cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अर्थशास्त्र
अर्थतज्ज्ञ मराठी माहिती
सूक्ष्मलक्ष्मी अर्थशास्त्रामध्ये बाजारपेठेचा अभ्यास केला जातो. मक्तेदारीयुक्त स्पर्धांची संकल्पना व गट संकल्पना या सिंबार्लिनने पहिल्यांदा मांडल्या. माल्थसच्या मते अन्नधान्याचे उत्पादन अंकगणिती श्रेणीने वाढते, तर लोकसंख्या ही भूमिती श्रेणीने वाढते. प्रा मार्शल यांनी कल्याणकारी अर्थशास्त्राची व्याख्या मांडली. ते नवसनातनवादी अर्थशास्त्रज्ञ असून त्यांनी अर्थशास्त्राची मूलतत्वे (प्रिन्सिपल्स ऑफ इकॉनॉमिक्स) हे पुस्तक १८९० साली प्रकाशित केले. प्राध्यापक आल्फ्रेड मार्शल यांच्या मते अर्थशास्त्र हे मानवी कल्याणाचा अभ्यास करणारे शास्त्र आहे, या शास्त्रात प्राप्ती व आवश्यकतेनुसार उपलब्ध साधनांचा पर्याप्त वापर या संबंधित वैयक्तिक व सामाजिक वर्तणुकीचा अभ्यास केला जातो.
मार्शल यांच्या व्याख्येचे महत्त्वाचे मुद्दे:
शाखा
अर्थशास्त्राच्या काही प्रमुख शाखा :
हेही पहा
वर्ग:सामाजिक शास्त्रे
गुरुराज देशपांडे
गुरुराज देशपांडे ऊर्फ देश देशपांडे (जन्मदिनांक अज्ञात; हुबळी, कर्नाटक - हयात) हे भारतीय-अमेरिकन उद्योजक आहेत. इ.स. १९९८ साली स्थापलेल्या सायकामोर नेटवर्क्स नावाच्या इंटरनेट कंपनीचा व मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी या तंत्रशिक्षण संस्थेच्या देशपांडे सेंटर फॉर टेक्नॉलॉजिकल इनोव्हेशन या केंद्राचे सहसंस्थापक आहेत. शाळेत मधल्या वेळचे स्वच्छ व पौष्टिक खाणे/आहार मुलांना मिळण्यासाठी इ.स.२००० मध्ये सुरू करण्यात आलेल्या अक्षय पात्र फाउंडेशनच्या स्थापनेत त्यांचा मोलाचा सहभाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:कन्नड व्यक्ती वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:अमेरिकन उद्योगपती
लिन रीड
लिन रीड (जन्म दिनांक अज्ञात:इंग्लंड - हयात) ही 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७३ मध्ये ६ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने आणि च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७६ मध्ये १ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
बेलोरी (कळंब)
बेलोरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मिला कुनिस
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
साखरे
साखरे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
सफाळे रेल्वे स्थानकापासून पूर्वेस तांदुळवाडी वरई मार्गाने गेल्यावर नावझे गावानंतर डावीकडे जाणाऱ्या फाट्यावर हे गाव लागते. सफाळेपासून हे गाव १५ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३८८ कुटुंबे राहतात. एकूण १६५२ लोकसंख्येपैकी ८२० पुरुष तर ८३२ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८४.१९ आहे तर स्त्री साक्षरता ६६.१२ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या २२४ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १३.५६ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस सफाळे रेल्वे स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. अॉटोरिक्शासुद्धा सफाळेवरून दिवसभर उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
हालोळी,एम्बुरऐरंबी, कुडे, बोट, दहिसर तर्फे मनोर, नावझे, गुंडावे, साळिवळी, वेहलोळी, सावरे, खैरे ही जवळपासची गावे आहेत.
संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
राजपूत (१९८२ हिंदी चित्रपट)
राजपूत हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
तिबेट
तिबेट (तिबेटी: བོད་; चिनी: 西藏) हे आशिया खंडातील हिमालय पर्वताच्या उत्तरेकडील एक पठार आहे. त्याला तिबेटचे पठार असे म्हणतात. समुद्रसपाटीपासून सरासरी १६,००० फूट उंच असलेले तिबेट हे जगातील सर्वात उंच पठार आहे. त्यामुळे त्याला जगाचे छप्पर असे सुद्धा म्हणतात. सातव्या शतकापासून इतिहास असलेले तिबेट आजवर एक साम्राज्य, स्वायत्त देश व चीन देशाचा प्रांत इत्यादी अनेक स्वरूपांमध्ये अस्तित्वात राहिलेले आहे. सध्या तिबेट ह्या नावाने ओळखला जाणारा बराचसा प्रदेश चीनच्या अंमलाखाली (तिबेट स्वायत्त प्रदेश) आहे.
बहुसंख्य बौद्ध धर्मीय असलेले तिबेटी लोक दलाई लामा ह्यांना धर्मगुरू, पुढारी व तिबेटचे खरे शासक मानतात. परंतु १९५९ सालापासून १४ वे दलाई लामा तेंझिन ग्यात्सो हे धर्मशाळा, हिमाचल प्रदेश येथे भारत सरकारच्या आश्रयास आहेत व ते तेथूनच आपले सरकार चालवतात. लाई लामा हे तिबेटचे सर्वश्रेष्ठ राष्ट्रपुरुष आणि धर्मपुरुष. चौदावे दलाई लामा म्हणतात-“ संस्कृती, शिक्षण, धर्म, साहित्य आणि कला अशा सर्वच क्षेत्रात तिबेटला भारतानेच मार्गदर्शन केले. मूलभूत विचाराच्या तत्त्वज्ञानाचा प्रवाह अखंडितपणे भारतातून तिबेटमध्ये प्रवाहित झाला आणि ज्ञानोत्सुक तिबेटने त्या प्रवाहाचे अंतःकरणपूर्वक स्वागत केले.” (डॉ. हेबाळकर शरद, भारतीय संस्कृतीचा विश्वसंचार, २०१५, भारतीय विचार साधना प्रकाशन पृष्ठ क्रमांक १७५ )
आध्यात्मिक आणि सांस्कृतिक विकास
संभोताने आपल्या सोळा सहकारी सदस्यांसह भारतात प्रयाण केले. गौतम बुद्धांच्या पवित्र बोधिवृक्षाला प्रणाम करून त्याने आपल्या अभ्यासाला आणि कार्याला सुरुवात केली. संभोताने संस्कृत, पाली, अर्धमागधी या भाषांचा अभ्यास केला. बौद्ध ग्रंथालये पाहिली. तेथील ग्रंथ अभ्यासले आणि त्यांच्या प्रतीही करून घेतल्या. लिपीदत्त आचार्य सिंह घोष यांच्याकडे त्याने लिपीशास्त्राचा अभ्यास केला. तिबेटला परत आल्यावर त्याने मध्य भारतातील प्राचीन लिपीवर आधारित तिबेटी लिपी शोधून काढली. या राजलिपीचा स्वीकार तिबेटने केला. राजाने स्वतः संभोताचे शिष्यपद स्वीकारले. त्याने संभोताजवळ चार वर्षे अध्ययन केले. ताने अनेक बौद्ध ग्रंथांची भाषांतरे केली.केवळ व्याकरण या विषयावरच त्याने कारंडव्यूह, रत्नमेघ इ. ग्रंथ लिहिले. तिबेटचा सम्राट नरदेव तिबेटचा धर्म, संस्कृती, राष्ट्रकल्पना यांचा प्रेरक आणि संस्थापक झाला. त्याने बौद्ध तत्त्वज्ञानानुसार दहा शिक्षापदांवर आधारित राज्यशासन उभे केले.
भारतीय भिक्षूंचे आगमन
इसवी सन ७४० ते ७८६ या काळात भारतीय भिक्षूंचे तिबेटमध्ये आगमन झाले. बौद्ध पंडित आचार्य शांतिरक्षित हा पहिला प्रभावी भारतीय प्रचारक मानला जातो. त्याने तिबेटची यात्रा केली. राजा नरदेव याने त्याचे विशेष स्वागत केले.ल्हासाच्या जवळ त्याने विहार बांधला. तेथे विद्यापीठ सुरू झाले आणि शांतिरक्षित त्याचा कुलगुरू झाला.काम वाढायला लागल्यावर त्याने भारतातून आचार्य पद्मसंभव याला बोलावून घेतले. योगाचार या विषयाचा पद्मसंभव याचा विशेष अभ्यास होता. त्याने भिक्षुसंघाची स्थापना केली. अनेक विद्यार्थी उच्च शिक्षणासाठी भारतात पाठविले.शांतिरक्षित आणि पद्मसंभव यांच्या प्रयत्नातून बौद्ध धर्मप्रचारकांचा ओघ तिबेटमध्ये सुरू झाला.
