cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गोफण
गोफण हे शेतीतील धान्य पक्ष्यांनी/प्राण्यांनी खाऊ नये म्हणून त्यांना दगड मारून पळविण्यासाठी वापरण्यात येणारे एक मानवचलीत उपकरण आहे. हे उपकरण गोफासारखे विणलेले असते.याच्या दोन दोऱ्यांच्या मध्ये असलेल्या विशिष्ट जागेत दगड ठेवल्या जातो. त्यानंतर गोफण हातात धरून वेगाने स्वतःचे डोक्याभोवती चक्राकार आणि जमिनीस समांतर अशी फिरविल्या जाते. आवश्यक वेग आल्यावर मग त्यातील एक दोरी सोडल्या जाते.त्यामुळे दगड वेगाने सुटतो आणि हवा तेथे जाऊन पडतो. दगड कुठे जाऊन पडावा वा कुठे लागावा यासाठी कौशल्याची गरज असते. वर्ग:शेती
घटस्थापना
घटस्थापना हा हिंदू धर्मातील एक विधी आहे. आश्विन शुद्ध प्रतिपदा या तिथीला देवीच्या घटांची स्थापना केली जाते.
स्वरूप
घडा किंवा कलश याच्या ठिकाणी देवीची स्थापना केली जाते आणि याचे नऊ दिवस पूजन केले जाते. गुजरात प्रांतात छिद्र असलेल्या मडक्याला रंगवून त्यामध्ये दिवा लावला जातो आणि त्याची पूजा केली जाते.
ब्राह्मण (वर्ण)
ब्राह्मण हा वैदिक हिंदू धर्मातील चातुर्वर्णांपैकी एक वर्ण व जात आहे.
यास्क ऋषीच्या म्हणण्याप्रमाणे,
जन्मना जायते शूद्रः
संस्कारात्‌ भवेत्‌ द्विजः।
वेद पाठात्‌ भवेत्‌ विप्रः
ब्रह्म जानातीति ब्राह्मणः।।
आणखी,
तत्र मित्र न वस्तव्यं यत्र नास्ति चतुष्टयं । ऋणदाताच वैद्यश्च श्रोत्रियः सजला नदी ॥ मराठी भाषांतर - अरे मित्रा - ऋणदाता म्हणजे (अडचणीच्या वेळी) कर्ज देणारा, (आजारी पडल्यावर औषध देणारा) वैद्य, वेद पारंगत ब्राह्मण (म्हणजे श्रोत्रिय) आणि भरपूर पाणी असलेली नदी जिथे हे चार उपलब्ध नसतील तिथे वस्ती करू नकोस. (किंवा करू नये)
याशिवाय, जन्मना ब्राह्मणो ज्ञेयः | संस्कारै: द्विज उच्चते ||
विद्यया याति विप्रत्वम् | त्रिभि: श्रोत्रिय उच्चते ||१||......बहुतेक रघुवंशातील.
क्रियावन्तः श्रोत्रिया ब्रह्मनिष्ठा: | स्वयं जुह्वत एकर्षि श्रद्धयन्तः | तेषामेवैता ब्रह्मविद्यां वदेत | शिरोव्रतं विधिवद्यैस्तु चीर्णम् ||२|| .....मुण्डकोपनिषद
इ.स.पू.चे ३ रे सहस्रक
वर्ग:इ.स.पू.ची सहस्रके वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे सहस्रक
ब्राह्मण (वर्ण)
अर्थ :
Those who perform the rites, who are learned in scriptures(i.e. श्रोत्रिय ब्राह्मणas), who are well established in Brahman, who offer, of themselves, oblations to the (एकर्षि)one-seer(a form of Agni) with faith, to them alone one may expound this knowledge of Brahman, (to them alone) by whom the rite (of carrying Agni) on the head has been performed(चीर्णम्) according to rule. ...मुंडकोपनिषद
इतिहास
ब्राह्मणांचा इतिहास प्राचीन काळतील वैदिक धर्मापासून सुरू होतो. मनुस्मृतीमध्ये आर्यावर्त हे वैदिक लोकांचे स्थान होते अशी नोंद आहे. ब्राह्मणांच्या दिनचर्येचे वेद हे प्राथमिक स्रोत आहेत. ब्राह्मणांतील सर्व संप्रदाय वेदांपासून प्रेरणा घेतात. असे मानण्यात येते की वेद हे अपौरुषेय आणि अनादि असून ते अंतिम सत्यांवर प्रकाश टाकतात. वेदांना श्रुती असे संबोधले जाते कारण परंपरेनुसार पाठांतराने वेद जतन केले गेले. श्रुतींमध्ये चार वेदांशिवाय ब्राह्मणनामक ग्रंथही आहेत.
गोत्रे आणि प्रवरे
गोत्र हे एका पुरुष-पूर्वजापासून सुरू झालेल्या आणि अखंडितपणे चालू असलेल्या कुळाच्या उगमाचे नाव असते. पाणिनीने संस्कृतमध्ये गोत्राचे वर्णन "अपत्यम् पौत्रप्रभृती गोत्रम्" असे केले आहे. म्हणजे "मुलाच्या मुलापासून सुरू झालेल्या वंशावळीचा उगम". गोत्रे ही बहुधा ऋषींची नावे असतात. उदा. कश्यप गोत्र म्हणजे कश्यप ऋषींपासून सुरू झालेल्या वंशातील लोक होत. बौधायनसूत्रानुसार अगस्त्य, कश्यप, गौतम, जमदग्नी, भारद्वाज, वसिष्ठ आणि विश्वामित्र, या ८ ऋषींपासून ८ प्राथमिक गोत्रे तयार होतात.
गोत्रांचे वर्गीकरण करण्यात आले आहे. आश्वलायन-श्रौतसूत्रानुसार वसिष्ठ गणामध्ये चार उपविभाग आहेत: उपमन्यू, कुंदिन, पराशर आणि वसिष्ठ. या चारांमध्ये पुन्हा उप-उपविभाग आहेत. ज्यांना गोत्र असे म्हणातात. म्हणजे वर्गीकरण प्रथम गणांत, नंतर पक्षांत व नंतर गोत्रांत होते. आजही भृगू आणि अंगिरस गण अस्तित्वात आहेत. बौधायनानुसार मुख्य ८ गोत्रांचे पक्षांमध्ये विभाजन करण्यात आले आहे. उपमन्यूंची प्रवरे इंद्रप्रमाद भारद्वसू व वसिष्ठ; पराशर गोत्रातील प्रवरे पाराशर्य, वसिष्ठ व शाक्त्य; कुंदिन गोत्राची कौंडिण्य, मैत्रात्रवरुण व वसिष्ठ ही होत.
प्रवरे दोन प्रकारची असतात: १> शिष्य-प्रशिष्य-ऋषी-परंपरा आणि २> पुत्रपरंपरा.
ऋषी आणि पंथ
धर्म, सांस्कृतिक परंपरा, आचार व वैदिक विचार यांच्यातील विविधतेमुळे ब्राह्मणांच्यात पुन्हा पोटजाती निर्माण झाल्या. वेदकाळातील ब्राह्मण वेगवेगळ्या वेदाच्या शिकवणीनुसार वेगळे झाले. एकाच शाखेतील विद्वान ब्राह्मणांच्या नेतृत्वाखाली विविध पंथ निर्माण झाले. या विद्वान ऋषींनी दिलेल्या शिकवणीला सूत्रे असे म्हणतात. प्रत्येक वेदाची स्वतःची सूत्रे आहेत. सामाजिक, नैतिक व कायदे यांच्या सूत्रांना धर्मसूत्रे, विविध धार्मिक विधींच्या सूत्रांना श्रौतसूत्रे तर घरगुती विधींशी संबंधित सूत्रांना गृह्यसूत्रे असे म्हणतात.
अनेक ब्राह्मणांनी विविध नियम तयार केले. उदा: अंगिरस, अत्रि, आपस्तंब, उषानस्‌, कात्यायन, गौतम, दक्ष, पराशर, बृहस्पती, बौधायन, मनू, यम, याज्ञवल्क्य, वसिष्ठ, विष्णू, व्यास, लिखित, शंख, शतताप, संवर्त आणि हरित. या २१ ऋषींनी स्मृतिलेखनाची सुरुवात केली. यातील आपस्तंब, गौतम, बौधायन आणि वसिष्ठ यांच्या स्मृती सर्वांत जुन्या आहेत.
ब्राह्मणाची कर्तव्ये
यास्काच्या निरुक्तात म्हटले आहे की "ब्रह्मम् जानति इति ब्राह्मणम्". म्हणजेच ज्याला अंतिम सत्य माहिती आहे तो म्हणजे ब्राह्मण. परंपरेनुसार ब्राह्मण हिंदू समाजातील पुजारी आणि पंडित म्हणून काम करत आले आहेत. आज मात्र ब्राह्मण विविध क्षेत्रात गुंतलेले दिसतात.
