cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
दार्जीलिंग हिमालयन रेल्वे
दार्जीलिंग हिमालयन रेल्वे ही भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यामधील न्यू जलपाईगुडी ते दार्जिलिंग ह्या स्थानकांदरम्यान धावणारी एक ऐतिहासिक रेल्वे आहे. ७८ किमी लांबीचा हा नॅरो-गेज रेल्वेमार्ग १८८१ साली बांधून पूर्ण करण्यात आला.
१९९९ साली दार्जीलिंग हिमालयन रेल्वेला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थानांच्या यादीमध्ये प्रवेश मिळाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:भारतातील जागतिक वारसा स्थाने वर्ग:दार्जीलिंग वर्ग:भारतामधील रेल्वेमार्ग
नोकिया ८३१०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००१ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
कृषी संजीवनी
कृषी संजीवनी हा सावित्रीबाई फुले महिला एकात्म समाज मंडळातर्फे चालविला जाणारा एख उपक्रम आहे.
या अंतर्गत औरंगाबाद आणि जालना जिल्ह्यातील एकूण २५ गावांमध्ये कृषी संजीवनी या प्रकल्पाच्या माध्यमाने १२०० शेतकऱ्यांसोबत सेंद्रिय शेतीतील अनेक उपक्रम राबवले जातात. यात सेंद्रिय खत पुरविणे तसेच त्यात सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण वाढविण्याचा समावेश होतो.
वर्ग:शेती
मीरा चोप्रा
मीरा चोप्रा, ऊर्फ नीला या भारतीय अभिनेत्री व मॉडेल असून त्यांनी तामिळ, तेलुगू आणि हिंदी चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.
वैयक्तिक जीवन
मीरा या बॉलीवूड अभिनेत्री प्रियांका चोप्रा, परिणीती चोप्रा आणि मन्नाना यांच्या बहिण आहेत.
चित्रपट कारकीर्द
आनबे औयिरे या तामिळ चित्रपटातून त्यांनी एस.जे. सूर्या यांच्यासोबत पदार्पण केले. त्यानंतर पवन कल्याण यांच्यासोबत दुसरा चित्रपट केला. एम. एस. राजू यांच्या 'वाना' मध्येही त्या चमकल्या. विक्रम भट्ट यांच्या '१९२० लंडन' या चित्रपटामधून त्यांनी शर्मन जोशी यांच्यासोबत बॉलीवूडमध्ये प्रवेश केला. सतीश कौशिक यांच्या येऊ घातलेल्या 'गॅंग्स ऑफ घोस्ट्स्' या चित्रपटामध्येही त्यांनी काम केलेले आहे.
References
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वैष्णवनगर
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
नोकिया ८६०० ल्युना
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००७ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वैजापूर
वैजापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यात, औरंगाबाद जिल्ह्यातील एक शहर आहे. औरंगाबाद जिल्ह्यातील वैजापूर तालुक्याचे ते मुख्य ठिकाण आहे.एका दंतकथेनुसार एक राजकुमारीने संत वायाजा मुहममद ह्यांच्या थडग्यामध्ये आराम करण्यासाठी एक कार्यक्रम आयोजित केला होता.त्या संतच्या नावावरून गावाचे नाव बैजापूर वा वैजापूर देण्यात आले. वैजापूर हे औरंगाबाद शहरापासून अदमासे ७३ कि.मी. अंतरावर नारंगी-सारंगी नद्यांच्या संगमावर वसलेले आहे.वैजापूर शहर नारंगी नदिकिनारी वसलेले आहे .वैजापूर डेक्कन पठाराच्या पश्चिम घाटावर स्मुद्रसापातीपासून ५१४ मी.(१६६६फुट) लांब आहे .वैजापूर शहरास पाणीपुरवठा करण्यासाठी नारंगी-सारंगी जंक्शन आहे.वैजापूर शहराच्या पश्चिमेला नाशिक जिल्हा आहे. तर उत्तरेस कन्नड तालुका आहे. पूर्वेस गंगापूर तालुका आहे.आणि दक्षिणेस अहमदनगर जिल्हा आहे.
सामाजिक
छत्रपती संभाजीनगर २००१च्या जनगणनेनुसार वैजापुराची एकूण लोकसंख्या ३७,००२ आहे. तिचे विभाजन खालील प्रमाणे:
वैजापूर तालुकात १६४ गाव आहे.त्यातील शिऊर हे गाव भौगोलिक दृष्ट्या सर्वात मोठे आहे. वैजापूर शहराला एकूण सात मार्ग जोडतात. छत्रपती संभाजीनगर - शिऊर- वैजापूर, गंगापूर-वैजापूर, येवला- वैजापूर, श्रीरामपूर-वैजापूर, चाळीसगाव- कन्नड-वैजापूर, कोपरगाव-वैजापूर या मार्गाला जोडलेले आहे. तसेच हे शहर औरंगाबाद-मुंबई राज्य महामार्गावर वसलेले आहे, प्रसिद्ध धार्मिक ठिकाण साईबाबांची 'शिर्डी' हे वैजापूरपासून ४० कि.मी. अंतरावर आहे.वैजापूर तालुक्यात रोटेगाव येथे रेल्वे स्टेशन आहे.हे रेल्वे स्टेशन भारतीय रेल्वेच्या दक्षिण मध्य रेल्वे विभागाच्या नांदेड विभागात सिकंदराबाद मनमाड विभागात रेल्वे स्टेशन आहे.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार
'''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार''' हा महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय विभागाद्वारे दिला जाणारा एक पुरस्कार आहे. अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, विमुक्त जाती, भटक्या जाती व इतर मागासवर्गीय यांच्यासाठी तसेच शारीरिक आणि मानसिक दृष्ट्या अपंग, कुष्ठरोगी, पीडीत, दुर्लक्षित या गरजूंची निष्ठेने सेवा करून सामाजिक क्षेत्रात मौलिक कार्य करणाऱ्या सेवाभावी व्यक्ती व सामाजिक संस्थांचा त्यांनी केलेल्या कामाचा यथोचित गौरव व्हावा व कामाची दाद घ्यावी यासाठी शासनाने १९७१-७२ पासून हा पुरस्कार देण्याची योजना कार्यान्वीत केली आहे. तर १९८९ पासून संस्थाना पुरस्कार देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. पूर्वी या पुरस्काराचे नाव '''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर दलित मित्र पुरस्कार''' असे होते.
दरवर्षी ५१ व्यक्ती व १० संस्थाना पुरस्कार देण्यात येतो. २ एप्रिल २०१२ च्या शासन निर्णयान्वये या पुरस्काराचे नाव ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भुषण’ असे करण्यात आले आहे.
निकष व अटी
महाराष्ट्र शासनाने हा पुरस्कार प्रदान करण्यासाठी खालील निकष व अटी ठरवलेल्या आहेत.
शिफारश पद्धती
या पुरस्कारासाठी शिफारश पद्धती खालीलप्रमाणे आहे.
पुरस्काराचे स्वरूप
पुरस्काराची रक्कम प्रती व्यक्ती रू. १५,०००/- व प्रती संस्था रू. २५,०००/- एवढी निश्चित केलेली आहे. हा पुरस्कार दरवर्षी ५१ व्यक्ती व १० संस्थाना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जन्मदिनी १४ एप्रिल - आंबेडकर जयंती रोजी प्रदान करण्यात येतो.
२०१८-१९
- कवी-बादशाह सैय्यद
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्र सरकारचे पुरस्कार वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी वर्ग:भारतीय पुरस्कार
खांदरे
खांदरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मॅक्समुल्लर भवन
मॅक्समुल्लर भवनात सांस्कृतिक देवाणघेवाण होण्याच्या उद्देशाने ग्रिप्स नाट्य चळवळी सारखे विविध कार्यक्रमही राबवण्यात येतात. भारतीयांना जर्मनीमधील उच्चशिक्षणाच्या संधी, जर्मन साहित्य, आधुनिक तंत्रज्ञान वगैरेंची ओळख होण्यासाठी निरनिराळे उपक्रम आयोजित केले जातात. जर्मन भाषेतील साहित्याची ओळख व्हावी यासाठी प्रत्येक मॅक्समुल्लर भवनात एक सुसज्ज ग्रंथालय असते.
वर्ग:पुण्यातील संस्था वर्ग:जर्मनी
विल्यम मिल्टन
मिल्टन, विल्यम वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नोकिया ८८००
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००५मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
विळेगाव (मानोरा)
विळेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
लिलाव
लिलाव ही एखादी वस्तू अथवा मालमत्ता याची विक्री आधी जाहीर करून जास्तीत जास्त किंमत देणाऱ्या खरेदीदाराला विकण्याची प्रक्रिया होय.
