cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जागीर (१९८४ हिंदी चित्रपट)
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
शोध मराठी मनाचा
१९९४ साली स्थापन झालेल्या जागतिक मराठी अकादमीने २००४ सालापासून शोध मराठी मनाचा या नावाने संमेलने घेण्यास सुरुवात केली.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने वर्ग:मराठी संमेलने
पॅटमोस
पॅटमॉस ग्रीसमधील एक बेट व ख्रिस्ती धर्मियांसाठी पवित्र स्थळ आहे.
वर्ग:ग्रीसची बेटे
राष्ट्रीय चरखा संग्रहालय
राष्ट्रीय चरखा संग्रहालय हे चरखा संग्रहालय आहे जे कनॉट प्लेस, नवी दिल्ली येथे आहे. हे पालिका बाजारात आधीपासून बांधलेल्या बागेत बांधले गेले आहे. नवी दिल्ली नगरपरिषद आणि खादी विकास व ग्रामोद्योग आयोगाने संयुक्तपणे हे बांधकाम केले आहे. २१ मे २०१७ रोजी तत्कालीन भाजपाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शाह यांच्या हस्ते या संग्रहालयाचे उद्घाटन झाले.
या संग्रहालयात २६ फूट (८ मीटर) लांब आणि १३ फूट (४ मीटर) उंच क्रोमियम निष्कलंक स्टीलचा चरखा आहे. या चरख्याचे वजन पाच टन आहे आणि त्यावर उष्णतेचा कोणताही परिणाम होत नाही. तसेच हे गंज प्रतिरोधक आणि नॉन-मॅग्नेटिक आहे. हा जगातील सर्वात मोठा चरखा आहे. या संग्रहालयात चरख्याचा इतिहास आणि उत्क्रांती यांचे वर्णन एका नम्र वाद्यापासून ते राष्ट्रवादाच्या प्रतीकापर्यंत नोंदले आहे. या उ यंत्राने भारतीय नागरिकांना सक्षम केले, कारण त्यांनी चरख्याचा वापर करून देशी (भारतात तयार केलेले) कपड्यांचे विणकाम सुरू केले. संग्रहालयात नाममात्र ₹२० प्रवेश शुल्क आहे.
निरुपम संजीव
वर्ग:भारतीय टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
विशाखा मार्गदर्शक तत्त्वे
पार्श्वभूमी
इ.स. १९९० साली राजस्थानमध्ये काही उच्चजातीय जमीनदारांनी भँवरीदेवी या दलित महिलेवर सामुदायिक बलात्कार केला. राजस्थान सरकारच्या योजनेअंतर्गत अल्पवयीन मुलींचा विवाह करु नये म्हणून भँवरीदेवी गावकऱ्यांचे प्रबोधन करण्याचे काम करत होती. मात्र गावच्या जमीनदारांना ते रुचले नाही व त्यांनी भँवरीवर बलात्कार केला. न्याय मिळविण्यासाठी तिने न्यायालयाचे दरवाजे ठोठावले परंतु न्यायालयाने तिच्या विरोधात निकाल दिला. दलितांना उच्चजातीय शिवत नाहीत त्यामुळे उच्चजातीय जमीनदारांनी दलित भँवरीवर बलात्कार करणे शक्य नाही असे न्यायालयाने आपल्या निकालात म्हटले. या निकालाच्या पार्श्वभूमीवर स्त्रियांसाठी काम करणाऱ्या विशाखा नावाच्या महिला स्वयंसेवी संघटनेने विशाखा नावाने सर्वोच्च न्यायालयात जनहितार्थ याचिका दाखल केली. या याचिकेवर इ.स. १९९७ साली सर्वोच्च न्यायालयाने जो निकाल दिला तो निकाल म्हणजेच विशाखा निकाल किंवा विशाखा मार्गदर्शक तत्त्वे होत.
मार्गदर्शक तत्त्वानुसार लैंगिक छळाची व्याख्या
- कोणताही अस्वागतार्ह शारीरिक स्पर्श
- शरीरसंबंधांची मागणी किंवा विनंती
- लैंगिकता सूचक शेरे मारणे वा अश्लील बोलणे
- कामूक वा अश्लील चित्रे दाखवणे किंवा एसएमएस, ईमेल करणे
- लैंगिकता सूचक कृती, शारीरिक, मौखिक किंवा निःशब्दपणे केलेली अन्य कोणतीही कृती
बाह्यदुवे
वर्ग:भारतातील कायदे
पारोस
हे सुद्धा पहा
वर्ग:ग्रीसची बेटे
युएफा चँपियन्स लीग १९९७-९८
१९९७ वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९९७ मधील खेळ
रेडिओ मिर्ची
रेडियो मिर्ची एक भारतीय एफ.एम. चॅनल आहे. याचे काम ९८.३ मेगाहर्ट्झ या वारंवारीतेवर चालते.
२६ शहरांमध्ये रेडिओ मिचीर्ची धून वाजत आहे. शिवाय २० लाखांपेक्षा अधिक लोकसंख्या असणाऱ्या सर्व शहरांमध्ये पोहोचणारी ही एकमेव रेडिओ वाहिनी आहे.
वर्ग:रेडिओ वर्ग:मनोरंजन
श्रीरामपूर (सिन्नर)
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
नौकर बीवी का
नौकर बीवी का हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
बृहन्मुंबई विद्युतपुरवठा आणि परिवहन उपक्रम
बेस्ट ही (बृहन्मुंबई विद्युतपुरवठा आणि परिवहन उपक्रम) (English:Brihanmumbai Electricity Supply and Transport, (BEST)) मुंबईची दळणवळण व विद्युत सार्वजनिक पुरवठा कंपनी आहे. बेस्टचा जन्म इ.स. १८७३ मध्ये ट्रामवे कंपनीच्या रूपात झाला. आपल्या ट्राम गाड्यांना वीज पुरवता यावी म्हणून बेस्ट ने वाडी बंदर येथे नोव्हेंबर १९०५ मध्ये औष्णिक वीज केंद्र स्थापन केले त्यातूनच पुढे बेस्टवर मुंबईला वीजपुरवठा करण्याची जवाबदारी आली. १९२६ पासून बेस्टने बस गाड्या चालवायला सुरुवात केली आणि १९४७ मध्ये देश स्वतंत्र होण्याच्या एक आठवडा आधीच बेस्ट मुंबई महानगरपालिकेच्या अखत्यारीत आली. आणि आता महानगरपालिकेच्या अखत्यारीत असूनही, बेस्टचा स्वंतंत्र असा कारभार चालतो
बेस्ट ही भारतातल्या सगळ्यात मोठ्या शहरी परिवहन सेवांपैकी एक मानली जाते. मुंबईच्या कुठच्याही भागात जायला बेस्टची सेवा आहे. नवी मुंबई, ठाणे, मीरा-भाईंदर अशा बाजूच्या शहरांमध्येही बेस्टची सेवा आहे. भारतातल्या काही नफ्यामध्ये असणाऱ्या विद्युत मंडळांपैकी एक नाव म्हणजे "बेस्ट".
इतिहास
बॉम्बे ट्रामवे कंपनी आणि मुंबई नगरपालिका यांमध्ये "बॉम्बे ट्रामवे १८७४" नावाचा करार झाला. त्यानुसार कंपनीला घोड्यांनी ओढायच्या ट्राम चालवण्याची परवानगी मिळाली. त्यानंतर १९०५ मध्ये बॉम्बे इलेक्ट्रिक सप्लाय आणि  ट्रामवेज कंपनी लिमिटेड  हिने बॉम्बे ट्रामवे कंपनी विकत घेतली आणि मुंबईच्या रस्त्यांवरून विजेवर चालणाऱ्या ट्राम धावू लागल्या व नंतर जास्त गर्दी होत असल्याने १९२० मध्ये डबलडेकर ट्राम चालवायला सुरुवात केली.
बेस्टची पहिली बस १५ जुलै १९२६ मध्ये अफगाण चर्च ते क्रॉफर्ड मार्केट या मार्गावर धावली. मुंबईकरांनी या सेवेचे जोरदार स्वागत केले पण तेव्हा बेस्टची बससेवा उच्च मध्यमवर्गीयांसाठीच आहे असे मानले जाई. असत कारण ट्राम हेच प्रवासाचे स्वस्त साधन होते. म्हणून मुंबईने बससेवा पूर्णपणे आत्मसात करायला वेळ लागला.
सरकार आणि महानगरपालिका यांच्या विनंतीवरून बेस्ट ने उत्तर मुंबईत आपली सेवा सुरू केली. आणि वाढत्या गर्दीची गरज ओळखून डबलडेकर बस १९३७ मध्ये सुरू झाल्या.
