cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
चीन
चीनचे क्षेत्रफळ सुमारे ९६ लाख चौरस किलोमीटर आहे. भूप्रदेशाच्या आकारानुसार चीन जगातला तिसरा किंवा चौथा सर्वात मोठा देश आहे. चीनचा विस्तारित भूप्रदेश वैविध्यपूर्ण आहे. उत्तर आणि उत्तरपूर्वेला मंगोलिया आणि मध्य आशियानजिक गोबी आणि तकलामाकन वाळवंटे आहेत तर नैर्ऋत्य आशियालगतच्या दक्षिणेकडच्या पाणथळ भूप्रदेशात कटिबंधीय अरण्ये आहेत. चीनचा पश्चिमेकडील भूभाग हा खडबडीत आणि उंचावलेला आहे. हिमालय, काराकोरम, पामीर आणि थ्येन शान पर्वतरांगा याच भागात आहेत. तिबेटच्या पठारावरून निघणाऱ्या यांगत्से आणि पीत नदी या दोन पूर्ववाहिनी नद्या चीनमधील मोठ्या नद्या आहेत. चीन काळापासून भारत आणि चीन यांच्यामध्ये व्यापारी आणि सांस्कृतिक संबंध प्रस्थापित झालेले होते सम्राट हर्षवर्धनाने चीनच्या दरबारात राजदूत पाठवला होता चीनमध्ये तयार होणाऱ्या रेशमी कापडाला भारतामध्ये चीननांशुक असे नाव होते. चीनांशुकाला भारतात मोठी मागणी होती. प्राचीन भारतातील व्यापारी हे चीनांशुकाला पश्चिमेकडील देशांमध्ये पाठवत असत हा व्यापार खुष्कीच्या मार्गाने चालत असे, त्या मार्गाला रेशीम मार्ग असेही म्हटले जात असे. भारतातील काही प्राचीन स्थळे या रेशीम मार्गाशी जोडलेली होती, त्यामध्ये  महाराष्ट्रातील मुंबईजवळ असलेल्या ठाण्यातील नालासोपारा हे होते. भारतात आलेले फायान आणि यंगसांग हे बौद्ध भिक्खू ही रेशीम मार्गानेच भारतात आले. इसवी सनाच्या पहिल्या शतकातील चिनी सम्राट यांच्या आमंत्रणावरून धर्मरक्षक आणि कश्यप मातंग हे बौद्धभिक्खू चीनमध्ये गेले. त्यांनी अनेक भारतीय बौद्ध ग्रंथांचे चिनी भाषेत रूपांतर केले, त्यानंतर चीनमधील बौद्ध धर्माच्या प्रसारास चालना मिळाली. बौद्ध धर्म म्यानमार, जपान, कोरिया, व्हिएतनाम,लाओस,कंबोडिया, या देशांमध्येही पोहोचला.
इतिहास
भारताचे चीनशी प्राचीन संबंध असल्याचे पुरावे आहेत. बलबाहु (अर्निको) ने पेकिंग शहराच्या आखणीत बाराव्या शतकाच्या सुमारास मोठे योगदान दिले आहे. आजही बलबाहूचा पुतळा या शहरात आहे. बलबाहु अर्निको या नावाने चीन मध्ये प्रसिद्ध होता. लिहायला पाहिजे साइयां हा चिनी प्रवासी प्राचीन काळामध्ये दुसऱ्या चंद्रगुप्ताच्या काळात भारतामध्ये आला होता आपल्या प्रवासवृत्तात त्याने गुप्तकाळातील समाजजीवनाचे वर्णन केले आहे. तो म्हणतो भारताची नगरे मोठी व भरभराटीस आलेली आहेत. अनेक धर्मीय संस्थाही भारतामध्ये आहेत शहरांमध्ये हॉस्पिटले आहेत तेथे गरिबांना वैद्यकीय सेवा विनामूल्य उपलब्ध करून दिली जाते. विहार व मंदिरे या ठिकाणी भव्य दिव्य आहेत. लोकांना व्यवसाय निवडण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य भारतामध्ये आहे. कोठे जाण्यास लोकांना मज्जाव नाही. सरकारी अधिकाऱ्यांना व सैनिकांना नियमितपणे पगार दिला जातो. येथील लोक दारू पीत नाहीत, हिंसा करत नाहीत. गुप्त राजवटीतील प्रशासन योग्य रीतीने चालवले जाते. अशा प्रकारे त्याने भारताच्या संदर्भामध्ये आपल्या प्रवास वर्णनात वर्णन केले आहे. भारताबद्दल त्याने गौरवोद्गार काढले आहेत. एकूणच चीन आणि भारत संदर्भातील हा महत्त्वाचा पुरावा आहे.
भूगोल
चीन प्रमुख आकार पहिला हिंदी भाषेतील चारच्या आकाराचा होता परंतु तिबेट नावाचा स्वतंत्र देश चीनचा एक प्रांत झाल्यामुळे चीनचा क्षेत्रफळ वाढले आहे.
चतुःसीमा
चीन हा मोठ्या क्षेत्रफळाचा देश असल्यामुळे याच्या सीमा अनेक देशांशी संलग्न आहेत. चीनच्या उत्तरेला मंगोलिया व ईशान्येला रशिया आहे. पूर्वेला चिनी समुद्र आहे, व नैर्ऋत्येला भारत आहे.
राजकीय विभाग
चीनच्या जनतेच्या प्रजासत्ताकाचे राजकीय विभाग खालीलप्रमाणे आहेत :
धर्म
बौद्ध धर्म हा चीनचा प्रमुख धर्म असून तो सर्वात संघटीत धर्म आहे. प्राचीन चिनी धर्म व बौद्ध धर्माचे अनुयायी येथे मोठ्या प्रमाणात राहतात. चीनच्या एकूण लोकसंख्येमध्ये ९१% (१२२ कोटी) लोकसंख्या ही बौद्ध धर्मीय आहे, चिनी बौद्धांची संख्या ही भारताच्या एकूण लोकसंख्येपेक्षाही जास्त आहे. तसेच जगभरातील १०३ कोटी हिंदू धर्मीयांहून खूपच अधिक आहे. चीनमध्ये ताओवादी कन्फ्युशियसवादी हे सुद्धा बौद्ध धर्माचे पालन करतात. चीनमध्ये ख्रिश्चन लोकसंख्या ही २.५% (३.३ कोटी) आहे तर इस्लाम धर्माची लोकसंख्या ही अवघी १.५ % (२ कोटी) आहे. उरवर्तीत ५% लोकसंख्या ही अन्य धर्मिय व निधर्मींची आहे. चीन मध्ये बौद्ध मठ आणि विहार यांची संख्या जवळजवळ ३५,०००हून अधिक आहे आणि बौद्ध भिक्खू व भिक्खूनींची संख्या अडीच लाखाहून अधिक आहे. जगातील सर्वात मोठे निवासी बौद्ध विद्यालय लारूंग गार बुद्धिस्ट अकॅडेमी येथे असून बौद्ध धर्म व तत्त्वज्ञानाचे शिक्षण घेण्यासाठी दरवर्षी देश-विदेशांतून लाखों विद्यार्थी येतात. १५४ मीटर उंच असलेला 'जगातील सर्वाधिक उंच पॅगोडा' (विहार) याच देशात आहे. स्प्रिंग टेंपल बुद्ध ही जगातील सर्वात उंच मुर्ती चीनमध्ये आहे आणि या मुर्तीची उंची एकूण उंची १५२ मीटर आहे. लेशान बुद्ध ही जगातील दगडाची सर्वात मोठी व उंच मुर्ती आहे याच देशात आहे. तसेच जगातील आकाराने सर्वात मोठी असलेली प्रचंड मोठी मुर्ती चीन मध्येच निर्मिली असून २ किलो मीटर डोंगर चिरून त्यात निद्रावस्थेतील भव्य बुद्ध मुर्ती साकारलेली आहे.
शिक्षण
१९८६ साली चीनने सर्व मुलांसाठी नऊ वर्षीय शिक्षण सक्तीचे केले. २००७ साली चीनमध्ये ३,९६,५६७ प्राथमिक शाळा, ९४,११६ माध्यमिक शाळा, व २,२३६ उच्च विद्यालये होती. फेब्रुवारी २००६ मध्ये चीनी सरकारने सर्व विद्यार्थांचे शिक्षण संपूर्णपणे मोफत केले, विद्यार्थ्यांना पुस्तके मोफत मिळू लागली.
२००७ साली चीनमधील १५ वर्षावरील ९३.३% जनता साक्षर होती. २००० साली १५ ते २४ या वयोगटातील ९८.९% जनता साक्षर होती.
संस्कृती
चीनी संस्कृती सर्वात जूनी संस्कृती समजली जाते कारण त्याला ३००० वर्षापूर्वीचा इतिहास आहे. बौद्ध धर्म हा चिनी संस्कृतीचे महत्त्वपूर्ण अंग बनला आहे. ताओ, कन्फ्युझिशियस सारखे चिनी लोक धर्म सुद्धा चिनी संस्कृतीचे अविभाज्य घटक आहेत.
लष्कर
चीनचे लष्करी बळ मोठ्या प्रमाणात वाढते आहे. सव्वा कोटी सैनिकांची फौज, सात हजार पाचशे तोफा आणि सहा हजार सातशे रणगाडे असे स्वरूप आहे.
नौदल
आण्विक शक्तीवरील पाणबुडय़ा, विनाशिका, पाणसुरूंगांचा वेध घेणारी व ते पेरणारी जहाजे, अतिवेगवान लढाऊ जहाजे आणि अण्वस्त्रांसह इतरही क्षेपणास्त्रांनी सज्ज असणारा पेट्रोल क्राप्टचा ताफा चीन कडे आहे.