अध्यापनं अध्यययनम् यज्ञम् याज्ञम् तथा दानम् प्रतिग्रहम् चैव ब्राह्मणानामकल्पयात्‌
शिकणे, शिकवणे, यज्ञयाग करणे, करवून घेणे, दान घेणे व दान देणे ही ब्राह्मणांची सहा कामे आहेत.
हेसुद्धा पहा
वर्ग:चातुर्वर्ण्य वर्ग:हिंदू समाजव्यवस्था वर्ग:ब्राह्मण वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती
इ.स. १२०५
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२०५ वर्ग:इ.स.च्या १२०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बागणी
बागणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १०५३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०५३ वर्ग:इ.स.च्या १०५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
निकिता रूकावित्स्या
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्राणिचलित वाहतूक साधने
बंडी,खासर आदींच्या अधिक माहितीसाठी पहा झाडीबोली
वर्ग:वाहने
लाटणे
लाटणे (बेलणं) हे उपकरण भारतीय स्वयंपाकघरात पोळी बनवण्यास वापरले जाते. लाटणे बहुदा लाकूड वा धातूचे असते. भारतीय लाटणे आकाराने दंडगोल, लांबीला सुमारे एक फूट व व्यासाने ३ - ४ सेमी असते. यास दोन्ही बाजूस मुठी असतात. पाश्चात्य लाटणे ढकलदंड (रोलर) स्वरूपात असून सामान्यतः एका मुठीचे असते.
वर्ग:पाकसाधने वर्ग:भारतीय पाकसाधने वर्ग:दैनंदिन वापरातील वस्तू
हमास
हमास (अरबी حماس हमास, [उर्दू]]: حركة المقاومة الاسلامية) पॅलेस्टिनी लिबरेशन अथॉरिटी शिया मुस्लिम लढक, लष्करी शाखा, इज्ज अद-दीन अल आहे कासम ब्रिगेड्ससोबत आहे. हमास किंवा त्याची लष्करी शाखा ऑस्ट्रेलिया, कॅनडा, इजिप्त, युरोपियन युनियन, इस्रायल, जपान, यूके आणि संयुक्त राष्ट्रांशी जोडलेली आहे. राज्ये.]] आणि जॉर्डन दहशतवादी संघटना म्हणून ओळखले गेले आहेत. इराण, रशिया,तुर्की, चीन, दक्षिण आफ्रिका, आणि काही अरब राष्ट्रांच्या मध्ये ही दहशतवादी संघटना म्हणून मानली जात नाही. वेस्ट बँक आणि गाझा पट्टीतील पॅलेस्टेनियन नॅशनल ऑथॉरिटी मध्ये विधानमंडळात (legislative council) प्राबल्य, स्थापना १९८७. इस्राएल मधील नागरिकांवर हल्ल्यांसाठी तसेच पॅलेस्टाईन समाजासाठी समाजकार्ये करण्यात प्रसिद्ध.
वर्ग:इस्लामी दहशतवाद वर्ग:पॅलेस्टीनी राजकीय पक्ष वर्ग:इस्लाम आणि ज्यू विरोध वर्ग:इस्रायल वर्ग:पॅलेस्टाईन
आसोळा (वाशिम)
आसोळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वाशिम तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १२०६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२०६ वर्ग:इ.स.च्या १२०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
एरंडगाव खुर्द
एरंडगाव खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
बाबा भांड
सहावीत असताना डायरी लिहिली. हे पहिले लिखाण अलीकडं २००१ साली पुस्तकरूपाने २००१ साली प्रकाशित झाली.
विद्यार्थीजीवनात स्काउटबरोबर त्यांना युरोपचा प्रवास करायला मिळाला. या अनुभवावर त्यांनी ’लागेबांधे’ नावाचे प्रवासवर्णन लिहिले आहे. बाबा भांड यांनी १९७५ मध्ये पत्‍नी सौ. आशा सोबत धारा व नंतर साकेत प्रकाशनाची स्थापना केली.. त्यांनी आजवर (ऑगस्ट २०१५) १७००हून अधिक पुस्तके प्रकाशित केली आहेत. त्यांच्या स्वतःच्या मराठीत दहा कादंबऱ्या प्रकाशित झाल्या असून, तीन कथासंग्रह, चार ललित गद्य, चार प्रवासवर्णने, दोन आरोग्यविषयक पुस्तके, तीन एकांकिका संग्रह, चार अनुवाद, नऊ संपादित पुस्तके, पंधरा किशोर कादंबऱ्या, अठरा बालकथा संग्रह आणि नवसाक्षरांसाठी सत्तावीस पुस्तके व इतर काही, अशा एकूण ८५ पुस्तकांचे लेखन, संपादन व निर्मिती त्यांच्या हातून झाली आहे.
मुलांसाठी `साकेत सवंगडी' नियतकालिकांचे त्यांनी दीर्घकाल संपादन, प्रकाशन केले आहे.
त्यांच्या "दशक्रिया" ह्या कादंबरीच्या अनेक आवृत्त्या निघाल्या. या कादंबरीसाठी त्यांना डझनावारी पुरस्कार मिळाले.
‘टीकास्वयंवर’सारखा साहित्य अकादमी पुरस्कारप्राप्त ग्रंथ प्रकाशित करणाऱ्या ‘साकेत प्रकाशनाचे’ ते संचालक आहेत.
बाबा भांड यांच्या साहित्याचा हिंदी, इंग्रजी, कानडी, गुजरातीत अनुवाद झाला आहे.
५०१ अभंगांची रचना करणारा कृष्णा हा बाबा भांड यांचा पुतण्या देवभक्त योगी होता. त्याने २००६ साली अवघ्या पंचविशीत अग्निप्रवेश करून आयुष्य संपवले त्याच्या जीवनावर बाबा भांड यांनी 'योगी' ही कादंबरी, चरित्र, अभंगावर समीक्षा, ओवीबद्ध चरित्रे अशी लहान-मोठी पंधरा पुस्तके प्रकाशित केली.
बाबा भांड यांनी वयाच्या पासष्टीनंतर सर्व संस्थात्मक कामातून स्वेच्छा निवृत्ती घेतली असून, ते आणि पूर्णवेळ वाचन, लेखन, प्रकाशनासह शेती, प्रवास आणि छायाचित्रणाच्या छंदासाठी घालवतात. त्यांचे बहुतांशी जग बघून झाले आहे..
बंगळूर विभाग
बंगळूर विभाग हा भारतातील कर्नाटक राज्याचा एक प्रशासकीय विभाग आहे. यात ९ जिल्ह्यांचा समावेश होतो.
वर्ग:कर्नाटकमधील विभाग
गॅबारोनी
गॅबारोनी ही बोत्स्वाना ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
वर्ग:बोत्स्वानामधील शहरे वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे *
फैयाज
फैय्याज (जन्म : ५ जानेवारी, इ.स. १९४८) या नावाने ओळखली जाणारी फैय्याज इमाम शेख ही एक नामवंत मराठी नाट्य-अभिनेत्री आणि गायिका  आहे. त्यांचा जन्म सोलापूर येथे झाला. सोलापुरात असताना त्या कलापथकात केवळ नृत्य सादर करीत असत. त्यानंतर त्या हौशी रंगभूमीवर आल्या. मुंबईत आल्यावर त्यांनी ’कट्यार काळजात घुसली’ या नाटकात झरीनाची भूमिका केली आणि त्यांना अमाप प्रसिद्धी मिळाली.
कारकीर्द
इ.स. १९६६पासून त्या मराठी नाटकांत कामे करीत आहेत. सोलापूरमध्ये आपल्या नाट्य कारकिर्दीला सुरुवात करणाऱ्या फैय्याज यांनी ‘गीत गायिले आसवांनी’ या नाट्यसंपदेचे भावंड असलेल्या विजयश्री प्रॉडक्शनच्या नाटकाद्वारे मुंबईच्या नाट्यसृष्टीत पदार्पण केले.
फैय्याज यांनी गद्य नाटके, संगीत नाटके, पार्श्वगायन, काव्यवाचन, संगीत शिक्षण, हिंदी-मराठी चित्रपट, मराठी मालिका, हिंदी मालिका अशा विविध क्षेत्रात नावलौकिक मिळविला आहे. गेली अनेक वर्षे अविरतपणे मराठी रंगभूमीची त्या मनोभावे सेवा करीत आहेत. मराठी रंगभूमीवर प्रदीर्घ कारकीर्द करणाऱ्या नाट्यकलावंतांला मिळणारे अनेक पुरस्कार त्यांना मिळाले आहेत.