पहिली "लिमिटेड" बस १९४० मध्ये कुलाबा ते दादर धावली.
दुसऱ्या महायुद्धानंतर ७ ऑगस्ट १९४७ च्या दिवशी  "बेस्ट" मुंबई महानगरपालिकेत सामावून घेण्यात आली कालांतराने बॉम्बेचे मुंबई झाले म्हणून  "बॉम्बे इलेक्ट्रिक सप्लाय And ट्रान्स्पोर्ट"च नाव बदलून "बृहन्मुंबई इलेक्ट्रिक सप्लाय And ट्रान्स्पोर्ट" असे  ठेवण्यात आले.
परिवहन
२०१३ च्या आकडेवारीप्रमाणे बेस्टकडे ४६८० बस आणि ३६५ वाहतूक मार्ग आहेत आणि त्यातून त्या वर्षी ५० लाख लोकांनी प्रवास केला.
बेस्टच्या बससेवांचे प्रकार :
१. साधारण बस - बस क्रमांक पांढऱ्या रंगात आणि बाकीचा भाग काळ्या रंगात असा फलक  असतो. या बस आपल्या मार्गातल्या सर्व स्थानकांवर थांबतात.
२. मर्यादित बस - बस क्रमांक लाल रंगाचा असतो. या बस आपल्या मार्गातल्या प्रमुख स्थानकांवरच  थांबतात. ३. एक्सप्रेस बस - बस क्रमांक लाल रंगात आणि बाकीचा भाग पिवळ्या रंगात असा फलक असतो. या बस आपल्या मार्गातल्या मोजक्याच स्थानकांवर थांबतात. या गाड्या मुख्यतः लांब पल्ल्याच्या असतात. या गाड्या सगळ्या उड्डाणपुलांवरून जातात.
४. वातानुकूलित बस - काही लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वातानुकूलित बस धावतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:मुंबईमधील वाहतूक
आना इवानोविच
आना इवानोविच तथा आना श्वाइनस्टाइगर (Ана Ивановић; ६ नोव्हेंबर १९८७, बेलग्रेड) ही एक व्यावसायिक सर्बियन टेनिसपटू आहे. २००८ साली फ्रेंच ओपन स्पर्धा जिंकणारी व एके काळी जागतिक क्रमवारीत प्रथम असलेली आना सध्या १९व्या क्रमांकावर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:सर्बियाचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पंथ
पंथ म्हणजे मार्ग वा रस्ता. अधिक व्यापक अर्थाने हा शब्द 'आध्यात्मिक मार्ग' यासाठी पर्यायवाची म्हणुनही वापरतात. वर्ग:अध्यात्म उदाहरण म्हणजे रामानंद पंथ. सांप्रदायाचा समावेश हा पंथा मधे होतो. संपूर्ण भारतात फक्त साढे २४ पंथ आहेत.या पंथांशी संबंधित सांप्रदाय मात्र भरपुर आहेत.
इ.स. १४८
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १४८ वर्ग:इ.स.च्या १४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स इंडस्ट्रीज अँड ॲग्रिकल्चर
पुरस्कार
चेंबरचे अध्यक्ष एस. के. जैन आणि महासंचालक अनंत सरदेशमुख यांनी बुधवारी चेंबरच्या वतीने दरवर्षी देण्यात येणाऱ्या विविध औद्योगिक पुरस्कारांची घोषणा केली. यंदा ९१ उद्योजकांनी या पुरस्कारासाठी प्रवेशिका सादर केल्या होत्या. मारिको लिमिटेडचे अध्यक्ष व व्यवस्थापकीय संचालक हर्ष मारिवाला यांच्या हस्ते १९-१०-२०१२ रोजी हे पुरस्कार दिले गेले. दरवर्षी औद्योगिक नावीन्यपूर्ण काम किंवा संशोधनासाठी मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स पुरस्कार देते. हे पुरस्कार ज्यांना मिळाले आशा काही व्यक्ती किंवा कंपन्या :
वर्ग:महाराष्ट्रातील संस्था
अमोर्गोस
अमोर्गोस हे ग्रीसजवळचे बेट आहे.
वर्ग:ग्रीसची बेटे वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
विठूरायाचीवाडी
विठूरायाचीवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील कवठे महांकाळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कवठे महांकाळ तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
युएफा चँपियन्स लीग १९९६-९७
युएफा चॅंपियन्स लीग १९९६-९७ हा युएफा चॅंपियन्स लीग स्पर्धेचा ४२वा हंगाम होता.
१९९६-९७ वर्ग:इ.स. १९९६ मधील खेळ
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट
संदर्भ
प्रसिद्ध
इ.स. १४९
वर्ग:इ.स.च्या १४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
एस्किमो
एस्किमो या उत्तर गोलार्धातील सायबेरिया, अलास्का, कॅनडा व ग्रीनलंड या अतिथंड भागांमध्ये राहणाऱ्या लोकांच्या जमाती आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:आदिवासी
औरंगपूर (कळंब)
औरंगपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
स्वदेशी जागरण मंच
स्वदेशी जागरण मंच ही एक राजकीय आणि सांस्कृतिक संस्था आहे जी १९९१ मध्ये स्थापित झाली. हे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे संलग्न आहे जे आर्थिक मुद्द्यांशी संबंधित आहेत. डॉ अश्वनी महाजन ह्या संस्थेच्या सह-संयोजक आहेत. किमान २०१५ पासून स्वदेशी जागरण मंच थेट परकीय गुंतवणूकीवर टीका करत आहे.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू चळवळी आणि संघटना
मैथिल ब्राह्मण
मैथिल ब्राह्मण हे मिथिलेच्या ब्राह्मणांना दिलेले नाव आहे. मिथिला हे प्राचीन काळी भारतातील एक राज्य होते. मिथिला सध्या सांस्कृतिक प्रदेश आहे ज्यात बिहारचा तिरहुत, दरभंगा, मुंगेर, कोसी, पूर्णिया आणि भागलपूर विभाग तसेच झारखंडचा संथाल परगणा विभाग तसेच नेपाळचा राज्य क्रमांक २ आहे. जनकपूर, दरभंगा आणि मधुबनी ही मैथिल ब्राह्मणांची प्रमुख सांस्कृतिक केंद्रे आहेत. बिहार, नेपाळ, झारखंडमधील संथाल परगणा मध्ये मैथिल ब्राह्मण अधिक आहेत. मैथिल ब्राह्मण हे पंच गौड ब्राह्मणांपैकी एक आहेत. पंच गौड ब्राह्मणांतर्गत मैथिल ब्राह्मण, कन्याकुब्ज ब्राह्मण, सारस्वत ब्राह्मण, गौड ब्राह्मण, उत्कल ब्राह्मण आहेत.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील जाती व जमाती
सूपर सॅलड
सूपर सॅलड हे अमेरिकेत धंदा करणारी रेस्टॉरंटची साखळी आहे. येथे अनेक प्रकारची सॅलडे तसेच इतर शाकाहारी प्रकारचे खाणे मिळते. ऑक्टोबर २०१६ च्या सुमाराच याच्या देशभरात २१ शाखा होत्या.
वर्ग:अमेरिकेतील रेस्टॉरंट साखळ्या
मकरंद टिल्लू
मकरंद टिल्लू परिचय
टिल्लू म्हणजे हास्य आणि विनोद असे समीकरणच झाले आहे.
मकरंद टिल्लू हे ‘ हसण्यासाठी जगा, जगण्यासाठी हसा ’ या नावाने एक अत्यंत प्रभावी व सध्याच्या ताणताणावाच्या जीवनात आवश्यक अशा विचारसरणीचा कार्यक्रम सादर करतात. निर्मळ विनोदाची आवड असणारी पिढी निर्माण करण्याचा प्रमुख हेतू या कार्यक्रमाचा आहे. मराठी रंगभूमीच्या इतिहासात प्रथमच घडणारा तीन पिढ्यांचा ‘ हास्यपंचमी ते हास्यपासष्ठी’ असा कार्यक्रम ते सादर करीत. टिल्लू कुटुंबातील तीन पिढ्या 60 हुन अधिक वर्षे एकपात्री करतात हे मराठी रंगभूमीच्या इतिहासात प्रथमच घडणारी गोष्ट आहे. याबाबत प्रसिद्ध अभिनेते नाना पाटेकर म्हणतात “ एक पिढी दुसरीचं ऐकत नाही, इथे तीन पिढ्या एकच वसा घेऊन ; कमाल आहे. अभिनंदन नव्हे अभिवादन! ”.
एकपात्री कलाकार म्हणून: महाराष्ट्र व महाराष्ट्राबाहेर ३०००हून अधिक कार्यक्रम केले आहेत.एकपात्री कलाकार परिषदेचे ते अध्यक्ष होते. अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेचे ते संयुक्त कार्यवाह होते.
