्यांच्या समाधिप्रसंगी हजर होते. तत्पूर्वी महाराजांना सुवासिक द्रव्ये लावून अभ्यंग स्नान घालण्यात आले होते. अनेक सुवासिनींनी त्यांची पूजा करून मंगलारती ओवाळली होती.
महाराजांचे भक्त समाधीच्या मिरवणुकीत सहभागी झाले. लोकांनी शृंगारित रथात ठेवलेल्या महाराजांच्या देहावर अबीर, गुलाल, फुले, तुळशी आणि पैसे उधळले. संपूर्ण शेगावातून मिरवणूक पहाटे मंदिरात आली; तेथे महाराजांवर पुन्हा अभिषेक केला गेला.
त्यांचा देह शास्त्रात सांगितल्यानुसार उत्तराभिमुख असा समाधीच्या जागी ठेवला. अखेरची आरती ओवाळली आणि मीठ, अर्गजा, अबीर ह्यांनी भरली. सर्व भक्तांनी एकच जयजयकार केला, "जय गजानना |ज्ञानांबरीच्या नारायणा | अविनाशरूपा आनंदघना | परात्परा जगत्पते ||" आणि शिळा लावून समाधीची जागा बंद केली.
८ सप्टेंबर १९१० रोजी ऋषिपंचमीच्या दिवशी त्यांनी शेगाव येथे समाधी घेतली.
श्री गजानन महाराजांच्या पश्चात
संत गजानन महाराज समाधी सोहळा १९१०मध्ये झाला. . १९६७पासून श्री गजानन महाराज पालखी माध्यमातून खेड्यापाड्यापर्यंत पोहोचले श्री विठ्ठलाच्या आषाढी वारीमध्ये सहभागी होण्यासाठी संत गजानन महाराज यांची पालखी पंढरपूरच्या दिशेने रवाना होते.देहू, आळंदीनंतर याच पालखीला सर्वाधिक महत्त्व आहे. शेगावची पालखी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या पालखीसोबत विदर्भाचे, खानदेशाचे व मराठवाड्याचे असंख्य वारकरी वारीला निघतात. दरवर्षी हे वारकरी परंपरेनुसार, नामस्मरण करत भगव्या पताका खांद्यावर घेऊन वारीमध्ये सहभागी होतात. पालखी अश्व, गज, अंबारीसह निघते
मंदिरे
महाराष्ट्रात सर्वत्र गजानन महाराजांची मंदिरे स्थापन झालेली आहेत. महाराष्ट्राबाहेरही अशी मंदिरे स्थापन झाली असून महाराजांचे उत्सव तेथे साजरे होतात.
श्री गजानन महाराज संस्थान मठ
महाराजांची कीर्ती वाढत गेल्यानंतर त्यांनी स्वतःच आपल्या शिष्यांना ट्रस्ट स्थापन करायला सांगितला. त्यानंतर मग गजानन महाराज संस्थान या नावाने १९०८ मध्ये ट्रस्ट स्थापन झाला. शेगावात नवीन मठ स्थापित झाला आणि महाराजांच्या श्रेष्ठतेचा आणि संतत्त्वाचा महिमा सर्वदूर पसरला. भौतिक आणि आध्यात्मिक ग‍रजा पूर्ण क‍रून घेण्याकरिता लोक शेगावला अमाप गर्दी करू लागले. महाराष्ट्राच्या बुलढाणा जिल्ह्यातील शेगाव, सेंट्रल रेल्वेच्या मुंबई-नागपूर मार्गावर आहे या स्टेशन वर अनेक रेल्वे गाड्या थांबतात स्टेशनच्या बाहेरून मंदिरापर्यंत पायी गेल्यास फक्त १५ मिनिटांचा रस्ता आहे. स्टेशनपासून मंदिरापर्यंत येण्या-जाण्यास मोफत बससेवा उपलब्ध आहे. महाराष्ट्रातून येथे १७२ बसेस येतात. त्या व्यतिरिक्त देवास-उज्जैन, पैठण, पंढरपूर या स्थानकांहूनही बसेस चालतात.
श्री गजानन महाराजांचे मंदिर शेगाव गावाच्या मधोमध आहे.हे मंदिर काळ्या पाषाणाचे आहे. श्रींची समाधी मंदिराच्या गुहेत आहे. वरच्याबाजूला राम, लक्ष्मण आणि सीता यांच्या मूर्तीची स्थापल्या आहेत. मंदिर परिसरात वर्षभर भजन आणि प्रवचन असते. रोज सकाळी पाच वाजेपासून रात्री ९.३० पर्यंत पूजा-अर्चना विधिवत चालते. काकडआरती ते शयनआरतीपर्यंत नियमित रूपाने विविध कार्यक्रम चालतात. या मठाचे तसेच मंदिराचे वैशिष्ट्य म्हणजे, येथे असलेली स्वचछता, शांतता, शिस्त आणि कर्मचाऱ्यांची तसेच सेवेकऱ्यांची भक्तांशी उत्तम तसेच प्रेमळ वर्तणूक.. दर्शनाची व्यवस्था अतिशय उत्तम प्रकारे केलेली असून, दुपारच्या वेळी सर्व भक्तांना भोजन प्रसाद वाटतात. भोजनस्थळ देखील अतिशय सुव्यवस्थित, नीटनेटके असून सेवेकरी प्रेमाने भक्तांना जेवायला वाढतात.
पंढरपूर येथे प्रतिवर्षी शेगावहून आषाढी वारीला गजानन महाराजांची पालखी जाते.
नोंदी
श्री गजानन विजय या ग्रंथामधे त्यांचे चरित्र दासगणू महाराज यांनी लिहून ठेवले आहे. हा ग्रंथ महाराष्ट्रात खूप लोकप्रिय आहे. त्याचे भक्तिभावाने पारायण केल्यास इच्छित मनोरथ पूर्ण होतात असा भक्तांचा विश्वास आहे.
साहित्य संमेलन
संत गजानन महाराज साहित्य संघाच्यावतीने ’गजानन महाराज साहित्य संमेलन’ भरते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदू संत वर्ग:मराठी संत वर्ग:संत
कालुतारा जिल्हा
श्रीलंकेच्या पश्चिम प्रांतामधील कालुतारा हा एक जिल्हा असून त्याचे क्षेत्रफळ १,५९८ वर्ग किमी आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार कालुतारा जिल्ह्याची लोकसंख्या १०,६६,२३९ होती.
स्थानीय सरकार
कालुतारा जिल्हयात ४ महानगरपालिका आणि १२ प्रदेश्य सभा आहेत.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:श्रीलंकेचे जिल्हे
राहुल देव बर्मन
राहुलदेव बर्मन उर्फ '''आर. डी. बर्मन''' (२७ जून इ.स. १९३९ - ४ जानेवारी इ.स. १९९४) हे एक भारतीय संगीत दिग्दर्शक होते. त्यांना बॉलिवूडमधील सर्वश्रेष्ठ संगीतकारांपैकी एक मानले जातात. आपल्या १९६१ ते १९९४ दरम्यानच्या कारकिर्दीमध्ये बर्मनने ३३१ चित्रपटांना संगीत दिले व स्वतः काही गाणी देखील म्हटली. किशोर कुमार व आशा भोसले हे त्यांचे विशेष आवडीचे पार्श्वगायक होते.
