cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पुरुष सूक्त
पुरुषसूक्त आणि त्याच्या प्रत्येक ऋचेचा अर्थ
'''मुखं किमस्य कौ बाहू का ऊरू पादा उच्येते॥११॥
अर्थ- जो हा विराट पुरुष उत्पन्न केला गेला तो किती प्रकारे उत्पन्न केला गेला ? त्याचे तोंड कोणते ? त्याचे हात, मांड्या आणि पाय कोणते म्हटले जाते?
'''ब्राह्मणोऽस्य मुखामासीद् बाहू राजन्यः कृतः।
'''ऊरू तदस्य यद्वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत॥१२॥
अर्थ- त्या विराट पुरुषाचे ब्राह्मण हे मुख होते. क्षत्रिय हे बाहू, वैश्य हे मांड्या तसेच शूद्र हे पायांपासून उत्पन्न झाले.
'''चंद्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत।
अर्थ- त्याच्या मनापासून चंद्र, डोळ्यापासून सूर्य, तोंडापासून इंद्र आणि अग्नी तसेच प्राणापासून वायू उत्पन्न झाला.
'''नाभ्या आसीदंतरिक्षं शीर्ष्णोद्यौः समवर्तत।
'''पद्भ्यां भूमिर्दिशः श्रोत्रात्तथालोकॉं अकल्पयन्॥१४॥
अर्थ- याच्या नाभीपासून आकाश, मस्तकापासून द्युलोक, पायापासून भूमी, कानापासून दिशा उत्पन्न झाल्या. सर्व लोक हे याच्यापासूनच उत्पन्न झाले आहेत.
'''सप्तास्यासन्परिधयः त्रिःसप्त समिधः कृताः।
'''देवा यद् यज्ञं तन्वाना अबन्धन्पुरुषं पशुं॥१५॥
या यज्ञात गायत्र्यादी सात छंद हे परिधी, आणि महिने, ऋतू, तिन्ही लोक व सूर्य मिळून एकवीस समिधा अशी कल्पना करून देव यज्ञ करू लागले. त्या विराट पुरुषाला त्यांनी यज्ञीय पशू कल्पिला.
'''यज्ञेन यज्ञमयजंत देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन्।
'''ते ह नाकं महिमानः सचंत यत्र पूर्वे साध्याः संति देवा:॥१६॥
अर्थ- देवांनी यज्ञद्वाराचे याज्ञ्यस्वरूप अशा प्रजापतीचे पूजन केले. तीच कृत्ये जगदुद्धार करणारी, जगाच्या वाढीला कारण झाली. ज्या ठिकाणी जगाच्या उत्पत्तीला साधक असणारे देव असतात, ते स्वर्गरूपी स्थान त्यांची उपासना करणाऱ्यांना प्राप्त होते.
वर्ग:विकिस्रोत वर्ग:वेद वर्ग:हिंदू धर्म
पाऊस
पाऊस ही एक हवामानविषयक घटना आहे, जी पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील ढगांमधून पाण्या चे द्रव किंवा घन थेंबांच्या वर्षावमुळे उद्भवते. पाऊस पडला की जल प्राप्ती होते. पावसामुळे धरती हिरवीगार होते.सगळीकडे हिरवळ पसरते. नद्या, विहिरी तुडूंब भरतात.
पाऊस पडणे ही एक नैसर्गिक घटना आहे.वातावरणातील ढगांमधील बाष्पाचे (वाफेचे) द्रवीभवन होऊन पृथ्वीवर पाण्याचे थेंब पडू लागतात. हवा थंड झाल्याने किंवा आर्द्रतेचे प्रमाण वाढल्याने (संपृक्त saturated झाल्याने) पाऊस पडतो.
पृथ्वीवर दरवर्षी साधारण ५०५,००० घन किमी पाऊस पडतो, त्यातील ३९८,००० घन किमी पाऊस समुद्रावर पडतो. तरी, सर्वात जास्त पाऊस ठरावीक प्रदेशांतच पडतो.पाऊस पडतो तिथे समृद्धता असते.पाऊस ह्या शब्दाचे अनेक समानार्थी शब्द  आहेत.
वार्षिक पर्जन्यमानाचे प्रकार
१. अतिशय जास्त पाऊस ३०० ते ७५० सें.मी.
(किंवा त्याहून अधिक अपवादात्मक पर्जन्यमान)
२ जास्त पाऊस २०० ते ३०० सें.मी.
