cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
आननी फिरकी
आननी फिरकी हा क्रिकेटमधील गोलंदाजीचा एक प्रकार आहे. या गोलंदाजीला आंतरफिरकी किंवा उजवी फिरकी अशी पर्यायी नावे आहेत. या प्रकारात उजव्या हाताचा फिरकी गोलंदाज त्याच्या बोटांचा व/वा मनगटाचा वापर करून चेंडूला उजव्या हाताच्या फलंदाजाच्या आननी क्षेत्रापासून पृष्ठीय क्षेत्राकडे फिरक देतो. याचा अर्थ टप्पा पडल्यानंतर चेंडू उजव्या हाताच्या फलंदाजाकडे किंवा डाव्या हाताच्या फलंदाजापासून दूर जातो. पृष्ठीय फिरकीमध्ये चेंडू पृष्ठीय क्षेत्राकडून आननी क्षेत्राकडे फिरक घेतो.
सबाइन लिसिकी
सबाइन लिसिकी (Sabine Lisicki) (२२ सप्टेंबर, इ.स. १९८९:ट्रॉइसडोर्फ, पश्चिम जर्मनी - ) ही एक जर्मन टेनिसपटू आहे. २००६ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असलेल्या लिसिकीने २०११ विंबल्डन स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत धडक मारली होती. लिसिकी आपल्या उत्तुंग सर्व्हिस व धडाकेबाज खेळासाठी प्रसिद्ध आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जर्मनीचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जगपूर
जगपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
प्रीती दुबे
प्रीती दुबे ही भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. ही भारताकडून २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये खेळली.
जगपूर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
प्रीती दुबे
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:भारतीय महिला हॉकी खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आननी फिरकी
संदर्भ
वर्ग:क्रिकेट
हजारीबाग लोकसभा मतदारसंघ
हजारीबाग हा झारखंडमधील लोकसभा मतदारसंघ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:झारखंडमधील लोकसभा मतदारसंघ
क्वीन्सलंड
क्वीन्सलंड हे ऑस्ट्रेलिया देशातील एक राज्य आहे. ऑस्ट्रेलियाच्या ईशान्य भागातील क्वीन्सलंडच्या पश्चिमेस नॉर्दर्न टेरिटोरी, आग्नेयेस साउथ ऑस्ट्रेलिया, दक्षिणेस न्यू साउथ वेल्स ही राज्ये तर पूर्वेस प्रशांत महासागराचा कॉरल समुद्र आहेत. उत्तरेस टोरेस सामुद्रधुनी क्वीन्सलंडच्या केप यॉर्क द्वीपकल्पाला न्यू गिनी ह्या बेटापासून अलग करते. क्वीन्सलंड क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने ऑस्ट्रेलियातील दुसरे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने तिसरे सर्वांत मोठे राज्य आहे. ब्रिस्बेन ही क्वीन्सलंडची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. गोल्ड कोस्ट हे देखील क्वीन्सलंडमधील एक मोठे शहर आहे.
१८व्या शतकादरम्यान वसवल्या गेलेल्या क्वीन्सलंडचे नाव व्हिक्टोरिया राणीवरून देण्यात आले आहे. १ जानेवारी १९०१ रोजी क्वीन्सलंडला राज्याचा दर्जा मिळाला.
गॅलरी
<Gallery> चित्र:QueenslandBuilding0005.jpg|राज्य संसद भवन. चित्र:Australia vs South Africa.jpg|ब्रिस्बेन क्रिकेट ग्राउंड. चित्र:Cooktown.jpg|कूकटाउन. चित्र:TownsvilleCBD.jpg|टाउन्सव्हिल. </Gallery>
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
इ.स. ७५१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७५१ वर्ग:इ.स.च्या ७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
कारेवाडी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
युटा जॅझ
युटा जॅझ (Utah Jazz) हा अमेरिकेच्या सॉल्ट लेक सिटी शहरामधील एक व्यावसायिक बास्केटबॉल संघ आहे. हा संघ नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनच्या वायव्य विभागामध्ये खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:सॉल्ट लेक सिटी वर्ग:नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनमधील संघ
रजनी एतिमार्पु
रजनी एतिमार्पु ही भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. ही भारताकडून २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये खेळली.
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:भारतीय महिला हॉकी खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:२०२२ राष्ट्रकुल खेळांमधील कांस्य पदक विजेते भारतीय
एचएमएस व्हिक्टरी
'''एच.एम.एस. व्हिक्टरी''' नावाच्या रॉयल नेव्हीच्या सहा नौका होत्या.
याशिवाय रॉयल नेव्हीच्या जवळपास आठ तळांना एच.एम.एस. व्हिक्टरी नाव देण्यात आले होते.
वर्ग:युनायटेड किंग्डमच्या युद्धनौका
देदाळे
देदाळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून डहाणू-चिंचणी सागरी महामार्गाने गेल्यावर पुढे चिंचणी-वाणगावनाका रस्त्याने हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव २० किमी अंतरावर आहे.
द किलिंग गेम, भाग १ (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
देदाळे
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २७८ कुटुंबे राहतात. एकूण ११०९ लोकसंख्येपैकी ५२४ पुरुष तर ५८५ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७९.३९ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८७.२८ आहे तर स्त्री साक्षरता ७२.३६ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १२४ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या ११.१८ टक्के आहे. वाडवळ, भंडारी, आगरी, आणि आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.
जवळपासची गावे
वासगाव, मोठगाव, वादडे, ओसरवाडी, तणाशी,बावडे,आसनगाव बुद्रुक,आसनगाव, कापशी, साखरे,ऐने ही जवळपासची गावे आहेत.काळोळी-देदाळे ग्रामपंचायतीमध्ये देदाळे आणि कोळवळी ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
सेव्हेरिन ब्रेमोंड
वर्ग:फ्रेंच टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पृष्ठीय फिरकी
पृष्ठीय फिरकी हा क्रिकेटमधील फिरकी गोलंदाजीचा एक प्रकार आहे. या प्रकारच्या गोलंदाजीला बाह्यफिरकी किंवा डावी फिरकी अशी पर्यायी नावे आहेत. पृष्ठीय फिरका (गोलंदाज) उजव्या हाताने मनगटाच्या साहाय्याने क्रिकेटच्या खेळपट्टीवर चेंडू टप्पा पडल्यानंतर उजवीकडून डावीकडे वळवितो. उजव्या हाताच्या फलंदाजापासून असा चेंडू दूर जातो. डावखुऱ्या गोलंदाजाबाबतीत चेंडूने असाच भ्रमणमार्ग आकारल्यास तशा गोलंदाजीला डावखुरी पारंपरिक फिरकी गोलंदाजी म्हणतात.
संदर्भ
वर्ग:क्रिकेट
पूंच
पूंच भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर पूंच जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
नीला पांढरे
डाॅ. नीला पांढरे या एक मराठी चरित्र लेखिका आहेत.
चरित्रे आणि अन्य पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कारगिल
कारगील हे भारत देशाच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्याच्या लडाख भौगोलिक प्रदेशामधील एक शहर आहे. हे शहर जम्मू आणि काश्मीरच्या उत्तर भागात नियंत्रण रेषेच्या जवळ वसले असून ते श्रीनगरच्या पूर्वेस २०४ किमीवर तर लेहच्या २३४ किमी पश्चिमेस आहे. कारगील हे लडाख प्रदेशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. २०११ साली त्याची १.४३ लाख होती. हिमालय पर्वतरांगेत समुद्रसपाटीपासून २,६७६ मी उंचीवरील कारगील शहर हे सुरू नदीच्या किनाऱ्यावर आहे.
१९९९ साली पाकिस्तानी लष्कराने घुसखोरी करून कारगील भागावर अतिक्रमण केले होते. ह्यामुळे झालेल्या कारगील युद्धात भारतीय लष्कराने पाकिस्तानला येथून हुसकावून लावले व कारगील पुन्हा भारताच्या नियंत्रणाखाली आणले. हे युद्ध एकूण ६० दिवस चालले. युद्धात ३०,००० भारतीय सैनिकांनी लढाई केली. ५५७ सैनिक मृत्युमुखी पडले, १३६३ जखमी झाले.
कारगील युद्धात भारताच्या बोफोर्ससहित ३०० तोफांचा वापर झाला. अडीच लाख तोफगोळे, बॉंब आणि ऱाॅकेट्स डागले. रोज ३०० तोफांमधून ५००० गोळे, माॅर्टर बॉंब आणि राॅकेट्स डागले जात होते. शत्रूचे ८०% सैनिक मारले गेले. एकट्या टायगर हिलवर ताबा मिळविण्यासाठी ९,००० तोफगोळ्यांचा मारा झाला. मीडियम रेंजच्या ज्या बोफोर्सच्या तोफांचे आयुष्य ४० वर्षे असल्याचे सांगितले जात होते, त्या तोफांपैकी १८ तोफा २५ दिवसात निकामी झाल्या. दुसऱ्या महायुद्धानंतर प्रथमच एवढ्या प्रमाणात एकाचवेळी एवढे फायरिंग झाले.