बालपण आणि संगीत शिक्षण
सचिनदेव बर्मन १९४४ साली कलकत्त्याहून मुंबईत आले. त्यावेळी राहुलदेव पाच वर्षांचा होता. मात्र, चित्रपटसृष्टीत जम बसेपर्यंत कुटुंबाला येथे ठेवण्यात अर्थ नाही, या निर्णयापर्यंत सचिनदेव आले आणि त्यांनी माय-लेकांना पुन्हा कलकत्त्याला धाडले. कलकत्त्यात लहानाचा मोठा झालेल्या राहुलदेवला अभ्यासात कधीच रस नव्हता. त्याचा दिवस सायकल चालवणे, पोहणे, मित्रांसोबत भटकणे यातच संपत असे. कुठेही न शिकता त्याने माऊथ ऑर्गनवर प्रभुत्व मिळवले. वेळ काढून कलकत्त्यात येणारे सचिनदेव मुलाच्या करामती पाहून काळजीत पडत. हा मुलगा तर फारच उनाड झाला आहे, मोठेपणी तो काय करणार, असा त्यांचा नेहमीचा सूर असे.. सचिनदांचा हा दृष्टिकोन राहुलदेवच्या शाळेतील बक्षीससमारंभामुळे बदलला. या कार्यक्रमात सचिनदेवांच्या प्रमुख उपस्थितीत राहुलने व्यासपीठावरून माऊथ ऑर्गन सफाईदारपणे वाजवून दाखवला. दुसऱ्या दिवशी सचिनदेवांनी त्याला विचारले, पुढे काय करायचे ठरवले आहेस, यावर ‘मला तुमच्यापेक्षा मोठा संगीतकार व्हायचे आहे’ हे राहुलचे उत्तर सचिनदेवांसाठी अनपेक्षित होते.
आंबिस्ते बुद्रुक
आंबिस्तेबुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
राहुल देव बर्मन
बालपण आणि संगीत शिक्षण
या प्रसंगानंतर सचिनदेवांनी राहुलला प्रथम ब्रजेन विश्वास यांच्याकडे तबला व पुढे उस्ताद अली अकबर खान यांच्याकडे सरोद शिकण्यासाठी धाडले. त्यानंतर राहुलदेवने दाखवलेला झापाटा विलक्षण होता. वयाच्या १६व्या वर्षी मुंबईत दाखल झालेला राहुल लगेचच वडिलांचा साहाय्यक म्हणून काम करू लागला. एवढेच नव्हे तर त्या वयात त्याने स्वरबद्ध केलेल्या 'ए मेरी टोपी पलटके आ' (फंटूश) आणि 'सर जो तेरा चकराए' (प्यासा) या चालींचा सचिनदेवांनी उपयोग केला. सचिनदेवांचा भर लोकगीतांवर तर राहुलदेवांना कोणताही संगीतप्रकार वर्ज्य नव्हता, साहजिकच ‘चलती का नाम गाडी’ या चित्रपटापासून पंचमच्या करामतीमुळे सचिनदेवांच्या गाण्यांची शैली कमालीची बदलली.
आंबिस्ते बुद्रुक
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने गेल्यावर पुढे खानिवळी पळसईफाटा रस्त्याने हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १४ किमी अंतरावर आहे.
राहुल देव बर्मन
सचिनदेवांबरोबर स्पर्धा
सचिनदेवांना साहाय्य करण्यात राहुलदेवांची उमेदीतील अनेक वर्षे वाया गेली. सचिनदांनी नाकारलेला 'भूत बंगला' हा चित्रपट त्याला मिळाला, परंतु मेहमूदने त्यापूर्वी ‘छोटे नबाब’ची निर्मिती सुरू केली आणि तो राहुलदेव बर्मन यांचा पहिला सिनेमा ठरला. ‘आराधना’च्या गाण्यांच्या निर्मितीत पंचमचा सिंहाचा वाटा असूनही त्या गाण्यांच्या तबकड्यांचे अनावरण सचिनदेवांच्या निवासस्थानी झाले, तेव्हा राहुलचे कोणीही कौतुक केले नाही, पूर्ण कार्यक्रमभर तो एका कोपऱ्यात उभा होता. स्वतंत्रपणे संगीत देण्याची हीच वेळ आहे, या निर्णयापर्यंत तेव्हा तो आला.
आंबिस्ते बुद्रुक
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
राहुल देव बर्मन
सचिनदेवांबरोबर स्पर्धा
वडील आणि मुलगा आता स्पर्धक झाले. पंचम एकेक शिखर सर करत असताना सचिनदेव मात्र झाकोळले जाऊ लागले. ‘१ ऑक्टोबर १९७४, या सचिनदेवांच्या वाढदिवसाच्या रात्री न चुकता घरी फेरी राहुलदेव रात्री अकरा वाजता घरी पोहोचलो. दाराची बेल वाजवणार तोच माझ्या कानावर 'आप की कसम' आणि 'अजनबी' या चित्रपटांतील गाणी पडली. वडील माझी गाणी ऐकतायत हे कळल्यानंतर राहुलदेवांनी संकोचून बाहेरच थांबणे पसंत केले. गाण्यांचा आवाज थांबल्यानंतर ते. घरात शिरले. त्यानंतर सचिनदेव म्हणाले, 'पंचम माझ्यापेक्षा मोठा संगीतकार झाला आहे हे मी मान्य करतो, असा मुलगा लाभणे ही भाग्याची गोष्ट आहे. गुणवत्तेच्या कसोटीवर मुलगा वडिलांपेक्षा श्रेष्ठ ठरत असेल तर त्यासारखी आनंदाची गोष्ट नाही'
आंबिस्ते बुद्रुक
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २७० कुटुंबे राहतात. एकूण ११६५ लोकसंख्येपैकी ५९० पुरुष तर ५७५ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७०.७७ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७९.२२ आहे तर स्त्री साक्षरता ६१.७८ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १६६ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १४.२५ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
राहुल देव बर्मन
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय संगीतकार वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
आंबिस्ते बुद्रुक
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
सांगे,आवंढे, वसुरीबुद्रुक,बोरांदे, आंबिस्तेखुर्द, आब्जे, निचोळे, भावेहर, खानिवळी, गौरापूर, पळसई ही जवळपासची गावे आहेत.आंबिस्तेबुद्रुक ग्रामपंचायतीमध्ये आंबिस्तेखुर्द आणि आंबिस्तेबुद्रुक ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
खारगाव
खारगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
मिनी इस्रायल
बाह्य दुवे
वर्ग:इस्रायल
Mini Israel מיני ישראל
टी.आर. बालू
थलीकोट्टाई राजूथेवर बालू (जून १५, इ.स. १९४१- हयात) हे द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत. ते इ.स. १९९६, इ.स. १९९८,इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील दक्षिण चेन्नई लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील श्रीपेरूम्बुद्दूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:तमिळ राजकारणी वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:दक्षिण चेन्नईचे खासदार वर्ग:श्रीपेरूम्बुद्दूरचे खासदार वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१३-१४
१९ जानेवारी ते १८ फेब्रुवारी दरम्यान भारतीय संघाने ५ एकदिवसीय सामन्यांची मालिका व २ कसोटी सामन्याची मालिका खेळण्यासाठी न्यू झीलंडचा दौरा केला. एकदिवसीय मालिकेत न्यू झीलंड संघाने भारतीय संघावर ४-० असा विजय मिळविला. या मालिकेत पराभूत झाल्यामुळे आय.सी.सी. रॅंकिंग मध्ये भारत पहिल्या स्थानावरून दुसऱ्या स्थानावर गेला.
