cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अब्दुल रसूल कुर्बान हुसेन
अब्दुल रसूल कुर्बान हुसेन हे सोलापूर येथील स्वातंत्र्य चळवळीतले पत्रकार होते. कुर्बान हुसेन यांना इंग्रजांनी स्वातंत्र्यलढ्यातील सहभागाबद्दल दोषी ठरवून, १२ जानेवारी १९३१ रोजी फासावर चढविले. त्यावेळी कुर्बान हुसेन यांचे वय अवघे २२ वर्षे होते. एवढ्या तरुण वयात हौतात्म्य लाभलेले ते पहिलेच संपादक असावेत.
सोलापुरातील स्वातंत्र्यलढा दडपण्यासाठी इंग्रजांनी मार्शल कायदा लागू केला. त्यामुळे कुर्बान हुसेन यांचे वृत्तपत्र बंद पडले.त्यांनी १९२७ साली ‘गझनफर’ नावाचे उर्दू भाषेतील साप्ताहिक सुरू केले होते. ‘गझनफर’ या शब्दाचा अर्थ आहे सिंह. लोकमान्य टिळकांच्या ‘केसरी’ वृत्तपत्राने ज्याप्रमाणे स्वातंत्र्यलढ्यासाठी जागृती केली, त्याचप्रमाणे सोलापूर जिल्हयात कुर्बान हुसेन यांच्या ‘गझनफर’ वृत्तपत्राने कार्य सुरू केले होते. गझनफर हे नाव उर्दू भाषेतील होतं, परंतु ते मराठी भाषेत देवनागरी लिपीत छापले जात असे. त्यांनी गझनफर वृत्तपत्रातून स्वातंत्र्यलढा, कामगारांचे प्रश्न, हिदु-मुस्लिम ऐक्य यासह विविध विषयांवर लेखन केले. त्यांची भाषा प्रभावी आणि परखड होती. कुर्बान हुसेन हे एका सामान्य मुस्लिम कुटुंबात जन्माला आले. ते गिरणी कामगार होते. काँग्रेसचे कार्यकर्ते म्हणून ते ओळखले जात होते, ते सभांमध्ये अतिशय प्रभावी भाषणे करीत असत. ५ मे १९३० रोजी महात्मा गांधीजींना अटक झाल्यानंतर सोलापूर शहरात जे सभा झाली, त्यातील त्यांचे भाषण ऐकून तरुण कार्यकर्ते इंग्रजाविरुद्ध पेटून उठले होते. सोलापुरातील तरुण रस्त्यावर उतरल्यानंतर येथील परिस्थिती कलेक्टर यांच्या नियंत्रणाबाहेर गेली. त्यामुळे ९, १०, ११ मे १९३० हे तीन दिवस सोलापूर शहरात इंग्रज सरकारचे शासनच नव्हते. भारताला स्वातंत्र्य मिळण्याआधी तीन दिवस सोलापूर शहराने पूर्ण स्वातंत्र्य अनुभवले.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:भारतीय पत्रकार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३१ मधील मृत्यू वर्ग:सोलापूर वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
गोकुळ तर्फ हेळवाक
गोकुळ तर्फे हेळवाक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
अथेन्स, जॉर्जिया
अथेन्स (Athens) हे अमेरिकेच्या जॉर्जिया राज्यामधील पाचव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. हे शहर येथील जॉर्जिया विद्यापीठाच्या मुख्य कॅम्पससाठी ओळखले जाते. अथेन्स शहर अटलांटाच्या पूर्वेला ७२ मैल अंतरावर स्थित आहे.
राष्ट्रीय स्टेडियम (टोकियो, १९५८)
राष्ट्रीय ऑलिंपिक स्टेडियम (国立霞ヶ丘陸上競技場) हे जपान देशाच्या तोक्यो शहरामधील एक स्टेडियम आहे. इ.स. १९५८ मध्ये बांधले गेलेले हे स्टेडियम १९५८ आशियाई खेळ व १९६४ उन्हाळी ऑलिंपिक ह्या दोन प्रमुख स्पर्धांसाठी वापरले गेले.
सध्या जपान फुटबॉल संघ आपले फुटबॉल सामने येथेच खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑलिंपिक मैदाने वर्ग:टोकियोमधील इमारती व वास्तू
सेल्लेडोर विजयकुमार
सेल्लेडोर विजयकुमार (२९ जुलै, १९७९:सिंगापूर - हयात) हा undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.
मशाल (चित्रपट)
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
सेल्लेडोर विजयकुमार
संदर्भ
वर्ग:सिंगापूरचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बाबुराव जक्कल
सोलापूरचे सार्वजनिक काका ऊर्फ बाबुराव जक्कलहे सोलापूरचे स्वातंत्र्यसैनिक आणि 'सोलापूर समाचार' या दैनिकाचे संपादक होते. पुण्याच्या डेक्कन कॉलेजमध्ये इंटरमध्ये शिकत असताना महात्मा गांधी यांच्या आदेशानुसार १९२० च्या असहकार आंदोलनाला प्रतिसाद देण्यसाठी शिक्षण अर्धवट सोडणारे, सोलापुरात आल्यावर वृत्तपत्र व मुद्रण व्यवसायात आयुष्याच्या अखेरपर्यंत व्यस्त राहिलेले, सोलापुरातील अनेक लोकोपयोगी संस्थेत क्रियाशील भाग घेणारे बाबुराव हे सोलापूरचे भूषण होते.
बालपण व शिक्षण
त्यांचा जन्म १० सप्टेंबर १९०० साली झाला. वयाच्या ८ व्या वर्षी आईचे तर १४ व्या वर्षी वडिलांचे निधन झाले. त्यामुळे त्यांचे संगोपन मोठे बंधू विठ्ठलराव जक्कल यांनी केले. प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळेत त्यांनी शिष्यवृत्ती मिळवली. सोलापुरात त्या काळी उच्च शिक्षणची सोय नसल्याने त्यांनी पुण्यातील डेक्कन कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला पण असहकार चळवळीचा भाग म्हणून त्यांनी कॉलेजवर बहिष्कार घातला. त्यातच ते पुढे आजारी पडल्याने इच्छा असूनही पुढे पदवीपर्यंत शिकू शकले नाहीत.
कारकीर्द
१९२४ साली सोलापुरात परत आल्यानंतर ते चालवीत असलेल्या सोलापूर समाचार या साप्ताहिकाच्या कामात लक्ष घालायला सुरुवात केली. सोलापूर शहराला दैनिकाची गरज असल्याचे लक्षात आल्यांनतर त्यांनी सोलापूर समाचारचे दैनिकात रूपांतर केले. १९३६ साली सोलापूर जिल्ह्यावर त्यांनी ज्युबिली आवृत्ती काढली होती. संपादकाने केवळ कार्यालयात बसून अग्रलेख लिहिण्याबरोबरच जनमानस समजून घेण्यसाठी अनेक प्रकारच्या सामाजिक, सांस्कृतिक कार्यात भाग घेतला पाहिजे अशी त्यांची धारणा होती. सोलापूर नगरपालिका कामगार संघटना, साहित्य परिषद अशा विविध संस्थेत ते भाग घेत. लहानपणापासूनच त्यांना समाजसेवेची आवड होती. पूर्व भागातील तेलुगु भाषिक वस्तीमध्ये त्यांनी बालसमाज नांवाची तरुणांची संघटना काढली होती.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:मराठी पत्रकार वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म
उदगीर विधानसभा मतदारसंघ
उदगीर विधानसभा मतदारसंघ - २३७ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, उदगीर मतदारसंघात लातूर जिल्ह्यातील जळकोट आणि उदगीर या दोन तालुक्यांचा समावेश होतो. उदगीर हा विधानसभा मतदारसंघ लातूर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो आणि हा मतदारसंघ अनुसूचित जाती - SC च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे संजय बाबुराव बनसोडे हे उदगीर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:लातूर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:लातूर लोकसभा मतदारसंघ
एरबस
एअरबस ही जगातली आघाडीची जेट विमान बनवणारी कंपनी आहे. या कंपनी मध्ये ५७००० लोक काम करतात. जगातल्या निम्म्याहून अधिक जेट विमानांचे उत्पादन ही कंपनी करते. या कंपनीचे मुख्यालय तौलूज (इंग्रजी Toulouse) फ्रान्स येथे आहे. विमानांच्या जुळणीचे काम फ्रान्स येथील तौलूज व जर्मनीतील हॅंबुर्ग (इंग्रजी Hamburg येथे चालते.
या कंपनीने एअरबस ए-३८० (इंग्रजी Airbus A380) हे अतिभव्य असे दुमजली अत्याधुनिक विमान बनवले आहे. या विमानाची चाचणीसाठीची पृथ्वी-प्रदक्षिणा पूर्ण झाली आहे. सिंगापूर एरलाइन्सने या विमानाचे पहिले व्यावसायिक उड्डाण केले.