लढाईआधीच्या पहिल्या तीन आठवड्याच्या अभ्यासाकरिता भारतीय हवाई सेनेच्या ३०० विमानांनी ६,५०० उड्डाणे केली. प्रत्यक्ष युद्धात मिग-२१, मिग-२३, मिग-२५, मिग-२७, मिग-२९, जग्वार, मिराज-२००० ही विमाने आणि एमआय-१७ हे हेलिकाॅप्टर यांचा सहभाग होता. एकूण विमानांमध्ये १२०० लढाऊ विमाने होती. सर्वात जास्त काम वेस्टर्न कमांडच्या विमानांनी केले. त्यांनी ६,५०० टन दारूगोळा, पाणी आणि अन्य मालाची वाहतूक केली.
कॅप्टन बत्राने ७ जुलै १९९९ रोजी कारगीलजवळचे जे शिखर काबीज केले त्याला हल्ली बत्रा टाॅप म्हणतात.
कारगीलचे पर्यटन
कारगीलला पर्यटन स्थळाचे महत्त्व प्राप्त झाले आहे. जेथे पाकिस्तानने बॉंंब फोडले होते तेथे आज एक कारगिल हाईट्स नावाचे हाॅटेल आहे. हाॅटेलात एक जुना बंकर ग्राहकांच्या विलोकनार्थ शाबूत ठेवला आहे. (असे बंकर पाकिस्तानी सैन्याच्या घुसखोरीनंतर लडाखच्या प्रत्येक घरात बनले होते.) लोकांनी मागणी केल्यावरून 'लडाख हिल डेव्हलपमेन्ट काऊन्सिल' अस्तित्वात आले. त्यामुळे आता कारगीलमध्ये ४०हून अधिक हाॅटेले झाली आहेत. स्थानिक रहिवाशांच्या घरांतही राहण्याची सोय होते. कारगीलला सन २०१६ या वर्षात ४२ हजार, २०१७मध्ये ६७ हजार तर २०१८ या एकाच वर्षात एक लाख सात हजार पर्यटकांनी भेट दिली.
कारगील युद्धाच्या २०व्या स्मृतिदिनानिमित्त
२६ जुलै २०१९ या दिवशी कारगील युद्धाला वीस वर्षे झाली. त्याच्या एक दिवस आधी जम्मू ॲन्ड कश्मिर रायफल्सच्या १३व्या बटालियनची एक बाईक रॅली उत्तराखंडातील दर्रापासून सुमारे १८५० किलोमीटरचा प्रवास करून २१ दिवसांनी लडाखमधील द्रासला पोचली. शेफ संजीव कपूर यांनी सैनिकांसाठी खास तिरंगी खीर बनवली होती. सर्व सैनिकांनी व अधिकाऱ्यांनी त्या दिवशी एकत्र भोजन केले. जवानांच्या हौतात्म्यावर भारतीय सेनेने ८.२४ मिनिटांची एक शाॅर्ट फिल्म जारी केली. त्याअगोदर कारगिल ट्रिबूट गीत गायले गेले व वाजवण्यात आले. गीताचे बोल होते, 'वीर जवानों, तुम्हें न भूलेगा तुम्हारा हिंदुस्तान!'
बाह्य दुवे
वर्ग:लडाखमधील शहरे वर्ग:कारगिल जिल्हा
नागौर लोकसभा मतदारसंघ
नागौर हा राजस्थान राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:राजस्थानमधील लोकसभा मतदारसंघ
पृष्ठीय क्षेत्र
पृष्ठीय क्षेत्र (लेग/ऑन साईड) हा क्रिकेटच्या मैदानाचा एक विभाग आहे.
इ.स. ७५२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७५२ वर्ग:इ.स.च्या ७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
भास्कराचार्य द्वितीय
भास्कराचार्य द्वितीय हे एक महान भारतीय गणितज्ञ होते.त्याच्या वडिलांचे नाव 'महेश्वरभट्ट' होते व तेसुद्धा गणितात व ज्योतिषशास्त्रात निष्णात होते. तेच भास्कराचार्याचे गुरू होत. भास्कराचार्यांचे जन्मगाव सह्याद्री पर्वताच्या पायथ्याशी असलेले 'विज्जलविड' हे होते. त्यांचे गोत्र शांडिल्य होते, असे त्यांनीच त्यांच्या 'गोलाध्याय' या ग्रंथात श्लोकरूपात नमूद केले आहे. ते शके १०३६मध्ये (इ.स.१११४मध्ये) जन्मले व त्यांनी वयाच्या ३६व्या वर्षी आपला 'सिद्धान्त शिरोमणी' हा ग्रंथ लिहिला.
भास्कराचार्यांचा जन्म हा महाराष्ट्रात झाला. ‘विज्जलविड’ हे त्यांचे जन्मगाव. खानदेशातील चाळीसगावजवळ पाटण नामक गाव आहे. ते भास्काराचार्यांचे जन्मगाव; असेही काही संशोधकांचे मत आहे. तेथे ‘पाटणादेवी’ ही त्यांची कुलदेवता आहे. आपल्या ग्रंथामध्ये त्यांनी तसा उल्लेख केला आहे. आसीत सह्यकुलाचलाश्रितपुरे त्रैविद्यविद्वज्जने| नाना जज्जनधाम्नि विज्जडविडे शाण्डिल्यगोत्रोद्विजः॥ श्रौतस्मार्तविचारसारचतुरो निःशेषविद्यानिधी| साधुर्नामवधिर्महेश्‍वरकृती दैवज्ञचूडामणी॥ लीलावती ही भास्काराचार्यांची एकुलती एक मुलगी होती. तिचेच नाव त्यांनी एका ग्रंथाला दिले.
जळगाव जिल्ह्यातील पाटणादेवीजवळच्या विज्जलवीड या गावी भास्कराचार्याचे वडील महेश्वर रहात. त्यांच्यापाशी बसून भास्कराचार्यानी आपले शिक्षण पूर्ण केले. सामान्य बुद्धीच्या गणकांना बोधकर होईल आणि चतुर व ज्ञानी गणकांच्या मनात प्रीती उत्पन्न करेल असा ‘सिद्धान्तशिरोमणी’ हा ग्रंथ भास्कराचार्यानी लिहिला. हे सर्व खुद्द भास्कराचार्यानीच लिहून ठेवले असल्याने हे मुद्दे वादाचे ठरू नयेत. (कारण पूर्वी भास्कराचार्य पाटणचे की विज्जलवीडचे असा वाद झालेला आहे.) भास्कराचार्यानी आपल्या शिक्षणाबद्दल एक श्लोक लिहिला आहे. त्यात ते म्हणतात की त्यांनी आठ व्याकरणग्रंथ, बहुधा पाणिनीची अष्टाध्यायी, सहा वैद्यकग्रंथ, सहा तर्कशास्त्रग्रंथ, पाच गणितग्रंथ, चार वेद, पाच भरतशास्त्रे आणि दोन मीमांसा ग्रंथ अभ्यासले. अगदी आधुनिक युगातील बुद्धिमान व्यक्तीलाही तरुण वयात एवढे प्रचंड शिक्षण आत्मसात करणे केवळ अशक्य आहे.
चाळीसगावपासून सोळा किलोमीटर अंतरावर पाटण या गावी असलेल्या पाटणादेवी मंदिराच्या परिसरात सापडलेल्या एका शिलालेखात १६ संस्कृत श्लोक आणि दानपात्राच्या सहा ओळी अहिरी भाषेत लिहिल्या आहेत. या सोळापैकी चार श्लोकांत देवगिरीच्या राजाचे वर्णन असून भास्कराचार्याच्या पूर्वजांच्या आठ पिढ्यांची माहिती सात श्लोकांत दिली आहे. खुद्द भास्कराचार्यांचे वर्णन करणारे चार श्लोक आहेत. त्यामध्ये विद्वान, लोकांच्या वंदनाला पात्र, गणितात शिवासारखा, वेदविद्या, छंदशास्त्र, वैशेषिक दर्शन, सांख्य दर्शनाचा ज्ञाता, कविवृंद, सर्वज्ञ, पुण्यान्वित अशा विविध विशेषणांनी भास्कराचार्यांचा गौरव केला आहे. भास्कराचार्याबरोबर कोणीही वादविवाद करू शकणार नाही अशी माहितीही त्यात सांगितली आहे. हा शिलालेख भास्कराचार्याचे नातू चंगदेव यांनी सन १२०६ मध्ये म्हणजे भास्कराचार्याच्या मृत्यूनंतर १३ वर्षानी कोरून घेतला.