विळेगाव (मानोरा)
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
लिलाव
लिलाव करताना खालील गोष्टींचा अंतर्भाव होतो
१) मालमत्ता किंवा वस्तू विकण्याची जाहीर सूचना देऊन संभाव्य खरेदीदारास आवाहन केले जाते
३) काही वेळा जी मालमत्ता अथवा वस्तू विकायची आहे तिची तपासणी करण्यासाठी संभाव्य खरेदीदारास वेळ दिला जातो
४) लिलावाच्या दिवशी जास्तीत जास्त किंमत देणाऱ्या खरेदीदारास ती वस्तू विकली जाते.
५) लिलावाच्या अटींप्रमाणे खरेदीदाराने ठराविक दिवसात पैसे जमा केल्यावर वस्तूचा अथवा मालमत्तेचा ताबा नव्या खरेदीदारास दिला जातो.
१) जाहीर लिलाव - इंग्लिश चढत्या किमतीची पद्धत - लिलाव पुकारणारा व्यक्ती कमीत कमी कमी अपेक्षित किमत जाहीर करतो. उपस्थित संभाव्य खरेदीदार त्या पेक्षा जास्ती किंमत देऊ करतात. जो सर्वात जास्ती किंमत देतो त्याला वस्तू विकली जाते
२) जाहीर लिलाव - डच उतरत्या किमतीचा लिलाव - लिलाव पुकारणारा व्यक्ती अपेक्षित असणारी सर्वात अधिक किंमत स्वतःच जाहीर करतो. अर्थात या किमतीला कुणी खरेदीदार तयार नसतात. मग ही किंमत कमी कमी करत आणली जाते. एक वेळ अशी येते कि एखादा खरेदीदार त्या कमी किमतीला तयार होतो. हॉलंड मध्ये ट्युलिपच्या फुलांसाठी ही लिलाव पद्धत वापरली जायची
३) निविदा पद्धतीने लिलाव - ठराविक दिवशी सर्व इच्छुक खरेदीदार आपण देऊ करत असलेली किंमत बंद पाकिटात लिहून लिलावकर्त्याला देतात. ही पाकिटे उघडून ज्याने सर्वात जास्ती किंमत देऊ केलेली असते त्याला वस्तू विकली जाते
ही वस्तूंची विक्री करण्याची जुनी पद्धत आहे. भारतीय पुराणकथांमध्ये सुद्धा राजा हरिश्चंद्र आणि राणी तारामती यांचा गुलाम म्हणून लिलाव झाल्याचे संदर्भ आहेत. वस्तूंची उपलब्धता कमी पण खरेदीदार जास्ती असतील तिथे लिलाव पद्धत मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाते. उदा. भाजी बाजार, फुल बाजार, पुरातन वस्तू, चित्रे, शिल्प, स्थावर मालमत्ता इत्यादी.
वर्ग:व्यापार
भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म
भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म (इंग्रजी: The Buddha and His Dhamma) हा गौतम बुद्धांच्या जीवनावर आणि बौद्ध धर्माच्या तत्त्वज्ञानावर आधारलेला बोधिसत्त्व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर लिखित प्रसिद्ध व अखेरचा ग्रंथ आहे. ‘द बुद्ध अ‍ॅण्ड हिज धम्म’ हा इंग्रजी ग्रंथ आंबेडकरांचे महापरिनिर्वाण झाल्यानंतर डॉ. आंबेडकरांनी स्थापन केलेल्या पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या सिद्धार्थ महाविद्यालयाने १९५७ साली पहिल्यांदा प्रकाशित केला. भारतातील नवयानी बौद्ध अनुयायांचा हा धर्मग्रंथ आहे. या ग्रंथावर आधारित अ जर्नी ऑफ सम्यक बुद्ध हा चित्रपट सुद्धा बनवलेला गेला आहे.
इ.स. १९८९ साली महाराष्ट्र सरकारच्या शैक्षणिक विभागाने डॉ. आंबेडकरांचे एकत्रित लेखन व भाषणांची सूत्रे आणि निर्देशांकाची यादी म्हणून हा ग्रंथ पुन्हा प्रकाशित केला.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी असे सांगितले होते की, हा ग्रंथ त्या तीन पुस्तकांपैकी एक आहे, जे बौद्ध धर्माच्या योग्य समस्यांसाठी एक संच तयार करेल. इतर पुस्तके आहेत: (१) बुद्ध आणि कार्ल मार्क्स; आणि (२) प्राचीन भारतातील क्रांती आणि प्रतिक्रांती.
इंग्रजीत लिहिलेला हा ग्रंथ हिंदी, गुजराती, तेलुगू, तमिळ, मराठी, मल्याळम आणि कन्नड यासारख्या बऱ्याच भाषांमध्ये अनुवादित करण्यात आला आहे. डॉ. भदंत आनंद कौसल्यायन यांनी या ग्रंथाचा अनुवाद हिंदी व पंजाबी या दोन भाषेत केले तर घन:श्याम तळवटकर, म. भि. चिटणीस आणि शां. शं. रेगे या तिघांनी मराठी भाषेत केला आहे.
बौद्ध धर्मशास्त्र
डॉ. आंबेडकरांनी लिहिलेली सर्व पुस्तकांमध्ये या पुस्तकाला सर्वाधिक महत्त्व आहे. या ग्रंथाला बौद्ध धर्माचे धर्मशास्त्र म्हणता येईल. या विशाल ग्रंथात बौद्ध धर्माची विवेचना विशद केली आहे. आंबेडकर साहित्याचे विद्वान डॉ. डी. आर. जाटव यांच्या मते ‘‘हा ग्रंथ अनेक मौलिक प्रश्नांना प्रस्तुत करतो ज्याचे डॉ. आंबेडकरांनी मोठ्या बुद्धिमत्तेसह उत्तर दिले आहे. सर्वप्रथम, त्यांनी हीनयान आणि महायान यामध्ये विभागलेल्या बौद्धधर्माला कोणतेही महत्त्व दिले नाही. बौद्ध धर्म, तथागत बुद्धांचा धर्म एकच आहे. तत्त्वज्ञान विषयक व्याख्या भिन्न असू शकतात. धर्माच्या रूपात बौद्ध धर्म एकच आहे. दोन बौद्ध धर्म असणे संभव नाही.
इतिहास
डॉ. आंबेडकरांनी लिहिलेले पुस्तक लिहण्याच्या उद्देश समजावून सांगताना:
हे पुस्तक लिहिण्याची इच्छाशक्ती वेगळ्या उगमाची आहे. इ.स. १९५१ मध्ये कलकत्ता महाबोधी सोसायटीच्या जर्नलचे संपादक यांनी मला वैशाख अंकासाठी एक लेख लिहिण्यास सांगितले. त्या लेखात मी असा युक्तिवाद केला की बुद्धांचा धर्म हा एकमेव धर्म आहे ज्याचा विज्ञानाने जागृत समाज स्वीकारू करू शकतो आणि त्याशिवाय तो समाज नष्टही होईल. मी हेही निदर्शनास आणलं की आधुनिक जगातील बौद्ध धर्मासाठी एकच धर्म होता ज्यास स्वतःला वाचवावे लागेल. त्या बौद्ध धर्माला संथ प्रगती होते कारण त्याचे साहित्य इतके विशाल आहे की कोणीही ते संपूर्ण वाचू शकत नाही. बौद्धांकडे ख्रिस्तींप्रमाणे बायबलसारखं असं एकमेव ग्रंथ म्हणजे बुद्ध आणि त्यांचा धम्म, हा आहे  या लेखाच्या प्रकाशन रोजी, मला असे पुस्तक लिहिण्यासाठी, लेखी आणि तोंडी, अनेक विनंत्या प्राप्त झाल्या. त्या प्रतिसाद म्हणून मी हे कार्य हाती घेतले आहे.
