cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
आशिका प्रॅट
मागील जीवन
वयाच्या १५ व्या वर्षी, तिला एका तमाशा स्काउटने शोधून काढले. प्रॅटने मिस आणि मिस्टर हॉविक स्पर्धेत प्रवेश केला जेथे ती दुसरी उपविजेती होती. सौंदर्य स्पर्धेत भाग घेतल्यानंतर, तिने ठरवले की ते तिच्यासाठी नाही. त्या अनुभवातून, ती नोव्हा मॉडेल्समधील तिच्या सध्याच्या मॉडेलिंग एजंटला भेटली. न्यू झीलंडमधील कपड्यांच्या किरकोळ विक्रेत्या ग्लासन्ससाठी तिची पहिली नोकरी होती. त्याच वर्षी प्रॅटने धावपट्टीवर पदार्पण केले. नोव्हा मॉडेल्ससह, तिने युवरसेल्फ अँड हर मॅगझिनचे मुखपृष्ठ मिळवले. तिने मित्सुबिशी सारख्या जाहिराती देखील दिल्या.
कारकीर्द
२०१० मध्ये, तिला एले मॅगझिनच्या सर्वात सेक्सी मॉडेल्सपैकी एक म्हणून नाव देण्यात आले. तसेच, व्होगच्या फॅशन पॉवर लिस्ट २०१० मध्ये प्रॅटचे नाव होते. वोगने सांगितले की, "ती शहरातील सर्वात हटके नवीन चेहरा आहे. न्यू झीलंडमध्ये जन्मलेली आणि वाढलेली ही सुंदरी भाग-मुलगी-शेजारी-डोअर आणि अर्ध-प्रलोभन आहे. आम्हाला काळजी वाटते की हे कोणत्याही खंडावरील विजयी संयोजन आहे." २०११ मध्ये, प्रॅट दक्षिण आफ्रिकेत शूट झालेल्या वोग इंडिया एप्रिलच्या मुखपृष्ठावर प्रदर्शित झाला होता. हा विशेष प्रवासाचा मुद्दा होता आणि विकला गेला.
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१६-१७
दोन कसोटी आणि एक तीन दिवसीय प्रथम श्रेणी सामन्याच्या मालिकेसाठी पाकिस्तान क्रिकेट संघाने नोव्हेंबर २०१६ मध्ये न्यू झीलंड दौरा केला. दोन कसोटी सामन्यांसाठी ख्राईस्टचर्च आणि हॅमिल्टन या दोन स्थळांची निवड करण्यात आली होती.
१४ नोव्हेंबरच्या मध्यरात्रीनंतर ख्राईस्टचर्चमध्ये आलेल्या ७.५ तीव्रतेच्या भूकंपानंतरसुद्धा १७ नोव्हेंबरची कसोटी ठरलेल्या वेळेनुसार पार पडली. परंतु पहिल्या दिवशी पावसामुळे फक्त २१ षटकांचाच खेळ होऊ शकला.
दुसऱ्या कसोटीसहित मालिका २-० अशी जिंकून, १९८५ नंतर पहिल्यांदाच न्यू झीलंडने पाकिस्तानवर मालिका विजय मिळवला.
२री कसोटी
=संदर्भ आणि नोंदी=
=बाह्य दुवे=
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील खेळ वर्ग:इ.स. २०१६ मधील क्रिकेट २०१६ न्यू झीलंड पाकिस्तान
सॅमसंग एसजीएच-आय६०७
हा सॅमसंगच्या 'आय' मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
जयशंकर भूपालपल्ली जिल्हा
जयशंकर भूपालपल्ली हा भारता च्या तेलंगणा राज्यातील राज्यातील जिल्हा आहे. भूपालपल्ली येथे ह्या जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे.
जयशंकर भूपालपल्ली (आचार्य जयशंकर) जिल्हा हा पूर्वीचा वरंगल जिल्हा करीमनगर जिल्ह्या च्या काही भागांच्या जोडणीसह आणि १ महसूल विभाग आणि ११ मंडळांसह तयार करण्यात आला आहे. ११-१०-२०१६ रोजी स्थापन झालेल्या जिल्ह्याचे नाव तेलंगणाचे विचारवंत, प्रा. के. जयशंकर सर यांच्या नावावर ठेवण्यात आले आहे.
भूगोल
जयशंकर भूपालपल्ली जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ २,२९३ चौरस किलोमीटर (८८५ चौरस मैल) आहे. जिल्‍ह्याच्‍या सीमा पेद्दपल्ली, मंचिर्याल, मुलुगु, वरंगल, करीमनगर आणि हनमकोंडा जिल्‍ह्यांसह छत्तीसगढ आणि महाराष्ट्र राज्यांसोबतआहेत.
लोकसंख्या
२०११ च्या भारताच्या जनगणनेनुसार, सध्याच्या जयशंकर भूपालपल्ली जिल्ह्याची लोकसंख्या ४,१६,७६३ आहे, लिंग गुणोत्तर हे १००० पुरुषमागे १००९ स्त्रिया आहेत. साक्षरता दर ६१.९७% आहे. जिल्ह्यात एकूण लोकसंख्येच्या १३.७% लोक शहरी भागात राहतात.
मंडळ (तहसील)
जयशंकर भूपालपल्ली जिल्ह्या मध्ये ११ मंडळे आहेत:
संदर्भ
वर्ग:तेलंगणामधील जिल्हे
सॅमसंग एसजीएच-आय६१७
हा सॅमसंगच्या 'आय' मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
आसरोंडी
आसरोंडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:मालवण तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
रोपाळे खुर्द
रोपाळे खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
केवडी
केवडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
नावकी
नावकी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
बेल्गोरोद
बेल्गोरोद (Белгород) हे रशिया देशाच्या बेल्गोरोद ओब्लास्ताचे मुख्यालय आहे. आहे. बेल्गोरोद शहर रशियाच्या पश्चिम भागात युक्रेनच्या सीमेपासून ४० किमी अंतरावर वसले आहे. २०१५ सालच्या गणनेनुसार ३.८४ लाख लोकसंख्या असलेले बेल्गोरोद रशियामधील एक मोठे शहर आहे.
बांगलादेश क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (भारतामध्ये), २०१८
बांगलादेश क्रिकेट संघाने डेहराडून येथे अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाविरुद्ध तीन ट्वेंटी20 आंतरराष्ट्रीय सामने (टी२०आ) खेळण्यासाठी भारताचा दौरा केला.
अफगाणिस्तानने मालिकेतील पहिले दोन सामने जिंकले, त्यामुळे त्यांना अजेय आघाडी मिळाली. यामुळे त्यांना झिम्बाब्वे व्यतिरिक्त दुसऱ्या कसोटी संघाविरुद्धचा त्यांचा पहिला द्विपक्षीय टी२०आ मालिका विजय मिळाला. अफगाणिस्तानने मालिका ३-० ने जिंकली.
संदर्भ
वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट संघाचे अफगाणिस्तान दौरे वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
व्हेंटिलेटर (मराठी चित्रपट)
व्हेंटीलेटर हा २०१६चा विनोदी-नाटक मराठी चित्रपट आहे. तो राजेश मापुस्कर यांनी दिग्दर्शित केला तर प्रियांका चोप्राने चित्रपटाची निर्मिती केली. या चित्रपटात आशुतोष अशोक गोवारीकर, जितेंद्र जोशी, सुलभा आर्य आणि सुकन्या कुलकर्णी मोन यांच्यासह १००हून अधिक कलाकारांचा समावेश आहे. हा चित्रपट कामरकर कुटुंबाची एक कथा आहे ज्यात कुटुंबाचा सर्वात मोठा सदस्य असलेले गजू काका कोमामध्ये गेले असून गणेश चतुर्थीच्या काही दिवस आधी त्यांना व्हेंटिलेटरवर ठेवले आहे.
कुटुंबातील एकाला इस्पितळात दाखल करून व्हेंटिलेटर लावल्यानंतर दिग्दर्शकाला या चित्रपटाच्या पटकथाची कल्पना आली. त्याने आपल्या कुटुंबातील सदस्यांच्या सर्व प्रतिक्रिया लक्षात घेतल्या आणि कठीण परिस्थितीचा विनोदबुद्धीने सामना करण्याचा प्रयत्न केला. चित्रपट मानवी भावना आणि कॉमेडी यांचे मिश्रण आहे जे प्रेक्षकांना भावनांमध्ये सामील करते. ते पूर्ण झाल्यावर त्यांनी अनेक निर्मात्यांकडे संपर्क साधला, जे संशयी होते आणि त्यांनी मराठीत ते तयार करण्यापासून परावृत्त करण्याचा प्रयत्न केला. नंतर बॉलिवूड अभिनेत्री प्रियांका चोप्राने ती तिच्या प्रोडक्शन कंपनी पर्पल पेबल पिक्चर्स अंतर्गत निर्मितीसाठी स्वीकारली. चोप्राला मराठी चित्रपट निर्मिती करावी लागेल आणि मराठा इंडस्ट्रीला काही वाटा द्यावा अशी इच्छा होती.