दूरसंचार
चीन ही जगातील सर्वात मोठी टेलिकॉम बाजारपेठ आहे आणि सध्या पर्यंत जगातील कोणत्याही देशातील सर्वात जास्त सक्रिय सेलफोन आहेत, ज्यामध्ये २०१८ पर्यंत १ अब्ज ग्राहक आहेत. २०१८ पर्यंत दशलक्षपेक्षा जास्त इंटरनेट वापरकर्त्यांसह जगातील सर्वात मोठी इंटरनेट आणि ब्रॉडबॅंड वापरकर्त्यांची संख्या आहे - जे लोकसंख्येच्या सुमारे ४०% इतके आहे आणि जवळजवळ सर्वच मोबाइल देखील आहेत. २०१८ पर्यंत चीनच्या जवळपास संपूर्ण लोकसंख्येला ४G जी नेटवर्कमध्ये प्रवेश मिळाला होता. 2019च्या सुरुवातीस, चीनमध्ये मोबाइल कनेक्शनची सरासरी वेग 30 Mbit / s (प्रति सेकंद मेगाबाइट) होती, जी अमेरिकेपेक्षा 9% कमी आहे.
वाहतूक
१९९० च्या उत्तरार्धात, राष्ट्रीय महामार्ग आणि द्रुतगती महामार्गाचे नेटवर्क तयार करून चीनच्या राष्ट्रीय रस्ता नेटवर्कचे लक्षणीय विस्तार करण्यात आले. २०१८ मध्ये, चीनच्या महामार्गांची एकूण लांबी १,४२,५०० किमी (८८,५००मैल) पर्यंत पोहोचली होती, जी जगातील सर्वात लांब महामार्ग प्रणाली बनली आहे आणि चीनच्या रेल्वेने २०१७ पर्यंत १,२७,००० किमी लांबी गाठली. २०१८ च्या अखेरीस, चीनच्या हाय-स्पीड रेल्वे नेटवर्कने जगातील एकूण ६०% पेक्षा अधिक प्रतिनिधित्व करणारे २९,००० किमी लांबी गाठली.१९९१ मध्ये, यांग्त्झी नदीच्या मुख्य भागावर फक्त सहा पूल होते, जे देशाला उत्तरेकडील आणि दक्षिणेकडील भागांमध्ये विभाजित करतात. ऑक्टोबर २०१४ पर्यंत असे ८१ पूल व बोगदे होते. ऑटोमोबाईल्ससाठी चीन ही जगातील सर्वात मोठी बाजारपेठ आहे, चीनने विक्री व उत्पादन या दोन्ही बाबतीत अमेरिकेला मागे टाकले आहे. २०१६ मध्ये प्रवासी कारची विक्री २४ दशलक्ष ओलांडली. चीनच्या रोड नेटवर्कच्या वेगाने होणा-या वाढीचा दुष्परिणाम वाहतुकीच्या अपघातांमध्ये लक्षणीय वाढ झाला आहे, शक्यतो कारण म्हणून उल्लेखित असुरक्षित रहदारी कायद्यांचा उल्लेख केला गेला. केवळ २०११ मध्ये, जवळपास ६२,००० लोक रस्ते अपघातात मरण पावले.
संदर्भ
वर्ग:पूर्व आशियाई देश
विठ्ठल लहाने
डॉ.विठ्ठलराव पुंडलिकराव लहाने (माकेगाव,ता.रेणापूर,जि.- लातूर,महाराष्ट्र,भारत) हे महाराष्ट्रातील एक सुप्रसिद्ध प्लास्टिक सर्जन डॉक्टर आहेत. दुभंगलेले ओठ व टाळू असणाऱ्या साडेतीन हजारांहून अधिक रुग्णांवर त्यांनी मोफत शस्त्रक्रिया केल्या आहेत ,ते डॉ.तात्याराव लहाने यांचे धाकटे भाऊ आहेत.
शिक्षण
एमबीबीएस, एमएस, एमसीएच
प्लॅस्टीकसर्जन
समाजातील अनेक नेत्ररुग्णांना आपल्या कौशल्याने नवी दृष्टी मिळवून देणारे डॉ. तात्याराव लहाने यांचे डॉ. विठ्ठल लहाने हे छोटे बंधू. प्लास्टिक सर्जरीमध्ये जे. जे. रुग्णालयातून ‘एमसीएच’ झाल्यानंतर मुंबईतील लीलावती, ब्रिच कॅन्डीपासून अनेक पंचतारांकित रुग्णालयांत तीन वर्षे काम केले, पण चेहऱ्यातील छोटीसी उणीव भरून काढण्यासाठी लाखो रुपये खर्च करून पंचतारांकित रुग्णालयात उपचार घेणाऱ्यांपेक्षा दुभंगलेल्या ओठांनिशी आयुष्य घालवणाऱ्या ग्रामीण भागातील गरिबांना आपली खरी गरज आहे, हे डॉ. विठ्ठल लहाने यांनी जाणले आणि लातूरमध्ये जाऊन प्लास्टिक सर्जरीचे काम सुरू केले. याच क्षेत्रात काम करणाऱ्या अमेरिकेतील ‘स्माइल ट्रेन’ या संस्थेला शंभराहून अधिक पत्रे लिहून आर्थिक साह्य करण्याची विनंती केली. संस्थेच्या डॉक्टर व अधिकाऱ्यांनी लातूरला येऊन डॉ. लहाने यांच्या कामाची माहिती घेतली आणि जागच्या जागी त्यांच्याबरोबर करार केला. तेव्हापासून म्हणजे २००४ पासून रुग्णांवर मोफत शस्त्रक्रिया करण्यास सुरुवात केली. गेल्या दहा वर्षांत त्यांनी सुमारे सहा हजार मोफत शस्त्रक्रिया केल्या आहेत.
आज संपूर्ण महाराष्ट्रात १८२ प्लास्टिक सर्जन असून वर्षांकाठी १५०० ते १६०० सर्जरी दुभंगलेल्या टाळू व ओठांच्या केल्या जातात. यातील ६५०हून अधिक शस्त्रक्रिया एकटे डॉ. लहाने करत असून गेली दहा वर्षे त्यांचे हे काम सुरू आहे. लातूरमध्ये त्यांची दोन रुग्णालये असून सत्तर खाटांच्या या रुग्णालयात दुभंगलेले टाळू अथवा ओठांची कोणतीही शस्त्रक्रिया चाचण्या व तपासण्यांसह मोफत करण्यात येत आहे.
दुभंगलेल्या ओठांची व्यथा
साधारणपणे जन्मल्यानंतर तीन महिन्यांत ओठ दुभंगलेल्या मुलांची शस्त्रक्रिया करणे चांगले, तर टाळू दुभंगलेल्या मुलांची एक वर्षांच्या आत शस्त्रक्रिया करणे योग्य ठरते. वेळेत शस्त्रक्रिया झाली नाही तर मुलांच्या बोलण्यावर परिणाम होतो, असे डॉ. लहाने म्हणाले. डॉ. विठ्ठल लहाने हे नंतर लहाने हॉस्पिटलचे मुख्य प्लास्टिक सर्जन आहेत. स्माईल ट्रेनचा हा एक विश्वासार्ह भागीदार आहे. दंतचिकित्सक असलेल्या कल्पना लहाने आणि त्यांचे मित्र डॉ. राजेश शाह, anनेस्थेटिस्ट असलेल्या डॉक्टरांसह, त्यांनी टीममध्ये ७५०० पेक्षा जास्त फटफट शस्त्रक्रिया त्यांच्या समाजात दिल्या आहेत. महाराष्ट्र राज्यात ही सर्वाधिक संख्या आहे.
लई भारी (संकेतस्थळ)
लई भारी हे इ.स. २०१० साली चालू झालेले मराठी भाषेतील सोशल नेटवर्किंग संकेतस्थळ आहे.
मराठी फेसबुक
लईभारी.कॉम हे मराठी सोशल नेटवर्किंग ४ नोव्हेंबर, इ.स. २०१० रोजी चाचणी स्वरूपात सुरू झाले आणि १,५०,०००हून अधिक सदस्यसंख्या झाली आहे  सचिन वाझे यांच्या संकल्पनेतून मराठी फेसबुक आकारास आले. तरुणाईने कॉलेजच्या अभ्यासापासून ते राजकारण, प्रेम, सहकार क्षेत्र तसेच 'मी मराठा' पासून ते 'खानदेशी' पर्यंतच्या विविध चर्चा, समूह यामध्ये आले आहेत. हा उपक्रम सचिन वाझे यांच्यासह संयोग शेलार, सुमीत राठोड, महेश संभेराव, आशिष खटावकर, प्रथमेश सावंत, संकेत परब, जयश्री रेडकर, पिनाकिन रिसबूड, सत्यजित घागरे, अवधूत चव्हाण यांनी साकारला आहे. लईभारी.कॉम ने दिनांक २० जुलै इ.स. २०१२ रोजी इमेल सेवा चालू केली आहे. हे संकेतस्थळ सध्या बंद आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी संकेतस्थळे वर्ग:सोशल नेटवर्किंग संकेतस्थळे
एंदिरन
एंदिरन किंवा एन्दिरण् (रोमन् लिपी: Enthiran/Endhiran, तमिळ्: எந்திரன்) हा २०१०चा एक तमिळ चित्रपट आहे.मुख्य भूमिकेत रजनीकांत आणि ऐश्वर्या राय.