हवामान
पठाराचे हवामान उंच पर्वत व कोरडे तलाव असलेले उंच व कोरडे मेदयुक्त आहे. येथे पाऊस कमी पडतो आणि 100 ते 300 मिमी पर्यंत साचलेले बहुतेक पाणी गारांच्या रूपात पडते. पठाराच्या दक्षिणेकडील आणि पूर्वेकडील भागात गवताळ प्रदेश आहेत जिथे भटक्या विमुक्त लोक गुरेसमवेत राहतात. बऱ्याच भागात इतकी थंडी असते की माती कायमचे गोठविली असते. पठाराच्या वायव्य भागात ५००० मीटर पेक्षा जास्त उंचीचे चांगतंग क्षेत्र आहे जे भारताच्या दक्षिण-पूर्व लडाख प्रदेशापर्यंत पसरलेले आहे. येथे हिवाळ्यात तपमान −60 ° से. या भयानक परिस्थितीमुळे येथे लोकसंख्या फारच कमी आहे. अंटार्क्टिका आणि उत्तर ग्रीनलँडच्या चिरस्थायी क्षेत्रांनंतर चांगटंग हे जगातील तिसरे सर्वात कमी दाट लोकवस्तीचे क्षेत्र आहे. तिबेटचे असे काही भाग आहेत जिथे लोकांनी कधीही झाड पाहिले नाही.
तिबेटचे प्राचीन धर्मसाहित्य
विहार, संघ आणि विद्यापीठे यांच्या माध्यमातून बौद्ध धर्माचा प्रसार तिबेटमध्ये झाला. चौदाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात ‘बस्तीन’ हा प्रख्यात तिबेटी इतिहासकार होवून गेला. त्याने तिबेटचे सर्व साहित्य संकलित केले. कंंजूर आणि तंजूर अशा दोन भागात हे सर्व साहित्य संकलित आहे. ४५६६ भिक्षूच्या लेखनाचे हे संकलन आहे. कंजूर या भागात विनय, प्रज्ञापारमिता, बुद्धाबतंसक, रत्नकूट, सूत्र, निर्वाण तंत्र अशा विषयांचा समावेश आहे. संघ तत्त्व नियम, भिक्षुभिक्षुणी आचार समाज, जीवनपद्धती औषधी, पदार्थ विज्ञान असे विविध विषय यात समाविष्ट आहेत. तंंजुर म्हणून ओळखल्या जाणा-या साहित्य विभागात मुख परंपरा, वंशचरित्रे, इतिहास या विषयाचे संकलन केले आहे.
बाह्य दुवे
तिबेट वर्ग:संंस्कृृती वर्ग:भारतीय संंस्कृृती वर्ग:तत्त्वज्ञानी तर्कशास्त्र
मोबाईल फोन
भ्रमणध्वनी हे एक इलेक्ट्रॉनिक्स उपकरण (यंत्र) असून याचा दूरसंचारासाठी उपयोग केला जातो. याला इंग्रजीमध्ये मोबाईल फोन (मोबाईल) किंवा सेल्युलर फोन (सेल फोन) असे म्हणतात. भ्रमणध्वनीच्या साहाय्याने संभाषणाची व माहितीची देवाणघेवाण करता येते. आज भ्रमणध्वनी माणसाच्या जीवनाचा एक महत्वाचा भाग बनलेला आहे. पारंपरिक दूरध्वनी उपकरणे घरामध्ये एकाच जागी ठेवून वापरावी लागतात.
जगातील पहिला मोबाईल फोन मोटोरोला कंपनीच्या मार्टिन कूपर ह्या व्यक्तीने १९७३ साली विकसित केला व वापरून दाखवला. १९९० साली जगभरात १.२४ कोटी मोबाईल फोन वापरकर्ते होते. २००९ सालाअखेरीस हा आकडा ४.६ अब्ज इतका आहे. सध्या विकसित देशांमधील १०० व्यक्तींपैकी ९७ तर जगातील १०० व्यक्तींपैकी ४५ व्यक्ती मोबाईल फोन वापरतात.
आधुनिक काळातील मोबाईल फोन हे संभाषणाखेरीज महाजाल (इंटरनेट) न्याहाळणे, लेखी लघुसंदेशांची देवाणघेवाण, गाणी ऐकणे, छायाचित्र काढणे, रेडियो ऐकणे, जीपीएस वापरणे, पैसे देणे, काढणे इत्यादी कामांकरिता वापरले जातात. नोकिया, मोटोरोला, अ‍ॅपल, सीमेन्स, सॅमसंग या मोबाईल फोन उत्पादक कंपन्यांपैकी काही सर्वात मोठ्या कंपन्या आहेत.
दूरसंचारविषयक सेवांसाठी मोबाईल फोनमध्ये सिम कार्ड वापरणे आवश्यक असते. भ्रमणध्वनीमुळे माणसे जोडली गेली आहेत. मोबाईलमुळे सर्व जग जवळ आले आहे. मोबाईल स्थितीचे स्थान स्थान-आधारित सेवांसाठी वापरले जाऊ शकते. याला मोबाईल फोन ट्रॅकिंग असे म्हणतात.
मोबाईल फोनचा विजेरी संच
मोबाईल फोनचा विजेरी संच हा सदैव उत्क्रांत होत आहे. नवनवीन तंत्रज्ञान वापरून त्याचे आयुष्य वाढवण्यासाठी प्रयत्न होत आहेत. मात्र त्याच वेळी विजेरी संच फुटल्यामुळे अपघात होत आहेत. मात्र त्यांचे प्रमाण अगदी नगण्य आहे. तरीसुद्धा हा धोका ओळखून अनेक मोठ्या भ्रमणध्वनी निर्माण करणाऱ्या कंपन्या या यावर अधिक लक्ष ठेवून आहेत व त्यावर संशोधन कार्यही सुरू आहे.
उत्क्रांती
मोबाईल वापर प्रणालीचे प्रकार १) ॲड्रॉईड २) ब्लॅकबेरी ३) विंडोज ४) आयफोन
मोबाइल वापराचे दुषपरिणाम :
१)गर्भवती महिलांसाठी आणि त्यांची मुले यांना विशिष्ट धोका असतो, म्हणूनच सेल फोनचा वापर कमी करण्याची त्यांना शिफारस केली जाते.
२)पुरुष प्रजनन संस्थेमध्ये फोनचे हानिकारक प्रभाव होतात म्हणून पुरुषांनी त्यांच्या पायघोळ्यांच्या खिशात फोन घेऊन जाऊ नये.
३)मोबाइल फोनवर मजकूर पाठवणे आणि विविध खेळ खेळणे डोळ्यांसाठी हानिकारक आहे.
५) डोकेदुखी, लक्ष कमी लागणे, स्वभाव चिडचिडेपणा होणे, झोपे कमी लागणे आणि नैराश्य इ. विकार होऊ शकतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:दूरसंचार वर्ग:मोबाईल फोन वर्ग:दूरसंपर्क उपकरणे
एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान
एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान (किंवा आंध्रा क्रिकेट असोसिएशन-क्रिष्णा डिस्ट्रीक्ट क्रिकेट असोसिएशन मैदान) हे भारतातील आंध्र प्रदेश राज्यामधील दोन क्रिकेट मैदानांचे सामाईक नाव आहे. ते विजयवाडा जवळील, कृष्णा जिल्ह्यातील, मुलापाडू ह्या गावात वसलेले आहे. ते कृष्णा जिल्हा क्रिकेट असोसिएशनच्या (एसीए-केडीसीए) मालकिचे असून, आंध्रा क्रिकेट असोसिएशनच्या आखत्यारित येते.
३० मे २०१६ रोजी अनुराग ठाकूर यांनी मैदानाचे उद्घाटन केले. दक्षिणेच्या मैदानाचे नाव चुक्कापल्ली पित्चैया मैदान आणि उत्तरेकडील मैदानाचे नाव देविनेनी वेंकट रमणा-प्रनीता मैदान असे ठेवण्यात आले, ज्यांचे अधिकृत उद्धाटन १० नोव्हेंबर १९१६ रोजी आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री एन. चंद्रबाबू नायडू यांच्या हस्ते झाले.
स्पर्धा
१० ते १६ नोव्हेंबर २०१६ दरम्यान, मैदानावर २०१४-१६ आयसीसी महिला चॅंपियनशिपचा एक भाग म्हणून भारतीय महिला आणि वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघादरम्यान आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळवली गेली.
स्थानिक स्पर्धा
मैदानावर याआधी, केडीसीए पॉवर लीग चषक आणि फ्युचर कप ह्यासारख्या स्पर्धा झाल्या आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:आंध्र प्रदेश मधील क्रिकेट मैदाने वर्ग:विजयवाडा
इ.स. १५८
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १५८ वर्ग:इ.स.च्या १५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
मार्गरेट विल्क्स
वर्ग:यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
केशव सीताराम ठाकरे
केशव सीताराम ठाकरे ऊर्फ प्रबोधनकार ठाकरे (जन्म : १७ सप्टेंबर १८८५; - २० नोव्हेंबर १९७३) हे मराठी पत्रकार, समाजसुधारक, वक्ते, संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीचे पुढारी होते. शिवसेनेचे संस्थापक बाळ ठाकरे हे केशव सीताराम ठाकरे यांचे पुत्र आहेत.
