cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
परशुराम नारायण पाटणकर
परशुराम नारायण पाटणकर (जन्म : चासकमान - पुणे जिल्हा, इ.स. १८६०; - इ.स. १९३९) हे एक संस्कृत पंडित, मराठी निबंधकार आणि कवी होते. मराठी भाषेचे उत्तरी भारतातून दक्षिणेकडे संक्रमण झाले असा सिद्धान्त त्यांनी मांडला होता.
पाटणकरांच्या अनेक कविता ’काव्यरत्‍नावली’त प्रसिद्ध झाल्या होत्या.
परशुराम नारायण पाटणकरांची पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी कवी वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२९ मधील मृत्यू
कोठाळे
कोठाळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
क्रिमियाचे स्वायत्त प्रजासत्ताक
क्राइमिया (Автономна Республіка Крим; Автономная Республика Крым; क्राइमियन तातर: Qırım Muhtar Cumhuriyeti, Къырым Мухтар Джумхуриети) हा पूर्व युरोपातील एक वागद्रस्त भूभाग आहे. मार्च २०१४ सालापर्यंत युक्रेन देशाचे एक स्वायत्त प्रजासत्ताक असलेले क्राइमिया सध्या रशियाच्या अधिपत्याखाली आहे. क्राइमिया युक्रेनच्या दक्षिणेस व रशियाच्या नैऋत्येस काळ्या समुद्राच्या उत्तर किनाऱ्यावर क्राइमिया ह्याच नावाच्या द्वीपकल्पावर वसले आहे.
२६,१०० वर्ग किमी क्षेत्रफळ असलेल्या क्राइमिया प्रजासत्ताकाची लोकसंख्या २००७ साली सुमारे २० लाख इतकी होती. सिंफेरोपोल ही क्राइमियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर तर सेव्हास्तोपोल, याल्ता व कर्च ही इतर मोठी शहरे आहेत. पर्यटन व शेती हे येथील प्रमुख उद्योग आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:युक्रेनचे ओब्लास्त
बोलिव्हिया राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
बोलिव्हिया फुटबॉल संघ (Federación Boliviana de Fútbol) हा बोलिव्हिया देशाचा राष्ट्रीय फुटबॉल संघ आहे. इ.स. १९२६ साली स्थापन झालेला बोलिव्हिया फुटबॉल संघ १९५२ सालापून कॉन्मेबॉल व फिफाचा सदस्य आहे.
बोलिव्हिया आजवर १९३०, १९५० व १९९४ ह्या तीन विश्वचषकांमध्ये खेळला आहे परंतु त्यांना तिन्ही वेळा पहिल्या फेरीमध्ये पराभव पत्कारावा लागला.
बाह्य दुवे
फु वर्ग:दक्षिण अमेरिकेमधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ वर्ग:कॉन्ककॅफ
क्लासिकल जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा १९९५
१९९५ची क्लासिकल बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा ही गॅरी कास्पारोव्ह व विश्वनाथन आनंद यांच्यात झाली. तीत कास्पारोव्ह विजयी झाला. वर्ग:क्लासिकल जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा वर्ग:इ.स. १९९५ मधील खेळ
इगतपुरी रेल्वे स्थानक
इगतपुरी रेल्वे स्थानक हे नाशिक जिल्ह्याच्या इगतपुरी गावातील रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मध्य रेल्वेच्या मुंबई-नागपूर-हावडा मार्गावरील एक महत्त्वाचे स्थानक असून लांब पल्ल्याच्या सगळ्या रेल्वेगाड्या येथे थांबतात.
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
अक्षर साहित्य संमेलन
नागपूरमध्ये २३-२४ नोव्हेंबर २०१८ या काळात 'अक्षर साहित्य संमेलन' नावाचे मराठी संमेलन झाले. संमेलनात एकूण नऊ ठराव पास करण्यात आले. साहित्य विहार संस्थेच्या वतीने हे संमेलन आयोजित केले गेले होते.
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
क्लासिकल जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा २०००
वर्ग:क्लासिकल जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा
रासा
रासा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
बांधकाम
भारतामध्ये इमारतींचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणामध्ये आहे व या इमारतींच्या निर्मितीसाठी बांधकामाचा उपयोग केला जातो अगदी पुरातन काळापासून भारतामध्ये विविध वस्तू निर्माण करण्यात आलेल्या आहेत व या सर्वांमध्ये भारतातील प्राचीन बांधकाम महत्त्वाची भूमिका निभावत आहे. बांधकाम करण्यासाठी विट, दगड, सिमेंट तसेच इत्यादी वस्तूंचा वापर अगदी आधीपासून करण्यात येत आहे तसेच आत्ताच्या आधुनिक बांधकामांमध्ये एका दिवसात इमारत बांधणे शक्य झाले आहे. विटाचे योग्य माप घेऊन अगदी सुरेख इमारती बांधणे हे बांधकामामुळे शक्य होते. बांधकाम मुळे आधुनिक स्थापत्य कला विकसित झाली आहे.
पहा : बांधकाम अभियांत्रिकी
वर्ग:बांधकाम वर्ग:स्थापत्यशास्त्र वर्ग:रिकामी पाने
घोटी खुर्द (इगतपुरी)
घोटी खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इगतपुरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ऑपरेशन बार्बारोसा
या मोहिमेमुळे जर्मनी व सोवियेत संघात उघड युद्ध सुरू झाले व त्यामुळे जर्मनीचे युद्धबळ विभागले जाउन ही मोहिम शेवटी पराभवास मोठे कारण ठरली.
वर्ग:दुसरे महायुद्ध
बंसी बिरजू
बंसी बिरजू हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन व जया बच्चन यांनी काम केले होते.हा सन १९७२ मध्ये तयार झालेला एक चित्रपट आहे.या चित्रपटाचे दिग्दर्शन प्रकाश वर्मा यांचे आहे.
उल्लेखनीय
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
युक्रेनियन रिउनिया
रिउनिया हे युक्रेन देशाचे राष्ट्रीय चलन आहे. हे चलन २ सप्टेंबर १९९६ रोजी वापरात आणले गेले. स्थापनेपासून रिउनियाचा दर अमेरिकन डॉलरशी संलग्न ठेवला गेला असून सध्या १ डॉलरला ८ रिउनिया असा निश्चित विनिमय दर आहे.
टिपा
वर्ग:चलने च
ओकिनावाची लढाई
ओकिनावाची लढाई किंवा आइसबर्ग मोहीम ही दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान पॅसिफिक समुद्रात लढली गेलेली मोठी लढाई होती.
एप्रिल ते जून १९४५ दरम्यान झालेली ही लढाई ओकिनावाच्या रायुकू द्वीपसमूहाच्या आसपास लढली गेली. दोस्त राष्ट्रे अनेक महिने एका बेटावरून दुसऱ्या बेटावर तळ हलवीत जपानकडे सरकत होती. जपानपासून ५५० किमी (३४० मैल) दूर असलेल्या ओकिनावा द्वीपावर तळ ठोकून तेथून जपानच्या मुख्यभूमीवर हल्ला चढवण्याचा त्यांचा व्यूह होता.
वर्ग:दुसरे महायुद्ध वर्ग:लढाया
डॅनियल येबोआह
डॅनियल येबोआह टेची (१३ नोव्हेंबर, १९८४:दाबू, कोट दि आईव्होर - ) हा 🇨🇮 côte d'ivoireकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
येबोआह हा गोलरक्षक आहे.
काकीनाडा
काकीनाडा हे भारत देशातील आंध्र प्रदेश राज्याच्या पूर्व गोदावरी जिल्ह्याचे मुख्यालय व राज्यातील एक प्रमुख बंदर आहे. काकीनाडा शहर बंगालच्या उपसागराच्या किनाऱ्यावर विशाखापट्टणमच्या १५० किमी नैऋत्येस वसले आहे. २०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे ३.१२ लाख होती.
रेल्वे
काकीनाडा शहरात काकीनाडा पोर्ट आणि काकीनाडा टाउन ही दोन मोठी रेल्वे स्थानके आहेत. गौतमी एक्सप्रेस ही अतिजलद गाडी काकीनाडा बंदरापासून सिकंदराबाद पर्यंत धावते.
बाह्य दुवे
वर्ग:पूर्व गोदावरी जिल्हा वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
पी.व्ही. सिंधू
पुसारला वेंकट सिंधू (जन्म ५ जुलै १९९५) ही एक भारतीय बॅडमिंटनपटू आहे. ती भारतातील सर्वात यशस्वी खेळाडूंपैकी एक मानली जाते. सिंधूने ऑलिम्पिक आणि बी.डब्लू.एफ. सर्किट स्पर्धेसह विविध स्पर्धांमध्ये पदके जिंकली आहेत. यामध्ये जागतिक चॅम्पियनशिपमधील सुवर्णपदकाचाही समावेश आहे. बॅडमिंटन वर्ल्ड चॅम्पियन बनणारी ती पहिली आणि एकमेव भारतीय आहे. तसेच ऑलिम्पिक स्पर्धांमध्ये सलग दोन पदके जिंकणारी भारतातील दुसरी वैयक्तिक ऍथलीट आहे. २ एप्रिल २०१७ मध्ये तिने तिच्या कारकिर्दीतील उच्च असलेला जागतिक क्रमवारीत दुसरा क्रमांक पटकावला.
सिंधूने सप्टेंबर २०१२ मध्ये वयाच्या १७ व्या वर्षी बी.डब्लू.एफ. जागतिक क्रमवारीत अव्वल २० मध्ये स्थान मिळविले. तिने बी.डब्लू.एफ. वर्ल्ड चॅम्पियनशिपमध्ये एकूण पाच पदके जिंकली आहेत आणि या स्पर्धेत पाच किंवा त्याहून अधिक एकेरी पदके जिंकणारी चीनच्या झांग निंग नंतरची ती दुसरी महिला आहे.
