cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सर्वनाम
२) दर्शक सर्वनाम :
जवळची किंवा दूरची वस्तू दाखविण्याकरीता जे सर्वनाम वापरले जाते. त्यास दर्शक सर्वनाम म्हणतात.
दर्शक सर्वनाम व्याख्या दर्शक सर्वनाम उदाहरण– हा, ही, हे, तो, ती, ते.
ही माझी वही आहे हा माझा भाऊ आहे. ते माझे घर आहे. तो आमचा बंगला आहे.
३) संबंधी सर्वनामे :
वाक्यात नंतर येणाऱ्या दर्शक सर्वनामाशी (तो-ती-तें-ते-त्या) – जें, जे, ज्या. हिंदी-इंग्रजीत आधी 'तो-ती-तें-ते-त्या' येते आणि मग 'जो – जी – जें, जे, ज्या'. मराठीत तसे होत नाही.
४)प्रश्नार्थक सर्वनामे:
ज्या सर्वनामांचा उपयोग वाक्यात प्रश्न विचारण्यासाठी होतो, त्यांना ‘प्रश्नार्थक सर्वनामे’ म्हणतात. उदा० कोण, काय, कोणास, कोणाला, कोणी इत्यादी.
६)आत्मवाचक सर्वनामे
आपण व स्वतः  – पुरुषवाचक सर्वनाम व आत्मवाचक सर्वनाम यांतील फरक :-
आपण व स्वतः ही दोन्ही सर्वनामे पुरुषवाचकही असतात. तेव्हा या दोहोंमध्ये फरक इतकाच की, पुरुषवाचक ‘आपण ‘ हे ‘तुम्ही’ या अर्थाने येते, तेव्हा ते पुरुषवाचक असते व ‘स्वतः’ या अर्थाने येते तेव्हा ते आत्मवाचक असते.
सर्वनामांचा लिंगविचार
मराठीत मूळ सर्वनामे नऊ आहेत.ती पुढीलप्रमाणेः मी, तू, तो, हा, जो, कोण, काय, आपण, स्वतः यांतील लिंगानुसार बदलणारी तीनच : १) तो, २) हा, ३) जो. जसे, तो-ती–ते, हा– ही–हे, जो–जी–जे. याशिवाय इतर सर्व सर्वनामांची तीनही लिंगातील रूपे सारखीच राहतात; ती बदलत नाहीत,
सर्वनामांचा वचनविचार
मराठीतील मूळ नऊ सर्वनामांपैकी ‘मी ,तू, तो, हा ,जो’ ही पाच सर्वनामे वचनभेदाप्रमाणे बदलतात.जसे मी – आम्ही,तू – तुम्ही; तो ,ती,ते – ते ,त्या ,ती ; हा,ही ,हे – हे ,ह्या, ही; जो,जी ,जे – जे ,ज्या, जी
हे सुद्धा पहा
वर्ग:शब्दांच्या जाती
फाशी
फाशी हा एखाद्या व्यक्तीला गुन्हा सिद्ध झाल्यानंतर न्यायसंस्थेकडून सुनवला जाणारा सर्वात कठोर शिक्षेचा प्रकार आहे. ऐतिहासिक काळांपासून जवळजवळ सर्व समाज व्यवस्थांमध्ये विविध प्रकारे मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावली गेली आहे. मृत्युदंडाची अंमलबजावणी करण्याचे अनेक मार्ग आहेत. २०१० साली फाशी, शिरच्छेद, विद्युत खुर्ची, गोळीबार, विषारी वायू व प्राणघातक इंजेक्शन हे मृत्युदंडाचे प्रकार वापरात होते.
हरदा जिल्हा
''हा लेख हरदा जिल्ह्याविषयी आहे. हरदा शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
हरदा जिल्हा भारतातील मध्य प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.
पनामाचा ध्वज
पनामा देशाचा ध्वज २ पांढऱ्या, १ निळ्या व १ लाल अशा ४ चौकोनांनी बनला आहे. एका पांढऱ्या चौकोनात निळा तर दुसऱ्या पांढऱ्या चौकोनात लाल तारा आहे.
व्हाल-दे-मार्न
व्हाल-दे-मार्न (Val-de-Marne) हा फ्रान्स देशाच्या इल-दा-फ्रान्स प्रदेशातील एक विभाग आहे. येथून वाहणाऱ्या मार्न नदीवरून त्याचे नाव पडले आहे. हा विभाग पॅरिसच्या आग्नेयेस स्थित असून तो पॅरिस महानगराचा भाग आहे.
पनामाचा ध्वज
हे सुद्धा पहा
वर्ग:देशानुसार ध्वज ध्वज
व्हाल-दे-मार्न
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:इल-दा-फ्रान्स
हरदा जिल्हा
२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५,७०,४६५ इतकी होती.
तालुके
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील जिल्हे वर्ग:हरदा जिल्हा
क्रिश ३
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
येळुर
येळुर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
प्रबोधनमित्र पुरस्कार
प्रबोधनमित्र पुरस्कार हा आंबेडकरी चळवळीत सक्रियपणे कार्यरत असणाऱ्या नाशिक येथील समाजप्रबोधन संस्थेतर्फे देण्यात येतो. रोख पाच हजार रुपये, स्मृतिचिन्ह, मानपत्र, शाल आणि पुष्पगुच्छ असे पुरस्काराचे स्वरूप आहे.
प्रबोधनमित्र पुरस्काराचे मानकरी
वर्ग:पुरस्कार
चुना
चुना हा एक अ-सेंद्रिय पदार्थ आहे ज्यात कार्बोनेट,ऑक्साईड्स व हायड्रॉक्साईड हे घटक जास्तकरून असतात. चुन्यास इंग्रजीत कॅल्शियम ऑक्साईड देखील म्हणतात. तो ज्वालामुखीतून निघणारा एक घटकही आहे.याचा वापर विस्तृत प्रमाणात बांधकामात व अभियांत्रिकी कामांसाठी होत असतो. सिमेंटमधील हा एक मुख्य घटक आहे. त्याचा उपयोग अनेक रासायनिक उद्योगांमध्ये होतो.साखर उद्योग हा त्यातील एक आहे. सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्यातही याचा फेरस सल्फेटसोबत उपयोग करतात.
भारतात विड्याचे पानात याचा उपयोग करतात. हा कॅल्शियमचा एक नैसर्गिक स्रोत आहे.
इमू
इमू तथा एमू (ड्रोमायस नोवाहोलंडिया) हे उभयचरांनंतर दुसऱ्या क्रमांकाचे जिवंत पक्षी आहे. ऑस्ट्रेलियाला हा स्थानिकच आहे, जिथे तो सर्वांत मोठा मुळ पक्षी आणि ड्रोमायस वंशाचा एकमात्र विद्यमान सदस्य आहे. इमूची श्रेणी मुख्य भूप्रदेश ऑस्ट्रेलियाला समाविष्ट करते परंतु १७८८ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या युरोपियन सेटलमेंटनंतर तस्मानियन इमू आणि किंग आयल इमू प्रजाती अस्तित्वात आली. हे पक्षी आंतरराष्ट्रीय संघटनेने किमान-चिंताजनक प्रजाती म्हणून ओळखले जाऊ शकते.
इमूला नरम-पंख असलेला, तपकिरी, उडनाऱ्या पक्ष्यांचा लांब डोके आणि पाय असतो आणि उंची १.९ मीटर (६.२ फूट) पर्यंत पोहोचू शकतात. इमू फार दूर दूरच्या अंतरावर प्रवास करू शकतो, आणि जेव्हा आवश्यक असेल तेव्हा ५० किमी / ताशी (३१ मैल) उडी मारली जाऊ शकते; ते वनस्पती आणि कीटकांच्या विविध प्रकारच्या चारा तयार करतात परंतु त्यांना खाल्ल्याशिवाय काही आठवड्यांपर्यंत जायचे आहे. ते अधूनमधून घेतात, पण संधी निर्माण होताना भरपूर प्रमाणात पाणी घ्या.
मे आणि जूनमध्ये प्रजनन होत असते, आणि मातेसाठी एक जोडीसाठी लढणे सर्वसामान्य असते. स्त्रिया अनेक वेळा सोबती करतात आणि एका हंगामात अंडी घालतात. नर इनक्यूबेशन करतो; या प्रक्रियेदरम्यान तो क्वचितच खातो किंवा पिणे आणि वजन खूप कमी करते. सुमारे आठ आठवडे अंडी उबवून ठेवतात आणि त्यांच्या वडिलांनी त्यांचे पालनपोषण केले आहे. ते सहा महिन्यांनंतर पूर्ण आकारात पोहोचतात, परंतु पुढील प्रजनन हंगामा पर्यंत ते एक कुटुंब युनिट म्हणून राहू शकतात. ऑस्ट्रेलियातील इमू हा एक सांस्कृतिक प्रतीक आहे, जो हात व इतर नाणी यावर दिसतो. पक्षी देशी ऑस्ट्रेलियातील पौराणिक कथा मध्ये ठळकपणे समाविष्टीत आहे
एमू हे रॅटाइट या गटात येणारॆ पक्षी आहेत.एमूंचे मांस, अंडी, तेल, त्वचा आणि पंख ह्यांचना बाजारात बरीच किंमत येते. हे पक्षी विविध हवामानांशी व परिस्थितीशी जुळवून घेतात. एमू आणि शहामृग हे दोन्ही पक्ष्यांचे भारतात आगमन झाले असले तरी एमू संवर्धनास जास्‍त महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
कात्रज पी.एम.पी.एम.एल. बसस्थानक
पुणे महानगर परिवहन महामंडळाचे कात्रज बसस्थानक हे पुण्यामधील कात्रज परिसरात असलेले शहर बस स्थानक आहे. हे पुणे महानगर परिसरात जाण्यासाठीचे बस स्थानक आहे.
