cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अल्वा मीर्दाल
अल्वा मीर्दाल ह्यास्वीडनमधील प्रसिद्ध समाजसेविका व जागतिक निःशस्त्रीकरणाची खंबीर पुरस्कर्ती होत्या. एका शेतकरी कुटुंबात अप्साला गावी त्यांचा जन्म झाला. स्टॉकहोम व अप्साला या विद्यापीठांतून शिक्षण घेऊन त्यांनी ए. बी. व ए.एम्‌. या पदव्या मिळविल्या. ए.स. १९२४ मध्ये त्यांचा विवाह प्रसिद्ध अर्थशास्त्रज्ञ कार्ल गन्नार मीर्दाल यांच्याबरोबर झाला.
गन्नारांच्या व्यक्तिमत्वामुळे त्यांच्या सामाजिक कार्यास प्रगल्भता लाभली. त्यांना एक मुलगा आणि दोन मुली आहेत. अल्वा मीर्दालांचे प्रारंभीचे आयुष्य शैक्षणिक कार्यात, विशेषतः अध्ययन-अध्यापनात गेले. त्यांनी स्टॉकहोम येथील प्रशिक्षण महाविद्यालयात काही काळ अध्यापनाचे काम केले  व नंतर त्या तेथेच संचालिका झाल्या. त्यांच्या शैक्षणिक क्षेत्रात त्यांनी अनेक मानाची पदे भूषविली. या सुमारास संयुक्त राष्ट्रे या जागतिक संख्येत त्यांचा सामाजिक घडामोडींसंबंधीच्या विभागात संचालिका या नात्याने प्रवेश झाला.पुढे तिथेच त्या यूनेस्को या सांस्कृतिक संस्थेत सामाजिक शास्त्रे या विषयाच्या संचालिका झाल्या. तिथे  जागतिक राजकीय वर्तुळातील थोर व्यक्तींशी त्यांचा परिचय वाढला आणि त्या सक्रिय राजकारणाकडे आकृष्ट झाल्या.पुढे त्या स्वीडनच्या संसदेवर निवडून आल्या. तेव्हा त्यांची नियुक्ती भारत, ब्रह्मदेश, श्रीलंका या पूर्वेकडील देशांच्या परराष्ट्रविषयक खात्याच्या मंत्री म्हणून झाली. त्यानंतर त्यांनी भारतात स्वीडनचे परराष्ट्रीय वकील म्हणून काम केले.१९६२ मध्ये त्या स्वीडनच्या सिनेटवर निवडून आल्या व १९७० पर्यंत सिनेटर म्हणून त्यांनी काम केले. या काळात त्यांनी निःशस्त्रीकरण समस्येचा अभ्यास केला. त्यांना स्वीडनच्या जिनीव्हा येथील निःशस्त्रीकरण परिषदेस उपस्थित राहणाऱ्या स्वीडिश पथकाचे अध्यक्षपद दिले. काही दिवस बिनखात्याचे मंत्री म्हणून काम केल्यावर १९६६ पासून त्यांच्याकडे निःशस्त्रीकरण खाते सुपूर्त करण्यात आले. ए.स. १९६२ मध्ये त्या स्वीडनच्या सिनेटवर निवडून आल्या व १९७० पर्यंत सिनेटर म्हणून त्यांनी काम केले. या काळात त्यांनी निःशस्त्रीकरण समस्येचा अभ्यास केला. त्यांना स्वीडनच्या जिनीव्हा येथील निःशस्त्रीकरण परिषदेस उपस्थित राहणाऱ्या स्वीडिश पथकाचे अध्यक्षपद दिले. काही दिवस बिनखात्याचे मंत्री म्हणून काम केल्यावर १९६६ पासून त्यांच्याकडे निःशस्त्रीकरण खाते सुपूर्त करण्यात आले. ए.स. १९७३ पर्यंत त्यांनी हे पद सांभाळले. या पदावर असताना त्यांनी शांततेच्या प्रसार-प्रचारार्थ अनेक परदेश दौरे केले आणि निःशस्त्रीकरणाने जागतिक शांतता निश्चितपणे प्रस्थापित होऊ शकेल, असे प्रांजल मत प्रकट केले. निःशस्त्रीकरण परिषदेतील त्या जगातील पहिल्या महिला प्रतिनिधी होत. त्यांनी या परिषदेत अण्वस्त्रांच्या स्पर्धेबद्दल बड्या राष्ट्रांना दोष दिला आणि स्वीडन हे ह्या स्पर्धेत नाही. याबद्दल सार्थ स्वाभिमान व्यक्त केला.
अल्वा मीर्दाल यांना शैक्षणिक समस्या, स्त्रियांचे हक्क, अपंग आणि त्यांचे प्रश्न यांविषयी सतत आस्था होती. हे प्रश्न लोकांसमोर मांडून त्यात  काही उपाय वा मार्ग शोधावे असे त्यांना वाटत असे. सुरुवातीस त्यांनी स्त्रीविषयक समस्यांचा अभ्यास करण्यासाठी तत्संबंधीच्या शासकीय आयोगाने सचिवपद भूषविले होते. त्यानंतर त्यांची अपंगांच्या शासकीय आयोगावर व शिक्षणविषयक सुधारणांच्या सरकारी आयोगावर सदस्य म्हणून नेमणूक झाली. पॅरिस  व जिनीव्हा येथील आंतरराष्ट्रीय मजूर संघटनांत स्वीडिश प्रतिनिधी म्हणून त्यांनी भाग घेतला. तसेच त्या १९४७–४९ मध्ये विद्यालय-पूर्व जागतिक शिक्षण मंडळाच्या त्या अध्यक्षा होत्या. हे सामाजिक कार्य करीत असतानाच त्यांना जागतिक शांततेचे कार्य करण्याची संधी लाभली. तेव्हा त्यांनी स्टॉकहोममध्ये इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूट स्थापण्यात पुढाकार घेतला. या संस्थेच्या त्या १९६४–६६ दरम्यान सचिव होत्या. जगातील अनेक मान्यवर विद्यापीठांनी त्यांना डॉक्टर ऑफ लॉज ही सन्मान्य पदवी देऊन त्यांचा गौरव केला.
त्यांच्या या जागतिक शांततेच्या पुरस्कारार्थ केलेल्या कार्याचा गौरव आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील अनेक प्रतिष्ठित शांतता पारितोषिके देऊन करण्यात आला. नोबेल समितीने रॉब्लेस आल्‌फॉन्सा गार्सिया (मेक्सिको) यांच्याबरोबर शांततेचे नोबेल पारितोषिक देऊन त्यांचा सन्मान केला (१९८२). संयुक्त राष्ट्रांनी निःशस्त्रीकरण तज्ञ म्हणून त्यांची खास नियुक्ती केली होती.
अनत्ता
अनत्ता (पाली) किंवा अनात्मन (संस्कृत) हा बौद्ध धर्मातील एक सिद्धान्त आहे. हा सिद्धान्त सांगतो की, जीवंत प्राण्यांमध्ये अविनाशी, शाश्वत आत्मा नसतो.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:बौद्ध धर्म वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना
जनुक कोश
जनुक कोश म्हणजे जनुकीय संपत्ति टिकवण्याचे एक साधन. आज असे जनुक कोश हे मुख्यतः स्थलबाह्य भांडारांच्या स्वरूपात बनवलेले आहेत. अशा भांडारांत अत्यंत थंड तपमानात वनस्पतींचे अंश, अथवा बिया साठवल्या जातात. प्राण्यांच्यात ही भांडारे खास थंड तपमानात ठेवलेल्या शुक्र व अंडयांच्या रूपात असतात. जिवंत मादीच्या अभावी आज तरी अशा अंड्यांचा, शुक्रबीजांचा वापर करण्याचे तंत्रज्ञान उपलब्ध नाही. पण, जनुकीय संपत्ति राखून ठेवणे हे काही मानवी इतिहासात आजच सुरू झालेले नाही. अनादि कालापासून मानवी समाज देवरायात, देवडोहात, देवतलावात जैवविविधतेला संरक्षण देत आलेले आहेत, आणि या प्रथा महाराष्ट्रात आजही जिवंत आहेत
बाकळी नदी
वर्ग: वर्धा जिल्ह्यातील नद्या
सोफिया लॉरेन
सोफिया लॉरेन (जन्म : रोम (इटली), २० सप्टेंबर १९३४) ही इंग्रजी चित्रपटांतून काम करणारी मूळ इटालियन अभिनेत्री होती. हिचे मूळ नाव सोफिया व्हिलानी सायकोलोनी होते.
बाबुल सुप्रियो
बाबुल सुप्रियो (१५ डिसेंबर, १९७० - ) हे भारतीय पार्श्वगायक, दूरचित्रवाणी अभिनेते आणि राजकारणी आहेत. हे पश्चिम बंगालचे माहिती तंत्रज्ञान मंत्री आहेत. याशिवाय ते पश्चिम बंगाल पर्यटन विभागाचे प्रमुख आहेत.