व्याख्याता म्हणून:- विविध व्याख्यानमालात, कॉलेजमध्ये सुमारे १०००हून व्याख्याने दिली आहेत.
मोटिव्हेशनल स्पीकर म्हणून:- ७००हून अधिक व्यक्तिमत्त्व विकास कार्यशाळा घेतल्या आहेत.
लेखक म्हणून:- वर्तमानपत्रात स्तंभ लेखन तसेच मासिकात लेखन केले आहे.
विविध सामाजिक संस्थांवर ते कार्यरत आहेत. एकपात्री कलाकार परिषद, लाफ्टरयोगा इंटरनॅशनल, नवचैतन्य हास्ययोग परिवार,जलरक्षक प्रबोधिनी, हसायदान फौंडेशन, रोटरी क्लब, लायन्स क्लब, वनराई, वसुंधरा स्वच्छता अभियान अशा विविध सामाजिक संस्थां सोबत कार्यरत आहेत.
पुरस्कार
पुरस्कार :- ‘ मिड डे ’ या वृत्तपत्रात ‘ बजाज ऑटो मॅन ऑफ कॅलीबर ’ या अंतर्गत तसेच पुणे महापालिकेतर्फे हास्य व विनोद क्षेत्रातील कार्याबद्दल त्यांना पुरस्कार देण्यात आला आहे. एकपात्री क्षेत्रात ३० वर्षे पूर्ण झाली आहेत. त्यबद्दल त्यांना ‘बालगंधर्व’ परिवार पुरस्कार देण्यात आला. कलाकार व सामाजिक क्षेत्रातील योगदानाबद्दल ‘प्रेरणा पुरस्कार’ असे अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय मंत्रालयातर्फे ‘पुण्याचा अभिमान ’ हा सन्मान देण्यात आला आहे. तसेच पाणी बचतीच्या क्षेत्रातील कार्यबद्दल 'सेव्ह वॉटर हिरो अवॉर्ड' देऊन सन्मान करण्यात आला आहे. अन्य पुरस्कार :- वंचित विकास संस्थेतर्फे पुरस्कार, राजमाता अहिल्याबाई होळकर पुरस्कार, पर्वती भूषण पुरस्कार
हास्ययोग प्रसारक
हास्ययोग प्रसारक :- लाफ्टरयोगाचे शारीरिक व मानसिक फायदे याचे ते 25 हून अधिक वर्षे अभ्यासक व प्रचारक आहेत. महाराष्ट्रात १५००हून अधिक हास्यक्लब आहेत. या हास्यक्लब समन्वय साधणाऱ्या लाफ्टरयोगा इंटरनॅशनल, महाराष्ट्र संस्थेचे ते प्रदेश अध्यक्ष होते. 217 हास्यक्लब व पंचवीस  हजाराहून अधिक सदस्य असलेल्या नवचैतन्य हास्ययोग परिवाराचे मुख्विय समन्श्ववयक व विश्वस्त आहेत. जगातील सर्वात मोठा ५००० हून अधिक सदस्य असलेला 'हसायदान' हा ऑनलाईन हास्यक्लब त्यांनी स्थापन केला आहे. ‘झी’ २४तास या वाहिनीवरून ‘हास्ययोगातून तणावमुक्ती ’ या विषयावर त्यांची विशेष मुलाखत घेण्यात आली होती. हास्ययोगतज्ञम्हणून श्री. टिल्लू यांना सॅरीटोगा स्प्रिंग, न्यू यॉर्क येथे हास्यविषयक आंतरराष्ट्रीय परिषदेसाठी बोलावणे आले होते.
जलरक्षक प्रबोधिनी
ते रोटरी डीस्ट्रीक्ट ३१३१ चे सन २०१८-१९ चे ते डीस्ट्रीक्ट डायरेक्टर होते. ...जलरक्षक प्रबोधिनीचे ते संस्थापक आहेत. कृतीतून समाज बदलाचा नवा पायंडा निर्माण करणारे ‘एक कोटी लिटर पाणी वाचवा अभियान’ त्यांनी सुरू केले आहे... आणि लोकसहभागातून आतापर्यंत सुमारे १०० कोटी लिटर पाणी त्यांनी वाचवले आहे. लोकं अनाथ मुलांसाठी काम करतात, टिल्लू अनाथ नळांसाठी काम करतात. त्यांनी सुरू केलेले ‘ गळतीमुक्त नळ अभियान ’ ३८ गावात सुरू झाले असून, आता ध्येय आहे दर दिवसाला एक कोटी म्हणजे ३६५ कोटी लिटर पाणी वाचविण्याचे ..!
फुलचूर
फुलचूर हे महाराष्ट्र राज्याच्या गोंदिया जिल्ह्याच्या गोंदिया तहसीलीतील एक मोठे गाव आहे. या गावात ११६७ कुटुंबे आहेत. २०११ च्या जनगणनेनुसार गावाची लोकसंख्या ५४८० इतकी आहे. त्यात २७५६ पुरुष आणि २७५४ महिला आहेत.
५३७८८९ हा फुलचूर गावाचा जनगणना निर्देशांक आहे.
युएफा चँपियन्स लीग १९९५-९६
युएफा चॅंपियन्स लीग १९९५-९६ हा युएफा चॅंपियन्स लीग स्पर्धेचा ४१वा मोसम होता.
१९९५ वर्ग:इ.स. १९९५ मधील खेळ
जानी दोस्त
जानी दोस्त हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
सोमठाणे
सोमठाणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
जानी दोस्त
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
सोमठाणे
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १५०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १५० वर्ग:इ.स.च्या १५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
150er
नैरोबी
नैरोबी (Nairobi) ही पूर्व आफ्रिकेच्या केन्या देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. नैरोबी हे नाव मासाई भाषेतील एंकारे न्यिरोबी (गार पाण्याचे ठिकाण) या शब्दांवरून आले आहे.नैरोबीला उन्हातील हिरवे शहरही म्हणतात. नैरोबी शहर केन्याच्या दक्षिण भागात नैरोबी नदीच्या काठावर वसले आहे. २००९ साली येथील लोकसंख्या सुमारे ३३.७५ लाख होती. सध्या नैरोबी हे आफ्रिका खंडामधील १४व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
नैरोबीची स्थापना ब्रिटिशांनी इ.स. १८९९ मध्ये मोम्बासा ते युगांडा दरम्यानच्या रेल्वे मार्गावरील एक वखार म्हणून केली होती. नैरोबी शहर झपाट्याने वाढले व इ.स. १९०७ साली ब्रिटिश पूर्व आफ्रिका संस्थानाचे राजधानीचे शहर बनले. इ.स. १९५३ साली केन्याला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर नैरोबी केन्याची राजधानी बनली.
आफ्रिकेमधील राजकीय व आर्थिक दृष्ट्या सर्वात महत्त्वाच्या शहरांपैकी एक असलेल्या नैरोबीमध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या चार प्रमुख कार्यालयांपैकी एक कार्यालय स्थित आहे (इतर तीन कार्यालये न्यू यॉर्क शहर, जिनिव्हा व व्हियेना येथे आहेत). तसेच संयुक्त राष्ट्रे पर्यावरण कार्यक्रमाचे मुख्यालय देखील नैरोबीमध्येच आहे.
केन्या एअरवेजचा मुख्य वाहतूकतळ असलेला जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथेच स्थित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:केन्यामधील शहरे वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
टुआप्से
टुआप्से (रशियन: Туапсе ; ) काळ्या समुद्राच्या, नैऋत्य किनाऱ्यावर वसलेले हे गाव रशियाच्या क्रास्नोदर क्राय या प्रांतात आहे.
वर्ग:रशियामधील शहरे
युएफा चँपियन्स लीग १९९४-९५
युएफा चॅंपियन्स लीग १९९४-९५ हा युएफा चॅंपियन्स लीग स्पर्धेचा ४०वा मोसम होता. ही स्पर्धा अजॅक्स एफ.सी.ने जिंकली.
माणगाव तालुका
माणगाव तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.मानगाव ‌‌‌‌मधे रजिवली हे एक गाव आहे.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
शैलेश् अर्बन्
वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
कॅथरीन ब्राउन
कॅथरीन ब्राउन (२४ जानेवारी, १९५३:इंग्लंड - हयात) ही 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७३ मध्ये ३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने आणि च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७६ ते १९७९ दरम्यान १ महिला कसोटी, २ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वाडा (पुणे)
वाडा हे पुणे जिल्ह्यातील एक छोटे गाव आहे. ह्या गावात दर शनिवारी बाझार भरतो, वाडा गावात धर्मारायाची मोठी यात्रा भरते.
