cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
रँडचा खून
राष्ट्र आणि धर्मप्रेमाच्या या जाज्ज्वल्य भावनेतूनच चापेकर बंधू रॅंडच्या विरोधात पेटून उठले आणि २२ जून १८९७ला रॅंडवर पाळत ठेवून चापेकर बंधूंपैकी दामोदरने त्याच्यावर गोळी झाडली. २५ जूनला रॅंडचा मृत्यू झाला. आर्यस्ट तत्काल मृत्यू पावला.
फेवरिट सन (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
फेवोरेट सन हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील तिसऱ्या पर्वाचा, वीसवा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील ६२वा भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
इ.स. १९८१
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९८१ वर्ग:इ.स.च्या १९८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अफलातून (चित्रपट)
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट
केन ईस्टवूड
ईस्टवूड, केन वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मरोळ नाका मेट्रो स्थानक
मरोळ नाका हे मुंबई मेट्रोच्या मार्ग १ वरील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबईच्या अंधेरी उपनगराच्या पूर्व भागात आहे. मुंबईचा मरोळ क्षेत्र येथून जवळच आहे. ह्या स्थानकाचे उद्‌घाटन ८ जून २०१४ रोजी झाले.
वर्ग:मुंबई मेट्रो स्थानके
निंगबो
निंगबो (चिनी: 宁波市) हे चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील च-च्यांग या प्रांतातले एक मोठे शहर व बंदर आहे. निंगबो शहर चीनच्या पूर्व भागात शांघायच्या २२० किमी दक्षिणेस तर हांगचौच्या १५० किमी आग्नेयेस पूर्व चीन समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. २०२० साली निंगबो महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या सुमारे ९४ लाख होती.
निंगबो चीनमधील १६ उप-प्रांतीय दर्जाच्या शहरांपैकी एक असून ते ह्या देशातील सर्वात श्रीमंत शहरांपैकी एक आहे. २०१८ साली येथील आर्थिक उलाढाल १९,१६८ कोटी अमेरिकन डॉलर्स इतकी होती. येथील बंदर जगातील सर्वात वर्दळीचे बंदर आहे. हांगचौ-षेंचेन द्रुतगती रेल्वेमार्ग निंगबोमधूनच धावतो. येथाल ३५ किमी लांबीचा हागंचौ खाडी पूल हा समुद्रावर बांधण्यात आलेला जगातील सर्वाधिक लांबीच्या पूलांपैकी एक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:चीनमधील शहरे वर्ग:चच्यांग प्रांत
मणिशंकर अय्यर
मणीशंकर अय्यर (तमिळ: மணிசங்கர் அய்யர்) (एप्रिल १०, इ.स. १९४१- हयात) हे भारतीय परराष्ट्र सेवेतील माजी अधिकारी आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. १९९१, इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील मयिलादुतुराई लोकसभा मतदारसंघातून काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून लोकसभेवर निवडून गेले. तसेच त्यांनी इ.स. २००४ ते इ.स. २००९ दरम्यान मनमोहन सिंह सरकारमध्ये पेट्रोलियम मंत्री,पंचायती राज मंत्री आणि क्रिडामंत्री म्हणून काम बघितले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:तमिळ राजकारणी वर्ग:भारतीय पेट्रोलियम मंत्री वर्ग:भारतीय पंचायती राज मंत्री वर्ग:भारतीय क्रिडामंत्री वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:मयिलादुतुराईचे खासदार वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म वर्ग:भारतीय नास्तिक
दुवा (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
गॅलेलियो गॅलिली
गॅलिलिओ गॅलिली (जन्म: फेब्रुवारी १५, इ.स. १५६४; मृत्यू: जानेवारी ८, इ.स. १६४२) हा इटलीचा भौतिकशास्त्रज्ञ, गणितज्ञ व तत्त्वज्ञ होता.
शिक्षण
गॅलिलिओने पहिली चार वर्षे शिक्षण भिक्षूंच्या मठात घेतले. त्यानंतर ते फ्लॉरेन्स या शहरात गेले. त्यांच्या वडिलांनी पिसाच्या विद्यापीठात प्रवेश मिळावा यासाठी धडपड सुरू केली. त्यांची इच्छा होती की गॅलिलिओने डॉक्टर बनावे. इच्छा नसूनही गॅलिलिओ यांचे वैद्यकीय शिक्षण सुरू झाले. त्यांची खरी ओढ गणिताकडे होती. तसेच विज्ञान प्रयोगाच्या आधारावर रहावे असे त्यांना वाटे. वैद्यकीय शिक्षणात त्यांना यश आले नाही.
लंबकाचे घड्याळ
एका कथेप्रमाणे १५८३ साली, गॅलेलिओ फक्त १७ वर्षाचा असताना, एका रविवारी धर्मगुरूच्या पिसामधल्या कॅथेड्रलमध्ये चालू असलेलेल्या कंटाळवाण्या प्रवचनादरम्यान गॅलिलिओने उंच झोके घेणारे एक झुंबर पाहिले आणि त्याला एकदम एक 'ब्रेनवेव्ह' आली. तो नाचत नाचतच घरी आला. त्याने लगेच प्रयोग सुरू केले. झोका लहान असो व मोठा किवा लंबकाचे वजन कमी असो व जास्त, त्याच्या एका आंदोलनाला सारखाच वेळ लागतो, हा निष्कर्ष त्याने काढला. 'दोरीची लांबी बदलली तर मात्र हा आंदोलनाला लागणारा वेळ बदलतो' हेही त्याला कळले. या सगळ्या प्रयोगांसाठी त्याकाळी घड्याळ नसल्याने वेळ मोजण्यासाठी त्यांने हाताची धडधड करणारी नाडीच वापरली होती. याच लंबकाचा वापर गॅलेलिओने त्याचे 'गतीचे नियम' मांडण्यासाठी केला. आणि असाच लंबक वापरून ह्युजेन्सने पहिले घड्याळ बनवले. त्या कॅथेड्रलमध्ये अजून एक दिवा आहे. तो 'गॅलिलियोचा दिवा' म्हणून ओळखला जातो.
अध्यापन आणि कौटुंबिक जीवन
गॅलिलियोचा गणितज्ञ आणि श्रीमंत उमराव मित्र 'माक्विस मोंटे' याच्या मदतीने कालांतराने त्याला पिसा विद्यापीठात गणिताच्या प्राध्यापकाची नोकरी मिळाली. विद्यापीठातले त्याचे पहिले लेक्चर प्रचंड गाजले. इथल्या मोकळ्या वातावरणात गॅलेलिओ खुलला. पाटुआच्या बारमधे गॅलिलिओ गंमतीशीर गप्पा, विनोद, चर्चा करून सगळ्यांना इंप्रेस करी. त्याने छोटसे घरही घेतले आणि त्यानंतर तो मरीना गांबा नावाच्या व्हेनिसच्या मुलीबरोबर लग्न न करताच दहाहून अधिक वर्षे राहिला. मरीना दिसायला खूपच सुंदर असली तरी भडक माथ्याची आणि अडाणी होती. मरीनाचे आणि गॅलेलिओच्या आईचे पटत नसे. या काळात गॅलेलियोओला व्हर्जिनिया आणि लीव्हिया या दोन मुली आणि व्हिन्सेंझो नावाचा मुलगाही झाला. पण त्याने मरीनाशी लग्न मात्र केले नाही. यानंतर त्याने त्वरण किंवा प्रवेग आणि प्राशेपिकी यांवर बरचसे संशोधन केले.
नवा शोध व मृत्यू
१६०४ साली त्याला आकाशात एक नवीन उज्ज्वल तारा दिसला. १६०९ साली त्याने कुठल्याशा उपकरणाविषयी एक दंतकथेऐवजी अफवा ऐकली होती. कुणीतरी नळकांड्यात भिंग बसवून ते उपकरण बनवले होत. त्यातून दूरवरच्या बोटी खूप स्पष्टपणे दिसत. या दुर्बिणीविषयीच्या अनेक कथा प्रसिद्ध आहेत. गॅलेलिओला वाटले की, ‘याच दुर्बिणीतून आपण समुद्रावरच्या बोटीऐवजी जर आकाशातले ग्रहतारे न्याहाळले तर?’ आणि गॅलेलियोने ती दुर्बीण आकाशाकडे फक्त वळवली आणि सर्व विज्ञानाचा, खगोलशास्त्राचा इतिहासच बदलला. या दुर्बिणीतून त्याने चंद्रावरचे डोंगर आणि ज्वालामुखी बघितले; १६१० साली गुरूचे निरीक्षण करून त्याभोवती फिरणारे चंद्र शोधून काढले. शुक्रतारा आणि त्याच्या 'कला' यांचाही अभ्यास केला. या सगळ्या शोधांवर मग त्याने 'दी स्टोरी मेसेंजर' हे पुस्तकही लिहिले. गुरूभोवतीचे चंद्र बघून 'चंद्र हे काही फक्त पृथ्वीलाच नाहीत, त्यामुळे पृथ्वी ही काही या विश्वात केंद्रस्थानी मानण्याचे कारण नाही, आणि कोपर्निकसचे म्हणणे बरोबर असले पाहिजे’, असे त्याच ठाम मत झाले. या पुस्तकामुळे गॅलेलिओ चक्क रातोरात हीरो बनला. पण 'या दुर्बिणीतून दिसणाऱ्या चंद्रावरचे पर्वत, डाग आणि इतरही गोष्टी या खऱ्या नसून दिशाभूल करणाऱ्या आहेत, असेच चर्च म्हणायला लागले. व गॅलिलिलोविरुद्ध खटला चालू झाला. अ‍ॅरिस्टॉटलच्या सिद्धान्तांच्या विरुद्ध अशा अनेक गोष्टी गॅलिलिओ दुर्बिणीतून पाहू लागल्यामुळे तो काही तरी जादूटोणा करून लोकांना भुलवतो असा समज निर्माण झाला. त्याच्या शोधांमुळे अ‍ॅरिस्टॉटलच्या समर्थकांत खळबळ माजली. आपल्या सिद्धान्तांवर गॅलिलिओने लिहिलेल्या पुस्तकावर पोपने बंदी घालून त्याला चौकशी समितीसमोर खेचले. सहा महिन्याच्या खटल्यानंतर २२ जून १६३३ रोजी जवळपास अंधत्व आलेल्या गॅलेलिओने पुन्हा हार मानली. एखाद्या अपराध्याप्रमाणे वागणूक देऊन त्याला कैदेत ठेवले गेले. या बंदिवासात असताना त्याने ‘टू न्यू सायन्सेस’ हे पुस्तक लिहिले आणि ते गुप्तपणे हॉलंडमध्ये प्रकाशित केले. वयाच्या ७८व्या वर्षी गॅलिलिओचे निधन झाले. अखेरची पाच वर्षे त्याला अंधत्व आले होते. विज्ञानाचे मेकॅनिक्स या विषयाचा गॅलिलिओ जनक समजला जातो.