हे आसनसोल मतदारसंघातून भाजप तर्फे १६व्या आणि १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले. त्यांनी १९ ऑक्टोबर, २०२१ रोजी खासदारपदाचा राजीनामा दिला आणि तृणमूल काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला. त्यानंतर ते पश्चिम बंगालच्या विधानसभेत बालीगंज मतदासंघातून निवडून गेले
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:आसनसोलचे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:बालीगंजचे आमदार वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:तृणमूल काँग्रेस नेते वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १६९०
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६९० वर्ग:इ.स.च्या १६९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बुध (निःसंदिग्धीकरण)
(निःसंदिग्धीकरण) तुम्हाला हे हवे आहे का? वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
बापु हरी चौरे
हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी असून त्यांनी २००४ ते २००९ या दरम्यान धुळ्याचे खासदारपद भूषविले. ते १४ व्या लोकसभेचे सदस्य होते.
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
जानेवारी ११
बाह्य दुवे
जानेवारी ९ - जानेवारी १० - जानेवारी ११ - जानेवारी १२ - जानेवारी १३ - (जानेवारी महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
सुन लि
सुन लि (चिनी: 孙俪) (इंग्रजी: Sun Li) (जन्म 26 सप्टबर 1982) हा एक चिनी अभिनेत्री आहै.
वर्ग:चिनी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शहापूर विधानसभा मतदारसंघ
शहापूर विधानसभा मतदारसंघ - १३५ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, शहापूर मतदारसंघात ठाणे जिल्ह्यातील १. शहापूर तालुका आणि २. वाडा तालुक्यातील मांडवा महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. शहापूर हा विधानसभा मतदारसंघ भिवंडी लोकसभा मतदारसंघात मोडतो आणि हा मतदारसंघ अनुसूचित जमाती - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे दौलत भिका दरोडा हे शहापूर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:भिवंडी लोकसभा मतदारसंघ
नांदखेडा
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मंगरुळपीर तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
प्लुटो (निःसंदिग्धीकरण)
तुम्हाला हे हवे आहे का?
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
कसोटी सामने पंच यादी
एक किंवा जास्त सामन्यात पंच असलेल्या क्रिकेट पंचांची यादी येथे देण्यात आलेली आहे.
वर्ग:कसोटी सामने पंच यादी
इ.स. १४८८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४८८ वर्ग:इ.स.च्या १४८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बालक नाथ
बालक नाथ ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
धाम नदी
ही महाराष्ट्रातील एक उपनदी आहे. ती वर्धा जिल्हा या मधून वाहते. पहा : जिल्हावार नद्या
वर्ग: वर्धा जिल्ह्यातील नद्या
दीर्घतमस्
दीर्घतमस् हे प्राचीन भारतातले एक ऋषी व कवी होते. ऋग्वेदाच्या प्रथम मंडलातील चोवीस ऋचा त्यांनी रचल्या आहेत. काही इतिहासकारांच्या मते दीर्घतमस् व भारद्वाज हे अगदी सुरुवातीच्या काळातील वैदिक रचनाकार होते. दीर्घतमस् यांच्या जीवनाची कथा महाभारताच्या आदिपर्वात आली आहे.
वर्ग:महाभारत
माण तालुका
माण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील एक तालुका आहे. तालुक्याचे मुख्य ठिकाण दहिवडी आहे मात्र "म्हसवड" हे तालुक्यातील मोठे शहर आहे , माण तालुक्यात मेंढपाळ (धनगर)समाज जास्त आहे
पार्श्वभूमी
या तालुक्याचे मुख्य ठिकाण शहर दहिवडी हे आहे. माण हे शहर अथवा गाव तालुक्यात कुठेही अस्तित्वात नाही, खरे म्हणजे माण हे नदीचे नाव तालुक्याला देण्यात आले आहे, माण म्हणजेच "दहिवडी".तालुक्याचे मुख्य ठिकाण दहिवडी आहे मात्र "म्हसवड" हे मोठे शहर आहे आणि इतर नगरपरिषद आहे. दहिवडी शहर हे नगरपंचायतचे शहर आहे. कायम दुष्काळ असलेला हा तालुका असल्यामुळे पाण्याला महत्त्व देतो, त्यामुळे तालुक्याला दहिवडी नाव न देता नदीचे नाव "माण" आहे तसेच ऐतिहासिक तसेच भौगोलिक पण आहे त्यासाठी जमिनीतून एक प्रकारची माती निघते खोदल्यावर तिला म्हणतात त्यावरून ही देण्यात आले आहे. दहिवडी शहर ऐतिहासिक असून शहरात जुने महादेव मंदिर, सिद्धनाथ मंदिर आहे. महाराष्ट्रातील दुष्काळी तालुक्यांत या तालुक्याची गणना होते. माण तालुक्यातचे शिखर शिंगणापूरचे महादेवाचे प्राचीन मंदिर प्रसिद्ध आहे. तसेच शंभू महादेवाचे शिखर. मार्डी येथे श्री तुळजाभवानी देवीचे मंदिर आहे. श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज यांचे समाधि मंदिर गोंदवले तसेच म्हसवड येथे सिद्धनाथ-जोगेश्वरी मंदिर आहे इथे दिवाळी नंतर 1 महिन्याने मोठी रथयात्रा असते त्यासाठी संपूर्ण महाराष्ट्र तसेच कर्नाटक तसेच इतर राज्यातून लोक येतात. या ठिकाणी कष्टाळू वृत्तीचे लोक आहेत. परंतु हाताला पुरेसे काम व रोजगार नसल्याने, तसेच पाण्याचा अभावामुळे येथील जनता त्रस्त आहे.
माणच्या आसपासची ठिकाणे
तीर्थक्षेत्र शिखर शिंगणापूर: शंभू महादेव मंदिर ,
दहिवडी: श्री काशीपाते निलकंठ महाराज,
मार्डी: भवानीआईमंदिर,
पिंगळी बुद्रुक: पिंगळजाई मंदिर
गोंदवले बुद्रुक: श्री ब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज,
मलवडी: खंडोबा, श्री महंत शांतिगिरीजी महाराज,
कुळकजाई: सीताबाई मंदिर,
कुकुडवाड: महादेव मंदिर,
मंकलेश्वर (धुलोबा) मंदिर धुळदेव,
नागोबा मंदिर विरकरवाडी इत्यादी.
आसपास वारुगड, महिमानगड असे काही किल्ले आहेत.
हवामान
माण तालुक्याचे तापमान साधारणपणे १५ अंश सेल्सियस ते ४० अंश सेल्सियस दरम्यान तुलनेने उच्च श्रेणी आहे. शेजारच्या शहरांच्या तुलनेत माणमधील उन्हाळा तुलनेने गरम आणि कोरडा असतो. दर उन्हाळ्यात कमाल तापमान ४० डिग्री सेल्सिअसपेक्षा जास्त असते आणि सामान्यत: ते ३८ ते ४५ डिग्री सेल्सिअस दरम्यान असते. इतर हंगामात कमी तापमान २५ अंश सेल्सियस ते २८ अंश सेल्सियसपर्यंत असते. तालुक्यात जून ते सप्टेंबर या कालावधीत अत्यल्प पाऊस पडतो आणि सरकार तालुका दुष्काळग्रस्त म्हणून घोषित करते. तालुक्यात काही वेळा पावसाळ्यात पाऊस पडत नाही. माण तालुक्यात हिवाळ्याचा अनुभव नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी दरम्यान असतो. पुणे आणि नाशिकसारख्या महाराष्ट्रातील इतर शहरांच्या तुलनेत हिवाळ्यातील तापमानात लक्षणीय वाढ झाली आहे. निचतम तापमान १४ ते १६ अंश सेल्सियस पर्यंत असते तर उच्चतम तापमान २९ ते ३२ अंश सेल्सियसपर्यंत असते. या हंगामात आर्द्रता कमी आहे आणि हवामान अधिक आनंददायी असते. माण अवर्षण प्रवण क्षेत्रात येतो आणि माणच्या दक्षिण आणि दक्षिण-पश्चिम दिशेने जात असताना कोरडवाहू क्षेत्र सुरू होते. माण तालुका हद्दीत माणगंगा नदीवर आंधळी धरणातून पाण्यासाठी व सिंचनासाठी पाणीपुरवठा केला जातो.
संस्कृती
माण तालुक्यात गोंदवले येथील श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज शिखर शिंगणापूर येथील श्री महादेव मंदिर आहे. नरवणे येथील सर्वेश्वर मंदिर, जांभुळनी येथील जोगेश्वरी मंदिर, श्री महालक्ष्मी मंदिर (मोही), तुळजा भवानी मंदिर (मार्डी) सिद्धनाथ व जोगेश्वरी मंदिर (म्हसवड), श्री नाथसाहेब मंदिर (किरकसाल), श्री. जानूबाई मंदिर (विरळी), श्री नाथ महस्कोबा मंदिर (शेनवडी), विरळीतील गणेश मंदिर इत्यादी देवस्थाने प्रसिद्द आहेत. गुढीपाडवा, हनुमानजयंती, अक्षत्रुतीया, नागपंचमी, गणेश चतुर्थी, गणेश जयंती, विजयादशमी- दसरा, दिवाळी असे सण येथे साजरे केले जातात. शिखर शिंगणापूर विषयी माहिती: शिंगणापूरची स्थापना शिंगणराजे यादव (सन १२१० - ४७) या राजाने केली म्हणून यास शिंगणापूर हे नाव दिले आहे. इथल्या डोंगरमाथ्यावर एखाद्या शिरपेचाप्रमाणे शोभणारे शंभू महादेवाचे मंदिर हे माणदेशात वसलेले तीर्थक्षेत्र आहे असे मानले जाते. हे देवस्थान अवघ्या महाराष्ट्राचे कुलदैवत मानले जाते. शंभू महादेव हे छत्रपती शिवाजी महाराजांचेदेखील कुलदैवत होते.