एअरबस ए ३४०-५०० (इंग्रजी Airbus A340-500) हे जगातले दुसऱ्या क्रमांकाचे जास्तीत जास्त अंतर कापणारे विमानही एअरबसने बनवले आहे. पहिला क्रमांक बोइंग ७७७-२००एल आर (इंग्रजी Boeing 777-200LR) आहे.
वर्ग:विमान उत्पादक कंपन्या
मिनामोटो नो योरिमोटो
मिनामोटो नो योरिटोमो (源 頼朝, 9 मे, 1147 - 9 फेब्रुवारी, 1199) हा जपानच्या कामाकुरा शोगुनेटचा संस्थापक आणि पहिला शोगुन होता, 1192 ते 1199 पर्यंत राज्य करत होता.
वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. ११९९ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. ११४७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
योरिटोमो हा मिनामोटो नो योशितोमोचा मुलगा होता आणि तो सेवा गेन्जीच्या प्रतिष्ठित कवाची गेन्जी कुटुंबातील होता. मिनामोटो कुळाचा योग्य वारस ठरवल्यानंतर, त्याने 1180 मध्ये जेनपेई युद्धाला सुरुवात करून कामाकुरा येथील राजधानीतून तैरा कुळाच्या विरोधात आपल्या कुळाचे नेतृत्व केले. पाच वर्षांच्या युद्धानंतर, शेवटी डॅनच्या लढाईत त्याने तैरा कुळाचा पराभव केला. नो-उरा 1185 मध्ये. योरिटोमोने अशा प्रकारे योद्धा समुराई जातीचे वर्चस्व प्रस्थापित केले आणि कामाकुरा येथे प्रथम शोगुनेट (बाकुफू), जपानमधील सरंजामशाही युगाची सुरुवात केली, जे 19 व्या शतकाच्या मध्यापर्यंत टिकले.
चित्रपट मराठी
ही एक मराठी चित्रपट वाहिनी आहे, ज्यावरून नवे-जुने मराठी चित्रपट प्रसारीत केले जातात.
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या
फासलें
फासले हा १९८५ साली प्रदर्शित झालेला हिंदी चित्रपट आहे.
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
तळाघर
तळाघर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
राज्यराणी एक्सप्रेस
राज्यराणी एक्सप्रेस ही भारत देशामधील भारतीय रेल्वेद्वारे चालवली जाणारी एक विशेष प्रवासी रेल्वे सेवा आहे. केंद्रीय रेल्वेमंत्री ममता बॅनर्जी ह्यांनी २०११ सालच्या रेल्वे अर्थसंकल्पामध्ये ह्या गाड्यांची घोषणा केली होती. राज्यराणी गाड्या अनेक राज्यांमधील महत्त्वाच्या सांस्कृतिक, पर्यटन अथवा व्यापारी दृष्ट्या महत्त्वाच्या शहरांना राज्याच्या राजधानीसोबत जोडतात. ह्या रेल्वेगाड्यांना कूच बिहारची युवराज्ञी व जयपूरची महाराणी गायत्री देवी ह्यांचे नाव देण्यात आले आहे. ह्याच गाड्यांसोबत रविंद्रनाथ टागोर ह्यांचे नाव दिल्या गेलेल्या कवी गुरू एक्सप्रेस व स्वामी विवेकानंदांचे नाव देण्यात आलेल्या विवेक एक्सप्रेस ह्या रेल्वेगाड्या देखील चालू करण्यात आल्या.
मार्ग
सध्या एकूण १० राज्यराणी एक्सप्रेस मार्ग कार्यरत आहेत.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:राज्यराणी एक्सप्रेस
ऐणीदोडका
ऐणीदोडका हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे वर्ग:कारंजा घाडगे तालुक्यातील गावे
धर्माधिकारी
प्रसिद्ध व्यक्ती
वर्ग:मराठी आडनावे
अजमल शहझाद
अजमल शहझाद हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दिलवारपूर
दिलवारपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील उमरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:उमरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
पोलोन्नारुवा जिल्हा
श्रीलंकेच्या उत्तरी मध्य प्रांतामधील पोलोन्नारुवा हा एक जिल्हा असून त्याचे क्षेत्रफळ ३,२९३ वर्ग किमी आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार पोलोन्नारुवा जिल्ह्याची लोकसंख्या ३,५८,९८४ होती.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:श्रीलंकेचे जिल्हे
चंद्रशेखर शंकर धर्माधिकारी
चंद्रशेखर शंकर धर्माधिकारी (नोव्हेंबर २०, १९२७ - ३ जानेवारी २०१९) हे मराठी वकील, न्यायाधीश, लेखक, भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आहेत. ते मुंबई उच्च न्यायालयाचे माजी मुख्य न्यायाधीश होते. दादा धर्माधिकारी हे त्यांचे वडील होत.
इतर
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:भारतीय न्यायाधीश वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
फेफरवाडा (कारंजा)
फेफरवाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे वर्ग:कारंजा घाडगे तालुक्यातील गावे
तळवडे (रोहा)
तळवडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
वडगाव निंबाळकर
वडगाव निंबाळकरहे गाव नीरा नदी काठी पासून तीन किलोमीटर उत्तरेकडे प्राचीन ऐतिहासिक वारसा असलेले गाव म्हणून ओळखले जाते या गावांमध्ये एक जुना ऐतिहासिक राजवाडा आहे तसेच पांडव कालीन मंदिरे असल्याचे दिसून येते या गावचे ग्रामदैवत श्री भैरवनाथ महाराज आहेत. हे गाव निरा(पुरंदर) पासून पूर्वेकडे व बारामती पासून पश्चिमेकडे मध्यवर्ती ठिकाणी वसलेले गाव आहे. वडगाव निंबाळकर गावाची लोकसंख्या अंदाजे १० ते १२ हजार आहे. २०११ सालच्या सर्वेक्षणानुसार गावची लोकसंख्या ही ७६४६ ईतकी होती. वडगाव निंबाळकरचे क्षेत्रफळ १७०१.४७ हेक्टर आहे. वडगाव निंबाळकर मध्ये सुसज्ज बाजारपेठ आहे वडगाव निंबाळकर मध्ये सराफा बाजार पेठ आहे गावामध्ये महाराष्ट्र बँक, जिल्हा मध्यवर्ती बँक, सर्कल ऑफिस, तलाठी ऑफिस, ग्रामपंचायत ऑफिस, सिटी सर्वे ऑफिस, 'अ' श्रेणीचे पशुवैद्यकीय दवाखाना आहे तसेच प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. वडगाव निंबाळकर मध्ये'अ'श्रेणीचे सुसज्ज संगणीकृत पोलीस स्टेशन आहे. वडगाव निंबाळकर पोलीस स्टेशन अंतर्गत 68 गावांचा समावेश होतो. संपूर्ण संगणकीकृत असल्यामुळे माननीय उपमुख्यमंत्री अजितदादा पवार यांच्या हस्ते वडगाव निंबाळकर पोलीस स्टेशनला स्मार्ट पोलीस स्टेशन म्हणुन गौरविण्यात आले आहे. वडगावचा आठवडी बाजार रविवारी भरवला जातो.वडगाव निंबाळकर हे गाव संपूर्ण सुखसोयींनी समृद्ध असलेले बारामती तालुक्यातील हे पहिले गाव आहे. वडगाव निंबाळकर मध्ये असलेल्या राजवाडा मधुन भैरवनाथ मंदिरला जाण्यास भुयारी मार्ग होता असं म्हटलं जातं.
येथील शेतकरी हा प्रामुख्याने ऊस शेती करण्यामध्ये आनंदी असतो. सोमेश्वर सहकारी साखर कारखाना हा कारखाना प्रामुख्याने वडगाव निंबाळकर मध्ये स्थापन करण्याचे योजले होते परंतु काही कारणास्तव तो कारखाना सोमेश्वर या ठिकाणी हलविण्यात आला. सोमेश्वर सहकारी साखर कारखान्यामुळे येथील शेतकरी हा सदन झाला असून बाजारपेठही उत्तम उदयास आली आहे.
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, १९५३-५४
इंग्लंड क्रिकेट संघाने जानेवारी-एप्रिल १९५४ दरम्यान पाच कसोटी सामने खेळण्यासाठी वेस्ट इंडीजचा दौरा केला. कसोटी मालिका २-२ अशी बरोबरीत सुटली. घरच्या मैदानावर इंग्लंडविरुद्ध वेस्ट इंडीजने प्रथमच पाच सामन्यांची कसोटी मालिका खेळली.