सन्मान
गॅलिलिओ हा पाहिला आधुनिक शास्त्रज्ञ म्हणता येईल. त्याविषयी ब्रेख्तने एक सुंदर कविता लिहिली. गॅलिलिओच्या हाताचे बोट हे इटलीच्या एका संग्रहालयात जपून ठेवले आहे. ॲटकिन्स नावाच्या सुप्रसिद्ध ब्रिटिश लेखकाने 'गॅलेलिओज फिंगर' नावाचे विज्ञानावर एक सुरेख पुस्तकही लिहिले आहे.
इप्पर सी मुव्हज
गॅलिलिओचा शिष्य व्हिसेंझो व्हिवियानी यांनी 1655 -1656 दरम्यान लिहिलेल्या गॅलिलियोच्या सर्वांत आधीच्या चरित्रामध्ये या वाक्यांशाचा उल्लेख नाही आणि त्याच्या कोर्टातील साक्षीमध्येदेखील याचा उल्लेख नाही. काही लेखक असे म्हणतात की चौकशी आयोगासमोर अशा गोष्टी बोलणे गॅलिलियोसाठी अयोग्य ठरले असते. १९११ साली "ई पुर्सी म्यूव्ह" ही अक्षरे एका स्पॅनिश पेंटिंगवर आढळली. ते पेंटिंग जूल्स व्हॅन बेले नावाच्या रोझेलर, बेल्जीयम येथील एका कला संग्राहकाने नुकतेच विकत घेतले होते. हे चित्र गॅलिलियोच्या मृत्यूच्या एक किंवा दोन वर्षांच्या आत पूर्ण झाले होते कारण त्यावर दिनांक 1643 किंवा 1645 (हा दिनांक अंशतः अस्पष्ट आहे) आहे. हे चित्र ऐतिहासिकदृष्ट्या बरोबर नाही, कारण हे चित्र गॅलिलियो एका अंधारकोठडीत चित्रित करते, परंतु तरीही ते चित्र हे दर्शिविते की "एपपुर सी म्यूव्ह"चा किस्सा काहीशा बदलाने  गॅलिलिओच्या  मृत्यूनंतर लगेचच प्रसारित झाला. याचा अर्थ असा की ज्यांनी गॅलिलिओला बघितले होते, त्यांपैकी बरेचजण ह्या सत्याची खातरजमा करण्यासाठी करण्यासाठी तेव्हा जिवंत होते. तसेच हे चित्र प्रकाशित होण्याआधी एक शतकाहून अधिक काळ हा किस्सा चर्चेत होता. या घटनेचा प्रथम उल्लेख इंग्रजीमध्ये लिखित स्वरूपात ग्युसेपे बारेती यांच्या  इ.स. १७५७मध्ये लिहिलेल्या 'द इटालियन लायब्ररी' या पुस्तकात सापडतो.
संदर्भ
खगोलशास्त्रज्ञ गॅलिली,गॅलेलियो गॅलिली,गॅलेलियो गॅलिलियो गॅलिली,गॅलेलियो गॅलिली,गॅलिलियो वर्ग:भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:गणितज्ञ वर्ग:तत्त्वज्ञ वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कार्मेल बर्कसन
कार्मेल बर्कसन (इ.स. १९२४:न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) या अमेरिकन शिल्पकार आहेत. यांनी भारतीय शिल्पकला आणि स्थापत्यकलेवर संशोधन करून अनेक पुस्तके लिहिली आहेत.
भारतीय शासनाने बर्कसन यांना २०१०मध्ये पद्मश्री पुरस्कार दिला. त्यानंतर त्यांनी आपली ३८ शिल्पे मुंबईतील नॅशनल गॅलेरी ऑफ मॉडर्न आर्टला भेट दिल्या व आपण निवृत्त होउन अमेरिकेस परतत असल्याचे जाहीर केले.
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:भारतीय शिल्पकार वर्ग:अमेरिकन शिल्पकार वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भास्कर चंदनशिव
भास्कर तात्याबा चंदनशिव (जन्म :१२ जानेवारी १९४५, हासेगांव-कळंब) हे प्रसिद्ध ग्रामीण साहित्यिक आहेत. मुळचे भास्कर देवराव यादव हे दत्तकविधानानंतर भास्कर तात्याबा चंदनशिव झाले. निजाम राजवटीतील मराठवाड्यात असलेल्या  उस्मानाबाद जिल्हयातील कळंब गावापासून बार्शीकडे कडे जाणाऱ्या महामार्गावरील हासेगाव हे त्यांचे मूळ जन्म गाव होय.
शिक्षण
प्राथमिक शिक्षण खेडेगावात झाल्यानंतर महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी अंबाजोगाई आणि औरंगाबाद असा प्रवास त्यांनी केला. वयाच्या विसाव्या वर्षी भास्कर चंदनशिव यांनी कथालेखनास प्रारंभ केला. तत्पूर्वी मराठवाडयाच्या काळजावर सातत्याने कोरला गेलेला दुष्काळ हा त्यांच्या अनुभवाचा आणि अभ्यासाचा विषय राहिला.
इ.स. १९६२ ते ७२ या कालावधीत दुष्काळाचा अभ्यास आणि अनुभव यांवर लक्ष केंद्रित करून त्यांनी काम केले.
साहित्यिक
त्यांच्या साहित्यकृतीमध्ये सातत्याने ग्रामीण भागातील शेतकरी, सामान्य नागरिक नायकाच्या रूपाने वाचकांच्या समोर येतो. ज्यांची नाळ मातीशी जोडली गेलेली आहे आणि मूळ गावगाडयात घट्ट रुतलेले आहे. चंदनशिव यांच्या ‘जांभळढव्ह’, ‘मरणकळा’, ‘अंगारमाती’, ‘बिरडं’, ‘नवी वारुळं’ या कथासंग्रहांचा आवर्जून उल्लेख केला जातो. मानवी समाजजीवनाला व्यापकपणे स्पर्श करणाऱ्या या कथासंग्रहांनी शेती क्षेत्रात जागतिकीकरणाच्या प्रक्रियेमुळे उगवून वर आलेले वेदनेचे कोंब दाखवून देण्याचे काम केले.
संदर्भ
वर्ग:साहित्यिक वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोटलज खुर्द
पोटलज खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
कोरी
कोरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
२०१८-१९ आयसीसी ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका खंड प्रादेशिक अंतिम फेरी
सामने
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट
निक्लॉस वर्थ
वर्ग:संगणकशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टोनी डेल
डेल, टोनी वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पैज लग्नाची (चित्रपट)
कलाकार
वर्षा उगावकर
प्रतीक्षा लोणकर
अविनाश नारकर
निळू फुले
विजय चव्हाण
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट
पोहाणा
पोहाणा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १४९७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४९७ वर्ग:इ.स.च्या १४९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
शिक्षक साहित्य संमेलन संस्था
१९ जानेवारीला २०१२ला दादरमधील राजा शिवाजी विद्यालयात झालेल्या दुसऱ्या राज्यव्यापी शिक्षक साहित्य संमेलनाच्या निमित्ताने, अशी संमेलने भविष्यकाळात भरवण्यासाठी, शिक्षकांच्या साहित्य प्रज्ञेचा शोध घेण्यासाठी आणि भाषा व साहित्य अध्यापनाच्या आशयसमृद्घीसाठी शिक्षक साहित्य संमेलन या नावाची नवी संस्था स्थापन करण्यात आली आहे. महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती महामंडळाचे अध्यक्ष मधु मंगेश कर्णिक आणि अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाच्या अध्यक्षा उषा तांबे या संस्थेच्या सध्याच्या मानद सचिव असून नीरजा धुळेकर या अध्यक्षा आहेत.
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
गाय डि आल्विस
रोनाल्ड गाय डि आल्विस (१५ फेब्रुवारी, इ.स. १९५९:कोलंबो, श्रीलंका - १२ जानेवारी, इ.स. २०१३:कोलंबो, श्रीलंका) हा undefinedकडून ११ कसोटी आणि ३१ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
आल्विसची पत्नी रसांजली सिल्वा ही कडून क्रिकेट खेळली.
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बेळ्ळारी विमानतळ
बेळ्ळारी विमानतळ हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बेळ्ळारी येथे असलेला विमानतळ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:कर्नाटक वर्ग:बेळ्ळारी जिल्हा वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
साकी नाका मेट्रो स्थानक
साकी नाका हे मुंबई मेट्रोच्या मार्ग १ वरील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबईच्या अंधेरी उपनगराच्या पूर्व भागात साकी नाका मध्ये आहे. ह्या स्थानकाचे उद्‌घाटन ८ जून २०१४ रोजी झाले.