रायगड जिल्ह्यातील पनवेल येथे जन्मलेल्या केशव ठाकरे यांचे महात्मा फुले हे आदर्श होते. महात्मा फुलेंच्या क्रांतिकारी साहित्याचा अभ्यास केल्यानंतर समाजसुधारणांबाबतच्या त्यांच्या संकल्पना अधिक स्पष्ट झाल्या. म्हणूनच महात्मा फुले यांचा पुण्यातील कट्टर सनातन्यांकडून छळ झाल्यानंतरच्या काळात त्यांचा लढा पुढे चालविण्यासाठीच प्रबोधनकार पुण्यात स्थायिक झाले. या कार्यात त्यांच्या विरोधकांनी आणलेले अडथळे पार करत त्यांनी साऱ्यांची दाणादाण उडवून दिली.
सामाजिक सुधारणा हेच त्यांच्या जीवनाचे ध्येय होते. त्यांनी ध्येयप्राप्तीसाठी कधीच कोणतीही तडजोड केली नाही. मग भले बालविवाह व विधवांच्या केशवपनाची अभद्र रूढी असो, देवळांमधील ब्राह्मण पुजाऱ्यांची अरेरावी, हुकूमशाही असो, अस्पृश्यतेचा प्रश्र्न असो किंवा हुंडाप्रथेचा प्रश्र्न असो; ते या सर्व आघाड्यांवर अखेरपर्यंत त्वेषाने लढत राहिले. त्यांच्या लढ्यापासून, तत्त्वांपासून त्यांना परावृत्त करण्याचा अनेकांनी प्रयत्न केला, अनेक आमिषे दाखविली पण प्रबोधनकारांनी कशालाही दाद दिली नाही. अन्याय्य रूढी, जाति-व्यवस्था आणि अस्पृश्यता दूर करण्यासाठी वक्तृत्व, लेखन व प्रत्यक्ष कृती ही तीन शस्त्रे वापरून त्यांनी पुराणमतवाद्यांशी लढा दिला.
समाजातील सर्व विकारांचे मर्म ब्राह्मणी कर्मकांडांत आहे असे त्यांचे मत होते. धार्मिक पूजेचे विधी, उपासतापास, व्रतवैकल्ये आणि धर्म या नावाखाली सर्व जातींमध्ये जे रूढ परिपाठ आहेत, ते सर्व परिपाठ ब्राह्मणांनी आपल्या स्वतःच्या फायद्यासाठी प्रस्थापित केले आहेत. या दुष्ट रूढींमुळेच स्त्रियांवर अन्याय होतो. विशेष अधिकारांपासून वंचित अशा बहुजन समाजावर अन्याय होतो. सारांश सर्व अशिक्षित जनता या रूढींखाली भरडली जाते असे वाटल्याने त्यांनी या सर्व घटकांच्या मुळावर, म्हणजेच ब्राह्मणशाहीवर घाला घातला. पुरोगामी, उदारमतवादी, सुधारक विचारांच्या ब्राह्मणांविषयी त्यांच्या मनात द्वेषभावना नव्हती. पण धंदेवाईक भट-भिक्षुकशाही व्यवस्थेचे ते टीकाकार होते. संत एकनाथांच्या जीवनावरील ’खरा ब्राह्मण’ या नाटकाच्या माध्यमातून त्यांनी खऱ्या ब्राह्मणांची भूमिका मांडली.
त्यांच्या कार्यख्यातीमुळे ते राजर्षी शाहू महाराजांच्या संपर्कात आले. शाहू महाराज हे स्वतः सुधारणावादी व महात्मा फुलेंच्या सत्यशोधक चळवळीचे पुरस्कर्ते होते. त्यामुळे ते प्रबोधनकारांचे चाहते झाले. त्यांनी प्रबोधनकारांची परीक्षाही घेतली व नंतर जाहीरपणे सांगितले की, लाच देऊन ज्याला वश करता येणार नाही किंवा विकत घेता येणार नाही अशी एकच व्यक्ती मी पाहिली आहे, ती म्हणजे प्रबोधनकार होय.
संयुक्त महाराष्ट्राची चळवळ हा त्यांच्या जीवनातील सर्वांत महत्त्वाचा लढा होता. या वेळी त्यांचे वयही बरेच झाले होते. अशा प्रतिकूल परिस्थितीतही त्यांनी या चळवळीला नेतृत्व दिले, काही काळ कारावासही भोगला. या चळवळीतील त्यांच्या योगदानाची बरोबरी फक्त प्रल्हाद केशव अत्रे आणि कॉम्रेड डांगे यांच्याशीच करता येईल. या चळवळीत त्यांनी वेगवेगळ्या विचारांच्या व्यक्ती आणि पक्ष यांना एकत्र बांधून ठेवण्यात यश मिळवले. ते कुशल संघटकही होते.
वृत्तपत्र क्षेत्रात आगमन
तत्त्वविवेचक या छापखान्यात इ.स. १९०८ च्या सुमारास असिस्टंट शास्त्री अर्थात मुद्रितशोधक या नात्याने ठाकरे यांचा वृत्तपत्राशी प्रथम संबंध आला. तेथे लक्ष्मण नारायण जोशी हेडशास्त्री होते. त्या काळात रोज निघणाऱ्या आणि सरकारी दडपशाहीने लगेच गायब होणाऱ्या हंगामी वृत्तपत्रांचे ते छुप्या ररीतीने लेखन करत. अशा छुप्या लेखनाची दीक्षा त्यांनीच ठाकरे यांना दिली. त्याआधी विद्यार्थी असताना ठाकरे यांनी विद्यार्थी हे मासिक चालवण्याचा प्रयत्न केला होता. त्यानतंर, दोन-तीन साप्ताहिके, विविध वृत्त व इंदुप्रकाश पत्रात ते लेखन करत असत. ठाण्याच्या जगत्समाचार साठीही ते लेख लिहित असत. जलशांच्या निमित्ताने ठाकरे जळगावला गेले. तेथेकाव्यरत्नावलीकार नारायण नरसिंह फडणीस यांच्याशी त्यांचा परिचय झाला. ठाकरे यांनी तेथे सारथी हे मासिक सुरू केले. पत्रव्यवसायातील आपल्या या आगमनाचे श्रेय ठाकरे फडणिसांनाच देतात.
प्रबोधन
प्रबोधन पाक्षिक काढण्यापूर्वी ठाकरे यांच्या सार्वजनिक कार्यांची चर्चा सर्वत्र झाली होती. सामाजिक अन्यायाविरुद्ध उभे राहण्याचा ठाकरे यांचा निर्णय अभ्यासपूर्ण होता. इतिहाससंशोधक वि.का. राजवाडे यांनी कायस्थ प्रभूंबाबत काही विधाने केली होती. त्यावर कोदण्डाचा टणत्कार (१९१८) हा ग्रंथ लिहून त्यांनी राजवाडे यांची विधाने ऐतिहासिक पुरावे देऊन खोडून काढली होती. या प्रकरणी जागृतीसाठी महाराष्ट्रभर ठाकरे यांनी दौराही केला होता. ब्राम्हणेतर चळवळीकडेही ते त्यानंतर वळले. चळवळी, प्रचार करायचा, इतरांच्या प्रचाराला उत्तर द्यायचे, तर हाती वृत्तपत्रासारखे साधन हवे. या जाणिवेतून वृत्तपत्र सुरू करण्याचा निर्णय ठाकरे यांनी घेतला. त्यावेळी ते सरकारच्या सार्वजनिक बांधकाम खात्यात नोकरी करत होते. सरकारी नोकरांना वृत्तपत्र चालविण्यास बंदी होती. पण ठाकरे यांनी तशी परवानगी मिळवली. त्यानंतर १६ ऑक्टोबर १९२१ रोजी केशव सीताराम ठाकरे यांच्या प्रबोधन पत्राचा पहिला अंक प्रसिद्ध झाला. पत्र पाक्षिक होते. पत्राच्या नावाबरोबरच उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान्निबोधत असे संस्कृत वचन होते. त्याबरोबरच सामाजिक, धार्मिक आणि नैतिक गोष्टींना हे पत्र वाहिले असल्याचा उल्लेखही इंग्रजीत होता.
अधिक मूलभूत सुधारणा म्हणून सामाजिक सुधारणांना प्रबोधनने प्राधान्य दिले. प्रि. गो. चि. भाटे, गोपाळराव देवधर, गो. म. चिपळूणकर, भाऊराव पाटील आदींनी या पत्राला पाठिंबा दिला. त्यापैकी अनेकांचे लेखही पत्रात प्रसिद्ध होत.
क्षात्रजगदगुरूंचे पीठ शाहू महाराजांनी निर्माण केले. त्यावेळी ठाकरे यांनी मानसिक दास्याविरुद्ध बंड (१९९२) असा टीकात्मक लेख लिहिला. रोखठोक भाषेत लिहिणे, हे ठाकरे यांचे वैशिष्ट्य होते. त्यांचे विचार आजच्या काळालाही लागू पडतील असे आहेत. त्याच लेखात ते म्हणतात, मठ आला, की मठाधिपती आले, की संपद्राय सुरू झाला, संप्रदायाच्या मागोमाग सांप्रदायिक गुलामगिरी ठेवलेलीच.