हवामान
येथे जून, जुलै, ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिन्यात भरपूर पाऊस पडतो.जानेवारी, फेब्रुवारी, मार्च, एप्रिल, मे, नोव्हेंबर आणि डिसेंबर या कालावधीत कोरडे हवामान असते.जुलै महिना हा सर्वात आर्द्र महिना असतो.मार्च हा सर्वात शीतल महिना असतो. वार्षिक पर्जन्यमान २२६० मिमी.असते.
18.75°N, 73.85°W वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १५१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १५१ वर्ग:इ.स.च्या १५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
कर्मवीर भाऊराव पाटील महाविद्यालय, पंढरपूर
प्रस्तावना
'कर्मवीर भाऊराव पाटील महाविद्यालय''' हे रयत शिक्षण संस्थेचे पंढरपूर शहरातील महाविद्यालय आहे. संत गाडगे बाबा यांच्या विनंतीवरून या महाविद्यालयाची स्थापना झाली. या महाविद्यालयाची स्थापना १९६० साली झाली.
या महाविद्यालयाची विद्यार्थ्यांना जात, पंथ, धर्म, सामाजिक आणि आर्थिक परिस्थिती यांचा विचार न करता शैक्षणिक सुविधा पुरविण्यासाठी केली गेली होती. महाविदयालयामध्ये  कनिष्ठ विभाग असून यात किमान कौशल्यावर आधारित विविध विषयांवर पदवी अभ्यासक्रम आहे. हे पुणे पंढरपूर राज्य महामार्गावर सुमारे १२ एकर प्रांगणात आहे. महाविदयालयामध्ये सभागृह, वेगवेगळ्या व्यायामशाळा, प्रशासकीय क्षेत्र, प्रयोगशाळा, महिला आणि पुरुष वसतिगृहे, संगणक प्रयोगशाळा, ग्रंथालय, वाचन खोल्या, संगणक कृतीय ग्रंथालय आहे. या महाविद्यालयात  जवळजवळ सर्व पायाभूत सुविधा स्थापन केल्या आहेत. महाविद्यालयाला १६ सप्टेबर, २००४ रोजी नॅक बंगळुरू ब ++ सह अधिकृत करण्यात आले आहे.
पद्मभूषण कर्मवीर भाऊराव पाटील यांनी रयत शिक्षण संस्थेची स्थापना १९१९ साली सातारा येथे केली. केली. पद्मभूषण डॉ. कर्मवीर भाऊराव पाटील यांचे पूर्ण नाव भाऊराव पायगोंडा पाटील असे आहे.
अभ्यासिका:
=== महाविद्यालामध्ये दिवसा व रात्री या दोन सत्रांध्ये अभ्यासिका चालू असते.रात्रीची वेळ ७.०० ते ११:०० पर्यंत सुरू असते.रात्र अभ्येसिकेसाठी पूर्व नोंदणी करणे गरजेचे आहे .अतिदक्षते साठी दोन पर्यवेक्षक नेमले आहेत ===
Students who shortlisted this college also shortlisted
·
संकेतस्थळ
www.kbpmpandharpur.in
रयत गीत रयतेमधुनी नव्या युगाचा माणुस् आता घडतो आहे
कर्मविरांचे ज्ञानपिठ हे,शक्तिपीठही ठरते आहे
शाहुफुल्यांचे समानतेचे तत्त्व मानसि पुरते आहे
गरिबांसाठी लेणी मोडुन लक्ष्मी वहिनी झाली आई
कमवा आणि शिका मंत्र हा,तरुणाईला प्रेरक होई
स्वावलंबी वृत्ती ठेवून ज्ञानसाधना करतो आहे
दीन दलितांसाठी अण्णा,तुमची झिजली चंदनकाया
अनाथ जीवा सदा लाभलि मातृह्रदयी तुमची माया
शुन्यामधल्या नवसृष्टीचा निर्मिक् तोही ठरतो आहे
जीवनतला तिमिर जावा प्रबोधनावची पहाट व्हावि
इथे लाभले पंख लेऊनी उंच भरारी नभात घ्यावी
प्रतिभाशली बहुजनांचा वेलु गगनी चढतो आहे.
वर्ग:पंढरपूर वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
हामेस रॉद्रिग्वेझ
क्लब पातळीवर रॉद्रिग्वेझ २०१०-१३ दरम्यान पोर्तुगालच्या प्रिमेइरा लीगामधील एफ.सी. पोर्तू तर २०१३ पासून ए.एस. मोनॅको एफ.सी. ह्या क्लबांसाठी खेळत आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:कोलंबियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कानू सन्याल
कानू सन्याल (इ.स. १९२९ - २३ मार्च, इ.स. २०१०) हे भारतातील हे डावे राजकारणी होते. ते मूळच्या कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)च्या संस्थापकांपैकी एक होते.
व्यक्तिगत जीवन
कानू सन्यालांचा जन्म इ.स. १९२९ साली दार्जीलिंग जिल्ह्यातील कुर्सिऑंग या गावात झाला. त्यांचे वडील अन्नादा गोविंद सन्याल हे न्यायालयात कारकून होते. कानू सन्याल हे भावंडात सर्वात लहान होते. त्यांना पाच भाऊ व एका बहिणीच्या असे सहा भावंड होते. इ.स. १९४६ साली कर्सिऑंगमध्येच ते मॅट्रिकची पर्यंत शिकले. पुढील महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी त्यांनी जलपाईगुडी महाविद्यालयात विज्ञान शाखेत प्रवेश घेतला. येथे त्यांचे इंटरपर्यंतचे शिक्षण झाले. पुढे त्यांनी काम्पॉंग येथील न्यायालयात कारकुनाची नोकरी केली.
नक्षलवादी चळवळीतील सहभाग आणि राजकीय कारकीर्द
भारतातील नक्षलवादी चळवळीचा उगम जेथून झाला त्या घटनांच्या मुळाशी कानू सन्याल यांचे प्रमुख नाव आहे. शोषित समाजाच्या मुक्तीसाठी सशस्त्र मार्गच हवा अशी भूमिका त्यांनी घेतली. १९४९ साली कम्युनिस्ट पक्षावर घातलेल्या बंदीच्या निषेधार्थ त्यावेळचे मुख्यमंत्री बी.सी. राय यांना काळे झेंडे दाखविण्याच्या आरोपाखाली त्यांना तुरुंगात टाकण्यात आले. तुरुगवासातच त्यांची भेट चारू मुजुमदार यांच्याशी झाली. चारू मुजुमदार यांच्यासोबत त्यांची गाढ मैत्री जमली. तुरुंगातून सुटल्यावर सन्याल यांनी भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे कार्यकर्ते म्हणून काम सुरू केले. त्यांचे विचार जहाल होते व सशस्त्र क्रांतीचा मार्ग त्यांना जास्त जवळचा वाटत होता. इ.स. १९६४ साली भारतीय कम्युनिस्ट पक्षामध्ये फूट पडली तेव्हा चारू मुजुमदार व कानू सन्याल दोघेही मार्क्‍सवादी कम्युनिस्ट पक्षामध्ये गेले.
१ मे, इ.स. १९६९ रोजी नक्षलबारी आंदोलनाच्या समर्थनार्थ कोलकाता ( तेव्हाचे कलकत्ता ) येथे झालेल्या सभेत २२ एप्रिल, इ.स. १९६९ला व्लादिमीर लेनिनच्या जन्मदिनाचे औचित्य साधुन भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्‍सवादी-लेनिनवादी) सीपीआय(एम-एल)ची करण्यात आल्याचे कानु सन्याल यांनी जाहीर केले. चारू मुजुमदार, कानू सन्याल आणि जंगल संथाल हे पक्षाचे संस्थापक होते.
सुरई ससाई
भदंत नागार्जुन आर्य सुरई ससाई ( ऑगस्ट ३०, इ.स. १९३५) हे जपानमध्ये जन्मलेले भारतीय बौद्ध भिक्खू आहेत. त्यांनी भारताला आपले घर मानले आहे.