५वी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे वेस्ट इंडीज
स्तनदाह (पशुरोग)
स्तनदाह अथवा काससुजी हा प्राण्यांमधे, विशेषतः, दुधाळू जनावरांमध्ये आढळणारा एक रोग आहे.या रोगाचा उद्भव जनावरांच्या स्तनाग्रातून सुक्ष्म जंतूंचा कासेत शिरकाव झाल्यामुळे होतो.सडास(स्तनाग्रास) अथवा कासेस(स्तनास) जर एखादी जखम झाली तर त्याद्वारे आत या जंतूंचा प्रवेश होतो.तेथे जंतूंची वाढ झपाट्याने होते.
इतर नावे
यास 'काससुजी' असे स्थानिक भाषेतील नाव आहे.
लागण
दूध काढण्याच्या चुकीच्या पद्धतीमुळे व सोबतच तेथे झालेल्या जखमेमुळे असे होऊ शकते.
लक्षणे
जनावराचे दूध देण्याचे प्रमाण कमी होते. कास गरम होते व सुजते. सडातून रक्तमिश्रित दूध येते.दूधात गुठळ्या तयार होतात.यास योग्य वेळी उपचार केले नाही तर कास दगडासारखी कठिण होऊन ती निकामी होते.जनावर दूध दोहण्यासाठी कासेला हात लावू देत नाही.
औषधोपचार व इतर काळजी
कासेतील दूध पूर्ण काढावे.सडाची/स्तनाग्राची छिद्रे जर बंद झाली असतील तर निर्जंतूक केलेली 'दूध नळी' सडामध्ये अलगद सरकवावी व कासेतील दूध पूर्ण काढून कास मोकळी करावी.कास व सड पोटॅशियम परमॅग्नेटच्या गुलाबी पाण्याने धुऊन काढावेत.पशुवैद्यकीय डॉक्टरांचे सल्ल्याने आवश्यक ती औषधे/मलम सडात सोडावे. अशी औषधयोजना केल्यावर किमान ४८ तास दूधाचा पिण्यासाठी वापर करू नये व पिल्लासही दूध पिण्यास देउ नये.
बाह्य दुवे
वर्ग:पशुवैद्यकशास्त्र
एस्तादियो ऑलिंपिको युनिव्हर्सितारियो
एस्तादियो ऑलिंपिको उनिव्हर्सितारियो (Estadio Olímpico Universitario) हे मेक्सिको देशाच्या मेक्सिको सिटी शहरामधील एक स्टेडियम आहे. इ.स. १९५२ मध्ये बांधले गेलेले हे स्टेडियम १९६८ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेसाठी वापरले गेले. तसेच १९८६ फिफा विश्वचषकामधील अनेक सामने येथे खेळवण्यात आले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑलिंपिक मैदाने वर्ग:मेक्सिको सिटी
सावरकर
प्रसिद्ध व्यक्ती
वर्ग:मराठी आडनावे
विजय (चित्रपट)
विजय हा १९८८ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. यश चोप्राचे दिग्दर्शन असलेल्या विजय मध्ये अनेक आघाडीच्या कलाकारांनी भूमिका केल्या आहेत.
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
मलकापूर (शाहूवाडी)
मलकापूर हे महाराष्ट्रातल्या कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या शाहुवाडी तालुक्यातील एक नगर आहे. रत्‍नागिरीकडून कोल्हापूरकडे जातानाचे एक महत्त्वाचे ठिकाण आहे.
इतिहास
मलकापूर हे पूर्वीपासूनच एक मुख्य ठिकाण होते. हे नगर कोल्हापूर राज्यातील विशाळगड जहागिरीमध्ये होते. विशाळगडचे जहागीरीदार हे मलकापूर येथे राहत असत. मलकापूर येथे शाळी नदीच्या काठावर जहागिरदारांचा राजवाडा आहे.
भूगोल
मलकापूर हे नगर समुद्रसपाटीपासून ५८६ मीटर उंचीवर आहे.
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील शहरे वर्ग:शाहूवाडी तालुक्यातील गावे
तांबे (आडनाव)
तांबे हे मराठी आडनाव आहे.
प्रसिद्ध व्यक्ती
वर्ग:मराठी आडनावे
गोकुळ तर्फे पाटण
गोकुळ तर्फे पाटण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
महर्षी दयानंद सरस्वती वस्तू संग्रहालय
संग्रहालयाचा इतिहास
हे संग्रहालय सोलापूर येथील दयानंद कला व शास्त्र महाविद्यालयात आहे.या संग्रहालयाची स्थापना १२ जानेवारी २०१०मध्ये डॉ. सतीश कपूर यांच्या मार्गदर्शनाखाली या वस्तू संग्रहालयाची स्थापना झाली. केंद्रीय ऊर्जा मंत्री श्री.सुशीलकुमार शिंदे यांच्या हस्ते या संग्रहालयाचे उद्घाटन झाले. या वस्तुसंग्रहालयातील सर्व वस्तू मुर्ती,शिल्प, नाणी वीरगळ शस्त्रास्त्रे इत्यादींचा संग्रह इतिहास विभाग प्रमुख डॉ लता अकलूजकर प्रा. भा. इतिहास व संस्कृती विभाग प्रमुख प्रा. एम. एम. मस्के, प्रा. बी. आर. गायकवाड आणि डॉ. आर. एन. जाधव प्राचार्य डॉ श्रीनिवास वडगबाळकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली सोलापूर जिल्ह्यातील विविध गावातून जमा करण्यात आल्या. महर्षी दयानंद सरस्वती वस्तुसंग्रहालयाचे नूतनीकरण सन २०१९ मध्ये दयानंद शिक्षण संस्थेचे स्थानीय सचिव श्री.महेशजी चोप्रा ,प्राचार्य डॉ .विजयकुमार उबाळे, विभाग प्रमुख डॉ आर.एन. जाधव यांच्यामार्गदर्शनाखालीकरण्यातआले.संग्रहालयाच्या नूतनीकरण आणि सुशोभीकरणासाठी पुरातत्त्व आणि संग्रहालय विभाग, डेक्कन कॉलेज अभिमत विद्यापीठ ,पुणे यांचे सहकार्य लाभले. संग्रहालयामध्ये विविध गावांमधून दगडी शिल्प, मूर्ती, वीरगळ आणि शिलालेख आणण्यासाठी महाविद्यालयातील शिक्षकेतर सेवक श्री. सिद्राम बंडगर, श्री. रमेश निराळे, श्री. मारुती जाधव, श्री. मुरलीधर डोंबाळे, श्री. शिवराय हांडे, श्री. यादवराव होटकर आणि श्री. गुरुनाथ काळे यांचे सहकार्य लाभले.
दुर्मिळ वस्तूंचा संग्रह
मोडी,फार्सी, उर्दू, देवनागरी, संस्कृत लिपी आणि भाषेतील दुर्मिळ हस्तलिखिते, विविध प्रकारचे वीरगळ, शस्त्रास्त्रे, नाणी, स्टॅम्प पेपर लोखंडी कुलूप,पानपात्र, पिकदाणी,पितळेची ,तांब्याची ,पंचधातुची भांडी, जुन्या काळातील वजने मापे,यांचा समावेश आहे संग्रहालयातील विविध वस्तूंचा संग्रह ज्यांनी भेट म्हणून दिला आहे त्यांची नावे डेक्कन कॉलेज, पुणे, श्री. किशोर चंडक, श्री. शिवाजी नामदेव गायकवाड, श्री. गोडबोले वकील, श्री. निवृत्ती काशिनाथ गायकवाड, श्री. नितीन अणवेकर इत्यादी प्रमुख व्यक्तीं शिवाय अनेकांनी आपल्या संग्रहातील वस्तू या संग्रहालयासाठी भेट म्हणून दिल्या आहेत.
संग्रहालयातील दालने
संग्रहालय दोन भागात विभागलेले आहे.अंतर्गत संग्रहालय आणि बाह्य संग्रहालय
अतर्गत संग्रहालय
संग्रहालयातील या दालनामध्ये 22 दर्शिका पेट्या शोकेस आहेत यामध्ये अश्मयुग सिंधू संस्कृती आद्य ऐतिहासिक काळ मध्ययुग महाराष्ट्रातील आदिवासी भारतीय शिल्पकला मूर्तिकला मंदिरे किल्ले नाणी शस्त्रास्त्रे हस्तलिखिते कागदपत्रे सोलापूर जिल्ह्यातील पर्यटन वैशिष्ट्ये सोलापूरचा मार्शल लाँ
बाह्य संग्रहालय
बाह्य संग्रहालयामध्ये सोलापूर जिल्ह्याच्या विविध गावांमधून आणलेल्या देवदेवतांच्या दगडी मूर्ती,शिल्प, शिलालेख,वीरगळ ठेवण्यात आले आहेत.