इमू
उडू न शकणाऱ्या पक्ष्‍यांचे पंख विकसित नसतात आणि ह्यांमध्‍ये एमू, शहामृग, रिया, कॅसोवरी आणि किवी यांचा समावेश होतो. एमू आणि शहामृग हे व्यापारी महत्‍वाचे पक्षी असून त्‍यांचे मांस, तेल, त्वचा आणि पंख ह्यांना चांगला बाजारभाव आहे. ह्या पक्ष्‍यांची रचनात्मक आणि शारीरिक वैशिष्‍ट्ये समशीतोष्ण आणि उष्णकटिबंधीय हवामान परिस्थितीसाठी उपयुक्त अशी आहेत. शेतावरील मोकळ्या तसेच अर्धबंदिस्त पद्धतींद्वारे यथोचित प्रकारे उच्च तंतुमय आहार देऊन ह्या पक्ष्‍यांना वाढवता येते. अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि चीन हे देश एमू संवर्धनात आघाडीवर आहेत. एमू पक्षी भारतीय हवामानाशी चांगल्‍या प्रकारे जुळवून घेतात.
कात्रज पी.एम.पी.एम.एल. बसस्थानक
हे स्थानक महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या कात्रज एस.टी. बसथांब्यालगतच आहे. पुणे शहर आणि लगतच्या परिसरात जाण्यासाठी येथुन शहर बस सेवा उपलब्ध आहे.
कॉलिन्स ओबुया
कॉलिन्स ओबुया (रोमन लिपी: Collins Omondi Obuya) (जुलै २७, इ.स. १९८१ - हयात) हा केन्याच्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघाकडून खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. तो उजव्या हाताने फलंदाजी करतो आणि प्रसंगी उजव्या हाताने लेगस्पिन गोलंदाजी करू शकतो.
कात्रज पी.एम.पी.एम.एल. बसस्थानक
हे स्थानक ३ ठिकाणी विभागलेले आहे.
इमू
एमूची वैशिष्ट्ये
एमूची मान लांब असते, तुलनेने लहान बोडके डोके, पायांना तीन बोटे आणि शरीर पिसांनी झाकलेले असते. सुरुवातीला ह्या पक्ष्‍यांच्‍या अंगावर उभ्या पट्ट्या असतात (वय ०-३ महिने) मग हळूहळू ४-१२ महिन्‍यांत त्या भुऱ्या रंगाच्‍या होतात. प्रौढ पक्ष्‍यांची बोडकी मान निळी तर शरीरावर नक्षीदार पिसे असतात. त्यांची उंची सुमारे ६ फूट असून वजन ४५-६० किलो असते. त्यांचे खवल्‍यांसारची त्‍वचा असलेले लांबलचक पाय कडक आणि कोरड्या मातीकरिता योग्य आहेत. एमूचे नैसर्गिक अन्न कीटक, वनस्पतींची कोवळी पाने, आणि केरकचरा हे आहे. हे पक्षी गाजर, काकडी, पपई इत्‍यादींसारख्‍या भाज्‍या आणि फळेही खातात. एमूंमधील मादी आकाराने जास्‍त मोठी व विशेषतः प्रजनन काळात वर्चस्‍व गाजविणारी असते. एमू ३० वर्षे जगतात. आणि १६ वर्षांपेक्षा जास्त काळ ते अंडी देतात. पक्ष्‍यांचा कळप किंवा जोड्या बाळगता येतात.
कात्रज पी.एम.पी.एम.एल. बसस्थानक
१) सातारा-पुणे रस्त्यालगत आंबेगाव फाट्याच्या अलिकडे
इमू
इतिहास
१६६९ मध्ये ऑस्ट्रेलियातील पश्चिम किनाऱ्याला भेट देणारी युरोपातील इमूंना पहिल्यांदा युरोपींनी पाहिले तेव्हा नोंदवले गेले; दोन वर्षापूर्वी बेपत्ता झालेल्या एका जहाजातून वाचलेल्या डच कप्तान विल्लम डी वमलिंग यांच्या नेतृत्वाखाली हे एक मोहीम होते. पूर्वी युरोपियन तेथे स्थायिक झाल्यानंतर १७८८ पूर्वी पूर्व किनाऱ्यावर पक्षी ओळखत होते.पक्ष्यांचे प्रथम "न्यू हॉलंड कॅसॉरी"च्या नावाखाली आर्थर फिलिपच्या व्हॉयिज टू बॉटनी बे येथे १७८९ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले.
कात्रज पी.एम.पी.एम.एल. बसस्थानक
येथून सुरू होणारे मार्ग:
इमू
इतिहास
१७९० मध्ये ऑस्ट्रेलियातील सिडनी परिसरातील एका विशिष्ट नमुनावर आधारित, ज्याला न्यू हॉलंड म्हणून ओळखले जाणारे एक देश होते. त्यांनी फिलिप यांच्या पुस्तकावर सहयोग केला आणि ऑस्ट्रेलियन पक्षी प्रजातींचे नाव, त्यांचे वर्णन आणि नाव दिले; ड्रोमायस हे ग्रीक शब्द म्हणजे "रेसर" आणि नॉव्हेहोलंडिया हे न्यू हॉलंड या शब्दासाठी लॅटिन शब्द आहे, म्हणूनच "फास्ट फूट न्यू हॉलंडर" म्हणून भाषांतर केले जाऊ शकते.आपल्या मूळ इ.स. १८१६ मध्ये इमूचे वर्णन, फ्रेंच पक्षीविज्ञानी लुई जीन पियरे व्हेईल्लॉटने दोन सामान्य नावे, पहिले ड्रमिसियस आणि नंतर ड्रोमायियस यांचा वापर केला. कोणत्या नावाने वापर केला जाणे, हे तेव्हापासून वाद सुरू आहे; नंतरचे अधिक योग्यरित्या तयार झाले आहे, परंतु वर्गीकरणातील अधिसूचना म्हणजे जीवसृष्टीत दिलेली पहिली नाव, जोपर्यंत तो स्पष्टपणे टायपोग्राफिकल त्रुटी नसतो. ऑस्ट्रेलियन सरकारच्या बऱ्याच आधुनिक प्रकाशने, ड्रोमायियसचा वापर करून, ड्रॉमिसियसियस एक वैकल्पिक शब्दलेखन म्हणून उल्लेख केला होता.
सैगो नाराझकी
सैगो नाराझकी हा जपानचा फुटबॉलपटू आहे.
इमू
सिस्टमॅटिक्स
माऊंट इमु स्केलेटन
कात्रज पी.एम.पी.एम.एल. बसस्थानक
२) सातारा-पुणे रस्त्यालगत आंबेगाव फाट्यानंतर
सैगो नाराझकी
वर्ग:जपानचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इमू
सिस्टमॅटिक्स
इमूला लांब कॅटेगरीजसह त्याच्या सर्वात जवळच्या नातेवाईकांसह, कॅस्युअरीडे कुटुंबातील, रटमाइट ऑर्डर स्ट्रथियोनायफोर्म्सचा भाग म्हणून वर्गीकृत करण्यात आला.तथापि, मिटकेल एट अल द्वारे २०१४ मध्ये वैकल्पिक वर्गीकरण प्रस्तावित करण्यात आला. मिटोकोडायडिल डीएनएच्या विश्लेषणावर आधारित. हे कॅस्युअरीएडे आपल्या स्वतःच्या क्रमातील कैसुरीफर्मेसमध्ये विलग होतात, आणि कौटुंबिक कॅस्युअरीएडेमधील केवळ कॅसॉरिटी समाविष्ट करते, त्यांच्या कुटुंबात एमु ठेवून, डॉरोमायडे खाली दर्शविलेला क्लॅग्राम त्यांच्या अभ्यासातून आहे.
संदर्भ
https://en.wikipedia.org/wiki/Emu
वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय वर्ग:पक्षी
कात्रज पी.एम.पी.एम.एल. बसस्थानक
३) कात्रज-कोंढवा रस्त्यालगत
वर्ग:पुण्यामधील वाहतूक वर्ग:पुण्यातील बसस्थानके
खडकी (करमाळा)
खडकी(करमाळा) हे करमाळा तालुक्यातील शहर आहे. येथे समता गणपती सेवाभावी संस्था असून खनाजी बाबा व बाळाजी बाबा तुकोजी बाबा वाकोजी बाबा या यात्रेसाठी प्रसिद्ध ठिकाण आहे.
उसाचा गवताळवाढ रोग
आतापर्यंत जगात एकूण २४० प्रकारचे विविध रोग ऊसावर आढळून आलेले आहेत. त्यापैकी प्रामुख्याने ५८ रोग भारतात आढळतात. मात्र एकाच वर्गात मोडणाऱ्या जीवाणू / विषाणूंमुळे होणाऱ्या रोगांची लक्षणे सारखीच दिसत असल्याने त्यातील लहानसे फरक लवकर कळून येत नाहीत. भारतातील विविध ऊस संशोधन केंद्रे अधिक उत्पादनक्षमता व जास्त साखर उतारा देणाऱ्या प्रजाती विकसित करण्याबरोबरच अधिक रोगप्रतिकारकशक्ती असलेल्या उसाच्या जाती विकसित करण्यावरसुद्धा भर देत आहेत. त्यामध्ये गवताळवाढ ), काणी रोग, तांबेरा रोग , पोक्का बोईन. आणि मोझाईक विषाणू या रोगांचे उसावरील प्रमाण महाराष्ट्रात जास्त आहे. यापैकी ’गवताळवाढ’ याचे प्रमाण सर्वांत जास्त आढळते. हा रोग महाराष्ट्रात सर्वत्र दिसून आला असून त्याचे प्रमाण १५ टक्क्यांच्या आसपास आहे. उसाच्या सध्या लागवडीखाली असलेल्या सर्वच जाती या रोगाला बळी पडलेल्या दिसून येतात
रोगाची लक्षणे
'गवताळवाढी’चा उपद्रव होऊ नये म्हणून दुषित बेटे उपटुन टाकण्याची शिफारस करण्यात येते. मात्र अशी उसाची बेटे उपटताना केवडा रोग व गवताळवाढ यातील फरक समजावून घेणे आवश्यक आहे. कारण या दोन्ही रोगांची दिसणारी सारखी लक्षणे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऊसशेती वर्ग:शेती वर्ग:पिकांवरील रोग वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
इफ्तिखार आरिफ
इफ्तिखार आरिफ (२१ मार्च, इ.स. १९४३:लखनौ, उत्तर प्रदेश, भारत - ) हे एक पाकिस्तानी गझलकार व कवी आहेत.
