cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सामवेद
सामवेद आणि यज्ञसंस्था
वेदा ही यज्ञार्थ अभिप्रवृत्ता:| वेद हे यज्ञासाठीच प्रवृत्त झाले आहेत अशी वैदिकांची धारणा आहे. यज्ञातील वेगवेगळी कर्मे करणारे ऋत्विज वेगवेगळे असतात. त्यांना विशिष्ट नावे असतात. देवतांना संतुष्ट करण्यासाठी ऋचांचे गायन करण्याचे काम सामवेद्यांचे असते. ते करणाऱ्या चार ऋत्विजांचा एक गट असतो.त्यांच्या प्रमुखाला उद्गाता म्हणतात. एखादे साम तयार झाले की त्याच्या गायनाचे पाच अवयव तयार होतात, ते असे :-
१. प्रस्ताव
२. उद्गीथ
३. प्रतिहार
४.उपद्रव
५. निधन
सामगान करताना त्यातील ऋचांची आवृत्ती केली जाते त्याला स्तोम असे म्हणतात. साम हे प्रायः तीन ऋचांवर गायले जाते आणि त्याचे तीन पर्याय म्हणजे तीन आवृत्त्या करतात.
सामगानाचे स्वरूप
सामगानात पदांच्या १ ते ७ अंकांनी संगीताच्या सात स्वरांचा निर्देश केला जातो. प्रायः अधिकांश मंत्रांमध्ये पाचच स्वर लागतात. सहा स्वरांनी गायिली जाणारी सामे थोडी आहेत आणि सात स्वरांची त्याहून थोडी आहेत.
सामतंत्र
यात तेरा प्रपाठक असून, सामगायनाचा विधी, त्याचे संकेत आणि त्याच्या पद्धती यांचे हे वर्णन आहे. हे एका प्रकारचे सामवेदाचे व्याकरणच आहे.
सामवेदावरची मराठी पुस्तके
वर्ग:सामवेद वर्ग:वेद वर्ग:वैदिक साहित्य वर्ग:हिंदू धर्म
इंटरनेट मीम
माहिती
मुळात इंटरनेट मीम या संज्ञेचा जन्म आंतरजालामुळे झाला. ही संज्ञा हायपरलिंक, चलचित्र, संकेतस्थळ, हॅशटॅग, किंवा फक्त एखाद्या शब्दात आणि वाक्यात पण मोडता येऊ शकते. ही मीम एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे सोशल नेटवर्क संकेतस्थळे, ब्लॉग, त्वरित ईमेल, वृत्तस्रोत, आणि इतर वेब-आधारित सेवांच्या माध्यमातून पसरविता येऊ शकते.
इंटरनेट मीम शाश्वत ठेवता येऊ शकते किंवा, समालोचन, अनुकरण, विडंबन यांमधून कालानुरूप बदलता येऊ शकते. इंटरनेट मिमेत कालानुरूप बदलण्याची आणि पसरण्याची मोठी क्षमता आहे. कधीकधी ती लोकप्रियतेच्या शिखरावरही पोहोचू शकते, तर कधीकधी अपयशीही ठरू शकते. त्या एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे पसरतात. त्यांचा प्रसार ठरावीक पद्धतीने न होता नैसर्गिक पद्धतीने होत असतो.
इंटरनेट मिमांच्या झपाट्याने होणाऱ्या प्रसारामुळे साऱ्या जगाचे लक्ष त्यांच्याकडे वेधले गेले. औद्योगिक क्षेत्रातील तज्ज्ञ, संशोधक. मिमांवर संशोधन करतात आणि कोणती मीम किती दिवस टिकणार आणि आंतरजालावर किती पसरणार ह्याचा अंदाज लावतात. आर्थिकरीत्या आजकाल ते व्हायरल विपणनाद्वारे जाहिरातींसाठी वापरले जाते. इंटरनेट समुदायदेखील आता मीम यशस्वी करण्यासाठी त्यांना प्रोत्साहन मिळेल अश्या योजना आखताना दिसतात.
मीम ह्या शब्दाचे जनक रिचर्ड डार्किन्स् हे आहेत. त्यांनी मीम ह्या शब्दाला इ.स. १९७६ साली त्यांच्या “द सेल्फिश जीन” नावाच्या लोकप्रिय इंग्लिश विज्ञान नियतकालिकाद्वारे लोकांसमोर आणले.
प्रकार आणि वापर
जनसंपर्क, जाहिरात क्षेत्र आणि विपणन क्षेत्रांत सनद असलेले लोक इंटरनेट मिमांचा उपयोग आता व्हायरल विपणनामध्ये यशस्वीपणे करताना दिसतात. इंटरनेट मिमांचा वापर करून ते आपले उत्पादन लोकप्रिय बनवण्याचा प्रयत्न करतात. इंटरनेट मीम हे प्रसार आणि जाहिरातीसाठी सर्वांत कमी खर्चाचे माध्यम आहे. इंटरनेट मिमांद्वारे आपण कमी खर्चात आपला ब्रॅंड तयार करून ग्राहकांसमोर आणू शकतो.
विपणक इंटरनेट मिमांचा वापर चित्रपट प्रदर्शनांसाठीही करतात. हे चित्रपट फक्त लोकांची आवड वाढवण्यासाठीच असतात, त्यांना टीकाकारांकडून चांगला शेरा अपेक्षित नसतो. इ.स. २००६ मध्ये “स्नेक्स ऑन द प्लेन” ह्या चित्रपटाने अश्याच रीतीने खूप लोकप्रियता मिळवली होती. राजकीय क्षेत्रातील लोकांनीदेखील इंटरनेट मिमांचा वापर स्वतःचा राजकीय प्रचार करण्यासाठी केला आहे. जनसंपर्क क्षेत्रातील लोकांनी इंटरनेट मिमांचा वापर सरळ जाहिरातींसाठी न करता आडमार्गाने लोकप्रियता मिळवण्यासाठी केला आहे. ह्यामध्ये माहिती देणारी संकेतस्थळे, ज्ञानकोश ह्यांचा वापर प्रामुख्याने होतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंटरनेट संस्कृती वर्ग:विपणन
मेहता पब्लिशिंग हाऊस
मेहता पब्लिशिंग हाऊस ही महाराष्ट्रातील पुणे येथील प्रकाशन संस्था आहे. ही कंपनी मराठी भाषेतील साहित्य प्रकाशनांमध्ये विशेष लोकप्रिय आहे. १९७६ मध्ये अनिल मेहता यांनी इंग्रजी आणि इतर भारतीय भाषांमधील पुस्तकांच्या मराठी अनुवादांवर लक्ष केंद्रित करून त्याची स्थापना केली होती.
संदर्भ
वर्ग:भारतामधील पुस्तक प्रकाशक कंपन्या
ग.दि. माडगूळकर आणि सुधीर फडके यांचा सहयोग असलेल्या कलाकृती
गीतांना ग.दि. माडगूळकरांची शब्दरचना आणि सुधीर फडके यांचे संगीत असलेली गाणी महाराष्ट्राच्या संगीत इतिहासात अजरामर झाली आहेत. असा दोन प्रतिभासंपन्न कलावंतांचा संगम क्वचितच अनुभवायला मिळतो. गीतरामायणासारखी संगीत कलाकृती पुन्हा निर्माण होण्यासारखी नाही.
भावगीते
वर्ग:लेखन वर्ग:संगीत वर्ग:मराठी संगीतकार वर्ग:मराठी साहित्यिक
मुश्ताक अहमद
मुश्ताक अहमद मलिक (उर्दू: مشتاق احمد ملک ; २८ जून, इ.स. १९७० - ) हा 🇵🇰 pakistanकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. हा पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा गोलंदाजी मार्गदर्शक आहे.
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भारतीय नागरी सेवा
भारतीय नागरी सेवा (इंग्लिश:Indian Civil Service, Imperial Civil Service किंवा ICS) ही ब्रिटिश राजवटीतील भारतातील नागरी सेवा होती.
याचे मूळ नाव इंडियन सिव्हील सर्व्हिस किंवा इम्पिरीयल सिव्हील सर्व्हिस असे होते व यातील अधिकाऱ्यांना आय.सी.एस. ही उपाधी असे.
वर्ग:भारताचा इतिहास वर्ग:ब्रिटिश भारत
लुई पहिला, नेपल्स
हा फ्रांसच्या जॉन दुसऱ्याचा दुसरा मुलगा होता.
वर्ग:नेपल्सचे राज्यकर्ते वर्ग:इ.स. १३३९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १३८४ मधील मृत्यू
इ.स. ७६७
मृत्यू
वर्ग:इ.स.च्या ७६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
जलसंधारण दिन
पाणी अडवा पाणी जिरवा
"पाण्यासाठी वेळीच उपाययोजना जर झाली नाही, तर या महाराष्ट्राला वाळवंट व्हायला वेळ लागणार नाही." असे जलनायक सुधाकरराव नाईक म्हणत.जलसंधारण चळवळीसाठी त्यांनी स्वतःला एवढे झोकून दिले की, कोकणातील दौऱ्यात तब्येतीकडे दुर्लक्ष झाले. दुर्दैवाने त्यांची प्रकृती सावरू शकली नाही‌. आणि १० मे २००१ रोजी त्यांचे प्राणपाखरू उडून गेले. जलनायक सुधाकरराव नाईक यांच्या जलसंधारणाच्या क्रांतिकारी कार्याचे स्मरण म्हणून तत्कालीन मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख आणि सुशीलकुमार शिंदे यांनी विविध उपक्रमही हाती घेतले.