चार प्रश्न
बाबासाहेब आंबेडकरांनी हे पुस्तक बौद्ध धर्माच्या आधुनिक विद्यार्थ्यांशी संबंधित प्रश्नांचे उत्तर म्हणून लिहिले आहे. प्रस्तावनामध्ये, लेखकाने चार प्रश्नांची सूची दिली आहे. : प्रथम प्रश्न बुद्ध जीवनातील एका मुख्य घटनेशी संबंधित आहे, ती म्हणजे परिव्रज्या. बुद्धांनी परिव्रज्या का ग्रहण केली? ह्याचे पारंपारिक उत्तर म्हणजे, त्यांनी मृत देह, आजारी व्यक्ती आणि एक वृद्ध व्यक्ती पाहिला म्हणून. वरवर पाहता हे उत्तर हास्यास्पद वाटते. बुद्धांनी आपल्या वयाच्या २९ व्या वर्षी परिव्रज्या ग्रहण केली. या तीन दृश्यांची परिणती म्हणून जर बुद्धांनी परिव्रज्या घेतली असली तर ही तीन दृश्ये तत्पूर्वी त्यांना आधी कधी दिसली नाहीत? ह्या शेकड्यांनी घटणाऱ्या सर्वसामान्य घटना आहेत, आणि त्या तत्पूर्वी बुद्धांच्या सहजच नजरेस न येणे असंभाव्य होते. त्यांनी त्या ह्याच वेळी त्या प्रथम पाहिल्या हे पारंपारिक स्पष्टीकरण स्वीकारणे अशक्य आहे. हे स्पष्टीकरण विश्वासार्ह नाही आणि ते बुद्धीलाही पटत नाही. पण मग हे जर त्या प्रश्नाचे उत्तर नसेल तर खरे उत्तर तरी कोणते? दुसरा प्रश्न चार आर्य सत्यांनी निर्माण केला आहे. बुद्धांच्या मूळ शिकवणीत त्यांचा अंतर्भाव होतो काय? हे सूत्र बौद्ध धर्माच्या मुळावरच आघात करते. जर जीवन हे दुःख आहे, जर मृत्यू हे दुःख आहे, आणि जर पुनर्जन्म हे दुःख आहे, तर सर्व काही संपलेच म्हणायचे. ह्या जगात सुखप्राप्तीसाठी धर्म किंवा तत्त्वज्ञान मनुष्याला कधीच उपयोगी पडणार नाही. जर दुःखापासून मुक्ती नसेल तर धर्म काय करू शकतो? जन्मापासून जे दुःख अस्तित्वात येते अशा दुःखापासून मनुष्याची सुटका करण्यासाठी बुद्ध काय करू शकेल? अबौद्धांनी बौद्ध धर्माचा स्वीकार करण्याच्या मार्गात ही चार आर्य सत्ये हा एक मोठाच अडथळा आहे. कारण चार आर्य सत्य मनुष्याला आशा नाकारतात. ही चार आर्य सत्ये बुद्धांच्या आचारतत्त्वांना निराशावादी ठरवतात. अस तुम्हाला वाटेल पण तस नाही. चार आर्य सत्य म्हणजे मानवाला दुःखापासून सुखांकडे नेण्याचा मार्ग आहे .
तिसरा प्रश्न आत्मा, कर्म आणि पुनर्जन्म ह्या तत्त्वांशी संबंधित आहे. बुद्धांनी आत्म्याचे अस्तित्व नाकारले आहे; परंतु त्यांनी कर्म आणि पुनर्जन्म सिद्धांताचे दृढतया प्रतिपादन केली आहेत असे म्हटले जाते. मग लगेच प्रश्न उद्भवतो. जर आत्मा नाही, तर कर्म कसे असू शकेल? जर आत्मा नाही तर पुनर्जन्म कसा असू शकेल? हे गोंधळ निर्माण करणारे प्रश्न आहेत. भगवान बुद्धांनी कर्म आणि पुनर्जन्म हे शब्द कोणत्या अर्थी वापरले? त्या काळी ब्राह्मण वापरत त्यापेक्षा निराळ्या अर्थी त्यांनी हे वापरले काय? असे जर असेल तर कोणत्या अर्थी वापरले? ब्राह्मण वापरत त्याच अर्थी त्यांनी हे वापरले काय? असे जर असेल तर आत्म्याचा अस्वीकार आणि कर्म व पुनर्जन्म ह्यांचे दृढ प्रतिपादन ही भयानक विसंगती नाही काय? ही विसंगती उकलण्याची आवश्यकता आहे. चौथी प्रश्न भिक्खुंशी संबंधित आहे. भिक्खू निर्माण करण्यामागे बुद्धांचा उद्देश काय होता? एक परिपूर्ण मनुष्य तयार करण्याचा हेतू होता काय? की लोकांच्या सेवेला आपले आयुष्य वाहिलेला आणि त्यांचा मित्र, मार्गदर्शक आणि तत्त्वज्ञ असलेला एक समाजसेवक निर्माण करण्याचा त्यांचा उद्देश होता का? हा एक अतिशय महत्त्वाचा प्रश्न आहे. त्यावर बौद्ध धर्माचे भवितव्य अवलंबून आहे. जर भिक्खू हा फक्त एक परिपूर्ण मनुष्य असेल तर बौद्ध धर्माच्या प्रसाराला तो कसलाही उपयोग होत नाही, कारण जरी तो एक परिपूर्ण मनुष्य असला तरी तो स्वार्थी मनुष्य आहे. उलटपक्षी, जर तो एक समाजसेवक असला तर बौद्ध धर्मास तो आशाजनक होऊ शकेल. ह्या प्रश्नाचा निर्णय तात्त्विक सुसंगतीच्या हितापेक्षा बौद्ध धर्माच्या भवितव्याच्या हिताच्या दृष्टीने केला पाहिजे.
श्री.बा. जोशी
श्रीकृष्ण बापूराव जोशी (जन्म : १८ जून, १९३०    निधन  १७ मार्च २०२१) हे मराठी भाषेतील एक बहुश्रुत लेखक. ज्ञानकोश आणि शब्दकोश यामधला एक वेगळाच स्फुटलेखना चा प्रकार त्यांनी आपल्या नियमित सदरलेखनात वापरला आहे.
नोकिया ८८१०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो १९९८ मध्ये प्रकाशित झाला.
श्री.बा. जोशी
शिक्षण
श्री.बा. यांनी पदव्युत्तर पदवी घेतल्यानंतर कोलकात्याच्या राष्ट्रीय ग्रंथालयातून १९५७ साली डिप. लिब ही ग्रंथालयशास्त्रातली पदवी घेतली.
राष्ट्रीय ग्रंथालय, कोलकाता
श्री.बा. यांनी राष्ट्रीय ग्रंथालयात नोकरी केली. सन १९८८ साली ते संपादक, मराठी विभाग, राष्ट्रीय ग्रंथालय येथून निवृत्त झाले.
सन्मान
मॅजेस्टिक प्रकाशना कडून देण्यात येणाऱ्या 'ग्रंथोपासक' या पुरस्काराचे पहिले मानकरी, ५ मे २००९.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू
धुळापूर
धुळापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. २०२
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २०२ वर्ग:इ.स.पू.चे २०० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
मेघदूत
मेघदूत हे कवी कालिदासाने रचलेले संस्कृत भाषेतील खंडकाव्य आहे .मेघदूत काव्यात १११ श्लोक आहेत. असे मानले जाते की सुरचित रामटेकने कालिदास यांना प्रसिद्ध कवितेची रचना कार्यास प्रोत्साहन दिले.
स्वरूप
हे खंडकाव्य पूर्वमेघ आणि उत्तरमेघ या दोन भागांमध्ये विभागलेले आहे. या खंडकाव्याचा रचनाकाळ गुप्तकाळात इ.स.चे ४ थे शतक ते इ.स.चे ६ वे शतक या कालखंडांतला असल्याचे मानले जाते. पत्‍नीविरहामुळे व्याकुळलेल्या एका यक्षाने स्वतःच्या पत्‍नीला मेघाबरोबर पाठवलेला संदेशाच्या कल्पनेवर मेघदूत आधारले आहे.
मेघदूताचे कथानक हे “विप्रलंभ शृंगार” या प्रकारात मोडणारे आहे. त्यात पत्नी आपल्याबरोबर नसल्याने यक्ष शोक करतो आहे. यासाठी कालिदासाने वापरलेले वृत्त आहे “मंदाक्रांता “. नाव सुद्धा अगदी चपखल आहे- मंद + अक्रांता. ती व्यथा ” मेघालोके भवति सुखिनोऽप्यन्यथावृत्तिचेत: । कंठाश्लेषप्रणयिनीजने किम् पुनर्दूरसंस्थेऽ ॥ अशा श्लोकांमधून प्रभावीपणे व्यक्त होते. शांत शेळकेंनी केलेल्या मेघदूताच्या मराठी अनुवादामध्ये ‘पादाकुलका’ वृत्त वापरले आहे.
मेघदूतावरील प्रसिद्ध टीकाग्रंथकार
मेघदूतावर सुमारे ९० भाष्ये आहेत. ही भाष्ये १७-१८व्या शतकांतील पंडितांनी किंवा त्याहूनही प्राचीनकालीन पंडितांनी लिहिली आहेत. परंतु पुण्यातल्या भांडारकर प्राच्य विद्या संशोधन संस्थेमध्ये केवळ आठ भाष्ये उपलब्ध आहेत.