वर्ग:तमिळ चित्रपट नामसूची
चोळपुरम
चोळपुरम/चोळपूर(तमिळ: சோழபுரம்) ही तमिळनाडू राज्यातील तंजावूर जिल्ह्यातील ग्रामपंचायत आहे. तमिळनाडूतील प्राचीन राज्यकर्ते चोळ ह्यांच्या नावावरून ह्या गावाचे नाव चोळपुरम असे ठेवण्यात आले आहे.
वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे वर्ग:तंजावूर जिल्हा
राजमोहीछोटी
राजमोहीछोटी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
द्रोण
द्रोण ही पळस अथवा तत्सम मोठ्या पानांपासून जेवणातील पातळ पदार्थ वाढण्यासाठी तयार करण्यात येणारी एक वस्तू आहे.हिचा आकार वाटीसारखा खोलगट असतो.बांबूच्या पातळ शिळका वापरून पानांना विशिष्टपणे खोलगट आकार तयार करण्यात येतो.
जेवायला केळीचे पान देण्यात येणार असेल तर शक्यतोवर केळीच्या पानाचेच द्रोण देतात.
पानांच्या पत्रावळी व द्रोण वापरल्याने त्या पानांतील औषधी तत्त्व अल्प प्रमाणात त्यावर वाढलेल्या गरम अन्नात उतरतात व ते पोटात जातात. अशाने शरीरास फायदा होतो असा एक समज आहे. वर्ग:वनस्पतीजन्य पदार्थ
इडन गार्डन्स
इडन गार्डन्स (बंगाली: ইডেন গার্ডেন্স) हे कोलकाता, भारत येथील क्रिकेटचे मैदान आहे. बंगाल क्रिकेट संघ आणि आयपीएल संघ कोलकाता नाईट रायडर्सचे ते घरचे मैदान असून कसोटी क्रिकेट आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट आणि आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यांसाठी वापरले जाणारे मैदान आहे. ६६,००० आसनक्षमतेनुसार ते भारतातील सर्वात मोठे क्रिकेट मैदान असून मेलबर्न क्रिकेट मैदाना खालोखाल जगातील दुसरे सर्वात मोठे क्रिकेट मैदान आहे. इडन गार्डनला "कलोसियमला क्रिकेटचे उत्तर" म्हणून संबोधले जाते आणि ते जगातील एक सर्वात आयकॉनिक मैदान मानले जाते. क्रिकेट विश्वचषक, ट्वेंटी २० क्रिकेट विश्वचषक, आशिया चषक यांसारख्या महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा तसेच भारतीय प्रीमियर लीगचे अनेक सामने ह्या मैदानावर झाले आहेत. १९८७ मध्ये, विश्वचषक स्पर्धेचा अंतिम सामन्याचे आयोजन करणारे हे जगातील दुसरे मैदान ठरले, याआधी तीन विश्वचषक अंतिम सामन्यांच्या यजमानपदाचा मान मिळवणाऱ्या लॉर्ड्सचा क्रमांक लागतो.
पितर
पितर या शब्दामध्ये पितृ असा मूळ शब्द आहे.याचा अर्थ श्रेष्ठ किंवा पिता असा होतो. पितर या शब्दाचा अर्थ दिवंगत पूर्वज असाही होता.श्राद्धविधीला पितृपूजन असे म्हटले जाते कारण त्यात आपल्या दिवंगत पितरांचे पूजन केले जाते.
इडन गार्डन्स
मैदानावर झालेल्या ४० कसोटी सामन्यांपैकी भारतीय संघाने १२ सामने जिंकले आहे तर ९ सामने गमावले आहेत, उर्वरित १९ सामने अनिर्णित राखण्यात संघाला यश आले आहे.
पितर
वैदिक साहित्यात पितरांना उद्देशून केलेल्या प्रार्थना आढळतात.तैत्तिरीय संहितेत म्हटले आहे- पितरांनो, या लोकात ( पृथ्वीवर) आम्हाला नानाविध पदार्थ आणि कल्याणकारक संपत्ती देऊन अनादिकाळ जे गूढ किंवा भव्य मार्ग आहेत त्यांनी आपण पितृलोकी परत जाऊन आम्हाला सर्वश्रेष्ठ आणि वीर्यशाली संतती द्या.* यमाला वैदिक आर्यांनी पहिला पितर मानले आहे. ऋग्वेदात पितरांचा उल्लेख आदराने आली आहे. तुम्ही आमचे हित, क्षेम आणि निष्पापत्व आम्हाला द्या अशी प्रार्थना पितरांना केलेली दिसते. (ऋग्वेद. १०.१५.४.)
इडन गार्डन्स
इतिहास आणि क्षमता
१८४१ मध्ये आराखडा तयार केलेल्या कोलकत्त्यातील एक उद्यान इडन गार्डन्स वरुण मैदानाचे नाव ठेवले गेले. इडन गार्डन्स उद्यानाला हे नाव त्यावेळचे भारतीय गव्हर्नर जनरल लॉर्ड ऑकलंड ह्यांच्या मुली इडन भगिनींच्या नावावरून दिले गेले होते. मैदान शहराच्या बी. बी. डी. बाग क्षेत्रात, राज्य सचिवालयाजवळ आणि कलकत्ता उच्च न्यायालयासमोर आहे. सुरुवातीस मैदानाला 'ऑकलंड सर्कस गार्डन्स’ असे नाव दिले गेले होते परंतु नंतर बायबल मधील इडन गार्डनवरून प्रेरणा घेऊन त्याचे नामकरण 'इडन गार्डन' असे करण्यात आले. मैदानाची स्थापना १८६४ साली झाली आणि क्रिकेट विश्वचषक, २०११ साठी मैदानाचे नूतनीकरण केल्यानंगतर सध्या मैदानाची क्षमता ६६,३४९ इतकी आहे. ; नूतनीकरणाआधी मैदानाची आसनक्षमता १,००,००० इतकी होती. १९८७ विश्वचषकाआधी, मैदानाची क्षमता १,२०,००० इतकी होती असे म्हटले जाते, परंतु त्याबाबत कोणतीही अधिकृत नोंद नाही. तथापि, ह्या मैदानावर सहा सामने खेळले गेले आहेत, ज्यावेळी एका दिवशी १,००,००० प्रेक्षकांनी सामन्याला हजेती लावलेली आहे.
पितर
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:रिकामी पाने
इडन गार्डन्स
इतिहास आणि क्षमता
मैदानावरील पहिल्या कसोटी सामन्याची नोंद १९३४ साली केली गेली तर पहिला एकदिवसीय सामना १९८७ साली खेळवला गेला. इडन गार्डनवर खेळवले गेलेले हिरो चषक स्पर्धेच्या बाद फेरीमध्ये खेळवला गेलेला पहिला सामना हा ह्या मैदानावर प्रकाशझोतात खेळवला गेलेला पहिला सामना होता. इडन गार्डन हे त्याच्या मोठ्या संख्येने जमा होणाऱ्या आणि गलका करणाऱ्या प्रेक्षकांबद्दल ओळखले जाते. असे म्हटले जाते की "गच्च भरलेल्या इडन गार्डन्स मध्ये खेळल्याशिवाय क्रिकेटपटूचे क्रिकेटचे प्रशिक्षण पूर्ण होत नाही." बी. सी. रॉय क्लब हाऊसचे नाव पश्चिम बंगालचे माजी मुख्यमंत्री डॉ. बी. सी. रॉय यांच्या नावावरून दिले गेले आहे. बंगाल क्रिकेट असोसिएशनचे मुख्यालय मैदानाच्या आवारात आहे. आयपीएलचे सामने सुद्धा ह्या मैदानावर होतात आणि हे मैदान कोलकाता नाईट रायडर्स संघाचे होम ग्राउंड आहे.
नूतनीकरण
क्रिकेट विश्वचषक, २०११ आधी इडन गार्डन्सच्या नूतनीकरणाचे काम घेतले गेले. क्रिकेट विश्वचषक, २०११ साठी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीने घालून दिलेली मानदंड पूर्ण करण्यासाठी नूतनीकरणाचे काम हाती घेण्यात आले. बंगाल क्रिकेट असोसिएशनने मैदानाच्या नूतनीकरणाच्या कामासाठी बर्ट हिल आणि व्हिएमएस यांच्या गटाला कायम ठेवले. नूतनीकरणाच्या योजनेमध्ये नवीन क्लबहाऊस आणि खेळाडूंसाठी सुविधा, मैदानाला नवीन स्वरूप देण्यासाठी बाह्य भिंतीमधील सुधारणा, विद्यमान छताला नवे धातूचे अच्छादन, नवीन/सुधारीत संरक्षण सुविधा आणि माहिती फलक तसेच इतर सामान्या पायाभूत सविधांमधील सुधारणा यांचा समावेश होता. त्याशिवाय अंदाजे १,००,००० इतकी असलेली प्रेक्षकक्षमता कमी करून ६६,००० वर आणणे हा सुद्धा सुधारणांचा एक भाग होता.
नूतनीकरणाच्या अपुऱ्या राहिलेल्या कामामुळे उद्भवलेल्या असुरक्षित स्थितीमुळे, आयसीसीने इंग्लंड वि. भारत सामना इडन गार्डन्सवर न खेळवण्याचे ठरवले. २७ फेब्रुवारी २०११ रोजी नियोजित असलेला सदर सामना एम्. चिन्नास्वामी मैदान, बंगलोर येथे खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
मैदानावर १५, १८ आणि २० मार्च २०११ रोजी आयोजित केलेले सामने वेळापत्रकानुसार पार पडले. नियोजित सामन्यांपैकी केन्या वि झिम्बाब्वे या शेवटच्या सामन्यासाठी फक्त १५ प्रेक्षकांनी तिकीटे विकत घेतली. विकल्या गेलेल्या ति किटांच्या मैदानावरील नोंदींपैकी ही सर्वात कमी आकडेवारी आहे.