हा चित्रपट ४ नोव्हेंबर २०१६ रोजी महाराष्ट्रामध्ये आणि इतर अनेक शहरांमध्ये प्रदर्शित झाला होता. व्हेंटिलेटरने त्याच्या दिग्दर्शनासाठी, पटकथेची भूमिका, कलाकारांचे प्रदर्शन, संगीत आणि विनोद आणि भावनांच्या उपचारांसाठी प्रशंसा केली. चित्रपटाने थेट प्रेक्षकांच्या मनाला स्पर्श केला. हा चित्रपट ३.५ कोटी अल्प बजेटवर तयार करण्यात आला होता आणि प्रदर्शित झाल्यानंतर हा चित्रपट व्यावसायिक कार्यान्वित झाला आणि बॉक्स ऑफिसवर २५ कोटीची कमाई झाली. ऑक्टोबर २०१७ पर्यंत व्हेंटिलेटर हा आतापर्यंतचा दहावा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट आहे.
पुरस्कार
व्हेंटिलेटरने ६४ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारात तीन पुरस्कार जिंकले. राजेश मापुस्कर यांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक म्हणून सन्मानित करण्यात आले होते. २०१७ च्या फिल्मफेअर मराठी पुरस्कारांमध्ये या चित्रपटाला १६ सर्वोत्तम प्रकारात नामांकन देण्यात आले होते. सर्वोत्कृष्ट चित्रपट, मापुस्करसाठी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता जितेंद्र जोशी जोशी, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता यांचा समावेश होता.आशुतोष गोवारीकर आणि सुकन्या कुलकर्णी मोनेसाठी सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री. २०१ title मध्ये याच शीर्षकाखाली चित्रपटाचा गुजराती भाषेत रीमेक करण्यात आला होता.
गाणी
साउंडट्रॅक अल्बममध्ये रोहन गोखले आणि रोहन प्रधान या जोडीने चार मूळ गाणी आहेत. मनोज यादव यांनी हे गीत लिहिले होते, आणि शांताराम मापुस्कर यांनी यादव यांच्याबरोबर गाण्याचे एक गीत सहलेखन केले होते. हे संगीत झी म्युझिक कंपनीने ३१ ऑगस्ट २०१६ रोजी डिजिटलपणे प्रसिद्ध केले होते. हे ९ सप्टेंबर २०१६ रोजी मुंबईतील एका कार्यक्रमात फिजिकल मीडियावर रिलीज झाले होते.
प्रियंका चोप्राने "बाबा" या चित्रपटासाठी एक गाणे रेकॉर्ड केले होते, ज्यामुळे तिचे मराठी गायन पदार्पण होते, जे ३ नोव्हेंबर २०१६ रोजी प्रदर्शित झाले. संगीत दिग्दर्शकांनी तिला एक महिला आवृत्ती रेकॉर्ड करावी अशी इच्छा व्यक्त केली होती पण तिला मराठीत गायनाची भीती वाटत होती.
बाह्य साइट
आयएमडीबी वर व्हेंटिलेटर
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मराठी चित्रपट
मोनीशा साराभाई
__अनुक्रमणिकाहवीच__
मोनिषा साराभाई (काल्पनिक पात्र)
मोनिषा सिंग साराभाई हे भारतीय मालिकेतील एक काल्पनिक पात्र आहे. साराभाई वर्सेस साराभाई या भारतीय सिटकॉम प्रकारातील मालिकेत रुपाली गांगुलीने मोनिषाची भूमिका केली. ही मालिका २००४ साली जमनादास मजेठिया आणि आतिश कपाडिया यांनी तयार केली होती. यात मुंबईतील एक उच्चवर्गीय कुटुंबाची कथा आहे.
संदर्भ
वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती वर्ग:साराभाई वर्सेस साराभाई (मालिका)
मोनिशा साराभाई
__अनुक्रमणिकाहवीच__
रोहिणी गोडबोले
डॉ.रोहिणी गोडबोले या भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ आहेत. त्या मूळच्या पुण्याच्या आहेत. त्या फील्ड थिअरी आणि फेनोमेनोलॉजी या विषयात तज्ञ आहेत. गोडबोले सध्या सेंटर फॉर हाय एनर्जी फिजिक्स, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स, बंगलोर येथे प्राध्यापक आहेत.
भारत सरकारने त्यांच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञानातील योगदानासाठी २०१९ साली पद्मश्री हा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार देऊन त्यांचा गौरव केला. तसेच फ्रेंच सरकार द्वारे Ordre National du Mérite हा फ्रान्समधील प्रतिष्ठित पुरस्कार दिला.
शैक्षणिक पार्श्वभूमी
गोडबोले यांचे शालेय शिक्षण पुण्यातील हुजूरपागा शाळेत झाले आणि महाविद्यालयीन शिक्षण पुण्यातील सर परशुरामभाऊ महाविद्यालयातून झाले. त्यांनी १९७२ साली बी.एस.सी.ची पदवी मिळवली, तेव्हा त्या पुणे विद्यापीठात पहिल्या आल्या होत्या. इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, मुंबई येथून त्यांनी एम.एस.सी.ची पदवीही पहिल्या क्रमांकाने मिळवली.
१९७९ साली अमेरिकेच्या स्टेट युनिव्हर्सिटी ऑफ न्यू यॉर्कमधून त्या पीएच्.डी.झाल्या.
त्यांनी पदार्थ विज्ञान या विषयात संशोधन केले.
संशोधन कारकीर्द
पीएच्.डी.नंतर ३ वर्षे गोडबोले यांनी मुंबईत टी.आय.एफ.आर. मध्ये काम केले. नंतर ४ महिने मुंबईला रॉयल इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्समध्ये आणि १२ वर्षे मुंबई विद्यापीठात सुरुवातीला व्याख्याती आणि नंतर अधिव्याख्याती म्हणून काम केले. त्या सध्या (२०१९ साली) इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स, बेंगळूरू येथे काम करतात. कण भौतिकी, उच्च ऊर्जा भौतिकी आणि कोलायडर भौतिकी या विषयांत त्यांनी चाळीसहून अधिक वर्षे संशोधक प्राध्यापक म्हणून काम केले आहे.
योगदान
डॉ. गोडबोले युरोपीय संशोधन प्रयोगशाळा, सर्नमधील आंतरराष्ट्रीय लिनियर कोलायडरच्या इंटरनॅशनल डीटेक्टर ॲडव्हायझरी ग्रुप (आयडीएजी) मध्ये २००७ ते २०१२ या कालावधीत सहभागी झाल्या होत्या. इंटरनॅशनल डीटेक्टर ॲडव्हायझरी ग्रुप आयएलसी डीटेक्टरचे संशोधन, संशोधन संचालनालयाचा विकास यावर आणि  डीटेक्टर डिझाईन गटांवर लक्ष ठेवतो.
त्या भारतीय विज्ञान अकादमीच्या विज्ञान क्षेत्रातील स्त्रियांच्या पुढाकाराबद्दल काम करणाऱ्या सदस्य गटाच्या अध्यक्षा आहेत.
संदर्भ
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सुविज्ञ शर्मा
सुविज्ञ शर्मा (२८ जुलै, १९८३:जयपूर, राजस्थान, भारत - ) हे एक भारतीय कलाकार, चित्रकार, फॅशन डिझायनर आणि उद्योजक आहेत. ते सूक्ष्म चित्र (मिनिएचर पेंटिंग), तंजावर चित्र, फ्रेस्को चित्र व इतर जिवंत पोट्रेट चित्रांसाठी विख्यात आहेत. ऐतिहासिक वारसा असणाऱ्या सिटी पॅलेस, जयपूर आणि जामा मशिदीतील फ्रेस्को चित्रांच्या जीर्णोद्धारासाठी त्यांनी हातभार लावला आहे. त्यांना २०१२चा भारत गौरव पुरस्कार देण्यात आला.
सुविज्ञ शर्मा यांच्या अनेक कलाकृती बजाज, बिरला, सिंघानिया, अंबानी, पिरामल, मित्तल व बर्मन सारख्या श्रीमंत व्यक्तींनी खरेदी केलेल्या आहेत.
