cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कनक रेळे
नालंदा नृत्यकला महाविद्यालय
’नालंदा’ ही नृत्याला समर्पित संस्था उभी करण्यासाठी कनक रेळेंना खूप कष्ट करावे लागले. १९७२ साली मुंबई विद्यापीठात नृत्यासाठीर स्वतंत्र पदवी सुरू करण्यासाठी सर्वाचा विरोध होता. वेश्यांसाठी पदवी सुरू करीत असल्याची वाईट प्रतिक्रियाही त्यांना ऐकावी लागली होती. मात्र नृत्यावरील प्रेमाखातर नृत्य हा अभ्यासाचा विषय म्हणून मुंबई विद्यापीठात रुजू करण्यासाठी रेळे यांनी पाठपुरावा केला.
पौराणिक कथेत नेहमीच दुय्यम महत्त्व दिल्या गेलेल्या व वेळप्रसंगी बंडखोरी करणाऱ्या पात्रांना शास्त्रीय नृत्याच्या माध्यमातून बोलते करण्याचे श्रेय ‘नालंदा नृत्य संशोधन केंद्रा’च्या संस्थापिका व संचालिका डॉ. कनक रेळे यांच्याकडे जाते. महाभारतातील अंबा, द्रौपदी व गांधारी या व्यक्तिरेखांवर झालेला अन्याय त्यांनी देशविदेशांमध्ये आपल्या शास्त्रीय नृत्याच्या माध्यमातून लोकांपर्यंत पोहोचवला आहे. २०१६ साली या पात्रांमध्ये एकलव्य व नंदनार यांची भर पडली आहे.
सुरुवातीचे जीवन
डॉ कनक रेळे यांचा जन्म गुजरातमध्ये झाला. त्यांचे बालपण शांतिनिकेतन आणि कोलकाता येथे आपल्या काकांच्या घरी गेले. शांतिनिकेतन इथे असताना त्यांना कथकली आणि मोहिनीअट्टमची नृत्ये पाहण्याची संधी मिळाली. त्या नृत्यांनी कनक रेळेना आपल्या कलाभावनांना आकार देण्यास मदत केली.
मोहिनीअट्टम कलाकार
डॉ.कनक रेळे वयाचा सातव्या वर्षापासून गुरुकुल पांचाली करुणाकर पणीकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली कथकली शिकत होत्या. त्यानंतर अनेक वर्षांनी कनक रेळे यांनी कलामंडलम राजलक्ष्मी यांच्याकडून मोहिनीअट्टममची दीक्षा घेतली. संगीत नाटक अकादमी आणि नंतर फोर्ड फाऊंडेशनच्या अनुदानाने आपल्या आवडीच्या मोहिनीअट्टमम या विषयाचा त्यांनी अधिक सखोल अभ्यास केला. १९७० - ७१ च्या काळात त्यांनी कुंजुकुट्टी अम्मा, चिन्नम्मू अम्मा आणि कल्याणीकुट्टी अम्मा यासारख्या केरळीय चित्रकला निपुणांचे दर्शन घेतले. या प्रोजेक्टने त्यांना मोहिनीअट्टमची माहिती गोळा करण्यास मदत केली. कनक रेळे यांनी त्याच्या पारंपरिक व तांत्रिक शैलीचे रेकॉर्डिंग केले. या रेकाॅर्डिंगचा त्यांना नृुत्य शिक्षण पद्धती विकसित करण्यास उपयोग झाला.
शैक्षणिक कारकीर्द
मुंबई विद्यापीठातील फाईन आर्ट्‌स विभागाच्या सुरुवातीच्या काळात डॉ.कनक रेळे यांनी डीन म्हणून काम केले. १९६६ साली रेळे यांनी नालंदा नृत्य संशोधन केंद्र व १९७२ मध्ये नालंदा नृत्य कला महाविद्यालयची स्थापन केली. विद्यापीठात विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षित करणारे नालंदा नृत्य संशोधन केंद्र, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाद्वारे संशोधन संस्था म्हणून ओळखली जाते. डॉ.कनक रेळे यांनी भारत सरकारच्या संस्कृती विभागाचे नवनियंत्रण आणि सल्लागार म्हणून देखील काम केले आहे आणि ते विद्यापीठ अनुदान आयोगाचे अभ्यासक्रम, विकास संघ, भारतीय व परदेशी विद्यापीठांच्या सल्लागार म्हणून कार्यरत आहेत.
कनक रेळे यांच्याकडे कायद्याची पदवी आहे. इंग्लंडमध्ये जाऊन ‘आंतरराष्ट्रीय कायदा’ या विषयात त्यांनी शिक्षण घेतले. पण कायद्याच्या क्षेत्रात मन न रमल्याने त्यांनी नृत्य हेच ध्येय ठेवले. भारतामध्ये शास्त्रीय नृत्यामध्ये ‘पीएचडी’ करणाऱ्या कनक रेळे या पहिल्या अभ्यासक आहेत.
.
वर्ग:मराठी नृत्यांगना वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:भारतीय शास्त्रीय नृत्यांगना वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बुजगावणे
बुजगावणे म्हणजे शेतातील पिकांचे पाखरांपासून रक्षण करण्यास तयार करण्यात आलेली मानवनिर्मित एक पुतळासदृश्य वस्तू आहे. याचा उपयोग पक्ष्यांना 'भीती' (घाबरविणे) दाखविण्यास होतो. पक्ष्यांचा असा समज होतो की कोणी व्यक्ती उभी आहे म्हणून ते पिकांचे नुकसान करीत नाहीत.सहसा बास किंवा काड्यांचे 'अधिक' (+) असे चिन्ह तयार करून त्यास शर्ट/अंगरखा घातला जातो.छोट्या मडक्यास ओल्या चुन्याने डोळे,नाक व तोंड रंगविले जाते व ते वरच्या टोकास उपडे घालण्यात येते.तयार झालेल्या अश्या बुजगावण्यास मग पिकांमध्ये रोवण्यात येते.
मराठी साहित्यात 'बुजगावणे' हा शब्द 'भीती दाखविणे' अश्या अर्थाने योजिल्या जातो.
वर्ग :शेती
दादर पारसी कॉलनी
दादर पारसी कॉलनी (अधिकृत नाव - मंचेरजी जोशी पारसी कॉलनी) ही पारसी समुदायाची दक्षिण मुंबईतील उच्चभ्रू वस्ती आहे. दादर-माटुंगा लोकवस्तीमधे ही कॉलनी स्थित आहे. इतर पारसी कॉलनींप्रमाणे (पारसी कॉलनीला ’बाग’ या शब्दशः अर्थाने देखील संबोधलं जातं) या कॉलनीला भिंती किंवा कुंपणाची मर्यादा घातलेली नाही व शेजारच्या लोकवस्तीपासून ही कॉलनी वेगळी देखील केलेली नाही. या कॉलनीमधेच प्रसिद्ध फाईव्ह गार्डन आहे, जे प्रसिद्ध पारसी मंचेरची जोशी यांनी बनवलं.
दादर पारसी यूथ असेंब्ली (The Dadar Parsi Youth Assembly - DPYA)चे माध्यमिक विद्यालय देखील याच विभागात स्थित आहे.
इतिहास
ही कॉलनी पारसी समुदायाकरीता, श्री. मंचेरजी एदलजी जोशी यांच्या अथक प्रयत्नांमधून साकारली आहे.
१८९९-१९०० मधे दादर - माटुंगा - वडाळा - सायन या मुंबईच्या पहिल्या उपनगरीय योजनेअंतर्गत हा विभाग बांधण्यात आला. मुंबई नगर विकास विश्वस्तांनी इ.स. १८९० साली मुंबईत पसरलेल्या प्लेगच्या साथीनंतर ही योजना तयार केली होती. यामागे उद्देश असा होता की शहराच्या मध्यवर्ती भागात होत असलेल्या लोकसंख्येच्या दाटीला इतरत्र जागा मिळावी. सर्वेक्षण योजनेनुसार सुमारे ६०,००० नागरिकांना दादर-माटुंगा विभागात, तितक्याच नागरिकांना सायन-माटुंगा विभागामधे घरे मिळणार होती. ८५,००० नागरिकांना शिवडी-वडाळा येथील विकसीत भागात घरे दिली जाणार होती.