'पाणी अडवा, पाणी जिरवा' हा जलक्रांतीचा मूलमंत्र देत सुधाकरराव नाईक यांनी आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार महानायक वसंतराव नाईक यांच्या पावलावर पाऊल ठेवून महाराष्ट्र 'सुजलाम् सुफलाम्' तर केलाच ; पण त्याचबरोबर राज्यात पहिल्यांदाच जलसंधारण चळवळीची मुहुर्तमेढ केली. दुष्काळ आणि पाणी टंचाईने होरपळणाऱ्या महाराष्ट्राला समृद्ध करण्यासाठी त्यांनी राज्यात जलक्रांती घडवून आणली. दुष्काळ आणि जल दूर्भिक्षतेच्या संकटावर योद्धा प्रमाणे लढले.
स्वतंत्र जलसंधारणाच्या कामांत गती देत राज्याला जलसमृद्ध केले. पाणलोट क्षेत्रात विकास हे नवे सूत्र नाईकांनी प्रभावीपणे वापरले. त्यातूनच जलसंधारण हे खाते निर्माण केले. त्यामुळे वसंत बंधारे व पाझर तलाव, नाला बल्डींग निर्मितीस चालना मिळाली. याबरोबरच महाराष्ट्रात विनाअनुदानीत तत्त्वावर अभियांत्रिकी महाविद्यालय उघडण्याचा निर्णय त्यांनी घेतला. पाहता पाहता महाराष्ट्रात तंत्रशिक्षणाची क्रांती घडून आली. जोपर्यंत मुलगी शिकणार नाही तोपर्यंत समाजाची प्रगती होणार नाही ; हे ते जाणून होते म्हणून त्यांनी मुलींचे शिक्षणशुल्क माफ करण्याचे ठरविले. महिला आणि बाल सुरक्षेचा प्रश्न पाहता त्यांनी स्वतंत्र महिला व बालकल्याण या विभागाची स्थापना केली. जिल्हा परिषद अध्यक्षांना राज्यमंत्रीपदाचा दर्जा दिला. त्यामुळे त्यांची संपूर्ण देशभरात प्रशंसा झाली. जलसंधारणाच्या बाबतीत ते अतिशय आग्रही व तज्ञ होते. त्यामुळे सुधाकरराव नाईक यांनी पहिल्यांदा स्वतंत्र जलसंधारण खात्याची निर्मिती देखील केली.
नलगंगा धरण
धरणाची माहिती
बांधण्याचा प्रकार : मातीचा भराव
उंची : २९.०० मी (सर्वोच्च)
लांबी : २५१४.६० मी
दरवाजे
प्रकार	: S - आकार
लांबी	: १६०.९४ मी.
संख्या व आकार	: ११, ( ४.२५ X १२.२० मी)
पाणीसाठा
क्षेत्रफळ : ०.११ वर्ग कि.मी.
क्षमता : ७१.८६ दशलक्ष घनमीटर
वापरण्यायोग्य क्षमता : ६९.३२ दशलक्ष घनमीटर
ओलिताखालील क्षेत्र : १०९८ हेक्टर
ओलिताखालील गावे :
उजवा कालवा
लांबी : ३० कि.मी.
क्षमता : १०.०५ घनमीटर / सेकंद
मौज प्रकाशन गृह
मौज प्रकाशन गृह ही मराठी पुस्तके प्रकाशित करणारी प्रकाशन संस्था आहे. मौजचे मुख्यालय मुंबईत आहे. दरवर्षी मौज दिवाळी अंक प्रकाशित करते.
नलगंगा धरण
उजवा कालवा
ओलिताखालील क्षेत्र : १५७७३ हेक्टर
मौज प्रकाशन गृह
विद्यमान संपादक मोनिका गजेंद्रगड़कर
नलगंगा धरण
उजवा कालवा
ओलिताखालील शेतजमीन : १५६२९ हेक्टर
वर्ग:भारतातील धरणे वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे वर्ग:बुलढाणा जिल्ह्यातील धरणे
मौज प्रकाशन गृह
पूर्व संपादक श्री पु भागवत, राम पटवर्धन, श्रीनिवास विनायक कुलकर्णी
वर्ग:भारतामधील पुस्तक प्रकाशक कंपन्या
हॅमंड फर्लोंग
हॅमंड ॲलन फर्लोंग (१९ जून, १९३४:त्रिनिदाद) हा undefinedकडून १९५५ ते १९५६ दरम्यान ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.
याचे दोन भाऊ कार्ल आणि केनेथ फर्लोंग हे प्रथमश्रेणी क्रिकेट खेळले.
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्षय रोग
क्षय रोग हा एक जिवाणुजन्य आजार आहे. क्षयरोग हा आजकाल बहुधा पूर्ण बरा होणारा आजार आहे. एके काळी हा रोग दुर्धर समजला जाई. सामान्यतः या आजाराला टीबी (ट्युुबरक्युलॉसिस) म्हणून ओळखले जाते. हा आजार 'मायकोबॅक्टेरिया' या प्रकारच्या जिवाणूंमुळे होत असतो. त्यातील मुख्यत्वे 'मायकोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलॉसिस' या प्रकारामुळे माणसाला क्षयरोग होतो. यात मुख्यतः ७५% रुग्णांमध्ये फुफ्फुसांना बाधा होत असते. काही रुग्णांमध्ये फुफ्फुसेतर अवयवांना ही बाधा होत असते. साधारण ३५ टक्के वा जास्त लोकांच्या शरीरात क्षयरोगाचे जंतू वास्तव्य करून असतात. पण या सर्वानाच क्षय रोग होत नाही कारण हे जंतू निद्रिस्त अवस्थेत असतात. पण शरीरातील प्रतिकारशक्ती कमी झाल्यास हे झोपी गेलेले जंतू जागे होतात. क्षयरोग हा मायक्रोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलोसीस नावाच्या जंतूमुळे होणारा अत्यंत संसर्गजन्य असा रोग आहे. इ.स.१८८२ साली डॉ.रॉबर्ट कॉक यांनी क्षयरोगाच्या जिवाणूंचा शोध लावला.त्यांचा प्रबंध जागतिक शास्त्रज्ञांच्या परिषदेत मांडला व त्यास दिनांक २४ मार्च रोजी मान्यता मिळाली.म्हणून दरवर्षी २४ मार्च हा दिवस जागतिक क्षयरोग दिन म्हणून सर्वत्र साजरा केला जातो.ज्या व्यक्तीला क्षयरोग (टि.बी.) असेल तो माणूस बोलला, थुंकला किंवा शिंकला तरी त्याच्या शरीरातील क्षयाचे जंतू बाहेर पडतात आणि हवेद्वारे जवळ असलेल्या निरोगी व्यक्तीच्या शरीरात प्रवेश करतात व त्या निरोगी व्यक्तीला क्षय जंतूचा संसर्ग होतो. संसर्ग झालेल्या व्यक्तीची रोग प्रतिकार शक्ती कमी झाल्यास अशा व्यक्तींना क्षयरोगाची लागण होते.एखाद्या व्यक्तीला सतत दोन आठवड्यापेक्षा जास्त काळ खोकला असणे, वजन कमी होणे, भूक मंदावणे, हलकासा परंतु संध्याकाळी वाढणारा ताप, छातीत दुखणे, रात्री घाम येणे इत्यादी पाठवून देऊन त्याची दोन बेडक्याची तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.फुफ्फुसांशिवाय इतर अवयवांमध्ये क्षयरोग होतो. उदा. हाडे सांध्याचा क्षयरोग,लसिकाग्रंथीचा क्षयरोग, मज्जासंस्थेचा क्षयरोग,आतड्यांचा क्षयरोग इत्यादी. हा रोग पूर्णपणे बरा होण्यासाठी ६ महिने अथवा अधिक काळ उपचार घेणे गरजेचे असून जर उपचार मधेच बंद केले तर क्षयरोग परत उलटण्याची शक्यता असते. रुग्णांचा compliance (औषधांना चिकटून रहाणे) ही गोष्ट क्षयरोगाच्या उपचारांत अतिशय आवश्यक आहे.
प्रकार
क्षय रोगापासून वाचण्यासाठी जन्म झालेल्या लहान बाळाला बी.सी.जी नावाची लस दिली जाते.हि लस लहान मुलांना या रोगापासून वाचवते.पण मोठ्यांना लस टोचून घेतल्यावरहि हा रोग होण्याची शक्यता आहे. क्षय रोग टाळण्यासाठीच्या चांगल्या पद्धती म्हणजे
लक्षणे
दोन आठवडय़ांहून अधिक काळ
जीवाणू पसरण्याचे मार्ग
उपचार न घेतलेला क्षयरोगाचा एक रुग्ण वर्षभरात १० ते १५ व्यक्तींना संसर्ग करू शकतो दाट लोकवस्ती, कोंदट घरे, प्रदूषण, एड्सचे वाढते प्रमाण, कुपोषण, अस्वच्छता, अपुरे/चुकीचे उपचार अशा अनेक कारणांनी हा रोग होतो.