चोंगछिंग
चोंगछिंग (लेखनभेद: चोंग्छिंग ; चिनी: 重庆 ; फीनयीन: Chongqing) हे चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकाच्या नैऋत्य भागातील एक महानगर आहे. चिनी जनता-प्रजासत्ताकातील चार राष्ट्रीय महानगरपालिका क्षेत्रांपैकी हे एक असून असा दर्जा असलेले चीनच्या भूवेष्टित भागातले एकमेव महानगर आहे. १९ जिल्हे, १५ परगणे आणि ४ स्वायत्त परगणे एवढा विस्तृत पसारा असलेले हे महानगर क्षेत्र व्याप्तीनुसार राष्ट्रीय शासनाच्या थेट अखत्यारीतील महानगर क्षेत्रांमध्ये सर्वांत मोठे आहे.
उत्पादनक्षेत्रातील उद्योगांचे मोठे केंद्र असलेले चोंगछिंग वाहननिर्मिती उद्योगात देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे केंद्र आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:चीनचे राजकीय विभाग वर्ग:चीनमधील शहरे
बुधि कुंदरन
बुधिसागर कृष्णाप्पा तथा बुधि कुंदरन हा भारताचा कसोटी क्रिकेट खेळाडू होता. हा यष्टीरक्षक होता.
कुंदरन, बुधि कुंदरन, बुधि वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
सलीम दुराणी
वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू
लग्न (निःसंदिग्धीकरण)
तुम्हाला हे हवे आहे का? वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
गोजेगाव (मुखेड)
गोजेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
विमेन्स कॉन्टेस्टिंग कल्चर
विमेन कॉन्टेस्टिंग कल्चर : चेंजिंग फ्रेम्स ऑफ जेंडर पॉलिटिक्स इन इंडिया हा लेखसंग्रह कविता पंजाबी आणि पारोमिता चक्रवर्ती यांनी संपादित केला असून तो 'स्त्री' कोलकत्ता यांनी २०१२ साली प्रकाशित केला आहे.
मुख्य युक्तिवाद
सदरच्या लेखसंग्रहातून संस्कृतीचे द्वंद्वात्मक स्वरूप व मुख्यत: लिंगभावात्मक आणि लिंगभाव अभिव्यक्ती यांचे द्वैतीकरण हे दैनंदिन जीवनात भौतिक आणि सौंदर्यानुभवाच्या सरावातून कशाप्रकारे स्पष्ट किंवा उघड होते यावर प्रकाश टाकण्याचा प्रयत्न केला आहे.
समर्थनीय युक्तिवाद
या साहित्यसंग्रहात संस्कृतीचे द्वंद्वात्मक स्वरूप हे एक 'स्थळ' म्हणून पाहिले गेले आहे. स्त्रियांचे शोषण तसेच स्त्रीवादी विरोध आणि परिवर्तन याला अधोरेखित करण्याचा प्रयत्न या साहित्यसंग्रहाच्या माध्यमातून करण्यात आला आहे. सदर साहित्यसंग्रहाच्या संपादकांनी संस्कृतीक राजकारण आणि लिंगभाव, समूह, जात, वर्ग, सीमारेषा, लैंगिकता आणि विकलांगता यांचे बदलते महत्व आणि त्यांच्या संबंधातील भौतिक आणि प्रतिकात्मक आयाम यावर प्रकाश टाकला आहे. पितृसत्ताक विचारसरणी हे स्त्रियांच्या शिक्षणाचे त्याचप्रमाणे स्त्रीवादी संघर्ष आणि विनियोगाचे एक स्थळ बनते. समाजातील वर्ग, जात, समूह यामधील उतरंड आणि सत्तेचे गतीशास्त्र (power dynamics) संस्कृती घडवते आणि याचे स्त्रियांशी नाते हे भिन्न आणि पुष्कळदा विरोधी असते. स्त्री, संस्कृती आणि सत्ता यांच्या माध्यमातून आंतरविद्याशाखीय चश्म्यातून या त्रिकोणी गुंतागुंतीच्या नातेसंबंधांशी संघर्ष करण्याचा प्रयत्न या साहित्यसंग्रहातून करण्यात आला आहे.
साहित्यसंग्रहाविषयी
या साहित्यसंग्रहाचे एकूण सहा भागांमध्ये विभाजन करण्यात आले असून यामध्ये विविध लेखांचा समावेश करण्यात आलेला आहे. ह्या साहित्यसंग्रहाच्या मार्फत मानवी (विशेषत: स्त्री) जीवनातील विविध पैलूंवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे जसे की, साहित्य, गाणी आणि गायक, नाट्यगृह आणि कलाकार, कला, लैंगिकता, नक्षलवादी स्त्रिया, तीभागा चळवळ, शालेय पाठ्यपुस्तके आणि लिंगभाव इत्यादि…
सांस्कृतिक अभिव्यक्ती
सदर विभागात मुख्यत: १९९० च्या अगॊदरच्या कालखंडाविषयी भाष्य आहे. यामध्ये स्त्रियांच्या इच्छा, स्त्रीवादी विद्वत्तेची सुरुवात, लोकप्रिय आणि अधिकृत न मानले गेलेले प्रकार जसे की, चित्रपट उद्योग किंवा पुनरुत्पादनाचे तंत्रज्ञान आणि वितरण, अभिजात साहित्य ज्यातून स्त्रियांना वर्जित करण्यात आले, तरीही विविध पातळीवर स्त्रियांनी पितृसत्ताक मानसिकतेला शह देउन प्रतिकाराची नवीन साधने वापरून सांस्कृतिक अभिव्यक्ती प्रकट केली.
थारू आणि ललिता दाखवून देतात की, पितृसत्ताक राष्ट्रीय समाज सुधारक, मध्यम वर्ग व वासाहतिक प्रशासनाने स्त्रियांच्या (राधिका व नागरात्मा) आवाजाबाबत मौन पाळले. आधुनिक संस्कृती व भद्रलोकांचे तत्त्व, यांच्या प्रभावामुळे दलित, ब्राह्मणेतर, लोकप्रिय आणि लोकसाहित्याचे प्रकार जे लैंगिकतेवर भर देणारे आणि विशेषत: स्त्रियांनी निर्माण केलेले होते त्याला अनधिकृत ठरवून वर्जित करण्यात आले. उदाहरणार्य १९१० मध्ये राधिका साम्तावानम लिखित अभिजात साहित्य नगरात्नम्मा यांनी पुर्नप्रकाशित केले. या साहित्यात लैंगिक इच्छांचे प्रकटीकरण दिसते. परंतु १९८० पर्यत हे साहित्य दृश्य स्वरूपात पुढे आलेले दिसत नाही.
अम्लम दास गुप्ता प्रतिपादन करतात की, स्त्री गायिका ह्या वेश्या संस्कृतीच्या भाग होत्या ज्यात त्यांनी कामुक भूमिका बजावल्या, नवीन ध्वनीिमुद्रण तंत्रज्ञान स्वीकारले आणि भारतीय संगीत उद्योगात प्रतिष्ठित कलाकार म्हणून समोर आल्या. बॉलीवूड चित्रपट उद्योगामध्ये स्त्री कलाकार (नादिया) म्हणून पितृसत्तेतील उद्योगाला व संकल्पनेला छेद देऊन स्वत:चे अवकाश निर्माण करते. ही स्त्री उघडपणे लैंगिक वर्तणूक करते त्याचप्रमाणे स्त्रियांना नमुना घालून देणाऱ्या स्त्रीत्वाच्या संकल्पनेला छेद देऊन सार्वजनिक क्षेत्रात पाश्चिमात्य तंत्रज्ञान व पुरुषी पोषाख परिधान करून समाजात वावरते.
प्रतिकाराच्या नवीन पद्धती म्हणून नाटक आणि विनोदबुद्धी यांच्याकडे बघण्यात आले विनोदबुद्धीबाबत भाष्य करताना स्त्रियांना नेहमी केंद्रस्थानी ठेवले जाते. विनोदबुद्धीचा उपहास करण्याऐवजी त्याला आधार देण्यासाठी स्त्रियांची गरज असते. जर विनोदबुद्धी हा स्त्रीवादी चळवळीमध्ये निषेधाचा एक भाग बनला तर त्यातून प्रतिकाराची नवीन आणि वेगळी पद्धत समोर येऊ शकते असे प्रतिपादन नबनिता देव सेन करतात. तर साबित्री द्रौपदी हा कलाविष्कार सादर करत असताना तिच्या लैंगिकतेच्या नवीन परिभाषा करून त्यावर हक्क दर्शवते. सत्तेच समीकरण स्त्री शरीराच्या भोवतीन उभ केल आहे आणि त्यावर ज्या मर्यादा आणल्या त्याला ती नाकारते. उमा चक्रवर्ती ह्या राजकीय प्रतिकार आणि सांस्कृतिक उत्पादन यामधील दुवे स्थापन करण्याचा प्रयत्न करताना साबित्रीच्या सादरीकरणाचा व मणिपुरी स्त्रियांच्या आंदोलनाचा संदर्भ घेतात.