परप्रातीयांना विरोध
मुंबईत परप्रांतीय, विशेषत दाक्षिणात्य मंडळी मोठ्या संख्येने येऊ लागली. त्यामुळे मराठी माणसांची गैरसोय होऊ लागली. त्याला प्रबोधनने १९२२मध्ये सर्वप्रथम तोंड फोडले. तसेच, पत्राच्या पहिल्या अंकापासूनच कवी वसंतविहार यांच्या समाजहितवादी कविता त्यात प्रसिद्ध होत असत. प्रबोधनचा अल्पावधीतच संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रसार झाला. १९२३मध्ये मुंबईत बसलेले बस्तान मोडून प्रबोधन साताऱ्यात स्थलांतरित झाले. तेथील काही कटु घटनानंतर ठाकरे पुण्यात आले. तेथे ब्राह्मण-ब्राह्मणेत्तर वादात तेही पडले. काही ब्राह्मण मंडळींनी डिवचल्यामुळे पुण्यात छापखाना उभारून ठाकरे यांनी प्रबोधन मासिक स्वरूपात आणि लोकहितवादी हे साप्ताहिक सुरू केले. साहजिकच, पुण्यातल्या वादात ठाकरेही उतरले. महात्मा ज्योतिबा फुले यांच्या पुतळ्याच्या प्रकरणात ठाकरे यांनी परखडपणे पुतळाविरोधकांचा समाचार घेतला. पण अखेर कंटाळून त्यांनी पुणे सोडले. मासिक व साप्ताहिकही १९२६मध्ये बंद पडले. ते मुंबईला परतले. त्यानंतर त्यांनी स्वत वर्तमानपत्र काढले नाही. पण अनेक वृत्तपत्रांत ते वेळोवेळी लिहीत राहिले.
साहित्य संमेलन
प्रबोधनकार ठाकरे विचार साहित्य संमेलन नावाचे एक संमेलन पुण्यात २३-२४ मार्च २०१३रोजी झाले. संमेलनाध्यक्ष संपत जाधव होते. या संमेलनात उत्तम बंडू तुपे यांना साहित्यगौरव हा आणि मोहन अडसूळ यांना कलागौरव हा पुरस्कार देण्यात आला. या प्रकारचे २रे संमेलन २३-२-२०१४ला पुणे शहरात झाले. साहित्यिक रा.रं. बोराडेअध्यक्षस्थानी होते.
पुरस्कार
प्रबोधनकार ठाकरे यांच्या नावाने अनेक पुरस्कार दिले जातात, त्यांपैकी काही हे -
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी पत्रकार वर्ग:मराठी समाजसुधारक वर्ग:संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १८८५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:ठाकरे कुटुंब
शिंदेवाडी (कवठेमहांकाळ)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कवठे महांकाळ तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
लेमन ट्री हॉटेल्स
लेमन ट्री हॉटेल या भारतीय साखळीच्या कंपनीचे मुख्यालय दिल्लीच्या इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळाजवळ एअरोसिटी हॉस्पिटॅलिटीमध्ये आहे. या कंपनीची भारतामध्ये उच्चस्तराची, मध्यमदर्जाची आणि इकॉनॉमी दर्जाची हॉटेल्स उपलब्ध आहेत. लेमन ट्री प्रिमिअर, लेमन ट्री हॉटेल्स आणि रेड फॉक्स हॉटेल्स अशी तीन प्रकारच्या दर्जाची हॉटेल्स या समूहाने उपलब्ध करून दिलेली आहेत.
लेमन ट्रीची कहाणी
२००२ मध्ये या कंपनीची स्थापना पटू केशवानी या पहिल्या पिढीतील भारतीय उदयोजकाने केलेली आहे. २००४ मध्ये गुरगांव मधील उदयोगविहार येथे पहिले लेमन ट्री हॉटेल उघडले गेले. २००६ मध्ये रेड फॉक्स हॉटेल बांधण्याचे ठरविले आणि २००९ मध्ये जयपूरमध्ये पहिले रेड फॉक्स हॉटेल चालू करण्यात आले आणि लेमन ट्री हॉटेलबरोबर एकत्रित करण्यात आले. लेमन ट्री प्रिमिअर दर्जाचे पहिले हॉटेल २०१० मध्ये बंगलोरमध्ये उघडण्यात आले. सध्या १५ शहरामध्ये या कंपनीची ३००० च्या जवळपास कामगार वर्ग व स्वतःच्या मालकीच्या ३००० खोल्या असलेली २५ हॉटेल्स आहेत. २०१७ पर्यंत १८ शहरांमधून ५००० खोल्या आणि ८००० कामगार वर्ग असलेली हॉटेल्स बांधण्याची या कंपनीची योजना आहे. अहमदाबाद, औरंगाबाद. बंगलोर, चंदीगढ, चेन्नई, डेहराडून, दिल्ली, गोवा, गुरगांव, हैद्राबाद, इंदूर, जयपूर, केरळ, नोएडा आणि पुणे अशा महत्त्वाच्या शहरांमध्ये या कंपनीची हॉटेल्स आहेत. मुंबई, पुणे, कलकत्ता, उदयपूर, हैद्राबाद आणि सिमला या ठिकाणी हॉटेल्सचे काम विकसित करण्याचे काम चालू आहे.
जपानच्या काही वित्तीय संस्था जसे शिनसिई बँक, भारतीय दर्जाचा रिअल इस्टेट फन्ड- कोटक रीअल्टी फन्ड, पीई फर्म – वॉरबर्ग पिंकस आणि डच पेन्शन फन्ड मॅनेजर – एपीजी यांचा या कंपनीच्या वित्तीय सहायतेमध्ये महत्त्वाचा सहभाग आहे.
सचिव आणि मॅनेजिंग डायरेक्टर
आय.आय.टी.दिल्लीमधून बी.टेक झालेला इलेक्ट्रिकल इंजिनियर व आय.आय.एम कलकत्तामधून झालेला एम.बी.ए पटू यांच्याकडे या कंपनीच्या सचिव आणि व्यवस्थापकपदाचा कार्यभार आहे. ते टाटा प्रशासकीय सेवेमध्ये गेली १५ वर्षे कार्यरत असून तेथील ताज हॉटेलमध्ये उपाध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणून तसेच ए.टी.कअर्नि इन्क्ल्यूजिव्हमधील भारतीय शाखेमध्ये सचिव म्हणून काम करत होते. २०११ मध्ये आयआयटी दिल्लीकडून आणि २०१२ मध्ये आयआयएम कलकत्ता यांचेकडून त्यांचा गौरव करण्यात आला होता.
२००२ मध्ये लेमन ट्री हॉटेल्समध्ये त्यांची पदोन्नती झाली.
उपव्यवस्थापकीय निर्देशक
१९८३ पासून मुंबईच्या ऑबेराय हॉटेलमध्ये ऑबेराय सेंटर फोर लर्निंग ॲण्‍ड डेव्हलपमेंटमधून रतन यांनी आपल्या कामाची सुरुवात केली. ३१ वर्षापेक्षा जास्त कालावधी त्यांनी भारतामध्ये आणि भारताबाहेर या क्षेत्रामध्ये अनुभव घेतला आहे. ऑबेराय हॉटेल आणि जनरल मॅनेजर पदी तसेच मुंबई येथील ऑबेराय हॉटेलच्या कार्यकारी उपाध्यक्ष या पदाचा अनुभव त्यांचेकडे आहे. लेमन ट्री कंपनीमध्ये पदार्पण करण्यापूर्वी त्यांचेकडे ट्रिडेन्ट हॉटेलच्या अध्यक्षाचे पद असून त्यांनी भारताबाहेरील १३ हॉटेलचे व्यवस्थापन सांभाळले आहे. लेमन ट्री हॉटेलच्या व्यवस्थापनाचे महत्त्वाचे पद असलेले कार्नेशन हॉटेल्स प्रा.लि.यांचे सचिव पदही त्यांचेकडे आहे.
संयुक्त राष्ट्राद्वारे शासित प्रदेशांची यादी
ही संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या (यूएन) द्वारे थेट प्रशासित किंवा एकेकाळी प्रशासित केलेल्या प्रदेशांची यादी आहे. हे संयुक्त राष्ट्रांच्या ट्रस्ट टेरिटरीज सोबत गोंधळून जाऊ नयेत, जे संयुक्त राष्ट्रांच्या आदेशानुसार एकाच देशाने चालवायचे आहे.
लेमन ट्री हॉटेल्स
ब्रॅण्डस
या समूहाने तीन दर्जाची हॉटेल्स अभ्यागतांना उपलब्ध करून दिलेली आहे.
लेमन ट्रीचे हास्य
भारतामध्ये लेमन ट्री तर्फे आयोजित असलेला मोफत एक रात्र राहण्याची सोय असलेला हा लोकप्रिय बक्षीस योजनेचा कार्यक्रम आहे आणि यामध्ये यशस्वी होणा-याला ३ हॉटेलपैकी कोणत्याही दर्जाच्या हॉटेलमध्ये राहण्याची मोफत व्यवस्था केली जाते.
सामाजिक जाणिव
कर्मचा-यांना कामाचा योग्य मोबदला, त्यांना सर्वतोपरी प्रशिक्षण देउुन त्यांच्या कार्यक्षमतेचा पुरेपूर वापर करणारी कंपनी म्हणून नावलौकिक आहे. रस्तांवरील कुत्र्यांना दत्तक घेउुन त्यांची सर्वतोपरी काळजी घेण्याचे काम करणारी ही एकमेव कंपनी आहे. पर्यावरण रक्षण करण्याच्या उद्देशाने या कंपनीच्या ब-याचशा योजना आहेत.
