cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मावळ आणि नेरे
नेर हा नदीचे खोरे या अर्थाचा प्रत्यय आहे. हा स्वतंत्र शब्द नाही.
नेर प्रत्यय लागून बनलेली काही ग्रामनामे -
पहा:जिल्हावार नद्या
वर्ग:महाराष्ट्र वर्ग:भूगोल वर्ग:भौगोलिक रचना
द्रव
द्रव हे पदार्थाचे मूल रूप मानले जाते. द्रव ही अशी स्थिती आहे की ज्या मध्ये पदार्थाच्या कणांना मुक्तपणे फिरता येते. पाणी हे द्रवाचे उदाहरण आहे.
वायूच्या कणांना एकमेकांबद्दल जराही आकर्षण वाटत नाही म्हणून वायूचे कण एकमेकांपासून दूर जातात. वायूच्या कणांवर दाब देऊन त्यांना जवळ आणले आणि कुठूनही भांड्याबाहेर पडू दिलं नाही तर एका ठराविक परिस्थितीत, हे खूप जवळ आलेले वायूचे कण एकमेकांकडे आकर्षित होतात. हे घडत असतांना तिथलं तापमान कमी होत जाते. एका विशिष्ट तापमानाला आणि दाबाला वायूचे द्रवात रूपांतर होते. खूप दाबामुळे, जबरदस्तीने द्रवरूपात गेलेल्या वायूवरचा दाब कमी झाला तर त्याचे परत वायूत रूपांतर होते.
द्रव मोजमापे
वर्ग:पदार्थाची रूपे वर्ग:रसायनशास्त्र वर्ग:विज्ञान
५४वे फिल्मफेअर पुरस्कार
'इ.स. २००८मध्ये प्रदर्शित झालेल्या बॉलिवूड चित्रपटांना दिले गेलेले पुरस्कार हे ५४वे फिल्मफेअर पुरस्कार' होते.
वर्ग:फिल्मफेअर पुरस्कार
रिन्पोचे
रिन्पोचे, (रिंबोचे आणि रिन्बोकू) हा एक सन्माननीय शब्द आहे जो तिबेटियन भाषेत वापरला जातो. याचा शाब्दिक अर्थ "मौल्यवान" आहे आणि तो एखाद्या व्यक्ती, ठिकाण किंवा वस्तूचा संदर्भ घेऊ शकतो - जसे "रत्न" किंवा "रत्नजडित" या शब्दांप्रमाणे. या शब्दामध्ये रिन (मूल्य) आणि पो (नाममात्र प्रत्यय) आणि चेन (मोठा) असतात.
पुनर्जन्म, वृद्ध, आदरणीय, उल्लेखनीय, विद्वान आणि / किंवा सिद्ध लामा किंवा धर्मातील शिक्षक म्हणून ओळखल्या गेलेल्यांना उद्देशून हा शब्द तिबेटी बौद्ध धर्माच्या संदर्भात वापरला जातो. मठांच्या मठाधिपतींसाठी हा सन्मान म्हणूनही वापरला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:लामा वर्ग:सन्मान वर्ग:बौद्ध शीर्षके वर्ग:तिबेटी बौद्ध धर्म वर्ग:रिन्पोचे
इप्सिलॉन
इप्सिलॉन हे ग्रीक वर्णमालेतील पाचवे अक्षर आहे. रोमन लिपीमधील e ह्या अक्षराचा उगम इप्सिलॉनमधूनच झाला आहे.
बेलारूशियन रूबल
रुबल हे बेलारुसचे अधिकृत चलन आहे.
ओवेन हारग्रीव्झ
वर्ग:इंग्लंडचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बसवराज पाटील अनवारी
बसवराज पाटील अनवारी ( एप्रिल ८,इ.स. १९४३) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८९ आणि इ.स. १९९१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये कर्नाटक राज्यातील कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:कोप्पळचे खासदार वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
नांदूर मधमेश्वर पक्षी अभयारण्य
नांदूर मधमेश्वर अभयारण्य महाराष्ट्र राज्याच्या नाशिक जिल्ह्यामधील निफाड तालुक्यात स्थित आहे. हा नांदूर मधमेश्वर जलाशयाचा परिसर आहे. येथे स्थानिक आणि स्थलांतरीत पक्षी हजारोंच्या संख्येने आढळत असल्यामुळे ते महाराष्ट्राचे भरतपूर म्हणून ओळखले जाते. या अभयारण्याचे क्षेत्र सुमारे १००.१२ चौ. कि. मी. एवढे आहे.
पार्श्वभूमी
१९९९ साली गोदावरी आणि कादवा नद्यांच्या संगमावर बंधारा बांधण्यात आला. त्यातील पाणी पुढे दोन्ही बाजूंच्या कालव्यांद्वारे सोडण्यात येऊ लागले. त्यामुळे गाळ, दलदल, गाळ साठून नदीपात्रात उंचवटे अशी भूरूपे तयार झाली. पक्ष्यांना खाद्य म्हणून आवश्यक असलेले मासे, शैवाल, दलदलीतील कीटक येथे मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध असल्यामुळे येथे पक्ष्यांची संख्या वाढत गेली. पक्ष्यांच्या स्थलांतराच्या काळात येथे सुमारे ३५००० पक्षी आढळत असल्याची नोंद आहे. १९८२ मध्ये ज्येष्ठ पक्षी तज्ज्ञ डॉ. डॉ. सालीम अली यांनी नांदूर मधमेश्वरला भेट दिली आणि "हे तर महाराष्ट्राचे भरतपूर आहे" असे उद्गार काढले आणि सरकारला हा परिसर अभयारण्य म्हणून घोषित करण्याची विनंती केली. पुढे १९८६ मध्ये हा परिसर नांदूर मधमेश्वर अभयारण्य म्हणून अधिसूचित करण्यात आला.
पक्षीसंपदा
येथे मुग्धबलाक (ओपन बिल्ड स्टॉर्क), चित्रबलाक (पेंटेड स्टॉर्क), पाणकावळा, काळे कुदळे, खंडया, गाय बगळे, जांभळी पाणकोंबडी, राखी बगळा, पर्पल हेरॉन, युरेशियन कूट, हळद कुंकू बदक हे स्थानिक पाणपक्षी आढळतात. या जलाशयाच्या परिसरात जांभळी पाणकोंबडी मोठ्या प्रमाणावर आढळत असल्याने तिला नांदूर मध्यमेश्वरची राणी म्हटले जाते.
तसेच येथे टिल, पोचार्ड, विजन, गडवाल, थापट्या, पिनटेल, गारगनी, कॉटन पिग्मी गूज ही विविध प्रकारची बदके हिवाळ्यात स्थलांतर करून येतात. त्याशिवाय गॉडविट, सॅंड पायपर (तुतवार), क्रेक, रफ, स्मॉल प्रॅटीनकोल हे दलदलीत आढळणारे स्थलांतरीत पक्षीसुद्धा येतात.
पक्षीगणना
येथे दरवर्षी पक्षीमित्र संघटना आणि बी.एन.एच.एस. यांच्या वतीने जानेवारी महिन्याच्या तिसऱ्या आठवड्यात पक्षीगणना केली जाते. पक्षी निरीक्षकांच्या नोंदीनुसार येथे सुमारे २४० पेक्षा अधिक प्रजातींचे पक्षी आढळतात.
यापूर्वी झालेल्या पक्षी गणनेच्या नोंदी
प्राणीसंपदा
अभयारण्य परिसरात कोल्हा, मुंगूस, उदमांजर, बिबटे, लांडगे, विविध प्रकारचे साप इ. प्राणी आढळतात. येथील जलाशयात सुमारे २४ जातींचे मासे आहेत.
पक्षी निरीक्षणासाठीच्या सोयी सुविधा
पक्षी निरीक्षकांसाठी चापडगाव येथे दुर्बिण, स्पॉटिंग स्कोप, फिल्ड गाईड (पक्षी मार्गदर्शक पुस्तक), मार्गदर्शक यांची सोय करण्यात आलेली आहे. जलाशयाच्या काठाने निरीक्षण मनोरे उभारण्यात आलेले आहेत.
पर्यावरणीय महत्त्व
येथे मोठ्या प्रमाणावर जैव विविधता आढळत असल्यामुळे आणि येथे आढळणाऱ्या पक्ष्यांच्या प्रजातींची संख्या आणि स्थलांतराच्या काळात एकूण पक्ष्यांची संख्या हजारोंच्या घरात असल्यामुळे जागतिकदृष्ट्या हे महत्त्वाचे स्थळ आहे. २०२० मध्ये या ठिकाणाला जागतिक रामसर स्थळ म्हणून मान्यता मिळाली. रामसर स्थळांच्या यादीत समाविष्ट होणारे हे महाराष्ट्रातील पहिले ठिकाण आहे. या स्थळाने रामसर यादीत समावेश होण्यासाठीचे  निकष क्र.२ (जागतिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या प्रजातींचे अस्तित्व), निकष क्र. ३ (जैवविविधता कायम ठेवणे, धोक्याच्या स्थितीत असलेल्या वनस्पती आणि प्राण्यांना आसरा देणे), निकष क्र. ७ (स्थानिक माशांच्या प्रजातींची लक्षणीय संख्या), निकष क्र. ८ (माशांसाठी अन्नाचा महत्त्वाचा स्रोत, अंडी घालण्याची जागा आणि मासे ज्यावर अवलंबून आहेत असा स्थलांतराचा मार्ग) पूर्ण केल्यामुळे त्याला यादीत स्थान मिळाले.