सुविज्ञच्या कलाकृती सिमरोझा आर्ट गॅलरी, चित्रकूट आर्ट गॅलरी, चेन्नई आर्ट गॅलरी, आर्टिझन्स आर्ट गॅलरी व इंडिया हॅबिटॅट सेंटर यांसारख्या विभिन्न कला दालनांमध्ये प्रदर्शित झाल्या आहेत. सप्टेंबर २०१४ मध्ये, सुविज्ञ शर्मा यांनी आपला संग्रह ॲन आर्ट कलेक्टर्स पॅराडाइज प्रकाशित केला. त्यात २४ कॅरेट सोन्याने सजवलेली कलोनियल स्टँप पेपर चित्रे आहेत. या संग्रहाचे प्रकाशन बॉलीवुड अभिनेत्री राणी मुखर्जीच्या हस्ते झाले.
१८ ऑक्टोबर २०१५ रोजी, सुविज्ञ शर्मा यांनी आपला संग्रह फॉरएवर इटरनल पिचवई प्रकाशित केला. या संग्रहाचे प्रकाशन बॉलीवुड अभिनेत्री कंगना राणावतच्या हस्ते झाले.
कौटुंबिक माहिती
सुविज्ञ शर्मा यांचा जन्म २८ जुलै, १९८३ रोजी राजस्थानमधील जयपूर शहरात झाला. त्यांचे वडील आर.के. शर्मा हे कलाकार असून आई मीनाक्षी शर्मा गृहिणी होत्या. सुविज्ञने वयाच्या सातव्या वर्षापासूनच आसपासच्या वस्तूंचे व व्यक्तींचे पोट्रेट रेखाटणे सुरू केले होते. सुविज्ञचे शालेय शिक्षण जयपूर मधील महराजा सवाई मानसिंह व भारतीय विद्या भवनच्या विद्याश्रम शाळांमध्ये झाले. त्यानी कोलकातामधील भवानीपूर एज्युकेशन सोसायटी कॉलेजमधून पदवी मिळवली. त्यांनी पुण्यातील सिंबायोसिस आंतरराष्ट्रीय विद्यापीठातून फॉरेन ट्रेड ॲन्ड एक्सपोर्ट मॅनेजमेंटचा अभ्यास केला.
सुविज्ञ यांचा विवाह चारू शर्मा यांच्याशी झाला आहे, त्या जयपूरमध्ये एक स्वयंसेवी संस्था चालवतात. तेथे त्या नियमितपणे कला शिबिरे घेतात. हे दांपत्य दूरस्थ भागांमधील महिला व तरुण मुलींना त्यांच्यातील कला ओळखण्यास मदत करते. त्यांना अभिज्ञ नावाचा एक मुलगा आहे.
कारकीर्द
सुविज्ञ शर्मा यांच्या कलाकृतींमध्ये भारतीय राजेशाही कलेचा वारसा दिसत असल्याचे वलय त्यांनी समकालीन जगतात निर्माण केले आहे. त्यांनी आघाडीच्या भारतातील राजघराण्यांच्या वंशजांसाठी चितारलेल्या कलाकृतींमध्ये विलास, कला व जीवनशैलीचे दुर्मीळ दृश्य दिसून येते. सुविज्ञ त्यांच्या मार्मिक परीक्षकांना राजेशाही वातावरणात निर्माण केलेल्या उत्कृष्ट कलाकृत्या पाहण्याच्या उत्तम संधी देत असतात. फक्त राजेशाही घराणेच नव्हे तर सुविज्ञचा आणखीही एक ग्राहकवर्ग आहे. बजाज, बिरला, सिंघानिया, अंबानी, पिरामल, मित्तल व बर्मन सारख्या भारतभरातील कित्येक उद्योगपती घराण्यांसाठी सुविज्ञने कलाकृती निर्माण केल्या आहेत. या व्यतिरिक्त त्यांचे बॉलीवुडमध्ये ही काही प्रशंसक व ग्राहक आहेत, त्यांत प्रियंका चोपङा, राणी मुखर्जी व आदित्य चोपङा यांचाहीहि समावेश आहे.
सुविज्ञ शर्मा यांचा फ्रेस्को वॉल पेंटिंग, प्युअर स्टर्लिंग सिल्व्हर, चंदन व मकराना संगमरवरी मंदिर, औद्योगिक जगतासाठीच्या प्रेक्षणीय भेटवस्तू व डिझायनिंगशी संबंधित कामांचा विशिष्ठ अभ्यास आहे. त्यांनी जगभरात भ्रमण करून लंडन, ससेक्स व इंग्लंड सारख्या ठिकाणी विविध प्रदर्शने व कार्याशाळांच्या माध्यमातून कित्येक कलाप्रेमींचे लक्ष वेधले आहे. दरम्यानच्या काळात, त्यांचे काम सगळ्या मोठ्या महानगरांमध्ये व भारतातील सर्व प्रसिद्ध कला दालनांमध्ये प्रदर्शित केले होते.
सुविज्ञच्या कलाकृती जयपूर आणि उदयपूरच्या हवेल्या, किशनगड, जामा मस्जिदची सुवर्ण पाने, जयपुर सिटी पॅलेसचे काही भाग, बंगले, दर्गा व अनेक ऐतिहासिक वारसा असणाऱ्या ठिकाणी दिसून येतात.
ते याच संदर्भात कार्यशाळाही चालवतात. जुन्या अनुषंगाने जाऊन, ते जे रंग वापरतात ते १००% नैसर्गिक वनस्पती रंग असतात. हे रंग भाज्यांपासून व पाचू, माणिक व हिरे असल्या नैसर्गिक रत्‍नांपासून बनतात
सुविज्ञ यांनी सिद्धिविनायकाचीया चतुरायामी चित्रे काढली आहेत. त्यात त्यांनी २४ कॅरेट सोने, चांदी व रत्‍नांचा उपयोग केला आहे. संपूर्ण भारतातली ही एकमेव चतुरायामी कलाकृती आहे. त्याच बरोबर त्यांनी १००% अस्सल दुर्मीळ स्टँप पेपरवर २२ विविध सुवर्ण चित्रेही चितारली आहेत.
फॉरएवर इटरनल पिचवई
१८ ऑक्टोबर २०१५ रोजी, सुविज्ञ शर्मा यांनी आपला संग्रह फॉरएवर इटरनल पिचवई प्रकाशित केला. या संग्रहाचे प्रकाशन बॉलीवुड अभिनेत्री कंगना राणावतच्या हस्ते झाले.
मान्यता
२९ च्या तरुण वयात सुविज्ञ शर्मा यांना २०१२ रोजी भारत गौरव पुरस्काराने सम्मानित करण्यात आले.
इतर
मार्च २०१५ रोजी सुविज्ञ शर्मा हे स्माईल फाउंडेशनसाठी मुलींच्या शिक्षणासारख्या थोर कारणासाठी रॅम्पवर प्रमुख टीव्ही व बॉलीवूड कलाकारांसोबत चालले होते.
संदर्भ
वर्ग:कलाकार वर्ग:भारतीय चित्रकार वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
आसगणी (मालवण)
आसगणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:मालवण तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
सॅमसंग एसजीएच-आय६२७
हा सॅमसंगच्या मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
रूई (माढा)
रूई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
सॅमसंग एसजीएच-आय६३७
हा सॅमसंगच्या मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
नऱ्हापूर
नऱ्हापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
लिली एड्रियन
लिली एड्रियन (जन्म २६ जानेवारी १९९८ ऑकलंड, न्यू झीलंड) एक अमेरिकन मॉडेल आणि अभिनेता आहे. ती मॉरल इंजिन्स (२०१८), ब्राउन बॉईज (२०१९) आणि कजिन्स (२०२१) यांसारख्या चित्रपटांसाठी प्रसिद्ध आहे. ती २०२२ मध्ये आयएफए ब्युटी पेजेंट पुरस्काराची विजेती होती.
शिक्षण
एड्रियनने तिचे प्राथमिक शिक्षण मुलींच्या डायोसेसन शाळेतून पूर्ण केले. तिने ऑकलंड विद्यापीठातून बॅचलर पदवी घेतली.
कारकीर्द
एड्रियनने तिच्या करिअरची सुरुवात मॉडेल आणि सोशल मीडिया कंटेंट क्रिएटर म्हणून केली. सुरुवातीला तिने २०१७ मध्ये न्यू झीलंड फॅशन वीकसाठी रॅम्प वॉक केले. ती २डिग्री, पाम्स, यु मी आणि मारले सारख्या ब्रँड्सच्या टेलिव्हिजन कमेरिकलमध्ये दिसली. २०१८ मध्ये तिने हॉलिवूड इंडस्ट्रीत मॉरल इंजिन्स या चित्रपटाद्वारे पदार्पण केले. या चित्रपटात तिने साराची भूमिका साकारली होती. २०१९ मध्ये ती ब्राउन बॉईज या चित्रपटात दिसली होती. २०२१ मध्ये तिने कजिन्स या ड्रामा चित्रपटात जेनीची भूमिका साकारली होती. त्याच वर्षी तिने वॉश डे हा चित्रपट केला.