कसोटी
आजवर मैदानावर झालेल्या कसोटी सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे :
एकदिवसीय
आजवर मैदानावर झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे :
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतातील क्रिकेट मैदाने वर्ग:कोलकाता वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग मैदाने‎ वर्ग:कोलकातामधील इमारती व वास्तू
एडी बार्लो
एडी बार्लो (१२ ऑगस्ट, १९४०:दक्षिण आफ्रिका - ३० डिसेंबर, २००५:जर्सी) हा undefinedकडून १९६१ ते १९७० दरम्यान ३० कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युजीन विग्नर
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
जनता पक्ष
जनता पक्ष हा एक भारतीय राजकीय पक्ष होता. हा पक्ष, आणीबाणीच्या काळात (१९७५-१९७७) पंतप्रधान इंदिरा गांधी व भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेसच्या सरकार विरोधात, अनेक राजकीय पक्षांनी एकत्र येऊन स्थापन केला होता. आणीबाणीनंतरच्या १९७७ मधील सार्वत्रिक निवडणुकांत कांग्रेस पक्षाचा पराभव करून जनता पक्ष हा भारताच्या इतिहासात प्रथमच गैरकाँग्रेस सरकारच्या रूपात सत्तेवर आला.
जनता पक्षाचे पुढील काळात अनेक तुकडे झाले, त्यांतले काही हे :-
गुणमेलन
वर्णन
वर-वधू यांच्या जन्म पत्रिकेवरून गुणमेलन म्हणजे त्यांची जन्मनक्षत्रे,राशी व जन्मकुंडल्या यावरून तपास करून त्यांचे स्वभाव, गुणधर्म इत्यादी जाणुन घेण्याचे साधन आहे.
नाडीगुणाकरिता ८ गुण,राशींकरिता ७ गुण,गण ६ गुण,ग्रहमैत्री ५ गुण,इत्यादी प्रकारे गुण काढून मग गुणमेलन करतात.असे एकूण गुण ३६ होतात.सर्वसाधारणतः,पंचागात याची कोष्टके दिलेली असतात व एक तक्ता दिलेला असतो.त्यावरून गुण व दोष सहजपणे काढता येतात.
सर्वसाधारण समज असा आहे कि,१८ पेक्षा कमी गुण असल्यास विवाह जुळवु नये.पंचांगात याबद्दल विविध नियम दिलेले असतात.
वर्ग:ज्योतिष
माईक गॅटिंग
गॅटिंग, माईक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हॅरी ब्रॉमफील्ड
हेन्री डडली हॅरी ब्रॉमफील्ड (२६ जून, १९३२:दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा undefinedकडून १९६१ ते १९६५ दरम्यान ९ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफब्रेक गोलंदाजी करायचा.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गुणवंतराय आचार्य
गुणवंतराय आचार्य गुजराती लेखक होते. त्यांनी मुख्यत्वे ऐतिहासिक आधार असलेल्या कादंबऱ्या लिहिल्या. यात सक्करबार शृंखला आणि हाजी कासम तारी विजळी यांचा समावेश होते.
वर्षा अडालजा व इला आरब मेहता या त्यांच्या दोन मुलीसुद्धा गुजराती साहित्यिक आहेत.
वर्ग:गुजराती लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रामपूर (अक्कलकुवा)
रामपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
गॉडफ्रे लॉरेन्स
गॉडफ्रे बर्नार्ड गूफी लॉरेन्स (३१ मार्च, १९३२:दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा undefinedकडून १९६१ ते १९६२ दरम्यान ५ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
कॉलिन ब्लँड
कॉलिन ब्लँड (५ एप्रिल, १९३८:बुलावायो, ऱ्होडेशिया - १४ एप्रिल, २०१८:लंडन, इंग्लंड) हा undefinedकडून १९६१ ते १९६६ दरम्यान २१ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टूर दि फ्रान्स
टूर दे फ्रान्स (Le Tour de France) ही युरोपातील एक ऐतिहासिक व जगप्रसिद्ध सायकल शर्यत आहे. दरवर्षी जुलै महिन्यात साधारण ३ आठवडे चालणाऱ्या ह्या शर्यतीदरम्यान सायकलपटू सुमारे ३,६०० किमी अंतर पूर्ण करतात. ह्या अंतराचा मोठा हिस्सा फ्रान्स देशामध्ये काटला जातो. ह्या शर्यतीच्या इतिहासामध्ये मार्गामध्ये अनेक बदल करण्यात आले आहेत पण शर्यतीचा शेवट पॅरिसमधील शॉंज-एलिजे ह्या रस्त्यावर होतो.
१९०३ सालापासून चालू असलेली ही शर्यत अमेरिकेच्या लान्स आर्मस्ट्रॉंगने विक्रमी ७वेळा जिंकली आहे.
वर्ग:सायकल शर्यती वर्ग:फ्रान्समधील खेळ
केनेथ वॉल्टर
केनेथ वॉल्टर (५ नोव्हेंबर, १९३९:जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका - १३ सप्टेंबर, २००३:जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका) हा undefinedकडून १९६१ मध्ये २ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिडनी बर्क
सिडनी फ्रँक बर्क (११ मार्च, १९३४:प्रिटोरिया, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा undefinedकडून १९६२ ते १९६५ मध्ये प्रत्येकी १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मारिया ग्योप्पर्ट-मायर
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
बाह्यदुवे
गेप्पर्ट-मायर, मारिया गेप्पर्ट-मायर, मारिया वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७२ मधील मृत्यू
पितृसत्ता
पितृसत्ता या संज्ञेमधून पित्याची सत्ता असा अर्थ ध्वनित होतो. इंग्रजी शब्द 'patriarchy' साठी पुरुषप्रधानता, पुरुष सत्ता, पितृसत्ता सारख्या शब्दांचा वापर केला जातो. 'कुटुंबामध्ये चालणारी पित्याची सत्ता' हा त्याचा शाब्दिक अर्थ आहे.
भेदभाव, दुर्लक्ष, नियंत्रण, शोषण, दडपशाही, हिंसा या स्वरूपात स्त्रियांवर कुटुंबात, कामाच्या ठिकाणी व समाजात दुय्यमत्व लादले जाते.
आधुनिक स्त्रीवादी विचारप्रक्रियेमधील महत्त्वाची संकल्पना म्हणून 'पितृसत्तेचा विचार होतो. स्त्रीवादी चळवळ, स्त्री-अभ्यास, स्त्रीवादी राजकारण या सर्वाना पुढे नेण्यासाठी 'पितृसत्तेचा विरोध' करणे हा एक कार्यक्रम असतो.'लिंगभाव' या संकल्पनेबरोबरच 'पितृसत्ता' ह्या संकल्पनेचा वापर स्त्रियांना संरचनात्मक आणि व्यवस्थात्मक दुय्यमत्व देण्यासाठी केला जातो, असा स्त्रियांचा आक्षेप असतो.
पितृसत्ता ही एक विशिष्ट समाजामध्ये पुरुष अधिकार व सत्तेची रचना स्पष्ट करणारी संज्ञा नसून याकडे एक विश्लेषणात्मक श्रेणी म्हणून बघणे आवश्यक आहे.
पितृसत्तेचा उगम
पितृसत्ता म्हणजे स्त्रियांना दुय्यम मानणारी, स्त्रियांवर दुय्यमत्व लादणारी सत्ता म्हणून पितृसत्तेचा विचार केला जातो. मुळात पितृसत्ता म्हणजे काय हे समजून घेताना पितृसत्तेचे विविध कोटीक्रम \ पैलू समजून घेणे आवश्यक आहे. पितृसत्ता ही कोणत्या प्रकारची सत्ता आहे. पितृसत्ता ही निर्माण  झाली ती कशी टिकवली जाते याविषयी ज्ञान असणे महत्त्वाचे आहे. गर्डा लर्नर पितृसत्तेच्या निर्मितीविषयी त्यांच्या 'द क्रिएशन ऑफ पेट्रीआर्की' या पुस्तकात मांडतात कि, पुरुषांप्रमाणेच स्त्रियांदेखील इतिहासाचा विषय व इतिहासाच्या कर्त्या होत्या, स्त्रियांनी विश्वाच्या निर्मितीमध्ये पुरुषांइतकेच किवा त्याहीपेक्षा अधिक योगदान दिले आहे. अलीकडच्या काळापर्यंत इतिहासकार हे पुरुष होते आणि त्यांनी केवळ पुरुषांनी केलेल्या घटनांचीच नोंद केली. इतिहासकारांनी पुरुषांच्या अनुभवाला महत्त्वाचे स्थान दिले. स्त्रियांनी जे अनुभवले आणि स्त्रियांना जे महत्त्वाचे वाटले. त्याच्या नोंदी झाल्याच नाहीत. पुरुषांच्या अनुभवला इतिहासकारांनी इतिहास मानले होते.
पितृसत्तेची निर्मिती ही प्रत्यक्षरित्या आदिम राज्यसंस्थेमधून झाली आहे कारण आदिम राज्य संस्थेचा  पितृसत्तेची संरचना व कुटुंब हाच महत्त्वाचा घटक होता. पितृसत्ताक पद्धतीमुळे स्त्रियांच्या लैंगिकतेवर पुरुषांचे नियंत्रण आले. गर्दा लर्नरच्या मांडणीनुसार हे स्पष्ट होते की, विविध सामाजिक व्यवस्थामधील पितृसत्तेचा अभ्यास करून असा निष्कर्ष निघतो कि, पितृसत्ताक व्यवस्थेला मूळ असा उगम नसून ही व्यवस्था प्रक्रियेतून विकसित होत गेलेली व्यवस्था आहे.