कानू सन्याल
नक्षलवादी चळवळीतील सहभाग आणि राजकीय कारकीर्द
कानू सन्याल यांचा तेव्हा तरुणांवर आणि बुद्धिजीवी वर्गावर प्रभाव पडला, तेव्हा त्यांचे नेतृत्व आणि त्यांचा पक्ष यांना पाठिंबा मिळत होता. चीनचे माओचे जवळचे सहकारी लिनचे रेड गार्ड्‌सच्या क्रांतीचे तंत्र भारतीय कम्युनिस्ट (मार्क्‍सवादी-लेनिनवादी) पक्षाने सीपीआय(एम-एल) ने अधिकृतरीत्या स्वीकारले. ऑगस्ट, इ.स. १९७० साली चारू मुजूमदार, कानू सन्याल, जगंल संथाल यांना अटक करून त्यांची रवानगी तुरुंगात करण्यात आली. यातील चारू मुजुमदार यांचा तुरुंगवासातच मृत्यू झाला. जगंल संथाल हे तुरुंगातून सुटल्यानंतर दारूच्या आहारी गेले. ६ वर्षाच्या तुरुंगवासानंतर इ.स. १९७७ साली कानू सन्याल बाहेर आले, तोपर्यंत परिस्थिती बदलली होती. १९७७ साली केंद्रात जनता पक्षाचे सरकार होते. तसेच पश्चिम बंगाल मध्ये सी पी आय ( मार्क्सवादी)चे सरकार होते. सर्व परिस्थितीचा अंदाज घेत, सीपीआय(एम-एल)ची निर्मितीच चुकीची होती, लिन यांच्या सूत्रामुळे संपूर्ण चळवळ चुकीच्या मार्गाने गेली. सीपीआय (एमएल) हा कम्युनिस्ट पक्ष नव्हताच, तर ती एक अतिरेकी संघटना होती असे विचार ते जाहीरपणे मांडू लागले. 'हिंसा मान्य नसलेल्या गरिबांनाच हे माओवादी ठार मारू लागले आहेत. राजसत्तेची पोलिसी यंत्रणा याच गरिबांचा बळी देऊन माओवाद्यांना संपवू पाहतेय. दोन्हीकडून शेवटी गरीबच भरडला जातोय...' असे कानू सन्याल बोलू लागले. यामुळे जहाल नक्षलवाद्यांनी त्यांना जवळ केले नाही. नक्षलवादी चळवळ कानु सन्याल यांच्या प्रभावापासुन दूर आली होती. पुढे सन्याल यांनी कम्युनिस्ट ऑर्गनायझेशन ऑफ इंडिया (एम-एल) या नवीन पक्षाची स्थापना केली. इ.स. २००५ साली त्यांनी वेगवेगळे मार्क्‍सवादी-लेनिनवादी गट एकत्र करून सीपीआय (एम-एल) नावाचा पक्ष पुन्हा एकदा स्थापन केला. १८ जानेवारी २००६ मध्ये चहाचे मळे बंद होत असल्याच्या निषेधार्थ न्यू जलपाईगुडी रेल्वे स्थानक, सिलिगुडी येथे राजधानी एक्सप्रेस अडवून त्यांनी आंदोलन केले. त्यामुळे त्यांना पुन्हा एकदा अटक झाली. सिंगूरमध्ये शेतकऱ्यांनी सरकारकडून त्यांच्या जमिनी ताब्यात घेण्याच्या विरुद्ध पश्चिम बंगालमधील कम्युनिस्ट सरकार विरोधात जे आंदोलन छेडले त्यात कानू सन्याल यांचा सहभाग होता.
सुरई ससाई
इ.स. १९६६ मध्ये ससाई भारतात आले आणि निशिदत्सू फुजी यांना भेटले फुजींनी त्यांना राजगीरमधील शांती पॅगोड्याच्या बांधकामासाठी (पीस पॅगोडा) मदत केली. तथापि, फूजी सह ते बाहेर पडले, परंतु त्यांनी सांगितले की परत परतीच्या प्रवासात त्यांना एक स्वप्न पडले व त्यात नागार्जुनसारखी आकृती दिसली आणि म्हणाली, “नागपूरला जा”. भदंत आर्य नागार्जुन सुरई ससाई इ.स. १९६७ मध्ये नागपुरात आले. नागपुरमध्ये इ.स. १९५६ मध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा दीक्षा सोहळ्यात मुख्य भूमिका वठविणारे वामनराव गोडबोले यांची त्यांनी भेट घेतली. भदंत ससाईंचा दावा आहे की, त्यांनी गोडबोलेंच्या घरी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची छायाचित्रे पाहिली तेव्हा त्यांना जाणवले की, डॉ. आंबेडकर आपल्याला स्वप्नात दिसले आहेत. सुरुवातीला, नागपूरच्या रहिवाशांना सुरई ससाई अतिशय विचित्र वाटले होते. त्यानंतर ससाईंनी “जय भीम” हे शब्द उच्चारून विहारांची निर्मिती करण्याबद्दल त्यांचे अभिनंदन केले. आनंदनगर येथील कोठारी भवनात त्यांनी बरेच दिवस काढले. यानंतर त्यांनी इंदोरा येथे वास्तव्य सुरू केले. इंदोरा येथे विहार उभारले. यानंतर मनसर, रामटेक येथे बुद्धविहाराची निर्मिती केली. विदर्भ ही बुद्धांची भूमी आहे, म्हणून येथे उत्खनन करावे यासाठी पुढाकार घेतला. हिंदूंच्या नियंत्रणातून बिहारचे महाबोधी महाविहार मुक्ती आंदोलन करण्याचा पहिला मान भंते सुरई ससाई यांना जातो. महाबोधी विहार मुक्त करण्याच्या मोहिमेतील प्रमुख नेत्यांपैकी ते एक आहेत. यासाठी पहिली सभा इंदोऱ्यात घेतली होती. इ.स. १९८७ साली व्हिसाच्या थकबाकीचे हस्तांतरण केल्याप्रकरणी न्यायालयाने त्यांना सोडून दिले होते. त्यांना भारतीय नागरिकत्व देण्यात आले, ज्यात त्यांना जपानची नागरिकता होती. २४ सप्टेंबर इ.स. १९९२ रोजी देशभर धम्मरथ काढला. दीक्षाभूमी येथील ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारक समिती’चे अध्यक्ष झाल्यानंतर त्यांनी म्हटले की, “दीक्षाभूमी जागतिक भूमी आहे. तिचे पावित्र्य जगात आहे. बाबासाहेबांच्या स्वप्नातील धम्म संस्कार केंद्र तयार करण्याच्या दिशेने प्रयत्न केले जातील”.
कानू सन्याल
अखेर
जीवनाच्या अखेरच्या काळात त्यांना कॅन्सरसारखा असाध्य रोग जडला होता. आपल्या राहत्या घरातच २३ मार्च, इ.स. २०१०ला आत्महत्या करून त्यांनी स्वतःचे जीवन संपवले.
सुरई ससाई
शिष्य
ससाईंकडे लक्षावधी शिष्य आणि शेकडो निष्ठावान भिक्खु आणि नवशिष्या धम्म पालन करणाऱ्या आहेत. त्यांचे सर्वात सक्रिय शिष्य भंते बोधीधम्म (धम्माजी), प्रज्ञाशील भिक्खु, केन बोधी आणि भिक्खु अभयपुत्र आहेत. पहिले आणि शेवटचे थेरवादी भिक्खु म्हणून प्रशिक्षित होते आणि इतरांना महायान संप्रदायाचे प्रशिक्षण देण्यात आले होते. दक्षिण भारतातील बोधीधम्म झेन शिकवितात तर प्रज्ञाशीला मध्य भारतात कार्य करते. अभयपुत्र हे मेट्टा इंडियाचे संस्थापक आहेत आणि थेरवादी भिक्खू आणि थायलंडमधील मूळचे भारतीय असलेल्या नवख्याज्ञांना प्रशिक्षण देतात.
कानू सन्याल
अखेर
अखेर २३ मार्च, इ.स. २०१०ला सिलिगुडीपासून २५ किमी अंतरावरील गावात त्यांच्या राहत्या घरात त्यांचा मृतदेह फास घेऊन टांगलेल्या अवस्थेत आढळला. त्यांच्या शरीराला जडलेल्या व्याधींनी ते त्रस्त असल्याचा अंदाज होता.
सुरई ससाई
जीवनक्रम
इ.स. १९६६: कलकत्ता, भारत आणि जपानमध्ये प्रवास. पहिले मायहो जी मंदिर (妙法 寺) राजगीरमध्ये हलविले.
कानू सन्याल
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
सुरई ससाई
ग्रंथसूची
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म वर्ग:बौद्ध भिक्खू वर्ग:भारतीय बौद्ध वर्ग:जपानी बौद्ध वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे वर्ग:आंबेडकरवादी
१४वी कोअर (भारत)
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड्स आहेत. लेफ्टनेंट जनरल कोअरचे नेतृत्व करतो.१४व्या कोअरचे नेतृत्व लेफ्टनंट जनरल योगेश कुमार जोशी करत आहेत.(इ.स. २०१९)
संदर्भ
वर्ग:भारतीय सेनेतील कोर
बऱ्हाणपूर (कळंब)
बऱ्हाणपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
गाढवाचं लग्न (नाटक)
गाढवाचं लग्न हे हरिभाऊ वडगावकर यांनी लिहिलेले मराठी भाषेतील प्रसिद्ध वगनाट्य आहे. या नाटकास भारतीय केंद्रशासनाचा राष्ट्रपती पुरस्कार मिळाला आहे.