पुरस्कार
आयएफए ब्युटी पेजेंट पुरस्कार (२०२२)
बाह्य दुवे
लिली एड्रियन आयएमडीबीवर
अफगाणिस्तानच्या कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची
सर्व माहिती २९ नोव्हेंबर २०१९ पर्यंतची आहे.
वर्ग:क्रिकेट खेळाडू
रघुनाथशास्त्री मोरेश्वर पटवर्धन
रघुनाथशास्त्री मोरेश्वर पटवर्धन (जन्म ? हयात किंवा कसे ?) हे पंचांग आणि ज्योतिष या विषयाचे अभ्यासक, लेखक आणि टिळक पंचांगाचे कर्ते होते.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भंडारनायके आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
भंडारनायके आंतरराष्ट्रीय विमानतळ किंवा कोलंबो विमानतळ हा श्रीलंका देशामधील सर्वात मोठा व प्रमुख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. राजधानी कोलंबोच्या ३५ किमी उत्तरेस नेगोंबो नावाच्या उपनगरामध्ये स्थित असलेला हा विमानतळ श्रीलंकन एरलाइन्सचा प्रमुख वाहतूकतळ आहे. श्रीलंकेचे चौथे पंतप्रधान एस.डब्ल्यू.आर.डी. भंडारनायके ह्यांचे नाव ह्या विमानतळाला देण्यात आले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:श्रीलंकेमधील विमानतळ वर्ग:कोलंबोमधील वाहतूक
कोरोमंडल एक्सप्रेस
इतिहास
तामीळमध्ये चोला राजघराण्याच्या जमीनीला चोलामंडलम किंवाचोलाचे राष्ट्र असे म्हणतात. भारतीय व्दिपकल्पाच्या दक्षिणपूर्व किना-याला कोरोमंडल असे नांव दिलेले आहे.
वेळ
१२८४१ आणि १२८४२ असे या गाडीचे क्रमांक आहेत. १२८४१ क्रमांकाची गाडी हावडयावरून १४.५० वाजता निघून चेन्नई मध्य येथे दुस-या दिवशी १७.१५ वाजता पाहोचते. १२८४२ क्रमांकाची गाडी चेन्नई मध्य वरून 8.45 वाजता निघून हावडा येथे दुस-या दिवशी १२ वाजता पाहोचते. वरील प्रवासामध्ये ही गाडी १६६२ कि. मी. इतके अंतर कापते.
लोको लिंक्स
रेल्वे मंडळाकडून प्रमाणित केलेल्या लोको लिंक्सद्वारे - डब्ल्यू ए पी-4 क्लास इलेक्ट्रिक लोकोमोटीव्हस मार्फत ही ट्रेन हावडा ते विशाखापट्टण्णम पर्यंत आणि त्यानंतर चेन्नईला जाणा-या रोयापुरम आधारीत लोकोलिंक्सद्वारे खेचली जाते. द‍क्षिण पूर्व रेल्वे विभागाचा इलेक्ट्रिक लोको शेड 5000 एचपी लोकामोटीव्हसकडे १३० कि.मी.प्रति तास इतका प्रवास करण्याची क्षमता आहे, परंतु विभागीय वेगाची मर्यादा असल्यामुळे कोरोमंडल एक्स्रपेसला ११० ते १२० कि.मी.प्रति तास इतकाच प्रवास करण्याची परवानगी आहे. इलेक्ट्रिकरण झाल्यानंतर लगेचच ही ट्रेन सिकंदराबाद (लालागौडा) आधारीत डब्लयू ए पी – ४ लोको चेन्नईवरून हावडापर्यंत खेचून नेण्यात आली परंतु विशाखापट्टणम लोकोपासून परत उलट प्रवास करण्यास जास्तीचा वेळ लागत असल्याकारणाने संत्रगंजी आधारीत लोको हावडयावरून विशाखापट्टणम आणि परत विशाखापट्टणम वरून चेन्नईपर्यंत इरोड आधारीत लोकोपर्यंत प्रवास करण्यात येतो. रोयापूरम शेड चेन्नईजवळ तयार झाला त्यावेळी रोयापूरम आधारीत लोको विशाखापट्टणमपासून चेन्नईपर्यंत वापरात आणला गेला.
वेग
१६६२ कि.मी.इतका प्रवास १२० कि.मी./प्रति तास या वेगाने २७ तास ५ मिनीटे इतक्या कमी कालावधीमध्ये प्रवास करणारी ही एकमेव ट्रेन आहे. भारतीय रेल्वेच्या इतिहासामध्ये सर्वांत जुनी ट्रेन म्हणून ओळखली जाते. ही गाडी सर्वसामान्यपणे भारतीय रेल्वेच्या मार्गावरील सर्वांत वेगवान गाडी असल्यामुळे या गाडीला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. हावडा ते चेन्नई आणि चेन्नई ते हावडा असा प्रवास करण्यासाठी राजधानी एक्सप्रेस, दुरान्तो एक्स्रपेस, शताब्दी एक्स्रप्रेस आणि इतर वेगवान गाडयांनंतरदेखील या गाडीचे महत्त्व अबाधित आहे.
रचना
या गाडीला १२ शयनयान असून ६ वातानूकुलीत डबे (प्रथम, व्दितीय, तृतीकोरोमंडेल एक्सप्रेस मार्ग नकाशा य वर्ग वातानुकूतील ), खानपानाचा एक डबा, 3 सर्वसाधारण डबे आहेत. २००८ पासून हावडा-चेन्नई गाडीच्या डब्यांबरोबर या गाडीचे डबे जोडलेले आहेत.
मार्ग
चेन्नई आणि विजयवाडा दरम्यान ४३२ कि.मी. इतके अंतर विनाथांबे साडेसहातासात धावते. त्यानंतर ती विशाखापट्टणमपर्यंत धावते. विजयवाडा आणि विशाखापट्टणमपर्यंत धावतांना तीचा वेग इतर वेगवान गाडयांच्या (रत्नाचल एक्सप्रेस / फलकनुमा एक्सप्रेस) तुलनेत अतिशय कमी होत जातेा. परंतु दक्षिण पूर्व विभागात या गाडीला सर्वाधिक मान्यता मिळालेली आहे.
पूल
भारतामधील काही महत्त्वपूर्ण नदयांवरून ही गाडी धावते.
विद्यानिकेतन
विद्यानिकेतन  (पब्लिक स्कूल). ऑक्सफर्ड, केंब्रिज यांसारख्या विख्यात विद्यापीठांमध्ये तसेच सार्वजनिक सेवेमध्ये प्रवेश मिळविण्यासाठी उपयुक्त ठरेल, असा विशिष्ट अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांना शिकविणाऱ्या निवासी शाळा, प्रारंभी ह्या शाळा इंग्लंड व कॅनडा या देशांत स्थापन झाल्या. इंग्लंडमध्ये राष्ट्रीय शिक्षणपद्धती अस्तित्वात आली असली. तरी तेथे शैक्षणिक स्वातंत्र्य असलेल्या बऱ्याच खाजगी शाळा आहेत. ‘पब्लिक स्कूल’ वा ‘इंडिपेंडन्ट स्कूल’ ह्या नावांनी त्या ओळखल्या जातात. त्यांना शासनमान्यता असून आर्थिक साहाय्यही केले जाते. विशिष्ट कार्यपद्धतीमुळे त्यांचा नावलौकिक झाला आहे. इंग्लंडला सर्व क्षेत्रांत लागणारे उत्कृष्ट मनुष्यबळ या शाळांनी पुरविले आहे.
इंग्लंडमधील पहिले विद्यानिकेतन ११८० मध्ये कॅन्यूर राजाच्या प्रोत्साहनाने स्थापन झाले. दुसरे विद्यानिकेतन विंचेस्टरच्या बिशपने स्थापन केले (१३८८). त्यानंतर ईटन (१४४०), सेंट पॉल्स (१५१०), श्रुजबरी (१५५२), रग्बी (१५६७), हॅरो (१५७१) इ. ठिकाणी अशी विद्यानिकतने स्थापन झाली. प्रथमपासूनच समाजाने त्यांची स्वायत्तता आणि संसदेने त्यांचे अस्तित्व मान्य केले होते. परीक्षा उत्तीर्ण होऊन बाहेर पडलेल्या कर्तबगार विद्यार्थ्यांमुळे गेल्या दीडदोन शतकांत विद्यानिकेतनांस विशेष सामाजिक प्रतिष्ठा लाभली.