कसे पोहोचावे?
नांदूर मध्यमेश्वर येथे जाण्यासाठी नाशिकहून एक-सव्वा तास, सिन्नरहून पाऊण तास, तर निफाडहून वीस मिनिटे लागतात.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील अभयारण्ये वर्ग:नाशिक जिल्हा वर्ग:भारतातील रामसर स्थळे वर्ग:भारतातील पक्षी अभयारण्ये
झीटा
झीटा हे ग्रीक वर्णमालेतील सहावे अक्षर आहे. रोमन लिपीमधील z ह्या अक्षराचा उगम झीटामधूनच झाला आहे.
वर्ग:ग्रीक वर्णमाला
ईटा
ईटा हे ग्रीक वर्णमालेतील सातवे अक्षर आहे. रोमन लिपीमधील h ह्या अक्षराचा उगम ईटामधूनच झाला आहे.
वर्ग:ग्रीक वर्णमाला
भोरवाडी
भोरवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
थीटा
थीटा हे ग्रीक वर्णमालेतील आठवे अक्षर आहे. रोमन लिपीमधील ɵ ह्या अक्षराचा उगम थीटामधूनच झाला आहे.
वर्ग:ग्रीक वर्णमाला
रांझणी (अक्कलकुवा)
रांझणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
ओमाक अपांग
ओमाक अपांग ( मार्च ११,इ.स. १९७१) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत.ते अरुणाचल काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये अरुणाचल प्रदेश राज्यातील अरुणाचल प्रदेश (पश्चिम) लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:अरुणाचल प्रदेश(पश्चिम)चे खासदार वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
डोनाल्ड ए. ग्लेसर
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
संवादिनी
संवादिनी (हार्मोनियम/बाजाची पेटी/पेटी) हिचा शोध पॅरिस शहरातील अलेक्झांडर डिबेन यांनी इ.स. १७७० मध्ये लावला. भारतात हे वाद्य इ.स. १८००नंतर युरोपीय लोकांनी आणले. हाताने किंवा पायाने भात्याद्वारे हवा भरून पितळी कंपन तयार करणाऱ्या (सूर) शिट्ट्यांच्या मार्फत सुरेल ध्वनी निर्माण होतो. या वाद्यात डावीकडील बाजूकडून सुरुवात केल्यास प्रथम २ व नंतर ३ असे काळ्या पट्ट्यांचे तीन समूह असतात. भारतीय संगीतात या बाजाच्या पेटीचा गायकाला साथ देण्यासाठी किंवा एकलवादनासाठी उपयोग होतो. कीर्तने, सुगम संगीत इत्यादी ठिकाणी पेटी साथीला असते.
हार्मोनियममध्ये दोन घटक महत्त्वाचे असतात : स्वराची पत्ती व हवेचा भाता. आवाज निघतो तो पत्तीतून. पत्तीत भरल्या जाणाऱ्या हवेला नियंत्रित करण्याचे काम भाता करतो. प्रत्येक स्वरासाठी एक लांबट चौकट असते. चौकटीच्या खाचेत पत्ती खाली-वर होऊ शकते. ह्या स्वरचौकटी एका ओळीत एक फळीवर चिकटवितात व ती फळी पेटीत अशा रीतीने बसवितात की, भात्यातून येणारी हवा त्या फळीतून शिरेल. उच्च प्रतीच्या स्वरचौकटी पूर्वी परदेशांतून, विशेषतः जर्मनी व फ्रान्समधून, मागवीत असत पण आता त्या भारतात तयार होऊ लागल्या असून पालिताणा( गुजरात) येथे मोठ्या प्रमाणावर तयार होतात. भाता दाबला म्हणजेे त्यातून निघालेली हवा स्वरपत्तिकेच्या खाली बंद असलेल्या चौकटीत कोंडली जाते. या चौकटीत चार-पाच मोठी छिद्रे अंतराअंतरावर असतात व ती छोट्या लाकडी पट्ट्यांनी बंद असतात. त्यांना लोखंडी सळ्या जोडून त्या सळ्यांची टोके पेटीच्या बाहेर काढलेली असतात. हार्मोनिअम वाजविताना ह्या सळ्या ओढून बंद चौकटीतील एक किंवा अधिक छिद्रे उघडतात त्यामुळे भात्यातून आलेली हवा या छिद्रांतून स्वरपत्तिकेत शिरते. स्वर-पत्तिकेच्या वर, पेटीच्या बाहेर, वरच्या चौकटीत प्रत्येक स्वरचौकटीला जोडणारी एक अशा खाचा केलेल्या असतात व त्यांवर प्रत्येक स्वराची एक अशा, समोर काळ्या व पांढऱ्या रंगांच्या आणि मागे टणक तारेनेदाबून धरलेल्या लांब पट्ट्या असतात. एक एक पट्टी बोटाने दाबलीकी, तिच्याखालची खाच उघडी पडते व तिच्यातून तसेच आतल्यास्वरचौकटीतून आलेली हवा बाहेर पडते. हवेच्या या संचलनामुळे स्वरचौकटीतील पत्ती कंपित होऊन आवाज निघतो. स्वरपट्टीवरून बोट काढले की, मागची खाच बंद होते व हवेला बाहेर पडण्यास वाव न मिळाल्यामुळे पत्ती कंपित होत नाही. यात साडेतीन सप्तकाचे स्वर मिळतात. हार्मोनियममध्ये स्वर टेंपर्ड स्केलमध्ये लावलेले असतात. टेंपर्ड स्केलमध्ये स्वरसप्तकातील कोमल व शुद्ध स्वरांचे स्वरूप सप्तकाचेसमान बारा भाग करून योजलेले असते कारण सप्तकात प्रमुख स्वरसात म्हणजे शुद्ध किंवा तीव्र व उपप्रमुख किंवा कोमल मिळून बारा, सात पट्ट्या पांढऱ्या व पाच काळ्या रंगाच्या असतात. स्वरभरणा आणि हाताळ-ण्यास सुलभता यांमुळे भारतात या वाद्याचा प्रसार व प्रचार झपाट्याने झाला.
शोध व प्रसार
संवादिनी हे नाव भारतीय वाद्याचे आहे असे वाटते, पण ते तसे नाही. हार्मोनियम या मूळ पाश्चात्त्य वाद्याचे ते भारतीय नाव आहे. १७७० इ.स.च्या आसपास आँर्गन या रीङवाल्या वाद्यामध्ये काही नवे प्रयोग होण्यास सुरुवात झाली. मुळात तीन स्वरांचा मेळ जो पाश्चात्त्य संगीतात आवश्यक असतो, तो साध्य करण्याचे उद्दिष्ट ज्या वाद्याने साध्य होते, तशा वाद्यांची आवश्यकता नव्या रीङ वाद्यांमध्ये निर्माण होऊ लागली. त्या प्रयत्नांतूनच १८४० मध्ये फ्रान्समध्ये अलेक्झांर दिबेन याने अशा स्वरपट्ट्या असणारे हे हलक्या वजनाचे वाद्य शोधून काढले. हार्मनी म्हणजे स्वरांच्या मिश्रणाने साधला जाणारा संवाद. यालाच सहज भाषेत स्वरमिश्रण म्हणण्यास हरकत नाही. एकमेकास अनुकूल असणाऱ्या स्वरांच्या संवादामुळे भारतीय संगीतकारांनी या वाद्याचे नाव संवादिनी ठेवले.
हार्मोनियम विदेशातून आलेले हे पहिलेच वाद्य नाही. यापूर्वी व्हायोलिन भारतात आले होते, आणि या वाद्याचा प्रवेश पहिल्यांदा दाक्षिणात्य संगीतात झाला, त्यानंतर ते वाद्य हिंदुस्तानी संगीतात आले.
हिंदुस्तानी संगीतामध्ये प्रथम प्रयोग
हिंदुस्तानी संगीतासाठी या वाद्याचा प्रथम प्रयोग मराठी संगीत नाटकांच्या माध्यमातून सुरू झाला तो १८८२ साली. संगीत शाकुंतल या पहिल्या संगीत नाटकाने आँर्गनचा उपयोग केला. त्यानंतर संगीत साैभद्र हे नाटकही त्यातल्या संगीतासाठी आणि ऑर्गनच्या साहाय्याने गाजले. मराठी संगीत नाटकानी शास्त्रीय संगीतातल्या बंदिशींचाही पदांसाठी उपयोग केला आणि त्यातूनच हार्मोनियमने हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतामधले आपले स्थान बळकट केले. नाट्यसंगीताच्या माध्यमातूनच एका स्वतंत्र स्वरवाद्याची देणगी भारतीय संगीताला मिळाली.