३ मध्यम पाऊस १०० ते २०० सें.मी.
४ कमी पाऊस ५० ते १०० सें.मी. ( किंवा अपवादात्मक कमी पर्जन्यमान.)
दृश्य पावसाचे प्रकार
पाऊस (Rain), रिमझिम (किंवा झिमझिम) पाऊस (Drizzle), पर्जन्य (Rainfall), पावसाच्या धारा (किंवा सरी) (Rain Showers), मुसळधार पाऊस (Heavy Rain)/(Heavy Downpour)/(Torrential Rain), पावसाची रिपरिप/पिरपिर (Incessant Light Rain), संततधार/पावसाची झड (Incessant Heavy Rain, Downpour), नागडा पाऊस (Rain and Sunshine together), शिरवे/धावता पाऊस (Passing Showers), गारांचा पाऊस/गारपीट (Hailstorm), अतिवृष्टी (Excessive Rainfall), हिमवर्षा (Snowfall), हिमवर्षाव (Rain of Snow Flakes), बर्फमिश्रित पाण्याचा पाऊस (Sleet), हिमवादळ (Snow Storm), हलका पाऊस (Light Rain), तुरळक पाऊस (Isolated Rainfall,), विखुरलेला पाऊस (Scattered Rain), थांबून थांबून पडणारा पाऊस (Intermittent Rain), सार्वत्रिक पाऊस (Widespread Rain), गडगडाटी पाऊस/मेघगर्जनेसहित पाऊस (Thunder Showers), वादळी पाऊस/पावसाचे वादळ (Stormy Rain/Rain Storm), मोसमी पाऊस (Monsoon), नैर्ऋत्य मोसमी पाऊस (Southwest Monsoon Rain), ईशान्य मोसमी पाऊस/हस्ताचा पाऊस, (Northeast Monsoon, Post-Monsoon), उन्हाळी पाऊस (Summer Rain), हिवाळी पाऊस (Winter Rain), बारमाही पाऊस (Year Long Rain), अवकाळी (किंवा अवकाळ्या) पाऊस (Un-seasonal Rain), रात्रीचा पाऊस (Night Rain), धडकवणी/मृगाचा पाऊस/वळवाचा पाऊस/वळीव (Pre-Monsoon showers), हस्ताचा पाऊस/पर्जन्य ( heavy rainfall ) ,सरासरी पाऊस/पर्जन्यमान (Average Rainfall), वार्षिक पाऊस (Annual Rainfall), पर्जन्यछाया/पर्जन्य छायेचा प्रदेश (Rain Shadow), पावसाळी दिवस (Rainy Day), उत्तरेचा पाऊस (Northerly Rain); कृत्रिम पाऊस (Artificial Rain), ढग फवारणी/मेघारोपण (Cloud seeding)
पावसाची झड
१. मौसीनराम (सरासरी वार्षिक पाऊस ११,८७३ मिलीमीटर )
२. चेरापुंजी (सरासरी ११,७७७ मिमी.)
३. अगुंबे (सरासरी ७६४० मिमी)
४. आंबोली (७५०० मिमी
५. ताम्हिणी (सरासरी वार्षिक पाऊस ६४९८ मिलिमीटर )
१-६-२०११ ते ११-९-२०११ या कालावधीत ४००० मिमीच्या आसपास पाऊस पडलेली भारतातील ठिकाणे आणि तेथील त्या मोसमातील पर्जन्याचे आकडे
इ.स. १९७६, १९७८, १९९०, १९९४, २००५, २००६, २०११, आणि २०१४ या वर्षी ताम्हिणी घाटात चेरापुंजीपेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.
पावसाच्या कविता
पावसावर लिहिला गेलेल्या काही मराठी कविता आणि गाणी पुढीलप्रमाणे आहेत.
वर्ग:वर्षाव वर्ग:निसर्ग
बोली भाषा
विशिष्ट प्रदेश वा विशिष्ट संस्कृतीतील समुहाची व्यवहाराची भाषा म्हणजे बोली भाषा.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:बोलीभाषा
अमर सिंग (पंजाबी राजकारणी)
अमर सिंग (पंजाबी राजकारणी) ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
सेल्टिक पार्क
सेल्टिक पार्क (Celtic Park) हे स्कॉटलंड देशाच्या ग्लासगो शहरामधील एक फुटबॉल स्टेडियम आहे. ६०,३५५ आसनक्षमता असलेले हे स्कॉटलंडमधील सर्वात मोठे स्टेडियम आहे. हे स्टेडियम सेल्टिक एफ.सी. ह्या स्कॉटिश प्रीमियर लीगमध्ये खेळणाऱ्या फुटबॉल क्लबच्या मालकीचे आहे.