वर्ग:मुंबई मेट्रो स्थानके
नाचलोंढी
नाचलोंढी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
भारतातील सामाजिक चळवळ व राज्यशास्त्र
भारतामधील सामाजिक चळवळीमध्ये सहभागी झालेले नेतृत्व राजकारणात कृतीशील होते. यांची ठळक उदाहरणे म्हणजे महात्मा गांधी आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर ही दोन दिसून येतात या दोन उदाहरणांच्या आधारे असेही म्हणता येते कि सामाजिक चळवळी हे विध्याक्षेत्र राजकारणचा कणा आहे. तसेच भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ आणि दलित चळवळ यामधून उदारमतवाद, लोकशाही, सामाजिक न्याय, घटनावाद अशा आधुनिक विचारप्रणालीचे स्वतंत्र्य असे भारतीय अर्थ देखील अभिव्यक्त झाले आहेत. तर हिंदुत्व चळवळीमध्ये राजकारण या क्षेत्राबद्दल आरंभी मतभिन्नता होती. हिंदू परिवारातील संघ हा राजकारणापासून अलिप्त राहण्याची भूमिका घेत होता. दुसरीकडे सावकरनिष्ठ हिंदू परिवार राजकारणाशी जुळवून घेत होता. स्वतात्रोत्तर काळात मात्र सर्वच हिंदुत्व परिवाराने राजकारणाशी संबंध प्रस्थापित केले. यासाठी बाळासाहेब देवरसांनी भूमिका घेतल्याचे दिसते. कारण हिंदुत्व चळवळ आणि राजकारण यांचे संबंध कसे असावेत हा मुख्य कळीचा प्रश्न होता. देवारासनी हिंदुत्व चळवळ आणि राजकारण यांचे हिंदुत्व परिवारात ऐक्य घडवून आणले. तसेच त्यांनी हिंदुराजकारणाचा आधार हिंदुत्व चळवळ म्हणून विकसीत केली. अशा चळवळीमध्ये घडणाऱ्या घडामोडींचा अन्वयार्थ कसा लावावा हा राज्याशास्त्राज्ञांच्या पुढील मध्यवर्ती प्रश्न होता. कारण राशालो विरोध असे चळवळीचे स्वरूप आहे, अशी मुख्य धारणा होती. रा म्हणजे राजकारण, शां म्हणजे शांतता आणि लो म्हणजे लोकशाही होय. या तीन प्रमुख घटकांच्या विरोधातील स्वरूप आणि संकल्पना अशी धारणा अभ्यासकांमध्ये मध्यवर्ती होती.
आमदार
आमदार हा त्याचे मतदारसंघाचा लोकप्रतिनीधी असतो. लोकशाही राज्य व्यवस्थेतील हे पद अत्यंत महत्त्वाचे आहे.हा लोकांनी निवडून दिलेला विधानसभेतील सदस्य आहे. दर पाच वर्षांनी विधानसभा निवडणुकीच्या माध्यमातून याची निवड होते.
आमदाराचा कालावधी
विधानसभा सदस्य म्हणजेच आमदाराचा कालावधी हा पाच वर्षाचा असतो.विधानसभेची मुदत संपल्याने आमदारकीचा कार्यकाल संपतो. विधानसभेची मुदत पाच वर्षांची असते, परंतु मुख्यमंत्र्याच्या विनंतीनुसार राज्यपाल त्याआधीच बरखास्त सुद्धा करू शकतात. आणीबाणीच्या काळामध्ये विधानसभेची ही मुदत वाढवली सुद्धा जाऊ शकते, परंतु एका वेळी सहा महिन्यांपेक्षा जास्त कालावधी वाढविता येत नाही.आमदार होण्यासाठी किमान वयोमर्यादा ही २५ वर्ष असणे आवश्यक असते.
आमदारांची आकडेवारी
सध्या उत्तर प्रदेश मध्ये सर्वाधिक ४०३ आमदार आहेत.तसेच सिक्कीम राज्यातील विधानसभेत सर्वात कमी ३२ आमदार आहेत.संपूर्ण भारत देशात सध्या ४१२३ आमदार आहेत.
संदर्भयादी
१.https://en.m.wikipedia.org/wiki/Uttar_Pradesh_Legislative_Assembly २.https://en.m.wikipedia.org/wiki/State_legislative_assemblies_of_India वर्ग:नागरिकशास्त्र वर्ग:राज्यशास्त्र
हाओबाम ओंग्बी न्गांगबी देवी
हाओबाम ओंग्बी न्गांगबी देवी (१ ऑगस्ट, इ.स. १९२४:इंफाळ, मणिपूर - १२ जून, इ.स. २०१४:इंफाळ) या भारतीय नर्तिका होत्या. या मणिपुरी नृत्यात निष्णात होत्या.
त्या वयाच्या पाचव्या वर्षापासून मणिपुरी नृत्य शिकल्या व सहाव्या वर्षी त्यांनी जलपाईगुडी उत्सवात भाग घेतला. त्या शास्त्रीय संगीतही शिकल्या होत्या. यांनी जवाहरलाल नेहरू मणिपुरी नृत्य अकादमी मध्ये अध्यापन केले.
भारतीय शासनाने २०१० मध्ये त्यांना पद्मश्री पुरस्कार दिला.
त्यांनी १९४१ साली हाओबाम अमुबा सिंग यांच्याशी लग्न केले. त्यांना एक मुलगा आहे.
वर्ग:भारतीय नर्तक वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
व्यवस्थापन
व्यवस्थापन शास्त्राची सुरुवात अलीकडच्या काळात एक स्वतंत्र्य अभ्यास तरी अभ्यास विषय म्हणून उदयास आली आहे. दीर्घकाळ अर्थशास्त्राचा एक भाग म्हणून मानला जात असे. औद्योगिक क्रांतीनंतर नव्याने झपाट्याने उभे राहिलेले कारखाने वेगाने उपलब्ध झाली. बदलती आर्थिक परिस्थिती आणि सामाजिक परिस्थिती अशा अनेक कारणाने उपलब्ध असलेले व्यवस्थापन विषयाचे ज्ञान अपुरे आहे त्रोटक आहे,असे स्पष्ट जाणवू लागले.अशा औद्योगिक वातावरणात व्यवस्थापनाची गरज भासू लागली. त्यातुन संकल्पना, तत्त्वे इतर ज्ञानशाखा यांच्या विचार प्रक्रियेतून व्यवस्थापनशास्त्र हा एक स्वतंत्र अभ्यास विषय म्हणून विकसित झाला.
व्यवस्थापनात पाच घटकांचा समावेश आहे :
व्यवस्थापनाची व्याख्या
"' व्यवस्थापन लक्ष्ये आणि प्रभावीपणे प्राप्त करण्यासाठी लोकांकडून केलेल्या गोष्टी मिळवण्याची एक प्रक्रिया आहे. '" व्यवस्थापन हे संचालनात्मक कार्य असून त्याचा संदर्भ निर्धारित उद्देशांची पूर्तता करण्यासाठी असतो.. व्यवस्थापन (किंवा व्यवस्थापकीय) हे एक व्यवसाय, नफा मिळवणारी संघटना, नफा न मिळवणारी संघटना  किंवा सरकारी संघटना यांचे प्रशासकिय शास्त्र आहे. व्यवस्थापन संस्थेचे धोरण सेट आणि उपलब्ध संसाधने, अशा आर्थिक नैसर्गिक, तांत्रिक, आणि मानवी संसाधने म्हणून अर्ज माध्यमातून त्याच्या उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी त्याच्या कर्मचारी किंवा स्वयंसेवक प्रयत्नांमध्ये समन्वय साधत या कार्यक्रमांचा समावेश होतो. "व्यवस्थापन" ही संकल्पना एक  लोक व्यवस्थापित संस्था संदर्भात असू शकते. व्यवस्थापन एक शैक्षणिक शाखा देखिल आहे, ज्याचा  उद्देश सामाजिक संस्था आणि संस्थात्मक नेतृत्वचा अभ्यास आहे हे एक सामाजिक विज्ञान आहे. व्यवस्थापन महाविद्यालय आणि विद्यापीठ स्तरीय अभ्यास आहे; व्यवस्थापन व्यवसाय प्रशासन (M.B.A.) हे एक पदव्युत्तर शिक्षण आहे. व्यवस्थापन हा एक आधुनिक काळातील परवलीचा शब्द बनला आहे. प्रत्येक कृती ही व्यवस्थापना भोवती फिरत असते. इतरांना कडून काम करून घेण्याची कला म्हणजे व्यवस्थापन होय. व्यवस्थापन म्हणजे नियोजन करणे ,संघटन करणे ,समन्वय साधने ,प्रेरणा देणे व मार्गदर्शन करणे आणि नियंत्रण करणे होय. व्यवस्थापन ही एक सार्वत्रिक प्रकिया आहे.कोणतेही क्षेत्र असो सामाजिक ,राजकीय ,सांस्कृतिक व शैक्षणिक व इतर क्षेत्रांमध्ये व्यवस्थापनाला महत्त्व प्राप्त झाले आहे. प्रत्येक व्यक्तीला स्वतःच्या जीवनात व्यवस्थापन करावेच लागते. ती व्यक्ती अशिक्षित असो किवा सुशिक्षित असो व्यवस्थापन हे करावेच लागते. व्यवस्थापन ही सामुहिक कृती आहे.सातत्याने चालू राहते. व्यवस्थापन हे गतिमान व लवचिक असल्यामुळे एकाद्या वेळी केलेले व्यवस्थापन बदलू शकतो. बहुतेक संस्थांमध्ये तीन व्यवस्थापन स्तर असतात: प्रथम-स्तर, मध्यम-स्तर आणि उच्च-स्तरीय व्यवस्थापक.