मुळगाव (अंबरनाथ)
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
इफ्तिखार आरिफ
लखनौ विद्यापीठातून १९६२मध्ये आरिफ बी.ए. झाले व १९६४मध्ये समाजशास्त्र विषय घेऊन एम.ए. झाले. त्याच वर्षी ते पाकिस्तानला गेले. १९७७पर्यंत पाकिस्तान रेडिओ व टी.व्ही विभागात त्यांनी नोकरी केली. त्यानंतर १९८०पर्यंत लंडनमधील ते बी.सी.सी.आय.बँकेत जनसंपर्क अधिकारी होते. १९८० ते १९९० या काळात आरिफ हे लंडममधल्या ’उर्दू मर्कज’चे ते प्रभारी प्रशासक होते. ही संस्था त्यांनी नावारूपास आणून साहित्यिक केंद्र म्हणून मोठी केली. आरिफ १९९१ला कराचीला परतले. आल्यावर त्यांनीे अनेक संस्थांसह 'मुक्तदरा कौमी जबान' या विख्यात संस्थेद्वारे साहित्यसेवा करायला आरंभ केला.
मुळगाव (अंबरनाथ)
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इफ्तिखार आरिफ
इफ्तिखार आरिफ यांची उर्दू शायरी
गझला आणि कविता या दोन्ही काव्यप्रकारांवर असामान्य पकड असलेल्या आरिफ यांनी आपल्या शायरीत संस्कृती, परंपरा व धार्मिकता यांचा समतोल साधला आहे. त्यांनी भाषेचे पावित्र्य जपले असे मानले जाते. हळूहळू त्यांची शैली अनेक शायरांनी अंगीकारली. काही भारतीय शायरांवरही त्यांचा प्रभाव जाणवतो.
मात्र, इतर शायरांप्रमाणे आरिफ यांचे शेर सहजासहजी उमगत नाहीत. नासिख, आतिश, दबीर, अनीस यांसारख्या लखनवी शायरांच्या परंपरेतून साकारलेली ही शायरी इस्लामी पुराणकथांच्या व संस्कृतीच्या ज्ञानाची वाचकांकडून अपेक्षा करते.
इफ्तिखार आरिफ यांच्या जवळपास साऱ्या कवितांचे इंग्रजीत अनुवाद झाले असून ते 'द ट्वेल्थ मॅन' आणि 'रिटर्न इन द सिजन ऑफ फिअर'या दोन संग्रहात समाविष्ट झाले आहेत.
उर्दूचे प्रसिद्ध कवी कैफी आझमी हे इफ्तिखार आरिफ यांना पाकिस्तानची मोठी दौलत मानतात.
इफ्तिखार आरिफ यांचे उर्दू काव्यसंग्रह
वर्ग:उर्दू कवी वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
मराठी भाषा विभाग, महाराष्ट्र शासन
मराठी भाषा विभाग हा महाराष्ट्र राज्य शासन अंतर्गत कार्यरत विभाग आहे. मराठी भाषेशी संबंधित विषय तसेच मराठी भाषा विषयक कामकाज पाहणारे भाषा संचालनालय, राज्य मराठी विकास संस्था, महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ व महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ मराठी विषयक कार्यालये/संस्था/मंडळ इत्यादींचे प्रशासकीय नियंत्रण मराठी भाषा विभागाच्या मार्फत होते. भारतात तसेच परदेशात मराठी भाषेच्या संवर्धनाची जबाबदारी या विभागावर आहे. विभाग तर्फे महाराष्ट्रात राहणाऱ्या अमराठी भाषिकांना मोफत मराठीचे वर्ग उपलब्ध करून देतो. या विभागाचे दीपक वसंत केसरकर हे विद्यमान मंत्री आहेत.
मंत्रालयाचे नेतृत्व कॅबिनेट स्तरावरील मंत्री करतात. दीपक वसंत केसरकर हे सध्या मराठी भाषा कॅबिनेट मंत्री आहेत.
विभाग रचना
मंत्री (मराठी भाषा) हे मराठी भाषा विभागाचे प्रभारी मंत्री असतात. विभागासाठी सचिव (मराठी भाषा) हे वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकारी असतात. या प्रशासकीय अधिकाऱ्यांकडे वर्ग-१ चे ५ अधिकारी व वर्ग-२ चे८ अधिकारी असतात, एकूण ८ कार्यासनांमध्ये या विभागाकडील सर्व विषयांची विभागणी असते.
पार्श्वभूमी
मराठी भाषेच्या सर्वांगीण विकासाच्या दृष्टीकोनातून महाराष्ट्र राज्याच्या सुवर्ण महोत्सवी वर्षामध्ये "मराठी भाषा विभाग" असा स्वतंत्र प्रशासकीय विभाग स्थापन करण्याचा निर्णय दि. २४ जून, २०१० च्या मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत घेण्यात आला. नव्याने निर्माण करण्यात आलेल्या विभागामध्ये महाराष्ट्र शासन कार्यनियमावलीच्या अनुसूचीमधील सामान्य प्रशासन‍ विभाग, पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभाग आणि शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग यांच्या अखत्यारितील मराठी भाषेशी संबंधित विषय तसेच मराठी भाषा विषयक कामकाज पाहणारे भाषा संचालनालय, राज्य मराठी विकास संस्था, महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ व महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ इ.कार्यालये/संस्था/मंडळ मराठी भाषा विभागाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखाली वर्ग करण्यास मान्यता देण्यात आली आहे.
पद मंजुरी
मराठी भाषा विभागात अन्य विभागातील वर्ग होणारे विषय विचारात घेऊन विभागासाठी समितीने प्रथम 35 पदांना मंजुरी दिली. याबाबतचा शासन निर्णय सा.प्र.विभाग दि.३१ जानेवारी, २०११ रोजी निर्गमित करण्यात आला. तसेच दिनांक ६.९.२०११ रोजी सचिव कार्यालयासाठी ४ व विभागासाठी ६ अशा १० अतिरिक्त पदांना मंजुरी देण्यात आली. याबाबतचा शासन निर्णय दिनांक ४ ऑक्टोबर, २०११ रोजी निर्गमित करण्यात आला. तसेच वाढीव कामकाज विचारात घेऊन आणखी अतिरिक्त ८ पदांना मंजुरी देण्यात आली असून त्याबाबत शा. नि. दि. २७/४/२०१२ रोजी निर्गमित करण्यात आला. अशा प्रकारे एकूण ५३ मंजूर पदांपैकी 40 पदे भरण्यात आलेली असून उर्वरित पदे भरण्याची कार्यवाही सुरू आहे. मराठी भाषा विभागात वर्ग करण्यात आलेले विषय व मंजूर कर्मचारीवृंद विचारात घेऊन शासन निर्णय दिनांक ६ मे, २०११ दि. १४/११/२०११ व दि. २/५/२०१२ अन्वये विभागातील कामकाजासाठी ८ कार्यासने निर्माण करण्यात आली व कर्मचारीवृंदाचे वाटप करण्यात आले आहे. विभागासाठी नवीन प्रशासन भवनाच्या ८ व्या मजल्यावरील २४०० चौ.फू.च्या जागेचे वाटप माहे जुलै, २०११ मध्ये करण्यात आले असून, विभागाचे कामकाज सुरू झाले आहे.
स्व.यशवंतराव चव्हाण राज्य वाङ्मय पुरस्कार
या योजनेअंतर्गत महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ अ) प्रौढ वाङमय विभागात २२ वाङ्मय पुरस्कार ब) बालवाङ्मय विभागात ६ पुरस्कार क) प्रथम प्रकाशन विभागात ६ पुरस्कार ड) सरफोजीराजे भोसले बृहन्महाराष्ट्र १ पुरस्कार  असे एकूण ३५ राज्य वाङ्मय पुरस्कार लेखकांना प्रदान करते.
श्री.पु.भागवत पुरस्कार
मराठी भाषेतील उत्कृष्ट प्रकाशकास २००८ पासून हा पुरस्कार देण्यात येतो. वर्ष २०१६चा श्री.पु.भागवत स्मृती उत्कृष्ट पुरस्कार भारतीय विचार साधना, पुणे यांना जाहीर.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्र शासनाचे विभाग वर्ग:मराठी भाषा विभाग वर्ग:१२ जानेवारी मंत्रालय कार्यशाळा
डेव्हिड ओबुया
ओबुया,डेविड वर्ग:केन्याचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
द अमेझिंग रेस (अमेरिका)
द अमेझिंग रेस (अमेरिका) हा खेळवजा कार्यक्रम द अमेझिंग रेस याची अमेरिकेतील आवृत्ती आहे.
दत्तजयंती
दत्तजयंती ही हिंदू पंचांगात असलेल्या मार्गशीर्ष पौर्णिमा या तिथीला साजरी केली जाते. हा दिवस म्हणजे भगवान दतात्रेय यांचा जन्मदिवस म्हणून साजरा केला जातो. देशभरातील आणि विशेषतः महाराष्ट्रात हिंदू दिनदर्शिकेनुसार (डिसेंबर/जानेवारी) मार्गशीर्ष (अग्रहायण) महिन्याच्या पौर्णिमेच्या दिवशी हा उत्सव साजरा केला जातो.