मेघदूताचे अनुवाद
अनेक कवींनी मेघदूताचे मराठी भावानुवाद केले आहेत - त्यापैकी कुसुमाग्रज (१९६१) व वसंत पटवर्धन (१९८१) ही नावे महत्त्वाची आहेत..
समश्लोकी अनुवादाचे नमुने
मूळ संस्कृत श्लोक (पूर्व मेघ-श्लोक ७वा, वृत्त -मंदाक्रांन्ता) पुढीलप्रमाणे -
संतप्तानां त्वमसि शरणं तत्पयोद प्रियाया:।।
संदेशं मे हर धनपतिक्रोधविश्लेशितस्य।।
गन्तव्या ते वसतिरलका नाम यक्षेश्वराणां।।
बाह्योद्यानस्थितहरशिरश्चंद्रिकाधौतहर्म्या।।
गद्यार्थ- हे मेघा, संतप्तांचा, व्यथितांचा तू निवारा आहेस. स्वामींच्या शापामुळे मी माझ्या सखीचा विरह फार कष्टाने सहन करतो आहे. तेव्हा माझा निरोप तेवढा माझ्या प्रिय सखीला पोहोचवण्याची विनंती तुला करतो आहे. तुला यक्षांच्या अलकानगरीमध्ये जायचे आहे. तिच्यामधले महाल, वाडे हे बाहेरच्या उद्यानात असलेल्या शंभूशीर्षांवरील चंद्राच्या प्रकाशाने उजळून निघाले आहेत.
मराठी काव्यानुवाद- (वृत्त-मंदाक्रान्ता) -
कांतेला दे, विरह घडवी आमुचा स्वामि-कोप
यक्षेशाचें नगर अलका तेथ जा, सौध जेथ
बाह्योद्यानीं वसत हर तच्‍चंद्रिका द्योतवीत।।
(चिंतामणराव देशमुख)
२). तप्तांची तू कणव जलदा! प्रीती संदेश देई
स्वामीक्रोधें सखि विलग मी पोळतो येथ पाही
यक्षेशाच्या नगर अलके जा जिथें हर्म्यकेन्द्रें
बाह्योद्यानीं हर उजळूनी क्षालितो भालचंद्रे।।
(बा.भ. बोरकर)
३) संतप्तांना निरविशी xx क्षेम सांगे प्रियेस
दूरप्रान्ती विरहि पडलो क्रुद्ध होता धनेश
यक्षेशाचि नगरी अलका गांठली पाहिजेस
पाही तेथे धवलित उमानाथ चंद्रे निवास।।
(पंडित ग.नी. कात्रे)
स्वामीशापे सखिविरह मी साहतो फार कष्टें
जायाचे तूं नगरि अलका धाम यक्षेश्वरांचें
बाह्योद्यानीं धवलि इमले चंद्रमाथी शिवाचे।।
(अ.ज. विद्वांस)
५) बाह्योद्यानीं शिव-शशिकरें दीप्त ते हर्म्य जेथें
यक्षेशाची वसति अलका, जायचे जाण तेथें
तप्तां देशी उपशम तसा तू मदीयें निरोपें
जा मत्कान्तेप्रति विघटनें दूर मी स्वामिकोपें।।
(द. वें. केतकर)
६). शांता शेळके यांच्या (समश्लोकी नसलेल्या अनुवादाचा नमुना -
मूळ श्लोक -
यक्ष मेघाला म्हणतो –
गच्छन्तीनां रमणवसतिं योषितां तत्र नक्तं
रुद्धालोके नरपतिपथे सूचिभेद्यैस्तमोभिः ।
सौदामन्या कनकनिकषस्निग्धया दर्शयोर्वीः
तोयोत्सर्गस्तनितमुखरो मा स्म भूर्विक्लवास्ताः ।। ... मेघदूत.पूर्वमेघ.३७
अर्थ :- हे मेघा, रात्रीच्या वेळी अतिशय गडद असा काळोख पसरल्यामुळे शहरातील राजमार्ग दिसेनासे झाले असतील. अशावेळी आपल्या प्रियकरांच्या भेटीसाठी निघालेल्या कामोत्सुक स्त्रियांची पावलें अंधारात अडखळतील. तेव्हा मेघा, तूंच सोन्याच्या निकषावरील रेषेप्रमाणें चमचमणाऱ्या तेजस्वी विद्युल्लतेच्या मदतीनें त्या स्त्रियांना मार्ग दाखव. मात्र त्या विलासिनी ललना भित्र्या आहेत हें लक्षात असूं दे, उगाच पाऊस पाडून आणि गर्जना करून त्यांना घाबरवूं नकोस.
शांता शेळके यांनी केलेला या श्लोकाचा अनुवाद –
प्रिय भेटीस्तव अभिसारोत्सुक रमणी जेव्हां निघतिल रात्रीं
राजपथावर अडेल पाऊल निबिड तिमिर तो भरतां नेत्रीं
उजळ तयांची वाट विजेने कांचनरेषा जशि निकषावर
वर्षुन गर्जुन भिववूं नको पण, विलासिनी त्या जात्या कातर
तेथें रात्रीं रमणगृहासी जातांना युवतींची
घनांधकारें दृष्टी कुंठित होतांच राजमार्गीं
करूं नको जलवृष्टि-गर्जना; सहजभीरु त्या पाहीं
बाह्य दुवे
वर्ग:कालिदास वर्ग:संस्कृत साहित्य वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा वर्ग:नागपूरचा इतिहास
इजळी
इजळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
ग्रामीण विकास
समग्र ग्रामीण विकास
समग्र ग्रामीण विकास हा शाश्वत ग्रामीण विकासाचा महत्त्वाचा टप्पा आहे. समाजातील मातृशक्ती, सज्जनशक्ती, संतशक्ती, संघशक्ती आणि युवाशक्ती यांच्या माध्यमातून जलसंपदा, जंगल - वन संपदा, जमीन - भूसंपदा, जनावर - जैवविविधता - संपदा, उर्जासंपदा आणि  जनसंपदाचा समाजातील प्रत्येक घटकाचा सहभाग, विचार घेऊन करण्याची पर्यावरणपूरक शाश्वत विकास प्रक्रिया आहे.तसेच ग्रामीण भागात सुविधा राबवून ग्रामीण भागाचा मोठ्या प्रमाणात विकास केला गेला पाहिजे. शाश्वत ग्रामीण विकास करायचा असेल तर ग्रामीण भागातील लोकांची मानसिकता बदलली पाहिजे. ग्रामीण विकासा विषय शिक्षण सोलापूर विद्यापीठाच्या अंतर्गत देले जाते  आपण त्याचा लाभ घ्यावा आसे मला वाटते. ग्रामीण विकास विभागात शिक्षण घेतल्यानंतर अनेक ठिकाणी नोकरीची संधी उपबल्ध आहे. परंतु त्याही आता नष्ट झाल्या आहेत. त्यामुळे ग्रामीण भागात जाऊन सरकारने नवनवीन तंत्रज्ञानस वाव दिला पाहिजे खेड्यापाड्यात जाऊन.तेथील लोकांच्या विविध समस्या जाणून घेतल्या पाहिजेत व त्या अंतर्गत उपाय योजना राबविल्या पाहिजेत. जर त्या योजना त्या ग्रामीण व्यक्तीपर्यंत पोहचात नसेल तर त्यासाठी मोठमोठ्या सामाजिक संस्थांनी त्या ग्रामीण भागात जाऊन त्यांना समजेल अशा भाषेत सांगायला हवे.
वर्ग:ग्रामीण विकास
एफ.सी. क्रायलिया सोवेतोव समारा
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियन फुटबॉल क्लब वर्ग:क्रास्नोदर वर्ग:समारा
सोनगाव (जावळी)
सोनगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
तोरिनो
तोरिनो किंवा तुरिन (Torino, ; प्यिमॉंतीज: Turin) ही इटली देशाच्या मधील प्यिमॉंत प्रदेशाची राजधानी व उत्तर इटलीमधील एक मोठे औद्योगिक व सांस्कृतिक केंद्र आहे. इटलीच्या वायव्य भागात पो नदीच्या काठावर व आल्प्स पर्वतरांगांमध्ये वसलेल्या तोरिनो शहराची लोकसंख्या २००९ साली ९,१०,१८८ इतकी तर महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या सुमारे १७ लाख आहे.