स्कॉटलंड फुटबॉल संघाने येथे आजवर २० पेक्षा अधिक सामने खेळले आहेत. २०१४ राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांसाठी हॅम्पडेन पार्कसोबत सेल्टिक पार्क हे मुख्य स्थान असेल.
बाह्य दुवे
वर्ग:ग्लासगो वर्ग:स्कॉटलंडमधील फुटबॉल मैदाने
चिंचवड विधानसभा मतदारसंघ
चिंचवड विधानसभा मतदारसंघ - २०५ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा पुणे जिल्ह्यातील मतदारसंघ आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, चिंचवड मतदारसंघात पिंपरी चिंचवड महानगरपालिके च्या वॉर्ड क्र.३८ ते ५१, ५३, ६७ ते ७३ आणि ९१ ते ९५ यांचा समावेश होतो. चिंचवड हा विधानसभा मतदारसंघ मावळ लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय जनता पक्षाच्या आश्विनी लक्ष्मण जगताप ह्या चिंचवड विधानसभा मतदारसंघाच्या विद्यमान आमदार आहेत.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:पुणे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:मावळ लोकसभा मतदारसंघ
चारचौघी (मासिक)
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी मासिके वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
बोर्जेवाडी
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
जॉन एल. हॉल
जॉन लुईस जॅन हॉल (ऑगस्ट २१, इ.स. १९३४ - ) हा नोबेल पारितोषिक विजेता अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ आहे.
पुरस्कार
याला थियोडोर हान्शबरोबर अचूक स्पेक्ट्रोस्कोपीमधील संशोधनाबद्दल २००५ चे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.
बाह्य दुवे
हॉल, जॉन एल. हॉल, जॉन एल. वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लहरी बाबा मधापुरी
परमहंस श्री ब्रम्हानंद लहरी बाबा
हे अवलिया संत होते त्यांनी अकोला जिल्यातील मधापुरी गावामध्ये जन्म घेतला त्यांचे आलोकिक  चरित्र
आहे
जन्म -चैत्र शुद्ध सप्तमी शके १९५८ ई. स. १९३५
महानिर्वाण- आश्विन शुद्ध नवमी शके १९०१ दी. ३०\९\१९७९
श्री क्षेत्र मधापुरी -जी. अकोला ता मूर्तिजापुर - महाराष्ट्र - भारत
कांती
कांती हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
साळापूर
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
गॉर्डन लेगाट
जॉन गॉर्डन लेगाट (२७ मे, १९२६:वेलिंग्टन, न्यू झीलँड - ९ मार्च, १९७३:क्राइस्टचर्च, न्यू झीलंड) हा undefinedकडून १९५२ ते १९५६ दरम्यान ९ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
याचा चुलतभाउ इयान लेगाट सुद्धा न्यू झीलँडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला होता.
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॅरेटो तत्त्व
जगातील अनेक घटनांमध्ये, (साधारण) ८० % परिणाम हे (साधारण) २० % कारणांमुळे होतात असा नियम. .
इटालियन अर्थशास्त्रज्ञ विल्फ्रेडो पॅरेटो याने प्रथम असे निरिक्षण केले की जगातील ८० % संपत्ती ही केवळ २० % लोकांकडेच आहे.
जगात अनेक क्षेत्रांमध्ये हा नियम लागू असल्याचे आपल्याला दिसून येते.
उदा.
१. आपण आपला ८० % वेळ २० % लोकांबरोबर घालवतो.
२. उत्पादनातील ८० % त्रुटी या २० % दोषांमुळे निर्माण होतात.
३. आपला ८० % फायदा हा २० % ग्राहकांमुळे होतो.
४. ८० % ग्राहक हे २० % वेळामध्ये येतात.
लांजा
लांजा हे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुक्याचे गाव आहे. हे गाव राष्ट्रीय महामार्ग ६६ वर वसलेले आहे. लांजा हे गाव अतिशय सुंदर आहे. या गावात जाकादेवी, पोल्तेश्वर, केदारलिंग आणि जांगलदेव ही चार प्रसिद्ध देवळे आहेत.
पॅरेटो तत्त्व
या नियमाचा दैनंदिन जीवनात वापर केल्यास अनेक गोष्टी सुकर होतात.
लांजा
तालुक्यातील गावे
लांजा तालुक्यात खालील गावे समाविष्ट आहेत.
पॅरेटो तत्त्व
वर्ग:संख्याशास्त्र वर्ग:सांख्यिकीय तत्त्वे वर्ग:ढोबळ नियम वर्ग:तत्त्वे
लांजा
संदर्भ
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्हा
आंतरराष्ट्रीय हवाई प्रवासी वाहतूक संघटन विमानतळ संकेत
आंतरराष्ट्रीय हवाई प्रवासी वाहतूक संघटन विमानतळ संकेत तथा आयकाओ हा जगातील विमानतळांची ओळख पटवणारा चार अक्षरी-आकडी संकेत आहे.
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय हवाई प्रवासी वाहतूक
२०११-१२ बिग बॅश लीग
२०११-१२ बिग बॅश लीग हंगाम बिग बॅश लीग स्पर्धेचा पहिला हंगाम होता.
बाह्य दुवे
वर्ग : बिग बॅश लीग
मिळून सार्‍याजणी (मासिक)
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी मासिके वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
जोपुळ
जोपुळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
दिंडोरी तालुक्यात पालखेड धरणाच्या पूर्व भागात पिंपळगाव बसवन्त च्या पश्चिम भागात, नाशिक शहरापासून उत्तरेस 30 किमीवर जोपुळ गाव आहे.
लोकजीवन
जोपुळ गावात प्रामुख्याने सर्वच हिंदू धर्मीय लोक असून मराठा, तसेच आदिवासी समुदायाची संख्या जास्त आहे. जोपुळ गावातील लोक 80% शेती आणि शेतीशी निगडित व्यवसायांवर अवलंबुन आहेत.
प्रेक्षणीय स्थळे
जोपुळ येथे गावाच्या दक्षिणेस प्रसिद्ध संत पाटील बाबा महाराज समाधी मंदिर आहे. हे वारकरी संप्रदायाचे एक प्रमुख केंद्र आहे. संत पाटील बाबांनी निवृत्तीनाथ महाराज समाधी त्रंबकेशवर चा शोध लावला. महाराष्ट्रात वारकरी संप्रदायाचा प्रसार करण्यात त्यांचा सिहाचा वाटा आहे. पाटील बाबांनी बांधलेले पुरातन विठ्ठल मंदिर व या महिन्यात भाद्रपद महिन्यातिल 181 वर्ष जुना हरिनाम सप्ताह लोकांच्या आकर्षणाचे केंद्र आहे. नाशिक जिल्ह्यातील त्रम्बकेशवर नंतरचे जोपुळ हे दुसरे सर्वात मोठे वारकरी सांप्रदायिक केंद्र आहे. जोपुळ गावात पुरातन जागृत श्री खंडेराव महाराज देवस्थान आहे. चैत्र पौर्णिमेला गावात भरणाऱ्या यात्रेला संपूर्ण महाराष्ट्रातून भाविक येतात. नाशिक जिल्ह्यातील मोठ्या प्रमुख खंडोबा देवस्थानांमध्ये जोपुळच्या खंडोबाची गणती होते.
नागरी सुविधा
गावातील रस्त्यांची दुर्दशा झालेली आहे. पाणी मुबलक असून नागरी सुविधा चांगल्या आहेत.
जवळपासची गावे
चिंचखेड जउळकेवणी लोखंडेवाडी मातेरेवाडी खडकसुकेणे बोपेगाव चिंचखेड पिंपळगाव बसवंत (निफाड)
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मुंबई मेट्रो स्थानकांची यादी
मुंबई उपनगरीय विभागातील मुंबई सेवा देणारी जलद संक्रमण प्रणाली मुंबई मेट्रोच्या सर्व स्थानकांची यादी ही आहे. मुंबई मेट्रो ही नमा मेट्रो आणि रॅपिड मेट्रो गुडगाव नंतरची पाचवी ट्रांझिट सिस्टम आहे. मुंबई मेट्रोची पहिली ओळ ८ जून २०१४रोजी ब्लू लाइन १ ने उघडली, सध्याच्या एकूण ११ स्थानकांवर ऑक्टोबर २०१९ पर्यंत कार्यरत आहेत.