तिने २०१६ उन्हाळी रिओ ऑलिंपिकमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले. येथे अंतिम फेरीत पोहोचणारी ती पहिली भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू ठरली. या स्पर्धेत तिने स्पेनच्या कॅरोलिना मारिनला हरवून रौप्य पदक जिंकले. २०२० च्या टोकियो ऑलिम्पिक स्पर्धांमध्ये सलग दुसऱ्यांदा ऑलिम्पिकमध्ये भाग घेतला. तसेच कांस्य पदक जिंकले. दोन ऑलिम्पिक पदके जिंकणारी ती पहिली भारतीय महिला ठरली.
सिंधूने २०१६ चायना ओपन स्पर्धांमध्ये तिची पहिली सुपरसीरिज जिंकली आणि त्यानंतर २०१७ मध्ये दक्षिण कोरिया आणि भारतात आणखी चार अंतिम सामने जिंकून विजेतेपद पटकावले. त्या व्यतिरिक्त तिने २०१८ च्या राष्ट्रकुल स्पर्धा आणि २०१८ आशियाई स्पर्धांमध्ये एक-एक रौप्य पदक मिळवले. तसेच यानंतर उबेर कपमध्येदेखील तिने दोन कांस्य पदके जिंकली.
क्लासिकल जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा २००४
२००४ची क्लासिकल बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा ही व्लादिमिर क्रॅमनिक व पीटर लेको यांच्यात झाली. तीत क्रॅमनिक विजयी झाला. वर्ग:क्लासिकल जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा
पी.व्ही. सिंधू
सिंधूने $8.5 दशलक्ष, $5.5 दशलक्ष आणि $7.2 दशलक्ष कमाईसह अनुक्रमे २०१८, २०१९ आणि २०२१ मध्ये फोर्ब्सच्या सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या महिला खेळाडूंच्या यादीत स्थान मिळवले.
भारत सरकारने अर्जुन पुरस्कार तसेच मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार हे प्रतिष्ठित क्रीडा पुरस्कार देऊन तिचा गौरव केला. तसेच ती भारतातील चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार असलेल्या पद्मश्रीची प्राप्तकर्ता आहे. तिला जानेवारी २०२० मध्ये पद्मभूषण हा भारतातील तिसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले.
जीवन
पुसरला वेंकट सिंधू हिचा जन्म हैदराबाद येथील पी. व्ही. रमन आणि पी. विजया यांच्या घरी झाला. तिचे वडील रमण हे भारतीय रेल्वेचे कर्मचारी आहेत जे मूळ तेलंगणचे आहेत तर आई विजया यांचा जन्म विजयवाडा, आंध्र प्रदेश येथील आहे. तिचे आई-वडील दोघेही राष्ट्रीय स्तरावरील व्हॉलीबॉल खेळाडू आहेत. तिचे वडील हे भारतीय व्हॉलीबॉल संघाचे सदस्य होते आणि त्यांनी १९८६ च्या सोल आशियाई खेळांमध्ये कांस्यपदक जिंकले होते. त्यांना या खेळातील योगदानाबद्दल २००० मध्ये अर्जुन पुरस्कार मिळाला होता.
सिंधू हैदराबाद येथे राहते. तिचे शिक्षण हैदराबादच्या ऑक्सिलियम हायस्कूल आणि सेंट अॅन्स कॉलेज फॉर वुमन येथे झाले. तिचे पालक व्हॉलीबॉल खेळत असले तरी तिने बॅडमिंटन निवडले कारण ती २००१ च्या ऑल इंग्लंड ओपन बॅडमिंटन स्पर्धेचे विजेता असलेल्या पुलेला गोपीचंद यांच्या यशातून प्रभावी झाली होती. तिच्या कारकिर्दीची माहिती देताना, द हिंदूच्या बातमीदाराने लिहिले:
गोपीचंद यांनी या वार्ताहराच्या मताला दुजोरा दिला. त्यांनी सांगितले की "सिंधूच्या खेळातील सर्वात उल्लेखनीय वैशिष्ट्य म्हणजे तिची वृत्ती आणि कधीही न मरणारा आत्मा."
गोपीचंदच्या बॅडमिंटन अकादमीमध्ये सामील झाल्यानंतर सिंधूने अनेक विजेतेपदे जिंकली. १० वर्षांखालील गटात तिने दुहेरी प्रकारात पाचवी सर्वो ऑल इंडिया रँकिंग चॅम्पियनशिप आणि अंबुजा सिमेंट ऑल इंडिया रँकिंगमध्ये एकेरी विजेतेपद जिंकले. १३ वर्षांखालील गटात तिने पाँडिचेरी येथील सब-ज्युनियर्समध्ये एकेरी विजेतेपद, कृष्णा खेतान ऑल इंडिया टूर्नामेंट IOC ऑल इंडिया रँकिंग, सब-ज्युनियर नॅशनल आणि पुण्यातील अखिल भारतीय रँकिंगमध्ये दुहेरीचे विजेतेपद जिंकले.
तिने भारतातील ५१ व्या राष्ट्रीय राज्य खेळांमध्ये १४ वर्षांखालील सांघिक सुवर्णपदक देखील जिंकले. ती नंतर गोपीचंद यांच्याशी विभक्त झाली आणि दक्षिण कोरियाचे प्रशिक्षक पार्क ताई-सांग यांच्याकडे प्रशिक्षणासाठी गेली.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते वर्ग:राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्कार विजेते वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती वर्ग:२०१८ आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील पदक विजेते वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:२०२० ऑलिम्पिकमधील कांस्य पदक विजेते भारतीय वर्ग:२०१६ ऑलिम्पिकमधील रौप्य पदक विजेते भारतीय वर्ग:ऑलिंपिकमधील भारतीय रौप्यपदक विजेते वर्ग:२०२२ राष्ट्रकुल खेळांमधील सुवर्ण पदक विजेते भारतीय
वडगावची लढाई
वडगावची लढाई मराठे व इंग्रज यांच्यामध्ये पुण्यापासून साधारणपणे ४० किमी दूर असलेल्या वडगाव या ठिकाणी झाली. याला पहिले मराठा-इंग्रज युद्ध म्हणूनसुद्धा ओळखले जाते. मराठे व इंग्रज यांच्यात एकूण तीन लढाया झाल्या. भारताच्या इतिहासात या तीनही लढाया अतिशय महत्त्वाच्या आहेत. या लढायांत मराठ्यांचे नेतृत्व तुकोजीराव होळकर व महादजी शिंदे यांनी केले. मराठ्यांनी या लढायांत शिस्त आधुनिक डावपेच यांचे प्रदर्शन क‍रून इंग्रजांना परास्त केले व अखेरीस जेरीला आलेल्या इंग्रज फौजेचा वडगाव येथे पराभव केला. इंग्रजांना या पराभवामुळे मराठ्यांशी तह करावा लागला. परंतु इंग्रज गव्हर्नर यांनी हा तह नामंजूर करत युद्ध चालू ठेवले.
पार्श्वभूमी
माधवराव पेशवे यांच्या २७ व्या वर्षी क्षयरोगाने १७७२ला झालेल्या अकाली निधनानंतर त्यांचे लहान भाऊ नारायणराव यांना पेशवेपदी बसवले गेले. पण माधवराव पेशवे यांच्या काळापासूनच त्यांचे काका रघुनाथराव ह्यांचे पेशवेपदासाठी प्रयत्न चालू होते. आपल्या हयातीतच माधवराव पेशवे यांनी रघुनाथरावांना शनिवारवाड्यात बदामी महालात कैदेत ठेवले होते. माधवराव पेशवे यांच्या मृत्यूने रघुनाथरावांची सत्तालालसा वाढली व नारायणराव पेशव्यांच्या विरोधात त्यांनी बंड करण्याचे ठरवले. शनिवार वाड्याचे सुरक्षारक्षक गारद्यांना फितवून त्यांनी नारायणराव पेशव्यांना कैद करायचा कट आखला. पण रघुनाथरावाच्या पत्नी आनंदीबाई यांनी गारद्यांना पाठवलेल्या चिठ्ठीतला मजकूर "नारायण रावांस धरावे" ऐवजी " नारायण रावांस मारावे" असा केला. मराठीतील धचा मा करणे ही म्हण याच प्रसंगावरून पडली. नारायणरावांच्या हत्येनंतर रघुनाथरावा पेशवेपद मिळाले. पण बऱ्याच जणांना ते रुचले नाही. नाना फडणवीसांच्या नेतृत्वाखाली त्यांनी विरोध केला. नारायणराव पेशव्यांच्या पत्नी गंगाबाई या नारायणरावांच्या खुनावेळी गर्भार होत्या. त्यांना पुरंदर किल्ल्यावर हलवले गेले. यथावकाश त्यांना ही मुलगाच झाला. त्याचे नामकरण सवाई माधवराव असे केले गेले. छत्रपतींनीसुद्धा त्यांनाच पेशवे पदासाठी मान्यता दिली. त्यातच रामशास्त्री न्यायमूर्तींनी रघुनाथरावांना खुनासाठी दोषी धरत देहान्त प्रायश्चिताची शिक्षा दिली. ती रघुनाथराव मान्य करणे शक्यच नव्हते. त्यांनी इंग्रजांशी संधान साधून पुणे सरकारच्या विरोधात युद्ध पुकारले.