भारतातील  पितृसत्ता : कामगार, वर्ग, धर्म
पितृसत्ता या सामाजिक संरचनेतून स्त्री कामगारांचा विचार केला तर असे दिसून येते की, पितृसत्ता या व्यवस्थेमुळे स्त्री कामगारांना औद्योगिक क्षेत्रात दडपशाही किंवा शोषणाला सामोरे जावे लागते.
श्रमिक म्हणून त्यांना दुय्यमत्वाचा दर्जा किवा वागणूक मिळते. स्त्री आणि पुरुष यांच्या कामाचे वाटप लिंगभाव विभाजनावर आधारित असते. पुरुषांच्या तुलनेने त्यांच्याबरोबर किंवा अधिक काम करूनही स्त्री कामगारांना वेतन हे पुरूषांपेक्षा कमीच दिले  जाते.
कौटुंबिक जबाबदारी स्त्रिया पार पाडत असल्यातरी ते काम विनावेतन स्वरूपाचे असून त्याची दखल राष्ट्रीय उत्पन्नात घेतली जात नाही. पितृसत्तेचा जसा स्त्रियांवर परिणाम होतो तसा तो पुरूषांवर ही होतो. उच्चवर्गीय पुरुष हे कनिष्ठ वर्गातील पुरुषांचे शोषण करतात, ज्यांच्याकडून  साफसफाईचे व इतर कामे ही कनिष्ठ जातीय कामगारांकडून करवून घेतली जातात.
औद्योगिक क्षेत्रातील श्रमिकांना किंवा मजुरांना मालक जे काम देतात ते करावे लागते. या क्षेत्रात मालक व मजूर यांच्यात एकतर्फी संबंध असल्यामुळे स्त्रियांप्रमाणे पुरुष कामगारांना सर्व स्तरातून येणाऱ्या समस्यांना तोंड द्यावे लागते. अर्थातच पुरुष कामगार सुद्धा स्त्रियांप्रमाणेच एक दुर्लक्षित घटक बनून राहतो.
यानंतर भारतीय समाजात पितृसत्ता आणि वर्ग यांचा विचार केला असता सामाजिक वर्गाचे वर्गीकारण तीन भागात केले आहे. यामध्ये उच्च, मध्यम, कनिष्ठ वर्गाचा समावेश होतो. यात उच्च् वर्गाचा विचार केला असता यामध्ये ब्राह्मण, क्षत्रिय यांचा समावेश होतो. विभिन्न सामाजिक आणि राजनैतिक सिद्धांतानुसार शक्तिशाली वर्ग हा नेहमीच इतर वर्गावर आपली पकड मजबूत करण्यात प्रयत्नशील असतात. मध्यम वर्गामध्ये जमीनदार आणि धनी व्यापारी यांचा सामावेश होतो हा वर्ग कनिष्ठ वर्गावर अवलंबून असतो.
कनिष्ठ वर्गाचा विचार केला असता ते नेहमीच रोजगारासाठी तसेच मोलमजुरीसाठी उच्च आणि मध्यम वर्गावर अवलंबून असतात. पितृसत्ताक समाजात वर्ग आणि कामगाराच्याप्रमाणे धर्माच्या आधारे स्त्रियांचे स्थान हे दुय्यम ठरते आणि पुरुष वरचढ ठरतात. सदरील परिस्थितीला पुरुषी मानसिकता जबाबदार ठरते आणि तेवढीच धर्म आणि परंपरा जबाबदार ठरते. धर्मामुळे स्त्रियांवर बंधने लादली जातात. पितृसत्तेत अशी एक विचारधारा आहे, ज्यामध्ये स्त्रिया या नेहमी आपल्या पतीद्वारे शासित केल्या जातात. स्त्रीवादी परिप्रेक्षातून धर्म या संकल्पनेत स्त्रीच्या शरीराला नेहमीच पुरुषाची संपत्ती मानली जाते म्हणून स्त्रियांना गुलाम बनविण्यात धर्मच कारणीभूत ठरतो. धर्मामुळे महिला सक्षमीकरणात बाधा येते तसेच समाजातील पिढ्यानपिढ्या चालत आलेल्या परंपरा, धार्मिक बंधने व नियमने पाळत आल्यामुळे थोडक्यात ‘धर्म’ हा स्त्रियांना ‘दुबळे’ ठरविण्याचा सामाजिक संरचनेचा भाग आहे.
पेट्रीआरकल बारगेन / पितृसत्तात्मक वाटाघाटी
लिंगभाव अभ्यासक /संशोधक डेनिस कान्दियोती ह्यांनी १९८८ मध्ये ‘Patriarchy Bargain’ (पितृसत्तात्मक वाटाघाटी) या त्यांच्या लिखाणामध्ये पितृसत्तेचे विविध पैलू दिले. कान्दियोती लिंगभावाच्या वाटाघाटीबद्दल मुख्य संहिता मांडतात, पितृसत्ता ही फक्त पुरुषच स्त्रीयांवर  गाजवतात असे नसून स्त्रियादेखील स्त्रियांवर पितृसत्ता गाजवतात. त्याचे स्प्ष्टीकरण या आधारे आहे कि, पितृसत्ताक समाजाचा परिणाम मुख्यत: कुटुंबपद्धतीवर असतो. कुटुंबामध्ये कुटुंबप्रमुख ज्येष्ठ पुरुष हा कुटुंबातील इतर पुरुष, पत्नी व इतर स्त्रियांवर पितृसत्ता गाजवतात आणि  स्त्रिया ह्या अप्रत्यक्षपणे त्यांच्यापेक्षा कमी वयाच्या स्त्रियांवर पितृसत्ता गाजवतात ह्याचे मूळ कारण हे त्या स्त्रियांना स्वतःची सुरक्षित बाजू म्हणूनच वर्चस्व गाजवतात.
जसे कि, पितृसत्ताक (पितृवांशिक) कुटुंबपद्धतीमध्ये वयस्कर स्त्री ही कुटुंबावर सत्ता प्रस्थापित करू शकते मात्र तिच्यापेक्षा वयाने लहान स्त्री गाजवू शकत नाही. लहान स्त्री ही तिच्यापेक्षा लहान स्त्रीवर सत्ता गाजवते, घरातील सासू ही तिच्या मुल आणि सुनेवर सत्ता प्रस्थापित करते थोडक्यात पितृसत्तेच्या वाटाघाटी नुसार अप्रत्यक्षपणे स्त्री देखील स्वतः सुरक्षित बाजू टिकविण्यासाठी पितृसत्तेचा आधार घेते.
संशोधक कान्दियोती ह्या “Patriarchy Bargain’’च्या मांडणीतून समाजामध्ये स्त्रिया याच स्त्रियांच्या वैरीण आहेत या विचारसरणीबाबत चिकित्सक लेखन करतात.
पितृसत्ता आणि जातव्यवस्था
प्रख्यात स्त्रीवादी विचारवंत उमा चक्रवर्ती, व्ही. गीता आणि मेरी जॉन यांनी जात आणि पितृसत्ता यांच्या आंतरसंबंधाची मांडणी केली आहे.
जातीतील विवाह हे स्त्रियांच्या लैंगिकतेवर नियंत्रण करण्यासाठी तसेच उच्च जातीतील पुनरुत्पादनावर नियंत्रण करण्यासाठी होते. उच्च जातीतील स्त्रिया या जातव्यवस्था टिकवण्याचे प्रवेशद्वार असतात.
मनूच्या मांडणीनुसार स्त्रिया या स्वभावाने नैसर्गिकदृष्ट्या उग्र असतात त्यामुळे त्यांच्यावर नियंत्रण ठेवणे गरजेचे असते. सदरील नियंत्रण हे धर्माच्या आधारे स्त्रीवर ठेवले जाते. उच्च वर्गातील स्त्रियांची  लैंगिकता ही पवित्र ठेवताना कनिष्ठ वर्गातील पुरुषांची लैंगिकता ही धोका म्हणून पहिली जाते. ब्राह्मणी  पितृसत्तेमध्ये जात व्यवस्था ही स्त्रियांवर कधी दबाव आणून तर कधी सहमतीने टिकवली जाते. जातीची उतरंड/सोपान आणि लिंगभावाची उतरंड/सोपान हे जातीव्यवस्था टिकवणाऱ्या मुलभूत व्यवस्था आहेत.
शेतीप्रधान अर्थव्यवस्थेमध्ये जमिनीला आर्थिक आणि सामाजिक मूल्य होते. जातीच्या आधारावर तुम्ही कोणत्या प्रकारचे काम करता आणि लिंगभावाच्या आधारावर तुम्हांला जमिनीमध्ये कितपत हस्तक्षेप करता येऊ शकतो हे निर्धारित होते. जमीन, लिंगभाव आणि जात ह्या एकमेकांशी संबंधित असलेले सत्तासंबध हे स्त्रीयांच्या लैंगिकतेवर नियंत्रण ठेवून कार्यरत आहेत.
वर्ग:कुटुंब वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
फ्रँक टायसन
फ्रॅंक होम्स टायसन (६ जून, इ.स. १९३०:फ्रानवर्थ, लॅंकेशायर, इंग्लंड - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १७ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. याने अतिवेगवान गोलंदाजी करीत प्रत्येकी १८.५६ धावा देउन ७६ बळी मिळवले. याला क्रिकेटमधील सर्वात वेगवान गोलंदाजांपैकी एक समजतात.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तोंडापूर
तोंडापूर हे महाराष्ट्र राज्याच्या जळगाव जिल्ह्यातील जामनेर तालुक्यातले एक छोटे गाव आहे.च्या तीनही दिशांना डोंगर आहेत. या गावात जिल्हा परिषदेची शाळा आहे. फर्दापूर गावआणि अजिंठा लेणी येथून जवळ आहेत.