एकोणिसाव्या शतकाच्या सुरुवातीस ह्या बहुतेक विद्यानिकेतनांना उतरती कळा लागली. अशा वेळी रग्बी स्कूलचा मुख्याध्यापक टॉमस आर्नल्ड (१७९५-१८४२) याने आपल्या विद्यानिकेतनात १८२८ ते ४२ या काळात अनेक सुधारणा घडवल्या, अभ्यासक्रमात आधुनिक विषयांची भर घातली. फ्रेंच, गणित, आधुनिक इतिहास यांना महत्त्वाचे स्थान दिले तसेच धार्मिक, नैतिक शिक्षण, मैदानी खेळ इ. अभ्यासेतर बाबींनाही त्याने उत्तेजन दिले. अध्यापन परिणामकारक व्हावे, अध्यापक व विद्यार्थी यांनी खूप परिश्रन घ्यावेत यांसाठी शाळेच्या मुख्याध्यापकाने लक्ष पुरवावे, असे त्यांने सुचविले. लोकशाहीत जबाबदार नागरिक व नेते घडविण्याच्या दृष्टीने पोषक असे शिस्त, परिश्रम व स्वावलंबन यांनी युक्त वातावरण शिक्षणाद्वारे निर्माण करणे, ही त्याची भूमिका होती. आर्नल्डपासून प्रेरणा घेऊन इतर मुख्याध्यापकांनी त्यांची विद्यानिकेतने कार्यक्षम बनविली.
विद्यानिकेतनाची काही लक्षणीय वैशिष्ट्ये अशी सांगता येतील : मुख्याध्यापकांना विद्यानिकेतने चालविण्याबाबत पूर्ण स्वातंत्र्य दिले जाते. बहुतेक विद्यानिकेतने निवासी असतात. शिक्षक व विद्यार्थी यांचे प्रमाण साधरणपणे १:१५ असे असते. या वैशिष्ट्यांमुळे गुरू-शिष्य यांच्यात निकट व जिव्हाळ्याचे संबंध प्रस्थापित होऊ शकतात. विद्यार्थ्यांचे स्वयंशासन हे शाळेत आणखी एक वैशिष्ट्य होय. ‘प्रिफेक्ट’ या विद्यार्थिप्रमुखाच्या आज्ञेत विद्यार्थ्यांनी राहावे, तसेच विद्यार्थ्यांनी आज्ञापालन, स्वाभिमान, सहिष्णुता इ. गुण दैनंदिन कार्यक्रमांतून तसेच छंद व खेळ यांतून अंगी बाणावेत विशिष्ट प्रकारचे चारित्र्यगुण संपादन करावेत इ. उद्दिष्ट्ये या शिक्षणाद्वारे साधली जातात.
सॅमसंग एसपीएच-आय७००
हा सॅमसंगच्या मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
विद्यानिकेतन
इंग्लंडच्या सामाजिक, आर्थिक व राजकीय क्षेत्रांत विद्यानिकेतनांनी मोलाची भर घातली आहे. अठराव्या शतकात इंग्लंडमध्ये विशेष नावारूपास आलेल्या व्यक्तींपैकी २२ टक्के व्यक्ती विद्यानिकेतनांत शिकलेल्या होत्या. कला, साहित्य, विज्ञान इ. विविध क्षेत्रांत चमकलेल्या २,५०० विद्यार्थ्यांपैकी ४९ टक्के विद्यार्थ्यांचे या शाळांतून अध्यायन झालेले आहे. सु. ४० धर्मगुरूंपैकी सु. ३१ धर्मगुरूंचे शिक्षण विद्यानिकेतनांतून झाल्याचे १९५६ च्या एका पाहणीत आढळून आले. १९५८ साली संसदेमध्ये असणाऱ्या काँझर्वेटिव्ह पक्षातील दर पाच सभासदांपैकी चार विद्यानिकेतनांतून शिकलेले होते. त्याच वर्षांच्या मंत्रिमंडळातील दोघांव्यतिरिक्त इतर सर्व मंत्री विद्यानिकेतनांतून शिकलेले होते. रेल्वे व बँका यांचे संचालक, व्यवस्थापक, सैन्यांतील जेष्ठ आधिकारी अशा व्यक्ती बहुसंख्येने विद्यानिकेतनांनी घडवल्या, असेही आढळून आले. ब्रिटिश साम्राज्यातील मोठ्या अधिकारपदावर काम करणाऱ्या व्यक्ती या विद्यानिकेतनांतूनच बाहेर पडल्या होत्या. इंग्लंडच्या राष्ट्रीय जीवनात विद्यानिकेतनांना असलेले महत्त्वाचे स्थान यावरून स्पष्ट होते. या विद्यानिकेतनांच्या गुणवत्तेचे आकर्षण काही भारतीयांनाही वाटले. पं जवाहरलाल नेहरू यांचे शिक्षण हॅरोच्या, तर योगी अरविंद घोष यांचे शिक्षण सेंट पॉल्सच्या विद्यानिकेतनांत झाले होते.
सॅमसंग एसपीएच-आय७००
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
विद्यानिकेतन
विद्यानिकेतनांतील प्रवेशाबाबत कसलीच अट नसली, तरी खऱ्या अर्थाने ती जनतेची (पब्लिक) शाळा नाही. याचे कारण त्या शाळेतील शिक्षण अत्यंत महागडे आहे. विद्यानिकेतनातील १०-१२ वर्षांचे शिक्षण पूर्ण करण्यास केवळ शुल्कापोटी हजारो पौंडांचा खर्च येतो. यांशिवाय निवासाचा व कपड्यांचा खर्च वेगळाच असतो, त्यामुळे या शाळा म्हणजे उच्चवर्गीयांची व धनिकांची मिरासदारी झाली आहे, असा आक्षेप घेतला जातो, या शाळांत प्रवेश घेणारे सु. ८० टक्के विद्यार्थी हे प्रथम श्रेणींचे व्यवसाय करणाऱ्या पालकवर्गातून (उदा., डॉक्टर, वकील, अभियंता, व्यवस्थापक इ.) येतात. त्यामुळे पालकांच्या उच्च व्यवसायाचा व प्रतिष्ठेचा लाभ या विद्यार्थ्यांना मिळतो उच्च शिक्षणात व वरिष्ठ पातळीवरच्या नोकऱ्यांत प्रवेश मिळणे त्यांना सुलभ होते. या शाळा समाजात दोन भिन्न वर्ग कायम ठेवतात व समान संधीच्या तत्त्वास बाध आणतात. अशीही टीका केली जाते. विद्यानिकेतनांसारख्याच ‘डायरेक्ट ग्रॅंट स्कूल’ या प्रकारच्या काही शाळा आहेत. त्यांत अध्ययन करणाऱ्याक विद्यार्थ्यांवर राष्ट्राला जो खर्च करावा लागतो, तो सार्वजनिक शाळांवरील खर्चाच्या दुप्पट असतो यांसारखे अनेक आक्षेप अशा शाळांवर घेण्यात येतात. या विद्यानिकेतनांची पाहणी करण्यासाठी ब्रिटिश संसदेने अधूनमधून आयोगही नेमले होते. त्यांनी सादर केलेल्या अहवालांनुसार विद्यानिकेतनांच्या अभ्यासक्रमांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले तसेच आयोगाच्या शिफारशींवरून या विद्यानिकेतनांमध्ये २५ टक्के जागा कमी उत्पन्नगटांतील विद्यार्थ्यांसाठी राखून ठेवण्यात आल्या आहेत. या विद्यार्थ्यांच्या अध्यायनाचा सबंध खर्च शासन करते.
इंग्लंडमधील समाजवाद्यांनी विद्यानिकेतन व जादा शुल्क आकारून शिक्षण देणाऱ्या तत्सम शाळा बंद कराव्यात, स्थानिक शिक्षण मंडळाने त्या ताब्यात घ्याव्यात आणि शिक्षणाची समान संधी सर्वांना उपलब्ध करून द्यावी, अशी चळवळ सुरू केली. वरील योजनेपुढे शासकीय तिजोरीवर खर्चाचा थोडा जास्त बोजा पडेल पण सामाजिक न्याय देण्याच्या दृष्टीने तो खर्च करणे आवश्यकही आहे, असे मत त्यांनी मांडले. विद्यानिकेतने व तत्सम संस्था स्थापन करणाऱ्यांचा मूळ हेतू विद्यार्थ्यांना मोफत शिक्षण द्यावे हाच होता, याकडेही त्यांनी लक्ष वेधले. अशा निवासी शाळांत ठेवून मुलांना शिक्षण देण्याऐवजी त्यांनी त्यांच्या घरीच राहून शिक्षण देणे इष्ट ठरेल, अशी मानसशास्त्रीय भूमिकाही त्यांनी मांडली. विद्यानिकेतने प्रायोगिक तत्त्वावर कार्य करून शैक्षणिक प्रगतीस हातभार लावतात, हा दावाही लोकशाही समाज वाद्यांनी खोडून काढला आहे. त्यांच्या मते राष्ट्रीय शिक्षणपद्धतीच्या शाळांतही नवे प्रयोग व सुधारणा करणे शक्य आहे. काही प्रमाणात त्या सुधारणा झाल्याही आहेत, इंग्लंडमधील ‘सोशलिस्ट एज्युकेशनल असोसिएशन’ या शिक्षणसंस्थेने वरील प्रयोगांद्वारा शिक्षणक्षेत्रातील सामाजिक विषमता दूर करण्याचा प्रयत्न केला आहे.
