cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गोटा (गडचिरोली)
संचार
गावात असणाऱ्या सुविधा - जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - पोस्ट ऑफिस, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. उपपोस्ट ऑफिस, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मोबाइल फोन सुविधा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक बस सेवा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. रेल्वे स्टेशन, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. ऑटो व टमटम, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. टॅक्सी, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. डांबरी रस्ते, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग,
चिल्ड्रन्स हॉस्पिटल, बॉस्टन
वर्ग:बॉस्टन
गोटा (गडचिरोली)
बाजार व पतव्यवस्था
गावात असणाऱ्या सुविधा - स्वसहाय्य गट (SHG), शेतमाल विक्री संस्था, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ए टी एम, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. रेशनचे दुकान, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था,
आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - समुदाय भवन (टीव्ही सह अथवा विरहित), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर.
वीज पुरवठा
घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. शेतीसाठी वीजपुरवठा - नाही. व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही.
संदर्भ
वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यातील गावे वर्ग:धानोरा तालुक्यातील गावे
हातिम अल-ताई
हातिम अल-ताई ( حاتم الطائي ; मृत्यू:इ.स. ५७८; पूर्ण नाव: हातिम बिन अब्द अल्लाह बिन साद अत-ताय; حاتم بن عبد الله بن سعد الطائي) हा अरबस्तानातील तैय जमातीचा एक राजपुत्र आणि कवी होता. त्याच्या अत्यंत उदारतेबद्दलच्या कथांनी त्याला आजपर्यंत अरबांमध्येएक प्रतीक बनवले आहे. ( जसे की "हातीमपेक्षा अधिक उदार" हा वाक्प्रचार लोकप्रिय आहे ( أكرم من حاتم).
त्याचा मुलगा आदि इब्न हातीम इस्लामी प्रेषित मुहम्मद पैगंबर यांचा साथीदार होता.
संदर्भ
वर्ग:अरब कवी वर्ग:इ.स. ५७८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लाहण
लाहण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील अर्धापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८६ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:अर्धापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
चेक प्रजासत्ताक क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी
खालील यादी चेक प्रजासत्ताक क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. चेक प्रजासत्ताकने ३० ऑगस्ट २०१९ रोजी ऑस्ट्रिया विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.
वारड
वारड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
विजयी मराठा (वृत्तपत्र)
इतिहास
विजयी मराठा पत्र सत्यशोधक चळवळ व इतर पक्ष यांच्या पुरस्कारासाठीच अस्तित्वात आले होते. त्यांच्या संस्थापक-संपादकांची मते त्याबाबत ठाम होती. यामुळेच सुरुवातीपासून त्याचे धोरण निश्चित होते. ५ डिसेंबर रोजी धार येथे मराठा शिक्षण परिषदेचे अधिवेशन होते. तेथे विजयी पत्राचे अंक वाटण्यात आल्याने प्रचाराच्या दृष्टीने त्यांचा खूप उपयोग झाला. पहिल्या अंकाच्या वेळी खंडेराव गणपतराव भालेकर हे सहकारी होते. विजयी मराठा निघाला तेव्हा १९१८ च्या नव्या राजकीय सुधारणांची घोषणा झालेली होती व पुढे १९२० साली नव्या कायद्यानुसार निवडणुका झाल्या. कोल्हापूरच्या शाहू महाराजांचे ६ मे १९२२ रोजी निधन झाले. त्यानंतर त्यांच्या प्रथम पुण्यदिनी विजयी मराठ्यांचा खास अंक काढण्यात येऊन त्यांना श्रद्धांजली वाहण्यात आली. त्या अंकातील संपादकीयात शाहू महाराजांच्या कार्याचे वैशिष्ट्ये सांगितली आहेत.
पहिले अंक
विजयी मराठा या वृत्तपत्राचा पहिला अंक १ डिसेंबर १९१९ पुण्यात प्रकाशित झाला
पहिले संपादक मंडळ
श्रीपतराव शिंदे हे एकटेच संपादक म्हणून आपले कार्य सुरू ठेवले.
संदर्भ
लेले, रा. के. (तृतीयावृत्ती २००९). मराठी वृत्तपत्रांचा इतिहास. पुणे: कॉन्टिनेन्टल प्रकाशन, पुणे ३०, प्रकाशन क्रमांक ९६४.
करंदी (भोर)
करंदी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.
डिझ्नी (भारतीय वाहिनी)
डिझ्नी चॅनल हे डिझ्नी इंडिया द्वारे संचालित एक भारतीय सशुल्क दूरदर्शन चॅनेल आहे. १६ डिसेंबर २००४ रोजी लाँच झालेल्या मूळ अमेरिकन नेटवर्कशी हे समतुल्य भारतीय चॅनेल आहे. डिस्ने चॅनल बहुतेक सबस्क्रिप्शन टेलिव्हिजन प्रदात्यांवर पे टेलिव्हिजन चॅनेल म्हणून उपलब्ध आहे. हे चॅनल मुंबई येथे स्थित आहे.
ऑक्‍टोबर २०२० पर्यंत टीआरपीसह हे चॅनल सर्व प्रकारातील मुलांचे सर्वाधिक पाहिलेले पाचवे चॅनल बनले.
संदर्भ
वर्ग:वॉल्ट डिझ्नी कंपनी
३६ फार्महाऊस
३६ फार्महाऊस हा इ.स. २०२२ मधील एक संशयास्पद हास्य हिंदी चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन सुभाष घई, दिग्दर्शन राम शर्मा यांनी केले आहे, तसेच हा चित्रपट झी स्टुडिओज आणि मुक्ता सर्चलाईट फिल्म्सद्वारा निर्मित केला गेला आहे. सदर चित्रपट झी५वर २१ जानेवारी २०२२ रोजी प्रदर्शित झाला.
कोराळ
कोराळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६४० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरगा तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
वणी (खालापूर)
वणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
काळी शक्ती
__अनुक्रमणिकाहवीच__
काळी जादू
काळी जादू किंवा गडद जादू ही एक अलौकिक शक्ती किंवा जादू असते जी दुष्ट आणि स्वार्थी हेतूंसाठी वापरली जाते; किंवा ही भूत किंवा इतर वाईट आत्म्यांशी संबंधित जादू मानली जाते. याला काहीवेळा " डाव्या हाताचा मार्ग " असेही संबोधले जाते. (उजव्या हाताचा मार्ग म्हणजे शुभ्र जादू असते). आधुनिक काळात काहींना असे आढळून आले आहे की, काळ्या जादूची व्याख्या अशा लोकांद्वारे गोंधळलेली आहे जी जादूची किंवा कर्मकांडाची व्याख्या एकच करतात. कर्मकांडाला ते काळी जादू म्हणून नाकारतात.
झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०१७
क्रिकेट संघाने जून २०१७ मध्ये दोन एकदिवसीय सामन्यांच्या मालिकेसाठी स्कॉटलंडचा दौरा केला. दोन्ही सामने द ग्रेंज क्लब, एडिनबरा येथे खेळवले गेले. ह्या दोन देशांमधील ही पहिलीच द्विदेशीय मालिका. पहिल्या सामन्यात स्कॉटलंडने झिम्बाब्वेला हरवून त्यांचा कसोटी खेळणाऱ्या संघाविरुद्धचा पहिला एकदिवसीय विजय नोंदवला. दुसऱ्या सामन्यात झिम्बाब्वेने ६ गडी राखून विजय मिळवला आणि मालिका १-१ अशी बरोबरीत सुटली.
बाह्यदुवे
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील खेळ वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट २०१७ स्कॉटलंड झिम्बाब्वे
करंदी बुद्रुक
करंदी बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:भोर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
गीतांजली वैशंपायन
गीतांजली वैशंपायन या एक मराठी लेखिका आहेत.