फैय्याज यांनी निरनिराळ्या पिढीतल्या आणि वेगवेगळ्या स्कूल्सच्या लेखक-दिग्दर्शकांकडे वैविध्यपूर्ण भूमिका साकारल्या. संगीत नाटके, सामाजिक, पौराणिक, ऐतिहासिक, विनोदी अशा सर्वच प्रकारच्या नाटकांतून त्यांनी काम केल्याने त्यांच्यावर एकच एक असा कोणताच शिक्का बसला नाही. गाण्यातही त्यांनी गजल, ठुमरी, लावणी, नाट्यसंगीत असा चौफेर प्रवास केला. गायिका बेगम अख्तर यांच्या गंडाबंद शागीर्द बनण्याची संधी त्यांना चालून आली होती. परंतु त्यावेळी त्यांची नाट्य-कारकीर्द ऐन बहरात असल्याने ती सोडून लखनौला बेगम अख्तरांकडे गाणे शिकायला जाणे त्यांना शक्य झाले नाही. मात्र जेव्हा जेव्हा बेगम अख्तर मुंबईत येत तेव्हा तेव्हा त्या फैय्याज यांना गाणे शिकवीत.
‘अश्रूंची झाली फुले’, ‘कट्यार काळजात घुसली’, ‘वीज म्हणाली धरतीला’, ‘मत्स्यगंधा’, ‘होनाजी बाळा’, ‘तुझे आहे तुजपाशी’, ‘वेड्याचं घर उन्हात’, ‘वेगळं व्हायचंय मला’, ‘गुंतता हृदय हे’, ‘पेइंग गेस्ट’ ते अलीकडच्या ‘मित्र’पर्यंतच्या नाटकांत फैय्याज यांच्या भूमिका आहेत. . ‘कट्यार’मधील झरीना तसेच ‘वीज म्हणाली धरतीला’तील जुलेखा या भूमिकांवर तर त्यांनी आपली अमीट नाममुद्रा उमटवली होती. ‘गुंतता हृदय हे’मध्ये कल्याणी साकारणाऱ्या फैय्याज यांनी ‘महानंदा’ चित्रपटात मानूची भूमिका तितक्याच ताकदीने जिवंत केली होती. यातून त्यांच्या अभिनयाची रेंज कळून येते. त्यांना डबिंग मास्टरही म्हटले जाई. ‘जाणता राजा’मध्ये त्यांनी गाणे व निवेदन केले आहे.
चित्रपट
‘एक उनाड दिवस’, ‘दायरे’, ‘पैंजण’, ‘महानंदा’, ‘वजीर’, या हिंदी-मराठी चित्रपटांत फैय्याज यांनी काम केले आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
समांथा स्टर्लिंग
समांथा स्टर्लिंग (एप्रिल १, इ.स. १९७७:हेगर्सटाउन, मेरीलँड, अमेरिका - ) ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जुनोणी
जुनोणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
गोपीनाथ मोहांती
(एप्रिल २०, १९१४ - ऑगस्ट २०, १९९१) हे उडिया लेखक होते. त्यांना १९९३ साली ज्ञानपीठ पुरस्काराने गौरविण्यात आले.
वर्ग:उडिया लेखक वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
द्नीपर नदी
वर्ग:युक्रेनमधील नद्या वर्ग:बेलारूसमधील नद्या वर्ग:रशियामधील नद्या
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१७
क्रमवारी
मोसमाच्या सुरुवातील संघांची क्रमवारी खालीलप्रमाणे होती:
बाह्यदुवे
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट
न्येव्र
न्येव्र (Nièvre) हा फ्रान्स देशाच्या बूर्गान्य प्रदेशातील एक विभाग आहे. येथून वाहणाऱ्या ह्याच नावाच्या नदीवरून त्याचे नाव पडले आहे. हा विभाग अत्यंत ग्रामीण स्वरूपाचा असून येथील केवळ ३ शहरे १०,००० पेक्षा अधिक लोकसंख्येची आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:बूर्गान्य
मृगजळ
प्रकाशकिरणांच्या दिशेत उष्ण हवेत होणाऱ्या वक्रीकरणामुळे दिसणाऱ्या किंवा भासणाऱ्या पाण्याच्या प्रतिमेस मृगजळ (फ्रेंच, इंग्लिश: Mirage, मायरेज ;) म्हणतात.
थंड हवेची घनता ही उष्ण हवेच्या घनतेपेक्षा जास्त असते. त्यामुळे काहीवेळासाठी तरी थंड हवेच्या थरावर गरम हवेचा थर असतो. सूर्याकडून येणारे प्रकाशकिरण घन हवेतून कमी घन हवेत शिरताना वक्रीभूत होतात, आणि परिवर्तित होऊन वाळवंटातून प्रवास करणाऱ्या माणसाच्या डोळ्यापर्यंत पोचतात. त्यामुळे माणसाला वाळवंटाच्या सपाटीवर आजबाजूच्या झाडांची किंवा आकाशाची प्रतिमा दिसते, आणि पाण्याचा भास होतो. माणसेच नव्हे तर मृग (पशू) देखील फसतात. त्यामुळे या प्रतिमेला मृगजळ म्हणतात.
मृगजळ हे वायुमंडलीय अपवर्तन द्वारे तयार होतात आणि मुख्यत: ते वाळवंटात किंवा पाण्याच्या थंड भागांमधून मधून, हवेच्या तपमानात मोठ्या प्रमाणात बदल होण्यामुळे झालेले दिसतात. पृथ्वीच्या पृष्ठभागाजवळ उद्भवणारे अपवर्तन मुख्यत: तपमानातील कमी जास्त होण्यामुळे होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:भौतिकशास्त्र
इ.स.पू.चे ५ वे सहस्रक
वर्ग:इ.स.पू.ची सहस्रके वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे सहस्रक
अखनूर किल्ला
किल्ल्याला उत्तम तटबंदी आहे आणि नियमित अंतरावर बुरुज आहेत. कोपऱ्यात दोन मजली वॉच-टॉवर्स आहेत. ज्यांचे लँडमेंट्स आणि मर्लॉन यांनी मुगुट घातले आहेत. तटबंदीला दोन भाग असून, दक्षिणेकडील राजवाडाकडे जाणारा दरवाजा आहे. राजवाडा दुमजली असून, अंगणाकडे असलेल्या भिंतींनी कमानी सजविली असून त्यातील काही भिंतींवर चित्रे आहेत.
अखनूर किल्ल्याकडे जाण्याचा मार्ग नदीकाठच्या आणि उत्तरेकडील दोन्ही बाजूंनी मिळतो. पूर्वी किल्ल्याचा मोठा भाग उध्वस्त झाला होता. सध्या संवर्धनाचे काम प्रगतीपथावर आहे.
इतिहास
अखनूर किल्ला एका प्राचीन जागेवर बसला होता. येथील स्थानिक याला मांडा म्हणून ओळखतात. येथे थोड्या प्रमाणात उत्खनन झालेले आहे. यामुळे येथील संस्कृती बद्दलची माहिली तिपटी समजण्यास मदत झाली.
संदर्भ
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील किल्ले वर्ग:अखनूर वर्ग:किल्ले
रिचर्ड गार्सिया
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
नांगरणी
नांगरणी ही शेतीत, नांगर या बैलचलीत /ट्रॅक्टरचलीत उपकरणाच्या साहाय्याने करण्यात येणारी क्रिया आहे.या क्रियेने माती उखरल्या जाते व खालची माती वर येते.जमिन पोकळ होते. त्याद्वारे पिकांच्या मुळांना फैलण्यास वाव मिळतो.पिक जोमाने वाढते.त्याचप्रमाणे नांगरणीमुळे जमिनीची पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता देखील वाढते.
वर्ग:शेती
निसर्गशास्त्रज्ञ
निसर्ग व त्याचे नियम यांचा अभ्यास म्हणजे निसर्गशास्त्र व तो अभ्यास करणाऱ्यांना निसर्गशास्त्रज्ञ असे म्हंटले जाते.
उदाहरणार्थ पॅट्रिक मॅथ्यू हे स्कॉटिश निसर्गशास्त्रज्ञ आणि फळशेतीतज्ज्ञ होत.त्यांनी प्रथम इ.स. १८३१ मध्ये नैसर्गिक निवडीचं तत्त्व मांडलं. यांनी जीवशास्त्राचे संशोधनही केले. चार्ल्‌स डार्विन यांनीही पॅट्रिक मॅथ्यू यांनीच नैसर्गिक निवडीचं तत्त्व  आधी मांडले असे मान्य केले होते.
फुटबॉल-बुंदेसलीगा २००७-०८
सद्य क्रमांक
१० फेब्रुवारी, २००८ची क्रमवारी
गट फेरी]] तिसरी पात्रता फेरी]] पहिली फेरी]] २. Bundesliga
Currently, the top three teams in 2. Fußball-Bundesliga, which would be promoted to the top league, are Borussia Mönchengladbach, FSV Mainz 05 and FC Köln.