भारतात निर्मिती
भारतीय संगीत हे मूलतः बैठकीचे असल्यामुळे खाली बसून वाजिवण्यासाठी या वाद्यामध्ये मूलभूत बदल झाले ते बंगालच्या कारागिरानी बनविलेल्या हातपेटीमुळे. कलकत्त्याच्या द्वारिकानाथ घोष यांनी १८७५ मध्ये सर्वप्रथम भारतीय संगीताल उपयुक्त हार्मोनियमची निर्मिती केली. द्वारिका दास या त्यांच्या फर्मने आधुनिक हातपेटीची भारतात पहिल्यांदा निर्मिती आणि विक्री केली. त्यानंतर टी. एस्. रामचंद्र ॲन्ड कंपनीने महाराष्ट्रात याची निर्मिती सुरू केली. त्यानंतर गुजरातमध्ये अहमदाबाद येथे गणपतराव बर्वे यांनी हातपेट्या बनवल्या. दुसऱ्या महायुद्धानंतर युरोपमधून आँर्गनची आयातही बंद झाली. मग भावनगरमध्ये आणि पालिटाणामध्ये पेट्यांसहित ध्वनिपट्ट्यांचीही निर्मिती सुरू झाली. महाराष्ट्र, गुजरात, बंगाल आणि पंजाब प्रांतात दर्जेदार हार्मोनियम बनविले जाऊ लागल्या. बेळगावातही झीलु सुतार आणि रामचंद्र हुदलीकर यानी उत्तम दर्जाचे हार्मोनियम बनविलेया. २२ श्रुतियुक्त हार्मोनियम बनिवण्यात हुदलीकर यांचा हातखंडा होता.
पाश्चात्त्य सुरावटींप्रमाणे बनलेले हार्मोनियम हिंदुस्तानी संगीतासाठी कधी उपयोगात आणले जाण्याची शक्यताच नव्हती. परंतु उस्ताद अब्दुल करीमखाँ यांचे शिष्य बाळकृष्णबुवा कपिलेश्वरी यानी गंधार ट्यून्ङ हार्मोनियम बनवून ते हिंदुस्तानी गायकीला योग्य बनविले. गं. बा. आचरेकर यानी श्रुति हार्मोनियम बनविले. त्यांचेच चिरंजीव बा. गं आच्ररेकर यानीही ते कार्य पुढे चालविले. ङाँ. विद्याधर ओक यानीही २२ श्रुतींची मेलोङियम बनविली आहे. बेळगावचेच हरी गोरे यानी पितळेचा रस तयार करून रीड्स बनविण्याचा कारखाना सुरू केला. स्वदेशी चळवळीला प्राधान्य देऊन त्यानी संपूर्ण भारतीय बनावटीचे हार्मोनियम बनविले. कलकत्ता, दिल्ली आणि इतर संगीतपेठांत त्यांच्या हार्मोनियमला मागणी होती. वाद्यसंगीताला आवश्यक स्वरपेट्याही ते उत्तम बनवीत. म्हैसूरच्या महाराजानी त्यांचा या कार्याबद्दल गौरवही केला होता. हरिभाऊ गोरे यांनी चार स्वर असणाऱ्या वाद्यांना षड्ज-पंचम- मध्यमाचा स्वरपुरवठा करणाऱ्या छोट्या तंबोरापेट्याही निर्माण केल्या. पंडित पन्नालाल घोष, पंडित व्ही जी. जोग या महान वादक कलाकारांनी या सुलभ तंबोरा पेट्यांचा वापर सुरू केला आणि वजनाने हलक्या व प्रवासात सहज नेऊ शकणाऱ्या या वाद्याला प्रतिष्ठा मिळवून दिली.
आाकाशवाणीवर हार्मोनियम
संवादिनी हे साथीचे वाद्य म्हणून एकोणीसाव्या शतकाच्या आरंभापासून सर्वमान्य झालेले वाद्य आहे. सर्व ख्यालगायकानी या वाद्याला अगदी खुशीने अंगीकारिले. ज्यांचे गायन श्रुतियुक्त असे त्यानीही हार्मोनियम साथीला घेतले आणि गायकांचे कणसुर सहजपणे सामावून घेऊन त्याना जोरकसपणा देण्याचे कामही हार्मोनियमने केले. परंतु मींडकाम करता न येणे, गमक न निघणे अशा काही कारणांमुळे स्वतंत्र वाद्य म्हणून त्याची मान्यता आकाशवाणीने बाळकृष्ण केसकरांच्या केंद्रीय मंत्रिपदाच्या कारकिर्दीत रद्द केली. (केसकरांनी चित्रपट संगीत, क्रिकेट समालोचन यांनाही अकाशवाणीवरून बंद केले!) बेळगावचे हार्मोनियमवादक रामभाऊ विजापुरे यानी १९४५ साली हैदराबाद आकाशवाणीवर स्वतंत्र वादनाचा सर्वात पहिला कार्यक्रम केला. निजाम सरकारचे कायदे कानून इतर परगण्यांपेक्षा वेगळे असल्याने हे शक्य झाले. पण इतरत्र कुठेही आकाशवाणीवर हार्मोनियमला मान्यता नव्हतीच. पुण्याचे हार्मोनियमवादक डाँ. पाबळकर, बेळगावचे विठ्ठलराव कोरगावकर यांच्यासारख्यानी स्वतंत्र वादनाच्या मागणीसाठी केंद्रसरकारकडे जोर लावला होता. अनेक वर्षांनंतर (सुमारे २० वर्षांनंतर) त्या प्रयत्नांना यश मिळाले व १९७२मध्ये हार्मोनियमला आकाशवाणीची मान्यता मिळाली. त्यानंतर बऱ्याच वादकांचे स्वतंत्र वादनाचे कार्यक्रम आकाशवाणीच्या विविध केंद्रांवरून प्रसारित झाले. १९७२ आणि ७३ मध्ये रामभाऊ विजापुरे आणि वसंत कनकापूर यांचे धारवाड केंद्रावर अनेकवेळा वादन झाले. त्यानंतर एका वादकाच्या बेसुर वादनामुळे हार्मोनियमवर पुन्हा बंदी आली. त्यानंतर कित्येक वर्षांनी १ एप्रिल २०१८ रोजी बेळगावचे रविंद्र काटोटी यांचा रविवारच्या राष्ट्रीय संगीत प्रसारणात स्वतंत्र संवादिनीवादनाचा कार्यक्रम झाला.
कर्नाटक संगीतामध्ये संवादिनी
विद्वान बी. अरुणाचलप्पा, विद्वान टी. चौडय्या, विद्वान नरसिंहय्या, विद्वान पल्लदम वेंकटरमण राव, विद्वान आर. परमशिवन, एस. श्रीनिवास, सी. रामदास अशा अनेकांनी कर्नाटक संगीतासाठी संवादिनीचा प्रभावी उपयोग केला. कर्नाटक संगीत संवादिनीवर सादर करणारे कलाकार आकाशवाणीच्या ग्रेडेशन पासूनही वंचित नव्हते.
संदर्भ
१. भारतीय संगीत व संगीतशास्त्र-बा. गं. आचरेकर, महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृति मंङळ
२. विश्व संवादिनी शृंग स्मरणिका ५,६,७ जाने. २०१८
३. स्वरऋणी - लेखिका स्मिता सुनील नाईक
चित्रदालन
वर्ग:वाद्ये
वेस ब्राउन
वेस्ली मायकेल वेस ब्राउन (ऑक्टोबर १३, इ.स. १९७९ - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे. हा संडरलँडकडून बचावफळीत खेळतो.
वर्ग:इंग्लंडचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एम. अप्पादुराई
'''एम. अप्पादुराई''' ( डिसेंबर ११,इ.स. १९४९) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत.ते भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील तेनकासी लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
एस.आर.ए.एस. अप्पल नायडू
'''एस.आर.ए.एस. अप्पल नायडू''' ( नोव्हेंबर ६,इ.स. १९२५) हे भारत देशातील राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७१,इ.स. १९७७ आणि इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील अनकापल्ली लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:अनकापल्लीचे खासदार वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
ओकलंड
ओकलंड (Oakland) हे अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील आठव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. ओकलंड शहर सॅन फ्रान्सिस्को शहराच्या ८ मैल पूर्वेला सॅन फ्रान्सिस्कोच्या बेवर वसले आहे.
निंबापाटी
निंबापाटी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
उंट अळी
या अळीस उंटासारखे कुबड असते व ती पोक काढुन चालते म्हणून या अळीस उंट अळी म्हणतात.(इंग्रजी:एकिआ जॅनेटा (कुल-नॉक्ट्युइडी, गण लेपिडॉप्टेरा) हा एक प्रकारचा पतंगसदृष्य किट आहे.प्रादुर्भाव झालेल्या पिकाच्या पानाच्या मागील बाजूस याची मादी अंडी घालते.एक आठवड्यात ती अंडी उबून त्यातून बाहेर पडलेल्या अळ्या पंधरवाड्यात पूर्णपणे वाढतात व आपले काम सुरू करतात. त्या पानाच्या फ्क्त शीराच ठेवून बाकी सर्व भाग खाउन टाकतात.त्यामुळे पिकाची पाने नष्ट झाल्यामुळे त्याची वाढ होत नाही.
बाह्य दुवे
वर्ग:पिकांवरील किडी
पी. अप्पल नरसिंहन
'''पी. अप्पल नरसिंहन''' ( जून,इ.स. १९३८ - ) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत. ते तेलुगू देसम पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील अनकापल्ली लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:अनकापल्लीचे खासदार वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म वर्ग:तेलुगू देशम पक्षातील राजकारणी
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील फुटबॉल
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील फुटबॉल स्पर्धा ब्राझीलमध्ये ३ ते २० ऑगस्ट दरम्यान खेळवली जाईल.