मान्यवरांच्या भेटी व अभिप्राय
श्री.पूनम सूरी—अध्यक्ष, डी.ए.व्ही.कॉंलेज ट्रस्ट अँड मॅंनेजमेंट सोसायटी, नवी दिल्ली. श्री.महेश चोपरा, स्थानिय सचिव, दयानंद शिक्षण संस्था, सोलापूर प्रा.डॉ.वसंत शिंदे,कुलगुरू,डेक्कन कॉलेज,पुणे डॉ.जयसिंगराव पवार,ज्येष्ठ इतिहास संशोधक,कोल्हापूर प्राचार्य डॉ.सोमनाथ रोडे,माजी अध्यक्ष,अ.म.इतिहास परि डॉ.प्रमोद दंडवते डेक्कन कॉलेज,पुणे डॉ.विजय साठे ,डेक्कन कॉलेज,पुणे डॉ.अवनीश पाटील,शिवाजी विद्यापीठ,कोल्हापूर डॉ.पंडित विद्यासागर स्वा.रा.ती.विद्यापीठ नांदेड डॉ. बालाजी गाजूल, पुरातत्त्व संग्रहालय, डेक्कन कॉलेज, पुणे डॉ. साबळे पी. एस., विभाग प्रमुख, पुरातत्त्वशास्त्र, डेक्कन कॉलेज अभिमत विद्यापीठ, पुणे
संग्रहालयाचे उपक्रम
शाळा महाविद्यालयातील विद्यार्थ्यांसाठी संग्रहालयास भेटीचे आयोजन करणे , अस्थायी वस्तू संग्रह प्रदर्शन भरवणे, आपला सांस्कृतिक वारसा जतन करणे व त्याचे संवर्धन करणे याविषयी विद्यार्थ्यांमध्ये व समाजामध्ये जाणीव जागृती करणे
संदर्भ
वर्ग : महाराष्ट्रातील संग्रहालये
वापी
वापी (गुजराती: વાપી) हे भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक शहर आहे.वापी हे वलसाड जिल्ह्यातील एक तालुक्याचे ठिकाण/मुख्यालय आहे. वापी शहर गुजरातच्या दक्षिण भागात गुजरात-महाराष्ट्र राज्यांच्या सीमेजवळ राष्ट्रीय महामार्ग ८ वर वसले असूने ते राजधानी गांधीनगरपासून ३७८ किमी तर मुंबईहून १७५ किमी अंतरावर स्थित आहे. २०११ साली वापीची लोकसंख्या १.६३ इतकी होती व ते सुरत खालोखाल दक्षिण गुजरातमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर होते.
वापीच्या पूर्वेस दादरा आणि नगर-हवेली तर पश्चिमेस दमण हे दोन केंद्रशासित प्रदेश आहेत. दमण-वापी-सिल्वासा हे आजच्या घटकेला एक महानगर मानले जाते. वापी भागाचे मोठ्या प्रमाणावर औद्योगिकीकरण झाले असून येथे रासायनिक कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर आहेत. ह्यामुळे वापी जगातील सर्वात प्रदूषित शहरांपैकी एक मानले जाते. वापी रेल्वे स्थानक हे पश्चिम रेल्वेवरील एक प्रमुख स्थानक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:वलसाड जिल्हा
फुलसिंगनगर (उमरी)
फुलसिंगनगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील उमरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:उमरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
तांबे (निःसंदिग्धीकरण)
तांबे या शब्दशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
अखंड भारत
अखंड भारत ही संकल्पना आहे. या संकल्पनेत भारताचे भौगोलिकदृष्ट्या एकीकरण होणे अपेक्षित आहे. प्राचीन कालापासून भारत देश हा अनेक प्रांत, राज्ये, संस्थाने, साम्राज्ये यात विभागला गेला आहे, याचे एकत्रीकरण कमी वेळा झाले.
अखंड भारत या संकल्पनेत, सद्य भारत तसेच पाकिस्तान, बांगलादेश, नेपाळ, ब्रम्हदेश, अफगाणिस्तान, भूतान, तिबेट, श्रीलंका आहे. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे अखंड भारताचे एकत्रीकरण करणे हे एक उद्दिष्ट आहे. १४ ऑगस्ट हा दिवस अखंड भारत दिन म्हणून संघात साजरा केला जातो. हा दिवस इस्रायल स्थापन होण्यापूर्वी ज्यू लोक पाळत असलेल्या वार्षिक समारोहाप्रमाणे आहे. ज्याप्रमाणे वर्षातून एक दिवस ज्यू लोक पुढील वर्षी इस्रायल म्हणून प्रतिज्ञा घेत. तसेच काहीसे स्वरूप या दिनानिमित्त संघातील शाखेत पाळतात.
वर्ग:भारताचा इतिहास
गारपिट
गारपिट हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे वर्ग:कारंजा घाडगे तालुक्यातील गावे
तळवली तर्फे अष्टमी
तळवली तर्फे अष्टमी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
श्रीसत्याम्बा व्रत माहात्म्य
॥ॐ॥
॥श्रीसत्याम्बादेवतायै नमः॥
॥श्रीगुरूभ्यो नमः॥
आपल्या हिंदू धर्मात विविध कारणांसाठी वेगवेगळी व्रतवैकल्ये सांगितलेली आहेत. ही व्रतवैकल्ये शुद्ध मनाने, पूर्ण श्रद्धेने व विधिपूर्वक केल्यास त्यांचे अपेक्षित फल मिळाल्याशिवाय रहात नाही.
श्रीसत्याम्बादेवीचे व्रतही या प्रकारे केल्यास व्रतकर्त्याचे सर्व मनोरथ निश्चितपणे पूर्ण होऊन त्याची प्राप्त संकटापासून मुक्तता होते व त्यास सुख, समाधान व आनंद यांची निश्चित प्राप्ती होते असा अनेक व्रतकर्त्यांचा रोकडा अनुभव आहे.
इन्सेप्शन
इन्सेप्शन हा इ.स. २०१० सालचा लियोनार्डो डिकॅप्रियोची प्रमुख भूमिका असलेला एक इंग्लिश चित्रपट आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते चित्रपट
श्रीसत्याम्बा व्रत माहात्म्य
सत्याम्बादेवी कोण
ही देवी दुर्गा, चामुण्डा, वाराही, लक्ष्मी, विमला, बहुला, नित्या, वनदुर्गा, मातंगी, कालरात्री, कुमारी, शिवदूती, मधुकैटभन्त्री, सावित्री, परमेश्वरी, कात्यायनी, ब्रह्मवादिनी अशा विविध नावांनी ओळखली व आळवली जाते.
'श्रीसत्याम्बा' मधील 'सत्य' शब्द हा ब्रह्मवाचक आहे. 'जे सतत असते तेच सत्य !' ईशशक्ती शिवाय दुसरे काहीच सत्य नाही. तर अम्बा याचा अर्थ आई किंवा माता. देवी जगन्माता आहे. कारण तिच्या पासूनच अखिल ब्रह्मांडाची उत्पत्ति आहे. अशाप्रकारे 'सत्याम्बा' हा शब्द निर्माण झाला. हीच श्रीसत्याम्बा महाकाली महालक्ष्मी आणि महासरस्वति असून वेगवेगळ्या कार्यासाठी तिने ही विविध रुपे धारण केलेली आहेत. हिचे स्मरण आणि पूजन अत्यंत पुण्यप्रद असून साधकांचे सर्व मनोरथ त्वरित पूर्ण करणारे असल्याने हिचे व्रत नियमाने करणे मनुष्यमात्राच्या हिताचे आहे.
व्रत कसे करावे
श्रीसत्याम्बा व्रताचा विधि अतिशय सोपा आहे. हा व्रतविधी सूर्य संक्रांतीच्या दिवशी, म्हणजेच सूर्य ज्या दिवशी नव्या राशीत प्रवेश करतो त्या दिवशी किंवा अष्टमी पौर्णिमा, मंगळवार, शुक्रवार या दिवशी करावा. परंतु मन प्रसन्न असेल अशा अन्य दिवशीही करण्यास हरकत नाही.
त्या दिवशी पहाटे लवकर उठून स्नान वगैरे उरकावे व कायावाचा मनाने देवीचे स्मरण व पूजन करावे. व्रताचे फल त्वरित मिळण्यासाठी व्रतकर्त्याने शास्त्रात सांगितलेल्या यम-नियमांचे पालन करणे मात्र फार आवश्यक आहे. कारण त्यायोगेच मन शुद्ध होऊन त्या ईशशक्तीशी मनाने संबंध जोडणे लवकर साधते व त्या शक्तीची कृपाही त्वरित होते.