संस्था, तत्त्व आणि स्त्रीवादी संस्कृती
हा भाग संस्था, विध्याशाखीय संरचना, औपचारिक ज्ञानाचे प्रकार, तत्व, सांस्कृतीक उत्पादन आणि प्रसार यावर प्रकाश टाकतो. कला, पाठ्यपुस्तक आणि विद्याशाखा यामधील स्त्रियांची अभिव्यक्ती आणि प्रतिनिधित्व यावर भर देण्यात आला आहे. आताच्या घडीला जरी स्त्रियांचे पाठ्यपुस्तक लिखाण, प्रकाशन हे संरक्षित असले तरीही आपण (स्त्रीवादी) अवकाश, विज्ञानिक आणि तांत्रिक संस्कृती संस्था ज्या स्त्रियांना वर्जित करतात या मागच्या कारणांचा समावेश करू नाही शकलो. त्याचप्रमाणे विकास चर्चाविश्व जे स्त्रियांना संस्कृतीविषयक संदर्भांमध्ये बघते. हे स्पष्ट होण्यासाठी पारोमिता चक्रवार्ती यांचे बंगाल मधील शालेय पाठ्यपुस्तकांसंदर्भातील काम बघितले असता लक्षात येते की, शालेय शिक्षण नवीन शक्यता निर्माण करतात पण हे एक स्थळ आहे जिथे वर्चस्व, सामाजिक - सांस्कृतिक नमुने आणि लिंगभाव उतरंडी यांना आव्हान देण्याऐवजी ती पुर्नत्पादित केली जातात. ज्ञानाचे उत्पादन हा राजकीय आणि स्त्रीवादी चळवळीमध्ये कळीचा मुद्दा होता. कशाला ज्ञान म्हणायचे, ज्ञान कोण निर्माण करू शकतो? ह्या सारख्या प्रश्नांना स्त्रीवादी पद्धतीशास्त्र आणि ज्ञानमीमांसाशास्त्र यांनी आव्हान देऊन मुख्यप्रवाही ज्ञान हे लिंगभेदावर आधारित व पुरुषकेंद्री आहे आणि स्त्रिया ह्या ज्ञान निर्मिती क्षेत्रामध्ये कर्तेपणाची भूमिका बजावतात हे अधोरेखित करून हे ज्ञान समोर आणण्यासाठी स्त्रीवादी प्रकाशन गृहांचा असलेला वाटा उर्वशी बुटालिया यांच्या कामामधून अधोरेखित होतो. तर थापी गुहा - ठाकुर्ती असे प्रतिपादन करतात की, आता जरी नवीन ज्ञान निर्माण होत असेल तरी त्याबाबत दूरदर्शी विचार आणि नीतीविषयक आणि राजकीय प्रयत्न व त्यांचा उद्देश आणि चौकशीचे मार्ग, नवीन अंतर्गत उतरंडीची निर्मिती हे लक्षात घेऊन त्यावर चिंतन करण्याची गरज आहे.
लैंगिकता आणि शरीर संस्कृती
लैंगिकता आणि शरीरसंस्कृतीमध्ये लैंगिकता आणि संस्कृती यामधील गुंतागुंतीची प्रणाली जी १९९० मधील जागतिकीकरण आणि स्त्रिया यावरील चर्चांनी स्पष्ट आणि वर्चस्ववादी बनली, यावर ह्या भागात भर देण्यात आला आहे. त्याचप्रमाणे लैंगिकतेच्या पर्यायी इतिहासांवरदेखील प्रकाश टाकण्यात आला आहे जसे की, भारतीय संस्कृतीचा संकरित घटक म्हणून क्युर इतिहासाचे उदाहरण देऊन समलैंगिक इच्छेच्या द्वारे ते स्पष्ट करण्यात आले आहे. लिंगाधारित शरीरांची अघळपघळ घडवणूक ही खेळ, विकलांगता आणि अश्लील चित्रण / साहित्य यांच्या संदर्भात संस्कृती, अर्थशास्त्र, आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांच्या कक्षांचा विस्तार उघड करण्यात आला आहे. विवाहित जोडप्याचे लैंगिकीकरण हा १९९० दशकाच्या नवीन संस्कृतीचा केंद्रिय मुद्दा बनलेला दिसून येतो.
त्याचप्रमाणे मेरी जॉन अधोरेखित करतात की, लैंगिक क्षेत्रात झालेले दूरगामी बदल हे अर्थशास्त्रीय उदारीकीकरणाला पाठबळ देतात. हे आपणास लैंगिक साहित्याचा वाढता खप यातून दिसून येते. भिन्नलिंगी संस्थानिकीकरण (?) हे स्त्रियांच्या शरीरावर नियंत्रण स्थापन करण्याचे प्राथमिक स्थळ आहे. तर लैंगिक साहित्य हे हिंसक पुरूषांसाठी वैचारिक पाठिंबा देणारे साधन म्हणून बघण्यात आले. शिबाजी बंडोपाध्याय, यांनी पाश्चिमात्य अश्लील साहित्य यावर लिखाण केले आहे. बंडोपाध्याय प्रतिपादन करतात की, अश्लील साहित्याची कल्पनाशक्ती ही वर्ग, जात आणि समूह जे मानवी मनाला आकार देतात याच्यामध्ये खोलवर रुतलेली आहे. लैंगिक श्रम, समलिंगी स्त्री, पुरूष, उभयलिंगी, तृतीयपंथी ज्यांनी संरचनेला आव्हान दिले यांना मुख्य प्रवाहातून वर्जित करण्यात आले मात्र स्त्रीवादी आणि समलिंगी चळवळीनी त्यांना मान्यता देऊन त्यांना दृश्य स्वरूप दिले.
राजकीय संस्कृती आणि संस्कृतीच राजकारण
यामध्ये स्त्रियांचे कृती कार्यक्रम हे कशाप्रकारे पितृसत्तात्मक राजकीय संस्कृतीने घडलेले आहेत त्याचप्रमाणे स्त्रिया चळवळीचा भाग होऊन कशाप्रकारे स्वत:ला रूपांतरित करतात हे अधोरेखित करण्याचा प्रयत्न या भागात करण्यात आला आहे. हे स्पष्ट करण्यासाठी नक्षलवादी चळवळ आणि तेलंगणा चळवळी मधील स्त्रिया आणि राज्य शासनाकडून स्त्रियांवर होणारी हिंसा याबाबत विश्लेषण केलेले दिसून येते. स्त्रीवाद्यांवर जहाल तसेच सनातनी राजकीय या दोन्हीं आक्रमक पौरुषार्थ गटाकडून झालेल्या टीकेचे प्रतिनिधित्व करण्याचा पयत्न या भागात होताना दिसतो. विना दास ह्या राज्य शासन लिंगाधारित दुटप्पी भूमिका कशाप्रकारे घेते याकडे लक्ष केंद्रित करतात. तर जसोधरा बागची ह्या बंगाल फाळणीबाबत परिक्षण करतात की, पितृसत्तेने स्त्रियांवर दुहेरी नियंत्रण आणल्याचे दिसून येते. एक तर शारीरिक हल्ला (पुरूषांकडुन) आणि मानसिक हल्ला (समूहाकडून). तर दुसऱ्या बाजूला फाळणीमुळे नवीन शक्यताही निर्माण झाल्या जसे की आत्म -भानाची जाणीव त्यांना झाली. स्त्रिया विकासाबाबत बोलू लागल्या.
सैद्धांतिक आणि शास्त्रीय दृष्टिकोन
यात सैद्धांतिक दृष्टिकोन आणि स्त्रीवादी पद्धतीशास्त्र हे दोन्ही दृष्टीकोन एकत्र करून लिंगभव आणि स्त्री अभ्यास आणि आंतरविद्याशाखीय हे एक चिकित्सक शस्त्र वापरून संस्कृतीचा अभ्यास या भागात करण्यात आला आहे. सांस्कृतिक, राजकीय विश्लेषणासाठी स्त्रीवादी सिध्दांकन उपयुक्त आहे.
ग्रंथकोषाविषयी निबंध
सदर निबंधात ग्रंथकोषाविषयी मूल्यांकन निर्णायक चळवळीचे ज्यामध्ये स्त्रियांच्या चळवळी आणि स्त्रीवादी विद्वत्ता ज्यांनी अन्वयार्थ, मूल्यमापन, संघर्ष आणि परिवर्तन, अर्थ आणि भारतातील संस्कृतीचे राजकरण समजून घेण्यास मदत केली.(वाक्याचा कर्ता??)
योगदान
स्त्री साम्य बुक्स मध्ये सदर साहित्यसंग्रहाचा उल्लेख झाला आहे. त्यामध्ये संपादकांनी सदर साहित्यसंग्रहातून मानवी जीवनाचे अनेक पैलू मांडले आहेत; त्यात गाणी, पाठ्यपुस्तके, लैंगिकता, विकलांगता यांचा समावेश केलेला आहे.