शीर्ष अथवा उच्च स्तर
व्यवस्थापनाच्या वरच्या किंवा वरिष्ठ स्तरामध्ये संचालक मंडळ ( गैर-कार्यकारी संचालक, कार्यकारी संचालक आणि स्वतंत्र संचालकांसह ), अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि उच्च कार्यकारी अधिकारी यांचे इतर सदस्य असतात. वेगवेगळ्या संस्थांचे त्यांच्या सी-सूटमध्ये विविध सदस्य असतात, ज्यात मुख्य आर्थिक अधिकारी, मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी इत्यादींचा समावेश असू शकतो. संपूर्ण संस्थेच्या कार्यांचे नियंत्रण आणि देखरेख करण्यासाठी ते जबाबदार असतात.
मध्य स्तर
मध्य व्यवस्थापकात सामान्य व्यवस्थापक, शाखा व्यवस्थापक आणि विभाग व्यवस्थापक इत्यादींचा समावेश असू शकतो. हे धोरणांशी आणि शीर्ष व्यवस्थापनाच्या उद्दिष्टांशी सुसंगत संघटनात्मक योजना अंमलात आणण्यासाठी त्यांच्या भूमिकांवर भर देतात. हे चांगल्या कामगिरीच्या दिशेने खालच्या स्तरीय व्यवस्थापकांना मार्गदर्शन करतात. त्यांच्या कार्यांमध्ये पुढील बाबी समाविष्ट आहेत:
प्रथम-स्तर
खालच्या व्यवस्थापकांमध्ये पर्यवेक्षकांचा समावेश असतो. ते नियमित कर्मचाऱ्यांना नियंत्रित आणि निर्देशित करण्यावर भर देतात. ते सहसा कर्मचाऱ्यांची कामे सोपविणे, कर्मचाऱ्यांना दैनंदिन क्रियाकलापांवर मार्गदर्शन आणि पर्यवेक्षण करणे, उत्पादन आणि/किंवा सेवेची गुणवत्ता आणि प्रमाण सुनिश्चित करणे, कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या कामावर शिफारशी आणि सूचना करणे आणि कर्मचाऱ्यांच्या चिंता दूर करणे यासाठी जबाबदार असतात. हे व्यवस्थापक पुढील कार्ये करतात:
व्यवस्थापनाची उद्दिष्ट्ये
१) संस्थात्मक उद्दिष्ट्य - अ) फायदा मिळविणे. ब) सातत्य राखणे. क) वाढ व विकास करणे. ड) सदिच्छा व प्रतिष्ठा निर्माण करणे २) वैयक्तिक उद्दिष्ट्य - अ) कामाचे स्वरूप आणि वेतन निश्चित करणे. ब) विकासासाठी प्रशिक्षण देणे. क) व्यवस्थापनामध्ये सहभागी करून घेणे. ड) सुरक्षतेची हमी देणे. ३) सामाजिक उद्दिष्ट्य - अ) गुणवत्ता पूर्व उत्पादनाची सेवा देणे. ब) शासन नियंत्रणाचे पालन करणे. क) सामाजिक जबाबदारी पुर्नवसन करणे. ड) सकारात्मक स्पर्धा, ई) नैतिक जबाबदारी
व्यवस्थापनाची कार्ये
व्यवस्थापन ही कार्ये वापरून प्रभावीपणे आणि कार्यक्षमतेने संघटनात्मक उद्दीष्टे व उद्दीष्टे साधण्याची सतत प्रक्रिया असते. हे व्यवस्थापकीय कार्ये मूळतः हेन्री फियोल यांनी पाच घटक म्हणून ओळखली; नियोजन, आयोजन, कर्मचारी, अग्रगण्य (दिग्दर्शन) आणि नियंत्रित करणे. आता सामान्यतः स्वीकारलेली चार व्यवस्थापकीय कार्ये आहेत. व्यवस्थापनाचे चार मूलभूत कार्ये नियोजन, आयोजन, अग्रगण्य आणि नियंत्रित आहेत.
योजना:
नियोजन ही संघटनात्मक उद्दीष्टे स्थापित करणे आणि ती प्राप्त करण्यासाठी कृती करण्याचा एक मार्ग आहे. नियोजन टप्प्यात, व्यवस्थापक संघटनेला दिशा निश्चित करण्यासाठी सामरिक निर्णय घेतात.
आयोजन:
नियोजन टप्प्यात स्थापित उद्दीष्टे साध्य करण्यासाठी संसाधनांचे वितरण आणि कर्मचाऱ्यांना कार्ये सोपविणे हे आयोजन करण्याचा उद्देश आहे. अर्थसंकल्प आयोजित करण्यासाठी आणि कच्चा माल गोळा करण्यासाठी व्यवस्थापकांना वित्त आणि मानव संसाधन यासारख्या संस्थेच्या इतर विभागांसह कार्य करण्याची आवश्यकता असू शकते.
अग्रगण्यः
अग्रगण्य मध्ये कर्मचारी प्रेरित करणे आणि संघटनात्मक उद्दीष्टे साध्य करण्यासाठी त्यांच्या वर्तनावर परिणाम करणे यांचा समावेश आहे. अग्रगण्य, कार्य करण्याऐवजी वैयक्तिक कर्मचारी, कार्यसंघ आणि गट यासारख्या लोकांचे व्यवस्थापन करण्यावर लक्ष केंद्रित करते. यशस्वी नेते असलेले व्यवस्थापक सहसा त्यांच्या कार्यक्षमतेसह कार्य करतात आणि त्यांच्या कार्यक्षमतेसह सर्वोत्कृष्ट कार्यप्रदर्शन करण्यासाठी कार्यसंघ सदस्यांना प्रोत्साहित करण्यासाठी, प्रेरित करण्यासाठी आणि प्रेरित करण्यासाठी परस्पर कौशल्यांचा वापर करतात.
नियंत्रण:
नियंत्रणे ही योजनेच्या अंमलबजावणीचे मूल्यांकन करण्याची आणि संघटनात्मक उद्दीष्ट गाठली आहे याची खात्री करण्यासाठी समायोजन करण्याची प्रक्रिया आहे. व्यवस्थापक कर्मचाऱ्यांवर नियंत्रण ठेवतात आणि नियंत्रणाच्या टप्प्यात त्यांच्या कामाच्या गुणवत्तेचे मूल्यांकन करतात. ते कर्मचाऱ्यांना अभिप्राय देतात, जे चांगले करतात त्याबद्दल सकारात्मक प्रतिक्रिया देतात आणि सुधारण्यासाठी सूचना देतात. हे चार व्यवस्थापकीय कार्ये खरोखर उच्च समाकलित केलेली आहेत आणि एक साखळी मानली जाऊ शकते जिथे प्रत्येक कार्य मागील फंक्शनवर तयार होते. ही कार्ये संघटनात्मक उद्दीष्टांची निर्मिती, अंमलबजावणी आणि साध्य करण्यासाठी एकत्र काम करतात.
संदर्भ
वर्ग:पुनर्लेखन वर्ग: व्यवस्थापन
राज्यव्यापी शिक्षक साहित्य संमेलन
महाराष्ट्रातले पहिले राज्यव्यापी शिक्षक साहित्य संमेलन मुंबईतील रवींद्र हॉलमध्ये १६ ऑक्टोबर २०१०ला झाले. कवयित्री नीरजा त्याच्या अध्यक्षा होत्या.
'दुसऱ्या राज्यव्यापी शिक्षक साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदी संत साहित्याचे गाढे अभ्यासक प्रा. सदानंद मोरे होते. १९ जानेवारीला २०१२ला दादरमधील राजा शिवाजी विद्यालयात हे संमेलन झाले. या संमेलनाचे उद्‌घाटन वसंत आबाजी डहाके यांनी केले. संमेलनाची प्रायोजक संस्था इंडियन एज्युकेशन सोसायटी होती.
दुपारी कवी संमेलन झाले. शिक्षकांसाठी यावेळी विविध स्पर्धाही झाल्या.
या संमेलनाच्या निमित्ताने, अशी संमेलने भविष्यकाळात भरवण्यासाठी, शिक्षकांच्या साहित्य प्रज्ञेचा शोध घेण्यासाठी आणि भाषा आणि साहित्य अध्यापनाच्या आशयसमृद्घीसाठी एक नवी शिक्षक साहित्य संमेलन संस्था निर्माण करण्यात आली आहे. महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती महामंडळाचे अध्यक्ष मधु मंगेश कर्णिक व  अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाच्या अध्यक्ष उषा तांबे हे दोघे या संस्थेचे मानद सचिव आहेत. अध्यक्षा नीरजा धुळेकर आहेत.
धुळे- शिक्षक भारतीतर्फे तिसरे राज्यस्तरीय शिक्षक साहित्य संमेलन १९ जानेवारी २०१३ रोजी ठाणे येथील गडकरी रंगायतनमध्ये झाले. नीरजा संमेलनाध्यक्ष होत्या..
चौथे राज्यव्यापी शिक्षक साहित्य संमेलन रविवारी, १९ जानेवारी २०१४ रोजी बुलढाणा येथील गर्दे हॉलमध्ये आयोजित करण्यात आले.. संमेलनाच्या अध्यक्षपदी "निशाणी डावा अंगठा'कार रमेश इंगळे उत्रादकर होते.
५वे राज्यव्यापी शिक्षक साहित्य संमेलन १४ फेब्रुवारी २०१५ला मुंबईत रवींद्र नाट्य मंदिरात झाले. फैयाज यांनी संमेलनाचे उद्‌घाटन केले. लोकशाहीर संभाजी भगत हे संमेलनाध्यक्ष होते.