संदर्भ
वर्ग: होटेले
ॐ
ओम (ॐ) हे हिन्दु धर्मातील एक प्रमुख चिन्ह आहे. ओंकार हा 'अ'कार,'उ'कार व 'म'कार अशा तीन वर्णांनी बनलेला आहे. हे तिन्ही वर्ण जो चांगल्या प्रकारे आकलन करतो तो ब्रह्मपदास पोचतो असा समज आहे.
ॐ ह्या आकारात पहिला अर्धा 'अ' आकार हे श्रीशंकराच्या ओठांचा आकार आहे. श्रीशंकराने फुंकर मारली, त्याने जे धुराचे वलय निर्माण झाले (सिगरेट फुंकल्यावर होते तसे), त्याचा आकार पहिल्या अर्ध्या 'अ'च्या पुढे वक्राकार आहे. ही आकाशगंगा होय. त्याच्या वर जो चंद्राकार आणि बिंदू आहेत, त्याचा अर्थ असा आहे कि, आकाशगंगेत सूर्य (तारे) आणि चंद्र (ताऱ्यांच्या भोवती असणारे त्यांचे ग्रह ) आहेत.
उत्पत्ती
याज्ञवल्क्य ऋषींच्या वक्तव्यावरून,ब्रह्मदेवाने पूूर्ण ब्रम्हाण्डचे दोहन केल्यावर ऋग्,यजु व साम हे तीन वेद उत्पन्न झाले. या वेदांमध्ये संपूर्ण ब्रम्हांडाचा अंश आहे. या वेदांमधील प्रत्येक ऋचा ही अनेक ऋषींनी उच्चारली आणि त्यातून अनुक्रमे 'अ' ,'उ' आणि 'म्' हे वर्ण उगम पावले. हे वर्ण सम्पूर्ण ब्रम्हाण्डात विहार करून त्यांचा संयोग झाला. हा संयोग म्हणजेच ओम् कार होय. या सृष्टीचे पालक ब्रह्मा,विष्णू व महेश हे अनुक्रमे अ ,उ आणि म् यांचे प्रतिनिधित्व करतात.
उच्चार आणि धार्मिक समज
ओंकारातील अ या अक्षराच्या उच्चाराने ओठ उघडले जातात. त्याने सृष्टीचा निर्माता ब्रह्मा याचे स्मरण होते. उ या वर्णाच्या उच्चाराने ओठाचा चम्बू होतो. त्या चम्बूच्या गोलाकार स्वरूपाने सृष्टीचा पालनहार अशा विष्णूचे स्मरण होते व सृष्टीच्या चक्राचा प्रारम्भ होतो. म् उच्चारतांना ओठ बन्द होतात. हे सृष्टीच्या लयाचे प्रतीक आहे.त्याने सृष्टिसंहारक शिवाचे स्मरण होते. अ हा स्वर सर्वांत कोमल स्वर आहे, तसेच तो ओम्-कारातील आद्य स्वर आहे. त्यामुळे, 'अ' हा स्वर उच्चारल्यास आपणास मूलध्वनीचा आभास होतो. उ हा मुखोत्पन्न (केवळ मुखातून निघालेला) सर्वाधिक तीव्र स्वर आहे. अर्थात, ती तीव्र शक्ती आहे. अशी शक्ती आपणास संकटाच्या वेळी योग्य तो निर्णय घेऊन देवी-देवतांची शक्ती जागृत करणाऱ्या विष्णूचे स्मरण करवून शरीराला ऊर्जा प्रदान करते. म् हे प्राथमिक अनुनासिक असून ते उच्चारले असता त्याआधील ध्वनीचा लोप होतो व वातावरण पुनः शान्त होते. हा उच्चार आपणास परमतत्त्व शिवाचा आभास घडवतो. अशाप्रकारे, ओम्-कार हे परमतत्त्व प्रदर्शक चिन्ह आहे असे हिन्दूधर्मात सांगितले आहे.
मंत्रस्वरूप
भगवान पतंजलीनी ओंकारासाठी प्रणव हा शब्द योजिला आहे. प्रणव म्हणजे भगवन्तासाठी उच्चारलेला स्तुतिपर शब्द. ओम हा तीन अक्षरांचा लघु मंत्रच आहे. याचा जप केल्याने जगाच्या सर्व दिव्य शक्तींचे स्मरण होते.
इतर अर्थ
छांदोग्य उपनिषदात ओंकाराचा अर्थ 'अनुज्ञा' म्हणजेच स्वीकृती असा केला गेला आहे. जो ओंकाराचा स्वीकार करणे समजतो तो समृद्ध होतो.
पाणिनी मुनींनी ओंकाराचे अठरा अर्थ विदित केले आहेत. रक्षक, संचालक, द्युतिमान, प्रिय ......इत्यादी.
गुरू नानक यांनी 'इक ओंकार सतनाम' (ओंकार हेच खरे सत्य असे नाव आहे)अशी त्याची व्याख्या केली आहे.
वर्ग:हिंदू धर्मातील प्रतीके
सर्व वेद या पदाची घोषणा करतात, सर्व तपे ज्याच्याविषयी बोलतात, ज्याची इच्छा करणारे ब्रह्मचर्याचे आचरण करतात ते पद ओम आहे असे म्हटले आहे.*
रेझर स्मिथ
स्मिथ, रेझर वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉफ्री बॉयकॉट
बॉयकॉट,ज्यॉफ्री वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमांडा पीट
अमांडा पीट (११ जानेवारी, इ.स. १९७२:न्यू यॉर्क शहर, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) ही एक अमेरिकन सिने-अभिनेत्री आहे. १९९५ सालापासून हॉलिवूडमध्ये कार्यरत असलेल्या पीटने आजवर अनेक चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या आहेत. होल नाईन यार्ड्स, सीरियाना, द एक्स फाइल्स इत्यादी तिचे यशस्वी चित्रपट आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म वर्ग:अमेरिकन अभिनेत्री
भूक
अन्न खाण्याच्या तीव्र इच्छेला भूक म्हणतात. अस्वस्थ करणारी ही भावना मेंदुच्या "हायपोथालामस" ह्या ग्रंथीतुन उगम पावते.योग्य आहार घेणारी व्यक्ती काही आठवडे अन्नावाचुन आरामात जगु शकते, परंतु भूक ही भावना सहसा अन्न खाल्ल्याच्या दोन-तीन तासात उद्भवते.अन्न ग्रहण केल्या नंतर ही भावना नष्ट होते.
साहित्यात
एका कवीचे मनोगत: कसे हे बांधावे,भुकेचे तांडव, शब्दांचे मांडव,कुचकामी..
दुसरे:कशी मी जोडावी,देवाजीशी नाळ,पोटातला जाळ विझेचची ना ..
वर्ग:मानवी वर्तन
मर्सेडिझ-बेंझ एमबी१००
हे मर्सिडिज-बेंझ या कंपनीचे व्हॅन प्रकारचे वाहन असून ते इ.स. १९८१ ते इ.स. १९९५ पर्यंत उत्पादित केले गेले होते.
यात २.४ लिटर, ५५ किलोवॅट (७३ हॉर्सपॉवर) क्षमतेचे इंजिन वापरलेले होते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मर्सेडिझ-बेंझ
लिली रानी बिस्वास
लिली रानी बिस्वास (५ डिसेंबर, इ.स. १९८९:गोपालगंज जिल्हा, बांगलादेश - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करते.
वर्ग:बांगलादेशच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सम्राट (१९८२ हिंदी चित्रपट)
सम्राट हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
जेम्स थॉमस मोल्सवर्थ
जेम्स थॉमस मोल्सवर्थ (इ.स. १७९५ - जुलै १३, इ.स. १८७२ हे पहिल्या मराठी-इंग्लिश आणि इंग्लिश-मराठी बृहद्‌ (मोठ्या) स्वरूपातील शब्दकोशांचे लेखक व संपादक होते.
जीवन
मोल्सवर्थचा जन्म इ.स. १७९५मध्ये झाला. त्यांना लंडनच्या सेंट गाईल्स चर्चमध्ये १५ जून १७९५ रोजी बाप्तिस्मा दिल्याची नोंद आहे. वयाच्या सोळाव्या वर्षी जेम्स ब्रिटिश सैन्यात दाखल झाला. ३ एप्रिल १८१२ रोजी सैन्यातल्या एनसाइन या कनिष्ठ अधिकारी पदावर जेम्स मोल्सवर्थची नेमणूक करून त्याला भारतात पाठविण्यात आले. ब्रिटिश लष्करी अधिकाऱ्यांना त्या काळी मराठी व हिंदुस्थानी (हिंदी) भाषा सक्तीने शिकाव्या लागत, एवढेच नव्हे तर त्या भाषांच्या परीक्षाही द्याव्या लागत. त्यानुसार मोल्सवर्थने मराठी व हिंदी या दोन्ही भाषा शिकायला सुरुवात केली. १८१२ साली मोल्सवर्थचे वय फक्त १७ होते. आपली मातृभूमी इंग्लंड सोडून सातासमुद्रापलीकडे भारतात, तेही लष्करातल्या नोकरीत आलेल्या १७ वर्षाच्या युवकाने १८१२ पासून पुढे वयाच्या ७७ व्या वर्षी मृत्यूला सामोरे जाईपर्यंत मराठीचा अभ्यास सोडला नाही. ७७ वर्षाच्या आयुष्यातली ६० वर्षे मराठीचा ध्यास घेतलेला हा ब्रिटिश माणूस शेवटपर्यंत अविवाहित होता.