पूजेचे साहित्य, प्रसाद व महानैवेद्य
पूजेचे साहित्य
या व्रतासाठी प्रथम केळीचे खांब, आंब्याची पाने, कलश, देवीची सुवर्णाची (वा अन्य धातूची) प्रतिमा. चौरंग, गहू किंवा तांदूळ, विडयाची पाने, सुपार्या, खोबऱ्याची वाटी, बदाम, खारका, वस्त्र, उपवस्त्र, नारळ, हळद, कुंकू, बुक्का, गुलाल, कापूर, उदबत्ती, फुले, बेल, दुर्वा, पंचामृत, सुगंधी तेल आणि दक्षिणा इ. सामुग्री जमवावी.
प्रसाद व महानैवेद्य
त्याचप्रमाणे प्रसाद व महानैवेद्यही तयार करावा. प्रसादासाठी खवा, तूप, साखर, रवा, केशर, बदाम, खिसमिस, वेलदोडे याची आवश्यकता असून प्रसादाचे साहित्य दिडीच्या प्रमाणात असावे.
महानैवेद्यात भात, भाज्या, कोशिंबिरी तसेच मुख्य खीर असावी. दुसऱ्या नैवेद्यासाठी केशरमिश्रित रव्याचे लाडू करावेत. (हा नैवेद्य अर्थातच सोवळ्यात तयार करावा.)
प्रथम आचमन, प्राणायाम करून व देशकालाचे स्मरण करून संकल्पाचा उच्चार करावा. हा संकल्प पुढीलप्रमाणे उच्चारावा-
'ममात्मनः श्रुतिस्मृति पुरोणोक्त फलप्राप्तर्थ्य मम सहकुटुम्बस्य क्षेमस्थैर्यायुरारोग्यैश्वर्याभ्युदयार्थं मनोप्सितकामनासिद्धयर्थं
(येथे कामनेचा उच्चार करावा.)
श्रीसत्यांबाव्रतांगत्वेन यथासंपादितसामग्रया श्रीमहाकाली महालक्ष्मी महासरस्वतीस्वरुपि श्रीसत्यांम्बामहादेवीपूजनं करिष्ये' ।
त्यानंतर सर्व व्रतकार्य निर्विघ्नपणे पार पडण्यासाठी महागणपतीचे आवाहन करून पूजन करावे.
यांनतर पूजा विधी पुढे अतिशय सोप्या संस्कृत भाषेत दिला आहे. त्याप्रमाणे करावा व शेवटी कथा वाचन करून आरती करावी. तसेच प्रसाद व महानैवेद्याचा प्रसाद देवीला दाखवावा.
हे व्रत करणाऱ्या यजमानाने व त्याच्या पत्नीने संपूर्ण दिवस उपवास करावा व रात्री आरती नंतर ब्राह्मणांना दक्षिणा वगैरे देऊन आप्तजन व ब्राह्मण यांचेसह आनंदाने भोजन करावे. रात्रौ झोपण्यापूर्वी श्रीसत्याम्बा देवीचे अत्यंत श्रद्धायुक्त व शुद्ध अंतःकरणाने स्मरण करावे.
या व्रताचे माहात्म्य स्वयं भगवान् शंकरांनी आपला पुत्र कार्तिकेय उर्फ षडानन यास सांगितले असून ते म्हणतात की, हे सत्याम्बाव्रत मनुष्याच्या सर्व इच्छा त्वरित पूर्ण करणारे असून कलियुगात खरोखरच महान् फल देणारे आहे.
या व्रताच्याच योगे प्रत्यक्ष शंकरही प्राप्त संकटातून मुक्त झाले. तसेच त्यांचा पुत्र षडानन यालाही असुरांबरोबरच्या युद्धात मोठा विजय प्राप्त झाला !
तसेच फार वर्षापूर्वी कांचीपुरात कौंडिण्य नावाचा एक ब्राह्मण रहात होता. तो अत्यंत दरिद्री असल्याने त्याची पत्नी त्यास नेहमी टाकून बोलत असे. त्यायोगे जीवनास कंटाळून तो ब्राह्मण जीव देण्यासाठी विहिरीपाशी गेला. परंतु पूर्वपुण्याईच्या योगे त्याचवेळी देवी सत्याम्बा तेथे प्रकट झाली व तिने त्यास आत्महत्त्येपासून परावृत्त करून सर्व मनोरथ पूर्ण करणारे असे श्रीसत्याम्बा व्रत करण्याचा उपदेश केला. त्या ब्राह्मणानेही तिच्या शब्दावर विश्वास ठेवून हे प्रभावी व्रत केले व त्यायोगे त्यास विपुल धनाची प्राप्ती होऊन त्याचा संसार सुखाचा झाला.
मागध देशाचा राजा सूर्यकेतू याच्यावर मालवराजा चाल करून आला. त्यामुळे सूर्यकेतू अतिशय चिंताक्रांत झाला. परंतु त्याच्या गुरूने त्यास सत्याम्बाव्रत करण्याचा सल्ला दिला. त्याप्रमाणे राजाने हे व्रत केले व त्यायोगे मालवराजाचा पराभव होऊन तो सूर्यकेतूस शरण आला.
या सूर्यकेतूच्याच राज्यात गुण्ड नावाचा एक शूद्र रहात होता, त्यास संतति नव्हती. तेव्हा त्यानेही सूर्यकेतूकडून या व्रताची माहिती मिळविली व ते व्रत सुरू केले. त्यायोगे त्यासही पुत्र झाला. परंतु पुढे व्रताचे विस्मरण झाल्यामुळे त्याच्यावर अनेक संकटे आली. तथापि योगायोगाने त्यास पुन्हा या व्रताचे स्मरण झाले व त्याची सर्व दुःखे नष्ट झाली व तो सुखासमाधानाने राहू लागला.
या व्रताचे माहात्म्य वर्णन करताना श्रीसूत शौनकादी ऋषींना सांगतात की, 'हे सत्याम्बाव्रत या लोकी मोठमोठया संकटांचा नाश करणारे असून पुत्र आणि धन देणारे आहे. तसेच हे व्रत करणाऱ्या मनुष्यास अंती मुक्ती मिळून तो सत्याम्बा लोकात जाऊन तेथे हजारो वर्षे आनंदाने कालक्रमणा करतो.'
वर्ग:विकिस्रोतवर स्थानांतरित करण्याजोगे लेख
डेव्हिड आयर्नसाइड
डेव्हिड अर्नेस्ट जेम्स आयर्नसाइड (२ मे, १९२५:मोझांबिक - २१ ऑगस्ट, २००५:बर्मिंगहॅम, इंग्लंड) हा undefinedकडून १९५३ ते १९५४ दरम्यान ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झिनेदिन झिदान
वर्ग:फ्रान्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हळबे
हळवे हे मराठी आडनाव आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी आडनावे
मिर्झा मुहम्मद रफी सौदा
सौदा ह्या टोपणनावाने लिहिणारा उर्दू कवी मिर्झा मुहम्मद रफी 'सौदा' (जन्म : दिल्ली, इ.स. १७१३; - लखनौ, १७८१) हा एकेकाळी गाजत असलेला शायर होता. (सौदा म्हणजे उन्माद). त्याने पहिल्यांदा सुलेमान कुलीखान ‘वदाद’ला आणि नंतर तत्कालीन प्रख्यात शायर शाह ‘हातिम’ला गुरू केले होते. खुद्द दिल्लीचे बादशाह शाह आलम 'सौदा’चे शिष्य होते. मराठे आणि अहमदशहा अब्दाली यांच्यात होणाऱ्या सततच्या चकमकीनंतर वयाच्या साठाव्या वर्षी 'सौदा'ने दिल्ली सोडली आणि तो फरुखाबादच्या नबाबाकडे गेला. तिथे तो नवाब अहमदखानचा सेवक आणि गुरू होता.
नवाब अहमदखानाच्या मृत्यूनंतर 'सौदा' अवधची राजधानी असलेल्या फैझाबादला नवाब शुजाउद्दौलाच्या नोकरीत गेला. जेव्हा अवधची राजधानी लखनौला आली तेव्हा 'सौदा'ही त्या शहरात आला. तिथे गेल्यावर काहीकाळ त्याची नवाबाशी कुरकूर झाली, पण लवकरचा मामला शांत झाला. या नवाब शुजाउद्दौलानेच 'सौदा'ला मलकुश्शुउरा हा किताब दिला आणि वर सहा हजार रुपयांचे वर्षासन बहाल केले.
लखनौमध्येच इसवी सन १७८१मध्ये “सौदा' निधन पावला.
'सौदा’ने क़सीदा (प्रशंसा काव्य), ग़ज़ल, 'मर्सिया', तज़मीन, हजो, आदि अनेक प्रकारांत काव्यरचना केल्या आहेत. 'सौदा'ने पहिल्यांदा 'मार्सिये'ला मुसद्दसच्या रूपात (सहासहा ओळींच्या कडव्यांच्या स्वरूपात) रचले.