वर्ग:फुटबॉल-बुंदेसलीगा
गुंज (वाडा)
गुंज हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे खानिवळी, पळसईफाटा, गौरापूर मार्गाने गेल्यावर कुडुस रस्त्याने हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव २१ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २५७ कुटुंबे राहतात. एकूण ११०२ लोकसंख्येपैकी ५६३ पुरुष तर ५३९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७५.९५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८५.६३ आहे तर स्त्री साक्षरता ६५.९५ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १५८ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १४.३४ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
चिंचघर, विजयगड, डोंगस्ते, बिळावळी, बुधावळी,काटी, नांदणीगायगोठा, अंबरभुई, निंबावळी, गोराड, केळथण ही जवळपासची गावे आहेत.गुंज गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
जालियनवाला बाग हत्याकांड
एप्रिल १३, इ.स. १९१९ या दिवशी इंग्रजांच्या भारतावरील राजवटीत ब्रिगेडियर-जनरल रेजिनाल्ड डायर याने अमृतसर येथील जालियनवाला बाग ठिकाणी हे हत्याकांड घडवून आणले. जनरल डायर याच्या हुकुमावरून लष्कराने निशस्त्र लोकांच्या सभेवर रायफलींच्या १,६०० फैरी झाडल्या. या सभेत स्त्रिया आणि पुरूषांसोबत लहान मुलांचाही समावेश होता. अधिकृत सूत्रांच्या हवाल्यातून या हत्याकांडामधे 400 लोकांचा मृत्यू झाला. अनाधिकृत सूत्रांनुसार मृतांचा आकडा १,०००हून अधिक आहे.
जालियनवाला बाग सभा
अमृतसर अखंड भारतातील पंजाब राज्यातील एक महत्त्वाचे शहर होते. एप्रिल १० १९१९, रोजी सकाळी एक घोळका अमृतसरच्या डेप्युटी कमिशनरच्या घराकडे जात होता. कारण होते दोन प्रसिद्ध स्वातंत्र्यवीरांच्या सुटकेच्या मागणी, सत्यपाल आणि सैफुद्दीन किचलु, असे २ वीर ज्यांच्या विरुद्ध तडीपार करण्याचा आदेश जारी करण्यात आला होता. ह्या घोळ्क्यावर सैन्याच्या एका तुकडीने बेछूट गोळीबार केला. त्याचे पडसाद त्याच दिवशी उमटले. ब्रिटिश सरकारच्या अस्तित्वाची जाणीव करून देण्याऱ्या ईमारतींना आग लावण्यात आली. टाउन हॉल, दोन बँकाच्या इमारती, तारघर, रेल्वेचे गोदाम आगीच्या भक्ष्यस्थानी पडल्या. गुरखा रेजीमेंटने रेल्वे स्थानकाचा बचाव केला. रेल्वे गोदामाचा एक युरोपीयन रक्षकाला जोरदार मारहाण करण्यात आली, तीन बँक कर्मचारी आगीत ठार झाले, तर एका युरोपीयन नागरिकाचा रस्त्यात खून करण्यात आला. एका ब्रिटिश महिलेवर प्राणघातक हल्ला करण्यात आला, पण काही भारतीयांनी तिचे प्राण वाचविले. दिवसभर हे थैमान चालू होतेच. ब्रिटिश सैन्याने दिवसभरात केलेल्या गोळीबारात ८-२० स्वातंत्र्य सैनिक धारातीर्थी पडले. ह्या नंतररचे दोन दिवस अमृतसर शांत होते, पण पंजाबमधील इतर भागात मात्र हिंसा चालू होतीच. रेल्वेचे रूळ उखडण्यात आले, तारघर, डाकघर, सरकारी ईमारतींना आगी लावण्यात आल्या, ३ युरोपीयन नागरिक मारण्यात आले. ह्या प्रक्षोभक दंग्यांमुळे अखेर १३ एप्रिल रोजी पन्जाब मध्ये मार्शल लॉ जारी करण्यात आला.
योगायोग असा की १३ एप्रीला पंजाबी जनतेचा प्रिय सण ’बैसाखी’ पण होता. रिवाजानुसार हिंदू आणि शीख बान्धव सण साजरा करण्यास एकत्र जमले. प्रचंड जनसमुदाय जालीयानवाला बागेत जमला होता. पण मार्शल लॉ मुळे जमावबन्दी लागू होती. पाच किंवा जास्त जणांचा जमाव नियमबाह्य होता.
हत्याकांडाच्या प्रतिक्रिया
भारतभर या हत्याकांडाच्या तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या. नोबेल पारितोषिक विजेते गुरू रविंद्रनाथ टागोर यांनी त्यांना इंग्रजांनी दिलेली 'सर' ही पदवी परत केली. या हत्याकांडाचा बदला घेण्यासाठी अनेक क्रांतीकारक जन्माला आले.
शहिद उधम सिंग (जे स्वतः या हत्याकांडामधे जखमी झाले होते) यांनी १३ मार्च १९४० या दिवशी या हत्याकांडाचे उत्तर म्हणून मिशाएल ओ'डायर (जो या हत्याकांडाचा सुत्रधार होता) यांवर बंदुकितून गोळ्या झाडुन वध केला.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
इ.स.पू.चे ६ वे सहस्रक
वर्ग:इ.स.पू.ची सहस्रके वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे सहस्रक
सॅमी र्‍होड्स
सॅमी ऱ्होड्स ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चिलखती वाहने
युद्धात शत्रूच्या आक्रमणापासून चिलखत पुरवणाऱ्या वाहनांना चिलखती वाहने असे म्हणतात. यांची बांधणी दणकट व कोणत्याही परिस्थितीत चालत राहण्यासाठी केलेली असते.
इंधन
उच्च तापमानात सहजतेने जळत नसल्याने डीझेलचा उपयोग चिलखती वाहने, लष्करी वाहने तसेच रणगाडे यात होतो. डीझेल इंजिने ही जास्त ताकदीचा टोला (टॉर्क) देवू शकतात.
युरोपीय
चिलखती वाहने युद्ध
ग्रॅहाम गूच
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बहादुरवाडी
बहादुरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
घावन
तांदळाच्या पिठाचे घावन
संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ
सॉन-ए-लावार
सॉन-ए-लावार (Saône-et-Loire) हा फ्रान्स देशाच्या बूर्गान्य प्रदेशातील एक विभाग आहे. येथून वाहणाऱ्या सॉन व लावार ह्या नद्यांवरून त्याचे नाव पडले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:बूर्गान्य
इ.स.पू.चे ८ वे सहस्रक
वर्ग:इ.स.पू.ची सहस्रके वर्ग:इ.स.पू.चे ८ वे सहस्रक
पिचू पोपट
पिचू पोपट (इंग्लिश:Indian lorikeet) हा एक पक्षी आहे.
लहान आकाराचा आणि आखडू शेपूट. नर : पार्श्व आणि शेपटीवरची पिसे तांबडी. कांठावर निळसर झाक. पंखाना हिरवी किनार. पिवळट पाय आणि तांबडी चोच. मादी : दिसायला नारासारखी: पान कंठ निळा नसतो.
वितरण
पूर्व हिमालय ते सिक्कीम, आसाम. भारतात मुंबई ते कन्याकुमारीपर्यंतचा भाग तसेच बंगला देश, अंदमान. जानेवारी ते एप्रिल मध्ये वीण.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
आटकळी
आटकळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
प्रागजी डोसा
(ऑक्टोबर ७, १९०७ - ऑगस्ट २०, १९९७) हे गुजराती लेखक, नाटककार होते.
गुजराती लेखक गुजराती नाटककार वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
फुटबॉल-बुंदेसलीगा १९८२-८३
फुटबॉल-बुंदेसलीगा १९८२-८३ हा पश्चिम जर्मनीच्या फुटबॉल-बुंदेसलीगा या फुटबॉल साखळी स्पर्धेचा १९८२-१९८३ सालांदरम्यानचा विसावा हंगाम होता. हा हंगाम ऑगस्ट १७, १९८२ रोजी सुरू झाला व जून ७, १९८३ रोजी संपला. हांबुर्गर एस.फाउ. या फुटबॉल क्लबाने आपले गतहंगामातील विजेतेपद या हंगामातही राखले.
बाह्य दुवे
वर्ग:फुटबॉल-बुंदेसलीगा
सॅन्ड्रा रोमेन
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स.पू.चे ९ वे सहस्रक
वर्ग:इ.स.पू.ची सहस्रके
बेळगांव विभाग
बेळगांव विभाग कर्नाटकातील चार प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे.
जिल्हे
बेळगाव विभागातील खालील जिल्हे आहेत.