ही योजना अंमलात आणताना या विभागात योग्य स्वच्छता कशी राहील याचीदेखील काळजी घेतली गेली होती. कोणतीही इमारत तीन मजल्यांपेक्शा जास्त उंच नसेल व दोन इमारतींच्या मधे भरपूर मोकळी जागा असेल, असे पाहिले गेले होते. भू-क्षेत्राचा उपयोग आवासीय, व्यावसायिक व संस्था अशा मिश्र बांधकामांसाठी केला गेला होता. उद्याने, बाग-बगीचे व रस्त्यांची योग्य योजना केलेली होती.
या भू-क्षेत्रातील ४४० एकर भाग सरकारसाठी विक्री किंवा भाडेतत्त्वावर देण्यासाठी राखून ठेवण्यात आला होता. नवीन विकसीत क्षेत्राचा योग्य लाभ मिळावा म्हणून प्रथमच सहकारी समितींची स्थापना करण्यात आली होती. दादरमधील पारसी व हिंदू कॉलनी अशाच प्रकारे विकसीत केल्या गेल्या आहेत.
मोहम्मदअली मार्ग या नवीन तयार केलेल्या मार्गामुळे दादर व क्रॉफर्ड मार्केट मधील अंतर केवळ १० कि.मी. झाले. ट्राम व्यवस्थादेखील या नवीन वसवलेल्या उपनगरापर्यंत पोहोचवण्यात आली. GIP (Great Indian Peninsular Railway network) तर्फे, आज ज्याला टिळक ब्रीज किंवा टिळक पूल म्हणून ओळखतात, तो पुल बांधला गेला. या पुलामुळे दोन उपनगरीय रेल्वे जोडण्यास मदत झाली. लवकरच, फेब्रुवारी १९२५ मधे GIP रेल्वेने आपली उपनगरीय वाहिनी उघडली व रेल्वेच्या विद्युतीकरणास सुरुवात केली. BCIP योजनेअंतर्गत येथे हलविण्यात आलेल्या शैक्षणिक संस्थांपैकी काही संस्था म्हणजे VJTI (व्ही.जे.टी.आय.), द सिडेनहॅम कॉलेज ऑफ कॉमर्स आणि वाडीया वाच्छा, ज्याला आता जे.बी. वाच्छा पारसी मुलींचे माध्यमिक विद्यालय म्हणून ओळखले जाते.
या आलीशान कॉलनीमधे सुमारे १५,००० पेक्षा जास्त पारसी लोक राहातात. केवळ मुंबईतच नव्हे तर बहुधा जगामधेही जिथे बहुसंख्येने पारसी लोक राहात आहेत, अशी ही एकमेव वस्ती असावी.
विशेष
दिवंगत ब्रिटिश संगीतकार व क्वीन या संगीतसमूहाचे मुख्य गायक फ्रेडी मर्क्युरी उर्फ फारोख बलसारा (Freddie Mercury) हे मूळचे भारतीय पारसी व दादर पारसी कॉलनीतील रहिवासी होते, हे फारच थोड्या जणांना माहित आहे.
आंबेकर (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:मराठी आडनावे
आशियातील हिंदू धर्म
हिंदू धर्म हा आशियातील एक प्रमुख आणि सर्वाधिक अनुसरला जाणारा धर्म आहे, जो आशियातील एकूण लोकसंख्येच्या २५.७% पेक्षा जास्त आहे. २०२० मध्ये, आशियातील हिंदूंची एकूण संख्या १.२ अब्जांपेक्षा जास्त आहे. आशियामध्ये संपूर्णपणे जगातील हिंदू लोकसंख्या आहे आणि जगातील हिंदू लोकसंख्येपैकी सुमारे ९९.२% आशियामध्ये राहतात, भारतात जागतिक हिंदू लोकसंख्येच्या ९४% हिंदूंचे परिपूर्ण प्रमाण आहे. उल्लेखनीय हिंदू लोकसंख्या असलेल्या इतर आशियाई राष्ट्रांमध्ये नेपाळ, बांगलादेश, पाकिस्तान, इंडोनेशिया, श्रीलंका, मलेशिया आणि संयुक्त अरब अमिराती यांचा समावेश होतो. आशिया हिंदू लोकसंख्येचे घर आहे, प्रामुख्याने भारतीय उपखंडात सर्वात जास्त हिंदू आढळतात.
इतिहास
हिंदू धर्माची मुळे सुमारे इ.स.पू. ३००० सिंधू संस्कृतीतील सिंधू नदीत सुरू झाली आणि उदयास आली. यामुळे याला जगातील "सर्वात जुना धर्म" म्हटले गेले आहे.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:आशिया
बागडवाडी (जुन्नर)
बागडवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
प्रतीकवाद
प्रतीकवाद (सिम्बलिझम). एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धातील कलासाहित्यविषयक चळवळ. फ्रान्समध्ये ‘ल पार्नास’ या वस्तुनिष्ठतेवर भर देणाऱ्या काव्यसंप्रदायाविरुद्ध प्रतिक्रिया म्हणून १८८५ च्या सुमारास प्रतीकवादाचा उदय झाला. ‘ल सँबोलिस्म्’ही संज्ञा प्रथम झां मोरेआस (१८५६-१९१०) या फ्रेंच कवीने रुढ केली. तत्पूर्वी नव्या प्रणालीला वाहून घेतलेल्या कवींना ‘ले देकादां’ या नावाने संबोधण्यात येत असे. शार्ल बोदलेअर (१८२१-६७) या कवीला प्रतीकवादाचा जनक मानले जाते. गंध, स्वर व रंग यांचे परस्परसंबंध अगदी निकटचे आहेत, हा विचार त्यानेच प्रथम कॉरेस्पॉदांस (म. शी. परस्परसंबंध) या सुनीतात मांडला. पॉल व्हेर्लेअनच्या (१८४४-९६) रॉमांस सां पारॉल (१८७४) या भावकविता व स्टेफान मालार्मेचे (१८४२-९८) लाप्रेमिदी दँ फोन (१८७६, म. शी. एका वनचराची दुपार) हे दीर्घकाव्य यांतून प्रतीकवादाचे मूर्त स्वरूप प्रकट झाले. पारंपरिक तात्त्विक व तांत्रिक निर्बंधांविरुद्ध प्रतीकवादाने बंडाचा झेंडा उभारला आणि एकोणिसाव्या शतकाच्या सुरुवातीच्या स्वच्छंदतावादी संप्रदायाचा पाठपुरावा केला. प्रतीकवादाने पुढील साहित्यविषयक तत्त्वे स्वीकारली : काव्याने चित्रकलेपासून नव्हे, तर संगीतापासून स्फूर्ती घेतली पाहिजे. काव्यात व्यक्त होणाऱ्या प्रतिमा कवीच्या मनाचीच प्रतीके असली पाहिजेत. अशाश्वत बाह्य विश्व हे अंतिम सत्य नसून ते अदृश्य अंतिम सत्याचे नुसते प्रतिबिंब होय. वास्तववाद व निसर्गवाद हे संप्रदाय क्षणभंगुर बाह्य विश्वाचे चित्रण करण्यात गुंतल्यामुळे प्रतीकवाद्यांचा त्यांना सक्त विरोध होता. अंतःसत्याची व्याख्या करणे अशक्यप्राय असून ते फक्त सुचविता येते, अशी त्यांची धारणा होती.
प्रतीकवादी
व्हेर्लेअन, मालार्मे, रँबो (१८५४-९१), जूल लाफॉर्ग (१८६०-८७), आंरी द् रेग्निए (१८६४-१९३६), जां मोरेआस, त्रिस्तां कॉर्बिॲर (१८४५-७५), व्हिलिए द् लिल आदां (१८३८-८९) हे काही प्रमुख प्रतीकवादी कवी होत. व्हेर्लेअनची ‘आर पोएतीक’ (१८८२, म. शी. काव्य-कला) ही कविता प्रतीकवादाचा जाहीरनामा मानली जाते कारण प्रतीकवादाची मूलतत्त्वे तीतून ध्वनीत झाली आहेत. कवितेच्या संगीतात्मक गुणधर्माला तीत सर्वप्रथम स्थान दिलेले आहे. ही संगीतात्मकता कवितेत आणण्यासाठी समसंख्येतील अक्षरवृत्तांऐवजी विषम संख्येच्या अक्षरांच्या (उदा., सात किंवा नऊ किंवा अकरा) ओळींची रचना करावी, असे तो म्हणतो. तसेच रंगांपेक्षा रंगच्छटांवर अधिक भर हवा, असे त्याचे प्रतिपादन आहे. हे साधण्यासाठी शब्द संदिग्ध व धूसर अर्थाने वापरावेत व त्यांच्या वेगवेगळ्या अर्थच्छटा जागृत कराव्यात, ह्यावर त्याने भर दिला आहे. भाषिक आविष्कारातील नेमकेपणा व काटेकोरपणा यांचा पुरस्कार करणाऱ्या ‘पार्‌नॅसिअन’ व अभिजात काव्यसंप्रदायांविरुद्ध ही प्रतिक्रिया होय. प्रस्तुत कवितेते वक्तृत्वपूर्ण आलंकारिक शैलीवरही प्रखर हल्ला केलेला आहे. संगीतसदृश अशी विमुक्त व प्रवाही (व्हर्स लिब्रे) लय कवितेच्या शैलीतून साकारण्याचा प्रतीकवादी कवींचा प्रयत्‍न पुढील काळातही मार्गदर्शक ठरला.
