cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कारखेड
कारखेड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
बंशीलाल माहतो
बंशीलाल माहतो ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
कारखेड
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
बंशीलाल माहतो
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
कारखेड
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
बंडारू दत्तात्रेय
बंडारू दत्तात्रेय  (जन्म १२ जून १९४७) हे २०२१ पासून हरियाणा राज्याचे विद्यमान राज्यपाल हेत.. हे सिकंदराबाद मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून आले होते.
संदर्भ
वर्ग:तेलंगणाचे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग: विद्यमान भारतीय राज्यपाल वर्ग:विद्यमान भारतीय राज्यपाल वर्ग:हरियाणाचे राज्यपाल वर्ग:हिमाचल प्रदेशचे राज्यपाल वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
इफ्रेन हुआरेझ
इफ्रेन हुआरेझ (Efraín Juárez; २२ फेब्रुवारी १९८८, मेक्सिको सिटी) हा एक मेक्सिकन फुटबॉलपटू आहे. तो सध्या क्लब अमेरीका व ह्या संघांसाठी खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म वर्ग:मेक्सिकोचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑगस्ट २६
बाह्य दुवे
ऑगस्ट २४ - ऑगस्ट २५ - ऑगस्ट २६ - ऑगस्ट २७ - ऑगस्ट २८ - ऑगस्ट महिना
कारंजे
स्रोतापासून पाणी घेऊन ते विविध प्रकारे उडवण्याऱ्या स्थायी रचनेस कारंजे असे म्हणतात.
विविध कारंजी
वर्ग:कारंजे वर्ग:पाणी वर्ग:उद्याने
बदरुद्दोझा खान
बदरुद्दोझा खान ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
२००२ राष्ट्रकुल खेळ
२००२ राष्ट्रकुल खेळ ही राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांची १७ वी आवृत्ती युनायटेड किंग्डमच्या इंग्लंड घटक देशामधील मँचेस्टर ह्या शहरामध्ये २५ जुलै ते ४ ऑगस्ट, २००२ दरम्यान आयोजीत केली गेली. राष्ट्रकुल देशांची राष्ट्रप्रमुख राणी एलिझाबेथ दुसरी हिच्या सत्तेला ५० वर्षे पूर्ण झाल्याप्रिथ्यर्थ ही स्पर्धा ब्रिटनमध्ये भरवली गेली. २०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांपूर्वी २००२ राष्ट्रकुल खेळ ही ब्रिटनमध्ये आयोजीत केली गेलेली सर्वात मोठी क्रीडा स्पर्धा होती. ह्या स्पर्धेत ७२ देशांच्या खेळाडूंनी सहभाग घेतला.
पदक तक्ता
{{legend|#ccccff|यजमान देश|border=solid 1px #AAAAAA}}
बाह्य दुवे
वर्ग:राष्ट्रकुल खेळ रा वर्ग:मँचेस्टर वर्ग:इंग्लंडमधील खेळ
आगाशी (वसई)
आगाशी भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील छोटे शहर आहे. येथील लोकसंख्या अंदाजे दोन लाख आहे.
व तसेच सुकेळि/वेलचि केळी च्या उत्पादनासाठि प्रसिद्ध आहे तसेच् येथिल लोक "आगास्कर" या नावाने ओखलि जातात.
येथे काही शिवकालिन वास्तु अस्तित्वात आहेत,व तेथिल जैन मन्दिर, गणेश मन्दिर,हनुमान मन्दिर व त्याचे तले जे गणपति विसर्जनासाठि वापरले जते जाति विविधतेचे पुरावे देतात
आगाशी हे वसई तालुक्यात वसलेले असल्याने सुकेलि सथि प्रसिद्ध् आहे
विहीर
जमीनीखालील पाणी काढण्यासाठी केलेल्या खड्ड्यावजा बांधकामास विहीर असे म्हणतात. विहिरीतील पाणी विद्युत् उपकरण वा मनुष्यबळ लावून काढले जाते आणि घरगुती वापरासाठी तसेच सिंचनासाठी वापरले जाते. विहिरीचे अन्य प्रयोग विश्व मध्ये काही जागी पेट्रोल आणि गैस विहीरी पण आहेत.येथे ज़मीनीची खुदाई करून कई लाख क्यूबिक मीटर गैसचे प्रतिदिन उत्पादन केले जाते.
इन्हें भी देखें
कार्य
भुपृष्ठाखाली असलेल्या पाण्याच्या पातळीपर्यंत पोचून पाणी उपलब्ध करणे. विहिरीचे अन्य प्रयोग विश्व मध्ये काही ठिकाणी पेट्रोल आणि गैस-विहिरी पण आहेत. येथे ज़मीनीतील खुदाई काम पूर्ण करून अनेक लाख क्यूबिक मीटर गैसचे प्रतिदिन उत्पादन केले जाते.
रचना
प्रथम योग्य जागा निवडून तिथे खड्डा करतात. तो भूगर्भातील पाण्याच्या पातळीपर्यंत खोल नेतात. नंतर खड्ड्याच्या भिंतींचे दगड/विटा/काँक्रीट ने बांधकाम करतात. पाणी बाहेर काढण्यासाठी खिराडी/मोट वा विजेवर चालणाऱ्या पंपाची व्यवस्था करतात. पाणी किती साठवायचे त्यावर विहिरीची गोलाई (रुंदी) अवलंबून असते. विहिरीची रचना साधारणतः वर्तुळाकार असते. आधुनिक विहीर ... आता खूप सोप्या पद्धतीने विहीर बांधतात. सिमेंट चे पाईप तयार मिळतात. 3,4,5,6 फुट व्यासाचे 8 फुट लांबीचे खोली प्रमाणे 2 किंवा 3 पाईप वापरून योग्य खड्डा खणून जेसीबी च्या साह्याने एकावर एक उभे करून बाजूने दगड माती टाकून बुजावतात. की झटपट विहीर तयार होते.
प्रकार
नळकूप (ट्यूबवेल्ल) शब्द स्वयं स्पष्ट करतो की नळाद्वारे एक कूपाचे सृजन केलेले असते. यात धातुच्या नळाला जमीनीत खोलवर घेऊन जातात की तो जलस्तरापर्यंत पोहचतो. याप्रकारे नळकूपाचे निर्माण होते. नळकूपा़वर मशीन-चालित पम्प लाऊन त्यातून पाणी काढले जाते आणि ते पिण्यासाठी किंवा शेतीसाठी वापरले जाते.
पहा : बारामोटेची विहीर
संस्कृती व साहित्यातील झलक
* वर्ग : शेती वर्ग : जलीय रचना वर्ग : जलसिंचन
कृणाल पंड्या
कृणाल पंड्या (२४ मार्च, १९९१:अहमदाबाद, भारत - ) हा 🇮🇳 indiaचा क्रिकेट खेेेेेेळाडू आहे. त्याच्या नावावर पदार्पणाच्या एकदिवसीय सामन्यात सर्वात वेगवान अर्धशतकाचा व बळीचा विश्वविक्रम आहे. हा विश्वविक्रम त्याने इंग्लंडविरुद्ध केला.
स्वदेशी स्पर्धेतील कारकीर्द
कृणाल रणजी चषकात वडोदराकडून प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेळतो तर आयपीएलमध्ये तो मुंबई इंडियन्ससाठी खेळतो.
आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द
नोव्हेंबर २०१८ मध्ये कृणालची निवड भारताच्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० संघात झाली. त्याने आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण वेस्ट इंडीज विरुद्ध ४ नोव्हेंबर २०१८ रोजी केले व पहिल्या सामन्यातच त्याने ९ चेंडूत नाबाद २१ धावांची उपयुक्त खेळी करून भारताचा विजयावर शिक्कामोर्तब केले.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.पू. ५४५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५४५ वर्ग:इ.स.पू.चे ५४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
कोल्ड फायर (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
कारोडी (उमरखेड)
कारोडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
वासुदेव मुलाटे
डाॅ. वासुदेव मुलाटे हे मराठवाड्यातील ग्रामीण कथाकार, समीक्षक आणि प्रकाशक आहेत. चाळीसहून अधिक वर्षे ते कथा लिहीत आले आहेत. या काळात निम्न ग्रामीण भाग जसजसा बदलत गेला, त्या प्रमाणात ग्रामीण जनमानसही बदलत गेले. त्याचे प्रतिबिंब काही प्रमाणात मुलाटे यांच्या कथांमध्ये दिसते.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आस्कवडी
आस्कवडी हे पुणे जिल्ह्यातल्या वेल्हे तालुक्यातील १३२.७७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर पुणे ५३ किलोमीटर अंतरावर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ९९ कुटुंबे व एकूण ६०५ लोकसंख्या आहेत, त्यात ३०७ पुरुष आणि २९८ स्त्रिया आहेत. ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५६६४३ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहे. गावात १ शासकीय प्राथमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (आंबवणे) ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा (आंबवणे) ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा (आंबवणे ) ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय (आंबवणे ) ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक (भोर) २० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा(वेल्हे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात नदी / कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. या गावात स्वयंसेवी संस्था म्हणून ज्ञान प्रबोधिनी काम करते. संस्थेतर्फे गावात वॉटर फिल्टर देण्यात आले.
