cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मनु
१४ मनूंची नावे खालिलप्रमाणे ː
हल्लीचे मन्वंतर सातवे असून वैवस्तव मनू या मन्वतराचा अधिपती आहे. याचा उल्लेख भगवदगीते मध्ये आलेला आहे. भगवंतांनी कर्मयोगाचा उपदेश प्रथम विविस्वानाला केला. विवस्वानाने स्वतःचा पुत्र मनू यास केला. मनुने आपल्या पुत्र ईक्ष्वाक याला केला, असे तेथे म्हटले आहे.
पृथ्वी वर फार प्राचीन काळी मोठा जलप्रलय झाला आणि त्या जलप्रलयातून कथा जगातील प्राचीन भिन्न भिन्न साहित्यांमध्ये व लोककथांमध्ये निरनिराळ्या फरकांनी ग्रथित केलेली आढळते. ग्रीक आणि रोमन लोककथांमध्ये ही ग्रथित केलेली आहे. बॅबिलोनियाच्या गिलगामेश महाकाव्याचा एक विषय हा जलप्रलय आहे. बायबल मध्ये जलप्रलयातून तारणाऱ्याए मनूप्रमाणेच नोहाचीही कथा विस्ताराने आली आहे. कुराणा तही त्याच कथेचा थोडा बदल करून विस्तार केलेला सापडतो.
यजुर्वेदां च्या शतपथ ब्राम्हणामध्ये ही कथा तपशीलवार आली आहे. साऱ्या सृष्टीतील स्थावर-जंगम पदार्थ मोठ्या प्रचंड पाण्याच्या प्रवाहात उलटे-सुलटे वाहत जाऊ लागले. वैवस्वत मनूने विचार केला, की यांतील काही प्राणी, वनस्पती वगैरे आपण सुरक्षित ठिकाणी नेऊन ठेवले, तर वाचू शकतील. त्याने एका मत्स्याच्या शिंगाला नाव तयार करून बांधली. ती नाव हिमालया च्या एका शिखरा पर्यंत नेऊन त्या शिखरास बांधली. प्रलयाचा लोंढा उतरल्यानंतर मनूने आपली कन्या इला हिच्या ठिकाणी १० पूत्र निर्माण केले व मनुष्यवंश सुरू केला, असे महाभारतात (अनुशासन १४७.२७) म्हटले आहे. हा मस्त्य मनूनेच लहानाचा मोठा करून समुद्रा त सोडला होता. तोच या प्रलयाच्या वेळी सृष्टीला तारण्याकरिता मनूच्या उपयोगी पडला.
वर्ग:हिंदू धर्म
उंडेखडक
उंडेखडक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
जांगदा बुद्रुक
सेन्सस कोड ५३८९४६ असलेले जांगदा बु हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील ९१३.३६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या शिरगणतीनुसार ह्या गावात १०० कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या ३७८ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ५० किलोमीटर अंतरावर आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-२. प्राथमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर : काही नाही ५ ते १० की.मी.अंतरावर : कनिष्ठ माध्यमिक शाळा मोहळी येथे आहे. माध्यमिक शाळा मोहली येथे आहे. १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर : उच्च माध्यमिक शाळा धानोरा येथे आहे. पदवी महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. इंजिनियरिंग महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. मॅनेजमेन्ट इन्स्टिट्युट गडचिरोली येथे आहे. पॉलिटेक्निक गडचिरोली येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र गडचिरोली येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा गडचिरोली येथे आहे.
वैद्यकीय सुविधा-सरकारी
असलेल्या सुविधा- प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र-१, दवाखाने -१ नसलेल्या सुविधा - कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, गुरांचे दवाखाने, फिरते दवाखाने, कुटुंब कल्याण केन्द्र,
वैद्यकीय सुविधा-बिगर-सरकारी
असलेल्या सुविधा- काही नाही नसलेल्या सुविधा - बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एम बी बी एस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा,
पिण्याचे पाणी
असलेल्या सुविधा- झाकण नसलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, नसलेल्या सुविधा - शुद्ध केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, झाकण असलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील  पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा,
स्वच्छता
असलेल्या सुविधा- सांडपाणी शुद्धीकरणाच्या सयंत्रात सोडले जाते.उघडी गटारे, नसलेल्या सुविधा - न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेयरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था,
संचार
गावात असणाऱ्या सुविधा - मोबाइल फोन सुविधा, सार्वजनिक बस सेवा, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे  - पोस्ट ऑफिस, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. उपपोस्ट ऑफिस, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. रेल्वे स्टेशन, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. ऑटो व टमटम, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. टॅक्सी, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग,
बाजार व पतव्यवस्था
गावात असणाऱ्या सुविधा - शेतमाल विक्री संस्था, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ए टी एम, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. स्वसहाय्य गट (SHG), - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. रेशनचे दुकान, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था,
आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - समुदाय भवन (टीव्ही सह अथवा विरहित), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर.
संदर्भ
वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यातील गावे वर्ग:धानोरा तालुक्यातील गावे
सान मिगेल काउंटी, कॉलोराडो
इतिहास
१८७५मध्ये येथील टेल्युराइड शहराजवळ सोने सापडले. या प्रदेशातील स्मगलर-युनियन, टॉमबॉय आणि लिबर्टी बेल या तीन खाणींतून १९२०पर्यंत १०० टन सोने काढण्यात आले आहे.
संदर्भ
वर्ग:कॉलोराडोमधील काउंटी वर्ग:सान मिगेल काउंटी, कॉलोराडो
१९९८-९९ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
१९९८-९९ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका (अधिक सामान्यतः १९९८-९९ कार्लटन आणि युनायटेड मालिका म्हणून ओळखली जाते) ही एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) क्रिकेट तिरंगी मालिका होती जिथे ऑस्ट्रेलियाने इंग्लंड आणि श्रीलंकेमध्ये यजमानपद भूषवले होते. ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंडने अंतिम फेरी गाठली, जी ऑस्ट्रेलियाने २-० ने जिंकली.
अंतिम मालिका
ऑस्ट्रेलियाने इंग्लंडविरुद्धच्या तीन अंतिम मालिका २-० ने जिंकल्या.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील क्रिकेट
विमुक्त-भटके
अल्ट=|इवलेसे| [[फिंसेंत फान घो|व्हिन्सेंट व्हॅन गॉगने काढलेले चित्र,
भटक्या रोमानी लोकांच्या तांड्याचे चित्रण ]] भटके हे निश्चित वस्ती नसलेल्या समुदायाचे सदस्य आहेत जे नियमितपणे त्याच भागात भ्रमंती करतात. अशा गटांमध्ये शिकारी गोळा करणारे, धनगर (विशेषतः पशुधनाचे मालक), कल्हईवाले आणि व्यापारी भटके यांचा समावेश होतो. विसाव्या शतकात, भटक्या जमातींची लोकसंख्या हळूहळू कमी होत गेली, १९९५ पर्यंत जगातील अंदाजे ३०-४० दशलक्ष भटक्यांपर्यंत पोहोचली.
भटक्या विमुक्तांची शिकार करणे आणि गोळा करणे - ऋतूनुसार उपलब्ध वन्य वनस्पती आणि उदरनिर्वाह करणे - ही मानवी निर्वाहाची आतापर्यंतची सर्वात जुनी पद्धत आहे. धनगर (पशुपालक)पाळीव पशुधनांचे कळप वाढवतात, वाहन चालवतात किंवा त्यांच्या सोबत असतात जे सामान्यत: त्यांच्या पुनर्प्राप्तीच्या क्षमतेपेक्षा कमी होणारी कुरण टाळतात. भटकंती ही देखील स्टेप्पे, टुंड्रा, किंवा बर्फ आणि वाळू सारख्या नापीक प्रदेशांसाठी अनुकूल जीवनशैली आहे, जेथे दुर्मिळ संसाधनांचे शोषण करण्यासाठी गतिशीलता ही सर्वात कार्यक्षम धोरण आहे. उदाहरणार्थ, टुंड्रामध्ये राहणारे अनेक गट रेनडिअर पाळीव प्राणी आहेत आणि अर्ध-भटके आहेत, त्यांच्या प्राण्यांसाठी चारा घेतात.
वर्ग:भटक्या जमाती
सरकारनामा (संकेतस्थळ)
सरकारनामा (sarkarnama.in) हे सकाळ माध्यम समूहाने सुरू केलेले, फक्त राजकीय बातम्या देणारे स्वतंत्र संकेतस्थळ (न्यूझ पोर्टल)आहे. मार्च २०१७ मध्ये याची सुरुवात झाली. योगेश कुटे हे सरकारनामाचे संपादक आहेत. २०१८ साली, सर्वोत्कृष्ट "डिजिटल लाँच" साठी, सरकारनामाला भारतीय जाहिरात क्षेत्रातील ॲबीज  अवॉर्ड ( Abby's Award ) हा पुरस्कार मिळाला आहे.
संदर्भ
वर्ग:सकाळ माध्यम समूह वर्ग:मराठी संकेतस्थळे
कोचेली प्रांत
कोचेली (तुर्की: Kocaeli ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या वायव्य भागातील मार्माराच्या व काळ्या समुद्रकिनाऱ्यावर मार्मारा प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे १६.२ लाख आहे. इझ्मित हे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
परंडा किल्ला
परंडा किल्ला उस्मानाबाद जिल्ह्यात परंडा शहरात स्थित आहे.हा भूईकोट किल्ला असून शहराच्या मधोमध आहे.कल्याणीच्या मरहटा चालुक्याच्या काळात परिंडा (परंडा) हा एक महत्त्वाचा परगणा होता.बहामनी राजवटीत महमूद गवान ने तो बांधला.
इतिहास
हा किल्ला केव्हा बांधला गेला याचे ठोस पुरावे उपलब्ध नाहीत परंतु असे समजले जाते की बहामनी सुलतानांचा वजीर महमूद गवानने हा किल्ला सुमारे १५ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात बांधला.इ.स. १५९९ मध्ये मुघल सैन्य अहमद नगरच्या निजाम शहाला हरवण्यात यशस्वी ठरले. जरी मुघल जिंकले असले तरी निजाम शाहीच्या सरदारांनी वयाने लहान अशा मुर्तुजा निजाम शहाच्या नावाने राज्य चालविण्याचा निर्णय घेतला आणि नवीन राजधानी म्हणून अहमद नगरच्या आग्नेयेला सुमारे ८० मैलांवर असलेल्या परंडा किल्ल्याची निवड केली. काही कालावधीसाठी परंडा राजधानी राहिली.इ.स. १६२९ ते १६३२ च्या सुमारास हा किल्ला शहाजी महाराजांच्या ताब्यात होता नंतर पुन्हा तो मुघलांकडे गेला आणि सरतेशेवटी हैद्राबादच्या निजामाकडे भारताला स्वातंत्र्य मिळेपर्यंत परांडा किल्ला होता.
कल्याणीच्या चालुक्यांच्या काळात परिमंडा (परांडा)हा एक महत्त्वाचा परगणा होता. तेथील किल्ला हा ३५ मिटर लांब व तेवढाच रुंद आहे. बहामनी राजवटीत मुहमदशहा बहामनीचा पंतप्रधान महमूद गवान याने तो बांधला इ.स. १६०० च्या सुमारास हा किल्ला मोगलांच्या ताब्यात गेला. त्यानंतर १६२९ साली शहाजी राजांनी तो ताब्यात घेतला व दोन वर्षे तो त्यांच्या ताब्यात होता. इ.स. १६३२ मध्ये तो विजापूरच्या आदिलशाकडे गेला. त्यांच्याच मुरार नावाच्या सेनापतीने या किल्ल्यातील प्रसिद्ध मुलुखमैदान तोफ १६३२ साली विजापूर येथे नेली.
वैशिष्ठे
हा किल्ला लष्करी वास्तुकला आणि सैन्य-अभियांत्रिकी वैशिष्ट्यांसाठी प्रसिद्ध आहे.याच किल्ल्यात प्रसिद्ध अशी 'मुलुख मैदान तोफ' होती.विजापूरच्या आदिल शहाच्या मुरार नावाच्या सरदाराने ही तोफ विजापूरला नेली. यासोबतच किल्ल्यात अजदा पईकर नावाचीही तोफ आहे. परंडा किल्ल्यात प्राचीन महादेव मंदिर व नरसिह मंदिर तसेच एक मशिद आहे. परंडा किल्ल्यातील पाच फूट उंच आणि सहा हातांच्या गणेशाची नृत्यमुद्रेतील मूर्ती आगळीवेगळी आहे. त्याशेजारच्या आदिशेष तीर्थंकाराच्या मूर्ती असून आज भग्नावस्थेत आहेत. किल्ल्यामध्ये अष्टकोनी आकाराची सुंदर विहीर आहे. .हा भूईकोट किल्ला असून शहराच्या मधोमध आहे.
दिव्यांग
__अनुक्रमणिकाहवीच__
अपंगत्व
अपंगत्व ही अशी कोणतीही स्थिती असते की ज्याच्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला काही क्रिया करणे किंवा त्यांच्या सभोवतालच्या जगाशी (सामाजिक किंवा भौतिकदृष्ट्या) प्रभावीपणे संवाद साधणे अधिक कठीण होते. या स्थिती किंवा दोष हे संज्ञानात्मक, विकासात्मक, बौद्धिक, मानसिक, शारीरिक, संवेदी किंवा अनेक घटकांचे संयोजन असू शकतात. अपंगत्वास कारणीभूत असणारे दोष जन्मापासून असू शकतात किंवा एखाद्या व्यक्तीच्या जीवनकाळात प्राप्त होऊ शकतात. संयुक्त राष्ट्रांच्या अपंग व्यक्तींच्या हक्कांवरील अधिवेशनात अपंगत्वाची व्याख्या खालीलप्रमाणे आहे:
इंग्रजी:"long-term physical, mental, intellectual or sensory impairments which in interaction with various barriers may hinder [a person's] full and effective participation in society on an equal basis with others."मराठी:"दीर्घकालीन शारीरिक, मानसिक, बौद्धिक किंवा संवेदनात्मक कमजोरी जी विविध अडथळ्यांसह परस्परसंवादामुळे [व्यक्तीचा] समाजात इतरांबरोबर समान आधारावर पूर्ण आणि प्रभावी सहभागास अडथळा आणू शकते."
वर्ग:अपंगत्व वर्ग:सामाजिक संकल्पना
नाम फाउंडेशन
हे नाना पाटेकर आणि मकरंद अनासपुरे या मराठी सिनेअभिनेत्यांनी सुरू केलेली एक धर्मादाय संस्था आहे. ह्या संस्थेची स्थापना सप्टेंबर २०१५मध्ये झाली. ही संस्था महाराष्ट्रातील दुष्काळी भागांमध्ये आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना मदत करते.
पार्श्वभूमी आणि संस्थेची स्थापना
ऑगस्ट - सप्टेंबर २०१५ च्या दरम्यान महाराष्ट्रातील विदर्भ आणि मराठवाडा या दुष्काळी भागांमध्ये आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना अभिनेते नाना पाटेकर आणि मकरंद अनासपुरे यांनी वैयक्तिक पातळीवर आर्थिक मदत केली. सुरुवातीला नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांतील २०१५ या वर्षी आत्महत्या केलेल्या २३० शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना प्रत्येकी १५ हजारांचा धनादेश, ब्लॅंकेट, साडी-चोळी, वर्षभराचे मेडिकल किट असे मदतीचे स्वरूप होते. परंतु, फक्त काही निवडक कुटुंबीयांना मदत करण्यापेक्षा या मदतीची व्याप्ती वाढवण्यासाठी नाना पाटेकर आणि मकरंद अनासपुरे यांनी एका सामाजिक संस्थेची स्थापना करण्याचे ठरवले. मदतीचे स्वरूप फक्त आर्थिक मदत न रहाता, शेतकऱ्यांना व त्यांच्या कुटुंबीयांना काही पर्यायी उत्पन्नाचे साधन उपलब्ध करून देणे याकडे पण लक्ष देता यावे यासाठीसुद्धा या संस्थेची कल्पना पुढे आली. या कल्पनेचे रूपांतर नाम फाउंडेशन या संस्थेमध्ये झाले. नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये पुण्यातील धर्मादाय सहआयुक्त कार्यालयात संस्थेची नोंदणी केली.
संस्थेला मदत
संस्थेची स्थापना झाल्याझाल्या संस्थेमध्ये मदतीचा ओघ सुरू झाला. स्थापनेपासून दोनच आठवड्यांत साडेसहा कोटी रुपये जमा झाले. संस्थेला वैयक्तिक देणगीदारांबरोबरच विविध गणेश मंडळे, संस्था, संघटना यांनीदेखील मदत केली. भारतातून तसेच भारताबाहेरून, अमेरिकेतूनसुद्धा मदत आली.
बाह्य दुवे
|नाम फाऊंडेशनचे अधिकृत संकेतस्थळ.परभणी जिल्ह्यातील झरी या गावात जलसंधारणाची कामे नाम फाऊंडेशनने लोकसहभागातून केली.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील समाजकारणी संस्था
चोग्लामंसर
चोग्लामंसर हे भारताच्या लडाख केंद्रशासित प्रदेशातील लेह जिल्हातील एक शहर आहे.
जागतिक दृष्टीदान दिन
नेत्रदानाचे महत्व लक्षात घेऊन दरवर्षी १० जून हा दिवस आंतरराष्ट्रीय दृष्टिदान दिवस म्हणून साजरा करण्यात येतो. नेत्रविशारद डॉ. आर. ए. भालचंद्र यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ हा दिवस 'दृष्टिदान दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
गधेगळ
गधेगळ हा एक प्रकारचा शिलालेख असतो. हा शिलालेख ३ भागात विभागलेला असतो. वरच्या टप्प्यात चंद्र, सूर्य आणि कलश यांच्या प्रतिमा यावर कोरलेल्या असतात. महाराष्ट्रातील पहिला ज्ञात गधेगळ इ.स. ९३४ ते १०१२ या काळात होऊन गेलेले शिलाहार राजा केशिदेव पहिले यांनी अलिबाग मधल्या आक्षी इथे उभारल्याची नोंद आहे. डॉ. शं. गो. तुळपुळे यांनी याचे संपूर्ण वाचन केले. महाराष्ट्रात सुमारे ५० टक्के गधेगळ हे शिलाहार राजघराण्याशी संबंधित आहेत. तर ३० टक्के गधेगळ यादव घराणं, कदंब घराणं, विजयनगरचे संगम घराणं, चालुक्य आणि बहामनी साम्राज्याशी निगडीत आहेत.
संदर्भ
वर्ग:पुरातत्त्व विद्या वर्ग:भारतविद्या
सीदोनी गाब्रीएल कोलेत
कोणत्याही साहित्यसंप्रदायापासून अलिप्त असलेल्या ह्या लेखिकेच्या कादंबऱ्यांतून तिची अत्यंत तरल आणि सूक्ष्म संवेदनशीलता तीव्रतेने जाणवते. विविध प्रकारच्या सुंदर प्रतिमा तिच्या कादंबऱ्यांतून वर्णनाच्या ओघात परिणामकारकपणे येऊन जातात. पौगडांवस्थेत संदिग्धपणे जाणवणाऱ्या भावना (Le Ble en herbe, १९२३, इं.भा. राइपनिंग, १९३२), विफल प्रीतीतून निर्माण झालेला तीव्र एकाकीपणा (Cheri, १९२०), मत्सरादी मनोविकारांची तीव्रता (La Chatte, १९३३) असे विविध जीवनानुभव तिच्या कादंबऱ्यांतून साकारले आहेत. Gigi (१९४५, इं.भा. १९५२), Paris de ma fenetre (१९४४) ह्या तिच्या कादंबऱ्याही उल्लेखनीय आहेत. १९३६ मध्ये ‘रॉयल बेल्जियन अकादमी’ची आणि १९४४ मध्ये फ्रेंच ‘अकादमी गाँकूर’ची सदस्या होण्याचा बहुमान तिला प्राप्त झाला. १९५३ मध्ये फ्रेंच सरकारने ‘ग्रँड ऑफिसर ऑफ द लीजन ऑफ ऑनर’ हा किताब तिला दिला. पॅरिसमध्ये ती निधन पावली.
कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका, २०१३-१४
पाकिस्तान क्रिकेट बोर्डाने (पीसीबी) जानेवारी २०१४ मध्ये दोहा येथे महिलांची एकदिवसीय त्रिदेशीय स्पर्धा आयोजित केली होती आणि त्यानंतर त्याच महिन्यात महिलांची टी२०आ त्रिदेशीय मालिका आयोजित केली होती. सहभागी संघ पाकिस्तान, दक्षिण आफ्रिका आणि आयर्लंड होते. दोन्ही स्पर्धा राऊंड-रॉबिन स्वरूपात खेळल्या गेल्या ज्यात प्रत्येक संघ दोनदा इतर संघाशी सामना केला आणि त्यानंतर अंतिम सामना झाला. सर्व सामने वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, दोहा येथे खेळले गेले.
महिला टी२०आ मालिका
ट्वेंटी-२० स्पर्धेला १९ जानेवारीला सुरुवात झाली आणि २४ जानेवारीला अंतिम सामना होईल. हे सामने दोहा येथेही खेळले जातात.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील क्रिकेट
संतवाडी
संतवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
मनिसा प्रांत
मनिसा (तुर्की: Manisa ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या पश्चिम भागातील एजियन प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे १३.५ लाख आहे. मनिसा ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
प्लॅस्टिक मल्चिंग कागद
प्लॅस्टिक मल्चिंग कागद हा शेतात आच्छादनासाठी वापरतात त्यामुळे जमिनीतील ओलावा टिकून राहण्यास मदत होते.
वर्ग:शेती
जुनी पेन्शन योजना (भारत)
1 जानेवारी 2004 पासून रद्द करण्यात आलेली ही एक पेन्शन योजना आहे. अर्थतज्ञांच्या मते या योजनेमुळे गरीबांकडून संपत्ती जाऊन आर्थिकदृष्ट्या सुस्थितीत असलेल्या सरकारी कर्मचाऱ्यांमध्ये वितरित होते. ही योजना संपत्ती वितरणाच्या सिद्धांताविरुद्ध म्हणजेच संपत्ती श्रीमंतांकडून गरिबांमध्ये वाटली जायला हवी या मूळ कल्याणकारी कल्पनेच्या विरुद्ध आहे. भारतीय रिझर्व बँके सहीत बहुतेक सर्वच अर्थतज्ञांनी या योजनेच्या पुनरुज्जीवनास विरोध केला आहे. यूकेच्या एसेक्स विद्यापीठातील प्राध्यापक आदित्य व्ही कुवळेकर यांनी ही योजना म्हणजे "खराब अर्थशास्त्र आणि करदात्यांच्या विश्वासाचा भंग आहे" असे म्हटले आहे. अर्थतज्ञ रघुराम राजन यांनी ही योजना राज्यांनी पुन्हा अमलात आणू नये असे सांगत ही योजना राज्यांना कर्जबाजारी बनवू शकते असा इशारा दिला आहे. ही एक अनफंडेड पेन्शन योजना होती म्हणजेच सरकारच्या महसुलातून निवृत्त कर्मचाऱ्यांना पेन्शन लाभ मिळायचा. पेन्शन सुधारणांचा एक भाग म्हणून 2004 मध्ये ही योजना केंद्र सरकारने रद्द केली.
जुन्या पेन्शन योजनेचा राज्यांवरील आर्थिक भार
रिझर्व बँकेच्या २०२२-२३ मधील सर्वेक्षणानुसार बहुतेक सर्वच राज्ये आपल्या कर्मचाऱ्यांच्या वेतनावर आणि पेन्शन वर अवाढव्य खर्च करतात. आरोग्य, शिक्षण, सामाजिक कल्याण, पायाभूत सुविधा अशा उत्पादक गोष्टींवर होणाऱ्या खर्चाच्या तुलनेत ही रक्कम मोठी आहे.
RBI ने 2003 मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या अभ्यासात असे आढळून आले आहे की पगार, पेन्शन आणि कर्ज घेतलेल्या पैशावरील देय असलेले व्याज यावरील खर्च त्यांच्या एकूण महसूल प्राप्ती पेक्षा अधिक आहे.
टीका
अनेक राज्यांमध्ये सरकारी कर्मचारी जुनी पेन्शन योजना (OPS) पुन्हा सुरू करण्यासाठी सरकारवर दबाव टाकत आहेत. यावर विविध अर्थतज्ञ, आर्थिक नियोजक आणि विषय तज्ञांनी टीका केली आहे.
सौगता भट्टाचार्य, एक्झिक्युटिव्ह VP आणि ऍक्सिस बँकेचे मुख्य अर्थशास्त्रज्ञ, यांनी OPS परत आणण्याच्या आपत्तीला एक 'टिकिंग फिस्कल टाइम बॉम्ब ' म्हटले आहे. ते म्हणाले, " ओपीएसची समस्या ही आहे की त्याचा फायदा उच्च पदावर असलेल्या लोकांना होत आहे. सर्व खर्चाची गणना केल्यास, तुमच्याकडे विकासासाठी खर्चाच्या 10-15 टक्के पैसे उरतात. OPS विकास वचनबद्धतेवर परिणाम करणार आहे. हे दीर्घकाळ टिकणारे नाही. "
वित्त सचिव टीव्ही सोमनाथन यांनी राज्यांना OPS नं लागू करण्याची सूचना केली आहे. ते म्हणतात " ही एक महत्त्वपूर्ण समस्या आहे, ज्याला योग्यरित्या संबोधित न केल्यास, बदल करत असलेल्या राज्यांच्या आर्थिक स्थितीवर खूप प्रतिकूल परिणाम होऊ शकतो. भविष्यातील पिढ्यांसाठी आणि भविष्यातील सरकारांसाठी ही योजना पुढे मोठी समस्या उभी करू शकते."
रिझव्‍‌र्ह बँक ऑफ इंडियाने 2022 च्या रिस्क अनालिसिस ऑफ स्टेट फायनान्सेसच्या बुलेटिनमध्ये विशेषतः मध्यम-मुदतीच्या वित्तीय शाश्वततेच्या दृष्टीने आणि भावी पिढ्यांवर पडणार असलेल्या कराचा उल्लेख करत या योजनेचे तोटे नमूद केले आहेत. राज्यांनी OPS पुनर्स्थापित केल्यास अर्थसंकल्पावर तात्काळ आर्थिक ताण येणार नाही, परंतु जेव्हा 2004-05 पासून भरती झालेले कर्मचारी 2034 पासून निवृत्त होण्यास सुरुवात होतील, तेव्हा राज्याच्या अर्थव्यवस्थेवर मोठ्या प्रमाणात परिणाम होईल. केरळ, पंजाब, हरियाणा इत्यादी राज्यांमधील एकूण महसुली खर्चाचा ३५% पेक्षा जास्त भाग म्हणून पैशांवरील व्याज आणि सरकारी कर्मचाऱ्यांना पगार आणि सेवानिवृत्तांसाठी निवृत्तीवेतन यांवर जातो. RBI ने 2023 मध्ये 'स्टेट फायनान्स: अ स्टडी ऑफ बजेट्स ऑफ 2022-23' या शीर्षकाचा अहवाल प्रकाशित केला ज्यामध्ये काही राज्य सरकारांच्या OPS पुनर्संचयित करण्याच्या निर्णयामुळे "सबनॅशनल फिस्कल होरिझन" वर मोठा धोका निर्माण होईल अशी टिप्पणी केली आहे. त्यात वैद्यकीय आणि सार्वजनिक आरोग्यासाठी एकूण राज्यांच्या अर्थसंकल्पातील तरतुदींमध्ये घट झाल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
RBI ने 2023 मध्ये 'स्टेट फायनान्स: अ स्टडी ऑफ बजेट्स ऑफ 2022-23' या शीर्षकाचा अहवाल प्रकाशित केला ज्यामध्ये काही राज्य सरकारांच्या OPS पुनर्संचयित करण्याच्या निर्णयामुळे "सबनॅशनल फिस्कल होरिझन" वर मोठा धोका निर्माण होईल अशी टिप्पणी केली आहे. त्यात वैद्यकीय आणि सार्वजनिक आरोग्यासाठी एकूण राज्यांच्या अर्थसंकल्पातील तरतुदींमध्ये घट झाल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
औरंगाबाद विभाग
औरंगाबाद विभाग महाराष्ट्रातील सहा प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे. मराठवाडा विभाग या नावाने सुद्धा प्रसिद्ध आहे. 'औरंगाबाद' विभागाचे 'छत्रपती संभाजीनगर' असे नामंतराला विषयी उच्च न्यायालयात निवडा चालू असल्या कारणाने, जिल्हा, तालुका आणि विभाग इत्यादीच्या नामांतरास तात्पुरती स्थगिती दिली आहे.
चतुःसीमा
या विभागाच्या पश्चिमेस पुणे विभाग,पूर्वेस अमरावती विभाग, उत्तरेस नाशिक विभाग आणि अमरावती विभाग व दक्षिणेस तेलंगणा राज्य आहेत.
इतिहास
प्राचीन काळी हा मौर्य साम्राज्याचा एक भाग होता. नंतर हा भाग सातवाहन राजांच्या ताब्यात होता. नन्तर औरंगाबाद विभाग हा मुख्यत्वेकरून इस्लामिक राजवटीखाली होता. इ.स. सन १७२४ ला निजामाने मराठवाडा, तेलंगणा व सध्याच्या कर्नाटक राज्यातील काही भाग मिळून स्वतन्त्र हैदराबाद राज्य स्थापन केले. नन्तर १९४७ मध्ये भारताला स्वातत्र्य मिळाल्यानन्तर इथल्या जनतेला स्वातन्त्र्य मिळाले नाही. तर त्यांना मराठवाड्यासाठी वेगळा लढा द्यावा लागला. निजामावर जेंव्हा भारत सरकारने लष्करी कारवाई केली तेंव्हा मराठवाडा स्वतन्त्र झाला.१९४८ मध्ये स्वतन्त्र हैदराबाद राज्य अस्तित्वात आले.पुढे १९५६ मध्ये भाषावार प्रान्तरचनेनूसार हे राज्य तीन भागात विभागले गेले.ज्यातील मराठवाडा हा भाग तेंव्हाच्या मुम्बई राज्याला जोडण्यात आला आणि पुढे १९६०ला प्रामुख्याने मराठी भाषिक महाराष्ट्र राज्य अस्तित्वात आले.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्र वर्ग:महाराष्ट्रामधील विभाग
यूपीएससी परीक्षा
__अनुक्रमणिकाहवीच__
गोगापूर
गोगापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील शहादा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४१ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७८० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:शहादा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
स्पिटुक
स्पिटुक हे भारताच्या लडाख केंद्रशासित प्रदेशातील लेह जिल्हातील एक शहर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:लेह जिल्ह्यातील गाव वर्ग:लेह
विद्याधर
हिंदू संस्कृतीप्रमाणे, अप्सरा, किन्नर, गंधर्व, यक्ष यांजप्रमाणे, विद्याधर हे अर्धदेव समजले जातात. त्यांच्या पत्‍नीला विद्याधरी म्हटले जाते. पुराणात ज्यांची नावे आली आहेत असे काही विद्याधर :
राजपुत्र अलंकारशील, कल्याणक, कालसंवर (हा विजयार्ध पर्वताच्या दक्षिणेला असलेल्या मृतवती देशातील कालकूट नगरीचा स्वामी होता), जीमूतकेतु (जीमूतवाहनाचा पिता), जीमूतवाहन (राजपुत्र), नरवाहनदत्त (याला अनेक पत्नी होत्या), मदनवेग (या विद्याधराने एका लावण्यवतीला, ती झोपेत असताना उचलून नेले होते... बृहत्कथा), सुदर्शन, सुमनस्‌, हेमकुंडल, हेमप्रभ, वगैरे.
नरवाहनदत्ताच्या पत्नी : अजिनावती, अलंकारवती, कर्पूरिका, गंधर्वदत्ता, भागीरथयशा, मदनकंचुका (सर्वात लाडकी पत्नी), मंदरदेवी, रत्नप्रभा,
विद्याधरी
वर्ग:हिंदू दैवते
नाझरा
नाझरा महाराष्ट्राच्या सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला तालुक्यात असलेले गाव आहे.
नाव
नाझरा हे नाव कसे मिळाले याबाबत बऱ्याच आख्यायिका आहेत. परंतु त्यातील मुख्य आख्यायिका आहे ती 'बारमाही दुष्काळ' म्हणजेच इथे फारसे पाण्याचे झरे नाहीत म्हणून याला 'नाझरे' असे नाव मिळाले. प्रसिद्ध संत कवी श्रीधरस्वामी नाझरेकर हे नाझऱ्याचे होते. 'श्रीधरस्वामी नाझरेकर' हे त्यांचे पूर्ण नाव होते. पांडवप्रताप, शिवलीलामृत यासारखे साहित्य त्यांनी रचले.
माण नदीच्या काठी वसलेले हे गाव पंचक्रोशीतील सर्वांत मोठे गाव आहे. याला जशी संत साहित्याची परंपरा आहे तशीच त्याला सर्वधर्मसमभाव जपणारे गाव अशी ओळख आहे. माण नदीच्या काठावर वसलेले असल्याने याला माणदेशाचा भाग मानले जाते.
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
विदिता वैद्य
डॉ. विदिता अजित वैद्य (१५ नोव्हेंबर, इ.स. १९७० - ) या एक मराठी शास्त्रज्ञ आहेत. त्या मुंबईतील टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेन्टल रिसर्च या संस्थेत मज्जातंतुविज्ञान (न्युरोसायन्स) आणि मोलेक्युलर सायकियाट्री या विषयांवर संशोधन करतात. या संसंथेत त्या मार्च २००० मध्ये लागल्या.
विदिता वैद्य या इंडियन ॲकॅडमी ऑफ़ सायन्सेसच्या असोशिएट आहेत.
शिक्षण
विदिता वैद्य यांनी आधी मुंबईतील सेन्ट झेव्हियर कॉलेजातून जीवशास्त्र आणि जैवरसायन शास्त्रात पदवी प्राप्त केली आणि नंतर त्‍यांनी अमेरिकेतील येल विद्यापीठातून मज्जातंतूविज्ञान (न्युरोसायन्स) डॉक्टरेट केली. त्यानंतर स्वीडन आणि इंग्लंड येथे अनुक्रमे कॅरोलिन्स्का इन्स्टट्यूट आणि ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीमध्ये संशोधनकार्य केल्यानंतर त्या मुंबईला परतल्या आणि मुंबईतील टाटा मूलभूत संशोधन संस्थेच्या जैविक विज्ञान विभागात काम करू लागल्या.
विदिता वैद्य यांचे संशोधन
अल्प प्रमाणातील तणाव माणसाच्या प्रगतीला, त्याच्यातील सृजनशीलतेला प्रोत्साहक असला तरी त्याचे अतिरिक्त प्रमाण गंभीर नुकसान करू शकते आणि माणूस नैराश्याच्या काळोखात लोटला जाऊ शकतो. नैराश्याच्या जगात पोचलेला माणूस जीवनाबद्दल हताश, आयुष्याबाबत निराश आणि मानसिक पातळीवर अशांत होतो आणि त्याचे रूपांतर गंभीर रुग्णात होते, असे विदिता वैद्य यांचे आकलन आहे.
विदिता वैद्य यांना मिळालेले पुरस्कार
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
राष्ट्रीय सीमाशुल्क, उत्पाद आणि नार्कोटिक्स अकादमी
राष्ट्रीय सीमाशुल्क, उत्पाद आणि नार्कोटिक्स अकादमी ही संस्था भारतीय महसूल सेवेतील अधिकाऱ्यांना सीमाशुल्क, केंद्रीय अबकारी कर व सेवाकर या केंद्रीय कायद्यांचे आणि नार्कोटिक्स कायद्याचे प्रशिक्षण देते.
या संस्थेत भारतीय सनदी सेवेत थेट निवड झालेले व मसूरीच्या लाल बहाद्दूर शास्त्री अकादमी येथून प्राथमिक शिक्षण घेतलेले अधिकारी, हे कर कायदे, आंतरराष्ट्रीय व्यापार व अमली पदार्थ कायदे यासंबंधी सखोल प्रशिक्षण घेतात.
संस्थेचा पत्ता
सेक्टर-२९, फरीदाबाद, हरयाणा, भारत
वाटखळे
वाटखळे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
राष्ट्रीय सीमाशुल्क, उत्पाद आणि नार्कोटिक्स अकादमी
संस्थेचा पत्ता
वर्ग:अर्थ मंत्रालय (भारत)
औरंगाबाद रेल्वे स्थानक
छत्रपती संभाजीनगर रेल्वे स्थानक (Chhatrapati Sambhajinagar Railway Station) हे छत्रपती संभाजीनगर शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक दक्षिण मध्य रेल्वेच्या मनमाड-सिकंदराबाद मार्गावरील एक महत्त्वाचे स्थानक असून अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या येथे थांबतात.
महत्त्वाच्या रेल्वेगाड्या
रे वर्ग:औरंगाबाद जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
निर्मला सीतारामन
निर्मला सीतारामन् ( १८ ऑगस्ट, इ.स. १९५९) या भारतीय राजकारणी व अर्थशास्त्रज्ञ आहेत. त्या भारताच्या केंद्रीय अर्थमंत्री आणि भारतीय जनता पक्षाच्या नेत्या आहेत.
निर्मला सीतारामन् यांचा नरेंद्र मोदी यांच्या मंत्रिमंडळात २०१४ मध्ये राज्यमंत्री म्हणून समावेश करण्यात आला.. ३ सप्टेंबर २०१७ पासून ते ३० मे २०१९ त्या भारताच्या संरक्षणमंत्री व ३० मे २०१९ ते आतापर्यंत भारताचे अर्थमंत्री म्हणून काम केले. त्यापूर्वी सीतारामन् यांनी अर्थ राज्यमंत्री आणि वाणिज्य व उद्योग मंत्री म्हणून स्वतंत्रपणे काम केले आहे. त्या आधी, त्यांनी भारतीय जनता पक्षासाठी राष्ट्रीय प्रवक्त्या म्हणून काम केले आहे.
कर्नाटकातून त्या राज्यसभेच्या सदस्याम्हणून निवडल्या गेल्या.
निर्मला सीतारामन भारताच्या विद्यमान वित्त आणि कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्री म्हणून काम करत आहेत. २०१४ पासून त्या भारतीय संसदेच्या वरिष्ठ सभागृहाच्या राज्यसभेच्या सदस्या आहेत. सीतारामन यांनी यापूर्वी भारताच्या संरक्षण मंत्री म्हणून काम केले होते, त्यामुळे भारताच्या दुसऱ्या महिला संरक्षण मंत्री आणि इंदिरा गांधी यांच्यानंतर दुसऱ्या महिला अर्थमंत्री बनल्या आणि पहिल्या पूर्ण- त्यावेळच्या महिला अर्थमंत्री. तिने वित्त मंत्रालयाच्या अंतर्गत वित्त आणि कॉर्पोरेट व्यवहार राज्यमंत्री आणि स्वतंत्र प्रभारासह वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री म्हणून काम केले आहे. त्यापूर्वी, तिने भारतीय जनता पक्षाच्या राष्ट्रीय प्रवक्त्या म्हणून काम केले.
सीतारामन यांना फोर्ब्स २०२१ च्या जगातील १०० सर्वात शक्तिशाली महिलांच्या यादीत स्थान देण्यात आले आणि त्यांना ३७ व्या स्थानावर ठेवण्यात आले. फॉर्च्युनने निर्मला सीतारामन यांना भारतातील सर्वात शक्तिशाली महिला म्हणून स्थान दिले.
वैयक्तिक जीवन
तमिळनाडूतील मदुराई इथे निर्मला सीतारामन् यांचा जन्म नारायणन् सीतारामन् आणि सावित्री या दांपत्त्याच्या पोटी झाला. नारायणन् हे रेल्वेत नोकरीला होते. त्यामुळे निर्मला यांचे बालपण वेगवेगळ्या शहरांत गेले. त्यांचे शालेय शिक्षण मद्रास आणि तिरुचिरापल्ली येथे झाले. तिरुचिरापल्ली येतील सीतालक्ष्मी रामस्वामी महाविद्यालयातून त्यांनी अर्थशास्त्रात बी.ए. पदवी प्राप्त केली आणि पदव्युत्तर पदवी दिल्लीच्या जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातून प्राप्त केली.
जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठात शिक्षण घेत असताना त्यांची पहिली भेट त्यांचे पती परकाला प्रभाकर यांच्याशी झाली.
राजकीय कारकीर्द
सीतारामन २००६ मध्ये भाजपमध्ये सामील झाल्या आणि २०१० मध्ये त्यांची पक्षाच्या प्रवक्त्या म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. २०१४ मध्ये, त्यांना नरेंद्र मोदींच्या मंत्रिमंडळात कनिष्ठ मंत्री म्हणून समाविष्ट करण्यात आले आणि जून २०१४ मध्ये, त्यांची आंध्र प्रदेशमधून राज्यसभा सदस्य म्हणून निवड झाली.
११ जून २०१६ रोजी होणाऱ्या राज्यसभेच्या निवडणुका लढवण्यासाठी भाजपने नामनिर्देशित केलेल्या १२ उमेदवारांपैकी ती एक होती. तिने कर्नाटकमधून तिची जागा यशस्वीपणे लढवली.
तिने भारताच्या संरक्षण मंत्री म्हणून काम केले आहे आणि २०१९ मध्ये भारतीय हवाई दलाने केलेल्या बालाकोट हवाई हल्ल्याचे नेतृत्व केले आहे. त्या सध्या भारताच्या वित्त आणि कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्री म्हणून काम करत आहेत आणि त्यांनी भारताचे ४ वार्षिक बजेट सादर केले आहे. तिच्या नेतृत्वाखाली भारताने $३.१ ट्रिलियन अर्थव्यवस्थेचा टप्पा गाठला.
केंद्रीय संरक्षण मंत्री
सीतारामन यांनी केंद्रीय संरक्षण मंत्री म्हणून नवी दिल्ली, ७ सप्टेंबर २०१७ रोजी पदभार स्वीकारला.
सीतारामन जानेवारी २०१८ मध्ये भारताच्या नौदल पराक्रमाच्या प्रदर्शनाच्या अध्यक्षतेखाली 3 सप्टेंबर 2017 रोजी, त्यांची संरक्षण मंत्री म्हणून नियुक्ती करण्यात आली, त्या इंदिरा गांधींनंतर या पदावर असलेल्या दुसऱ्या महिला होत्या, परंतु पहिल्या पूर्णवेळ महिला संरक्षण मंत्री होत्या.
केंद्रीय अर्थमंत्री
सीतारामन यांनी नवी दिल्ली येथे केंद्रीय अर्थ आणि कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्री म्हणून पदभार स्वीकारला, ३१ मे २०१९ रोजी निर्मला सीतारामन यांची अर्थ आणि कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्री म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. त्या भारताच्या पहिल्या पूर्णवेळ महिला अर्थमंत्री आहेत. तिने ५ जुलै २०१९ रोजी भारतीय संसदेत तिचा पहिला अर्थसंकल्प सादर केला. सीतारामन यांनी १ फेब्रुवारी २०२० रोजी केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२०-२१ सादर केला. भारतातील कोविड-१९ महामारी दरम्यान तिला कोविड-१९ इकॉनॉमिक रिस्पॉन्स टास्क फोर्सचे प्रभारी बनवण्यात आले.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म वर्ग:भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ वर्ग:भारतीय संरक्षणमंत्री वर्ग:भारतीय महिला राजकारणी वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री
इ.स. १९७४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी
इ.स. १९७४ मधील महाराष्ट्रातील मराठी भाषेतील चित्रपट उद्योगाद्वारे निर्मित चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.
संदर्भ
वर्ग:वर्षानुसार मराठी चित्रपटांच्या याद्या
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०००
आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाने पाकिस्तानविरुद्ध महिला कसोटी पदार्पण केले.
आशिया चषक
वर्ग:इ.स. २००० मधील क्रिकेट
यूटीसी+०८:३०
वर्ग:प्रमाणवेळा
बी.ए.आर.सी (टीव्ही संस्था)
__अनुक्रमणिकाहवीच__
मोहली
सेन्सस कोड ५३८९४७ असलेले मोहली हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील ३९७.८६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या शिरगणतीनुसार ह्या गावात ४१८ कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या १५४३ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ४० किलोमीटर अंतरावर आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-३. प्राथमिक शाळा-१. कनिष्ठ माध्यमिक शाळा-२. माध्यमिक शाळा-२. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर : काही नाही ५ ते १० की.मी.अंतरावर : काही नाही १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर : उच्च माध्यमिक शाळा धानोरा येथे आहे. पदवी महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. इंजिनियरिंग महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. मॅनेजमेन्ट इन्स्टिट्युट गडचिरोली येथे आहे. पॉलिटेक्निक गडचिरोली येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र गडचिरोली येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा गडचिरोली येथे आहे.
वैद्यकीय सुविधा-सरकारी
असलेल्या सुविधा- प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र, -१दवाखाने, -१गुरांचे दवाखाने, -१फिरते दवाखाने, -१ नसलेल्या सुविधा - कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, कुटुंब कल्याण केन्द्र,
वैद्यकीय सुविधा-बिगर-सरकारी
असलेल्या सुविधा- पदवी नसलेले डॉक्टर, -१पारंपरिक वैद्य व वैदू, -३ नसलेल्या सुविधा - बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एम बी बी एस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा,
पिण्याचे पाणी
असलेल्या सुविधा- शुद्ध केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, झाकण असलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, झाकण नसलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील पाण्याचा पुरवठा, नसलेल्या सुविधा - शुद्ध न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा,
स्वच्छता
असलेल्या सुविधा- सांडपाणी शुद्धीकरणाच्या सयंत्रात सोडले जाते.उघडी गटारे, नसलेल्या सुविधा - न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेयरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था,
संचार
गावात असणाऱ्या सुविधा - पोस्ट ऑफिस, उपपोस्ट ऑफिस, मोबाइल फोन सुविधा, सार्वजनिक बस सेवा, ऑटो व टमटम, राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे  - इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. रेल्वे स्टेशन, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. टॅक्सी, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग,
बाजार व पतव्यवस्था
गावात असणाऱ्या सुविधा - स्वसहाय्य गट (SHG), रेशनचे दुकान, शेतमाल विक्री संस्था, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ए टी एम, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था,
आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - समुदाय भवन (टीव्ही सह अथवा विरहित), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर.
संदर्भ
वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यातील गावे वर्ग:धानोरा तालुक्यातील गावे
मीना राजेंद्र शेटे-संभू
डॉ. मीना राजेंद्र शेटे-संभू या वैद्यकीय व्यवसात असून एक लेखिका आहेत. त्यांची पुस्तके मराठी आणि इंग्रजीत आहेत. त्यांतली काही मराठी पुस्तके, ही हिंदी किंवा इंग्रजी पुस्तकांची भाषांतरे आहेत.
डॉ. मीना शेटे यांनी लिहिलेली पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
न्यूझ २४ (भारत)
न्यूझ २४ ही भारतातील एक हिंदी वृत्तवाहिनी आहे. हे चॅनल 2007 मध्ये लाँच करण्यात आले होते आणि B.A.G फिल्म्स आणि मीडिया लिमिटेडच्या मालकीचे ते आहे. हे भारतात फ्री-टू-एअर चॅनेल आहे. न्यूझ 24 ने आपला लोगो नवीन डिझाइनसह बदलला आहे.
केंद्रीय मंत्री रविशंकर प्रसाद यांची बहीण अनुराधा प्रसाद यांनी त्यांचे पती, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी राजीव शुक्ला यांच्यासह प्रमोशन केले. अनुराधा प्रसाद या B.A.G फिल्म्स अँड मीडिया लिमिटेड च्या अध्यक्षा आणि व्यवस्थापकीय संचालक आहेत. न्यूझ 24 हा उत्पादन, टेलिव्हिजन प्रसारण, रेडिओ, नवीन माध्यम उपक्रम आणि शिक्षण यांमध्ये वैविध्यपूर्ण स्वारस्य असलेले मीडिया समूह आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील वृत्तवाहिन्या
नागरी सेवा परीक्षा
प्रक्रिया
नागरी सेवा परीक्षा ही ब्रिटीश काळातील इंडियन सिव्हिल सर्व्हिस परीक्षा, तसेच मौर्य साम्राज्य आणि मुघल साम्राज्यासारख्या जुन्या भारतीय साम्राज्यांद्वारे आयोजित नागरी सेवा चाचण्यांवर आधारित आहे. ही भारतातील सर्वात कठीण स्पर्धा परीक्षांपैकी एक आहे. एका प्रयत्नासाठीही पूर्ण दोन वर्षे लागू शकतात - पूर्व परीक्षेच्या आधी एक वर्ष आणि पूर्व ते मुलाखतीपर्यंत एक वर्ष. सरासरी दरवर्षी ९०,००० ते १,००,००० उमेदवार अर्ज करतात आणि पूर्व परीक्षेत बसलेल्या उमेदवारांची संख्या अंदाजे ५,५०,००० आहे. पूर्वचे निकाल ऑगस्टच्या मध्यात प्रकाशित केले जातात, तर अंतिम निकाल पुढील वर्षीच्या मे महिन्यात प्रकाशित केले जातात.
पहिला टप्पा:
दुसरा टप्पा:
निवडलेल्या उमेदवारांसाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम साधारणपणे पुढील सप्टेंबरमध्ये सुरू होतो.
संदर्भ
वर्ग:नागरी सेवा परीक्षा वर्ग:केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या परीक्षा
गंधर्व
गंधर्व (इंग्रजी :Gandharva संस्कृत आणि हिंदी: गन्धर्व; आसामी: গন্ধৰ্ব্ব, gandharbba; बंगाली: গন্ধর্ব, "gandharba", कन्नड: ಗಂಧರ್ವ; तेलुगू: గంధర్వ; तामिळ: கந்தர்வன், "kantharvan"; मलयाळम: ഗന്ധർവ്വൻ, "gandharvan") हे नाव हिंदू, बौद्ध आणि जैन धर्मातील स्वर्गात राहणारे अर्धदेव प्राणी आहेत. भारतीय शास्त्रीय संगीतातील कुशल गायकांसाठीदेखील ही संज्ञा आहे.
विष्णू पुराणानुसार गंधर्वांचे जन्म कश्यप आणि दक्ष प्रजापतीची पुत्री अरिष्टा यांच्यापासून झाले.
अप्सरा, किन्नर, यक्ष आणि विद्याधर यांजप्रमाणे गंधर्व हे अर्धदेव समजले जातात. गंधर्व हे गायक आणि वादक असतात. पुराणांत आणि रामायण-महाभारतात आलेल्या काही गंधर्वांची नावे :
उग्रसेन, ऊर्णायू (जैमिनीय व पंचविश ब्राह्मणांत उल्लेखिलेला), ऋतसेन, कलि, चित्ररथ, चित्रसेन, तुंबरू, त्रिशीर्षा, धृतराष्ट्र, पंचशिख (हा एक गंधर्वपुत्र आहे), प्रियदर्शन (हा गंधर्वांतला एक राजपुत्र आहे), प्रियंवद, भीम, मौनेय, विश्व, विश्वावसु (हा गंधर्वांचा राजा आहे), सुदर्शन, सुषेण, सूर्यवर्चा, स्वरवेदिन, हाहा, वगैरे.
गुरजीत कौर
गुरजीत कौर ही भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. ही भारताकडून २०२२ राष्ट्रकुल खेळांमध्ये खेळली.
गंधर्व
पंचशिखा हे एका गंधर्ववीणेचे नाव आहे.
गुरजीत कौर
वर्ग:भारतीय महिला हॉकी खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:२०२२ राष्ट्रकुल खेळांमधील कांस्य पदक विजेते भारतीय
गंधर्व
त्रिशीर्षा गंधर्व : हा जहाजांवर रहायचा. देव आणि असुर यांच्या लढाईत कोण जिंकणार हे त्याला माहीत असायचे.
इंद्रसभेत गायनवादन करणारा अतिमानवी योनीतील एक वर्ग. गंधर्व हे ब्रह्मदेवाच्या शिंकेतून निर्माण झाले असे हरिवंशात म्हटले आहे, तर कश्यप व अरिष्टा यांपासून ते उत्पन्न झाल्याचे मत्स्यपुराणात सांगितले आहे. चित्ररथ हा गंधर्वांचा अधिपती आणि इंद्र हा सर्व गंधर्वांचा स्वामी असल्याचे महाभारतात म्हटले आहे.
हा हा, हू हू, चित्ररथ, हंस, विश्वावसू, गोमायू, तुंबरू आणि नंदी असे गंधर्वांचे आठ भेद सांगितले जातात. अग्निपुराणात त्यांचे अकरा गण सांगितले आहेत. तसेच त्यांचे देव व मनुष्य असेही दोन भेद तैत्तिरीय उपनिषदात सांगितले जातात. देवांहून गंधर्वांचा दर्जा तीन पायऱ्यांनी खाली असल्याचे अन्यत्र म्हटले आहे. ऋग्वेदात गंधर्वांचे उल्लेख आहेत पण संख्या दिलेली नाही. यजुर्वेदात त्यांची संख्या २७, तर अथर्ववेदात ती ६,३३३ दिलेली आहे. बारा मासांचे बारा गंधर्व सूर्याचा मार्ग दाखवीत आणि त्याची स्तुती करीत आकाशात फिरतात, असेही म्हटले आहे. अमरकोशात त्यांचा देवयोनीत अंतर्भाव केलेला आहे.
गायनवादन कलेत ते निपुण असून इंद्रसभेत त्यांच्याकडे हेच नेमून दिलेले काम आहे. संगीतकलेस ‘गंधर्ववेद’ म्हटले जाते. संमोहनविद्या, चाक्षुषीविद्या (सूक्ष्मवस्तू मोठ्या स्वरूपात पाहण्याची विद्या) यांसारख्या काही गूढ व दिव्य विद्याही त्यांना अवगत आहेत. अंतराळातील जलसंचय त्यांच्याच ताब्यात असतो. सोमरसाचेही प्रथम तेच अधिपती होते, परंतु पुढे तो देवांनी कपटाने त्यांच्यापासून लांबविला.
गंधर्व हे सर्वांगसुंदर असून त्यांची वेशभूषाही आकर्षक असते. त्यांची शस्त्रे तेजस्वी व घोडे वाऱ्याहूनही वेगवान असतात. ते पाण्यात राहू शकतात व प्रसंगी शेवाळेही खातात. त्यांना फुलांचे, विशेषतः कुंदफुलांचे, वेड आहे. अप्सरा त्यांच्या स्त्रिया असल्या, तरी भूलोकीच्या लावण्यवतींचेही त्यांना फार आकर्षण आहे. त्यांना हस्तगत करण्यासाठी ते तऱ्हेतऱ्हेचे इंद्रजाल व कपट अवलंबितात. ते विमानातून अप्सरांसहित संचार करतात. मानवांना भुरळ पाडून फसविण्याची व संकटात पाडण्याची त्यांना खोड आहे. तशी भुरळ पडू नये म्हणून लोकांनी अजशृंगी नावाची वनस्पती, अथर्ववेदातील एका मंत्राने सिद्ध करून स्वतःजवळ बाळगावी असे म्हणतात.
एकमेकांच्या प्रेमपाशात सापडून एकांती प्रणयी युग्माने पार पाडावयाच्या विवाहास ‘गांधर्व विवाह’ अशी संज्ञा आहे. आठ विवाह-प्रकारांपैकी हा एक प्रकार स्मृतिकारांनी मानला आहे.
संदर्भ यादी
वर्ग:हिंदू दैवते
नाट्य (चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी)
चित्रपट आणि टेलिव्हिजनमध्ये, नाटक ही कथा कथा (किंवा अर्ध-काल्पनिक )ची एक श्रेणी आहे ज्याचा हेतू विनोदापेक्षा अधिक गंभीर आहे. या प्रकारचे नाटक सहसा अतिरिक्त अटींसह पात्र असते जे त्याच्या विशिष्ट सुपर-शैली, मॅक्रो-शैली किंवा सूक्ष्म-शैली निर्दिष्ट करतात, जसे की सोप ऑपेरा, पोलीस गुन्हेगारी नाटक, राजकीय नाटक, कायदेशीर नाटक, ऐतिहासिक नाटक, घरगुती नाटक ., किशोर नाटक, आणि विनोदी-नाटक (नाटक). या संज्ञा विशिष्ट सेटिंग किंवा विषय-वस्तु सूचित करतात किंवा अन्यथा मूड्सच्या विस्तृत श्रेणीला प्रोत्साहन देणाऱ्या घटकांसह नाटकाच्या अन्यथा गंभीर टोनसाठी पात्र ठरतात. या हेतूंसाठी, नाटकातील प्राथमिक घटक म्हणजे संघर्षाची घटना - भावनिक, सामाजिक किंवा अन्यथा - आणि कथानकाच्या ओघात त्याचे निराकरण.
सिनेमा किंवा टेलिव्हिजनचे सर्व प्रकार ज्यात काल्पनिक कथांचा समावेश आहे ते नाटकाचे स्वरूप आहेत जर त्यांचे कथाकथन ( मिमेसिस ) पात्रांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या अभिनेत्यांद्वारे साध्य केले गेले तर ते व्यापक अर्थाने नाटकाचे स्वरूप आहेत. या व्यापक अर्थाने, नाटक ही कादंबरी, लघुकथा आणि कथा कविता किंवा गाण्यांपेक्षा वेगळी पद्धत आहे. सिनेमा किंवा टेलिव्हिजनच्या जन्मापूर्वीच्या आधुनिक युगात, थिएटरमधील "नाटक" हा एक प्रकारचा नाटक होता जो विनोदी किंवा शोकांतिका नव्हता. हीच संकुचित जाणीव चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी उद्योगांनी चित्रपट अभ्यासाबरोबरच अंगीकारली. " रेडिओ ड्रामा " दोन्ही संवेदनांमध्ये वापरला गेला आहे - मूळतः थेट कार्यप्रदर्शनात प्रसारित केला जातो, तो रेडिओच्या नाट्यमय आउटपुटच्या अधिक उच्च-कपाळ आणि गंभीर शेवटचे वर्णन करण्यासाठी देखील वापरला जातो.
चित्रपट आणि दूरदर्शनमधील नाटकाचे प्रकार
पटकथालेखक वर्गीकरणाचे म्हणणे आहे की चित्रपट शैली मूलभूतपणे चित्रपटाचे वातावरण, पात्र आणि कथेवर आधारित आहेत आणि म्हणूनच "नाटक" आणि "विनोदी" ही लेबले शैली मानली जाण्यासाठी खूप विस्तृत आहेत. त्याऐवजी, वर्गीकरणाचे म्हणणे आहे की चित्रपट नाटक हा चित्रपटाचा "प्रकार" आहे; चित्रपट आणि दूरदर्शन नाटकाच्या किमान दहा वेगवेगळ्या उप-प्रकारांची यादी करणे.
डॉक्युड्रामा
वास्तविक जीवनातील घटनांचे नाट्यमय रूपांतर. नेहमी पूर्णपणे अचूक नसताना, सामान्य तथ्ये कमी-अधिक प्रमाणात सत्य असतात. डॉक्युड्रामा आणि डॉक्युमेंट्रीमधील फरक असा आहे की डॉक्युमेंटरीमध्ये इतिहास किंवा वर्तमान घटनांचे वर्णन करण्यासाठी वास्तविक लोकांचा वापर केला जातो; डॉक्युड्रामामध्ये सध्याच्या कार्यक्रमात भूमिका साकारण्यासाठी व्यावसायिक प्रशिक्षित कलाकारांचा वापर केला जातो, तो थोडासा "नाट्यमय" आहे. उदाहरणे: Black Mass (2015) आणि Zodiac (2007).
डॉक्युफिक्शन
डॉक्युड्रामापेक्षा वेगळे, डॉक्युमेंट्री आणि कल्पित चित्रपट एकत्र केले जातात, जेथे वास्तविक फुटेज किंवा वास्तविक घटना पुन्हा तयार केलेल्या दृश्यांसह मिसळल्या जातात. उदाहरणे: अंतर्गत. लेदर बार (2013) आणि आपले नाव येथे (2015).
विनोदी-नाटक
एक गंभीर कथा ज्यामध्ये काही पात्रे किंवा दृश्ये असतात ज्यात प्रेक्षकांसाठी मूळतः विनोदी असतात. उदाहरणे: द बेस्ट एक्सोटिक मॅरीगोल्ड हॉटेल (2011), द मॅन विदाऊट अ पास्ट (2002), सिल्व्हर लाइनिंग्ज प्लेबुक (2012), थ्री कलर्स: व्हाइट (1994) आणि द ट्रुमन शो (1998).
हायपरड्रामा
फिल्म प्रोफेसर केन डॅन्सीगर यांनी तयार केलेल्या, या कथा पात्रे आणि परिस्थितींना दंतकथा, दंतकथा किंवा परीकथा बनवण्यापर्यंत अतिशयोक्ती देतात. उदाहरणे: Fantastic Mr. Fox (2009) आणि Maleficent (2014).
हलकेच नाटक
हलक्या-फुलक्या कथा ज्या गंभीर स्वरूपाच्या असल्या तरी. उदाहरणे: The Help (2011) आणि The Terminal (2004).
मानसशास्त्रीय नाटक
नाटक पात्रांचे आंतरिक जीवन आणि मानसिक समस्यांवर चर्चा करते. उदाहरणे: Requiem for a Dream (2000), Oldboy (2003), Anomalisa (2005), Babel (2006), आणि Whiplash (2014).
व्यंग्य
व्यंग्यामध्ये विनोदाचा समावेश असू शकतो, परंतु त्याचा परिणाम सामान्यत: तीक्ष्ण सामाजिक भाष्य आहे जो मजेदार आहे. समाजातील किंवा सामाजिक विचारसरणीवर प्रभाव टाकणाऱ्या व्यक्तींमधील दोष उघड करण्यासाठी व्यंगचित्र अनेकदा व्यंग किंवा अतिशयोक्तीचा वापर करते. उदाहरणे: Idiocracy (2006) आणि थँक यू फॉर स्मोकिंग (2005).
सरळ नाटक
स्ट्रेट ड्रामा त्यांना लागू होतो जे नाटकाकडे विशिष्ट दृष्टिकोनाचा प्रयत्न करत नाहीत, उलट, नाटकाला विनोदी तंत्राचा अभाव मानतात. उदाहरणे: Ghost World (2001) आणि Wuthering Heights (2011). वर्ग:Pages with unreviewed translations
जुली कॅलव्हर्ट
जुली कॅलव्हर्ट (२३ सप्टेंबर, १९६४:मेलबर्न, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९३ ते १९९४ दरम्यान ६ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीत सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
प्रल्हाद महाराज रामदासी
बालपण
मुुकुंदशास्त्री काळे आणि गंगाबाई या सात्त्विक व धर्मपरायण दांपत्यापोटी प्रल्हाद महाराजांचा जन्म मेहकर तालुक्यातील वेणी या छोट्या गावी इ. स. १८९३ मध्ये झाला. महाराजांचे शालेय शिक्षण जेमतेम चौथीपर्यंत रिसोड येथे झाले. त्या वेळी शाळेतील सर्व मुलांनी टोळ मारण्यासाठी आले पाहिजे, असे शिक्षकांनी फर्मान काढले. महाराजांनी त्यास साफ नकार दिला आणि शाळा कायमची सोडली. अहिंसा परमो धर्म: हे तत्त्व मानणारे प्रल्हाद जीवजंतूंची हत्या करायला तयार नव्हते.
प्रल्हाद महाराजांना बालणापासून भौतिक जीवन नीरस आणि शुष्क वाटू लागले. याउलट आध्यात्मिक जीवनात त्यांचे मन रमू लागले. त्यामुळे त्यांनी रिसोड येथे सखाजीशास्त्री यांच्याकडे अध्यात्मविद्येचे प्राथमिक धडे घेतले. काळे कुटुंबात दिवसभर, पूजापाठ, जपतप, अग्निहोत्र, अन्नदान, उपासना वगैरे होत असे. सारे वातावरण अध्यात्माला अनुकूल, तसेच प्रेरणादायी होते. परिणामतः प्रल्हाद महाराजांचे जीवन सुसंस्कारित झाले. महाराज आठ-दहा वर्षांचे असताना घरातील अंधारकोठडीत अथवा साखरखेर्डा येथील जवळच्या एखाद्या गुहेत जाऊन जप करीत असत. बरीच रात्र झाली तरी महाराज घरी न आल्याने घरची मंडळी चिंताग्रस्त होऊन महाराजांना शोधत असे..
प्रल्हाद महाराजांचे बालमन सद्गुरूचा शोध घेऊ लागले. अशा वेळी त्यांना चिखली तालुक्यातील किन्होळा या गावी रामानंद महाराज भेटले. त्यानंतर इ. स. १९१० मध्ये हनुमान जयंतीच्या शुभदिनी साखरखेर्डा येथे प्रल्हाद महाराजांनी रामानंदाचा अनुग्रह घेऊन त्यांचे शिष्यत्व स्वीकारले.
विवाह
वयाच्या सोळाव्या वर्षी प्रल्हाद महाराजांचा विवाह मेहकर येथे बालाजी मंदिरात कृष्णाबाईशी झाला. हा विवाह रामानंद महाराजांनी ठरविला होता.. नवदांपत्याने प्रथम भेटीत आजीवन ब्रह्मचर्य व्रताचे पालन करून अखंड रामसेवा करावयाची, असा दृढसंकल्प केला आणि खरा करून दाखविला. सन १९१८ मध्ये महाराजांवर दैवी आपत्ती कोसळली. एका पंधरवड्यात महाराजांचे वडील, दोन ज्येष्ठ बंधू आणि भावजय असे चौघेजण एन्फ्ल्यूएंझाच्या साथीमध्ये मृत्युमुखी पडले. महाराजांवर दुःखाचा डोंगर कोसळला. सर्व कुटुंबाची जबाबदारी एकट्या महाराजांवर पडली. अशाही परिस्थितीत त्यांची गुरूसेवा व रामोपासना यांत यत्किंचितही खंड पडला नाही, अथवा त्यांत न्यूनता आली नाही. रामानंद महाराजांनी सांगावे आणि प्रल्हाद महाराजांनी त्याचे तंतोतंत पालन करावे, असा अनुभव येत असे.
सन १९२० मध्ये रामानंदांनी गृहदानाचे सूतोवाच करताच प्रल्हाद महाराजांनी सर्व संपत्तीसह आपले राहते घर ब्राह्मणांना दान केले. गृहदानानंतरही ते गोदान, द्रव्यदान, सतत अन्नदान आणि नामदान करीत असत.