प्रतीकवादाचा पुरस्कार
प्रतीकवादाचा पुरस्कार करणारी काही नियतकालिकेही त्या काळात पुढे आली. ल मॅरक्यूर द् फ्रान्स,ला काँक, ल देकादां,ला प्ल्यूम,ला रव्ह्यू ब्लांश,ला रव्ह्यू अँदेपांदांत,ला रव्ह्यू वाग्नेरिॲन यांचा उदाहरणादाखल निर्देश करता येईल. साहित्याचा इतर प्रकारांतही प्रतीकवादाचा शिरकाव झाला. जे. के. यूईस्‌मांसची आ रबूर (१८८४, म. शी. उलट गती) ही कादंबरी प्रातिनिधिक मानली जाते. रमी द गुर्मों ‌व मार्सेल श्वोब हे प्रतीकवादी टीकाकार होत. मॉरिस माटरलिंक (‌१८६२-१९४९) या नाटककाराची ‘तेयात्र देझार’ व ‘तेयात्र द् लव्ह्र’ या नाट्यसंस्थांनी सादर केलेलीला प्रँसस माललॅन (१८८९), पेलियासए मिलिसांद (१८९२) यांसारखी नाटके प्रतीकवादी होत. आल्फ्रॅद जारीचे उबू रॉय (१८९६) हे उपरोधनाट्यही याच पंथाचे मानले जाते.
प्रतीकवादाची चळवळ
प्रतीकवादाची चळवळ कलेच्या अन्य क्षेत्रांतही पसरत गेली. रिखार्ट व्हाग्‌नर (१८१३-८३) हा संगीतकार प्रतीकवाद्यांचे स्फूर्तीस्थान ठरला. क्लोद दब्यूसी (१८६२-१९१८) हा प्रमुख प्रतीकवादी संगीतकार होय. फ्रेंच प्रतीकवादी काव्याचा प्रभाव तत्कालीन चित्रकलेवरही पडला. पूर्वापार चालत आलेल्या निसर्गवादी, वास्तववादी कलाप्रणालींच्या विरोधी प्रतिक्रिया म्हणून प्रतिकवादी चित्रकला निर्माण झाली. या पंथाच्या चित्रकारांनी बाह्य निरीक्षणावर आधारलेल्या वस्तुनिष्ठ चित्रणाचा अव्हेर केला. सु. १८८५ ते १९०० या दरम्यानच्या चित्रकारांमध्ये वास्तवादाला विरोधी व व्यक्तिनिष्ठ आविष्काराला प्राधान्य देणाऱ्या समान प्रवृती आढळत असल्याने त्यांची गणना स्थूलपणे ‘प्रतीकवादी’ अशा सैल व व्यापक संज्ञेने केली जाते. ‘नाबीज’ पंथीय, संश्लेषणवादी (सिंथेटिस्ट), नव्यकलावादी अशा प्रणालींतील कलावंतांचा निर्देश त्यात येतो. व्यक्तिगत भावानुभूती, कल्पना वा विचार यांना अनुरूप व समर्पक असा आशय दृश्य आकृतिबंधाच्या माध्यमातून व्यक्त करता येतो, अशी प्रतीकवाद्यांची दृढ धारणा होती. सुरुवातीच्या प्रतीकवादी चित्रकारांत पॉल गोगँने (१८४८-१९०३) आपल्या चित्रांतून विचाराच्या गाभ्याशी जाऊन भिडणारी रंगसंगती तसेच ज्यातून निश्चित कल्पना दृश्य रूपात साकार होऊ शकतील असे रंगरेषांचे संश्लेषण साधण्याचा प्रयत्‍न केला. गोगँचा अनुयायी मॉरीस दनी (१८७०-१९४३) याच्या मतानुसार अलंकरणातील परिपूर्णत्व हे आध्यात्मिक सौंदर्याशी मिळतेजुळते असते ते अशा अर्थाने, की कलारूपातील सुसंवादित्व आणि धर्मतत्त्वातील तार्किक संगती ह्यांत एकप्रकारे सारखेपणा आढळून येतो. या अर्थाने गोगँच्या यलो ख्राइस्ट (१८८९) या चित्राचे आकारिक संयोजन हे आध्यात्मिक तार्किक रचना म्हणून मानले गेले. ह्याच पंथाच्या ऑदिलाँ रदाँच्या (१८४०-१९१६) सामर्थ्यवान, गूढरम्य ‘दृश्य काव्या’ची- चित्रांची तुलना शार्ल बोदलेअरच्या कवितांप्रमाणेच दब्यूसीच्या संगीताबरोबरही करण्यात आली. ग्यूस्ताव्ह फ्लोबेअरच्या टेम्प्‌टेशन ऑफ सेंट अँथनी या कादंबरीवरील त्याची शिलामुद्रित रेखनांची मालिका या दृष्टीने खास उल्लेखनीय आहे. अदृश्य विश्व दृश्यरूपात साकार करण्याचे सामर्थ्य व कल्पकता रदाँमध्ये आढळते. स्वप्नसदृश मनोवस्था व खास व्यक्तिविशिष्ट अनुभव यांची चित्ररूप अभिव्यक्ती ग्यूस्ताव्ह मॉरो (१८२६-९८) व प्यूव्ही द शाव्हान (१८२४-९८) यांनीही घडविली. मॉरोने साहित्यिक विषयांवर व तद्जन्य प्रतिमांवर आधारित गुंतागुंतीचे व संमिश्र अनुभव चित्रित केले. प्यूव्ही द शाव्हानने भव्य अशा भित्तिचित्रांच्या निर्मितीतून उदास व करुणगंभीर भावनांचे समर्थ दर्शन घडवले. स्वतःच्या व्यक्तिगत भावानुभूतीला चित्ररूप देणारे अनेक कलावंत पुढे उदयास आले. विशेषतः उत्तर दृक्‌प्रत्ययवादी चित्रकारांमध्ये ही प्रवृत्ती आढळते. व्हान गॉख (१८५३-९०), फर्डिनँड होड्‌लर (१८५३-१९१८), एडव्हार्ट मुंक (१८६३-१९४४), जेम्झ आँसॉर (१८६०-१९४९) इ. चित्रकार या संदर्भात खास उल्लेखनीय होत. अतिवास्तववाद व दादावाद हे संप्रदाय प्रतीकवादाचे पुढचे टप्पे होत. विसाव्या शतकातील कवी पॉल व्हालेरी, शार्ल पेगी, पॉल क्लोदेल यांच्यावर प्रतीकवादाचा प्रभाव जाणवतो. फ्रान्समधून प्रतीकवादाची चळवळ यूरोपात व अमेरिकेत पसरली. इंग्रज कवी येट्‌स, जर्मन कवी रिल्के व रशियन कवी आंद्रे बेली हे प्रतीकवादाच्या प्रभावाखाली आले.
सुरेखा कुडची
सुरेखा कुडची ही एक भारतीय अभिनेत्री आणि लावणी सम्राज्ञी आहे जी मराठी चित्रपट उद्योगात तिच्या कामासाठी ओळखली जाते. १९९० च्या मध्यात २० वर्षांच्या कालावधीत आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात करणाऱ्या या अभिनेत्रीने २५हून अधिक मराठी चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. तिने सध्या बिग बॉस मराठी ३ मध्ये स्पर्धक म्हणून भाग घेतला होता.