वर्ग:कर्नाटकमधील विभाग
मार्क मिलिगन
मार्क मिलिगन (इंग्लिश: Mark Milligan) (ऑगस्ट ४, इ.स. १९८५ - हयात) हा ऑस्ट्रेलियाचा फुटबॉल खेळाडू आहे. त्याने २०१० व २००६ फिफा विश्वचषक स्पर्धांमध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघाचे प्रतिनिधित्व केले आहे. जपानी फुटबॉल साखळी स्पर्धांमध्ये तो जेफू युनायतेद्दो इचिहारा चिबा संघातर्फे खेळतो. तो बचावफळीतून, तसेच प्रसंगी मधल्या फळीतून खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कमलपूर
कमलपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
हमरापूर
हमरापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.गावाच्या उत्तरेला विक्रमगड तालुका, पूर्वेला शहापूर तालुका, पश्चिमेला पालघर तालुका आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासूनराष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने गेल्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव २२ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
पोशेरी, मांडे, वावेघर, कंचाड, वाघोटे, करंजपाडा, गुहीर, कुर्ले, गाळतरे, नाणे, शेळटे ही जवळपासची गावे आहेत.हमरापूर ग्रामपंचायतीमध्ये हमरापूर आणि करंजपाडा ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
प्रशांत पांडव
प्रशांत पांडव' (एप्रिल ६, इ.स. १९८१:पुणे, महाराष्ट्र - हयात) हे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतपद्धतीतले तबलावादक आहे.
कारकीर्द
वसंतोत्सव, सवाई गंधर्व महोत्सव, सवाई संगीत महोत्सव अशा संगीत महोत्सवांमध्ये त्याने तबल्याची साथ केली आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तबलावादक वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
गुलबर्गा विभाग
गुलबर्गा विभाग हा भारतातील कर्नाटक राज्याचा एक प्रशासकीय विभाग आहे. यात ७ जिल्ह्यांचा समावेश होतो.
वर्ग:कर्नाटकमधील विभाग
मिन्‍स्‍क
मिन्स्क (Мінск, Менск, Минск, यिडिश/हिब्रू: Minsk ,מינסק) पूर्व युरोपातील बेलारूस देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. बेलारूसच्या मध्य भागात वसलेले मिन्स्क शहर राष्ट्रीय राजधानीसोबत मिन्‍स्‍क प्रदेशाची देखील प्रशासकीय राजधानी आहे. इ.स. १५८९ पासून मिन्स्क पोलिश-लिथुएनियन राष्ट्रकुलाच्या तर इ.स. १७९३ पासून रशियन साम्राज्याच्या अधिपत्याखाली होते. इ.स. १९१९ ते १९९१ दरम्यान मिन्स्क सोव्हिएत संघामधील बेलारूशियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्याची राअज्धानी होती.
सध्या मिन्स्क हे एक प्रगत शहर असून स्वतंत्र राज्यांच्या राष्ट्रसंघाचे मुख्यालय येथेच स्थित आहे. मिन्स्क राष्ट्रीय विमानतळ हा बेलारूसमधील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:बेलारूसमधील शहरे वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
इ.स.पू.चे १० वे सहस्रक
वर्ग:इ.स.पू.ची सहस्रके वर्ग:इ.स.पू.चे १० वे सहस्रक
निबंध
thumb|उजवे|250px|[[चित्र:WMF-Agora-Input settings-000000.svg|20px|link=विकिपीडिया:Input System कॉंप्यूटरवर मराठीत लिहिता येणे हिच खरी साक्षरता ! मराठी मित्रांनो, मराठीत लिहिण्यास शिका !!
निबंध म्हणजे नियमांनी बद्ध असणारा, उपयोजनेसाठी अनुसरून अभिप्रेत लांबीचा तरीही संक्षिप्त, नीटपणे मांडलेला विचारांनी युक्त असा मुद्देसूद लेख. रावसाहेब गणपतराव जाधव यांच्या मराठी विश्वकोशातील मतानुसार," लक्षणेने एखाद्या विषयासंबंधी संगतवार रचलेले वा उभारलेले मध्यम व्याप्तीचे लेखन म्हणजे निबंध होत". यात निबंधलेखकाच्या व्यक्तिगत दृष्टिकोनांच्या मांडणीचासुद्धा समावेश असतो. वेगवेगळ्या परिच्छेदातून विविध बाजू निबंधात मांडलेल्या असतात. व्यवस्थित सुरुवात आणि विषयाची प्रयत्‍नपूर्वक मांडणी हे निबंधलेखनाचे प्रमुख उद्दिष्ट असते.
निबंध या शब्दाचा अर्थ सांगतांना ज्येष्ठ समीक्षक मो.रा.वाळंबे म्हणतात 'निबंध या शब्दाचा अर्थ बांधणे, गुंफणे, जुळविणे, असा आहे." निबंधात जी आपण जुळणी किंवा गुंफणी करतो ती आपल्याला सुचणाऱ्या विचारांची. एखादा विषय निबंधलेखनाला दिला, की त्याच्याबद्दलचे अनेक विचार आपल्या मनात एकत्र गर्दी करतात, पण ते सारेच विचार दुसऱ्याला सांगण्यासारखे असतात असे नाही, शिवाय सुचणारे विचार खूप विस्कळीत असतात, हे असे सुचणारे विचार निबंधामुळे एकत्रित होतात.'
उपयोजन
निबंधातून अनेक विषय हाताळले जाताना दिसतात. उदा० साहित्यिक टीका, राजकीय जाहीरनामे, अभ्यासपूर्ण तर्क, दैनंदिन जीवनातील निरीक्षणे, लेखकांचे चिंतन आणि आठवणी.
निबंधाची व्याख्या जराशी अस्पष्ट असते. बऱ्याचदा निबंधाचे लेख आणि लघुकथा लेखन शैलीशी साधर्म्य दिसून येते. आधुनिक काळातील जवळपास सर्व निबंध गद्यस्वरूपाचे असतात परंतु क्वचित काही पद्यलेखांचेही वर्गीकरण निबंध या प्रकारात केले जाताना दिसून येते (उदाहरणार्थ अलेक्झांडर पोप'चे An Essay on Criticism आणि An Essay on Man). संक्षीप्तता आणि नेमकेपणा हे निबंधाचे महत्त्वाचे गुण असले तरीही, जॉन लॉक (John Locke)'चे An Essay Concerning Human Understanding आणि थॉमस माल्थस'चे An Essay on the Principle of Population ही अतिदीर्घ लेखनेही निबंध प्रकारात दिसून येतात. शैक्षणिक क्षेत्रात विद्यार्थ्यांचे भाषिक आणि लेखन कौशल्य विकास तसेच एखाद्या विषयाचा अभ्यास आणि आकलन समजून घेण्याच्या दृष्टीने, निबंधलेखनाचे कौशल्य अवगत करवून घेण्यास महत्त्व दिले जाते. यासाठी बहुधा आराखड्याचा सराव करून घेण्याचे स्वरूप वापरले जाताना दिसते. विद्यापीठांतून विशेषत: मानव्य आणि समाजशास्त्र शाखांतून बऱ्याचदा प्रवेश प्रक्रियेचा भाग म्हणून तर; शासकीय, सामाजिक आणि खासगी आस्थापनातून उमेदवार निवडीच्या स्तरावर निबंध लिहून घेतले जातात.
निबंधरचना तंत्र आणि मंत्र या मार्गदर्शक ग्रंथाच्या लेखिका सुलभा प्रभुणे यांच्या मतानुसार निबंध लेखनाच्या सरावामुळे मुद्देसूद मांडणीचे वळण पडते जे भावी आयुष्यातील, जाहिरात, दूरदर्शन, वृत्तपत्रे इत्यादी विविध वृत्तमाध्यमे, संगणक सादरीकरणे अशा कार्यक्षेत्रात प्रभावी ठरू शकते.
कलाक्षेत्रात संकल्पना अथवा विषयांच्या निबंधस्वरूप मांडणीसाठी लेखनापलीकडे जाऊन चित्र, छायाचित्रे, ध्वनी, संगीत, वृत्तचित्र (डॉक्युमेंटरी), अनुबोधपट, ही माध्यमेही वापरली जातात.
व्याख्या
निबंधाची व्याख्या वेगवेगळ्या पद्धतीने केली जाते. एक व्याख्या अशी आहे की, "  चर्चित विषयाबद्दल लक्ष्यकेंद्रित गद्य रचना  " किंवा "  पद्धतीशीर दीर्घ प्रपाठ  "
हे तीन स्तर खालीलप्रामाणे :
हक्स्लीच्या मते जे निबंध या तीनही स्तरांचा सर्वोत्तम उपयोग करून घेतात तेच सर्वाधिक समृद्ध ठरतात.