भाऊसाहेब हिरे प्रतिष्ठानने शिक्षकांसाठी घेतलेले एक साहित्य संमेलन नाशिकमध्ये ११ सप्टेंबर २०१३ रोजी झाले. मराठी कवी विठ्ठल वाघ संमेलनाध्यक्ष होते.
महाराष्ट्रातील शिक्षकांचे पहिले साहित्य संमेलन, यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान शिक्षण विकास मंच आणि महाराष्ट्र राज्य शैक्षणिक संशोधन व विकास परिषद यांच्या वतीने १४ व १५ एप्रिल २०१२ला पुण्यामध्ये झाले. हे संमेलन यापूर्वी होत असलेल्या राज्यव्यापी शिक्षक संमेलनापेक्षा वेगळे होते.
शिक्षक साहित्य संघ महाराष्ट्र राज्य व नागपूर शाखा यांच्यातर्फे पाचवे राज्यस्तरीय शिक्षक साहित्य संमेलन १३ व १४ नोव्हेंबर २०१६ या काळात नागपूरला झाले. संत साहित्याचे गाढे अभ्यासक सदानंद मोरे या संमेलनाचे अध्यक्ष होते.
पहा : साहित्य संमेलने; शिक्षक साहित्य संमेलन
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
नागार्जुन (रसायनशास्त्रज्ञ)
नागार्जुन (इ.स. १० वे शतक) हे भारतातील धातुकर्मी व रसायनशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी रसरत्‍नाकर नामक रसग्रंथाची रचना केली होती.
नागार्जुन यांचा जन्म सन ९३१मध्ये गुजराथेतील सोमनाथजवळच्या दैहक(?) नावाच्या किल्ल्यावर झाला. लोकांना वाटे की ते देवदूत आहेत. त्यांची ही समजूत नागार्जुनांनी देवता व नागार्जुन यांच्यामधील संवादस्वरूपात लिहिलेल्या ’रसरत्‍नाकर’मुळे झाली होती. महाराष्ट्रातील अहमदनगरनजीक नागलवाडी या गावी नागार्जुनांच्या वास्तव्याच्या खुणा भारतीय पुरातत्त्व खात्यास सापडल्या आहेत. रसरत्‍नाकर या पुस्तकात आसवन (डिस्टिलेशन), द्रवण (लिक्विफिकेशन), संप्लवन (सब्लिमेशन) यां क्रियांचे वर्णन आहे. त्याव्यतिरिक्त नागार्जुनाने उत्तर तंत्र व आरोग्यमंजिरी हे आयुर्वेदावरील ग्रंथ व कक्षपुत-तंत्र, योगसर, योगाष्टक ही पुस्तकेही लिहिली आहेत.
वर्ग:भारतीय रसायनशास्त्रज्ञ
पसंत आहे मुलगी (चित्रपट)
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट
प्रकाश संश्लेषण
ज्या रासायनिक क्रियेद्वारे वनस्पती सूर्यप्रकाशाच्या सानिध्यात हवेतील कर्बद्विप्राणिद वायू (Carbon dioxide Gas) व पाणी यांचा वापर करून अन्न तयार करतात त्या क्रियेला प्रकाश संश्लेषण म्हणतात.
प्रकाश संश्लेषण (photosynthesis): सूर्यप्रकाशापासून मिळणाऱ्या ऊर्जेच्या उपयोगाने कार्बन डाय-ऑक्साइड(CO2) व पाणी (H2O) यांसारख्या साध्या संयुगांपासून रासायनिक विक्रियेने ग्लुकोज (C6H12O6), सुक्रोज (C12H22O11), स्टार्च (C6H10O5) इ. गुंतागुंतीच्या संयुगांची निर्मिती होते. ही प्रक्रिया बुरशी, भूछत्रे इ. क्लोरोफिलविरहित (हरितद्रव्यहीन) वनस्पती [उदा. कवक] सोडल्यास इतर सर्व वनस्पतींत आढळते; ह्या प्रक्रियेला ‘प्रकाश संश्लेषण’ म्हणतात. हा शोध लावण्याचे श्रेय डच वैद्य जे. इंगेनहाउस (१७७९) आणि स्विस शास्त्रज्ञ एन्. टी. द सोस्यूर (१८०४) यांना दिले जाते. तत्पूर्वी, जमिनीतील कुजलेल्या (ह्युमस) कार्बनी पदार्थापासून वनस्पतींचे पोषण होते, असे मानले जात असे.
प्रकाश संश्लेषणाची थोडक्यात रासायनिक अभिक्रिया: 6CO2 + 6(H2O) → C6H12O6 + 6O2
थंड हवामानात प्रकाश संश्लेषण
उत्तरेकडे वेगळ्या प्रकारचे हवामान असते. अमेरिकेच्या उत्तर भागात हिंवाळ्याच्या दिवसात तपमान शून्य अंशाच्या खाली जाऊन सगळीकडे बर्फाचे साम्राज्य पसरते. दिवसाचा कालावधी अगदी लहान होतो आणि त्या वेळेतही सूर्यनारायण क्षितिजावरून जेमतेम हातभर वर येऊन पुन्हा खाली उतरतो. यामुळे कडक ऊन असे फारसे पडतच नाही. सगळे पाणी गोठून गेल्यामुळे झाडांची मुळे पाणी शोषून घेऊन त्याला फांद्यांपर्यंत पोचवू शकत नाहीत. त्यामुळे फोटोसिन्थेसिस ही क्रिया मंदावते.
या वृक्षांना वसंत ऋतूमध्ये पानाफुलांचा बहर येतो. इथल्या उन्हाळ्यातले मोठे दिवस, त्यात भरपूर सूर्यप्रकाश आणि पाण्याचा मुबलक पुरवठा असल्यामुळे त्यांचा सदुपयोग करून ही झाडे झपाट्याने वाढतात, तसेच अन्न तयार करण्याचा कारखाना जोरात चालवून त्याचा भरपूर साठा जमवून ठेवतात. कडक थंडीत आणि अंधारात फोटोसिन्थेसिस होत नसल्यामुळे पानांचा फारसा उपयोग नसतो, त्याशिवाय त्यांचे क्षेत्रफळ जास्त असल्यामुळे त्यातून जास्त बाष्पीभवन होते, त्यावर जास्त बर्फ सांचून त्याचा भार वृक्षाला सोसावा लागतो असे तोटेच असतात. हे टाळण्यासाठी हे वृक्ष आधीपासूनच तयारीला लागतात.
सप्टेंबर महिन्याच्या अखेरीस हे वृक्ष आपली वाढ थांबवतात आणि त्यांच्या पानांमधल्या क्लोरोफिलचे विघटन होणे सुरू होते, तसेच पानांमधले रस झाडाच्या आतल्या बाजूला शोषले जाऊ लागतात. ते फांद्या आणि खोडांमधून अखेर मुळांपर्यंत जाऊन पोचतात आणि सुरक्षितपणे साठवले जातात. झाडांना थंडीत न गोठण्यासाठी यांचा उपयोग होतो. पण यामुळे मरगळ येऊन ती पाने सुकायला लागतात आणि गळून पडतात. पाने नसल्यामुळे झाडांचे श्वसन जवळ जवळ बंद होते आणि मुळांकडून पाण्याचा पुरवठा थांबल्यामुळे रसांचे अभिसरण होऊ शकत नाही. त्यापूर्वीच ही झाडे झोपेच्या पलीकडल्या डॉर्मंट स्थितीत जातात. ही झाडे दोन तीन महिने ध्यानावस्थेत काढून स्प्रिंग येताच खडबडून जागी होतात.
पानांमध्ये हिरव्या रंगाच्या क्लोरोफिलखेरीज कॅरोटिनाइड्स, क्झॅंथोफिल, ॲंथोसायनिन यासारखी पिवळ्या आणि तांबड्या रंगांची रसायनेसुद्धा असतात. एरवी क्लोरोफिलचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे हे इतर रंग झाकले जातात. जेंव्हा क्लोरोफिल नष्ट होते तेंव्हा इतर द्रव्यांचे रंग दिसायला लागतात. कांही झाडे फॉलच्या काळात लाल रंगाचे ॲंथोसायनिन तयारही करतात. या द्रव्यांमुळे निर्माण होणारे रंग एकमेकात मिसळून त्यांच्या प्रमाणानुसार रंगांच्या वेगवेगळ्या असंख्य छटा तयार होतात. मात्र ही झाडे कोणालाही आकर्षित करण्यासाठी हे रंग धारण करत नाहीत. थंडीपासून स्वतःचा बचाव करण्यासाठी त्यांची जी धडपड चाललेली असते त्यात ते बायप्रॉडक्ट्स तयार होतात.
घटक, त्यांचे स्रोत आणि कार्ये
कार्बन डायऑक्साइड हा प्रकाश संश्लेषणाचा मुख्य घटक आणि कच्चा माल आहे. श्वसन, ज्वलन, किण्वन, विघटन इत्यादी प्रक्रियांद्वारे कार्बन डायऑक्साइड वायू वातावरणात सोडला जातो. हवेतील त्याचे प्रमाण ०.०३% ते ०.०४% आहे. स्थलीय वनस्पती ते थेट हवेतून घेतात. या वनस्पतींच्या पानांना रंध्र नावाची छोटी छिद्रे असतात. कार्बन डाय ऑक्साईड या रंध्रांद्वारे झाडाच्या पानांमध्ये प्रवेश करतो. बुडलेल्या वनस्पती त्यांच्या शरीराच्या पृष्ठभागावरून पाण्यात विरघळलेला कार्बन डायऑक्साइड घेतात. पाण्यातील कार्बन डाय ऑक्साईडचे स्त्रोत जलचर प्राणी आहेत, ज्यांच्या श्वासोच्छवासात हा वायू तयार होतो. पाण्याच्या आतील खडकांमध्ये असलेल्या कार्बोनेट आणि बायकार्बोनेट्सच्या विरघळण्याने देखील कार्बन डायऑक्साइड तयार होतो, जे जलीय वनस्पती प्रकाशसंश्लेषणात घेतात. ग्लुकोज (C6H12O6) नावाचे कार्बोहायड्रेट प्रकाशसंश्लेषणात तयार होते. यामध्ये, कार्बन (C) आणि ऑक्सिजन (C) घटकांचे अणू केवळ कार्बन डायऑक्साइड (CO2) पासून प्राप्त होतात.