मालिका
सुरेखाने ११९८ मध्ये तिसरा डोळा या मराठी शोमधून टेलिव्हिजनमध्ये पदार्पण केले. देवयानी, नवरी मिळे नवऱ्याला, भाग्यलक्ष्मी, मला सासू हवी, नकळत सारे घडले, स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा, इत्यादी त्यांच्या काही प्रसिद्ध मराठी मालिका आहेत. तिने बिग बॉस मराठी ३ मध्ये भाग घेतला होता. सध्या त्या तुझ्या रूपाचं चांदणं या मालिकेत काम करत आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सापटणे टेंभुर्णी
सापटणे टेंभुर्णी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
आमावणे
आमावणे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:मालवण तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
जेम्स रॉथमन
जेम्स एडवर्ड रॉथमन (३ नोव्हेंबर, १९५०:हेवरहिल, मॅसेच्युसेट्स, अमेरिका - ) हे अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ आहेत. हे येल विद्यापीठात फर्गस एफ. वॉलेस प्राध्यापक आहेत तसेच येल वैद्यकशास्त्र महाविद्यालयाचे चेरमन आहेत.
यांना रँडी शेकमन आणि थॉमस सी. सुडहॉफ यांच्याबरोबर २०१३ चे वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक दिले गेले होते.
वर्ग:अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आत्मरति
आत्मरति सिग्मंड फ्रॉइडने आपल्या मनोविश्लेषणशास्त्रात ‘नार्सिसिझम’ आत्मरती ही संकल्पना मांडली. ग्रीक पुराणात नार्सिससची कथा आहे. नार्सिससप्रमाणे आपल्याच देहसौंदर्यावर अथवा गुणांवर लुब्ध होणे, या प्रवृत्तीला सिग्मंड फ्रॉइडने (१८५६–१९३९) ‘नार्सिसिझम्’ हे नाव दिले. आत्मरत व्यक्तीची कामप्रेरणा (लिबायडो) अन्य व्यक्तीवर केंद्रित होण्याऐवजी स्वतःवर केंद्रित होते.
फ्रॉइ़डच्या मते, बालपणी प्रत्येक व्यक्ती आत्मरत असते. नवजात बालकाच्या मनात इतर कुठल्याही वस्तूविषयी प्रेम उत्पन्न झालेले नसते कारण त्यास बाह्य जगाचा परिचयच झालेला नसतो. त्याची जन्मजात कामप्रेरणा त्याच्या शरीरातच चौफेर खेळत असते व ती त्याच्या शरीरावरच खिळून राहते. ही प्राथमिक आत्मरती अथवा कामप्रेरणा मौखिक, गुदद्वारीय आणि लैंगिक अशा तीन अवस्थांमधून जात असते. फ्रॉइडने ‘कामप्रेरणा’ हा शब्द शरीरसुख या व्यापक अर्थांने वापरला आहे हे लक्षात ठेवले पाहिजे.
फ्रॉइ़डच्या मते, आत्मरतीची प्रवृत्ती सर्वसामान्य व्यक्तीतही कमीअधिक प्रमाणात अबोध स्वरूपात असते. सुस्थित व्यक्तीदेखील थोड्याफार प्रमाणात आपल्या स्वतःच्या सौंदर्यावर अथवा गुणांवर लुब्ध झालेल्या असतात. परंतु अशा सुस्थित व्यक्तींना सामान्यतः स्वतःतील गुणावगुणांचे ज्ञान असते. त्यामुळे त्यांना स्वतःच्या गुणांसोबत उणिवांचीही यथायोग्य जाणीव असते व केवळ स्वतःवरच नव्हे तर दुसऱ्यांवरदेखील त्यांचे प्रेम जडते. अतिशय आत्मरत असलेल्या व्यक्तीच्या बाबतीत मात्र असे घडत नाही. तिचे आत्मप्रेम अतिरेकास जाते आणि त्यामुळे तिचे वर्तन विकृत होते. आरशातील आपल्याच प्रतिबिंबाकडे तासन् तास पाहत बसणे किंवा स्वतःच्याच शरीरास कुरवाळणे अशा प्रकारचे विचित्र वर्तन त्या व्यक्तीच्या हातून घडते कारण तिला त्यातून लैंगिक समाधान लाभते.
बाल्यावस्थेनंतर सुप्तावस्थेत असलेली व्यक्तीची कामप्रेरणा तारुण्यात पुन्हा जागृत होते. बालपणी अनुभवलेल्या कामुक इच्छा आणि आंतरिक संघर्षदेखील पुन्हा जाणवू लागतात. या नवतारुण्याच्या काळात जर व्यक्तीच्या वाट्याला आघातकारी कटू अनुभव आले, तर तिची अवस्था विलक्षण संभ्रमित होते. आपल्या अनावर कामप्रेरणेचे  निरोधन करून ती व्यक्ती वर्तमानकाळातून काढता पाय घेते आणि भूतकाळच्या म्हणजेच बालपणीच्या आत्मकेंद्रित सुखासीनतेत रममाण होते. तिला बाह्य जगातील माणसांविषयी अथवा वस्तूंविषयी आकर्षण वाटेनासे होते.  छिन्नमानसाची बाधा होऊन ती व्यक्ती विकृत बनते.
फ्रॉइ़डच्या आत्मरती संकल्पनेवर विल्यम मॅक्डूगल, एरिक फ्रॉम, कारेन होर्नी, थीओडोर राइक आदी मानसशास्त्रज्ञांनी बरीच टीका केलेली आहे. मॅक्डूगलच्या मते, छिन्नमानसादी विकृतींची आत्मरतीच्या आधारे केलेली चिकित्सा चुकीची आहे. फ्रॉम आणि राइक यांच्या मते, आत्मरती ही बाल्यावस्थेतील नैसर्गिक अवस्था आहे, असे मानण्याचे कारण नाही. होर्नीच्या मते आत्मरतीची विकृती ही सामाजिक परिस्थितीतील संघर्षापोटी उत्पन्न होणारी विकृती आहे. तसेच इतर अनेक मानसशास्त्रज्ञांच्या मतेही आत्मरतीच्या मुळाशी बाल्यावस्थेतदेखील सळसळणारी कामप्रेरणा असते, हा फ्रॉइडचा मूलभूत सिद्धांत अतिशयोक्तिपूर्ण आणि असमर्थनीय आहे.
वर्ग:मानसशास्त्र
शेडशिंगे
शेडशिंगे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९२
ऑस्ट्रेलियाचा श्रीलंका दौरा
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील क्रिकेट
शेडशिंगे
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
माटेगाव (पूर्णा)
माटेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
काणका
’’’काणका’’’ हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या  बार्देस तालुक्यातील ८१.०९  हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
काणका हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या  बार्देश तालुक्यातील ८१.०९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ७९४ कुटुंबे व एकूण ३५५१ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर म्हापसा ३ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये १८४५ पुरुष आणि १७०६ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ६३ असून अनुसूचित जमातीचे ६ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ६२६६७७ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
या गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा, १ शासकीय प्राथमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (PARRA) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे, माध्यमिक शाळा (म्हापसा) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे, उच्च माध्यमिक शाळा (म्हापसा) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे तसेचसर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय (म्हापसा) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (पन्हा दे फ्रांका) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. पॉलिटेक्निक (पणजी) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (म्हापसा) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (म्हापसा) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.तसेच सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा (पन्हा दे फ्रांका) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या व न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
स्वच्छता
गावात बंद व उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे. गावात सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही.
जमिनीचा वापर
काणका ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
उत्पादन
काणका ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने): भात, काजु, भाज्या
पाब्लो आर्मेरो
पाब्लो एस्तिफर आर्मेरो 🇨🇴 colombiaकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:कोलंबियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिडनी परेड
सिडनी परेड हे आयर्लंडमधील डब्लिन शहरातील एक क्रिकेट स्टेडियम आहे.
वर्ग:डब्लिन
मुजुमदारवाड्यातील गणेशोत्सव
या वाड्यातील नेहमीच्या देवघरात वर्षभर खास ब्राह्मणांकरवी देवांची पूजा होते.
वाड्यातील गणपति उत्सव
मुजुमदार वाड्यातील गणेश महालात भाद्रपद शुद्ध प्रतिपदेपासून गणेश उत्सवाची सुरुवात होते. प्रतिपदेला मुजुमदारवाड्यातील खालच्या देवघरात वर्षभर असलेली ‘श्री’ मूर्ती वाजतगाजत वर, गणेशमहालात आणली जाते. तेथे लाकडी नक्षीदार मयूरासनावर तिची विधिवत प्रतिष्ठापना केली जाते.लघुरुद्र, ब्रह्मणेस्पती सुक्त व अथर्वशीर्षाची सहस्रावर्तने होऊन षोडशोपचार पूजा केली जाते. पुरणाच्या एकवीस मोदकांचा नैवेद्य दाखवून नंतर प्रसाद भोजन असते.