लिहिलेली/अनुवादित केलेली पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लतीफपूर
लतीफपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील अर्धापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८६ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:अर्धापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना
प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना(इं:Pradhan Mantri Suraksha Bima Yojana) ही एक भारतातील सरकारद्वारे पुरस्कृत अपघात विमा योजना आहे. याचा मूळ उल्लेख अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी भारताच्या २०१५ च्या अंदाजपत्रकात, फेब्रुवारी २०१५ मध्ये केला होता. याचे विमोचन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचेद्वारे कोलकाता येथे ९ मेला झाले. मे २०१५ ला, भारताच्या फक्त २०% लोकांपाशीच कोणत्याना कोणत्या प्रकारचा विमा आहे.या योजनेचे ध्येय हा आकडा वाढवावयाचे आहे.
वैशिष्ट्ये
१) लक्ष्यगट - अपघात विमा न नोंदवलेले सर्व नागरिक
२) वय व पात्रता - १८ ते ७० वयोगटातील सर्व व्यक्ती या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात, लाभार्थ्याचे बँकेत खाते असणे जरुरीचे आहे.
४) विमा लाभ - लाभार्थ्याचा अपघाती मृत्यू झाल्यास वारसदाराला २ लाख रु . अर्थसाहाय्य मिळेल, लाभार्थ्याला अपघातामुळे पूर्ण अपंगत्व आल्यास २ लाख रु व आंशिक अपंगत्व आल्यास १ लाख रु अर्थसाहाय्य दिले जाते.
५) व्यवस्थापन - योजनेचा लाभ घेण्यासाठी लाभार्थी एल आय सी किंवा कोणत्याही विमा कंपनीत खाते उघडू शकतो
व्हीआयएएफ
वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:ग्रंथालयशास्त्र
नागेश कुकुनूर
नागेश कुकुनूर नायडू (३० मार्च, इ.स. १९६७:हैदराबाद, तेलंगणा, भारत - ) हा एक भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक आहे. कुकुनूरने हैदराबाद ब्लूज, इकबाल, डोर सह अनेक पुरस्कारविजत्या चित्रपटांचे दिग्दर्शन केले आहे.
वागदरी (उमरगा)
वागदरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६४० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरगा तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
कोरोना विषाणू
__अनुक्रमणिकाहवीच__
शेफाली वर्मा
शेफाली वर्माही एक भारतीय क्रिकेटपटू आहे. यांचा जन्म 28 जानेवारी 2004ला रोहतक येथे झाला असून, जी भारताच्या महिला संघाकडून खेळते. कुठल्याही आंतरराष्ट्रीय T-20 सामन्यात भारताकडून खेळणारी ती सर्वात कमी वयाची खेळाडू आहे. हे तिचे एक वैशिष्ट्य आहे. शेफालीने वयाच्या 15व्या वर्षीच आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पहिले अर्धशतक झळकावले.महान खेळाडू सचिन तेंडुलकर यांचा ३० वर्षे जुना विक्रम मोडीत काढला. सचिन यांनी त्याचे पहिले अर्धशतक एका कसोटी सामन्यात केले होते, तेव्हा त्याचे वय सोळा वर्षे होते.[1][2]
वैयक्तिक जीवन आणि पार्श्वभूमी
नोव्हेंबर 2013मध्ये शेफाली नऊ वर्षांची असताना तिचे वडील तिला दिल्लीजवळच्या रोहतकमधील स्टेडियमवर सचिन तेंडुलकरचा शेवटचा रणजी चषक सामना बघण्यास घेऊन गेले होते. हाच शेफालीच्या आयुष्याला कलाटणी देणारा दिवस ठरला. ती सांगते की सचिन तेंडुलकर यांना त्यांच्या मुंबई संघाला विजयाकडे नेताना पाहून मी निश्चय केला की सर्व आव्हानांना तोंड देत आपण क्रिकेट खेळायचे.
शेफालीने अनेक मुलाखतींमध्ये सचिन तेंडुलकर यांनी आपल्याला प्रेरित केल्याचे सांगितले आहे. परंतु आणखी एका व्यक्तीने तिच्या या महत्त्वाकांक्षेला पंख देण्याचे काम केले आहेत, ते म्हणजे तिचे क्रिकेटवेडे वडील. तिच्या वडिलांना क्रिकेटची आवड असल्यामुळे त्यांनी देखील शेफालीला प्रोत्साहन दिले.
शेफालीचा भाऊ स्थानिक क्रिकेट क्लब्समध्ये खेळत असत, परंतु शेफाली एक मुलगी असल्याने तिला त्या क्लबने कधीच संघात स्थान दिले नाही. या अडचणीवर मात करण्यासाठी तिच्या वडिलांनी एक तोडगा काढला – त्यांनी शेफालीचे केस एखाद्या मुलाप्रमाणे कापून घेतलेत, आणि ती मुलगा असल्याचे भासवत तिला संघात खेळण्याची संधी मिळवून दिली. या संधीचे मात्र तिने सोने केले.
जेव्हा शेफालीचा भाऊ आजारी पडला, तेव्हा शेफालीने त्या स्थानिक संघात त्याची जागा घेतली. एवढंच नव्हे तर त्या स्थानिक स्पर्धेत तिने सर्वोत्तम खेळाडूसाठीचे ‘मॅन ऑफ द मॅच’ आणि ‘मॅन ऑफ द सिरीज’ पुरस्कार पटकाविले.[2][3]
व्यावसायिक कारकीर्द
सप्टेंबर 2019मध्ये वयाच्या अवघ्या 15व्या वर्षी शेफालीने दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध टी-20 सामन्यातून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. नोव्हेंबर 2019मध्ये वेस्ट इंडीज संघाविरुद्ध खेळताना ती सर्वात कमी वयाची भारतीय अर्धशतकवीर झाली. वेस्ट इंडीजविरुद्धच्या याच दौऱ्यात तिने पाच सामन्यांमध्ये 158 धावा करत प्लेअर ऑफ द सिरीजचा पुरस्कारही पटकावला. [4]
आणि शेफालीने ही स्पर्धासुद्धा गाजवली. 161च्या स्ट्राइक रेटसह शेफाली या स्पर्धेत तिसरी सर्वाधिक धावा काढणारी खेळाडू ठरली. या कामगिरीसाठी भारताच्या माजी धडाकेबाज सलामीवीर विरेंद्र सेहवाग यांनी शेफालीला ‘रॉकस्टार’ म्हणून संबोधले होते. सद्यस्थितीत आयसीसीच्या टी-20 महिला खेळाडूंच्या यादीत शेफाली जागतिक क्रमवारीत तिसऱ्या क्रमांकावर आहे. [5]
संदर्भ
वर्ग:बीबीसी आयोजित संपादन कार्यशाळा २०२१अंतर्गत संपादित लेख वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. २००४ मधील जन्म वर्ग:२०२२ राष्ट्रकुल खेळांमधील रौप्य पदक विजेते भारतीय वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
राजिंदर गोयल
राजिंदर गोयल (२० सप्टेंबर, १९४२ - जून २१, २०२०) एक भारतीय क्रिकेटपटू होते. रणजी करंडक क्रिकेट स्पर्धेत सर्वाधिक गडी बाद करण्याचा विक्रम त्यांच्या नावावर आहे. असे असूनही प्रथम श्रेणी स्पर्धेत भारत संघात त्यांची निवड झाली नाही. डावखुरे फिरकीपटू म्हणून त्यांनी पतियाळा संघाचे प्रतिनिधित्व केले. दक्षिण पंजाब, दिल्ली आणि हरियाणा या देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये ते खेळले आहेत.