भारतीय विद्यानिकेतने
एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात संस्थानांतील राजकुमारांना शिक्षण देण्यासाठी जी महाविद्यालये स्थापन करण्यात आली, त्यांतूनच भारतातील विद्यानिकेतने विकसित झाली, असे मानले जाते. राजकोट येथे पहिले राजकुमार महाविद्यालय स्थापन करण्यात आले (१८६८). त्यानंतर अजमेर येथील लॉर्ड मेयो महाविद्यालय (१८७३), इंदूरचे निवासी महाविद्यालय, ग्वाल्हेरचे सरदार महाविद्यालय, बिकानेरचे ‘सदूल पब्लिक स्कूल’ तसेच लखनौ, लाहोर व रायपूर येथील महाविद्यालये १८९० ते १९०० ह्या कालावधीत स्थापन झाली. राजकुमारांना आपापल्या संस्थानांचा कारभार उत्तम प्रकारे करता येण्यासाठी योग्य ते शिक्षण मिळावे आणि ब्रिटिश सत्ताधाऱ्यांशी त्यांचे संबंध चांगले राहावेत, हा त्यामागील हेतू होता. इंग्लंडमधील विद्यानिकेतनांशी त्यांचे फक्त एकाच बाबतीत साम्य होते. ते म्हणजे, या शाळा निवासी होत्या, समाजापासून ह्या शाळा अलग राहाव्यात, अशी दक्षता लॉर्ड कर्झन (कार. १८९८-१९०५) याने घेतली होती.
भारतीय विद्यानिकेतन परिषद १९३९ मध्ये स्थापन झाली व विद्यानिकेतनाचे उद्दिष्ट व कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली. जीवनाच्या विविध क्षेत्रांत समर्थपणे नेतृत्व करण्याची क्षमता विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण करण्यासाठी त्यांना उच्च दर्जाचे शिक्षण देणे, हे विद्यानिकेतनाचे प्रमुख उद्दिष्ट ठरवण्यात आले. भारतीय राष्ट्रीयत्व असणाऱ्या सर्व विद्यार्थ्यांना मुक्त प्रवेश, पालकांचा सामाजिक दर्जा विचारात न घेता सर्व विद्यार्थ्यांना समान वागणूक देणे, विद्यार्थ्यांना समाजसेवेची संधी उपलब्ध करून देणे, शारीरिक शिक्षण व सांघिक खेळ यांची सोय, विविध छंद जोपासण्याची संधी विद्यार्थ्यांना देणे, मुख्याध्यापकांना आपला शिक्षकवर्ग निवडण्याचे आणि शाळेची कार्यपद्धती आखण्याचे स्वातंत्र्य, असे विद्यानिकेतनाचे काही निकष ठरविण्यात आले, तसेच विद्यार्थी वसतिगृहातच रहावा, निदान आठ ते दहा तास तरी तो शाळेत असावा, शिक्षणाचे माध्यम इंग्रजी असावे इ. निकषही निश्चित करण्यात आले. या निकषांना पात्र ठरणाऱ्या विद्यानिकेतनांच्या मुख्याध्यापकांना भारतीय विद्यानिकेतन परिषदेचे सदस्यत्व मिळते.
अखिल भारतातील सर्व जातिजमातींच्या, धर्मांच्या व भाषांच्या विद्यार्थ्यांना या संस्था शिक्षणासाठी खुल्या असल्या, तरी सामान्य माणसांना त्या खर्चाच्या दृष्टीने परवडणाऱ्या नाहीत. १९७१-७२ मध्ये बहुतेक शाळांचे वार्षिक शुल्क २,००० ते २,४०० रूपयांच्या दरम्यान होते. १९९४-९५ मध्ये ह्या शुल्कात वाढ होऊन ते वर्षास ३०,००० ते ५०,००० रूपये झाले. वसतिगृहातील विद्यार्थ्यांचा निवास, सेवा, भोजन आणि अध्ययनशुल्क यांचा त्यात समावेश आहे.यांशिवाय वेगवेगळ्या प्रकारच्या गणवेशांचा खर्च हजारो रुपयांच्या घरात सहज जातो. या शाळा उच्चभ्रू धनिकांनाच परवडणाऱ्या आहेत.
भारतात १९५२ मध्ये अवधी १४ विद्यानिकेतने होती १९७१ मध्ये ती ४४ झाली. अनेक राज्यांत शासनाने सैनिकी शाळा स्थापन केल्या आहेत, तसेच काही धनिक लोकांनीही विद्यानिकेतने स्थापन केली आहेत. या शाळांत गरीब पण होतकरू विद्यार्थ्यांसाठी २० टक्के जागा राखून ठेवण्याचा व त्या विद्यार्थ्यांचा खर्च शासनाने करण्याचा केंद्र सरकारने निर्णय घेतला आहे. या शाळांतील विद्यार्थ्यांची निवड स्पर्धात्मक परीक्षा घेऊन केली जात.
वर्ग:महिला संपादनेथॉन वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
आंगणेवाडी
आंगणेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:मालवण तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
हॅरी ब्रुक
हॅरी ब्रुक (२२ फेब्रुवारी, १९९९:यॉर्कशायर, इंग्लंड - हयात) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandच्या क्रिकेट संघाकडून २०२२ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मीठापूर
मीठापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
जॉर्ज गार्टन
जॉर्ज हेन्री सिमन्स गार्टन (१५ एप्रिल, १९९७:ईस्ट ससेक्स, इंग्लंड - हयात) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandच्या क्रिकेट संघाकडून २०२२ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि जलदगती गोलंदाजी करीत असे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आबासाहेब मुजुमदार
सरदार गंगाधर नारायणराव तथा आबासाहेब मुजुमदार हे इतिहास संशोधक असून शास्त्रीय संगीताचे जाणकार होते. आबासाहेबांनी गायनोपयोगी अशा तीस हजार चिजांचा संग्रह केला होता. हा संग्रह त्‍यांच्‍या वारसदारांनी डिजिटल स्‍वरूपात जपून ठेवला आहे. ते प्रभुणे घराण्यातून मुजुमदार घराण्यात दत्तक आले.
कसबा पेठेतील त्‍यांच्‍या स्वतःच्या पेशवाई वाड्यात त्‍यांनी सुरू केलेल्‍या गणेशोत्सवात कितीतरी गायक, गायिका गाऊन गेल्या आहेत. आबासाहेब मुजुमदारांचा वाडा संस्थानांप्रमाणे कलाकारांसाठी व्यासपीठ आणि आश्रयस्थान ठरला. आबासाहेब स्‍वतः उत्तम सतारवादक होते. तंतुवाद्यावर त्‍यांची हुकूमत होती. ते केवळ पाच मिनिटांत तंबोरा लावत असत. आबासाहेब मुजुमदारांना अनेक व्‍यक्‍तींनी वाद्ये भेट दिली होती. या वाद्यांचा त्‍यांनी संग्रह केला होता.
आबासाहेब मुजुमदार यांचा भारतातील १०८ संस्थांशी विविध पदांन्वये संबंध होताच, शिवाय भारतभराच्‍या संस्‍थानिकांशीही संबंध होता. भारत इतिहास संशोधक मंडळाच्‍या चिटणीस पदावर ते चोवीस वर्षे होते. त्‍यांचा फारसी भाषेचा व्यासंग होता. त्यांना चित्रेर, शिल्पे, ताम्रपट, पोथ्या इत्यादी जमविण्याचाही छंद होता.
ब्रिटिश कालावधीत ते फर्स्‍ट क्‍लास सरदार होते. त्‍या काळात सरदार, इनामदार, जहागीरदार या सर्वांचा मतदार संघ होता. आबासाहेब त्‍याचे प्रतिनिधित्‍व करत. या मतदारसंघातून ते कायम बिनविरोध निवडून येत. त्‍या काळचे ते एमएलए एमपी होते. त्‍यांचा साधेपणा आणि त्यांची निष्‍कलंक प्रतिमा ही त्‍यांची वैशिष्‍ट्ये होती. पु.ल. देशपांडे यांच्यासह अनेक लेखकांनी संगीताविषयी केलेल्‍या लेखनात आबासाहेब मुजुमदारांचा संदर्भ दिलेला आढळतो.
