cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १
गट फेरी
१३वा सामना
१४वा सामना
सांख्यिकी
आशिष बगई साखळीवीर खेळाडू झाला.
वर्ग:विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा क्रिकेट विश्व साखळी स्पर्धा ०१ वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
घाटोडी
घाटोडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
डिस्प्लेस्ड (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
डिस्प्लेस्ड हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील तिसऱ्या पर्वाचा, चोवीसवा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील ६६वा भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
भुवनेश्वर लोकसभा मतदारसंघ
भुवनेश्वर हा ओडिशा राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:ओडिशामधील लोकसभा मतदारसंघ
अमृतवाडी (जत)
अमृतवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग २
२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग २ ही नोव्हेंबर २४, इ.स. २००७ ते डिसेंबर १, २००७ च्या दरम्यान खेळली गेलेली स्पर्धा होती. ही स्पर्धा २०११ विश्वचषक स्पर्धेसाठीची पात्रता स्पर्धा होती.
ही स्पर्धा नामिबियाची राजधानी विंडहोक येथे खेळली गेली.
इ.स. ७२४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७२४ वर्ग:इ.स.च्या ७२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
२००८ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग ४
२००८ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग ४ ही टांझानियाच्या दार एस सलाम शहरात खेळली गेलेली क्रिकेट स्पर्धा होती. ही स्पर्धा ४-११ ऑक्टोबर, २००८ दरम्यान खेळली गेली. आयसीसीच्या चौथ्या विभागातील संघांना २०११ क्रिकेट विश्वचषकात भाग घेण्यासाठी ही पात्रता फेरी होती.
वर्ग:विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा वर्ग:इ.स. २००८ मधील क्रिकेट
सुनीता लाकरा
सुनिता लाक्रा ही भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. ही भारताकडून २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये खेळली.
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:भारतीय महिला हॉकी खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अस्का लोकसभा मतदारसंघ
अस्का हा ओडिशा राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:ओडिशामधील लोकसभा मतदारसंघ
गोपवाडी
गोपवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
पळसगाव
पळसगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
शरदिंदू बंदोपाध्याय
शरदिंदु बंडोपाध्याय किंवा शरदिंदु बंद्योपाध्याय(इ.स.१८९९-१९७०) हे एक बंगाली भाषेत लिहिणारे लेखक व कवी होते. यांचा जन्म उत्तर प्रदेशातील जौनपूर येथे ३० मार्च १८९९ रोजी झाला. त्यांचे बी.ए.पर्यंतचे कॉलेज शिक्षण कलकता येथील विद्यासागर महाविद्यालयात झाले. कॉलेजात असतानाच त्यांचा पहिला काव्यसंग्रह ’जौबन स्मृति’ १९१९साली प्रकाशित झाला. पाटणा शहरात राहून केलेला कायदेशास्त्राचा अभ्यास पूर्ण झाल्यानंतर मात्र, त्यांनी पूर्णवेळ लेखनास वाहून घेतले. त्यांनी ’व्योमकेश बक्षी’ नावाचा डिटेक्टिव्ह नायक असलेल्या ’व्योमकेश बक्षी' गुप्तहेरकथा लिहिल्या आहेत.
शरदिंदु बंडोपाध्याय यांच्या अन्य विषयांवरील ललितकथा गाजत असतानाच, त्यांची पहिली ’व्योमकेश बक्षी‘ कथा १९३२साली प्रसिद्ध झाली. तिचे नाव ’पाथेर कांटा’. ही ’वसुमती’ मासिकात छापून आली, तर दुसरी ’सत्यान्वेषी’ नामक कथा १९३३मध्ये छापली गेली. पुढील ३५ वर्षांत त्यांनी आणखी ३० ’व्योमकेश बक्षी’ कथा लिहिल्या. त्यांमध्ये काही कादंबऱ्यांचाही समावेश आहे. बंगालीत या रहस्यकथा अतिशय लोकप्रिय झाल्या. या कथांचे दूरचित्रवाणीवरही सादरीकरण झाले आहे, त्यामुळे शरदिंदु बंडोपाध्याय साऱ्या भारताला माहीत झाले..
१९३८मध्ये शरदिंदु मुंबईला आले आणि ’बॉम्बे टॉकीज’ व नंतर अन्य कंपन्यांसाठी ते पटकथा लिहू लागले. १९५२ला मुंबईत असेपर्यंत त्यांनी पटकथा लिहिल्या आणि नंतर ते पुण्याला आले आणि मरेपर्यंत तेथेच राहिले. पुण्यात राहत असताना ते भूतकथा, ऐतिहासिक प्रणयकथा, आणि बालकथा आदी ललित साहित्यही लिहीत होते. मात्र त्यांचे मूळ लेखन बंगालीत असे.
शरदिंदु वंद्योपाध्याय याचे निधन पुणे शहरात २२ सप्टेंबर १९७० रोजी झाले.
पुरस्कार
बंडोपाध्याय, शरदिंदु बंडोपाध्याय, शरदिंदु वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
सत्यनारायण जतिया
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:भारतीय कामगारमंत्री वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:उज्जैनचे खासदार वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रांसिस फोर्ड कोपोला
फ्रांसिस फोर्ड कोपोला (एप्रिल ७, इ.स. १९३९) हा ऑस्कर पुरस्कार विजेता पटकथालेखक, निर्माता आणि दिग्दर्शक आहे. याच्या द गॉडफादर या चित्रपटाला सर्वोत्तम चित्रपट, सर्वोकृष्ट अभिनेता, आणि सर्वोत्तम स्क्रिनप्ले साठी ऑस्कर पुरस्कार मिळाले आहेत व आजवरच्या सर्वोतकृष्ट अमेरिकन चित्रपटांच्या यादीत दुसऱ्या क्रमांकाचे स्थान आहे. या चित्रपटाचा इ.स. १९७४ साली दुसरा व इ.स. १९९० साली तिसरा भाग प्रदर्शित झाला.
संदर्भ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख फ्रांसिस फोर्ड कपोला वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
मलेरिया
मलेरिया हा डासांच्या चावण्यामुळे होणारा रोग आहे. प्लाझमोडियम वायवॅक्स या नावाच्या Chutiyo होतो व डासांद्वारे तो पसरतो. याचा प्रादुर्भाव विषुववृत्तीय भागांत जास्त आहे. मलेरियाचे गांभीर्य लक्षात घेता २५ एप्रिल हा जागतिक मलेरिया दिन म्हणून ओळखला जातो.
प्लाझमोडियम' या जातीच्या डासांमुळे होणारा हा रोग तसा फार प्राचीन काळापासून अस्तित्वात आहे.ख्रिस्तपूर्व पांचव्या शतकात हिपोक्रॅटिस यांना मलेरिया सदृश्य आजार माहीत होता. सतराव्या शतकाच्या पूर्वार्धात, जैलुइट लोकांनी पेरू देशात सिंकोना ही वनस्पती आणली होती. या सुमारास जेव्हा युरोपमध्ये फार मोठ्या प्रमाणात मलेरियाची साथ आली होती. तेव्हा या सिंकोना वनस्पतीचा त्या तापावर उपचार करण्यात आला होता. या उपचारांमुळे मलेरिया आणि अन्य प्रकारचे ताप यांतील फरक सिडनर्हेम आणि अन्य वैद्यांना ओळखणे शक्य झाले. इ.स. १८८० मध्ये लेव्हेरान यांनी मलेरिया निर्माण करणाऱ्या डासांचा शोध लावला, परंतु या डासांचे प्रामुख्याने जे तीन प्रकार आहेत त्याचा शोध त्यावेळी लागला नव्हता.
इ.स. १८९४ मध्ये मॅनसन यांनी असे गृहीतक मांडले की मलेरिया हा रोग डासांमुळे होत असून, तो या जंतूंनी युक्त डास चावा घेऊन नव्हे तर पाण्यावाटे पसरवीत असावेत. पुढे इ.स. १८९८ मध्ये रॉस यांनी मलेरिया डासांमुळे नेमका कसा होतो याचा शोध लावला. पक्ष्यांमधील मलेरिया प्रमाणेच मानवी शरीरांतही घडामोडी होत असल्या पाहिजेत असे त्यांना दिसून आले. त्याच वर्षी ग्रासी, बिगनमी आणि बास्टिनेली यांनी अ‍ॅनोफेलिस जातीच्या डांसामध्ये प्लाझमोडियम, फाल्सिपॅरम या जातीच्या मलेरियाच्या जंतूंची कशी वाढ होते आणि पुढे ते संसर्गित डास चावल्यामुळे माणसांमध्ये मलेरिया कसा होतो हे दाखवून दिले.मलेरिया तापात थंडी वाजून ताप येणे आणि पुन्हा तीन चार दिवसांनी ताप येणे यासाठी शरीरात हिमोझाईन हा विषारी पदार्थ दिसून येतो.
कारणे
यामध्ये दोन प्रमुख घटकांचा विचार केला पाहिजे.
डासांच्या शरीरांतील मलेरियाच्या जंतूंच्या घडामोडीविषयी आणि हा मलेरिया मानवी शरीरात कसा संक्रमित होतो याविषयी सर रोनॉल्ड रॉस यांनी मूलभूत संशोधन केले आणि पुढील अभ्यासकांना दिशा दाखविली. विशेष म्हणजे संशोधनाचे हे कार्य त्यांनी बव्हंशी आपल्या हिंदुस्थानात कलकत्ता आणि बंगलोर येथे केले. या संशोधनासाठी, इ.स. १९०२ चेनोबेल पारितोषिक त्यांना मिळाले.