दत्त संंप्रदाय
दत्तात्रेयांनी दीनदलितांची सेवा करण्याचे व समाजातील दुःख व अज्ञान दूर करण्याचे कार्य चालू ठेवले. त्यांच्या पश्चात श्रीपाद श्रीवल्लभ, श्रीनृसिंह सरस्वती व वासुदेवानंद सरस्वती हे त्यांचे अवतार मानण्यात येतात. दत्ताची स्थाने प्रयाग येथे, आणि महाराष्ट्रात औदुंबर, गाणगापूर, माहूर, नृसिंहवाडी, कुरवपूर, कर्दळीवन या ठिकाणी आहेत. श्रीदत्तांच्या कार्यावर लिहिलेला गुरुचरित्र हा प्रसिद्ध ग्रंथ भक्तिभावाने वाचला जातो.
देवता स्वरूप
दत्तात्रेय किंवा दत्त हे अत्री ऋषी व माता अनसूया यांचे पुत्र होत. तीन तोंडे, सहा हात, दोन पाय, चतुर्वेददर्शक चार श्वान व जवळ कामधेनू (गोमाता) असलेले दत्तात्रेय हे ब्रह्मा, विष्णू, महेश यांचे एकस्वरूप आहे. दत्तात्रेय हे हिंदू धर्मातील पहिले गुरू समजले जातात. हिंदू धर्माचा प्रसार करण्याच्या उद्देशाने दत्तात्रेयांनी भारतभम्रण केले. ठिकठिकाणी त्यांची स्थाने (गादी) निर्माण करून आपली परंपरा चालू ठेवली. महाभारताच्या अनुशासन पर्वात देखील दत्त जन्माचा उल्लेख सापडतो.
गुरुचरित्र वाचन सप्ताह
भगवान दत्तात्रेय यांच्याशी संबंधित दत्त संप्रदायाचा महत्त्वाचा ग्रंथ म्हणजे श्री गुरुचरित्र हा होय. दत्त जयंतीपूर्वी सात दिवस दत्त भक्त पुरुष या गुरुचरित्र ग्रंथाचे काटेकोर नियम पाळून वाचन करतात. दत्त जयंतीला या वाचनाचे पारणे करतात.
उत्सवाचे स्वरूप
दत्त जयंतीच्या दिवशी, दत्ताच्या देवळात भजन, कीर्तन होते. संध्याकाळच्या वेळी दत्ताचा जन्म झाला असे मानतात, त्यामुळे त्या वेळी जन्माचे कीर्तन असते. देवळावर रोषणाई केली जाते. पालखीतून भगवान दत्तात्रेय यांची मिरवणूक निघते. भारताच्या विविध प्रांतात या उत्सवाचे आयोजन एक आठवडाही केले जाते. या उत्सवात संगीत तथा नृत्य क्षेत्रातील विविध कलाकार येऊन आपली कला सादर करतात. अशा कार्यक्रमांचेही विशेष आयोजन केले जाते. केवळ शहरातच नव्हे तर लहान लहान गावातही हा उत्सव उत्साहाने संपन्न केला जातो. आलेल्या भक्तांसाठी अन्नदान आणि प्रसादाची व्यवस्था केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये वर्ग:हिंदू धर्म उपासना पद्धती वर्ग:हिंदू दैवते
हुशंगाबाद जिल्हा
''हा लेख हुशंगाबाद जिल्ह्याविषयी आहे. हुशंगाबाद शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
हुशंगाबाद जिल्हा भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.
सोळावी लोकसभा
भारताची सोळावी (१६ वी) लोकसभा जून २०१४ ते जून २०१९ दरम्यान सत्तेवर होती. २०१४ लोकसभा निवडणुकांद्वारे ह्या लोकसभेची निवड केली गेली.
सदस्य
वर्ग:लोकसभा
प्लॅट नदी
प्लॅट नदी अमेरिकेच्या कॉलोराडो आणि नेब्रास्का राज्यांतून वाहणारी नदी आहे. ही नदी मिसूरी नदीची उपनदी आहे. ही नदी नॉर्थ प्लॅट नदी आणि साउथ प्लॅट नद्यांच्या संगमापासून सुरू होते व मिसूरी व तेथून मिसिसिपी नदीत मिसळते.
ओमाहा शहर या नदीकाठी आहे.
वर्ग:कॉलोराडोमधील नद्या वर्ग:नेब्रास्कामधील नद्या
हॉगवॉर्ट्‌स
हॉगवॉर्ट्‌ज स्कूल ऑफ विचक्राफ्ट ॲन्ड विझार्ड्री हे हॅरी पॉटरच्या कथानकातील जादूचे प्रशिक्षण देणाऱ्या निवासी शाळेचे नाव आहे. हे विद्यालय जे. के. रोलिंग यांच्या हॅॅॅॅरी पॉटर कथानकातील पहिल्या सहा भागात महत्त्वाचे आहे.
जे. के. रोलिंग यांनी सांगितल्याप्रमाणे हॉगवॉर्ट्‌ज हे नाव त्यांनी अनवधानाने हॉगवॉर्ट्‌ज या झाडाच्या नावावरून घेतले. कारण कथानक लिहिण्यापूर्वी त्यांनी कीव बागेत हे झाड पाहिले होते.
विद्यालयाचे स्थान व माहिती
जे.के.रोलिंग हॉगवॉर्ट्‌ज विद्यालयाची कल्पना अशा प्रकारे करतात : एक प्रकारचा प्रचंड, भरकटवणारा, थोडासा भीतिदायक असा मिनारांनी आणि तटरक्षक भिंतींनी घेरलेला व जो मगलूूंना (जादू न येणाााऱ्याांना) बांधता येणार नाही, अर्थात जो जादूने निर्मिलेला असेल असा भव्य किल्ला.
कथानकात हॉगवॉर्ट्‌ज विद्यालय स्कॉटलँडमध्ये कुठे तरी आहे. ह्यात असे भासवण्यात आले आहे की हॉगवॉर्ट्‌जवर व त्याच्या सभोवताली अनेक चमत्कारिक चकव्यांचा आणि मंत्रांचा प्रभाव आहे जेणेकरून मगलूूंना हे स्थान सापडू नये. मगलूंना दिसलेच तर केवळ भग्नावशेष व धोक्याच्या सूचना दिसतात. किल्ल्याच्या परिसरात प्रशस्त मैदान, पुष्पवाटिका, भाज्यांचा मळा, काळे सरोवर, (फॉरबिडन नावाचे) घनदाट जंगल, काही हरितगृहे आणि इतर इमारती, आणि पूर्णाकृती क्वीडिच खेळपट्टी अशा गोष्टी आहेत. तसेच एक घुबडालय (घुबडांचे निवासस्थान) आहे, जिथे विद्यालयाची व विद्यार्थ्यांची घुबडे राहतात. शाळेतील काही खोल्या व जिने हे सतत जागा बदलत असतात. विद्यालयातील जादूगार व जादूगरणींना शाळेच्या परिसरातून "उडन छू करण्यास"(म्हणजे जादूद्वारे एका जागेहूून दुुसऱ्या जाागी गायब होण्याची) सक्त मनाई आहे, मात्र प्राचार्यच या नियमात हस्तक्षेप करू शकतात. वीज किंवा व विद्युत उपकरणे हॉगवॉर्ट्‌ज विद्यालयात आढळत नाहीत.
हॉगवॉर्ट्‌ज काळ्या सरोवराच्या (ब्लॅक लेक) तटावर वसले आहे. या सरोवरात जलनर, जलपरी, ग्रिन्डाय्लो आणि मोठे स्क्विड्स राहतात. हे मोठे स्क्विड्स माणसांवर हल्ले करत नाहीत तर याउलट विद्यार्थी जेव्हा पाण्यात असतात तेव्हा त्यांचे रक्षण करतात.
हॉगवॉर्ट्‌जमध्ये अकरा ते अठरा वर्षांचे विद्यार्थी असून ही सहशिक्षण देणारी निवासी शाळा आहे. रोलिंग यांनी म्हंटल्याप्रमाणेच हॉगवॉर्ट्‌जमध्ये एकूण १००० विद्यार्थी आहेत. नंतर त्यांनी सुचविल्याप्रमाणे ६००० च्या आसपास विद्यार्थी हॉगवॉर्ट्‌जमध्ये असल्याचे सांगितले, तसेच ही संख्या सुद्धा अनियमित असल्याचेही सांगितले. ह्याचमुळे हॅरीसह शिकणाऱ्या केवळ ४०पात्रांचीच निर्मिती झाली.
प्रवेश
कथानकानुसार, हॉगवॉर्ट्‌जमध्ये प्रवेश हा निवडकांनाच आहे. ज्या मुलांमध्ये उपजतच जादूई क्षमता आहेत त्यांना हॉग्वार्ट्झमध्ये आपोआपच प्रवेश मिळतो. मात्र स्क्वीब (अशी मुले ज्यांचे पालक जादूगार असूनही त्यांच्यात कोणत्याही जादूई क्षमता नाहीत) असलेल्यांना येथे प्रवेश मिळत नाही. हॉगवॉर्ट्‌जमधील चमत्कारी लेखणी ज्या कुठल्या जादूई क्षमता असणाऱ्या मुलाचा जन्म शोधते आणि त्यांची नावं एका मोठ्या चर्मपत्रांच्या वहीत लिहून ठेवते. मात्र इथे कोणतीही प्रवेशपरीक्षा नसते, कारण 'एकतर तुम्ही जादूई आहात किंवा नाही' हीच प्रवेशाकरताची अट आहे. दरवर्षी शिक्षक ही वही तपासतात आणि जी मुले अकरा वर्षांची झाली असतात त्यांना पत्र पाठवतात. ""
शल्यचिकित्सा
शरीरशास्त्रामध्ये रोगचिकित्सेकरिता दोन पद्धतीचा अवलंब केला जातो. त्यात मुख्यतः कायचिकित्सा (इंग्लिश: Medicine) व शल्यचिकित्सा (इंग्लिश: Surgery) यांचा समावेश होत असतो. यात कायचिकित्सेमध्ये औषधांचा वापर करून उपचार केला जातो. शल्यचिकित्सेमध्ये शस्त्रांचा वापर करून शारीरिक अंगाच्या आजारांचे किंवा जखम यांच्यावर उपचार केले जातात.