ऑलिंपिक यजमान शहर रियो दि जानेरोशिवाय सामने बेलो होरिझोन्ते, ब्राझिलिया, साल्व्हादोर, साओ पाउलो मानौस या शहरांमध्ये खेळवण्यात येतील. ह्या सर्वच्या सर्व सहा शहरांमध्ये २०१४ फिफा विश्वचषक स्पर्धेचे सामने झाले होते, फक्त रियो मधील एस्तादियो ऑलिंपिको हे ऑलिंपिक मैदान विश्वचषकाचे मैदान नव्हते.
फिफाशी संलग्न संघटना या स्पर्धेत संघ पाठवू शकतात. पुरुष गटात २३ वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या (१ जानेवारी १९९३ रोजी किंवा त्यानंतर जन्म झालेले) खेळाडूंसह, त्यापेक्षा मोठ्या फक्त तीन खेळाडूंना एका संघात खेळण्यास परवानगी आहे. महिला गटासाठी वयाची कोणतीही अट नाही. स्पर्धेमध्ये ४०० फुटबॉल वापरले जातील.
=स्पर्धेचे वेळापत्रक= पुरुष आणि महिला स्पर्धांचे वेळापत्रक १० नोव्हेंबर २०१५ रोजी जाहीर करण्यात आले.
=मैदाने= प्राथमिक सामने रियो दि जानेरोमधील होआओ हॅवलांगे ऑलिंपिक मैदान येथे होतील आणि महिला व पुरुष गटाचे अंतिम सामने १९ व २० ऑगस्ट रोजी माराकान्या मैदानावर होतील. रियो दि जानेरो व्यतिरिक्त इतर पाच शहरे पुढीलप्रमाणे: बेलो होरिझोन्ते, ब्राझिलिया, साल्व्हादोर, साओ पाउलो, मानौस. फिफाने १६ मार्च २०१५ रोजी मैदानांची अंतिम नावे जाहीर केली.
=पुरुष पात्रता= यजमान ब्राझीलशिवाय, ६ विविध खंडांतील १५ देशांचे पुरुष संघ २०१६ ऑलिंपिकसाठी पात्र झाले. फिफाने मार्च २०१४ मध्ये कार्यकारी समितीच्या बैठकीत संघाच्या सहभागावर शिक्कामोर्तब केले. पात्र संघ खालीलप्रमाणे =महिला पात्रता= यजमान ब्राझीलशिवाय, ६ विविध खंडांतील ११ देशांचे महिला संघ २०१६ ऑलिंपिकसाठी पात्र झाले. फिफाने मार्च २०१४ मध्ये कार्यकारी समितीच्या बैठकीत संघाच्या सहभागावर शिक्कामोर्तब केले. =पुरुष स्पर्धा=
बाद फेरी
=महिला स्पर्धा=
=पदक सारांश=
पदक तालिका
सूची यजमान देश (ब्राझील)
पदक विजेते
=संदर्भ=
वर्ग:२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील फुटबॉल फुटबॉल
बोरघर (आंबेगाव)
बोरघर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
लष्करी अळी
याचे इंग्रजी नाव 'आर्मी वर्म' आहे.या रोगाचे प्रादुर्भावाने पिकांवर खालील परीणाम होतात:
बाह्य दुवे
वर्ग:पिकांवरील किडी
धूतपापेश्वर आयुर्वेद औषधी कारखाना
धूतपापेश्वर आर्यौषधी कारखाना
वैद्यराज कृष्णशास्त्री पुराणिक यांनी इ.स. १८७२ पूर्वी पनवेल येथे एक आयुर्वेद औषधिनिर्माण संस्था सुरू केली होती. त्यांचा मुलगा वैद्य विष्णूशास्त्री पुराणिक (३० जून, इ.स. १८६४ - १३ जुलै, इ.स. १९१४) यांनी त्या संस्थेचे रूपांतर धूतपापेश्वर आर्यौषधी कारखान्यात केले. विष्णूशास्त्रींनी कारखान्याचे यांत्रिकीकरण केलेले होते. आयुर्वेदाचा प्रचार करण्यासाठी त्यांनी वैद्यांना संघटित करण्याचेही काम केले.
विष्णूशास्त्रींनंतर त्यांचा मुलगा वैद्य गंगाधर ऊर्फ नानासाहेब पुराणिक यांनी कारखान्याचा विस्तार केला. धूतपापेश्वर निर्मित शास्त्रशुद्ध, प्रमाणित, सुरक्षित व गुणकारी औषधे आयुर्वेदीय औषधी निर्माण क्षेत्रात व ग्राहकांत गुणवत्तेचा मानदंड म्हणून ओळखली जातात.
प्रकाशने
वर्ग:औषधे वर्ग:उद्योग वर्ग:आयुर्वेदिक औषधे
अँडरसन (फुटबॉल खेळाडू)
अँडरसन लुइस डी अब्रेउ ओलिव्हियेरा (पोर्तुगीज: Anderson Luís de Abreu Oliveira; १३ एप्रिल १९८८) हा ब्राझीलचा फुटबॉल खेळाडू आहे. तो सध्या मॅंचेस्टर युनायटेड व ह्या संघांसाठी फुटबॉल खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बोधी
बोधी किंवा बोध या शब्दाचा अर्थ "स्थितीचे परिपूर्ण आकलन" असा होतो. ही संज्ञा प्रबोधनकाळासाठी किंवा ज्ञानोदयाच्या काळासाठी मुख्यत्वे वापरली जाते. बौद्ध धर्माच्या आध्यात्मिक क्षेत्रात बोधी या संज्ञेचा अर्थ "अंतिम सत्याचे आकलन किंवा साक्षात्कार" असा होतो. पाश्चात्य विद्वानांनी "एन्लायटनमन्ट" हा प्रतिशब्द बोधी, केन्शो आणि सतोरी या बौद्ध मतातील संज्ञांसाठी वापरला आहे. हिंदू धर्मातील मोक्ष (मुक्ती) ही संकल्पना आणि जैन धर्मातील केवल ज्ञान ही संज्ञा बोधीशी समकक्ष आहे.
हेही पहा
वर्ग:बौद्ध धर्म वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना वर्ग:विस्तार विनंती
केन्शो
केन्शो ही आरंभीची अंतर्दृष्टी किंवा जागृती आहे, पूर्ण बुद्धत्व नाही. आणखी सरावाने ही अंतर्दृष्टी खोलवर नेऊन दैनंदिन आयुष्यात तिची अभिव्यक्ती करण्यास शिकावे लागते.
केन्शो ही संज्ञा बऱ्याचदा सतोरी या संज्ञेच्या अर्थच्छटेसाठीही वापरली जाते.
वर्ग:बौद्ध धर्म
ऑक्टोबर २१
जन्म
जम्मू आणि काश्मीरचे माजी मुख्यमंत्री
बाह्य दुवे
ऑक्टोबर १९ - ऑक्टोबर २० - ऑक्टोबर २१ - ऑक्टोबर २२ - ऑक्टोबर २३ (ऑक्टोबर महिना)
येरणगाव (हिंगणघाट)
येरणगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हिंगणघाट तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
ओढी
ओढी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
१ ली लोकसभा सदस्य
हेही पहा
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य वर्ग:लोकसभा सदस्य
चांदोळी बुद्रुक
चांदोळी बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
मुरगाव
मुरगाव (इतर वापर: मार्मागोवा, मोर्मुगाव) हे गोव्यामधील सर्वात मोठे बंदर आहे. हे शहर अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर राजधानी पणजीच्या ३० किमी दक्षिणेस वसले आहे.
गोवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथून ७ किमी अंतरावर आहे. वास्को दा गामा रेल्वे स्थानक मडगांव रेल्वे स्थानकाखालोखाल गोव्यातील दुसऱ्या क्रमांकाचे वर्दळीचे स्थानक आहे. राष्ट्रीय महामार्ग १७ ए येथून धावतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:गोव्यामधील शहरे
सास्ती
सास्ती हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हिंगणघाट तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
सोरापाडा
सोरापाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
ऑक्टोबर महिना
ऑक्टोबर हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील दहावा महिना आहे.
वर्ग:ऑक्टोबर महिना वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
मोनालिसा
मोनालिसा हे १६व्या शतकात लिओनार्दो दा विंची ह्या इटालियन चित्रकारा ने काढलेले एक प्रसिद्ध तेलचित्र आहे. पॅरिसमधील लूव्र ह्या संग्रहालया मध्ये हे चित्र सध्या प्रदर्शनासाठी ठेवले आहे.
मावा (कीड)
मावा हा पिकांवर आढळणारा एक कीटक आहे.हा साधारणतः कापूस, करडई या पिकावर जास्त आढळतो. या कीटकामुळे कापसास चिकटा हा रोग होतो.इतर पिकांवरही याचा प्रादुर्भाव होतो.