भारतीय रेल्वेत सहायक स्टेशन मास्तरचा मुलगा असलेले गोयल यांचे शिक्षण वैश शाळेत, तर महाविद्यालयीन शिक्षण रोहतक येथे झाले. त्यांनी १९५७ मध्ये उत्तर-विभागीय शालेय स्पर्धेत त्यांनी यशस्वी कामगिरी केली. पश्चिम विभागाविरुद्धच्या अखिल भारतीय शालेय स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात त्यांनी चार गडी बाद केले आणि स्पर्धेचा सर्वोत्कृष्ट गोलंदाज म्हणून बहुमान मिळवला. पुढच्या सत्रात त्यांनी रणजीमध्ये पदार्पण केले. गोयल यांनी आपल्या सुरुवातीच्या यशाचे श्रेय शिक्षक व प्रशिक्षक किशन दयाल यांना दिले आहे. त्यांनी प्रथम श्रेणी कारकिर्दीची सुरुवात पतियाळापासून केली, जो नंतर दक्षिण पंजाब संघात विलीन झाला. ते १९६३ मध्ये दिल्लीत आणि दहा वर्षांनंतर हरियाणा स्थायिक झाले.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वांगणी (खालापूर)
वांगणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
राहिल आझम
राहिल आझम (जन्म: २५ सप्टेंबर १९८१) हा एक भारतीय अभिनेता आणि मॉडेल आहे. तो हातिम मध्ये हातिमच्या भूमिकेत,  सी आय डी मालिकेत नकुल, तू आशिकी मध्ये जेडी म्हणून, मॅडम सर मध्ये डीएसपी अनुभव सिंग म्हणून आणि अचानक ३७ साल बाद मध्ये राहुल/अजिंक्य म्हणून त्याने काम केले आहे.
तो सामान्यतः हातिम मालिकेसाठी ओळखला जातो. २००३ - ०४ मधील या मालिकेत त्याने मुख्य भूमिका केली होती.
संदर्भ
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोथळी (उमरगा)
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६४० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरगा तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
क्योंकि सास भी कभी बहू थी
__अनुक्रमणिकाहवीच__
करंदी खुर्द
करंदी खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:भोर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
झरीन खान
झरीन खान (जन्म : १४ मे १९८७) ही एक भारतीय मॉडेल व सिने-अभिनेत्री आहे. २०१० सालच्या वीर ह्या चित्रपटामध्ये सलमान खानच्या नायिकेची भूमिका करून झरीनने बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. ह्या भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्तम पदार्पणाचा झी सिने पुरस्कार देखील मिळाला. तेव्हापासून तिने आजवर अनेक हिंदी चित्रपटांमध्ये तसेच पंजाबी व तमिळ चित्रपटांमध्ये देखील कामे केली आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
धुनुचि नृत्य
धुनुचि नृत्य हा एक पारंपरिक धार्मिक नृत्य प्रकार आहे.भारत देशातील पश्चिम बंगाल राज्यातील दुर्गापूजा उत्सवाच्या काळात हे नृत्य विशेषत्वाने केले जाते.
महत्व
स्वतःमधील सामर्थ्य वाढविण्यासाठी स्वतः दुर्गादेवीने हे नृत्य केले होते अशी श्रद्धा असल्याने बंगाली परंपरेत या नृत्याला महत्वाचे स्थान आहे.यामुळे आसुरी प्रवृती दूर जाता आणि मनाला उर्जा मिळते अशी धारणा प्रचलित आहे.
स्वरूप
या नृत्याला आध्यात्मिक अधिष्ठान आहे असे मानले जाते. शारदीय नवरात्र उत्सव काळात संध्याकाळी केल्या जात असलेल्या दुर्गेच्या आरतीच्या वेळी हा नाच केला जातो. देवीला धन्यवाद देणे आणि तिचा आशीर्वाद घेणे असे या नृत्यामध्ये अभिप्रेत असते. ढाक म्हणजेच विशिष्ट प्रकारच्या ढोलाच्या तालावर हा नाच केला जातो. हातांच्या आणि पायांच्या लयबद्ध हालचाली करताना तोंडात किंवा हातात धूप घालून पेटविले गेलेले मातीचे धुपाटणे घेतलेले असते. ते हातात घेऊनच हे नृत्य केले जाते.
संदर्भ
वर्ग:शारदीय नवरात्र वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव वर्ग:सण आणि उत्सव वर्ग:पश्चिम बंगाल
गुजराती साहित्य
गुजराती भाषा ही आधुनिक इंडो-आर्यन भाषांपैकी एक आहे आणि नगर अपभ्रंश नावाच्या शौरसेनी प्राकृतच्या नंतरच्या स्वरूपापासून विकसित झाली आहे. गुजरात, सौराष्ट्र आणि कच्छ व्यतिरिक्त, गुजराती भाषेचे क्षेत्र महाराष्ट्र आणि राजस्थानचा दक्षिण-पश्चिम भाग देखील आहे. सौराष्ट्री आणि कच्छी या त्याच्या इतर प्रमुख बोली आहेत. अपभ्रंशाचे नंतरचे स्वरूप, जे हेमचंद्र सुरी यांनी त्यांच्या पुस्तकांमध्ये सूचित केले आहे, ते 'गुर्जर अपभ्रंश' म्हणून ओळखले जाते आणि त्यात अनेक साहित्यकृती आढळतात. या अपभ्रंशाचे क्षेत्र मूळ गुजरात आणि पश्चिम राजस्थान होते आणि या अर्थाने पश्चिम राजस्थानी किंवा मारवाडी यांचा गुजराती भाषेशी जवळचा संबंध आहे.
मध्ययुगीन साहित्य
गुर्जर किंवा श्वेतावर अपभ्रंश यांची कामे गुजराती भाषेतील आद्य-कृती मानली जाऊ शकतात. या बहुतेक लोकसाहित्य शैलीतील जैन कवींच्या रचना आहेत. आपल्याकडे रास, फाग आणि चारचारी काव्यांचे प्राबल्य आहे, त्यात भरतबाहुबलीरस, रेवंतदास, थुलीभद्धाफग, नेमिनाथचौपै इ. यानंतरही 13व्या-14व्या शतकातील काही गद्य रचना सापडतात ज्या एकाच वेळी जुनी गुजराती आणि जुनी राजस्थानी यांच्या क्षणिक स्थितीचा परिचय देतात. किंबहुना, १६व्या शतकात मीराबाईपर्यंत गुजराती आणि पश्चिम राजस्थानी ही एकच अविभाजित भाषा होती. त्यांची विभागणी या शतकाच्या आसपास सुरू झाली.