व्याख्या
शल्यचिकित्सा म्हणजे तंत्रज्ञानाच्या सहायाने प्रत्यक्ष पेशींची हाताळणी करणे होय.
सामान्यतः शस्त्रक्रिया म्हणजे रुग्णाच्या पेशींची फाडून उपचार करणे किंवा जखमांना शिवून बंद करणे होय.
प्रकार
शस्त्रक्रियांचे वर्गीकरण विविध अंगांनी केले जाते.
वर्ग:शस्त्रक्रिया वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
माथारजुन
माथारजुन हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
आल्बस डंबलडोर
वर्ग:हॅरी पॉटर कथानकातील पात्रे
व्हाल-द्वाज
व्हाल-द्वाज (Val-d'Oise) हा फ्रान्स देशाच्या इल-दा-फ्रान्स प्रदेशातील एक विभाग आहे. येथून वाहणाऱ्या वाझ नदीवरून त्याचे नाव पडले आहे. हा विभाग पॅरिसच्या वायव्येस स्थित असून तो पॅरिस महानगराचा भाग आहे. चार्ल्स दि गॉल आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचा काही भाग ह्याच विभागात आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:इल-दा-फ्रान्स
युगोस्लाव्हियाचे राजतंत्र
युगोस्लाव्हियाचे राजतंत्र हा १९१८ ते १९४३ सालादरम्यान अस्तित्वात असलेला एक भूतपूर्व युगोस्लाव्हियन देश आहे. हे राजतंत्र दोन महायुद्धांच्या दरम्यानच्या काळात पश्चिम बाल्कन प्रदेशापासून मध्य युरोपापर्यंत पसरले होते.
दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान १७ एप्रिल १९४१ रोजी नाझी जर्मनीने युगोस्लाव्हियावर कब्जा मिळवला व युगोस्लाव्हियाच्या राजाने युनायटेड किंग्डममध्ये स्थलांतर केले व पुढील दोन वर्षे तेथूनच राज्यकारभार चालवला. युद्ध संपल्यानंतर योसिफ ब्रोझ तितोच्या नेतृत्वाखाली युगोस्लाव्हिया राजतंत्र बरखास्त करून नवा युगोस्लाव्हियाचे साम्यवादी संघीय प्रजासत्ताक हा कम्युनिस्ट देश स्थापन करण्यात आला.
हे सुद्धा पहा
रा\
आचारसंहिता
(अ) त्या संस्थेच्या कळीच्या भागधारकांचे कल्याणात योगदान करतात
(ब) त्याच्या लागू करण्याने बाधित, सर्व घटकांचे अधिकारांचा योग्य तो मान राखल्या जातो.
एखाद्या कंपनीच्या कर्मचाऱ्यांसाठी सर्वसाधारण आचारसंहिता लिहिल्या जाते, जी त्या कंपनीचा व्यवसाय वाढविते. त्या आचारसंहितेद्वारे, कंपनी त्यांचे कर्मचाऱ्यांना आपल्या अपेक्षा अप्रत्यक्षपणे कळविते. एखाद्या छोट्यातील छोट्या कंपनीने आपल्या कर्मचाऱ्यांतर्फे असणाऱ्या अपेक्षांचा दस्तावेज तयार करणे ही आदर्श पद्धत आहे. हा दस्तावेज फारच कठिण अथवा किचकट नको किंवा त्यात भरमसाठ अपेक्षा नकोत. तो सरळसोट व साधा असावा.
आचरणात
एखाद्या कंपनीच्या आचारसंहितेचे पालन करतांना कर्मचाऱ्यांना सहजभाव वाटला पाहिजे. योग्य त्या अधिकाऱ्यांपर्यंत/व्यक्तिंपर्यंत आपले म्हणणे मांडण्यास त्यांना संकोच वाटावयास नको. त्यांची अशीही व्हावयास हवी कि संस्था त्यावर योग्य कार्यवाही करेल.
उदाहरणे
वर्ग:नैतिकमूल्ये
यीशुन
हे सिंगापुराच्या उत्तरेस वसलेले एक उपनगर आहे. या भागात यीशुन न्यू टाउन व ’नी सून प्रायव्हेट रेसिडेन्शियल इस्टेट’ या निवासी विभागांचा समावेश होतो.
वर्ग:सिंगापूरमधील ठिकाणे
टाटा झेनॉन
टाटा झेनॉन हे टाटा मोटर्स या कंपनीचे पिक-अप ट्रक प्रकारचे वाहन आहे.
वर्ग:टाटाची वाहने
युकी अबे
युकी अबे हा जपानचा फुटबॉलपटू आहे.
वर्ग:जपानचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जिनी विजली
जिनी विजली हे हॅरी पॉटरच्या कथानकातील एक पात्र आहे. ती हॅरीचा मित्र रॉन विजलीची धाकटी बहीण असते.
टाटा आरिया
टाटा आरिया हे टाटा मोटर्स या कंपनीचे वाहन आहे. हे ५ जानेवारी, २०१९ रोजी सर्वप्रथम प्रदर्शित करण्यात आले.
वर्ग:टाटाची वाहने
इंदूर जिल्हा
''हा लेख इंदूर जिल्ह्याविषयी आहे. इंदूर शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
इंदूर जिल्हा भारतातील मध्य प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.
नारहेण
नारहेण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील अंबरनाथ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
भारत छोडो आंदोलन
चले जाव चळवळ १९४२, भारत छोडो आंदोलन किंवा ऑगस्ट क्रांती हे ऑगस्ट,इ.स. १९४२मध्ये संपूर्ण स्वराज्यासाठी सुरू झालेले नागरी असहकार आंदोलन (Civil Disobedience) होते. गांधीजींच्या करा किंवा मरा ह्या संदेशाने या आंदोलनाची सुरुवात झाली. मुंबई येथे ८ ऑगस्ट १९४२ रोजी महात्मा गांधींनी भारत छोडोचा नारा देऊन ब्रिटीशांविरोधात स्वातंत्र प्राप्तीसाठी आंदोलन उभारले.
या आंदोलनाचा गुप्त मसुदा सेवाग्राम येथे ९ जुलै रोजी बापुकुटीतील आदी निवासात तयार करण्यात आला आणि १४ जुलै रोजी काँग्रेस कार्य समितीतर्फे त्याला अंतिम स्वरूप देण्यात आले. त्या मसुद्याला पुढे वर्धा ठराव म्हणून मान्यता देण्यात आली. ९ जुलै २०१८ रोजी चले जाव चळवळीचा ७५ वा वर्धापन संपन्न झाला. १९४२ साली याच तारखेला महात्मा गांधी यांनी ब्रिटीशांना चले जावचा आदेश दिला आणि त्या आदेशाने भारतातली जनता पेटून उठली. तिने उत्स्फूर्तपणे गावागावात सरकारच्या विरोधात आंदोलन केले. ह्या आन्दोलनाचे लोण शहरी भागासह ग्रामीण भागातही पसरले. तत्कालीन ग्रामीण भागातील अग्रनी कार्यकर्ते असणारे बुलडाणा जिल्ह्यातील, नागझरी गावचे रखमाजी कायंदे (सावकार) यांनी शेकडो कार्यकर्ते आपल्या स्वखर्चाने मुंबईला आंदोलनात सहभागी केले होते.
त्रिमंत्री योजना
दुसऱ्या महायुद्धानंतर सन १९४५ मध्ये इंग्लंड सत्ता बदल होऊन मेजर क्लमेंट अ‍ॅटली यांच्या नेतृत्वाखाली त्रिमंत्री योजना सुरुवातीपासून भारताला स्वातंत्र्य देण्याबाबत अनुकूल होती. मार्च १९४७ मध्ये पार्लमेंटमध्ये बोलतांना मेजर क्लमेंट अ‍ॅटली याने भारताविषयी धोरण स्पष्ट केले. इंग्लंड लवकरच भारताला स्वातंत्र्य देण्याचा प्रयत्न करेल व त्यासंबंधी वाटाघाटी करण्याकरिता भारतात त्रिमंत्री कमिशन पाठविण्यात येईल अशी घोषणा करण्यात आली. मेजर अ‍ॅटली यांच्या घोषणेनुसार २४ मार्च, १९४६ रोजी त्रिमंत्री कमिशन भारतात आले. स्ट्रॅफर्ड क्रिप्स, लॉर्ड पेथिक लॉरेन्स व अलेक्झांडर हे तीन सभासद होते. या त्रिमंत्री कमिशनने राष्ट्रीय काँग्रेसची स्वातंत्र्याची मागणी करून एक योजना मांडली, ही योजना म्हणेजच त्रिमंत्री योजना होय.