मोनालिसा
मोनालिसा हे एक जगप्रसिद्ध चित्र. इटालियन प्रबोधनकालीन श्रेष्ठ चित्रकार लिओनार्दो दा व्हींची (१४५२–१५१९) याने १५०३ ते १५०५ या कालावधीत हे व्यक्तिचित्र फ्लॉरेन्स येथे रंगविले. तेला जोकोन्दा या नावानेही ओळखले जाते. या व्यक्तिचित्रासाठी बैठक देणारी स्त्री (जन्म १४७९) ही फ्रांचेस्को देल जोकोन्दो या फ्लॉरेन्समधील व्यापाऱ्याची पत्नी (विवाह १४९५) होती व तत्कालीन कलासमीक्षक व्हाझारीच्या मतानुसार, जोकोन्दोनेच आपल्या पत्नी चे व्यक्तिचित्र रंगविण्याचे काम लिओनार्दो कडे सोपविले. कलेच्या इतिहासातील हे एक अजोड व आदर्श व्यक्तिचित्र मानले जाते. त्याने व्यक्तिचित्रणाच्या क्षेत्रात क्रांती घडवून आणली. चित्रातील स्त्रीच्या चेहऱ्यावर जे गूढ, खोल, अथांग भाव दर्शविले आहेत, त्याने लक्षावधी रसिकांना मोहात व संभ्रमात पाडले. त्यायोगे काळाच्या ओघात उत्तरोत्तर चित्राविषयीचे आकर्षण व लोकप्रियता वाढतच गेली आहे. विशेषतः मोनालिसाच्या चेहऱ्यावरचे गूढ मंदस्मित, डोळ्यात लपलेली किंचित खिन्नतेची झाक व पार्श्वभूमीदाखलचे काल्पनिक निसर्ग दृश्य हे घटक चित्राच्या गूढतेत अधिक भरच घालतात.
त्यामुळे हे प्रत्यक्ष व्यक्तिचित्र असूनही ते वास्तव जगातले न वाटता अदभुतरम्य कल्पनाविश्वातलेच वाटते. त्यातील प्रतीकात्मकतेमुळे ते एका विशिष्ट स्त्रीचे चित्र, एवढ्यापुरतेच मर्यादित न राहता त्याला व्यापक अशा स्त्रीत्त्वाचे परिणाम लाभते. हातांचे कौशल्यपूर्ण रेखाटन व डोळ्यांतील चैतन्यमय भाव यांमुळेही चित्राला अस्सल जिवंतपणा लाभला आहे. तंत्रदृष्ट्या चित्राचे ठळक वैशिष्ट्य म्हणजे लिओनार्दोने त्यात केलेला ‘ स्फुमातो ’ तंत्राचा (धुसर बाह्यरेषा व सौम्यसर रंग) वापर होय. परिणामी चित्रात साचेबंदपणा व काठीण्य टाळले गेले आहे. चित्रावरील छायाधूसर अवगुंठनामुळे व छायाप्रकाशाच्या सूचक वापरामुळे चित्रास यथादर्शनात्मक खोली लाभली आहे.
मावा (कीड)
वर्णन
हा किडा सुमारे १ ते २ मिमी आकाराचा असून त्याचे शरीर मऊ असते.त्याचा रंग साधारणतः हिरवट,तपकिरी किंवा काळसर हिरवा असतो.हा कीटक चिकट व गोडसर पदार्थ आपल्या शरीरातून बाहेर टाकतो.हा द्रवपदार्थ खाण्यास मुंग्या त्या बाधित रोपावर जमा होतात.त्यांचे पाठीवर बसून माव्याची पिल्ले दुसऱ्या रोपट्यावर स्थलांतर करतात व त्यास बाधित करतात.
मोनालिसा
मोनालिसाचा आदर्श पुढे ठेवून अनेक व्यक्तिचित्रे नंतरच्या काळात रंगविली गेली. त्याच्या तंतोतंत प्रतिकृती, नग्नाकृती, तसेच व्यंग्यचित्रेही रंगवली गेली. प्रबोधनकालीन कलासौंदर्याचे निकष धुडकावून लावण्यासाठी, प्रसिद्ध दादावादी चित्रकार मार्सेल द्यूशॉं याने मोनालिसाला दाढीमिशा लावून या चित्राचे विरुपण केले व ते L. H. O. O. Q (१९१९) या नावाने प्रदर्शित केले.
मावा (कीड)
प्रजनन
मावा मादीचे प्रजनन संयोगाविना होते.मादी सरासरीने १५ पिलांना जन्म देते.याची वाढ साधारणतः १ आठवड्यात पूर्ण होते.याच्या जगण्याची दर मर्यादा २ ते ३ हप्ते आहे.
पिकांचे कोणत्या प्रकारचे नुकसान
हा कोवळ्या वनस्पतींवर जगणारा कीटक असल्यामुळे,वाढलेल्या झाडांपेक्षा कोवळ्या झाडांचे तो नुकसान अधिक करतो.हा पानाचे खालच्या बाजूस राहून त्याचा रसाचे शोषण करतो.त्यामुळे पिकांची पाने दुमडतात.वनस्पती करपतात.त्यांची वाढ नीट  होत नाही.
मोनालिसा
वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख कलासंग्रहालयात ठेवले गेले, तिथून ते १९११ मध्ये चोरीला गेले परंतु पुढे २ वर्षांनंतर त्याचा शोध लागला व आता ते पूर्ववत लूव्ह्‌र संग्रहालयात ठेवले आहे.
जागतिक धर्मांमध्ये गौतम बुद्ध
बौद्ध धर्माचे संस्थापक गौतम बुद्ध हे हिंदू धर्म आणि बहि विश्वासमधील देवाचे प्रकटीकरण म्हणूनही पूजलेले आहेत. काही हिंदू ग्रंथ बुद्धांना वैदिक धर्मापासून दूर गेलेल्या मानवांना भ्रमित करण्यासाठी पृथ्वीवर आलेल्या विष्णू देवाचा अवतार मानतात. अहमदिया यांनी त्याला संदेष्टा किंवा पैगंबर म्हणून देखील मानले.
मोनालिसा
वर्ग:लिओनार्दो दा विंची
मावा (कीड)
इतर उपाय
दशपर्णीचा नियमित वापर.
बाह्य दुवे
वर्ग:पिकांवरील किडी
जागतिक धर्मांमध्ये गौतम बुद्ध
हिंदू धर्म
गौतम बुद्धांचा उल्लेख हिंदू धर्माच्या पुराण ग्रंथात विष्णूचा अवतार म्हणून केला आहे. भागवत पुराणात ते येत्या शेवटच्या अवतारचे पूर्वचित्रण करणारे पंचवीस अवतारांपैकी चोवीसावे आहेत. बऱ्याच हिंदू परंपरेत बुद्धाला सर्वात अलीकडील दहा मुख्य अवतार म्हणून दर्शविले जाते, ज्याला दशावतार (दहा अवतार) म्हटले जाते.
गौतम बुद्ध यांची शिकवण वेद नाकारणारी होती आणि यामुळे सनातनी हिंदू दृष्टीकोनातून बौद्ध धर्माला साधारणपणे एक नास्तिक शाखा (अर्थ "देव नाही आहे") म्हणून पाहिले जाते.
शीख धर्म
चौबिस अवतारांत बुद्धांचा विष्णूचा २३वा अवतार म्हणून उल्लेख आहे. ही परंपरागत आणि ऐतिहासिकदृष्ट्या गुरू गोविंदसिंग यांना दिली जाणारी दशम ग्रंथाची रचना आहे.
ताओवाद, कन्फ्यूशियनिझम आणि शिंटो
काही सुरुवातीच्या चिनी ताओवादी-बौद्धांचे बुद्ध हा लाओ त्झूचा पुनर्जन्म असल्याचे मत होते.
जपानमध्ये, दैनिच न्योराई (महायान बौद्ध धर्माच्या ऐतिहासिक नसलेल्या बुद्धांपैकी एक) प्रतीक सूर्य असल्याने अनेक दैचि न्योरायच्या पूर्वीचे पुनर्जन्म (बोधिसत्त्व) असणारे अनेक देवी अमेरासु, सूर्य देवी होते.
अहमदियायत
मुस्लिम अहमदिया समुदायाचे चौथे खलीफा मिर्झा ताहिर अहमद यांनी आपल्या प्रकटीकरण, युक्तिवाद '', ज्ञान आणि सत्य या पुस्तकात बुद्ध हा एकेश्वरवादाचा उपदेश करणाऱ्या देवाचा संदेष्टा (प्रेषित किंवा पैगंबर) असल्याचा युक्तिवाद केला आहे. तो अशोकाच्या स्तूपांवरील शिलालेखांमधून उद्धृत करतो ज्यात "ईस्हाना" म्हणजेच ईश्वराचा उल्लेख आहे. तो उद्धृत करतो, "'देवनामपिया पियादसी" असे म्हणतात:" बुद्ध खरंच देवाचा संदेष्टा होता असं अहमदियांचे मत आहे.
मिर्झा ताहिर अहमद यांनी असेही म्हटले आहे की, धुल-किफल नावाच्या कुराणी व्यक्तिमत्त्वाने त्यांच्या पुस्तकात बुद्ध हे "इस्लामचा प्राथमिक अभ्यास" असावेत असे म्हटले.
कुराणमधील एका कलमात उद्धृत केले आहे की देवाने आपल्याकडील अनेक माणसे पाठविली आहेत (मानवता). तथापि, केवळ काही जणांची नावे देण्यात आली आहेत. यावर काही लोकांचा विश्वास आहे की बुद्ध कदाचित एकेश्वरवाद शिकवणाऱ्या आपल्या लोकांना पाठविलेले देवाचे संदेष्टा असू शकतात (किंवा नाही).