'सौदा'च्या काही कविता खाली दिल्या आहेत.
पुरस्कार
वर्ग:उर्दू कवी वर्ग:इ.स. १७१३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७८१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सेबास्टियाव होजे दि कारवाल्हो इ मेलो
पोंबालचा पहिला मार्के, सेबास्तियाओ होजे दि कारवाल्हि इ मेलो (Sebastião José de Carvalho e Melo; १३ मे १६९९, लिस्बन - ८ मे १७८२, पोंबाल) हा एक प्रभावी पोर्तुगीज राजकारणी व २ ऑगस्ट १७५० ते ४ मार्च १७७७ दरम्यान पोर्तुगालचा पंतप्रधान होता. त्याच्या २७ वर्षांच्या कार्यकाळामध्ये पोंबालने पोर्तुगालमध्ये मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक सुधारणा घडवून आणल्या. १७५५ सालच्या लिस्बनमधील भूकंपानंतर हाती घेतलेल्या जलद बचावकार्याकरिता तो वाखाणला जातो.
वर्ग:इ.स. १६९९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७८२ मधील मृत्यू वर्ग:पोर्तुगालचे पंतप्रधान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साहित्य अकादमी पुरस्कार
साहित्य अकादमी पुरस्कार साहित्याच्या क्षेत्रात महत्त्वाचे योगदान करणाऱ्या २४ भाषांतील साहित्यिकांना दिला जातो. साहित्यिकांमध्ये मानाचे स्थान असणाऱ्या या पुरस्काराचे वितरण दिल्ली येथे होते. एक लाख रुपये रोख आणि स्मृतिचिन्ह असे पुरस्काराचे स्वरूप आहे.
भाषा
खालील २४ भारतीय भाषांमधील योगदानासाठी हा पुरस्कार देण्यात येतो.
आसामी, इंग्रजी, उर्दू, उडिया, कन्नड, काश्मिरी, कोकणी, गुजराती, डोग्री, तमिळ, तेलुगू, नेपाळी, पंजाबी, बंगाली, बोडो, मणिपुरी, मराठी, मल्याळम, मैथिली, राजस्थानी, संथाळी, संस्कृत, सिंधी व हिंदी.
मराठी व इतर भाषांतील इ.स. २००८ सालचे पुरस्कार विजेते साहित्यिक
कादंबरीकार
कवी
लघुकथाकार
समीक्षक
साहित्य अकादमीतर्फे देण्यात येणारे बालसाहित्य पुरस्कार(२०१२)
हा पुरस्कार वितरण समारंभ पुणे शहरात २० नोव्हेंबर २०१२ रोजी, लेखक आणि समाजसेवक अनिल अवचट यांच्या हस्ते झाला. त्यावेळी नऊ कथासंग्रह, चार कवितासंग्रह, दोन निबंधसंग्रह, एक विज्ञानकथा संग्रह आणि आठ अन्य बाल साहित्यासाठी योगदान करणारे लेखक पुरस्कारप्राप्त ठरले. मराठी भाषेतील लेखक बाबा भांड यांपैकी एक आहेत.
साहित्य अकादमी सुवर्ण महोत्सवी पुरस्कार
सुवर्णमहोत्सवी वर्षाच्या निमित्ताने, साहित्य अकादमी ने भारतीय भाषांमधील अनुवादातील उत्कृष्ट काव्यरचनांसाठी खालील पारितोषिके दिली.
जीवनगौरव आणि तरुण यशासाठी सुवर्ण महोत्सवी पारितोषिक नामदेव ढसाळ, रणजीत होस्कोटे, मंदाक्रांता सेन, अब्दुल रशीद, सीतारा एस. आणि नीलाक्षी सिंग.
संदर्भ
वर्ग:पुरस्कार
कठोपनिषद
कठोपनिषद हे उपनिषद साहित्यातील एक महत्त्वाचे उपनिषद आहे. यामध्ये वाजश्रवा ऋषींचा पुत्र नचिकेत आणि यम यांच्यामध्ये घडलेला संवाद येतो. हे उपनिषद तत्त्वज्ञानप्रधान आहे.
आशय
या उपनिषदातील महत्त्वाचे मुद्दे म्हणजे देहरूपी रथाचे वर्णन,मृत्यू आणि स्वप्न यांचे खरे स्वरूप जाणून घेतले असता ब्रह्मज्ञान होते,तसेच आत्म्याचे अमरत्व,स्वर्ग इ.लोकांमध्ये येणारे अनुभव,ब्रह्मलोकातील आत्म्याचा अनुभव.ज्या मार्गाने कल्याण होऊ शकते तो मार्ग म्हणजे श्रेयस.आणि संसारातील भोग्य पदार्थांचा जो मार्ग तो प्रेयस होय.माणसानेच सारासार विचार करून दोन्हीपैकी मार्ग निवडायचा असतो.
आत्म्याची संकल्पना
हिंदू शास्त्रानूसार, सर्व वेद ज्या परम किंवा श्रेष्ठ पदाबद्दल बोलतात ते श्रेष्ठ पद म्हणजे ओंकार होय. ओम हेच परब्रह्म. आत्मा म्हणजे काय हे जाणून घ्यायचे असेल तर ओंकाराची साधना केली पाहिजे. ज्ञानरूप असलेला आत्मा कुणापासून उत्पन्न होत नाही.आत्मा हाअजन्मा, नित्य, शाश्वत आहे. हा आत्मा कुणाला मारू शकत नाही किंवा तो मारलाही जात नाही. भगवद्गीता ग्रंथात हेच तत्त्वज्ञान प्रतिबिंबित झालेले दिसते.
संदर्भ
वर्ग:वैदिक साहित्य वर्ग:पराश्रद्धा वर्ग:हिंदू तत्त्वज्ञान वर्ग:उपनिषदे
गाय ओव्हर्टन
गाय विल्यम फिट्झरॉय ओव्हर्टन (८ जून, १९१९:ड्युनेडिन, न्यू झीलंड - ७ सप्टेंबर, १९९३:न्यू झीलंड) हा undefinedकडून १९५३ ते १९५६ दरम्यान ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सातवळेकर
हे मराठी आडनाव आहे.
प्रसिद्ध व्यक्ती
वर्ग:मराठी आडनावे
पॅट्रिक व्हिएरा
वर्ग:फ्रान्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
चांदनी (चित्रपट)
चांदनी हा १९८९ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. यश चोप्राने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये ऋषी कपूर, श्रीदेवी व विनोद खन्ना ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. त्रिकोणी प्रेमकथेवर आधरित असलेला ह्या चित्रपटाला मोठे यश मिळाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
टाइमपास (चित्रपट)
टाइमपास हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी चित्रपट आहे.
ऑलिंपिक स्टेडियम (म्युनिक)
ऑलिंपियास्टेडियोन (Olympiastadion) हे जर्मनी देशाच्या म्युनिक शहरामधील एक स्टेडियम आहे. इ.स. १९७२ मध्ये बांधले गेलेले हे स्टेडियम १९७२ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेसाठी वापरले गेले. १९७४ फिफा विश्वचषक व युएफा यूरो १९८८ स्पर्धांमधील अनेक महत्त्वाचे सामने येथे खेळवले गेले. तसेच युएफा चॅंपियन्स लीगमधील १९७९, १९९३ व १९९७ सालांमधील अंतिम फेरीचे सामने सामने येथे खेळवण्यात आले होते.
२००६ साली अलायंझ अरेना उघडण्यापूर्वी एफ.से. बायर्न म्युन्शन व टे.एस.फाउ. १८६० म्युन्शेन ह्या दोन फुटबॉल क्लबांचे ऑलिंपियास्टेडियोन हे यजमान मैदान होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑलिंपिक मैदाने वर्ग:म्युनिक
मेक्सिकोची राज्ये
मेक्सिको देश खालील ३१ राज्ये व एक संघशासित जिल्हा अशा एकूण ३२ राजकीय विभागांमध्ये विभागला गेला आहे.
अरुणोदय (वृत्तपत्र)
अरुणोदय हे ठाणे शहरातून प्रसिद्ध होणारे पहिले मराठी दैनिक होते. काशिनाथ विष्णू फडके यांनी हे वृत्तपत्र सुरू केले. २२ जुलै १८६६ रोजी अरुणोदयचा पहिला अंक प्रकाशित झाला. मुंबईतील पहिल्या वर्तमानपत्रानंतर ३४ वर्षानंतर ठाण्यात वर्तमान पत्र सुरू झाले. ठाणे हे मुंबईच्या जवळ असून व रेल्वे सुविधा असूनही ठाण्यात वर्तमान पत्र निघण्यास खूप वर्षाचा काळ लोटला.