इटलीच्या सांस्कृतिक इतिहासात तोरिनोला मानाचे स्थान आहे. येथील कला संग्रहालये, ओपेरागृहे ग्रंथालये, चर्च, उद्याने व भोजनालये प्रसिद्ध आहेत. पर्यटन हा येथील एक मोठा उद्योग असून इटलीमधील पहिल्या दहा व जगातील २५० पर्यटनस्थळांमध्ये तोरिनोची गणना होते. ५८ अब्ज डॉलर इतकी आर्थिक उलाढाल असणारे तोरिनो हे आर्थिक दृष्ट्या इटलीमधील रोम व मिलानखालोखाल तिसऱ्या क्रमांकाचे शहर आहे. इटलीमधील मोटारवाहन उद्योगाचे तोरिनो हे सर्वात मोठे केंद्र आहे. फियाट कंपनीचे मुख्यालय ह्याच शहरात आहे.
खेळ
सेरी आमध्ये खेळणारा व इटलीमधील सर्वात यशस्वी युव्हेन्तुस एफ.सी. हा फुटबॉल क्लब तोरिनोमध्येच स्थित आहे. तोरिनो एफ.सी. हा सेरी आमधील दुसरा फुटबॉल क्लब देखील येथेच स्थित आहे. तोरिनो हे विसाव्या हिवाळी ऑलिंपिक खेळांचे यजमान शहर होते.
जुळी शहरे
जगातील खालील शहरांसोबत तोरिनोचे सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटलीमधील शहरे
नोकिया ८८५०/८८९०
नोकिया ८८५० व नोकिया ८८९० हे नोकियाचे भ्रमणध्वनी असून ते अनुक्रमे १९९९ व २००० मध्ये प्रकाशित झाला.
नोकिया ८९१०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००२ मध्ये प्रकाशित झाला.
मुक्त स्रोत
मुक्त स्रोत किंवा ओपन सोर्स ही एक विचारसरणी आहे. संगणक-प्रणालीच्या आज्ञावल्याचे स्रोताची उपलब्धता, दुसऱ्यांना मुक्तपणे वाटण्याची सूट आणि त्यात हवे तसे बदल करण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य असेल तर त्यांना मुक्त स्रोत आज्ञावली म्हणतात. मुक्त स्रोतांतर्गत संगणक आज्ञावली, आज्ञावली संरचना दस्तावेज कोणालाही वापरण्याची संपूर्ण परवानगी असते याला मुक्त स्रोत तत्त्व म्हणतात. हा मुक्त-स्रोत चळवळीचा एक आहे भाग ज्यात संगणक प्रणाली मुक्त स्रोत अनुज्ञप्ती(लायसन्स) अंतर्गत उपलब्ध केल्या जातात. ही संकल्पना संगणक-प्रणालींच्या क्षेत्रात जन्माला आली, नंतर तिचा प्रसार आणि विस्तार इतर क्षेत्रे उदाहरणार्थ मुक्त मजकूर यांच्या मुक्त साहचर्यातदेखील झाला.
उगम
मुक्त-स्रोत ही संज्ञा संगणक प्रणालींचे वर्णन करण्यासाठी अश्या एका गटाने सुचवली होती ज्यांचा स्वतंत्र प्रणाली संस्था आणि त्यामागील नैतिक विचारसरणी यांना तात्त्विक विरोध होता. त्यांना संगणक-प्रणालींच्या मुक्त स्रोतांचा व्यावसायिक वापर करता यावा यासाठी एक पर्यायी नाव हवे होते. या गटात क्रिस्टीन पीटरसन, टॉड अॅन्डरसन, लॅरी ऑगस्टीन, जॉन हॉल, सॅम ऑकमान, माइकल टीमन आणि एरिक एस. रेमंड हे सदस्य होते. यातील पीटरसनने पालो अल्टो येथे आयोजित एका बैठकीत मुक्त स्रोत हे नाव सुचवले, याला जानेवारी १९९८ मध्ये नेटस्केपने त्यांच्या नेव्हीगेटर ब्राऊजरच्या प्रणालीचा स्रोत उपलब्ध करून दिल्याची पार्श्वभूमी होती.
लायनस टोरवाल्ड्सने त्याला दुसऱ्या दिवशीच अनुमोदन दिले आणि फिल हयुजेसने लिनक्स जर्नल मासिकात या संज्ञेला पाठिंबा दिला.
रेमंडने मुक्त-स्रोत हे नाव लोकप्रिय होण्यासाठी सक्रिय पुढाकार घेतला. त्याने स्वतंत्र प्रणाली समुदायाला हे नाव स्वीकारण्यासाठी फेब्रुवारी १९९८ मध्ये जाहीर आवाहन केले. त्यानंतर लगेच त्याने ब्रुस पेरेन्सच्या साथीने "मुक्त स्रोत पुढाकार" (Open Source Initiative) ही संस्था स्थापन केली.
पुढे टिम ओ'रेली या प्रकाशकाने एप्रिल १९९८ला केलेल्या एका मेळाव्याच्या आयोजनानंतर हे नाव आणखीनच सुपरिचित झाले. या मेळाव्याचे आधीचे "मोफत प्रणाली परिषद" Freeware summit हे नाव नंतर "मुक्त स्रोत परिषद" Open Source Summit म्हणून प्रचलित झाले. या आयोजनास अतिमहत्त्वाच्या व स्वतंत्र आणि मुक्त प्रणालींच्या अग्रणींनी हजेरी लावली, ज्यात लायनस टोरवाल्ड्स, लॅरी वॉल, ब्रायन बेहेन्डोर्फ, एरिक ऑलमन, गुडो वान रॉसम, माइकल टीमन, पॉल विक्सी, जॅमी झ्वाइंस्की, एरिक एस. रेमंड आले होते. या बैठकीत "स्वतंत्र प्रणाली" या संज्ञेला पर्याय देण्यावर विचारविनिमय झाला. टीमन ने सुचवलेल्या "सोर्स वेयर" विरुद्ध रेमंडचा "मुक्त स्रोत" यावर जमलेल्या संगणक विकसकांनी मतदान केले आणि त्याच संध्याकाळी एका पत्रकार परिषदेत विजेत्याची घोषणा झाली.
मुक्त-स्रोत चळवळीला पाठींबा देण्यासाठी अपाचे सॉफ्टवेअर फाऊंडेशन यांसारख्या मोठ-मोठ्या औपचारिक संस्था व प्रतिष्ठाने उदयास आली. त्यांनी अपाचे हडूप फ्रेमवर्क आणि अपाचे एचटीटीपी सर्व्हर यासारख्या सामुदायिक मुक्त स्रोत प्रणालींच्या विकासाला सहाय्य केले.
मुक्त स्रोत तत्त्व आणि मुक्त साहचार्य संकल्पना
मुक्त-स्रोत हा एक विकेंद्रीत संगणक प्रणाली विकास प्रकार आहे यात विकसकांच्या परस्पर सहकार्यास प्रोत्साहन दिले जाते, म्हणजे "प्रणालीतले कुठलेही नावीन्य किंवा उत्पादन हे एका विशिष्ट ध्येयाने प्रेरित असूनसुद्धा त्यात भाग घेणाऱ्या सभासदांच्या सहकार्यावर आधारित असते. हे सदस्य एकत्र चर्चा करून सामुदायिक प्रयत्नाने एखादे उत्पादन किंवा सेवा निर्माण करतात व आपल्या भागीदारांना तसेच इतरांनासुद्धा समान प्रकारे वाटतात." मुक्त-स्रोत प्रणाली विकसनात सर्वात महत्त्वाचे तत्त्व म्हणजे सामुदायिक उत्पादन. अश्या सामुदायिक प्रयत्नातूनच संगणक आज्ञावल्यांचे, प्रणाली आराखड्यांचे, आणि दस्तावेजांचे निर्माण होऊन ते जाहीरपणे मोफत उपलब्ध झाले आहे. मुक्त स्रोत प्रणाली ही चळवळ खाजगी मालाकीच्या प्रणालींच्या मर्यादांना पर्याय म्हणून उभी राहिली. याचाच कित्ता पुढे मुक्त-स्रोत साजेसे तंत्रज्ञान आणि मुक्त-स्रोत औषध शोध यांनी गिरवला. संगणक क्षेत्रातील मुक्त स्रोत इतर सामुदायिक मुक्त साहचार्यांना प्रेरणादायी ठरला, उदाहरणार्थ इंटरनेट मंच, मेलींग लिस्ट, आणि विविध ऑनलाइन समुदाय. किंबहुना TEDx आणि खुद्द विकिपेडिया यासारख्या वैविध्यपूर्ण सेवा मुक्त स्रोताच्याच तत्त्वावरच चालतात.