माउंटबॅटन योजना
२४ मार्च १९४७ रोजी लॉर्ड माऊंट बॅटन भारतात आले. भारतात आल्याबरोबर निरनिराळ्या नेत्यांच्या भेटी घेऊन त्यांनी फाळणीची योजना तयार केली. ३ जून १९४७ रोजी ही योजना प्रसिद्ध करण्यात आली. मुस्लिम लीग व राष्ट्रीय काँग्रेसने या योजनेला मान्यता दिल्यानंतर १८ जुल, १९४७ रोजी ब्रिटिश पार्लमेंटने यांवर ठराव पास केला. ब्रिटिश पार्लमेंटने पास केलेल्या भारताविषयीचा हा ठराव म्हणजे भारतीय स्वातंत्र्याचा कायदा होय. अशा रितीने स्वातंत्र्याच्या कायद्यातील तरतुदीनुसार १५ ऑगस्ट, १९४७ रोजी भारत हा स्वतंत्र झाला.
वर्ग:महात्मा गांधी वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील महत्त्वाच्या घटना वर्ग:इ.स. १९४२
खैरगव्हाण
खैरगव्हाण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
नेहा शितोळे
नेहा शितोळे ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. २०१८ साली नेहा हिने सॅक्रेड गेम्स मध्ये मिसेस काटेकर यांची भूमिका निभावली होती नंतर २०१९ साली बिग बॉस मराठी २ मध्ये प्रवेश घेतला आणि तिने दुसरा क्रमांक पटकावला.
सुरुवातीचे जीवन
नेहाचा जन्म २७ जून रोजी पुणे येथे झाला. तिने ज्ञान प्रबोधिनी प्रशाला, पुणे येथे आपले प्राथमिक शिक्षण घेतले आणि नंतर सर परशुरामभाऊ कॉलेज, पुणे येथे आपले ग्रॅज्युएशन पूर्ण केले.
कारकीर्द
नेहा हिने २०११ मध्ये देऊळ या चित्रपटातून सिनेसृष्टीत पदार्पण केले. त्यानंतर पोपट, दिशा आणि सुर सपाटा सारख्या चित्रपटात तिने काम केले. चित्रपटांसोबतच तिने फू बाई फू, तू तिथे मी, का रे दुरावा, कुंकू यांसारख्या मालिकांमध्येसुद्धा आपली ओळख निर्माण केली. त्यानंतर तिने नेटफ्लिक्स सीरिज सॅक्रेड गेम्स मध्ये काटेकरबाई म्हणून आपले नाव कमावले आणि त्या कामामुळे तिला बिग बॉस मराठी २ची संधी मिळाली आणि त्या संधीचं सोनं करत तिने दुसरे स्थान पटकावले.
संदर्भ
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
टाटा व्हेन्चर
टाटा व्हेन्चर हे टाटा मोटर्स या कंपनीचे मिनीव्हॅन प्रकारचे वाहन आहे. हे तीन किंवा चार दाराचे असून यात ५ ते ८ आसने असतात.
वर्ग:टाटाची वाहने
खरातवाडी (वाळवा)
खरातवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
रामन परिणाम
रामन परिणाम (प्रकाशाचे मॉलिक्युलर स्कॅटरींग) हे भारतीय शास्त्रज्ञ चंद्रशेखर वेंकट रामन यांचे एक संशोधन असून यासाठी त्यांना इ.स १९३० चे भौतिकशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक देखील मिळाले होते.
पारदर्शक माध्यमामधून जेव्हा प्रकाश जातो तेव्हा त्याचे प्रकीर्णन (विखुरण्याची क्रिया) होते. माध्यमातून बाहेर पडणाऱ्या प्रकाशाचे वर्णपटलेखकाद्वारे विश्लेषण केले असता त्यामध्ये मूळ आपाती प्रकाशाच्या कंप्रतेशिवाय (दर सेकंदास होणाऱ्या कंपनांच्या संख्येस कंप्रता म्हणतात) अत्यंत कमी तीव्रतेच्या अशा अनेक भिन्न प्रकाश कंप्रता आढळतात. या संशोधनाला 'रामन परिणाम' असे म्हणतात.
वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर वर्ग:प्रकाश
शेततळे
कार्यपद्धती
शेततळे तयार करताना घायव्याची काळजी
शेततळ्याचे लायनिंग अक्मेमॅट (एम व्ही एस अक्मे टेक्नॉलॉजीस् प्रा.लि.)ही गेली २० वर्ष वेगवेगळ्या प्लास्टिकच्या उत्पादनात अग्रेसर आहे. अक्मेमॅट (एम व्ही एस अक्मे टेक्नॉलॉजीस् प्रा.लि.)ची उत्पादने गुणवत्तेसाठी प्रसिद्ध आहेत. कंपनीची उत्पादने ही आय. एस. आय. प्रमाणित आहे. निरंतर संशोधनानंतर एम व्ही एस अक्मे टेक्नॉलॉजीस् प्रा.लि.ने शेत तळ्यासाठी लागणारे एच. डी. पी. ई. अक्मेमॅट लायनिंग बनविले आहे.
वैशिष्ठये
शेततळ्याचे प्रकार
शेततळ्याचे आकारमान ठरविताना पडणारा पाऊस व त्याची तीव्रता, पाणलोट क्षेत्राचा आकार व त्याचे गुणधर्म, तळ्याकरिता उपलब्ध जागा, भिजवावयाचे क्षेत्र व त्यात घ्यावयाची पिके निश्‍चित करावी. शेततळ्यात पाणी आत आणणारा चर व बाहेर पाणी वाहून नेणारा चर दगड किंवा गवत लावून व्यवस्थित ठेवावा. जेणेकरून वरील भागातील माती शेततळ्यात वाहून येणार नाही.शेततळ्याच्या योजनेचा प्रस्ताव संबधीत तालुका कृषि अधिकारी यांचे कडे सादर करावा लागतो. ज्या ठिकाणी शेततळे बांधावयाचे आहे तो परीसर शक्यतो पावसाच्या पाण्यावर अवलंबून असावा. कँनाल लाभ क्षेत्रामध्ये शेततळे खोदावयाचे असल्यास पाटबंधारे खात्यातर्फेना हरकत दाखला घेणे बंधनकारक आहे. आपल्या शेतामध्ये पडणा-या पावसाचे पाणी शेततळ्यामध्ये साठवून गरजेप्रमाणे वापरता येते. तसेच परीसरातील भुगर्भातील पाण्याची पातळी वाढविण्यासाठी शेततळ्याचा उपयोग होतो.
संदर्भ शेततळे
http://krishi.maharashtra.gov.in/1199/%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A4%A4%E0%A4%B3%E0%A5%87
http://marathi.destatalk.com/%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%A4-%E0%A4%A4%E0%A4%B3%E0%A5%87/
https://aaqua.persistent.co.in/aaqua/forum/viewthread?thread=9631
http://www.vplast.in/Pond_Lining.html
वर्ग:शेती
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१७-१८
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ नोव्हेंबर २०१७-जानेवारी २०१८ च्या दरम्यान (सध्या) २ कसोटी सामने, ३ एकदिवसीय व ३ टि२० सामने खेळायला न्यू झीलंडच्या दौऱ्यावर आहे. कसोटी सामन्याच्या आधी ३ दिवसीय सराव सामना खेळवला गेला.
न्यू झीलंडने कसोटी मालिका २-० ने जिंकली.
संघ
कसोटी मालिकेपुर्वी, टॉम ब्लंडेल आणि लॉकी फर्ग्युसन या दोघांना बी.जे. वॅटलिंग व टिम साउथी साठी सहयोगी म्हणून संघात सामिल करून घेतले. . पण टिम साउथी पहिल्या कसोटीला घरगुती अडचणींमुळे मुकल्याने त्याच्याऐवजी जॉर्ज वर्करला संघात सामिल केले. टिम साउथीला पहिल्या कसोटी दरम्यान पुत्रप्राप्ती झाली. तो दुसऱ्या कसोटीसाठी उपलब्ध झाला. वेस्ट इंडीज कर्णधार जेसन होल्डरला षटकांची गती कमी राखल्याने २ऱ्या कसोटीसाठी निलंबीत केले गेले.
संदर्भ
वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
खिंडसी तलाव
खिंडसी तलाव भारताच्या नागपूर जिल्ह्यातील रामटेक शहराजवळील एक तलाव आहे. राजकमल टूरिझम आणि खिंडसी तलावावर ऑलिव्ह रिसोर्ट्सद्वारे नौकाविहार, वॉटरस्पोर्ट्स, रेस्टॉरंट आणि रिसॉर्ट चालविले जातात. हे मध्य भारतातील सर्वात मोठे नौकाविहार केंद्र आणि मनोरंजन स्थळ आहे जिथे दरवर्षी बरेच पर्यटक भेट देतात.
संदर्भ
वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील पर्यटन स्थळ
शौरसेनी भाषा
शौरसेनी भाषा उत्तर भारतात बोलली जाणारी प्राचीन प्राकृत भाषा होय. अश्वघोषाचे बरेच साहित्य शौरसेनीत आहे. या भाषेत अनेक नाटके लिहिली गेली.
वर्ग:भाषा वर्ग:प्राकृत भाषा वर्ग:प्राचीन भाषा
युइची कोमानो
युइची कोमानो हा जपानचा फुटबॉलपटू आहे.
वर्ग:जपानचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
छिंगघाय–तिबेट रेल्वे
छिंगघाय–तिबेट रेल्वे (तिबेटी: མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ།; चीनी: 青藏铁路) ही चीन देशामधील एक रेल्वे आहे. ही रेल्वे तिबेटमधील ल्हासा शहराला छिंगहाय प्रांताच्या शीनिंग शहरासोबत जोडते. एकूण 1956 km लांबीच्या ह्या रेल्वेमार्गाच्या शीनिंग ते गोलमुद दरम्यानच्या ८१५ km लांबीच्या टप्प्याचे काम १९८४ साली पूर्ण झाले होते. ११४२ km गोलमुद ते ल्हासा या टप्प्याचे उद्‌घाटन १ जानेवारी २००६ रोजी चिनी राष्ट्राध्यक्ष हू चिंताओ यांनी केले.