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे वर्ग:जामनेर तालुक्यातील गावे
रतनबारा
रतनबारा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
टायगर लान्स
टायगर लान्स (६ जून, १९४०:प्रिटोरिया, दक्षिण आफ्रिका - १० नोव्हेंबर, २०१०:जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका) हा undefinedकडून १९६२ ते १९७० दरम्यान १३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ताहिर नक्काश
ताहिर नक्काश (६ जून, इ.स. १९५९:लाहोर, पाकिस्तान - ) हा 🇵🇰 pakistanकडून १९८० ते १९८५ पर्यंत १५ कसोटी आणि ४० एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गॅरी बार्टलेट
गॅरी बार्टलेट (३ फेब्रुवारी, १९४१:न्यू झीलंड - हयात) हा undefinedकडून १९६१ ते १९६८ दरम्यान १० कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जे. हान्स डी. जेन्सन
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
बाह्यदुवे
वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोळदरा गोणवाडी
कोळदरा गोणवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
जेम्स विल्सन
जेम्स विल्सन (इंग्लिश: James Wilson) (जून ३, १८०५ - ऑगस्ट ११, १८६०) हा स्कॉटिश मजूर पक्षीय राजकारणी, अर्थशास्त्रज्ञ होते. ते स्टॅंडर्ड चार्टर्ड बँकेचे, तसेच द इकॉनॉमिस्ट साप्ताहिकाचे संस्थापक होते. भारतात पहिल्यांदा प्राप्तिकर लावणारे हेच ते ग्रहस्त होय.
जीवन
हे भारतावरच्या ब्रिटिश राजवटीच्या काळातले हिंदुस्थानचे पहिले अर्थमंत्री होते. ३ जून १८०५ रोजी स्कॉटलंडमधील रॉक्सबर्गशायर परगण्यातील हॉइक(Hawic) या लहान गावात त्यांचा जन्म झाला. त्यांचे वडील लोकरीच्या वस्तूंच्या विक्रीचा व्यवसाय करीत. जेम्स विल्सनची आई त्याच्या लहानपणीच वारली होती. जेम्स विल्सन हा त्याच्याkm एकूण पंधरा भावंडातला चौथा. शाळेत विल्सन अत्यंत शांत, गंभीर आणि खेळाच्या मैदानापासून दूर राहणारा मुलगा होता. अभ्यासात त्याला उत्तम गती होती. लहनपणी विल्सनला वाचनाचा विलक्षण नाद लागला. आपण शिक्षक व्हावे असे त्याले वाटले.. वडिलांनी त्याला इसेक्स येथे अध्यापनशास्त्राच्या अभ्यासासाठी पाठवले. तिथे गेल्यावर त्याचा विचार बदलला. शिक्षक होण्यापेक्षा वडिलांच्या कारखान्यातला एक हरकाम्या नोकर व्हायला आवडेल असे त्याने वडिलांना कळविले. पुढे त्यांना वकिलीचा अभ्यास करावासा वाटला, पण तो योग आला नाही. वयाच्या सोळाव्या वषी विल्सनने हॅट तयार करण्याच्या व्यवसायाला सुरुवात केली. वडिलांनी त्याला हॅटचा एक चालू कारखाना विकत घेऊन दिला. त्यामुळे जेम्स विल्सन यांना स्कॉटिश हॅटर हे बिरुद कायमचे चिकटले. पुढे जेव्हा हिंदुस्थानात व्हॉइसरॉय लॉर्ड कॅनिंगच्या मंत्रिमंडलात अर्थमंत्री म्हणून रूजू झाले तेव्हा ’द इंडियन पंच’ या नियतकालिकाच्या ऑगस्ट १८६० च्या अंकात प्रसिद्ध झालेल्या एका व्यंग्यचित्रात, विल्सन, हे लॉर्ड कॅनिंगच्या डोक्यावर विविध करांच्या टोप्या घालून त्या नीट बसतात की नाही ते बघत आहेत असे दाखवले होते.
१८४७ ते १८५९ या काळात लिबरल पक्षाचा सभासद असलेला विल्सन इंग्लंडमध्ये हाउस ओफ़ कॉमन्सचा खासदार होता. १८५३ ते १८५८ विल्सन ब्रिटिश कोषागाराचा अर्थसचिव होता. १८५८ मध्ये त्याने ’चार्टर्ड बँक ऑफ़ इंडिया, ऑस्ट्रेलिया ऍन्ड चायन” सुरू केली. १८५९ साली स्टेन्डर्ड बँक ऑफ़ ब्रिटिश साउथ आफ़्रिका या बँकेबरोबर विलीनीकरण होऊन आजची स्टॅन्डर्ड चार्टर्ड बँक उदयाला आली. विल्सन बोर्ड ऑफ़ कंट्रोलचा सहसचिव असताना हिंदुस्थानविषयक घेतलेल्या अनेक आर्थिक निर्णयांत अप्रत्यक्ष सहभागी होता. लॉर्ड डलहौसी हिंदुस्थानात जे रेल्वेचे जाळे अंथरत होता त्या उपक्रमात विल्सनचा मोलाचा वाटा होता. १८५९ च्या नोव्हेंबर महिन्यात विल्सन बोटीने कलकत्ता येथे दाखल झाला आणि अर्थमंत्री झाला. पहिला अर्थसंकल्प त्याने राजधानी कलकत्याच्या कायदेमंडळात १८ फेब्रुवारी १९६०ला सादर केला. पहिल्या अर्थसंकल्पात तीन महत्त्वाचे कर सुचवले होते. प्राप्‍तिकर, परवानाकर आणि तंबाखूवरचा कर. मद्रासचा लोकप्रिय गव्हर्नर सर चार्ल्स ट्रॅव्हेलियन याने या करांच्या सूचनेवर टीकेची झोड उठवून विल्सनला सळो की पळो केले होते. अखेर, अर्थसंकल्प २१ जुलै १८६०ला पास झाला.
२०१० साली, त्या ब्रिटिश हिंदुस्थानच्या पहिल्या अर्थसंकल्पाला आणि पर्यायाने प्राप्‍तिकराला दीडशे वर्षे पूर्ण झाली. १८६० मध्ये सुचवलेले प्राप्‍तिकराचे दर असे होते. : सामान्य करदात्याला रुपये २०० पर्यंतचे वार्षिक उत्पन्‍न करमुक्त. २०० ते ५०० रुपयांपर्यंत २ टक्के प्राप्‍तिकर आणि ५०० रुपयांपेक्षा जास्त वार्षिक उत्पन्‍न असणाऱ्यांना ३ टक्के प्राप्‍तिकर अधिक एक टक्का सार्वजनिक कल्याणकर. नाविक अधिकाऱ्यांचे २१०० रुपयांपर्यंतचे आणि पोलीस आणि सेनाधिकाऱ्यांचे ४९८० रुपयांपर्यंतचे वार्षिक उत्पन्‍न करमुक्त होते.
जेम्स विल्सन हे कॉर्न लॉज आणि तत्सम कायदे आणि चलनव्यवस्थेचे तज्‍ज्ञ होते. देशाला चांदीच्या जड नाण्यांच्या चलनातून मुक्त करून कागदी नोटांचे चलन सुरू करण्यास त्यांनीच पुढाकार घेतला होता. हिंदुस्थानात जेम्स विल्सन फक्त आठ महिने राहि्ले आणि १८६० सालच्या अर्थसंकल्पानंतर त्याच वर्षी म्हणजे वयाच्या ५५ व्या वर्षी मरण पावले.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्कॉटिश राजकारणी वर्ग:स्कॉटिश पत्रकार वर्ग:स्कॉटलंडचे अर्थशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १८०५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८६० मधील मृत्यू वर्ग:भारतातील कररचना
आसिफ इक्बाल
आसिफ इकबाल रझ्वी (उर्दू: آصف اقبال رضوی) (जून ६, इ.स. १९४३ - ) हा पाकिस्तानकडून कसोटी आणि एकदिवसीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
इकबाल, आसिफ वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
रेठी
रेठी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
पॉल बार्टन
पॉल थॉमस बार्टन (९ ऑक्टोबर, १९३५:वेलिंग्टन, न्यू झीलंड - हयात) हा undefinedकडून १९६१ ते १९६३ दरम्यान ७ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी करायचा.
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रँक कॅमेरॉन
फ्रांसिस जेम्स फ्रँक कॅमेरॉन (१ जून, १९३२:ड्युनेडिन, न्यू झीलंड - २ जानेवारी, २०२३) हा undefinedकडून १९६१ ते १९६५ दरम्यान १९ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद मध्यमगती गोलंदाजी करायचा.
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मराठी वाङ्मय परिषद
इ.स. १९३१ मध्ये या संस्थेची स्थापना झाल्यापासून आजतागायत संस्थेची एकूण चौसष्ट अधिवेशने झाली आहेत. शेवटचे ६४वे अधिवेशन ५ ते ७ फेब्रुवारी २०११ या काळात झाले. संमेलनाध्यक्ष डॉ. नरेन्द्र जाधव होते. आत्तापर्यंत या अधिवेशनांचे अध्यक्षपद न. चिं. केळकर, वि. दा. सावरकर, आचार्य अत्रे, पु. ग. सहस्रबुद्धे, सेतुमाधवराव पगडी, कवी अनिल, विजया राजाध्यक्ष, कवि कुसुमाग्रज, वसंत कानेटकर, डॉ. भालचंद्र नेमाडे, डॉ. दिलीप चित्रे, विश्वास पाटील, विजय कुवळेकर, डॉ. अरुणा ढेरे, कुमार केतकर, सुरेश खरे, प्रतिभा रानडे, अशा नामवंत साहित्यिकांनी विभूषित केले आहे.
या व्याख्यानमालेचा श्रीगणेशा सन १९९४-१९९५ मध्ये कवि नारायण सुर्वे यांच्या व्याख्यानाने व काव्यसादरीकरणाने झाला.
यापूर्वी झालेल्या या व्याख्यानमालेत प्रा. नारायण सुर्वे, डॉ. गो. पु. देशपांडे, बालशंकर देशपांडे, डॉ. य. दि. फडके, नारायण देसाई, प्रा. राम शेवाळकर, मधु मंगेश कर्णिक, डॉ. विलास खोले, डॉ. दिगंबर पाध्ये, अरुण साधू,. समीर पळणीटकर, ह. मो. मराठे यांसारख्या विचारवंतांच्या, संशोधकांच्या, संपादकांच्या, साहित्यिकांच्या अभ्यासपूर्ण व्याख्यानांचा लाभ बडोदेकर रसिकांना मिळाला आहे. या मालेतले शेवटचे व्याख्यान २५डिसेंबर २०११ला झाले.
आत्तापर्यंतची या मालेतील व्याख्याने :-
१. 'गुरुकुल ते संगणक प्रगती की अधोगती?'(डॉ. अनिल काणे) -३१ ऑगस्ट २००८
२. 'मी न लिहिलेल्या कादंबऱ्या' (ह.मो. मराठे) - १३ सप्टेंबर, २००९
३. ’मराठी भाषेची परंपरा व त्याचा पुनर्विचार’ (सतीश काळसेकर) - २४ डिसेंबर २०११
या मालेतील आत्तापर्यंतचे कार्यक्रम :
१. ‘माधुरी दीक्षित ते मधु दंडवते’ (वक्ती - शोभा बोन्द्रे) - ३० ऑक्टोबर २०१०
वर्ग:मराठी साहित्य संस्था वर्ग:मराठी भाषा संस्था वर्ग:मराठी भाषा
मिग-२७
मिकोयान गुरेविच २७ तथा मिग-२७ (रशियन: Микоян МиГ-27)हे रशियन बनावटीचे लढाऊ विमान आहे. हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड ही भारतीय कंपनी या विमानाचे उत्पादन बहादुर या नावाने करते. या विमानाला नाटोच्या सैन्याने फ्लॉगर डी/जे असे संकेतनाव दिलेले आहे.
या विमानाची रचना मिग-२३ या विमानाच्या रचनेवर आधारित आहे. मिग-२७मध्ये आकाशातून जमिनीवर मारा करण्याची यंत्रणा जास्त विकसित केली गेली. मिग-२७चा वापर मिग-२३ इतका झाला नाही. अनेक राष्ट्रांनी मिग-२७ च्या ऐवजी मिग-२३बीएन किंवा सुखोई एसयू-२५ विकत घेणे जास्त पसंत केले. सध्या फक्त भारतीय वायुसेना, श्रीलंकी वायुसेना आणि कझाक वायुसेना या विमानाचा वापर करतात. रशिया आणि युक्रेनच्या वायुसेनांनी ही विमाने निवृत्त केली आहेत.
वर्ग:लढाऊ विमाने वर्ग:मिग विमाने वर्ग:विमाने वर्ग:रशियन लढाऊ विमाने वर्ग:भारतीय वायुसेनेची विमाने
लिंगभाव
स्त्रिया आणि पुरुष यांच्या शरीररचनांमध्ये फरक आहे, पण समाजामध्ये स्त्रिया आणि पुरुषांबाबत जे भेदभाव केले जातात, त्या सर्वांचे कारण आपल्याला त्यांच्या शारीरिक फरकांमध्ये सापडेलच असे नाही. लिंग हे शारीरिक आहे तर लिंगभाव समाजात घडवला जातो. स्त्रिया आणि पुरुषांना विशिष्ट प्रकारे वाढवले जाते; यात स्त्रियांनी व पुरुषांनी कसे वागावे हे शिकवले जाते. ह्याच स्त्रीत्व आणि पुरुषत्व ह्या कल्पना होत. ह्या कल्पना माणसांच्या वागणुकीवर खोलवर प्रभाव टाकतात. स्त्रीत्व आणि पुरुषत्वाच्या रूढ कल्पना ह्या स्त्रिया आणि पुरुषांना साचेबद्ध करून एकमेकांविरुद्ध उभे करतात. उदा. स्त्रीने सहनशील, नम्र असावे, आज्ञाधारक असावे, सर्वांशी जुळवून घ्यावे अशी अपेक्षा असते. तर पुरुषांना आक्रमक बनायला मुभा असते. ह्या कल्पना स्त्री-पुरूषांवर अवास्तव ओझे लादतात. उदा. पुरुषांना रडायची मोकळीक नसते. एखादा पुरुष रडायला लागला तर, काय मुलीसारखा मुळूमुळू रडतोस म्हणून हिणवले जाते. एखादी स्त्री जोरजोरात बोलली, हसली तर तिच्याकडे पुरुषी म्हणून बघितले जाते. घरकाम, चूल-मूल ही बाईची जबाबदारी तर घराबाहेरच्या जबाबदाऱ्या पुरुषाच्या मानल्या जातात. मुलींना लहानपणी खेळायला बाहुली, भातुकली तर मुलांना सायकल, कार, बंदूक अशी खेळणी दिली जातात. प्रौढ वयात येणाऱ्या जबाबदारीचे प्रशिक्षण लहान वयातच सुरू होते. स्त्री-पुरुषामधला शारीरिक फरक हा प्रामुख्याने त्यांच्या पुनरुत्पादनासंदर्भातील भिन्न जबाबदाऱ्या हा आहे. पुरुषाकडे रेतन तर स्त्रीकडे गर्भारपण, बाळंतपण आणि स्तनपान अशा प्राकृतिक जबाबदाऱ्या आहेत मात्र या पलीकडे कोणतीही कामे स्त्री/पुरुष कोणीही करू शकतात. उदा. स्वयंपाक, घरसफाई, शिवण-टिपण, शेतातले काम, डॉक्टर, नर्स, इंजिनिअर, शिक्षक इ.इ. मात्र घरकाम आणि बालसंगोपन ह्या आजही स्त्रीच्याच प्राथमिक जबाबदाऱ्या मानल्या जातात. इतक्या की बाहेरच्या जगातही स्त्रियांना बहुतेकदा घरकामाची विस्तारीत कामे मिळतात उदा. शिक्षिका, नर्स, स्वागतिका अशा प्रकारच्या कामात स्त्रियांचा अधिक भरणा असतो. अगदी शेतीकामातही स्त्रियांना पुरुषाच्या तुलनेत कमी मजुरी देण्याची मानसिकता आढळते. अर्थात काळानुसार आणि समाज परिवर्तनाच्या प्रयत्नांमुळे लिंगभावाच्या कल्पना आता बदलत चालल्याचे/खुल्या होऊ लागल्याचेही दिसते. या लिंग भावाचा उल्लेख जेंडर असाही केला जातो.
थोडक्यात असे म्हणता येईल की लिंगभाव म्हणजे स्त्रियांचा वेगळा विचार नव्हे तर लिंगभाव म्हणजे एखाद्या समाजातील स्त्रिया आणि पुरुषांची सापेक्ष सामाजिक स्थिती. अर्थात आजपर्यंत प्रामुख्याने स्त्री आणि पुरुष ह्या दोन लिंगभाव अस्मितांचाच विचार झाला आहे. याहून भिन्न लिंग व लिंगभाव अस्मिता समजून त्याचीही लिंगभाव संवेदनशील दृष्टीकोनातून चिकित्सा होणे गरजेचे आहे. तसे काही प्रयत्न चालू असल्याचे दिसते.
नवे प्रवाह
तृतीय पंथीय, अन्तःलिंगी आणि इतर लिंगभावाच्या चौकटीत न बसणाऱ्या अस्मितांनी लिंगाभावाच्या प्रस्थापित द्वैतवादी सिद्धांकानासंबंधी अनेक प्रश्न उपस्थित केले आहेत. ज्यात लिंगभावाला स्त्रिया आणि पुरुष या दोन पातळ्यांवरून न बघता त्याला अधिक व्यापक चौकटीतून बघणे अपेक्षित आहे.
तृतीयपंथीयांचे वैद्यक शास्त्रातील प्रकार
लेख...
तृतीयपंथी.... ( हिजडा )
एखादी व्यक्ती जन्मतःच नैसर्गिकरित्या लैंगिक विकृती घेऊन जन्मास येतो आणि अशा वेळेस तो स्त्री लिंग आहे की पुलिंग आहे हे स्पष्ट होत नाही. म्हणजेच तो नर आहे की मादी हे स्पष्ट होत नाही. या विकृतीलाच आपल्या समाजात तृतीयपंथी, हिजडा, समलैंगिक, छक्का किंवा नपुंसक असे संबोधले जाते.
वैद्यकिय भाषेत या तृतीयपंथी विकृतीचे १) L, २) G, ३) B, ४) T, ५) I, ६) Q,          असे सहा प्रकार सांगितले जातात. या प्रकारांचा अर्थ खालील प्रमाणे आहे.
L= लेस्बियन, ज्या महिलेला दुसऱ्या महिले विषयी आकर्षण वाटते तिला लेस्बियन म्हणतात. लेस्बियनपैकी जिचे व्यक्तिमत्त्व पुरुषासारखे असते तिला 'बुच' म्हटले जाते. ती पुरुषासारखे बोलते, कपडे घालते. पण काही लेस्बियन पुरुषासारखे राहात नाहीत, त्यांना 'फेम' म्हटले जाते.
T= ट्रांसजेंडर, ही अशी व्यक्ती असते की जन्माच्या वेळेस तिचे लिंग वेगळे होते आणि नंतर ती व्यक्ती स्वतःला वेगळ्या लिंगाची समजते तिला ट्रांसजेंडर म्हणतात. जी ट्रांसजेंडर आपल्या मनाप्रमाणे आपला ड्रेस बदलते तिला 'क्रॉस ड्रेसर' पण म्हटले जाते. जे ट्रांसजेंडर औषधी, ऑपरेशन, हार्मोन रिप्लेसमेंट थेरेपी आणि सेक्स रिसाइनमेंट सर्जरी ने लिंग बदलवून घेतात त्यांना 'ट्रांस सेक्शुअल' म्हटले जाते. यातही लेस्बियन ट्रांसजेंडर, गे ट्रांसजेंडर, आणि बाईसेक्शुअल ट्रांसजेंडर असे प्रकार आहेत.
I = इंटर-सेक्स, जन्म झाल्या नंतर ती व्यक्ती स्त्री आहे की पुरुष हे कळतच नाही त्यांना इंटर-सेक्स म्हटले जाते. त्यावेळेस डॉक्टरांना जे वाटते त्याच लिंगाच्या आधारे त्यांचे नाव ठेवले जाते. पुढे मोठे झाल्यानंतर ती व्यक्ती स्वतःला स्त्री, पुरुष किंवा ट्रांसजेंडर यापैकी एक समजायला लागते.
Q = क्वीयर, आपण निश्चित कोणत्या लिंगाचे आहोत हेच काही जण निश्चित करू शकत नाहीत. ते स्वतःला स्त्री, पुरुष, ट्रांसजेंडर, लेस्बियन, गे, किंवा बायसेक्शुअल असे काहीच म्हणून घेत नाहीत, त्यांना 'क्वीयर' म्हणतात.
वरील माहीती वरून आपल्याला तृतीयपंथी म्हणजे नेमके काय ? हे अगदी सोप्या साधारण भाषेत आणि वैद्यकीय भाषेत कळलेच असेल. यावरून आपणांस एक गोष्ट नक्कीच स्पष्टपणे लक्षात आली असेल, ती ही की तृतीयपंथीसुद्धा आपल्यासारखेच नैसर्गिकरित्या आईच्या पोटातून जन्मास आले आहेत. जसे आपण नऊ महिने आईच्या पोटात वाढलो तसेच ते पण वाढले आणि या जगात आले. जसा जन्माच्या आधी आपल्याकडे कुठलाही विकल्प किंवा आवडनिवड नव्हती ( जसे श्रीमंत घराण्यात जन्म होणे, दिसायला फार सुंदर असणे, विद्वान असणे इत्यादी ) तशी यांच्याकडे पण नव्हती. निसर्गाने अशी सोय करून दिली असती तर बरे झाले असते. मग कुणीच गरीब, अस्पृश्य, दलित, तृतीयपंथी, मानसिक बीमार, मठ्ठ, भ्रष्टाचारी, अधर्मी, किंवा अपंग जन्मास नसता. असो परत मुळ मुद्द्यावर येऊ या.
तृतीयपंथी या विकृतीने जन्मास येणे हे एक हार्मोन असंतुलन आहे. ही कुठलीही बिमारी, आजार किंवा दैवी कोप नाही. मग का बरे आपला सुशिक्षित समाज या लोकांना भावनिक आधार न देता, त्यांचा छळ करतो. सामाजिक मुख्य धारेत त्यांना का सामावून घेत नाही ? त्यांचा तिरस्कार करतो आणि त्यांना प्रत्येक सामाजिक, प्राथमिक आणि मानवीय सुविधेपासून दूर ठेवतो. सर्वांत गलिच्छ म्हणजे या तृतीयपंथी समुदायाचा वेशा व्यवसायासाठी वापर होतो आणि त्यांना त्या व्यवसायाकडे बळजबरीने ढकलले जाते. आता आपण म्हणाल की त्यांचे आचारण उचित नाही, असले लोक समाजात दुराचार आणि अश्लिलता पसरवतात, जबरदस्तीने पैसे वसूल करतात, अनाप-शनाप बोलतात, शिवीगाळ करतात, चोरी करतात आणि जर का आपण यांना पैसे दिले नाहीत तर चार चौघात अश्लिल इशारे आणि व्यवहार करतात. बरोबर आहे हे तृतीयपंथी नक्कीच असे वागतात.
पण आपण सुशिक्षित समाजाने आणि आधुनिक पाश्चात्य संस्कृतीचा पाठपुरावा करणाऱ्या समाजाने कधी शांतपणे या गोष्टींचा विचार किंवा आत्मचिंतन केले आहे काय? की, त्यांच्या असल्या वागण्याला जबाबदार कोण आहे? आपल्यासारखी ती पण माणसं असताना, त्यांना पण पोट असतांना, भावना असताना, स्वप्नं असताना, त्यांच्या पण जीवनात बऱ्याच महत्त्वाकांंक्षा असताना आपण त्यांना मूलभूत त्यांच्या मानवीय अधिकारांपासून वंचित ठेवले. त्यांना रोजगार नाही, शिक्षण नाही, सन्मान नाही, समाजात त्यांना कुणीही मानवीय नजरेने बघत नाही. त्यां
लिंगभाव आधारित श्रम विभाजन
उदा: मुलींनी घरकाम, रांगोळी काढणे मुलांनी: बाहेरील कामे, दगड फिडणे, खुर्ची टेबल लावणे इ.
स्त्री -पुरुष तुलना
जसे की स्त्रीला एक गृहलक्षुमी नसून तिला एक घरातील बंदिस्त आणि बटीक बनवली जाते.
संदर्भ
वर्ग:लिंगभाव अभ्यास वर्ग:समाजशास्त्रीय सिद्धांत
मोरोची
मोरोची महाराष्ट्राच्या सोलापूर जिल्ह्यातील नातेपुते शहराजवळील खेडे आहे. नातेपुतेपासून ६ किमी पश्चिमेस महाड-पंढरपूर राज्य महामार्गावर असलेल्या या गावात अंदाजे १५,००० व्यक्ती राहतात.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो.येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संत ज्ञानेश्वर महाराजांची पालखी सोहळा या गावातुन पंढरपूर येथे रवाना होतो.
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
जॉन हेंड्रीक्स
जॉन लेस्ली हेंड्रीक्स (२१ डिसेंबर, १९३३:जमैका - हयात) हा undefinedकडून १९६२ ते १९६९ दरम्यान २० कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफ स्पिन तसेच लेग स्पिन गोलंदाजी करीत असे.
क्रिकेट विश्वचषक, १९८७ - संघ
झिम्बाब्वे
वर्ग:१९८७ क्रिकेट विश्वचषक
कॅथलिक चर्च
कॅथलिक चर्च किंवा रोमन कॅथलिक चर्च हे जगातील सर्वात मोठे ख्रिश्चन चर्च (प्रार्थनाघर) आहे. जगातील सुमारे १ अब्ज लोक कॅथलिक चर्चचे अनुयायी आहेत. पोप हा कॅथलिक चर्चचा सर्वोच्च नेता आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:चर्च
चार्ल्स हार्ड टाउन्स
हे शास्त्रज्ञ आहेत.(जन्म १८ जुलै इ.स. १९१५) हे अमेरिकन नोबेल पारितोषिक विजेते शास्त्रज्ञ व शिक्षणतज्ञ आहेत.मेसर किरणाच्या सिद्धांत व उपयोजना वर त्यांचे संशोधन आहे.क्वांटम इलेक्ट्रॉनिक मध्ये त्यांचे पेटंट आहे. जे लेसर व मेसर किरणाशी संबंधित आहे.त्यांना इ.स.१९६४ मध्ये अलेक्झांडर प्रोखोरोव आणि निकोलस बसोव यांच्या भागीदारीने नोबेल पारितोषिक मिळाले
बाह्यदुवे
वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
बाराशिंगा
बाराशिंगा हे भारत नेपाळ, बांगलादेश येथे आढळणारे हरीण आहे. याची वर्गवारी हरीणांच्या सारंग कुळात होते. या हरीणाची शिंगे हे याचे वैशिठ्य आहे. १२ किंवा त्याहीपेक्षा जास्ती टोके शिंगाना असतात म्हणून यांना मराठी व हिंदीमध्ये बाराशिंगा असे म्हणतात. आसाम मध्ये याला डोलहरीण असे म्हणतात डोल या शब्दाचा अर्थ दलदल असा आहे.
याचा वावर मुख्यत्वे मध्यभारतातील कान्हा अभयारण्यात आहे. एक वेळ अशी होती कि हे हरीण जवळपास नामशेष होण्याच्या मार्गावर होते कान्हा अभयारण्यात १९७० मध्ये केवळ ६६ हरीणांची नोंद झाली होती. परंतु वन्य जीव कायद्याने याच्या शिकारीवर बंदी आणली व कान्हामध्ये याच्या संवर्धनावर विशेष प्रयत्न झाले आज त्याचा परीणाम म्हणून १००० पेक्षाही जास्त बाराशिंगा कान्हामध्ये आहेत. महाराष्ट्रात बरीच पुर्वी विदर्भाच्या जंगलामध्ये आढळत परंतु आता नाहित.