इ.स. १४५१
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४५१ वर्ग:इ.स.च्या १४५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
वसू भगत
वसू भगत ( - मृत्यू: ६ मे, इ.स. २०१०) हे मराठी नाटककार व लेखक होते. भगतांचे मूळ गाव नागपूर. पुण्याच्या फिल्म इन्स्टिट्यूटमध्ये त्यांनी शिक्षण घेतले. तिथून त्यांनी दिग्दर्शन व चित्रपटलेखन या विषयात डिप्लोमा मिळवला. फिल्म इन्स्टिट्यूटच्या पहिल्या बॅचचे ते गोल्ड मेडॅलिस्ट होते. वसू भगतांनी लिहिलेल्या 'जंगली कबुतर' या कमलाकर सारंग दिग्दर्शित नाटकाचे नटेश्वर या संस्थेने दोन हजाराहून अधिक प्रयोग केले.
लेखन
भगतांनी 'माणूस' साप्ताहिकातून बरेच लेखन केले. त्यांनी चित्रपटविषयक लेखनही केले. त्यांनी एकूण नऊ नाटके लिहिली. त्यातील 'वासवदत्ता', 'नियती', 'मृत्यूछाया' या नाटकांना पारितोषिके मिळाली. 'प्रकाशाची झाडे' या त्यांनी लिहिलेल्या लघुकथासंग्रहाला महाराष्ट्र राज्य वाङ्मय पुरस्कारही मिळाला. त्यांनी लिहिलेले 'जंगली कबुतर' हे नाटक मराठीबरोबरच गुजराती रंगभूमीवरही गाजले. त्यावर हिंदी चित्रपटही निर्माण झाला.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू वर्ग:मराठी नाटककार
प्येर दे कुबेर्तीं
right|thumb|250 px|[[अटलांटाच्या सेंटेनियल ऑलिंपिक पार्कमधील कुबेर्तींचा पुतळा]] प्येर दे कुबेर्तीं (Pierre de Coubertin) (१ जानेवारी, इ.स. १८६३ - २ सप्टेंबर, इ.स. १९३७) हा एक फ्रेंच इतिहासकार व शिक्षणवादी होता. कुबेर्तींला आधुनिक ऑलिंपिक स्पर्धांचा जनक मानले जाते. तो आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक समितीचा संस्थापक होता.
लुइस दे ग्रानादा
लूईस दे ग्रानादा हा धर्मविषयक लेखन करणारा स्पॅनिश साहित्यिक. त्याचा जन्म ग्रानादा येथे झाला. तो ख्रिस्ती धर्मातील डॉमिनिकन पंथाचा होता आणि त्या पंथात त्याला महत्त्वाचे स्थान होते. Guia de pecadores (१५५६, इं. भा. द सिनर्स गाइड, १५९८) ह्या आपल्या ग्रंथात त्याने व्यक्तिगत धर्म आणि श्रद्धा ह्यांचे महत्त्व प्रतिपादिले. लॅटिन, फ्रेंच, जर्मन ह्यांसारख्या युरोपीय भाषांत, तसेच जपानी भाषेतही हा गंथ अनुवादिला गेला. प्रोटेस्टंट आणि कॅथलिक ह्या दोन्ही धर्मपंथांतील लोकांना त्याचे ग्रंथलेखन आवडले. ख्रिस्ती धर्मन्यायपीठाकडून (इन्क्विझिशन) मात्र त्याच्याकडे संशयाने पाहिले गेले. Introduction del simbolo de la fe (१५८३, इं. शी. ॲन इंट्रोडक्शन टू द सिंबल ऑफ द फेथ) हा त्याचा ग्रंथही उल्लेखनीय आहे. प्रतिधर्मसुधारणेच्या (काउंटर-रेव्हलूशन-कॅथलिक पंथाची सुधारणा) कालखंडातील एक वैशिष्ट्यपूर्ण दृष्टी त्याच्या लेखनातून जाणवते. लिस्बन येथे तो निधन पावला.
हिसवळ खुर्द
हिसवळ खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
पांढुर्णा
पद्धत
पांढुर्ण्याच्या युवकाचा सावरगावच्या युवतीशी असलेला प्रेमसंबंध या गोटमारीमागे आहे.या तरुणीला विवाहानंतर पांढुर्ण्याला नेत असतांना तेथील नागरिकांनी विरोध म्हणून गोटमार सुरू केली.या दरम्यान विवाहीत दोघांचा जांब नदीमध्ये पडून मृत्यु झाला.म्हणून आजतगायत ही परंपरा पाळण्यात येते.
या गावाशेजारी असलेल्या सावरगाव व या गावामध्ये जांब नदी वाहते.त्या नदीत पहाटे एक पळसाचे झाड रोवण्यात येते.त्यास एक झेंडा बांधण्यात येतो.या दोन्ही गावातील लोक गोफणीने एकमेकांवर दगड भिरकवितात.ही दगडफेक होत असतांना,दोन्ही गावाचे लोक तो झेंडा काढून आणण्याचा प्रयत्न करतात.ज्याने झेंडा काढून आणला ते गाव जिंकले.असे न झाल्यास, सामोपचाराने झेंडा काढुन आणुन मग तो तेथील चंडी मातेच्या देवळात आणुन त्याची पूजा केली जाते.या गोटमारीमध्ये अनेक लोकं जखमी होतात. आजतागायत,या गोटमारीमुळे १२ व्यक्ति जखमी होउन मृत झाल्या आहेत.
नावखी
नावखी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मंगरुळपीर तालुक्यातील एक गाव आहे.
पांढुर्णा
पद्धत
या गोटमारीदरम्यान अनेक लोक झेंडा काढण्यासाठी प्राणाची बाजी लावतात व दगड लागल्यामुळे जखमी होतात.यासाठी शासनाचा बंदोबस्त असतो. ही परंपरा गेली ३०० वर्षांहून अधिक काळ पाळली जात आहे.
संदर्भ
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील शहरे वर्ग:छिंदवाडा जिल्हा
नावखी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मंगरुळपीर तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १९३२ मधील मराठी चित्रपटांची यादी
१९३२ मध्ये महाराष्ट्रातील मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी.
बाह्य दुवे
वर्ग:वर्षानुसार मराठी चित्रपटांच्या याद्या वर्ग:इ.स. १९३२ मधील निर्मिती
ए.जी. मिल्खासिंघ
अमृतसर गोविंदसिंघ मिल्खासिंघ.
मिल्खासिंघ, ए.जी. वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
नृसिंह
आख्यायिका
हिरण्याक्ष व हिरण्यकशिपू (याला हिरण्यकश्यपू असेही म्हणतात.) हे दोघे (दानव) भाऊ होते. त्यांच्या क्रूरतेमुळे सर्व देवता व पृथ्वीवरील सर्व जीव त्रासून गेले होते. पृथ्वीच्या उद्धारासाठी भगवान विष्णूंनी हिरण्याक्षाचा वराह अवतार (दशावतारांपैकी तिसरा अवतार) घेऊन वध केला. आपल्या प्रिय लहान भावाचा वध झालेला पाहून हिरण्यकशिपू अत्यंत संतापला. रागामुळे त्याचे डोळे लाल झाले, त्याच्या शरीराला कंप सुटला, तो आपले ओठ चावू लागला. त्याने सर्व सभेसमोर आपले शूळ वर उचलले व सर्व दानवांना आज्ञा केली की तुम्ही पृथ्वीवर जा आणि जो जो दान, तप, यज्ञ यांद्वारे विष्णूची आराधना करेल त्याचा नाश करा. यज्ञ व अनुष्टान यामुळे देवांना शक्ती प्राप्त होते म्हणून जेथे ब्राह्मण किंवा ऋषी अशी कर्मे करीत असतील तेथे जाऊन तुम्ही ती कामे नष्ट करा. त्याने शपथ घेतली की, मीसुद्धा जेव्हा आपल्या शुळाने त्या विष्णूचा कंठ फोडून त्याच्या रक्ताने माझ्या प्रिय बंधूचे तर्पण करीन, तेव्हाच माझ्या मनाला शांती लाभेल. त्याची आज्ञा मानून सर्व दानवांनी पृथ्वीवर धुमाकूळ घातला. यज्ञयाग बंद झाले. त्याच्या धास्तीने भयभीत झाले. यज्ञे बंद पडल्यामुळे देवांनाही हविर्भाग मिळेनासा झाला. त्यामुळे स्वर्गत्याग करून देव पृथ्वीवर गुप्त रितीने संचार करू लागले. इकडे हिरण्यकशिपूने प्रतिप्रभू होण्याचा निश्चय केला. अमरत्व मिळविण्यासाठी मंदार पर्वतावर त्याने खडतर तपश्चर्या करण्यास प्रारंभ केला. एका निर्जन दरीमध्ये एकाच पायाच्या अंगठ्यावर उभे राहून हात वर करून व दृष्टी आकाशाकडे लावून त्याची तपश्चर्या सुरू झाली. त्याला मिळणाऱ्या तपोबलामुळे त्याच्या मस्तकातून धूर निघू लागला. नद्या आटल्या, भूमीला थरकाप सुटला, नक्षत्रे गळाली व त्यामुळे सर्व देव संकटात सापडले. सर्व देवांनी ब्रह्मदेवांकडे धाव घेतली व त्यांची विनवणी करू लागले. तेव्हा ब्रह्मदेव हिरण्याकशिपूकडे गेले, हिरण्याकशिपूचे शरीर वारुळे, गवत, वेळूंची बेटे, यांनी आच्छादून गेले होते, त्यातील रक्त, मांस किड्यामुंग्यानी खाऊन टाकले होते. त्या स्थितीत त्याला पाहून देव विस्मित झाले व म्हणाले, "हे हिरण्यकशिपू, तुझ्या तपाने मी प्रसन्न झालो आहे, तुझा देह किड्यामुंग्यानी भक्षण केला आहे, आणि तुझे प्राण अस्थीचाच आश्रय घेऊन राहिले आहेत. मी तुला वर देण्यासाठीच येथे आलो आहे." ब्रह्मदेवांनी त्यांच्या कमंडलूतले पाणी त्याच्या अंगावर टाकले. त्या जलामुळे हिरण्याकशिपूचे शरीर पूर्ववत झाले. त्याला अतिशय आनंद झाला. त्याने ब्रह्मदेवांना नमस्कार केला, व म्हणाला, ‘ हे भगवन, तुम्ही उत्पन्न केलेल्या भूतांपासून मला मृत्यू प्राप्त होऊ नये. तसेच घरात अथवा बाहेर, दिवसा अथवा रात्री,ना शस्त्रानेना अस्त्राने, भूमीवर अथवा आकाशात, प्राण्यांकडून, मनुष्याकडून, देवांकडून, दानवांकडून, मृग, महानाग, यांपासून मला मृत्यू प्राप्त होऊ नये. तसेच तुमच्याप्रमाणे मला देखील कीर्ती प्राप्त व्हावी व सर्व जीवांचा अधिपती असे पद प्राप्त व्हावे, युद्धात माझा कोणी प्रतिपक्षी नसावा, व न संपणारे ऐश्वर्य मला प्राप्त व्हावे." ब्रह्मदेवांनी त्याला हे सर्व प्रदान केले.