संदर्भयादी
२०१४ न्यू झीलँड भारत
दाढोळी
दाढोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
सुपर स्मॅश
'''एच.आर.व्ही. चषक''' ही न्यू झीलंड मधील टी-२० क्रिकेट स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा २००६ पासून दरवर्षी खेळवली जाते. विजेता संघ २०-२० चॅंपियन्स लीग सामन्यासाठी पात्र होतो. स्पर्धेचे नाव २००९ पर्यंत स्टेट टी२० होते.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:एच.आर.व्ही. चषक वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट वर्ग:२०-२० क्रिकेट लीग
रामदास पठार
रामदास पठार हे महाराष्ट्राच्या रायगड जिल्ह्यात असलेल्या महाड तालुक्यातील एक गांव आहे.
पीर पंजाल रेल्वे बोगदा
पीर पंजाल रेल्वे बोगदा भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यामधील एक महत्त्वाचा बोगदा आहे. जम्मू–बारामुल्ला रेल्वेमार्गावरील बनिहाल व काझीगुंड ह्या शहरांना जोडणारा हा बोगदा ११.२१५ km लांबीचा असून तो आजच्या घडीला भारतामधील सर्वाधिक लांबीचा तर आशिया खंडातील चौथ्या क्रमांकाच्या लांबीचा रेल्वे बोगदा आहे. जानेवारी २०१३ मध्ये हा बोगदा रेल्वे वाहतूकीस खुला करण्यात आला. ह्या बोगद्याची समुद्रसपाटीपासून सरासरी उंची 1760 m इतकी आहे. हा बोगदा काश्मीर खोऱ्याला जम्मू आणि उर्वरित भारतासोबत जोडणारा एक महत्त्वाचा दुवा असून जम्मू-बारामुल्ला मार्गाचे काम पूर्ण झाल्यानंतर ह्या बोगद्याद्वारे जम्मू ते श्रीनगर रेल्वे वाहतूक शक्य होईल.
रामदास पठार
वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे वर्ग:महाड तालुक्यातील गावे
पीर पंजाल रेल्वे बोगदा
वर्ग:भुयारे वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील रेल्वे वाहतूक
कळवा
कळवा हे ठाणे शहरातील एक नगर असले तरी मुंबईचे उपनगर म्हणून ओळखले जाते. कळव्यात ई.सन् १९८३ पर्यंत ग्रामपंचायत होती; नंतर ती ठाणे महानगर पालिकेत विलीन झाली. ईथे मूळ कुळांची आडणावे गायकर, साळवी, म्हात्रे, पाटिल, केणी, लासे अशी आहेत. येथे कळवा  हे मुंबईच्या मध्य रेल्वे उपनगरीय मार्गावरील स्थानक आहे.
सोनेगावरिठी
सोनेगावरिठी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
झुलता पुल
झुलता पुल हा पोलादपूर तालुक्यात गोपाळवाडी गावाजवळ असणारा एक पुल आहे.
लीना चंदावरकर
हिंदी भाषा चित्रपटसृष्टीतील अभिनेत्री.
सोहम (मासिक)
सोहम हे मराठी साहित्यातील एक मानाचे मासिक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी मासिके वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
चमकी
चमकी घातली की नथ घालता येत नाही, त्यामुळे घरंदाज मराठी स्त्रिया चमकी घालत नाहीत. महाराष्ट्रातल्या लहान मुली बहुधा सुंकली (सोन्याचे नाजूक कडे) घालतात.चमकी ही स्त्रिया रोजच परिधान करतात.हा दागिना बारीक असतो.चमकी ही खाड्यानमधे असते चमकी गोल ही असते.
उड्व
विशीष्ट प्रकारे रचलेले असते. जेव्हा भात पीक तयार झाल्यानंतर कापणी केली जाते. कापणी केल्यानंतर व जोडणी करण्यापुर्वी पिकाचीची साठवण करण्यासाठी विशीष्ट प्रकारे पीक रचले जाते.
वर्ग:शेती
श्रीधर कृष्ण कुलकर्णी रेठरेकर
बालपण ते तारुण्य
पठ्ठे बापूरावांचे नांव श्रीधर कृष्ण कुलकर्णी रेठरेकर. त्यांचा जन्म ११ नोव्हेंबर १८६८ रोजी हरणाक्ष रेठरे (वाळवा तालुका, सांगली जिल्हा) या गावी झाला. लहानपणापासून श्रीधरला तमाशाचा नाद होता. त्यांची घरची परिस्थिती जेमतेम होती. आई-वडिलांनी श्रीधरला शाळेत घातले. त्याचवेळी त्याला कविता करण्याचा छंद लागला व त्याचा गळाही गाता राहिला. ग्रामीण भागात गायल्या जाणाऱ्या जात्यावरच्या ओव्या ऐकूनऐकून त्यांनी त्यांतही बदल केले. त्यांनाही `श्रीधरची गाणी ` अशी लोकप्रियता मिळाली. श्रीधरच्या शिक्षकांनी शिफारस करून त्याचे नाव औंध सरकारांना कळविले. त्याची दखल घेऊन औंधच्या राजांनी श्रीधरला आपल्याकडे बोलावून घेतले. श्रीधरचे पुढील शिक्षण औंध येथे झाले. पुढे त्याच्या १६व्या वर्षी राणीसाहेबांनी श्रीधरला बडोद्यास नेले. तेथे तो संस्कृत भाषा शिकला. त्याबरोबरच त्याने कलाभुवन या संस्थेत यंत्र दुरुस्तीचे शिक्षणही घेतले व नोकरीही केली. दुर्दैवाने श्रीधर अवघ्या सतरा वर्षे वयाचा असताना त्याचे आई-वडील निवर्तले. शेवटी बडोद्याची नोकरी सोडून श्रीधर परत आला.
तमाशाचा फड
गावी घरासमोर असलेल्या वाड्यातच तमाशाचा फड चालायचा. श्रीधरच्या कानावर त्या वाड्यातल्या तमाशाचे सूर येत. पण ब्राह्मण आणि कुलकर्णीपद, त्यामुळे रात्री पटकन उठून तमाशाला जाऊन बसायचे धाडस त्यांना होईना. मनातली तळमळही त्यांना गप्प बसू देईना. बापू चोरून तमाशाला जाऊ लागले. तमासगिरांना त्यांनी अनेक लावण्या लिहून दिल्या. तमाशात बापूरावाच्या लावण्या आणि कवने गायली जाऊ लागली. `
श्रेष्ठवर्ण मी ब्राह्मण असूनी ! सोवळे ठेवले घालूनि घडी !! मशाल धरली हाती तमाशाची लाज लावली देशोधडी !!’ ह्या जिद्दीने `कुबेराला लाजवील असे वैभव तमाशाच्या जोरावर पायाशी लोळवीन` हा संकल्प करूनच बापूराव घराबाहेर पडले. गावोगावी तमाशाचा फड उभे राहू लागले. बापूरावांचे स्वतःचे काव्य, योग्य साथ, पहाडी आवाज आणि लावणीतील शृंगाराने तमाशा बदलला. त्यातून श्रीधरची वाहवा होता होता `पठ्ठेबापूराव ` म्हणून ते प्रसिद्धीला आले. ` दोन लक्ष आम्ही केली लावणी केवढी म्हणावी मात बडी ` असा स्वतःच्या काव्य लेखनाचा निर्देश करणारा हा शाहीर, मुंबईत आला, बटाट्याच्या चाळीत राहू लागले. तिथेही तमाशाच्या फडात जाऊन त्यांना लावण्या रचून देण्याचे काम त्यांनी काही दिवस केले. याच काळात त्यांना नामा धुलवडकरांच्या फडात पवळा भेटली. तिला काहीजण `मस्तानी `ची उपमा द्यायचे. ती आधीच ’नामचंद पवळा’ म्हणून प्रसिद्ध होती. बापूरावांची काव्यप्रतिभा पवळाच्या सान्निध्यात बहरली. बापूरावांचे काव्य अन्‌ पवळाबाईच्या गोड गळ्याने व ठसकेबाज नृत्याने ती रसिकांच्यासमोर सादर केली. बापूराव आणि पवळा यांची कीर्ती महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यात पसरली. १९०८-०९ साली छत्रपती शाहू महाराजांसमोर `’मिठाराणी'चा वग पठ्ठे बापूरावांनी सादर केला.
पवळा हिवरगावकर
रंगभूमीवरील पहिली महिला नृत्यांगना.पवळा हिवरगावकर या अजूनही उपेक्षितच आहे. नामा धुलवाडकर यांच्या तमाशात पवळा पहिल्यांदा नाचल्या. पवळासारखी रूपवान स्त्री नाचताना पाहून प्रेक्षक फिदा व्हायचे. पवळाने आपल्या नृत्याने तमाशात नवी क्रांती केली. पवळा हिच्या रूपाने तमाशात नाचनारीन म्हणून स्त्रीचा समावेश झाला होता. पवळाच्या बाबतीत मजेशीर कहाणी सांगितली जाते. तमाशाप्रेमी बाबूराव घोलप यांनी आपल्या आत्मचरित्रात याबद्दल रंजक माहिती लिहून ठेवली आहे. पवळा आणि पठ्ठे बापूराव या जोडीने तमाशाला नवे वळण दिले. पवळाच्या पायात जणू जन्मजात नृत्य होते. तर बापूरावविषयी प्रसिद्ध ऐतिहासिक कादंबरीकार विश्वास पाटील म्हणतात, शाहीर पठ्ठे बापूराव-ज्यांचा उल्लेख सार्थपणे 'लावण्यांचे विद्यापीठ' असा केला जातो, त्या बापूरावांच्या एका गौळणीतील शृंगार तर मला 'ओलेती' या चित्रकृतीच्या दर्जाचा वाटतो. ज्या अवीट गौळणीत शृंगाराच्या तप्त ज्वाला आहेत; मात्र तीत छछोर बाजारूपण नाही. रंगाची उधळण आहे, खुलेपणा आहे, पण बीभत्सपणाचा लवलेशही नाही. त्या गौळणीची धुंदावणारी चाल, पारंपरिक स्वरसाज... सारेच काही और! "श्रीरंग सारंगधरा, लाजुनी धरिते उरा चला नेते माझ्या मंदिरा हो, उडवा रंग, रंग, रंग तुम्ही माझ्या महाली चला ना थाट विलासी केला भला ना गुलाबाच्या फुलांचा झेला जागोजागी मी खोविला पहिला तुम्हा पचला, तर मग उचला नचला नंग नंग नंग, उडवा रंग रंग रंग...' त्या निःसंग, ढंगदार रात्रीचे वर्णन करता करता बापूराव राधा-कृष्णाचा हा शृंगार "मग आनंद मारील चिपळ्या, करील दंग दंग दंग' अशा बेहोषीच्या उंचच उंच झुल्यावर नेऊन ठेवतात. यावरून तमाशा क्षेत्रातील पहिल्या अजरामर जोडीचे महत्त्व लक्षात येते.
संदर्भ :-
बहिष्कार
पण पुढे पठ्ठे बापूराव आणि पवळा या दोघांवर सर्वांनी बहिष्कार टाकला. तमाशाचा फड बंद पडला. आर्थिक कोंडी झाली. त्यामुळे बापूराव व पवळा या जोडीने ९०० रुपयांचा करार करून स्वतःचा लिलाव केला. मुंबईच्या अबू शेठने लिलाव घेतला. मुंबईच्या एल्फिन्‍स्टन थिएटरवर पवळा पठ्ठे बापूराव यांना पाहण्यासाठी तिकीट लावले. दोन आण्याच्या तिकिटावर दररोज चारशे रुपयांचा गल्ला जमत असे. असे नामदेव व्हटकरांनी आपल्या पुस्तकात नमूद केले आहे. पण पुढे पवळा बेबनावामुळे पठ्ठे बापूरावांचा फड सोडून निघून गेली. पठ्ठे बापूरावांनी दुसऱ्या स्त्रीला घेऊन तमाशाचा फड चालू ठेवण्याचा प्रयत्‍न केला. पण त्यात त्यांना यश आले नाही. ’कली युगाचा ऐका दाखला ! पठ्ठे बापूराव भुलला पवळिला ` असे ठामपणे सांगणारा हा शाहीर पुहा एकदा `शाहीर पठ्ठे बापूराव आणि नामचंद पवळाबाई यांचा ढोलकीतील तमाशा’ या नावाने नव्या जोमाने सुरू झाला. खऱ्या अर्थाने पवळा बापूरावांशी एकरूप झाली होती. ६ डिसेंबर १९३९ साली पवळा काळाच्या पडद्याआड गेली. लक्ष्मी गेली, लोकप्रियता गेली. एकेकाळचा तमाशा सम्राटाला अखेरचे दिवस विपन्नावस्थेत कंठावे लागले. त्यांच्याच तमाशात काम करणाऱ्या `ताई परिंचेकर' ह्या बाईने त्यांना शेवटपर्यंत सांभाळले. याच काळात पुण्यातील बापूसाहेब जिंतीकर यांनी बापूरावांना आधार दिला. त्यातूनच या जिंतीकरांनी बापूरावांच्या कवनांचे संकलन केले. १९४२ साली बापूरावांचा श्रीमंत आबासाहेबांच्या हस्ते जॉन स्मॉल मेमोरियल पुणे येथे जाहीर सत्कार झाला. या श्रेष्ठ कवीने २२ डिसेंबर १९४५ रोजी आपली इहलोकीची यात्रा संपविली. हा शाहीर सांगली जिल्ह्याचे भूषण होता. आजही रातधुंदीत जागवा म्हणत त्यांची कवने गात शाहीर रात्री जागवितात.
संदर्भ
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:शाहीर वर्ग:इ.स. १८६६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४५ मधील मृत्यू
शॉन टेट
टेट, शॉन वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिगेल आंगेल आस्तुरियास
मिगेल आंगेल आस्तुरियास (स्पॅनिश: Miguel Ángel Asturias; १९ ऑक्टोबर १८९९ - ९ जून १९७४) हा एक ग्वातेमालन कवी, लेखक व पत्रकार होता. आस्तुरियासचे लॅटिन अमेरिकन साहित्यामधील योगदान अमूल्य मानले जाते. आस्तुरियासला १९६७ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:ग्वातेमालन व्यक्ती वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
आकाशगंगा
आकाशगंगा हे, सूर्यमाला आणि पर्यायाने पृथ्वी ज्या दीर्घिकेमध्ये आहे, त्या दीर्घिकेचे नाव आहे. तिचे इंग्रजी नाव Milky Way (मिल्की वे) अर्थात दुधट (दुधी रंगाचा) मार्ग असे आहे. अगदी दाट अंधाऱ्या रात्री आकाशाकडे निरखून पाहिले तर असंख्य तारकांच्या गर्दीतून एक दुधाळ रंगाचा प्रवाह दिसतो. हा तेजस्वी प्रवाह म्हणजे आकाशगंगा. हंस, वृषपर्वा, देवयानी, ययाती, ब्रह्महृदय, पुनर्वसू, मृग, नौका, वृश्चिक, धनु आणि गरुड या तारकासमूहातून ही आकाशगंगा पसरत गेली आहे.
सूर्य, या आकाशगंगेच्या केंद्राभोवती परिभ्रमण करण्यासाठी पृथ्वीची २२.५ ते २५ कोटी वर्षे एवढा काळ घेतो. इंग्रजीत हा काळ गॅलॅक्टिक इयर म्हणून ओळखला जातो.
आकाशगंगा ही अफाट विश्वातील तारकांचा एक लहानसा संघ आहे. विश्वाच्या तुलनेत आकाशगंगेचा आकार जरी लहान असला तरी तिच्यात अब्जावधी (सुमारे २५० अब्ज) तारे आहेत. आकाशगंगेचे विशाल स्वरूप, तिचा वैशिष्ट्यपूर्ण आकार, व त्यामधील आश्चर्यकारक तेजोमेघ या सर्व गोष्टी विलक्षण आहेत.
अवतारसिंग भडाना
अवतारसिंह बधाना (डिसेंबर १७, इ.स. १९५७- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. १९९१, इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये हरियाणा राज्यातील फरिदाबाद लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. १९९९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील मीरत लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
आकाशगंगा
विश्वामध्ये एकाहून अधिक आकाशगंगा असाव्यात. संस्कृतमध्ये आकाशगंगेला दुसरे नाव मंदाकिनी असे आहे.
अवतारसिंग भडाना
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:फरिदाबादचे खासदार वर्ग:मीरतचे खासदार वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
आकाशगंगा
ग्रीक लोककथा
एके काळी ज्युपिटर देवाच्या पट्टराणीचा, जुनोचा मुलगा हर्क्युलस हा अतिशय अवखळ आणि खोडकर होता. एके दिवशी जुनो हर्क्युलसला स्तनपान करीत असतानाही त्याचा अवखळपणा चालू होता. त्यावेळी जुनोच्या स्तनामधून दुधाचा प्रवाह जो उसळला तो थेट स्वर्गामधून वाहू लागला. अजूनही तो दुधी रंगाचा पट्टा आपल्याला आकाशात दिसतो. ग्रीक लोकांनी त्या पट्ट्याला "दुग्ध मार्ग", "मिल्की वे" असे नाव ठेवले.
संदर्भ
*
दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९५२-५३
दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने डिसेंबर १९५२-फेब्रुवारी १९५३ दरम्यान पाच कसोटी सामने खेळण्यासाठी ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला. कसोटी मालिका २-२ अशी बरोबरीत सुटली.
५वी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९५३ मधील क्रिकेट वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे ऑस्ट्रेलिया
गंजी
गवताच्या घुमटाकार आकारात रचलेल्या राशीला गंजी म्हणतात. पावसाळा सुरू होण्यापूर्वी जनावरांसाठी चारा साठवून ठेवण्यासाठी अशा प्रकारे गंजी रचतात. ही गंजी जमिनीपासून थोडी उंचावर असते, त्यामुळे तिच्यातील गवताला जनावर तोंड लावू शकत नाहीत.
वर्ग:शेती वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
भगवती (मासिक)
भगवती हे मराठी साहित्यातील एक मानाचे मासिक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी मासिके वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
खडकसुकेणे
खडकसुकेणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
लक्ष्मण रामचंद्र पांगारकर
लक्ष्मण रामचंद्र पांगारकर ( : चिपळूण, ३१ जुलै १८७२; - १० नोव्हेंबर१९४१) हे मराठी लेखक, संतसाहित्य अभ्यासक होते.
जीवन
प्राचीन मराठी वाङ्‌मयाचे इतिहासकार व संताचरित्रकार ल.रा. पांगारकर यांचा जन्म १८७२ साली महाराष्ट्रातील चिपळूण गावी झाला. शालेय शिक्षणाकरता ते चिपळुणाहून पुण्यास 'न्यू इंग्लिश स्कूल' शाळेत दाखल झाले. लोकमान्य टिळक आणि विष्णूशास्त्री चिपळूणकर त्यांना शाळेत शिकवत होते. त्यांनी 'मुमुक्षू' हे नियतकालिक साप्ताहिक स्वरूपात तेरा वर्षे आणि मासिक स्वरूपात बारा वर्षे चालवले. मोरोपंतांचे चरित्र आणि काव्यविवेचन हा ग्रंथही त्यांनी लिहिला. इ.स. १९१० साली त्यांनी 'तुकाराम चरित्र' लिहिले.
१९४१ साली पांगारकरांचे निधन झाले.
लक्ष्मण रामचंद्र पांगारकर यांनी ’भक्तिमार्ग प्रदीप’ हे पुस्तक लिहिले आहे. हे प्रचंड खपाचे पुस्तक आजही लोकप्रिय आहे
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १८७२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४१ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक वर्ग:इतिहासकार
म्हापसा
म्हापसा, म्हापुशे किंवा मापुसा हे गोव्यातील एक शहर आहे. हे बारदेस तालुक्यात आहे. याच्याजवळ काणका हे गाव आहे.
म्हापसा हे मोठे शहर आहे. शुक्रवारी म्हापसा बाजार भरतो.
म्हापष्याचा राखणदार बोडगेश्वर. तसेच म्हापष्याची प्रसिद्ध देवस्थान म्हणजे पंचमुखी मारुति,सातेरी देवस्थान खोर्ली, साईबाबा मंदिर काणका, लक्ष्मीणारायण मंदिर अन्साभाट.
खारी (रोहा)
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
इंदापूर विधानसभा मतदारसंघ
इंदापूर विधानसभा मतदारसंघ - २०० हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, इंदापूर मतदारसंघात पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्याचा समावेश होतो. इंदापूर हा विधानसभा मतदारसंघ बारामती लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे दत्तात्रय विठोबा भरणे हे इंदापूर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
अबोलहसन बनीसद्र
अबोलहसन बनीसद्र (फारसी: ‌سیِّدابوالحسن بنی‌صدر‎; २२ मार्च १९३३) हा आशियामधील इराण देशाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. १९७९ सालच्या इराणी क्रांतीनंतर शहाचे राजतंत्र बरखास्त करून इराणमध्ये इस्लामिक प्रजासत्ताक प्रकारचे सरकार स्थापन करण्यात आले. १९८० सालच्या सार्वत्रिक निवडणुकीमध्ये बनीसद्र ७९ टक्के मते मिळवून निवडून आला. परंतु केवळ १ वर्ष सत्तेवर राहिल्यानंतर इराण-इराक युद्धाच्या सुरुवातीस बनीसद्रवर महाभियोग चालवण्यात आला व त्याला पद सोडावे लागले. बनीसद्रने पॅरिसला पळ काढला जेथे फ्रेंच सरकारने त्याला आश्रय दिला. आजतागायत तो पॅरिसजवळील व्हर्साय येथे वास्तव्यास आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इराणचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंदरजीतसिंग राव
इंदरजीतसिंग राव (फेब्रुवारी ११, इ.स. १९५०- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. १९९८ आणि इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये हरियाणा राज्यातील महेन्द्रगड लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. २००९ आणि २०१९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये हरियाणा राज्यातील गुरगाव लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:महेन्द्रगडचे खासदार वर्ग:गुरगावचे खासदार वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅक रॉबर्टसन
जॉन डेव्हिड बेनबो जॅक रॉबर्टसन (फेब्रुवारी २२, इ.स. १९१७ - ऑक्टोबर १२, इ.स. १९९६) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून अकरा कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कँटरबरी विझार्ड्स
बाह्य दुवे
वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट संघ
कुट्टाळी
कुट्टाळी (Cortalim) हे गोव्यातील एक गाव आहे.
पोर्तुगीजांने या नावाचे पोर्तुगीजीकरण कोर्तालिम असे केले.
वर्ग:गोव्यामधील शहरे
माथेरान रेल्वे स्थानक
माथेरान रेल्वे स्थानक हे रायगड जिल्ह्याच्या माथेरान गावातील एक रेल्वे स्थानक आहे. येथून नेरळपर्यंत अरुंदमापी डोंगरी रेल्वे सेवा उपबल्ध आहे. हा रेल्वे मार्ग जागतिक वारसा घोषित केला गेला आहे.
वर्ग:माथेरान डोंगरी रेल्वे वर्ग:रायगड जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
आमशेत
आमशेत हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यात असलेल्या रायगड जिल्ह्याच्या महाड तालुक्यातील एक गांव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:महाड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
सुजातपूर (समुद्रपूर)
सुजातपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
पेडणे
पेडणे (Pernem) शहर हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या पेडणे तालुक्याचे मुख्यालय आहे.
भौगोलिक स्थान व लोकसंख्या
१ लाखांपेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेले सगळ्यात जवळचे बेळगाव हे शहर १४८ किमी अंतरावर आहे. पाच लाखांपेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेले सगळ्यात जवळचे पुणे हे शहर ४५० किमी अंतरावर आहे. पेडणेपासून दोन कि.मी. च्या अंतरावर रेल्वे स्टेशन आहे.
स्वच्छता आणि पिण्याचे पाणी
शहरामध्ये उघडी आणि बंद गटारव्यवस्था आहे. छोट्या धरणातून पाणीपुरवठा होतो. शहराला शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा होतो. पाणी पुरवठ्याची क्षमता १७०० किलो लिटर आहे. शहरात अग्निशमन सुविधा आहे.
आरोग्य सुविधा
सर्वात जवळील ॲलोपॅथी रुग्णालय १८ किमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय ७१ किमी अंतरावर आहे. शहरात एक दवाखाना आहे. शहरात एक कुटुंब कल्याणकेंद्र आहे. शहरात एक प्रसूति व बालकल्याण केंद्र आहे. सर्वात जवळील प्रसूति केंद्र तीन किमी अंतरावर आहे. शहरात एक क्षयरोग उपचार केंद्र आहे. शहरातच एक रुग्णालय आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय १८ किमी अंतरावर आहे. गावातच एक फिरता दवाखाना आहे. शहरात आयुष मंत्रालयाचे इस्पितळ आहे. सर्वात जवळील इतर वैद्यकीय सुविधा ४० किमी अंतरावर आहेत. शहरात औषधाची पाच खाजगी दुकाने आहेत.
शैक्षणिक सुविधा
शहरात तीन शासकीय प्राथमिक शाळा आहेत. शहरात तीन खाजगी प्राथमिक शाळा आहेत. शहरात तीन खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहेत. शहरात तीन खाजगी माध्यमिक शाळा आहेत. शहरात एक शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील खाजगी पदवी महाविद्यालय (फक्त वाणिज्य) म्हापसा (१८ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला आणि शास्त्र) पणजी (३० किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील शासकीय पदवी महाविद्यालय (कला आणि वाणिज्य) पेडणे ग्रामीण (२ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील खाजगी पदवी महाविद्यालय (कला. शास्त्र आणि वाणिज्य) म्हापसा (१८ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील शासकीय पदवी महाविद्यालय - विधी पणजी (३४ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील शासकीय पदवी महाविद्यालय - विद्यापीठ पणजी (३६ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील खाजगी पदवी महाविद्यालये - म्हापसा (१८ किमी) येथे आहेत. सर्वात जवळील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय बाम्बोलीम C T (३५ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय बंदोडा C T (५९ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील शासकीय व्यवस्थापन संस्था PENHA DE FRANCA (CT) (२४ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील शासकीय पॉलिटेक्निक पणजी (३४ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील शासकीय व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा म्हापसा (१८ किमी) येथे आहे. शहरात १ शासकीय अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र आहे. सर्वात जवळील शासकीय इतर शैक्षणिक सुविधा PENHA DE FRANCA C T (२६ किमी) येथे आहे.
C T म्हणजे सेन्सस टाऊन. ज्या गावाची लोकसंख्या किमान ५,००० असून त्यातील ७५ टक्के पुरुष शेतीवर अवलंबून नाहीत, आणि ज्या गावाच्या लोकसंख्येची घनता दर चौरस किलोमीटरला ४००हून अधिक आहे, अशा गावाला ‘सेन्सस टाऊन’ (CT) म्हणतात.
सुविधा
सर्वात जवळील खाजगी अनाथाश्रम पणजी (३५ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील नोकरी करणाऱ्या स्त्रियांचे सरकारी निवास (होस्टेल) PENHA DE FRANCA C T (२५ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील खाजगी वृद्धाश्रम आसगाव (२२ किमी) येथे आहे. सर्वात जवळील शासकीय क्रीडांगण म्हापसा (१८ किमी) येथे आहे. शहरात एक चित्रपटगृह आहे. शहरात दोन खाजगी सभागृहे आहेत. शहरात एक खाजगी सार्वजनिक ग्रंथालय आहे.
उत्पादन
पेडणे ह्या शहरात पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते : लाकडी फर्निचर
बाजार व पतव्यवस्था
शहरात तीन राष्ट्रीय बँका आहेत. शहरात एक खाजगी व्यापारी बँक आहे. शहरात दोन सहकारी बँका आहेत. शहरात एक शेतकी कर्ज संस्था आहे. शहरात आठ बिगरशेतकी कर्ज संस्था आहेत.
रेल्वेची सुविधा
पेडणे येथील रेल्वेमार्गाचा विस्तार सुरू झाला आहे. पेडणे ते कारवार अशी रेल्वेसेवा सुरू झाल्याने रस्त्यावरील वाहतुकीचा ताण तसेच अपघात कमी होतील. व्यापार व उद्योगासाठीही ही सेवा लोकांना उपयोगी ठरेल. कोंकण रेल्वेने काणकोणपर्यंत लोकल सुरू करण्याचे नियोजन केले आहे.
वर्ग:गोव्यामधील शहरे वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ह्यातील शहरे वर्ग:पेडणे तालुक्यातील शहरे
चंपाताई लिमये
(? - नोव्हेंबर १०, इ.स. २००३) या मराठी समाजवादी कार्यकर्त्या, लेखिका होत्या.
सज्जनगड (मासिक)
सज्जनगड हे मराठी साहित्यातील एक मानाचे मासिक आहे.
चंपाताई लिमये
जीवन
मधू लिमये हे चंपाताईंचे पती होते. नोव्हेंबर १०, इ.स. २००३ रोजी चंपाताई लिमयांचे कर्करोगाने निधन झाले.
सज्जनगड (मासिक)
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी मासिके वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
चंपाताई लिमये
इंग्लिश भाषेतील
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ब्रुकलिन
ब्रुकलिन हे न्यू यॉर्क शहराच्या ५ उपनगरांपैकी एक उपनगर आहे. २५ लाख लोकसंख्या असलेले ब्रुकलिन न्यू यॉर्क शहराचे सर्वाधिक लोकसंख्येचे उपनगर आहे.
वर्ग:न्यू यॉर्क शहरातील बोरो
व्हिक्टर इमॅन्युएल तिसरा, इटली
व्हिक्टर इमॅन्यएल ०३ वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने
डाकेवाडी
डाकेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
किशोर (मासिक)
किशोर हे ८ ते १४ ह्या वयोगटातील मुलांसाठी बालभारतीच्या वतीने चालवण्यात येणारे मासिक आहे. १९७१ पासून आजवर हे मासिक प्रसिद्ध होत आहे. पुण्याचे महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक निर्मिती व अभ्यासक्रम संशोधन मंडळ हे मासिक प्रकाशित करते. मुलांमध्ये अवांतर वाचनाची आवड निर्माण व्हावी, अभ्यासक्रमाबाहेरचे ज्ञान मिळावे, त्यांच्या संवेदनशील मनावर उत्तम मूल्यांचे संस्कार व्हावेत ही ह्या मासिकाची उद्दिष्टे आहेत. किशोरवयीन शालेय विद्यार्थी ह्या वाचकवर्गासाठी त्यांच्या गरजा लक्षात घेऊन मासिकाची मांडणी केलेली असते. मराठी किशोरवयीन मुलांमध्ये हे आवडीचे मासिक आहे.
८ ते १४ वर्षे वयोगटातील मुलांसाठी पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या जयंतीदिनी, १४ नोव्हेंबर १९७१ रोजी वसंतराव नाईक सरकारच्या कारकिर्दीत ह्या मासिकाचे प्रकाशन सुरू झाले. ‘किशोर’च्या पहिल्या अंकाच्या मुखपृष्ठावर चित्रकार मुरलीधर आचरेकर यांनी काढलेले नेहरूंचे चित्र होते. “तुमच्या बुद्धीला, तरल अशा कल्पनाशक्तीला आणि जिज्ञासेला सतत काहीतरी हवे असते. काही अद्भुतरम्य विलक्षण असे पहावे, ऐकावे याकडे तुमचे मन सारखे झेपावते. या तुमच्या सर्वांगाने, सर्वांशाने फुलण्याच्या काळात तुम्हांला काही मदत करता आल्यास ती करण्याचा ‘किशोर’चा विचार आहे,' असे तत्कालीन शिक्षण मंत्री मधुकरराव चौधरी यांनी आपल्या मनोगतात म्हटले होतं. पहिल्या अंकाच्या प्रती शाळांमध्ये मोफत वाटण्यात आल्या आणि विद्यार्थी-शिक्षकांची प्रतिक्रिया अजमावण्यात आली. ‘किशोर’ची नियमित छपाई जानेवारी १९७२ पासून सुरू झाली. पहिल्यांदा दहा हजार प्रती छापण्यात आल्या. सहा महिन्यांनंतर ‘किशोर’ची विक्री दरमहा २५ ते ३० हजार प्रती आणि दिवाळी अंकाची विक्री ३५ ते ४० हजार प्रतींपर्यंत गेली. आता दरमहा सरासरी ६५ हजार प्रती वितरित होतात. किशोर मासिकाने अनेक पिढ्यांवर वाचनाचे ज्ञान-विज्ञानाचे व मूल्यांचे संस्कार केले आहेत. अनेक चित्रकार, कवी लेखक यांना मासिकाने घडवले आहे. ‘किशोर’ला कलात्मक मांडणी आणि आशय संपन्नतेचे अधिष्ठान दिले ते पहिले कार्यकारी संपादक वसंत शिरवाडकरांनी. ‘किशोर’ने कटाक्षाने काही पथ्ये पाळली. विद्यार्थी वाचकांमध्ये सम्यक, विवेकी, तर्कशुद्ध, विज्ञाननिष्ठ विचार-दृष्टिकोन रुजावा; त्यांच्या मनात धार्मिक, जातीय, आर्थिक, लैंगिक भेदाभेदाच्या विचारांचा प्रभाव पडू नये, यासाठी काळजी घेण्याचे धोरण ‘किशोर’नं स्वीकारले. अंधश्रद्धांना खतपाणी घालणारे, जुन्या रूढी परंपरा, कर्मकांडांना प्रोत्साहन देणारे लिखाण मासिकात नसेल असे पाहिले गेले. विज्ञान, तंत्रज्ञान, भूगोल, सामाजिक इतिहास यासारख्या विषयांना विशिष्ट पाने राखीव ठेवण्यात आली. या विषयावरचे लेखन सोपे-सुटसुटीत असेल याची काळजी घेण्यात आली. त्यासाठी होमी भाभा सायन्स एज्युकेशन सेंटरची मदत घेण्यात आली. विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांना उत्तरे देणारे ‘शंका-समाधान’ हे सदर व शिरवाडकर यांची ‘असे हे विलक्षण जग!’ ही लेखमाला खूप गाजली. गोष्टी, कवितांसोबत रंगीत चित्रे, रेखाटनं वापरण्याची प्रथा ‘किशोर’ने पहिल्या अंकापासून पाडली.