क्लोरोफिल क्लोरोफिल हे प्रथिनेयुक्त जटिल रासायनिक संयुग आहे. हे प्रकाशसंश्लेषणाचे मुख्य रंगद्रव्य आहे. क्लोरोफिल ए आणि क्लोरोफिल बी असे दोन प्रकार आहेत. हे सर्व ऑटोट्रॉफिक हिरव्या वनस्पतींच्या क्लोरोप्लास्टमध्ये आढळते. क्लोरोफिलचे रेणू सूर्याची प्रकाश ऊर्जा शोषून घेतात आणि त्याचे रासायनिक उर्जेमध्ये रूपांतर करतात. सूर्याची प्रकाश ऊर्जा शोषून घेतल्याने क्लोरोफिलचे रेणू उत्तेजित होतात. हे सक्रिय रेणू पाण्याचे रेणू H+ आणि OH- आयनमध्ये विलग करतात. अशा प्रकारे क्लोरोफिलचे रेणू प्रकाशसंश्लेषणाची जैवरासायनिक प्रक्रिया सुरू करतात.
प्रकाश संश्लेषणासाठी हलका सूर्यप्रकाश आवश्यक आहे. प्रकाशसंश्लेषण देखील बल्ब इत्यादींच्या प्रखर कृत्रिम प्रकाशात घडते. ही क्रिया लाल दिव्यात जास्तीत जास्त असते. लाल रंगानंतर, ही क्रिया व्हायलेट प्रकाशात जास्तीत जास्त आहे. हे दोन्ही रंग क्लोरोफिलद्वारे जास्तीत जास्त प्रमाणात शोषले जातात. हिरवा रंग क्लोरोफिलद्वारे पूर्णपणे परावर्तित होतो, त्यामुळे प्रत्येक रंगाच्या प्रकाशात प्रकाशसंश्लेषणाची प्रक्रिया पूर्णपणे थांबते.
पाणी प्रकाश संश्लेषण प्रक्रियेसाठी पाणी हा कच्चा माल आहे. स्थलीय वनस्पती मुळांच्या केसांद्वारे जमिनीतून ते शोषून घेतात. जलीय वनस्पती पाण्याच्या संपर्कात त्यांच्या भागाच्या बाह्य पृष्ठभागावरील पाणी शोषून घेतात. ऑर्किडसारख्या चढत्या वनस्पती त्यांच्या हवाई मुळांद्वारे वातावरणातील पाण्याची वाफ पकडतात. प्रकाशसंश्लेषणाच्या प्रकाश प्रतिक्रियेत पाण्याच्या फोटोलिसिसने ऑक्सिजन तयार होतो. हा ऑक्सिजन उपपदार्थ म्हणून वातावरणात सोडला जातो. अपूर्ण विक्रियेत तयार झालेल्या ग्लुकोजच्या रेणूंमधील हायड्रोजन मूलद्रव्याचे रेणू केवळ पाण्यापासूनच मिळतात. प्रकाशसंश्लेषणादरम्यान, पाणी अप्रत्यक्षपणे अनेक कार्ये देखील करते. हे प्रोटोप्लाझमची क्रिया आणि एंजाइमची क्रिया राखते.
परिणाम करणारे घटक
प्रकाशसंश्लेषण प्रक्रियेवर अनेक घटकांचा परिणाम होतो. त्याचे काही घटक बाह्य तर काही अंतर्गत आहेत. याशिवाय, काही मर्यादित घटक देखील आहेत. बाह्य कारणे अशी आहेत जी प्रकाश संश्लेषण प्रक्रियेवर निसर्गात आणि वातावरणात असताना परिणाम करतात, जसे की प्रकाश, कारण या प्रक्रियेसाठी वनस्पतीला ऊर्जा सूर्यप्रकाशापासून मिळते आणि ही प्रक्रिया अंधारातून शक्य नसते. कार्बन डाय ऑक्साईड, कारण असे आढळून आले आहे की जर इतर सर्व घटक वनस्पतींना जास्तीत जास्त प्रमाणात उपलब्ध असतील आणि वातावरणातील CO2 चे प्रमाण हळूहळू वाढले असेल तर प्रकाशसंश्लेषणाचा वेग देखील वाढतो. तापमान, कारण असे दिसून आले आहे की वनस्पती आणि पाण्यात प्रकाश संश्लेषणाच्या प्रक्रियेसाठी विशिष्ट तापमान देखील आवश्यक आहे, फोटोकेमिकल प्रक्रियेसाठी पाणी खूप महत्वाचे आहे आणि या प्रक्रियेदरम्यान अनेक रासायनिक बदलांना मदत करते. अंतर्गत घटक हे पानांमध्ये असताना प्रकाशसंश्लेषणाच्या प्रक्रियेवर परिणाम करतात, जसे की क्लोरोफिल किंवा क्लोरोफिल, ज्याद्वारे प्रकाश उर्जेचे रासायनिक उर्जेमध्ये रूपांतर होते. प्रारस / प्रोटोप्लाझम / पुरस किंवा प्रोटोप्लाझम ज्यामध्ये आढळणारे विकार प्रकाशसंश्लेषण प्रक्रियेवर परिणाम करतात. अन्नाचा साठा, कारण प्रकाशसंश्लेषण प्रक्रियेत बनवलेले अन्न स्थानिक पेशींमध्ये जमा होत राहिल्यास प्रकाशसंश्लेषणाचा वेग मंदावतो. पानांची अंतर्गत रचना कारण प्रकाशसंश्लेषणाचा दर पानांमध्ये असलेल्या रंध्रांच्या संख्येवर आणि त्यांच्या बंद होण्याच्या आणि उघडण्याच्या वेळेवर अवलंबून असतो. पानांचे वय, कारण जुन्या पानांपेक्षा कोवळ्या पानांमध्ये प्रकाशसंश्लेषणाचा वेग जास्त असतो. याशिवाय या सर्व गोष्टींच्या वेगाचाही प्रकाश संश्लेषणावर परिणाम होतो. जेव्हा प्रकाशसंश्लेषणाची क्रिया वेगवेगळ्या घटकांद्वारे नियंत्रित केली जाते, तेव्हा प्रकाशसंश्लेषणाचा दर सर्वात मंद घटकाद्वारे नियंत्रित केला जातो. प्रकाश, कार्बन डायऑक्साइड, पाणी, क्लोरोफिल इ. यापैकी जे योग्य प्रमाणापेक्षा कमी असेल ते संपूर्ण प्रक्रियेचा वेग नियंत्रित करते. या घटकाला विशिष्ट काळासाठी मर्यादित घटक म्हणतात.
संदर्भ
वर्ग:वनस्पतीशास्त्र
तोडा समाज
तोडा समाज हा एक तामिळनाडू राज्यातील निलगिरी पर्वतरांगावर उंच पहाडावर राहणारा मागास समाज आहे. तोडा समाजाची बोलीभाषा तोडा भाषा आहे. तोडा भाषा ही कन्नड भाषेशी संबंधित द्रविड भाषासमूहातील एक प्राचीन बोलीभाषा आहे.
तोडा समाज प्रामुख्याने कुंनूर आणि उदगमंडलम (उटी) तालुक्यात मोठ्या प्रमाणात रहातो. इ.स. २००१ च्या जनगणने नुसार तोडा समाजाची लोकसंख्या २२०० पर्यंत आहे. हा समाज गोलसर आकाराच्या झोपड्यात रहातो. झोपड्यांच्या समूहास माड असे म्हणतात. या समाजाचा मुख्य व्यवसाय हा म्हशीपालनाचा आहे. तोडा समाजात कधीकाळी बहुभार्तृत्व आणि बहुपत्नीत्व या दोन्ही रूढी होत्या. विशेष करून बहुभार्तृत्व म्हणजे एखाद्या महिलेचा जेव्हा एका पुरुषाशी विवाह होतो तेव्हा ती त्याच्या इतर भावांची पण पत्नी होते.
संदर्भ
वर्ग:अनुसूचित जाती वर्ग:भारतामधील जाती
आल्डस हक्सली
आल्डस हक्सली (इ.स. १८९४ - इ.स. १९६३) हे एक इंग्लिश लेखक व तत्त्वज्ञ होते. १९३२ मध्ये प्रकाशित झालेल्या ब्रेव्ह न्यू वर्ल्ड या त्यांच्या कादंबरीसाठी ते प्रसिद्ध आहेत. त्यात त्यांनी आधुनिक यंत्राधिष्ठित सामाजातील मानवी समस्यांचा मागोवा घेतला आहे. या शिवाय देखील हक्सली यांची अनेक पुस्तके प्रसिद्ध आहेत. हक्सली इंग्लंडमधील प्रसिद्ध घराणे होते. त्यांचे आजोबा टी.एच. हक्सली हे उत्क्रांतीवादाचे एक डार्विनचे समकालीन समर्थक होते, वडील लेनर्ड हक्सली हे ग्रीक भाषेचे विद्वान होते, बंधू जुलीयन हक्सली प्राणीशास्त्राचे अभ्यासक होते, तर आई जुलिया हक्सली ही शिक्षणतज्ञ होती.