प्राचीन गुजराती साहित्याचा इतिहास विशेष समृद्ध नाही. श्रीधर कवी यांचे 'रणमल्लछंद' (१३९० AD), जे इडरचा राजा रणमल्ल आणि गुजरातचा मुस्लिम शासक यांच्यातील युद्धाचे वर्णन करते, हे सुरुवातीच्या कामांपैकी आहे. दुसरी रचना म्हणजे पद्मनाभ कवीचे कान्हडदे प्रबंध (इ.स. १४५६), ज्यामध्ये अलाउद्दीन खिलजीचा जालोरचा राजा कान्हडदेवरील हल्ला आणि युद्धाचे वर्णन आहे. ही कविता विरारांची सुंदर रचना असून गुजराती साहित्यातील महान ग्रंथांमध्ये गणली जाते. याच दिवसांत गुजरातमध्ये मध्ययुगीन सांस्कृतिक प्रबोधनाची लाट सुरू झाली, ज्याचे दोन प्रमुख प्रतिनिधी नरसी मेहता आणि भालन कवी आहेत. नरसीची तारीख विवादित आहे, परंतु बहुतेक विद्वानांच्या मते, तो 15 व्या शतकाच्या उत्तरार्धात अस्तित्वात होता. कृष्णावरील त्यांच्या भक्तीबद्दल अनेक दंतकथा प्रचलित आहेत. नरसी मेहता हे गुजराती कवितेचे जनक आहेत, ज्यात अतूट भक्तीची अनोखी अभिव्यक्ती आढळते. भालन कवीचा काळही जवळपास सारखाच मानला जातो. त्यांनी रामायण, महाभारत आणि भागवत या पौराणिक इतिहासांवर अनेक कविता रचल्या आणि गरबा साहित्याला जन्म दिला. भालन वात्सल्य आणि शृंगार चित्रणात पारंगत मानले जाते. पाडसाहित्य आणि कथाकविता या दोन्ही प्रकारांनी मध्ययुगीन गुजराती साहित्याला अनेक कवी दिले आहेत. पहिल्या शैलीतील आणखी एक महत्त्वाचे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे मीराबाई (१६वे शतक) ज्यांच्यावर नरसीचा प्रभाव स्पष्टपणे दिसून येतो. हिंदी आणि राजस्थानी प्रमाणेच मीराबाईचे अनेक मधुर श्लोक गुजराती भाषेत आढळतात जे नर्सीच्या श्लोकांप्रमाणे गुजराती लोक लोकगीताप्रमाणे गायतात. नागर, केशवदास, मधुसूदन व्यास, गणपती इत्यादी अनेक कवींमध्ये वर्णनात्मक कवितांची शैली आढळते, परंतु तिचा कळस प्रेमानंदमध्ये दिसून येतो.
प्रेमानंद भट्ट (१७वे शतक) हे गुजराती भक्ती साहित्यातील सर्वोच्च कवी मानले जातात. त्यांचा जन्म बडोद्यातील नगर ब्राह्मण कुटुंबात झाला होता आणि संस्कृत, हिंदी, गुजराती इत्यादी भाषांचे त्यांना उत्तम ज्ञान होते. प्रेमानंद यांनी रामायण, महाभारत, भागवत आणि मार्कंडेयपुराण यांच्या अनेक कथांवर कविता रचल्या, ज्यांची संख्या ५० पेक्षा जास्त आहे. ते गुजराती भाषेतील पहिले नाटककार आहेत, ज्यांच्याकडे तीन नाट्यकृती आहेत. गांभीर्याबरोबरच अलंकृत शैली ही त्यांची खासियत आहे. इतर कवींनीही त्यांच्या शैलीत पौराणिक कथा लिहिल्या, ज्यात शामल भट्टच्या अनेक कविता, मुकुंदचे भक्तमाळ, देवीदासचे रुक्मिणीहरण, मुरारीचे ईश्वर विवाह हे उल्लेखनीय आहेत. प्रेमानंदांचे समकालीन भक्त कवी अखॉन (१७वे शतक) हे अहमदाबादचे सोनार होते. कबीरांप्रमाणेच त्यांनी धर्म, वर्णव्यवस्था, वर्णव्यवस्था यांच्या खोट्या दांभिकतेवर कडवट विडंबन केले आहे. त्यांची तात्त्विक, भक्ती आणि सुधारणावादी अशा दोन्ही प्रकारची पदे उपलब्ध आहेत.
वर म्हटले आहे की भालन कवींनी एक विशेष काव्यशैली विकसित केली होती - गरबा शैली. ही शैली मुळात नृत्य लोकगीतांशी जोडलेली आहे. 18 व्या शतकात या शैलीत देवी-देवतांशी संबंधित अनेक भक्तिगीते लिहिली गेली. गरबी कवींचा एक वेगळा समुदाय सुरू झाला, ज्यामध्ये ब्राह्मण, भट, पाटीदार, सर्व प्रकारचे लोक आढळतील. बल्लभ भट्ट, प्रीतमदास, धीरोभक्त, निरंत भक्त आणि भोजा भक्त हे प्रमुख गरबी कवी आहेत. गरबी सम्राट, दयाराम (इ.स. १७६७-१८५२) यांच्या गाण्यात या शैलीची उच्च परिपक्वता आढळते. दयाराम शृंगार हे रसपरक गीती काव्याचे मध्ययुगीन गुजराती कवी असून त्यांनी गोड भावना साध्या आणि सुबक शैलीत व्यक्त केल्या आहेत. त्यांच्या ४८ रचना गुजराती भाषेत आढळतात. याशिवाय त्यांनी संस्कृत, हिंदी, मराठी, पंजाबी आणि उर्दू भाषेतही तितक्याच प्रमाणात काव्यरचना केल्या आहेत.
मध्ययुगीन गुजराती साहित्याच्या विकासात स्वामीनारायण संप्रदायानेही महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे. या पंथाचे संस्थापक, सहजानंद हे रामानंदांच्या शिष्य परंपरेत येतात. कच्छ आणि गुजरातमध्ये या पंथाच्या साधूंचा मोठा प्रभाव आहे. तात्विक वस्तुस्थिती, भक्ती आणि सामाजिक दांभिकतेचा निषेध हे या साधू कवींचे विषय आहेत. या पंथाचा मुख्य कवी ब्रह्मानंद आहे, ज्यांचे अनेक ग्रंथ आणि आठ हजार स्वतंत्र श्लोक आढळतात. इतर कवींमध्ये मुक्तानंद, मंजुकेशानंद आणि देवानंद यांची नावे घेता येतील.
प्राचीन साहित्य
जरी काही गद्य रचना जुनी गुजरातीमध्ये आढळतात, परंतु गद्य शैलीचा परिपक्व विकास मध्ययुगीन गुजरातीमध्ये होऊ शकला नाही. इतर आधुनिक भारतीय भाषांप्रमाणेच गुजराती काव्याच्या विकासात ख्रिश्चन धर्मगुरूंचाही हातखंडा होता. 19व्या शतकाच्या पहिल्या टप्प्यात, गुजराती गद्यात बायबलचे भाषांतर प्रकाशित झाले आणि ड्रमंडने 1808 मध्ये गुजराती भाषेचे पहिले व्याकरण लिहिले. गुजराती भाषेत ज्या लेखकांमध्ये नवीन चेतना उदयास आली त्यात पास्टर जार्विस, नर्मदाशंकर, नवलराय आणि भोलानाथ यांचा समावेश होतो. नर्मद किंवा नर्मदाशंकर (१८३३-१८८६) हे हिंदीतील भारतेंदुप्रमाणेच गुजराती मध्यमवर्गीय चेतनेचे आश्रयदाता आहेत. काळाच्या दृष्टीकोनातूनही ते भारतेंद्रूचे समकालीन होते आणि त्यांच्यासारखेच अष्टपैलू प्रतिभेचे सूत्रसंचालन होते. त्यांचे गद्य आत्मचरित्र 'मारी हकीकत' हे संपादित ग्रंथ आणि जुन्या कवींची टीका, संस्कृत 'शाकुंतल'चे गुजराती भाषांतर आणि अनेक सुधारणावादी कविता आहेत. नर्मद हे आधुनिक गुजराती कवितेला साचेबद्ध करणारे पहिले कवी आहेत, ज्यांनी नवीन सांस्कृतिक प्रबोधन, राष्ट्रीय भावना आणि सुधारणावादी उदात्ततेला आवाज दिला आहे. त्यांच्या वैचारिक काव्यशैलीसमोर जुने भक्त कवी सामान्य दिसतात. नर्मद पाश्चिमात्य काव्य शैलीशी पूर्णपणे परिचित होते. भारतेंदूप्रमाणेच ते एक मेहनती साहित्यिक होते ज्यांनी अनेक नवीन कवी आणि लेखकांना प्रेरणा दिली आणि संघटित केले. नर्मद यांनी संपादन आणि समीक्षेच्या क्षेत्रातही मोलाचे योगदान दिले आहे. तसेच, ते गुजराती भाषेतील पहिले निबंधकार, नाटककार आणि आत्मचरित्रकार मानले जातात. नर्मदचे समकालीन कवी दलपतराम (इ.स. १८२०-१८९८) यांची कामेही सामाजिक, नैतिक आणि राष्ट्रीय विषयांशी संबंधित आहेत. त्यांची कविता साध्या, प्रसादगुण संपन्न शैलीत मांडणे हे दलपतरामांचे वैशिष्ट्य आहे. त्यांची शैली नर्मदापेक्षा अधिक प्रगल्भ असली तरी व्यावहारिकता अधिक आढळते.
