cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
भगिनी निवेदिता
बालिका विद्यालय
१२ नोव्हेंबर १८९८ रोजी शारदामाता यांच्या हस्ते निवेदितांच्या 'बालिका विद्यालया'चे उद्‌घाटन झाले. लहान मुली, नवविवाहिता, प्रौढा, विधवा स्त्रिया या सर्वांसाठीच ही शाळा होती. या शाळेत मुलीना काय काय शिकविले जावे याविषयी स्वामीजी निवेदितांना मार्गदर्शन करीत असत. चित्रे काढणे, मूर्ती बनवणे, शिवणे, विणणे अशा विविध गोष्टी शिकून मुलींच्या हृदय आणि बुद्धीचा एकत्र व व्यवहार्य विकास कसा होईल असा विचार या शाळेने राबविला. निवेदिता बेलूर येथील आश्रमातील साधकांना शरीरशास्त्र, वनस्पतीशास्त्र, शिक्षणशास्त्र असे विषयही शिकवीत असत.
व्याख्याने आणि जनजागृती
निवेदितांनी कलकत्त्यातील विद्वान लोकांच्या ओळखी करून घेतल्या. त्या समाजात देत असलेली व्याख्याने हे या ओळखीचे साधन ठरले. त्यांनी 'काली' या विषयावर दिलेल्या व्याख्यानाने तर त्या समाजात खूप प्रसिद्ध झाल्या आणि त्यांनी हिंदू धर्म अंतर्बाह्य स्वीकारला आहे याची समाजातील लोकांनाही जाणीव झाली. सन १९०१ पासून निवेदितांनी हिंदुस्थानासंबंधी व्याख्याने देण्यास सुरुवात केली आणि लेखनकार्यही केले. या लेखनाचे जे पैसे मिळत ते बालिका विद्यालयासाठी वापरले जात. त्यांचे हे सर्व कार्य पाहून १९०२ साली त्यांचा सत्कार करण्यात आला आणि त्यांना मानपत्रही देण्यात आले. सर्व हिंदू समाजाच्या सुख-दुःखाशी तादात्म्य पावलेली हिंदू कन्या, धर्मभगिनी, विदुषी अशा भूमिकेतून हा सत्कार झाला.
राष्ट्रजागृतीची विचारधारा जागृत ठेवण्याचे कार्य
या सर्व घटनाक्रमात निवेदिताच्या आयुष्याला कलाटणी देणारी घटना घडली आणि ती म्हणजे स्वामी विवेकानंद यांची चिरविश्रांती. ४ जुलै १९०२ ला स्वामीजी अनंताच्या प्रवासाला गेले. त्यांचे निधन ही निवेदिताच्या आयुष्यातील महत्त्वाचीच घटना होती. स्वामीजींची राष्ट्रजागृतीची विचारधारा जागृत ठेवण्याचे महत्त्वाचे काम आता निवेदितांनी हाती घेतले. 'मी त्यांची मानसकन्या जोपर्यंत जिवंत आहे तोपर्यंत विवेकानंदांची, त्यांच्या अंतरंगाची विस्मृती लोकांना होऊ देणार नाही' असा पण करून निवेदितांनी कार्यारंभ केला.
राजकीय कार्य
हिंदुस्थानचे पुनरुज्जीवन, हिंदुस्थानचे स्वातंत्र्य याबद्दलची आस बंगाली युवकांच्या मनात निर्माण करण्याचे कार्य निवेदितांनी हाती घेतले. निवेदितांचे हे जहाल विचार आणि हालचाली ब्रिटिश सरकारच्या ध्यानात आल्या. मार्च १९०२ पासून सरकारतर्फे त्यांच्यावर गुप्तहेरांची पाळत राहू लागली. त्यांची पत्रे फोडली जाऊन वाचण्यात येऊ लागली. निवेदितांनी 'आशिया खंडाचे ऐक्य', आधुनिक विज्ञान आणि हिंदू मन ' अशा वेगवेगळ्या विषयांवर व्याख्याने दिली. भारतभर चालू असलेल्या क्रांतिकार्याची ओळख आता निवेदितांना झाली होती. योगी अरविंद यांचाही क्रांतिकार्यात विशेष सहभाग होता. त्यांना भेटल्यावर निवेदिताने त्यांच्याशी आध्यात्मिक चर्चा तर केलीच पण त्याच्या जोडीने एकत्रितपणे क्रांतिकार्याची धुराही सांभाळण्याचे ठरविले.
अनुशीलन समिती ची स्थापना झाल्यावर युवकांच्या गटाला क्रांतिकार्यासाठी निवेदिता मार्गदर्शन करीत. डॉन सोसायटीच्या माध्यमातूनही क्रांतिकार्य चाले. या कार्यातून बंगाली तरुणांना स्वदेशभक्तीचे शिक्षण दिले जाई. निवेदिता या गटालाही मार्गदर्शन करीत असत.
आपल्या युवकांसमोर आणि हिंदुस्थानासमोरच आपल्या राष्ट्राचे चिह्न असावे या भूमिकेतून निवेदिताने एक वज्रचिह्न असलेला ध्वज तयार केला. सन्मान, पावित्र्य, शहाणपण, अधिकार आणि चेतना यांचा बोध करून देणारा हा ध्वज!
स्वदेशीच्या आंदोलनात निवेदिताने स्वदेशाचा पुरस्कार करणारे लेख लिहिले. घरोघरी जाऊन स्वतः स्वदेशी वस्तुंचा प्रसारही केला. स्वदेशात व्यवसाय काढण्याच्या हेतुने, तरुणांनी परदेशी जाऊन प्रशिक्षण घ्यावे, ही कल्पना त्यांनी मांडली व अमलात आणली.
संस्कृती व कला
भारतीय कलेतील प्राचीन परंपरा,पूर्णत्वाच्या कल्पना, चैतन्य,सर्जनशीलता यांच्याशी निवेदिता एकरूप झाल्या होत्या असे म्हणता येईल.पाश्चात्य कलेची परिमाणे लावून भारतीय कलेची समीक्षा करणे थांबले पाहिजे असे निवेदितांनी आग्रहाने नोंदविले. संस्कृती व कला हे निवेदितांचे आस्थेचे विषय होते. भारतीय कलेचे पुनरुज्जीवन करून त्याद्वारे समाज परिवर्तन आणि राष्ट्र जागरण करता येईल असे निवेदितांचे मत होते. १३ ऑक्टोबर १९११ रोजी निवेदिता यांनी आपला इहलोकीचा प्रवास संपविला. त्यांचे अखेरचे वाक्य हे होते की, 'मी आता चालले, तरीसुद्धा या भारतात ध्येयसूर्याचा उदय झालेला मी पाहीनच पाहीन.' निवेदितांचे कार्य युवकांना आणि युवतींना सतत प्रेरणादायी असेच आहे.
भगिनी निवेदिता व जगदीशचंद्र बसू
रवीन्द्रनाथ ठाकूर, त्यांचे बंधू अवनीन्द्रनाथ ठाकूर, ज्येष्ठ वनस्पतीशास्त्रज्ञ जगदीशचंद्र बसू आणि अबला बसू, यासारख्या अनेक मंडळींशी निवेदितांचे अतिशय सौहार्दपूर्ण नाते होते. जगदीशचंद्र बसूं ची मानसकन्या असे निवेदितांचे स्थान होते. Response in the Living and Non-Living हा बसूंचा पहिला ग्रंथ लिहिण्याच्या आणि संपादित करण्याच्या कामी निवेदितांचे खूप साहाय्य झाले होते. निवेदितानी बसूंच्या कार्याचा परिचय करून देणारा लेख लिहून त्यांच्या कामाची ओळख समाजाला करून दिली. बसूंच्या टिपणाच्या आधारे निवेदितांनी 'Plant Response as a Means of Physiological Investigation' हा ग्रंथ पूर्ण लिहिला.जगदीशचंद्र बसूंची 'Comparative Electro-Psysiology', 'Researches on Irritability of Plants" ही पुस्तकेही निवेदितानेच लिहिली आहेत. बसू विज्ञान मंदिर या संशोधन संस्थेच्या उभारणीमध्ये निवेदिता यांचा मोलाचा वाटा होता.
भगिनी निवेदिता व अरविंद घोष
भगिनी निवेदिता व अरविंद घोष यांची पहिली भेट बडोदा येथे झाली होती. निवेदितांचे ‘काली द मदर’ हे पुस्तक अरविंद यांनी वाचले होते.
भगिनी निवेदिता व रवींद्रनाथ टागोर
रवीन्द्रनाथ टागोर आणि भगिनी निवेदिता यांच्यात सख्यत्व होते. रवींद्रनाथ यांच्या 'गौरमोहन' या कादंबरीतील गोरा नावाच्या पात्रावर भगिनी निवेदितांची छाप दिसते, असे समीक्षकांचे म्हणणे आहे. १९०४ साली निवेदिता बुद्धगयेच्या यात्रेला गेल्या होत्या. त्यावेळी त्यांच्या सोबत रवींद्रनाथ टागोर, सर यदुनाथ सरकार व जगदीशचंद्र बोस पती-पत्नी होते.