वर्ग:पुणे
रचनावाद
रचनावाद (कन्स्ट्रक्टिव्हिझम). विसाव्या शतकाच्या प्रारंभी रशियामध्ये उगम पावलेला एक आधुनिक कलासंप्रदाय. निसर्गसृष्टीच्या वा कोणत्याही नैसर्गिक जैव घटकाच्या आविष्काराची कल्पना पूर्णपणे अव्हेरून, केवल अमूर्ततावादी रचनेचेच ठाम समर्थन करणारी भूमिका या पंथाने मांडली. विशुद्ध, केवल आकारवादी कला व त्यातून एक प्रकारची नवी वास्तवता निर्माण करण्याची या पंथाच्या कलावंतांची आकांक्षा होती. त्यांची प्रारंभीची निर्मिती सकृतदर्शनी यंत्रसदृश किंवा यांत्रिक उपकरणांशी साधर्म्य दर्शवणारी होती. धातू, तारा, प्लॅस्टिक, काच, ‘पर्स्पेक्स’ (ॲक्रिलिक प्लॅस्टिक) यांसारख्या यंत्रोद्योगांशी संबंधित साधनसामग्रीचा, तसेच वितळजोडीसारख्या (वेल्डिंग) यांत्रिक प्रक्रियांचा वापर करून या पंथाच्या शिल्पकारांनी आपली अमूर्त, भौमितिक आकारांची ‘रचनाशिल्पे’ (कन्स्ट्रक्शन) घडवली.
संप्रदाया
रचनावादातील वरवरचा यांत्रिकपणा पुढे कमी होत गेला व विशुद्ध आकारनिर्मितीच्या दिशेने त्याची जडणघडण होत गेली. व्ह्‌लादिमीर टॅटलीन (१८८५-१९५३) हा या संप्रदायाचा मुख्य प्रर्वतक होय. हा मुळात चित्रकार होता पण पुढे तो शिल्पकलेकडे वळला. त्याने मॉस्कोमध्ये १९१३ मध्ये रचनावादी पंथाची स्थापना केली. घनवादी व नवकालवादी कलातत्त्वांचा त्याच्यावर प्रभाव होता. सुरुवातीला त्याने विविध अमूर्त आकारांची अधांतरी टांगती (हँगिंग) व उत्थित रचनाशिल्पे घडवली. नंतर तो वास्तू व स्थापत्य प्रकल्पांकडे वळला. उदा., ‘थर्ड इंटरनॅशनल’ प्रदर्शनातील स्मारकाचा प्रकल्प : हा सु. ३९६·२४ मी. (१,३०० फुट) उंच व प्रति-वलयी (काउंटर-रोटेटिंग) छेद असलेला एक कलता, नागमोडी स्तंभ होता. कझ्यीम्यीर मल्येव्ह्यिच (१८७८-१९३५) या चित्रकाराची अमूर्त भौमितिक आकारांतील अधिघनवादी (सुप्रमॅटिस्ट) चित्रे रचनावादी पंथातच गणली जातात. या संप्रदायातील प्रारंभीची मल्येव्ह्यिच आणि टॅटलीन यांची निर्मिती वास्तुकल्पांचा आभास निर्माण करणारी होती. या पंथाच्या शिल्पकारांची रचनाशिल्पे व वास्तुकारांच्या वास्तुरचना यांत एक घनिष्ठ जवळीक दिसून येते. त्यांत फरक इतकाच की, शिल्पकाराच्या रचना प्रत्यक्ष वास्तुरूपात साकार होण्याच्या-म्हणजेच व्यावहारिक उपयोजनाच्या-बंधनात जखडलेल्या नसल्याने त्या सौंदर्यदृष्ट्या अधिक विशुद्ध रूपात अवतरू शकतात. पुढे अँटवान प्येव्हस्‌न्यर (१८८६-१९६२) व त्याचा बंधू नायूम गाब (१८९० – ) हे चित्र-शिल्पकार त्यांच्या मॉस्कोमधील वास्तव्यात (१९१७) या पंथात सामील झाले. १९२० नंतर राजकीय कारणास्तव रशियामध्ये या पंथाचा प्रभाव ओसरला व त्याचे दोन गटांत विभाजन झाले : पहिल्या गटातील टॅटलीन, रोट्‌चिंको आणि त्यांच्या अनुयायांनी कनिष्ठ व व्यवहारोपयोगी कलाप्रकारांकडे आपला मोहरा वळवला. त्यांनी औद्योगिक आकृतिबंध, फर्निचर-प्रकार, वास्तुकला, चित्रपट, रंगभूमी, मुद्रणकला, भित्तिपत्रे आदी प्रकारांत निर्मिती केली. दुसरा गट गाब व प्येव्हस्‌न्यर यांच्या नेतृत्वाखाली स्थापन झाला. १९२० मध्ये रचनावादी पंथाच्या भव्य प्रदर्शनाच्या सुमारास त्यांनी आपला ‘वास्तववादी’ जाहीरनामा प्रसिद्ध केला. त्यात आधीच्या रचनावाद्यांच्या कलेतील व्यावहारिक उद्दिष्टांवर त्यांनी टीका केली व विशुद्ध कलेचा पाठपुरावा केला. कलेमध्ये केवळ घनत्वाची (व्हॉल्यूम) नव्हे, तर अवकाशातील गतीची संकल्पना महत्त्वाची असल्याचे प्रतिपादन त्यांनी केले. कालाचे यथार्थ रूप कलेमध्ये प्रकट करण्यासाठी, गतिशील घटकांचा आविष्कार कशा प्रकारे व्हावा, हे दर्शवण्यासाठी नायूम गाबने शुद्धगतिकी (कायनेटिक) शिल्पांची निर्मिती केली. गाब व प्येव्हस्‌न्यर यांनी १९२२ मध्ये रशिया सोडला. नंतर त्यांच्या प्रभावामुळे पश्चिम यूरोपमध्ये रचनावादाचा शिरकाव झाला. गाब, कंडयीन्‌स्कई व मोहॉइनॉड्य यांच्या मार्फत ⇨बौहाउस या जर्मनीतील कलाशिक्षणसंस्थेत रचनावादी तत्त्वे प्रसृत झाली व त्यामुळे विसाव्या शतकातील वास्तुकला व आकृतिबंध यांवर त्यांचा मोठाच प्रभाव पडला. दुसऱ्या महायुद्धानंतरच्या काळात अनेक शिल्पकारांनी कमीअधिक प्रमाणात रचनावादाचा स्वीकार केला. या प्रणालीतील सर्वांत प्रभावी अमेरिकन शिल्पकार म्हणजे अलेक्झांडर कॉल्डर (१८९८ – ) आणि रिचर्ड लिपोल्ड. कॉल्डरची अमूर्त स्थिरशिल्पे व चलशिल्पे (मोबाइल्स) या संदर्भात उल्लेखनीय आहेत. तसेच लिपोल्डची सूर्य व चंद्र शिल्पे प्रभावी आहेत.
आंबेरी (मालवण)
आंबेरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:मालवण तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
इंग्लंडचे प्रदेश
इंग्लंड हा युनायटेड किंग्डमचा घटक देश एकूण ९ राजकीय प्रदेशांमध्ये विभागला गेला आहे.
संदर्भ
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे प्रशासकीय विभाग
रॅंडी शेकमन
रॅंडी वेन शेकमन (३० डिसेंबर, १९४८:सेंट पॉल, मिनेसोटा, अमेरिका - ) हे अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ आहेत. हे कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, बर्कली येथे प्राध्यापक आहेत
यांना जेम्स रॉथमन आणि थॉमस सी. सुडहॉफ यांच्याबरोबर २०१३ चे वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक दिले गेले होते.