चंगदेवाने या पाटणगावी भास्कराचार्याचा ‘सिद्धान्तशिरोमणी’ हा गणितावरील ग्रंथ शिकवण्यासाठी येथे एक मठ स्थापन केला. स्थानिक निकुंभ राजा सोन्हदेव (सूर्यदेव) याने मठासाठी दिलेले दानपत्र संस्कृत मजकुरानंतर अहिरी भाषेत कोरलेले आहे. सोन्हदेव हा देवगिरीच्या सिंधण राजाचा मांडलिक होता. चाळीसगावच्या उत्तरेला गिरणानदीच्या काठी असलेल्या बहाळ गावीही भास्कराचार्यांच्या बंधूंचा नातू अनंतदेव याने करून घेतलेला आणखी एक शिलालेख सापडला आहे. सोन्हदेव आणि अनंतदेव हे दोघे देवगिरी राजांच्या दरबारातील मान्यवर गणिती आणि ज्योतिषी होते.
गणिताध्याय आणि गोलाध्याय हे ग्रंथ समजण्यासाठी खगोलशास्त्राची माहिती हवी. या ग्रंथात एकूण १००० श्लोक आहेत. पृथ्वीच्या उत्तर आणि दक्षिण ध्रुवावर सहा महिने रात्र आणि सहा महिने दिवस असतात. चंद्रावर पंधरा दिवस व पंधरा रात्री असतात, हे भास्कराचार्याना माहीत होते. ग्रहांचे भ्रमणकाळ आणि त्यांच्या दैनंदिन गती यांच्या अचूक किंमती त्यांना माहीत होत्या. ग्रहणाच्या वेळी सूर्य आणि चंद्र यांची तात्कालिक गती काढण्यासाठी कॅलक्युलससारखे सूत्र वापरावे लागते ते त्यांनी तेव्हा वापरले आहे. भास्कराचार्य केवळ सैद्धांतिक खगोलशास्त्रज्ञ नव्हते तर ते उत्तम आकाश निरीक्षक होते.
इ.स. १८६४मध्ये डॉ. भाऊ दाजी लाड यांनी पाटणादेवी परिसराला भेट दिली आणि अल्लाउद्दीन खिलजीने उद्‌ध्वस्त केलेल्या चंडिकादेवी मंदिरातील शिलालेख शोधला. या शिलालेखामुळेच गणिततज्ज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ भास्कराचार्य हे बाराव्या शतकात होऊन गेले आणि ते या परिसरात वास्तव्यास होते, हे सिद्ध झाले.
गणितनगरी
जगाला शून्याची ओळख करून देणाऱ्या भास्कराचार्यांनी ज्या जागी शून्याचा शोध लावला, त्या चाळीसगावच्या नैर्ऋत्येला १७ किलोमीटरवर असलेल्या पाटणादेवी (ता. चाळीसगाव, जि. जळगाव) येथे जागतिक दर्जाची गणितनगरी होणार आहे.
संमेलनामुळे मिळाली चालना
आमदार पाटील यांच्या प्रयत्‍नांतून, पाटणादेवी येथे २३ ऑक्‍टोबर २०१५ रोजी ‘गणितसूर्य भास्कराचार्य जीवन व कार्य परिचय संमेलन’ झाले. त्यात पहिल्या सत्रात 'भास्कराचार्यांचे गणित' या विषयावर प्रा. श्रीराम चौथाईवाले (यवतमाळ) यांचे, तर दुसऱ्या सत्रात प्रा. मोहन आपटे (मुंबई) यांचे "भास्कराचार्यांचे खगोलशास्त्र' या विषयावर व्याख्यान झाले. संमेलनास उपस्थित शिक्षणमंत्री विनोद तावडे यांच्यासमोर गणितनगरीचा विषय आल्यानंतर त्यांनी या कामाला चालना दिली.
अशी असेल गणितनगरी
पाटणादेवीचा परिसर गौताळा अभयारण्यात येतो. वन विभागाच्या मदतीने गणितनगरी साकारली जाईल. सध्या वापरात नसलेल्या वन विभागाच्या जुन्या इमारतींमध्ये सुधारणा घडवून माहितीची विविध दालने सुरू होतील. याशिवाय भास्कराचार्य कुटी, वस्तुसंग्रहालय, गणित संशोधन केंद्र, सिद्धार्थ शिरोमणी ग्रंथदालन, तारांगण, प्रेक्षागृह, विश्रामगृह यांसह पर्यटकांच्या व विशेषतः गणित अभ्यासकांच्या दृष्टीने आवश्‍यक सुविधा गणितनगरीत असतील.
विद्यापीठाद्वारे अभ्यासक्रम
उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ जळगांव यांनी पुढाकार घेऊन भास्कराचार्यांच्या गणितपद्धतींवर स्वतंत्र अभ्यासक्रम सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यासंबंधी विद्यापीठातच भास्कराचार्यांच्या नावाने स्वतंत्र ग्रंथदालनही सुरू होणार आहे. त्यामुळे गणितासंदर्भातील संशोधनाला चालना मिळेल.
भास्कराचार्यांचे वेगळेपण
पायथागोरस प्रमेयाचा सोपा सिद्धांत, पृथ्वीचा परीघ निश्‍चित करण्याची सुलभ पद्धत, अनंत या संख्येची उत्तम व्याख्या, वर्तुळात नियमित बहुभुजाकृती कंपासाशिवाय रेखाटण्याची पद्धत अशी "लीलावती' ग्रंथाची खास वैशिष्ट्ये आहेत. भास्कराचार्य काळाच्या फार पुढे होते. आज "पेल्स इक्वेशन' म्हणून जे समीकरण ओळखले जाते, ते भास्कराचार्यांनी ११५० मध्ये चक्रवाल पद्धतीने सोडविले. तेच समीकरण सोडविण्यासाठी युरोपीय गणितज्ञांना सुमारे ६०० वर्षे वाट पाहावी लागली. इ.स. १७६९मध्ये जोसेफ लुई लॅंग्रांज या फ्रेंच गणितज्ञाने ते समीकरण सोडविले. "कॅलक्‍युलस'मधील "लिमिट' आणि "डिफरन्सिएशन'ची कल्पना भास्कराचार्यांना आली होती. त्यांची लेखन पद्धती सुरस, काव्यमय आणि शिस्तबद्ध, तर विषयांची मांडणीही अतिशय रेखीव आहे.
ग्रंथरचना
ग्रंथसंपदा
भास्कराचार्यांनी ' सिद्धांतशिरोमणी ' व 'करणकुतूहल 'असे खगोलीय गणितावरील दोन ग्रंथ लिहिले. सिद्धांत शिरोमणीच्या ग्रहगणित व गोल ह्या दोन अध्यायांवर त्यांनी स्वतःच भाष्य केले आहे. भास्कर व्यवहार नामक मुहूर्त ग्रंथ, त्याशिवाय विवाह पटल हा ग्रंथ इ .स .११५० मध्ये भास्कराचार्यांनी लिहिला.
भाषांतरे
अबुल फैजी याने लीलावतीचे फारसीमध्ये भाषांतर केले. कोलब्रुक या लेखकाने लीलावती व बीजगणित यांचा इंग्रजी अनुवाद इ.स. १८१८ मध्ये केला.
हेही पाहा
वर्ग:भारतीय गणितज्ञ वर्ग:इ.स. १११४ मधील जन्म वर्ग:खगोलशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. ११८५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दुर्गाप्रसाद आसाराम तिवारी
दुर्गाप्रसाद आसाराम तिवारी, अर्थात '''दु. आ. तिवारी''' (१६ सप्टेंबर, इ.स. १८८७ - ‌२१ ऑक्टोबर, इ.स. १९३९) हे मराठी कवी होते. मराठ्यांची संग्रामगीते हा काव्यसंग्रह, तसेच मध्ययुगीन कवी भूषणाने छत्रपती शिवाजी महाराजांवर लिहिलेल्या मध्ययुगीन हिंदुस्तानी भाषेतील छंदांचे मराठीतील पद्यानुवाद इत्यादी साहित्यिक रचना त्यांच्या नावावर आहेत.
जीवन
महाराष्ट्रातील जळगाव जिल्ह्यातील शेंदुर्णी या गावचे रहिवासी असलेल्या तिवारींचे घराणे मूळचे उत्तर भारतातल्या रायबरेलीचे. त्यांचे आजोबा ब्रिटिश सैन्यात हवालदार म्हणून नोकरीस होते, तेव्हापासून त्यांचे घराणे जळगाव परिसरात स्थायिक झाले. लहानपणापासून दुर्गाप्रसाद तिवारींना मराठ्यांच्या इतिहासाचे, ऐतिहासिक स्थळांचे आकर्षण होते. त्यातून पुढे मराठ्यांच्या इतिहासाच्या संदर्भाने काव्यरचना करण्याची त्यांना प्रेरणा मिळाली.