वर्ग:संगणक वर्ग:मुक्त स्रोत
निकिता ख्रुश्चेव्ह
निकिता ख्रुश्चेव्ह (Никита Сергеевич Хрущёв; १५ एप्रिल १८९४ - ११ सप्टेंबर १९७१) हा एक सोव्हिएत राजकारणी व सप्टेंबर १९५३ ते ऑक्टोबर १९६४ दरम्यान देशाचा राष्ट्रप्रमुख तसेच सोव्हिएत संघाच्या कम्युनिस्ट पक्षाचा सरचिटणीस होता. जोसेफ स्टॅलिनच्या मृत्यूनंतर ख्रुश्चेव्हने सोव्हिएतचे नेतृत्व केले व देशामध्ये स्टॅलिनची धोरणे बदलण्याचे कार्य मोठ्या प्रमाणावर हाती घेतले. १९५८ ते १९६४ दरम्यान ख्रुश्चेव्ह सोव्हिएत मंत्रीमंडळाच्या अध्यक्षपदावर होता.
ख्रुश्चेव्हच्या नेतृत्वाखाली सोव्हिएत संघाने मोठ्या प्रमाणावर अंतराळ संशोधन हाती घेतले व लष्करावरील खर्चात कपात केली. ख्रुश्चेव्हने कृषी क्षेत्रामध्ये अनेक प्रयोग केले परंतु जे अयशस्वी ठरले. त्याच्या कारकिर्दीमध्ये शीत युद्ध शिगेला पोचले. क्युबन क्षेपणास्त्र आणीबाणीदरम्यान सोव्हिएत व अमेरिकेमध्ये प्रचंड तणावाचे वातावरण निर्माण झाले होते. १४ ऑक्टोबर १९६४ रोजी कम्युनिस्ट पक्षाने ख्रुश्चेव्हला सरचिटणीस पदावरून काढले व त्याला राजकीय निवृत्ती स्वीकारण्यास भाग पाडले. अखेरच्या काळात ख्रुश्चेव्हचे दिवस मानसिक नैराश्यामध्ये गेले व ११ सप्टेंबर १९७१ रोजी तो मॉस्कोमधील एका इस्पितळामध्ये हृदयाघाताच्या धक्क्याने मृत्यू पावला.
बाह्य दुवे
वर्ग:सोव्हिएत संघाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खानिवरे
खानिवरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
त्रिश्शूर पूरम
त्रिश्शूर पूरम (मल्याळम: തൃശ്ശൂര്‍ പൂരം) हा भारत देशाच्या केरळ राज्यामधील एक लोकप्रिय धार्मिक महोत्सव आहे. हा महोत्सव दरवर्षी तृशुरच्या वडक्कुंनतन मंदीरामध्ये भरवला जातो.
वर्ग:केरळ
आल्बर्ट झफी
आल्बर्ट झफी (१ मे, १९२७ - १३ ऑक्टोबर, २०१७) हे मालागासीचे राष्ट्राध्यक्ष होते.
विठोळी (मानोरा)
विठोली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे. या गावाचे वैैशिष्ट्य म्हणजे आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार व हरित क्रांतीचे जनक वसंतराव नाईक यांचे प्राथमिक शिक्षण येेथेट झाले आहे.
प्रेक्षणीय स्थळे
येथूनच काही अंतरावर असलेल्या गव्हा येथे अंबादेवीचे मंदिर आहे. तर येथून जवळ असलेले प्रसिद्ध प्रेक्षणीय स्थळ म्हणजे पोहरागड व उमरीगड आहे.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. २०३
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २०३ वर्ग:इ.स.पू.चे २०० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
डोंगस्ते
डोंगस्ते हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे गौरापूर-कुडुसरस्ता आणि बुधवाळी-डोंगस्ते मार्गाने गेल्यावर गुंजपाड्यानंतर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव २० किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १२५ कुटुंबे राहतात. एकूण ६०० लोकसंख्येपैकी ३१८ पुरुष तर २८२ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७६.२२ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८३.५१ आहे तर स्त्री साक्षरता ६७.८७ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ६६ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या ११.०० टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
नेहरोळी, लखमापूर, खुपारी, चिंचघर, विजयगड, बीळावळी,बुधवाळी, गुंज, काटी, नंदानीगायगोठा, अंबरभुई ही जवळपासची गावे आहेत.डोंगस्ते ग्रामपंचायतीमध्ये डोंगस्ते आणि विजयगड ही गावे येतात.
संदर्भ
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
हुलागू खान
हुलागु खान (इ.स. १२१७ - फेब्रुवारी ८, इ.स. १२६५) हा नैऋत्य एशिया जिंकलेला मोंगोल सरदार होता.
हुलागु खान हा चंगीझ खानचा नातू व कुब्लाई खानचा भाउ होता.
इ.स. १२५५मध्ये त्याने नैऋत्य एशियातील मुसलमान राज्ये जिंकण्यासाठी मोहीम काढली व इ.स. १२५८मध्ये बगदादपर्यंत धडक मारली. फेब्रुवारी १० रोजी बगदाद जिंकल्यावर त्याच्या सैन्याने तेथील रहिवाश्यांची कत्तल उडवली. याचे अंदाज १०,००० ते ८,००,००० व्यक्तिंपर्यंत आहेत. बगदाद उद्ध्वस्त केल्यावर हुलागु खान मोंगोलिया(मंगोलिया)ला परतला. कुब्लाई खान सत्तेवर आल्यावर हुलागु खानने परत पश्चिमेकडे मुसंडी मारली. इ.स. १२६५ मध्ये मध्य युरोपमधील एका लढाईत त्याचा अंत झाला.
तेयोफिलो फोलेंगो
तेयोफिलो फोलेंगो (८ नोव्हेंबर, इ.स. १४९१ - ९ डिसेंबर, इ.स. १५४४) हा इटालियन कवी होता.
वर्ग:इटालियन कवी वर्ग:इ.स. १४९१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १५४४ मधील मृत्यू
शास्वत विकासाच्या पाऊलवाटा
उपक्रम एक शास्त्रीय संशोधनाच्या रूपात राबविण्याचे ठरले. अनेक विध शासकीय संस्था BIRAC, Department of biotechnology, Bill and milinda gates foundation, USAID, Institute of Chemical Technology (ICT) ह्यात सहभागी होत्या. 200 सौर वाळवण यंत्र, 200 महिलांना देण्याचे ठरले. ह्या महिलांची निवड करताना ज्यांच्याकडे थोडी फार शेती आहे व स्वतः पावसाळ्यापुरता भाजीपाला घेतात अशा महिलांची निवड करण्यात आली आठ गावातील 200 महिला ह्या संशोधनात सहभागी होणाऱ्या आहेत. अर्थातच अभ्यास शास्त्रीय पद्धतीने करण्याचे ठरविल्यामुळे ह्या अभ्यासगटातील सौरवाळवण यंत्र वापर करणाऱ्या 200 महिलांना त्यांचाच भागातील दुसऱ्या आठ गावातील ज्यांचा आर्थिक सामाजिक स्तर व वयोगटानुसार मॅचिंग गट जो संशोधनात राहील पण त्यांच्याकडे सौर वाळवण यंत्र नसतील असा दुसरा गट निवडला. सर्व सहभागी 400 महिलांचे प्राथमिक सर्वेक्षण पूर्ण झाले. त्यांची वजन, उंची व रक्ताची तपासणी करण्यात आली. त्यानंतर 200 महिलांना सौर वाळवण यंत्र देण्यात आले. त्यासाठी प्रत्येक गावातून एक ऊर्जामित्र निवडण्यात आली. प्रशिक्षण घेऊन सौर वाळवण यंत्राचे आपल्या गावात जोडणी करण्याचे काम ह्या उर्जामित्रांनी पूर्ण केले.
मीठ
मीठ (शास्त्रीय नाव: सोडियम क्लोराइड ; इंग्लिश: Salt;) याचे सूत्र NaCl असे आहे. जगभरातील मानवी समाजांत स्वयंपाकासाठी व अन्नप्रक्रियांसाठी फार पुरातन काळापासून वापरला जाणारा आहारातील एक महत्त्वाचा घटक, क्षार आहे. हे एक प्रकारचे लवण आहे. हे स्फटिक रूपात आढळते नमक (Common Salt) ने साधारणत: आहारात प्रयुक्त होणाऱ्या मीठाचा बोध होताे. रासायनिक दृष्टि हे सोडियम क्लोराइड (NaCl) आहे ज्याचे क्रिस्टल पारदर्शक आणि घन रूपात असतात. शुद्ध मीठ रंगहीन असते परंतु लोहमय अपद्रव् मुळे याचे रंग पीवळा किंवा लाल होतो. समुद्राच्या खारेपना साठी यात मुख्यत: सोडियम क्लोराइड ती उपस्थिति हे कारण होते. भौमिकी मध्ये लवणला हैलाइट (Halite) म्हणतात.