वर्ग:अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दिवाळीची गाणी
दिवाळी या मराठी संस्कृतीतील महत्त्वाच्या व आनंदी सणामध्ये  पाच दिवस वेगवेगळ्या प्रथा परंपरा आहेत. यामध्ये नात्यांना विशेष महत्त्व आहे त्यामुळे सार्वजन या सणाच्या निमित्ताने एकत्र जमले जातात. या सणाच्या अंड वाढविण्यासाठी विविध पारंपारिक गाणी किंवा रचना आहेत. यामध्ये विशेषता: बहिण भावाच्या नात्यासाठी
आली आली दिवाळी... बहिण भावाला ओवाळी ..! आशा रचाना प्रचलित आहेत
मरसूळ तर्फे लसीना
मरसूळ तर्फे लसीना हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
बागलोहारे
बागलोहारे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
मरसूळ तर्फे लसीना
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
बागलोहारे
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
मरसूळ तर्फे लसीना
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
बागलोहारे
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
१०८ शिव मंदिरे
शिवालय स्तोत्रममध्ये नमूद केलेल्या १०८ शिव मंदिरांची ही यादी आहे.
पार्श्वभूमी
हिंदू मान्यतेनुसार, भगवान परशुरामाने गोकर्ण आणि कन्याकुमारी दरम्यानची भूमी निर्माण केली. राजा कार्तवीर्य अर्जुन आणि इतर क्षत्रियांच्या वधानंतर ब्राह्मणांना दान देण्यासाठी त्याच्या कुऱ्हाडीचा वापर करून केरळला महासागरातून परत मिळवण्यात आले, असे म्हटले जाते. या जमिनीचे त्यांनी ६४ गावांमध्ये (६४ ग्राम) विभाजन केले. या ६४ गावांपैकी ३२ गावे पेरुमपुझा आणि गोकर्णम यांच्यामध्ये आहेत आणि बोलली जाणारी भाषा तुलु होती. उर्वरित ३२ गावे पेरुमपुझा आणि कन्याकुमारी दरम्यान मल्याळम भाषिक भागात होती.
परशुराम हा महाविष्णूचा सहावा अवतार आहे. तो जमदग्नी आणि रेणुका ऋषींचा धाकटा मुलगा होता. आख्यायिकेनुसार, ब्राह्मणांना जमीन दान केल्यानंतर या ६४ गावांमध्ये एकशे आठ महा शिवलिंग आणि दुर्गा मूर्तीची स्थापना करण्यात आली. या एकशे आठ शिवमंदिरांचा उल्लेख शिवाला सोत्रममध्ये आहे आणि एक गाणे मल्याळम भाषेत लिहिले आहे. १०८ शिवमंदिरांपैकी १०५ मंदिरे केरळ राज्यात, दोन मंदिरे कर्नाटकात आणि एक मंदिर तामिळनाडूच्या कन्याकुमारी जिल्ह्यात आहेत.
संदर्भ
वर्ग:केरळमधील शिव मंदिरे वर्ग:भारतातील हिंदू मंदिरांची यादी वर्ग:१०८ शिव मंदिरे
रवी शंकर प्रसाद
रवी शंकर प्रसाद ( ३० ऑगस्ट १९५४) हे एक भारतातील भारतीय जनता पक्षाचे वरिष्ठ नेते, राज्यसभा सदस्य व भारताच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळातील विद्यमान कॅबिनेट मंत्री आहेत.
२०१४ लोकसभा निवडणुकांनंतर रवी शंकर प्रसाद नरेंद्र मोदी सरकारामध्ये कॅबिनेट मंत्री म्हणून नियुक्त करण्यात आले.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:राज्यसभा सदस्य वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:भारतीय कायदामंत्री
शेवरे (माढा)
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०१६-१७
मालिकेमध्ये ३-० असे निर्भेळ यश मिळवून ऑस्ट्रेलियाने ५व्यांदा चॅपेल-हॅडली चषक जिंकला.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील खेळ वर्ग:इ.स. २०१६ मधील क्रिकेट २०१६ ऑस्ट्रेलिया न्यू झीलंड
हुआन फेर्नांदो किंतेरो
हुआन फेर्नांदो किंतेरो पानिआग्वा 🇨🇴 colombiaकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
चरण (कर्नाटक संगीत)
चरण ही कर्नाटक संगीतातील एक संज्ञा आहे. कृती, वर्णम्‌, पदम्‌, जावळी वा तत्सम कर्नाटक संगीतरचनांचे अनुक्रमे पल्लवी अनुपल्लवी  व चरण असे एकूण तीन भाग असतात. सामान्यतः ⇨पदम्‌ या रचनेच्या पल्लवी आणि अनुपल्लवी या भागांएवढी वा अनुपल्लवीएवढी किंवा अनुपल्लवीच्या चौपट चरणाची लांबी असू शकते. अनेक वेळा चरणाच्या उत्तर भागाचे संगीत व अनुपल्लवीचे संगीत सारखेच असते.
वर्ग:शास्त्रीय संगीत
आमडोस
आमडोस हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:मालवण तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
कोकण कन्याळ
कोकण कन्याळ ही शेळीची एक जात आहे.महाराष्ट्रातील डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकणकृषी विद्यापीठाने सतत दहा वर्षे संशोधन करून निळेली पशुपैदास क्षेत्रात ही जात विकसित केली आहे. ही संकरित शेळ्यांची भारतातील २१वी जात आहे. ही जात कोकणातील पावसाळी हवामानामध्ये तग धरू शकते.
या शेळीचे खूर उंच, टणक असल्याने डोंगराळ भागात चराई करण्यास ती उत्कृष्ट आहे.ही जात मटनासाठी उत्तम आहे.हिची रोगप्रतिकारक क्षमता चांगली आहे. हिच्या अंगावर काळे पांढरे ठिपके असतात.
वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
थॉमस सी. सुडहॉफ
थॉमस क्रिस्चियन सुडहॉफ (२२ डिसेंबर, १९५५:ग्योटिंजेन, जर्मनी - ) हे जर्मन-अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ आहेत. हे स्टॅनफर्ड विद्यापीठ येथे प्राध्यापक आहेत
यांना जेम्स रॉथमन आणि रँडी शेकमन यांच्याबरोबर २०१३ चे वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक दिले गेले होते.
वर्ग:अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चतुरंग गायनप्रकार
चतुरंग उत्तर भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक जुना गायनप्रकार आहे. बाराव्या शतकापासून तो रूढ असल्याचे दिसते. ‘चतुर्मुख’ या नावाने त्याचा निर्देश सोमेश्वरलिखित मानसोल्लास वा अभिलषितार्थचिंतामणि (११२७) या ग्रंथात आढळतो. ह्या गायनप्रकारात अस्ताई व अंतरा हे दोन विभाग धृपद या शास्त्रीय गायनप्रकारासारखे बंदिस्त व सार्थ शब्दांत रचलेले असतात. त्यानंतरचा विभाग ‘सा, रे, ग, म’ आदी स्वरनामांनी गुंफलेला असतो आणि शेवटच्या म्हणजे चौथ्या विभागात तबला वा पखवाज या तालवाद्यांचे बोल वापरलेले असतात. रागसंगीताचे नियम पाळून रचलेल्या ह्या गायनप्रकारात विस्ताराला फारसा वाव नसतो. विविधता हेच त्याचे वैशिष्ट्य होय. आजकाल हा फारसा गायला जात नाही.