स्वच्छता
गावात बंद गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात न्हाणीघरासह खाजगी स्वच्छता गृह उपलब्ध आहे.
संपर्क व दळणवळण
सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस २ किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात दूरध्वनी उपलब्ध आहे.. गावात खाजगी दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आहे. गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील इंटरनेट सुविधा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील खाजगी कूरियर १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील खाजगी बस सेवा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील रेल्वे स्थानक ५० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील टॅक्सी १० ते १५ किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात ट्रॅक्टर उपलब्ध आहे.सर्वात जवळील राष्ट्रीय महामार्ग १५ किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. जवळील राज्य महामार्ग १५ ते २० किलोमीटर अंतरावर आहे. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता गावाला जोडलेला आहे.
बाजार व पतव्यवस्था
सर्वात जवळील एटीएम ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यापारी बँक ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील सहकारी बँक ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील शेतकी कर्ज संस्था ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे. गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील आठवड्याचा बाजार १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे. गावात आशा स्वयंसेविका उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील आशा स्वयंसेविका १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वृत्तपत्र पुरवठा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील विधानसभा मतदान केंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
वीज
प्रतिदिवस १६ तासांचा वीजपुरवठा सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर
आस्कवडी ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
उत्पादन
आस्कवडी ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने):
संदर्भ
वर्ग:तात्पुरता वर्ग-१४ डिसेंबर कार्यशाळा वर्ग:आशा स्वयंसेविका उपलब्ध नसलेली गावे वर्ग:माहितीचौकटीची आवश्यकता असणारे लेख वर्ग:वेल्हे तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
दरिनी मुदलीयार
दरिनी मुदलीयार ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे. प्रमुख कार्यक्षेत्र तमिळ चित्रपट. (कॉलीवूड)
विद्रोही साहित्य संमेलन
तथाकथित धर्मांध-फॅसिस्ट शक्तींचा हल्ला आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याची गळचेपी यांचा निषेध करणे हा सर्व विद्रोही साहित्य संमेलनांचा एक ठरावीक मेनू असतो. :
या संमेलन भरवणाऱ्या संस्थांपैकी एका संस्थेचे नाव नक्की ’विद्रोही सांस्कृतिक चळवळ’ हे आहे. या संस्थेचे अध्यक्ष २००२ साली डॉ. अजीज नदाफ होते, आणि  २०१३सालचे अध्यक्ष प्रा. रणजित परदेशी आहेत. महाराष्ट्र साहित्य-सांस्कृतिक परिषद या नावाची संस्थाही हे संमेलन भरवते.
विद्रोही साहित्य संमेलनांचे प्रयोजन
प्रस्थापित अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन हे भटा-ब्राह्मणांचे, प्रतिगाम्यांचे, प्रस्थापितांचे प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षरीत्या उदात्तीकरण करणारे व शोषित, दुबळ्या, वंचित वर्गांना बेदखल करणारे आहे, अशी घणाघाती टीका करून दीड दशकापूर्वी कथित मराठी सारस्वतांची साहित्य क्षेत्रातील तथाकथित दादागिरी, चमकोगिरी व बडेजावपणा मोडीत काढून उपेक्षितांच्या परिवर्तनवादी साहित्याचा जागर मांडण्यासाठी काही पुरोगामी विचारवंत, कार्यकर्ते व साहित्यिकांनी विद्रोही सांस्कृतिक चळवळ स्थापन केली व त्या माध्यमातून स्वतंत्र विद्रोही सांस्कृतिक साहित्य संमेलन महाराष्ट्रातील विविध ठिकाणी दरवर्षी भरविण्याचा प्रघात पडला.
राजीव काळे यांचा लोकसत्तेतील १४ जानेवारी २०१७ च्या अंकातील लेख
पुढे काय?
हा लेख चर्चापानावर वाचता येईल.
ज्ञात विद्रोही साहित्य संमेलने
ही संमेलने अनेक संस्था भरवीत असल्याने एकाच क्रमांकाची एकाहून अधिक संमेलने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने वर्ग:साहित्य संमेलने
मालवणी लोक
वर्ग:वांशिक समूह
बलभद्र माझी
बलभद्र माझी ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
चैत्र शुद्ध द्वितीया
सण उत्सव व व्रते
चांद्रव्रतासाठी चंद्रदर्शन.
इ.स.पू. ५४६
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५४६ वर्ग:इ.स.पू.चे ५४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
इमारत
आसरा वा वावरासाठी उभारलेल्या कोणत्याही मानवनिर्मित बांधकामास इमारत म्हणतात.
इमारतीचे नुकसान
वर्ग:इमारती व वास्तू वर्ग:स्थापत्य अभियांत्रिकी
लिसा कुड्रो
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:फ्रेंड्स (दूरचित्रवाणी मालिका)
कोटा हरिनारायण
कोटा हरिनारायण हे एक शास्त्रज्ञ आहेत.
बालपण
श्री. कोटा हरिनारायण यांचा जन्म १९४३ मध्ये ओडिशातल्या बेहरामपूर येथे झाला.
शिक्षण
कोटा यांनी बनारस विश्व हिंदू विद्यापीठातून मॅकॅनिकल इंजिनियरिंगची पदवी आणि बंगळूरच्या इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्समधून एरो इंजिनियरिंगमधील पदव्युत्तर पदवी मिळवली.
कारकीर्द
स्वदेशीचा पुरस्कार करणाऱ्या लोकमान्य टिळकांच्या विचारांचा प्रभाव असलेल्या या शास्त्रज्ञाने देशात संरक्षण विभागाशी संबंधित असलेल्या क्षेपणास्त्रे, लढाऊ विमाने व शस्त्रांचे तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. बंगळूरच्या विमान संस्थेत सेवा करीत असतानाच त्यांनी लष्कराला, विमान दलाला आणि नौदलाला प्रहार करणारी नवी शस्त्रे उत्पादित करून दिली. पहिल्या चालकरहित विमानांच्या उत्पादन प्रकल्पांचा प्रारंभही त्यांच्याच कारकिर्दीत झाला. येत्या पाच वर्षात भारत तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात पूर्णपणे स्वावलंबी होईल, जगाला तंत्रज्ञानाची निर्यात करेल, असा आत्मविश्वास त्यांना आहे. संशोधन आणि प्रकल्पांची अंमलबजावणी करताना त्यांनी आपल्या सहकाऱ्यांनाही, नव्या तंत्रज्ञानाच्या संशोधनासाठी सतत प्रोत्साहन दिले आहे. अनेक संस्थांनी जीवन गौरव पुरस्काराने त्यांचा सन्मान केला. ते हैद्राबाद विद्यापीठाचे कुलगुरूही होते. सरकारने "पद्मश्री' सन्मानाने त्यांना गौरवले आहे. सध्या चेन्नईच्या "सेंटर फॉर विंड एनर्जी टॅक्नॉलॉजी आणि आयआयटी मुंबईच्या एरोस्पेस संस्थेचे ते अध्यक्ष आणि मानद प्राध्यापक आहेत.
पुरस्कार
संरक्षण विभागासह आधुनिक तंत्रज्ञान देशातच विकसित व्हायला हवे, यासाठी गेली तीस वर्षे तंत्रज्ञ घडवणाऱ्या डॉ. कोटा हरिनारायण यांना नुकतेच लोकमान्य टिळक सन्मान पुरस्काराने गौरवण्यात आले आहे.
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मालवणी, मुंबई
मालवणी हा मुंबईतील एक भाग आहे.
वर्ग:मुंबई
जियोव्हानी दोस सांतोस
जियोव्हानी दोस सांतोस (Giovani Dos Santos; ११ मे १९८९, मॉंतेरे) हा एक मेक्सिकन फुटबॉलपटू आहे. तो सध्या व्हियारेआल सी.एफ. व ह्या संघांसाठी खेळतो. दोस सांतोस २०१२ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील सुवर्णपदक विजेत्या मेक्सिको संघाचा भाग होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म वर्ग:मेक्सिकोचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, १९५७-५८
पाकिस्तान क्रिकेट संघाने जानेवारी-मार्च १९५८ दरम्यान पाच कसोटी सामने खेळण्यासाठी वेस्ट इंडीजचा दौरा केला. कसोटी मालिका वेस्ट इंडीजने ३-१ अशी जिंकली. पाकिस्तानने वेस्ट इंडीजचा पहिल्यांदाच दौरा केला.
कोल्हापूरची लढाई
लढाई
रुस्तमजमान कडे अनेक मातब्बर सरदार होते फ़ाजलखान, मलिक इत्बार, सादतखान, याकुबखान, हासन खान, संताजी घाटगे इत्यादी व त्याचे सैन्यबळही मोठे होते. शिवाजी महाराजांच्या सेनेत नेतोजी पालकर, हणमंतराव खराटे, हिरोजी इंगले, भिमाजी वाघ इत्यादी सरदार होते.
वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:मराठा साम्राज्य सहभागी असलेल्या लढाया
शुद्धलेखनाचे नियम
मराठी भाषकांचे राज्य म्हणून १९६० वर्षी महाराष्ट्र राज्याची स्थापना झाल्यानंतर, अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळ पुरस्कृत केलेल्या मराठी लेखनविषयक चौदा नियमांना महाराष्ट्र शासनाने १९६२ वर्षी मान्यता दिली. पुढे १९७२ मध्ये आणखी चार नवीन नियमांची भर घालून पूर्वीच्या नियमांतील त्रुटी महामंडळाकडून दूर करण्यात आल्या. अ. भा. मराठी साहित्य महामंडळ हे महाराष्ट्रातील साहित्य संस्थांचे प्रातिनिधिक मंडळ असल्यामुळे त्याने केलेल्या नियमांना महाराष्ट्र राज्य शासनाने मान्यता दिली आणि राज्यकारभारात व शिक्षणाच्या सर्व क्षेत्रांत ते पाळण्याचे ठरविले.
हे अठरा नियम पुढीलप्रमाणे आहेत -
नियम १
अनुस्वार
नियम १.१
स्पष्टोच्चारित अनुनासिकाबद्दल शीर्षबिंदू लावा.
नियम १.२
तत्सम शब्दातील अनुनासिकाबद्दल विकल्पाने पर-सवर्ण लिहिण्यास हरकत नाही. मात्र अशा वेळी अनुस्वारानंतर येणाऱ्या अक्षराच्या वर्गातील अनुनासिकच पर-सवर्ण म्हणून वापरावे.
नियम १.३
पर-सवर्ण लिहिण्याची सवलत फक्त तत्सम शब्दांपुरती मर्यादित आहे. संस्कृत नसलेले मराठी शब्द शीर्षबिंदू (अनुस्वार) देऊनच लिहावेत.
नियम १.४
अर्थभेद स्पष्ट करण्यासाठी कधीकधी पर-सवर्ण जोडून शब्द लिहिणे योग्य ठरते.
नियम १.५
काही शब्दांमधील अनुस्वारांचा उच्चार अस्पष्ट असतो. कधीकधी तो उच्चारलादेखील जात नाही. अशा शब्दांवर अनुस्वार देऊ नये.
नियम २.१
य्, र्, ल्, व्, श्, ष्, स्, ह् यांच्यापूर्वी येणाऱ्या अनुस्वारांबद्दल केवळ शीर्षबिंदू द्यावा. 'ज्ञ' पूर्वीचा नासोच्चारही केवळ शीर्षबिंदूने दाखवावा.
नियम ५.१
मराठीतील तत्सम इ-कारान्त आणि उ-कारान्त शब्द दीर्घान्त लिहावेत.
नियम ५.३
व्यक्तिनामे, ग्रंथनामे, शीर्षके व सुटे ऱ्हस्वान्त तत्सम शब्द मराठीत दीर्घान्त लिहावेत.
नियम ५.५
सामासिक शब्द लिहिताना समासाचे पूर्वपद (पहिला शब्द) तत्सम ऱ्हस्वान्त असेल (म्हणजेच मुळात संस्कृतमध्ये ऱ्हस्वान्त असेल) तर ते पूर्वपद ऱ्हस्वान्तच लिहावे. दीर्घान्त असेल तर दीर्घान्तच लिहावे. साधित शब्दांनाही हाच नियम लावावा.
नियम ५.६
विद्यार्थिमंडळ, गुणिजन, प्राणिसंग्रह, स्वामिभक्ती, पक्षिमित्र, योगिराज.
नियम ६
मराठी शब्दातील शेवटचे अक्षर दीर्घ असेल तर त्याचा उपान्त्य (म्हणजेच शेवटच्या अक्षराच्या अलीकडचा) इकार किंवा उकार ऱ्हस्व लिहावा.
नियम ७.१
मराठी अ-कारान्त शब्दाचे उपान्त्य इकार व उकार दीर्घ लिहावेत. तत्सम(मुळात संस्कृत असलेल्या) अ-कारान्त शब्दांतील उपान्त्य इकार व उकार मुळाप्रमाणे ऱ्हस्व किंवा दीर्घ लिहावेत.
नियम ७.२
मराठी शब्दांतील अनुस्वार, विसर्ग किंवा जोडाक्षर यांच्या पूर्वीचे इकार व उकार सामान्यत: ऱ्हस्व लिहावेत. परंतु तत्सम शब्दांत ते मुळाप्रमाणे ऱ्हस्व, किंवा दीर्घ लिहावेत.
नियम ८.१
उपान्त्यी दीर्घ ई किंवा ऊ असलेल्या मराठी शब्दांचा उपान्त्य ई-कार किंवा ऊ-कार उभयवचनी सामान्यरूपांच्या वेळी ऱ्हस्व लिहावा. अपवाद-दीर्घोपान्त्य तत्सम शब्द.
नियम ८.३
शब्दांचे उपान्त्य अक्षर 'ई' किंवा 'ऊ' असेल तर अशा शब्दाच्या उभयवचनी सामान्यरूपाच्या वेळी 'ई' च्या जागी 'य' आणि 'उ' च्या जागी 'व' असे आदेश होतात.
नियम ८.४
पुल्लिंगी शब्दाच्या शेवटी 'सा' असल्यास त्या जागी उभयवचनी सामान्यरूपाच्या वेळी 'शा' होतो.('श्या' होत नाही)
नियम ८.५
पुल्लिंगी शब्दाच्या शेवटी 'जा' असल्यास उभयवचनी सामान्यरूपाच्या वेळी तो तसाच राहतो (त्याचा 'ज्या' होत नाही.)
नियम ८.६
तीन अक्षरी शब्दातील मधले अक्षर 'क' चे किंवा 'प' चे द्वित्व असेल तर उभयवचनी सामान्यरूपाच्या वेळी हे द्वित्व नाहीसे होते.
नियम ८.७
मधल्या 'म' पूर्वीचे अनुस्वारसहित अक्षर उभयवचनी सामान्यरूपाच्या वेळी अनुस्वारविरहित होते.
नियम ८.८
ऊ-कारान्त विशेषनामाचे सामान्यरूप होत नाही.
नियम ८.९
धातूला 'ऊ' किंवा 'ऊन' प्रत्यय लावताना धातूच्या शेवटी 'व' असेल तरच 'वू' आणि 'वून' अशी रूपे होतात.पण धातूच्या शेवटी 'व' नसेल तर 'ऊ' किंवा 'ऊन' अशी रूपे होतात
नियम ९
पूर हा ग्रामवाचक कोणत्याही ग्रामनामास लावताना दीर्घोपान्त्य लिहावा.
नियम ११
उदाहरणार्थ : दुडुदुडु, रुणुझुणु, लुटुलुटु.
नियम १३
लेखनात पात्राच्या किंवा वक्त्याच्या तोंडी बोलण्याची भाषा घालावी लागते. त्या वेळी तिचे स्वरूप बोलण्यातील उच्चाराप्रमाणे अनुस्वारयुक्त असावे. उदाहरणार्थ : 'असं केलं, मी म्हटलं; त्यांनी सांगितलं अन्य प्रसंगी ही रूपे ए-कारान्त लिहावीत. उदाहरणार्थ : असे केले; मी म्हटले; त्यांनी सांगितले
नियम १५
केशवसुतपूर्वकालीन पद्य व विष्णूशास्त्री चिपळूणकरपूर्वकालीन गद्य यांतील उतारे छापताना ते मुळानुसार छापावेत तदनंतरचे (केशवसुत व चिपळूणकर यांच्या लेखनासह) लेखन 'अ. भा. मराठी साहित्य महामंडळाच्या प्रस्तुत लेखन नियमांस अनुसरून छापावे.
बाह्य दुवे
वर्ग:शुद्धलेखन वर्ग:मराठी व्याकरण
बहादूर सिंग कोळी
बहादूर सिंग कोळी ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
मनूव्हर्स (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
मॅनीयरस हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील दुसऱ्या पर्वाचा, अकरावा भाग आहे आणि संपूर्ण मालिकेतील सत्तावीसवे भाग आहे..
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
फीबी बुफे
फीबी बुफे फ्रेंड्स या अमेरिकन दूरचित्रवाणी मालिकेतील लिसा कुड्रोने साकारलेली भूमिका आहे.
फीबी या मालिकेतील सहा प्रमुख पात्रांपैकी एक आहे. कथानकात हिला अर्सुला बुफे नावाची जुळी बहीणही आहे. अर्सुलाचे कामही लिसा कुड्रोनेच केले होते.
काटी (उमरखेड)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मलबार हिल विधानसभा मतदारसंघ
मलबार हिल विधानसभा मतदारसंघ - १८५ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ मुंबई शहर जिल्ह्यात येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, मलबार हिल मतदारसंघात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनगणना वॉर्ड क्र. ४१६ -खेतवाडी, ४१८-गिरगांव, ४१९ - चौपाटी, ४२० - वाळकेश्वर आणि ४२१ - महालक्ष्मी यांचा समावेश होतो. मलबार हिल हा विधानसभा मतदारसंघ मुंबई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय जनता पक्षाचे मंगलप्रभात गुमानमल लोढा हे मलबार हिल विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
आधार (ओळखक्रमांक योजना)
आधार : ही जगातली सर्वात मोठी बायोमेट्रिक व्यक्तिपरिचय योजना आहे. भारतीय रहिवाशांसाठी असलेल्या या योजनेचे नियंत्रण केंद्र सरकारच्या इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या आधिपत्त्याखालील युनिक आयडेंटिफिकेशन ॲथॉरिटी ऑफ इंडिया (यूआयडीएआय) या प्राधिकरणामार्फत केले जाते. आधार कायदा २०१६ अनुसार या योजनेला वैधानिक पाठबळ प्राप्त आहे.
आधार हे फक्त निवासाचा पुरावा असून नागरिकत्वाचा पुरावा नाही त्याचप्रमाणे आधार क्रमांक मिळाल्याने भारतात अधिवासाचा (डोमिसाईल) हक्क प्रस्थापित होत नाही.
सुरुवात
केंद्र सरकारच्या नियोजन मंडळांतर्गत जानेवारी २००९ मध्ये युनिक आयडेंटिफिकेशन ॲथॉरिटी ऑफ इंडिया या प्राधिकरणाची स्थापना करण्यात आली. सप्टेंबर २९ २०१०ला आधार योजनेअंतर्गत पहिल्या क्रमांकाचे वितरण महाराष्ट्रातल्या नंदुरबार जिल्ह्यातल्या टेंभली गावातल्या रंजना सोनवणे या महिलेला करण्यात आले. व ते देशातील पहिले आधार गाव ठरले. पंतप्रधान मनमोहनसिंग, संयुक्त पुरोगामी लोकशाही आघाडीच्या अध्यक्ष सोनिया गांधी आणि यूआयडीएआयचे तत्कालीन चेअरमन नंदन निलेकणी त्या वेळी उपस्थित होते.आधार क्रमांक नोंदणी व या क्रमाकांचा विविध योजना तसेच खात्यामध्ये वापर करण्यासाठी प्राधिकरणाने ३५ राज्ये-केंद्रशासित प्रदेश तसेच मानव संसाधन विकास मंत्रालय ,पेट्रोलियम व नैसर्गिक वायू मंत्रालय, सार्वजनिक बँका. एल.आय.सी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठ या सर्व मुख्य संस्थाबरोबर करार केले आहेत .विविध बँका ,खाते व मंत्रालयानी टप्याटप्याने त्यांच्या योजना किंवा कार्यक्रमांसाठी ओळखपत्र म्हणून व पत्याचा दाखला म्हणून आधार कार्ड वापरण्यास परवानगी दिली आहे.१५ फेबुवारी २०१६ पर्यंत सुमारे ९७.६९कोटी आधार क्रमांक किंवा कार्ड वितरीत करण्यात आले आहेत म्हणजे साधारणत: ७५.८%लोकापर्यंत ही योजना पोहचली आहे, भारतीय आर्थिक पाहणी अहवाल २०१५-१६ नुसार ६ थेट लाभ हस्तातंर योजनांमध्ये आधार योजनेने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे , एलपीजी सबसिडी वितरणात ५४.९६% , मनानरेगा योजनेत ५४.१०%, जन धन योजनेत ४२.४५%, सार्वजनिक वितरण व्यवस्थेत ३८.९६%, राष्ट्रीय सामाजिक साहाय्यता योजनेत २४.३१%व कामगार भविष्यनिर्वाह निधी योजनेत १७.५५% माहिती आधार क्रमांकाशी जोडली गेली आहे.जनधन -आधार -मोबाइल या त्रिसूत्रीमधला आधार हा सर्वात मोठा आधारस्तंभ आहे.
बाह्य दुवे
[https://lokmat.news18.com/amp/technology/where-is-your-aadhaar-card-used-know-history-with-this-simple-steps-mhkb-565183.html UIDAI: कुणी तुमचं Aadhaar Card तर वापरत नाही ना? घरबसल्याच ठेवा वॉच]
वर्ग:भारत सरकार वर्ग:भारताची ओळखपत्रे वर्ग:भारतातील शासकीय योजना
कालवा
कालवे म्हणजे पाणी वाहून नेण्याकरतां, किंवा शेतीला पाणी पुरवठ्यासाठी तयार केलेला जमीनींतील सखल मार्ग होय. याचा उपयोग होड्या, जहाजें, वाहने चालविण्याकरता होतो. हा तयार केलेला कृत्रिम जलमार्ग आहे.
इतिहास
प्राचीन काळी असुरिया, ईजिप्‍त संस्कृती मध्ये वाहातुकीसाठी कालवे तयार केले असल्याचे दिसते. तसेच रोमन संस्कृती मध्ये ही कालव्यांचा वापर आढळतो. चीन मध्ये इसपूर्व ८०० मध्ये कालवे बांधलेले आढळले आहेत. प्राचीन भारतात सिंधु नदी व तिला मिळणाऱ्या नद्या यांच्या पुराचें पाणी साठवून त्याचे केलेले कालवे प्राचीन काळापासून वापरात आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:जल अभियांत्रिकी वर्ग:जलवाहतूक वर्ग:कालवे वर्ग:स्थापत्य अभियांत्रिकी
प्रतापगडाची लढाई
प्रतापगडाची लढाई ही महाराष्ट्राच्या इतिहासातील एक महत्त्वाची लढाई आहे. ही महाराष्ट्राच्या इतिहासातील सर्वात रोमांचक घटना मानली जाते. शिवाजी महाराजांनी अफजलखानाच्या रूपानेआलेले स्वराज्यावरील संकट अफजलखानाचा वध करून तसेच त्याच्या सैन्याचा दणदणीत पराभव करून परतवून लावले.
पार्श्वभूमी
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी पुण्याजवळील मावळ प्रातांत नियंत्रण मिळवले होते. त्या वेळेस हा भाग आदिलशाहीच्या अखत्यारीत येत होता त्यामुळे त्यांच्या दृष्टीने शिवाजीचा बंदोबस्त करणे आवश्यक होते. विजापूरच्या दरबारात शिवाजींचा बंदोबस्त करण्याची मोहिम अफजलखानाकडे देण्यात आली. अफजलखानाने यापूर्वी शिवाजींचे थोरले बंधू संभाजी यांची हत्या केली होती तसेच आदिलशाही दरबारात त्याचे व शिवाजींचे वडील शहाजी यांचेही वैर होते. अफजलखान मोठा फौजफाटा घेउन विजापूरहून जून १६५९ मध्ये निघाला. वाटेत येताना तो देवळे पाडत व मुर्तीभंजन करत आला. शिवाजींनी खान येत आहे सुद्धा बातमी ऐकल्यावर आपला मुक्काम राजगडावरून घनदाट जंगलातील आणखी दुर्गम असलेल्या प्रतापगड येथे हलवला. अफजलखानाने तुळजापूरच्या भवानी मंदिराचा उध्वंस केला व आपली नजर पंढरपूरच्या विठ्ठ्ल मंदीरावर वळवली. खानाचा असा अंदाज होता की मंदीरे अश्या प्रकारे उधव्स्त केली तर शिवाजी चिडून उघड्यावर येउन युद्ध करतील परंतु शिवाजी महाराजांनी अजूनच बचावाचा पावित्रा घेतला. खानाने आपला मुक्काम वाई येथे टाकला. तो पूर्वी वाईचा सुभेदार असल्याने त्याला त्या भागाची चांगली माहिती होती.
सैन्यबळ
अफजलखानाच्य सैन्यात अनेक सरदारांचा समावेश होता. त्यातील काही प्रमुख सय्यद बंडा, फाजलखान, अंबरखान, याकुतखान, सिद्दी हिलाल, मुसाखान तसेच काही मराठे सरदार पिलाजी मोहिते, प्रतापराव मोरे इत्यादी जे आदिलशाहीत चाकरीला होते. त्याच्या फौजेत १२,००० च्या घोडदळाचा समावेश होता तसेच १०,००० पायदळ तसेच १,५०० बंदूकधारी सैनिक, ८५ हत्ती व १,२०० ऊंटांचा समावेश होता. तसेच ८० ते ९० तोफा होत्या. अफजलखानाने जंजिऱ्याच्या सिद्दीशी हातमि़ळ्वणी करून कोकणच्या बाजूनेही आपले पाश आवळले.
शिवाजी महाराज -अफजलखान भेट व द्वंद्व
छत्रपति शिवाजी महाराजांनी आपले दूत पाठवून खानाला आपण घाबरलो असल्याचे दाखवले व आपल्याला खानाशी युद्ध करायचे नाही व समझोत्यास तयार आहोत हे कळवले. खानाने प्रथम वाईस बोलावणे धाडले, पण शिवाजी महाराजांनी नकार दिला. दोन्ही बाजूंकडून घातपाताची शक्यता होती. परंतु शिवाजी महाराजांनी आपण खूपच घाबरलो असल्याचे खानाला दाखवले व खान प्रतापगडाच्या पायथ्याशी भेटायला तयार झाला. भेटी दरम्यान दोन्ही पक्ष कोणतेही हत्यार वापरणार नाही असे ठरले. प्रत्येक पक्षाचे १० अंगरक्षक असतील व त्यातील एकजण शामियान्याबाहेर थांबेल. व इतर अंगरक्षक दूर रहातील असे ठरले. भेटीची वेळ नोव्हेंबर १० इ.स. १६५९ रोजी ठरली.
भेटीच्या दिवशी अफजलखान भेटीच्या वेळेआधीच शामियान्यात आला. शिवाजीने जाणूनबूजून अतिशय भव्य शामियाना बनवला होता. निःशस्त्र भेटायचे ठरले असले तरी खानाने आपल्या अंगरख्याखाली बिचवा लपवला होता व खानाकडून घातपाताची शक्यता शिवाजी महाराजांनी १०० टक्के धरली होती त्यामुळे त्यांनी अंगरख्याखाली चिलखत चढवले होते व लपवण्यास अतिशय सोपी वाघनखे हातामध्ये लपवली होती. भेटीच्या सुरुवातीसच खानाने शिवाजी महाराजास अलिंगन देण्यास बोलवले व उंच अफजलखानाने शिवाजींना आपल्या काखेत दाबून बिचव्याचा वार केला. परंतु चिलखत असल्याने शिवाजी महाराज बचावले. खानाने दगा केलेला पाहून शिवाजी महाराजांनी लपवलेली वाघनखे काढली व खानाच्या पोटात घुसवून त्याची आतडी बाहेर काढली. अनपेक्षित प्रतिवाराने भेदरलेल्या खानाने दगा दगा असा आक्रोश केला व इतर अंगरक्षकांना सावध केले. इतर अंगरक्षकांच्यात तिथेच जुंपली. सय्यद बंडाने शिवाजी महाराजांनवर वार केला परंतु तो जिवा महालाने आपल्यावर घेतला व शिवाजी महाराजांचा रस्ता मोकळा केला. इकडे खान त्याच्या पालखीत स्वार झाला परंतु संभाजी कावजीने प्रथम पालखी वाहणाऱ्या भोईंचे पाय तोडले व जखमी अफजलखानाला मारून त्याचे शीर धडापासून अलग केले. शिवाजी‌ महारखजांनी हे शीर नंतर आपल्या मातोश्रींना भेटीदाखल पाठवले. शिवाजी‌ महाराजांनी झपाट्याने किल्यावर प्रयाण केले व तोफांनी आपल्या सैन्याला अफजलखानाच्या सैन्यावर आक्रमण करायचे आदेश दिले.
लढाई
मराठे सैनिकांच्या तुकड्या प्रतापगडाच्या जंगलात दबा धरून बसल्या होत्या. तोफा धडाडताच त्यांनी अफजलखानाच्या सैन्यावर झपाट्याने काही कळायच्या आत आक्रमण केले. कान्होजी जेधे याने आपल्या पायदळ कडून बंदूकधाऱ्यांवर आक्रमण केले. स्वतः बाजी सर्जेराव अन् जावळीच्या खोऱ्यातील पिलाजी गोळे यांनी अफजल सैन्याला सळो की पळो केले, दुसऱ्या एका कमानीच्या हल्यात मुसाखान जखमी झाला व पळून गेला. अफजलखानाच्य सैन्याची वाताहत झाली. नेताजी पालकर यांच्या नेतृत्वाखाली घोडदळाने अफजलखानाच्या वाईच्या तळावर अचानकपणे हल्ला चढवला व तेथेही त्यांची वाताहत केली.
लढाईनंतर
आदिलशाही सेनेसाठी हा जबरदस्त पराभव होता. अफजलखानाचा वध ही संपूर्ण आदिलशाहीसाठी मोठी घटना होती. जवळपास ५,००० सैनिक मारले गेले व तितकेच जखमी झाले. जवळपास ३,००० सैनिक युद्धबंदी बनवण्यात आले. मराठ्यांचे पण त्यांच्या सैनिकक्षमतेच्या दृष्टीने थोडेफार नुकसान झाले. छत्रपति शिवाजी महाराजांनी विरोधी सैन्यातील बंदीवानांना योग्य तो मान दिला. जखमींची योग्य ती शुश्रुषा केली गेली. कोणत्याही बंदीवान स्त्री अथवा पुरुषांवर अत्याचार झाले नाहीत. बऱ्याच जणांना परत विजापूरला पाठवण्यात आले.
पुढील १५ दिवसात छत्रपति शिवाजी महाराजांनी सातारा, कोल्हापूर व कोकणात किल्ले काबीज करायचा धडाका लावला व त्यात त्यांना नेत्रदीपक यश मिळाले. कोल्हापूर जवळील पन्हाळा किल्ल्यापर्यंत त्यांनी मजल मारली. या घटनेनंतर शिवाजी महाराजांची एक कुशल नेता म्हणून ओळख प्राप्त झाली. अफजलखानासारख्या बलाढ्य सेनापतीचा पार धुव्वा उडवल्यामुळे छत्रपति शिवाजी महाराजांचा भारतभर लष्करी दरारा वाढला.
साहित्यात व चित्रपटात
छत्रपति शिवाजी महाराजांच्या जीवनावर आधारित प्रत्येक चित्रपटात ही लढाई खासकरून महाराजांचे अफजलखानाबरोबरचे द्वंद्व दाखवतातच. लेखक रणजित देसाई यांची लक्ष्यवेध ही या लढाईवर आधारित कादंबरी आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:मराठा साम्राज्य सहभागी असलेल्या लढाया
अहमदनगर जिल्हा
भूगोल
अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्रराज्याच्या पश्चिम भागात आहे. जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ १७,४१२ चौ.कि.मी. असून क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा जिल्हा म्हणून अहमदनगर जिल्हा ओळखला जातो. अहमदनगर जिल्ह्याच्या उत्तरेस नाशिक व औरंगाबाद, पूर्वेस बीड, दक्षिणेस सोलापूर व उस्मानाबाद आणि पश्चिमेस पुणे व ठाणे हे जिल्हे आहेत.
जिल्ह्याच्या पश्चिमेकडील भागात प्रामुख्याने अकोले व संगमनेर तालुक्यांमध्ये सह्याद्रीच्या डोंगररांगा पसरलेल्या आहेत ज्या हरीश्चंद्राच्या डोंंगररांगा म्हणून ओळखल्या जातात. महाराष्ट्रातील सर्वांत उंच शिखर कळसूबाई याच डोंगररांगांमध्ये अकोले तालुक्यात आहे. जिल्ह्याचा मध्य भाग हा बाळेश्वराचे पठार या नावाने संबोधला जातो. उत्तरेकडे गोदावरी नदीचे खोरे आहे तर दक्षिण भाग हा घोड, भीमा व सीना या नद्यांचे खोरे म्हणून ओळखला जातो.
गोदावरी, भीमा, सीना, मुळा व प्रवरा या अहमदनगर जिल्ह्यातील प्रमुख नद्या असून आढळा, घोड, कुकडी या नद्या जिल्ह्यातून वाहतात. बहुतांशी नद्या पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाहतात. गोदावरी या महाराष्ट्रातील प्रमुख नदीची जिल्ह्यातील लांबी सुमारे १५० कि.मी. आहे. प्रवरा व गोदावरी नद्यांचा संगम नेवासे तालुक्यात प्रवरासंगम येथे होतो.
हवामान
अहमदनगर जिल्ह्याचे हवामान प्रामुख्याने उष्ण व कोरडे आहे. पश्चिमेकडील डोंगराळ भागात हवामान थंड आहे. जिल्ह्यात रोजच्या कमाल व किमान तापमानातील तफावत पाहता ती लक्षणीयरीत्या जास्त असल्याचे आढळते. जिल्ह्यात पश्चिमेकडून पूर्वेकडे पाऊस कमी कमी होत जातो. प्रामुख्याने जिल्ह्याचा पूर्वेकडील भाग अवर्षणग्रस्त आहे.
दळणवळण
नाशिक-पुणे राष्ट्रीय महामार्ग (राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ६०) हा जिल्ह्यातील संंगमनेर तालुक्यातून जातो. निर्मल - कल्याण (राष्ट्रीय महामार्ग क्र. २२२) हा महामार्ग जिल्ह्यातून जाणारा महत्त्वाचा रस्ता आहे. अहमदनगरला मराठवाड्याचे प्रवेशद्वार म्हणून ओळखले जाते. महाराष्ट्रात सर्वप्रथम (१९४८ मध्ये) महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाची (एस.टी.) बस धावली ती अहमदनगर - पुणे या मार्गावर. अहमदनगर रेल्वे स्थानक हे दौंड - मनमाड रेल्वेमार्गावरील स्थानक आहे. १९७ कि.मी.चा रेल्वे (ब्रॉडगेज) मार्ग जिल्ह्यात असून अहमदनगर - बीड - परळी आणि पुणतांबा- शिर्डी हेे इतर रेल्वे मार्ग आहेत. संंगमनेरहून भंडारदरा धरणाकडे जाताना लागणारा विठे घाट व संगमनेरहून पुण्याकडे जाताना लागणारा चंदनापुरी घाट हे जिल्ह्यातील महत्त्वाचे घाट आहेत.
विशेष
मराठी भाषेतील सार्वकालिक सर्वोत्कृष्ट ग्रंथ म्हणजे ग्रंथराज ज्ञानेश्वरी. ज्या ज्ञानेश्वरीची एक तरी ओवी अनुभवावी असे म्हटले जाते, तो ग्रंथ अहमदनगर जिल्ह्यातील श्रीक्षेत्र नेवासे येथे संत ज्ञानेश्वरांनी लिहिला. या आध्यात्मिक वैशिष्ट्यांसह आज अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्रात सर्वाधिक क्षेत्रफळ असलेला जिल्हा, सर्वाधिक सिंचन क्षेत्र असलेला आणि सर्वाधिक सहकारी साखर कारखाने असलेला जिल्हा अशी वैशिष्ट्ये दिमाखाने मिरवत आहे.
अहमदनगर जिल्हा ओळखला जातो तो सहकारी साखर कारखान्यांचा मूल स्रोत म्हणून! डॉ. विठ्ठलराव विखे-पाटील यांनी जिल्ह्यात प्रवरानगर (लोणी) येथे राज्यातील पहिली सहकारी पतपेढी (लोणी-बुद्रुक सहकारी पतपेढी) सुरू केली (१९२३), तसेच राज्यातील पहिला सहकारी साखर कारखाना स्थापन केला (जून, १९५०), आणि सहकार या तत्त्वाची मुहूर्तमेढ राज्यात रोवली गेली. सुप्रसिद्ध अर्थतज्ज्ञ श्री. धनंजयराव गाडगीळ या कारखान्याचे पहिले अध्यक्ष होते. या पहिल्या यशस्वी प्रयोगानंतर सहकारी साखर कारखान्यांची एक साखळीच राज्यात निर्माण झाली. एक सहकारी साखर कारखाना आणि त्या भोवतीच्या परिसराचा शैक्षणिक, औद्योगिक व सोयी सुविधांचा विकास अशी परंपरा महाराष्ट्रात निर्माण झाली.
ऐतिहासिक महत्त्वाचे
पुण्यश्लोक राजमाता अहिल्याबाई होळकर यांचा जन्म याच अहमदनगर जिल्ह्यातील चौंडी ता. जामखेड या गावी झाला. त्यांचे वडील मानकोजी शिंदे हे चौंडी ता. जामखेड या गावाचे पाटील होते. अहिल्यादेवींचे बालपण याच गावात गेले. त्या शिवभक्त होत्या. पुढे मराठा साम्राज्याचे इंदूर संस्थानच्या खंडेराव होळकर यांच्याशी त्यांचा विवाह झाला. त्या सुभेदार राजे मल्हारराव होळकर यांच्या त्या सून होत. त्यांच्या नंतर अहिल्याबाई होळकर ह्या मध्य भारताच्या माळवा राज्याच्या महाराणी म्हणून 28 वर्ष राज्यकारभार सांभाळला.त्यांनी भारत देशात ठिकठिकाणी मंदिरे, धर्मशाळा, घाट, पाणपोई- विहिरी, बारवे, अन्नछत्रे उभारले.
आंद्रेस ग्वार्दादो
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म वर्ग:मेक्सिकोचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अहमदनगर जिल्हा
ऐतिहासिक महत्त्वाचे
या जिल्ह्याच्या नावावरूनच पूर्वीच्या काळात या भागावर असलेल्या निजामशाही व मोगल साम्राज्याचे वर्चस्व लक्षात येते. रामायणकाळात अगस्ती ऋषींनी विंध्य पर्वत ओलांडून गोदावरी नदीच्या किनाऱ्यावर (आत्ताच्या नगर जिल्ह्याच्या परिसरात) वसाहत स्थापन केल्याचे आणि त्यांची व श्रीरामाची भेट झाल्याचे मानले जाते. आणखी महत्त्वाचे म्हणजे महाराष्ट्रामध्ये पहिली मानवी वसाहत याच जिल्ह्यात प्रवरा व गोदावरी नद्यांच्या किनाऱ्यावर झाली, असा निष्कर्ष पुण्याच्या डेक्कन कॉलेजने नेवासातील उत्खननानंतर काढला आहे. भारतीय पुरातत्त्व विभागाने श्रीरामपूर तालुक्यातील दायमाबाद येथे केलेल्या उत्खननातून या जिल्ह्यात सिंधु संस्कृतीचे अस्तित्व सिद्ध झालेले आहे.
निजामशाही
निजामशाहीच्या पडत्या काळात छत्रपती शिवाजी महाराजांचे वडील शहाजीराजे भोसले यांनी छोट्या मूर्तझा निजामशहाला मांडीवर घेऊन नगरचा कारभार पाहिला. पुढे काही काळ नगरने मराठेशाही व शहाजहान बादशहाची मोगलशाही अनुभवली. १७५९ मध्ये नगर पेशव्यांकडे आले आणि १८०३ मध्ये ते इंग्रजांच्या ताब्यात गेले. १८१८ पासून अहमदनगरवर पूर्णपणे इंग्रजांचा अंमल होता. १८२२ मध्ये ब्रिटिशांनी अहमदनगर जिल्ह्याची स्थापना केली.
इ.स. १९४२ चेचलेजाव आंदोलन
इ.स. १९४२ च्या चलेजाव आंदोलनाच्या काळात पंडित जवाहरलाल नेहरू, सरदार वल्लभभाई पटेल, मौलाना आझाद, डॉ. पी.सी. घोष इत्यादी राष्ट्रीय नेते नगरमधील भुईकोट किल्ल्यात बंदिवासात होते. डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया हा प्रसिद्ध ग्रंथ पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी याच किल्ल्यात लिहिला. या ग्रंथाची काही हस्तलिखिते आजही येथे पाहण्यास मिळतात. याच किल्ल्यात डॉ. पी.सी.घोष यांनी हिस्ट्री ऑफ एन्शंट इंडियन सिव्हिलायझेशन हा ग्रंथ शब्दबद्ध केला. तसेच डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी थॉट्स ऑफ पाकिस्तान व मौलाना आझाद यांनी गुबार - ए - खातिर हे ग्रंथ याच शहरात लिहिले.
राजकीय संरचना
अहमदनगर जिल्ह्यात २ लोकसभा मतदारसंघ असून १२ विधानसभा मतदारसंघ आहेत.
शिर्डी (लोकसभा मतदारसंघ)
हा इ.स. २००९पासून अनुसूचित जातींसाठी राखीव असलेला लोकसभा मतदारसंघ श्रीरामपूर, शिर्डी, अकोले, संगमनेर, कोपरगाव, नेवासा या विधानसभा मतदारसंघांचा बनला आहे.
जिल्ह्यातील विधानसभा मतदारसंघ
अहमदनगर जिल्हा विभाजित करून वेगळा श्रीरामपूर जिल्हा करण्यात यावा असा विचार प्रस्तावित आहे.
अहमदनगर जिल्हयाचे विभाजन करून कोपरगाव जिल्हा करण्यात यावा यासाठी कोपरगावचे सामाजिक कार्यकर्ते पत्रकार रवींद्र जगताप हे अनेक वर्षापासून लढा देत आहेत. कोपरगाव जिल्हा कृती समिती स्थापन करून ते शासन दरबारी लढा देत आहेत.
शेती
ज्वारी हे अहमदनगर जिल्ह्यातील प्रमुख पीक असून ते दोन्ही हंगामांत घेतले जाते. ऊस हेदेखील महत्त्वाचे पीक असून जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांची संख्या ही महाराष्ट्रात सर्वाधिक आहे. अलीकडच्या काळात जिल्ह्यात द्राक्ष, मोसंबी, डाळिंब या फळांचे तसेच सूर्यफुलाचे क्षेत्र व उत्पादन वाढते आहे. जिल्ह्यातील शेवंतीची फुले ही महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहेत. राज्याबाहेरही शेवंतीला मागणी असते. जिल्ह्यात श्रीरामपूर येथे मोसंबी संशोधन केंद्र आहे.
अकोले तालुक्यात प्रवरा नदीवर बांधण्यात आलेले भंडारदरा धरण, राहुरीजवळ बारागाव नांदूूूर येथील मुळा धरण हे जिल्ह्यातील प्रमुख सिंंचन प्रकल्प आहेत.
धार्मिक स्थळे
तांडा, तोंडोळी (पाथर्डी) जामखेड, अहमदनगर..
ऐतिहासिक वारसा असलेली स्थळे
निजामकालीन गढी
निसर्गपर्यटन स्थळे
हरिश्चंद्रगड
कळसूबाई शिखर
रेहेकुरी काळवीट अभयारण्य
रांजणखळगे, निघोज
डोंगरगण (अहमदनगर)
पेमगिरी (संगमनेर) - वडाचे झाड
साईबन, अहमदनगर
जिल्ह्यातील तालुके
अहमदनगर जिल्ह्यात एकूण ४ उपविभाग आणि १४ तालुके आहेत
नवीन रचनेनुसार श्रीगोंदा (पूर्वीचा कर्जत उपविभाग) व पारनेर यांचे एकत्रित उपविभागीय कार्यालय अहमदनगर येथे स्थापण्यात आले आहे.
पहा : जिल्हावार नद्या
संदर्भ
नगर शहरापासून १२किमी अंतरावर चांदबीबीचा महाल आहे ती एक ऐतिहासिक वास्तू आहे,तसेच शहराच्या पूर्वेस भातोडी या ठिकाणी तलाव आहे त्या तलावाची भिंत छत्रपती शाहू महाराज यांनी एका युद्धाच्या वेळी फोडली होती व त्या पाण्याच्या प्रवाहाने विरोधी सैन्य वाहून गेले होते असा इतिहास सांगितला जातो तसेच तिथे शहाजी राजे यांचे बंधू शरीफजी राजे यांची समाधी देखील आहे.
तसेच प्रसिद्ध अभिनेते सदाशिव अमरापूरकर यांनी नगर शहरात वास्तव्य केलेले आहे.
राष्ट्रसंत आचार्य आनंद ऋषिजी महाराज यांचे जन्मगाव देखील याच जिल्ह्यात पाथर्डी तालुक्यातील चिचींडी या गावी झालेला आहे.
स्वराज्याचे गुप्तहेर खात्याचे प्रमुख बहिर्जी नाईक यांचे पूर्वजांचे मूळ गाव पारनेर तालुक्यातील हंगा आहे अशी ही आख्यायिका आहे.
माजी मुख्यमंत्री सुशील कुमार शिंदे यांनी याच जिल्ह्यातून निवडणूक लढ्वली होती.
जायकवाडी धरण हे अहमदनगर जिल्ह्यातील शेवगाव तालुक्यातील जायकवाडी या ठिकाणी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:अहमदनगर वर्ग:अहमदनगर जिल्हा वर्ग:नाशिक विभागातील जिल्हे वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
उरल पर्वतरांग
उरल (Ура́льские го́ры) ही रशिया व कझाकस्तान देशांमधील एक पर्वतरांग आहे. ही पर्वतरांग आर्क्टिक समुद्रापासून उरल नदी पर्यंत उत्तर-दक्षिण दिशेने धावते. उरल पर्वताची पूर्व बाजू साधारणपणे युरोप व आशियाची सीमा मानण्यात येते.
भौगोलिक दृष्ट्या उरल पर्वतरांग रशियाच्या उरल संघशासित जिल्ह्यामध्ये स्थित आहे.
युरली भाषासमूहाचा उगम ह्याच भागात झाला असे मानले जाते.
हाब्य दुवे
वर्ग:रशियामधील पर्वतरांगा
इ.स.पू. ५४७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५४७ वर्ग:इ.स.पू.चे ५४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
वेसावे
वेसावे किंवा वरसोवा/वर्सोवा हा भारताच्या मुंबई शहराचा एक भाग आहे. उच्चभ्रू वस्तीत गणला जाणारा हा भाग अंधेरी उपनगरात मोडतो.
इतिहास
येथे पूर्वी कोळ्यांची वस्ती होती. इ.स. १७३९पर्यंत हा प्रदेश पोर्तुगीजांच्या ताब्यात असल्याची नोंद आढळते. १७३९ च्या वसईच्या लढाईदरम्यान मराठ्यांनी हा प्रदेश जिंकला व त्याबरोबरच तेथील किल्लाही. नंतर मुंबईतील इंग्रजांच्या अंमलाखाली आलेला हा प्रदेश १९४७मध्ये भारतात विलीन झाला.
समुद्रकिनारा
येथील खाडीसदृश समुद्रकिनाऱ्यावर अनेक लोक भेट देतात. किनाऱ्याची झीज होण्यापासून रक्षण करण्याकरता प्रचंड आकाराचे दगड समुद्रात टाकण्यात आलेले आहेत परंतु भरतीच्या वेळी हा सगळा किनारा पाण्याखाली जातो. वेसावे खाडीला कांदिवलीतून वहात येंणारी पोयसर नदी मिळते. वेसावे हे मासेमारीचे एक बंदर आहे.
किल्ला
पोर्तुगीजांनी बांधलेला वर्सोवा किल्ला किंवा मढ किल्ला येथून जवळ आहे. मालाड रेल्वेस्थानकापासून १५ कि.मी. अंतरावर अक्सा बीचजवळ असलेला हा किल्ला बेस्टच्या २७१ मार्गाचे शेवटचा थांबा आहे. वर्सोव्याहून फेरी बोटीनेही येथे पोचता येते. येथून मुंबईपासून वसईपर्यंतचा किनारा, समुद्र तसेच मार्वे खाडी टेहळता येते. या किल्ल्याजवळ भारतीय नौदलाचा तळ असून किल्ला भारतीय वायुसेनेच्या ताब्यात आहे.
येथे अनेक चित्रपट तसेच दूरचित्रवाणी मालिकांचे फिल्मीकरण होते.
वर्ग:मुंबई
बाबू लाल
बाबू लाल ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
माउंटन व्ह्यू, कॅलिफोर्निया
माउंटन व्ह्यू हे अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील शहर आहे. बे एरियाचा भाग असलेले हे शहर सिलिकॉन व्हॅलीच्या मध्यवर्ती भागात गणले जाते.
वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे वर्ग:बे एरियामधील शहरे वर्ग:सांता क्लारा काउंटी (कॅलिफोर्निया)
ऑगस्ट १९
बाह्य दुवे
ऑगस्ट १७ - ऑगस्ट १८ - ऑगस्ट १९ - ऑगस्ट २० - ऑगस्ट २१ - ऑगस्ट महिना
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
पॉल कॉलिंगवूड
कॉलिंगवुड, पॉल वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चैत्र शुद्ध तृतीया
चैत्र शुद्ध तृतीया ही हिंदू पंचांगाप्रमाणे चैत्र महिन्याच्या शुद्ध पक्षात तिसऱ्या दिवशी येणारी तिथी आहे. महाराष्ट्रातील या दिवशी देवघरात ठेवलेल्या छोट्या पाळण्यामध्ये चैत्रगौरी बसते आणि ती पुढे वैशाख शुद्ध तृतीयेला-अक्षय्य तृतीयेला- उठते.
चैत्र शुद्ध तृतीयेला गौरी तृतीया म्हणतात. याच दिवशी मत्स्यजयंती असते. या दिवशी गौरी माहेरी येते आणि एक महिना राहते. या कालखंडात स्त्रिया आसपासच्या स्त्रियांना घरी हळदीकुंकवाला बोलावतात.
वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव
के.आर. विजया
'''के.आर. विजया''' (इ.स. १९४८ - ) ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे. ही प्रामुख्याने तमिळ चित्रपटांतून अभिनय करते.
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
गुराब
गुराब ही शिडांवर चालणारी लढाऊ नौका आहे. सहसा या नौकांवर उखळी तोफा तसेच बरकंदाज असत. आता या प्रकारच्या नौका वापरात नाहीत.
वर्ग:आरमारी नौका
काग्लियारी काल्सियो
काग्लियारी काल्सियो (Cagliari Calcio; सार्दिनियन: Casteddu) हा इटली देशामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १९२० साली काग्लियारी बेटावरील काग्लियारी शहरात स्थापन झालेला हा क्लब इटलीमधील सेरी आ ह्या सर्वोच्च फुटबॉल श्रेणीच्या लीगमधून खेळतो.
कुराळी
कुराळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
१९९०-९१ ॲशेस मालिका
इंग्लंड क्रिकेट संघाने नोव्हेंबर १९९० - फेब्रुवारी १९९१ दरम्यान द ॲशेसअंतर्गत पाच कसोटी सामने खेळण्यासाठी ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला. ॲशेस (कसोटी) मालिका ऑस्ट्रेलियाने ३-० अशी जिंकली.
इ.स.पू. ५४८
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५४८ वर्ग:इ.स.पू.चे ५४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
१९९०-९१ ॲशेस मालिका
कसोटी मालिकेव्यतिरिक्त इंग्लंडने ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडसोबत एकदिवसीय तिरंगी मालिकेत पण भाग घेतला. तिरंगी मालिकेत इंग्लंड अंतिम सामना गाठण्यास अपयशी ठरला. ८ सामन्यांपैकी इंग्लंडला केवळ २ सामने जिंकता आले.
५वी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९९० मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९९१ मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे वर्ग:ॲशेस मालिका
लाओस
(अधिकृत नाव: लाओ जनतेचे लोकशाहीवादी प्रजासत्ताक) हा आग्नेय आशियातील देश आहे. या देशाच्या वायव्येस म्यानमार व चीन, पूर्वेस व्हियेतनाम, दक्षिणेस कंबोडिया, पश्चिमेस थायलंड हे देश आहेत. व्हियांतियान ही लाओसची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. उत्तर लाओस, मध्य लाओस आणि दक्षिण लाओस असे या देशाचे तीन प्रमुख विभाग आहेत.
चौदाव्या शतकापासून अठराव्या शतकापर्यंत लान शांग साम्राज्य होते. त्यानंतरच्या कालखंडात फ्रेंच वसाहतवादी साम्राज्य|फ्रेंचांनी वसाहत म्हणून राज्य केल्यानंतर१९४९ साली लाओसला स्वातंत्र्य मिळाले. स्वातंत्र्यानंतर दीर्घ काळ चाललेले यादवी युद्ध १९७५ साली पाथेट लाओ ही साम्यवादी आघाडी सत्तेत येताच संपुष्टात आले. मात्र विविध गटातटांच्या नेतृत्वात अंतर्गत धुसफूस त्यानंतरही चालू राहिली.
इ.स. १९९० च्या दशकात खासगीकरणाला चालना देण्याच्या शासकीय धोरणामुळे लाओसमध्ये आर्थिक सुधारणा घडून येत आहेत. तसे असले तरीही राज्यव्यवस्थेच्या व्याख्येनुसार लाओस समाजवादी प्रजासत्ताक आहे. राष्ट्राध्यक्ष ह शासनव्यवस्थेच्या सर्वोच्चपदी असला तरीही पंतप्रधान हा प्रशासनाचा कार्यकारी प्रमुख असतो. बौद्ध धर्म हा लाओस देशाचा प्रमुख धर्म असुन विविध अहवालानुसार देशातील बौद्ध लोकसंख्येचे प्रमाण ६५% ते ९८% आहे.
प्राचीन काळय
लाओसचा इतिहास इ.स. १३५३च्या सुमारास फा न्गुम राजाच्या काळापासून ज्ञात आहे. फा न्गुम हा खौन बौलोमचा वंशज समजला जातो. याचे लान शांग साम्राज्य १८व्या शतकापर्यंत सत्तेवर होते. त्यानंतर लाओस थायलंडच्या आधिपत्याखाली आले.
फ्रेंच आधिपत्य
१९व्या शतकामध्ये लाओस ही एक फ्रेंच वसाहत बनली/तो फ्रेंच अधिपत्याखाली आला.१९४९साली लाओसला स्वातंत्र्य मिळाले.
चतुःसीमा
या देशाच्या वायव्येला चीन व म्यानमार,पूर्वेला व्हिएतनाम,पश्चिमेला थायलंड,दक्षिणेकडे कंबोडिया आहे.
राजकीय विभाग
उत्तर लाओस,मध्य लाओस,दक्षिण लाओस हे लाओसचे प्रमुख तीन विभाग आहेत.
धर्म
बौद्ध धर्म हा लाओस देशाचा राष्ट्रधर्म (राजधर्म) असुन देशाची तब्बल ९८% लोकसंख्या ही बौद्ध धर्मीय आहे. केवळ २% लोक हे अन्य धर्मीय आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:देश वर्ग:आग्नेय आशियाई देश
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००१
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ फेब्रुवारी ते एप्रिल २००१ दरम्यान ३-कसोटी आणि ५-एकदिवसीय सामन्यांच्या मालिकेसाठी भारताच्या प्रदीर्घ दौऱ्यावर आला होता. ह्या सामन्यांशिवाय ऑस्ट्रेलिया संघ ४ अतिरिक्त सामने सुद्धा खेळला. =संघ= =दौरा सामने=
३री कसोटी
=एकदिवसीय मालिका=
५वा एकदिवसीय सामना
=बाह्यदुवे=
=संदर्भ आणि नोंदी=
२००१ ऑस्ट्रेलिया वर्ग:इ.स. २००१ मधील खेळ भारत
जॉनी मागायोन
जॉनी मागायोन (Jonny Magallón; २१ नोव्हेंबर १९८१, ओकोत्लान, हालिस्को) हा एक मेक्सिकन फुटबॉलपटू आहे. तो सध्या क्लब लेओन व ह्या संघांसाठी खेळतो.
रेझिस्टन्स (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
रेसीसटंस हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील दुसऱ्या पर्वाचा, बारावा भाग आहे आणि संपूर्ण मालिकेतील अठ्ठावीसवे भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
बाल्का सुमन
बाल्का सुमन ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
सदानंद भटकळ
हे एक सामाजिक कार्यकर्ते होते. यांनी सुरू केलेल्या पॉप्युलर प्रकाशन या संस्थेच्या व्यवसायात उतरल्यावर सलग ६३ वर्षे त्यांनी या प्रकाशन संस्थेला आपल्या अथक प्रयत्नाने लौकिक मिळवून दिला. "पॉप्युलर'च्या पुस्तकांचा जागतिक मान्यता होती. ग्रंथ प्रकाशनाच्या व्यवसायात असताना, त्यांचे सामाजिक कार्य सुरू होते. मुंबईच्या एल्‌फिन्स्टन महाविद्यालयातून समाजशास्त्र आणि अर्थशास्त्र विषयाची एम.ए. पदवी घेतल्यावर, ते एलएलबी झाले. स्वातंत्र्याच्या चळवळीत ते सहभागी झाले होते. स्वातंत्र्यानंतर, भारतीय युवकांसमोरच्या समस्यांचा वेध घ्यायसाठी त्यांनी "द फ्यूचर ऑफ इंडियन यूथ', हा ग्रंथ लिहिला होता. उत्तम मांडणी, उत्तम छपाई आणि गाजलेल्या लेखकांचे प्रकाशक म्हणजे "पॉप्युलर' असे समीकरण प्रकाशन व्यवसायात झाले होते.
सदानंद भटकळ यांनी इंग्रजी ग्रंथ प्रकाशनाचा प्रारंभ केला. त्यांनी कथा, कादंबऱ्या, कवितासंग्रह यांबरोबरच विज्ञान, समाजशास्त्र, या विषयांची पुस्तकेही प्रसिद्ध केली. भटकळ यांनी भारतीय लेखकांकडून वैद्यकीय विषयांवरची पुस्तके लिहून घेऊन ती प्रकाशित केली. प्रा. दामोदर धर्मानंद कोसंबी, प्रा. सदाशिव घुर्ये, या समाजशास्त्रज्ञांचे संशोधन ग्रंथही पॉप्युलर प्रकाशनने प्रसिद्ध केले आहेत.. पॉप्युलरची सूत्रे स्वीकारल्यावर त्यांनी संपादित केलेल्या "होरायझन' या पुस्तकाला माजी राष्ट्रपती डॉ. राधाकृष्णन यांची प्रस्तावना होती.
जुन्या प्रसिद्ध लेखकांबरोबरच त्यांनी नव्या लेखकांनाही प्रकाशात आणले. कवी ग्रेस, ना. धों. महानोर यांचे कवितासंग्रह त्यांनीच प्रसिद्ध केले होते. "दि कर्नाटक प्रेस सागा', हा ग्रंथ इंग्रजीत लिहून कर्नाटक प्रेसने केलेल्या राष्ट्रीय कार्याचा त्यांनी मागोवा घेतला. याच पुस्तकाचा उषा टाकळकर यांनी केलेला अनुवाद "गाथा कर्नाटक प्रिंटिंग प्रेसची', पद्मगंधा प्रकाशनने प्रसिद्ध केला आहे.
त्यांचा आणि त्यांच्या पत्नी निर्मला भटकळ यांचा एक कवितासंग्रहही आहे. लेखकांशी त्यांचे स्नेहाचे संबंध होते. त्यांनी भारतीय पुस्तकांना पहिल्ल्यांदा आंतरराष्ट्रीय पुस्तक प्रदर्शनात नेले. जर्मनीतल्या फ्रँकफूटमध्ये झालेल्या आंतरराष्ट्रीय पुस्तक प्रदर्शनात भारतीय पुस्तकांचे दालन उघडायची कल्पना भटकळ यांची होती. इंडियन पब्लिशर अँड बुक सेलर या संस्थेचे ते संस्थापक आणि नंतर पस्तीस वर्षे अध्यक्ष होते. मृत्यूनंतर कोणत्याही प्रकारचे धार्मिक विधी न करता, आपला मृतदेह विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासासाठी द्यावा, या त्यांच्या अंतिम इच्छेनुसार त्यांचे पार्थिव जे. जे. रुग्णालयाकडे सोपवण्यात आले. वयाच्या ८८ व्या वर्षी त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला.
वर्ग:मराठी कवी
चैत्र शुद्ध त्रयोदशी
सण व उत्सव
महावीर जयंती
इ.स.पू. ५४९
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५४९ वर्ग:इ.स.पू.चे ५४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सातभाई
सातभाई (शास्त्रीय नाव:टरडॉइड्स माल्कोमी) हा एक पक्षी आहे. याला इंग्लिशमध्ये लार्ज ग्रे बॅबलर असे नाव आहे.
रामायण कालीन संदर्भ
सातभाई या पक्षाला महाराष्ट्रातील काही जनसमुदाय कोंघी या नावाने ओळखतो. ह्या पक्षाचा आवाज कोय कोय कोय असा आहे. अशी आख्यायिका आहे की, रामायण ह्या ग्रंथामध्ये या पक्षाचा संदर्भ येतो. सीता शोधण्यासाठी राम वनामध्ये बाहेर पडतात. रस्त्यावरून चालताना ह्या पक्षांच्या ओरडण्याने रामास त्रास झाल्याने त्यांचा चेहेरा चिडचिडा दिसत होता. लक्ष्मणास जाणविल्याने लक्ष्मण शाप देतो. त्यामुळे हा पक्षी विशिष्ट ऋतुकालात काळात ओरडत नाही. अशी त्यामागची अख्यायिका आहे.
वर्ग:पक्षी