हिरण्यकश्यपूला मारल्यानंतर नृसिंहांनी त्याचे शरीर मांडीवरून फेकून दिले व आयुधे उचलणाऱ्या राक्षसांनाही त्यांनी ठार केले व ते स्वतःच सिंहासनावर जाऊन बसले. त्यांचे स्तवन करण्यास कोणी धजेना, देवांनी मात्र त्यांच्यावर पुष्पवृष्टी केली, अप्सरा आनंदाने नृत्य करू लागल्या व गंधर्व गायन करू लागले. नरसिंहांचा राग शांत करणे गरजेचे होते, रागाने तप्त झालेल्या नरसिंहांच्या मुखातून आग बाहेर पडू लागली, तेव्हा सर्वांनी प्रल्हादाला देवांना शांत करण्याची विनंती केली. प्रल्हाद नरसिंहांकडे गेला व त्याने देवाला साष्टांग नमस्कार केला, तेव्हा प्रत्यक्ष प्रभूने शांतपणे प्रल्हादाच्या डोक्यावर हात फिरवला. प्रल्हाद नरसिंहांची विनवणी करीत होता, हे प्रभू आता शांत व्हा. हे नृसिंहा, भयनिवृत्तीकरिता सर्व लोक ह्या नरसिंह अवताराचे स्मरण करतील. भक्त प्रल्हादाच्या प्रेमरूपी भक्तीने भगवान प्रसन्न झाले व देवी लक्ष्मी आणि डोक्यावर शेषनागासह त्यांनी त्यांच्या नरसिंह अवताराचे दर्शन दिले. नंतर प्रल्हादाला अनेक आशीर्वाद देऊन देव निघून गेले.
नरसिंह अवताराचे वैशिष्ट्य
हिरण्यकश्यपूने ब्रह्मदेवांकडून वर मागताना म्हणले होते की "तुम्ही उत्पन्न केलेल्या भूतांपासून मला मृत्यू प्राप्त होऊ नये. तसेच घरात अथवा बाहेर, दिवसा अथवा रात्री,ना शस्त्रानेना अस्त्राने, भूमीवर अथवा आकाशात, प्राण्यांकडून, मनुष्याकडून, देवांकडून, दानवांकडून, मृग, महानाग, यांपासून मला मृत्यू प्राप्त होऊ नये. तसेच तुमच्याप्रमाणे मला देखील कीर्ती प्राप्त व्हावी व सर्व जीवांचा अधिपती असे पद प्राप्त व्हावे, युद्धात माझा कोणी प्रतिपक्षी नसावा, व न संपणारे ऐश्वर्य मला प्राप्त व्हावे."
या वराचा मान राखत भगवान विष्णूंनी नर-सिंह म्हणजेच शरीर मनुष्याचे व मुख सिंहाचे असे रूप धारण केले. हिरण्यकशिपूला नृसिंहाने न दिवसा, न रात्री तर संध्याकाळी (सूर्यास्ताच्या वेळी);. न घरात न बाहेर, तर घराच्या दरवाज्यात उंबऱ्यावर मृत्यू दिला.ना शस्त्रना अस्त्र, तर आपल्या नखांनी नरसिंहांनी हिरण्यकशिपूचे पोट फाडले. भूमीवर नाही आणि आकाशातही नाही, तर आपल्या मांडीवर झोपवून हिरण्यकशिपूचा वध केला. असे हे नरसिंहांनी ब्रह्मदेवांचे वचन सत्य केले आणि जनकल्याणासाठी एका क्रूर दैत्याचा अंतही केला.
नृसिंह नवरात्र
नृसिंहाच्या सन्मानार्थ वैशाख शुक्ल षष्ठीपासून ते चतुर्दशीपर्यंत नृसिंहाचे नवरात्र साजरे होते. वैशाख शुक्ल चतुर्दशीला नृसिंह जयंती येते.
नरसिंह पुराण
नृसिंहाच्या कथेवर नरसिंह पुराण हे इसवी सनाच्या पाचव्या शतकाच्या उत्तरार्धात लिहिले गेलेले एक उपपुराण आहे. या पुराणात ६८ अध्याय असून एकूण ३४६४ श्लोक आहेत. हे पुराण भगवान व्यासांनी लिहिले असे समजले जाते.
नृसिंहशिल्पे
नृसिंहाच्या मूर्ती भारतातील अनेक देवालयांत आहेत. त्यांपैकी काही देवालये ही :- निरानरसिंहपूर हे स्थान पुणे सहराच्या आग्नेय दिशेस असून पुणे जिल्ह्याचे ते शेवटचे टोक आहे.क्षेत्राच्या एका बाजूने निरा तर दुसऱ्या बाजूने भीमा नदी आणि तिसऱ्या बाजूस या उभयतांचा संगम आहे. तीन बाजूने पाणी व एका बाजूस जमीन असे हे रमणीय स्थान आहे. या क्षेत्राचा आकार सिंहाच्या नखासारखा आहे.
या पवित्र स्थानाला खूप मोठा इतिहास आहे. पूर्वीपासूनच हे स्थान प्रसिद्ध आणि धार्मिक आहे. रावणाचा वध केल्यानंतर मुनी अगस्ती यांच्या सांगण्यावरून प्रभू रामचंद्र यांनी आपली पवित्र यात्रा पूर्ण केली. त्यांनी ही यात्रा निरा-नरसिंहपूर येथूनच सुरू केली होती. हे स्थान खूप सुंदर आणि धार्मिक आहे. अनेक मुनी आणि भक्त येथे पूजेसाठी येतात. असे म्हटले जाते की महर्षी व्यास सुद्धा येथे काही कालावधीसाठी राहिले होते. समर्थ रामदास यांनी दोन वेळा निरानरसिंहपूरला भेट दिली होती. शके १५५३ च्या एकादशीस समर्थ पंढरपुरास आले होते. चंपाषष्ठीसाठी त्यांना पालीच्या खंडोबाला जायचे होते. ते येथे आले होते आणि त्यांनी संगमावर स्नान,संध्या आटपून त्यांनी एक सुंदर कीर्तन सादर केले होते.
नरसिंहपूर येथील मंदिर तीन पिढ्यांनी बांधले असल्याचा शिलालेख भुयारात जाण्याच्या पहिल्या पायरीवर दगडात कोरलेला आहे. मूर्तीपर्यंत जाण्यासाठी एकावेळी एक व्यक्ती जाऊ शकेल असा वेडावाकडा मार्ग भुयारातून आहे. प्रत्यक्ष मूर्ती कृष्णा नदीच्या जलस्तरावर प्रतिष्ठित असून ती अखंड काळ्या शाळिग्रामामध्ये कोरलेली आहे. नृसिंहाने त्याच्या मांडीवर हिरण्यकशपूस आडवे घेतले असून त्याने त्याची बोटे त्याच्या पोटात खुपसली आहेत. मूर्तीच्या प्रभावळीवर दशावतार कोरलेले आहेत. मूर्ती सुबक आहे. नृसिंहाच्या हातावरील रेषाही दृष्टीस पडतात. हिरण्यकशपूच्या शेजारी लक्ष्मीची मूर्ती आहे.