प्रकार
आयुर्वेदात या नेहमीच्या मिठाप्रमाणेच नैसर्गिक (जमीन उकरून मिळवलेले मीठ), बीड (बिडलोण), रोमक (जयपूरजवळच्या सांभर तलावातील पाण्यापासून बनलेले मीठ), पांसुज (fossil salt) वगैरे नावांची मिठे वापरली जातात. या शिवाय फ्रेंच ग्रे सॉल्ट, ज्वालामुखीमुळे भाजल्या गेलेल्या मातीतून मिळणारं हवाईयन रेड सी सॉल्ट, ब्राझिलियन शुद्ध मीठ, अतिशय जुने मिठ, प्रदूषणविरहित असल्यानं गुलाबी दिसणारे शुद्ध स्वरूपातील हिमालयातील सैंधव मीठ असे मिठाचे काही प्रकार आहेत. इतर प्रकारांमध्ये -पेपर सॉल्ट मिठात विशिष्ट मिरची टाकली जाते. भारतीय काळे मीठ, एक्स्प्रेसो सॉल्ट, इराणच्या सॉल्ट लेक्समध्ये मिळणारं पर्शिअन ब्लू सॉल्ट असे विविध प्रकार जगभर वापरात आहेत.
इतिहास
प्राचीन काळापासून् हे मानवाला ज्ञात आहे. सर्वात प्राचीन लिखित उल्लेख वेदांत आढळून येतो. छांदोग्य उपनिषद यात मिठाचा उल्लेख आहे. ग्रीक साहित्यात होमर या कवीने याचा उल्लेख केलेला आढळतो. गांधीजींनी मिठाचा सत्याग्रह करून इंग्लंडच्या सत्तेला आव्हान दिले होते.
मानवी आरोग्यावर परिणाम
अल्प प्रमाणातील मीठ प्राणिजीवनास आवश्यक असते, मात्र अति प्रमाणातील मीठ हानिकारक असते. हा क्षार शरीराच्या सर्व भागात आढळतो. शरिरातील चयापचयासाठी व वितरणासाठी हा आवश्यक घटक आहे. जठरातील रस व पित्त बनवण्यास मदत करतो या क्षारामुळे शरीरातील आम्ल संतुलित राहते व मज्जारज्जू व मासपेशींचे कार्य व्यवस्थित चालते. शरीरातील या क्षाराचे प्रमाण कमी झाल्यास अशक्तपणा येतो, त्वचा ढिली पडते, पोटऱ्यांमध्ये गोळे येतात. वजन कमी होते, डोळे खोल जातात, मानसिक दुर्बलता जाणवते, हदयाच्या कार्यात फरक पडतो. याउलट अधिक खाल्यामुळे पित्त वाढते, रक्ताच्या गतीमध्ये वाढ होते (रक्तदाब वाढतो), तहान लागते, मूर्च्छा येते, हाडे कमकुवत होतात, चेहऱ्यावर सुरकुत्या पडतात, केस पांढरे होतात, मूत्रपिंडाचे काम वाढते हात, पाय, चेहरा व पोट यांवर सूज येते. आहारात मिठाचे प्रमाण चवीपुरतेच असावे.
मिठाची शेती
समुद्रकिनारी वाफे तयार करून त्यात समुद्राचे पाणी साठवले जाते. सूर्याच्या उष्णतेने पाण्याची वाफ होते व मीठ खाली रहाते. मीठ तयार करणाऱ्या अश्या जागांना मिठागरे असे म्हणतात. भारतातील ओरिसा येथील मीठ उत्कृष्ट समजले जात असे.
गरम केलेले मीठ
मिठाचा उपयोग खाद्यपदार्थ गरम करण्यासाठीही करता येतो. एका खोल भांड्यात तळाशी मीठ टाकून त्यावर बटाटे ठेवतात व भांड्याला झाकण लावून ३० मिनिटे मंद आचेवर भाजतात. शेकलेले चवदार बटाटे तयार होतात.
एखाद्या कापडी पुरचुंडीत खडे मीठ टाकून ती पुरचुंडी गरम करतात. अशा गरम केलेल्या पुरचुंडीने शरीराचा दुखरा किंवा सुजलेला अवयव शेकतात. दुखणे कमी होते.
संदर्भ
वर्ग:अन्न वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ वर्ग:रसायनशास्त्र
एफ.सी. रोस्तोव
'''एफ.सी. रोस्तोव''' (Футбольный клуб Ростов) हा रशिया देशाच्या रोस्तोव दॉन शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. हा संघ सध्या रशियन प्रीमियर लीग स्पर्धेमध्ये खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियन फुटबॉल क्लब वर्ग:रोस्तोव दॉन
पूर्णा
पूर्णा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्याच्या पूर्णा तालुक्याचे ठिकाण व एक छोटे शहर आहे. पुर्णा महाराष्ट्राच्या मराठवाडा भागात परभणीच्या ३५ किमी पूर्वेस तर नांदेडच्या ३९ किमी पश्चिमेस वसले आहे. २०११ साली पुर्णाची लोकसंख्या ३६ हजार होती.
पूर्णा जंक्शन रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेचे एक स्थानक एक आहे. मनमाड−सिकंदराबाद रेल्वेमार्गावर असलेले पुर्णा स्थानक दक्षिण मध्य रेल्वेच्या अखत्यारीत येते. अजिंठा एक्सप्रेस, नंदीग्राम एक्सप्रेस, देवगिरी एक्सप्रेस, तपोवन एक्सप्रेस इत्यादी गाड्या येथून दररोज धावतात.
वर्ग:परभणी जिल्हा
नोकिया ९००० कम्युनिकेटर
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो १९९६ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
एरन हिल
एरन हिल (फेब्रुवारी १०, इ.स. १६८५ - फेब्रुवारी ८, इ.स. १७५०) हा अठराव्या शतकातील इंग्लिश लेखक होता.
इंग्लंडच्या वेस्टमिन्स्टर स्कूलमध्ये शिक्षण घेतल्यावर एरनने पौर्वात्य देशांत प्रवास केला व लेखन सुरू केले. याने मुख्यत्वे नाटके लिहिली. त्याच्या काही कविता व प्रवासवर्णनेही नावाजली गेली.
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १६८५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७५० मधील मृत्यू
मोहागाव
मोहागाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
महिलांचे मानसिक स्वास्थ्य
महिला सक्षमीकरण हा विषय जगभरात चर्चिल्या जात असताना महिलांचे मानसिक स्वास्थ्य हा अत्यंत महत्त्वाचा दुर्लक्षित राहतो .त्यातही ग्रामीण महिलांचे मानसिक स्वास्थ्य हा विषय तर खूपच दुर्लक्षित आहे. त्यावर विचार करून सावित्रीबाई फुले महिला एकात्म समाज मंडळ द्वारा डॉ.हेडगेवार रुग्णालय ह्या संस्थेने अरुणोदय मानसिक स्वास्थ्य प्रकल्प राबविला आहे. त्यावर एक संशोधन पेपर ही प्रकाशित झाला आहे.
विवर (जावळी)
विवर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
दोब
दोब हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मोप
मोप हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील रिसोड तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
मोप हे गाव महाराष्ट्रातील विदर्भातील वाशीम जिल्ह्यातील रिसोड तालुक्यातील रिसोड ते लोणी (सखाराम महाराज) या रोडवर लोणार पासून २० किलोमीटरवर आणि रिसोड वरून १६ किलोमीटर आहे.
या गावात कुमारेश्वर नावाचे एक प्रसिद्ध शिवलिंग असून मोठे मंदिर आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:रिसोड तालुक्यातील गावे
खापारी (मुरबाड)
खापारी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
महामने उस्माने
उस्माने, महामने उस्माने, महामने
सौदागर (१९९१ चित्रपट)
सौदागर हा १९९१ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. सुभाष घईने निर्माण व दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये दिलीप कुमार, राज कुमार, मनिषा कोईराला व विवेक मुश्रन ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. भव्य कथानक असलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये अनेक दिग्गज अभिनेते होते. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
वडगाव (मानोरा)
वडगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
ग्रिप्स नाट्य चळवळ
ग्रिप्स नाट्य चळवळ ही बर्लिन च्या ग्रिप्स थिएटर येथील नाट्यचळवळ आहे.. या नाट्यगृहात १९६० सालापासून खास मुलांसाठी आणि तरुणांसाठी लिहिलेली नाटके व्हायला लागली. फोकर लुडविग यांनी त्याची सुरुवात केली. ही नाट्य चळवळ जगभर पसरली आणि २०१६ साली ४० भाषांमध्ये आणि ५० देशांमध्ये लाखो मुले आणि तरुण ही नाटके पाहत होती.