दु.आ. तिवारी यांची एक कविता
(अपूर्ण)
संदर्भ
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १८८७ मधील जन्म
जामणी धुंडी
जामणी धुंडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
साउथ ऑस्ट्रेलिया
साउथ ऑस्ट्रेलिया (इंग्लिश: South Australia) हे ऑस्ट्रेलिया देशातील एक राज्य आहे. साउथ ऑस्ट्रेलियाच्या पूर्वेला न्यू साउथ वेल्स व व्हिक्टोरिया, ईशान्येला क्वीन्सलंड, उत्तरेला नॉर्दर्न टेरिटोरी, पश्चिमेला वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया ही राज्ये तर दक्षिणेला हिंदी महासागर आहेत. ऑस्ट्रेलियामधील सर्वात रूक्ष व वाळवंटी भूभाग ह्या राज्यामध्ये स्थित आहे. साउथ ऑस्ट्रेलियाच्या सुमारे १६.५ लाख लोकसंख्येपैकी बव्हंशी वस्ती राज्याच्या आग्नेय भागात मरे नदीच्या काठांवर व समुद्रकिनाऱ्याजवळ वसली आहे. ॲडलेड ही साउथ ऑस्ट्रेलियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
जामणी धुंडी
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
साउथ ऑस्ट्रेलिया
गॅलरी
<Gallery> चित्र:SouthAustraliaRoads.png|साउथ ऑस्ट्रेलियामधील प्रमुख शहरे व रस्ते. चित्र:OIC sa parliament 2.jpg|राज्य संसद भवन. चित्र:Adelaide Oval 2006-2.jpg|ॲडलेड ओव्हल क्रिकेट मैदान. चित्र:20040611 Victor Harbor Viewed From Bluff.jpg|व्हिक्टर हार्बर. </Gallery>
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
सातताल
सातताल हे भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक गाव आहे. सातताल म्हणजे सात तलाव. येथे सात तलाव आहेत, त्यावरून गावाचे नाव सातताल असे पडले.
भौगोलिक वैशिष्ट्ये
सातताल म्हणजे सात तलाव. येथे पन्ना किंवा गरुण ताल, पूर्ण ताल,नल-दमयंती ताल, सीताताल, रामताल,लक्ष्मणताल आणि सुखाताल असे सात तलाव आहेत, त्यावरून गावाचे नाव सातताल असे पडले. सातताल नैनिताल पासून २४ किमी अंतरावर आहे. साततालला पोचण्यासाठी भीमतालहून मार्ग आहे. भीमतालहून सातताल ४ किमी अंतरावर आहे. ब्रिटीश राजवटीच्या काळात येथे चहाचे मळे होते.हे गाव ओक आणि देवदार वृक्षांच्या घनदाट जंगलात वसलेले आहे. येथील तलाव भारतातील सर्वांत कमी प्रदूषित गोड्या पाण्याच्या तलावांपैकी एक आहे.येथील तलाव स्थलांतरीत पक्ष्यांसाठी नंदनवन आहेत.
हवामान
सातताल येथे उन्हाळ्यात सुखद हवा असते. उन्हाळ्यात तापमान १५ ते ३० अंश सेल्शियस असते.हिवाळ्यात तापमान गोठणबिंदूइतके कमी होऊ शकते.येथे भेट देण्यास सर्वांत चांगले महिने आहेत- मार्च-जून आणि सप्टेंबर-डिसेंबर.जुलै-ऑगस्टमध्ये पाऊस पडतो.नोव्हेंबर ते मार्च महिन्यात हिवाळा असतो. तेव्हा तापमान १२ ते २४ अंश सेल्शियस असते.हिवाळ्यात येथे गिर्यारोहकांची गर्दी असते.
पक्ष्यांच्या प्रजाती
येथे लाल चोचीचा निळा मगपाय, निळ्या गळ्याचा तसेच तपकिरी डोक्याचा तांबट, सोनेरी गळ्याचा तांबट अशा तांबट पक्ष्याच्या वेगवेगळ्या प्रजाती, खंड्या, राखी डोक्याचा पोपट, तुइया पोपट,मत्स्य गरूड,सूर्यपक्ष्याच्या विविध प्रजाती इ. अनेक प्रकारचे पक्षी आढळतात.
फुलपाखरांचे वस्तुसंग्रहालय
येथे फ्रेडरिक स्मेटासेक यांनी स्थापन केलेले फुलपाखरांचे वस्तुसंग्रहालय आहे. त्यात फुलपाखरांच्या आणि पतंगांच्या २५०० प्रजाती आणि इतर कीटकांच्या १००० प्रजातींचे नमुने आहेत. वर्ग:उत्तराखंडमधील गावे वर्ग:उत्तराखंडमधील पर्यटनस्थळे
राजौरी
राजौरी भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर राजौरी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
बुलावायो ॲथलेटिक क्लब
बुलावायो ॲथलेटिक क्लब हे एक झिम्बाब्वेच्या बुलावायो शहरातील एक मैदान आहे.
डॅलस मॅव्हेरिक्स
डॅलस मॅव्हेरिक्स (Dallas Mavericks) हा अमेरिकेच्या डॅलस शहरामधील एक व्यावसायिक बास्केटबॉल संघ आहे. हा संघ नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनच्या नैऋत्य विभागामध्ये खेळतो.
मेलिंडा झिंक
वर्ग:हंगेरीचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
डॅलस मॅव्हेरिक्स
बाह्य दुवे
वर्ग:डॅलस वर्ग:नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनमधील संघ
पुलवामा
पुलवामा भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील एक शहर आहे.
बुलावायो ॲथलेटिक क्लब
१ नोव्हेंबर १९९२ रोजी झिम्बाब्वे आणि न्यू झीलंड संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला आणि शेवटचा कसोटी सामना खेळविण्यात आला तर ३१ ऑक्टोबर १९९२ रोजी झिम्बाब्वे आणि न्यू झीलंड संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळविण्यात आला.
पुलवामा
२००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १५,५२१ होती. हे शहर पुलवामा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
बुलावायो ॲथलेटिक क्लब
वर्ग:बुलावायो वर्ग:झिम्बाब्वेमधील क्रिकेट मैदाने
पुलवामा
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील शहरे वर्ग:पुलवामा जिल्हा
आननी क्षेत्र
आननी क्षेत्र (ऑफ साईड) हा क्रिकेटच्या मैदानाचा एक विभाग आहे.
खेळपट्टीच्या लांब अक्षाच्या मधोमध काल्पनिक रेषा ओढून क्रिकेट मैदानाचे दोन भाग केले जातात. उजव्या हाताच्या फलंदाजाच्या संदर्भात, तो फलंदाजीसाठी पवित्रा (स्टान्स) घेऊन उभा असताना, त्याच्या समोरची (तोंडाकडील)बाजू, म्हणजेच गोलंदाजाच्या आणि बिन-टोल्या टोकाच्या पंचाच्या डाव्या हाताकडील बाजू, म्हणजे आननी क्षेत्र होय.
पहा
वर्ग:क्रिकेट
जोधपूर लोकसभा मतदारसंघ
जोधपूर हा राजस्थान राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:राजस्थानमधील लोकसभा मतदारसंघ
जागतिक कोंकणी दिवस
जागतिक कोंकणी दिवस (कोंकणी: विश्व कोंकणी दिस ) २०१५ पासून दरवर्षी ९ एप्रिल रोजी साजरा केला जातो. हा दिवस प्रख्यात कोंकणी कार्यकर्ते शेनोई गोंबेब यांच्या स्मरणार्थ आहे. या दिवशी कोंकणी भाषेतील लेखकांचा सन्मान केला जातो.
संदर्भ
वर्ग:कोंकणी भाषा
लेह
लेह हे भारताच्या लडाख ह्या केंद्रशासित प्रदेशाचे मुख्यालय व सर्वात मोठे शहर आहे. लेह शहर हिमालय पर्वतरांगेत सिंधू नदीच्या काथावर समुद्रसपाटीपासून ११,५०० फूट उंचीवर वसले आहे. लेहच्या पूर्वेला तिबेटचे पठार तर पश्चिमेला काश्मीरचे खोरे आहेत. ऐतिहासिक काळापासून लडखच्या राजतंत्राच्या राजधानीचे शहर असलेले लेह सिंधू नदीच्या खोऱ्यामधील एक प्रमुख वाणिज्य व व्यापार केंद्र राहिलेले आहे.
इ.स. २०११ साली लेह शहराची लोकसंख्या सुमारे ३०,००० होती. लडाखी, बाल्टी व हिंदी ह्या येथील प्रमुख भाषा आहेत. लेहमधील बहुसंख्य रहिवासी बौद्ध अथवा हिंदू धर्मीय आहेत.