नर्मद आणि दलपतराम हे नंतरच्या अनेक कवींचे आदर्श आहेत. सवितानारायण, मणिलाल द्विवेदी, बालशंकर कंथारिया, कलापी इत्यादी सर्वांचा त्यांच्यावर प्रभाव असेल. या काळातील सर्वोत्कृष्ट कवी काठियावाडचे ठाकूर सुरसिंहजी गोहेल (इ.स. १८७४-१९१३) होते, जे 'कालापी' या टोपण नावाने कविता रचत असत. ते खरे कवीहृदयी व्यक्ती होते, ज्यांच्या प्रत्येक ओळीत भावनेची तीव्रता असते. मुक्त प्रेमाचा नैसर्गिक प्रवाह, निसर्गाचे वर्णन, मुक्त रोमँटिक चैतन्य कलापीच्या कवितेत आहे. 'कलापी नाही केकरव' हा त्यांचा काव्यसंग्रह आहे. तो शैली आणि व्हेरिफिकेशनच्या क्षेत्रात नवीन प्रयोगांचा प्रवर्तक आहे. त्यांनी गुजराती भाषेतही अनेक 'गझल' लिहिल्या आहेत, ज्या 'गजलिस्तान' या संग्रहात संकलित केल्या आहेत. श्री.कंथारिया यांनी फारसी कवी हाफिजच्या गझलांचा गुजराती काव्य अनुवाद सादर केला आहे आणि इतर मुक्त लेखनही केले आहे. गुजराती कवितेला परंपरावादी प्रवृत्तींपासून मुक्त करून मुक्ताभिमुख प्रवृत्तीकडे नेण्यात या कवींनी महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. नरसिंगराव दिबेतिया, फरदुनजी मर्जबान, रामजी मेरबनजी मलबारी, हरिलाल ध्रुव आणि फ्रामजी खबरदार हे गुजरातीतील नंतरच्या रोमँटिक कवींमध्ये प्रमुख आहेत. कवी श्री. दिवेटिया व्यतिरिक्त, ते गुजराती साहित्याचे प्रख्यात अभ्यासक होते आणि त्यांनी बॉम्बे विद्यापीठात 'गुजराती भाषा आणि साहित्य' या विषयावर विल्सन फिलॉजिकल व्याख्याने दिली होती. काव्यक्षेत्रात त्यांच्यावर इंग्रजी रोमँटिक कवींचा विशेष प्रभाव आहे. खबरदारजींच्या कविता मुख्यतः देशभक्तीपर आणि तात्विक विषयांकडे झुकलेल्या आहेत.
बलवंतराय, दामोदर खुशालदास बोराडकर, मणिशंकर रतनजी भट्ट आणि नानालाल यांच्यात रोमँटिक काव्याचा विकास आढळतो. या सर्व कवींवर पाश्चात्य काव्यशैलीचा प्रभाव आहे. या कवींमध्ये प्रमुख नाव आहे नाना लाल, जे गुजराती कवी दलपतराम यांचे पुत्र होते. कवी आणि नाटककार अशा दोन्ही रूपात त्यांनी विशेष कीर्ती मिळवली आहे. त्यांच्या रचना प्रबंध काव्य, खंड काव्य आणि मुक्तक काव्य या तिन्ही शैलींमध्ये आढळतात, ज्यात मुख्य 'कुरु क्षेत्र' महाकाव्य आहे. गुजराती भाषेतील मुक्त श्लोकाचा तो पहिला वापरकर्ता आहे. नव्या गुजराती कवितेवर तत्कालीन राजकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि साहित्यिक बदलांचा मोठा प्रभाव पडला आहे. गांधीवादी कवींमध्ये सर्वोत्कृष्ट गो. के. ठाकूर आहेत, ज्यांनी नवीन विषयांच्या वापराबरोबरच अतुकांत छंद सारख्या प्रवाही श्लोक आणि व्यावहारिक भाषेचा वापर केला आहे. त्यांनी गुजराथी भाषेत अनेक सॉनेट (चतुर्भुज) लिहिले आहेत. उमाशंकर जोशी, रामनारायण पाठक, कृष्णलाल श्रीधरानी इत्यादी कवींवर ठाकूरांचा प्रभाव दिसून येईल. आधुनिक गुजराती कवींवर एकीकडे साम्यवादी विचारसरणीचा तर दुसरीकडे प्रतिमावादी कवींचा प्रभाव आहे. राजेंद्र शहा आणि दिनेश कोठारी हे प्रायोगिक शैलीचे प्रमुख गुजराती कवी आहेत, ज्यांनी भाषा, पद्य आणि कविता यांचे नवे प्रयोग केले आहेत.
गुजराती नाटक साहित्य विशेष समृद्ध नाही. नर्मदा शंकर यांनी 'शाकुंतल'चे भाषांतर केले आणि रणछोड भाई यांनी काही संस्कृत आणि इंग्रजी नाटकांचे भाषांतर केले. रणछोड भाईंनी अनेक मूळ पौराणिक आणि सामाजिक नाटकेही लिहिली. नंतरच्या इतर नाटककारांमध्ये दलपतराम, नवलराय, नानालाल आणि सर रमणभाई यांचा समावेश होतो. कन्हैयालाल माणिकलाल मुन्शी, चंद्रवदन मेहता आणि धनसुखलाल मेहता हे आधुनिक नाटककार आहेत ज्यांनी सामाजिक विषयांवर लेखन केले. इथे श्रीधरानी, उमाशंकर जोशी आणि बटूभाई उमरवाडिया यांनीही एकांकिका लिहिल्या आहेत.
गुजराती निबंध साहित्यातही तीच स्थिती आहे. पहिले निबंधकार नर्मद आहेत. नर्मदांच्या काळात गुजराती पत्रकारिता उदयास आली आणि नवलराय यांनी ‘गुजरात शीलक्षेत्र’चे प्रकाशन सुरू केले. त्यांनी टीका आणि निबंध क्षेत्रातही खूप काम केले. टीकात्मक आणि वैयक्तिक अभिव्यक्ती अशा दोन्ही प्रकारचे निबंध लिहिले जाऊ लागले, परंतु गुणात्मक परिपक्वतेच्या दृष्टीकोनातून केवळ आनंदशंकर बापूभाई ध्रुव, नरसिंहराव दिवेटिया, काका कालेलकर, कन्हैयालाल माणिकलाल मुन्शी, रामनारायण पाठक, केशवलाल कामदार आणि उमाशंकर जोशी यांच्याच कलाकृती लिहिल्या जाऊ शकतात. सूचित करणे. केशवलाल ध्रुव, मनसुखलाल झवेरी, उमाशंकर जोशी आणि डॉ. भोगीलाल संदेसरा यांनी समीक्षात्मक लेखांच्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. संस्मरण आणि रेखाटनांच्या गुजराती लेखकांमध्ये, मुन्शी आणि त्यांच्या पत्नी लीलावती मुन्शी, गांधीवादी विचारवंत काका कालेलकर आणि गांधीजींचे अनन्य सहकारी महादेव भाई यांची गणना केली जाते.