ग्रिप्स चळवळीतील नाटके इतर बालनाटकांप्रमाणे परीकथांवर आधारलेली नसतात, तर खेळाच्या मैदानांची कमतरता, पर्यावरण, अभ्यासातल्या अडचणी आदी मुलांना भेडसावणाऱ्या विषयांवर लिहिलेली असतात. नाटकांतील कलाकार वयाने मोठे असले तरी ते मुले असल्यासारखे वागतात.
मनोरंजनाच्या माध्यमातून मुलांचे विविध प्रश्‍न हाताळणे हे ग्रिप्सच्या नाटकांचे वैशिष्ट्य आहे. हे करीत असताना मुलांच्या दृष्टिकोनातूनच या प्रश्‍नांकडे पाहिले जाते. सध्याच्या दैनंदिन जीवनात मुलांच्या अनेक प्रश्‍नांवर या नाटकांच्या माध्यमातून परिणामकारक चर्चा करीत विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षक यांच्यातील सुसंवादाला चांगली सुरुवात करून दिली आहे. राक्षस, जादूटोणा, परी आणि भुतेखेते या विषयांत गुरफटलेल्या बालनाट्यांना एक सकस जीवनदर्शी पर्याय देणे हा या चळवळीचा मानस आहे.
भारतामध्ये पहिल्यांदा महाराष्ट्रात ग्रिप्स चळवळ आली. डॉ. मोहन आगाशे यांनी १९८६ च्या सुमारास पुण्याच्या मॅक्समुल्लर भवनाच्या साहाय्याने मुलांसाठी आणि तरुणांसाठी नाटके बसवायला आणि सादर करायला सुरुवात केली. पुण्यातून ही चळवळ कोलकाता ला गेली आणि पुढे भारतातील अनेक शहरांत आणि पाकिस्तानातही पोचली. पुण्यात महाराष्ट्र कल्चरल सेंटर, कोलकाता येथील सुत्रपत, बंगळूर येथील साकेत, मुंबई येथील आलाप आणि दिल्ली येथील थिएटर फोरम या संस्थांतर्फे ग्रिप्सच्या नाटकांचे प्रयोग सादर होत आहेत.
प्रत्येक नाट्य मोसमात (मे आणि दिवाळीच्या सुट्टीत) तरुणांनी लिहिलेली आणि बसवलेली नाटके रंगमंचावर सादर होतात. ग्रिप्स संस्था नाट्यशिक्षणाचे वर्गसुद्धा चालवते. शाळांशाळांतून हे प्रशिक्षण दिले जाते; चांगल्या नाटकांना बक्षिसे दिली जातात.
ग्रिप्स चळवळीतील नाटके मुलांच्या अडचणींवर मात करण्याची दिशा दाखविणारी असतात आणि नाटकांचा शेवट नेहमी आशावादी असतो. पुण्यातले श्रीरंग गोडबोले आणि महाराष्ट्र कल्चरल सेंटर सध्या (२०१६साली) बालनाट्यमहोत्सवाची ही चळवळ चालवत आहेत.
महाराष्ट्रातले अमृता सुभाष, आनंद इंगळे, उपेंद्र लिमये, गौरी लागू, परेश मोकाशी, रसिका जोशी आणि विभावरी देशपांडे यांच्यासारखे कलावंत या चळवळीने घडविले
ग्रिप्स चळवळीतील काही मराठी नाटके
वर्ग:नाटक वर्ग:बर्लिन
गोंड राजाचा किल्ला
भारतातील महाराष्ट्र राज्याच्या नागपूर शहराच्या ’महाल’ या भागात असलेला हा किल्ला आहे.
या किल्ल्याचे बांधकाम मजबुत होते. या किल्ल्याच्या सभोवताली पाण्याने भरलेले खंदक खोदण्यात आले होते. या किल्ल्यास उत्तरेच्या बाजुस एक दगडी कमान आहे. ते या किल्ल्याचे प्रवेशद्वार. या प्रवेशद्वारावर फारसी लिपीत कोरलेले आढळून येते. या द्वारातुन सुमारे ७० मीटर आत गेल्यावर एक लाकडाचे भव्य द्वार आहे. या लाकडाच्या भव्य द्वाराची जाडी सुमारे ७-८ सें.मी. असावी. हा जुना राजवाडा आहे. सध्या भग्नावस्थेत आहे. येथे लाकडी स्तंभांचे बांधकाम करण्यात आलेले होते. त्यावर गच्ची होती. हा किल्ल्याचे क्षेत्रफळ सुमारे ७०० मीटर लांब आणि ५०० मीटर रुंद येवढे असावे. या राजवाड्याचे आत संगमरवरी बांधकामाचा एक फवारा आहे. तेथील गोंड राजाच्या वंशजांनी त्या राजाच्या वस्तु अद्यापही सांभाळुन ठेवल्या आहे.
या किल्ल्याच्या सभोवताली अनेक बुरुज होते. त्यापैकी आज फक्त एकच बुरुज अस्तित्वात आहे. या बुरुजावर एक तोफ आहे. या तोफेवर मनुष्याची आकृती आहे. ती एका ओट्यावर ठेवलेली आहे. ती गोल फिरविता येण्याची व्यवस्था आहे. बादशहा शहाजहानने इ.स. १६३७ साली सुरूंग लावून तीन बुरुज उडविले. याचे कारण गोंड राजाने त्यास खंडणी दिली नव्हती. सन १७३२ साली हा प्रथम रघुजी भोसलेंनी आपल्या ताब्यात घेतला असे इतिहासकार सांगतात.
वर्ग:किल्ले वर्ग:विदर्भातील किल्ले वर्ग:विदर्भातील ऐतिहासिक जागा वर्ग:विदर्भ
पीएसएलव्ही सी-१९
पीएसएलव्ही सी-१९ या पीएसएलव्ही रॉकेटच्या साह्याने भारताने उपग्रह सोडला. हे पीएसएलव्हीचे २०वे उड्डाण होते. याचे प्रक्षेपणसतीश धवन अंतराळ केंद्र येथून २६ एप्रिल, इ.स. २०१२ रोजी करण्यात आले. या यानाने रिसॅट १ या भारतीय उपग्रहाला उपग्रह कक्षेत यशस्वीपणे पोहचविला.
बाह्य दुवे
http://www.isro.org/pslv-c19/PSLV-C19.aspx
वर्ग:भारतीय उपग्रह प्रक्षेपण यान
मुमुक्षु
या तीव्र इच्छेस मुमुक्षता म्हणतात. मोक्ष म्हणजे ब्रम्हप्राप्ति आणि संसाररूपी बंधाची निवृत्ती यास मोक्ष असे म्हणतात.
वर्ग:अध्यात्म
इ.स.पू. २०४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २०४ वर्ग:इ.स.पू.चे २०० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
संदेशवहन
संदेशवहन ही संदेशाच्या देवाण-घेवाणीसाठी वापरली जाणारी संज्ञा आहे.
खंबाळा (मुदखेड)
खंबाळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
सॅरा फील्डिंग
सॅरा फील्डिंग (८ नोव्हेंबर, १७१० - ९ एप्रिल, १७६८) या इंग्लिश लेखिका होत्या यांनी द गव्हर्नेस, द लिटल फीमेल अकॅडेमी आणि द अॅडव्हेंचर्स ऑफ डेव्हिड सिम्पल यांसह अनेक कादंबऱ्या लिहिल्या.
खंबाळा (मुदखेड)
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदेशवहन
संदेशवहन
आधुनिक संदेशवहन साधनांमुळे देशातील तसेच जगातील कोणत्याही ठिकाणी अल्पावधीत संपर्क साधणे शक्य झाले आहे. जगाच्या एखाद्या भागात घडणारी घटना काही क्षणांतच दूरचित्रवाणीच्या माध्यमातून अनेकांपर्यंत पोहचते. आधुनिक संदेशवहनाच्या सोयींद्वारे लिखित, संभाषित तसेच दृश्यस्वरूपातील विचारांची देवाण-घेवाण होते. कृत्रिम उपग्रहाद्वारे संदेशवहन होत असल्याने या क्षेत्रात क्रांती घडून आली आहे.
खंबाळा (मुदखेड)
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
सॅरा फील्डिंग
यांचे भाऊ हेन्री फील्डिंग हे सुद्धा इंग्लिश कादंबरीकार होते.