लेह शहर जम्मू आणि काश्मीरची राजधानी श्रीनगरसोबत ५३४ किमी लांबीच्या राष्ट्रीय महामार्ग १ द्वारे जोडले गेले आहे. तसेच उत्तर-दक्षिण धावणारा ४२८ किमी लांबीचा लेह–मनाली महामार्ग लेहला हिमाचल प्रदेशमधील मनाली शहरासोबत जोडतो. लेह येथील लेह कुशोक बकुला रिम्पोचे विमानतळावरून एर इंडिया व इतर विमान कंपन्या दिल्ली, श्रीनगर, चंदीगढ इत्यादी शहरांसोबत थेट प्रवासी विमानसेवा पुरवतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:लडाखमधील शहरे वर्ग:लेह जिल्हा
अय्यावळी
अय्यावळी (रोमन लिपी: Ayyavazhi तमिळ:அய்யாவழி मल्याळम: അയ്യാവഴി ) (अर्थ:प्रभूचा मार्ग ) हा एक धार्मिक पंथआहे.याचा प्रारंभ १९ व्या शतकात दक्षिण भारतात झाला.
अय्या वैकुंदरच्या जीवनावर आणि उपदेशांवर केंद्रित आहे; त्याची कल्पना आणि तत्त्वज्ञान अकीलाथीर्तु अम्मनाई आणि अरुल नूल या पवित्र ग्रंथांवर आधारित आहेत. त्यानुसार, वैकुंदर हा नारायणाचा पूर्ण अवतार होता.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:धर्म
द किलिंग गेम, भाग २ (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
द किलिंग गेम हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील या २ तासांच्या एका भागाला, १-१-तासांचे-दोन भाग म्हणुन विभाजित करण्यात आले व पहीला भाग, रोजी प्रक्षेपित करण्यात आला. द किलिंग गेम, भाग २ हा भाग चौथ्या पर्वाचा, एकोणीसवा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील ८७वा भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
en:The Killing Game (Star Trek: Voyager)
येळदारी
येळदारी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था
आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था (आंअसं), (International Atomic Energy Agency (IAEA)) ही अणुकेंद्रकीय ऊर्जेच्या शांततामय वापराचा प्रसार करणारी आणि आण्विक शस्त्रांसाठीच्या लष्करी उद्देशासाठी तिचा वापर करण्यास प्रतिबंध घालणारी आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे. एक स्वतंत्र संस्था म्हणून २९ जुलै १९५७ रोजी ’आंअसं’ची स्थापना केली गेली. ‘आंअसं संविधी’ या संयुक्त राष्ट्रांहून अलग अशा सनदेने स्वतःच्या वेगळ्या आंतरराष्ट्रीय करारातून ही संस्था जन्माला आली असली तरी ती संयुक्त राष्ट्रे आमसभा आणि सुरक्षा समिती या दोहोंना आपल्या कार्याची माहिती देते.
‘आंअसं’चे मुख्यालय ऑस्ट्रियातील व्हियेना ह्या शहरी आहे. कॅनडाच्या ओंटारियो प्रांतातील टोरोन्टो इथे आणि जपानमधील टोक्योत अशी ’आंअसं’ची दोन “विभागीय खबरदारी कार्यालये” आहेत. याव्यतिरिक्त तिची दोन संबंध कार्यालये न्यू यॉर्क प्रांतातील त्याच नावाच्या शहरी आणि स्वित्झर्लंडमधील जिनिव्हात आहेत. याशिवाय ऑस्ट्रियातील विएन्ना व सिबेर्सडॉर्फ इथे आणि मोनॅकोत ’आंअसं’च्या प्रयोगशाळा आहेत. जगभरातील आण्विक तंत्रज्ञानाच्या आणि आण्विक शक्तीच्या शांततापूर्ण कार्यातील शास्त्रीय आणि तांत्रिक सहकार्यासाठी ’आंअसं’ आंतरशासकीय मंच म्हणून कार्य करते. ’आंअसं’चे कार्यक्रम आण्विक तंत्रज्ञानाच्या शांततामय वापरांच्या विकासासाठी प्रोत्साहन देतात, आण्विक तंत्रज्ञान आणि आण्विक द्रव्यांच्या गैरवापराविरूद्ध आंतरराष्ट्रीय खबरदारी घेतात आणि आण्विक सुरक्षा (विकिरण संरक्षणासह) व आण्विक सुरक्षा प्रमाणकांचा आणि त्यांच्या अंमलबजावणीचा पुरस्कार करतात.
’आंअसं’ आणि तिचे माजी महानिदेशक मोहमद अल बर्देई यांना ७ ऑक्टोबर २००७ रोजी नोबेल शांतता पुरस्कार संयुक्तपणे देण्यात आला. युकिया अमानो हे ’आंअसं’चे सध्याचे महानिदेशक आहेत.
सदस्य
जगातील १५१ देश ह्या संस्थेचे सदस्य आहेत. संयुक्त राष्ट्रे सदस्य देशांपैकी बहुतेक देशांचा ह्या यादीत समावेश आहे. केप व्हर्दे, पापुआ न्यू गिनी, रवांडा व टोगो ह्या देशांची सदस्यता मान्य करण्यात आली आहे. खालील देश आंअसंचे सभासद नाहीत.
वर्ग:संयुक्त राष्ट्रे
अंगुली फिरकी
अंगुली फिरकी तथा फिंगर स्पिन हा क्रिकेटमधील फिरकी गोलंदाजीचा एक प्रकार आहे. या प्रकारात गोलंदाज हाताच्या बोटांच्या साहाय्याने चेंडूला फिरक देतो. टप्पा पडल्यावर चेंडू फिरकीच्या दिशेने वळतो.
काही गोलंदाजी अंगुली फिरकी आणि मणिबंध फिरकी या दोन्हींचा उपयोग करून गूगली प्रकारचा चेंडू टाकतात.
वर्ग:क्रिकेट
बारमेर लोकसभा मतदारसंघ
बारमेर हा राजस्थान राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:राजस्थानमधील लोकसभा मतदारसंघ
हनिआलम लालरूआतफेलि
हनिआलम लालरूआतफेलि ही भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. ही भारताकडून २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये खेळली.
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:भारतीय महिला हॉकी खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स. ७५३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७५३ वर्ग:इ.स.च्या ७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
मोहम्मद फारूक
मोहम्मद फारूख (८ एप्रिल, १९३८:जुनागढ, जुनागड संस्थान, ब्रिटिश भारत - हयात) हा 🇵🇰 pakistanकडून १९६० ते १९६५ दरम्यान ७ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेराल्ड स्मिथसन
जेराल्ड आर्थर जेरी स्मिथसन (नोव्हेंबर १, इ.स. १९२६:स्पॉफ्फोर्थ, यॉर्कशायर, इंग्लंड - सप्टेंबर ६, इ.स. १९७०:ऍबिंग्डन, ऑक्सफर्डशायर, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
जागतिक बौद्ध धम्म परिषद, औरंगाबाद
जागतिक बौद्ध धम्म परिषद (इतर नावे: जागतिक धम्म परिषद, आंतरराष्ट्रीय धम्म परिषद, आंतरराष्ट्रीय बौद्ध धम्म परिषद) ही भगवान बुद्धांच्या विवेक, करुणा आणि शांती या उपदेशांचा प्रसार करण्याच्या उदात्त कारणांसह २२ ते २४ नोव्हेंबर २०१९ या कालावधीत औरंगाबाद येथे झालेली एक आंतरराष्ट्रीय बौद्ध धम्म परिषद आहे. ही तीन दिवसीय परिषद औरंगाबाद येथील नागसेनवन परिसरातील पी.इ.एस. महाविद्यालयाच्या प्राणांगणात झाली. ही परिषद रत्नदिप कांबळे यांनी भरवली होती. अखिल भारतीय भिक्खू संघटनेच्या मार्गदर्शनाखाली हे आयोजन औरंगाबाद या महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक शहरात करण्यात आले. चौदावे दलाई लामा तसेच डॉ. वारकगोडा धम्मसिद्धि श्री पज्ञानंद ज्ञानरथनबिधान, श्रीलंका देशातील महानायक थेरो आणि भारत व इतर सुमारे १५ देशांतील ज्येष्ठ भिक्खू यांच्या उपस्थितीने ही परिषद संपन्न झाली. परिषदेत लक्षावधी बौद्ध उपासक-उपासिका सहभागी झाल्या होत्या.
संदर्भ
वर्ग:बौद्ध धर्म वर्ग:औरंगाबाद
लूर्देस दॉमिंगेझ लिनो
लूर्देस दॉमिंगेझ लिनो (३१ मार्च, इ.स. १९८१:पाँतेव्हेद्रा, स्पेन - ) ही स्पेनची व्यावसायिक टेनिस खेळाडू आहे.