रोनाल्ड रॉस (जन्म :अलमोडा, इ.स.१८५७) यांचे वडील, सर सी.सी.जी. रॉय हे इंग्रजांच्या सैन्यामध्ये जनरल होते. रोनाल्ड रॉस यांचे शिक्षण इंग्लंडमध्ये झाले आणि वैद्यकाच्या अभ्यासासाठी त्यांनी इ.स. १८७५ मध्ये लंडन येथील सेंट बार्थिलोमोव्ह हॉस्पिटलमध्यें प्रवेश घेतला. इ.स. १८८१ मध्ये डॉक्टर झाल्यावर ते इंडियन मेडिकल सर्व्हिसमध्ये काम करू लागले.
डासांमुळे मलेरिया होत असावा असा काहीसा तर्क त्यापूर्वी एक शतक आधी करण्यात आला असला, तरी त्यावर पुरेसा प्रकाश टाकण्यात आलेला नव्हता. मलेरिया नेमका कसा होतो, कसा पसरतो व त्याला प्रतिबंधक कसा करता येईल याबद्दल त्यावेळी निश्चित स्वरूपाची काहीही माहिती उपलब्ध नव्हती.
इ.स. १८९४ साली रॉस यांनी या संदर्भात पुढील संशोधन करण्याचे ठरविले. त्यांनी, ज्या रोग्यांना मलेरिया झाला आहे. त्यांना चावा घेण्यास डासांना उद्युक्त केले. या मलेरिया ग्रस्त रोग्यांना डास चावल्यावर, त्या डासांच्या शरीरात मलेरियाच्या जंतूंचे काय होते, कोणकोणते आणि कसे बदल होतात याचा अभ्यास सुरू केला; परंतु पहिली दोन वर्षे त्यांत फारशी प्रगती झाली नाही, तरीही नाउमेद न होता त्यांनी अभ्यास चालूच ठेवला होता. इ.स. १८९७ मध्ये त्यांच्या प्रयत्‍नांना यश आले. त्यांना दिसून आले की, डासांच्या जठरामध्ये बटणाच्या आकाराच्या जंतूंची अनेक अंडी तयार होतात. ही अंडी त्या डासांच्या लाळेत येतात आणि असे डास जेव्हा माणसांना चावतात तेव्हा त्या माणसांमध्ये पुरेशी प्रतिकारशक्ति नसेल त्यांना मलेरिया होतो. हे त्यांचे संशोधन बहुमोलाचेच होते.
उपचार
क्विनाइनवर आधारित अनेक औषधे मलेरियावर उत्तम उपाय मानली जातात. याव्यतिरिक्त, आर्टेमिसिनिन सारखी औषधे, जी आर्टेमिसिया एनुआ नावाच्या वनस्पतीपासून तयार केली जाते, मलेरियाच्या उपचारात प्रभावी असल्याचे आढळले आहे. मलेरियाविरुद्ध इतर काही औषधांचा वापरही यशस्वी झाला आहे. काही औषधांवर प्रयोग सुरू आहेत. औषधांच्या निवडीतील सर्वात महत्त्वाचा घटक म्हणजे मलेरियाच्या परजीवींनी त्या भागात कोणत्या औषधांचा प्रतिकार केला आहे. मलेरियाविरूद्ध यशस्वी मानली जाणारी अनेक औषधे यापुढे यशस्वी मानली जात नाहीत कारण मलेरियाच्या परजीवीने त्यांना हळूहळू प्रतिकार प्राप्त केला आहे.
मलेरियाचा उपचार होमिओपॅथीमध्ये उपलब्ध आहे, तथापि, अनेक डॉक्टरांचे मत आहे की मलेरियासारख्या गंभीर आजारावर अॅलोपॅथिक औषधांनी उपचार केले पाहिजेत, कारण ते वैज्ञानिक संशोधनावर आधारित आहेत. अगदी ब्रिटिश होमिओपॅथिक असोसिएशनचा सल्ला आहे की मलेरियाच्या उपचारासाठी होमिओपॅथीवर अवलंबून राहू नये. आयुर्वेदात मलेरियाला विषाणूजन्य ताप म्हणतात आणि त्याच्या उपचारासाठी अनेक औषधे उपलब्ध आहेत.
आज जरी मलेरियावर प्रभावी उपचार उपलब्ध असले तरी ते एकतर जगातील अनेक अविकसित भागात मलेरिया-स्थानिक भागात उपलब्ध नाहीत किंवा सरासरी रूग्णांसाठी वापरण्यासाठी खूप महाग आहेत. मलेरियाच्या औषधांची वाढती मागणी पाहता, अनेक प्रभावित देशांमध्ये बनावट औषधांचा मोठ्या प्रमाणावर व्यापार होत आहे, ज्यामुळे अनेक मृत्यू होतात. आजकाल कंपन्या नवीन तंत्रज्ञान वापरून या समस्येला तोंड देण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
प्रतिबंध आणि नियंत्रण
मलेरियाचा प्रसार खालील घटकांवर अवलंबून असतो - मानवी लोकसंख्येची घनता, डासांच्या लोकसंख्येची घनता, डासांपासून मानवांमध्ये संक्रमण आणि मानवाकडून डासांमध्ये संक्रमण. यापैकी कोणताही एक घटक खूप कमी झाला तर त्या भागातून मलेरियाचे उच्चाटन होऊ शकते. त्यामुळेच मलेरियाग्रस्त भागात रोगाचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी औषधांसोबतच डासांचे निर्मूलन किंवा चावण्यापासून बचाव करण्यासाठी उपाययोजना केल्या जातात. अनेक संशोधकांचा असा दावा आहे की मलेरियाच्या प्रतिबंधासाठी दीर्घकाळात उपचारापेक्षा कमी खर्च येईल. १९५६-१९६० च्या दशकात, जागतिक स्तरावर मलेरियाचे उच्चाटन करण्यासाठी व्यापक प्रयत्न केले गेले (चेचक निर्मूलनासाठी केलेल्या प्रयत्नांप्रमाणेच). पण त्यांना यश मिळू शकले नाही आणि मलेरिया अजूनही त्याच पातळीवर आफ्रिकेत आहे.
डासांच्या उत्पत्तीची ठिकाणे नष्ट करून मलेरियावर बरेच नियंत्रण मिळवता येते. साचलेल्या पाण्यात डासांची पैदास होते, अशा साचलेल्या पाण्याची जागा झाकून ठेवावी, वाळवावे किंवा निचरा करावा किंवा पाण्याच्या पृष्ठभागावर तेल टाकावे, जेणेकरून डासांच्या अळ्या श्वास घेऊ शकत नाहीत. याशिवाय, मलेरियाग्रस्त भागातील घरांच्या भिंतींवर अनेकदा कीटकनाशकांची फवारणी केली जाते. अनेक प्रजातींचे डास मानवी रक्त शोषल्यानंतर भिंतीवर बसून ते पचवतात. अशा परिस्थितीत भिंतींवर कीटकनाशकांची फवारणी केल्यास डास दुसऱ्या माणसाला चावण्यापूर्वीच भिंतीवर बसताच मरतात. जागतिक आरोग्य संघटनेने मलेरिया-स्थानिक भागात फवारणीसाठी सुमारे १२ औषधे ओळखली आहेत. यामध्ये डीडीटी व्यतिरिक्त परमेथ्रिन आणि डेल्टामेथ्रिन सारख्या औषधांचा समावेश आहे, विशेषतः ज्या भागात डासांनी डीडीटीला प्रतिकार विकसित केला आहे.
मच्छरदाण्यांमुळे डासांना लोकांपासून दूर ठेवण्यात आणि मलेरियाचा संसर्ग मोठ्या प्रमाणात रोखण्यात यश मिळते. अॅनोफिलीस डास रात्री चावतात म्हणून, खाटावर/बेडवर मोठी मच्छरदाणी लटकवून आणि बेडला सर्व बाजूंनी पूर्णपणे बंद करून संरक्षण पूर्ण होते. मच्छरदाणी हा स्वतःहून फारसा प्रभावी उपाय नाही पण त्यावर रासायनिक उपचार केल्यास ते खूप उपयुक्त ठरतात. मलेरिया-स्थानिक भागात मलेरियाबद्दल जागरूकता पसरवल्याने २० टक्क्यांपर्यंत घट दिसून आली आहे. तसेच, मलेरियाचे लवकरात लवकर निदान आणि उपचार केल्याने त्याचा प्रसार कमी होतो. इतर प्रयत्नांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर मलेरिया माहिती गोळा करणे आणि त्याचे विश्लेषण करणे आणि मलेरिया नियंत्रण पद्धती किती प्रभावी आहेत याची चाचणी करणे समाविष्ट आहे. अशाच एका विश्लेषणात असे आढळून आले की लक्षणे नसलेल्या लोकांवर उपचार करणे महत्त्वाचे आहे, कारण त्यांच्यात मलेरियाचे प्रमाण जास्त असते.