रघुनाथरावांची भूमिका
पेशवेपदावरचा आपला हक्क सोडण्यास रघुनाथराव तयार नव्हते. मुळात नारायणरावांच्या खुनाच्या आरोपाचा ससेमिरा चुकवण्यासाठी निजामावर मोहिमेची आखणी केली. रघुनाथराव हे परमप्रतापी असल्याने (१७५० च्या दशकात त्यांनीच अटकेपार सैन्य नेत मराठ्यांचा वरचष्मा उत्तर भारतात पुन्हा स्थापन केला होता.) कोणी उघड विरोध केला नाही. पण मुळात निजामाला न दुखावता त्यांनी मोहीम अर्थहीन ठेवली. त्याचाच फायदा घेत बरेच जण साथ सोडून गेले. नाना फडणीस, सखाराम बापू, हरिपंत खुबीने पुण्यास परत आले. पण सवाई माधवरावांच्या जन्मानंतर त्यांना पेशवे घोषित करून कारभार पाहू लागले. याकाळात रघुनाथराव जास्त सैन्य न उरल्याने सरळ पुण्यावर चालून न येता, त्यांनी शिंदे, होळकरांसोबत बोलणी केली. पण रघुनाथरावांच्या दबावामुळे शिंदे, होळकरांनी त्यांनी सरळ नकार न देता झुलवत ठेवले. अखेर त्यांनी इंग्रजांकडून मदत मिळवण्यासाठी पुण्यातील वकील माष्टीनशी बोलणी केली. पण रघुनाथरावांच्या पैशांच्या मागणीवरून आणि इंग्रजांच्या मुलुखाच्या आणि महसुलाच्या मागण्यांवरून करार पूर्ण होण्यात अडचणी येत होत्या. अखेर रघुनाथरावांनी गुजराथेतून आपल्या मित्रफौजेसोबत नर्मदा ओलांडून मराठ्यांवर चढाई केली. पण हरिपंत तात्यांच्या नेतृत्वाखाली मराठ्यांनी त्यांचा पराभव केला. कसेबसे तुटपुंज्या सैन्यासह रघुनाथराव सुरतेच्या इंग्रजांकडे पोहोचले. अखेर धर्मबंधन झुगारून त्यांनी समुद्र प्रवास करत मुंबई गाठली. वसई व सालशेत बेटे व गुजराथेतून सुरत ,भडोचचा महसुल इंग्रजांना द्यायचे मान्य करून, बदल्यात इंग्रजांकडून आगाऊ पैसे सैन्य खर्चासाठी घेत करार झाला.
इंग्रजांची भूमिका
त्यावेळी भारतात ईस्ट इंडिया कंपनीचे तीन विभाग होते. मुंबई, कलकत्ता, मद्रास. यातले कलकत्ता, मद्रास भाग सत्ता काबीज करण्यात यशस्वी ठरले होते. तुलनेने मुंबई विभाग उत्पन्नात मागेच होता. त्यामुळे मुंबई विभाग दडपणात आणि मराठी साम्राज्याच्या राजकारणाच्या हस्तक्षेपाच्या संधी शोधत होता. मराठी साम्राज्याच्या नारायणराव पेशव्यांच्या खुनानंतरच्या परिस्थितीचा फायदा उचलत त्यांनी सालशेत, साष्टी पूर्वीच ताब्यात घेतले. रघुनाथरावांनी आयती संधी दिली. याचकाळात इंग्लंडमध्ये कंपनीच्या विभागात मध्यवर्ती निर्णय अधिकार कलकत्याच्या प्रमुखाकडे दिले. मुंबई विभागाने तरीही तांत्रिक बाबींचा फायदा उचलत रघुनाथरावांना साथ देण्याचा निर्णय घेतला.
नाना फडणीसांनी याविरुद्ध कलकत्याच्या कंपनीला तक्रार केली. कलकत्त्याने सुरतेच्या कराराला नामंजूर करत आपला स्वतःचा वकील आप्टन पुणे दरबारी/पुरंदर वर पाठवला. नाना फडणीसांनी त्याचे खास जंगी स्वागत करून पुरंदरचा तह (१ मार्च १७७६) केला. यानुसार रघुनाथराव आणि पेशव्यांच्या खुनाचा आरोप असलेले रघुनाथराव यांना पुणे दरबारी हवाली करायचे होते. तर मुंबई विभागाने बळकावलेले काही भागही परत करायचे होते. मराठ्यांनी सालशेत अन् वसई वरचा दावा बाजूला ठेवला.
पण मुंबई विभागाने साहजिकच हा करार मानायला नकार देत रघुनाथराव व पेशव्यांच्या खुनाचा आरोप असलेल्यांना हवाली केले नाही आणि प्रदेश परत देण्यासही टाळाटाळ केली. कलकत्ता कंपनीनेही प्रतिसादात टाळाटाळ केली. अखेर नाना फडणीसानी कलकत्ताला जरब म्हणून फ्रेंचाना सुरतेत जागा दिली आणि त्यांचे पुण्यात जंगी स्वागत केले. यावर कलकत्ता कंपनीने सकारात्मक प्रतिसाद दिला नाही. उलट, उत्तर भारतातून आपले सैन्य मदतीसाठी पाठवले. यात अयोध्येच्या नबाबाकडून मिळालेली कंदाहारी फौजही होती.
युद्ध
पावसाळा संपल्यानंतर इंगजांनी मुंबईहून साधारण ४००० सैनिकांची फौज घेत प्रयाण केले. रघुनाथरावांचे सैन्य त्यांच्या सोबत होते. इंगजांच्या सैन्यात ६०० युरोपियन तर उरलेले भारतीय सैनिक होते. रघुनाथरावांना व इंगजांना वाटत होते की शिंदे, होळकर हे पुण्याच्या आसपास त्यांनाच येऊन मिळतील. इंग्रजांनी पनवेल मार्गे, कर्जत-खंडाळा-पुणे असा मार्ग आखला होता.
मराठा सैन्याचे नेतृत्व महादजी शिंदे यांनी केले, होळकरही मराठा सैन्यासोबतच राहिले. त्यामुळे रघुनाथरावांचे बेत फसले. यावेळी मराठ्यांच्या सैन्य हालचाली वाखाणण्यासारख्या होत्या. का‍र्ले, खंडाळा या भागात इंग्रज पोहोचेपर्यंत मराठ्यांनी त्यांना गनिमी काव्याने सतावण्याचे काम केले. इंग्रज फौजेवर सतत गनिमी हल्ले करत त्यांची रसद मिळण्याचे मार्ग कापले. इंग्रज फौज जसजशी पुढे सरकत होती, तसतशी मराठ्यांनी वाटेतली सर्व गावे ओस केली, शेते पिके कापून जाळून टाकली, शिवाय पाणवठे विष टाकून त्यातील पाणी पिण्यायोग्य ठेवले नाहीत, अशावेळी अन्नासाठी इंग्रज फौजेला आशा ठेवत पुढे पुढे चालत राहावे लागले. रात्रीचे वेळीसुद्धा छोटे हल्ले करत त्रास देणे सुरू ठेवले, तरीही चिकाटीने इंग्रज फौज खंडाळ्याला आली. खंडाळ्याला आल्यावर मात्र इंग्रज फौजेला त्रास न देता मराठ्यांनी घाट चढू दिला, हेतु हाच होता की परतीचा मार्ग कापला जावा.
यादरम्यान उत्तर भारतातून येणाऱ्या फौजेचा प्रवासही मराठ्यांनी त्रास देत लांबवला. नागपूरच्या भोसलेंना तशा सूचना दिल्या होत्या. त्यापुढे रोहिल्यांनाही तशाच सूचना होत्या. यामुळे उत्तर भारतातून आवश्यक रसदी इंग्रजांना मिळाल्याच नाहीत. ३१ डिसेंबरला इंग्रज फौजेने खंडाळ्याला मुक्काम केला. ४ जानेवारीला फौजा कार्ल्यात आल्या. इंग्रजांनी नंतर रंगवलेला तथाकथित शूर जेम्स स्टुअर्ट (इस्टुर फाकडा) मुख्य लढाईच्या १० दिवस आधीच कार्ल्यात महादजी शिंदेंच्या फौजेकडून मारला गेला. मराठयांनी रसदेचे मार्ग कापल्यामुळे इंग्रज फौज अन्न मिळवण्यासाठी तळेगावाकडे वळली (९ जानेवारी १७७९), पण मराठयांनी तळेगावसुद्धा रिकामे करून जाळले होते, आणि पाणवठेसुद्धा विषारी होते. अखेर इंग्रजांनी न लढताच माघार घेतली. ११ जानेवारी १७७९ला त्या आपले जड साहित्य तसेच टाकत उलट वळले, पण मराठी फौजेने माग सोडला नाही अखेर इंग्रजांनी वडगावचा आश्रय घेतला. १३ जानेवारीला रात्री मराठ्यांनी वडगांववर हल्ला चढवला तो १४ च्या सकाळी इंग्रजांनी पांढरे निशाण फडकवेपर्यंत तो चालूच ठेवला. अखेर १६ जानेवारी १७७९ला नाना फडणिसांनी व महादजी शिंदेनी इंग्रजांची संपूर्ण शरणागती मान्य करत तह लादला. तहानुसार इंग्रजांनी १७७३पासून जिंकलेला सर्व मुलूख परत करायचा होता तसेच मराठ्यांना युद्धखर्चही द्यायचा होता.
वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:मराठा साम्राज्य सहभागी असलेल्या लढाया
First_Anglo-Maratha_War
बर्क्ली
बर्क्ली हे अमेरिका देशाच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील एक शहर आहे. बर्क्ली शहर कॅलिफोर्नियाच्या उत्तर भागात ओकलंडच्या ५ मैल उत्तरेस तर सॅन फ्रान्सिस्कोच्या १४ मैल ईशान्येस स्थित आहे. २०१० साली बर्क्लीची लोकसंख्या १.१२ लाख होती.