एकूण १,९५६ किमी लांबीचा हा मार्ग २००६मध्ये बांधून पूर्ण झाला. हा मार्ग तांग्गुला घाटातून जाताना ५,०७२ मी (१६,६४० फूट) उंचीवरून जातो. तेथील तांग्गुला रेल्वे स्थानक ५,०६८ मी (१६,६२७ फूट) उंचीवर असून जगातील सर्वाधिक उंचीवरील रेल्वे स्थानक आहे. ४,९०५ मी (१६,०९३ फूट) उंचीवरील फेंघुओशान बोगदा जगातील सर्वाधिक उंचीवरील रेल्वेमार्गावरील बोगदा आहे. या मार्गावरील ६७५ पूलांची एकूण लांबी १५९.८८ किमी आहे. सुमारे ५५० किमी लांबीचा मार्ग पर्माफ्रॉस्टवर बांधलेला आहे. या मार्गावरील गाड्यांमधून ८०० ते १,०० प्रवासी रोज प्रवास करण्याची क्षमता आहे.
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील कुस्ती – पुरुष ग्रेको-रोमन ६० कि.ग्रा.
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील पुरुष ग्रेको-रोमन ६० कि.ग्रा. कुस्ती स्पर्धा इंदिरा गांधी एरिनामध्ये ५ ऑक्टोबर २०१० रोजी खेळवण्यात आली.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळामधील कुस्ती
झाबुआ जिल्हा
''हा लेख झाबुआ जिल्ह्याविषयी आहे. झाबुआ शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
झाबुआ जिल्हा भारतातील मध्य प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.
तालुके
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील जिल्हे *
सीजेरियन सेक्शन शस्त्रक्रिया
सीजेरियन सेक्शन ऑपरेशन हे अडलेल्या प्रसुत होणाऱ्या स्त्रीला बचावण्या करिता किंवा गर्भाला वाचवण्यासाठी केली जाणारी शस्त्रक्रिया आहे.
व्युपत्तिशास्त्रानुसार
रोमन राजांतील नुमा पॉम्फिलियस (७१५-६७३ इ.स्.पूर्व) यांच्या नियमानुसार कोणतीही गर्भवती स्त्रीला तिच्या पोटात अर्भक असताना तिला दफन केले जाऊ शकत नव्हते. त्यामुळे प्रसूत होताना मरणाच्या मार्गावर असणाऱ्या स्त्रियांचे पोट फाडून बाळ वाचविण्याचा प्रयत्न केला जाई. त्याकाळी अशी अफवा झाली होती की रोमन सम्राट जुलियस सीझर याचा जन्म या प्रकारच्या शस्त्रक्रिया करून झाला होता. त्याकाळी ही शस्त्रक्रिया झालेली स्त्रिया जगत नव्हत्या. रोमन सम्राट जुलियस सीझरची आई ऑरेलिया ही प्रौढ होऊन तद्नंतर मरण पावली.
काहींच्या नुसार हे नाव caedo- कापने या क्रियापदापासून उत्पन्न झालेली आहे.
इतिहास
मौर्य सम्राट बिंदुसार यांचा जन्म [History of classical Sanskrit literature: being an elaborate account of all ] सीजेरियन सेक्शन शस्त्रक्रियाने झाला होता असे मानले जाते. बिंदुसारची आईला विष दिले गेले होते, ती मरणाच्या दारात असताना चाणक्यने तिचे पोट तलवारीने चिरून गर्भ बाहेर काढला. हा भारतातील इतिहासातील पहिला सीजेरियन सेक्शन शस्त्रक्रिया करून जन्मलेले बाळ समजले जाते.
शस्त्रक्रिया
वर्ग:शस्त्रक्रिया
वर्ग:गर्भारपण वर्ग:प्रजनन वर्ग:शस्त्रक्रिया
मुच्छी
मुच्छी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
गार्गी बॅनर्जी
गार्गी बॅनर्जी (जन्म : कलकत्ता, २० जुलै १९६३) ही कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमध्ये खेळलेली माजी क्रिकेटपटू आहे. ईडन गार्डन येथे झालेल्या भारताच्या इंग्लंडविरुद्धच्या वर्ल्ड कप सामन्यात तिने ज्यावेळी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले, त्यावेळी तिचे वय १४ वर्षे होते. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खेळण्यापूर्वी ती पश्चिम बंगालकडून देशांतर्गत लीगमध्ये खेळली होती. वायडब्ल्यूसीए (यंग वूमन ख्रिश्चन असोसिएशन) येथे ती क्रीडा, बॅडमिंटन, बास्केटबॉल आणि फुटबॉल खेळत असे.
संदर्भ
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
धुरके
धुरके हे पृथ्वीवरील वातावरणात धूर व धुके यांचे मिश्रणाने तयार झालेले धुकेसदृश्य वातावरण होय.यास इंग्रजीत स्मॉग (smog) म्हणतात.
वर्ग:वातावरण
वायनोना रायडर
वायनोना रायडर तथा वायनोना लॉरा होरोवित्झ (२९ ऑक्टोबर, इ.स. १९७१:वायनोना, मिनेसोटा, अमेरिका - ) ही अमेरिकन चित्रपट अभिनेत्री आहे.
हिला द एज ऑफ इनोसन्स आणि लिटल विमेन या चित्रपटांसाठी ऑस्कर नामांकन मिळाले.
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अवतार
अवतार ही एक हिंदू धर्मातील कल्पना आहे. तिच्यानुसार एरवी स्वर्गात राहणारे देव पृथ्वीवर एकतर अर्ध-देव रूपात येतात किंवा मनुष्यरूपात जन्म घेतात.
डार्विनचा उत्क्रांतिवाद : विष्णूचे दहा अवतार आणि डार्विनचा उत्क्रांतिवाद यांमधले साधर्म्य अचंबा करण्यासारखे आहे. पूर्णपणे सुधारलेला माणूस उत्क्रांत होण्याआधी जलचर प्राणी, उभयचर प्राणी, हिंस्र प्राणी व रानटी माणूस हे पृथ्वीवर आले. विष्णूचे अवतार तसेच आहेत. स्त्रीच्या गर्भाशयात वाढणारे मूलही अशाच अवस्थांमधून जाते. डार्विनच्या समकालीन असलेल्या अर्न्स्ट हेकल (१८३४-१९१९) या प्राणिशास्त्रज्ञाने 'ओंटोजेनी रीकॅपिच्युलेट्स फायलोजेनी' नावाचा सिद्धान्त प्रस्तुत केला होता. त्या सिद्धान्तानुसार मादीच्या गर्भात असलेला भ्रूण उत्क्रांतिवादात सांगितलेल्या पायऱ्या-पायऱ्यांनी वाढतो. हा सिद्धान्त मांडण्यासाठी अर्न्स्टने अनेक जीवांच्या गर्भावस्थेतील छायाचित्रे सादर केली होती. दुर्दैवाने काहीतरी गफलत होऊन कुत्रा, कोंबडा व माणूस यांच्या गर्भावस्था दाखवताना एकच चित्र तीनदा छापले गेले. या सिद्धान्ताचा शोधनिबंध वाचताना या चुका टीकाकारांच्या लक्षात आल्या, आणि सिद्धान्तावर 'चुकीचा सिद्धान्त' असा शिक्का बसला. अशा प्रकारे एक महान वैज्ञानिक सार्वत्रिक लोकसन्मानाला अपात्र ठरला. अर्न्स्ट हेकलने तयार केलेले इकाॅलाॅजी, फायलोजेनी हे शब्द मात्र भाषेत प्रचलित झाले. अर्न्स्टने 'प्रोटिस्टा' नावाचा एक सजीवांचा गटही शोधला होता.
== भागवत पुराणातील अवतार == भागवत पुराणात वैकल्पिक यादी देखील देण्यात आली आहे, ज्यात त्या अध्याय १.३ मध्ये २२ विष्णू अवतारांची संख्यात्मक यादी केली आहे.
हयग्रीव, हंस आणि गरुड सारख्या अवतारांचा उल्लेखही पंचरात्रमध्ये एकूण एकोणतीस अवतार आहे. तथापि, या याद्या असूनही, साधारणतः विष्णूसाठी स्वीकारलेल्या दहा अवतारांची संख्या १० व्या शतकापूर्वी निश्चित केली गेली होती.
भैरवाची रूपे
अभिरूप भैरव, अहंकार भैरव, आनंद भैरव, उन्मत्त भैरव, कल्पान्त भैरव, कालभैरव, क्रोध भैरव, चंडभैरव, प्रचंड भैरव, बटुक भैरव, भैरव, महाभैरव, मार्तंड भैरव, रुरुभैरव, संहारक भैरव, सिद्ध भैरव वगैरे.
लक्ष्मीचे अवतार
श्रीदेवी आणि भूदेवी हे लक्ष्मी देवीचे दोन भिन्न अवतार आहेत. रामाची पत्नी सीता; राजकुमार सिद्धार्थाची (गौतम बुद्ध) पत्नी राजकुमारी यशोधरा, कल्की अवतार ची पत्नी पद्मा , कृष्णाची पत्नी रुक्मिणी आणि परशुरामाची पत्नी म्हणून धरणी हे सर्व लक्ष्मीचे पूर्ण अवतार मानले जाते. दुसरीकडे,कृष्णाची राधा आणि अष्टभार्यापैकी सत्यभामा या लक्ष्मीचे अंश मानल्या जातात.
पार्वतीचे नवरात्रातील नऊ अवतार
पहा : देवांची वाहने, देवांची आयुधे, देवांनी पाळलेले प्राणी
नेवळी
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मार्कस तुलिओ तनाका
मार्कस तुलिओ तनाका हा जपानचा फुटबॉलपटू आहे.