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६३ मधील मृत्यू
ब्रायन टेबर
टेबर, ब्रायन वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बीदर वायुसेना तळ
हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बीदर येथे असलेला विमानतळ व वायुसेना तळ आहे.
वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ वर्ग:बीदर जिल्हा
महिलांचा महानगरपालिकेतील राजकीय सहभाग
मुंबई महानगरपालिका पातळीवरील महिलांचा सहभाग
मुंबई महानगरपालिकेमध्ये महिलांना सत्तेत वाटा मिळण्यास नव्वदचे दशक उजाडावे लागले. या दशकातील ७३ व्या आणि ७४ व्या घटनादुरुस्तीनंतर महिलांना स्थानिक स्वराज्य संस्थामध्ये आरक्षणाच्या धोरणामुळे सत्तेत वाट मिळाला. कॉग्रेस पक्षाकडून सुलोचना म. मोदी या केवळ एका महिलेस पन्नाशीच्या दशकात (१९५६-१९५७) महापौर पद दिले गेले होते. त्या काँग्रेस पक्षाकडून मुंबईच्या पहिल्या महापौर झाल्या होत्या. त्यानंतर १९९४-९५ मध्ये काँग्रेस पक्षाकडून निर्मला सावंत यांना महापौरपद दिले गेले होते. यानंतर मुंबई मनपामधील काँग्रेस पक्षाची परंपरा खंडित झाली. शिवसेना पक्षाच्या विशाखा राऊत (१९९७-९८), शुभा राउळ (२००७-२००९) आणि शारदा जाधव (१ डिसेंबर २००९ ते ८ मार्च २०१२) या तीन महिला महापौर झाल्या होत्या. यापैकी विशाखा राऊत यांना मनोहर जोशी यांचा पाठीबा होता. शुभा राउळ आणि शारदा जाधव यांना राजकीय पार्श्वभूमी नव्हती. शारदा जाधव यांचे सासरे नगरसेवक होते. जाधव यांचा मनोहर डेकोरेटर आणि टूर एजन्सी हा व्यवसाय होता. तर दहिसरच्या शुभा राउळ पेशाने डॉक्टर होत्या.
वर्ग:राजकारण वर्ग:महिला
पुई
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
बाष्पोत्सर्जन
बाष्पोत्सर्जन ही बाष्पीभवनामुळे होणारी उत्सर्जनाची प्रक्रिया आहे. ही प्रक्रिया मुख्यतः वनस्पतींमध्ये आढळून येते. वनस्पती झाडाच्या पांनांमधून पाण्याच्या वाफेचे उत्सर्जन करतात.
ही सतत चालणारी प्रक्रिया आहे.
परिणाम करणारे घटक
जर पानाचा आकार जास्त असेल, तर बाष्पोत्सर्जनाचे प्रमाण अधिक असते. तसेच उन्हाळ्यात जास्त बाष्पोत्सर्जन होते.
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
बोखुम
बोखुम हे जर्मनीतील नॉर्डऱ्हाइन वेस्टफालिया या राज्यातील शहर आहे. हे शहर रुहर परिसरातील एक शहर आहे. येथील विद्यापीठ प्रसिद्ध आहे.
वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
पिंपरी (वणी)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सनातनी ज्यूडिझम
सनातनी ज्यू धर्म तथा ऑर्थोडॉक्स ज्यूडाइझम ही ज्यू धर्माच्या काही पंथांसाठीचे एक सामूहिक संज्ञा आहे. ही संस्स्था ज्यू लोकांच्या समजुती आणि निरिक्षणांना जपून ठेवण्यासाठी प्रयत्न करते आणि जे आधुनिकतेच्या आणि धर्मनिरपेक्षतेच्या वेगवेगळ्या आव्हानांना सामोरे जाते. थिऑलॉजिकलरित्या, हे मुख्यत्वेकरून लिहिलेले आणि तोंडावाटे दोन्हीचे टोरा, या शब्दाद्वारे सिन्नाय पर्वतावर देवानं प्रकट केले आणि नंतरपासून विश्वासूपणे प्रेषित म्हणून परिभाषित केले आहे. इतर प्रमुख सिद्धांतामध्ये मृत्यूनंतरच्या भविष्यकालीन पुनरुत्थानावर विश्वास, दैवी बक्षीस आणि दंड, इस्रायलची निवड आणि मशीहाच्या अंतर्गत जेरूसलेममधील मंदिराची अखेरची जीर्णोद्धार.
वर्ग:ज्यू धर्म
आधुनिक महाराष्ट्रातील राज्यशास्त्र
आधुनिक महाराष्ट्रातील राज्यशास्त्राची सुरुवात शंकर दत्तात्रय जावडेकरांपासून होते.
वर्ग:राज्यशास्त्र वर्ग:सामाजिक शास्त्रे
रॉबर्ट बी. लाफलिन
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
पुरस्कार
आंशिक पुंज हॉल परिणाम या विषयाच्या विवरणाबद्दल कोलंबिया विद्यापीठातील होर्स्ट श्ट्यॉर्मर व प्रिन्स्टन विद्यापीठातील डॅनियल छी त्सुई या दोघांसमवेत त्याला इ.स. १९९८ साली भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
कृष्णापेठ
कृष्णापेठ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
फेडोरा
वर्ग:लिनक्स वितरणे
Fedora (operating system)
ल्युबेकची लढाई
वर्ग:इ.स. १८०६
पानशेत पूर
१२ जुलै, इ. स. १९६१ रोजी महाराष्ट्रातील पानशेत धरण फुटून पुणे व परिसरात आलेल्या पुराचा आपत्प्रसंग पानशेत पूर म्हणून ओळखला जातो.
१२ जुलै, इ. स. १९६१ या दिवशी भारतीय प्रमाणवेळेनुसार सकाळी ७ वाजून १० मिनिटांनी पानशेत धरण फुटले. बंड गार्डन पूल सोडून पुण्यातील तत्कालीन बाकी सर्व पूल पाण्याखाली गेले होते. मुठा नदीच्या दक्षिण किनाऱ्यावर असलेल्या शनिवार पेठ, नारायण पेठ, कसबा पेठ आणि सोमवार पेठ इत्यादी भागांची पुष्कळ हानी झाली.
पार्श्वभूमी
इ.स. १९५० च्या दशकापर्यंत पुण्याचा पाणीपुरवठा पुण्यापासून १३ कि. मी. अंतरावर मुठा नदीवर बांधलेल्या खडकवासला धरणातून होत असे. वाढत्या वस्तीने खडकवासल्याचे पाणी विशेषतः उन्हाळ्यात कमी पडू लागल्याने, पुणे शहर तसेच शेतीसाठी पाणी मिळावे म्हणून खडकवासल्याच्या पश्‍चिमेस पुण्यापासून ३८ कि.मी. अंतरावर मुठेची उपनदी असलेल्या अंबा नदीवर पानशेत येथे प्रशासनाने मातीचे धरण  बांधायचे ठरवले. १० ऑक्‍टोबर १९५७ साली पानशेत धरणाच्या बांधकामाला सुरुवात झाली. पहिल्या टप्प्यात ६ टीएमसी, तर दुसऱ्या टप्प्यात ११ टीएमसी क्षमतेचे हे धरण प्रस्तावित मुदतीनुसार जून, इ.स. १९६२ पर्यंत बांधून पुरे होणार होते. इ.स. १९५९-१९६० च्या सुमारास बांधकामाच्या प्रगतीचा आढावा घेण्यात आला. तेव्हा अद्ययावत तंत्रज्ञान वापरल्यास पानशेत धरण प्रस्तावित मुदतीच्या एक वर्ष अगोदरच पुरे होऊ शकेल, असा विश्वास वाटल्याने भारताच्या केंद्रशासकीय पातळीवर तसा निर्णयही घेण्यात आला. . बांधकामाच्या आराखड्यात पानशेत धरणाच्या एका बाजूस पुराचे पाणी वाहून जाण्यासाठी एक सांडवा योजला होता व दुसरीकडे धरणाच्या पोटात नालाकृती बोगद्याच्या रूपात दरवाजा असलेले एक बहिर्द्वार योजण्यात आले होते. बहिर्द्वाराच्या आतल्या तोंडाशी असलेले लोखंडी दार हलवण्यासाठीची यंत्रसामग्री बसवलेला एक मनोरा व मनोऱ्यावर जाण्यासाठी बांधापासून एक पूल, अशी व्यवस्था आराखड्यात होती. परंतु यांतील बऱ्याच गोष्टी इ.स. १९६१ च्या जूनअखेरीसदेखील पूर्ण झाल्या नव्ह्त्या. बहिर्द्वार नलिकेच्या वरच्या भागातील माती पुरेशी दाबली नसल्यामुळे तो भाग कच्चा राहिला होता. बहिर्द्वार नलिकेच्या तोंडाशी लावलेला दरवाजाही अर्धवट स्थितीत लोंबकळत ठेवलेला होता. पूरपातळीनुसार हा दरवाजा वर-खाली करायची व्यवस्था झालेली नव्हती. जून महिन्यात भरपूर पाऊस झाल्यामुळे जूनअखेरीस सर्व कामे अर्धवट स्थितीत थांबवावी लागली. परंतु भरपूर पर्जन्यवृष्टीमुळे जलाशय मात्र भरू लागला होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:पुणे वर्ग:पूर
एसेन
एसेन (Essen) हे जर्मनी देशाच्या नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालन या राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर रुहर परिसरातील सर्वात जास्त लोकसंख्येचे शहर आहे. हे शहर येथील बाजारपेठेसाठी प्रसिद्ध आहे. या शहराने ऐसेन खरेदीचे शहर असे नाव धारण केले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
असल्फा मेट्रो स्थानक
असल्फा हे मुंबई मेट्रोच्या मार्ग १ वरील एक रेल्वे स्थानक आहे. ह्या स्थानकाचे उद्‌घाटन ८ जून २०१४ रोजी झाले.