वर्ग:हिंदुस्तानी संगीत
विद्याभारती
विद्याभारती  : सामाजिक दृष्टीकोनातून शिक्षणाचा अभ्यास व संशोधन करणारी महाराष्ट्रातील संस्था. सध्याचे नाव ‘भारतीय शिक्षणसंस्था’ (इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ एज्युकेशन). ज्येष्ठ शिक्षणतज्ञ जे. पी. नाईक यांनी १९४८ मध्ये मुंबई येथे या संस्थेची स्थापना केली. स्वतंत्र भारताची राष्ट्रीय शैक्षणिक प्रणाली विकसित करण्याच्या दृष्टीने शैक्षणिक धोरण आणि नियोजन यासंबंधीचा अभ्यास व विद्यापीठीय दर्जाचे संशोधन करण्याची उद्दिष्टे यासंस्थेच्या स्थापनेमागे होती. मुंबई विद्यापीठाशी संलग्नता प्राप्त झालेल्या या संस्थेने एम्.एड्. आणि पीएच्.डी. हे अभ्यासक्रम राबवले, प्राथमिक शिक्षण केंद्रस्थानी ठेवून महत्त्वपूर्ण संशोधन केले आणि इंडियन जर्नल ऑफ एज्युकेशनल रिसर्च हे नियतकालिकही चालवले. रा. वि. परूळेकर, जे. पी. नाईक, व्ही. व्ही. कामत, के. जी. सैय्यद्दिन, टी. के.एन्, मेनन, ग. श्री. खैर, ए. आर्. दाऊद, सुलभा पाणंदीकर, माधुरी शाह यांसारख्या शिक्षणतज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली संस्थेचे कार्य भरभराटीस आले. १९६० च्या सुमारास मानवी आणि आर्थिक संसाधनांच्या अभावी संस्थेला अनेक कार्यक्रम आवरते घ्यावे लागले. तथापि पुढे १९७५-७६ मध्ये आंतरशास्त्रीय शिक्षणाचे केंद्र म्हणून पुनरूत्थापन करण्यात आले. १९७६ साली संस्थेचे मुख्यालय मुंबईहून पुण्यास आणण्यात आले. संस्थेचे स्थलांतर पुण्याला झाल्यावर ‘इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ एज्युकेशन’ला ‘विद्याभारती’ हे पर्यायी मराठी नाव देण्यात आले. परंतु हेच नाव अन्य संस्थेचे आहे, असे लक्षात आल्यानंतर मूळ इंग्रजी नावच अधिकृत म्हणून पुढे चालू ठेवण्यात आले. ‘भारतीय शिक्षणसंस्था’ हे सध्याचे पर्यायी नाव असले, तरी इंग्रजी नाव अद्यापही अधिकृत मानले जाते. १९७९ मध्ये पुणे येथे आंतरशाखीय एम्.फिल्. आणि पीएच्.डी. हे शिक्षणक्रम चालविणारे ‘शिक्षणाभ्यास केंद्र’ व मुंबई येथे तशाच स्वरूपाचे ‘जी.डी.पारीख शिक्षणाभ्यास केंद्र’ ही स्थापण्यात आली. या दोन्ही केंद्रांना विद्यापीठीय मान्यता मिळाली. शिक्षण हे समाजाच्या सर्वांगीण विकासाचे प्रमुख साधन असल्याने त्याचा सर्वदूर प्रसार व्हावा व त्याद्वारे आरोग्यादी सार्वजनिक कल्याणाच्या विविध योजना व उपक्रम राबवता यावेत, या हेतूने संस्थेचा कार्यविस्तार करण्यात आला आणि कार्याचे नियोजन करण्यासाठी आठ विभागीय केंद्रे स्थापण्यात आली. ही केंद्रे पुढीलप्रमाणे :
अ) शिक्षणाभ्यास केंद्र : एम् फिल. व पीएच्.डी. या आंतरशाखीय शिक्षणक्रमाबरोबरच, पर्यायी धोरणे आणि कार्यक्रम विकसित करण्यासाठी शिक्षणाचे नियोजन आणि व्यवस्थापन या क्षेत्रात कृतिसंशोधनाचे कामही या केंद्रातर्फे चालते.
(आ) अनौपचारिक शिक्षणासाठी राज्य साधन केंद्रे : अनौपचारिक शिक्षण, प्रौढ शिक्षण आणि निरंतर शिक्षण या क्षेत्रांत प्रशिक्षण, साहित्यनिर्मिती, कृतिसंशोधन आणि तज्ज्ञ-सल्ला पुरविण्याचे काम या केंद्रातर्फे केले जाते. या साधन केंद्राला जोडून एका अनौपचारिक शिक्षणकक्ष असून, महाराष्ट्रातील अशासकीय संस्थांना प्राथमिक व उच्च प्राथमिक स्तरांतील शालाबाह्य विद्यार्थ्यांचे अनौपचारिक शिक्षणवर्ग चालविण्याबाबत मार्गदर्शन केले जाते. १९७९ पासून अनौपचारिकशिक्षणासंबंधी केंद्राने केलेल्या कृतिसंशोधनातून तयार झालेल्या अनौपचारिक कार्यक्रम ‘आय्. आय्. ई. मॉडेल’ म्हणून प्रसिद्ध असून, काही राज्यांनी त्याचा स्वीकार केलेला आहे. संस्थेच्या अध्याक्षा व राष्ट्रीय नियोजन मंडळाच्या सदस्या चित्रा नाईक.यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्राथमिक शिक्षणाच्या सार्वत्रिकीकरणासंबंधी १३७ खेड्यांतून राबविला गेलेला ‘प्रॉपेल’ प्रकल्प खूपच यशस्वी ठरला. यूनेस्कोने त्याची आशिया खंडातील अन्य विकसनशील देशांसाठी आदर्श प्रकल्प म्हणून शिफारस केली.
(इ) विज्ञानाधिष्ठित ग्रामविकास केंद्र : ग्रामीण जीवन अधिक सोयी-सुविधापूर्ण करण्याच्या दृष्टीने विज्ञान आणि तंत्रविद्या यांचा दैनंदिन गरजा भागविण्यासाठी कसा उपयोग करता येईल, याचे प्रात्यक्षिक व प्रसार करण्यासाठी हे केंद्र स्थापन करण्यात आले. ज्वलनातून मिळणारी ऊर्जा काटकसरीने कशी वापरता येईल, आरोग्याला पोषक अशा धूरविरहीत चुली कशा बनविता येतील, बागाईत कशी सुधारता येईल, शेती आणि वनशेती यांत सुधारणा घडवून उत्पन्न कसे वाढविता येईल, नवोपाय योजनेतून कुटिरोद्योग व अन्य लघुउद्योग कसे उभारता येतील इ. बाबींचा प्रयोग, प्रकल्प आणि प्रात्यक्षिके यांच्याद्वारे प्रभावी रीत्या प्रसार करण्याचे काम हे केंद्र करते.
(ई) विज्ञानाश्रम : पाबळ (जि. पुणे) ह्या दुष्काळी भागात हे केंद्र असून, ग्रामीण भागातील गरजा विज्ञान व तंत्रविद्या यांच्या साहाय्याने कशा पुर्या) करता येतील व स्वयंरोजगार कसा निर्माण करता येईल, हे शालेय शिक्षण अर्धवट सोडलेल्या तरुणांना येथे अनौपचारिक पद्धतीने शिकवले जाते. या अभ्यासक्रमात कुक्कुटपालन, ग्रामीण तंत्रज्ञान, नळदुरुस्ती, सुतारकाम, रक्त-मलमूत्र-तपासणी, भूमिगत पाणी संशोधन इ. विषयांचा अंतर्भाव होतो.
(उ) श्रमिक विद्यापीठ : शहरी व असंघटित कामगार आणि त्यांचे कुटुंबीय यांच्या प्रशिक्षणाची व सर्वांगीण विकासाची जबाबदारी हे केंद्र पार पाडते. स्त्रिया आणि कामगार मुले यांना शिक्षण देऊन स्वावलंबी व सक्षम बनवण्यावर या केंद्राचा भर आहे.
(ऊ) जी. डी. पारीख शिक्षणाभ्यास केंद्र : मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यानगरी, कालिना परिसरात हे केंद्र आहे. शहरी शिक्षणाच्या समस्या, विशेषतः झोपडपट्टीवासियांचे प्राथमिक शिक्षण आणि कौशल्यप्रशिक्षण हे ह्या केंद्राचे प्रमुख कार्यक्षेत्र आहे.
(ए) जे. पी. नाईक शिक्षण आणि विकास केंद्र : आदिवासी व ग्रामीण जनतेच्या शिक्षणाच्या आणि कृतिशीलतेच्या द्वारे, ग्रामीण विकासाचे नियोजन करण्याच्या हेतूने व्यापक क्षेत्राभ्यास आणि कृतिसंशोधन आयोजित करण्यासाठी या केंद्राची स्थापना करण्यात आली. पंचायत राज्यव्यवस्थेतील प्रशासकीय व आर्थिक विकेंद्रीकरण्याच्या भूमिकेला पोषक ठरण्याच्या दृष्टीने स्थानिक जनतेच्या क्षमता विकसित करण्यावर या केंद्रामध्ये भर दिला जातो. स्थानिक जनतेमध्ये आपल्या सामाजिक-आर्थिक व राजकीय परिस्थितीचे पुनर्घटना आणि नियोजन करण्याच्या दृष्टीने जागरूकता व सामर्थ्य निर्माण व्हावे, म्हणून अनौपचारिक शिक्षणाद्वारे अनेक प्रयोग हाती घेतले जातात. या केंद्रातर्फे ‘ॲस्ट्रा’ नावाचा नवा प्रकल्प सुरू असून, देशभर नवे पर्याय देणाऱ्या ५२० स्वयंसेवी संस्थांमध्ये संवाद निर्माण करण्यासाठी नवोपाययोजना व प्रयोग यांद्वारे साधना-साहाय्य दिले जाते. दिसरा महत्त्वाचा प्रकल्प म्हणजे ११० पंचायतींना स्थानिक नियोजनाबाबत केले जाणारे उद्‌बोधन होय.