गुजराती कथा तुलनेने समृद्ध आहे. कादंबरी साहित्याची सुरुवात श्री नंदशंकर तुळजाशंकर यांच्या 'करंगेलो' (1868) या कादंबरीपासून होते. महिपतराम, अनंतराम त्रिकमलाल आणि चुन्नीलाल वर्धमान यांनी स्थापन केलेल्या ऐतिहासिक कादंबऱ्यांची परंपरा कन्हैयालाल माणिकलाल मुन्शी यांच्या ऐतिहासिक कादंबऱ्यांपर्यंत पोहोचते. पृथ्वी वल्लभ, जय सोमनाथ, गुजरात नो नाथ, पाटण नी डोमिनियन, भगवान परशुराम, लोपामुद्रा, भगवान कौटिल्य ही त्यांची विस्तृत रचना आहेत. याआधी इच्छाराम सूर्यराम देसाई यांनीही या क्षेत्रात खूप नाव कमावले होते, त्यांचा प्रभाव मुन्शीजींवर स्पष्ट दिसतो. मुन्शीजींनी पौराणिक, ऐतिहासिक कादंबऱ्यांव्यतिरिक्त सामाजिक कादंबऱ्याही लिहिल्या आहेत. सामाजिक कादंबरी क्षेत्रात रमणलाल देसाई यांचे विशेष स्थान आहे. राष्ट्रीय चळवळीशी निगडित 'दिव्यचक्षू' आणि 'भरेला अग्नि' आणि भारतीय ग्रामीण जीवनातील समस्यांशी निगडित 'ग्रामलक्ष्मीकोन' या चार भागांत प्रकाशित झालेल्या त्यांच्या दोन कादंबऱ्यांना खूप प्रसिद्धी मिळाली. झवेरचंद मेघानी, जे गुजराती लोककलेचेही तज्ञ होते, त्यांनी गुजरातचे लोकजीवन आणि लोककथा कादंबरीच्या रूपात मांडण्याचा स्तुत्य प्रयत्न केला. गोवर्धन राम त्रिपाठी, पन्नालाल पटेल आणि धुमकेतू यांनी इतर सामाजिक कादंबरीकारांमध्ये विशेष प्रसिद्धी मिळवली आहे. वास्तववादी कादंबरीचा प्रभाव श्री.त्रिपाठी आणि इतर लेखकांवरही दिसून येईल. कल्पनेचा दुसरा भाग 'गोवळणी' या कथेच्या प्रकाशनाचा आहे असे मानले जाते. यानंतर विष्णुप्रसाद त्रिवेदी, अमृतलाल पंढियार आणि चंद्रशंकर पंड्या यांच्या अनेक कथा प्रसिद्ध झाल्या. आधुनिक कथाकारांमध्ये मुन्शी, रमणलाल देसाई, गुणवंतराय आचार्य, धुमकेतू आणि गुलाबदास दलाल हे विशेष प्रसिद्ध आहेत. धूमकेतू आणि गुलाबदास ब्रोकर यांनी कथेचे तंत्रज्ञान अत्याधुनिक केले आहे. आजच्या गुजराती कथा आणि कविता, विशेषतः भारतीय समाजाच्या सर्व पैलूंना चिन्हांकित करून, भारतीय युग चेतनेला आवाज देण्यासाठी आपले योग्य योगदान देत आहे.
संदर्भ
वर्ग:Pages with unreviewed translations *
वानवटे
वानवटे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
सांगवी खुर्द (अर्धापूर)
सांगवी खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील अर्धापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८६ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:अर्धापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
ज्ञानोदय (वृत्तपत्र)
ज्ञानोदय हे अहमदनगर येथून प्रकाशित होणारे वृत्तपत्र आहे. हे वृत्तपत्र १८४३ साली सुरू झाले. अमेरिकन मराठी मिशनने याची सुरुवात केली. ख्रिस्ती धर्माचा प्रसार करणे हा याचा मुख्य उदेश होता. हे वृतपत्र आजही सुरू आहे.
इतिहास
ज्ञानोदयाची सुरुवात मासिक या स्वरूपात झाली. अहमदनगर येथून याचा पहिला अंक १८४२मध्ये निघाला. त्यानंतर पुढील वर्षी १८४३ मध्ये याचे पाक्षिकात रूपांतर झाले. यानंतर जुलै १८७३ पासून हे साप्ताहिक झाले. ज्ञानोदयाचे पहिले सहा अंक मराठीत प्रसिद्ध झाले होते. या नंतर मात्र ते मराठी आणि इंग्रजी या दोन्ही भाषेत निघू लागले.
वैशिष्ट्ये
मराठी वृत्तपत्रात चित्रे छापण्याची सुरुवात ज्ञानोदयने केली.
लहान मुलांसाठी 'बालबोधमेवा' ही विशेष पुरवणी सुरू करून ज्ञानोदय वृत्तपत्राने एका विशेष उपक्रमाची सुरुवात केली.
या वर्तमान पत्रात रेल्वेला चांग्याम्हासोबा म्हटले होते,म्हणजे चाक असलेली म्हैस म्हटले होते.
वर्ग:मराठी भाषेमधील वृत्तपत्रे वर्ग:अहमदनगर
एस.व्ही. कृष्णमूर्ती राव
'''एस.व्ही. कृष्णमूर्ती राव''' (१५ नोव्हेंबर, १९०२ - १८ नोव्हेंबर, १९६८) हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे भारतीय राजकारणी होते. १९५२ ते १९६२ पर्यंत ते भारतीय संसदेच्या राज्यसभा सदनाचे सदस्य होते. ते राज्यसभेचे उपसभापतीही होते. ते संसदेच्या लोकसभा कनिष्ठ सभागृहात शिमोगा, म्हैसूर राज्य मतदारसंघ येथून १९६२ मध्ये निवडून आले होते आणि १९६२ ते १९६७ या काळात लोकसभा उपसभापती म्हणूनही त्यांनी काम केेेेले.
शिवाजीराव गिरधर पाटील
शिवाजीराव गिरधर पाटील (जन्म : इ.स. १९२५; - २२ जुलै, २०१७) हे एक मराठी राजकारणी होते.
एस.व्ही. कृष्णमूर्ती राव
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य वर्ग:राज्यसभा सदस्य वर्ग:लोकसभेचे उपाध्यक्ष वर्ग:राज्यसभेचे उपसभापती वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिवाजीराव गिरधर पाटील
शिवाजीराव पाटील यांचा जन्म डांगरी (ता. अमळनेर, जि. जळगाव) येथे झाला. त्यांचे संपूर्ण कुटुंब स्वातंत्र्यलढ्यात सहभागी झाले होते. ज्येष्ठ बंधू उत्तमराव पाटील, वहिनी लीलाताई पाटील यांच्यासह विविध क्रांतिकार्यात ते सहभागी झाले. त्यांनी तुरुंगवासही भोगला. भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर ते प्रजा समाजवादी पक्षात काम करू लागले. तत्कालीन मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांच्या आग्रहाने ते काँग्रेसमध्ये गेले. शिरपूर तालुक्याचे दोनदा आमदार, वीज, पाटबंधारे व राजशिष्टाचार राज्यमंत्री, सहकार मंत्री, राज्यसभा सदस्य, अशी विविध पदे त्यांनी भूषवली.
सहकार क्षेत्रात शिवाजीराव पाटलांनी भरीव कामगिरी केली. त्यांनी १९८२मध्ये शिरपूर साखर कारखान्याची स्थापना केली. जागतिक ऊस व बीट साखर उत्पादक महासंघाचे अध्यक्ष, नॅशनल हेवी इंजिनिअरिंगचे अध्यक्ष, वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूटचे उपाध्यक्ष, महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेचे अध्यक्ष, धुळे- नंदुरबार जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचे अध्यक्ष अशा विविध पदांवर त्यांनी यशस्वीरीत्या काम केले. माजी केंद्रीय कृषिमंत्री शरदचंद्र पवार यांचे निकटवर्तीय सल्लागार म्हणून ते ओळखले जात.