आबासाहेब मुजुमदार यांचे पुणे येथे १६ सप्टेंबर १९७३ रोजी निधन झाले.
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक
सॅमसंग एससीएच-आय५००
हा सॅमसंगच्या मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मालविका मराठे
मालविका मराठे (१९६७ - ७ मे, २०२०:माहीम, मुंबई, महाराष्ट्र) या दूरदर्शन-सह्याद्री या मराठी दूरचित्रवाणी वाहिनीवर सन १९९१ ते २००१ पर्यंत या कालावधीत वृत्तनिवेदिका होत्या. त्यापूर्वी त्या आकाशवाणी (All India Radio)वर निवेदिका होत्या. या त्यांच्या आकाशवाणीत उद्घोषक म्हणून काम करत असतानाच्या सुरुवातीच्या कारकिर्दीदरम्यान त्यांनी अनेक व्यावसायिक मराठी नाटकांमधेही भूमिका केल्या होत्या. नव्या संचात आलेल्या 'मोरूची मावशी' या नाटकात त्यांची भूमिका होती. मालविका मराठे यांनी काही दूरचित्रवाणी मालिकांमध्येही काम केले होते. अनेक रंगमंचीय कार्यक्रमांच्या त्या सूत्रसंचालक असत. त्यांनी दूरदर्शनवरील 'हॅलो संखी' या लोकप्रिय कार्यक्रमाचे सतत १२ वर्षे सूत्रसंचालन केले.
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
का.र. मित्र
काशीनाथ रघुनाथ मित्र (आजगावकर) ( २ नोव्हेंबर, १८७१ - इ.स. १९२०) हे एक मराठी लेखक, मनोरंजन मासिकाचे आणि मनोरंजन या मराठी भाषेतील पहिल्या दिवाळी अंकाचे संपादक, तसेच बंगाली साहित्याचे मराठी अनुवादक होते.
कौटुंबिक माहिती
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १८७१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सापटणे
सापटणे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
बादशाह तलाव
बादशहातलाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
आडवली (मालवण)
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:मालवण तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०१८
पाकिस्तान क्रिकेट संघाने १२ आणि १३ जून २०१८ रोजी एडिनबर्ग येथील ग्रॅंज क्लब येथे दोन ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) सामने खेळण्यासाठी स्कॉटलंडचा दौरा केला. पाकिस्तानने शेवटचा मे २०१३ मध्ये दोन एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी स्कॉटलंडचा दौरा केला होता. २००७ च्या आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० स्पर्धेच्या गट टप्प्यात दोन्ही संघ शेवटच्या टी२०आ सामन्यात भेटले होते. स्कॉटलंडने पूर्ण सदस्य संघाविरुद्ध घरगुती टी२०आ सामना खेळण्याची ही पहिलीच वेळ होती.
हा दौरा पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा आणि आयर्लंडमधील त्यांच्या एका कसोटी मालिकेनंतर झाला. याच मैदानावर १० जून रोजी इंग्लंडने स्कॉटलंडविरुद्ध एकच एकदिवसीय सामनाही खेळला होता. मे २०१८ मध्ये, क्रिकेट स्कॉटलंडने इंग्लंड आणि पाकिस्तान विरुद्धच्या सामन्यांसाठी २४ जणांचा तात्पुरता संघ घोषित केला. पाकिस्तानने दोन सामन्यांची मालिका २-० ने जिंकली.
संदर्भ
वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
मित्र (निःसंदिग्धीकरण)
हे सुद्धा पहा
मित्रा (निःसंदिग्धीकरण)
फराहबक्ष महाल
फराहबक्ष महाल हा महाराष्ट्रातील अहमदनगर येथे असलेला महाल आहे. चौरसाकृती तलावाच्या मध्यभागी ही अष्टकोनी वास्तू आहे. अहमदनगरच्या निजामशाहीतील राजा मुर्तझा निजामशाह याने या महालाचे बांधकाम इ.स. १५७६ ते इ.स. १५८३ या काळात करवून घेतले. घुमट, उंच कमानी व मोठी गवाक्षे असलेल्या महालाच्या मध्यभागी रंगमहाल आहे. मध्यभागी तसेच चारही बाजूला कारंजी असून त्यासाठी त्याकाळी खापरी नळाने पाणी आणण्यात आले होते.
राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक
भारत सरकारने फराहबक्ष महालाला दिनांक ४ मार्च, इ.स. १९०९ रोजी महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित केलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारके वर्ग:अहमदनगरमधील इमारती व वास्तू
मुंबर
मुंबर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
सैनिकी शाळा
सैनिकी शाळा म्हणजे राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी (पुणे) व भारतीय नाविक अकादमी (विशाखापटनम्) यांच्या प्रवेशार्थ विद्यार्थ्यांना शिक्षण देणारी विद्यालये. या विद्यालयांचा मूळ उद्देश युवकांना शारीरिक, मानसिक व बौद्धिक दृष्ट्या सक्षम बनविणे हा आहे. डेहराडून येथे १९२१ मध्ये स्थापन झालेली राष्ट्रीय सैनिकी प्रबोधिनी आणि इंग्लंडमधील पब्लिक स्कूलच्या धर्तीवर केंद्र शासनाच्या संरक्षण विभागामार्फत प्रत्येक राज्यात एकेक सैनिकी शाळा स्थापन करण्याचे धोरण १९६१ मध्ये अवलंबिण्यात आले. त्यानुसार सुरुवातीस पाच सैनिकी शाळा देशात स्थापण्यात आल्या. त्यांपैकी पहिली सैनिकी शाळा महाराष्ट्रातील सातारा येथे जून १९६१ मध्ये स्थापन करण्यात आली. अशा प्रकारच्या एकूण २४ सैनिकी शाळा भारतातील विविध राज्यांतून २००८ मध्ये कार्यरत होत्या. त्यांतून इयत्ता सहावी ते बारावीपर्यंतचे शिक्षण दिले जाते. शैक्षणिक वर्ष १ एप्रिल ते ३१ मार्च असून पब्लिक स्कूलप्रमाणे शाळेत विद्यार्थ्यांना सैनिकी व शालेय शिक्षण दिले जाते. या सर्व शाळा निवासी विद्यालये असून केंद्र शासनाद्वारे त्या चालविल्या जातात व त्यांसाठी अर्थसंकल्पात स्वतंत्र तरतूद केलेली असते. २००८ मध्ये प्रत्येक सैनिकी शाळेसाठी दोन कोटी रुपयांची आर्थिक तरतूद केलेली होती. या शाळांवर राज्य शासन व संरक्षण मंत्रालय यांचे नियंत्रण असून नऊ ते सतरा वयोगटातील हुशार युवकांना राष्ट्रीय प्रवेश परीक्षेद्वारे प्रवेश दिला जातो. संरक्षण दलात सेवा करणाऱ्या व्यक्तींच्या मुलांसाठी काही जागा आरक्षित असून शासकीय अधिकाऱ्यांच्या मुलांना काही सवलती दिल्या जातात.
अभ्यासक्रम
विद्यार्थ्यांचे सर्वांगीण व्यक्तिमत्त्व घडविण्याच्या दृष्टिकोनातून अभ्यासेतर कार्यक्रमांवर या शाळांतून भर दिला जातो. याशिवाय युवकांमध्ये राष्ट्रप्रेम, निरामय सामाजिक प्रवृत्ती, संघनिष्ठा व नेतृत्व या गुणांचे बीजारोपण करून त्यांचे शीलसंवर्धन करणे हाही हेतू आहे. त्यांच्या शिक्षणात सैनिकी अभिनिवेश असतो पण लष्करात शिरण्याची सक्ती त्यांच्यावर केली जात नाही. शारीरिक शिक्षण, कवायती, संघटित खेळ इत्यादींवर या शाळांच्या शिक्षणात भर दिला जातो. युवकांनी खेळ, अकादमिक आणि अभ्यासेतर कार्यक्रम यांत प्रावीण्य मिळवावे, याचबरोबर गिर्यारोहण, क्षेत्रपार शर्यत, ट्रेकिंग, हायकिंग यांत सहभागी होऊन तसेच क्रिकेट, फुटबॉल, बास्केटबॉल, हॉकी ह्या खेळांतही सहभागी व्हावे असा हेतू असतो. सर्व शाळांतून माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळांनी निर्धारित केलेला विषयवार अभ्यासक्रम असून संरक्षणशास्त्र हा वैकल्पिक विषय आहे. सैनिकी शिक्षणाचे माध्यम इंग्रजी व हिंदी आहे. या शाळांतील विद्यार्थ्यांना राष्ट्रीय छात्रसेनेद्वारे (एन्. सी. सी.) सैनिकी प्रशिक्षण दिले जाते. नेतृत्व, चारित्र्य, बंधुभाव, खिलाडूवृत्ती, सेवावृत्ती इ. गुणविशेषांचे युवकवर्गाला शिक्षण देणे, हे राष्ट्रीय छात्रसेनेचे उद्दिष्ट आहे. सैनिकी सेवेत प्रवेश करणाऱ्या विद्यार्थ्यांची पूर्वतयारी करणे, राष्ट्रीय आपत्तिकालात प्रशिक्षित आणि शिस्तबद्ध अशा युवकवर्गाचे साहाय्य मिळविणे असे अनुषंगिक हेतू या योजनेमागे आहेत. त्यामुळे येथील विद्यार्थ्यांना हे प्रशिक्षण साहाय्यकारी असून जो विद्यार्थी बारावी उत्तीर्ण होतो, त्याला राष्ट्रीय छात्रसेनेचे ‘बी प्रमाणपत्र’ देण्यात येते. या विद्यार्थ्यांचे त्यांच्या इयत्तेनुसार कनिष्ठ, उपकनिष्ठ व ज्येष्ठ असे वर्गीकरण केलेले असते व त्यानुसार त्यांना घर (हाऊस-क्षेत्रविभाग) देण्यात येते. त्यांच्यामध्ये हाऊस ट्रॉफी मिळविण्यासाठी विविध प्रकारच्या बौद्धिक व शारीरिक स्पर्धा होतात.