व्युत्पत्ती
इंग्रजी essay या शब्दाचा उगम फ्रेंच भाषेतील essayer (प्रयत्न करणे) या शब्दापासून झाला. फ्रेंच लेखक मिशेल द मॉण्टेन याने स्वतःचे विचार कागदावर उतरवण्याचा प्रयत्न या अर्थाने त्याच्या लिखाणासाठी सर्वप्रथम essay हा शब्द वापरला. इंग्रजीतील essay या शब्दाचाच पर्यायशब्द ‘निबंध’ हा आहे. संस्कृत भाषेमध्ये प्राचीन काळापासून निबंधनामक ग्रंथ उपलब्ध आहेत. धर्मशास्त्र व तत्त्वज्ञान या विषयांमध्ये एखाद्या ग्रंथाची टीका, भाष्य या स्वरूपात नसलेल्या व स्वतंत्र रीतीने लिहिलेल्या पुस्तकास संस्कृतमध्ये ‘निबंध’ ही संज्ञा आहे. पण मराठीमध्ये निबंधाचा जो अधिकृतबंध रूढ झालेला आहे, त्याचे स्वरूप संस्कृतमधील निबंधाचे नाही. त्याचे स्वरूप हे इंग्रजीमधील ‘essay’ या गद्यप्रकाराचे आहे. इंग्रजी वैचारिक वाड्‌मयातील निबंध हा आधुनिक मराठी सुशिक्षित विचारवंतांनी मराठीमध्ये आणला आणि अनेक विद्यांच्या शाखोपशाखांनी तो समृद्ध होत गेला.
इतिहास
रावसाहेब गणपतराव जाधव यांच्या मराठी विश्वकोशातील नोंदीनुसार, संस्कृतात निबंध ही संज्ञा असली तरी, आधुनिक अर्थाने जी निबंधरचना अभिप्रेत आहे ती संस्कृतात नाही. धर्मनिबंधांसारख्या बहुतांशी गद्यप्रकारांतील लेखनात हिंदू लोकांना आचार, व्यवहार, प्रायश्चित्ते इत्यादींसंबंधी मार्गदर्शन करणारे विवेचन केलेले आढळते. स्मृतिग्रंथांवरील टीका हासुद्धा निबंधलेखनाचाच एक प्रकार म्हणता येईल.
आधुनिक निबंधसाहित्य हे गद्यातच असते. तथापि गद्यसाहित्याचा उदय होण्यापूर्वी सगळेच लेखन पद्यातून होत असे. आपल्याकडे महाभारतातील राजधर्मासारखे (शांतिपर्व) प्रकरण हे पद्यातील निबंधसाहित्य म्हणता येईल. रामदासांनी लिहिलेली काही प्रकरणे - उदा., राजधर्म, सेवकधर्म - यांचे स्वरूप स्थूलमानाने निबंधवजाच म्हणता येईल. इंग्रजीत अठराव्या शतकात अलेक्झांडर पोप या कवीने ‘अ‍ॅन एसे ऑन क्रिटिसिझम’ व ‘अ‍ॅन एसे ऑन मॅन’ या नावांच्या कविताच लिहिलेल्या आहेत व त्यांत विचारप्रर्वतनालाच महत्त्व आहे. गद्य आणि पद्य ही माध्यमे निबंधाच्या हेतूशी संवादी असली, तरी प्रत्यक्षात मात्र निबंध साहित्यप्रकाराचा सोळाव्या शतकानंतरचा जो इतिहास आहे, तो गद्यातील निबंधासंबंधीचाच आहे.
मराठीतील निबंधांचा इतिहास
मराठीमध्ये निबंधलेखनाची सुरुवात इंग्रजी शिक्षण घेतलेल्या पहिल्या पिढीपासून झाली. बाळशास्त्री जांभेकर, भाऊ महाजन, लोकहितवादी, महादेव गोविंद रानडे, महादेव मोरेश्वर कुंटे, दादोबा पांडुरंग, स. म. दीक्षित, भारकर दामोदर पाळंदे, विश्वनाथ नारायण मंडलिक, गोविंद नारायण माडगावकर, विष्णूबुवा ब्रह्मचारी, बाबा पदमनजी, जोतीराव फुले, विष्णू परशुरामशास्त्री पंडित हे या पिढीतील काही निबंधकार होत. मराठी निबंधवाङ्‌मयाची मांडणी प्रथम मुख्यत: मराठी नियतकालिकांत सुरू झाली. १८३२ साली जांभेकरांनी 'दर्पण' या पहिल्या मराठी वृत्तपत्राची सुरुवात केली. यातून त्यांनी विधवा पुनर्विवाहाबद्दल विचार मांडण्यासाठी आणि लोकांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोनाचा प्रसार करण्यासाठी अनेक लेख लिहिले. १८४१ साली भाऊ महाजन यांनी 'प्रभाकर' हे साप्ताहिक काढले. लोकहितवादींची गाजलेली शतपत्रे ही याच साप्ताहिकातून प्रसिद्ध झाली. १९व्या शतकाच्या पूर्वार्धात मराठीमध्ये वेगवेगळी नियतकालिके सुरू झाली. या नियतकालिकांमधील लेख, स्फुटे, बातम्या आणि वाचकांची पत्रे, यांमधून मराठीत निबंध या लेखनप्रकाराची पायाभरणी झाली. १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात निबंधांचा वापर जनजागृतीसाठी केला गेला.
शिवराम महादेव परांजपे यांनी 'काळ' वृत्तपत्रातून वाचकांसाठी असंख्य निबंध लिहिले; त्यांतले फक्त काही निवडक निबंध 'काळातील निवडक निबंध' या दहा खंडी ग्रंथात समाविष्ट झाले आहेत.
डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांचेही निबंध लेखन महत्त्वपूर्ण आहेत. मूकनायक, बहिष्कृत भारत यासारख्या वृत्तपत्रातून त्यांनी लेखन केले आहे.
ना.सी. फडके आणि अनंत काणेकर यांनी 'लघुनिबंध' हा नवीनच प्रकार मराठी वाचकांमध्ये लोकप्रिय केला. ना,सी. फडके यांचे धूम्रवलये, गुजगोष्टी, नव्या गुजगोष्टी, निबंध सुगंध, आदी, आणि अनंत काणेकरांचे उघड्या खिडक्या, तुटलेले तारे, पिकली पाने,  शिंपले आणि मोती आदी लघुनिबंधसंग्रह प्रसिद्ध आहेत.
विष्णूशास्त्री चिपळूणकर यांचा निबंधमाला हा अनेक-खंडी ग्रंथ आहे
आनंद यादव यांनी 'मराठी लघुनिबंधाचा इतिहास' नावाचा ग्रंथ लिहिला आहे.
अध्यापनाचे साधन
औपचारिक शिक्षण पद्धतीत निबंध हे एक महत्त्वाचे साधन बनले.माध्यमिक विभागातील विद्यार्थ्यांची लेखनशैली सुधारावी यासठी त्यांना साचेबद्ध पद्धतीचे निबंध लेखन करायला शिकविले जाते.माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शिक्षणात भाषेचे आकलन आणि प्रभुत्व पाहण्यासाठी निबंधाचा वापर केला जातो.निबंधाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्याना स्पष्टीकरण, टीका या पद्धतीने एकाद्या विषयावर मत नोंदविण्यास सांगितले जाते. अभ्यासक्रमात विशेषत विद्यापीठीय विद्यार्थ्यांना दीर्घ निबंध लिहायला सांगितले जातात ज्यासाठी काही महिने वा आठवडे तयारी करावी लागते.या जोडीने मानवहितवाद आणि सामाजिक शास्त्रे यांच्या अभ्यासक्रमाच्या सहामाहीत अथवा वार्षिक परीक्षेत विद्यार्थ्याना दोन ते तीन तास बसून एखादा निबंध लिहावा लागतो. साहित्यिक अंगाने लिहिल्या जाणा-या निबंधांपेक्षा अभ्यासावर अथवा संशोधनावर आधारित 'शोधनिबंधाचे' स्वरूप वेगळे असते.यामध्ये लेखकाला स्वतःची मते नोंदविता येतात तथापि ती प्रथम पुरुषी असू नयेत आणि त्याला संबंधित संदर्भांची जोड देऊन तर्कपद्धतीने त्यांची मांडणी केली जाते.क्रमिक दीर्घ निबंध (ज्यांची शब्दमर्यादा २००० ते ३००० इतकी असते ते बरेचदा विषयांतर करणारे ठरू शकतात.अशा निबंधात काही वेळा प्रारंभी ' त्या विशिष्ट विषयावर पूर्वी झालेल्या अभ्यासाचा आढावा ' सारांशरूपाने नोंदवलेला असतो. दीर्घ निबंधात बऱ्याच वेळा प्रस्तावनेचे एखादे पोान असते. त्यात निबंधाच्या शीर्षकाचे स्पष्टीकरण आणि संकल्पना नेमकेपणाने नोंदविलेल्या असतात. निबंधाचा विषय मांडताना पुरावा म्हणून जी उद्धरणे, साधने, संदर्भ मांडलेले असतील ते निबंधाच्या शेवटी 'संदर्भ ग्रंथ सूची ' किंवा 'संदर्भ सूची'या सदराखाली नोंदविले जावेत, असा बहुतेक सर्व शैक्षणिक संस्थांचवा आग्रह असतो. यामुळे एखाद्या अभ्यासपूर्ण निबंधाची सत्यता पटणे, त्यातील मुद्द्यांची शहानिशा करणे सोपे जाते. शिवाय त्या निबंधाचा वापर जे शिक्षक किंवा अभ्यासक करतात त्यांना त्या निबंधातील विचारामागील मूळ संदर्भ समजणे सोपे जाते व त्याआधारे त्या विचाराचे वा संकल्पनेचे मूल्यमापन पद्धतशीरपणे करणेही सोपे जाते.अशा प्रकारच्या अभ्यासाधीष्ठित निबंधामुळे विद्यार्थ्यांना त्यांची विचारप्रक्रिया त्यांना पद्धतशीरपणे मांडता येते का हे पाहिले जाते तसेच त्याच्या बौद्धिक क्षमतेचीही कल्पना येते.