बहि विश्वास
बहि श्रद्धामध्ये बुद्धाला भगवंताच्या अभिव्यक्तींपैकी एक म्हणून वर्गीकृत केले गेले आहे जो बहि श्रद्धातील प्रमुख संदेष्ट्याचे शीर्षक आहे. त्याचप्रमाणे बहि आस्थाचे प्रेषित बहूउल्ताह यांना इतर भविष्यसूचक स्थानांपैकी बहस पंचम बुद्ध मानतात.
नोट्स
वर्ग:गौतम बुद्ध वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:इस्लाम धर्म
भौगोलिक गुणक पद्धती
भू-गोलावरील स्थाननिर्देशक पद्धती ही एखादे ठिकाण पृथ्वीवर नेमके कोठे आहे ते सांगण्यासाठी वापरण्यात येते.
अक्षांश - रेखांश
अक्षांश (Lattitude) हा आकडा पृथ्वीवरील एखाद्या स्थळाचे विषुववृत्तापासूनचे अंशांतर सांगतो. हे अंशांतले अंतर सांगण्यासाठी विषुववृत्ताचा अक्षांश ० अंश (°), उत्तर ध्रुवाचा अक्षांश ९०° उत्तर, तर दक्षिण ध्रुवाचा अक्षांश ९०° दक्षिण (S) मानला गेला आहे. ह्याचा अर्थ असा की, पृथ्वीवरील सर्व स्थळे ९०° उत्तर व ९०° दक्षिण ह्या अक्षांशांच्या दरम्यान आहेत. अंशांचे विभाजन मिनिटे व सेकंदांमध्ये करण्यात येते. १ अंश = ६० मिनिट; १ मिनिट = ६० सेकंद. अंशाचा आकड्यावर ० ही खूण, मिनिटाच्या आकड्यावर ' ही, तर सेकंद दाखवणाऱ्या आकड्यावर " असे चिन्ह असते.
अक्षांश व रेखांश वापरून पृथ्वीवरील कोणत्याही ठिकाणाचे अचूक स्थान निश्चित करता येते, परंतु त्या ठिकाणाची समुद्रसपाटीपासूनची उंची वा खोली ठरवता येत नाही.
उदाहरणे
वर्ग:गुणक पद्धती
सतोरी
सतोरी (चिनी: 悟; पिन्यिन भाषा: wù; कोरियन भाषा: 오 o; व्हिएतनामी भाषा: ngộ) ही प्रबोधनासाठीची किंवा ज्ञानोदयासाठीची जपानी भाषेतील संज्ञा आहे. झेन बौद्ध परंपरेत केन्शोचा निर्देश करण्यासाठी सतोरी ही संज्ञा वापरली जाते. केन्शो म्हणजे "स्वतःच्या वास्तव स्वरूपात पाहणे".
सतोरी आणि केन्शो यांना प्रतिशब्द म्हणून "एन्लायटनमन्ट" ही संज्ञा वापरली जाते. हीच संज्ञा बोधी, प्रज्ञा आणि बुद्धत्व यांच्या भाषांतरासाठीही वापरली जाते.
वर्ग:बौद्ध धर्म वर्ग:जपानमध्ये बौद्ध धर्म
साशा क्ल्येस्तान
साशा क्ल्येस्तान (९ सप्टेंबर, इ.स. १९८५:हंटिंग्टन बीच, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ) हा 🇺🇸 united statesकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:अमेरिकेचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संत भानुदास
संत भानुदास हे एकनाथाचे पणजोबा की ज्यानी विजयनगरला नेलेली पान्डुरगाची मुर्ति पुन्हा पन्ढरीत आणली आणि पुनर्स्थापित केली.
ते दामाजींचे समकालीन होत. इ. स. १४४५ ते १५१३ हा त्यांचा काळ. त्यांनी इ. स. १४६८ ते १४७५ या काळातील दुर्गादेवीचा दुष्काळ पाहिला होता. ‘ आमुचिये कुळी पंढरीचा नेम । मुखी सदा नाम विठोबाचे ’ असे त्यांनी म्हटले आहे. यावरून पंढरपूरच्या विठ्ठलाची भक्ती त्यांच्या कुळात परंपरेने चालत आलेली होती. ज्ञानेश्वरांच्या काळानंतर महाराष्ट्रावर आलेले भयानक परकीय आक्रमण धार्मिक, सांस्कृतिक दृष्ट्याही अत्यंत हानीकारक होते. राजसत्तेच्या आश्रयाने होत राहिलेल्या या धार्मिक आक्रमणामुळे हिंदू लोकांत स्वधर्माचरणाची निष्ठा ढळू लागली होती. उत्तरेकडून येणाऱ्या परधर्मीयांबरोबर हजारो सूफी उत्तर - दक्षिण भारतात राजाश्रयाने धर्म प्रचाराचे कार्य करीत होते. इ. स. १३०० मध्ये निजामुद्दीन अवलिया सातशे सूफींचा तांडा घेऊन दक्षिणेत आला; हे लोंढे सतत येत राहिले. हजारो हिंदू आपणहून किंवा बलात्कारे बाटून मुसलमान झाले. देवळे - मठ उद्ध्वस्त होऊन त्या जागी पीर, दरगे, मशिदी उभ्या राहू लागल्या. हिंदू सरदारांना याचे काहीच वाटत नव्हते, कारण त्यांना आपापल्या जहागिरींचा विस्तार करायचा होता, म्हणून ते बादशहांच्या अंकित राहिले. पुणे, पुरंदर, पैठण, वैजापूर, गंगापूर, कंधार, मंगरूळ, उस्मानाबाद इत्यादी ठिकाणचे पीरांचे दर्गे सूफींचे आहेत. पैठण हे जसे महाराष्ट्राचे सांस्कृतिक केंद्र, पण या काळात सूफींनी पैठणातील गणेशाचे, एकवीरा देवीचे व महालक्ष्मीचे मंदिर उद्ध्वस्त करून त्याठिकाणी दर्गे उभे केले. ही गोष्ट इतिहासात नोंदली गेली आहे.
श्रीभानुदासांचा जन्म इ.स. १४४८ साली देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण कुळामध्ये झाला. बालपणीच सूर्यनारायणाची उपासना करून त्यांनी त्यांचे आशीर्वाद प्राप्त केले होते. नाथ म्हणतात - ज्याने बाळपणी आकळिला भानु । स्वये जाहला चिद्‍भानु । जिंकोनी मानाभिमानु । भगवत्पावनु स्वये जाला ॥ प्रपंच चालविण्यासाठी त्यांनी कपड्याचा व्यापार सुरू केला, व्यापाराच्या व्यापात असूनही त्यांनी पंढरीची वारी कधीही चुकविली नाही. कारण तो त्यांच्या कुळाचा नेम होता.
भानुदास महाराज म्हणतात - आमुचिये कुळी पंढरीचा नेम । वाचे सदा नाम विठ्ठलाचे ॥ भानुदासांची कीर्ती पसरली ते एका ऐतिहासिक घटनेने, विजयनगर साम्राज्याचा राजा कृष्णदेवराय एकदा पंढरीस आला. श्रीविठ्ठलास आपल्या राज्यात नेऊन प्रतिष्ठीत करावे असा विचार त्याच्या मनात आला आणि त्याने तसे केले. आषाढी वारी जवळ आल्यानंतर पंढरीत वारकरी श्रीविठ्ठल दर्शनार्थ जमू लागले. परंतु ज्याच्या दर्शनासाठी आपण येथवर आलो आहोत तोच जागेवर नसल्याचे पाहुन वारकरी आलाप करु लागले. त्यावेळी भानुदासांनी सर्वांना आश्‍वासन दिलं कि, "मी विठ्ठलास परत" येथे आणीन! भानुदास निघाले, काही दिवसांनी ते मध्यरात्रीच्या सुमारास विठ्ठलासमोर येऊन उभे राहिले. देवास म्हणाले, "देवा सर्व भक्‍त तुझी पंढरीत वाट पाहत आहेत चल माझ्याबरोबर!"