मलेरियाविरूद्ध लस विकसित केली जात आहे, तरीही अद्याप यश मिळालेले नाही. पहिला प्रयत्न १९६७ मध्ये जिवंत पण विकिरणित बीजाणूंनी टोचलेल्या उंदरांवर करण्यात आला. त्याचा यशाचा दर ६०% होता. SPF66 (इंग्रजी: SPf66) ही शेतात चाचणी केलेली पहिली लस होती, ती सुरुवातीला यशस्वी झाली होती परंतु नंतर यशाचा दर ३०% च्या खाली गेल्यानंतर ती अयशस्वी मानली गेली. आज RTS,SAS02A (इंग्रजी: RTS,S/AS02A) लस चाचण्यांमध्ये आघाडीवर आहे. अशी आशा आहे की पी. फॅल्सीपेरमच्या जीनोमचे संपूर्ण कोडिंग नवीन औषधे आणि लसी विकसित करणे आणि चाचणी करणे सोपे होईल.
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र वर्ग:आरोग्य वर्ग:रोग वर्ग:संसर्गजन्य रोग
वर्स्ट केस सिनारिओ (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
वर्स्ट केस सिनारीओ हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील तिसऱ्या पर्वाचा, पंचवीसवा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील ६७वा भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
सरदार किबे
वजीर-उद्‌-दौला रावबहादुर सरदार माधवराव विनायकराव किबे (जन्म : इंदूर, ४ एप्रिल १८७७, - इंदूर, १२ ऑक्टोबर १९६३), एम.ए., एम.आर.ए.एस.,एफ़.आर.एस.ए. हे एक अर्थतज्ज्ञ आणि हिदुस्थानच्या प्राचीन इतिहासामध्ये संशोधन करणारे विद्वान होते. त्यांना ग्रंथवाचनाची आणि आपले विचार लिहून काढण्याची मनापासून आवड होती. माधव विनायक किबे एक चांगले मराठी साहित्यिक होते. मराठी भाषेच्या उत्कर्षासाठी त्यांनी अनेक मार्गदर्शनपर लेख लिहिले. इंदूर संस्थानात मराठी भाषा जिवंत ठेवण्याचे बहुमोल कार्य त्यांनी केले. इंदूरमधील सामाजिक आणि साहित्यिक चळवळीत त्यांचा पुढाकार असे.
मूळचे कोकणातले संगमेश्वर येथे राहणारे किबे यांचे पूर्वज उत्तर पेशवाईत होळकरांच्या इंदूर संस्थानात स्थलांतरित झाले व तेथे होळकरांच्या संस्थानात अधिकारी म्हणून रुजू झाले. तिथेच या घराण्याला सरदार हा किताब मिळाला.
शिक्षण
सरदार किबे यांचे प्राथमिक शिक्षण इंदूरला त्यांच्या घरीच झाले. नंतर ते इंदूरच्याच डॅली कॉलेजमध्ये दाखल झाले. त्या कॉलेजमधून १८९४साली मॅट्रिकची परीक्षा दिल्यावर ते अलाहाबादच्या म्यूर कॉलेजातून इ.स. १८९९मध्ये पदवीधर व १९०१ मध्ये इतिहास आणि अर्थशास्त्र हे विषय घेऊन एम.ए. झाले.
विवाह
त्यांचा विवाह रत्‍नागिरी जिल्ह्यात भरभराटीला आलेल्या कोल्हापूरच्या सरदेसाईंच्या घरंदाज घराण्यातील कमलाबाईशी झाला. त्या मराठी कवयित्री, गद्यलेखिका आणि उत्तम वक्त्या होत्या.
लेखन
सरदार किबे यांनी इंदूरात मराठी साहित्याची फार सेवा केली. इंदूर येथे मराठी भाषिकांनी स्थापन केलेल्या महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे ते एक सदस्य होते. किबे यांचा प्राचीन, मध्ययुगीन आणि अर्वाचीन इतिहासाबरोबरच राजकारण, अर्थकारणाचाही अभ्यास होता. याचबरोबर पुराण वास्तुशास्त्राचा व संस्कृत-मराठी- हिंदी साहित्याचा व्यासंग होता. पुराणवास्तुशास्त्र या विषयावर त्यांनी संशोधनात्मक असे विवेचनात्मक निबंधलेखन केले.
दानशूरता
सरदार किबे यांनी मुंबईतला हिंदी शिक्षण फंड, पुण्याचे भारत इतिहास संशोधक मंडळ इत्यादींना आणि देशातील आणि देशाबाहेरील अनेक सामाजिक आणि धार्मिक संस्थांना, त्यांच्या चांगल्या कामासाठी भरघोस देणग्या दिल्या आहेत.
बाह्य दुवे
http://www.mssindore.org/index.php/2012-09-02-10-11-14/1917 (इंदूरचे १९१७ सालचे मराठी साहित्य संमेलन)
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष वर्ग:इ.स. १८७७ मधील जन्म वर्ग:रावबहादुर
क्रिकेट विश्वचषक, १९९६ - संघ
बाह्य दुवे
वर्ग:१९९६ क्रिकेट विश्वचषक
इ.स. ७२३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७२३ वर्ग:इ.स.च्या ७२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
फेडरल रिझर्व सिस्टम
फेडरल रिझर्व सिस्टम ही अमेरिकेची मध्यवर्ती पतपेढी आहे. फेडरल रिझर्व बँकेचे कार्यालय वॉशिंग्टन डी.सी. येथे आहे. फेडरल रिझर्व बँक ही देशपातळीवर पतपुरवठ्याद्वारे आर्थिक बाजारांचे कामकाज सुरळीत ठेवण्याचे काम करते. ही संस्था खाजगी मालकीची आहे.
फेडरल रिझर्व्ह सिस्टम (याला फेडरल रिझर्व्ह किंवा फक्त फेड म्हणून देखील ओळखले जाते) ही युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिकाची केंद्रीय बँकिंग प्रणाली आहे. २३ डिसेंबर १९१३ रोजी, फेडरल रिझर्व्ह कायदा लागू करून, आर्थिक संकटांच्या मालिकेनंतर (विशेषतः १९०७ची दहशत) आर्थिक संकटे दूर करण्यासाठी चलन प्रणालीवर केंद्रीय नियंत्रणाची इच्छा निर्माण झाल्यानंतर त्याची निर्मिती करण्यात आली. गेल्या काही वर्षांमध्ये, १९३० च्या दशकातील महामंदी आणि २००० च्या दशकात मोठी मंदी यासारख्या घटनांमुळे फेडरल रिझर्व्ह सिस्टमच्या भूमिका आणि जबाबदाऱ्यांचा विस्तार झाला आहे.
यू.एस. काँग्रेसने फेडरल रिझर्व्ह कायद्यामध्ये चलनविषयक धोरणासाठी तीन प्रमुख उद्दिष्टे स्थापित केली: रोजगार वाढवणे, किमती स्थिर करणे आणि दीर्घकालीन व्याजदर नियंत्रित करणे. पहिल्या दोन उद्दिष्टांना कधीकधी फेडरल रिझर्व्हचा दुहेरी आदेश म्हणून संबोधले जाते. त्याची कर्तव्ये गेल्या काही वर्षांमध्ये विस्तारली आहेत आणि सध्या बँकांचे पर्यवेक्षण आणि नियमन करणे, वित्तीय प्रणालीची स्थिरता राखणे आणि ठेवी संस्था, यू.एस. सरकार आणि परदेशी अधिकृत संस्थांना वित्तीय सेवा प्रदान करणे यांचा समावेश होतो. फेड अर्थव्यवस्थेत संशोधन देखील करते आणि बेज बुक आणि FRED डेटाबेस सारखी असंख्य प्रकाशने प्रदान करते.
फेडरल रिझर्व्ह सिस्टम अनेक स्तरांनी बनलेली आहे. हे अध्यक्ष-नियुक्त मंडळ किंवा फेडरल रिझर्व्ह बोर्ड (FRB) द्वारे शासित आहे. देशभरातील शहरांमध्ये असलेल्या बारा प्रादेशिक फेडरल रिझर्व्ह बँका खाजगी मालकीच्या व्यावसायिक बँकांचे नियमन आणि देखरेख करतात. राष्ट्रीय चार्टर्ड व्यावसायिक बँकांना स्टॉक ठेवणे आवश्यक आहे आणि ते त्यांच्या प्रदेशातील फेडरल रिझर्व्ह बँकेचे काही बोर्ड सदस्य निवडू शकतात.
फेडरल ओपन मार्केट कमिटी (FOMC) चलनविषयक धोरण ठरवते. त्यात गव्हर्नर मंडळाचे सर्व सात सदस्य आणि बारा प्रादेशिक फेडरल रिझर्व्ह बँकेचे अध्यक्ष असतात, जरी एका वेळी फक्त पाच बँक अध्यक्ष मतदान करतात--न्यू यॉर्क फेडचे अध्यक्ष आणि इतर चार जे एक वर्षाच्या मतदानाच्या अटींमधून फिरतात. विविध सल्लागार परिषदा देखील आहेत. मध्यवर्ती बँकांमध्ये त्याची रचना अद्वितीय आहे, आणि युनायटेड स्टेट्स डिपार्टमेंट ऑफ ट्रेझरी, मध्यवर्ती बँकेच्या बाहेर असलेली संस्था, वापरलेले चलन मुद्रित करते यात देखील असामान्य आहे.