नृसिंहमूर्तीला ‘ज्वाला नृसिंह’ असे म्हणतात. भुयारात जेथे नृसिंहाची मूर्ती आहे त्याच्या वरील बाजूस तुळशी वृंदावन असून, खाली भुयारात जाता येत नाही, असे वृद्ध, अशक्त भक्त वरूनच त्या तुळशी वृंदावनासमोर भुयारात असलेल्या मूर्तीला वंदन करतात. तुळशी वृंदावनातून निघालेला एक छोटा मार्ग मूर्तीच्या गाभाऱ्यापर्यंत जातो. तुळशीवृंदावनातील लहानशा मार्गातून भाविक वरून देवासमोर पैसे ठेवतात. तो मार्ग भिंतीत अशा तऱ्हेने तयार केला आहे, की वरून टाकलेले पैसे-सुपारी खाली नृसिंहाच्या मूर्तीच्या पायाशी जाऊन पडतात!..
नृसिंहाच्या मूर्ती विविध प्रकारच्या असतात. स्थौण नृसिंह, गिरीज नृसिंह, केवल नृसिंह, विदरण नृसिंह, योग नृसिंह, नृत्य नृसिंह आणि लक्ष्मी नृसिंह वगैरे. महाराष्ट्रात नरसिंहाची मंदिरे थोडीच आहेत. त्यांच्यावर पूर्वा अष्टपुत्रे यांनी एक शोधग्रंथ लिहिला आहे.
नृसिंहावतारावर मराठी पुस्तके
वर्ग:कुलदैवते अवतार वर्ग:दशावतार
वुष्णा नदी
ही महाराष्ट्रातील एक उपनदी आहे. ती वर्धा जिल्हा या मधून वाहते.
वर्ग: वर्धा जिल्ह्यातील नद्या
टकमक किल्ला
भौगोलिक स्थान
वाडीवऱ्हे (इगतपुरी)
कसे जाल ?
ठाणे जिल्हा पासून 56 किलोमीटर अंतरावर आहे तक मक ट्रेक आहे. ठाणे रेल्वे स्टेशन वरून डायरेक्ट विरार ची ट्रेन ने विरार ला येतच तेथून शिरसाड फाट साठी बस मिळते. विरार स्टेशन पासून ते शिरसाट फाटा चा प्रवास 30 मिनिटाचा आहे तेथून सकवार गावासाठी ऑटो मिळते ती दहा मिनिटांचा प्रवास आहे.
गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे
किल्ल्यावर लहान मोठी अशी 14 कुंड आपल्याला बघायला मिळतील काही कुंडामध्ये वर्षभर पाणी असते परंतु शेवाळ असल्या करणारे ते पाणी आपण पिण्यासाठी वापरू शकत नाही. किल्ल्यावर आपल्याला किल्ल्याची काही ठिकाणी आपल्याला तटबंदी पाहावायास मिळाते जि कि तूटलेल्या अवस्थेत आहे.किल्यावर दोन तोफा आहेत.
मार्ग
टकमक किल्ल्यावर जाण्यासाठी प्रामुख्याने दोन मार्ग आहेत, एक मार्ग शिरसाड पासून 16km च्या अंतरावर असणाऱ्या सकवार गावातूनजातो,शिरसाड पासून प्रत्येकी 30₹ प्रमाणे शेरिंग रिक्षा भेटेल.हा मार्ग थोडा खडतर असून 4 टप्प्यामध्ये विभागालेला आहे. टकमक किल्ल्यावर जयासाठी सकवार गावाच्या मुख्य महामार्गावर उतरल्यावर तिथून सुमारे 3 तासामध्ये आपण किल्ल्यावर पोचू शकतो.किल्ल्यावर जाण्यासाठी मार्ग माहिती असेल तरच तुम्ही किल्ल्याच्या माथ्यावर जाऊ शकता. हिवाळा आणि उन्हाळ्या च्या दिवसामध्ये मार्ग मोकळा असतो, परुंतु पावसाळ्यात मात्र रस्ता हिरवळीने गजबजलेली असल्या कारणाने मार्ग सापडायला अवघड होते.स्वतःचे वाहन असेल तर गाडी गावाच्च्या आतमध्ये पार्किंग करून आपलं अर्ध्या तासाचं अंतर कमी होत.किल्ल्यावर खाण्याची व पिण्याची सुविधा नसल्या कारणाने आपण गावातूनच पाणी आणि खाण्यासाठी काही तरी घेऊन जावे. टकमक किल्ल्यावर जाण्यासाठी दुसरा मार्ग हा गांजे-ढेकाळे या गावातून जातो. या मार्गांवर जाण्यासाठी तुम्हाला शिरसाड पासून शेरिंग रिक्षा भेटेल प्रत्येकी 40₹ प्रमाणे देऊन तुम्हांला ढेकाळे येथे उतरून दुसरी रिक्षा पकडून प्रत्येकी 10₹ देऊन आपण किल्ल्यावर जाण्यासाठीच्या पायावटेवर उतरू शकतो, हा जो रस्ता आहे तो पूर्ण किल्ल्याला 180°वळसा घालून आतमध्ये असलेल्या गावांमध्ये जातो.स्वतःचे वाहन असेल तर आपलं खूप असं अतर कमी होत आपल्याला आतमध्ये न जाता गांजे गावाच्या फणसपाडा या ठिकाणी जाऊन ya तिथूनच आपण ट्रेकिंगला सुरुवात करायची आहे. या मार्गाने जर आपण आलो तर आपल्याला टकमक किल्ल्या बरोबरच दुसरं निसर्गरम्य असं गांजे गावातील पर्यटकांच्या आकर्षनाचे ठिकाण म्हणजे वांद्री लेक बघायला मिळते. वांद्री लेक चं सौंदर्य अनुभवल्या नंतर तिथूनच आपल्याला किल्ल्यावर जाण्यासाठी पायवाट आहे. मार्ग माहिती नसल्यास गावाकर्यांना आपण पाय वाट विचारू शकतो.या मार्गाने जाण्यासाठी आपल्याला दीड ते 2 तासामध्ये आपण किल्ल्यावर पोहचू शकतो.या मार्गाने गेल्यावर महत्वाचं म्हणजे आपल्याला पाण्याची कमी भासणार नाही.दोन ठिकाणी आपल्याला नैसर्गिक शुद्ध आणि थंडगार पाणी पिण्यासाठी भेटेल जे पाणी दगडंच्या आतामधून येते.वर्षभर आपल्याला पाण्याची उपलब्धता असते.असं म्हणतात क 16व्या शतकात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळात हाच मुख्य मार्ग होता.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
लंगोट
लंगोट हे भारतातील हिंदू धर्मातील संन्याश्यांचे, बैरागी साधूंचे साधे कटिवस्त्र असते. लंगोट हे सहसा एक पांढऱ्या रंगाचे चौकोनी वस्त्र असते. कंबरेला बांधलेल्या एखाद्या दोऱ्याने हे वस्त्र बांधले जाते.लंगोट हे लहान बाळांसाठी देखील वापरले जाते.
वर्ग:भारतीय पोशाख वर्ग:मराठी पोशाख
श्वेत कपिला
श्वेत कपिला हा शुद्ध भारतीय गोवंश असून हा मुख्यतः गोव्याच्या दोन्ही प्रांतातील, म्हणजे उत्तर गोवा आणि दक्षिण गोव्याच्या जिल्ह्यात आढळतो.
शारीरिक रचना
हा गोवंश मध्यम ते लहान आकाराचा असून, नावाप्रमाणेच रंगाने मुसक्या म्हणजे नाकाच्या भागापासून ते शेपटीच्या टोकापर्यंत संपूर्ण पांढरा आहे. याच्या डोळ्याच्या पापण्या, कानाचा आतील भाग आणि शेपुटगोंडा सुद्धा पांढरा असतो.
वैशिष्ट्य
हा गोवंश गोव्याच्या अति पावसाळी, दमट वातावरण ते उष्ण आणि गरम वातावरणात सहज वाढतो. याच्या दुधाला औषधी गुणधर्माचे मानले जाते. तसेच दुधातील फॅटचे प्रमाण ४.५ ते ६ % पर्यंत असते. या गोवंशाला गोठा आणि गोशाळेत वाढवले जाते, शेतीकामासाठी इतर पशु किंवा ट्रॅक्टरचा वापर केला जातो.
राष्ट्रीय डेरी विकास बोर्डाच्या (NDDB) निकषानुसार हा दुधारू गोवंश  म्हणून ओळखला जातो
भारतीय गायीच्या इतर जाती
भारतीय गायीच्या इतर विविध जातींची माहिती मिळवण्यासाठी येथे टिचकी द्या ― भारतीय गायीच्या विविध जाती
बाह्य दुवे
वर्ग:गायीच्या प्रजाती वर्ग:भारतीय गायीच्या प्रजाती‎
बालाशौरी वल्लब्भनेनी
बालाशौरी वल्लब्भनेनी हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे तेनाली मतदारसंघातून काँग्रेसतर्फे १४व्या आणि १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:तेनालीचे खासदार वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भिवंडी पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ
भिवंडी पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ - १३६ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, भिवंडी पश्चिम मतदारसंघात ठाणे जिल्ह्याच्या १. भिवंडी तालुक्यातील भिवंडी महानगरपालिका वॉर्ड क्र. १ ते ५, १८ ते ३५ आणि ५१ ते ६१. खोणी सीटी, शेलार सीटी, काटई सीटी, कारीवली सीटी यांचा समावेश होतो. भिवंडी पश्चिम हा विधानसभा मतदारसंघ भिवंडी लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:भिवंडी लोकसभा मतदारसंघ
एलिझाबेथ टेलर
एलिझाबेथ टेलर (इंग्लिश: Elizabeth Taylor ;) (फेब्रुवारी २७, इ.स. १९३२; लंडन, इंग्लंड - मार्च २३, इ.स. २०११; लॉस एंजिलिस, अमेरिका) ही इंग्लिश भाषेतील चित्रपटांत काम करणारी इंग्लंडात जन्मलेली अमेरिकन अभिनेत्री होती. मेट्रो-गोल्डविन-मेयर कंपनीच्या चित्रपटांतून बालकलाकार म्हणून चित्रपटक्षेत्रात पदार्पण केलेली टेलर हॉलिवुडाच्या सुवर्णकाळातली अतिशय यशस्वी अभिनेत्री ठरली. कारकिर्दीत अनेक पुरस्कार व मानसन्मान कमवलेली आणि वैशिष्ट्यपूर्ण असे निळे डोळे असलेली टेलर अप्रतिम लावण्य, उच्च राहणीमानामुळे प्रकाशझोतात राहिली.