विशेषण
नामाबद्दल विशेष माहिती सांगणाऱ्या शब्दाला विशेषण असे म्हणतात. तर ज्याच्याबद्दल माहिती सांगितली जात आहे त्यास विशेष्य म्हणतात. उदा. चांगली मुलगी, काळा कुत्रा, पाच टोप्या वगैरे. यांत चांगली, काळा, पाच ही विशेषणे आणि मुलगी, कुत्रा, टोप्या ही विशेष्ये आहेत.
विशेषणांचे प्रमुख प्रकार पुढील प्रमाणे आहेत:
गुणवाचक विशेषण
नामाचा कोणत्याही प्रकारचा गुण किंवा विशेष माहिती दाखविणाऱ्या विशेषणाला “गुणवाचक विशेषण” असे म्हणतात. उदा० हिरवे रान शुभ्र ससा निळे आकाश. यांत हिरवे, शुभ्र आणि निळे ही गुणविशेषणे आहेत.
संख्यावाचक विशेषण
ज्या विशेषणांच्या योगाने नामाची संख्या दाखविली जाते त्यास संख्यावाचक विशेषण असे म्हणतात. संख्यावाचक विशेषणांचे पाच प्रकार आहेत.
गणना वाचक संख्या विशेषण
ज्या विशेषणाचा उपयोग वस्तूची गणती किंवा गणना करण्यासाठी होतो त्या विशेषणाला गणनावाचक विशेषण असे म्हणतात. उदा०. दहा मुले, तेरा भाषा, एक तास, पन्नास रुपये यांत दहा, तेरा, एक, आणि पन्नास ही गणनावाचक विशेषणे आहेत. गणनावाचक संख्या विशेषणाचे तीन प्रकार पडतात : १. पूर्णांक वाचक – पाच, सहा, अठरा, बारा. २. अपूर्णांक वाचक – पावशेर, अर्धा, सव्वा, दीड. ३. साकल्य वाचक – पाचही मैत्रिणी, दोन भाऊ.
क्रमवाचक संख्या विशेषण
वाक्यामधील जे विशेषण वस्तूचा क्रम दर्शविते त्या विशेषणाला क्रमवाचक विशेषण असे म्हणतात. उदा. पहिले दुकान, सातवा बंगला, पाचवे वर्ष ह्यातील पहिले, सातवा, पाचवे ही क्रमवाचक संख्या विशेषणे आहेत.
आवृत्तिवाचक संख्या विशेषण
वाक्यामधील जे विशेषण संख्येची किती वेळा आवृत्ती झाली ते दर्शविते त्यास आवृत्तिवाचक विशेषण असे म्हणतात. उदा. तिप्पट मुले, दुप्पट रस्ता, दुहेरी रंग
पृथ्वकत्ववाचक संख्या विशेषण
जी विशेषणे पृथ्वकत्व म्हणजे वेगळा बोध करून देतात त्यांना पृथ्वकत्ववाचक संख्या विशेषण असे म्हणतात. उदा. मुलींनी पाच-पाचचा गट करा, प्रत्येकाने चार-चार प्रश्न सोडवा.
अनिश्चित संख्या विशेषण
ज्या विशेषणाद्वारे नामांची निश्चित संख्या किंवा प्रमाण व्यक्त होत नाही अशा विशेषणाला अनिश्चित संख्या विशेषण असे म्हणतात. उदा. काही मुले, थोडी जागा, भरपूर पाणी
सार्वनामिक विशेषण
सर्वनामांपासून बनलेल्या विशेषणांना सार्वनामिक विशेषण असे म्हणतात. उदा. हे झाड, ती मुलगी, तो पक्षी
मी, तू, तो, हा, जो, कोण, काय ही सर्वनामे अश्यावेळी नेहमीच मूळ स्वरूपात न येता सर्वनामास विभक्तीची प्रत्यय लागून त्यांच्या रूपात पुढीलप्रमाणे बदल होतो. मी – माझा, माझी, तू – तुझा, तो-त्याचा, आम्ही – आमचा, तुम्ही-तुमचा, ती-तिचा, हा – असा, असला, इतका, एवढा, अमका, तो – तसा, तसला, तितका, तेवढा, तमका, जो – जसा, जसला, जितका, जेवढा, कोण – कोणता, केवढा.
आगम (हिंदू धर्म)
आगम(धर्म)
हे सुद्धा पहा
वर्ग:अध्यात्म वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:हिंदू धर्म
मराठी भाषा विभाग
मराठी भाषा विभाग हे महाराष्ट्र शासन, महाराष्ट्र आणि बृहन् महाराष्ट्रातील विविध विद्यापीठे तसेच संस्थांतर्गत मराठी भाषेच्या संवर्धनार्थ कार्यरत विभाग असतात.
हा महाराष्ट्र राज्य शासनाच्या मराठी विभागाची स्थापना इ.स.२०१० वर्षी करण्यात आली.
महाविद्यालयांतर्गत मराठी विभाग यादी
वर्ग:मराठी भाषा विभाग
हरितक्रांती
भारत हा शेतीप्रधान देश आहे परंतु भारतीय कृषी तंत्रज्ञान अतिशय मागास होते. १९४७ मध्ये भारत पाकिस्तानची फाळणी झाली, त्यात भारताच्या वाटेला ८२% लोकसंख्या ७५% तृणधान्याखालील क्षेत्र व ६९% बागायत क्षेत्र आले. स्वातंत्र्योत्तर काळात भारत शेतीप्रधान देश असून ही पीएल ४८० करारानुसार १९५५ मध्ये अमेरिकेकडून गहू आयात करावा लागला. हरितक्रांती म्हटले की, हरित क्रांतीचे जनक वसंतराव नाईक यांचे नाव नजरेसमोर येतो. पुणे येथील शनिवारवाडा येेथील जाहीर सभेत "''जर या दोन वर्षात राज्याला अन्नधान्याच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण केले नाही, तर या शनिवारवाडा समोर मी जाहिर फाशी घेईन" अशी भिष्मप्रतिज्ञा केली. आणि अल्पावधीतच त्यांनी हरितक्रांती घडवून आणली. महाराष्ट्रात १९७२ एवढा भिषण असा दुष्काळ यापूर्वी कधीही पडला नव्हता,अशा भिषण दुष्काळावरही त्यांनी मात केली.''
भारतातील हरितक्रांती
इ.स.१९६० च्या दशकात शेतकी संशोधन, विकास, तंत्रज्ञानाच्या मदतीने भारतात कृषिउत्पादन वाढले. हा काळ भारतातील हरितक्रांती म्हणून ओळखला जातो. त्यांच्या सहकार्याने जास्त उत्पन्न देणारे जातींची बियाणांचा विकास, सिंचनाच्या पद्धतींचा विस्तार, व्यवस्थापनाचे आधुनिकीकरण, संकरित बियाणांचे, कृत्रिम खतांचे व कीटकनाशकांचे वितरण इत्यादी मार्गांवर यात भर देण्यात आला. भारताच्या कृषिमंत्रालयाचे तत्कालीन सल्लागार एम.एस. स्वामिनाथन यांनी डॉ. नॉर्मन बोरलॉगांना भारतात बोलावले. अमेरिकेतील फोर्ड फाऊंडेशन आणि भारती केंद्रशासन यांच्या संयुक्त प्रयत्नातून मेक्सिकोमधील आंतरराष्ट्रीय मका व गहू विकास केंद्रातून गव्हाचे बियाणे आयात करण्यात आले. पाण्याची मुबलक उपलब्धता व शेतकीची सफल पार्श्वभूमी यांमुळे भारतीय केंद्रशासनाने नवी पिकांच्या प्रयोगांसाठी पंजाबची निवड केली. अधिक उत्पन्न देणारी बियाणी व जलसिंचनाच्या वाढत्या वापराद्वारे भारतातील अन्नधान्याचे उत्पादन वाढले. मात्र कालौघात रासायनिक खते व कीटकनाशके यांच्या अतिरिक्त वापरामुळे शेतजमिनींवर विपरीत परिणाम झाले.
महाराष्ट्रातील हरितक्रांती
महाराष्ट्रातील हरित क्रांतीची सुरुवात महाराष्ट्राचे तत्कालीन मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांनी केली होती. ते हाडाचे प्रगतशील शेतकरी होतेे.कृषीतज्ञ होते. शेती आणि मातीवर निस्सीम भक्ती होती. वसंतराव नाईक हे हरित क्रांतीचे जनक म्हणून मानले जाते.
वर्ग:शेती
लॉर्ड वोल्डेमॉर्ट
टॉम मारवोलो रिडल (Tom Marvolo Riddle) हे हॅरी पॉटरच्या कथानकातील एक पात्र आहे. टॉम हे लॉर्ड व्होल्डेमॉर्टचे तरुणपणीचे नाव असते. तो स्लिदरिन घराण्याचा वंशज असतो. टॉमच्या वडिलांचे नावही टॉमच असते. त्यांना कथेमध्ये टॉम रिडल सीनियर असे संबोधिले आहे. ते मगलू (जादूचा अंश नसलेले) असतात. जेव्हा टॉमला हे सत्य कळते तेव्हा तो आपले मगल वंशाचे नाव बदलून लॉर्ड व्होल्डेमॉर्ट असे नाव ठेवतो.
वर्ग:हॅरी पॉटर कथानकातील पात्रे
ग्राम विकास अभियान
ग्राम विकास अभियान ही संकल्पना मांडून तिला मूर्त रूप देण्याचे कार्य गुरूमाऊली प.पू.आण्णासाहेब मोरे यांनी दिले. गुरूमाऊलींनी ११ विभागाद्वारे हे अभियान सुरू करुण ग्रामीण जनतेला जगण्याचा एक नवा संजीवनी मंत्र दिला. स्वतःच स्वतःच्या गावाचे परिवर्तन घडवून गावाला आध्यात्मातून पुढे आणण्याचा मार्ग सांगितला. तो मार्ग म्हणजे ग्राम विकास अभियान होय.