कौटुंबिक माहिती
पत्नी विद्याताई (निधन इ.स. २०१५), अनिता देशमुख, गीता पाटील, दिवंगत सिनेअभिनेत्री स्मिता पाटील या तीन मुली, नातू तथा अभिनेता प्रतीक बब्बर.
पुरस्कार
पद्मभूषण (इ.स. २०१३)
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
खुटगाव
सेन्सस कोड ५३९०१४ असलेले खुटगाव हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील १२८२.१९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या शिरगणतीनुसार ह्या गावात ११० कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या ४६१ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे २६ किलोमीटर अंतरावर आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-२. प्राथमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर : काही नाही ५ ते १० की.मी.अंतरावर : कनिष्ठ माध्यमिक शाळा चाटगाव येथे आहे. माध्यमिक शाळा चाटगाव येथे आहे. उच्च माध्यमिक शाळा चाटगाव येथे आहे. पदवी महाविद्यालय चाटगाव येथे आहे. १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर : इंजिनियरिंग महाविद्यालय गडचिरोली येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय नागपूर येथे आहे. मॅनेजमेन्ट इन्स्टिट्युट गडचिरोली येथे आहे. पॉलिटेक्निक गडचिरोली येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र गडचिरोली येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा गडचिरोली येथे आहे.
वैद्यकीय सुविधा-सरकारी
असलेल्या सुविधा- काही नाही नसलेल्या सुविधा - कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, दवाखाने, गुरांचे दवाखाने, फिरते दवाखाने, कुटुंब कल्याण केन्द्र,
वैद्यकीय सुविधा-बिगर-सरकारी
असलेल्या सुविधा- काही नाही नसलेल्या सुविधा - बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एम बी बी एस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा,
पिण्याचे पाणी
असलेल्या सुविधा- झाकण नसलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील पाण्याचा पुरवठा, नसलेल्या सुविधा - शुद्ध केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, झाकण असलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा,
स्वच्छता
असलेल्या सुविधा- सांडपाणी शुद्धीकरणाच्या सयंत्रात सोडले जाते. नसलेल्या सुविधा - उघडी गटारे, न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेयरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था,
संचार
गावात असणाऱ्या सुविधा - सार्वजनिक बस सेवा, जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे  - पोस्ट ऑफिस, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. उपपोस्ट ऑफिस, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मोबाइल फोन सुविधा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. रेल्वे स्टेशन, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. ऑटो व टमटम, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. टॅक्सी, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग,
आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - समुदाय भवन (टीव्ही सह अथवा विरहित), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर.
वीज पुरवठा
घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. शेतीसाठी वीजपुरवठा - आहे. व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही.
संदर्भ
वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यातील गावे वर्ग:धानोरा तालुक्यातील गावे
कुन्हाळी
कुन्हाळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६४० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरगा तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
हाँग काँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
हाँग काँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा हाँग काँग शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. चेप लाक कोक नावाच्या एका कृत्रिम बेटावर बांधला गेलेला हा विमानतळ १९९८ सालापासून वापरात आहे. जगातील सर्वाधिक वर्दळीच्या विमानतळांपैकी एक असलेल्या हाँग काँग विमानतळाची मुख्य इमारत १९९८ साली सर्वात मोठी विमानतळ इमारत होती. २०१२ साली सुमारे ५.६ कोटी प्रवाशांनी ह्या विमानतळाचा वापर केला तसेच येथून ४०,६०,२८१ मेट्रिक टन मालाची वाहतूक करण्यात आली ज्याबाबतीत ह्याचा जगात पहिला क्रमांक आहे.
कॅथे पॅसिफिक, ड्रॅगनएर, यू.पी.एस. एरलाइन्स इत्यादी प्रवासी व मालवाहतूक करण्याऱ्या विमान कंपन्यांचा हाँग काँग विमानतळ हा एक हब आहे. सध्याच्या घडीला येथून सुमारे ९० विमान कंपन्या १५०हून अधिक शहरांना विमानसेवा पुरवतात.
बाह्य दुवे
वि वर्ग:आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना
प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना (इं:Pradhan Mantri Ujjwala Yojana) ही भारत सरकारद्वारा सन २०१६मध्ये विमोचित केल्या गेलेली एक योजना आहे.
प्रधानमंत्री उज्वला योजनेचे उद्देश: या योजनेद्वारे भाररातील दारिद्ऱ्य रेषेखाली असणाऱ्या सुमारे ५ कोटी महिलांना घरघुती एलपीजी गॅस जोडण्या देण्यात येणार आहेत.
तपशील
"प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना" ही एक भारत सरकारची, प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी यांच्याद्वारे सन २०१६ मध्ये विमोचित केली गेलेली कल्याणकारी योजना आहे.
यात, २१ जुलै २०१६ च्या आकडेवारीनुसार लाभार्थ्यांना सुमारे १७,६६,२५४ जोडण्या दिल्या गेल्या..
जयंत श्रीधर टिळक
जयंत श्रीधर टिळक (जन्म – आश्विन शुक्ल एकादशी, इ.स. १९२१; - १९८०) हे लोकमान्य टिळकांनी सुरू केलेल्या 'केसरी' वृत्तपत्राचे संपादक होते.
केसरी
ग.वि. केतकर संपादक असतानाच टिळकांच्या मुलाचे चिरंजीव जयंत श्रीधर टिळक हे संपादकीय विभागात काम करू लागले. साप्ताहिक केसरी सन १९२९मध्ये द्विसाप्ताहिक झाला होता. मूळ केसरी दर मंगळवारी प्रसिद्ध होत असे. नंतर तो शुक्रवारीही प्रसिद्ध होऊ लागला. त्रिसाप्ताहिक झाल्यावर तो रविवारीदेखील प्रसिद्ध होऊ लागला. रविवारच्या आवृत्तीत जे विविध विषय विभाग असत, ते चांगले लोकप्रिय झाले. त्यांतील लघुनिबंध, खेळ व खेळाडू, शेती व शेतकरी इत्यादी सदरे लोकांना आवडत. लंडन व दिल्लीची वार्तापत्रे हेही या आवृत्तीचे वैशिष्ट्य ठरले. लंडनचे वार्तापत्र द.वि. ताम्हणकर लिहीत व दिल्लीचे वार्तापत्र द्वा.भ. कर्णिक. या रविवारच्या केसरीची दखल ग. त्र्यं. माडखोलकरांनी नागपूरच्या तरुण भारतच्या अग्रलेखातही घेतली होती.
गोवा मुक्तिसंग्रामात आणि संयुक्त महाराष्ट्र लढ्यात केसरीचा विशेष पुढाकार
जयंतरावांच्या कारकिर्दीत केसरीने गोवा मु्क्तिसंग्राम व संयुक्त महाराष्ट्राचा लढा या आंदोलनांत विशेष पुढाकार घेतला. पत्राचे धोरण हिंदुसभावादीच राहिले, तरी या दोन्ही लढ्यांचा केसरीने सक्रिय पाठपुरावा केला. संपादक जयंतराव टिळक हे स्वतःच या दोन्ही आंदोलनांत आघाडीवर होते. केसरी पुन्हा अधिकाधिक लोकाभिमुख व स्वागतशील बनला. यामुळे त्रिसाप्ताहिक केसरी हा दैनिक होणे अपरिहार्य होते. ८ ऑक्टोबर १९६२ रोजी विजयादशमीच्या मुहूर्तावर केसरी वृत्तपत्र दैनिक झाले. वृत्तपत्राचे मतपत्र हे स्वरूप संपुष्टात आले होते. वाचकांना बातम्या हव्या असतात. त्याही केवळ राजकीय नाही, तर विविध विषयांवरील सचित्र बातम्या, हे केसरीकारांच्या लक्षात आले. त्याप्रमाणे केसरीत बदल होणे अपरिहार्य होते.