वर्ग:स्पेनचे टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया
व्हिक्टोरिया हे ऑस्ट्रेलिया देशातील दुसरे सर्वाधिक लोकसंख्येचे राज्य आहे. येथील ७०% लोक राजधानी मेलबर्न येथे राहतात.
व्हिक्टोरिया हा प्रदेश राज्य म्हणून १९०१ साली ऑस्ट्रेलियात सामील झाला. याची सुरुवात इ.स. १८३० पासून एक शेतीप्रधान व्यवसाय असलेले राज्य अशी झाली. १८५१ साली बेंडीगो Bendigo. व बॅलाराट Ballarat या ठिकाणी लागलेल्या सोन्याच्या शोधामुळे या राज्याची भरभराट झाली. येथे आयर्लंड व चीन येथून अनेक लोक आले. ऑस्ट्रेलियाच्या न्यु साउथ वेल्स New South Wales या राज्या नंतर सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेले हे राज्य आहे. इ.स. २००६ साली झालेल्या जनगणने नुसार येथे ४९,३२,२४२ इतकी लोकसंख्या आहे. या राज्याचे मेलबर्न हे राजधानीचे शहर आहे. राज्याचे जीलाँग Geelong, बॅलाराट Ballarat, बेंडीगो Bendigo, शेपर्टन Shepparton, मिलदुरा Mildura, वार्नांबुल Warrnambool and theला ट्रोब व्हॅली Latrobe Valley. हे मुख्य शहरी विभाग आहेत.
व्हिक्टोरियातील सुमारे ६०% लोक धर्माने ख्रिश्चन आहेत. १३२६३४ लोकसंख्येमुळे बौद्ध धर्म हा दुसऱ्या क्रमांकाचा धर्म आहे. सुमारे एक लाख मुस्लिम लोक आहेत. तसेच सुमारे ४० हजार ज्यु आहेत. या राज्यातील २० % लोक कोणताही धर्म मानत नाहीत.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
मणिबंध फिरकी
मणिबंध फिरकी तथा रिस्ट स्पिन हा क्रिकेटमधील फिरकी गोलंदाजीचा एक प्रकार आहे. या प्रकारात गोलंदाज हाताच्या मनगटाच्या साहाय्याने चेंडूला फिरक देतो. टप्पा पडल्यावर चेंडू फिरकीच्या दिशेने वळतो.
काही गोलंदाज मणिबंध आणि अंगुलीफिरकी दोन्हीचा उपयोग करून गूगली प्रकारचा चेंडू टाकतात.
वर्ग:क्रिकेट
जालोर लोकसभा मतदारसंघ
जालोर हा राजस्थान राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:राजस्थानमधील लोकसभा मतदारसंघ
ब्रुस डूलँड
डूलॅंड, ब्रुस वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जांब बाजार
जांब बाजार हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ओक्स ओव्हल
ओक्स ओव्हल हे ऑस्ट्रेलियाच्या लिसमोर शहरातील एक मैदान होते. प्रामुख्याने हे मैदान रग्बी आणि क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.
१३ जानेवारी १९९३ रोजी ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड या दोन संघांमध्ये या मैदानावरचा पहिला आणि एकमेव महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळवला गेला.
सौम्यजित घोष
सौम्यजित घोष (१० मे, इ.स. १९९३:सिलिगुडी, पश्चिम बंगाल, भारत - ) हा भारताचा टेबल टेनिस खेळाडू आहे. हा भारताकडून २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये खेळला.
वर्ग:भारतीय टेबल टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
इ.स. ७५४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७५४ वर्ग:इ.स.च्या ७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बाळगाव
बाळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
ह्युस्टन रॉकेट्स
ह्युस्टन रॉकेट्स (Houston Rockets) हा अमेरिकेच्या ह्युस्टन शहरामधील एक व्यावसायिक बास्केटबॉल संघ आहे. हा संघ नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनच्या नैऋत्य विभागामध्ये खेळतो.
बाह्य दुवे
रॉकेट्स वर्ग:नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनमधील संघ
द गॉडफादर (कादंबरी)
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
रेचेल हेहो फ्लिंट
महिला कसोटीत षटकार मारणारी हेहो फ्लिंट ही प्रथम खेळाडू होती. इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाच्या जडणघडणीत हेहो फ्लिंटचे खूप योगदान आहे.
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
प्रथिनबंधता
प्रथिनबंधता म्हणजे औषध अथवा इतर रसायन शरीरामध्ये रक्तातील प्रथिनांबरोबर अडकवलेल्या जाण्याच्या क्षमतेला प्रथिनबंधता म्हणतात.
संदर्भ
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1503970/
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
व्हिझ अ व्ही (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
व्हिझ अ व्ही हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील चौथ्या पर्वाचा, वीसवा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील ८८वा भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
पाली लोकसभा मतदारसंघ
पाली हा राजस्थान राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:राजस्थानमधील लोकसभा मतदारसंघ
रमेश चंद्र लाहोटी
रमेश चंद्र लाहोटी हे भारताचे पस्तिसावे सरन्यायाधीश होते. हे १ जून २००४ पासुन १ नोव्हेंबर २००५ या कालावधीत सरन्यायाधीश होते.
वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ताथियाना गार्बिन
ताथियाना गार्बिन (इटालियन: Tathiana Garbin; ३० जून, इ.स. १९७७) ही एक निवृत्त इटालियन महिला टेनिस खेळाडू आहे. १९९६ ते २०११ सालांदरम्यान व्यावसायिक असलेल्या गार्बिनने २००४ फ्रेंच ओपनमध्ये जस्टिन हेनिनला अनपेक्षितपणे हरविले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटलीचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शफी इनामदार
इनामदार, शफी इनामदार, शफी
चयापचय
चयापचय सजीवाच्या शरीरात पोषक पदार्थाचा प्रवेश झाल्यापासून अंतिम रासायनिक पदार्थांचे शरीराबाहेर उत्सर्जन होईपर्यंत त्यात होणाऱ्या सर्व रासायनिक बदलांचा चयापचयाच्या अभ्यासात समावेश होतो. सजीवांच्या शरीरात रचनात्मक व भंजक अशा दोन्ही प्रकारच्या प्रक्रिया चालू असतात. साध्या पदार्थांपासून जटिल (गुंतागुंतीच्या) स्वरूपाचे पदार्थ ज्या प्रक्रियांद्वारे तयार होतात आणि रासायनिक ऊर्जा साठविली जाते त्या प्रक्रियांचा ‘रचनात्मक चयापचय’ अथवा ‘उपचय’ (किंवा ‘चय’) या संज्ञेत समावेश करण्यात येतो.
संदर्भ
विश्वकोशातील लेख
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
मॉली हंट
मॉली हंट (२९ जुलै, १९३६:इंग्लंड - २ मार्च, २०१८:इंग्लंड) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९६० ते १९६१ दरम्यान ३ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स. ७५५
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७५५ वर्ग:इ.स.च्या ७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
सुनीति अशोक जैन
सुनीति अशोक जैन (जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) या मराठी भाषेतील लेखिका आहेत. पोस्टमार्टम्‌ या पुस्तकासाठी त्यांनी डॉ. रवी बापट यांना लेखनसाहाय्य केले आहे.
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जामनाईक
जामनाईक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
भिलवाडा लोकसभा मतदारसंघ
भिलवाडा हा राजस्थान राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:राजस्थानमधील लोकसभा मतदारसंघ
जार्व्हिस बे प्रदेश
जार्व्हिस बे प्रदेश हा ऑस्ट्रेलियाचा केंद्रशासित प्रदेश आहे.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश वर्ग:रिकामी पाने
उधमपूर
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील शहरे वर्ग:उधमपूर जिल्हा
विष्णु भिकाजी कोलते
'''डॉ. विष्णू भिकाजी कोलते''' (जून २२, १९०८ - एप्रिल ८, १९९८) हे मराठी लेखक, महानुभाव साहित्याचे संशोधक व कवी होते. यांना इ.स. १९९१ साली पद्मश्री पुरस्काराने गौरवण्यात आले.