श्री. वसंत शिरवाडकरांनंतर हरहुन्नरी लेखक वसंत सबनीस आणि त्यानंतर ज्ञानदा नाईक या कार्यकारी संपादकांनी ‘किशोर’ची ध्वजा आणखी उंचावली. या तिघांचाही मराठी साहित्य आणि कलेच्या क्षेत्रातल्या व्यक्तींशी गाढा संपर्क. त्यामुळे उत्तमोत्तम कविता, कथा, ललित लेखन, प्रवासवर्णने, स्थलचित्रं, व्यक्तिचित्रे यांनी ‘किशोर’चे अंक समृद्ध झाले. सोबत विज्ञान, तंत्रज्ञान, नवनवे शोध, पर्यावरण, प्रदूषण आदी विषय ‘किशोर’ने मुलांच्या भाषेत मांडले. मराठीतल्या बहुतांश लेखक-कवींनी किशोरसाठी लेखन केले आहे. अनेक प्रतिभावान चित्रकारांनी मासिकाला सजवले. त्याचे श्रेय या तीनही कार्यकारी संपादकांचे आहे. ज्ञानदा नाईक यांच्यानंतर २००८ ते २०११ या कालावधीत बालभारतीचे विशेषाधिकारी आणि प्रभारी कार्यकारी संपादक माधव राजगुरू यांनी समर्थपणे ही परंपरा पुढे सुरू ठेवली. शाळाशाळांमध्ये 'किशोर मंच' स्थापन करून जास्तीत जास्त विद्यार्थी किशोरचे लाभधारक व्हावेत, यासाठी प्रयत्न केले.‘किशोर’चे 2014 पासून कार्यकारी संपादक किरण केंद्रे यांनीही नवीन सदरे आणि रंजक उपक्रमांची ही परंपरा कायम राखली आहे.
किशोरनं दिग्गज चित्रकारांकडून चित्रे काढून तर घेतलीच, शिवाय सामाजिक भान ठेवून कला महाविद्यालयांतून बाहेर पडणाऱ्या उदयोन्मुख कलाकारांनाही संधी दिली. त्यामुळे ‘किशोर’मधील चित्रे ताजीतवानी राहिली. तरुण कलाकारांच्या कुंचल्यांतून साकारलेल्या वेगवेगळ्या शैलीतल्या चित्रांनी मुखपृष्ठे सजली.
‘किशोर’ला देखणे करण्यात संपादक-चित्रकारांइतकाच निर्मिती विभागाचाही वाटा आहे. १९८४ च्या दिवाळी अंकासाठी शांताराम पवार यांनी फुलपाखरे, मुले आणि फुले यांचे प्रतीकात्मक चित्र केले होते. या मुखपृष्ठाला मोठा अवकाश हवा होता. तेव्हाचे नियंत्रक शं. वा. वेलणकर यांनी मुखपृष्ठ आणि मलपृष्ठाला दुमडता येईल असे एकेक पान जोडून भव्य कव्हर केले. या अंकासाठी गंगाधर गाडगीळ, शंकरराव खरात, तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी, पं. महादेवशास्त्री जोशी, अरुण साधू, राजा मंगळवेढेकर, कुसुमाग्रज, इंदिरा संत, वा.रा. कांत, संजीवनी मराठे, मंगेश पाडगावकर, शान्ता शेळके, शंकर वैद्य अशा मातब्बर लेखक-कवींनी लिहिलं होतं. याच वर्षी उन्हाळी सुट्टीचा विशेषांक काढण्यास सुरुवात झाली. नंतर नाट्य, लोककथा, स्वातंत्र्य, कारगिल युद्ध, स्वच्छता अशा वेगवेगळ्या विषयांवर विशेषांक काढण्याची प्रथा ‘किशोर’नं सुरू केली.
‘किशोर’साठी दुर्गा भागवत, पंढरीनाथ रेगे, ग. दि. माडगूळकर, वसंत सबनीस, ज्योत्सना देवधर, पु. ल. देशपांडे, नरहर कुरुंदकर, श्रीपाद जोशी, व्यंकटेश माडगूळकर, विंदा करंदीकर, सरिता पदकी, महावीर जोंधळे यांनीही लेखन केलं. राजन खान, प्रवीण दवणे, राजीव तांबे, संजय भास्कर जोशी, अरुण म्हात्रे, दासू वैद्य या आताच्या लेखकांपर्यंत हा प्रवास सुरू आहे. अन्यत्र प्रसिद्ध झालेलं साहित्य न स्वीकारण्याच्या भूमिकेमुळं मुलांना नेहमी कोरं-करकरीत वाचायला मिळालं. चित्रकार मुरलीधर आचरेकर, राम वाईरकर, प्रभाशंकर कवडी, पद्मा सहस्रबुद्धे, श्रीधर फडणीस, मारिओ मिरांडा, अनंत सालकर, रवी परांजपे, शांताराम पवार, अनंत कुलकर्णी, श्याम फडके, मुकुंद तळवलकर, अरुण कालवणकर, भालचंद्र मोहनकर, रेश्मा बर्वे, घनश्याम देशमुख, प्रभाकर काटे, रमेश मुधोळकर आदींनी रंगवलेल्या जादुई दुनियेत मुलं हरवून गेली. ‘माझे बालपण’, ‘सुटीचे दिवस’, ‘माझा गाव’, ‘चित्रकथा’, ‘फास्टर फेणे’, देशोदेशींच्या कथा मुलांपर्यंत पोचवणारं ‘देशांतर’ ही या मासिकातली काही गाजलेली सदरं. ‘माझे बालपण’ या सदरात यशवंतराव चव्हाण, लता मंगेशकर, विजय तेंडुलकर, सुनील गावसकर, जयंत नारळीकर ते नव्या पिढीचे सचिन तेंडुलकर, अमृता सुभाष यांनी लेखन केलं.