एका विद्यापीठीय प्रबंध मार्गदर्शकाने शोध निबंध आणि चर्चात्मक निबंध असा भेद नोंदविला आहे. शोध निबंधात संबंधित विषयाच्या बाबतीत आवश्यक अशा विषयाची व्याप्ती वैविध्यपूर्ण असू शकते.त्याची लांबी मोठी असू शकते आणि संबंधित विषयाची भरपूर माहिती त्यात समाविष्ट असू शकते. चर्चात्मक निबंधता मात्र अधिक नेमकेपणा असतो आणि त्यात संशोधनही असते, पण तो निबंध अधिक तार्किक आणि वस्तुनिष्ठ पद्धतीचा असतो. विद्यापीठाच्या कामात येणारी एक समस्या म्हणजे बरेचसे विद्यार्थी स्वतःकाम करण्याऐवजी काही लोकांकडून असे निबंध विकत घेतात.अशा प्रकारची फसवणूक किंवा वाङमय चौर्य अपेक्षित नसल्याने अशा संशयास्पद निबंधांची तपासणी करण्यासाठी विद्यापीठ स्तरावर संगणक प्रणाली आधारे हे काम तपासून घ्यावे लागते.
प्रकार, पद्धती आणि शैली
विद्यार्थी, अभ्यासक, व्यावसायिक निबंधकार त्यांच्या निबंध लेखनासाठी प्रकार, पद्धती, शैली आणि प्रारूपांचा वापर करत असतात.
वर्णनात्मक निबंध
वर्णनात्मक वर्णनात्मक निबंधात प्रामुख्याने  वाचकाच्या शारीरिक, भावनिक,आणि बौद्धिक क्षमतांचा व संवेदनांचा विचार केलेला असतो. अशा वर्णनात लेखनाचा हेतू,वाचकांचा विचार, मुद्दा प्रभावीपणे मांडणे, ओघवती व वर्णनात्मक भाषा वापरणे अपेक्षित असतो. वर्णन हे साचेबद्ध असावे लागते पण ते काही वेळा पसरटही होऊ शकते. अशा वर्णनात भाव हा मुद्दा सर्वाधिक महत्त्वाचा असतो. भाषा, उपमा इ. सारखे भाषिक अलंकार यांचा वापर करून वर्णन अधिक आशयघन केले जाते.
बडापूर
बडापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
निबंध
सण / उत्सव निबंध
सण / उत्सव निबंध या प्रकारच्या निबंधात प्रामुख्याने भारतात साजरे केलेल्या निरनिराळ्या सणांवर लिहले जातात जसे कि दिवाळी, गेणेश उत्सव ई.
बडापूर
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
निबंध
वृतांतपर
वृतांतपर निबंधात भूतकाळात घडलेल्या घटना, स्थित्यंतरे यांचा पाया मजबूत असावा लागतो ज्यामुळे कायम उत्कंठा वाढीला लागते. अशा निबंधाचा मुख्य गाभा म्हणजे त्याचे कथानक. असे कथानक रचताना लेखकाला नेहमी वाचकवर्ग, हेतू, संवाद याचा पूर्ण विचार करावा लागतो.अशा कथानकात घटनाक्रम हा कायम ठेवावा लागतो..
बडापूर
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
निबंध
सोदाहरण आणि दृष्टांतयुक्त
अशा निबंधात सार्वत्रिकीकरण, प्रातिनिधिकता आणि पटतील अशी योग्य उदाहरणे, पूर्वेतिहास इ. नोंदवावी लागतात. लेखकाने वाचकांचा दृष्टिकोन, हेतू, महत्त्व, चपखल उदाहरणे आणि या सर्वांचे एकत्र व योग्य समायोजन याचा अपूर्ण विचार करावा लागतो.
तुलना आणि विरोधाभास
अशा निबंधात तुलना, विरोध आणि साम्य या मुद्द्यांचा विचार करावा लागतो.तुलनेमध्ये दोन समान गोष्टींमधील विचार असतो तर विरोधात त्या दोन गोष्टीमधील फरक सांगितला जातो.अशा निबंधात लेखकाला तुलना व फरक आणि साम्याचे मुद्दे, वाचकाची मानसिकता,हेतू अशा सर्व गोष्टींचा विचार करून एकत्रित निष्कर्ष मांडावा लागतो.
श्रेणीकरण आणि वर्गीकरण
वर्गीकरण म्हणजे मोठ्या विषयांचे उपविभाग मांडणे तर श्रेणीकरण म्हणजे असे मोठे विषय लहान उपविषयांत नोंदविणे.
व्याख्या निबंध
'व्याख्या निबंध एखाद्या वस्तुनिष्ठ अथवा काल्पनिक संज्ञेचा अर्थ विशद करतात.'
युक्तिवाद शास्त्र
अशा निबंधात तात्त्विक आणि तार्किक मांडणी अपेक्षित असते ज्यामध्ये वाद-प्रतिवाद अशी निबंधाची रचना केलेली दिसते.एखाद्या मुद्द्याला विरोध करताना व्यापक विचार करण्याचे स्वीकारशीलता यामध्ये अंतर्भूत असते. त्यामुळे समान विचारधारा मांडणे सुलभ जाते.
इतर तर्कपूर्ण
अशा पद्धतीच्या तर्कपूर्ण मांडणीने निबंधाचे कोणतेही स्वरूप आकार घेऊ शकते.विचार प्रक्रिया काय पद्धतीने मांडली गेली आहे हे समजल्यावर व्यक्त करण्याची क्षमता आणि एकूणच परिणामकारकता लक्षात घेता येते. अशा निबंधांचे स्वरूप सोपे करण्यासाठी त्यामध्ये आकृती, तार्किक स्पष्टीकरण यांचा समावेश होतो. त्यामुळे ठाशीव पद्धतीने हा निबंध सादर करता येतो व मुद्द्यांची सत्यासत्यता स्वीकारता येते.
कारकीर्द निबंध
एखाद्या विशीष्ट कामासाठी एखादी विशिष्ट व्यक्ती निवडताना, व्यक्तीची पात्रता ज्ञान, कौशल्य, आणि क्षमता या कसोट्यांवर पडताळण्याच्या दृष्टीने संबंधित उमेदवारास त्यांच्या अनुभव आणि निवड झाल्यास तो काय आणि कशा प्रकारे काम निभावू शकेल (इच्छितोतात) या संबंधाने कारकीर्द निबंध (Employment essays) लिहिण्यास सांगितले जाऊ शकते. काही विशीष्ट क्षेत्रात क्वचीत शासकीय आणि एनजीओ इत्यादी क्षेत्रात नौकरीच्या अर्जासोबत कारकीर्द निबंध द्यावा लागू शकतो.
अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने
अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानाच्या संघ सरकारच्या रिक्त पदांसाठी अर्ज करताना 'के.एस.ए' (ज्ञान, कौशल्य, आणि क्षमता) आणि ECQs (Executive Core Qualifications- आंतरिक कार्यकारी पात्रता) लिहावे लागतात
'के.एस.ए', मध्ये आपल्या बायो डाटा सोबत, आपल्या ज्ञान, कौशल्य, आणि क्षमतांची योग्यता आणि आपल्या शैक्षणिक आणि कारकिर्दीची पार्श्वभूमी,  संक्षीप्त आणि विषय-अनुलक्षीत  series of narrative statements  निबंधाच्या माध्यमातून मांडावी लागते.
'ई.सी.क्यु.' (Executive Core Qualifications- आंतरिक कार्यकारी पात्रता) निबंध अधिक वरीष्ठ स्तरीय पदांसाठीच्या अर्जा सोबत लिहावे लागतात.
दृष्य कला
दृष्यकलांमध्ये मुख्य चित्रण अथवा मुर्ती घडवण्यापुर्वी काढलेल्या प्राथमिक चित्र किंवा स्केचला "essay" असे म्हणतात.
संगीत
संगीतविषयक निबंधांत संगीतरचना आणि संगीत मजकुराच्या संबंधाने मांडणी केली जाते. सॅम्युएल बार्बर यांचे "एसेज फॉर ऑर्केस्ट्रा" संगीत निबंध प्रकारात मोडते.