मेक्सिकोची राज्ये
संदर्भ
वर्ग:देशांच्या राजकीय विभागांची यादी
अरुणोदय (वृत्तपत्र)
इतिहास
अरुणोदयचे संपादक फडके हे कोकणातील फणसे गावचे होते. त्यांनी पुण्याच्या एका दैनिकात जुळारी म्हणून काम केले होते. १८६५ साली त्यांनी ठाण्यात शिळाप्रेस क्रमांक १ च्या पोलीस चोकीजवळच्या चाळीत अरुणोदयची स्थापना केली. त्यांनी काढलेल्या छापखान्यातून सुरुवातीची ४ ते ५ वर्षे अरुणोदयचे अंक छापण्यात येत. त्याचवेळी अरुणोदय नावाने साप्ताहिक देखील सुरू करण्यात आले होते. साप्ताहिकाच्या संपादनाचे काम रघुनाथ शास्त्री पाहत. त्यांच्यानंतर रविवार १३ मार्चपासून अरुणोदय सुमारे ४५ वर्षे चालू होते. अरुणोदयचा वाचकवर्ग मुंबई-पुण्यासारखा सुधारलेला नव्हता आणि त्यास इंदुप्रकाशसारखा विद्वान लेखकवर्ग मिळाला नाही. या वर्तमानपत्राचा भर त्याकाळच्या रीतीनुसार बातम्यापेक्षा निबंधवजा लेखांवर असे. अरुणोदयातील लेख विद्वत्तेपेक्षा, सखोल विवेचनापेक्षा, जहाल राजकीय मतप्रणाली मांडणारे आढळतात. सन १८८५मध्ये राष्ट्रीय काँग्रेसचा जन्म होण्याआधी सुमारे २० वर्षे अरुणोदयात राजकारणावर व परकीय सत्तेच्या उच्चाटनासाठी कसे संघटित प्रयत्न व्हावयाला पाहिजेत याविषयीचे विवेचन व मार्गदर्शन असायचे.
पहिला अंक
२२ जुलै १८६६ रोजी अरुणोदयचा पहिला अंक प्रकाशित झाला. काशिनाथ विष्णू फडके यांनी अरुणोदय वर्तमान पत्र सुरू केले. त्यावेळी अरुणोदय साप्ताहिकाचे संपादक म्हणून रघुनाथ शंकर शास्त्री हे काम पाहत होते. रघुनाथ शास्त्री यांच्यानंतर १३ मार्च १९०४ रोजीपासून काशिनाथ विष्णू फडके यांचे नाव संपादक म्हणून छापण्यात येऊ लागले.
अभिनव कार्यपद्धती
जहाल मतप्रणालीच्या पुरस्काराप्रमाणे अरुणोदयाचे काही नवीन उपक्रमही उलेखनीय आहेत. ठिकठिकाणी बातमीदार नेमून त्यांच्या करवी बातम्या मिळविण्याच्या सध्याच्या बातमीसंस्थांच्या अभावी त्याकाळची वर्तमानपत्रे ही इंग्लिश वृतपत्रांतील वा समकालीन इतर वृत्तपत्रांतील बातम्यांवर आधारित वृतसार देत असत. अरुणोदय स्वतंत्र बातमीदारांकरवी बातम्या मिळवित असे. याशिवाय नव्या वर्षांच्या पहिल्या अंकात मागील वर्षातील लेखांची आद्याक्षरनुसार यादी अरुणोदयमध्ये देण्यात येत असे.
हिंदुपंच
अरुणोदयात जहाल राजकीय विचार प्रदर्शित केले जात. याशिवाय अरुणोदयाच्या चालकांनी लंडन येथील पंच व तशाच प्रकारच्या गुजराती पत्राप्रमाणे हिंदूपंच नावाचे एक विनोदी पत्र चालू केले होते. या पत्रात प्रचलित राजकीय घडामोडीचे चित्रमय दर्शन दिले जात असे. चित्रांच्या खाली सूचक वाक्ये घालून चित्रातील विनोद वा प्रचाराकडे विशेष लक्ष वेधले जात असे. नंतरच्या व्यंगचित्राप्रमाणे केवळ काही रेखांच्याद्वारे विशिष्ट अर्थ सूचित करण्याइतकी त्यावेळची चित्रे नसत. हिंदुपंच पत्राचा हा प्रयत्न होता. अरुणोदयाच्या जहाल विचारसरणीमुळे ब्रिटिश राजवटीने पत्राची मुस्कटदाबी केली. सन १९११ मध्ये अरुणोदय पत्र व छापखाना सरकारी रोषाला बळी पडून बंद पडला.
संदर्भ
वर्ग:मराठी नियतकालिके वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा वर्ग:इ.स. १८६६ मधील निर्मिती
तळवली तर्फे दिवळी
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
गावंडी (कारंजा)
गावंडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे वर्ग:कारंजा घाडगे तालुक्यातील गावे
गोरेवाडी
गोरेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
अलेक्झांडर वेब
अलेक्झांडर जोझाया एजे वेब (जानेवारी १६, इ.स. १८५५:बेथनाल ग्रीन, लंडन, इंग्लंड - फेब्रुवारी १९, इ.स. १९४१:ॲबिंजर हॅमर, सरे, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
अहमदपूर विधानसभा मतदारसंघ
अहमदपूर विधानसभा मतदारसंघ - २३६ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, अहमदपूर मतदारसंघात लातूर जिल्ह्यातील अहमदपूर आणि चाकूर या दोन तालुक्यांचा समावेश होतो. पुर्वी हा मतदारसंघ नांदेड लोकसभा मतदारसंघामध्ये होता. भारतीय परिसीमन आयोगाच्या अहवालानंतर, अहमदपूर विधानसभा मतदारसंघ लातूर लोकसभा मतदारसंघात जोडण्यात आला.
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे बाबासाहेब मोहनराव पाटील हे अहमदपूर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
साधारण निवडणूक २०१९
अहमदपूर विधानसभा मतदारसंघ
द.वि. काणे
पार्श्वभूमी आणि शिक्षण
पुण्यातील गांधर्व महाविद्यालयाच्या विशारद,संगीतरत्न आणि अलंकार या परीक्षा ते प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण झाले. पं.बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर यांचे शिष्य पं.यशवंतबुवा मिराशी यांच्याकडे सुद्धा त्यांनी संगीत शिक्षण घेतले. १९४८ साली आग्रा घराण्याचे ज्येष्ठ गायक उस्ताद विलायत हुसेन खॉं यांच्याकडे त्यांनी रीतसर गंडा बांधून शिक्षण घेतले.
ग्वाल्हेर घराणे आणि आग्रा घराण्यांच्या गायकी बरोबरच जयपूर आणि  किराणा घराण्यांच्या गायकीचा त्यांच्यावर प्रभाव होता.त्यातून त्यांनी स्वतःची स्वतंत्र शैली निर्माण केली. ते नाट्यगीते आणि भजनेसुद्धा उत्तम सादर करत असत. इचलकरंजीतील सुप्रसिद्ध गायक पं.बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर यांच्या स्मरणार्थ त्यांनी १९६७ मध्ये पं.बाळकृष्णबुवा संगीत साधना मंडळ स्थापन केले.
शिष्य
काणे बुवांनी अनेक शिष्य तयार केले. त्यात रघूबुवा काळे, पं. नरेंद्र कणेकर, पं. बाळासाहेब टिकेकर, शिवानंद पाटील, सुखदा काणे, वर्षा भावे, गिरीश कुलकर्णी, मंगला जोशी, शरद जांभेकर,मधुसूदन आपटे,उषा रानडे,हृषीकेश बोडस, मंजुषा कुलकर्णी-पाटील यांचा समावेश आहे.
स्मारक
काणेबुवांच्या शिष्या मंजुषा कुलकर्णी-पाटील यांनी त्यांच्या स्मरणार्थ सांगली येथे संगीताचार्य काणेबुवा प्रतिष्ठानची स्थापना केली. प्रतिष्ठानतर्फे पूर्णवेळ संगीत शिक्षणासाठी गुरुकुल चालते. तसेच संगीत मैफली, संगीताच्या विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्या, ज्येष्ठ गायकांचे मार्गदर्शन इत्यादी उपक्रम आयोजित केले जातात.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू वर्ग:हिंदुस्तानी संगीत वर्ग:शास्त्रीय गायन वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
अटलबिहारी वाजपेयी
( २५ डिसेंबर १९२४;  - १६ ऑगस्ट २०१८) हे भारताचे १० वे पंतप्रधान आणि एक हिंदी कवी होते. ते १९९१ ते २००९ दरम्यान भारतीय जनता पक्षाचे लखनौ येथील खासदार होते. केवळ १३ दिवस टिकलेल्या ११ व्या लोकसभेत तसेच त्यानंतरच्या १२ व्या लोकसभेत (१९ मार्च १९९८ ते १९ मे २००४) ते पंतप्रधान होते. यासोबतच त्यांनी जनसंघाचे संस्थापक सदस्य, भारतीय जनसंघाचे अध्यक्ष (१९६८-१९७३), जनसंघाच्या संसदीय दलाचे नेते (१९५५-१९७७), जनता पक्षाचे संस्थापक सदस्य (१९७७-१९८०), भारतीय जनता पक्षाचे अध्यक्ष (१९८०-१९८६) आणि भारतीय जनता पक्ष संसदीय दलाचे नेते (१९८०-१९८४, १९८६, १९९३-१९९६), ११ व्या लोकसभेतील विरोधी पक्षाचे नेते तसेच २४ मार्च १९७७ ते २८ जुलै १९७९ दरम्यान भारतीय परराष्ट्रमंत्री ही पदे भूषविली होती.