सध्या मुंबई मेट्रो नेटवर्कचा विस्तार मुंबई उपनगरीय क्षेत्रात असलेल्या उपग्रह शहरांशी जोडण्यासाठी २०० किमीपेक्षा जास्त (१२० मैल) जास्त आहे.
मुंबई मेट्रोची प्रत्येक ओळ विशिष्ट रंगाने ओळखली जाते. सिस्टम मानक गेज गाड्यांच्या रोलिंग स्टॉकचा वापर करते आणि त्यामध्ये एलिव्हेटेड, भूमिगत आणि अ-ग्रेड लाइनचे संयोजन आहे
संदर्भ
वर्ग:मुंबई मेट्रो
भारतीय क्रिकेट लीग २००७, अंतिम सामना
गडी बाद होण्याचा क्रम: १-२० (विग्नेश, १.५ ष.), २-६३ (रिड, ६.६ ष.), ३-७० (आर्नोल्ड, ८.३ ष.), ४-८३ (हार्वे, १०.४ ष.), ५-११६ (बदानी, १५.३ ष.), ६-१४८ (सथिश, १८.३ ष.), ७-१५३ (सरवानन, १९.४ ष.), ८-१५५ (लॉ, १९.६ ष.)
फलंदाजी केली नाही: तमिल कुमारन, शब्बीर अहमद
फलंदाजी केली नाही: डॅरिल टफी, अमित उनियाल
संघ १: इयान हार्वे, गणपती विग्नेश, क्रिस रीड, रसेल आर्नोल्ड, हेमांग बदाणी, स्टुअर्ट लॉ, राजगोपाल सथिश, वसंत सर्वानन, थिरू कुमारन, तमिल कुमारन, शब्बीर अहमद
संघ २: इमरान फरहात, हामिश मार्शल, तेजिंदर पाल सिंग, मनिष शर्मा, दिनेश मोंगिया, ख्रिस केर्न्स, चेतन शर्मा, अँड्रु हॉल, सरबजीत सिंग, डॅरिल टफी, अमित उन्याल
सामनावीर: शब्बीर अहमद
मालिकावीर : इयान हार्वे
पंच :जेफ इवांस व ट्रेवर जेस्टी
तिसरा पंच :रे ज्यूलियन
सामना पर्यवेक्षकःइरापल्ली प्रसन्ना
बाह्य दुवे
वर्ग: भारतीय क्रिकेट लीग २००७ वर्ग:चित्रसमस्या असणारी पाने तात्पुरता
हाइखौ
हाइखौ (चिनी: 海口市) हे चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील हाइनान या प्रांतातले सर्वांत मोठे व राजधानीचे शहर आहे. हे शहर हाइनान बेटाच्या उत्तर किनाऱ्यावर वसले असून २०१० येथील लोकसंख्या सुमारे २० लाख होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:चीनमधील शहरे वर्ग:हाइनान
अरविंद कुमार शर्मा
अरविंद कुमार शर्मा ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
कुडाळी
कुडाळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
समुद्रपूर
समुद्रपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
मंगेश पाडगांवकर
मंगेश केशव पाडगांवकर (मार्च १०, इ.स. १९२९; वेंगुर्ला, ब्रिटिश भारत - डिसेंबर ३०, इ.स. २०१५;) हे मराठी कवी होते. सलाम या कवितासंग्रहासाठी त्यांना इ.स. १९८० साली साहित्य अकादमी पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आले.
जीवन
पाडगांवकरांचा जन्म मार्च १०, इ.स. १९२९ रोजी वेंगुर्ला, ब्रिटिश भारत (वर्तमान सिंधुदुर्ग जिल्हा, महाराष्ट्र) येथे झाला. त्यांनी मुंबई विद्यापीठातून मराठी व संस्कृत या भाषाविषयांत एम.ए. केले. ते काही काळ मुंबईच्या रुइया महाविद्यालयात मराठी भाषाविषय शिकवत होते. पाडगावकरांचे ‘धारानृत्य’, ‘जिप्सी’, ‘सलाम’, ‘तुझे गीत गाण्यासाठी’ हे काव्यसंग्रह विशेष प्रसिद्ध आहेत.