शब्दकोशांचे स्वरूप
जेम्स थॉमस मोल्सवर्थ हा एक इंग्रज सैनिकी अधिकारी.मोल्सवर्थ केवळ मराठी भाषा शिकला नाही, तर त्याने त्यावर प्रभुत्व मिळवले. त्याने मराठी-इंग्रजी शब्दकोश संपादित केला. ज्यांची मातृभाषा मराठी आहे अशांसाठीही तो उपयोगी पडेल एवढ्या दर्जेदार शब्दकोश निर्मिणारा मोल्सवर्थ मराठी भाषेने झपाटला होता. शब्दकोशाची पान संख्या ९१९ होती. भाषा आणि लष्कर हे दोन्ही एका आयुष्यात सामावणारा मोल्सवर्थ शब्दकोशाच्या पहिल्या पानावर इंग्रजीत एक ब्रीदवाक्य आहे. ते असे : ‘Language is the armoury of the human mind, and it contains at once the trophies of the past, and the weapons of its future conquests.’ (भाषा हे मानवी मनाचे शस्त्रागार आहे. या शस्त्रागारात भूतकाळातील पदके आणि करंडक जसे सामावलेले आहेत, तशीच त्यात भविष्यकाळातील विजयांची शस्त्रेही सामावलेली आहेत.) भाषा आणि शस्त्र यांचा विचार मोल्सवर्थ एकाच वेळी कसा करीत होता हे शब्दकोशाच्या ब्रीदवाक्यावरून पटकन लक्षात येते.
मोल्सवर्थचा मूळ मराठी-इंग्रजी शब्दकोश दिवाळी अंकाच्या आकारातील सुमारे हजारभर पानांचा होता. अक्षरे (टाईप) अतिशय बारीक ठेवूनही तो एक हजार पानांचा होता. मोल्सवर्थने त्या शब्दकोशात साठ हजार मराठी शब्दांचे अर्थ इंग्रजीत दिले.
मराठीच्या शब्दकोशासाठी लहान-मोठे प्रयत्न काही ब्रिटिशांनी मोल्सवर्थच्या अगोदरही केले होते. पण मोल्सवर्थचा कोश सर्व बाबतीत सरस ठरला. मोल्सवर्थच्या या मराठी-इंग्रजी शब्दकोशाला मुंबईच्या विल्सन महाविद्यालयाचे संस्थापक डॉ. जॉन विल्सन यांनी प्रदीर्घ प्रस्तावना लिहिली होती. हे डॉ. जॉन विल्सन मराठी भाषेचे अभ्यासक होते. त्यांच्या प्रस्तावनेत मराठी भाषेबद्दलचे अनेक अभ्यासपूर्ण संदर्भ आढळतात. एके ठिकाणी ते लिहितात ‘मराठीत एकूण (सुमारे) तीन हजार म्हणी आहेत. त्या म्हणी या (मोल्सवर्थ) शब्दकोशात फार मोठ्या प्रमाणावर आल्या आहेत.’ शब्दांचे अर्थ देताना मोल्सवर्थने मराठी म्हणींचे आणि वाक्प्रचारांचे अर्थही सांगितले आहेत.
पश्चात
मोल्सवर्थच्या शब्दकोशाबद्दल तर्कतीर्थ लक्षमणसास्त्री जोशी लिहितात-
‘मोल्सवर्थने मोठ्या आकाराचा पहिला मराठी शब्दकोश तयार केला. त्याने त्याच्या या शब्दकोशाच्या प्रचंड कामासाठी कितीतरी विद्वानांना प्रेरित केले आणि त्या कामात सहभागी करून घेतले. स्वतः मोल्सवर्थनेही या शब्दकोशासाठी आपले संपूर्ण आयुष्य वाहिले. मराठी भाषा आणि महाराष्ट्र, मोल्सवर्थचे हे ऋण कधीच विसरू शकणार नाही.’
इतर आवृत्त्या
Main Author: 	Molesworth, J. T. 1795-1872. Other Authors: 	Padmanji, Baba, 1831-1906. Language(s): 	English Published: 	Bombay : [Bombay Education Society], 1863. Subjects: 	Marathi language > Dictionaries > English. Note: 	Introductory matter in English or Marathi. Physical Description: 	xi, 482 p. ; 26 cm. Original Format: 	Book Dictionaries
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १७९५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८७२ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी भाषा वर्ग:कोश साहित्य
इ.स. १५९
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १५९ वर्ग:इ.स.च्या १५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
150er
कॉलिन काउड्री
काउड्री, कॉलिन वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
भवनपूर
भवनपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
जायंट मीटरवेव्ह रेडिओ टेलिस्कोप
जायंट मीटरवेव्ह रेडिओ टेलिस्कोप (महाकाय मीटरतरंग रेडिओ दुर्बीण.) (लघुरूप: जी.एम.आर.टी.; इंग्लिश: Giant Metrewave Radio Telescope ;) हा महाराष्ट्रातील पुणे जिल्ह्यातल्या जुन्नर तालुक्यातील खोडद (अक्षांश: १९.०९६५१७ उ.; रेखांश: ७४.०४९७४२ पू.) येथील पॅराबोलिक आकाराच्या तारांच्या जाळ्यांच्या स्वरूपातलल्या दुर्बिणींचा समूह आहे. येथे एकूण मिळून ३० दुर्बिणी आहेत. यांतल्या काही दुर्बिणींचा व्यास ४५ मीटर आहे. .
जी.एम.आर.टी. मुख्यतः कमी ऊर्जेच्या रेडिओ लहरींसाठी बनवली आहे. जी.एम.आर.टी.मध्ये ५० मेगाहर्ट्‌झ ते १४२० मेगाहर्ट्‌झ या वर्णपटातल्या लहरींचा अभ्यास होतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:रेडिओ दुर्बीण
थायलंडचा ध्वज
थायलंडचा ध्वज २८ सप्टेंबर १९१७ रोजी स्वीकारला गेला.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:थायलंड वर्ग:देशानुसार ध्वज
त्रिशूळ
त्रिशूळ एक प्राचीन आयुध. याला लांब दांडा आणि पुढे तीन टोके असतात. हे प्रामुख्याने शिवाचे आयुध समजले जाते. त्वष्ट्याने सुर्याचे वैष्णव तेज कानशीने घासून त्रिशूल तयार केला, असे मत्स्य आणि विष्णू या पुराणांत म्हंटले आहे. त्रिशूल हे फार प्रभावी आयुध असून, ते प्रथम मोठ्या आवेशाने फिरवून नंतर प्रतिस्पध्याच्या अंगात खुपसता असा उल्लेख रामायणात आहे.
त्रिशूळ हे एक शस्त्र असून हिंदू धर्मातील एक प्रमुख चिन्ह आहे.
वर्ग:हिंदू देवतांची शस्त्रे वर्ग:हिंदू धर्मातील प्रतीके वर्ग:शस्त्रे
ग्लिनिस हुल्लाह
ग्लिनिस हुल्लाह (८ ऑगस्ट, १९४८:इंग्लंड - हयात) ही 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७३ मध्ये ५ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने आणि च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७६ ते १९८२ दरम्यान ४ महिला कसोटी, १५ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रोहा तालुका
रोहा तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
रायगड जिल्हयातील मध्यवर्ती तालुका रोहा हा आहे येथे विविध औद्योगिक प्रकल्प आहे धाटाव आणि नागोठणे औद्योगिक वसाहती आहेत रोहा तालुक्यातून वाहणाऱ्या कुंडलिका व अंबा नदी ह्या प्रमुख नद्या आहेत मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्ग येथुन जातो रोहा तालुक्यात रोहा, नागोठणे ही शहरे आहे तर
रायगड जिल्हयातील मध्यवर्ती तालुका रोहा हा आहे येथे विविध औद्योगिक प्रकल्प आहे धाटाव आणि नागोठणे औद्योगिक वसाहती आहेत रोहा तालुक्यातून वाहणाऱ्या कुंडलिका व अंबा नदी ह्या प्रमुख नद्या आहेत मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्ग येथुन जातो रोहा तालुक्यात रोहा, नागोठणे ही शहरे आहे तर रोहा तालुक्यातून कोकण रेलवेचा मार्ग गेला आहे नागोठणे , निडी , रोहा, कोलाड ही स्थानके या मार्गात तालुक्यातील येतात रोहा तालुक्यात घोसाळे येथे घोसळगड किल्ला आहे तो रोहे शहरापासून १५ किमी अंतरावर आहे तर अवचित गड किल्ला ५ किमी अंतरावर आहे. रोहा निसर्ग संपन्न तालुका आहे भात शेती साठी रोहा प्रसिद्ध आहे रायगड जिल्हयात सर्वाधिक भात शेती येथे केली जाते. रोहा पासून ८-९ किमी अंतरावर कोलाड व्हाईट वॉटर राफ्टिंग सुद्धा आहे येते रिव्हर राफ्टिंग, बंजी जंपिंग, रिसॉर्ट उपलब्ध आहेत.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
व्यक्तिगत संगणक
* वर्ग:रिकामी पाने
हेमाद्रि पंडित
भारतातील महादेव यादव आणि रामदेव यादव यांच्या राज्यकालात इ.स. १२६० ते इ.स. १३०९ हेमाद्रि पंडित (उपनाव- हेमाडपंत) हे प्रधान होते. त्यांनी मोडी लिपीचा वापर सुरू केला असे मानले जाते. त्यांनी, त्याकाळी अनेक देवळांच्या बांधकामात एक खास अशी शैली वापरली. या पद्धतीच्या मंदिरांना हेमाडपंती प्रकारातले मंदिर असे म्हणतात. यांनी हेमाद्रिव्रत हे व्रतांची माहिती असलेला ग्रंध रचला.