एलिझाबेथ टेलरने 'जायंट', 'कॅट आॅन अ हाॅट टिन रूफ', 'क्लिओपात्रा', 'नॅशनल वेलवेट' यासारख्या गाजलेल्या चित्रपटात भूमिका केल्या होत्या. 'बटरफिल्ड ८' आणि 'हू इज अफ्रेड आॅफ व्हर्जिनीया वूल्फ' या चित्रपटातील अभिनयासाठी तिला आॅस्कर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेत्या अभिनेत्री वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इंग्लिश व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
निंबी
निंबी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मंगरुळपीर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मंगरुळपीर तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
माणिकराव होदल्या गावित
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:नंदुरबारचे खासदार वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जानेवारी १३
बाह्य दुवे
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
बाळू गुप्ते
बाळकृष्ण पंढरीनाथ तथा बाळु  गुप्ते.
गुप्ते, बाळु वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
संतोष दौंडे
संतोष मधुकर दौंडे ( १५ ऑक्टोबर, इ.स.१९८६) मराठी भाषेतील कवी, लेखक व अनुवादक
धानज (मुखेड)
धानज हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
शुक्र (ज्योतिष)
हा भारतीय फलज्योतिषातील ग्रह आहे. कुंडलीमध्ये याचे स्थान महत्त्वाचे आहे. ज्योतिषाप्रमाणे याची माहिती खालील प्रमाणे आहे.
वर्ग:ज्योतिष वर्ग:फलज्योतिष
इ.स. १८३०
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८३० वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
जंगली जयगड
जंगली जयगड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
संजय गोविंद धांडे
संजय गोविंद धांडे हे कानपूर येथील भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थानाचे अध्यक्ष आहेत. २०१३ साली त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने गौरवले आहे.
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:मराठी अभियंते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
धुडीपाडा
धुडीपाडा हे महाराष्ट्राच्या नंदुरबार जिल्ह्यातील गाव आहे. हे गाव नंदुरबारमधून आठ वेळा लोकसभेवर निवडून गेलेल्या खासदार माणिकराव होदल्या गावित यांचे जन्मगाव आहे.
सरदार
एका परगणयाचा प्रमुख. सरदाराकरडे राजाने दिलेले सैन्य असते. the chief of a small part of army.
वर्ग:सैनिकी पेशातील व्यक्ती वर्ग:सैन्य
बिद्युत बरन माहतो
बिद्युत बरन माहतो ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
जळगाव बुद्रुक
जळगाव बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
प्रतापगड (नाशिक)
प्रतापगड हे महाराष्ट्राच्या नाशिक जिल्ह्यातील एक गाव आहे. २०२० च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या १,०१४ इतकी होती. हे गुजरात सीमेपासून जवळ आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १०१४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०१४ वर्ग:इ.स.च्या १०१० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
क्रिस्टोफर पिने
क्रिस्टोफर पिने हे भारत सरकारने पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले गेलेले मानववंशशास्त्रज्ञ आहेत.
पांगरी (मंगरुळपीर)
पांगरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मंगरुळपीर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मंगरुळपीर तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
विश्राम बेडेकर
मराठी रंगभूमीवरील नट चिंतामणराव कोल्हटकर व गायक नट मास्टर दीनानाथ यांनी स्थापन केलेल्या केलेल्या ‘बलवंत पिक्चर्स’ ह्या संस्थेच्या ’कृष्णार्जुन युद्ध’ ह्या चित्रपटाचे सहदिग्दर्शक म्हणून बेडेकर प्रथम चित्रपटव्यवसायात आले (१९३४). त्याअगोदर मास्टर दीनानाथांच्या ‘बलवत संगीत नाटक मंडळी’साठी ब्रह्मकुमारी (१९३३) हे नाटक त्यांनी लिहिले होते. ’बलवंत पिक्चर्स’ ही संस्था बंद झाल्यानंतर, १९३५ साली बेडेकरांनी ’कृष्णार्जुन युद्धा’चे आणखी एक सहदिग्दर्शक वा. ना. भट ह्यांच्या सहकार्याने ‘भट-बेडेकर प्रॉडक्शन्स’ ही चित्रपट संस्था स्थापन केली. राम गणेश गडकरी यांच्या ’ठकीचे लग्न’ आणि चि.वि. जोशी यांच्या ’सत्याचे प्रयोग’ या विनोदी कथांवर त्यांनी चित्रपट तयार केले. मराठी चित्रसृष्टीतील हे पहिले विनोदी चित्रपट होते.
गौरव
बेडेकर, विश्राम बेडेकर, विश्राम वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
नियंत्रक आणि महालेखापरिक्षक
भारत सरकारच्या व राज्य सरकारांच्या आर्थिक व्यवहारांची तपासणी करणारी सर्वोच्च संस्था.याचे इतके महत्त्व आहे की या पदावर काम करणाऱ्या अधिकाऱ्याला सुप्रीम कोर्टाचे न्यायाधीश किंवा कॅबिनेट सचिव यांच्या इतकाच दर्जा दिला जातो.कॅग हे पद राज्यघटनेच्या कलम १४८ अंतर्गत राष्टपतीमार्फत नेमण्यात येते, केंदशासन ,राज्यशासन तसेच शासनाकडून वित्तीय साहाय्य मिळवणाऱ्या सर्व संस्थाचे जमा आणि खर्च तपासण्यासाठी कॅग हे पद निर्माण करण्यात आले आहे. CAG यांना रिपोर्ट करण्यासाठी प्रत्येक राज्यांत एक किंवा दोन महालेखाकार AG असतात. शिवाय राज्याच्या स्वतःच्या यंत्रणा पण असतात.
या यंत्रणेची सुरुवात ११८५८ साली झाली ,ही यंत्रणा सर्व जमा -खर्चाचा अहवाल राष्ट्रपतीकडे सादर करते ,शेवटी तो अहवाल संसदेच्या लोकलेखा समितीकडे जातो
इम्प्रेस्ट ग्रॅण्ट
1920च्या आसपास कधीतरी सेटलमेंट कमिशनरला 100 रुपये इम्प्रेस्ट ग्रॅण्ट होती म्हणजे तेवढे पैसे ऑफिसकडे कॅश असायची. बाकी लागतील तसे ट्रेझरी मधून काढले जात. सर्व्हेच्या कामासाठी पटकन स्टेशनरी विकत घ्यावी लागते म्हणून ही सोय होती. त्या काळी अख्ख्या महिन्याचा स्टेशनरीचा खर्च एवढया रकमेत भागत असे. महिन्याच्या शेवटी सगळी व्हाऊचर्स गोळा करून ट्रेझरीकडे एकच रिकूपमेंट बिल पाठवले की तेवढे पैसे मिळून कॅशला पुन्हा 100 रु. येत - त्यातून पुढील महिन्याचा खर्च भागत असे. दशकामागून दशके लोटली. 1920 मधील शंभर रुपयांची किंमत 1990 मध्ये दहा हजाराच्या आसपास होती. पण इम्प्रेस्ट ग्राण्ट फक्त पाचशे रुपये. आज पाचशे रुपयांत काय होते? मग दरवेळी ऍडव्हान्स बिल काढा, त्यासाठी चार दिवस थांबा, पंधरा दिवसांत त्याचे रीतसर बिल ट्रेझरीला टाकून रुजुवात करा, तोपर्यंत दुसरे काम निघाले तर दोन वेळा ऍडव्हान्स ग्रॅण्ट मिळत नाही म्हणून तेवढे दिवस थांबा. किंवा कर्मचाऱ्यांनी आपल्या खिशातून पैसे खर्च करावेत. मग त्यांना भ्रष्टाचाराचा मोह कां नाही होणार? शिवाय बिल करणारे ऑफिस, ते पास करणारे, मग ट्रेझरी, मग बँक असा स4वांचा निळून किती वेळ लागला, त्याची किंमत किती याचा विचारच नसतो. एक इम्प्रेस्ट ग्रॅण्ट न वाढवल्यामुळे वेळ आणि कार्यशक्तीचा किती अपव्यय होतो हे गणित ऑडिटच्या लोकांना कधीच करता आले नाही, करावेसे पण वाटले नाही कारण ही तर कांय छोटीशी सुधारणा ठरेल.त्याऐवजी भव्यं काम कोणते करावे, याच्या शोधात वर्षानुवर्षे घालवली जातील.