भगिनी निवेदिता व अवनींद्रनाथ बसू
अवनीन्द्रनाथ यांनी चित्रकलेत एक नवा प्रकार रूढ केला होता, त्या चित्रांचे आकलन आणि रसग्रहण करून देण्याचे काम भगिनी निवेदिता करत असत. ही चित्रे वा निवेदिता यांनी केलेले रसग्रहण प्रवासी आणि मॉडर्न रिव्ह्यू या मासिकातून प्रकाशित होत असत.
भगिनी निवेदिता व रमेशचंद्र दत्त
रमेशचंद्र दत्त हे सुप्रसिद्ध बंगली इतिहासतज्ज्ञ. यांना बंगालच्या साहित्य-इतिहासात महत्त्वाचे स्थान आहे. निवेदिता यांनी हिंदू तत्त्वज्ञानाचा अभ्यास रमेशचंद्र यांच्या मार्गदर्शनाने केला. निवेदिता यांच्या 'भारतीय जीवनातील सूत्र' या पुस्तकाचे प्रेरणास्थानही रमेशचंद्र हेच होते. निवेदितांची त्यांच्यावर श्रद्धा होती, आणि ते देखील निवेदितांना आपली कन्या समजत असत. निवेदितांच्या विनंतीवरून श्रीअरविंद यांनी रमेशचंद्र दत्त यांच्यावर मृत्युलेख लिहिला होता.
विचार
भगिनी निवेदिता यांचे विचार खालीलप्रमाणे आहेत :
ग्रंथ व व्याख्याने
भगिनी निवेदिता लिखित ग्रंथ, व्याख्याने खालीलप्रमाणे:
चरित्रे आणि निवेदितांचे चिंतनविश्व
भगिनी निवेदिता यांच्याविषयीची काही पुस्तके खालीलप्रमाणे:
बाह्य दुवे
द कम्प्लीट वर्क्स ऑफ सिस्टर निवेदिता वर्ग:इ.स. १८६७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९११ मधील मृत्यू वर्ग:हिंदू लेखिका वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ
महिला आरक्षण
महिला आरक्षण हे एखाद्या क्षेत्रात महिलांना संधी देण्यासाठी केलेली व्यवस्था आहे.
भारतातील निवडणुका
भारत देशात कर्नाटक राज्याने प्रथमच १९८० मध्ये जिल्हा परिषदेमध्ये महिलांसाठी २५% जागा आरक्षित केल्या. असा कायदा केल्यानंतरच्या पहिल्या निवडणुकीत अनेक जागा रिकाम्या राहिल्या कारण अशा महिला आरक्षित जागांवर उभे रहाण्याची संधी घेणाऱ्या महिलाच नव्हत्या. १९८७ मध्ये ओरिसाने महिलांसाठी ३३% आरक्षण केले.
केंद्र सरकारने ७३ वी घटना दुरुस्ती करून जेव्हा महिला आरक्षण लागू केले, त्यापूर्वीच या राज्यांनी त्या दिशेने जाणारी पावले टाकली होती.
वर्ग:लिंगभाव अभ्यास वर्ग:स्त्रीवाद वर्ग:सामाजिक बदल वर्ग:राजकीय सुधारणा
अल्जीरिया
अल्जीरिया हा आफ्रिका खंडाच्या उत्तर भागातील माघरेब प्रदेशामधील एक देश आहे. अल्जीरियाच्या उत्तरेला भूमध्य समुद्र, ईशान्येला ट्युनिसीया, पूर्वेला लिब्या, आग्नेयेला नायजर, नैऋत्येला माली व मॉरिटानिया तर पश्चिमेला मोरोक्को व पश्चिम सहारा हे देश आहेत. क्षेत्रफळानुसार अल्जीरिया सुदानखालोखाल आफ्रिका खंडातील दुसऱ्या क्रमांकाचा तर जगातील १०व्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा देश आहे. अल्जीयर्स ही अल्जीरियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
सध्या अल्जीरियामध्ये अध्यक्षीय प्रजासत्ताक पद्धतीचे सरकार असून अब्देलअझीझ बुतेफ्लिका हा १९९९ सालापासून राष्ट्राध्यक्षपदावर आहे. खनिज तेल व नैसर्गिक वायूचे मोठे साठे असलेल्या अल्जीरियाची अर्थव्यवस्था ह्या उद्योगांवर अवलंबुन आहे. अल्जीरिया आफ्रिकन संघ, अरब संघ, ओपेक, संयुक्त राष्ट्रे इत्यादी आंतरराष्ट्रीय संघटनांचा सदस्य आहे.
चतुःसीमा
ईशान्येला ट्युनिसीया; पूर्वेला लिब्या; आग्नेयेला नायजर; नैऋत्येला माली, मॉरिटानिया; पश्चिमेला मोरोक्को, पश्चिम सहारा
बाह्य दुवे
वर्ग:आफ्रिकेतील देश वर्ग:उत्तर आफ्रिका
माणिक भिडे
हे लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायिका आहेत.
महाराष्ट्र सांस्कृतिक संचालनालयातर्फे दरवर्षी(2017) शास्त्रीय संगीतातील योगदानासाठी दिला जाणारा भारतरत्न पं. भीमसेन जोशी जीवन गौरव पुरस्कार पं. अरविंद परिख यांच्या हस्ते ज्येष्ठ गायिका माणिक भिडे यांना समारंभपूर्वक प्रदान करण्यात आला.
रणजित जोग
रणजीत जोग हा मराठी चित्रपट अभिनेता आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १६
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १६ वर्ग:इ.स.च्या १० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
10er
बोरूस्सिया म्योन्शनग्लाडबाख
बोरूस्सिया म्योन्शनग्लाडबाख (Borussia Mönchengladbach) हा जर्मनी देशाच्या म्योन्शनग्लाडबाख शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १९०० साली स्थापन झालेला व जर्मनीमधील फुसबॉल-बुंडेसलीगा ह्या सर्वोत्तम लीगमधून फुटबॉल खेळणारा हा संघ जर्मनीमधील सर्वात लोकप्रिय, यशस्वी व प्रतिष्ठित संघांपैकी एक आहे.
सन्मान
बुंडेसलीगा:
युरोपियन कप: युएफा कप:
बाह्य दुवे
वर्ग:जर्मन फुटबॉल क्लब वर्ग:म्योन्शनग्लाडबाख
मुळाणे
मुळाणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
खालिंग बुद्रुक
खालिंग बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
मुळाणे
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
खालिंग बुद्रुक
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
आर्थिक विकास
विकास ही एक व्यापाक स्वरूपाची संकल्पना आहे.खेळते भांडवल आल्याने होणाऱ्या विकासाला आर्थिक विकास म्हणतात. यासाठी खुली व स्पर्धात्मक अर्थव्यवस्था अपेक्षित असते. आर्थिक विकास म्हणजे आर्थिक वृद्धीसोबत मानवाच्या कल्याणासाठी आवश्यक असणाऱ्या घटकांमघ्ये प्रगतिशील स्वरूपाचे बदल घडून येणे होय. आर्थिक विकासाला गुणात्मक बाजू असते.
आर्थिक विकासाची मुख्य वैशिष्ट्ये
१. गुणात्मक स्वरूपाची संकल्पना.
२. क्षेत्रीय परिवर्तन
३. संरचनात्मक परिवर्तन४, लोकांचा सहभाग ५. आर्थिक आणि आर्थिकेतर घटकांची भूमिका ६. दीर्घकालीन संकल्पना ७. वास्तव राष्ट्रीय उत्पन्नात वाढ
८. आर्थिक वृद्धी, आर्थिक विकास
आर्थिक विकासाचे निर्देशक
१ जमिनीची दर हेक्टरी उत्पादक्ता
२ औद्योगिक प्रगती
३ दरडोई उत्पन्न
४ दरडोई उपभोग
जॅक क्रॅप
जॉन फ्रेडरिक जॅक क्रॅप (१४ ऑक्टोबर, १९१२:इंग्लंड - १३ फेब्रुवारी, १९८१:ब्रिस्टल, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९४८ ते १९४९ दरम्यान ७ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
आर्थिक विकास
आर्थिक विकासाचे निर्देशक
५ गुणात्मक उद्योजकत
जॅक क्रॅप
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आर्थिक विकास
आर्थिक विकासाचे निर्देशक
६ मानव विकास निर्देशांक
७ संरचनात्मक परिवर्तन
८ पर्यावरणातील समतोल
९ परकीय गुंतवणूक
वर्ग:अर्थशास्त्र वर्ग:विकास अभ्यास
कदमवाडी (मिरज)
कदमवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील मिरज तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
दिब्रुगढ
दिब्रुगढ भारताच्या आसाम राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर दिब्रुगढ जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
हवामान
दिब्रुगढमध्ये उन्हाळ्यात मोठ्या प्रमाणात पाउस पडतो.
वाहतूक
दिब्रुगढ विमानतळ या शहरास विमानसेवा पुरवतो. दिब्रुगढ रेल्वे स्थानक भारतातील सगळ्या मोठ्या शहरांशी रेल्वेने जोडलेले आहे. दिब्रुगढ राजधानी एक्सप्रेस ही येथून दिल्लीपर्यंत धावणारी अतिजलद सेवा आहे तर दिब्रुगढ–कन्याकुमारी विवेक एक्सप्रेस हे गाडी भारतीय उपखंडातील सर्वाधिक अंतर धावणारी गाडी दिब्रुगढला भारताच्या दक्षिण टोकाशी जोडते.
वर्ग:आसाममधील शहरे वर्ग:दिब्रुगढ जिल्हा
इ.स. १५
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १५ वर्ग:इ.स.च्या १० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
क्रिकेट यष्टी
क्रिकेट यष्टी क्रिकेटच्या खेळात खेळपट्टीच्या दोन्ही टोकांच्या बाजूस उभ्या केलेल्या तीन लाकडी काठ्या असतात. गोलंदाजाचे उद्दिष्ट चेंडूने यष्टी हलवण्याचे किंवा पाडण्याचे असते.
वर्ग:क्रिकेट
Cricket stumps
सावरखेडा
सावरखेडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
धाव (क्रिकेट)
वर्ग:क्रिकेट वर्ग:रिकामी पाने
बालचित्रवाणी
बालचित्रवाणी ही शासकीय शैक्षणिक तंत्रज्ञान संस्था होती. हिला भारत सरकारकडून एप्रिल २००३पर्यंत अनुदान मिळत होते. जून १९८४मध्ये मुंबईत स्थापन झालेली ही संस्था १४-११-१९८६ रोजी पुण्यात आली. ही संस्था पुणे विद्यापीठाशी संलग्न आहे. ही संस्था शालेय विद्यार्थ्यांसाठी दृक्‌श्राव्य प्रणाली तयार करत असे.
बालचित्रवाणीमध्ये ध्वनिचित्रमुद्रण करण्यासाठी व ऐकण्या-बघण्यासाठी आणि संकलन करण्यासाठी अत्याधुनिक साहित्य आणि सुसज्ज यंत्रणा होती. ही यंत्रणा व आधुनिक कॅमेरे असल्याने बालचित्रवाणीमधून मुलांसाठी ३० वर्षांमध्ये सहा हजारांहून अधिक दर्जेदार कार्यक्रमांची निर्मिती झाली.
आर्थिक टंचाईमुळे ही संस्था २०१७मध्ये बंद झाली.
पुण्यातील बालचित्रवाणी बंद करण्याचा निर्णय महाराष्ट्र राज्य सरकारने घेतल्यानंतर महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या शालेय शिक्षण विभागाने याबाबतचा जीआर काढला. .बालचित्रवाणीऐवजी आता ई- बालभारती ही नवी संस्था स्थापन करण्यात येणार आहे. मूळच्या बालचित्रवाणीतील सर्व कर्मचाऱ्यांना कार्यमुक्त करण्यात आले.
थॉमस गोल्ड
थॉमस गोल्ड (२२ मे, इ.स. १९२० - २२ जून, इ.स. २००४) हा ऑस्ट्रियात जन्मलेला अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ होता.
हेही पहा
वर्ग:भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
रत्‍ने
शिलावरणातील खडकांमध्ये वेगवेगगळी खनिजे आढळून येतात. या खनिजांपैकी काही शुद्ध स्वरूपातील खनिजे रत्‍ने म्हणून वापरली जातात. या खनिजांच्या खड्यांना योग्य ते आकार देऊन ठरावीक पद्धतीने पैलू पाडले जातात. पैलू पाडल्यावर त्यांना काळजीपूर्वक घासून झळाळी आणली जाते. मोहक रंग आणि पूर्ण पारदर्शक खड्यांना मौल्यवान समजतात. मात्र काही अंशपारदर्शक किंवा अपारदर्शक खडेही अलंकार व आभूषणे यासाठी वापरली जातात. सौंदर्य, टिकाऊपणा आणि दुर्मिळता हे रत्‍नांचे महत्त्वाचे निकष आहेत. पैलू पाडलेल्या रत्‍नातून प्रकाशकिरणे जाताना त्यांचे वक्रीभवन कितपत होते व प्रकाशाचे अपस्करण किती प्रमाणात होते यावरही रत्‍नाचे सौंदर्य अवलंबून असते. उत्तम प्रकारची रत्‍ने ही काही मर्यादित क्षेत्रातच विशिष्ट प्रकारच्या आणि विशिष्ट प्रकारे निर्माण झालेल्या खडकांमध्ये वा त्यांच्या सानिध्यात आढळून येतात.
एक मौल्यवान खडा (रत्न, सुरेख रत्न, पाचू, अमुल्य रत्न किंवा कमी-बहुमुल्य असा खडा) खनिज स्फटिकाचा एक असा तुकडा असतो, ज्याला कापून पॉलिश केले जाते आणि दागिने किंवा इतर सुशोभनासाठी वापरले जाते. परंतु, ठराविक खडक (जसे लॅप्सिज लाझुली, ओपल आणि जेड) किंवा कार्बनी पदार्थ खनिजे नसतात (जसे अंबर, जेट आणि पर्ल), आणि त्यांना देखील दागिन्यांसाठी वापरले जातात आणि त्यामुळे त्यांना देखील मौल्यवान खडे समजले जाते. बहुतेक मौल्यवान खडे कठीण असतात, परंतु चकाकी किंवा कलात्मक मूल्ये असलेल्या इतर भौतिक गुणधर्मांमुळे काही मऊ खनिजे दागिन्यांमध्ये वापरले जातात.दुर्मिळपणा हा एक आणखी गुणधर्म आहे जो त्या खड्याला अनमोल बनवितो.
दागिन्यांव्यतिरिक्त, प्राचीन काळात कोरलेली रत्ने आणि कठीण अशा खड्यांवरील कोरीवकाम, जसे कप, महत्त्वाचे विलासी कलेचे प्रकार होते. रत्न बनविणाऱ्याला रत्नाचे पैलूकाम करणारा किंवा जेमकटर असे म्हटले जाते; रत्नाचा कामगार एक रत्नाचा उत्पादक असतो. या परंपरेत कार्ल फॅबर्जचे कोरीवकाम उल्लेखनीय आहेत.
वैशिष्ट्ये आणि वर्गीकरण
प्राचीन ग्रीक लोकांपासून चालत आलेले पाश्चिमात्य देशांमधील पारंपारिक वर्गीकरण, अनमोल आणि कमी-अनमोल रत्नांमध्ये विभेद करण्यापासून सुरू झाले आहे; तसेच इतर संस्कृतींमध्ये देखील विभेद करण्यात आले आहेत. आधुनिक काळातील वापरामध्ये मूल्यवान खड्यांमध्ये हिरे, माणिक, नीलम आणि पाचू यांच्यासह इतर सर्व कमी-अनमोल रत्नाच्या समावेश होतो. त्यांच्यातील विभेद प्राचीन काळातील संबंधित खड्यांची दुर्मिळता व त्यांची गुणवत्ता दर्शविते: रंगहीन हिऱ्यांचा अपवाद सोडल्यास, सर्व खडे त्यांच्या सर्वात शुद्ध स्वरूपात सुरेख रंगातील पारदर्शक असतात, आणि अतिशय कठीण असतात, ज्यांचा कठीणपणा मोहच्या श्रेणीवर ८ ते १० इतका असतो. इतर खड्यांचे वर्गीकरण त्यांचा रंग, पारदर्शिता आणि कठीणपणानुसार केले जाते. पारंपारिक विभेद आधुनिक मूल्य कदाचित दर्शविणार नाही, उदाहरणार्थ, लाल रत्ने तुलनात्मकदृष्ट्या स्वस्त असतात, तर हिरवी रत्ने मध्यम-गुणवत्तेच्या पाचूंपेक्षा अतिशय महाग असतात, ज्यांना सॅवोराईट असे म्हणतात. कलेच्या इतिहासात आणि पुरातत्त्वशास्त्रात वापरल्या जाणाऱ्या कमी-अनमोल खड्यासाठी अशास्त्रीय संज्ञा आहे हार्डस्टोन किंवा कठीण खडा. ‘अनमोल’ आणि ‘कमी अनमोल’ या संज्ञांचा व्यापारी दृष्टिकोनातील वापर, विवादास्पद रूपाने, दिशाभूल करणार असून त्यात असे चुकीचे दर्शविले जाते की काही खडे स्वाभाविक रूपाने इतरांपेक्षा मूल्यवान असतात,जे प्रत्यक्षात जरुरी नाही.
आधुनिक काळात जेमोलॉजिस्ट्स अमुल्य खड्यांना ओळखतात, जे जेमोलॉजि क्षेत्रासाठी खास बनविलेल्या तंत्रज्ञानाच्या परिभाषेचा वापर करीत रत्नांचे आणि त्यांच्या वैशिष्ट्यांचे वर्णन करतात. एखाद्या अमुल्य खड्याला ओळखताना जेमोलॉजिस्ट्स वापरत असलेले सर्वात पहिले वैशिष्ट्य म्हणजे त्याची रासायनिक संरचना असते. उदाहरणार्थ, हिरे कार्बनने (c) बनलेले असतात, तर माणिक ॲल्युमिनियम ऑक्साईड (Al2O3) पासून बनलेले असतात. पुढे, स्फटिक असलेल्या अनेक रत्नांना त्यांच्या क्रिस्टलच्या व्यवस्थेद्वारा वर्गीकृत केले जाते, जसे घनाकृती किंवा त्रिकोणीय किंवा एकनताक्ष. दुसरी वापरली जाणारी संज्ञा म्हणजे स्वरूप आहे, ज्या आकारात सामान्यपणे रत्न आढळते तो असतो. उदाहरणार्थ, हिरे, ज्यांच्यात घनाकृती स्फटिक रचना असते, जी सहसा अष्टफलक स्वरूपात असते.
रंग
कोणत्याही पदार्थांचे रंग प्रकाशाच्या स्वतःच्या स्वभावामुळे असतात. दिवसाच्या उजेडात, जिला सहसा सफेद प्रकाश असे म्हणतात, वास्तविक एकत्रित स्पेक्ट्रमच्या सर्व रंगांचा समावेश असतो. जेव्हा प्रकाश एखाद्या पदार्थावर पडतो, तेव्हा बहुतेक प्रकाश शोषला जातो, तर अतिशय लहान प्रमाणात एका विशिष्ट आवर्ततेचे किंवा तरंगलांबीचे परावर्तन होते. तो परावर्तीत भाग डोळ्यांपर्यंत संवेदित स्वरूपात पोहोचतो. माणिक लाल दिसते, कारण ते सफेद प्रकाशातील इतर सर्व रंगांना (हिरवा आणि निळा) शोषून घेते, तर लाल रंगला परावर्तीत करते.
स्पायनेल
याचे रासायनिक सूत्र MgAl2O4. असे आहे. हे रत्‍न रासायनिकदृष्ट्या मॅग्नेशियम ॲल्युमिनेट आहे. स्पायनेलचा शुद्ध पारदर्शक खडा रंगविरहित असतो. काही वेळा या खनिजात मॅग्नेशियमच्या जागी लोह, जस्त किंवा मॅंगनीज यापैकी एक धातू प्रतिस्थापित झालेला असतो. तर काही वेळा ॲल्युमिनियमच्या जागी लोह किंवा क्रोमियम हे धातू प्रतिस्थापित झालेले असतात. स्पायनेल या रत्‍नाचे खडे लाल, निळा किंवा जांभळा या रंगांचे असतात. स्पायनेलचे खडे खडकांच्या अपक्षयातून निर्माण झालेल्या वाळू (ग्रॅव्हेल) मध्ये माणिक या रत्‍नाच्या खड्यासमवेत आढळून येतात. याची काठीण्‍यता ७.५ ते ८ इतकी आहे.
हिरा (Diamond)
हे रासायनिकदृष्ट्या कार्बन या मूलतत्त्वाचे शुद्ध स्वरूपातील स्फटिकरूप असते. हिर्याचे स्फटिक घनाकृती प्रणालीचे असून या स्फटिकामधले कार्बनचे सर्व अणू समांतर अंतरावर असतात. हिर्याचा प्रकाश वक्रीभवनांक सर्व रत्‍नाच्या तुलनेत जास्त आहे. हिर्याचा काठीण्यांक १० आहे. हिरे पिंडाश्म जातीच्या खडकांमध्ये आढळून येतात. पिंडाश्माचे थर काही ठिकाणी क्वार्टझाइट या खडकांच्या खाली आढळतात. हिरे रंगहीन असतात तसेच कधीकधी त्यामध्ये पिवळट किंवा निळसर रंगछटाही दिसतात.
माणिक (Ruby)
हे खनिज षटकोनी स्फटिकप्रणालीचे असून कोरॅंडम या खनिजाचा शुद्ध प्रकार आहे. रासायनिकदृष्ट्या माणिक हे ॲल्युमिनियम ऑक्साइडचे स्फटिकरूप आहे. याचे रासायनिक सूत्र Al2O3:Cr आहे. अल्युमिनियम ऑक्साइडचे स्फटिक रंगहीन असतात पण त्यात क्रोमियम ऑक्साइडचा अंश मिसळला तर लाल रंगाचे माणिक तयार होते. माणकाचे खडे गर्द लाल तर काही तपकिरी रंगछटांचे असतात. माणिक या रत्‍नाचा काठीण्यांक ९ आहे. काहीवेळा माणकाचे षटकोनी स्फटिक निर्माण होत असताना त्यामध्ये इतर काही खनिजांचे लांबट स्फटिक समाविष्ट होतात. त्यामुळे माणकाच्या खड्यात ६ आरे असलेल्या ताऱ्याची आकृती दिसते. असे माणकाचे रत्‍न तारांकित माणिक म्हणून ओळखले जाते.
पाचू (Emerald)
हे रत्‍न म्हणजे बेरिल या षटकोनी स्फटिक प्रणालीच्या खनिजाचा एक प्रकार आहे. याचा रंग पोपटी किंवा गडद हिरवा असा असतो. याचे रासायनिक सूत्र Be3Al2( SiO 3)6 आहे. पाचूचा काठीण्‍यांक ७.५ आहे. पाचू हे खनिज बेरिलियम व अ‍ॅल्युमिनियम यांचे मिश्र सिलिकेट आहे. पाचूचे स्फटिक निर्माण होत असताना त्यामध्ये क्रोमियम ऑक्साइडचा अंश मिसळून त्याला हिरवा रंग प्राप्त होतो. पाचूचे स्फटिक हार्नब्लेड शिस्ट जातीच्या खडकांमधील शिरांमध्ये आढळणाऱ्या बायोटाइटमध्ये आढळते.
वैडूर्य
हे रत्‍न म्हणजे क्रिसोव्हेरिल या खनिजाचे शुद्ध व पारदर्शक रूप आहे. क्रिसोव्हेरिलचे स्फटिक समचतुर्भुज प्रणालीचे असतात. क्रिसोव्हेरिल हे खनिज रासायनिकदृष्ट्या बेरिलियम व अ‍ॅल्युमिनियमचे संमिश्र ऑक्साइड आहे. याचे रासायनिक सूत्र BeAl2O4 आहे. या खनिजाचे पारदर्शक खडे पिवळे, तपकिरी किंवा हिरव्या रंगछटांचे असतात. वैडूर्य या रत्‍नाचा काठीण्‍यांक ८.५ आहे. या रत्‍नाचे वैशिष्ट्य म्हणजे याच्या खड्याला जर वरच्या बाजूला घुमटासारखा आकार दिला तर या रत्‍नामध्ये मांजराच्या डोळ्यामध्ये दिसते तशी पिवळी चमकदार फिरती प्रकाशरेषा दिसते. त्यामुळे या रत्‍नाला मार्जारनेत्र (कॅट्स आय) असेही म्हणतात. वैडूर्य या रत्‍नाचे खडे कुरुंदाच्या खडकात अ‍ॅपेटाइट नामक खनिजासमवेत आढळतात.
गोमेद
याचे रासायनिक सूत्र X3Y2(Si O4)3 आहे. हे रत्‍न गर्द लाल रंगाचे असून गार्नेट या खनिजाच्या गटातील एक प्रकार आहे. गार्नेट या गटात एकूण सहा प्रकारची खनिजे आहेत. यातील प्रत्येक खनिज हे दोन धातूंचे मिश्र सिलिकेट असते. गोमेद हे खनिज रासायनिकदृष्ट्या कॅल्शियम ॲल्युमिनियम सिलिकेट आहे. याच्या खड्यांमध्ये काही प्रमाणात लोह आणि मॅग्नेशियमचे अंश आढळून येतात. गोमेदचे खडे घनीय स्फटिक प्रणालीचे असतात. काही खडे पूर्ण पारदर्शक असतात तर काही खड्यात थोडासा गढूळपणा आढळून येतो. या रत्‍नाचा काठीण्यांक ७.२५ ते ७.५० इतका आहे.
कायनाइट
हे रत्‍न म्हणजे रासायनिकदृष्ट्या अ‍ॅल्युमिनियम सिलिकेट आहे. याचे रासायनिक सूत्र Al2SiO5 आहे. या खनिजाचे स्फटिक भिनताक्ष स्फटिक प्रणालीचे (ट्रायक्लिनिक सिस्टिम) असतात. कायनाइट या खनिजाचे शुद्ध पारदर्शक खडे फिकट ते गर्द निळा या रंगाचे असतात. कायनाइट हे खनिज व त्याचे रत्‍नासाठी उपयुक्त खडे शिस्ट आणि ग्रॅनाइट याप्रकारच्या खडकांमध्ये आढळतात.
पुष्कराज (Topaz)
हे रत्‍न म्हणजे ॲल्युमिनियम फ्लोरोसिलिकेट असून त्यातील फ्लोरीनचा काही अंश हा हैड्रोक्सिल गटाने प्रतिस्थापित(रिप्लेस) झालेला असतो. याचे रासायनिक सूत्र Al2SiO4(F,OH)2 आहे. पुष्कराज खडा शुद्ध, पूर्ण पारदर्शक आणि स्वच्छ असेल तर रंगहीन असतो. पण जर पुष्कराजचे स्फटिक निर्माण होताना त्यात लोहाचा अंश मिसळला तर त्या खड्याला निळसर, पिवळट रंगछटा प्राप्त होतात. पुष्कराज हे टोपाझ या खनिजाचा प्रकार आहे. टोपाझचे स्फटिक समचतुर्भुजी प्रणालीचे असतात. या रत्‍नाचा काठीण्यांक ८ आहे. हे खनिज पेग्मटाइट या खडकामध्ये आढळते.
इंद्रनील
इंद्रलील किंवा नील हे खनिज षटकोनी स्फटिक प्रणालीचे असून याचा पारदर्शक, स्वच्छ, शुद्ध, गर्द निळसर रंग, मखमली चमक व पांढरट झाक असलेला खडा मौल्यवान समजला जातो. याचे रासायनिक सूत्र Al2O3 आहे. हा कुरूंद या खनिजाचा एक प्रकार आहे. रासायनिकदृष्ट्या ॲल्युमिनियम ऑक्साइड असलेल्या या खनिजाचे स्फटिक निर्माण होत असताना त्यात लोह व टिटॅनियमचे अंश मिसळल्यामुळे या खड्याला निळसर रंग प्राप्त होतो. या रत्‍नाचा काठीण्‍यांक ९ इतका आहे. हे रत्‍न बायोटाइट व हॉर्नब्लेड शिस्ट जातीच्या खडकांमध्ये आढळते. तसेच काही वेळा स्फटिकयुक्त चुनखडीमधील केओलिनाइज्ड मॅग्नेसाइट या जातीच्या खडकामध्ये देखील आढळते.
आयोलाइट
हे रत्‍न म्हणजे आयोलाइट या खनिजाचे शुद्ध पारदर्शक रूप आहे. आयोलाइट हे खनिज रासायनिकदृष्ट्या ॲल्युमिनियम आणि मॅग्नेशियम धातूंचे मिश्र सिलिकेट असते. या खनिजाचे स्फटिक समचतुर्भुज प्रणालीचे असतात. या रत्‍नाचे खडे पिवळ्या, निळ्या किंचा जांभळ्या रंगाचे असतात. हे खनिज पेग्मटाइट या खडकामध्ये आढळून येते.
पेरिडॉट
हे रत्‍न म्हणजे ऑलिव्हीन या खनिजाचा शुद्ध पारदर्शक रूपातील स्फटिक आहे. ऑलिव्हीन हे खनिज म्हणजे लोह व मॅग्नेशियम या धातूंचा मिश्र सिलिकेट आहे. याचे रासायनिक सूत्र (Mg, Fe)2SiO4 आहे. ऑलिव्हीनचे खडे हिरव्या किंवा पिवळ्या रंगाचे असतात.
असाधारण रत्‍ने
सर्वसामान्यपणे दागिने व इतर आभूषणे यामध्ये वापरल्या जाणाऱ्या हिरे, माणिक, पाचू या रत्‍नांबरोबरच इतरही काही खनिजांचे स्वच्छ पारदर्शक स्फटिक वा खडे यांना योग्य प्रकारे पैलू पाडून आणि चमक आणून ते रत्‍नांप्रमाणेच वापरले जातात अशा प्रकारची रत्‍ने असाधारण रत्‍ने समजली जातात.
ॲन्डेल्युसाइट
हे खनिज अ‍ॅल्युमिनियम सिलिकेट असून त्याचे स्फटिक समचतुर्भुजी प्रणालीचे असतात. स्फटिकांचा आकार चौकोनी असतो. या रत्‍नाच्या रंगछटा लाल, गुलाबी असतात. हे स्फटिक शिस्ट जातीच्या खडकांमध्ये आढळते.
अपेराइट
हे खनिज कॅल्शियम फॉस्फेट असून याचे स्फटिक षटकोनी प्रणालीचे असतात. या रत्‍नाच्या रंगछटा निळ्या, जांभळ्या, हिरव्या किंवा पिवळट अशा असून हे खडे कमी कठीण असतात.
युक्लेज
हे अ‍ॅल्युमिनियम बेरिलियमचे मिश्र सिलिकेट आहे. रंग निळसर किंवा हिरवट असतो. पेग्मटाइट खडकांमध्ये सापडते.
लाझुलाइट
हे अ‍ॅल्युमिनियम-मॅग्नेशियम धातूंचे मिश्र फॉस्फेट आहे. हे शिस्टोन क्वार्टझाइट जातीच्या खडकांमध्ये आढळते.
रूटाईल
हे टिटॅनियम डाय ऑक्साइड असून अंशपारदर्शी स्फटिकाच्या रूपात आढळते. याचा रंग लाल तपकिरी किंवा काळा असतो.
उपरत्‍ने
काही अंशपारदर्शी असलेली खनिजे चांगली चमक देऊ शकतात आणि शोभिवंतही असतात. या खनिजांना योग्य आकार देऊन उपरत्‍ने म्हणून ती आभूषणे, शोभेच्या वस्तूसाठी वापरली जातात.
चाल्सिडोनी क्वार्ट्‌झ
या गटातील खनिजे स्फटिकी सिलिका आणि अस्फटिकी सजलित सिलिका यांचे मिश्रण असते. या गटात ॲगेट, ॲगेट जास्पर, कॉर्नेलियस, ओनिक्स या खनिजांचा समावेश होतो. ही खनिजे अग्निजन्य अशा ज्वालामुखी खडकांमध्ये आढळून येतात.
नेफ्राइट
हे खनिज एकनताक्ष स्फटिक प्रणालीचे आहे. हे स्फटिक कॅल्शियम व मॅग्नेशियमचे मिश्र सिलिकेट आहे.
संदर्भ
वर्ग:भूगोल
हिपॅटायटीस बी लस
हिपॅटायटीस बी ही एक अशी लस आहे जी हिपॅटायटीस बी प्रतिबंधित करते. पहिला डोस जन्मानंतर 24 तासांच्या आत देण्याची आणि त्यानंतर दोन किंवा तीन डोस देण्याची शिफारस केली जाते. यात एचआयव्ही / एड्स यांसारख्या कमकुवत रोगप्रतिकारशक्ती असलेल्या आणि अकाली जन्मलेल्यांचा समावेश आहे. आरोग्यसेवा कर्मचाऱ्यांना देखील लस देण्याची शिफारस केली जाते. निरोगी लोकांमध्ये नियमित लसीकरणामुळे 95% पेक्षा जास्त लोक संरक्षित असतात.
हिपॅटायटीस बीच्या लसीपासून होणारे गंभीर आनुषंगिक परिणाम अतिशय असामान्य आहेत. इंजेक्शनच्या ठिकाणी वेदना होऊ शकते. ही गर्भधारणेच्या दरम्यान किंवा स्तनपान देण्याच्या वेळी वापरासाठी सुरक्षित आहे. ही ग्वाइलेन-बॅरी सिंड्रोमशी जोडले गेलेली नाही. हिपॅटायटीस बी लसी पुनर्संयोजन करणाऱ्या डीएनए तंत्राने तयार केल्या जातात. त्या दोन्ही प्रकारे, म्हणजे प्रत्यक्ष आणि इतर लसींच्या संयोजनामध्ये उपलब्ध आहेत.
फत्तेपूर सिक्री
फत्तेपूर सिक्री हे मुघल सम्राट अकबराने आग्र्याजवळ सीक्री या खेडयाजवळ नवीन राजधानी १५६९-७० मध्ये वसविली. आपल्या गुजरातवरील विजयानंतर त्याने त्यास फत्तेपूर सीक्री हे नाव दिले.
बाह्य दुवे
वर्ग:मुघल साम्राज्य वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:आग्रा
गोंद्रवली
गोंद्रवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
राष्ट्रीय महामार्ग ७०
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग वर्ग:चित्र हवे
गोंद्रवली
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १४ वर्ग:इ.स.च्या १० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
10er
सुकापूरहातगड
सुकापूरहातगड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
राष्ट्रीय महामार्ग ३
राष्ट्रीय महामार्ग ३ (National Highway 1) हा भारताच्या पंजाब, हिमाचल प्रदेश व लडाख ह्या राज्यांमधून धावणारा एक राष्ट्रीय महामार्ग आहे. हा महामार्ग पंजाबमधील भारत-पाकिस्तान सीमारेषेवरील अटारी ह्या गावामध्ये सुरू होतो व पूर्व व ईशान्य दिशांना ५५६ किमी धावून लडाखची राजधानी लेह येथे संपतो. अमृतसर, कर्तारपूर, जालंधर, होशियारपूर, हमीरपूर, मंडी, कुलू, मनाली ही नगरे ह्याच महामार्गावर स्थित आहेत.
इतिहास
२०१० मध्ये राष्ट्रीय महामार्गांचे क्रमांकन बदलल्यानंतर खालील तीन महामार्गांचे भाग एकत्रित करून राष्ट्रीय महामार्ग ३ची निर्मिती करण्यात आली.
मार्ग
राष्ट्रीय महामार्ग ३चा मोठा हिस्सा हिमालय पर्वतरांगांमधून वाट काढत जातो. ह्या मार्गावरील मनाली ते लेह दरम्यान जगातील सर्वात उंचीवर असलेले काही घाट अस्तित्वात आहेत. ह्यांपैकी बरेचसे घाट हिवाळ्यामध्ये हिमवृष्टीमुळे बंद राहतात. सुमारे १३,००० फूट उंचीवर असलेला रोहतांग घाट कुलू जिल्ह्याला लाहौल आणि स्पिति जिल्ह्यासोबत जोडतो. रोहतांग घाटावरील ताण कमी करण्यासाठी २०१० साली अटल बोगदा वाहतुकीसाठी खुला करण्यात आला. तसेच सुमारे १६,००० फूट उंचीवर असलेला लुंगालाचा घाट व १७,४८० फूट उंचावरील टगलांग ला हे दुर्गम घाट राष्ट्रीय महामार्ग ३ वर आहेत.
जुळणारे प्रमुख महामार्ग
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग वर्ग:पंजाबमधील वाहतूक वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील वाहतूक वर्ग:लडाखमधील वाहतूक
आंग्ल-रशियन युद्ध (१८०७-१८१२)
नेपोलियोनिक युद्धांदर्म्यान आंग्ल-रशिया युद्ध (२ सप्टेंबर १८०७ - १८ जुलै १८१२) हा संयुक्त राजतंत्र व रशिया यांच्यातील शत्रुत्वाचा टप्पा होता.
वर्ग:रशियाचा इतिहास वर्ग:युनायटेड किंग्डमचा इतिहास
शाहिद कपूर
सुरुवातीचे जीवन
अभिनेता पंकज कपूर आणि अभिनेता-नर्तक नीलिमा अजीम यांच्याकडे शाहिद कपूरचा जन्म २५ फेब्रुवारी १९८५ रोजी नवी दिल्ली येथे झाला होता. जेव्हा शाहिद तीन वर्षांचा होता तेव्हा त्याच्या आईवडिलांनी घटस्फोट घेतला; त्याचे वडील मुंबईत शिफ्ट झाले (आणि त्यांनी अभिनेत्री सुप्रिया पाठकशी लग्न केले) आणि कपूर आपल्या आई आणि आजी आजोबांसमवेत दिल्लीतच राहिले. त्याचे आजी-आजोबा स्पुटनिक या रशियन मासिकाचे पत्रकार होते आणि शाहिद हा आजोबांचा विशेष आवडता असे. शाहिद दहा वर्षांचा होता तेव्हा त्याची आई, जो नर्तक म्हणून काम करत होती, ती अभिनेत्री म्हणून काम करण्यासाठी मुंबईला गेली. मुंबईत नीलिमाने अभिनेता राजेश खट्टरशी लग्न केले. २००१ मध्ये शाहिद आपली आई आणि खट्टर यांच्यात दुरावा होईपर्यंत राहिला.
वैयक्तिक जीवन
२००४ मध्ये फिदाच्या चित्रीकरणादरम्यान, त्याने करीना कपूरला डेट करण्यास सुरुवात केली आणि दोघांनीही या नात्याबद्दल जाहीरपणे सांगितले. जेव्हा मिड-डेने सार्वजनिकपणे चुंबन घेणाऱ्या त्यांच्या चित्रांचा संच प्रकाशित केला तेव्हा ते एका प्रसिद्धी घोटाळ्यामध्ये फसले. चित्रे बनावट असल्याचा दावा दाम्पत्याने केला असला तरी वृत्तपत्राने कोणतीही चूक करण्यास नकार दिला. २००७ मध्ये जब वी मेटच्या चित्रीकरणादरम्यान हे जोडपे विभक्त झाले. त्यांच्या विभाजनानंतर, शाहिदने त्याचे वैयक्तिक आयुष्य मिडियाच्या नजरेपासून दूर ठेवण्याचे ठरविले. तथापि, विद्या बालन आणि प्रियांका चोप्रा यांच्यासह इतर अनेक अभिनेत्रींशी असलेल्या त्याच्या नात्याबद्दल चर्चा सुद्धा प्रसिद्ध होत्या.
मार्च २०१५ मध्ये, शाहिदने त्याची १३ वर्षे लहान असलेली नवी दिल्ली येथील विद्यार्थी मीरा राजपूतशी त्याच्या लग्नाबद्दल जाहीर केले. द टाइम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तानुसार, शाहिदने धर्मपत्नी राधा सोमी सत्संग बियास मार्गे राजपूत यांची भेट घेतली. या जोडप्याने ७ जुलै २०१५, रोजी गुडगाव येथे एका खासगी समारंभात लग्न केले आणि मीराने ऑगस्ट २०१६ मध्ये त्यांची मुलगी मीशा आणि सप्टेंबर २०१८ मध्ये त्यांचा मुलगा झैन यांना जन्म दिला.
संदर्भ
कपूर, शाहिद वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पद्मा तळवलकर
(माहेरच्या पद्मा सहस्रबुद्धे) या जयपूर-अत्रौली घराण्याच्या लोकप्रिय हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत गायिका आहेत.
पद्मा तळवलकर यांचे आजोबा काणेबुवा हे कीर्तनकार होते. त्यामुळे घरात गाणे होते. गाणे शिकण्यासाठी पद्मा तळवलकरांना घरातून आई-वडिलांचा पूर्ण पाठिंबा मिळाला. पुढे शिष्यवृत्ती मिळवून मुंबईला गाणे शिकायला गेल्यावर त्यांचा संगीताचा खऱ्या अर्थाने प्रवास सुरू झाला. अनुभवासाठी वयाच्या तेराव्या वर्षापासून त्या छोटेखानी मैफली करू लागल्या.
पद्मा तळवलकरांचे संगीतातले गुरू
पद्माताई जेव्हा मोगूबाई कुर्डीकर यांच्याकडे गाणे शिकायला गेल्या तेव्हा त्यांनी ‘नाट्यपदे सोडणार असशील, तर शिकवेन’ असे बजावले. पद्मा तळवलकरांनी तत्क्षणी नाट्यपदे गाणे सोडले आणि मोगूबाईंचे शिष्यत्व पत्करले.
त्रिफळाचीत
क्रिकेटच्या खेळात गोलंदाजाने टाकलेला चेंडू यष्टीला लागून त्यावरील बेल्स खाली पडल्या तर फलंदाज त्रिफळाचीत झाल्याचे नोंदले जाते.
पद्मा तळवलकर
पद्मा तळवलकरांचे संगीतातले गुरू
गंगाधर पिंपळखरे, किशोरी अमोणकर, निवृत्तीबुवा सरनाईक, गजानन जोशी हे पद्माताईंचे अन्य गुरू.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
त्रिफळाचीत
नोबॉल वर त्रिफळाचीत झाला तरी फलंदाज नाबाद राहतो.
नंदा (अभिनेत्री)
नंदा (८ जानेवारी, इ.स. १९४१ - २५ मार्च, इ.स. २०१४) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री होती. ही प्रसिद्ध मराठी चित्रपट निर्माते मास्टर विनायक (विनायक दामोदर कर्नाटकी) यांची कन्या होय. त्यांचे मूळचे नाव रेणुका विनायक कर्नाटकी. त्यांच्या आईचे नाव सुशीला. नंदाने चित्रपटांत लहानपणी बेबी नंदा या नावाने बालकलाकार म्हणून मंदिर, जग्गू, शंकराचार्य, अंगारे, जगद्‌गुरू आदी १५ ते १६ चित्रपटांत, आणि तरुणपणी अनेक हिंदी चित्रपटांत नायिकेच्या भूमिका केल्या. हिंदीशिवाय त्यांनी मराठी चित्रपटांतही अभिनय केला.
जीवन
बेबी नंदा यांनी इ.स. १९४६ साली मंदिर या चित्रपटात एका मुलाची भूमिका साकारली. तोच त्यांचा पहिला चित्रपट ठरला. त्यानंतर हा चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधीच मास्टर विनायक यांचे निधन झाले. तेव्हा हे कुटुंब दादर-शिवाजी पार्क येथील आशीर्वाद बंगल्यात राहत होते. नंदा या आयडियल हायस्कूलमध्ये असताना वयाच्या बाराव्या वर्षी कुलदैवत या दिनकर पाटलांच्या मराठी चित्रपटात अभिनेत्री म्हणून झळकल्या, तर त्यांना त्यांचे मावसकाका व्ही. शांताराम यांनी हिंदी चित्रपटात प्रवेश मिळवून दिला. कुलदैवत नंतर सहा मराठी चित्रपट नंदा यांनी केले. सदाशिव जे रावकवि दिग्दर्शित शेवग्याच्या शेंगा, राजा परांजपे दिग्दर्शित देव जागा आहे, देवघर, यशवंत पटेकरांचा झालं गेलं विसरून जा, हंसा वाडकरसोबतचा मातेविना बाळ हे ते चित्रपट. शेवग्याच्या शेंगा मधील बहिणीच्या भूमिकेसाठी नंदा यांना जवाहरलाल नेहरुंच्या हस्ते गौरवण्यात आले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हेर्मान बाँडी
सर हेर्मान बाँडी (देवनागरी लेखनभेद: हर्मन बाँडी; जर्मन, इंग्लिश: Hermann Bondi;) (नोव्हेंबर १, इ.स. १९१९ - सप्टेंबर १०, इ.स. २००५) हा अँग्लो-ऑस्ट्रियन गणितज्ञ व खगोलशास्त्रज्ञ होता. फ्रेड हॉयल व थॉमस गोल्ड यांच्यासोबत त्याने विश्वाच्या संरचनेविषयी स्थिर स्थिती सिद्धांत मांडला. तसेच त्याने सर्वसाधारण सापेक्षतावादावरही सैद्धांतिक काम केले.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रियन खगोलशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू वर्ग:ऑस्ट्रियन गणितज्ञ
थोरला धोबी
थोरला धोबी या पक्ष्याला मराठीत परिट, मामुला, मोडवोण, कवड्या धोबी असेही म्हटले जाते.