जीवन
विष्णू भिकाजी कोलते यांचा जन्म २२ जून, इ.स. १९०८ रोजी नरवेल नावाच्या गावी झाला. त्यांचे शालेय शिक्षण मलकापूर येथे, तर महाविद्यालयीन शिक्षण खामगाव व नागपूर येथे झाले. इ.स. १९३० साली त्यांनी एम.ए. पदव्युत्तर अभ्यासक्रम पुरा केला. इ.स. १९३१ ते इ.स. १९४४ या कालखंडात अमरावतीच्या विदर्भ महाविद्यालयात, तर इ.स. १९४४ ते इ.स. १९६४ या कालखंडात नागपुरातील मॉरिस कॉलेजात त्यांनी मराठी विषय शिकवला. इ.स. १९६६ ते इ.स. १९७२ या काळात ते नागपूर विद्यापीठाचे कुलगुरू होते. त्यांनी काव्य, नाटक, चरित्र, आत्मचरित्र या ललित साहित्य प्रकारांच्या क्षेत्रात आपली लेखणी चालविली. सोबतच अनेक ललित साहित्य कृतींचा आस्वाद घेऊन समीक्षालेखनही केले. संपादन आणि संशोधन कार्यात तर त्यांचे योगदान लक्षणीय आहे. प्राचीन शिलालेख, ताम्रपटांचे तसेच मध्ययुगीन मराठी साहित्याचे संपादन, संशोधन करून साहित्याच्या क्षेत्रात प्रतिष्ठेचे स्थान प्राप्त केले आहे.
त्यांचे आत्मचरित्र अजुनी चालतोच वाट या नावाने इ.स. १९९४ साली प्रकाशित झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:मराठी कवी वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
द सिसिलियन
द सिसिलियन ही मारियो पुझो लिखित इंग्लिश कादंबरी आहे.
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
द ओमेगा डायरेक्टिव्ह (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
द ओमेगा डायरेक्टिव हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील चौथ्या पर्वाचा, एकवीसवा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील ८९वा भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
मेम्फिस ग्रिझलीझ
मेम्फिस ग्रिझलीझ (Memphis Grizzlies) हा अमेरिकेच्या मेम्फिस शहरामधील एक व्यावसायिक बास्केटबॉल संघ आहे. हा संघ नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनच्या नैऋत्य विभागामध्ये खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेम्फिस वर्ग:नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनमधील संघ
अमेरिकेचा ध्वज
अमेरिकेच्या ध्वजामध्ये १३ लाल व पांढऱ्या रंगांचे आडवे पट्टे आहेत. वरील उजव्या कोपऱ्यात गडद निळ्या रंगाचा एक चौकोन असून त्यात ५० पांढऱ्या रंगाचे तारे आहेत. हे ५० तारे अमेरिकेची ५० राज्ये व १३ आडवे पट्टे हे ऐतिहासिक १३ अमेरिकन वसाहती दर्शवतात.
टीपा
वर्ग:देशानुसार ध्वज ध्वज
कोसला कुरुप्पुअराच्ची
अजित कोसला कुरुप्पुअराच्ची (१ नोव्हेंबर, इ.स. १९६४:कोलंबो, श्रीलंका - ) हा undefinedकडून दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. याने आपल्या पहिल्या कसोटीमध्ये 🇵🇰 pakistanविरुद्ध पहिल्या डावात पाच बळी मिळवले.
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शीला प्लँट
शीला प्लँट (१३ फेब्रुवारी, १९३६:बर्मिंगहॅम, इंग्लंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९६० ते १९६८ दरम्यान ८ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
एलेना बाल्टाचा
एलेना बाल्टाचा (Elena Baltacha; Олена Сергіївна Балтача; १४ ऑगस्ट १९८३ - ४ मे २०१४) ही एक युक्रेनियन-ब्रिटिश टेनिसपटू होती. अनेक वर्षे ब्रिटनमधील सर्वोत्तम महिला टेनिस खेळाडू असलेली बाल्टाचा २०१३ मध्ये व्यावसायिक टेनिसमधून निवृत्त झाली. वयाच्या ३०व्या वर्षी ४ मे २०१४ रोजी यकृताच्या कर्करोगाने तिचे निधन झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
एस्म अर्विन
एस्म रोझमेरी अर्विन (१३ जून, १९३१:इंग्लंड - १८ ऑगस्ट, २००१:इंग्लंड) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९६० ते १९६१ दरम्यान ४ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शर्विन कॅम्पबेल
कॅम्पबेल, शर्विन वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चित्तोडगढ लोकसभा मतदारसंघ
चित्तोडगढ हा राजस्थान राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बोरगी खुर्द
बोरगी खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
जामशेतपूर
जामशेतपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
बोरगी खुर्द
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
जामशेतपूर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
बोरगी खुर्द
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया
वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया हे ऑस्ट्रेलिया देशामधील आकाराने सर्वात मोठे राज्य आहे. वेस्टर्न ऑस्ट्रेलियाच्या उत्तर व पश्चिमेस हिंदी महासागर, दक्षिणेस दक्षिणी महासागर तर पूर्वेस नॉर्दर्न टेरिटोरी व साउथ ऑस्ट्रेलिया ही राज्ये आहेत. २५,२९,८७५ चौरस किमी इतक्या क्षेत्रफळाच्या भूभागावर वसलेले वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया रशियाच्या साखा प्रजासत्ताक खालोखाल जगातील दुसरा सर्वात मोठा प्रशासकीय विभाग आहे. येथील बव्ह्ंशी भूभाग वाळवंटी व निर्मनुष्य असून २४ लाख लोकसंख्येचा मोठा हिस्सा राज्याच्या नैऋत्य कोपऱ्यात एकवटला आहे. पर्थ ही वेस्टर्न ऑस्ट्रेलियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. ब्रूम हे उत्तरेकडील पर्यटनासाठी एक लोकप्रिय गाव आहे.
वेस्टर्न ऑस्ट्रेलियाची अर्थव्यवस्था खाणकाम, शेती व पर्यटनावर अवलंबून असून ऑस्ट्रेलियाच्या एकूण धातू निर्यातीमधील ५७ टक्के वाटा वेस्टर्न ऑस्ट्रेलियाकडे आहे. येथील वार्षिक दरडोई उत्पन्न ऑस्ट्रेलियामध्ये प्रथम क्रमांकावर आहे.
खेळ
क्रिकेट हा येथील एक लोकप्रिय खेळ असून पर्थमधील वाका क्रिकेट मैदान क्रिकेट जगतात प्रसिद्ध आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश वर्ग:वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया
ॲशमोर आणि कार्टियर द्वीपे
(Ashmore and Cartier Islands) हा ऑस्ट्रेलिया देशाचा हिंदी महासागरामधील एक बाह्य प्रदेश आहे. ही बेटे ऑस्ट्रेलियाच्या वायव्येस व इंडोनेशियाच्या दक्षिणेस स्थित असून येथे मनुष्यवस्ती नाही.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
अक्रम खान
मोहम्मद अक्रम हुसेन खान (नोव्हेंबर १, इ.स. १९६८:चटगांव, बांगलादेश - ) हा बांगलादेशकडून ८ कसोटी व ४४ आंतरराष्ट्रीय एक-दिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.
खानने १५ एक-दिवसीय सामन्यांत बांगलादेशचे नेतृत्त्व केले
खान, अक्रम खान, अक्रम वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ७५७
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७५७ वर्ग:इ.स.च्या ७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
श्रीनगर
श्रीनगर ही भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्याची उन्हाळी राजधानी व राज्यातील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे. श्रीनगर शहर काश्मीर खोऱ्यात झेलम नदीच्या काठावर वसले असून ते जम्मूच्या २५० किमी उत्तरेस व दिल्लीच्या सुमारे ८०० किमी उत्तरेस स्थित आहे. २०११ साली श्रीनगरची लोकसंख्या सुमारे १२ लाख होती. श्रीनगर ऐतिहासिक काळापासून येथील रम्य हवामान, अनेक सरोवरे इत्यादींसाठी एक लोकप्रिय पर्यटनस्थळ राहिले आहे.
काश्मीर संस्थानाचे मुख्यालय राहिलेले श्रीनगर भारताच्या फाळणीनंतर वादाच्या भोवऱ्यात सापडले. पाकिस्तानच्या आगळिकीला घाबरलेल्या राजा हरी सिंगने २६ ऑक्टोबर १९४७ रोजी आपला तटस्थपणा संपुष्टात आणून काश्मीर संस्थानाला भारतात विलीन करण्याचा निर्णय घेतला व श्रीनगर भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्याचा भाग बनले. परंतु १९९० नंतर येथे सातत्याने फुटीरवादी व दहशतवादी संघटना कार्यरत आहेत ज्यामुळे येथील कायदा व सुव्यवस्था कमकूवत बनली आहे. २०१६ साली बुरहान वाणी नावाच्या लोकप्रिय फुटीरवादी नेत्याची भारतीय लष्कराने हत्या केली ज्यामुळे काश्मीर खोऱ्यात असंतोषाची प्रचंड लाट उसळली ती आजवर कायम आहे. त्यामुळे श्रीनगर येथील पर्यटन व्यवसाय बंद पडला आहे.