विठ्ठलानं आपल्या गळ्यातील तुळशीच्या हारासह नवरत्‍नांचा हार भानुदासांच्या गळ्यात घालून थोडा धीर धरण्याचा सल्ला दिला. भानुदास तेथुन बाहेर पडले. पहाटे काकड आरतीच्यावेळी जेव्हां पुजारी तेथे आले तेव्हां त्यांच्या लक्षात आले कि देवाच्या गळ्यात नवरत्‍नांचा हार नाही. राजापर्यंत बातमी पोचली. जो कोणी चोर असेल त्यास परस्पर सुळवर चढविण्याचे फर्मान राजाने सोडले. सैनिक सर्वत्र पसरले. पहाटेच्यावेळी तुंगभद्रा नदीच्या किनारी भानुदास संध्या करित असताना एका सैनिकास त्यांच्या गळ्यात नवरत्‍नांचा हार दिसला. हाच चोर असावा असं गृहीत धरून सैनिकाने भानुदासांस बंदि बनविले. त्यांना सुळावर चढविण्याचा निर्णय घेण्यात आला. त्यावेळी भानुदासांच्या मुखातुन अभंग प्रकटला - जै आकाश वर पडो पाहे । ब्रह्मगोळ भंगा जाये । वडवानळं त्रिभूवन खाये । तरी तुझीच वाट पाहे गां विठोबा ॥ ज्या सुळावर त्यांना चढविण्यात येणार त्या सुळास पालवी फुटली. सदर प्रसंगाचं वर्णन त्यांच्याच भाषेत पहायचं झाल्यास - कोरडिये काष्ठी अंकुर फुटले । येणे येथे जाले विठोबाचे ॥
ही बातमी राजापर्यंत पोचली. राजाचा थरकांप उडाला, ज्याला आपण चोर समजलो तो चोर नसून महान भगवद्‍भक्‍त असावा हे त्याच्या लक्षात आले. माझ्या भक्‍ताचा छळ झाल्यामुळे मी तुझ्याकडे राहणार नाही असा इशारा विठ्ठलानं दिला. भानुदास विठ्ठलाला घेऊन पंढरीस निघाले. पंढरीजवळ आल्यानंतर आनंदित झालेल्या वारकऱ्यांनी श्रीविठ्ठलाची रथावरून मिरवणूक काढली तो दिवस होता कार्तिक शुद्ध एकादशी इ.स. १५०६ चा. (आजही कार्तिकी एकादशीस रथोत्सव होतो तो या दिवसाचं स्मरण म्हणुन.) भानुदासांनी आपली इहलोकीची यात्रा संपविली.
श्रीविठ्ठल दर्शनास जाताना गरुड मंडपामध्ये उजव्या हातास दरवाज्याजवळ ज्या पहिल्या पादुका आहेत ती म्हणजे श्रीभानुदास महाराजांची समाधी होय. आजही त्यांच्या समाधीदिनाचा उत्सव वारकऱ्यांमध्ये साजरा करण्यात येतो. ह्या दिवशी त्यांच्या वंशजांकडुन परंपरेनं प्रतिवर्षी समाधीचे पूजन, नैवेद्य किर्तनादी करण्यात येते.
संत श्रीभानुदासांच्या भक्‍तितून अंशतःउतराई होण्यासाठी विठ्ठलानं त्यांच्या वंशात जन्म घेतला तो संतएकनाथमहाराजांच्या रूपात. भानुदासाचे कुळी महाविष्णूचा अवतार । क्षेत्र प्रतिष्ठान वस्ती गोदावरीतीर ॥ निळोबा महाराज
परंपरा भानुदासांच्या संदर्भात जे सांगते ते महत्त्वाचे मानले जाते. भानुदासांचे काही अभंग आणि आख्यायिका परंपरेने जपून ठेवल्या आहेत. या आख्यायिकांपैकी एक तत्कालीन परिस्थितीस दुजोरा देणारी आहे. तिच्यात अद्भुतता असली तरी इतिहासाचेच ते एक पुराणीकरण म्हणून त्याला महत्त्व प्राप्त होते.
अल्कोहोलिक्स ॲनॉनिमस
अलकोहोलिक्स अनॉनिमस ही, स्वतः  मद्यापासून दूर राहात इतरांना मद्यासक्तीतुन बाहेर पडण्यास इच्छा असेल तर स्वानुभवातून मदत करण्याच्या हेतूला वाहून घेतलेली मद्यासक्त लोकांची आंतरराष्ट्रीय पातळीवर कार्यरत असणारी फेलोशिप आहे. सुधारणेसाठी १२ पायऱ्या (आध्यात्मिक तत्वे ) आचरणात आणणे हा त्यांचा सुधारणेचा कार्यक्रम आहे. अलकोहोलिक्स अनॉनिमस अव्यावसायिक, कोणत्याही धर्म व पंथ वा राजकीय पक्ष यांच्याशी  न जोडलेली (संलग्न नसलेली) फेलोशिप आहे व अमेरिका व कॅनडा इथे त्यांचे १५ लक्ष सभासद आहेत व ५ लक्ष इतर १८१ देशात आहेत. ही भारतात पण १९५७ पासून अस्तित्वात आहे. तसेच महारष्ट्रातातील बहुतेक जिल्ह्यात तिच्या सभा चालतात.
मद्यासक्तीबद्दल, तो एक आजार आहे अशा प्रकारचे  स्पष्टीकरण करणाऱ्या मांडणीबद्दल ए.ए.(अलकोहोलिक्स अनॉनिमस) ने अलिप्तता ठेवली आहे पण बऱ्याच ए ए सभासदांनी वैयक्तिक पातळीवर स्वतंत्रपणे प्रचार केल्यामुळे या मांडणीला अधिक स्वीकारले गेले आहे. ही फेलोशिप किती परिणामकारक आहे या बद्दल नुकताच  केलेला  वैज्ञानिक आढावा असे सांगतो : अशा मद्यासक्त लोकांना ए.ए. मध्ये मदत घेणे हे इतर प्रकारे मदत घेण्यापेक्षा अधिक परिणामकारक ठरते.
ए.ए,चा  बारा पायऱ्यांचा सुधारणेचा कार्यक्रम : मद्यशक्तीपुढे पराभव मान्य करून आपल्याहून श्रेष्ठ शक्तीच्या मदतीने आत्मसंशोधन करणे, स्वतःचे दोष मान्य करून त्याची कबुली देणे, व्यक्तिमत्वातील हे दोष दूर होण्यास उच्च शक्तीची मदत घेणे, भूतकाळातील चुकांचे परिमार्जन हा त्या सुधारणा कार्यक्रमाचा एक भाग आहे. त्यानंतर आपल्यातली सुधारणा टिकवून धरण्यास, वाढवण्यास व इतर मद्यपीडित लोकांना हा सुधारणेचा संदेश विनामूल्य व विनाअट देणे हा या बारा पायऱ्यांच्या कार्यक्रमाचा उर्वरित हिस्सा आहे. परंतु ए.ए.मध्ये  कोणतीच गोष्ट बंधनकारक नाही व या बाऱ्या पायऱ्या पण घेतल्याच पाहिजेत असे सांगितले जात नाही व कोणी त्यावर लक्ष ठेवत नाही. "देव" हा शब्द या १२ पायऱ्यांत आहे पण त्याचा अर्थ स्वतःहून  उच्च शक्ती किंवा  "मला (आम्हाला) उमजलेला देव" लावून त्या अर्थाने बघायची पूर्ण मोकळीक ए.ए.मध्ये  आहे.
अल्कोहोलिक्स ॲनॉनिमस च्या १२ परंपरा(रूढी) : ह्या ए.ए. सभासद, समूह आणि इतर ए.ए. सेवासमित्या आणि ए.ए.केंद्रे यांना मार्गदर्शक तत्वे म्ह्णून सुचवली गेलेली आहेत. सभासदत्वासाठी दारू सोडण्याची इच्च्छा,  ही एकमेव आवश्यकता आहे असे सांगत या रूढी कट्टरता, अधिकारपदांची उतरंड आणि सार्वजनिक वादविवाद याबद्दल जागरूक करतात. तसेच ए. ए.चा एकमेव हेतू दारू पासून दूर राहण्यास मदत करणे आहे हे पण सांगतात. बदला घेतला जाईल किंवा आज्ञापालन सक्ती केली जाईल असा भाव न आणता या रूढी सार्वजनिक पातळीवर निनांवीपणा राखण्याची निकड दर्शवतात. ए.ए च्या नावाखाली संपत्ती, मालमत्ता व मोठेपणा मिळवण्यापासून दूर राहण्यास या रूढी सभासद व समूह यांना सावध करतात. प्रत्येक ए.ए समूह हा स्वायत्त असतो व परंतु त्याने सभासदांनी दिलेल्या ऐच्छिक  अंशदानातूनच स्वतःचा खर्च भागवायचा असतो व बाह्य जगातून मदत मिळाली तर ती नाकारायची असते. इतर कोणत्याही उपक्रमाशी ए.ए. संलग्न होत नाही व कोणाचाही पुरस्कार करत नाही.
एएची परवानगी घेऊन, नार्कोटिक्स ॲनॉनिमस व गॅम्बलिंग ॲनॉनिमस या व अशा अनेक फेलोशिप्सनी, त्यांच्या विविध आसक्तीतुन मुक्तता व्हावी यासाठी आचरणात आणण्याच्या  कार्यक्रमासाठी  एए च्या १२ पायऱ्या व १२ परंपरा योग्य तो बदल करून स्वीकारल्या आहेत.
एक्रोन(ओहिओ प्रांत, अमेरिका)  या शहरात बिल विल्सन हे ६ महिने मद्यमुक्त असलेले सभासद व डॉ बॉब यांची मी १९३५ साली भेट झाली. बिल यांनी आपल्याला दारूपुढे का हार न]मानावी लागली व कोणत्या आध्यत्मिक तत्वांच्या आधारे ते ६ महिने मद्यमुक्त आहेत  यांचे  तपशीलवार अनुभव डॉ बॉब यांच्याजवळ शेअर केले. यानंतर सुमारे १ महिन्यानी म्हणजे १० जून १९३५ साली डॉ बॉब यांनी शेवटचे मद्यपान केले. तो दिवस ए.ए. चा स्थापना दिवस मानला जातो.