इंग्रजी नाव
Large Pied Wagtail (लार्ज पाईड वॅगटेल)
शास्त्रीय नाव
Motacilla maderaspatensis (मोटॅसिला मॅडरॅस्पटेन्सिस)
माहिती
हा पक्षी ओढ्यानाल्याच्या काठाने, तलाव, डबकी अशा पाणथळ ठिकाणी दिसतो. याला कारण म्हणजे त्याचा आहार. किडे, चतुर, टोळ, नाकतोडे टिपताना त्याची शेपटी सारखी खालीवर होत राहते. बहुदा एक एकटे किंवा जोडीने दिवसभर फिरणारे धोबी रात्री एकत्र येऊन वस्ती करतात. एखाद्या नदीच्या पात्रातल्या मोक्याच्या खडकावर धोबी धुणं धूत असतो आणि जवळच पक्ष्यांमधला धोबी त्याची शेपूट धोब्याच्या धोपाटण्यासारखी खालीवर करत असतो. साधारण बुलबुलएवढा धोबी वर्षभर आपल्याकडे दिसतो.राखी किंवा करडा धोबी, पिवळसर धोबी, काळा-पांढरा धोबी या धोब्यांच्या इतर जाती स्थानिक अथवा हिवाळी स्थलांतर करून आपल्याकडे येतात. थोरला धोबी पाण्याचे साठे, तलाव, नद्या, ओढे आणि पाणथळींवर दिसतो. एकटा किंवा दुकटा. हा पक्षी बगळ्यांसारखा थव्यांनी राहत नाही. थोरला धोबी मार्च ते सप्टेंबर या काळात घरटं करतो. नदीच्या पात्रातल्या खडकावर पानवनस्पतींच्या आधारानं, एखाद्या घराच्या गच्चीमध्ये असणाऱ्या अडगळीत किंवा पुलाच्या तूळईच्या खाली धोब्याचं वाटीसारखं घरटं सापडतं. घरट्यासाठी मुळ्या, केस, लोकर, चिंध्या, सुतळी, दोऱ्या, सुकलेलं शेवाळ असं समान वापरलं जातं. घरटं पाण्यापासून फार दूर केलं जात नाही. थोरला धोबी आणि तारवाली यांची घरटी जवळ जवळ असतात असं काही पक्षी निरीक्षकांच निरीक्षण आहे. तुम्ही मुलं वार्षिक परीक्षेच्या तयारीत दंग असताना नदीवर असणारा काळा-पांढरा धोबी त्याच्या घरट्याची तयारी सुरू करतो. नदीच्या आसपास असणाऱ्या घराच्या गच्चीत बरेच दिवस पडून राहिलेल्या सामानाच्या अडगळीत या पक्ष्याला घरटं करण्यासाठी सुरक्षित जागा सापडते. सिमेंटच्या रिकाम्या पोत्याखाली, विटांच्या ढिगात, गंजक्या पिंपात, लाकडी फळीच्या खाली, इतकच नाही, तर पाण्याच्या टाकीच्या झाकणाखाली मला धोब्याची घरटी सापडली आहेत. ससाण्यांकडून नजर घ्या. तुम्हालाही धोब्याची घरटी सापडतील. घरटी शोधत असताना किंवा सापडल्यावर धोब्याला कोणत्याही प्रकारचा त्रास द्यायचा नाही, उगीचच त्याच्या घरट्याच्या जवळ जायचं नाही, त्याला दचकवायचं नाही हे लक्षात ठेवायचं बरं का! आता तुम्ही विचाराल कि आमच्या घराच्या गच्चीत धोब्याचं घरटं आहे हे आम्ही ओळखायचं तरी कसं? त्यासाठी टी.व्ही.च्या ॲंटेनाकाडे लक्ष ठेवा. आता जवळजवळ प्रत्येक घरावर गुढी उभारल्यासारखे ॲंटेणा दिसत आहे. या ॲंटेनांच्या दांड्या म्हणजे धोब्याची आवडती जागा. अशाच एखाद्या दांडीवर बसून हा धोबी सकाळी आनंदी सुरांची बरसात करतो. एवढ्या साध्या निरीक्षणाचा धागा हातात आला, कि त्याच्या आधारानं तुम्हाला धोब्याच्या घरट्यापर्यंत पोहोचता येतं. त्याचं घरटं शोधण्यात किती आनंद आहे हे प्रत्यक्ष्य अनुभवल्याशिवाय कळणार नाही.
संदर्भ
दोस्ती करूया पक्ष्यांशी:श्री.किरण पुरंदरे
वर्ग:पक्षी
रेखाकला परिक्षा (महाराष्ट्र)
वर्ग:महाराष्ट्र शासन
शहाबाजपूर
शहाबाजपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
राष्ट्रीय महामार्ग २१
राष्ट्रीय महामार्ग २१ (National Highway 21) हा भारतामधील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
शहाबाजपूर
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
राष्ट्रीय महामार्ग २१
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग वर्ग:चित्र हवे
हेमा मालिनी
हेमा मालिनी (१६ ऑक्टोबर, इ.स. १९४८) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री, दिग्दर्शक, भरतनाट्यम नर्तकी तसेच भारताच्या सोळाव्या व विद्यमान लोकसभेची सदस्य आहे. १९६८ सालच्या सपनो का सौदागर ह्या चित्रपटाद्वारे बॉलिवूडमध्ये पदार्पण करणारी हेमा मालिनीने त्यानंतर अंदाज, लाल पत्थर, ड्रीम गर्ल, शोले इत्यादी अनेक यशस्वी हिंदी चित्रपटांमध्ये नायिकेच्या भूमिका केल्या. १९७० च्या दशकामध्ये ती बॉलिवूडमधील सर्वात यशस्वी व प्रसिद्ध अभिनेत्रींपैकी एक होती. १९७२ सालच्या सीता और गीता चित्रपटामधील दुहेरी भूमिकेसाठी तिला फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेत्री पुरस्कार मिळाला.
१९८० साली हेमा मालिनीने सह-अभिनेता धर्मेंद्र सोबत विवाह केला. इ.स. २००० मध्ये भारत सरकारने चित्रपटसृष्टीमधील योगदानासाठी हेमा मालिनीला पद्मश्री पुरस्कार बहाल केला. फेब्रुवारी २००४ मध्ये हेमा मालिनीने भारतीय जनता पक्षामध्ये प्रवेश केला. २००३ ते २००९ दरम्यान राज्यसभा सदस्य राहिल्यानंतर २०१४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये हेमा मालिनी उत्तर प्रदेशच्या मथुरा मतदारसंघामधून लोकसभेवर निवडून आली.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:राज्यसभा सदस्य वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य
नॉटिंगहॅम फॉरेस्ट एफ.सी.
नॉटिंगहॅम फॉरेस्ट फुटबॉल क्लब (Nottingham Forest Football Club) हा युनायटेड किंग्डमच्या नॉटिंगहॅम शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १८६५ साली स्थापन झालेला हा क्लब सध्या इंग्लंडच्या द चॅंपियनशिप्स ह्या दुय्यम दर्जाच्या लीगमधे खेळतो.
सन्मान
अव्वल श्रेणी:
अरुण द्रविड
हे लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायक आहेत.
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
नॉटिंगहॅम फॉरेस्ट एफ.सी.
सन्मान
युरोपियन कप:
इ.स. १३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १३ वर्ग:इ.स.च्या १० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
10er
सेंट जॉन्स, अँटिगा आणि बार्बुडा
सेंट जॉन्स ही कॅरिबियनमधील अँटिगा आणि बार्बुडा ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. सेंट जॉन्स हे लेसर अँटिल्स भागातील सर्वात विकसित शहर आहे.
वर्ग:अँटिगा आणि बार्बुडा वर्ग:उत्तर अमेरिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
माळगाव खुर्द (कळवण)
माळगाव खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
गोलाघाट
गोलाघाट भारताच्या आसाम राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर गोलाघाट जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:आसाममधील शहरे वर्ग:गोलाघाट जिल्हा
माळगाव खुर्द (कळवण)
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
गोंदाडे
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
धावचीत
धावचीत होणे हा क्रिकेटच्या खेळातील फलंदाज बाद होण्याचा एक प्रकार आहे.