फेडरल सरकार बोर्डाच्या सात गव्हर्नरचे पगार ठरवते, आणि सदस्य बँकांच्या भांडवली गुंतवणुकीवर लाभांश दिल्यानंतर आणि खाते अधिशेष राखून ठेवल्यानंतर ते सर्व प्रणालीचे वार्षिक नफा प्राप्त करते. २०१५ मध्ये, फेडरल रिझर्व्हने $१००.२ बिलियनचे निव्वळ उत्पन्न मिळवले आणि $९७.७ अब्ज यूएस ट्रेझरीमध्ये हस्तांतरित केले आणि २०२०ची कमाई अंदाजे $८८.६ अब्ज अमेरिकन ट्रेझरीमध्ये $८६.९ अब्ज रेमिटन्ससह होती. यूएस सरकारचे एक साधन असले तरी, फेडरल रिझर्व्ह सिस्टम स्वतःला "स्वतंत्र मध्यवर्ती बँक मानते कारण तिचे चलनविषयक धोरण निर्णय राष्ट्रपती किंवा सरकारच्या कार्यकारी किंवा विधायी शाखांमधील इतर कोणीही मंजूर केले पाहिजेत असे नाही. काँग्रेसने विनियोजन केलेला निधी, आणि गव्हर्नर मंडळाच्या सदस्यांच्या अटी अनेक अध्यक्षीय आणि काँग्रेसच्या अटींमध्ये असतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:मध्यवर्ती बँका वर्ग:अमेरिकेची अर्थव्यवस्था
बेरहामपूर लोकसभा मतदारसंघ
बेरहामपूर हा ओडिशा राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:ओडिशामधील लोकसभा मतदारसंघ
असंगीजत
असंगीजत हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
कोरापुट लोकसभा मतदारसंघ
कोरापुट हा ओडिशा राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:ओडिशामधील लोकसभा मतदारसंघ
विल्यम ल्योन मॅकेन्झी किंग
वर्ग:कॅनडाचे पंतप्रधान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १८७४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५० मधील मृत्यू
नाकीजिन किल्ला
नाकिजीन किल्ला (今 帰 仁 ak नाकिजिन गुसुकु, कुनिगामी: नाचिजीन गुशिकु, ओकिनावान: नाचिजीन गुशिकु ) नाकीजिन, ओकिनावा येथे असलेला रियुकुआन गुसुकू प्रकारचा एक किल्ला आहे. तो सध्या मोडकळीस आलेला आहे. चौदाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात ओकिनावा बेटावर तीन राज्ये होते: दक्षिणेस नानझान, मध्य भागात चाझान आणि उत्तरेस होकुझान. नाकीजिन ही होकुझानची राजधानी होती. किल्ल्यामध्ये अनेक धार्मिक उटाकी चरांचा समावेश दिसून येतो, यामुळे असे कळते की हा किल्ला त्याकाळी धार्मिक कार्यांचे केंद्र होता. सध्या हा किल्ला हिकान चेरीसाठी प्रसिद्ध आहे. या चेरी उत्तर ओकाइनावामध्ये जानेवारीच्या मध्यापासून फेब्रुवारीच्या सुरुवातीच्या काळात उमलतात. जपानमध्ये दरवर्षी सर्वप्रथम चेरी येथेच फुलतात.
इतिहास
शाही निवासस्थान सर्वात उंच आणि आतील भागात स्थित होते आणि त्याच्या सभोवताली लहान बाग होती. या किल्ल्यातील पर्वताच्या सर्वात उंच ठिकाणी तीन देवळे (उगांजू) बांधलेली आहेत. शाही निवासस्थाणाच्या बाहेरील रिंगणात कमी उंचीच्या भिंती आहेत. त्या तटबंदीमध्ये प्रशासकीय इमारतींबरोबरच काही घोडेस्वारांसाठीचे निवासस्थान होते. त्यावेळेसच्या गुसुकु बांधकाम प्रमाणांनुसार, भिंतींचे दगडी बांधकाम अगदी भक्कम होते, परंतु अचूकतेचा अभाव दिसून येतो. सुमारे १५०० मीटर लांब चुनखडीच्या भिंती अजूनही शिल्लक आहेत. इ.स. १४१६ मध्ये चोझान सैन्याने हल्ला करून नष्ट करण्यापूर्वी या किल्ल्याने राज्यकर्त्यांच्या तीन पिढ्या पाहिल्या होत्या. होकुझानचे राजे जपानच्या सम्राटच्या अधीन शुरी येथे राज्य करीत होते. ते बरेच शतके किल्ल्यावर रहात होते. इ.स.१६०९ मध्ये, जपानचे जहागीर डोमेन ऑफ सत्सुमा याने रियुक्यू राज्यावर आक्रमण केले. अमामी बेटांवर जोरदार झुंज दिल्यानंतर ते उन्टेन हार्बर येथील ओकिनावा बेटावर उतरले. त्यांनी नाकीजीन किल्ल्यावर जोरदार आक्रमण केले. यात दोन्ही बाजूच्या सैन्याची बरीच जिवितहानी झाली, परंतु शेवटी जपानी लोकांना विजय मिळाला आणि त्यांनी किल्ला जाळून टाकला.
एक पर्यटन स्थळ म्हणून येथील पूर्व चीनच्या समुद्राचा सुंदर देखावा, किल्ल्याच्या भिंतींची भव्यता आणि किल्ल्याने व्यापलेली एकूण जागा प्रसिद्ध आहेत. त्याकाळी जवळपासच्या बेटावर नानझान व चोझान सारखी ईतर राज्ये होती. होकुझानचे राज्य त्यांच्या मानाने बरेच मोठे होते. तसेच येथे लोकवस्ती कमी दाट होती आणि लोकसंख्याही कमी होती. प्रत्येक वर्षी चेरी ब्लॉसमर्स (सकुरा)चा बहर पाहण्यासाठी आणि साजरा करण्यासाठी नाकीजीन देशातील पहिल्या स्थानांवर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानचा इतिहास
मायामी हीट
२०१३मध्ये फोर्ब्स नियतकालिकाने मायामी हीट संघाची किंमतीचा अंदाज ६२ कोटी ५० लाख अमेरिकन डॉलर इतका लावला होता.
जॉइस क्राइस्ट
जॉइस क्राइस्ट (७ मार्च, १९२१:ऑस्ट्रेलिया - १७ ऑक्टोबर, १९९७:ऑस्ट्रेलिया) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९४९ ते १९६१ दरम्यान ८ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शेरलॉक होम्स
शेरलॉक होम्स (इंग्लिश: Sherlock Holmes) हे स्कॉटिश लेखक सर आर्थर कॉनन डॉयल यांनी लिहिलेल्या कथानकांमधील नायकाचे नाव आहे. होम्स हे व्यवसायाने सत्यान्वेषी (खाजगी गुप्तहेर) आहेत. अविश्वसनीय चातुर्य असलेले होम्स इंग्लंडमधील लंडन शहरात राहात असून, आधुनिक विज्ञान, रसायन शास्त्र आणि सूक्ष्म निरीक्षणाचे वापर करून अनेक अवघड गुन्हे सोडवत असे. १८८७ मध्ये पहिल्यांदा प्रसिद्ध झालेल्या होम्सवर डॉयल यांनी ४ कादंबऱ्या आणि ५६ लघुकथा लिहिल्या. “अ स्टडी इन स्कार्लेट” ही पहिली कादंबरी “बीटन्स ख्रिसमस ॲन्युअल” नावाच्या वार्षिकात १८८७ या वर्षी प्रकाशित झाली. दुसरी कादंबरी “द साइन ऑफ फोर”, 'लिपिनकॉट्‌स मंथली मॅगेझीन' या मासिकेत १८९० साली प्रकाशित झाली. या नंतर इ.स.१८९१ ते १९२७ पर्यंत “द स्ट्रँड मॅगझीन” मध्ये प्रकाशित झालेल्या लघुकथांमधून होम्स या पात्राला वाचकांकडून प्रचंड प्रतिसाद मिळाला. कथानकातील घटना १८८० ते १९१४ या कालावधीत घडतात.
शेरलॅाक होम्सच्या या कथा जगप्रसिद्ध असून तो आणि त्याचा सहकारी डाॅ. वाॅटसन हे जगभरातील गुप्तहेरकथा वाचकांच्या आणि कुमार वाचकांच्या गळ्यातील अजरामर काळासाठीचे ताईत बनले आहेत, असे म्हणणे वावगे ठरणार नाही. काही मराठी कथांमधे, उदाहरणार्थ भा.रा. भागवतांची पुस्तके, शेरलॅाकला "शरलॅाक" असे संबोधलेले दिसते.
डॉयल यांनी या कथा, होम्सचे सहकारी, मित्र आणि चरित्रकार डॉक्टर जॉन एच. वॉटसन हे कथन करीत आहेत, अशा पद्धतीने लिहिल्या आहेत. एकूण कथांपैकी केवळ चार वगळून बाकी सर्व कथांचे कथन डॉ. वॉटसन करतात. राहिलेल्या चार पैकी दोन कथांचे कथन स्वतः होम्स करतात आणि दोन कथा तृतीय-पुरुष दृष्टिकोनातून सांगितल्या गेल्या आहेत.
पात्ररचनेमागील प्रेरणा
शेरलॉक होम्स या काल्पनिक पात्रामागील प्रेरणास्रोत हे डॉ. जोसेफ बेल हे आहेत, असे डॉयल यांनी नमूद केले आहे. डॉयलनी जोसेफ बेल यांच्या एडिंबरो रॉयल इन्फर्मरी या संस्थेत कारकुनी केली होती. होम्सप्रमाणेच बेलसुद्धा अगदी साध्या निरीक्षणांतून मोठ्या निष्कर्षांपर्यंत पोहोचत असत. रॉयल कॉलेज ऑफ सर्जन्स या महाविद्यालयामधील व्याख्याते सर हेन्‍री लिटलजॉन हेसुद्धा होम्सच्या पात्रामागची प्रेरणा आहेत असे मानले जाते. त्यांनी पोलीस सर्जन आणि वैद्यकीय अधिकारी म्हणून काम केले होते. या दोघांंमुळे सर आर्थर यांना गुन्हे अन्वेषणासाठी वैद्यकीय तपासणी आणि सूक्ष्म निरीक्षणे यांची जोड मिळाली.
वैयक्तिक जीवन
डॉयल यांनी लिहिलेल्या कथांमध्ये होम्सच्या वैयक्तिक जीवनाबद्दल अथवा नातेवाइकांबद्दल खूप कमी माहिती मिळते. “हिज लास्ट बो” या कथेतील घटना १९१४ मध्ये घडतात. या कथेमध्ये होम्सचे वय ६० वर्ष असल्याचे सांगितले गेले आहे. यावरून होम्सचे जन्म १८५४ मध्ये झाल्याचा अंदाज लावला जाऊ शकतो. 'द न्यू ॲनोटेटेड शेरलॉक होम्स”चे लेखक लेस्ली क्लीन्जर यांनी होम्सची जन्मतारीख ६ जानेवारी असल्याचे म्हटले आहे.
सूक्ष्म निरीक्षण आणि त्यातून काढायचे निष्कर्ष यांचा अभ्यास पदवीपूर्व काळातच चालू केल्याचे होम्स सांगतात. त्यांनी केलेली सुरुवातीची अन्वेषणे ही त्यांच्याचबरोबर शिकत असलेल्या सोबती विद्यार्थ्यांसाठी केल्याचे कळते. होम्स सुट्टीसाठी एका मित्राच्या घरी गेलेले असताना, त्या मित्राचे वडील होम्सचे निरीक्षणकौशल्य पाहून त्यांना सत्यान्वेशी होण्याचा सल्ला देतात. शिक्षण पूर्ण केल्यावर ६ वर्षे होम्स गुन्हे अन्वेषणाचे काम करतात. त्यानंतर आर्थिक ताणामुळे घरभाडे एकट्याला परवडत नसल्यामुळे ते डॉ. वॉटसन यांच्याबरोबर २२१ बी. बेकर स्ट्रीट या पत्त्यावर घर भाड्याने घेतात व तेथे राहू लागतात. एकत्र राहू लागल्यानंतर डॉ. वॉटसन होम्सच्या अन्वेषणकार्यामध्ये रुची घेऊ लागतात आणि त्यांच्या कामात त्यांना मदत करू लागतात. २२१ बी. बेकर स्ट्रीट येथील त्यांचे वास्तव्य १८८१ पासून झाल्याचे कळते. २२१बी हे घर “बेकर स्ट्रीट” या रस्त्याच्या सुरुवातीलाच असून, घराच्या पहिल्या मजल्यावर होम्सची व दुसऱ्या मजल्यावर डॉ. वॉटसन यांची खोली असते.
डॉ. वॉटसनशी ओळख व्हायच्या अगोदर होम्स एकटेच काम करत असत. क्वचित प्रसंगी ते काही विशिष्ट माहिती मिळवण्यासाठी रस्त्यावरील उनाड मुलांची मदत घेत असत. या उनाड मुलांच्या टोळीला “द बेकर स्ट्रीट इरेग्युलर्स” असे नाव त्यांनी ठेवले होते. 'द बेकर स्ट्रीट इरेग्युलर्स'चा उल्लेख ३ कथांमध्ये होतो: 'अ स्टडी इन स्कार्लेट', 'द साइन ऑफ फोर' आणि 'द ॲडव्हेंचर ऑफ द क्रुकेड मॅन'
होम्सच्या पालकांचा उल्लेख कुठल्याही कथेत नाही, मात्र त्यांचे पूर्वज धनिक जमीनदार असल्याचे स्वतः होम्स एका प्रसंगी सांगतात. 'द ॲडव्हेंचर ऑफ द ग्रीक इंटरप्रीटर' या कथेमध्ये ते हॉरेस वेर्ने नावाच्या आपल्या फ्रेंच काकांचा उल्लेख करतात. ७ वर्षांनी मोठे असलेले होम्सचे वडील बंधू मायक्रॉफ्ट होम्स यांची ३ कथानकांमध्ये महत्त्वाची भूमिका असून एका कथेमध्ये त्यांचा नुसता उल्लेख आहे. मायक्रॉफ्ट होम्स हे ब्रिटिश सरकारमध्ये एका महत्त्वाच्या पदावर होते. अनेक सरकारी विभागांसंदर्भातील बरीच महत्त्वाची माहिती लक्षात ठेवून ती योग्य ठिकाणी आणि प्रसंगी वापरण्याचे कौशल्य त्यांच्याकडे होते. सूक्ष्म निरीक्षण करण्याची आणि निष्कर्ष काढण्याची कला त्यांच्यापेक्षाही त्यांच्या बंधूंमध्ये कित्येक पटीने अधिक असल्याचे होम्स डॉ. वॉटसन यांना सांगतात. पण स्वभावाने आळशी असल्यामुळे थोरले होम्स आपला बराचसा वेळ त्यांनी व त्यांच्या सहकाऱ्यांनी स्थापन केलेल्या एका क्लब - “डायोजिनीज क्लब” - मध्ये घालवत असत.
= नातेसंबंध == शेरलाॅक माणूसघाणा असल्याने त्याच्या नातेसंबंधात फारच मोजके लोक येतात. डॉ. वॉटसन त्याचा सहकारी आणि सर्वात जवळची व्यक्ती म्हणून दिसते. शेरलाॅकचा सख्खा थोरला भाऊ मायक्राॅफ्ट काही वेळा कथांत अवतरतो, मात्र या भावांतील नाते फारसे उलगडत नाही. शेरलाॅकच्या आयुष्यातील दुसरी व्यक्ती म्हणजे त्याची घरमालकीण हडसन बाई. त्यांच्याशी तो तुटक वागत असला तरी या दोघांत आपुलकीचे नाते दिसते. बऱ्याच चलचित्रांत, उदाहरणार्थ, बीबीसीच्या शेरलॉक(२०१०) या मालिकेत, खासकरून दुसऱ्या पर्वामधील पहिल्या भागात, या दोघांचे नाते परस्परांशी तुसडेपणे वागणाऱ्या मात्र एकमेकांवर प्रेम असणाऱ्या मायलेकांसारखे दाखवले आहे. एरवी स्त्रियांबद्दल काही आकर्षण नसणारा शेरलाॅक 'ए स्कॅन्डल इन बोहेमिया', बोहेमियातील भानगड, या कथेत आलेली आयरीन ॲडलर नावाच्या स्त्रीबद्दल फार आदराने बोलताना दिसतो. आयरीन ॲडलरने त्याला पराभूत केलेले असते. या कथेची सुरुवात आणि शेवट पाहता शेरलाॅक आयरीन ॲडलरकडे आकर्षित झालेला दिसतो. या कथेचा वापर करून शेरलाॅक आणि आयरीन ॲडलर यांच्यातील प्रेमकथा बीबीसीच्या शेरलाॅक (२०१०) मालिकेत बनवलेली दिसते. शेरलाॅकचा कट्टर शत्रू म्हणून प्रा.जेम्स मोरीआर्टी दिसतो. याच्याशी दोन हात करतानाच शेरलाॅकला मृत्यू आलेले "दि फायनल प्राॅब्लेम"मधे दाखवले आहे.
डॉ. वॉटसन यांच्या बरोबरचा काळ
होम्सनी एकूण २३ वर्षे अन्वेषणाचे कार्य केले. त्यांपैकी १७ वर्षे ते डॉ. वॉटसन त्यांच्या सोबत होते. १८८७ मध्ये डॉ. वॉटसनच्या लग्नाआधी आणि पुढे त्यांचा पत्‍नीच्या निधनानंतर ते एकत्र राहत होते. २२१-बी बेकर स्ट्रीट येथील त्यांच्या घराची मालकीण मिसेस हडसन त्यांची घरगुती कामे व घराची देखरेखही करे. बऱ्याचशा कथा डॉ. वॉटसन अन्वेषणाचा सारांश करत असल्याच्या पद्धतीने लिहिल्या गेल्या आहेत. होम्स अनेकदा डॉ. वॉटसनच्या सारांशिक लिखाणावर तीव्र टीका करत. त्यांचे म्हणणे असे की डॉ. वॉटसन सारांश लिहितांना मूळ अन्वेषणापेक्षा संबंधित लोकांची मनस्थिती आणि भावनांवर आणि घटनांच्या रंगीत चित्रणावर जास्त भर देत. त्यामुळे त्या सारांशाचे मुख्य बिंदू निष्कर्षणविज्ञान नसून व्यक्तिरेखा आणि घटना वर्णन असे.
द ग्रेट हाईट्स – होम्सच्या जीवनातील अदृश्य खंड
१० वर्षे होम्सच्या कथा रेखाटल्यानंतर, आपल्या इतिहासविषयक लिखाणावर लक्ष केंद्रित करण्याच्या हेतूने डॉयल यांनी १८९३ मध्ये प्रकाशित कथा “द फायनल प्रॉब्लम” मध्ये होम्सच्या पात्राचा अंत केला. या कथेतील घटना १८९१ च्या वर्षात घडतात. राईशेनबाखच्या धबधब्यात प्रा. मॉरियार्टी बरोबरच्या सामन्यात पाय घसरून दरीत पडल्यामुळे होम्स आणि मॉरियार्टी दोघांचा मृत्यू होतो. होम्सच्या चाहत्यांना त्यांच्या मृत्यूचा स्वीकार नाही झाला आणि ते डॉयलकडे होम्सच्या कथा पुन्हा लिहिण्यास सुरू करण्याचा आग्रह करत राहिले. आठ वर्षे या आग्रहाचा प्रतिकार केल्यानंतर १९०१ मध्ये त्यांनी 'द हाऊंड ऑफ बास्करव्हिल' ही कादंबरी प्रकाशित केली. या कादंबरीतील घटना होम्सच्या मृत्युपूर्व काळात घडतात. १९०३ मध्ये प्रकाशित (आणि १८९४ मध्ये घडलेल्या) कथा 'द ॲडव्हेंचर ऑफ द एम्टी हाउस' मध्ये डॉयल यांनी होम्सला अखेर पुन्हा जीवित केले. मानसिक संघर्षानंतर होम्सच्या मृत्यूचा स्वीकार केलेल्या डॉ. वॉटसनला होम्सला जिवंत बघून धक्का बसतो. आपल्या शत्रूंना चुकवण्यासाठी मरण्याचा ढोंग केल्याचे होम्स डॉ. वॉटसनला सांगतात. होम्सवर आधारित कथांचा दुसरे पर्व या कथेनी सुरू होतो. दुसरे आणि शेवटचे पर्व १९२७ पर्यंत चालले.
पहिल्या आणि दुसऱ्या पर्वांमधील काळ (१८९१ ते १८९४) – म्हणजेच “द फायनल प्रॉब्लेम”मधील त्यांच्या मृत्यूपासून “द ॲडव्हेंचर ऑफ द एम्टी हाउस” मधील त्यांच्या परतीपर्यंतच्या काळाला होम्सच्या चाहत्यांनी “द ग्रेट हायॅटस” – म्हणजेच होम्सच्या अदृश्यतेचा काळ - असे नाव दिले आहे. 'द ग्रेट हाईट्स' या वाक्प्रचाराचा सर्वात पहिला वापर एडगर स्मिथ यांनी जुलै १९४६ मध्ये प्रकाशित त्झालेल्या 'शेरलॉक होम्स ॲडव्हेंचर द ग्रेट हाईट्स या लेखात केला. हा लेख 'बेकर स्ट्रीट जर्नल' या मालिकेत प्रकाशित झाला होता. १९०८ मध्ये प्रकाशित कथा 'द ॲडव्हेंचर ऑफ व्हिस्टीरिया लॉज' मधील घटना १८९२ या वर्षी घडल्याचे वर्णन डॉयल यांनी चुकून केल्याचे आढळते.
निवृत्ती
'हिज लास्ट बो' या कथेमध्ये होम्स आपल्या कामातून निवृत्ती घेऊन “सस्सेक्स डाउनस” भागात राहण्यास गेल्याचे कळते. तिथे त्यांनी मधमाश्या पाळण्याचे काम हाती घेतल्याचेही कळते. या विषयावर ते एक पुस्तकही प्रकाशित करतात. या कथेमध्ये होम्स आणि डॉ. वॉटसन काही काळासाठी आपल्या निवृत्त जीवनाचा त्याग करून, पहिल्या विश्वयुद्धात हातभार देण्यास काही अन्वेषणे करतात. 'हिज लास्ट बो' व्यतिरिक्त 'द ॲडव्हेंचर ऑफ द लायन्स मेन' ही एकच कथा होम्सच्या निवृत्ती पश्चात घडते. होम्सच्या मृत्यूबद्दल कुठलीच माहिती आढळत नाही.
व्यक्तिमत्त्व व सवयी
शेरलॅाक उंच आणि सडपातळ आहे. त्याचे मस्तक मोठे असून नाक धारदार आहे. केस काळे आहेत. त्याची नजर भेदक आहे. अफूच्या सेवनामुळे त्याचे डोळे किंचित फिकट वाटतात; ते काळे आहेत. त्याची बोटे सडपातळनी लांब आहेत. शेरलॅाकला दाढी-मिशा आहेत का, हा बराच चर्चिला गेलेला विषय आहे. फारच क्वचित् दाढी वा मिशी असलेला शेरलॅाक चित्रांत वा चलचित्रांत दिसतो. मात्र ' रिटर्न आॅफ शेरलॅाक होम्स्'मधे वॉटसन 'तू दाढीमिशा वाढवल्यात', अशा आशयाचे विधान करताना दिसतो. यावरून शेरलॅाकला दाढी-मिशा नाहीत, असा निष्कर्ष काढता येतो.
शेरलॅाक पाईपमधून तंबाखू ओडतो. विचार करताना तो धूम्रपान करतो, बऱ्याचदा अतिविचार करताना वा काहीही काम नसले की तो अफू घेतो.
शेरलॅाक इंग्लंडमधील प्रत्येक भागातील मातीचे गुणधर्म माहिती आहेत. त्याने विविध प्रकारच्या तंबाखूंचानी सिगरेटच्या राखेचा अभ्यास केला आहे; तो केवळ राखेवरून सिगरेटचा प्रकारनी उत्पादक ओळखू शकतो. त्याचा कागद आणि शाईंचा अभ्यासही उत्तम आहे.
होम्सला स्वच्छता आणि नीटनेटकेपणाची फारशी काळजी नसे. एखाद्या अन्वेषणात तल्लीन झाल्यावर अन्न ग्रहण करण्याचीही त्याला गरज भासत नसे. खाल्लेल्या अन्नाला पचवण्यामध्ये शारीरिक ऊर्जा वाया जाते असे त्यांचे मत असे. होम्सना सिगारेट, सिगार आणि चिलीम (pipe) ओढण्याची सवय होती. डॉ. वॉटसन त्यांच्या या व्यसनाची विशिष्ट निंदा करत नसला तरी या वस्तूंमुळे खोलीत निर्माण होणाऱ्या विषारी वातावरणाची निंदा मात्र नेहमी करे.
आपल्या संशोधन पद्धतीला शेरलॅाक Science of deduction म्हणतो. ही पद्धत म्हणजे बारीक निरीक्षणांतून माहिती गोळा करायची, तिचे वस्तुनिष्ठ पृथक्करण करायचे आणि तर्क बांधायचे. शेरलॅाकचे तर्क क्वचितच चुकत.
एखाद्या निष्पाप व्यक्तीला वाचवण्यासाठी आणि गुन्हेगाराचा गुन्हा सिद्ध करून त्याला शिक्षा मिळवून देण्यासाठी होम्स कित्येकदा पुरावे लपवणे, वस्तुस्थितीत फेरबदल, घरफोडी अशे कृत्य करत. हे कृत्य नैतिक पातळीवर न्याय्य असल्यामुळे डॉ. वॉटसनची त्यांना नुसती संमतीच नसून त्यांत त्यांचा सहभागही असे. पण कधी कधी गुन्हे सिद्ध करण्याच्या प्रक्रियेत होम्स निरपराधी व्यक्तींची हाताळणी करत. अंतिम ध्येय कितीही नैतिक असले तरी निरपराधी लोकांना त्रास देऊन ते साधणे हे डॉ. वॉटसनना कधीच पटत नसे. ‘द ॲडव्हेंचर ऑफ चार्ल्स ऑगस्टस मिल्व्हर्टन’ या कथेमध्ये चार्ल्स ऑगस्टस मिल्व्हर्टन नामक गुन्हेगाराविरुद्ध पुरावे शोधात असताना, होम्स त्याच्याच घरातील एक मोलकरणीची मदत मिळवण्यासाठी तिला लग्नाचे खोटे वचन देतात. नंतर होम्सने असे केल्याचे कळाल्यावर डॉ. वॉटसन त्यांची निंदा करतात.
निरीक्षणकौशल्याने पुलिस अधिकाऱ्यांना भारावून टाकण्यात होम्सना आनंद मिळत असे. आपल्या निरीक्षणकौशल्यावर त्यांना खूप आत्मविश्वास असे. पण इतके कौशल्य असूनही त्यांनी कधीच प्रसिद्धीची इच्छा दर्शवली नाही. आपल्या कामाचे नावलौकिक ते नेहमीच पोलिसांना घेऊ देत असत. ब्रिटिश सरकारतर्फे बहाल केलेले सरदारपदही (knighthood) ते नाकारतात. लंडन शहराबाहेरील पोलीस देखील, योगायोगाने होम्स जवळपास असल्यास त्यांची मदत घेत. डॉ. वॉटसन यांनी प्रकाशित केलेल्या लेखांमधून होम्सना खरी प्रसिद्धी मिळते. या प्रसिद्धीमुळे कित्येक गरजू लोक आपल्या समस्येच्या समाधानासाठी होम्सकडे येत. लोकांना होम्सवर पोलिसांपेक्षा जास्त विश्वास असल्याचे कळते. हा विश्वास होम्सच्या प्रसिद्धीबरोबर वाढत गेलेला दिसतो. लंडनचे पंतप्रधान आणि बोहेमियाचे राजा देखील २२१-बी येथील होम्सच्या निवासस्थानात, काही राष्ट्रस्तरीय व संवेदनशील समस्यांबाबत त्यांची भेट घेऊन त्यांची मदत मागतात.
प्रसिद्धीची इच्छा नसली तरी होम्सना आपल्या कौशल्यांची स्तुती केलेली फार आवडत असे. प्रशंसेला ते नेहमीच सकारात्मक प्रतिसाद देत. एरवी अनाग्रही आणि भावनाशून्य असलेले होम्स एखाद्या अन्वेषणात गुंतले की सजीव आणि उत्तेजित होत. गुन्हेगाराला उघडकीस आणण्यास होम्स अनेकदा आपल्या नाटकी प्रतिभेचा वापर करत. डॉ. वॉटसन किंवा पुलिस अधिकाऱ्यांना भारावून टाकण्यासाठीच ते असे करत.
संगीत, विशेषतः व्हायोलीन वादनाची होम्सना आवड होती. ते स्वतः उत्तम व्हायोलीन वादन करत. ‘द ॲडव्हेंचर ऑफ द रेड हेडेड लीग’ मध्ये होम्स आपल्या अन्वेषणकार्याला काही काळ विराम देऊन विश्रांती करता पाब्लो डे सारासाटे यांचे व्हायोलीन वादन ऐकायला जातात. गायनात (विशेषतः वाग्नर यांच्या संगीतात) असलेली त्यांची रूची ‘द ॲडव्हेंचर ऑफ द रेड सर्कल’ मध्ये दिसून येते.
मादक पदार्थांचा (drugs) वापर
जटिल समस्या सोडवण्यामध्ये त्यांचे मन सक्रिय आणि क्रियाशील राही, पण अन्वेषणकार्यात गुंतलेले नसले तर होम्सची कंटाळवाणी अवस्था होई. अशावेळी ते कोकेनचे ७% सौम्य मिश्रणाचे इंजेक्शन घेत. क्वचित प्रसंगी होम्स मॉरफीनचाही वापर करत, पण कोकेनइतके त्यांना मॉरफीन आवडत नसे. १९-साव्या शतकातील इंग्लंडमध्ये या दोन्ही पदार्थांचा वापर कायदेशीर होता. एका डॉक्टरच्या नात्याने व त्यांचा एकुलता एक मित्र या नात्याने डॉ. वॉटसन होम्सच्या या व्यसनाचे तीव्र विरोध करत. होम्सच्या मानसिक आरोग्यावर आणि बुद्धिमत्तेवर होणाऱ्या दुष्परिणामांची त्यांना सतत काळजी लागून असे.
तंबाखू, सिगारेट, सिगार यांचे सेवन होम्स व डॉ. वॉटसन दोघे करत. होम्स केवळ राखेवरून सिगारेट किंवा सिगारची छाप ओळखत. ‘द ॲडव्हेंचर ऑफ द मिसिंग थ्री-क्वॉर्टर’ मध्ये होम्सची ड्रग्सच्या वियोगाची सहनशक्ती वाढलेली दिसते. असे असले तरी होम्सचे व्यसन कायमचे निघून गेले नसून केवळ सुप्तावस्थेत असल्याची चिंता डॉ. वॉटसन याच कथेत प्रकट करतात.
शेरलॅाकचा प्रभाव
शेरलॅाकचा कथेतील पत्ता "२२१बी, बेकर रस्ता, लंडन " असा आहे. या रस्त्यावर मुळात लंडनमधे २२१बी क्रमांकाचे घरच नव्हते. जेव्हा रस्ता वाढून ही घरे बनली, तेव्हा २२१बी क्रमांकाचे घर २२१बी शेरलॅाक संग्रहालयाकरिता राखून ठेवले गेले.
मूळ कथा प्रकाशित होताना बऱ्याच लोकांना शेरलॅाक खरा मनुष्य आहे, असे वाटे.
मराठी भाषांतरे
सर आर्थर कॉनन डॉयल यांच्या ’शेरलॉक होम्स’ कथांची मराठीत अनेक भाषांतरे झाली आहेत. ऑर्थर कॅनाॅन डाॅयल यांच्या मूळ कथा जरी केवळ कुमारांसाठी नसल्या, तरी कुमारांसाठी या कथांचे इंग्रजी सोपे रूप केले गेले आहे. मराठीतील बव्हांशी भाषांतरे कुमारांसाठी केली गेली आहेत. त्यांतली काही अशी : -
चलच्चित्रपट
शेरलॅाकवर कृष्णधवल चित्रपट काळापासून चलच्चित्रपट अणि मालिका बनल्या आहेत.
संदर्भ
वर्ग:काल्पनिक सत्यान्वेषी वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती * वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ७२५
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७२५ वर्ग:इ.स.च्या ७२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
ॲगाथा क्रिस्टी
ॲगाथा ख्रिस्तीने मेरी वेस्टमॅकॉट नावानेही लेखन केलेले आहे, परंतु तिने लिहीलेल्या हरक्युल पॉयरॉ व मिस मार्पल या काल्पनिक सत्यान्वेषी नायक/मदतनीस मध्यवर्ती असलेल्या रहस्यकथां कथांनी तिला क्वीन ऑफ क्राईम अशी पदवी मिळवून दिली. तिने नंतरच्या अनेक रहस्यकथा लेखकांना प्रभावित केले.
ॲगाथा ख्रिस्तीच्या अनेक कादंबऱ्या मधुकर तोरडमल आणि रेखा देशपांडे यांनी मराठीत अनुवादित केल्या आहेत. या कादंबऱ्या एकूण पाच संचांत आहेत. त्याशिवाय,
अनिल गुजर यांनीही ॲगाथा ख्रिस्तीच्या एका कादंबरीचा 'थोडक्यात चुकलं' या नावाचा अनुवाद केला आहे..
अगाथाच्या 'हिकरी डिकरी डॉक' या पुस्तकाचा अनुवाद मंजिरी जोशी हिने केला आहे.
सविता दामले हिने अगाथा ख्रिस्तीच्या 'द क्रुकेड हाऊस' या कादंबरीचा अनुवाद केला आहे.
अपर्णा भावे हिने 'मृत्युचं सावट' लिहिली आहे (मूळ कादंबरीकार अगाथा ख्रिस्ती).
अगाथा ख्रिस्तीच्या इंग्रजी कादंबऱ्या
ख्रिस्ती, ॲगाथा ख्रिस्ती, ॲगाथा ख्रिस्ती, ॲगाथा
कॉन्मेबॉल
कॉन्मेबॉल (CONMEBOL, दक्षिण अमेरिका फुटबॉल मंडळ) हे दक्षिण अमेरिकेच्या १० देशांमधील राष्ट्रीय फुटबॉल संस्थांचे मंडळ फिफाच्या जगभरातील सहा खंडीय मंडळांपैकी एक आहे. दक्षिण अमेरिकेमधील पुरूष व महिला फुटबॉल स्पर्धा पार पाडण्याची जबाबदारी कॉन्मेबॉलवर आहे.
पाथारी
पाथारी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
बाह्यदुवे
वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे
सुशीला चानू
सुशीला चानू (२५ फेब्रुवारी, इ.स. १९९२:मणिपूर, भारत - ) ही भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. ही भारताकडून २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये खेळली.
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:भारतीय महिला हॉकी खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:२०२२ राष्ट्रकुल खेळांमधील कांस्य पदक विजेते भारतीय
गौळ खुर्द
गौळ खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
२००८ बेल्जियम ग्रांप्री
Race
वर्ग:बेल्जियम ग्रांप्री वर्ग:इ.स. २००८ मधील खेळ
गौळ खुर्द
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
फर्नांदो कोलोर डी मेलो
डी मेलो, फर्नान्डो कोलोर वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अटलांटा हॉक्स
बाह्य दुवे
हॉक्स वर्ग:नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनमधील संघ
नबरंगपूर लोकसभा मतदारसंघ
नबरंगपूर लोकसभा मतदारसंघ हा ओडिशा राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:ओडिशामधील लोकसभा मतदारसंघ
कालाहांडी लोकसभा मतदारसंघ
कालाहांडी हा ओडिशा राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:ओडिशामधील लोकसभा मतदारसंघ
स्कॉर्पियन भाग १ (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
स्कॉर्पियन हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील या २ तासांच्या एका भागाला, १-१-तासांचे-दोन भाग म्हणुन विभाजित करण्यात आले व पहीला भाग, रोजी प्रक्षेपित करण्यात आला. स्कॉर्पियन, भाग १, हा भाग तिसऱ्या पर्वाचा, सव्वीसवा व शेवटचा भाग आहे आणि संपूर्ण मालिकेतील ६८वा भाग आहे. दुसरा भाग, स्कॉर्पियन भाग २ रोजी प्रक्षेपित करण्यात आला व त्या भागाने चौथ्या पर्वाची सुरुवात झाली.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
इ.स. ७२६
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७२६ वर्ग:इ.स.च्या ७२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बेवणूर
बेवणूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
हनुमाननगर (पुसद)
हनुमाननगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सरोजिनी नायडू
सरोजिनी नायडू (पूर्वाश्रमीच्या चट्टोपाध्याय) (१३ फेब्रुवारी १८७९—२ मार्च १९४९) या एक राजकीय कार्यकर्त्या आणि कवयित्री होत्या. नागरी हक्क, महिला मुक्ती आणि साम्राज्यवाद विरोधी विचारांच्या समर्थक, वसाहतवादी राजवटीपासून भारताच्या स्वातंत्र्याच्या लढ्यात त्या एक महत्त्वाची व्यक्ती होत्या. नायडू यांच्या कवितांमुळे त्यांना ' भारताची नाइटिंगेल'  किंवा  'भारत कोकिला ' ही उपाधी महात्मा गांधी यांच्याकडून मिळाली. यामागे त्यांच्या कवितेतील रंग, प्रतिमा आणि गीतात्मक गुणवत्ता ही कारणे होती.