अल्कोहोलिक ॲनॉनिमसची काही घोषवाक्ये - वन डे ऍट अ टाइम (फक्त आजचा दिवस). धिस टू शॅल पास(हेही दिवस जातील). HALT(Hungar, Anger, Loneliness, Tiredness)
तुडतुडा
इंग्रजी:(Hopper) हा एक प्रकारचा किडा आहे. हा धान ,कपाशी आदी पिकांवर आढळतो.हा माणसासाठी घातक नाही.यात रंगांनुसार तपकिरी,हिरवे आणि पांढऱ्या पाठिचे तुडतुडे तसेच नागमोडी असे चार प्रकार ज्ञात आहेत.यांच्या अनेक जाती आहेत.धान या पिकासाठी वरील चार जातीच त्रासदायक आहेत.तसेच वांग्यांचेही ते नुकसान करतात.
अल्कोहोलिक्स ॲनॉनिमस
’फक्त आजचा दिवस’ या विधानाने अनेक व्यसनी लोकांची आयुष्ये बदलून गेली. काल होऊन गेलेला, भूतकाळ आपण बदलू शकत नाही, भविष्यकाळ आपल्या हातात नाही.आपल्या हातात आहे, फक्त आज. फक्त आजचा दिवस. त्यातही आत्ताचा क्षण. भूतकाळ आठवला तर केलेल्या कृत्यांचा पश्चात्तापहोतो. गमावलेल्या संधी, गमावलेले आयुष्य़ आठवले की मनस्ताप होतो.आणि याचे पर्यवसान परत व्यसनाकडे वळणे हेच. त्यामुळे भूतकाळाचे ओझे उतरवले की दारुड्याच्या डोक्यावरचे निम्मे ओझे उतरते. आता दारू सोडली तर दारूशिवाय आयुष्य कसे कंठायचे याचे भय मनाचा ताबा घेते. शिवाय व्यसनाच्या काळात केलेल्या कर्जाची चिंता. बायको सोडून गेली असेल तर परत येईल का ही काळजी. अशा अनेक काळज्या जिवाला पोखरत असतात. परत याचा शेवट म्हणजे पिण्याकडे वळणे. तेव्हा भविष्यकाळाची काळजी करायची नाही असे ठरवायचे. कारण भविष्यकाळ आपल्या हातात नाही. म्हणजे आहे तो फक्त आजचा दिवस. आज सकाळी उठल्यावर ठरवायचे की आज मी दारू पिणार नाही.रात्री झोपताना म्हणायचे की चल, एक दिवस पदरात पडला. हवे तर त्यासाठी देवाचे आभार माना. आपल्याला मदत करणाऱ्या सर्वांचे वाटल्यास आभार माना. असे जे करतात त्याची वर्षे कशी पुरी होतात ते त्यांनाच कळत नाही.
तुडतुडा
प्रजनन
यांचे प्रजनन पावसाळा संपल्यानंतर होते.सरासरीने यांची मादी ५० ते १५० अंडी देते.यातील सुमारे ८० पिल्ले जगतात.यांचे सरासरी आयुष्य १८ दिवसांचे आहे.नैसर्गिक अन्नसाखळी कायम ठेवण्यात यांचा मोलाचा हिस्सा आहे.बऱ्याच पक्ष्यांचे ते खाद्य आहेत.
अल्कोहोलिक्स ॲनॉनिमस
धिस टू शॅल पास : हे घोषवाक्य म्हणजे - तू कितीही दुःखात असशील तरी हेही दिवस जातील. फिर सुबह होगी. रातका महेमॉं है अन्धेरा, किसके रोके रुका है सवेरा.
तुडतुडा
बाह्यदुवे
वर्ग:पिकांवरील किडी
अल्कोहोलिक्स ॲनॉनिमस
HALT : एच म्हणजे हंगर-भूक, ए म्हणजे ॲंगर-राग, एल म्हणजे लोन्लीनेस-एकटेपणा आणि टी म्हणजे टायर्डनेस-थकवा. या चारही गोष्टी परत व्यसनाकडे नेऊ शकतात. त्यामुळे या कटाक्षाने टाळायच्या असतात. आवरी रागाला, कधी राही न भुका, दमू नको जास्त, कधी राही न अकेला. भूक, राग, एकटेपणा आणि थकवा हे चारही दारूकडे नेणारे धोक्याचे सिग्नल आहेत.
पूर्वी जात होतां त्या दारूच्या गुत्त्यावरून किंवा रेस्टॉरंटवरून त्या विशिष्ट वेळी जाऊसुद्धा नका. केव्हा परत दारूचे व्यसन सुरू होईल, सांगता येणार नाही.
अल्कोहोलिक ॲनॉनिमससारख्या आणखीही काही संस्था आहेत -
भारतात व्यसनमुक्तीसाठी कार्य करणाऱ्या अल्कोहिलिक ॲनॉनिमससारख्या अनेक संस्था आहेत. डॉ अनिल अवचट, डॉ. सुनंदा अवचट आणि डॉ. आनंद नाडकर्णी यांनी स्थापन केलेली मुक्तांगण संस्था ही त्यापैकी एक आहे. मुक्तांगण ही संस्था सुरुवातीची अनेक वर्षे पु.ल. देशपांडे यांच्या पैशाने चालत असे.
सातारा जिल्हा
सातारा जिल्ह्याच्या एकूण ११ तालुक्यांपैकी सातारा, कराड, वाई, फलटण, कोरेगाव, खटाव, अश्या ६ तालुक्यात ए.ए.च्या शाखा आहेत. जिल्ह्यातील एकूण समूहांची संख्या ९ असून आठवड्यात ए.ए. च्या एकूण २० बैठकी होतात. जिल्ह्यातील एकूण सभासदांची संख्या १०० ते १२० च्या आसपास आहे. सातारा जिल्ह्यात आंतर समुह किंवा जिल्हा कमिटी नाही.
नांदेड जिल्हा
नांदेड जिल्ह्याच्या एकूण १६ तालुक्यांपैकी नांदेड, बिलोली, लोहा, नायगाव आणि मुदखेड अश्या ५ तालुक्यात ए.ए.च्या शाखा आहेत. एकूण समूह ७ व एकूण साप्ताहिक सभा १६.
चंद्रपूर जिल्हा
'''अख्या महाराष्ट्रात सर्वात जास्त तालुका पातळीवर पोहोचलेली ए.ए. म्हणजे चंद्रपूर ए.ए. फेलोशिप होय असे म्हणावे लागेल.''' १५ पैकी केवळ  "जिवती"  तालुक्यात अजून ए ए समूह नाहीत. या जिवती तालुक्यात पण  येत्या काही महिन्यात ए ए समूह/सभा सुरू होईल.
पद्मश्री पुरस्कार
भारतीय प्रजासत्ताकाचा हा चौथ्या क्रमांकाचा नागरी पुरस्कार आहे. भारत रत्न, पद्मविभूषण आणि पद्म भूषण या खालोखाल पदमश्री पुरस्काराचा क्रमांक आहे. भारत सरकारकडून दरवर्षी भारताच्या प्रजासत्ताक दिनी हा पुरस्कार दिला जातो. कला, शिक्षण, उद्योग, साहित्य, विज्ञान, अभिनय, वैद्यक, समाजसेवा आणि सार्वजनिक घडामोडी यासह विविध क्षेत्रात उल्लेखनीय योगदान दिल्याबद्दल भारतीय नागरिकांना १९५४ पासून पद्म पुरस्कार प्रदान करण्यात येऊ लागले.
विजेते
वर्ग:गृह मंत्रालय वर्ग:भारत सरकारचे पुरस्कार * वर्ग:पद्म पुरस्कार
छबीराम अरगल
छबीराम अरगल ( जुलै ७,इ.स. १९४३) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत.ते जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तर भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये मध्य प्रदेश राज्यातील मुरेना लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:जनता पक्ष नेते वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:मुरेनाचे खासदार वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रामीण साहित्य संमेलन
त्यांतल्या काही संस्था आणि त्यांनी भरवलेली संमेलने :--
* अठ्ठावन्नावे विदर्भ साहित्य संमेलन धानोरा जिल्हा गडचिरोली येथे 2008 मध्ये संपन्न /अध्यक्ष बाबाराव मुसळे * पहिलेेे अंकुर साहित्य संमेलन, मालेगाव जिल्हा वाशिम येथे संपन्न /1986 /अध्यक्ष बाबाराव मुसळे
* संत गजानन महाराज साहित्य संमेलन रिसोड जिल्हा वाशिम/ 2008 /अध्यक्ष बाबाराव मुसळे
* चौथे भूमीजन साहित्य संमेलन सावखेड तालुका सिल्लोड जिल्हा औरंगाबाद/ 2020/ अध्यक्ष बाबाराव मुसळे
पहा : मराठी साहित्य संमेलने ; जिल्हा साहित्य संमेलने वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
दलित आदिवासी ग्रामीण साहित्य संमेलन
पहा: मराठी साहित्य संमेलने, ग्रामीण मराठी साहित्य संमेलन
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
जेराल्ड सिबोन
जेराल्ड सिबोन (१९ एप्रिल, इ.स. १९७४:एम्मेन, नेदरलँड्स - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे.
हा २००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये नेदरलँड्सकडून खेळला. या स्पर्धेत त्याने दोन गोल केले होते.
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सातेफळ (हिंगणघाट)
सातेफळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हिंगणघाट तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
वेलखाडी
वेलखाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
चांदोळी खुर्द
चांदोळी खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.