वर्ग:क्रिकेट
ढवळी (मिरज)
ढवळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील मिरज तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मिरज तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
सिरपूर
सिरपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
पायचीत
पायचीत होणे हा क्रिकेटच्या खेळातील फलंदाज बाद होण्याचा प्रकार आहे.
फलंदाज पायचीत ठरण्यासाठी पंच खालील नियम वापरतात.
१. चेंडूचा टप्पा लेग-स्टम्पच्या बाहेर पडला होता का?
हो - फलंदाज नाबाद.
नाही - पुढील नियम पहा.
२. चेंडूचा आघात आधी पायाला झाला की बॅटला?
बॅट - फलंदाज नाबाद.
पाय - पुढील नियम पहा.
३. चेंडूचा आघात फलंदाज व गोलंदाजाकडील यष्टींच्या मध्ये झाला?
नाही (ऑफ स्टम्पच्या बाहेर).
हो - नियम ४ पहा.
४. पंचाच्या मते जर पायाला न लागता चेंडू पुढे गेला असता तर तो यष्टीला लागला असता?
हो - फलंदाज बाद. नाही - फलंदाज नाबाद.
वर्ग:क्रिकेट
सेंट जॉर्जेस
सेंट जॉर्जेस ही कॅरिबियनमधील ग्रेनेडा ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
वर्ग:ग्रेनेडा वर्ग:उत्तर अमेरिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
लेथ
लेथ यंत्र हे अभियांत्रिकी विभागातील एक महत्त्वाचे यंत्र आहे. यास अभियांत्रिकी यंत्रांची आई असे म्हटले जाते. याचा वापर फॅब्रिकेशन विभागात होतो. यावर लोखंडी सळया, लाकूड यांना आपल्याला हवा तसा आकार देता येतो. लाकडी कामासाठी वेगळ्या लेथ यंत्राचा वापर करतात. ज्या वस्तूवर काम करायचे आहे त्याला जॉब असे म्हणतात अन् ज्याने काम करायचे आहे त्याला ''टूल' म्हणतात. जॉब वर्तुळाकार फिरत असतो तर टूल स्थिर असते. लेथ मशीनवर खालील कामे केली जातात.
ॲटोमॅटीक लेथ,CNC लेथ,टरेट लेथ, बेंच लेथ, इंजिन लेथ अशा प्रकारच्या काही लेथ मशीन्स.
लेथ मशिनच्या काही भागांची नावे.
संदर्भनोंदी
वर्ग:अभियांत्रिकी वर्ग:संगणक नियंत्रित यंत्रे
गोवालपारा
गोवालपारा  (असमिया भाषेत: গোৱালপাৰা) (इतर लेखन: गोलपारा/ग्वालपाड़ा/गोवालपाडा) भारताच्या आसाम राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर गोलपारा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
२६.१७° उ. अक्षांश व ९०.६२° पू. रेखांशावर असलेल्या या शहराची समुद्रसपाटीपासूनची उंची ३५ मीटर (११४ फूट) आहे.
वर्ग:आसाममधील शहरे वर्ग:गोवालपारा जिल्हा
बोरिस बेकर
वर्ग:जर्मनीचे टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हैलाकंडी
हैलाकंडी भारताच्या आसाम राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर हैलाकंडी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:आसाममधील शहरे वर्ग:हैलाकंडी जिल्हा
मोहोबारी
मोहोबारी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
सोनाली खरे
सोनाली खरे ही एक मराठी चित्रपट तथा दूरचित्रवाणी अभिनेत्री आहे.
वैयक्तिक आयुष्य
तिचे लग्न मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीतील अभिनेता बिजय आनंदसोबत झाले आहे. सोनाली तिचा पती बिजय आणि मुलगी सनाया सोबत मुंबईत राहते.
चित्रपट
वर्ष	शीर्षक	भूमिका	नोट्स 2000	तेरे लिये	तारा	चित्रपट पदार्पण 2003	रेशम गाथ	किरण 2004	सावरखेड एक गाव	प्रिया 2004	रणरागिणी	रागिणी बिराजदार 2005	हम जो कहना पये 2006	भुल्वा	राधिका शेलार 2008	चेकमेट	सुनीला 2013	नवरा माझा भवरा 2016	7, रोशन व्हिला	रती बक्षी 2016	& जरा हटके	नलू 2017	हृदयांतर	अश्विनी 2019	थोडं हसा	स्वतः	फक्त "चल पुधे चल तू" गाण्यात 2021	वेल डन बेबी	डॉक्टर सिमोन
संदर्भ
खरे, सोनाली खरे, सोनाली वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
दासरी नारायण राव
काही दिवसांपूर्वी राव यांनी तामिळनाडूच्या दिवंगत मुख्यमंत्री जयललिता यांच्यावर चरित्रपट बनवण्याची घोषणाही त्यांनी केली होती.
दासरी नारायण राव यांनी माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंह यांच्या सरकारमध्ये कोळसा राज्यमंत्री म्हणून काम पाहिले होते. मात्र, कोळसा खाण वाटप घोटाळ्याप्रकरणी त्यांच्यावर आरोपपत्र दाखल करण्यात आले होते.
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेते वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
गणेशपुरी
गणेशपुरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
क्रिकेट सीमा
क्रिकेट सीमा क्रिकेटच्या मैदानात खेळपट्टीपासून विशिष्ट अंतरावर आखलेली सीमा असते. ही सहसा लंबवर्तुळाकार असते.
वर्ग:क्रिकेट
गोरान पर्स्सन
गोरान पर्स्सन (Göran Persson; ) हा स्वीडनमधील एक राजकारणी व देशाचा ३१वा पंतप्रधान आहे. तो २२ मार्च १९९६ ते ६ ऑक्टोबर २००६ दरम्यान पंतप्रधानपदावर होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्वीडनचे पंतप्रधान
युएफा यूरो २०१२ प्रायोजक
ह्या लेखात युएफा यूरो २०१२ स्पर्धेचे प्रायोजकांची माहिती देण्यात आलेली आहे.
वैश्विक प्रायोजक
युएफा यूरो २०१२ स्पर्धेचे १२ वैश्विक प्रायोजक आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:युएफा यूरो २०१२
UEFA Euro 2012 sponsorship Спонсоры чемпионата Европы по футболу 2012
टोकीवाडा
टोकीवाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
संज्योत हर्डीकर
हर्डीकर, संज्योत हर्डीकर, संज्योत वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इरिट्रिया
इरिट्रिया (तिग्रिन्या: ʾErtrā ; إرتريا Iritriyā , इंग्लिश: State of Eritrea) हा पूर्व आफ्रिकेच्या आफ्रिकेच्या शिंगामधील एक छोटा देश आहे. इरिट्रियाच्या पश्चिमेला सुदान, दक्षिणेला इथियोपिया व आग्नेय दिशेला जिबूती हे देश तर वायव्य व पूर्वेस लाल समुद्र व चिंचोळ्या सामुद्रधुनीपलीकडे सौदी अरेबिया व येमेन हे देश आहेत. अस्मारा ही इरिट्रियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
इ.स.च्या दुसऱ्या शतकापासून वस्ती असल्याचे पुरावे सापडलेल्या इरिट्रियावर मध्य युगीन काळात इथियोपियन व ओस्मानी साम्राज्याची सत्ता होती. इ.स. १८९० साली इटलीने येथे आपली पहिली वसाहत (इटालियन इरिट्रिया) स्थापन केली जी दुसऱ्या महायुद्धानंतर बरखास्त करण्यात आली. त्यानंतर इथियोपियाने ह्या भूभागावर आक्रमण करून तो बळकावला व इरिट्रिया इथियोपियाचा १४वा प्रांत बनला. इथ्योपियाच्या जुलुमी राजवटीस कंटाळलेल्या इरिट्रियाने १९६१ सालापासून सुमारे ३० वर्षे स्वातंत्र्यलढा चालू ठेवला ज्याला १९९१ साली यश मिळून इरिट्रियास स्वातंत्र्य मिळाले.
सध्या इरिट्रियामध्ये एकपक्षी अध्यक्षीय प्रजासत्ताक पद्धत असून इसायास अफेवेर्की हा १९९१ सालापासून ह्या देशाचा राष्ट्राध्यक्ष आहे. त्याच्या राजवटीमध्ये इरिट्रियात सर्रास मानवी हक्कांची पायमल्ली होत असून भाषण स्वातंत्र्यावर गदा आणली जात आहे. सततच्या युद्धांमुळे तसेच अनेक दशकांच्या गुलामगिरीमुळे इरिट्रियाची अर्थव्यवस्था कोलमडली असून येथील जीडीपी वाढीचा दर केवळ २ टक्के आहे. ह्यामुळे इतर बहुतांशी आफ्रिकन देशांप्रमाणे इरिट्रिया एक गरीब व अविकसित देश आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:आफ्रिकेतील देश वर्ग:पूर्व आफ्रिका
चाबुकस्वारवाडी
चाबुकस्वारवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील मिरज तालुक्यातील एक गाव आहे.