कॅलिफोर्निया विद्यापीठाचे पहिले आवार बर्क्ली येथे इ.स. १८६८ मध्ये स्थापन केले गेले.
बाह्य दुवे
वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे वर्ग:अलामीडा काउंटी (कॅलिफोर्निया)
स्टीवन बूक
स्टीवन लुईस बूक (सप्टेंबर २०, इ.स. १९५१:ड्युनेडिन, न्यू झीलंड - ) हा 🇳🇿 new zealandकडून ३० कसोटी आणि १४ एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने मंदगती गोलंदाजी करीत असे.
रुमाना अहमद
रुमाना अहमद (রুমানা আহমেদ) (२९ मे, इ.स. १९९१:खुलना, बांगलादेश - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी अष्टपैलू क्रिकेटपटू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेग ब्रेक गोलंदाजी करते.
तिने २६ नोव्हेंबर २०११, रोजी विरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय, तर २८ ऑगस्ट २०१२ रोजी आयर्लंडविरुद्धच आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. क्वांगचौ, चीन येथे पार पडलेल्या २०१० आशियाई खेळांमध्ये रौप्यपदक विजेत्या संघाची रुमाना ही एक सदस्य होती. बांगलादेशचा संघ अंतिम सामना चीन महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ विरुद्ध खेळला.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:बांगलादेशच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फुलसाकरा
फुलसाकरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वाशिम तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
सुनील अभिमान अवचार
प्रा. सुनील अभिमान अवचार यांचा जन्म २६ जानेवारी १९७८ रोजी झाला. त्यांचे शिक्षण एम. ए. नेट, सेट, पीएच. डी. पर्यंत मराठी विषयात झाले आहे. ते व्यवसायाने प्राध्यापक असून सध्या मुंबई विद्यापीठाच्या मराठी विभागात साहाय्यक प्राध्यापक आहेत. त्यांनी राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील चर्चासत्रांत विविध विषयांवरील शोधनिबंधांचे वाचन केले आहे, तसेच सहभाग नोंदविला आहे. ते एक चित्रकारही आहेत. चित्रविक्रीमधून आलेल्या पैशांतून ते मराठवाड्यातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना मदत करतात.
काव्यवाचन
१. Knots : art spech वडोदरा(गुजरात), poetry from underground - २७ एप्रिल, २०१५
२. ५ वे सम्यक साहित्य संमेलन, पुणे- १७ ते २० डिसेंबर, २०१५
३. ४ थे सम्यक साहित्य संमेलन, पुणे- १३ ते १५ डिसेंबर, २०१३
४. 'कृत्या' आंतरराष्ट्रीय काव्य महोत्सव, नागपूर- १९ ते २१ जानेवारी, २०११
६. आदिवासी साहित्य संसद आयोजित सातवे अखिल भारतील आदिवासी साहित्य संमेलन, अमरावती- २३ व २४ डिसेंबर, २००६
चित्र प्रदर्शन
१. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या १२५ व्या जयंतीनिमित्त 'डॉ. आंबेडकर इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल ॲन्ड इकॉनॉमिक चेंज आणि फोटोग्राफी प्रमोशन ट्रस्ट कलर्स ऑफ डीसेंट आर्टिस्ट सेंटर मुंबई' येथे. ११ ते १७ एप्रिल, २०१६.
२. मुंबईतील टाटा सामाजिक विज्ञान संस्था-आयोजित The Other Peoples ७ एप्रिल, २०१५
३. Knots : art spech वडोदरा(गुजरात)- २५ एप्रिल, २०१५
४. मानवमुक्तीसाठी एल्गार सांस्कृतिक चळवळ आयोजित पहिले सांस्कृतिक संमेलन 'Art for Social Justice' शनिवार वाडा पुणे, ३० व ३१ मे, २०१५
एशियाना एरलाइन्स
एशियाना एरलाइन्स (कोरियन: 아시아나항공) ही दक्षिण कोरिया देशामधील एक प्रमुख विमान वाहतूक कंपनी आहे. कोरियन एर खालोखाल दक्षिण कोरियामधील दुसऱ्या क्रमांकाची मोठी विमान कंपनी असलेली एशियाना एरलाइन्स कोरियामधील १४ तर जगातील ९० शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवते.
सोल येथे एशियाना एरलाइन्सचे प्रधान कार्यालय आहे. ह्या एरलाइन्सचा देशांतर्गत वाहतूकीचा हब गिम्पो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि आंतरराष्ट्रीय वाहतूकीचा हब इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथे आहे. इतर एरलाइन्स सोबतच ही एरलाइन्स स्वदेशात १४ ठिकाणी आणि परदेशात ९० ठिकाणी प्रवाश्यांची वाहतूक करते. शिवाय संपूर्ण आशिया, युरोप, उत्तर अमेरिका, आणि ओशियाणा या देशात मालवाहातूक करते. डिसेंबर २०१४पर्यन्त या एरलाइन्सचे कार्यालयातील कर्मचारी, विमान सेवक, वैमानिक हे बहुतेक सेवुलचेच होते आणि त्यांची संख्या १०१८३ होती. एशियाना एरलाइन्स ही एर बुसानची सर्वात मोठी भागीदार आहे. एर बुसण ही बुसण मेट्रोपोलिटोण शहरातील प्रादेशिक एकत्रित वाहन व्यवस्था सांभाळणारी कमी खर्च असणारी सेवा आहे.अलीकडे एशियाना एरलाइन्स साऊथ कोरियाच्या राष्ट्रीय फूट बॉल टीम आणि अध्यक्षीय कप २०१५ला स्पॉन्सर करते.
नियमित सेवा प्रारंभ
डिसेंबर १९८८ मध्ये बोईंग ७३७ क्लासिक विमानाने बूसान आणि ग्वाङ्ग्जु पर्यन्त उड्डाण करून सेवा प्रारंभ झाला. सन १९८९ मध्ये एशियाना एरलाइन्स ने जेजू शहर,ग्वाङ्ग्जु,आणि डाएगू साथी नियमित सेवा सुरू केल्या. त्याच वर्षी एशियनाने जपानमधील सेंदाई साथी इंटरनॅशनल चार्टर्ड विमान सेवा सुरू केली. सन १९९० मध्ये एसियानाणे पहिली वेळापत्रकानुसार टोकयो, नागोया,सेंदाई,आणि फुकुओका साठी एर सेवा सुरू केल्या. याच वर्षी असियनाकडे ९ बोईंग ७४७-४००s, १० बोईंग ७६७-३००s, ८ बोईंग ७३७-४००s, ही विमाने होती. वियन्ना,ब्रुसेल्स,होनोलुलू साठी ही एर सेवा सुरू केल्या. सन १९९१ मध्ये एशियनाने बँकॉक,सिंगापूर,हॉंग कॉंग आणि ताईपेई साथी सेवा सुरू केल्या. डिसेंबर १९९१ मध्ये बोईंग ७४७-४०० कोंबीचे सहायाने ट्रान्स पॅसिफिक विमान सेवा लॉस एंजिल्स पर्यन्त सुरू केली. सन १९९३ मध्ये एशियनाने व्हिएतनाम देश्यात “होची मिनह सिटी” साठी एर सेवा सुरू केली. जागतिक विमान वाहतूक विस्तार आणि उच्चतम संघटन एशियन एरलाइन्सची स्थापना सन १९८८ मध्ये झाली तरीसुद्धा या छोट्याश्या कालावधीत जागतिक पातळीवर या कार्यात फार मोठी झेप घेतली. देश्याच्या अध्यक्षांचे ध्येय धोरणाचे अनुसार ही एरलाइन काम करू लागली. डिसेंबर १९९९ मध्ये KOSDAGचे यादीत ही समाविष्ट झाली. दि.२८-१-२००३ रोजी ही एर लाइन प्रशिद्धी प्राप्त एर लाइन्स संघटनाची सभासद झाली आणि आपल्या विमान सेवेचे जगाच्या कानाकोपऱ्यात जाले पसरविले. सन २००४मध्ये या एरलाइन्सने आपल्या विमान ताफ्यात एयरबस A३३० आणि बोईंग ७७७-२००ER समाविष्ट केले आणि आपले मार्ग चायनाच्या मुख्य ठिकाणाकडे विस्तारले. सध्या ही एर लाइन्स २३ देश्यातील ९१ मार्गावर ७१ शहरांना इंटरनॅशनल सेवा आणि स्वदेश्यात १२ शहरांना १४मार्गावर विमान सेवा पुरविते. याशिवाय १४देशयात २९ शहरात २८ मार्गावर इंटरनॅशनल मालवाहू सेवा एशियाना कार्गो मार्फत पुरविते॰ सन २०१२ मध्ये एशियाना एर लाइन्सचे उत्पन्न US$५.३ बिलियन होते.
कंपनीची नवीन ओळख
फेब्रुवरी २००६ मध्ये एशियाना एर लाइन कंपनीने कुमहो एशियाना ग्रुप सारख्या इतर पेरेंट कंपन्याशी एकसुत्रता राखण्याच्या दृष्टीने स्वताहाचा चेहरा परिवर्तन केले. प्रथम वर्ग,व्यवसाय वर्ग,किफाइति वर्ग असे जे प्रवासाचे वर्ग होते त्यात बदल करून त्याला प्रथम, व्यवसाय,प्रवास वर्ग असे अनुक्रमे नामकरण बदल केले. त्या अनुक्रमाणेच त्या वर्गांना पिवळा,नीला,तांबडा रंग दिले. सर्व विमान सेवकांना नवीन पोशाख दिले.