(ऐ) वनिता विकासिनी : ग्रामीण स्त्रियांच्या सामाजिक, आर्थिक व राजकीय समस्यांचा संशोधनात्मक अभ्यास व प्रशिक्षण यांवर या केंद्रात भर दिला जातो. खेड-शिवापूर (जि.पुणे) येथे हे केंद्र वसलेले असून निवास, चर्चाकक्ष इ. सुविधा येथे उपलब्ध आहेत. पंचायतीव तत्सम माध्यमातून प्रयोगात्मक कार्यक्रम विकसित करण्यासाठी दोनशे गावांची प्रयोगशाळा या केंद्राला उपलब्ध आहे. देशात अन्य ठिकाणी यांसारखे प्रयोग करू इच्छिणाऱ्या कार्यकर्त्यांसाठी ‘प्रात्याक्षिक क्षेत्र’ म्हणूनही या भागाचा उपयोग केला जातो.
महाराष्ट्रातील विविध संघटना आणि विद्यापीठे यांच्या सहकार्याने संस्थेच्या विस्तार-सेवायोजनेअंतर्गत सर्वांसाठी शिक्षण व सर्वांसाठी आरोग्य हे उपक्रम राबवले जातात. त्याचप्रमाणे संस्थेमार्फत विविध राज्यांतील शासकीय व खाजगी संघटनांना तज्ज्ञसल्ला आणि साधन-साहाय्यही पुरविले जाते. उदा., किमान अध्ययन पातळीसंबंधात राजस्थान येथील ‘लोकजुम्बिश’ ही स्वयंसेवी संस्था, गुजरातमधील गुजरात विद्यापीठ आणि बिहारमधील ‘बिहार एज्युकेशन प्रोजेक्ट’ यांना संस्थेमार्फत सध्या तज्ज्ञसल्ला व साधनसाहित्य पुरविले जाते. त्याचप्रमाणे संस्थेला अनौपचारिक शिक्षण आणि शिक्षणातील प्रयोग व पर्याय यांबाबत राष्ट्रीय साधन केंद्र म्हणून मान्यता मिळाली आहे, तसेच ‘एपीड’ (एशियन प्रोग्रॅम फॉर एज्युकेशनल इनोव्हेशन्स अँड डिव्हेलपमेंट) या यूनेस्कोच्या कार्यक्रमांतर्गत उपविभागीय केंद्र म्हणूनही मान्यता लाभली आहे. यूनेस्कोच्या वतीने संस्थेने आशियाई देशाच्या प्रतिनिधीकरिंता चर्चासत्रे, कार्यशाळा इ. आयोजित केल्या आहेत.
वर्ग:महिला संपादनेथॉन वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
ममदापूर
ममदापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
बल्लाळवाडी
बल्लाळवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
शिंदेवाडी (माढा)
शिंदेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
सिटी पॅलेस, जयपूर
संदर्भ
वर्ग:राजस्थान वर्ग:इ.स. १७२७ मधील निर्मिती
भारतीय विद्या भवन
भारतीय विद्या भवन हा एक भारतीय शैक्षणिक ट्रस्ट आहे. नवंबर ७, १९३८ रोजी भारतीय विद्या भवनची स्थापना डॉ. के. एम. मुंशी यांनी केली.
संदर्भ
वर्ग:संस्था
डॉ. बी.आर. आंबेडकर मुक्त विद्यापीठ
'''डॉ. बी.आर. आंबेडकर मुक्त विद्यापीठ, याला तेलंगण मुक्त विद्यापीठ म्हणूनही ओळखले जाते, पूर्वीचे नाव आंध्र प्रदेश मुक्त विद्यापीठ''', हे तेलंगण राज्यातील हैदराबाद या शहरातील एक सरकारी विद्यापीठ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तेलंगणामधील विद्यापीठे वर्ग:भारतातील मुक्त विद्यापीठे वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
माखाणी
माखाणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
उदंचन जलविद्युत प्रकल्प
उदंचन जलविद्युत प्रकल्प हा जलविद्युत प्रकल्पातील एक प्रकार आहे. या प्रकारच्या प्रकल्पांमध्ये एखाद्या उंचीचा उपयोग करून पाण्याचा पुनर्वापर करून वीजनिर्मिती केली जाते. यामध्ये दोन जलाशयांचा वापर केला जातो.
ऊर्ध्व जलाशयातील पाण्याचा वापर विजेच्या जास्त मागणीच्या काळात केला जातो व वीजनिर्मिती केली जाते. विजेच्या कमी मागणीच्या काळात हे निम्न जलाशयात साठवलेले पाणी स्वस्त वीज वापरून पुन्हा ऊर्ध्व जलाशयात टाकले जाते.
वर्ग:विद्युत अभियांत्रिकी
चेलो
सतराव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून या वाद्याच्या स्वरूपात कोणताही महत्त्वाचा बदल झाला नाही. आंतॉन्यो स्ट्राडीव्हारी (१६४४–१७३७) या प्रख्यात इटालियन वाद्यकाराने बनविलेल्या वाद्यांत चेलोच्या बनावटीचा आदर्श दिसतो. गेल्या दोन-तीनशे वर्षांत तारांची उच्चता वाढल्यामुळे त्यांचा ताण पेलण्यासाठी त्यांचा मजबूतपणा वाढविण्यात आला.
हायडन, ड्व्हॉर्झाक, बोक्केरीनी, चायकॉव्हस्की यांच्या चेलोसाठी लिहिलेल्या रचना प्रख्यात आहेत. आजच्या संगीतकारांत ब्लॉक, शस्तकॉव्ह्यिच, प्रकॉव्ह्येव्ह आणि ब्रिटन यांचा या संदर्भात उल्लेख करता येईल. एमानूएल फॉयरमान, प्येर फूर्न्ये, पॉल तोर्तेलिए स्तिस्लाव्ह रोस्त्रोपोव्ह्यिच व पाब्लो कासाल्स हे प्रख्यात चेलोवादक होत.
वर्ग:तंतुवाद्ये
कॅरोल डब्ल्यू. ग्राइडर
कॅरोल विडनी ग्राइडर (१५ एप्रिल, १९६१:सान डियेगो, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ) या अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ आहेत. या कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, सांताक्रुझ येथे प्राध्यापक आहेत.
यांना एलिझाबेथ ब्लॅकबर्न आणि जॅक डब्ल्यू. झोस्टाक यांच्याबरोबर २००९ चे वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक दिले गेले होते.
वर्ग:अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
केपें
केपें हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या  केपें तालुक्यातील १४.१ चौ. किमी. क्षेत्राचे शहर आहे.
भौगोलिक स्थान
केपें हे दक्षिण गोवा जिल्ह्यातल्या  केपें तालुक्यातील १४.१ चौ. किमी. क्षेत्राचे शहर असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या शहरात ३६१३ कुटुंबे व एकूण १४७९५ लोकसंख्या आहे. जिल्हा मुख्यालय, मडगांवयेथे १५ किलोमीटर अंतरावर आहे. राज्याची राजधानी मडगांव येथे १५ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये ७२७७ पुरुष आणि ७५१८ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक २१६ असून अनुसूचित जमातीचे ३२८६ लोक आहेत. ह्या शहराचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ८०३२५१ आहे.
लोकसंख्येनुसार शहराचा दर्जा IV (लोकसंख्या_एकूण १०,००० to १९,९९९). शहराची नागरी स्थिती आहे 'नगरपालिका'.
१ लाखांपेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेले सगळ्यात जवळचे हे शहर १७० किमी अंतरावर आहे. ५ लाखांपेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेले सगळ्यात जवळचे पुणे हे शहर ५४८ किमी अंतरावर आहे. रेल्वे स्टेशन ८ किमी अंतरावर कुडचडे-काकोडा इथे आहे.
स्वच्छता आणि पिण्याचे पाणी
शहरामध्ये उघडी गटारव्यवस्था आहे. छोट्या धरणातून पाणीपुरवठा होतो. शहराला शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा होतो. पाणी पुरवठ्याची क्षमता 1200 किलो लिटर आहे.
सर्वात जवळील अग्निशमन सुविधा कुडचडे-काकोडा (८ किमी) येथे आहे.