वगनाट्यात प्रभाताई शिवणेकर गंगीची भूमिका करायच्या. ’गाढवाचं लग्न’चे प्रयोग महाराष्ट्रात खेडोपाडी झाले होते.या प्रयोगांसाठी दादू इंदुरीकरांनी जेवढी वाहवा मिळायची तेवढीच शाबासकी प्रभा शिवणेकर यांना मिळाली. त्यांच्या या भूमिकेबद्दल त्या राष्ट्रपतिपदकाच्या मानकरी ठरल्या. प्रभाताई शिवणेकरांचे ’एका गंगेची कहाणी’ या नावाचे चरित्र प्रभाकर ओव्हाळ यांनी लिहिले आहे.गाढवाचं लग्न’या नाटकाचा मोलाचा वाटा हरिभाऊ वडगावकराचा(काशिकेदार)आहे. त्याची एक शेली होती ते जागेवर काव्य करायचे. त्यामुळे त्याला लोकांनी शिग्रकवी अशी पण ओळख होती. लवकर त्याच्या साहित्य वर P.HD होणार आहे. त्याच्या साहित्य वर लेखीनी काही विद्यार्थी वर्ग P.HD करून पास होत आहे. राष्ट्रपती पुरस्कार ने सन्मानित केले होते. वंशावळ असा प्रमाणे हरिभाऊ वडगावकर (ऊर्फ काशीकेदार )त्याचा मुलगा किसन हरिभाऊ काशीकेदार हयात नाही पण त्याचे नातू एकनाथ किसन काशीकेदार हे मुंबई मधे स्थायिक आहेत.
वर्ग:मराठी नाटक नामसूची वर्ग:वगनाट्ये
गुढी
गुढीपाडवा या हिंदू धर्मीयांच्या सणाच्या दिवशी गुढी(तेलगु:గుఢీ) उभारली जाते (म्हणून नाव गुढीपाडवा). गुढी किंवा ब्रह्मध्वज ही आनंद आणि विजयाचे प्रतीक आहे. गुढी उंच बांबूपासून तयार केली जाते. बांबूच्या एका टोकाला रेशमी कापड, कडुलिंब, फुलांचा हार आणि साखरेच्या पदकांची माळ (तिला गाठी म्हणतात) बांधून त्यावर तांब्या बसविला जातो. गुढी नंतर पाटावर किंवा तांदुळाने भरलेल्या एका कलशात उभी केली जाते.
गुढी शब्दाचा अर्थ
काठी पूजा आणि देवक-स्तंभ परंपरा मानवी इतिहासातील प्राचीनतम परंपरांपैकी आहेत. तेलगू भाषेत गुढी या शब्दाचा अर्थ 'लाकूड अथवा काठी' असा आहे तसाच तो 'तोरण' असाही आहे. दाते, कर्वे लिखित 'महाराष्ट्र शब्दकोशा'चा आधार घेतला तर "गुढ्या घालुनया वनीं राहूं, म्हणा त्यातें । - प्रला १९" असे उदाहरण येते यातील गुढ्या या शब्दाचा अभिप्रेत अर्थ त्या शब्दकोशाने खोपटी ; झोंपडी ; अथवा पाल (रहाण्याची जागा) असा दिला आहे.
हिंदीत कुडी या शब्दाचा एक अर्थ लाकूड उभे करून उभारलेली कुटी अथवा झोपडी असा होतो. इथे गचा क (अथवा कचा ग) होऊ शकतो ही शक्यता लक्षात घेता येते तरीही राहण्याची जागा या अर्थाने 'गुडी' हा शब्द येऊन दक्षिणेतली (आंध्र, कर्नाटक, तामीळनाडू) खासकरून आंध्रातील स्थलनामांची (गावांच्या नावांची) संख्या अभ्यासली असता (संदर्भ सेंसस ऑफ इंडिया - गाव नावांची यादी), लाकूड या अर्थाने तेलगूतील गुढी या शब्दाचा अधिक वापर आणि जुन्या मराठीतील लाकूड बांबू/काठी ने बनवलेले घर, हे पाहता हा शब्द महाराष्ट्र आणि आंध्र या प्रदेशात गुढी शब्दाचा प्रचार अधिक असावा. शालिवाहनपूर्व काळात कदाचित गुढीचा लाकूड बांबू/काठी हा अर्थ महाराष्ट्रीयांच्या शब्द संग्रहातून मागे पडला असावा पण आंध्रशी घनिष्ट संबंध असलेल्या शालिवाहन राजघराण्याच्या लाकूड बांबू/काठी या अर्थाने तो वापरात राहिला असण्याची शक्यता असू शकते.
महाराष्ट्रीय गुढीचे लिखित साहित्यिक संदर्भ
इ. स. १२७८ च्या आसपास पंडित म्हाइंभट सराळेकर रचित लीळाचरित्रात, लीळा २०८ : देमती तुरंगम आरोहणी मध्ये ".... तेथ बाइसाचे भाचे दाएनाएकू होते : तेयापूढें सांघीतलें : मग तेंही सडासंमार्जन करवीलें : चौक रंगमाळीका भरवीलीया : गुढी उभविली : उपाहाराची आइति करविली : आपण घोडें घेउनि साउमे आले :... " असा उल्लेख येतो. संत ज्ञानेश्वरांच्या (इ.स.१२७५–१२९६) ज्ञानेश्वरीत अध्याय ४, ६ आणि १४ मध्ये "अधर्माचि अवधी तोडीं । दोषांचीं लिहिलीं फाडीं । सज्जनांकरवी गुढी । सुखाची उभवीं ॥ ५० ॥" ; "ऐकें संन्यासी आणि योगी । ऐसी एक्यवाक्यतेची जगीं । गुढी उभविली अनेगीं । शास्त्रांतरी ॥ ५२ ॥"; "माझी अवसरी ते फेडी । विजयाची सांगें गुढी । येरु जीवीं म्हणे सांडीं । गोठी यिया ॥ ४१० ॥" असे उल्लेख येतात. संत नामदेव (इ.स. १२७० - जुलै ३, इ.स. १३५०) संत जनाबाई (निर्वाण इ.स. १३५०) आणि त्यांचेच समकालीन संत चोखामेळा (चोखोबा) (जन्म अज्ञात वर्ष - इ.स. १३३८) यां सर्वांच्या लेखनांत, गुढीचे उल्लेख येतात. संत चोखोबा त्यांच्या अभंगात म्हणतात "टाळी वाजवावी गुढी उभारावी । वाट हे चालावी पंढरीची ॥१॥" १६व्या शतकातील संत एकनाथांच्या (१५३३–१५९९) धार्मिक काव्यात तर गुढी हा शब्द असंख्य वेळा अवतरतो. त्यांच्या वेगवेगळ्या काव्यातून संत एकनाथ हर्षाची उभवी गुडी, ज्ञातेपणाची ,भक्तिसाम्राज्य, यशाची, रामराज्याची रोकडी, भक्तीची, जैताची, वैराग्याची, भावार्थाची, स्वानंदाची, सायुज्याची, निजधर्माची इत्यादींच्या गुढ्यांची रुपके वापरताना आढळतात. संत एकनाथांना या गुढ्यांची अनुभूती त्यांच्या रोमांचात होते, कीर्तनीं होते, ते गुढी तिन्ही लोकीं, वैकुंठीं, उभारण्याचेही उल्लेख करतात पण मुख्य म्हणजे रणांगणी उभारली जाण्याचाही उल्लेख करतात.
आणि संत एकनाथांच्या लेखनातील गुढी रणांगणी वापरली जात असल्याचा उल्लेख महत्त्वाचा आहे. महाराष्ट्रीय शब्दकोश अभ्यासल्यास गुढी उजवी देणें [ गुढी=कौल] म्हणजे विनंती मान्य करणें, संमती देणें, मान्यता देणें आणि गुढी डावी देणें म्हणजे विनंती अमान्य करणें, नापसंत करणें, नाही म्‍हणणें. असे संकेत शालिवाहन आणि त्यानंतरच्या रणांगणात महाराष्ट्रीयन सैन्याने वापरले असल्यासते तत्कालीन युद्धाच्या व्यूहातील महत्त्वाचे, कदाचित निर्णायक संदेश साधन (कम्यूनिकेशन टूल) असावे. या उपलब्ध संदर्भांचा अभ्यास केल्यानंतर, या गुढीचे अजून एक वैशिष्ट्य दिसून येते. वारी असो अथवा रणांगण असो जाणाऱ्या समूहांतील एखादा चपळ माणूस पाहून त्याकडे ही गुढीची काठी दिली जात असे. तुकाराम गाथेतील संत तुकारामांच्या ४५२९ क्रमांकाच्या अभंगात ते म्हणतात "पुढें पाठविलें गोविंदें गोपाळां । देउनि चपळां हातीं गुढी ॥२॥"
संत एकनाथांच्या साहित्यातील गुढीचा उल्लेख
संत एकनाथ (१५३३–१५९९)
२०८६
भक्त देव एके ठायीं ते आवडी । घेऊनिया गुढी जाऊं तेथें ॥१॥
पाहूं चरनकमळ वोवाळूं श्रीमुख । होईल तेणें सुख चौदेहांसी ॥२॥
संतांचे ते भार गाती नाचताती । आनंदे डुल्लती विठ्ठल वाचे ॥३॥
एका जनार्दनीं आनंदसोहळा । पाहोनि धालों डोळा डोळीयाचा ॥४॥
सेवक परचक्र विभांडी । राजा हर्षाची उभवी गुडी । शिष्य स्वानंदीं दे बुडी । तेणें सुखोर्मी गाढी सदगुरूसी ॥३॥
एकीं शाद्विकशास्त्रमूढीं । ज्ञातेपणाची उभविली गुडी । पडतां कामकोधांची धाडी । स्वयें चरफडी देहलोभें ॥७१॥
चाखतां निजसुखगोडी । हारपती दुःखकोडी ।
उभवूनि भक्तिसाम्राज्यगुढी । स्वानंदजोडी जोडावी ॥५८५॥
सेवकु परचक्र विभांडी । तंव राजा उभारी यशाची गुढी ।
शिष्य परमानंदीं दे बुडी । तेणें गुरूसी गाढी सुखावस्था ॥६१३॥
जो देवांचे बंद सोडी । नवग्रहांची बेडी तोडी ।
जेणें रामराज्याची रोकडी । उभविली गुढी तिन्ही लोकीं ॥४८॥
प्रतीचीमाजीं देतां बुडी । चित्तशुद्धि जोडे रोकडी ।
भजन वाढे चढोवढी । भक्तीची गुढी वैकुंठीं उभारे ॥५५॥
तुटली अहंकाराची बेडी । पावलों भवार्णवपरथडी । म्हणौनि रोमांची उभविली गुढी । जिंतिली गाढी अविद्या ॥२६॥
ओढूनि धनुष्याची वोढी । त्र्यंबक मोडिलें कडाडी ।
मी राम म्हणोनि हांक फोडी । जैताची गुढी कीर्तनीं ॥३६॥
शस्त्रेंसी कवच जंव न फेडी । तंव विश्रांति गाढी न पविजे ॥१॥
पांच पांच इंद्रियांची जोडी । जिणोनि शमदमपरवडी ।
उभवूनि वैराग्याची गुढी । प्राणापानवोढी जिंकिल्या ॥८१॥
जेथ भावार्थे माझी आवडी । तेथ अवश्य माझी पडे उडी ।
जेणें भावार्थाची उभविली गुढी । तो जाणे गोडी मद्भक्तीची ॥१२०॥
नवल कथेची आवडी । दाटती हरिखाचिया कोडी ।
हृदयीं स्वानंदाची उभवी गुढी । एवढी गोडी श्रवणार्थी ॥८०॥
चित्तचैतन्या मिळणी पाडी । कंठीं बाष्प दृढ अडी ।
लागतां स्वानंदाची गोडी । उभिली गुढी रोमांची ॥१७॥
उभवूनि सायुज्याची गुडी । परापरथडी पावले ॥७७॥
त्याच्या निजधर्माची गुडी । उभारे रोकडी वैकुंठीं ॥९८॥
संत नाम गाय संत नाम गाय ।
संत नाम गाय कामधेनु ॥ १ ॥
सदा सर्वकाळ दुभे भक्‍तालागी ।
उणे पाहता अंगी धाव घाली ॥ २ ॥
नाम मुख स्तना लागला पान्हावे ।
अभक्‍त न पाहे धाव पाठी ॥ ३ ॥
जनी जनार्दन दुहिला आवडी ।
उभविली गुढी एकनाथे ॥ ४ ॥
संत तुकारामांच्या गाथेतील गुढीचेउल्लेख
(१६०८–१६५०)
अभंग क्र. ३५८३
पाठवाल तेथें गर्जेन पवाडे । कायाअ देहाकडे नावलोकीं॥1॥
ह्मणउनि मागें कंठींचा सौरस । पावतील नास विघ्नें पुढें ॥ध्रु.॥
कृपेच्या कटाक्षें निभें किळकाळा । येतां येत बळाशीपुढें ॥२॥ तुका ह्मणे गुढी आणीन पायांपें । जगा होइल सोपें नाम तुझें ॥3॥
अभंग क्र. ४५२९
पुढें पाठविलें गोविंदें गोपाळां । देउनि चपळां हातीं गुढी ॥२॥
हाका आरोिळया देउनि नाचती । एक सादाविती हरि आले ॥३॥
आरंधीं पडिलीं होतीं तयां घरीं । संकीर्ण त्या नारी नरलोक ॥४॥
लोका भूक तान नाहीं निद्रा डोळा । रूप वेळोवेळां आठविती ॥५॥
आधीं चुकी मग घडे आठवण । तुका ह्मणे जन परिचयें ॥७॥
संत ज्ञानेश्वरांच्या साहित्यातील गुढीचे उल्लेख
अधर्माचि अवधी तोडीं । दोषांचीं लिहिलीं फाडीं ।
सज्जनांकरवी गुढी । सुखाची उभवीं ॥ ५० ॥
ऐसी काय नेणों तुझिये आवडी । जाहली प्रसन्नता आमुची वेडी ।
माझी अवसरी ते फेडी । विजयाची सांगें गुढी ।
येरु जीवीं म्हणे सांडीं । गोठी यिया ॥ ४१० ॥
म्हणौनि गौप्याचीही गुढी । उभविली जगीं ॥ ६१३ ॥
संत नामदेवांच्या साहित्यातील गुढीचे उल्लेख
देवा गगन गुडी बैठी मैं नाहीं तब दीठी ॥टेक॥
जब लीग आस निरास बिचारै तब लगि ताहि न पावै ॥१॥
कहिबौ सुनिबौ जबगत होइबौ तब ताहि परचौ आवे ॥२॥
गाये गये गये ते गाये अगई कूं अब गाऊं ॥३॥
प्रणवत नांमा भए निहकामा सहजि समाधि लगाऊं ॥४॥
देवा आज गुडी सहज उडी । गगन मांहि समाई ।
बोलन हारा डोरि समांनां । नहीं आवै नहीं जाई ॥टेक॥
तीन रंग डोरि जाके । सेत पीत स्याही ।
छांडि गगन वाजि पवन । सुर नर मुनि चाही ॥१ ॥ द्वादसतैं उपजी गुडी । जानै जन कोई ।
मनसा कौ दरस परस । गुरू थैं गम होई ।२॥
कागद थैं रहित गुडी । सहज आनंद होई ।
नांमदेव जल मेघ बूंद । मिलि रह्या ज्यूं सोई ॥३॥
फोडा फोडारे भांडारें । आणवा गाईचीं खिल्लारें ॥५॥
उभवा उभवारे गुढी । सोडा वस्रांचीं गाठोडीं ॥६॥
नामा ह्मणे भूमंडळा । स्वामि माझा पहा डोळा ॥८॥
संत जनाबाईंच्या अभंगांतील गुढीचे उल्लेख
ऋषि अभिषेकिती रायाला । थोर मनीं आनंदाला ॥७॥
राया प्राप्‍ती जाला पट । गुडी उभवी वसिष्‍ठ ॥८॥ येथुनी हरिश्चंद्र आख्यान । नामयाची जनी म्हण ॥९॥
संत चोखामेळांच्या अभंगातील गुढीचे उल्लेख
टाळी वाजवावी गुढी उभारावी । वाट हे चालावी पंढरीची ॥१॥
पंढरीची हाट कऊलांची पेठ । मिळाले चतुष्‍ट वारकरी ॥२॥ पताकांचे भार मिळाले अपार । होतो जयजयकार भीमातिरीं ॥३॥
समर्थ रामदासांच्या अभंगातील गुढीचे उल्लेख
कांहीं बोल रे विठ्ठला । मौन वेष कां धरिला ॥१॥
काय मागतों गांठोडी । बोलसीना धरिली गुडी ॥ध्रु०॥
आशा वैभवाची नाहीं । भिऊं नको वद कांहीं ॥२॥
नलगे मज धन दारा । वेगें लोचन उघडा ॥३॥
पंडित म्हाइंभट सराळेकर :लीळाचरित्रामधील गुढीचे उल्लेख
गोसावी एरी दीसीं सावळदेवा बीजें करीती : ऐसें आधीलें दीसीं बाइसीं मार्तंडातें ह्मणीतलें : ‘‘ मार्तंडा तुं सावळदेवासि जाए : दाया पुढें सांघावें : ‘ बाबा एत असति : अवघी आइति करावी : आणि घोडेनिसीं बाबासि साउमेया यावें ’’ मार्तंड सावळदेवासि गेले : तेथ बाइसाचे भाचे दाएनाएकू होते : तेयापूढें सांघीतलें : मग तेंही सडासंमार्जन करवीलें : चौक रंगमाळीका भरवीलीया : गुढी उभविली : उपाहाराची आइति करविली : आपण घोडें घेउनि साउमे आले : मार्गी भेट जाली : गोसावीयांसि दंडवतें घातलीं : श्रीचरणा लागले : मग गोसावीयांतें वीनवीलें : ‘ घोडेयावरि बैसावे जी ’ : वीनती स्वीकरिली : घोडेयावरि आरोहरण केलें : पुढें भक्तिजन चालति : गोसावीयांचे घोडें वारिकें : गोसावी मागील वास पाहीली : तवं मागीली कडे देमाइसें एतें असति : ते गोसावीयां टाकौनि आली : सर्वज्ञें ह्मणीतलें : ‘ देमती या : घोडेया बैसा ’ : ह्मणौनि पासाडाचा अनुकारू दाखवीला : देमाइसीं ह्मणीतलें : ‘ हो कां : जी : तथा जालें नव्हें जी ’ : ह्मणौनि पासाडावरि हातु ठेविला : यावरि गोसावी कुबजका भवनीं बीजें केलें : ते गोष्टि सांघीतली : ‘ तैसे तुह्मीं केलें देमती : तुम्हीं एथीचे प्रवृत्ति वीखो जालीति ’ : ॥
हे लेखदेखील पहा
वर्ग:हिंदू धर्मातील प्रतीके वर्ग:परंपरा
Gudi Padwa
रझिया सुलतान (चित्रपट)
रज़िया सुल्तान हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
युएफा चँपियन्स लीग १९९३-९४
युएफा चॅंपियन्स लीग १९९३-९४ हा युएफा चॅंपियन्स लीग स्पर्धेचा ३९वा मोसम होता. ही स्पर्धा मिलान ए.सी.ने जिंकली. ही स्पर्धा १८ ऑगस्ट ते १ सप्टेंबर, १९९३ दरम्यान खेळली गेली.
१९९३ वर्ग:इ.स. १९९३ मधील खेळ
एमी रॉसम
एम्मॅन्युएल ग्रे एमी रॉसम (१२ सप्टेंबर, इ.स. १९८६:मॅनहॅटन, न्यू यॉर्क शहर, अमेरिका - ) ही एक अमेरिकन चित्रपटअभिनेत्री, दिग्दर्शिका आणि गायिका आहे.
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेत्या अभिनेत्री वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सोनांबे
सोनांबे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
जवळपासची गावे
कोनांबे, सोनारी, डूबेरे, हरसुले,
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
शब्द व्युत्पत्ती
शब्द-घटना अभिनय
"तत्सम" शब्द
मराठीमध्ये विशेष करून संस्कृत, देशी,अरबी, फारसी ह्या भाषांचे शब्द आढळतात. तसेच हिंदी, गुजराती, तेलुगू, कानडी व इंग्लिश या भाषांचे शब्दही बरेच आलेले आहेत. मराठी संस्कृतोत्पन्न असल्यामुळे व संस्कृतांत नवीन शब्द बनविण्याला उपसर्ग, प्रत्यय, धातु व समास यांमुळे फारच मदत होत असल्यामुने त्यांचा वापर करून संस्कृत शब्द बनतात. अशाप्रकारे बनलेले पुष्कळशे संस्कृत शब्द मराठीत जसेच्या तसे काही फरक ने होता आले आहेत. ते शब्द मराठीत तसेच ठेवले जातात. अशा संस्कृत शब्दांना "तत्सम" शब्द असे म्हणतात. उदा- देव, माता, पिता, कवी, गुरू, शत्रु, मित्र, इ.
"तद्भव" शब्द
जे शब्द संस्कृत श्ब्दांच्या मूळ रूपात फरक होऊन मराठीत आलेले आहेत, त्यास "तद्भव" शब्द असे म्हणतात. उदा.- घर (गृह), हात (हस्त), पाय (पाद), कान (कर्ण), पान (पर्ण), काटा (कंटक), इ.
"देशी" शब्द
मराठीत असे काही शब्द आहेत की ते तत्सम, तद्भव, यवनी वगैरे नसून कोठून उत्पन्न झाले असावे हे सांगता येत नाही. ते मूळचेच येथल्या पूर्वीच्या महाराष्ट्रात वसती करून राहिलेल्या लोकांचे असावे आणि ते आपल्या मराठीत दृढ झाले असावेत असे दिसते. अशा शब्दांना "देशी" शब्द असे म्हणतात. उदा.- झाड, धकटा, लेकरू, इ.
शब्दांची साधनिका
जे शब्द मराठीत ते तत्सम असोत, तद्भव असोत, देशी असोत, त्या शब्दांची साधनिका काय, त्यांचे पूर्वस्वरूप व सध्याचे स्वरूप ह्यात कोणत्या प्रकारे व कोणत्या कारणाने फरक झाले, त्यांचे काही अर्थांतर झाले काय, ते का झाले, इ. गोष्टींविषयी आपल्या भाषेसंबंधी स्थूल अभ्यास करणाऱ्यांना थोडी-फार माहिती असणे आवश्यक आहे. तिच्या योगाने चिकित्सक बुद्धि वाढते. यापूर्वीचे समाज, त्यांच्या चालीरिती इत्यादींवर प्रकाश पडतो. तसेच मानवी संस्कृतीचे पाऊल कसे कसे पुढे पडत गेले याची कल्पना येते आणि एकंदरीत ह्या गोष्टी पाहत असता काही चमत्कारिक माहिती मिळून मनाला आनंदही होतो.
येथे प्रथम संस्कृतसाधित शब्द, नंतर मराठी साधित शब्द आणि शेवटी यवनी म्हणजे अरबी व फारसी भाषांतील व हिंदी, गुजराती, कानडी व मराठीच्या सहचर भाषांतील मराठीत आलेले शब्द, यांचा क्रमाने विचार करू.
मराठीत येणारे बरेचसे संस्कृत शब्द जसेच्या तसे येतात, ते शब्द मूळ संस्कृत धातूंना कधी मागे उपसर्ग कधी पुढे प्रत्यय लावून बनतात तर कधी दोन्ही लागून बनतात.
जी अव्ययरूप अक्षरे धातूच्या मागे लागून, बरेच वेळा त्या धातूचा अर्थ बदलतात, त्यांस उपसर्ग असे म्हणतात. उदा.-'हर' धातूचा मूळ अर्थ हरण करणें; परंतु आ-हार=खाणें, वि-हार=खेळणें, सं-हार=ठार मारणें, प्र-हार=तडाखा देणें, याप्रमाणे मागे लागलेल्या अक्षरांमुळे त्या धातूच्या अर्थात बदल झाला आहे. असेच इतर धातूंविषयी समजावे. उपसर्ग हे स्वतंत्रपणे केव्हाच येऊ शकत नाहीत. कोणत्या उपसर्गामुळे कोणते अर्थ उत्पन्न होतात याची कल्पना येण्यासाठी ते उपसर्ग व त्यांनी युक्त असे शब्द पुढील प्रमाणे आहेत.
संस्कृत उपसर्ग
एकाच शब्दात दोन किंवा अधिक उपसर्ग उदा.-
उर्दू उपसर्ग
उपसर्ग (अर्थ) - शब्दरूप
संदर्भ
'मराठी व्याकरण'(प्रथम प्रकाशन १९३५):लेखक कै. मोरेश्वर सखाराम मोने (मृत्यु १९४७)
वर्ग:मराठी व्याकरण वर्ग:अपूर्ण लेख
युरोपियन चषक १९९१-९२
वर्ग:युरोपियन चषक वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९९१ मधील खेळ
जॅकलीन कोर्ट
जॅकलीन मार्गरेट जॅकी कोर्ट (२२ जानेवारी, १९५०:मिडलसेक्स, इंग्लंड - हयात) ही 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७३ मध्ये ३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने आणि च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७६ ते १९८७ दरम्यान १७ महिला कसोटी, २४ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स. १५२
समाप्ती
150er