भविष्यकालीन विकास
एशियाना एर लाइन्सने सन २००० पासून कंपनीचे परिवर्तनाकडे तसेच ज्यासटीत ज्यास्त सेवा देणेकडे लक्ष केन्द्रित केले होते. असियनाची सन २०१३ पर्यन्त प्रतेक आठवड्यास ९० (४५ एऊन-जाऊन) प्रवाशी विमाने धावत होती. असियनाची सध्याची ८३ विमानांची असणारी सेवा वाढवून ती मे २०१४मध्ये प्राप्त होणाऱ्या एर बस A३८० चे सहाय्याने ८५ करण्याची योजना होती. विमान सेवेतील कर्मचारी वर्गाला विस्वासात घेऊन सुरक्षा व्यवस्था सुधारण्याचा मानस होता.
लक्षणीय यश
. १९९० चे मध्यंतरी एर कं.ने प्रदूषण विरहित सेवा प्रदान करण्याचा निर्णय घेतला आणि इकडे लक्ष केन्द्रित केले. त्यासंबंधाने सन १९९५ मध्ये विमानातील धूम्रपान, सिगारेट विक्री बंद केली. . ISOचे नियमावलीतील कसोटीस एशियाना पात्र ठरली आणि असियनांला सन १९९६ मध्ये प्रथम वर्ग सर्टिफिकेशन ISO १४००१ आवार्ड दिला. सन २००१ मध्ये प्रदूषण मंत्रालयाने एशियाना एर लाइन्सला ‘ विमान सेवा व्यवसायात मित्रत्व जपणारी, प्रदूषण मुक्त करणारी’ पहिती विमान कंपनी म्हणून गौरव केला. प्रदूषण मुक्त वातावरण असावे असे वाटणाऱ्या इतर विमान कंपन्यांनी याची दाखल घेतली आणि प्रदूषण कमी कसे करता येईल याची माहिती मिळवून या उपक्रमात सामील होणाराणा आधारभूत सुविधा प्राप्त करून देणेची तसेच सहभागी करून तेथेच सेवा देणेची कार्यवाही केली. १७-२-२००९ रोजी AIR TRANSPORT WORLD (ATW) ने एशियाना कंपनीला “ एरलाइन ऑफ द एर “ आवार्ड दिला की जो एर लाइन उध्योगात अतीशय मानाचा मानला जातो. सन २०१० चे जागतिक विमान सेवा अवॉर्ड मध्ये SKYTRAX ने मे २०१० मध्ये एशियाना विमान कंपनीला जगातील “उत्कृष्ट विमान कंपनी “ हा किताब बहाल केला. सन २०११ आणि २०१२ सालात कतार विमान कंपनी नंतर एशियाना विमान कंपनीने जगात दुसरे स्थान प्राप्त केले होते.
सारांश
असियनाच्या सेवा जगाच्या चार खंडात उत्कृष्ट विकासलेल्या आहेत. तिचे नेटवर्कही सर्व दूर पोहचलेले आहे. त्यात चीन, जपान, दक्षिण पूर्व, मध्य एशिया, यांचा समावेश आहे. उत्तर अमेरिका,यूरोपमधील शहरातुनही एशियाना एरलाइन्स ने सेवा दिलेली आहे. ही एकमेव विमान सेवा कंपनी आहे जीने विमान प्रवाशी नवीन नवीन मार्ग शोधून विकशीत केलेले आहे.ज्यात सेवुल आणि तास्कंद, अलमट्टी, सीईम रीप, फोम पेंच,कोरारे यांचा समावेश आहे. सिवाय नियमित प्रवास मार्गात प्रवाश्यांच्या मागणीप्रमाणे आणि आकर्षणाप्रमाणे या कंपनीने ऋतु मानाप्रमाणे मार्ग तयार केले आहेत त्यात बृनेरी,न्हा ट्रांग, किकीहर,झङ्ग्जियाजी यांचा समावेश आहे. तसेच मालवाहातूक सेवाही दिलेली आहे. विशेषतः युरोप, अमेरिका, येथे असियनाचे सुंदर नेट वर्क आहे. एशियाना युरोप,बृसेल्स,मिलान,ओसलो,व्हिएन्ना,अमेरिका,अटलांटा, डलास,मियामी,पोर्टलंड,यांना येणे जाणे या दोन्ही सेवा देऊ शकत नाही. जुलै २०१३ मध्ये नियमित प्रवाशी सेवा जकार्ता, आणि देनपासर, इंडोनेशिया, साठी चालू केलेली आहे. सेवुल आणि वुकसी दरम्यान प्रवाशी सेवा चालू करण्याचे नियोजन आहे. कोरिया, मंगोलीयाकडून कायदेशीर प्रवाशी हक्क प्राप्त झाले तर मे २०१४मध्ये बार्शीलोणीयासाठी विमान सेवा देण्याचे कंपनीचे जोरदार प्रयत्न चालू आहेत. त्यासाठी आवश्यक ती गुंतवणूक करणे चालू आहे.
कायदेशीर भागीदारी करार
एशियाना एर लाइन कंपनी प्रशिद्ध विमांन कंपनीच्या संघटनेची घटक आहे तरी सुद्धा एप्रिल २०१४मध्ये या कंपनीने खालील विमान कंपन्याशी कायदेशीर भागीदारी करार करण्याचे ठरविलेले आहे. एर अस्ताना, एर बूसान,( सहाय्यक), एर मकायू,चायना ( स्काय टीम) सौथर्ण एर लाइन्स, एटीहाड एर वेज, जेटब्ल्यु एयरवेज, म्यानमार एयरवेज इंटरनॅशनल, कुयान्तास, कतार एयरवेज, S७ एरलाइन्स, शांडोंग एरलाइन्स, श्रीलंकांनाईर्लीनेस.
बाह्य दुवे
वर्ग:दक्षिण कोरियामधील विमानवाहतूक कंपन्या वर्ग:स्टार अलायन्स
पीटर लेको
पीटर लेको (८ सप्टेंबर, १९७९:सर्बिया - ) हा हंगेरीचा बुद्धिबळ खेळाडू आहे.
वर्ग:हंगेरियन बुद्धिबळपटू वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गुंटुर
गुंटूर अमरावती हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील शहर आहे.
हे शहर गुंटूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:गुंटुर जिल्हा वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
श्रीरामपूर
श्रीरामपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर जिल्ह्याच्या श्रीरामपूर तालुक्याचे मुख्यालय असलेले शहर आहे. हे शहर अहमदनगर जिल्ह्यातील अहमदनगरच्या खालोखाल आकारमानाने दुसऱ्या क्रमांकाचे पण लहान शहर आहे.
इतिहास
दौंड - मनमाड रेेल्वेमार्गाचे काम सुरू झाल्यानंतर अहमदनगर जिल्ह्यातील बेेलापूर गावाजवळ रेेेल्वे स्थानक बांधण्यात आले तसेच बेलापूरपासून १५ किमी अंतरावर असलेल्या हरेगाव येथे महाराष्ट्रातील पहिला सरकारी क्षेत्रातील साखर कारखाना बेलापूर शुगर इंडस्ट्रीज हा १९२० मध्ये सुरू झाला. या कारखान्यामध्ये उत्पादित होणा-या साखरेच्या वाहतुकीसाठी कारखान्यापासुन बेलापूर रेल्वे स्थानकापर्यंत एक नवी रेल्वेलाइन टाकण्यात आली. मालाची चढ उतार करणारे मजूर रेेेल्वे स्थानक परिसरात राहू लागले. इतरही काही व्यवसाय, दुकाने रेल्वे स्थानकाजवळ सुुरू झाले. हळूूूहळू त्या ठिकाणी नवीन गाव वसण्यास सुरुवात झाली. ते गाव म्हणजेच श्रीराम मंदिराच्या नावावरूनच आजचे श्रीरामपूर शहर हे ओळखले जाते. महाराष्ट्रातील नंबर वन अशी दहा दिवस चालणारी यात्रा ही या श्रीरामपूर शहरात भरते. इ.सन.१९४७ साली श्रीरामपूर नगरपालिकेची स्थापना करण्यात आली.
शहरातील सोईसुविधा
श्रीरामपूरचे टाऊन प्लॅनिंग उत्तम असून बस स्टॅन्ड आणि रेल्वे स्टेशन एकमेकांपासून दोन मिनिटांच्या अंतरावर आहेत. गावात उत्तम नागरी व्यवस्था, स्वच्छता आणि मुबलक पाणीपुरवठा असल्याने श्रीरामपूरच्या स्थानिकांचे जीवनमान चांगले आहे. शहरात अद्ययावत सोयींनी परिपूर्ण असे सरकारी व खाजगी दवाखाने आहेत. संत लूक हॉस्पिटल (जर्मन हॉस्पिटल), कामगार हॉस्पिटल ही शहरातील अनेक वर्षांपासून नावाजलेली रुग्णालये आहेत.
दळणवळण
राज्यातील अनेक जिल्हा मुख्यालयांसाठी जसे की मुंबई, ठाणे, नाशिक, धुळे, छत्रपती संभाजीनगर, बीड, पुणे, सातारा, कोल्हापूर इ. श्रीरामपूरहून थेट बससेवा उपलब्ध आहे.
शिर्डीहून मराठवाडा तसेच विदर्भात जाणाऱ्या सर्व लांब पल्ल्याच्या बस या श्रीरामपूर मार्गे जातात. त्यामुळे या दोन्ही भागांतील प्रमुख शहरांपर्यंत श्रीरामपूरहून बससेवा उपलब्ध झाली आहे.
श्रीरामपूर हे दौंड - मनमाड रेल्वे मार्गावरील महत्त्वाचे स्थानक आहे. अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्यांना येथे थांबा आहे. अधिक माहितीसाठी पहा बेलापूर रेल्वे स्थानक
शेती
श्रीरामपूरचे हवामान हे उत्तम आहे व शेतीसाठी प्रवरा नदी व त्या वरील पाण्याचे योग्य नियोजन आहे. शेत जमीन सुपीक असल्यामुळे शेतकरी सुखी समाधानी आहे. ऊस व कांदा ही श्रीरामपूर परिसरातील प्रमुख पिके आहेत.
पर्यटन स्थळे
श्रीरामपूर नावाप्रमाणे अस्तित्वात असणारी श्रीराम मंदिर हे या गावाची शान आहे तसेच या मंदिराला लगत जैन मंदिर, हनुमान मंदिर हे परिसरात मंदिर आहे. कालिका माता मंदिर देखील उत्तम आहे. श्रीरामपूरजवळील खंडाळा गावात गणपतीचे अतिशय निसर्गरम्य परिसरात असलेले मंदिर आहे. बेेेेेेलापूर येेेेथील केेेेशव गोविंद बन हेदेखील शहरवासियांचे आवडते ठिकाण आहे.
साईबाबांची शिर्डी श्रीरामपूरहून अवघ्या ३५ तेे ४० किमी अंतरावर आहे तर शनी शिंगणापूर साधारण ५५ किमी अंतरावर आहे. श्री क्षेत्र देवगड हे श्रीरामपूरपासून साधारण ३५ किमी अंतरावर आहे.
संदर्भ
वर्ग:अहमदनगर जिल्हा
कमला नेहरू
1 ऑगस्ट 1899 - 28 फेब्रुवारी 1936) एक भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते आणि भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांच्या पत्नी होत्या. त्यांची मुलगी इंदिरा गांधी या भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान होत्या.
प्रारंभिक जीवन आणि विवाह
कमला यांचा जन्म 1 ऑगस्ट 1899 रोजी राजपती आणि जवाहर मुल अटल-कौल यांच्या पोटी झाला, जे जुन्या दिल्लीतील काश्मिरी पंडित कुटुंबातील होते. ती सर्वात मोठी होती आणि तिला दोन भाऊ, चांद बहादूर कौल आणि वनस्पतिशास्त्रज्ञ, कैलास नाथ कौल आणि एक बहीण, स्वरूप काथजू होते.
कमला यांनी वयाच्या 16 व्या वर्षी जवाहरलाल नेहरूंशी विवाह केला. तिचा नवरा लग्नानंतर लवकरच हिमालयात सहलीला गेला होता.[2] त्यांच्या आत्मचरित्रात, जवाहरलाल नेहरू, त्यांच्या पत्नीचा संदर्भ देत, "मी तिच्याकडे जवळजवळ दुर्लक्ष केले." कमलाने नोव्हेंबर 1917 मध्ये इंदिरा प्रियदर्शिनी या मुलीला जन्म दिला, जी नंतर तिच्या वडिलांच्या नंतर पंतप्रधान आणि काँग्रेस पक्षची प्रमुख बनली.
हरिलाल गांधी आंदोलन 1931
कमला नेहरू यांनी गांधींच्या आश्रमात कस्तुरबा गांधींसोबत काही काळ घालवला, जिथे त्यांनी स्वातंत्र्य सेनानी जयप्रकाश नारायण यांच्या पत्नी प्रभावती देवी यांच्याशी घनिष्ठ मैत्री केली.[6] ब्रिटिशांपासून भारतीय स्वातंत्र्यासाठी ते स्वातंत्र्यसैनिकही होते.
मृत्यू
28 फेब्रुवारी 1936 रोजी स्वित्झर्लंडमधील लॉसने येथे कमला यांचे क्षयरोगामुळे निधन झाले, त्यांची मुलगी आणि सासू तिच्या शेजारी होती. तिच्या गेल्या काही वर्षांत, कमला वारंवार आजारी असायची आणि तिला उपचारासाठी स्वित्झर्लंडमधील एका सेनेटोरियममध्ये नेण्यात आले, तरीही ती बरी झाल्याने ती भारतात परतली. 1935च्या सुरुवातीस, कमलाची तब्येत पुन्हा बिघडल्याने, तिला सुभाषचंद्र बोस यांनी बॅडेनवेलर (दक्षिण जर्मनी) येथे नेले आणि उपचारासाठी सेनेटोरियममध्ये दाखल केले. त्यांचे पती (पंडित जवाहरलाल नेहरू) त्यावेळी भारतात तुरुंगात होते. तिची तब्येत बिघडल्याने नेहरूंची तुरुंगातून सुटका झाली आणि ऑक्टोबर 1935 मध्ये जर्मनीला रवाना झाले. सुरुवातीला कमलाची तब्येत सुधारली, पण 1936 मध्ये ती पुन्हा ढासळू लागली आणि फेब्रुवारीमध्ये तिचा मृत्यू झाला. त्यांच्या आत्मचरित्राच्या प्रस्तावनेत, कमलाच्या मृत्यूनंतर जोडलेल्या एका अध्यायात, नेहरू सांगतात की ते उद्ध्वस्त झाले होते आणि काही महिने ते शोक करत राहिले.
वारसा
भारतातील अनेक संस्था, जसे की कमला नेहरू मेमोरियल हॉस्पिटल अँड रीजनल कॅन्सर सेंटर, कमला नेहरू प्राणिसंग्रहालय (इंदूर), कमला नेहरू कॉलेज, दिल्ली विद्यापीठ, कमला नेहरू डिग्री इव्हनिंग कॉलेज (बंगलोर), कमला नेहरू कॉलेज फॉर वुमन, जोधपूर, कमला नेहरू पार्क (पुणे), कमला नेहरू इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (सुलतानपूर), कमला नेहरू कॉलेज, कोरबा, कमला नेहरू महिला महाविद्यालय (भुवनेश्वर), कमला नेहरू पॉलिटेक्निक (हैदराबाद), श्री रामदेवबाबा कमला नेहरू अभियांत्रिकी महाविद्यालय (नागपूर), कमला नेहरू मेमोरियल व्होकेशनल हायर सेकेंडरी स्कूल वतनप्पल्ली (केरळ), आणि शास्किया कमला नेहरू गर्ल्स हायर सेकेंडरी स्कूल (भोपाळ) हे तिच्या नावावर आहेत.
पाकिस्तानमध्ये कराचीमध्ये एका रस्त्याला कमला नेहरू यांचे नाव देण्यात आले आहे.
लोकप्रिय संस्कृतीत
कमला कौल (नेहरू) हा आशिष मुखर्जी दिग्दर्शित 1986चा भारतीय माहितीपट आहे. भारत सरकारच्या चित्रपट विभागाद्वारे निर्मित हे तिच्या जीवनाचे आणि योगदानाचे विहंगावलोकन प्रदान करते.
वर्ग:नेहरू-गांधी परिवार वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३६ मधील मृत्यू वर्ग:जवाहरलाल नेहरू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आग्ऱ्याहून सुटका
इतिहासकारांच्या मते 'आग्ऱ्याहून सुटका' हा शिवाजी महाराजांच्या कारकीर्दीतील सर्वोच्च मोलाचा प्रसंग आहे. या घटनेत शिवाजी महाराजांनी दाखवलेली समयसूचकता व चाणाक्षपणा त्यांना आजवर होऊन गेलेले महान योद्धे, सेनानी व राज्यकर्ते यांच्यापेक्षा वेगळे ठरवतो.
आष्टी (शहीद)
आष्टी (शहीद) हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील तालुक्याचे एक गाव आहे. हे गाव नागपूर - अमरावती राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ६ वर असलेल्या तळेगाव (श्यामजीपंत) पासून सुमारे १० कि.मी. अंतरावर आहे.१९४२च्या स्वातंत्र्य लढ्यात या गावातील लोकांनी अनमोल योगदान दिले आहे.तेथिल लोकांनी त्यावेळी ब्रिटिश पोलीस ठाणेही जाळले. तेथे भरपूर निसर्ग सौंदर्य बघावयास मिळते.
वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
उपोषण
त्या दिवशी आपण काही खात नाही. आपल्या हक्कासाठी जेवत नाही ते उपोषण
कुबेर (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
ब्रुनो आल्वेस
वर्ग:पोर्तुगालचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
पिया का घर
पिया का घर हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
जॉन बार्ट्राम
वर्ग:अमेरिकन वनस्पतिशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १६९९ मधील जन्म वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १७७७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उत्तम गाडा
उत्तम रावजी गाडा (१ जुलै, इ.स. १९४८ - ) हे एक गुजराती-हिंदी नाटककार आणि पटकथालेखक आहेत. त्यांनी २०हून अधिक नाटके लिहिली आहेत.
पुरस्कार
वर्ग:हिंदी लेखक वर्ग:गुजराती लेखक वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
यूटीसी−०८:००
यूटीसी−०८:०० ही यूटीसीच्या ८ तास मागे चालणारी प्रमाणवेळ आहे. ही वेळ अमेरिका, कॅनडा व मेक्सिको देशांमधील पॅसिफिक प्रमाणवेळ म्हणून वापरली जाते. तसेच अलास्का राज्यामध्ये यूटीसी-८ ही उन्हाळी प्रमाणवेळ म्हणून पाळली जाते.
वापरकर्ते देश व प्रदेश
वर्ग:प्रमाणवेळा
रत्‍नापूर
रत्नापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
अनिल दलपत
अनिल दलपत सोनावरिया (२० सप्टेंबर, इ.स. १९६३ - ) हा 🇵🇰 pakistanकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.
हा पाकिस्तानकडून खेळलेला पहिला हिंदू क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पाकिस्तानचे बिगरमुस्लिम क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुबेर
कुबेर (संस्कृत : कुबेर ,इंग्रजी : Kubera ) हा हिंदू पुराणांप्रमाणे देवांचा खजिनदार आणि त्याचवेळी उत्तर दिशेचा दिक्पाल देव समजला जातो. तो विश्रवस्‌ ऋषींचा पुत्र होता तसेच लंकाधिपती रावणाचा सावत्र भाऊही होता. पित्याचे नाव 'विश्रवस्‌' असल्याने कुबेर वैश्रवण या पैतृक नावाने आणि मातेचे नाव इडविडा असल्याने कुबेर ऐडविड या मातृक नावानेदेखील तो ओळखला जातो. हिंदू पुराणांनुसार कुबेर हा यक्षांचा अधिपति समजला जातो.
बौद्ध धर्मातही वैश्रवण या नावाने ओळखला जाणारा कुबेर उत्तर दिशेचा दिक्पाल व यक्षांचा अधिपति मानला जातो.
= भद्रा = हिंदू धर्मात, भद्रा ही शिकारीची देवी आहे. भगवान कुबेराची पत्नी असलेली भद्रा भगवान सूर्यदेव व देवीछाया यांची कन्या आणि शनीची बहीण लागते.
भद्रा देवी ही मणिभद्र व नलकुबेराची माता आहे.
= कुबेराची मंदिरे =
कुबेराची आणखी मंदिरे
= संदर्भ यादी = वर्ग:हिंदू दैवते वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती वर्ग:हिंदू यक्ष
दिनकर बाळू पाटील
दिनकर बाळू उपाख्य '''दि.बा. पाटील''' (जन्म : जासई-रायगड जिल्हा, १३ जानेवारी १९२६; - पनवेल, २५ जून  २०१३) हे महाराष्ट्रातील उत्तर कोकणातल्या शेतकरी कामकरी पक्षाचे नेते होते. बाळू गौरू पाटील हे त्यांचे वडील. ते शेतकरी आणि शिक्षक होते. दि.बा. पाटलांच्या आईचे नाव माधूबाई होते. २८ जून २०२२ रोजी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंनी नवी मुंबई विमानतळाला "दि. बा. पाटील" यांचं नाव देण्याला होकार असल्याचं सांगितलं आहे.
जेकब आगार्ड
(जन्म जुलै ३१, १९७३) हा बुद्धिबळातील ग्रॅंडमास्टर असून तो स्कॉटलंड या देशाचा नागरिक आहे.
दिनकर बाळू पाटील
शिक्षण
दि.बा. पाटलांच्या वडिलांचा जासई गाव आणि आजूबाजूच्या गावांत शिक्षणाचे महत्त्व प्रस्थापित करण्यात मोठा वाटा होता. असे असून दि.बा. पाटील यांचे शिक्षण खडतर परिस्थितीत झाले. पुण्यामध्ये त्यांनी वकिलीचे शिक्षण घेतले. त्यांचे बंधू आत्माराम बाळू पाटील यांनीदेखील दि.बां.च्या शिक्षणासाठी मोठा हातभार लावला.
जेकब आगार्ड
बाह्य दुवे
वर्ग:बुद्धिबळ खेळाडू वर्ग:स्कॉटिश बुद्धिबळपटू वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म
दिनकर बाळू पाटील
पत्नी
दि. बा. पाटलांच्या पत्नी ऊर्मिला या पनवेल येथील के.व्ही. कन्या विद्यालयात शिक्षिका होत्या.
राजकीय व सामाजिक कारकीर्द
दि.बा. पाटील हे पनवेल पालिकेचे नगराध्यक्ष, महाराष्ट्राचे पनवेल-उरण विधानसभा मतदारसंघाचे 5 वेळा आमदार,1 वेळा महाराष्ट्र विधान परिषदेचे सदस्य ,महाराष्ट्र विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते आणि रायगडचे दोन वेळा खासदार, पनवेल नगर परिषदेचे लोकनियुक्त पहिले अध्यक्ष, कुलाबा लोकल बोर्डचे सदस्य होते.महाराष्ट्राच्या सीमा लढ्यात त्यांनी 11 महिन्यांचा करावास भोगला. महाराष्ट्र विधान सभेत अनेक महत्वाच्या कायद्याच्या मसुदा मंजुरीसाठी त्यांचे महत्व पूर्ण योगदान होते.सिडको (सिटी इंडस्ट्रियल डेव्हलपमेन्ट काॅर्पोरेशन) ही सरकारी संस्था त्यावेळी नवी मुंबईची बांधणी करत होती. त्या काळात पाटलांनी नवी मुंबई सिडको आणि जेएनपीटी (न्हावा शेवा बंदर) प्रकल्पग्रस्त जनतेचे खंबीर नेतृत्व केले. शेतकरी-कष्टकऱ्यांसाठी सारे आयुष्य झिजवले. पोलिसांचा लाठीमार सहन केला, तसेच कारावासही पत्करला. साधी राहणी, उच्च विचारसरणी असणाऱ्या या नेत्याच्या एका हाकेला हजारो, लाखोंच्या संख्येने ओ देणारे कार्यकर्ते होते.
दि.बा. पाटलांची विधिमंडळातील अभ्यासपूर्ण भाषणे गाजली. “दिबा” उभे राहिले म्हणजे सत्ताधारी पक्षांच्या गोटात शांतता पसरत असे. करारी आवाज आणि मद्देसूद बोलणे हे त्यांच्या विरोधकांमध्ये त्यावेळी घबराहट पसरवी. शेतकरी कामकरी पक्षाला दि. बा. पाटील यांनी मोठे केले होते. जोपर्यंत पाटील शेतकरी कामकरी पक्षात होते, तोपर्यंत शेतकरी कामकरी पक्ष हा संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रमुख राजकीय विरोधी पक्ष होता. पण त्यांच्यानंतर रायगड जिल्हा सोडता या पक्षाचे अस्तित्व महाराष्ट्रात इतरत्र कुठेही जाणवत नाही.
उझबेकिस्तानचे राष्ट्रगीत
(उझबेकः Ўзбекистон Республикасининг Давлат Мадҳияси, ئوزبېكىستان رېسپۇبلىكەسىنىڭ دەۋلەت مەدهىيەسى) हे उझबेकिस्तानने सोवियेत संघातून बाहेर पडल्यावर स्वीकारलेले राष्ट्रगीत आहे.
दिनकर बाळू पाटील
शेतकऱ्यांसाठीचे लढे
आज सिडकोने नवी मुंबई पूर्णपणे व्यापली आहे. याच नवी मुंबईसाठी शेतकऱ्यांच्या जमिनी ताब्यात घेतल्या जात असताना त्या दहा-वीस हजार रुपये एकरी भावाने घेतल्या जाणार होत्या. महाराष्ट्रात स्वातंत्र्याच्या चळवळीत अष्टी किंवा चिरनेर येथे जे जोरदार लढे झाले त्या लढ्यासारखाच सिडकोविरोधातला शेतकऱ्यांचाच्या हिताचा लढा दि. बा. यांनी लढवला. जासई येथील लढाईत पाच शेतकरी मारले गेले, शंभर जखमी झाले. पोलिसांच्या गोळीबाराचा सामना करून शेतकऱ्यांनी ही लढाई जिंकली आणि सरकारकडून सिडको परिसरातील जमिनीचा जास्तीत जास्त भाव मिळवला.
उझबेकिस्तानचे राष्ट्रगीत
वर्ग:उझबेकिस्तान
दिनकर बाळू पाटील
शेतकऱ्यांसाठीचे लढे
रायगड आणि नवी मुंबईतील सामान्य आगरी जनतेबरोबर त्यांचे जिव्हाळ्याचे संबंध होते. ते शेवटपर्यंत कष्टकऱ्यांसाठी लढले.
शिवसेनेत प्रवेश
दि.बा. पाटील पुढे शेतकरी कामगार पक्षातून बाहेर पडले आणि १६ ऑगस्ट १९९९ रोजी शिवसेना पक्षात आले. मात्र, नंतर ते सक्रिय राजकारणातून निवृत्त झाले.
दिबा पाटलांचे विचार
दि. बा. पाटील देव मानत नसत.मात्र, अंधारात पडलेल्या आपल्या आगरी समाजासाठी काहीतरी करण्याच्या त्यांच्या ऊर्मीनेच आगरी समाज वाचला. त्यांचा कर्मकांडाला, अंधश्रद्धेला, आगरी समाजातल्या मोठमोठे साखरपुडे, दारू पिऊन हळदी यांसारख्या काही चालीरीतींना विरोध होता.
शेतकरी-कष्टकऱ्यांसाठी आयुष्यभर झटणारे नेते
•    १९५७ – शे.का.प.चे मध्यवर्ती चिटणीस शे.का.प.च्या अनेक पदांवर कामे केली.
•    १९५७-१९६२,१९६२-१९६७,१९६७-१९७२,१९७२-१९७७,१९८०-१९८४ – असे पाच वेळा विधानसभेवर निवडून आले.
•    १९६०- पहिले हायस्कूल जासई गावात सुरू केले.त्यानंतर १० माध्यमिक शाळा सुरू केल्या.
•    १९६७ ते १९७२ -महाराष्ट्र राज्य शेतकरी सभेचे अध्यक्ष.
•    १९७० – पनवेल वाणिज्य व विज्ञान महाविद्यालय स्थापन केले.
•    १९७० पासून आजपर्यंत सिडको संग्राम चालूच आहे. १९८४चा सिडको लढा देशभर गाजला. प्रकल्पग्रस्तांना “साडेबारा टक्के"चा लाभ झाला. अजूनही जे.एन.पी.टी.चा लढा चालू आहे.
•    १९७२-१९७७- विधानसभेचे पक्ष प्रतोद. अंदाज समिती,लेखा समिती, उपविधान समिती, आश्वासन समिती आदि. समित्यांवर लक्षवेधी काम केले.
•    १९८२-८३- विधानसभेचे विरोधी पक्ष नेते.
•    १९७४- पनवेल नगरपरिषदेचे अध्यक्ष झाले.
•    १९७५-च्या बेळगांव-कारावारसाठीच्या आंदोलनात ११ महिन्यांचा तुरुंगवास.
•    १९७७-१९८४-खासदार म्हणून २ वेळा निवडून आले.
•    १९९६ - महाराष्ट्र शासनाचा पहिला उत्कृष्ट वक्ता संसदीय पुरस्कार.
•    “आगरी दर्पण” मासिकाचे नियमित प्रकाशन सुरू केले.
•    आगरी कोळी कराडी अशा भुमीपुत्रांचे श्रद्धास्थान, मार्गदर्शक, लोकनेते.
इ.स. १९७६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९७६ वर्ग:इ.स.च्या १९७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कुबेर (बल्गेरियन राज्यकर्ता)
प्राचीन बल्गेरियातील सरदार/राज्यकर्ता.
पहा
नारायण भिकाजी परुळेकर
डॉ. नारायण भिकाजी परुळेकर, ऊर्फ नानासाहेब परुळेकर, (सप्टेंबर २०, इ.स. १८९७ - जानेवारी ८, इ.स. १९७३) हे 'सकाळ'चे संस्थापक-संपादक होते. पत्रकारितेतील कार्याबद्दल भारत सरकारने त्यांना 'पद्मभूषण' पुरस्काराने गौरविले होते.
'निरोप घेता' नावाचे त्यांचे आत्मचरित्र प्रकाशित झाले आहे.
भारतात आगमन
इ.स. १९२९ साली नानासाहेब अमेरिकेतील आपले शिक्षण पूर्ण करून भारतात परतले. दहा वर्षांच्या परदेशातल्या वास्तव्यात त्यांनी तेथील पत्रकारिता जवळून अनुभवली. फ्रेंच, जर्मन आणि अमेरिकन वृत्तपत्रांसाठी त्यांनी वार्तांकनाचे काम केले. आधुनिक पत्रकारिता, वाचकाभिमुख दैनिक, आपला वाचक वर्ग, दैनिकाचे स्वरूप या संबंधीचे त्यांचे आडाखे याच काळात निश्चित झाले.
नानासाहेबांनी जानेवारी १, इ.स. १९३२ रोजी ‘सकाळ’ या दैनिकाची मुहूर्तमेढ रोवली आणि त्यानंतर मराठी वृत्तपत्रांनी कात टाकली.
खरे तर भारतात परतल्यावर तेव्हा सुरू असलेल्या स्वातंत्र्यचळवळीत उडी घ्यायचा विचारही त्यांच्या मनात होता; पण पत्रकारितेकडे वळाण्याची काही खास कारणे होती. आपल्या शिक्षणाचा उपयोग लोकशिक्षणासाठी झाला पाहिजे अशी त्यांची धारणा होती, आणि वृत्तपत्र माध्यम हे त्यासाठी प्रभावी माध्यम होते. दुसरे म्हणजे लोकमान्य टिळकांचे जीवन आणि कार्य हे नानासाहेबांचे आदर्श होते. लोकमान्यांनी देशसेवेला दिलेले प्राधान्य आणि 'केसरी'मार्फत केलेले लोकजागृतीचे कार्य यांचा नानासाहेबांवर प्रभाव होता. त्यांचा पिंड हा सत्याग्रहीपेक्षा एका पत्रकाराचा होता. त्यामुळे नानासाहेबांची पत्रकारिताच करण्याचे निश्चित केले.
नानासाहेब भारतात परतले तो काळ राजकीय अस्थिरतेबरोबर आर्थिक मंदीचाही होता. नवीन व्यवसाय सुरू करायला वातावरण अजिबात अनुकूल नव्हते. मात्र अशा परिस्थितीला न जुमानता नानासाहेबांनी जोरदार तयारी सुरू केली. त्यांना मराठीपेक्षा इंग्रजी लिखाणाचा चांगला सराव होता. त्या वेळी मराठी वृत्तपत्रांपेक्षा इंग्रजी वृत्तपत्रांची चलती होती. इंग्रजीला सरकारदरबारीही महत्त्व होते. मराठी दैनिकांची अवस्था फारच बिकट होती. त्यामुळे नानासाहेबांनी जेव्हा आपला मराठी दैनिक सुरू करण्याचा मनोदय बोलून दाखवला, त्या वेळी तात्यासाहेब केळकरांपासून अनेक नामवंतांनी त्यांना त्यापासून परावृत्त करण्याचा प्रयत्न केला. नानासाहेब मात्र आपल्या निर्णयावर ठाम होते; कारण स्थानिक भाषेतील वृत्तपत्रांचे महत्त्व त्यांनी परदेशात असतानाच ओळखले होते. समाजातील मोठ्या वर्गाशी संवाद साधायचा असेल, तर प्रादेशिक भाषेशिवाय पर्याय नाही याचीही त्यांना जाण होती.आपले व्रतपत्र सुरू करण्यासाठीसूचना मागवल्या व या व्रतपत्राचे नाव सुचवण्यासाठी स्पर्धा घेतली.लोकांनी वेगवेगळ्या प्रकारची ४००० नावे सुचवली. त्यातून परुळेकरानी फग्युसनच्या काशिनाथ लक्षमन भिडे या विध्यार्थाने सुचविलेले सकाळ हे नाव स्वीकारले.
दैनिक सुरू करण्यामागील भूमिका
दैनिक काढण्यामागची नानासाहेबांची भूमिका खूप वेगळी होती. त्यांना वृत्तपत्राचे स्वरूप अधिकाधिक खुले करायचे होते. समाजातील सर्व स्तरांना त्यात सामावून घ्यायचे होते. आपल्या वृत्तपत्राने एखाद्या विषयाची तात्त्विक चर्चा न करता, त्यावर बोजड भाषेत लेख न लिहिता, आसपास घडणाऱ्या लहानमोठ्या घटनांचा मागोवा घ्यावा अशी त्यांची भूमिका होती. असे केल्याने ते दैनिक अधिक वाचकाभिमुख होणार होते आणि ते वाचकाभिमुख झाले तरच आगामी काळात तगणार होते.
नानासाहेबांनी प्रत्यक्ष दैनिक सुरू करण्यापूर्वी त्या वेळच्या दैनिकांचा अभ्यास केला. त्याचा वाचकवर्ग कमी का हे तपासून पाहिले. त्यांना असे दिसून आले की, वाचकांना तपशीलवार तर सोडाच, ताज्या बातम्याही मिळत नाहीत. मग त्यांनी एक परिपूर्ण मराठी दैनिक कसे देता येईल याचा विचार सुरू केला.
सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे त्यांना मराठी दैनिक यशस्वी करून दाखवायचे होते. तळागाळातल्या लोकांपर्यंत पोहोचण्याच्या नानासाहेबांच्या उद्देशाला हा हेतू पूरकच होता. वृत्तपत्र सुरू करताना पारंपरिक वाचकवर्गाकडे न वळता ते नवीन वाचकवर्ग तयार करण्याच्या कामी लागले. त्यासाठी धोरण आखतानाच त्यांनी वृत्तपत्राचे स्वरूप वार्ताभिमुख ठेवले. दैनिक वृत्तपत्रात बातमीला किती महत्त्व आहे याचा अनुभव नानासाहेबांनी घेतला होता. त्यामुळे आपल्या वृत्तपत्राला त्यांनी प्रथम मतपत्राच्या रिंगणातून बाहेर काढले. वाचकांना ताज्या बातम्या देणे, केवळ राजकीय बातम्यांना प्राधान्य न देता शैक्षणिक, सांस्कृतिक, सामाजिक बातम्यांनाही स्थान देणे; शहरातील विविध कार्यक्रमांचे वृत्तान्त; न्यायालये, पोलीस कचेऱ्या येथून बातम्या मिळवणे यांवर नानासाहेबांनी भर दिला. ग्रामीण भागातील बातम्या मिळवण्यासाठी त्या भागांमध्ये वार्ताहर नेमले. मुंबई हे घटनांचे केंद्रस्थान आहे हे जाणून तिथे खास प्रतिनिधीची नेमणूक केली. वृत्तपत्राचे स्वरूप बदलताना नानासाहेबांनी त्याच्या रचनेत, मांडणीत आणि भाषेतही मूलभूत बदल केले. साध्या, सोप्या आणि सुबोध भाषेचा वापर सुरू केला. बातमीबरोबर छायाचित्र देण्याचा पायंडा पाडला. वृत्तपत्रात दिवसभरातील अधिकाधिक बातम्यांना स्थान मिळावे म्हणून नानासाहेबांनीच प्रथम रात्रपाळी सुरू केली. थोडक्यात, आजच्या पत्रकारितेत पाळली जाणारी सर्व मूलभूत धोरणे नानासाहेबांनी त्या काळी निश्चित केली. आजची पत्रकारिता ही अशाप्रकारे नानासाहेबांच्या पत्रकारितेच्या विचारांवर उभी राहिली.
उत्तरोत्तर प्रगती करताना त्यांच्या 'सकाळ'ने जीवनाच्या विविधांगांनाही स्पर्श करण्याचा प्रयत्न केला. परदेशांतील निवडणुका, ऑलिम्पिक सामने, घोड्यांच्या शर्यती, बाजार, ललित कला, संगीत, कीर्तनप्रचार सभा, नाट्यवाचन, ग्रंथपुरस्कार यासंबंधीच्या बातम्यांमुळे `सकाळ' लवकरच सर्वसामान्यांपासून ते बौद्धिक जीवन जगणाऱ्या प्रत्येकाचा मित्र झाला.