चित्रपट निबंध
चित्रपट निबंध ("cinematic essays") एखाद्या प्लॉटच्या एवजी एखादी  कल्पना किंवा  एखादी विषयवस्तू (theme) उलगडत नेतात, अथवा एखाद्या निवेदकाने केलेल्या निबंध वाचनाला दिलेली लघुपट फितीची जणू सोबतच असते. वेगळ्या शब्दात, चित्रपट निबंधाची व्याख्या माहितीपटाच्या दृष्यास स्व-चित्रणाचे घटक असलेले भाष्य रूपाची (पण आत्मचरित्र नव्हे) जी जोड दिलेली असते, तिच्यात चित्रपट निर्मात्याची शैली (पण जीवनकथा नव्हे) प्रतिबिंबित होते. चित्रपट निबंध निर्मिती बहुतेक वेळा माहितीपट, fiction, आणि प्रायोगिक चित्रपट निर्मितीच्या छटा आणि संपादन शैली वापरून केलेली असते. या निबंध प्रकाराची निश्चित व्याख्या केली गेली नसली तरीही, Dziga Vertov सारखे सोव्हिएट लघुपट, सद्यकालीन चित्र्पट निर्माते जसे की Chris Marker, Agnes Varda, Michael Moore (Roger and Me, Bowling for Columbine आणि Fahrenheit 9/11), Errol Morris (The Thin Blue Line), किंवा Morgan Spurlock (Supersize Me: A Film of Epic Proportions). Jean-Luc Godard सारखे सद्यकालीन चित्रपट निर्माते त्याच्या अलिकडील कामास "चित्रपट-निबंध" असे म्हणतात.
George Melies आणि Bertolt Brecht या दोन चित्रपट निर्मात्यांचे कामाकडे चित्रपट निबंधांच्या पूर्वाश्रमीचे काम म्हणून निर्देश करता येतो. George Melies ने इस्वी १९०२ मध्ये Edward VIIच्या राज्याभिषेकावर माहितीपट बनवला होता ज्यात प्रसंग उभाकरण्याच्या दृष्टीने प्रत्यक्ष फुटेज वापरले होते. Bertolt Brecht या नाटककाराने त्याच्या नाटकातून विशीष्ट पद्धतीने चित्रपट अंश वापरण्याचे प्रयोग केले.
डेव्हीड विंक्स ग्रे त्यांच्या "The essay film in action" लेखात म्हणतात "चित्रपट निबंध १९५० आणि ६० च्या दशकात (लघू)चित्रपट निर्मितीचा एक प्रकार म्हणून परिचीत झाले होते". ते म्हणतात, तेव्हा पासून चित्रपट निबंध चित्रपट 'निर्मितीक्षेत्राच्या परिघावर' आहेत. चित्रपट निबंढांना "एक वैशिष्ट्यपूर्ण शोध, आणि प्रश्नांची छटा असते" जी " डॉक्यूमेंटरी आणि कथा" या दोन्हीत कुठेतरी कोणत्याही एका गटात सहजतेने बसत नाही. 'ग्रे'च्या मतानुसार, चित्रपट निबंधसुद्धा अगदी लिखीत निबंधाप्रमाणे मार्गदर्शक निवेदकाचा (बहुतेक वेळा दिग्दर्शकाचा) आवाज अन्य व्यापक मांडणीत बेमालूम मिसळून सादरीकरण करतात. विस्कॉन्सिन विद्यापीठाची सिनेमॅटिक वेबसाईट 'ग्रे'प्रमाणेच काही मते व्यक्त करते. या वेबसाईटनुसार चित्रपट निबंध म्हणजे अशी "संकेतयुक्त आणि जिव्हाळ्याची" शैली जी " काल्पनिक चित्रपट आणि माहितीपटांच्या सीमारेषेवर "कल्पक, आनंदी खेळकर, आणि विलक्षण" उत्साहवर्धक पद्धतीने व्यक्त होणारी  चित्रपट निर्मात्याच्या चिंताग्रस्त मनाची भावना पकडते. विशिष्ट क्रमाशिवायसुद्धा असू शकतात. सर्व छायाचित्र निबंधांना हे छायाचित्र संग्रह म्हणता येते पण सर्व छायाचित्र संग्रहांना छायाचित्र निबंध म्हणता येत नाही छायाचित्र निबंध बऱ्याच वेळा विशिष्ट विषय, प्रसंग अथवा स्थळांचे वर्णन करतात.
लॉर्ड केल्व्हिन
केल्व्हिन वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १८२४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९०७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेव्हिड कार्नी
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १२०८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२०८ वर्ग:इ.स.च्या १२०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
आंदोलने आणि चौक
जगातले काही चौक आणि काही मैदाने आंदोलनांकरिता प्रसिद्ध आहेत. त्यांतली काही ही :
आजादी चौक (तेहरान-इराण)
इराणच्या आजादी चौकात इ.स. १९७९ मध्ये इराणच्या शहाविरुद्ध हजारो माणसांनी जन-आंदोलन सुरू केले आणि अंती शहाची सत्ता संपुष्टात आली. त्यानंतर २०११ साली येथे परत लाखो लोक जमले आणि त्यांनी राष्ट्रपती महमूद अहमदीनेजाद यांच्या विरुद्ध निदर्शने केली. तूर्त राष्ट्रपती ही निदर्शने दडपून ठेवण्यात यशस्वी झाले आहेत. लोकांच्या मते राष्ट्रपती महमूद अहमदीनेजाद यांनी निवडणुकीमध्ये घोटाळे करून ती जिंकली आहे.
इंडिपेन्डन्स चौक (कीव-युक्रेन)
इ.स. २००४ च्या निवडणुकांत युक्रेनचा नेता म्हणून व्हिक्टर यानकोव्हिच निवडला गेला. त्या वेळी पाश्चिमात्य विचारसरणीचे विरोधी पक्षाचे नेते कीव यांच्या समर्थनासाठी या इंडिपेन्डन्स चौकात हजारो लोक जमा झाले होते. त्यांचे म्हणणे होते की या निवडणुकांत अनेक गैरप्रकार झाले आहेत, आणि म्हणून त्या रद्द करून नवीन निवडणुका व्हाव्यात. निदर्शने करणाऱ्या लोकांनी नारिंगी रंगाचे कपडे घातले होते म्हणून या क्रांतीला ऑरेंज रिव्हॉल्युशन(नारिंगी क्रांती) म्हटले जाते. सरतेशेवटी, युक्रेनच्या कोर्टाने मतदानामध्ये सिद्ध झालेल्या घोटाळेबाजीच्या कारणास्तव त्या निवडणुका रद्दबातल घोषित केल्या.
जालियानवाला बाग (अमृतसर-भारत)
१३ एप्रिल १९१९ या दिवशी जालियानवाला बाग येथे मैदानावर एक सभा झाली होती. त्या सभेचा उद्देश डॉ. सैफुद्दिन किचलू आणि डॉ. सत्यपाल यांच्या अटकेचा आणि रॉलेट अ‍ॅक्टचा विरोध करणे हा होता. सभा संपल्यावर सुमारे तासभर बैशाखी या सणानिमित्त जमलेले हजारो हिंदू, शीख आणि मुसलमान लोक एकमेकांना सणाच्या शुभेच्छा देत होते. अचानक तेथे जनरल डायर ६५ गुरखा आणि २५ बलुची सैनिकांना घेऊन दाखल झाला आणि त्या रायफलधारी सैनिकांना त्याने गोळीबाराचा आदेश दिला. १० ते १५ मिनिटांच्या आत गोळीबाराच्या ६५०० फैरी झाडल्या गेल्या. इंग्रज सरकारच्या आकडेवारीनुसार तेव्हा ३७९ जण मृत पावले आणि ११०० जखमी. भारतीय काँग्रेसने मृतांचा आकडा १५००हून अधिक आहे असे सांगितले.
इसवी सन १९१५ साली रविंद्रनाथ टागोरांना मिळालेली सर ही पदवी, त्यांनी जालियनवाला बागेत केलेल्या हत्याकांडाच्या निषेधार्थ इ.स.१९१९ मध्ये परत केली.
डिसेंब्रिस्ट्स चौक (सेंट पीटसबर्ग-रशिया)
या मैदानाचे मूळ नाव सेंट पीटर्सबर्ग प्लाझा. १९१७मधील बोल्शेव्हिक क्रांतीनंतर याचे नाव बदलून डिसेंब्रिस्ट्स चौक झाले. त्या क्रांतीमध्ये रशियन राज्यकर्ता पहिला झार निकोलस याला विरोध करण्यासाठी आणि कारभारात सुधारणा मागण्यासाठी र्मैदानात जमून निदर्शने करणाऱ्यांत अनेक लष्करी अधिकारी होते. डिसेंबर १८२५ च्या या बंडामध्ये जवळजवळ ३००० लोक सहभागी झाले होते. सरकारने पाच लोकांना फासावर चढवले, शेकडोंना सैबेरियातील तुरुंगांत डांबले, आणि हे बंड तात्पुरते थंड केले.
या चौकाचे नाव तिथे चालणाऱ्या चळवळींनुसार अनेकदा बदलण्यात आले आहे.