दरवर्षी मे ते ऑक्टोबर ह्या उन्हाळी महिन्यांदरम्यान जम्मू आणि काश्मीर राज्याचे सर्व कामकाज श्रीनगरमधून चालते व उर्वरित काळाकरिता राज्याची राजधानी जम्मूमध्ये असते. श्रीनगर रस्ते व हवाई मार्गांद्वारे उर्वरित भारतासोबत जोडले गेले आहे. श्रीनगर रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेच्या बारामुल्ला-बनिहाल ह्या ११९ किमी लांबीच्या रेल्वेमार्गावर स्थित असून येथून सध्या केवळ डेमू प्रकारच्या गाड्या धावतात. ह्या मार्गावरील पीर पंजाल रेल्वे बोगदा हा भारताम्धील सर्वाधिक लांबीचा रेल्वे बोगदा आहे. जम्मू–बारामुल्ला रेल्वेमार्ग बांधून पूर्ण झाल्यानंतर श्रीनगरहून जम्मूमार्गे उर्वरित भारतापर्यंत रेल्वेसेवा शक्य होईल. राष्ट्रीय महामार्ग १ ए श्रीनगरला दिल्लीसोबत व कारगिल तसेच लेहसोबत जोडतो. श्रीनगर विमानतळ शहराच्या १२ किमी दक्षिणेस स्थित असून येथून देशाच्या बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांसाठी थेट प्रवासी विमानसेवा उपलब्ध आहे.
राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान, श्रीनगर ही एन.आय.टी.पैकी एक असलेली तंत्रज्ञान शिक्षणसंस्था तसेच काश्मीर विद्यापीठ येथील प्रमुख शैक्षणिक संस्था आहेत.
बाह्य दुवे
* वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील शहरे वर्ग:श्रीनगर जिल्हा *
ज्योतिबा मंदिर
ज्योतिबा मंदिर  हे महाराष्ट्र राज्यातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील मंदिर आहे. ज्योतिबा या देवतेला ज्योतिर्लिंग, केदारलिंग, रवळनाथ, सौदागर अशा विविध नावांनीही उल्लेखतात.
भौगोलिक स्थान
कोल्हापूरच्या वायव्येस १४.४८ किलोमीटर अंतरावर ज्योतिबाचा डोंगर आहे. या डोंगरावर ज्योतिबाचे मंदिर आहे. ज्योतिबाला केदारेश्वर-केदारलिंग असेही म्हणतात. सपाट प्रदेशात एक हजार फूट उंचीवर, शंखाकृती, हत्तीच्या ‘सोंडे’सारख्या पसरलेल्या ज्योतिबाच्या डोंगराला वाडी रत्‍नागिरी म्हणतात. हा डोंगर पन्हाळय़ापासून कृष्णेकडे गेलेल्या सह्याद्रीच्या फाटय़ाचाच भाग आहे. या डोंगरावरील पठारी भागात ज्योतिबा मंदिर व गाव आहे.
इतिहास आणि माहात्म्य
ज्योतिबा किंवा केदार या दैवताचा उल्लेख यादवपूर्व काळातही आढळतो. महानुभावाच्या पोथ्यांमध्ये पैठण व जळगाव येथील केदारेश्वर मंदिरांचा उल्लेख आहे. खोलेश्वराच्या शिलालेखातही केदारेश्वराचा उल्लेख आहे. अग्नी, तेज व ज्ञानाचे प्रतीक असलेला ज्योतिबा भक्तांना आपलासा वाटतो. ग्रामीण लोकगीतांतून व ओव्यांतून ज्योतिबाला मानाचे स्थान प्राप्त झालेले आहे. ‘देवामंदी देव ज्योतिबा लई मोठा
चैत्याच्या मईन्यात त्याच्या फुलल्या चारी वाटा’
ज्योतिबा डोंगरावर तीन प्रमुख देवळे आहेत. ती ज्योतिबाचा अवतार असलेल्या केदारलिंग, केदारेश्वर व रामलिंगाची आहेत.ज्योतिबा हे दैवत शिव व सूर्याचे रूप मानण्यात येते.
क्रिकेट विश्वचषक, १९९६ - गट ब
गट ब मधील एक ही संघ उपांत्य फेरी साठी पात्र होउ शकला नाही.
ज्योतिबा मंदिर
ज्योतिबाच्या मंदिराची रचना
देवळांकडे जाताना प्रथम मराठाशैलीतील भव्य दगडी प्रवेशद्वार लागते. या प्रवेशद्वारातून प्रवेश केल्यानंतर पायऱ्या उतरताच तीन देवळांचा समूह दृष्टीस पडतो. या तीन देवळांच्या मध्यभागी केदारलिंगाचे मुख्य देवालय आहे. या मूळ देवालयाचे बांधकाम जोतिबा भक्त किवळ गावच्या नावजी ससे पाटलांनी (संत नावजीनाथ) केलेले आहे असे म्हणतात. १७३० मध्ये राणोजीराव शिंदे यांनी या जागी हल्लीचे देवालय बांधले. हे देऊळ ५७ फूट लांब, ३७ फूट रुंद असून त्याच्या शिखराची उंची ७७ फूट आहे. या देवळाशेजारी केदारेश्वराचे देवालय आहे. या देवालयाचे बांधकाम १८०८ मध्ये दौलतराव शिंदे यांनी केलेले आहे. या देवळाची लांबी ४८ फूट असून रुंदी २२ फूट आहे. शिखर ८९ फूट उंच आहे. केदारेश्वर देवळासमोर दोन पाषाणाचे नंदी आहेत. येथे असलेल्या रामलिंग मंदिराचे बांधकाम १७८० मध्ये मालजी निकम पन्हाळकर यांनी केलेले आहे. या मंदिराची लांबी १३ फूट, रुंदी १३ फूट असून शिखर ४० फूट उंच आहे. या देवळाजवळ चोपडाई देवीचे मंदिर असून या मंदिराचे बांधकाम १७५० मध्ये प्रीतिराव चव्हाण हिम्मतबहादूर यांनी केलेले आहे. या देवळांपासून थोडय़ा अंतरावर यमाईदेवीचे मंदिर आहे. या मंदिराचे बांधकाम १७५० मध्ये राणोजीराव शिंदे यांनी केले. या मंदिरासमोर पाण्याची दोन तीर्थ असून जवळच सहा कुंड व दोन विहिरी आहेत. कोल्हापूर परिसरातील मंदिराच्या शिखरांप्रमाणेच येथील मंदिरांच्या शिखरांची रचना आहे. यादवकालीन वास्तुशैलीत थोडा फरक करून मराठा कारागिरांनी या शिखरांचे बांधकाम केले. या शिखरांवर तळापासून वपर्यंत ‘रथपट्ट’ पद्धतीची साधी नक्षी आहे. येथील मंदिर हेमाडपंती पद्धतीची असून तत्कालीन मराठा वास्तुशैलीचा प्रभाव येथे आढळतो. या मंदिराच्या बांधकामाकरिता याच डोंगरात सापडणाऱ्या काळय़ा बेसॉल्ट दगडांचा वापर करण्यात आलेला आहे. या देवालयाच्या प्रांगणात पारंपरिक दगडी दीपमाळ आहेत.
क्रिकेट विश्वचषक, १९९६ - गट ब
संघ स्पर्धेत एक ही सामनान जिंकणारा एकमेव संघ ठरला.
ज्योतिबा मंदिर
उत्सव
ज्योतिबाच्या जन्मदिवशी रविवारी व श्रावणशुद्ध षष्ठीला येथे भाविकांची मोठी गर्दी होते. रत्नासुरावर मिळविलेल्या विजयाप्रीत्यर्थ चैत्री पौर्णिमेस येथे भव्य जत्रा भरते. कर्नाटक, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र व देशाच्या इतर भागांतूनही लाखो भाविक येथे गोळा होतात. ज्योतिबाचा डोंगर माणसांनी अक्षरशः फुलून जातो. येथे धान्य, कापड, तांब्या-पितळेची भांडी, पूजासाहित्य व मेवामिठाई इत्यादी साहित्याची दुकाने थाटली जातात. चैत्री पौर्णिमेच्या दिवशी ज्योतिबाच्या मूर्तीची प्रदक्षिणा देवळाभोवती घातली जाते. नंतर ज्योतिबाच्या चांदीच्या मूर्तीची मिरवणूक पालखीतून वाजत गाजत यमाईदेवीच्या मंदिराकडे निघते. या मिरवणुकीत अनेक सासणकाठय़ा नाचवत नेल्या जातात. ज्योतिबाच्या यात्रेत पन्नासहून अधिक छोटया मोठ्या सासन काठ्या असतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:कोल्हापूर जिल्हा वर्ग:हिंदू मंदिरे वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे
उदयपूर लोकसभा मतदारसंघ
उदयपूर हा राजस्थान राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे