cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा भारत देशाच्या दिल्ली भागातील प्रमुख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. हा विमानतळ दिल्लीच्या पालम ह्या भागात नवी दिल्ली रेल्वे स्थानकाच्या १५ किमी नैऋत्येस स्थित आहे. भारताच्या दिवंगत पंतप्रधान इंदिरा गांधी ह्यांचे नाव दिला गेलेला हा भारतामधील सर्वाधिक वर्दळीचा विमानतळ आहे.
दिल्ली विमानतळाचा टर्मिनल ३ २०१० साली २०१० राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांच्या आधी खुला करण्यात आला. 502000 m2 इतक्या क्षेत्रफळावर बांधला गेलेला टर्मिनल ३ हा जगातील आठव्या क्रमांकाचा मोठा प्रवासी टर्मिनल आहे.
संदर्भ
वर्ग:दिल्लीमधील विमानतळ वर्ग:भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
नरसोबाची वाडी
नरसोबाची वाडी नृसिंहवाडी अथवा नरसोबाची वाडी कृष्णा पंचगंगेच्या नयनरम्य तीरावर हे तीर्थस्थळ दत्तभक्तांसाठी दत्तप्रभूंची राजधानी म्हणून ओळखलं जाते. विस्तारासाठी नैसर्गिक मर्यादा असल्या तरी आज खूप मोठय़ा प्रमाणात धर्मशाळा, भक्तनिवास, प्रसादालय आहे.
भौगोलिक स्थान व लोकसंख्या
नृसिंहवाडी (पर्यायी नावे: नरसोबावाडी/नरसोबाची वाडी) हे कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या शिरोळ तालुक्यातील ४१७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ९३० कुटुंबे असून गावाची एकूण लोकसंख्या ४१६८ इतकी आहे. पैकी २१३७ पुरुष आणि २०३१ स्त्रिया आहेत. कोल्हापूरपासून सुमारे ४५ कि. मी. अंतरावर कृष्णा आणि पंचगंगा या नद्यांच्या संगमावर हे क्षेत्र वसलेले आहे. चतुःसीमा - पूर्वेस शिरढोण; पश्चिमेस औरवाड; उत्तरेस शिरोळ व दक्षिणेस कुरुंदवाड. या गावाचे मूळ नाव अमरापूर. नृसिंह सरस्वतींच्या वास्तव्यामुळे या गावाला नृसिंहवाडी म्हणू लागले. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर कुरुंदवाड हे २ किलोमीटर अंतरावर आहे.
ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५६७३५९ हा आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात पाच शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा, पाच शासकीय प्राथमिक शाळा, दोन शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा व एक शासकीय माध्यमिक शाळा आहे.
सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा व पदवी महाविद्यालय कुरुंदवाड येथे तीन किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय, वैद्यकीय महाविद्यालय, व्यवस्थापन संस्था व पॉलिटेक्निक जयसिंगपूर येथे पंधरा किलोमीटर अंतरावर आहेत. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (शिरोळ) येथे पाच ते दहा किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र इचलकरंजी येथे बारा किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठीची खास शाळा जयसिंगपूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (सरकारी)
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र दहा किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात एक प्राथमिक आरोग्य केंद्र, एक प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र, एक प्रसूतीकेंद्र, एक ]]बालकल्याण केंद्र]], एक क्षयरोग उपचार केंद्र आहे व एक ॲलोपॅथी रुग्णालय आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय पाच किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. गावात एक दवाखाना आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय पाच किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील फिरता दवाखाना पाच ते दहा किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात एक कुटुंब कल्याण केंद्र आहे.
वैद्यकीय सुविधा (गैरसरकारी)
गावात एक खासगी क्लिनिक व एक औषधाचे दुकान आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा, न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा आणि हॅन्डपंपच्या तसेच ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात नदी/कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठाही आहे.
स्वच्छता
गावात उघडी गटारव्यवस्था आहे. सांडपाणी थेट जलस्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात सार्जनिक न्हाणीघर नाही, पण सार्वजनिक संडास आहे.
संपर्क व दळणवळण
कसे जायचे:- मिरज ते नृसिंह वाडी(अंतर-16 km):- मिरज जंक्शन रेल्वे स्टेशन जवळ असणारे मिरज सिटी बस स्टँड येथून बस उपलब्ध तसेच मिरज येथे जवाहर चौक व शास्त्री चौक येथून रिक्षा व प्रवासी वाहने उपलब्ध. गावात उपपोस्ट ऑफिस आहे.गावाचा पिन कोड ४१६१०४ आहे. गावात दूरध्वनीसेवा आहे. गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र व मोबाईल फोन सुविधा आहेत. गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध आहे. खाजगी कुरियर सेवा उपलब्ध आहे. गावात शासकीय बससेवा मिळते. सर्वात जवळील खाजगी बस सेवा मिरज व सांगली दहा किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात रेल्वे स्थानक नाही. सर्वात जवळील रेल्वे स्थानक मिरज जंक्शन दहा किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात ऑटोरिक्षा, टमटम, टॅक्सी व व्हॅन उपलब्ध आहेत.
राष्ट्रीय महामार्ग गावाला जोडलेला नाही सर्वात जवळील राष्ट्रीय महामार्ग नागपूर-रत्‍नागिरी राष्ट्रीय महामार्ग मिरज येथे सोळा किलोमीटर अंतरावर आहे. राज्य महामार्ग गावाला जोडलेला आहे (दिघंची-हेरवाड) सर्वात जवळील राज्य महामार्ग दिघंची-हेरवाड हा आहे.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात एटीएम आहेत. व्यापारी बँक, सहकारी बँक, शेतकी कर्ज संस्था आहेत. गावात स्वयंसहाय्य गट आहेत. गावात रेशन दुकान आहे. गावात दररोज बाजार असतो. गावात कृषी उत्पन्न बाजार समिती नाही. सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती पाच किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) आहे. गावात इतर पोषण आहार केंद्रही आहे. गावात 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आहे. गावात समाज भवन (टीव्ही सह/शिवाय) आहे. गावात सार्वजनिक ग्रंथालय व वाचनालय आहे. गावात वृत्तपत्र मिळते. गावात विधानसभा मतदान केंद्र आहे. गावात जन्म व मृत्यू नोंदणी केंद्र आहे.
नदी प्रदूषण
हे गाव पंचगंगा-कृष्णा नद्यांच्या काठावर वसले आहे. गावाचे सांडपाणी थेट नद्यांत मिसळत आहे. तसेच वरच्या भागातील अनेक शहरांचा मैला, कत्तलखाने, चर्मोद्योग, औद्योगिक वसाहती, साखर उद्योग इत्यादींमुळे नदी प्रदूषणाचे प्रमाण धोकादायक बनले आहे. नृसिंहवाडी व आसपासच्या ४० गावांना विविध आजाराच्या साथींना सतत तोंड द्यावे लागते. अलमट्टी धरणाची उंची वाढविण्याचे काम सुरू असल्याने जास्त प्रमाणात पाणी साचून प्रदूषण आणखी वाढत आहे. पंचगंगा प्रदूषण नियंत्रणासाठी जिल्हा परिषदेने उपाययोजना बनविण्यात आली असून त्यात या गावाचा समावेश केला आहे. मंदिरामुळे भाविकांची संख्या सतत असते त्यामुळे प्रदूषण वाढत आहे. जलपर्णीमुळे होणारे नदीप्रदूषण, ही भावी काळामधील मोठी समस्या ठरू शकते.
बेसुमार व अवैध वाळू उपसा
नदीपात्रातील बेसुमार वाळू उपशामुळे नदीचे पर्यावरण धोक्यात आले आहे. वाळू माफिया व गावकरी यांच्यात सतत संघर्ष सुरू असतो. रात्री-अपरात्री निर्जन भागातही मोठ्या यंत्रांनी हा उपसा केल्याने मगरी खवळून दिवसा घाटावर व मानवी वस्तीत आढळण्याचे प्रकार वाढले आहेत. यामुळे त्यांचे खाद्य असणारे मासे व इतर जलचर नष्ट होत आहेत. येथील सजग नागरिक गटाने जी पी एस सारख्या आधुनिक तंत्राने पहारा ठेवण्याची प्रशासनाकडे मागणी केली आहे.
उत्पादन
नृसिंहवाडी सकस दुधापासून तयार होणाऱ्या खवा व बासुंदी या पदार्थांसाठी प्रसिद्ध आहे. मागणी खूप वाढल्याने या व्यवसायात भेसळ करणाऱ्या विक्रेत्यांची संख्या वाढली आहे. याचा फटका येथील पिढीजात, विश्वासाने व्यवहार करणाऱ्या उत्पादकांना बसत आहे शेजारी खूप छोटी छोटी गावे असल्यामुळे भाजीपाला जास्त पिकतो. तसेच नदी भागात ऊस शेती केली जाते.
धार्मिक
नरसोबाची वाडी कोल्हापूरपासून ५१ कि.मी. वर कृष्णा आणि पंचगंगेच्या संगमावर वसले आहे प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र नृसिंहपूर अर्थात नरसोबाची वाडी. दत्तात्रेयांचे अवतार श्रीनृसिंह सरस्वतींचे या ठिकाणी १२ वर्षे वास्तव्य होते असे सांगितले जाते. श्रीनृसिंह सरस्वतींनी याच ठिकाणी तपश्चर्या केली होती आणि त्यांच्याबद्दलचे अनेक चमत्कार इथे घडल्याचे सांगितले जाते. श्रीनृसिंह सरस्वतींच्या पादुकांची इथे पूजा केली जाते. ऐन पावसाळ्यामध्ये कृष्णेला पूर येतो, तेव्हा मंदिर पाण्याखाली जाते. पुराच्या पाण्याच्या खुणा त्यानंतरसुद्धा मंदिर परिसरावर दिसत राहतात. इथूनच पुढे ३ कि.मी. वर कुरुंदवाड आहे. स्वातंत्र्यापूर्वी हे एक संपन्न संस्थान होते. कुरुंदवाडला नदीवर बांधलेला घाट आवर्जून पाहण्याजोगा आहे. इथून खिद्रापूर जेमतेम १५ कि.मी. वर आहे.
कृष्णेच्या प्रशस्त अशा घाटावर मध्यभागी औदुंबर वृक्षाखाली मंदिर आहे. मंदिरातच नृसिंह सरस्वती स्वामींनी स्थापन केलेल्या दत्तपादुका आहेत. वाडीहून गाणगापूरला जाताना योगिनींच्या आग्रहावरून स्वामींनी वालुकामय पाषाणाच्या या पादुकांची स्थापना केली. त्यावरील सततच्या अभिषेकाने त्या झिजत नाहीत. म्हणून त्याची घडण चंद्रकांत पाषाणाची असावी असे म्हणतात.
पादुकांची पूजाअर्चा येथे अखंड सुरू असते. दत्तसंप्रदायात श्री दत्तगुरूंचे दुसरे अवतार मानले गेलेले श्री नृसिंह सरस्वती यांनी औदुंबर वृक्षांनी बहरलेल्या या अरण्यभूमीत १२ वर्षे वास्तव्य केले. यानंतर जेव्हा ते गाणगापूरला जायला निघाले तेव्हा योगिनींच्या आग्रहावरून त्यांनी आपल्या पादुका इथे ठेवल्या. या वालुकामय पाषाणाच्या पादुकांना 'मनोहर पादुका' असे नाव आहे. या पादुकांची मध्यान्ही पूजा केली जाते. नदीवरचा घाट एकनाथ महाराजांनी बांधला असल्याचे सांगितले जाते.. याच घाटावर वासुदेवानंद सरस्वतींचेही स्मृतिमंदिर आहे.
नदीचे पात्र, घाट, देऊळ, त्यामागचा औदुंबरचा पार हे सारे अगदी चित्रमय भासते आणि परिसरातले शांत, काहीसे पारंपरिक, प्रसन्न वातावरण मनाला भावते.
या मंदिराभोवती मोठा गोलाकार मंडप असून त्याला चारही बाजूंला उंच व विस्तृत खांब आहेत. मधोमध श्रीगुरू ज्या औदुंबर वृक्षाखाली बसत असत तो वृक्ष आणि त्याखाली कृष्णा नदीसन्मुख त्या मनोहर पादुका आहेत व त्यापुढे थोडी मोकळी जागा आहे. त्याच ठिकाणी पुजारी बसतात व आतील गाभाऱ्यातील पादुकांची पूजा करतात. या गाभाऱ्याचे दार अतिशय लहान आहे. पादुका ज्या सभागृहात आहेत त्याच्या दर्शनी भागावर चांदीचा अलंकृत पत्रा मढविला आहे. मधोमध गणेशपट्टी, त्यावर आजूबाजूला मयूर व जय-विजय आणि त्यांच्या वरील बाजूस नृसिंह सरस्वती महाराजांची प्रतिमा उठवलेली आहे. पुजारी जेथे आसनस्थ होऊन पूजा करतात, त्यांच्या एका बाजूला स्वयंभू श्री गणेशाची भव्य मूर्ती असून तिचीही पूजा होते.
सांप्रत उभे असलेले नरसोबा वाडीचे हे मंदिर विजापूरच्या आदिलशहाने बांधले आहे. विजापूरच्या बादशहाच्या मुलीचे डोळे गेल्यामुळे तिला अंधत्व आले. तेव्हा बिदरच्या बादशहाच्या सांगण्यावरून आदिलशहा नृसिंहवाडीस आला. त्याने गुरूंचे दर्शन घेतले व नवस बोलला. पुजाऱ्याने जो अंगारा दिला तो त्याने मुलीच्या डोळयाला लावला असता, तिला दृष्टी प्राप्त झाली. त्यामुळे बादशहा आनंदित झाला. त्याने कृष्णेच्या पैलतीरावरील औरवाड व गौरवाड ही दोन गावे देवस्थानच्या पूजेअर्चेसाठी इनाम दिली, अशी नोंद आढळते. यापैकी औरवाड म्हणजेच पूर्वीचे अमरापूर. या गावाचा उल्लेख गुरुचरित्रामध्ये येतो. या गावात अमरेश्वराचे प्राचीन मंदिर आहे.
वीज
गावात उन्हाळ्यात व हिवाळ्यात घरगुती, शेती व व्यापारी वापरासाठी प्रतिदिवशी २१ तासांचा वीजपुरवठा होतो.
जमिनीचा वापर
नृसिंहवाडी ह्या गावात एकूण ४१६ हेक्टर क्षेत्रापैकी जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
संदर्भ
वर्ग:हिंदू मंदिरे वर्ग:शिरोळ तालुका वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे वर्ग:महाराष्ट्रातील नदीकाठावरील गावे व शहरे वर्ग:महाराष्ट्रातील प्रदूषणग्रस्त गावे वर्ग:महाराष्ट्रातील अवैध वाळू उपशाने त्रस्त गावे वर्ग:दत्त संप्रदाय
पाथर्डी (जव्हार)
पाथर्डी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून नाशिक मार्गाने जाऊन पुढे कौलाळे झाप धानोशी, रामखिंड रस्त्याने गेल्यावर हे गाव लागते.जव्हार बसस्थानकापासून हे गाव ९.६ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३७२ कुटुंबे राहतात. एकूण १८५६ लोकसंख्येपैकी ९२७ पुरुष तर ९२९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ५९.६९ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ६९.०७ आहे तर स्त्री साक्षरता ५०.५७ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ३०८ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १६.५९ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
जवळपासची गावे
नांदगाव, राजेवाडी, झाप, शिवाजीनगर, डोंगरवाडी, चौक, मेढे, खिडसे, ऐने, माणमोहाडी, भुरीटेक ही जवळपासची गावे आहेत.पाथर्डी ग्रामपंचायतीमध्ये डोंगरवाडी आणि पाथर्डी गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
मल्हारराव होळकर
मल्हारराव होळकर (Malhar Rao Holkar) ( १६ मार्च १६९३ - २० मे १७६६ ) हे मूळचे महाराष्ट्रातील धनगर जमातीतील होते. ते भरत वर्ष सम्राट छत्रपती शाहू महाराजांच्या मराठा साम्राज्याच्या माळवा (मध्य प्रदेश) प्रांताचे पहिले सुभेदार होते. छत्रपती शाहु महाराज यांनी मराठ्यांचे उत्तर भारतात वर्चस्व प्रस्थापित करण्यात मोठा वाटा असलेल्या मल्हाररावांना छत्रपती शाहु महाराजांनी इंदूर संस्थानाची जहागिरी दिली.
बालपण
मल्हाररावांचा जन्म भटक्या धनगर मेंढपाळ कुटुंबातला होता. त्यांच्या वडिलांचा, खंडोजी वीरकर चौगुला यांचा, अशाच भटकंतीत पुणे जिल्ह्यातल्या बारामती तालुक्यातील होळ या गावी मुक्काम पडला होता. या गावी तांड्याचा मुक्काम असतानाच मल्हाररावांचा जन्म १६ मार्च १६९३ रोजी झाला. मल्हार लहान असतानाच खंडूजीचा मृत्यू झाला आणि मल्हार व त्याच्या आईवर भाऊबंदांचा जाच वाढू लागला, म्हणून दोघांनी सुलतानपूर परगण्यातील तळोदे येथे भोजराज बारगळ या मामाकडे आश्रय घेतला. होळ गावातील वास्तव्य संपले परंतु होळचे नाव त्यांच्यामागे कायमचे चिकटले. "मुलाचे पाय पाळण्यात दिसतात" या उक्तीप्रमाणेच छोटा मल्हार तांड्यातील मुलांबरोबर खेळताना आपले गुण दाखवू लागला.
मल्हारराव आपल्या पराक्रमाने, कसलीही घराणेशाहीची परंपरा नसतांना स्वबळावर पुढे येत मराठयांचे मुख्य सेवक बनले. ते एक धोरणी, मुत्सद्दी व शिवरायांच्या गनिमी काव्याला अंगीकारणारे सेनानी होते. अंगी गुण असले, वीरश्री असली तर एक सामान्य धनगर मुलगा भारताच्या इतिहासाला घडवणारा महानायक कसा बनू शकतो हे मल्हाररावांनी सिद्ध करून दाखवले.
कारकीर्द
मल्हाररावांनी दाभाड्यांचा एक सरदार कंठाजी कदमबांडे यांच्या पेंढारी टोळीतून आपली कारकीर्द सुरू केली. शिपाईगिरी करीत असताना तरुण बाजीराव पेशवे यांच्याबरोबर त्यांची खास मैत्री जुळून आली आणि आपल्या पराक्रमाच्या जोरावर इसवी सन १७२९ च्या सुमारास त्यांना माळवा प्रांताची सुभेदारी मिळवली.
भोजराजमामांची मुलगी गौतमी हिच्या बरोबर मल्हाररावांचा विवाह झाला आणि त्यांना एक पुत्र झाला. त्याचे नाव खंडेराव ठेवण्यात आले. जेजुरीचा खंडेरायाच्या कृपादृष्टीमुळेच आपली प्रगती झाली असल्याची मल्हाररावांची धारणा होती, त्यामुळेच त्यांनी सुभेदारी मिळाल्याबरोबर जेजुरीला कुलोपाध्ये नेमले. मंदिराचे बांधकाम करण्याचा घाट घातला.
उत्तरोत्तर मल्हाररावांची प्रगती होत होती, राणोजी शिंदे आणि उदाजी पवार यांच्यासोबत माळव्याची सुभेदारी समर्थपणे सांभाळीत होते. गनिमीकावा आणि मुत्सदेगीरीच्या जोरावर, उत्तर हिंदुस्थानातील राजकारणामध्ये मल्हाररावांचा मोठा दबदबा झाला होता. इसवी सन १७३३ मध्ये चौंडीच्या माणकोजी शिंदे यांची कन्या अहिल्याबरोबर पुत्र खंडेरावचा विवाह लावून देण्यात आला. १७ मार्च १७५४ मध्ये कुंभेरीच्या किल्ल्याला वेढा दिला असताना भर दुपारी खंडेराव छावणीतून बाहेर पडले आणि किल्ल्यावरून सोडलेल्या तोफेचा गोळा लागून त्यांना वीरमरण प्राप्त झाले. अहिल्याबाई सती जाण्यास निघाली असताना मल्हाररावांना तिचा विचार बदलण्यात यश आले, परंतु बाकी अकराजणी सती गेल्या. पुत्रवियोगाचे दुःख पचवून मल्हाररावांनी मोहिमा उघडल्या. इसवी सन १७५८ मध्ये मराठ्यांनी अटकेपार झेंडे फडकाविले. यात त्यांना मल्हाररावांनी मदत केली. मात्र, मोगल सरदार नजीबाने केलेल्या चुका त्यांनी अनेकदा पोटात घातल्या आणि त्याला मोकळे सोडून दिले. त्यांच्या याच कृतीने घात झाला आणि पुढे याच नजीबाने अब्दालीला बोलावून पानिपतचे युद्ध घडवून आणले. मल्हाररावांनी गनिमी काव्याने युद्ध करण्याचा सल्ला भाऊसाहेब पेशव्यांना देऊनसुद्धा त्यांनी त्याकडे दुर्लक्ष केले आणि रणांगणात मराठ्यांना पराभव स्वीकारावा लागला.
मल्हारराव होळकर व राणोजी शिंदे हे आरंभी जिवलग मित्र होते. उत्तर हिंदुस्तान या दोघांनी गाजवून सोडला. मोगल बादशहाचे सर्व सरदार, वजीर दोहोंना टरकून असायचे. अब्दालीच्या तीन स्वाऱ्या झाल्यानंतर मराठेच आता बादशाहीचे रक्षण करू शकतील एवढा विश्‍वास बादशहाच्या मनात निर्माण झाला होता. तिसऱ्या स्वारीनंतर त्याचे डोळे उघडले आणि त्याच्या सफदरजंग या वजीरामार्फत त्याने कनोज येथे होळकर-शिंदेंशी दिल्लीच्या तख्ताच्या रक्षणाचा करार केला. (२७ मार्च १७५२) होळकर-शिंदेंनी जरी हा करार पेशव्यांचे प्रतिनिधी म्हणून केला असला, तरी या दोघां प्रबळ सरदारांचे सामर्थ्य पाहूनच बादशहा हा करार करायला प्रेरित झाला होता.
जयाजी शिंदेंचा बिजोसिंगने केलेला खून आणि कुंभेरच्या लढ्यात खंडेराव होळकरांचा झालेला अपघाती मृत्यू या प्रकरणांमुळे शिंदे-होळकरांत जरी वैमनस्य निर्माण झाले असले तरी मराठी साम्राज्याच्या हितासाठी त्यांनी शिंदेंशी पुन्हा मैत्री साधण्याचा अनेकदा प्रयत्न केला. 'शिंद्यांशी मैत्र होते तोवर पेशव्यांनाही आमची धास्ती होती..' असे सार्थ उद्गार दत्ताजी शिंदेंनी त्यांची भेट नाकारल्यावर काढले. तरीही ते किल्मिष मनात न ठेवता मल्हाररावांनी बुराडी घाटावर दत्ताजी शिंदे झुंजत असताना तुकोजीराव होळकरांना मदतीसाठी पाठवले.
पानिपतच्या युद्धापूर्वीच १३ मार्च १७६० रोजी मल्हाररावांनी अब्दालीशी तह करून त्याला परतही पाठवायची सुरुवात केली होती, परंतु तोवर भाऊसाहेब पेशवेच उत्तरेत यायला निघाल्याने नजीबाच्या आग्रहाने अब्दाली येथेच थांबला. १४ जानेवारी १७६१ रोजी मल्हारराव होळकर ऐन वेळी रणमैदान सोडून गेले असा त्यांच्यावर आक्षेप आहे पण आता नव्या पुराव्यांच्या प्रकाशात संजय क्षीरसागर या संशोधकाने, मल्हारराव सायंकाळी साडेपाचपर्यंत रणमैदानावरच झुंजत होते व त्यांनी आपला सरदार संताजी वाघ यास भाऊच्या मदतीसाठी ससैन्य पाठवले होते हे सप्रमाण सिद्ध केले आहे.
पराभवाचे शल्य मनामध्ये बोचत असतानाच, आणखी एक दुःखद धक्का बसला, त्यांच्या पहिल्या पत्नी गौतमाबाई २९ सप्टेबर १७६१ रोजी मृत्युमुखी पडल्या. त्यामुळे ते आणखीनच खचले. अहिल्येची राजकारणातील समज पाहून मल्हारराव अनेकदा तिच्याशी सल्लामसलत करीत असत, स्वतः मोहिमेवर असताना दौलतीची आणि खाजगीची दोन्ही जबाबदाऱ्या अहिल्येला पार पाडाव्या लागत होत्या.
मृत्यू
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी उभे केलेले स्वराज्य, निष्ठेने वाढविण्याची जबादारी सुभेदार मल्हारराव होळकरांनी आपल्या खांद्यावर घेतली होती. मराठी साम्राज्य वाढविण्याच्या कामी मल्हारबांनी आपले सर्वस्व पणाला लावले आणि मराठी साम्राज्याच्या सीमा, सिंधू नदीपर्यंत वाढविल्या.
संदर्भ
वर्ग:होळकर घराणे वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १६९३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७६६ मधील मृत्यू वर्ग:हिंदू साम्राज्ये
कॅलिस्टो (उपग्रह)
वर्ग:गुरू ग्रहाचे उपग्रह
युरोपा (उपग्रह)
वर्ग:गुरू ग्रहाचे उपग्रह
इ.स. १००५
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १००५ वर्ग:इ.स.च्या १००० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
गंगापूर (समुद्रपूर)
गंगापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
सफदरजंग विमानतळ
सफदरजंग विमानतळ हे भारताच्या दिल्ली राज्यातील दिल्ली येथे असलेला विमानतळ आहे.
सफदरजंग विमानतळ is an airport in New Delhi, India, in the neighbourhood of the same name. It used to be known as Willingdon Airfield and served as Delhi's main airport until a new site was chosen in west Delhi known as Palam hence Palam airport or today's Indira Gandhi International Airport. It is still used for general aviation purposes and small propeller planes take off and land from the airport. However, planes are cautioned when landing, since the airport is situated right next to a flyover highway. Indira Gandhi International Airport is the airport serving New Delhi; a much larger airport with three runways and overs sixty domestic and international carriers serving it.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:दिल्ली वर्ग:दिल्लीमधील विमानतळ
अहमदाबाद एव्हियेशन क्लब
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:रिकामी पाने विमानतळ
गॅनिमीड (उपग्रह)
गॅनिमीड हा गुरू ग्रहाचा उपग्रह आहे.
आकुंचन
पदार्थाची आंतरिक ऊर्जा घटली असता पदार्थ आकुंचन पावतो.
वर्ग:भौतिकशास्त्र वर्ग:ऊष्मगतिकी
आकाशगंगा (स्टार ट्रेक कथानकातील दीर्घिका)
आकाशगंगा ही स्टार ट्रेक कथानकामधल्या काल्पनिक व अफाट अंतराळविश्वातील तारकांची एक दीर्घिका आहे. जीन रॉडेनबेरी यांनी इ.स. १९६० मध्ये स्टार ट्रेक या नावाने, एका काल्पनिक ब्रह्मांडाची रचना केली व स्टार ट्रेक कथानक बनवले.
अधिक माहिती
स्टार ट्रेक कथानकातील आकाशगंगा एक वर्तुळाकार दीर्घिका आहे, जिचा व्यास १ लक्ष प्रकाशवर्ष इतका आहे व जिच्यात ४०० अब्ज तारे आहेत. या दीर्घिकेचे तीन मुख्य भाग आहेत पहिला आकाशगंगेचा गाभा. दुसरा ज्यात सर्वे तारासमूह व तारकांमधली धूळ आहे व जिच्यामुळे आकाशगंगेला तिचे चक्राकार रूप मिळते अशी आकाशगंगेची तबकडी आणि तिसरा ह्या आकाशगंगेच्या भोवती असलेले एक भीमकाय शक्तिक्षेत्र. या क्षेत्राला गॅलॅक्टिक बॅरियर असे म्हटले आहे. हे गॅलॅक्टिक बॅरियर म्हणजे एका प्रकाराच्या नकारात्मक शक्तीमुळे तयार झालेले कुंपण आहे, याच्यामुळे आकाशगंगेच्या बाहेरील अंतराळात प्रवास करणे अशक्य होते.
स्टार ट्रेक कथानकातील इ.स. २२६९ मध्ये या आकाशगंगेचा गाभेच्या प्रदेशात प्रवास करून शोध लावण्यात आला की या विश्वातील सर्व गोष्टींची निर्मिती या गाभेतून झाली आहे. या आकाशगंगेच्या ताऱ्यांसंबंधीच्या नकाशात या आकाशगंगेला ४ भागांत विभागले गेले आहे व प्रत्येक भागाला ते क्वाड्रंट असे म्हणतात. प्रत्येक क्वाड्रंट हा आकाशगंगेच्या संपूर्ण वर्तुळाचा एक चतुर्थांश भाग आहे. अल्फा क्वाड्रंट, बीटा क्वाड्रंट, गॅमा क्वाड्रंट व डेल्टा क्वाड्रंट ही त्या भागांची नावे आहेत.
इ.स. २०६४ ते इ.स. २३६४ या ३०० वर्षांत आकाशगंगेचा फक्त ११ टक्के भागाचा शोध घेण्यात आला आणि नंतर फेडरेशन तर्फे एकाच वर्षात अजून ८ टक्के भागाचा शोध घेण्यात आला, असे स्टार ट्रेक कथानकात म्हटले आहे. फेडरेशन शास्त्रज्ञांच्या मते या आकाशगंगेतील ४३,००० पैकी फक्त एका ग्रहावर सजीव सृष्टी असू शकते. फेडरेशनचे शास्त्रज्ञ डॉक्टर लीयोनर्ड मकॉय यांच्या मते, या आकाशगंगेच्या ग्रह मोजणी गणित संभवनीयतेच्या गणनेनुसार एकूण ग्रहांपैकी फक्त ३० लक्ष ग्रह जगण्याला योग्य आहेत.
क्वाड्रंट
स्टार ट्रेक कथानकात आलेल्या या आकाशगंगेच्या ताऱ्यांसंबंधीच्या नकाशात ह्या आकाशगंगेला ४ भागांत विभागले गेले आहे व प्रत्येक भागाला ते क्वाड्रंट असे म्हणतात. प्रत्येक क्वाड्रंट हा आकाशगंगेच्या संपूर्ण वर्तुळाचा एक चतुर्थांश भाग आहे व एका ठरावीक अंशावर विभागला गेला आहे. स्टार ट्रेकमधील मानव प्रजातीचे मूळ ग्रह पृथ्वी आहे, व पृथ्वी ग्रहाची सूर्यमाला अल्फा क्वाड्रंट मध्ये येते.
अल्फा क्वाड्रंट
अल्फा क्वाड्रंट हे स्टार ट्रेकमधल्या आकाशगंगेच्या ताऱ्यांसंबंधीच्या नकाशातला एक चतुर्थांश भाग आहे. हा भाग आकाशगंगेच्या संपूर्ण वर्तुळातील १८० ते २७० अंशापर्यंतचा असा एक चतुर्थांश भाग आहे. या भागात मानव, क्लिंगॉन, व्हल्कन, फिरंगी व कारडॅसियन यांसारख्या प्रजातीच्या साम्राज्याचे ग्रह आहेत.
बीटा क्वाड्रंट
बीटा क्वाड्रंट हे स्टार ट्रेक कथानकातल्या आकाशगंगेच्या नकाशातला एक चतुर्थांश भाग आहे. हा भाग आकाशगंगेच्या संपूर्ण वर्तुळाचा ९० ते १८० अंशापर्यंतचा असा एक चतुर्थांश भाग आहे. या भागात क्लिंगॉन व रॉम्यूलन प्रजातीच्या साम्राज्याचे ग्रह आहेत.
गॅमा क्वाड्रंट
गॅमा क्वाड्रंट हा स्टार ट्रेक कथानकात उल्लेखिलेल्या आकाशगंगेच्या नकाशातला एक चतुर्थांश भाग आहे. हा भाग आकाशगंगेच्या संपूर्ण वर्तुळाचा २७० ते ३६० अंशापर्यंतचा असा एक चतुर्थांश भाग आहे. मुख्यतः या भागात चेंजलिंग्स प्रजातीच्या प्राण्यांच्या डोमीनियन या नावाच्या संस्थेचे साम्राज्य आहे.
डेल्टा क्वाड्रंट
डेल्टा क्वाड्रंट हा आकाशगंगेचा एक चतुर्थांश भाग आहे. हा भाग आकाशगंगेच्या संपूर्ण वर्तुळाचा ० ते ९० अंशापर्यंतचा असा एक चतुर्थांश भाग आहे. या भागात बॉर्ग, ओकांपा, टलॅक्झियन, विडीयन, केझोन, हिरोजन, क्रेनिम व हाकोनियन सारख्या प्रजातीच्या साम्राज्याचे ग्रह आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक कथानकातील दीर्घिका
Via Làctia (Star Trek)
घोटवडे (सुधागड)
घोटवडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
गूडलँड, कॅन्सस
गूडलॅंड हे अमेरिकेच्या कॅन्सस राज्यातील शहर आहे. हे शहर शेरमान काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
हे शहर समुद्रसपाटीपासून १,१०९ मी (३,६३८ फूट) उंचीवर आहे. माउंट सनफ्लॉवर हे कॅन्ससमधील सगळ्यात उंच ठिकाण येथून जवळ आहे. २०० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४,९४८ होती.
°N, °W (39.348583, -101.711148). वर्ग:कॅन्ससमधील शहरे वर्ग:शेर्मन काउंटी (कॅन्सस)
जांबविहीर
जांबविहीर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
लोन्वाबो त्सोत्सोबे
लोन्वाबो लेनॉक्स त्सोत्सोबे (७ मार्च, १९८४ - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा डॉल्फिन्स क्रिकेट संघाकडून देशांतर्गत स्पर्धांतून भाग घेतो.
आराध्यदैवत
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू दैवते
टोकियो रेल्वे स्थानक
या रेल्वे स्टेशनमध्ये शिंकान्सेन नेटवर्कची गतिमान रेल्वे सेवा उपलब्ध आहे. टोकियो स्टेशन शहरांतर्गत रेल्वेचे मुख्य टर्मिनल आहे. हे जपानमधील सर्वात व्यस्त स्थानक आहे. येथे दररोज ४०००हून अधिक गाड्या ये-जा करतात आणि प्रवासी वाहतुकीच्या बाबतीत पूर्व जपानमधील पाचवे-व्यस्त स्टेशन आहे. दररोज सरासरी ५ लाखहून अधिक लोक टोकियो स्टेशन वापरतात. जपान रेल्वेच्या अनेक प्रादेशिक प्रवासी लाइन तसेच टोकियो मेट्रो नेटवर्कदेखील या स्टेशनवर सेवा देतात.
लाईन्स
टोकियो स्टेशनवर खालील मार्गावरील गाड्या उपलब्ध आहेत:
प्रवासी आकडेवारी
वित्तीय वर्ष २०१८ मध्ये, जेआर पूर्व स्टेशनचा वापर दररोज सरासरी ४,६७,१६५ प्रवासी करत होते. जेआर ईस्ट नेटवर्कवरील हे तिसरे सर्वात व्यस्त स्थानक होते. त्याच आर्थिक वर्षात, टोकियो मेट्रो स्थानक दररोज सरासरी २,१८,२७५ प्रवासी वापरत होते. ते टोकियो मेट्रोचे नवव्या क्रमांकाचे व्यस्त स्थानक बनले. मागील वर्षांमध्ये जेआर पूर्व (पूर्वी जेएनआर) स्टेशनसाठी प्रवासी आकडेवारी (केवळ बोर्डिंग प्रवासी) खाली दर्शविल्याप्रमाणे आहेत.
स्टेशन
टोकियो स्टेशनच्या चालण्याच्या अंतरातील इतर स्थानकात खालील समाविष्ट आहे.
बाह्य दुवे
रेल्वे स्थानक वर्ग:जपानमधील रेल्वे स्थानके
कॉलोराडो क्रिकेट लीग
कॉलोराडो क्रिकेट लीग ही अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील क्रिकेटचे नियमन व आयोजन करणारी संघटना आहे.
सहभागी संघ:
स.गो. बर्वे
सदाशिव गोविंद बर्वे (२७ एप्रिल, १९१४:तासगांव, सातारा जिल्हा, महाराष्ट्र - ६ मार्च, १९६७:पुणे, महाराष्ट्र) हे एक मराठी सनदी अधिकारी होते.
बर्वे यांचे वडील आधी उपजिल्हाधिकारी आणि नंतर सांगली संस्थानाचे दिवाण होते. बर्वे यांचे शालेय शिक्षण पुण्यातील न्यू इंग्लिश स्कूल येथे नंतर अर्थशास्त्राचे शिक्षण फर्ग्युसन महाविद्यालयात झाले. उच्च शिक्षणासाठी ते केंब्रिजला गेले आणि तेथून ट्रायपॉस म्हणजे बी ए, अर्थशास्त्र आणि आय. सी. एस. या तीनही परीक्षा उत्तीर्ण झाले. १९३६ साली भारतात परत येऊन अहमदाबादला ते उपजिल्हाधिकारी म्हणून सनदी सेवेत रुजू झाले.
पुणे महापालिकेचे आयुक्त
पुणे महानगर पालिका अस्तित्वात आल्यावर सुरुवातीची तीन वर्षे स.गो.बर्वे पालिकेचे आयुक्त होते. त्याआधी १५ ऑगस्ट १९४७ला स्वातंत्र्य मिळाले तेव्हा पुण्याचे जिल्हाधिकारी म्हणून त्यांनी ध्वजारोहण केले होते. पुणे शहरातील ८० फूट रुंदीचा जंगली महाराज रस्ता त्यांच्याच काळात बांधला गेला. हा पुण्यातला पहिला रुंद रस्ता. त्यांनी पुण्याभोवती रिंग रेल्वेची कल्पना मांडली पण मुंबईत आणि दिल्लीत बसलेल्या राज्यकर्त्यांनी ती पूर्णत्वास येऊ दिली नाही. राजकीय इच्छाशक्तीअभावी ती पूर्ण झाली नाही.
गांधीहत्येनंतरची आपात्कालीन स्थिती
स.गो. बर्वे यांच्या पूर्ण झालेल्या योजनांमध्ये पर्वती आणि हडपसर औद्योगिक वसाहती, संभाजी, पेशवे, शाहू ही उद्याने, संभाजी पूल व धार्मिक स्थळे हलवून कांही रस्ते रुंद करणे इत्यादी कामे झाली. गांधीहत्येच्या वेळी स.गो. बर्वे परदेशात होते. हत्येनंतर पुण्यात सुरू असलेल्या लुटालूट आणि जाळपोळीला आळा घालण्यासाठी ते तातडीने पुण्यात आले आणि त्यांनी संचारबंदी जाहीर केली. रस्त्यांवरून लष्कराची गस्त सुरू झाली आणि काही तासांतच दंगली आटोक्यात आल्या.
नवी दिल्लीतील कारकीर्द
१९५३ मध्ये भारताच्या तत्कालीन पंतप्रधानांनी फरीदाबाद शहराची नव्याने नियोजन करून उभारणी करण्याचे काम स.गो. बर्व्यांवर सोपवले. नंतर चिंतामणराव देशमुख यांनी त्यांना अर्थखात्याच्या कामासाठी बोलावून घेतले. या काळात आंतरराज्य विक्रीकर कायदा, खासगी विमा कंपन्यांचे LIC मध्ये विलीनीकरण झाले. पुढे १९५७ मध्ये ते सार्वजनिक बांधकाम खात्याचे सचिव झाले. या काळात कोयना धरण बांधायला जागतिक बँकेकडून कर्ज घेण्यासाठी अर्थखात्याचे प्रतिनिधी म्हणून ते अमेरिकेला गेले, कोयना धरणासाठी त्यांनी अडीच कोटी डॉलर्सचे कर्ज मंजूर करून घेतले.
सरकारवर टीका
प्रशासकीय काम करत असताना बर्व्यांना राज्यसरकारच्या शासन सुधारणा समितीवर काम करण्याची संधी मिळाली. त्यावेळी त्यांनी सत्ताधारी काँग्रेसवर सप्रमाण टीका केली. यशवंतराव चव्हाण यांनी ती टीका सकारात्मक रीतीने घेत त्यांना प्रोत्साहन दिले आणि सहकाऱ्यांना सुनावले. बदल घडवण्यासाठी स्वतः राजकारणात जावे असे त्यांना वाटू लागले होते. सकारात्मक बदल घडवायचा असल्याने आणि सत्ताधारी मंडळी रोजच्या संपर्कात असल्याने त्यांनी तत्कालीन काँग्रेसकडून निवडणूक लढवायचे ठरवले. त्यासाठी त्यांनी सनदी नोकरीचा राजीनामा दिला.
पानशेतची धरण फुटी
पण सेवामुक्त होण्याआधीच १२ जुलैला पानशेतची दुर्दैवी घटना घडली. त्यावेळचे मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांनी मदत-पुनर्वसन कार्यासाठी स.गो. बर्वे यांच्या अध्यक्षतेखाली त्याच दिवशी समिती नेमली. पुराच्या दुसऱ्या दिवशीपासून अडीच महिने ते कार्यालयातच रहायला गेले, सोबत साताठ कर्मचारीही होते. पहिल्या चार दिवसांत वीज आणि पाणीपुरवठा सुरळीत झाले. खडकवासल्याचा मुख्य स्रोत बंद झाला आणि बंधाऱ्याच्या दुरुस्तीला वेळ लागणार हे दिसत होते. मुळशी धरणातून पुण्यात पाणी आणण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रयोग तीन महिन्यात पूर्ण झाला. दोन आठवड्यात तीन लाख लोकांना प्रतिबंधक लस टोचून झाली. १०० केंद्रात ३६,००० नागरिकांना निवारा मिळाला. पूरस्थिती नियंत्रणात आणतानाच सर्व सरकारी विभागांचा ताळमेळ राखत त्यांनी प्रशंसनीय काम केले. त्यामुळे त्याचे हेच काम पुणेकरांच्या अधिक लक्षात राहिले.
पुण्याची पुनर्बांधणी करण्याचे अपुरे स्वप्न
पुण्याच्या पुनर्वसनाची बर्व्यांची कल्पना भव्य होती. एवीतेवी सर्व वाहून गेलेच आहे तर पु्णे अधिक नियोजनबद्ध रीतीने पुन्हा नव्याने बनवावे असा त्यांचा आग्रह होता. दिल्ली आणि चंदीगडचे नियोजन त्यांच्यासमोर होते. सनदी अधिकारी फक्त सुचवू शकतात. शेवटी अदॊरदृष्टी राजकारण्यांनी ठरवले तसेच झाले. त्यांनी बर्व्यांच्या स्वप्नांना सुरूंग लावला. तत्कालीन परिस्थितीत लवकर होईल ते करायचे ठरले - त्यामुळे पुणे काही फार बदलले नाही. पण जे काही थोडेफार नियोजन झाले ते लोकमान्यनगर - लाल बहादूर शास्त्री रस्ता आणि सहकारनगर येथील पुनर्वसनातून झाले.
स.गो. बर्व्यांचा राजकारण प्रवेश
यानंतर यशवंतराव चव्हाणांनी स.गो. बर्व्यांना थेट राजकारणात आणले. १९६२ च्या निवडणुकीत शिवाजीनगर - पुणे येथून ते आमदार झाले. आणि महाराष्ट्राचे अर्थमंत्री सुद्धा.
पुढे वसंतराव नाईक मंत्रिमंडळात ते उद्योगमंत्री झाले. मुंबईचा औद्योगिक बोजा कमी करून जिल्हा स्तरावर महाराष्ट्र इंडस्ट्रियल डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन (MIDC) स्थापण्याची कल्पना त्यांचीच. या कामाचा झपाटा मोठा होता. पुण्याजवळ १०,००० एकर जमीन संपादन करून भोसरी MIDC सुरू झाली. त्यातून दीड लाख रोजगार तयार झाले. ठाण्याची वागळे इस्टेट आणि इतर अनेक औद्योगिक वसाहती, मुंबईतले खाडी पूल, दोन्ही एक्स्प्रेस हायवेज या महत्त्वाच्या गोष्टी त्यांनी मंजूर करून घेतल्या. या कामाची दखल घेत पंतप्रधान लाल बहादुर शास्त्रींनी त्यांना नियोजन मंडळावर उद्योग विभागाचे सदस्य म्हणून नेमले.
१९६७ मध्ये त्यांनी ईशान्य मुंबईतून लोकसभा निवडणूक लढवली. त्यावेळचे विद्यमान खासदार व्ही.के.कृष्ण मेनन याना नाकारून काँग्रेसने बर्वे यांना तिकीट दिले. त्यामुळे नाराज झालेल्या मेनन यांनी अपक्ष लढायचे ठरवले. अपक्ष असूनही ते तुल्यबळ होते. पण अचानक शिवसेनेने मराठीच्या मुद्द्यावर बर्व्यांना पाठिंबा दिला अन् बर्वे खासदार म्हणून निवडून आले. केंद्रात उद्योग खाते मिळाले असते तर त्यांनी दूरगामी बदल घडवले असते हे निश्चित. दुर्दैवाने निवडणूक निकालाच्या दिवशीच म्हणजे ६ मार्च १९६७ रोजी निवडणुकीच्या प्रचारातील अतिश्रमाने त्यांचे हृदयक्रिया बंद पडून निधन झाले. ही बातमी समजल्यावर ग.दि. माडगूळकर लिहिते झाले,
मुख्यमंत्रिपद हुकले
स.गो. बर्वे यांनी सहकार, भारताचे नियोजन आणि आर्थिक धोरण, आणि सुशासानावर इंग्रजीतून ग्रंथलेखनही केले. मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण हे साहित्यिक मनाचे, विद्वत्तेचा आदर करणारे नेता होते. बर्वे यांच्याबद्दल त्यांना विशेष आपुलकी होती. आपण केंद्रात गेल्यावर राज्यात विकासाचा वेग राखण्यासाठी बर्वेनी मुख्यमंत्रीपद सांभाळावे असे मत त्यांनी आपल्या निकटवर्तीयाना बोलून दाखवले होते. पण त्यांना मुख्यमंत्री करण्याने जातीची गणिते चुकणार होती. त्यामुळेच बर्व्यांना अजून मोठ्या पदावर काम करण्याची संधी मिळाली नाही.
समारोप
अवघ्या ५३ वर्षांच्या आयुष्यात दूरदृष्टीने सार्वजनिक कामाचे डोंगर उभे करणारी स.गो. बर्वॆ यांच्यासारखी माणसे कमीच दिसतात. कुठेही काम करताना बर्व्यांनी सचोटी व निस्पृहता सोडली नाही. लक्ष्य गाठण्यासाठी शक्य ते सर्व प्रयत्न ते करत राहिले. त्यामुळे अनेक उल्लेखनीय कामे उभी राहिली.
आपल्या तुटपुंज्या कारकिर्दीत स.गो. बर्वे या सनदी अधिकाऱ्याने आधी सेवेत राहून आणि नंतर राजकारणात जाऊन केलेल्या कामाचे महत्त्व अजूनच ठळकपणे उठून दिसते. समाजासाठी काम करायचे तर प्रत्येकवेळी पैसाच लागतो असे नाही तर असलेले कायदे आणि तरतुदी व्यवस्थित वापरून बरीच चांगली कामे करता येऊ शकतात हे त्यांनी वेळोवेळी दाखवून दिले.
ओकली, कॅन्सस
ओकली हे अमेरिकेच्या कॅन्सस राज्यातील छोटे गाव आहे. हे गाव लोगन काउंटीचे प्रशाकीय केंद्र असून लोगन, गोव्ह आणि थॉमस काउंट्यांमध्ये वसलेले आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील वस्ती २,०४५ होती.
त्रिपुटी
त्रिपुटी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
२००९ २०-२० चँपियन्स लीग संघ - गट ड
[[australia|🇦🇺]]
प्रशिक्षक: 🇦🇺 ग्रेग शिपर्ड
त्रिपुटी
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
मोरगाव
मोरगाव भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील एक गाव आहे. येथे मयुरेश्वराचे मंदिर आहे. हे गाव कऱ्हा नदी किनारी वसलेले आहे.अष्टविनायकाची यात्रा मोरेश्वराच्या दर्शनाने सुरू होते.
मोरावर बसून दैत्यांच्या पराभव केला म्हणून गणेश "मोरेश्वर" किंवा "मयुरेश्वर" या नावाने ओळखले जाऊ लागले. म्हणून गावास मोरगाव म्हणून ओळखले जाते.
भौगोलिक स्थान
पुण्यापासून मोरगाव हे ६७ की.मी.अंतरावर आहे तर बारामतीपासून ३९ की.मी.अंतरावर आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते.
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
परशू
परशू एक कुऱ्हाडीसारखे दिसणारे शस्त्र आहे. याचा उपयोग लाकूडतोडी तसेच युद्धात असा दोन्ही प्रकारे होऊ शकतो.
परशुराम याचा वापर करीत असत. त्यावरूनच त्यांचे नाव पडले.
वर्ग:हिंदू देवतांची शस्त्रे
Battle Axeवर्ग:शस्त्रे
इ.स. ८४०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८४० वर्ग:इ.स.च्या ८४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
टेड पूली
पूली, टेड वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॅम बिलिंग्स
सॅम विल्यम बिलिंग्स (१५ जून, इ.स. १९९१:पेंबुरी, केंट, इंग्लंड - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्टिलवॉटर, ओक्लाहोमा
स्टिलवॉटर अमेरिकेच्या ओक्लाहोमा राज्यातील शहर आहे. पेन काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१२ च्या अंदाजानुसार ४६,५६० होती.
ओक्लाहोमा स्टेट युनिव्हर्सिटीचे एक आवार येथे आहे.
वर्ग:ओक्लाहोमामधील शहरे वर्ग:पेन काउंटी (ओक्लाहोमा)
पोप बॉनिफेस पाचवा
पोप बॉनिफेस पाचवा (??:नेपल्स - ऑक्टोबर २५, इ.स. ६२५) हा डिसेंबर २३, इ.स. ६१९ पासून मृत्यूपर्यंत पोप होता. याच्या सत्ताकालादरम्यान इंग्लंडमध्ये ख्रिश्चन धर्माचा मोठा प्रसार झाला,
मुरती
मुरती हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
टेक्सास इन्स्ट्रुमेंट्स
टेक्सास इन्स्ट्रुमेंट्स (लघुरूप: टी.आय. ; इंग्लिश: Texas Instruments Inc., टेक्सास इन्स्ट्रूमेंट्स इन्कॉ. ;) ही डॅलस, अमेरिका येथे मुख्यालय असलेली, अर्धवाहक व संगणक तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कंपनी आहे. इंटेल, सॅमसंग, तोशिबा या कंपन्यांपाठोपाठ अर्धवाहक उत्पादन क्षेत्रात टेक्सास इन्स्ट्रूमेंट्स जगात चौथ्या क्रमांकाची कंपनी असून मोबाइल हॅंडसेटांसाठीच्या अर्धवाहक चिप उत्पादनात ती क्वालकॉम कंपनीखालोखाल दुसऱ्या क्रमांकावर आणि डिजिटल सिग्नल प्रोसेसर व ॲनालॉग अर्धवाहक उत्पादनात जगभरात अव्वल क्रमांकावर आहे.
या कंपनीचे मुख्यालय डॅलसमध्ये असून रिचर्डसन येथे मोठे प्रांगण आहे.
पोप क्लेमेंट दहावा
पोप क्लेमेंट दहावा (जुलै १३, इ.स. १५९०:रोम, इटली - जुलै २२, इ.स. १६७६:रोम, इटली) हा एप्रिल २९, इ.स. १६७० पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.
रमाकांत देसाई
देसाई, रमाकांत वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
सुकेश हेगडे
सुकेश हेगडे (जन्म २ ऑक्टोबर १९८९  कर्नाटक ) हा एक भारतीय कबड्डीपटू आहे जो सध्या प्रो कबड्डी लीगमध्ये बंगाल वॉरियर्ससाठी रेडर म्हणून खेळतो.
मागील जीवन
हेगडे यांचा जन्म करकळा येथे झाला. त्याने मूडबिद्रीच्या अल्वा कॉलेजमधून पदवी पूर्ण केली.
बाह्य दुवे
सुकेश हेगडे मायकेल प्रोफाइल
वर्ग:भारतीय कबड्डी खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गौळ (समुद्रपूर)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
भावनगर विमानतळ
भावनगर विमानतळ (ભાવનગર વિમાનમથક) हे भारताच्या गुजरात राज्यातील भावनगर येथे असलेला विमानतळ आहे. याचा विस्तार २९४ एकर इतका असून येथील धावपट्टीवर एका बाजूने उतरण्यास आयएलएस सुविधा उपलब्ध आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ विमानतळ
मे १९
बाह्य दुवे
मे १७ - मे १८ - मे १९ - मे २० - मे २१ - (मे महिना)
सेरेत्से खामा
वर्ग:बोत्स्वानाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जयदेव उनाडकट
उनाडकट, जयदेव
टिकास
कुदळ किंवा टिकाव
हे हाताने वापरायचे अवजार आहे. याला दोन टोके असलेले पाते असून पात्याच्या मधोमध काटकोनात जोडलेला लाकडी दांडा असतो. कुदळीचा वापर शेती व स्थापत्य अभियांत्रिकीत जमीन खोदण्यासाठी केला जातो.याचे एक टोक टोकेरी तर दुसरे टोक पातळ असते.
फावडे
फावडे (इंग्लिश: Hoe ;) हे मातीच्या खोदकामासाठी किंवा माती, वाळू, कचरा वगैरे पदार्थ गोळा करून घमेल्यात भरण्यासाठी वापरण्यात येणारे एक अवजार आहे. याला मराठीत खोरे असेही म्हणतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्थापत्य अभियांत्रिकी वर्ग:शेती वर्ग:शेतीची अवजारे
सायलोम स्प्रिंग्ज, आर्कान्सा
सायलोम स्प्रिंग्ज हे अमेरिकेच्या आर्कान्सा राज्यातील शहर आहे. आर्कान्सा-ओक्लाहोमा सीमेवर असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार १५,०३९ इतकी होती.
वर्ग:आर्कान्सामधील शहरे वर्ग:बेंटन काउंटी (आर्कान्सा)
कोपुर्ली बुद्रुक
कोपुर्ली बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
घेरासुधागड
घेरासुधागड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
घमेले
लोखंडी पत्र्यापासुन बनविलेले माती उचलावयाचे एक उपकरण..
वर्ग:शेती वर्ग:स्थापत्य अभियांत्रिकी
पारस म्हांब्रे
म्हाम्ब्रे, पारस वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने
सब्बल
वर्ग:शेती वर्ग:स्थापत्य अभियांत्रिकी
स्मिता पाटील
स्मिता पाटील (जन्म : पुणे, ऑक्टोबर १७, इ.स. १९५५; मुंबई डिसेंबर १३, इ.स. १९८६   ही चित्रपट, दूरचित्रवाणी आणि नाटकांतून कामे करणरी अभिनेत्री होती. सर्वकालीन सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रींपैकी एक म्हणून ओळखली जाणाऱ्या स्मिताने तिच्या जेमतेम एक दशकभराच्या कारकिर्दीत ८० हून अधिक हिंदी, बंगाली, मराठी, गुजराती, मल्याळम आणि कन्नड चित्रपटांमध्ये काम केले होते.
स्मिता पाटीलचा विवाह अभिनेता राज बब्बर शी झाला होता. १३ डिसेंबर १९८६ रोजी वयाच्या ३१ व्या वर्षी बाळंतपणाच्या गुंतागुंतीमुळे तिचा मृत्यू झाला. तिच्या मृत्यूनंतर तिचे दहाहून अधिक चित्रपट प्रदर्शित झाले. तिचा मुलगा प्रतीक बब्बर हा चित्रपट अभिनेता आहे ज्याने २००८ मध्ये पदार्पण केले.
स्मिताने श्याम बेनेगल यांच्या श्याम बेनेगल यांच्याचरणदास चोर (१९७५) चित्रपटातून पदार्पण केले होते. स्मिता ही त्यावेळी भारतीय सिनेमातील नवीन प्रवाहाची चळवळ असलेल्या समांतर सिनेमाची एक आघाडीची अभिनेत्री बनली. तरीही तिच्या संपूर्ण कारकिर्दीत अनेक मुख्य प्रवाहातील चित्रपटांमध्ये देखील दिसली.
तिच्या अभिनयाची बऱ्याच वेळा प्रशंसा झाली आणि तिच्या सर्वात उल्लेखनीय भूमिकांमध्ये मंथन (१९७७), भूमिका (१९७७),  जैत रे जैत (१९७८), गमन (१९७८), आक्रोश (१९८०), चक्र (१९८१), नमक हलाल (१९८२), बाजार (१९८२), उंबरठा (१९८२), शक्ती (१९८२), अर्थ (१९८२), अर्ध सत्य (१९८३), मंडी (१९८३), आज की आवाज (१९८४), चिदंबरम (१९८५), मिर्च मसाला (१९८५), अमृत (१९८६) आणि वारिस (१९८८)  या चित्रपटांचा समावेश होतो.
अभिनयाव्यतिरिक्त स्मिता ही सक्रिय स्त्रीवादी आणि मुंबई तील महिला केंद्राची सदस्या होती. महिलांच्या समस्यांच्या प्रगतीसाठी ती मनापासून वचनबद्ध होती आणि पारंपारिक भारतीय समाजातील महिलांची भूमिका, त्यांची लैंगिकता आणि शहरी वातावरणात मध्यमवर्गीय महिलांना तोंड देत असलेल्या बदलांचा शोध घेणाऱ्या चित्रपटांमधून तिने काम केले.
तिच्या कारकिर्दीत तिला दोन राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि एक फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला. १९८५ मध्ये ती पद्मश्री या भारताच्या चौथ्या सर्वोच्च नागरी सन्मानाची प्राप्तकर्ती होती. धुळे जिल्ह्यातील शिरपूर येथे तिच्या स्मरणार्थ स्मिता पाटील पब्लिक स्कूल ही शाळा चालवली जाते.
प्रारंभिक जीवन
स्मिता पाटीलचा जन्म पुण्यात महाराष्ट्रीय राजकारणी शिवाजीराव गिरधर पाटील आणि समाजसेविका विद्याताई पाटील यांच्या पोटी झाला. तिचे कुटुंब मूळचे महाराष्ट्रा च्या खान्देश प्रांतातील शिरपूर शहरातील होते. लहानपणी तिने नाटकांमध्ये भाग घेतला.
स्मिताने पुण्यातील रेणुका स्वरूप मेमोरियल माध्यमिक शाळेतून (मुलींच्या भावे स्कूलमधून) शिक्षण घेतले. नंतर तिने यांनी बॉम्बे युनिव्हर्सिटीमध्ये साहित्याचा अभ्यास केला. ती पुण्यातील स्थानिक थिएटर ग्रुप्सचा देखील भाग होती आणि तिने तिचा बराचसा वेळ फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (FTII) च्या कॅम्पसमध्ये घालवला, ज्यामुळे अनेकजण तिला या संस्थेची माजी विद्यार्थिनी समजण्याची चूक करतात. तिच्या वडिलांची कॅबिनेट मंत्रीपदी निवड झाल्यानंतर हे कुटुंब 1969 मध्ये बॉम्बे (आताचे मुंबई) येथे आले.
मृत्यू आणि वारसा
स्मिता १३ डिसेंबर १९८६ रोजी वयाच्या ३१ व्या वर्षी बाळंतपणाच्या गुंतागुंतीमुळे (प्युरपेरल सेप्सिस) मरण पावली. सुमारे दोन दशकांनंतर, चित्रपट दिग्दर्शक मृणाल सेन यांनी आरोप केला की स्मिताचा मृत्यू "घोर वैद्यकीय निष्काळजीपणामुळे" झाला होता.
प्रियदर्शनी अकादमीने १९८६ मध्ये या ज्येष्ठ अभिनेत्रीला श्रद्धांजली म्हणून स्मिता पाटील स्मृती पुरस्कार सुरू केला. २०११ मध्ये Rediff.com ने तिला नर्गिस च्या खालोखाल दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वकालीन सर्वोत्कृष्ट भारतीय अभिनेत्री म्हणून सूचीबद्ध केले. डेक्कन हेराल्डच्या सुरेश कोहलीच्या मते, "स्मिता पाटील ही कदाचित हिंदी चित्रपटसृष्टी तील सर्वात कुशल अभिनेत्री होती. तिचे कार्य उत्कृष्ट आहे आणि जवळजवळ प्रत्येक भूमिकेत ती "पॉवरहाऊस" वास्तववादी कामगिरी करायची."
२०१२ मध्ये स्मिता पाटील इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल डॉक्युमेंटरी आणि शॉर्ट्स तिच्या सन्मानार्थ सुरूकरण्यात आला. भारतीय चित्रपटसृष्टी ला १०० वर्षे पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने, ३ मे २०१३ रोजी तिच्या सन्मानार्थ भारतीय टपाल विभागा ने तिचा चेहरा असलेले एक टपाल तिकीट प्रसिद्ध केले.
दृक्‌श्राव्य कार्यक्रम
स्मिता पाटील यांच्या जीवनावर आधारलेला ‘महाराष्ट्राची अस्मिता स्मिता’ नावाचा एक दृक्‌श्राव्य कार्यक्रम आहे.
लघुपट महोत्सव
स्मिता पाटील यांच्या स्मरणार्थ पुण्यात इ.स. २०१२ सालापासून दरवर्षी एक आंतरराष्ट्रीय लघुपट-माहितीपट महोत्सव (SPIFF-Smita Patil International Film Festival) होतो. ५वा महोत्सव १०-११ डिसेंबर २०१६ या काळात झाला; त्याला ५० देशांतून एकूण १६५ लघुपट-माहितीपट आले होते, प्रेक्षकांना त्यांतले ६० दाखवले गेले.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री वर्ग:अल्पायुषी अभिनेते
मुरधोणी
मुरधोणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
फेटव्हिल, आर्कान्सा
फेटव्हिल अमेरिकेच्या आर्कान्सा राज्यातील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. वॉशिंग्टन काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र असलेल्या या शहरात युनिव्हर्सिटी ऑफ आर्कान्साचे मुख्य कॅम्पस आहे.
वर्ग:आर्कान्सामधील शहरे वर्ग:वॉशिंग्टन काउंटी (आर्कान्सा) वर्ग:फेटव्हिल (आर्कान्सा)
एडी डॉसन
एडवर्ड विल्यम एडी डॉसन (फेब्रुवारी १३, इ.स. १९०४:पॅडिंग्टन, लंडन, इंग्लंड - जून ४, इ.स. १९७९:इडमिस्टन, विल्टशायर, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९२८ ते १९३० दरम्यान पाच कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
डॉसन, एडी वर्ग:इ.स. १९०४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हॅरी मोझेस
मोझेस, हॅरी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वठार स्टेशन
वठार स्टेशन हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
गव्हा (समुद्रपूर)
गव्हा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
ॲलन लॅम्ब
ॲलन जोसेफ लॅम्ब (जून २०, इ.स. १९५४:केप प्रांत, दक्षिण आफ्रिका - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोहपाडा (पेठ)
मोहपाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
गर्वनिर्वाण
राम गणेश गडकरी यांनी १०० वर्षांपूर्वी लिहिलेल्या "संगीत गर्वनिर्वाण' नाटकाचा रंगमंचावर प्रयोग होऊ शकला नाही; तो २४ फेब्रुवारी २०१४ला पुणे येथे विनोद जोशी महोत्सवात होणार आहे. नंतरचा प्रयोग ठाण्याच्या गडकरी रंगायतनमध्ये २५-२-२०१४ला होईल.
राम गणेश गडकरी यांनी इ.स. १९०८मध्ये ’गर्वनिर्वाण’ लिहायला आरंभ केला. त्यानंतर दोन वर्षांनी ते लिहून पूर्ण झाले. त्या वेळी किर्लोस्कर नाटक कंपनीने हे नाटक करण्यासही घेतले; गणपतराव बोडस हे दिग्दर्शनाबरोबरच ‘हिरण्यकश्यपू’ची, बालगंधर्व ‘कयाधू’ची म्हणजे प्रल्हादाच्या आईची, तर जोगळेकर ‘लोकपाला’ची भूमिका करणार होते. पण यात काम करणाऱ्या गडकऱ्यांच्या एका हितशत्रू मित्र नटाने, त्या वेळच्या ‘टाइम्स ऑफ इंडिया’मध्ये वाचकांच्या पत्रव्यवहारात निनावी लिहिले होते की, ‘‘जॅक्सनच्या खुनामुळे राजद्रोहाचा आरोप करून, पुरावा या दृष्टीने किर्लोस्कर मंडळी गर्वनिर्वाण हे राजकीय नाटक बसवत आहे.’’ ‘किर्लोस्कर’वर ब्रिटिशांची वक्रदृष्टी होतीच; पण या पत्राने आगीत तेल ओतले गेले. कलाकारांमध्येही अनेक कारणांनी सुंदोपसुंदी वाढली. अशा रीतीने १९१०मध्ये ते नाटक मंचावर येणे रद्द झाले. नंतर १९१४मध्ये हे नाटक करायचे ठरले. या नाटकाची रंगीत तालीमही झाली. परंतु ब्रिटिश सत्तेने अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याला मर्यादा घातल्याने आणि नाटक कंपनीतील कलहामुळे नाटक सादर होऊ शकले नाही.
नाटकांच्या संशोधनाच्या निमित्ताने हृषीकेश जोशींना १०० वर्षांपूर्वीचे गडकरींचे हे नाटक सापडले आणि ते रंगभूमीवर आणण्याचा त्यांनी निश्‍चय केला. भक्त प्रल्हादाच्या चरित्रावर आधारित असलेले हे मूळ पाच अंकी नाटक असून त्याची जोशी यांनी दोन अंकी रंगावृत्ती केली आहे.
मूळ नाटकातील एकूण ९१ पदांपैकी फक्त १२-१३ पदांचा नाटकात समावेश करण्यात आला आहे. संगीत नाटक असल्याने अजय पूरकर, सावनी कुलकर्णी, सृजन दातार हे गायक नट नाटकात काम करतील. त्यांच्या साथीला अविनाश नारकर, मानसी जोशी, अंशुमन जोशी, शार्दुल सराफ यांचा अभिनय असेल.
हृषीकेश जोशी नाटकाचे दिग्दर्शक आहेत तर, नरेंद्र भिडे यांनी संगीत दिले आहे.