मतांतरे
हेमाड्पंत ही उपाधी असून यादव कालापेक्षा जुनी आहे. उत्तर कन्नड जिल्ह्यातील बनवासी येथील मधुकेश्वर देवालय हे जखनाचार्य या हेमाड्पंतानी बांधले होते असा संदर्भ मिळतो.
वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
अपंग
__अनुक्रमणिकाहवीच__
मिलोश झेमान
मिलोश झेमान (चेक: Miloš Zeman, २८ सप्टेंबर १९४४) हा चेक प्रजासत्ताक देशाचा तिसरा व विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. ह्यापूर्वी १९९८ ते २००२ दरम्यान तो देशाच्या पंतप्रधानपदावर होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:चेक प्रजासत्ताकाचे पंतप्रधान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बदले की आग
बदले की आग हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
जन्नतुल फेरदुस
जन्नतुल फेरदुस (१२ डिसेंबर, इ.स. १९९९:रंगपूर, बांगलादेश - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफब्रेक गोलंदाजी करते.
वर्ग:बांगलादेशच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शर्ली एलिस
शर्ली एलिस (जन्म दिनांक अज्ञात:इंग्लंड - हयात) ही 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७३ मध्ये ५ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर तंत्रशास्त्र विद्यापीठ
'''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर तंत्रशास्त्र विद्यापीठ (डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर तंत्रज्ञान विद्यापीठ''') या विद्यापीठाची स्थापना इ.स. १९८९ साली झाली. हे विद्यापीठ महाराष्ट्रामध्ये रायगड किल्ल्याच्या पायथ्याशी लोणेरे गावात वसलेले आहे. स्थापनेच्या वेळी पेट्रोकेमिकल, केमिकल आणि मेकॅनिकल शाखांमध्ये पदवी अभ्यासक्रम सुरू करण्यात आला. लवकरच संगणक, विद्युत आणि "इलेक्ट्रॉनिक्स आणि टेलिकम्युनिकेशन" ह्या नविन शाखा १९९५ साली सुरू करण्यात आल्या.
शर्ली एलिस
वर्ग:यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर तंत्रशास्त्र विद्यापीठ
पदव्युत्तर पदवी निर्माणशास्त्र अभियांत्रिकी औष्णिक आणि द्रविक अभियांत्रिकी रसायन अभियांत्रिकी विद्युत अभियांत्रिकी इलेक्ट्रोनिक आणि दूरसंचार अभियांत्रिकी
पदविका शाखा (Diploma)
पाॅलिमर आणि प्लास्टीक अभियांत्रिकी इन्स्ट्रुमेंटेशन अभियांत्रिकी
रेज पर्क्स
रेजिनाल्ड थॉमस डेव्हिड रेज पर्क्स (ऑक्टोबर ४, इ.स. १९११:हर्फर्डशायर, इंग्लंड - नोव्हेंबर २२, इ.स. १९७७:वूस्टरशायर, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९३९मध्ये दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
पर्क्स, रेज पर्क्स, रेज पर्क्स, रेज वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेटन, आयोवा
बाह्य दुवे
वर्ग:आयोवामधील शहरे
लालू प्रसाद यादव
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:बिहारचे मुख्यमंत्री वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:छप्राचे खासदार वर्ग:मधेपुराचे खासदार वर्ग:सारनचे खासदार वर्ग:राज्यसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:चित्र हवे वर्ग:लाल वर्ग असणारे लेख
दो दिशायें
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, १९५९-६०
इंग्लंड क्रिकेट संघाने जानेवारी-मार्च १९६० दरम्यान पाच कसोटी सामने खेळण्यासाठी वेस्ट इंडीजचा दौरा केला. कसोटी मालिका इंग्लंडने १-० अशी जिंकली.
इ.स. १६०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १६० वर्ग:इ.स.च्या १६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, १९५९-६०
५वी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९६० मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे वेस्ट इंडीज
इ.स. १६०
समाप्ती
160er
इवॉन गॉलंड
इवॉन गॉलंड (जन्म दिनांक अज्ञात:इंग्लंड - हयात) ही 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७३ मध्ये ३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
शमीमा सुलताना
शमीमा सुलताना (९ मार्च, इ.स. १९८८:गुमुगुरा, बांगलादेश - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि यष्टीरक्षण करते.
ही आपला पहिला सामना ६ मार्च, २०१४ रोजी }विरुद्ध खेळली
वर्ग:बांगलादेशच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सिंको दे मायो
सिंको दे मायो (स्पॅनिश अर्थ : मे महिन्याचा ५ वा दिवस) हा उत्सव दरवर्षी ५ मे रोजी साजरा केला जातो. हा उत्सव मुख्यत्वे मेक्सिकोमधील प्युबला राज्यात प्युबेला युद्धदिनाच्या स्मरणासाठी साजरा केला जातो. अमेरिकेत हा उत्सव मेक्सिकन नागरिक राहत असलेल्या शहरांमध्ये मोठ्या प्रमाणात साजरा केला जातो. अमेरिकेत हा दिवस मेक्सिकन संस्कृतीच्या गौरवार्थ साजरा करतात. ५ मे १८६२ रोजी इग्नाशिओ झारागोझा सेगुइन यांच्या नेतृत्वाखाली मेक्सिकन लष्कराने प्युबला येथे झालेल्या युद्धात फ्रेंच लष्कराचा अनेपेक्षितरित्या पाडाव करून विजय संपादन केला. साधारण गैरसमजातून हा दिवस मेक्सिकोचा स्वातंत्र्यदिन मानला जातो, पण प्रत्यक्षात १६ सप्टेंबर हा मेक्सिकोचा स्वातंत्र्यदिन आहे.
वर्ग:मेक्सिकोचा इतिहास
लिन ग्रीन
लिन ग्रीन (जन्म दिनांक अज्ञात:इंग्लंड - हयात) ही 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७३ मध्ये ५ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:यंग इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शितला देवी मंदिर, माहीम
शितलादेवी मंदिर भारतात बऱ्याच राज्यात शितलादेवीची मंदिरे आहेत.पालघर जिल्ह्याच्या पालघर तालुक्यात केळवे गावात एक पुरातन मंदिर आहे. तसेच मंदिर मुंबईत माहीम भागात आहे. पश्चिम रेल्वेच्या माहीम रेल्वे स्थानकावर उतरून पश्चिमेला लेडी जमशेटजी रोडवर हे मंदिर आहे. माटुंगा रेल्वे स्थानकावर उतरून सुद्धा येथे जाता येते. पश्चिम रेल्वेच्या दादर रेल्वे स्थानकावरून वांद्र्याला जाणाऱ्या बेस्ट बसेस शितलादेवी मंदिर बसथांब्यावर थांबतात.
इतिहास
मौखिक परंपरेनुसार पोर्तुगीज काळात या देवतेची स्थापना इथे झाली आणि तिचे मूळ स्थान पालघर तालुक्यातील केळवे-माहीम केळवे गावात आहे असे म्हटले जाते. मुंबईतील ह्या शितलादेवी मंदिराच्या दर्शनी स्थापत्यावरून त्याचे प्राचीनत्व सिद्ध होऊ शकत नाही. परिसरात असलेल्या मूर्तीचे भग्नावशेष ११व्या ते १३ व्या शतकातले असावेत. महिकावतीच्या बखरीमध्ये शितलादेवीच्या मंदिराचे उल्लेख आहेत. हे मंदिर साधारण १७ व्या शतकातील असावे. मंदिराचा अनेकदा जिर्णोद्धार झाला आह
मंदिर आणि परिसर
प्रवेशद्वारात एक प्रचंड दगडी दीपमाळ आहे. परिसरात एक दगडी देवळी आहे. ती चारही बाजूंनी उघडी आहे. शितला देवीचे मंदिर साधे पण मोठे आहे. मोकळा मंडप आणि नेटके गर्भगृह हे मंदिराचे वैशिष्ट्य आहे. परिसरात घुमटीवजा शिखर असलेली शंकर, विठ्ठल- रखुमाई, शांतादुर्गा अशी अनेक मंदिरे आहेत. परिसरात नंदी, विहीर, दीपमाळा, वृक्षांभोवती बांधलेले पार आहेत. गौड सारस्वत ब्राह्मण टेम्पल ट्रस्टकडून कारभार पाहिला जातो. कोळी, भंडारी,पाठारे प्रभु, पाठारे क्षत्रिय, सोमवंशी क्षत्रिय आणि गौड सारस्वत असे अनेक लोक येथे दर्शनासाठी येत असतात. आजूबाजूच्या परिसरात प्राचीन मंदिरांचे अवशेष सापडले होते. काही अवशेष माहीम पोलीस ठाण्यामध्ये पाहायला मिळतात. जवळच ७०० मीटर अंतरावर असलेल्या साती आसरा मनमाला मंदिरात प्राचीन मंदिरांचे काही अवशेष आहेत. महिकावतीच्या बखरीत बिंबाराजाची राजधानी म्हणून महिकावतीचा उल्लेख येतो.भाभा अॅटोमिक रिसर्च परिसरात नुकताच सापडलेल्या एका शिलालेखात मुंबईचा माहीम बिंबस्थान असा उल्लेख आहे. शितलादेवीची मूर्ती मंदिराच्या परिसरातील विहिरीत सापडली होती असे म्हटले जाते. मुंबईच्या धकाधकीच्या जीवनात आपले सांस्कृतिक अस्तित्व जपणाऱ्या अनेक स्थानिक जनजातींचे हे श्रद्धास्थान आहे.