इतिहास
सुभाष नगर परिसरात हे स्थान नसून सुभाष नगर नावाने स्थापन झाले आहे. स्थानिक रहिवाशांनी केलेल्या अपीलनंतर एमएमआरडीएने डिसेंबर २०१३ मध्ये स्टेशनचे नाव बदलून असल्फा असे करण्याचे ठरविले. पुढील स्थानकास (घाटकोपरच्या दिशेने), ज्याचे मूळ नाव असल्फा असे होते, त्याचे नाव बदलून जागृती नगर असे करण्यात आले.
संदर्भ
वर्ग:मुंबई मेट्रो स्थानके
डेव्हिड रेनेबर्ग
रेनेबर्ग, डेव्हिड वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विजापूर विमानतळ
विजयपूर विमानतळ हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील विजापूर येथे असलेला निर्माणाधीन विमानतळ आहे. ७२७ एकर विस्तार असलेला हा विमानतळ विजापूरजवळील मदभावी या गावात बांधला जाईल.
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:भारतातील प्रस्तावित विमानतळ वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ वर्ग:विजापूर
नळशेत
नळशेत हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
कल्पना मोरपारिया
कल्पना मोरपारिया ह्या एक भारतीय बँकर आहे. ती गेली तीन वर्षे आयसीआयसीआय बँक शी संलग्न होती. सध्या ती जेपी मॉर्गन इंडियाची मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहे. कल्पना अनेक प्रमुख भारतीय कंपन्यांच्या बोर्डवर स्वतंत्र संचालक म्हणून काम करते. कल्पना ने कायद्याची पदवी मुंबई विद्यापीठ मधून घेतली आहे, तसेच भारत सरकारच्या अनेक समित्यांवर काम केले आहे. फॉर्च्युन नियतकालिका ने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर व्यवसाय करणाऱ्या ५० सर्वात शक्तिशाली महिलांचा यादीत स्थान दिले आहे.
जीवन
कल्पना हिचा जन्म ३० मे १९४९ रोजी लोहाना कुटुंबात झाला. तिचा वडिलांचे नाव भवनदास व आईचे नाव लक्ष्मीबेन तन्ना होते. तीन बहिणीपैकी कल्पना सर्वात लहान होती. ती लहान असताना तिचा वडिलांचा मृत्यू झाला. त्यानंतर तिने आपले शालेय शिक्षण पूर्ण केले, आणि विज्ञान विषयाचा अभ्यास करण्यासाठी सोफिया कॉलेज मध्ये प्रवेश घेतला. १९७० मध्ये ती रसायनशास्त्रात बी.एससी पदवीधर झाली. नंतर तिने रसायनशास्त्राचा अभ्यासक्रमात पदवी घेतली.
कारकीर्द
कल्पनाची मोठी बहीण पारूल ठक्कर हिने कायद्याचा अभ्यास केला होता, आणि ती सॉलिसिटर फर्म मध्ये काम करत होती. कल्पनाने तिचा बहिणीचे अनुसरण करण्याचा निर्णय घेतला, आणि १९७५ साली ती आयसीआयसीआयमध्ये कायदेशीर विभागात रुजू झाली. व्यवस्थापनाने तिला विविध जबाबदाऱ्या सोपवल्या. १९९५ मध्ये मॅनेजमेंटने अमेरिकेतील कॅपिटल मार्केटच्या अभ्यासासाठी तिला अमेरिकेला पाठवलं, जिथे त्यांनी तीन महिने न्यू यॉर्कच्या डेव्हिड पोल्क आणि वार्डवेलमध्ये काम केले.
व्यवसायातील प्रगती
आईसीआयसीआय बँकेच्या जन्मासाठी त्यांनी १९९९ साली न्यू यॉर्क स्टॉक एक्स्चेंजमध्ये नोंदणी केली होती. आय.सी.आय.सी.आय. बँकेने २००२ मध्ये विलीनीकरण केली. कल्पनाने १९७५ ते १९९४ पर्यंत आयसीआयसीआयच्या कायदेशीर विभागात काम केले. १९९६ मध्ये त्यांना आयसीआयसीआयच्या बँकेच्या महाव्यवस्थापक म्हणून नियुक्त करण्यात आले. त्यानंतर त्या कायदेशीर, नियोजन, कोषागार आणि कॉरपोरेट कम्युनिकेशन्स विभागात कार्यरत झाली. १९९८ मध्ये तिला आयसीआयसीआय बँकेचा वरिष्ठ महाव्यवस्थापक म्हणून नियुक्त केले गेले. मे २००१ मध्ये तिला आईसीआयसीआयच्या संचालक मंडळामध्ये सामील करण्यात आले. २००६ मध्ये पुन्हा त्यांना आयसीआयसीआय बँकेचा उपव्यवस्थापक म्हणून नियुक्त करण्यात आले. त्यानंतर त्यांना संयुक्त व्यवस्थापकीय संचालक म्हणून घोषित करण्यात आले.आज त्या जे पी मॉर्गनचा मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मुस्तफा खान
वर्ग:आदिलशाही वर्ग:इ.स. १६४८ मधील मृत्यू
पुण्यातील प्लेगची साथ
पुण्यात प्लेगची साथ १८९६ साली पसरली होती. त्यात अनेक लोक बळी गेले. पुण्यात प्लेगची साथ पसरल्यानंतर १८९७चा संसर्गजन्य रोग प्रतिबंधक कायदा लागू झाला होता. या कायद्यानुसार एखादी व्यक्तीला प्लेगचा आजार झाल्याची शंका आल्यास तिची इच्छा असो वा नसो, तिला सरकारी हॉस्पिटलात भरती केले जात असे. प्लेगचे रुग्ण शोधण्यासाठी ब्रिटिश अधिकारी रॅंड याचे सैनिक पुणेकरांच्या घरात घुसत होते, सामानाच्या तपासणीच्या नावाखाली लुटालूट करत होते. उगीचच संशय घेऊन बरेच सामान जाळून टाकत होते. रुग्णालयात भरती करण्यासाठी लोकांना फरफटत नेत होते. रोगग्रस्त लोकांसोबतच अनेक निरोगी लोकांनाही केवळ संशयावरून रोग्यांच्या छावणीत हलविण्यात आले.
ब्रिटिश सोल्जर हे देवघर-स्वयंपाकघरात पायातल्या जोड्यानिशी शिरत होते. देव बाहेर काढून रस्त्यावर फेकत होते. स्वयंपाकघरातील लोणच्याच्या बाटल्या रोग होईल म्हणून उकिरड्यात टाकत होते. घरातील वृद्ध तसेच स्त्रियांवर अत्याचार केले गेले. याचा बदला म्हणून चाफेकर बंधूनी रॅंडवर गोळीबार करून त्याचा खून केला.
याच प्लेगाच्या साथीत अडकलेल्या लोकांचे यांना सहन झाले नाहीत. त्यांनी प्लेगपीडितांसाठी पुणे शहराजवळील ससाणे यांच्या माळावर हॉस्पिटल सुरू केले. त्या स्वतः रोग्यांना धीर देऊ लागल्या. त्यांच्या घरी जाऊन त्यांना भेटू लागल्या. कुटुंबीयांना आधार देऊ लागल्या. पण रोग्यांचा उपचार करता करता सावित्रीबाईंनाही प्लेगने गाठले आणि त्यातच त्यांचाही मृत्यू झाला.
पुणेपासून 20 किलोमीटर अंतरावर पिरंगुट या गावात प्लेगच्या साथीने अक्षरशः गावात माणूस जिवंत राहत नव्हता अशा कठीण काळात नामाजी गोळे यांनी प्लेग साथीत मृत झालेल्या जवळपास 75 लोकांना एकट्याने भैरवनाथ मंदिर समोरील पांदण रस्ताला गाडले होते, स्वतःच्या कुटुंबात सदस्यची पर्वा न करता त्यांनी हे कार्य पार पाडले, दुर्दैवाने त्यांची दखल घेतली गेली नाही या कार्याचा खुलासा त्यांची नात श्रीमती द्रौपदाबाई हगवणे वय 98 ,सध्या राहणार म्हाळुंगे, क्रीडांनगरी,पुणे यांनी काल केला 20 मार्च 2021 रोजी त्यांची मुलखात घेतली असता हे समजले
जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा
अविवादित बुद्धिबळ विश्व अजिंक्यपद इ.स. २००६ - वर्तमान
वर्ग:बुद्धिबळ वर्ग:जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा
पुणे कटक मंडळ
वर्ग:पुणे
इ.स. १८५८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८५८ वर्ग:इ.स.च्या १८५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
हंपी विमानतळ
हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील हंपी येथे असलेला विमानतळ आहे.
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:हंपी वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
Hampi Airport
आयोर्तों सेना
आयोर्तों सेना दा सिल्वा  (Ayrton Senna da Silva; २१ मार्च १९६० – १ मे १९९४) हा ब्राझीलियन रेसिंग चालक होता. त्याने फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद तीनदा जिंकले होते. १९९४ सालच्या सान मारिनो ग्रांप्रीदरम्यान झालेल्या एका अपघातामध्ये त्याचा मृत्यू झाला. फॉर्म्युला वनच्या इतिहासातील सर्वोत्तम चालकांमध्ये त्याची गणना होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू वर्ग:ब्राझिलियन फॉर्म्युला वन चालक वर्ग:फॉर्म्युला वन चालक