केसरीच्या धोरणात बदल
केसरी दैनिक झाल्यावर त्याचे धोरण बदलत गेले. संपादकांनी काँग्रेसशी मैत्री केली. काही काळाने जयंतराव राज्यसभेवर गेले. केसरीत इंदिरा गांधीच्या नेतृत्वाचा पुरस्कार सुरू झाला. सन १९८० च्या जून महिन्यात जयंतराव इंदिराबाईंच्या इच्छेप्रमाणे राज्याच्या मंत्रिमंडळात मंत्री झाले. जयंतरावांच्या कारकिर्दीत विशेषत १९८०नंतर केसरी दलिताभिमुख झाला. दलितांच्या सामाजिक चळवळींची विशेष दखल घेण्यात येऊ लागली. दैनिक होताना केसरीच्या पहिल्या अंकात म्हटले होते, की 'काळ कोणाकरताच थांबत नाही. थांबला तो संपला हा सृष्टीचा कठोर नियम आहे. हे वारुळाचे वैभव केसरीला नको. त्याऐवजी पत्राचे नवनवीन सतेज रूप पाहण्यात आम्हाला आनंद आहे. किंबहुना, जे नित्यनूतन असते तेच सनातन होय.' असे बरेच नवीन करण्याचा यशस्वी प्रयत्न संपादक जयंतरावांनी केला. जयंतराव टिळक मंत्री झाल्यावर चंद्रकांत घोरपडे केसरीचे संपादक झाले. त्यानंतर, डॉ. शरच्चंद्र गोखले, अरविंद व्यं. गोखले हे संपादक होते.
जहालातून मवाळापर्यंत
जयंतराव टिळकांनी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केल्यानंतर केसरी वृत्तपत्राचे स्वरूप टिळकांच्या काळात असलेल्या जहालवरून मवाळ झाले. इतकेच काय पण केसरीच्या ध्येय-धोरणांचे निदर्शक म्हणून ओळखला जाणारा श्लोक गायब केला. तो श्लोक असा होता : -
संदर्भ
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग: पुरुष चरित्रलेख वर्ग:मराठी संपादक
सत्त्वशीला सामंत
सत्त्वशीला विठ्ठल सामंत (२५ मार्च, इ.स. १९४५:मुंबई, महाराष्ट्र - १ मे, इ.स. २०१३:पुणे, महाराष्ट्र) या मराठीतील एक भाषाशास्त्रज्ञ होत्या. त्यांच्या आईचे नाव सुनंदा देसाई व वडलांचे नाव परशुराम देसाई होते. सत्त्वशीलाबाईंनी संस्कृत-मराठी विषयात मुंबई विद्यापीठाची पदवी मिळवली. त्यानंतर त्यांनी मुंबई विद्यापीठातून एल्एल.बी आणि भाषाशास्त्र पदविका (डिप्लोमा इन लिन्ग्विस्टिक्स) हे अभ्यासक्रम पूर्ण केले. महाराष्ट्र सरकारच्या भाषा संचालनालयात त्या प्रथम अनुवादक आणि नंतर उप-संचालक होत्या.
निवृत्तीनंतर
निवृत्तीनंतर त्यांनी भाषाविषयक विविध बौद्धिक उपक्रमांत भाग घेतला. मराठी शुद्धलेखन या विषयावर त्यांनी रुची, भाषा आणि जीवन या नियतकालिकांतून आणि मराठी वृत्तपत्रांतून लेख लिहिले, वाचकांच्या पत्रव्यवहारांत त्यांनी आपले विचार मांडले आणि इतरांच्या मतांमधील चुकीच्या कल्पना दुरुस्त करायचा प्रयत्न केला. मानस-सरोवर हे बरोबर असून मान-सरोवर चुकीचे शुद्धलेखन असल्याबद्दल त्यांनी लेख लिहून व भारत सरकारशी पत्रव्यवहार करून आपली मते ठामपणे मांडली.
मराठी शुद्धलेखनविषयक विचार
सामंत शुद्धलेखनाच्या जुन्या नियमांच्या पुरस्कर्त्या होत्या. शुद्धलेखनाचे नियम हे कृत्रिमरीत्या तयार करायचे नसतात, तर बांधायचे असतात असे त्यांचे मत होते. शुद्धलेखनाचे जुने नियम भाषेच्या विकासक्रमामध्ये घडत गेलेले असल्यामुळे त्या नियमांचा त्या पुरस्कार करीत. शुद्धलेखनाच्या नव्या नियमांना विरोध करण्यामागे त्यांची ही तात्त्विक भूमिका होती. या भूमिकेपायी त्यांनी अनेक वाद ओढवून घेतले. सरकारदरबारी पत्रव्यवहार केला. त्यांच्यावर टीकाही झाली. मात्र, त्या मागे हटल्या नाहीत. जुन्या नियमांबद्दल त्या आग्रही असल्या, तरी शुद्धलेखनाचे नियम अजिबातच नको, असे म्हणण्याला त्यांचा विरोध होता. शुद्धलेखनाचे नियम हद्दपार करणे भाषेसाठी घातक असल्याचे त्या आवर्जून सांगत. शुद्धलेखन म्हणजे भाषिक शिस्त आहे, असे नमूद करीत त्या या शिस्तीची तुलना वाहतुकीच्या नियमांशी करीत. ' वाहतुकीची शिस्त मोडली, की प्राणाशी गाठ पडते; त्याप्रमाणेच भाषिक शिस्त मोडली, की सांस्कृतिक मरण जवळ ओढवून घेतले जाते,' असे त्यांचे म्हणणे होते. म्हणूनच त्या सदैव शुद्धलेखनाच्या बाजूने झटत राहिल्या. भाषेबद्दलची कमालीची आस्था हीच त्यांची यामागची प्रेरणा होती. या प्रेरणेतूनच त्यांनी 'मराठी शुद्धलेखन प्रणाली' हे पुस्तक लिहिले. मराठी - हिंदी - इंग्रजी या तिन्ही भाषांमधील शब्दांचा व्यवहारोपयोगी कोशही त्यांनी ' शब्दानंद ' या नावाने सिद्ध केला. त्यांच्या या दोन्ही पुस्तकांची आवर्जून दखल घेतली गेली. त्यांना वेगवेगळे पुरस्कार मिळाले. भाषेबद्दलची अतिशय सूक्ष्म जाण त्यांना होती. म्हणूनच त्या याबाबत अतिशय संवेदनशील होत्या. भाषेची मोडतोड होताना दिसली, तंत्रज्ञानामुळे अक्षरांच्या वळणात बदल झालेले दिसले, की त्या व्यथित होत. भाषाविषयक बौद्धिक उपक्रमात त्या आवर्जून सहभागी होत. हा सहभाग मुक्तपणे व्हावा, यासाठी त्यांनी १९८६मध्ये प्रकृति-अस्वास्थ्याचे कारण सांगून स्वेच्छानिवृत्ती घेतली होती.
मृत्यू
निवृत्तीनंतर ऑक्टोबर १९९५मध्ये आपल्या पतीबरोबर पुण्यात येऊन स्थायिक झाल्लेल्या सत्त्वशीला सामंत यांचे १ मे २०१३ रोजी रात्री हृदयक्रिया बंद पडून निधन झाले.
करंजे (भोर)
करंजे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.
सत्त्वशीला सामंत
सत्त्वशीला सामंत यांच्या निधनानंतरचा मृदुला जोशी यांनी लिहिलेला लेख
शब्दांच्या क्षेत्रातील धर्मयोद्ध्या