व्यवस्थापन
भारतातील सर्व सैनिकी शाळांसाठी संरक्षण मंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील एक मंडळ (बोर्ड ऑफ गव्हर्नर्स) असून त्याचे त्या त्या राज्यांचे मुख्यमंत्री, संरक्षण मंत्रालयाचे सचिव, शिक्षण मंत्रालयाचे सचिव, आर्थिक सल्लागार (अर्थ मंत्रालय), विद्यापीठ अनुदान मंडळाचे अध्यक्ष इ. पदसिद्ध सदस्य असतात. कार्यकारी मंडळाचे अध्यक्ष संरक्षण मंत्रालयाचे सचिव असून या शाळांचे नियंत्रण व पर्यवेक्षण हे मंडळ करते आणि स्थानिक प्रशासन व दैनंदिन व्यवहार प्रत्येक शाळेसाठी नेमलेल्या प्रशासकीय मंडळातर्फे केले जातात. या मंडळाचे अध्यक्ष संरक्षण दलातील कर्नल, लेफ्टनंट कर्नल किंवा मेजर या दर्जांपैकी एक अधिकारी असून तेच प्राचार्य आणि कुलसचिव असतात. त्यांच्या मंडळात सैनिकी शाळा ज्या जिल्ह्यात आहे, त्या जिल्ह्याचे खासदार, जिल्हाधिकारी वा उपायुक्त, शिक्षण संचालक वा शिक्षण अधिकारी, दोन शिक्षण तज्ञ आणि त्या शाळेचे मुख्याध्यापक हे पदसिद्ध सदस्य असतात आणि हे मंडळ सर्व प्रशासकीय व अध्यापकीय व्यवस्था पाहते.
केंद्र शासनाच्या सैनिकी शाळांच्या धर्तीवर महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण विभागाच्या अधिनियमानुसार २६ सप्टेंबर १९९५ रोजी महाराष्ट्रातील प्रत्येक जिल्ह्यात एक याप्रमाणे एकूण तीस मुलांच्या सैनिकी शाळा सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. त्यानुसार जून १९९६ मध्ये सक्षम स्वयंसेवी संस्थांद्वारे संगरोळी (जि. नांदेड) येथे एक व धुळे येथे दोन शाळा सुरू झाल्या. सांप्रत अशा प्रकारच्या महाराष्ट्रात अनेक सैनिकी शाळा कार्यरत आहेत.
राणी लक्ष्मीबाई ही मुलींची पहिली सैनिकी शाळा (पुणे) महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटी (एम्. इ. एस्.) या संस्थेने काढली (१९९७). नंतर बुलढाणा व नागपूर येथे मुलींच्या सैनिकी शाळा सुरू झाल्या. या सर्व सैनिकी शाळा निवासी असून तेथील अधिकारी, शिक्षक व शिक्षकेतर कर्मचारी यांच्या नियुक्त्या शासकीय नियमानुसार व शैक्षणिक अर्हतेला धरून करण्यात आल्या आहेत. या शाळांत इयत्ता पाचवी ते बारावीपर्यंत म्हणजे उच्च माध्यमिक स्तरापर्यंत शिक्षण दिले जाते आणि केंद्रशासित सैनिकी शाळांप्रमाणेच त्यांतील अभ्यासक्रम ठरविला जातो. तो मुख्यत्वे महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाने निर्धारित केलेला असून त्यामध्ये संरक्षणशास्त्र हा वैकल्पिक विषयही अंतर्भूत आहे. या शाळांचे माध्यम मराठी असून गणित व विज्ञान हे विषय इंग्रजीत शिकविले जातात. तसेच अपवादात्मक परिस्थितीत इंग्रजी माध्यमाचीही पर्यायी व्यवस्था आहे. अभ्यासेतर कार्यक्रमांवर अधिक भर दिला जातो. युवकांचे सर्वांगीण व्यक्तिमत्त्व घडविण्याचा प्रयत्न या शाळा करतात. त्यासाठी युद्धशास्त्र, इलेक्ट्रॉनिक्स, संगणकशास्त्र, शस्त्रसंभार, युद्धनीती, युद्धतंत्र इत्यादींच्या अभ्यासावर भर दिला जातो. राष्ट्रीय एकात्मतेबरोबरच महाराष्ट्राची थोर सैनिकी परंपरा जोपासण्याचा यत्न या शाळांद्वारे केला जातो.
वर्ग:महिला संपादनेथॉन
नजमा हेपतुल्ला
डॉ. नजमा अकबरअली हेपतुल्ला ( १३ एप्रिल १९४०) ह्या एक भारतीय राजकारणी, राज्यसभा सदस्य व भारताच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळातील विद्यमान कॅबिनेट मंत्री आहेत.
काँग्रेस पक्षातून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात करणाऱ्या हेपतुल्लांनी २००४ मध्ये भाजपमध्ये प्रवेश केला. नरेंद्र मोदी सरकारमध्ये त्यांना अल्पसंख्यांक कार्याचे मंत्रीपद (Ministry of Minority Affairs) मिळाले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:राज्यसभा सदस्य वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:मणिपूरचे राज्यपाल वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:राज्यसभेचे उपसभापती
कनक रेळे
'''डॉ. कनक रेळे''' (११ जून, १९३७ - २२ फेब्रुवारी, २०२३ ) या एक मराठी नृत्यांगना होत्या. त्यांनी वयाच्या सहाव्या वर्षांपासून कथकली आणि मोहिनीअट्टम या नृत्यप्रकारांचे शिक्षण गुरू पांचाली करुणाकर पणीकर यांच्याकडून घेतले. मोहिनीअट्ट्म नृत्यप्रकाराची विशेष तालीम त्यांना कलामंडलम्‌ राजलक्ष्मी यांच्याकडून मिळाली. डॉ. कनक रेळे गेली अनेक वर्षे नृत्यशिक्षणाचे काम करीत आहेत. त्यासाठी त्यांनी मुंबईत इ.स. १९६६ साली ’नालंदा डान्स ॲन्ड रिसर्च सेंटर’ आणि ’नालंदा नृत्यकला महाविद्यालय’ या संस्था स्थापन केल्या.
नालंदा नृत्यकला महाविद्यालय
गरीब घरातल्या नृत्यप्रेमी मुलींसाठी नृत्य शिकण्यासाठीचे व्यासपीठ मिळवून देण्यासाठी त्यांनी ‘नालंदा केंद्रा’चे शुल्कदेखील कमी ठेवले आहे. त्यामुळे आजही या संस्थेत आदिवासी भागातील कित्येक मुली नृत्याच्या प्रेमाखातर शिकण्यासाठी येतात. शिक्षणाचा गंध नसलेल्या या मुली ‘नालंदा’ मधून नृत्य शिकून आपल्या गावामध्ये नृत्याची शाळा सुरू करण्याची इच्छा व्यक्त करतात. या केंद्रात प्रशस्त अभ्यासिका व ग्रंथालयदेखील आहे. याव्यतिरिक्त या केंद्रात योगासनांचे व संस्कृतचे शिक्षणही दिले जाते. ‘नालंदा नृत्य संशोधन केंद्रा’स थेट भारत सरकारच्या विज्ञान व तंत्रज्ञान खात्याकडून वैज्ञानिक व औद्यागिक संशोधन केंद्र म्हणून ओळख मिळाली आहे.