संदर्भ
महाराष्ट्र टाईम्स, मंगळवार, १० ऑगस्ट २०२१.
दहिसर तर्फे मनोर
दहिसर तर्फे मनोर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ६०६ कुटुंबे राहतात. एकूण २५५७ लोकसंख्येपैकी १२६७ पुरुष तर १२९० महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६६.७० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७५.१८ आहे तर स्त्री साक्षरता ५८.३७ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ३६८ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १४.३९ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस सफाळे रेल्वे स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. अॉटोरिक्शासुद्धा सफाळेवरून दिवसभर उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
हालोळी,एम्बुरऐरंबी, कुडे, बोट, साखरे, नावझे, गुंडावे, साळिवळी, वेहलोळी, सावरे, बहाडोली ही जवळपासची गावे आहेत.गुंडावे व कुडे गावे दहिसर तर्फे मनोर ग्रामपंचायतमध्ये येतात.
संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
केशवानंद भारती विरुद्ध केरळ सरकार
केशवानंद भारती श्रीपादगल्वरू विरुद्ध केरळ राज्यसरकार (Writ Petition (Civil) 135 of 1970), ज्याला केशवानंद भारती खटला असेही म्हटले जाते, हा भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेला एक ऐतिहासिक निर्णय आहे, ज्याने भारतीय संविधानाच्या मूलभूत संरचना सिद्धांताची रूपरेषा रेखाकिंत केली.
डेटन, इंडियाना
डेटन (Dayton, लोकसंख्या: १,४२०) हे अमेरिकेच्या इंडियाना राज्यातील एक छोटे गाव आहे.
केशवानंद भारती विरुद्ध केरळ सरकार
राज्यघटनेचा गाभारा किंवा आधार असलेले असलेल्या मूलभूत तत्त्वात बदल करता येणार नाही, घटनादुरुस्ती करताना घटनेच्या मूळ आराखड्याला कोणीही धक्का लावू शकत नाही, असे सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले.
डेटन, इंडियाना
बाह्य दुवे
वर्ग:इंडियानामधील शहरे वर्ग:टिप्पेकनू काउंटी (इंडियाना)
केशवानंद भारती विरुद्ध केरळ सरकार
न्यायमूर्ती हंस राज खन्ना यांनी मूलभूत संरचना सिद्धांताद्वारे असे प्रतिपादन केले की संविधानात घटनात्मक तत्त्वे आणि मूल्यांची मूलभूत रचना आहे. न्यायालयाने गोलकनाथ विरुद्ध पंजाब राज्य या पूर्वीच्या उदाहरणाला अंशतः सिमेंट केले, ज्याने असे मानले की कलम 368 द्वारे घटनादुरुस्ती मूलभूत अधिकारांच्या पुनरावलोकनाच्या अधीन आहेत, परंतु जर ते 'संविधानाच्या मूलभूत संरचनेवर' परिणाम करू शकतील तरच. त्याच वेळी, न्यायालयाने कलम 31-Cच्या पहिल्या तरतुदीची घटनात्मकता कायम ठेवली, ज्यामध्ये असे सूचित होते की 'मूलभूत संरचनेवर' परिणाम न करणाऱ्या मार्गदर्शक तत्त्वांच्या अंमलबजावणीसाठी केलेल्या सुधारणांचा न्यायिक पुनरावलोकन केला जाणार नाही.
भारतीय संसदेने लागू केलेल्या भारतीय संविधानातील सुधारणांचे पुनरावलोकन आणि अधिलिखित करण्याच्या भारतीय न्यायव्यवस्थेच्या शक्तीचा आधार हा सिद्धांत आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या 13 न्यायाधीशांच्या घटनापीठाने जनतेने निवडून दिलेल्या प्रतिनिधींच्या अधिकारांच्या मर्यादा आणि एखाद्या व्यक्तीच्या मूलभूत अधिकारांच्या स्वरूपावर चर्चा केली. 7-6 विभाजित केलेल्या निकालात, न्यायालयाने असे मानले की संसदेला 'विस्तृत' अधिकार असताना, तिच्याकडे संविधानातील मूलभूत घटक किंवा मूलभूत वैशिष्ट्ये नष्ट करण्याचा किंवा कमी करण्याचा अधिकार नाही.
जेव्हा या खटल्याचा निर्णय झाला तेव्हा बहुसंख्य खंडपीठाने निवडून दिलेल्या प्रतिनिधींवर जबाबदारीने वागण्याचा विश्वास ठेवता येणार नाही अशी अंतर्निहित भीती अभूतपूर्व होती. केशवानंद निवाड्याने जमीन सुधारणेचा पाठपुरावा करण्यासाठी आणि मोठ्या जमिनीचे पुनर्वितरण करण्यासाठी, मालमत्तेच्या अधिकारावर मर्यादा घालता येणार नाही असे सुचविणारे पूर्वीचे निर्णय रद्द करून, संसद मालमत्ता अधिकारांवर किती मर्यादा घालू शकते याची व्याख्या देखील केली आहे. हा खटला घटनादुरुस्तीच्या अधिकारावरील मर्यादांशी संबंधित प्रकरणांच्या मालिकेचा कळस होता.
तथ्ये
फेब्रुवारी 1970 रोजी स्वामी केशवानंद भारती, ज्येष्ठ वादी आणि एडनीर, कासारगोड जिल्हा, केरळ येथील हिंदू मठ एडनीर मठाचे प्रमुख, यांनी केरळ सरकारच्या दोन जमीन सुधारणा कायद्यांतर्गत, त्यांच्या मालमत्तेच्या व्यवस्थापनावर निर्बंध लादण्याच्या प्रयत्नांना आव्हान दिले. प्रख्यात भारतीय कायदेतज्ज्ञ, नानाभॉय पालखीवाला यांनी स्वामींना अनुच्छेद 26 अंतर्गत, सरकारी हस्तक्षेपाशिवाय धार्मिक मालकीच्या मालमत्तेचे व्यवस्थापन करण्याच्या अधिकारासंबंधी त्यांची याचिका दाखल करण्यास राजी केले. सुनावणीला पाच महिने लागले आणि निकालाचा भारताच्या लोकशाही प्रक्रियेवर खोलवर परिणाम झाला. या खटल्याची 68 दिवस सुनावणी झाली, युक्तिवाद 31 ऑक्टोबर 1972 रोजी सुरू झाला आणि 23 मार्च 1973 रोजी संपला आणि त्याचा निकाल 700 पानांचा आहे.
निकाल
सर्वोच्च न्यायालयाने गोलकनाथ विरुद्ध पंजाब राज्यातील निर्णयाचे पुनरावलोकन केले आणि 24व्या, 25व्या, 26व्या आणि 29व्या दुरुस्तीच्या वैधतेचा विचार केला. 13 न्यायाधीशांच्या आतापर्यंतच्या सर्वात मोठ्या घटनापीठाने या प्रकरणाची सुनावणी केली. खंडपीठाने अकरा स्वतंत्र निवाडे दिले, जे काही मुद्यांवर सहमत होते आणि इतरांवर भिन्न होते. फली नरिमन आणि सोली सोराबजी यांच्या सहाय्याने नानाभॉय पालखीवाला यांनी दोन्ही प्रकरणांमध्ये सरकारच्या विरोधात बाजू मांडली.
महत्त्व
इंदिरा गांधींच्या सरकारने आपल्या अधिकारांवर न्यायालयाच्या या निर्बंधाची दयाळूपणे दखल घेतली नाही. 26 एप्रिल 1973 रोजी, न्यायमूर्ती अजित नाथ रे, जे असहमतांपैकी होते, त्यांना भारताच्या मुख्य न्यायाधीशपदी पदोन्नती देण्यात आली, जे तीन वरिष्ठ न्यायाधीश, शेलत, ग्रोव्हर आणि हेगडे यांची जागा घेत होते, जे भारतीय कायदेशीर इतिहासात अभूतपूर्व होते.