निदान
खकाऱ्याची तपासणी, एक्सरे, रक्ताच्या चाचण्या यांवरून या क्षयरोगाचे रोगनिदान केले जाते.
चाचण्या-
उपलब्ध उपचार
क्षयरोगाच्या उपचारासाठी प्रभावी व गुणकारी औषधे उपलब्ध आहेत. दोन, तीन किंवा चार औषधे एकत्रितपणे व कमीत कमी सहा महिने घ्यावी लागतात. रायफामपिसिन, आयसोनिआझिड, पायराझिनामाईड, इथॅमबूटॉल, स्ट्रेप्टोमायसिन ही काही प्रतिजैविक औषधे आहेत मात्र ती डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच घ्यावीत. उपचारांच्या पहिल्या एक ते दीड महिन्यातच रुग्णाला चांगला गुण येतो. खोकला कमी होतो, वजन वाढू लागते, ताप येणे बंद होते. पण उपचार अर्धवट सोडून देऊ नयेत. असे केल्यास नवीन प्रकारचे क्षयरोगाचे जीवाणू तेथे येतात औषधांना दाद न देणारा, घातक स्वरूपाचा रेझिस्टंट क्षयरोग होतो.
औषधांचे दुष्परिणाम
या औषधांचे काही दुष्परिणाम दिसू शकतात. उदा.- सांधेदुखी, हाता-पायांना जळजळ, बधीरता, काविळ, दृष्टीदोष, कमी ऐकू येणे, लघवीस लाल रंग, मळमळ, उलटी इत्यादी. पण सहसा रुग्ण औषधांना सरावतात व फारसे दुष्परिणाम न होता उपचार घेऊ शकतात. पण कुठल्याही दुष्परिणामाची थोडी जरी शक्यता वाटली तरी स्वतःच उपचार बंद करू नयेत. त्वरीत वैद्यकीय सल्ला घेणेच योग्य असते.पण हा रोग बरा होतो
आजार टाळण्यासाठीची काळजी
समतोल आहार, नियमित व्यायाम, धूम्रपान टाळणे अशी काही पथ्ये पाळल्यास प्रतिकारशक्ती उत्तम ठेवू शकतो. सार्वजनिक ठिकाणी न थुंकणे, स्वच्छता बाळगणे जरूरीचे असते.
इतर प्रकार
फुफुसाखेरीज इतर अवयवांना होणाऱ्या क्षयरोगाला एक्स्ट्रा पल्मोनरी टी.बी. म्हणतात. हाडे, मेंदू, मूत्राशय, अन्ननलिका अशा कुठल्याही अवयवाला क्षयरोगाची लागण होते. हा क्षयरोगाचा प्रकार मात्र संसर्गजन्य नसतो.
उपचार
भारत सरकारचे क्षयरोग नियंत्रणासाठी युद्धपातळीवरून प्रयत्न चालू आहेत. डॉट्स या उपक्रमात मोफत तपासणी व पूर्ण कालावधीसाठी मोफत उपचार सरकारी इस्पितळात केले जातात. पूर्ण उपचार आरोग्य सेवकांच्या निरीक्षणासाठी दिले जातात. त्यामुळे उपचार अर्धवट, अनियमित घेणे या शक्यता राहात नाहीत. रुग्ण पूर्ण बरा होतोच, ‘रेझिस्टंट टी.बी.’ची शक्यताही कमी होते.सुधारीत राष्ट्रीय क्षयरोग नियंत्रण कार्यक्रमांतर्गत डॉटस्‌ म्हणजे डायरेक्टली ऑब्जर्व्ह ट्रीटमेंट वूईथ शॉर्टटर्म केमोथेरपी नावाचा औषधोपचार क्षयरोगावर केला जातो.सहा महिने व आठ महिने असा हा उपचाराचा कालावधी असून नवीन क्षयरोग्यांनी सुरुवातीचे सहा महिने डॉटस्‌ची औषधी व्यवस्थीत घेऊन त्याची तपासणी दिलेल्या वेळेत केल्यास हा आजार १०० टक्के पूर्ण बरा होतो. सध्या खात्रीशीर उपचार म्हणून या डॉटस्‌ उपचार प्रणालीकडे पाहिले जाते.ही उपचार पद्धती सरकारी दवाखान्यातून मोफत दिली जाते. क्षयरूग्णाला डॉटस्‌ उपचार सुरू झाल्यास रूग्णाच्या गावातच त्याला आरोग्य कर्मचारी, अंगणवाडी वर्कर अशा वर्कर यांच्या मार्फत डॉटस्‌ दिला जातो. सध्या टी. बी.च्या निदानासाठी सलग दोन आठवडय़ांसाठी बेडक्या सह किंवा कोरडा खोकला असल्यास नजीकच्या आरोग्य केंद्रातील टी. बी. उपचार केंद्रावर बेडकाची तपासणी करावी असे निर्देश आहे. निदानासाठी दोन बेडकांचे सॅम्पल्स आवश्यक असतात. यात सकाळी उठल्यावरचे पहिले बेडके ब लॅबमध्ये पोहोचल्यावर एक स्पॉट सॅम्पल द्यावे लागते. हे दोन्ही सॅम्पल निगेटिव्ह आल्यास एक आठवडा ब्रॉड स्पेक्ट्म ॲंटीबायोटीक्सचा कोर्स दिला जातो. त्यानंतर पुन्हा दोन बेडक्यांच्या तपासण्या व छातीचा एक्स रे करून टी.बी.ची तपासणी केली जाते. हे दोन्ही निगेटिव्ह आल्यास टी. बी. नसल्याचे निदान केले जाते. पण यापैकी कुठली ही गोष्ट पॉझिटीव्ह आल्यास टी. बी.चे निदान करून उपचार पूर्ण करावे लागतात. टी. बी.च्या उपचारांसाठी तीव्रतेप्रमाणे तीन कॅटॅगिरीज ठरवून त्याप्रमाणे कुठली औषधे व किती दिवस घ्यावी हे सूत्र ठरवून दिले आहे. ही औषधे डॉट्स म्हणजेच  डायरेक्ट ऑबरव्हेश ट्रीटमेंट शॉर्ट कोर्स कीमोथेरपी  केंद्रावर मोफत उपलब्ध असतात. क्षयरोगाचे निदान झाल्यावर पहिले दोन ते तीन महिने औषधे एक दिवस आड म्हणजेच डॉट्स कार्यकर्त्यांच्या देखरेखीखाली घ्यावयाची असतात. त्यानंतरचे ४-५ महिने ही औषधे प्रत्येक आठवड्याला डॉट्स केंद्रात जाऊन घ्यावयाची असतात.
इतिहास
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र वर्ग:आरोग्य वर्ग:रोग वर्ग:जीवाणूजन्य रोग वर्ग:संसर्गजन्य रोग
उसरोळी (मुरूड)
उसरोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील मुरूड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:मुरूड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
ॲडमिन बॉक्सची लढाई
ॲडमिन बॉक्सची लढाई, न्गाक्येडौकची लढाई किंवा सिंझवेयाची लढाई दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान दोस्त राष्ट्रे आणि जपानी सैन्यामध्ये झालेली लढाई होती. ५-२३ फेब्रुवारी, १९४४ दरम्यान आराकानजवळ झालेल्या या लढाईत दोस्तांचा विजय झाला.
ही लढाई सध्याच्या बांगलादेश आणि म्यानमारच्या सीमेजवळ झाली होती. यात जपान्यांची एक डिव्हिजन तर दोस्त राष्ट्रांच्या दोन डिव्हिजन आणि एक रेजिमेंट होत्या. याशिवाय दोस्तांनी अधिक दोन डिव्हिजनांची कुमक पाठवली. यात दोस्त राष्ट्रांचे ३,५०६ सैनिक मृत्यू पावले आणि जपान्यांकडून लढणारे ३,१०६ मृत्यू पावले तसेच २,२२९ सैनिक जखमी झाले. याशिवाय दोस्तांची तीन आणि जपान्यांची ६५ लढाऊ विमाने कामी आली.
या लढाईमध्ये दोन्हीकडून भारतीय सैनिक लढले. दोस्त राष्ट्रांकडून ते ब्रिटिश भारतीय लष्कराचा भाग होते तर जपान्यांकडून आझाद हिंद फौजेच्या ध्वजाखाली ते लढले.
वर्ग:दुसरे महायुद्ध वर्ग:आझाद हिंद फौज सहभागी असलेल्या लढाया
ॲनी बेझंट
अ‍ॅनी बेझंट (जन्म: १ ऑक्टोबर १८४७ लंडन - मृत्यू २० सप्टेंबर १९३३, मद्रास, ब्रिटीश वसाहत) या इंग्लंडमध्ये जन्मलेल्या भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, समाजसुधारक आणि तत्त्वज्ञानी होत्या. लेखिका आणि व्याख्यात्या म्हणून विख्यात होत्या. त्या स्त्री-सुधारणावादी होत्या.
•	भारतीय राजकारणाशी एकनिष्ठ महिला. •	१८९३ मध्ये भारतात आगमन. •	१९१४ 'न्यू इंडिया' वृत्तपत्र काढले. •	१९०७ 'जागतिक थिऑसॉफिकल' सोसायटीची अध्यक्षा.
अ‍ॅनी बेझंट यांचे जीवन भारतीय अध्यात्मामुळे फुलले. 'थिऑसॉफिकल सोसायटी' ही त्यांची संघटना. भारतीय तत्त्वज्ञान, संस्कृती व अध्यात्म यांचा त्यांनी सखोल अभ्यास केला होता. भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातही त्या सहभागी झाल्या. १९१७ च्या कलकत्त्याच्या काँग्रेस अधिवेशनाचे अध्यक्षस्थान त्यांनी भूषविले होते.
कौटुंबिक जीवन
त्यांचे वडील विल्यम पेजवुड हे त्या ८-९ वर्षांच्या असतानाच वारले. आई एमिली मॉरिस आर्थिक संकटात सापडली. तिच्या मैत्रिणीने अ‍ॅनीला आपल्या घरी नेऊन तिचे पालनपोषण केले. १८६६ सालात ईस्टर सणाच्या वेळी ॲनीच्या तिच्या भावी पतीशी ओळख झाली. ते केंब्रिज विद्यापीठाचे पदवीधर होते, तसेच धर्मोपदेशक होते. त्याचं नाव रेव्हरंड फ्रॅंक बेझंट होते. वयाच्या १९-२० व्या वर्षी त्यांचे ॲनीशी लग्न झाले. तिला फुरसतीच्या वेळात पुस्तके वाचावी, आदर्शाचा विचार करावा याची आवड होती, मात्र फ्रॅंक यांना मात्र ॲनी यांनी त्यांच्या मर्जीनुसार वागावे असे वाटायचे. त्यांना दोन मुलेही झाली. पण ती दोघेही वारंवार आजारी पडू लागली. ईश्वरभक्ती व सदाचरणी असूनही मुले आजारी पडतात, यामुळे त्यांची ईश्वरावरील श्रद्धा पार उडाली. पती-पत्नीत दुरावा निर्माण झाला व त्यांनी घटस्फोट घेतला. अ‍ॅनी बेझंट आईकडे राहायला आल्या. तीही अ‍ॅनीच्या दुःखाने खचली व मरण पावली.
कार्य
याच काळात विचारवंत चार्ल्स ब्रॅडलाफ यांच्याशी अ‍ॅनीशी गाठ पडली. त्या स्त्री-सुधारणावादी होत्या. ब्रॅडला यांच्या नॅशनल रिफॉर्मरमध्ये त्यांनी सहसंपादिका या नात्याने अनेक लेख लिहिले.
मॅडम हेलेना ब्लाव्हॅटस्की या थिऑसॉफिकल सोसायटीच्या अध्यक्षा होत्या. त्यांच्याशी ‌अ‍ॅनीची गाठ पडली. त्यांचा 'सीक्रेट डॉक्ट्रिन' हा ग्रंथ अ‍ॅनीने वाचला. जगाचा सांभाळ करणारी एक अदृश्य शक्ती आहे व ती सदैव सावध आहे. यावर अ‍ॅनीचा विश्वास बसला व त्या विचारप्रचारासाठी १८९३ साली त्या भारतात आल्या. 'जन्माने ख्रिश्चन व मनाने हिंदू' असे त्या स्वतःबद्दल नेहमी म्हणत. १९०७ मध्ये बेझंट थिऑसॉफिकल सोसायटीच्या अध्यक्षा झाल्या.
बनारस हिंदू विश्वविद्यालया च्या संस्थापकांपैकी बेझंट या एक होत्या.
स्वातंत्र्य चळवळ
लोकमान्य टिळकांसोबत त्यांनी 'होमरूल' चळवळ उभारली. भारताच्या स्वातंत्र्याचा त्यांनी सदैव पुरस्कार केला. त्यांना भारताच्या स्वातंत्र्यलढयाच्या इतिहासात महत्त्वाचे स्थान आहे.
त्या १९१७ साली झालेल्या 'इंडियन नॅशनल काँग्रेस'च्या अध्यक्षस्थानी होत्या.
माँन्टेग्यू चेम्सफोर्ड सुधारणा याविषयी श्रीअरविंद घोष यांनी काही प्रतिक्रिया द्यावी म्हणून बेझंट यांनी त्यांना विनंती केली होती. बऱ्याचदा त्यांच्याकडून अशी विनवणी करण्यात आल्यामुळे अखेरीस श्रीअरविंद यांनी 'न्यू इंडिया'मध्ये एक लेख लिहिला होता. तो दि १० ऑगस्ट १९१८ रोजी प्रकाशित करण्यात आला. आपले नाव त्यामध्ये उघड केले जाऊ नये अशी अट त्यांनी बेझंट यांना घातली होती. तेव्हा लेखकाच्या नावाऐवजी 'ऍन इंडियन नॅशनॅलिस्ट' अशा नावाने तो लेख छापण्यात आला होता.
लेखन
बेझंट या समाजवादी विचारसरणीच्या होत्या. इ.स. १८७५ मध्ये चार्ल्स ब्रॅडलाफ या समाजवादी विचारवंताबरोबर त्यांनी कुटुंब नियोजनाचा पुरस्कार करणारा 'द फ्रुट्‌स ऑफ फिलॉसॉफी' हा प्रबंध लिहिला. या लिखाणाबद्दल दोघांना सहा महिन्याच्या तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. नंतर अपिलात ही शिक्षा रद्द करण्यात आली. हिंदू आणि बौद्ध तत्त्वज्ञानाचा त्यांनी पुरस्कार केला.
'न्यू इंडिया' या मद्रासवरून प्रकाशित होणाऱ्या वृत्तपत्राच्या संपादिका म्हणून जबाबदारी सांभाळत होत्या.
जे. कृष्णमूर्तीं ना त्यांनी आपला मानसपुत्र मानले. भारतीय संस्कृतीचा त्यांनी प्रगाढ अभ्यास केला. शिक्षण, समाजसुधारणा, स्वतंत्रता आंदोलनात त्यांनी भाग घेतला व २० सप्टेंबर, १९३३ रोजी या जगाचा निरोप घेतला.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ वर्ग:समाजसुधारक वर्ग:इ.स. १८४७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३३ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स. १७९९
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७९९ वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
रशियाचे प्रजासत्ताक
रशिया देश एकूण ८३ प्रशासकीय विभागांमध्ये विभागला गेला असून त्यांपैकी २१ प्रजासत्ताके आहेत. प्रत्येक प्रजासत्ताकामध्ये रशियनेतर स्थानिक लोक मोठ्या प्रमाणावर स्थायिक आहेत. प्रजासत्ताकांना आपापली राजकीय भाषा ठरवण्याचा तसेच इतर अनेक स्वायत्ततेचे हक्क दिले गेले आहेत.
सध्या अनेक प्रजासत्ताकांमध्ये फुटीरवादी चळवळी सुरू आहेत. चेचन्या व इतर कॉकाससमधील प्रजासत्ताकांमध्ये ह्यावरून अनेक लढाया देखील झाल्या आहेत.
नकाशा
[[Image:Republics of Russia.png|thumb|750px|center| 1. [[अदिगेया|अदिगेया]]
2. आल्ताय
3. बाश्कोर्तोस्तान
4. बुर्यातिया
5. दागिस्तान
6. इंगुशेतिया
7. काबार्डिनो-बाल्कारिया
8. काल्मिकिया
9. काराचाय-चेर्केस
पुनोती
शैक्षणिक सुविधा गावामध्ये सर्व मुलांना सोयीचे पडेल अश्या अंतरारावर, गावाच्या मध्यभागी आंगणवाडी व प्राथमिक शाळा (वर्ग-१ ते ४).शाळेला पुरेशे असे पटांगण आहे व इमारत ही इंग्रजी कौलाची आहे. गावातील विद्यार्थी इथून शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर गावाच्या शेवटी दक्षिणेस असलेल्या नत्थूजी काकड विद्यालयात ५ वी साठी प्रवेश घेतात. विद्यालयामध्ये ५ ते १० पर्यंत शिक्षण दिले जाते. पुढील शिक्षणासाठी विद्यार्थी गावापासून ६ किलोमीटर असलेल्या धाबा येथील सिद्धेश्वर कनिष्ट महाविद्यालयात प्रवेश घेऊ शकतात किंवा बार्शीटाकळी या तालुक्याच्या ठिकाणी व्यावसाईक शिक्षण किंवा विद्यालयीन व महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी गुलाम नबी आझाद महाविद्यालयात प्रवेश घेऊ शकतात. वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
रशियाचे प्रजासत्ताक
नकाशा
10. कॅरेलिया
11. कोमी
12. मारी एल
14. साखा
15. उत्तर ओसेशिया-अलानिया
16. तातरस्तान
17. तुवा
18. उद्मुर्तिया
19. खाकाशिया
20. चेचन्या
प्र
स्क्वेअर किलोमीटर ॲरे
स्क्वेअर किलोमीटर ॲरे (Square Kilometre Array; SKA; एसकेए किंवा स्का) हा ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रिका या देशांमध्ये बनवण्यात येणारा अनेक रेडिओ दुर्बिणींचा एक भव्य प्रकल्प आहे जर पूर्ण झाला तर त्याचे संकलन क्षेत्रफळ एक वर्ग किलोमीटर असेल. हा प्रकल्प रेडिओ वर्णपटातील विस्तृत वारंवारतांवर काम करेल आणि त्याच्या आकारामुळे तो इतर कोणत्याही रेडिओ दुर्बिणीपेक्षा ५० पट जास्त संवेदनशील असेल. यासाठी अतिशय उच्च क्षमतेचे केंद्रीय संगणक आणि सध्याच्या जागतिक इंटरनेट वाहतुकीपेक्षा जास्त क्षमतेचे लांब पल्ल्याचे दुवे लागतील. त्यामुळे कधीही नव्हे इतक्या दहा हजार पटापेक्षा जास्त वेगाने आकाशाचे सर्वेक्षण करता येईल.
या टेलिस्कोपची ग्रहण केंद्रे केंद्रीय कोरपासून कमीत कमी ३००० किमी (१९०० मैल) अंतरावर असल्यामुळे त्यांपासून खगोलांची सर्वात जास्त विभेदन असलेली छायाचित्रे मिळतील. एसकेए दक्षिण गोलार्धातील उप-सहारा राज्यांमध्ये बनवले जाईल व त्याचे केंद्रीय कोर रेडिओ गोंगाट कमी असलेल्या आणि आपल्या आकाशगंगेचे सर्वोत्तम दृश्य दिसणाऱ्या दक्षिण आफ्रिका आणि ऑस्ट्रेलियामध्ये असेल.
एसकेएच्या नियोजीत योजनेनुसार त्याचे बांधकाम २०१८ मध्ये सुरू करण्यात येणार आहे आणि सुरुवातीची निरीक्षणे २०२० साली घेण्यातयेतील. एसकेएचे बांधकाम दोन टप्प्यांमध्ये पूर्ण केले जाईल. पहिला टप्पा (२०१८-२०२३) दुर्बिणीच्या एकूण क्षमतेच्या १०% असेल. एसकेएच्या पहिल्या टप्प्याचा खर्च ६५ कोटी युरो आहे. दुसऱ्या टप्प्याचा खर्च अद्याप काढण्यात आलेला नाही. या प्रकल्पाचे मुख्यालय युनायटेड किंग्डमच्या जॉड्रेल बँक वेधशाळा येथे आहे.
संघटना
एसकेए या जागतिक प्रकल्पामध्ये दहा देश सहभागी आहेत. या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट विश्वाची निर्मिती आणि उत्क्रांतीबद्दलच्या प्रमुख प्रश्नांचा वेध घेणे हा आहे.
नोव्हेंबर २०११ मध्ये एसकेए संघटनेची स्थापना केरण्यात आली आणि प्रकल्प केवळ एक सहकार्यामधून एक स्वतंत्र विना-नफा कंपनीमध्ये बदलला. एप्रिल २०१६ पर्यंत एसकेए संघटनेचे सदस्य पुढीलप्रमाणे आहेत:
वर्णन
एसकेए हजारो किलोमीटर अंतरामध्ये पसरलेल्या हजारो अँटेनांनी ग्रहण केलेले संदेश एकत्रित करून छिद्र संष्लेशण (ॲपर्चर सिंथेसिस) या तंत्राच्या सहाय्याने एका भव्य रेडिओ दुर्बिणीची नक्कल करेल.
एसकेए पहिल्या दोन टप्प्यांमध्ये ५० मेगाहर्ट्‌झ ते १४ गिगाहर्ट्‌झ या वारंवारतांदरम्यान अखंड कव्हरेज देईल. ५० मेगाहर्ट्‌झ ते १४ मेगाहर्ट्‌झ एवढ्या विस्तृत वारंवारतांसाठी एकाच प्रकारच्या अँटेना वापरल्या जाऊ शकत नाहीत. म्हणून एसकेए मध्ये एसकेए-कमी, एसकेए-मध्य आणि सर्व्हे शृंखलेसाठी वेगवेगळ्या प्रकारच्या अँटेनांच्या उप-शृंखला असतील.
महत्त्वाचे प्रकल्प
एसकेएला खगोलभौतिकी, मूलभूत भौतिकशास्त्र, विश्वनिर्मितीशास्त्र आणि मूलकण भौतिकशास्त्रामधील अनेक प्रश्नांची उत्तरे शोधण्याची क्षमता असेल असे अभिकल्पित केले आहे. एसकेए साठी पुढील प्रमुख वैज्ञानिक विषय निवडण्यात आले आहेत
बाह्य दुवे
वर्ग:रेडिओ दुर्बीण
कवडेवाडी (पाटण)
कवडेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
मधमाशी पालन
मधाच्या मोठ्या प्रमाणावर प्राप्तीसाठी व त्याची विक्री करण्यासाठी मधमाश्या पाळल्या जातात.मधमाशी पालन हा एक शेतीपूरक व्यवसाय आहे.मधमाशी ही फुलातील रसाला/परागांना मधात बदलविते व त्यास आपल्या पोळ्यात जमा करते.जंगलातून व इतर ठिकाणांहून मध गोळा करण्याची फारच प्राचीन परंपरा आहे. बाजारात मधाच्या मागणीस वाढता प्रतिसाद बघता मधमाशी पालन हा एक फायदेशीर व आर्थिक प्राप्ती देणारा उद्योग आहे.त्यापासून निघणारे नैसर्गिक मेणही आर्थिक लाभदायक असते.
मधमाशी पालनासाठी लागणारे साहित्य
पोळे ही एक साधी लांब पेटी असते आणि तिच्या वरील भागावर अनेक पट्ट्या असतात. या पेटीचा अंदाजे आकार १०० सेंमी लांब, ४५ सेंमी रुंद आणि २४ सेंमी उंच असा असावा. ही पेटी २ सेंमी जाड असावी आणि पोळे १ सेंमी रुंदीच्या प्रवेश छिद्रांसहित एकत्र चिटकवलेले आणि स्क्रूने घट्ट केलेले असावे. वरील पट्ट्या पोळ्याच्या रुंदीइतक्याच लांबीच्या असाव्यात जेणेकरून त्या आडव्या बरोबर बसतील आणि त्यांची जाडी १.५ सेंमी असावी म्हणजे एक वजनदार मधाचे पोळे पेलण्यासाठी त्या पुरेशा होतील. प्रत्येक स्वतंत्र वरील पट्टीला एकेक पोळे तयार करण्यासाठी मधमाशांना आवश्यक नैसर्गिक जागा मिळण्याकरता ३.३ सेंमीची रुंदी ठेवणं गरजेचं आहे.
धुराडं हे दुसरं महत्त्वाचं साधन आहे. ते लहान पत्र्याच्या डब्यापासून तयार करता येतं. मधमाशा आपल्याला चावू नयेत आणि त्यांना नियंत्रित करता येण्यासाठी त्याचा वापर केला जातो. कापड - मधमाशा पालन क्षेत्रात काम करताना माशांच्या दंशापासून आपले डोळे आणि नाकाचा बचाव करण्यासाठी. सुरी वरील पट्ट्या सैल करण्यासाठी आणि मधाची पोळी कापण्यासाठी. पिस मधमाशांना पोळ्यापासून दूर करण्यासाठी. राणीमाशीविलगक Queen Excluder काड्याचीपेटी.
मधुमाशांच्या प्रजाती
दगडी माशी अपीस डोरसाटा या माशा उत्तम प्रकारे मध गोळा करतात आणि त्यांच्या प्रत्येक वसाहतीमागे सरासरी मध उत्पादन ५०-८० किलो असतं. लहान माशी अपीस फ्लोरिआ या माशा कमी मध गोळा करतात आणि त्यांच्या प्रत्येक वसाहतीमागे अंदाजे २००-९०० ग्रॅम मध मिळतो. भारतीय मधमाशी अपीस सेराना इंडीका या मधमाशांद्वारे होणारं मध उत्पादन दर वर्षी प्रति वसाहत ६-८ किलो असतं. युरोपिअन मधमाशी इटालिअन मधमाशी अपीस मेल्लीफेरा यांच दर वसाहतीमागे सरासरी मध उत्पादन २५-४० किलो असतं.
डंखरहित मधमाशी त्रिगोना इरीडीपेन्नीस वर उल्लेख केलेल्या प्रजातींच्या शिवाय, केरळमध्ये आणखी एक प्रजाती अस्तित्वात आहे तिला डंखरहित मधमाशी म्हणतात. त्या ख-या अर्थानं डंखरहित नसतात, परंतु त्यांचा डंख पुरेसा विकसित झालेला नसतो. त्या परागीकरण चांगल्या प्रकारे करतात. त्यांच्याद्वारे दर वर्षी ३००-४०० ग्रॅम मध उत्पादन मिळतं.
संदर्भ
http://mr.vikaspedia.in/agriculture/agri_Support/92e92792e93e936940-92a93e932928
वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
व्हिक्टर ट्रंपर
व्हिक्टर थॉमस ट्रंपर (मराठी लेखनभेद: व्हिक्टर ट्रम्पर (२ नोव्हेंबर, १८७७ - २८ जून, १९१५) हा ऑस्ट्रेलियाच्या पुरुष क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. त्याने इ.स. १८९९ साली इंग्लंड क्रिकेट संघाविरुद्ध कसोटी पदार्पण केले. इ.स. १९१२ सालापर्यंतच्या कारकिर्दीत ४८ कसोटी सामन्यांतून ३९.०४ धावांच्या सरासरीने त्याने ३,१६३ धावा केल्या.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १८७७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९१५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
क्रिकेट वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
खडकपूर्णा धरण
वर्ग:भारतातील धरणे वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे वर्ग:बुलढाणा जिल्ह्यातील धरणे
उसाडी
उसाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील मुरूड तालुक्यातील एक गाव आहे.
अलेक्सी नव्हाल्नी
अलेक्सेइ अनातोलीविच नव्हाल्नी (रशियन: Алексей Анатольевич Навальный, ४ जून१९७६ )हे रशिया मधील एक विरोधी नेते वकील व भ्रष्टाचार विरोधी कार्यकर्ते आहेत. ते राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमिर पुतिन यांचे समीक्षक आहे.
सुरुवातीचे जीवन
नवालनी यांचा जन्म बूत्यीन येथे युक्रेनियन वडील आणि रशियन आईच्या पोटी झाला. १९९३ मध्ये त्यांनी मॉस्कोमधील पीपल्स फ्रेंडशिप युनिव्हर्सिटीमध्ये कायद्याची अभ्यास केला.१९९८ मध्ये ते पदवीधर झाले. २००० मध्ये, नवालनी रशियन युनायटेड डेमोक्रॅटिक पार्टी, "याब्लोको" मध्ये सामील झाले.
कारकीर्द
ते त्यांच्या लाईव्हजर्नल या ब्लॉगद्वारे ओळखले गेले. २०१२ मध्ये, वॉल स्ट्रीट जर्नलने "व्लादिमीर पुतिनला ज्याला सर्वात घाबरते ती व्यक्ती" असे त्याचे वर्णन केले. नवालनी हे रशियन विरोधी समन्वय समितीचे सदस्य आहेत. ते येल वर्ल्ड फेलो देखील आहेत.
२०१८ च्या निवडणुकीत ते रशियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदाचे उमेदवार होते. त्यांनी राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्या विरोधात निवडणूक लढविली.
२०२० विषप्रयोग आणि अटक
२० ऑगस्ट २०२० रोजी तोम्स्क, सायबेरिया येथून मॉस्कोला जाणाऱ्या उड्डाणादरम्यान नवालनी यांच्यावर विषबाप्रयोग झाला आणि त्यांना ओम्स्कमध्ये रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. On 7 September 2020, he woke up from the coma, तो लवकरच व्हेंटिलेटरवर कोमात गेले. ७ सप्टेंबर २०२० रोजी, तो कोमातून जागे झाले आणि १४ सप्टेंबर रोजी, त्याला व्हेंटिलेटरवरून काढण्यात आले. त्यांना २२ सप्टेंबर रोजी रुग्णालयातून विमुक्त करण्यात आले.
१७ जानेवारी २०२१ रोजी, बर्लिन मध्ये उपचार झाल्यावर ते रशियात परतले, जिथे त्यांना निलंबित तुरुंगाच्या शिक्षेच्या अटींचे उल्लंघन करण्यासाठी अटक करण्यात आली.
संदर्भ
वर्ग:रशियातील राजकारणी वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उसाडी
संदर्भ
वर्ग:मुरूड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
बारा ऑलिंपियन दैवते
ऑलिंपियन दैवतांच्या निकटदेवता
ऑलिंपियन ऑलिंपियन
क्रीडा
अर्थ शारीरिक व्यायाम व मानसिक दृष्ट्या सबळ बनवतो
खेळाने मन आणि शरीर सुदृढ बनते
राजकारण
क्रीडा आणि राजकारण या दोन्ही भिन्न गोष्टी आहेत
तंत्र
क्रीडा या प्रकारात तंत्राचा खूप उपयोग केला जातो
अधिक माहिती
वर्ग:क्रीडा
Sport
झापोरिझिया
झापोरिझिया (Запорі́жжя; Запоро́жье; पूर्वीचे नावः अलेक्झांद्रोव्स्क) हे युक्रेन देशामधील सहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. हे शहर युक्रेनच्या आग्नेय भागात द्नीपर नदीच्या काठावर वसले असून ते झापोरिझिया ओब्लास्ताचे मुख्यालय आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:युक्रेनमधील शहरे
ओहायो
ओहायो (Ohio) हे अमेरिकेच्या मध्य भागातील एक राज्य आहे. ओहायो हे क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ३४वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने सातव्या क्रमांकाचे राज्य आहे.
ओहायोच्या उत्तरेला ईरी सरोवर व मिशिगन, पश्चिमेला इंडियाना, दक्षिणेला केंटकी, आग्नेयेला वेस्ट व्हर्जिनिया तर पूर्वेला पेनसिल्व्हेनिया ही राज्ये आहेत. कोलंबस ही ओहायोची राजधानी असून सिनसिनाटी व क्लीव्हलंड ही दोन मोठी महानगरे आहेत.
अमेरिकेच्या मध्य-पश्चिम भागातील औद्योगिक पट्ट्याचा ओहायो हा एक महत्त्वाचा भाग आहे. मिशिगन मधील वाहन उद्योगासाठी सुटे भाग उत्पादन करणारे अनेक कारखाने ओहायोमध्ये आहेत.
गॅलरी
<Gallery> चित्र:Ohio.JPG|स्वागत फलक. चित्र:Cincinnati-procter-and-gamble-headquarters.jpgसिनसिनाटीमधील प्रॉक्टर अँड गॅंबलचे मुख्यालय. चित्र:Map of Ohio NA.png|ओहायोमधील प्रमुख महामार्ग चित्र:Ohio Statehouse columbus.jpg|ओहायो राज्य संसद भवन चित्र:Ohio quarter, reverse side, 2002.jpg|ओहायोचे प्रतिनिधीत्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे. </Gallery>
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
कोल्हापूर दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ
कोल्हापूर दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ - २७४ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, कोल्हापूर दक्षिण मतदारसंघात कोल्हापूर जिल्ह्याच्या करवीर तालुक्यातील मुडमुंगी, कणेरी, इसपुर्ली ही महसूल मंडळे आणि कोल्हापूर महानगरपालिके च्या वॉर्ड क्र. १५, १६, २३, ४३ ते ४६, ५१, ५७, ५८, ६१, ६४ आणि ६६ ते ७२ यांचा समावेश होतो. कोल्हापूर दक्षिण हा विधानसभा मतदारसंघ कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे ऋतुराज संजय पाटिल हे कोल्हापूर दक्षिण विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघ
अलेक्झांडर पोप
</div style="clear:both;"> अलेक्झांडर पोप (मे २१, इ.स. १६८८ - मे ३०, इ.स. १७४४) हा, १८व्या शतकातील इंग्लिश कवी होता.
द दा विंची कोड या कादंबरी आणि चित्रपटात याचा उल्लेख आहे.
इ.स. १७६०
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७६० वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
उत्कल दिवस
हा ओडिशा राज्यात दरवर्षी एप्रिल १ रोजी साजरा करण्यात येणारा एक दिवस आहे.
वर्ग:ओडिशातील प्रतिवार्षिक दिनपालन
नेपच्यून (निःसंदिग्धीकरण)
या शब्दाशी खालील लेख संबंधित आहेत वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने मोठा मजकूर
पंचाळी
पंचाळी हे गाव भारतात महाराष्ट्र राज्यात  पालघर जिल्ह्यात  पालघर तालुक्यात उत्तर कोकणात वसलेले आहे.
लोकजीवन
पिढ्यानपिढ्या येथे पांचाळ (लोहार), वाडवळ, वैती, हरिजन, माच्छी व काही प्रमाणात आदिवासी समाजातील लोकांची वस्ती आहे. मराठी भाषेबरोबरच येथे पांचाळी, वाडवळी, वैती, मितनी ह्या बोलीभाषा बोलल्या जातात.पांचाळी बोलीभाषा ही गुजराती व मराठी भाषेच्या संयोगातून तयार झालेली एक लयबद्ध बोलीभाषा आहे. शेतीबरोबरच लोहारकाम, सुतारकाम, गवंडीकाम हा येथील मुख्य व्यवसाय आहेत. ताडी काढण्याचा, वीटभट्टी व वाडी व्यवसायही येथे लहान प्रमाणात चालतो तर मोठ्या प्रमाणात मिठाचे उत्पादन होते
सोयी सुविधा
प्राथमिक शिक्षणाची सोय गावात आहे. माध्यमिक, उच्च शिक्षणासाठी पालघर जिल्ह्याच्या ठिकाणी आवश्यक सोयी उपलब्ध आहेत.न्यायालय, तहसील कार्यालय, जिल्हा कार्यालय, पोलीस कार्यालय पालघर जिल्ह्याच्या ठिकाणी उपलब्ध आहे.
संदर्भ
१.
२.
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
अझवाद
अझवादचे स्वतंत्र राज्य (अरबी:دولة أزواد المستقلة‎, फ्रेंच:État indépendant de l’Azawad) हे एक वादग्रस्त राष्ट्र आहे.
भिवंडी लोकसभा मतदारसंघ
भिवंडी हा महाराष्ट्रातील ४८ लोकसभा संसद मतदारसंघांपैकी एक आहे. ह्या मतदारसंघामध्ये ठाणे जिल्ह्यामधील ६ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट केले गेले आहेत.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:ठाणे जिल्हा वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
साळव
साळव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील मुरूड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:मुरूड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
डॅनियेल फ्रांस्वा मलान
डॅनियेल फ्रांस्वा मलान (आफ्रिकान्स: Daniël François Malan; २२ मे १८७४ - ७ फेब्रुवारी १९५९) हा दक्षिण आफ्रिका देशाचा पंतप्रधान होता. १९४८ ते १९५४ दरम्यान सत्तेवर राहिलेल्या मलानच्या राजवटीने दक्षिण आफ्रिकेमध्ये वर्णद्वेषी धोरणे अस्तित्वात आणली.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे पंतप्रधान
आजमपूर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १८४३
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८४३ वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
जॉर्ज उलियेट
जॉर्ज उलियेट (ऑक्टोबर २१, इ.स. १८५१:शेफील्ड, इंग्लंड - जून १८, इ.स. १८९८:शेफील्ड, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून २५ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
उलियेट, जॉर्ज उलियेट, जॉर्ज उलियेट, जॉर्ज वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कावरवाडी
कावरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
वनझीरगाव
वनझीरगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
यास्मिन शेख
मराठी माणसे बोलताना भाषेमध्ये परकीय शब्दांचा वापर सहजतेने करतात. मात्र असे करताना आपणच आपली मराठी प्रदूषित करीत आहोत याचे त्यांनी भान ठेवायला हवे. बोली भाषा कशीही असली, तरी ललित वाङ्मय असो किंवा वैचारिक लेखन, ते करताना प्रमाण भाषेचाच वापर झाला पाहिजे, असे यास्मिन शेख यांचे मत आहे.
व्यक्तिगत जीवन
त्यांना डॉ. शमा आणि प्रा. रुकसाना अशा दोन मुली आहेत.
कार्य
प्रा. श्री.म. माटे यांच्या विद्यार्थिनी असलेल्या यास्मिन शेख यांनी श्री.पु. भागवत आणि साहित्यिक-नाटककार वसंत कानेटकर यांच्याबरोबर काम केले. डॉ. यास्मिन शेख यांनी व्रतस्थ वृत्तीने भाषाशास्त्र आणि व्याकरण या विषयासाठी आपले जीवन वाहून घेतले आहे. भाषा हा सर्वश्रेष्ठ सांस्कृतिक वारसा आहे. तो जपणे, समृद्ध करणे हे आपले कर्तव्य आहे याची जाणीव त्यांनी सातत्याने करून दिली. त्यांच्या भाषाविषयक निरपेक्ष सेवेचा आणि तळमळीचा कितीही सन्मान केला तरी तो अपुरा आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:मराठी व्याकरणकार वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
येलदरी धरण
धरणाची माहिती
बांधण्याचा प्रकार : मातीचा भराव व दगडी बांधकाम
उंची :  ५२.२० मी (सर्वोच्च)
लांबी :  ४०८१.८० मी
दरवाजे
लांबी	: १४९.६५ मी.
संख्या व आकार	: १०, ( ११.५८ X १२.४९ मी)
पाणीसाठा
क्षमता :  ९३४.४४ दशलक्ष घनमीटर
वापरण्यायोग्य क्षमता :  ८०९.७७ दशलक्ष घनमीटर
ओलिताखालील क्षेत्र :  १०५६० हेक्टर
ओलिताखालील गावे :  २७
सविनय कायदेभंग चळवळ
ही भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक चळवळ असून महात्मा गांधीच्या नेतृत्वाखाली तिची सुरुवात राष्ट्रीय सभेच्या आदेशाने फेब्रुवारी १४ १९३० रोजी झाली होती.
सुरुवात
भारतीय स्वातंत्र्यासाठी झटणाऱ्या राष्ट्रसभेला पूर्ण स्वराज्य हवे होते, पण ब्रिटीश सरकार ते द्यायला तयार नव्हते. महात्मा गांधींनी तडजोड म्हणून संपूर्ण दारूबंदी, ५० टक्के शेतसारा माफी, मिठावरील कर रद्द, ५० टक्के लष्कर खर्चाची कपात, देशी मालाला संरक्षण, राजकीय कैद्यांची मुक्तता अशा एकूण अकरा मागण्या ब्रिटीश सरकारपुढे मांडल्या होत्या. सरकारने महात्मा गांधींच्या या मागण्यांकडे दुर्लक्ष करून दडपशाही सुरू केली. त्यास प्रत्युत्तर म्हणून १४ फेब्रुवारी १९३० रोजी राष्ट्रसभेने महात्मा गांधींच्या नेत्वृत्वाखाली सविनय कायदेभंगाचा जनतेला आदेश दिला. मिठावर लादलेला कर महात्मा गांधींना मान्य नव्हता; त्यामुळे या कायदेभंगाची चळवळ मिठाचा सत्याग्रह करून करावी, अशी कल्पना त्यांना सुचली व मार्च १२ १९३० रोजी साबरमतीच्या आश्रमातून महात्मा गांधी मिठाच्या सत्याग्रहासाठी दांडीयात्रेला निघाले. एप्रिल ५, १९३०ला त्यांनी मिठाचा कायदा मोडला.
येलदरी धरण
वीज उत्पादन
जलप्रपाताची उंची :  ३८.१० मी
सविनय कायदेभंग चळवळ
स्वरूप
हे कायदेभंग चळवळीतील प्रमुख आदेश महात्मा गांधींनी जनतेला दिले होते. नेहरू रिपोर्ट लागू करण्यासाठी गाधीनी ब्रिटिशांना मुदत दिली.
परिणाम
सविनय कायदेभंगाच्या चळवळीमुळे जनतेच्या देशभक्तीला मोठे उधाण आले. लोक सरकारी जागांचे राजीनामे देऊ लागले. तळागाळातील हजारो लोक सत्याग्रहात सामील झाले. सैन्यात राष्ट्रभक्ती वाढली. वायव्य सरहद्द प्रांतातही देशभक्तीचे वारे पसरले. या सर्वांचा परिणाम म्हणून ब्रिटीश सरकारने पंतप्रधान मॅक्डोनाल्ड यांच्या अध्यक्षतेखाली लंडन येथे पहिली गोलमेज परिषद बोलावली.
शेवट
गोलमेज परिषदेला गेलेल्या काही हिंदी पुढार्यांनी गोलमेज परिषदेहून आल्यावर महात्मा गांधींची भेट घेतली व मजूर पक्षाच्या मनात भारताच्या स्वातंत्र्याबद्दल सहानुभूती असल्याचे सांगितले व महात्मा गांधींनी व्हाईसरॉयची भेट घेऊन तडजोड करावी असे सुचविले. त्याप्रमाणे महात्मा गांधी व लॉर्ड आयर्विन यांच्यात फेब्रुवारी १९३१ मध्ये बैठक सुरू झाली आणि मार्च ५ १९३१च्या बैठकीत दोघांमध्ये करार झाला तो करार गांधी-आयर्विन करार म्हणून प्रसिद्ध आहे. या करारानंतर सविनय कायदेभंगाची चळवळ समाप्त झाली.
भंग चळवळी}} वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील महत्त्वाच्या घटना
येलदरी धरण
वीज उत्पादन
जास्तीतजास्त विसर्ग :  १०.५० क्यूमेक्स
निर्मीती क्षमता :  १५ मेगा वॅट
विद्युत जनित्र :  २ X ७.५० मेगा वॅट
वर्ग:भारतातील धरणे वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे वर्ग:हिंगोली जिल्ह्यातील धरणे
डोंबिवली
डोंबिवली हे महाराष्ट्राच्या ठाणे जिल्ह्यामधील एक मोठे शहर व कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिका क्षेत्राचा प्रमुख भाग आहे. विस्तारित मुंबई महानगर क्षेत्रामधील प्रमुख ठिकाण असलेल्या डोंबिवलीची लोकसंख्या २०११ च्या जनगणनेनुसार १२,४६,३८१ इतकी आहे. डोंबिवली हे स्मार्ट सिटीच्या दुसऱ्या टप्प्यात निवडले गेले आहे.
डोंबिवली शहर हे खालील चार गावांनी वेढलेले आहे-
१. पश्चिम - चोळेगांव २. पूर्व - आयरेगांव ३. दक्षिण - पाथर्ली ४, उत्तर - ठाकुर्ली
इतिहास
इ.स.१०७५ सालच्या राजा हरपाल देव याच्या शिलालेखात डोंबिवलीचा उल्लेख आढळतो. हा शिलालेख तुर्भे बंदराजवळ माहूल या गावात आहे. त्यावरून असे वाटते की, डोंबिवली हे इ. स.१३ व्या शतकापासून अस्तित्वात आहे. डोंबिवली शहराला ६०० वर्षाचा इतिहास आहे. जेव्हा पोर्तुगीज डोंबिवलीमध्ये आले, तेव्हा त्यांनी वेगवेगळ्या ठिकाणी आपले तळ उभारले होते. इ.स.१७३० मध्ये पेशवेकाळात डोंबिवलीचा उल्लेख आढळतो. १९ व्या शतकात डोंबिवलीतील शेतकरी भात पिकवत असत आणि कल्याण ते मुंबई येथे त्याची विक्री करत असत. डोंबिवली शहराला त्याचे नाव तेथील मूळ निवासी 'डोंब' लोकांपासून मिळाले आहे.
प्रशासन
०१ ऑक्टोबर १९८३ साली डोंबिवली नगरपालिका आणि कल्याण नगरपालिका मिळून कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिका (क.डों.म.पा.) स्थापन करण्यात आली. १९९५ साली लोकप्रतिनिधी (नगरसेवक) राजवट सुरू झाली. डोंबिवलीचे पहिले आमदार म्हणून भाजपचे श्री. रवींद्र चव्हाण यांची २००९ साली आणि राज्यमंत्री म्हणून २०१६ साली निवड झाली. २०१७ला राज्यमंत्री रवींद्र चव्हाण हे रायगड जिल्ह्याचे पालकमंत्री झाले. डोंबिवली हे कल्याण लोकसभा मतदारसंघात असून डॉ.श्रीकांत शिंदे हे विद्यमान (सन २०१४ ते २०१९) खासदार होते.
नववर्ष स्वागत शोभायात्रा
डोंबिवलीमधील गुढीपाडव्याला होणारी शोभायात्रा हा सांस्कृतिक सोहळा उल्लेखनीय आहे. या उत्सवाची सुरुवात इ.स.१९९९ मध्ये झाली. ही शोभायात्रा हिंदू नववर्षाच्या पहिल्या दिवशी म्हणजे गुढीपाडव्याला आयोजित केली जाते. ही शोभायात्रा भागशाळा मैदानातून सुरू होऊन फडके रोड येथे समाप्त होते. डोंबिवलीत दिवाळी, गणेशोत्सव, नवरात्र हे सणदेखील उत्साहाने साजरे केले जातात.
डोंबिवलीकर : एक सांस्कृतिक परिवार
संपादक नामदार रवींद्र चव्हाण यांनी २७ मार्च २००९ रोजी गुढीपाडव्याच्या शुभमुहूर्तावर डोंबिवलीकर : एक सांस्कृतिक परिवार या नावाने मासिक सुरू केले. कुठल्याही राजकीय व हॉट विषयाला हात न घालता मासिक चालू ठेवायचे हा निर्णय आजही ठाम आहे. डोंबिवलीच्या साहित्य विश्वातील दिग्गज आमचे शन्ना, आबासाहेब पटवारी, ज्येष्ठ पत्रकार श्री. सुधीर जोगळेकर, कै. सुरेंद्र बाजपेई सर अशा अनेक मान्यवरांच्या उपस्थितीत डोंबिवलीकर मासिकाची सुरुवात झाली. २०१९ हे या मासिकाचे दशकपूर्ती वर्ष. डोंबिवलीचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे वर्षभर सुरू असणारे विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम होय. गुढी पाडवाच्याच दिवशी आदर्श डोंबिवलीकर पुरस्कारप्रदान समरांभ होतो. त्यादिवशी तसेच दर्जेदार कलाकारांचे सांस्कृतिक कार्यक्रम असे अनेक उत्तमोत्तम कार्यक्रम होतात.
जसा मुंबईकर, पुणेकर तसाच डोंबिवलीत राहणारा 'डोंबिवलीकर'. सांस्कृतिक, सामाजिक, शैक्षणिक चळवळीचे केंद्र म्हणून डोंबिवलीची ओळख आहे. अनेक व्यक्ती, संस्था संघटना यांच्या कार्यातून आज डोंबिवलीचे नाव सर्वश्रुत आहे. २७ मार्च २००९ला गुढीपाडव्याच्या शुभमुहूर्तावर 'डोंबिवलीकर' नावाचा 'ब्रॅण्ड' उदयाला आला. नंतर या परिवाराच्या माध्यमातून या परिवाराचे वेगळेपण असेसं की 'डोंबिवलीकर' हे एक सर्वसमावेशक असे कुटुंब आहे.
डोंबिवलीकर मासिक, डोंबिवली नगरीचे प्रतिबिंब ठरलेली डोंबिवलीकर दिनदर्शिका, दिवाळी अंक, याचबरोबर विविध कलागुणांना वाव देणारे 'डोंबिवलीकर-एक सांस्कृतिक परिवार' असे खुले व्यासपीठ उभारले आहे. विशेष म्हणजे डोंबिवलीकर ही संपूर्णपणे अराजकीय पण सांस्कृतिक चळवळ आहे. राजकारणातील ब्र इथे उच्चारला जात नाही की लिहिला जात नाही.
डोंबिवलीकर दरवर्षी गुढीपाडव्याला म्हणजेच 'डोंबिवलीकर'च्या वर्धापनदिनाला डोंबिवली नगरीतील विविध क्षेत्रांतील ५० मान्यवरांना त्यांनी मिळवलेल्या यशासाठी, केलेल्या अतुलनीय कामगिरीसाठी 'आदर्श डोंबिवलीकर' हा पुरस्कार देऊन त्यांचा गौरव करत असतो. डोंबिवलीकर परिवाराने वेळोवेळी डोंबिवलीच्या बाहेरच्या कलाकारांना, त्यांनी मिळवलेल्या यशासाठी त्यांचा जाहीर सन्मान करण्याची प्रथा सुरू केली. या प्रथेला अनुसरून डोंबिवलीकर परिवाराने आतापर्यंत प्रशांत दामले यांच्यासारख्या अनेक कलाकारांचा सत्कार केला आहे.
डोंबिवलीसारख्या कलासक्त नगरीतील लोकांचा कलाविषयक दृष्टिकोन लक्षात घेऊनच 'डोंबिवलीकर' परिवाराने २०१४ साली 'गुलाब प्रदर्शन' भरवले होते. त्याला दाखवलेला जनतेचा विशेषतः महिला वर्गाचा उत्साह व मिळालेला सहभाग पाहूनच डोंबिवलीकरने डोंबिवलीत 'रोझ सोसायटी'ची स्थापना करून नागरिकांना या क्षेत्रातील सर्व घडामोडींची माहिती मिळण्याची व्यवस्था केली.
उद्योग
डोंबिवलीच्या औद्योगिक भागात (एम.आय.डी.सी.) विविध कारखाने आहेत. यात तैलरंग, औद्योगिक आणि शेतीसाठी लागणारी रसायने यांचा समावेश होतो. या भागात जड धातूची सामग्री बनवणारे कारखानेदेखील आहेत. काही प्रमुख औद्योगिक संस्था जसे घरडा केमिकल, विको लॅब, लॉईड स्टील, दीपक फर्टिलायझर यांचे उत्पादन कारखाने या ठिकाणी आहेत. डोंबिवली हे महाराष्ट्रातील एक प्रदूषित शहर आहे.
वाहतूक
रेल्वे
डोंबिवली रेल्वे स्थानक हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य रेल्वेमधील एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. सकाळी आणि संध्याकाळी डोंबिवली स्थानकात भरपूर गर्दी असते. मध्य रेल्वेवरील सर्व जलद आणि धीम्या गतीच्या लोकल डोंबिवली स्थानकात थांबतात.डोंबिवली, कोपर, ठाकुर्ली ही मध्य रेल्वे लोकलची एकूण तीन स्थानके डोंबिवली शहराच्या हद्दीत आहेत.
बस
डोंबिवलीमध्ये के.डी.एम.टी.ची(कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिका परिवहन) सार्वजनिक बससेवा चालवते. डोंबिवली राज्य महामार्गाने पनवेल, बदलापूर आणि कल्याण या शहरांना जोडलेले आहे. एन.एम.एम.टी.ची (नवी मुंबई महानगरपालिका परिवहन) डोंबिवली ते नवी मुंबई अशी बसची सोयही आहे.
शाळा आणि महाविद्यालये
शाळा
१. ईरा ग्लोबल हायस्कूल
२. के.बी.वीरा स्कूल
३. गुरुकुल हायस्कूल
४. स. है. जोंधळे विद्यालय
५. टिळकनगर विद्यालय
६. डॉन बॉस्को स्कूल
७. पाटकर विद्यालय
८. ब्लॉसम सी.बी.एस.ई.स्कूल
११. लोढा वर्ल्ड स्कूल
१३. स.वा.जोशी विद्यालय
१४. साठ्ये कन्या विद्यालय
१५. सिस्टर निवेदिता हायस्कूल
१६. स्वामी विवेकानंद विद्यालय
१७. अभिनव विद्यालय
१८. ओमकार इंटरनॅशनल हायस्कूल
१९. गार्डियन हायस्कूल
२२. डॉन बॉस्को हायस्कूल
२३. केंब्रिज इंग्लिश हायस्कूल
२६. मढवी विद्यालय आणि महाविद्यालय
२७. सखाराम शेठ विद्यालय
२८. होली एंजल्स स्कूल
२९. महानगरपालिका विद्यालय
३०. सेंट जॉन हायस्कूल
३१. आर.बी.टी. विद्यालय
३२. न्यू एरा हायस्कूल
३३. मंजुनाथ विद्यालय
३४. संत ज्ञानेश्वर विद्यालय
३५. शंकेश्वर विद्यालय
३६. आर.व्ही. नेरुरकर हायस्कूल
महाविद्यालये
२. के.व्ही. पेंढरकर महाविद्यालय
३. प्रगती कॉलेज
४. महिला महाविद्यालय
६. स.वा.जोशी कनिष्ठ महाविद्यालय
७. शिवाजीराव जोंधळे अभियांत्रिकी महाविद्यालय
८. रॉयल कॉलेज
संदर्भ
*
पोसायडन
ग्रीक मिथकशास्त्रानुसार पोसायडन हा समुद्राचा व भूकंपाचा देव मानला जातो. हा झ्यूस व हेडीस यांचा भाऊ आहे.
वर्ग:ग्रीक देव
ckb:نێپتون