हैदराबादमधील बंगाली कुटुंबात जन्मलेल्या चट्टोपाध्याय यांचे शिक्षण मद्रास, लंडन आणि केंब्रिजमध्ये झाले. इंग्लंडमध्‍ये राहिल्‍यानंतर, जिथं त्यांनी मताधिकारवादी म्हणून काम केलं, त्या ब्रिटिश राजवटीपासून भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या चळवळीकडे आकर्षित झाल्या. त्या भारतीय राष्ट्रवादी चळवळीचा एक भाग बनल्या आणि महात्मा गांधी आणि त्यांच्या स्वराज्याच्या कल्पनेच्या अनुयायी बनल्या. त्यांनी 1898 मध्ये गोविंदराजुलू नायडू, एक सामान्य चिकित्सक यांच्याशी विवाह केला. 1925 मध्ये त्यांची भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अध्यक्षपदी नियुक्ती झाली आणि नंतर 1947 मध्ये त्या संयुक्त प्रांताच्या राज्यपाल झाल्या. त्या भारताच्या वर्चस्वात राज्यपाल पद धारण करणारी पहिल्या महिला बनल्या.
स्कॉर्पियन भाग २ (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
स्कॉर्पियन हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील या २ तासांच्या एका भागाला, १-१-तासांचे-दोन भाग म्हणुन विभाजित करण्यात आले व पहीला भाग, रोजी प्रक्षेपित करण्यात आला. स्कॉर्पियन भाग २ हा भाग चौथ्या पर्वाचा, पहिला भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील ६९वा भाग आहे.
सरोजिनी नायडू
नायडूंच्या कवितेत लहान मुलांच्या कविता आणि देशभक्ती, प्रणय आणि शोकांतिका यासह अधिक गंभीर विषयांवर लिहिलेल्या दोन्ही कवितांचा समावेश आहे. 1912 मध्ये प्रकाशित, "इन द बाजार्स ऑफ हैदराबाद" ही त्यांची सर्वात लोकप्रिय कविता आहे. 2 मार्च 1949 रोजी हृदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचा मृत्यू झाला.
वैयक्तिक जीवन
सरोजिनी चट्टोपाध्याय यांचा जन्म हैदराबाद राज्यात १३ फेब्रुवारी १८७९ रोजी अघोरेनाथ चट्टोपाध्याय आणि वरदा सुंदरी देवी यांच्या पोटी झाला. त्यांचे मूळ घर ब्राह्मणगाव बिक्रमपूर, ढाका, बंगाल प्रांत (सध्याचे कोनोकसार गाव, लुहाजंग, मुन्शीगंज बांगलादेश) येथे होते. त्यांचे वडील बंगाली ब्राह्मण होते आणि हैदराबाद कॉलेजचे प्राचार्य होते, जे नंतर निजाम कॉलेज बनले. त्यांनी एडिनबर्ग विद्यापीठातून डॉक्टरेट ऑफ सायन्स घेतली. त्यांच्या आई बंगालीत कविता लिहीत असत.
कारकीर्द
1904 पासूस नायडू या वाढत्या प्रमाणात लोकप्रिय वक्त्या बनल्या. त्यांनी भारतीय स्वातंत्र्य आणि महिलांच्या हक्कांचा, विशेषतः महिलांच्या शिक्षणाचा प्रचार केला. न्याय तर्काच्या पाच भागांच्या वक्तृत्व रचनांनुसार त्यांच्या वक्तृत्वाने अनेकदा युक्तिवाद केले. त्यांनी 1906 मध्ये कलकत्ता येथे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस आणि भारतीय सामाजिक परिषदेला संबोधित केले. पूर निवारणासाठीच्या त्यांच्या सामाजिक कार्यामुळे त्यांना 1911 मध्ये कैसर-ए-हिंद पदक मिळाले, जे त्यांनी नंतर एप्रिल 1919च्या जालियनवाला बाग हत्याकांडाच्या निषेधार्थ परत केले. १९१४ मध्ये महात्मा गांधींना भेटल्या, ज्यांना त्यांनी राजकीय कृतीसाठी नवीन वचनबद्धतेची प्रेरणा देण्याचे श्रेय दिले. त्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या दुसऱ्या महिला अध्यक्षा आणि INC परिषदेचे अध्यक्षपद भूषविणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला होत्या.
रेड्डी यांच्यासोबहत त्यांनी 1917 मध्ये महिला भारतीय संघाची स्थापना करण्यास मदत केली. त्या वर्षाच्या उत्तरार्धात, नायडू, युनायटेड किंगडममधील लंडन येथे संयुक्त निवड समितीसमोर सार्वत्रिक मताधिकाराची वकिली करण्यासाठी होम रूल लीग आणि महिला इंडियन असोसिएशनच्या अध्यक्षा असलेल्या तिच्या सहकारी अॅनी बेझंट यांच्यासमवेत गेल्या. मद्रास स्पेशल प्रोव्हिन्शियल कौन्सिलमध्ये ब्रिटिश राजकीय सुधारणांसाठी संयुक्त हिंदू-मुस्लिम मागणीचा करार. एक सार्वजनिक वक्ता म्हणून, नायडू यांचे वक्तृत्व त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वासाठी आणि त्यांच्या कवितेचा समावेश करण्यासाठी ओळखले जाते.
अहिंसा चळवळ
नायडू यांनी महात्मा गांधी, गोपाळ कृष्ण गोखले, रवींद्रनाथ टागोर आणि सरला देवी चौधरी यांच्याशी घनिष्ठ संबंध निर्माण केले. 1917 नंतर, त्या गांधींच्या ब्रिटीश राजवटीविरुद्धच्या अहिंसक प्रतिकाराच्या सत्याग्रह चळवळीत सामील झाल्या. ब्रिटीश राजवटीपासून मुक्त होण्याच्या त्यांच्या सतत प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून ऑल इंडिया होम रूल लीगचा एक भाग म्हणून नायडू 1919 मध्ये लंडनला गेल्या. पुढच्या वर्षी त्यांनी भारतातील असहकार चळवळीत भाग घेतला.
1924 मध्ये, नायडू यांनी पूर्व आफ्रिकन इंडियन नॅशनल काँग्रेसमध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे प्रतिनिधित्व केले. 1925 मध्ये, नायडू भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या पहिल्या महिला अध्यक्षा होत्या. 1927 मध्ये, नायडू अखिल भारतीय महिला परिषदेच्या संस्थापक सदस्य होत्या. 1928 मध्ये, तिने अहिंसक प्रतिकाराला प्रोत्साहन देण्यासाठी युनायटेड स्टेट्समध्ये प्रवास केला. नायडू यांनी दक्षिण आफ्रिकेतील पूर्व आफ्रिकन आणि भारतीय काँग्रेसच्या 1929च्या अधिवेशनाचेही अध्यक्षपद भूषविले.
1930 मध्ये, गांधींना सुरुवातीला महिलांना दांडी यात्रेसाठी सामील होण्याची परवानगी द्यायची नव्हती, कारण अटकेच्या उच्च जोखमीसह ती यात्रा शारीरिकदृष्ट्या कष्टाचीही होती. पण नायडू आणि कमलादेवी चट्टोपाध्याय आणि खुर्शेद नौरोजी यांच्यासह इतर महिला कार्यकर्त्यांनी त्यांचे मन वळवले आणि मोर्चात सामील झाल्या. 6 एप्रिल 1930 रोजी गांधींना अटक करण्यात आली तेव्हा त्यांनी नायडू यांची मोहिमेच्या नव्या नेत्या म्हणून नियुक्ती झाली.
अटकेमुळे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने लंडन येथे झालेल्या पहिल्या गोलमेज परिषदेपासून दूर राहण्याचा निर्णय घेतला. गांधी-आयर्विन कराराच्या पार्श्वभूमीवर व्हाइसरॉय लॉर्ड आयर्विन नायडू यांना ब्रिटिशांनी 1932 मध्ये तुरुंगात टाकले.
1942 मध्ये भारत छोडो आंदोलनात सहभागी झाल्याबद्दल ब्रिटिशांनी नायडू यांना पुन्हा तुरुंगात टाकले. त्यांना 21 महिने तुरुंगवास भोगावा लागला.
जीवन
सरोजिनींनी द गोल्डन थ्रेशहोल्डनंतर द बर्ड ऑफ टाईम (१९१२) व द ब्रोकन विंग (१९१७) हे काव्यसंग्रह प्रसिद्ध केले. हिंदी महिलेने सुरेख इंग्रजीत लिहिलेल्या या कविता स्वरमाधुर्य, राष्ट्रीय दृष्टिकोण, प्रेमाचा पुरस्कार व क्रांतिकारक राष्ट्रवादी विचार इ. वैशिष्ट्यांनी लोकप्रिय झाल्या. पाश्चात्त्य तसेच पौर्वात्य देशांत त्यांस कीर्ती लाभली आणि कवयित्री म्हणून त्यांचा नावलौकिक वाढला.‘भारतीय कोकिळा’ म्हणून त्यांचा सर्वत्र उल्लेख होऊ लागला. मात्र त्यांच्या गीतरचनेचा सूर एलियटच्या नव्या काव्यप्रवाहाशी जुळला नाही व ती थांबली.