शिक्षण
अटलबिहारी वाजपेयी यांनी व्हिक्टोरिया कॉलेजमधून राज्यशास्त्रात मास्टर्स पदवी संपादन केली होती. तसेच त्यांनी पत्रकारितेचेही काम केले होते. ते अविवाहित होते.
राजकीय प्रवासाची सुरुवात
राजकारणाशी वाजपेयी यांचा पहिला संबंध १९४२ मध्ये भारत छोडो चळवळीच्या निमित्ताने आला. तेव्हा त्यांना अटक झाली होती. नंतर ते थोड्याच दिवसांनी श्यामाप्रसाद मुखर्जी व पर्यायाने भारतीय जनसंघ यांच्या संपर्कात आले. भारतीय जनसंघाचे नेते म्हणूनच त्यांची कारकीर्द सुरू झाली. वाजपेयी १९५७ मध्ये संसदेवर बलारामपूरमधून निवडून आले. तरुणपणातच आपल्या अमोघ वाणीने त्यांनी विरोधी पक्षात असूनही सर्व स्तरावर वाहवा तसेच आदरही मिळवला. त्याची भाषणे अतिशय उत्तम व दर्जेदार म्हणून गणली जात. खुद्द जवाहरलाल नेहरूंनी वाजपेयी एकदिवस नक्कीच भारताचे पंतप्रधान असतील अशा शब्दात त्यांचा गौरव केला होता.
जनसंघ
भारतीय जनसंघ विपक्षातला प्रबळ घटक असूनही तो राष्ट्रीय काँग्रेसला सत्तेवरून दूर सारू शकला नाही. दरम्यान नव्याने स्थापन झालेला काँग्रेस (आय) (Congress(I)) पक्ष सत्तेवर आला. तदनंतर १९७५ साली इंदिरा गांधी यानी देशात आणीबाणी जाहीर केली. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आणि भारतीय जनसंघ यांनी आणीबाणीला विरोध करणाऱ्या विविध पक्ष आणि घटकांसोबत हातमिळवणी केली. याच दरम्यान त्यांना विरोधाबद्दल तुरुंगवास भोगावा लागला. १९७७ मधे इंदिरा गांधी यानी राजीनामा दिला. यानंतर होणाऱ्या निवडणुकांसाठी भारतीय जनसंघाने अनेक सामाजिक आणि प्रादेशिक पक्षांसोबत जनता पार्टीची निर्मिती केली. जनता पार्टीला निवडणुकांत बहुमत प्राप्त होऊन मोरारजी देसाई याच्या नेतृत्वाखाली सरकार स्थापन झाले. वाजपेयी हे नवी दिल्ली येथून निवडून आले आणि परराष्ट्रमंत्री पदाची जबाबदारी त्यानी स्वीकारली.
या दोन वर्षाच्या कारकिर्दीत वाजपेयी १९७९मध्ये चीन भेटीवर गेले. १९६२ च्या युद्धानंतर दोन देशांदरम्यान संबंध सुधारण्याचा हा प्रयत्‍न होता. त्यांनी नंतर पाकिस्तानला सुद्धा भेट दिली. १९७१ च्या युद्धानंतर भारत व पाक दरम्यान चर्चा आणि व्यापार ठप्प होता. वाजपेयी यानी Conference on Disarmament (निःशस्त्रीकरण परिषदे)मध्ये देशाचे प्रतिनिधित्व केले आणि भारताच्या अणु-कार्यक्रमाचे जोरदार समर्थन केले. १९७७ च्या संयुक्त राष्ट्रांच्या आमसभेत त्यांनी हिंदीतून भाषण केले. अखेर १९७९मध्ये राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघावर सरकारने केलेल्या कारवाईमुळे त्यांनी राजीनामा दिला.
भारतीय जनता पक्ष (भाजप)ची स्थापना
तरीही देशाच्या राजकारणातला भाजपाचा विस्तार होतच राहिला. १९९५ च्या मार्चमध्ये गुजरातच्या आणि महाराष्ट्राच्या विधानसभेच्या निवडणुकांत भाजपाला विजय मिळाला. भाजपाच्या मुंबई येथील नोव्हेंबर १९९५ च्या अधिवेशनात अडवाणी यानी वाजपेयी याचे नाव १९९६ च्या लोकसभा निवडणुकांदरम्यान पंतप्रधान पदासाठी उमेदवार म्हणून घोषित केले.
पहिली खेप (मे १९९६)
१९९६ च्या निवडणुकात भाजप १६२ जागांसह सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उदयाला आला. अनेक प्रादेशिक पक्ष तसेच छोट्या पक्षामुळे १९९६ची लोकसभा त्रिशंकु राहिली. सर्वात मोठा पक्ष म्हणून भाजपाला सत्तास्थापनेसाठी निमंत्रण मिळाले. वाजपेयी यानी पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली. पण लोकसभेत विश्वासमत प्रस्तावाच्या चर्चेवेळी इतर पक्षांकडून पाठिंबा मिळविणे भाजपाला शक्य झाले नाही. त्यामुळे बहुमत चाचणी न घेताच वाजपेयींनी १३ दिवसांत राजीनामा दिला आणि वाजपेयी सरकार कोसळले.
दुसरी खेप (मार्च १९९८)
१९९६ ते ९८ दरम्यान तिसऱ्या आघाडीला सरकार स्थापनेच्या दोन संधी मिळाल्या. दैवेगोडा आणि इंद्रकुमार गुजराल भारताचे पंतप्रधान झाले. ही दोन्ही सरकारे लवकरच कोसळली. १९९८ च्या निवडणुकांत भाजप पुन्हा प्रबळ दावेदार झाला आणि वाजपेयी यांनी पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली. यावेळी भाजपाने इतर पक्षांसोबत मिळून राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (रा.लो.आ.) ( NDA - National Democratic Alliance),ची स्थापना केली. अखेर १९९८ च्या अखेरीस अण्णाद्रमुकच्या नेत्या जयललिता यांनी रालोआचा पाठिंबा काढला. यावेळी विश्वासमत प्रस्तावावेळी वाजपेयी सरकार अवघ्या एका मताने पडले. विरोधी पक्षसुद्धा सरकार स्थापन करू शकला नाही व अखेर भारत पुन्हा लोकसभा निवडणुकांना सामोरा गेला. त्यावेळी वाजपेयी हे काळजीवाहू पंतप्रधान बनले. या दुसऱ्या खेपेस वाजपेयींनी स्वतःच्या राजकारणाची आणि कणखरतेची छाप सोडली होती. त्याचे काही महत्त्वाचे निर्णय खालीलप्रमाणे होते.
अणुचाचणी पोखरण २
मे १९९८मध्ये वाजपेयी सरकारने जमिनीखाली ५ अणुचाचण्या केल्या. सत्ता प्राप्त केल्यावर केवळ एका महिन्यात करण्यात आलेल्या या चाचण्या जगाला, खास करून अमेरिकेला हादरवणाऱ्या ठरल्या, कारण भारताने अमेरिकेच्या हेरगिरी उपग्रहाला चुकवून त्या पार पाडल्या होत्या. पुढील २ आठवड्यांत पाकिस्ताननेही अणुचाचण्या केल्या. रशिया आणि फ्रान्स यांनी भारताच्या स्वसंरक्षणासाठी आणि शांततापूर्ण उपयोगासाठी अण्वस्त्रक्षमतेचे समर्थन केले. तरी अमेरिका, कॅनडा, जपान, इंग्लंड, युरोपीय महासंघ यांनी भारतावर अनेक क्षेत्रांत निर्बंध लादले, तरी वाजपेयींच्या आर्थिक धोरणांमुळे भारताला त्यांची झळ लागली नाही. अखेर भाजप आणि वाजपेयींच्या प्रतिमेच्या दृष्टीने या अणुचाचण्या लाभदायीच ठरल्या.