मंगेश पाडगांवकरांचे अनुवादित साहित्यातील योगदान
साठहून अधिक वर्षांच्या लेखन कारकिर्दीत पाडगावकरांनी इतर भाषांतील साहित्यकृतींचे अनुवादही भरपूर केले. ‘थॉमस पेनचे राजनैतिक निबंध’ हा त्यांनी केलेला अनुवाद १९५७ साली प्रकाशित झाला होता आणि २००९-१०मध्ये ‘बायबल’चा अनुवाद प्रकाशित झाला. कमला सुब्रह्नण्यम या लेखिकेच्या मूळ इंग्रजी महाभारताचा पाडगांवकरांनी 'कथारूप महाभारत' या नावाचा दोन-खंडी अनुवाद केला आहे. या दीर्घ कालावधीत त्यांनी विविध विषयांवरच्या पंचवीसहून अधिक पुस्तकांचा अनुवाद केला. निबंध, कथा, कविता, कादंबरी, नाटक, इतिहास, चरित्र, आत्मचरित्र असे सर्व साहित्यप्रकार आणि विविध विषय यांत आहेत.
पापड कविता
एकदा पाडगावकरांची पावसावरची कविता 'लिज्जत'ने पाहिली आणि पाडगावकरांना विचारले, 'आमच्या जाहिरातीत वापरू का ही कविता?' पाडगावकरांनी आनंदाने परवानगी दिली आणि ती जाहिरात अनोखी ठरली. पावसाळ्यात पापडांची विक्री थोडी घसरत असल्याने लिज्जतलाही ही जाहिरात लाभदायी वाटली असावी. पुढच्या उन्हाळ्यात ते पाडगावकरांकडे गेले आणि हा क्रमच झाला. पापड, पाडगावकर, पाऊस आणि प्रायोजक (बडोदा बँक) यांची ही युती दीर्घकाळ टिकली.
पावसाळ्याच्या सुरुवातीला म्हणजे बहुधा जूनच्या पहिल्या आठवड्यात रसिकांना मंगेश पाडगावकर यांच्या पावसावरच्या लज्जतदार कवितेची ओढ लागू लागली. लिज्जत पापडाच्या जाहिरातीबरोबरच ही कविता छापली जायची. मंगेश पाडगावकरांच्या हस्ताक्षरांत छापलेल्या मराठी वृत्तपत्रांतून प्रकाशित होणाऱ्या या कवितेला साजेशी अशी निसर्गचित्राची प्रसन्न महिरप असे. कवितेच्या शेवटी पाडगावकरांची लफ्फेदार पण सर्व अक्षरे स्पष्ट दिसणारी स्वाक्षरी असे. दरवर्षी प्रकाशित होणारी ही कविता, पापडांची ही कल्पक जाहिरात आणि त्या जाहिरातीच्या आगे-मागे हजेरी लावणारा पाऊस यांची खेळीमेळीची, टपल्या मारणारी आणि खोड्या काढणारी चर्चा रंगत असे. पाडगावकरांना लोक गंमतीने पापडगावकर म्हणू लागले.
पाडगावकरांच्या काही नमुनेदार पाऊस-कविता
१. रिमझिम पावसात जाऊ गं, गुण गुण गाणे गाऊ गं, थेंब टपोरे आले गं, सगळे गोकुळ न्हाले गं, थुइथुइ नाचत न्हाऊ गं ||
२. निळ्या निळ्या घुंगुरांनी खळाळले रान; ओथंबल्या आभाळाचे ओलावले भान. काळ्या काळ्या कपारीत कल्लोळ दुधाचा; एकाएकी कोसळला पाऊस मधाचा ||
३. या मेघांनो आभाळ भरा या धरतीवर अभिषेक करा विहंगाचे मधुगान हरपले या मातीचे श्वास करपले || वाहु दे सुखाचा पुन्हा झरा सुकून गेल्या वनांवनांवर सचिंत झाल्या मनांमनांवर करुणेची संतत धार धरा ||
एखाद्या नव्याकोऱ्या कवितेने सजलेल्या जाहिरातीने नवा ऋतू सुरू व्हावा, हे मराठीत प्रथमच घडत होते. पाडगावकरांच्या लेखणीने या कवितांपुरता विराम घेतल्यानंतर पुन्हा असा प्रयोग झाला नाही आणि पुन्हा तसा पाऊस पडला नाही.
मंगेश पाडगावकरांचे काव्यवाचन
साहि्त्य संमेलनांत कवि संमेलने होतात, होळी, दसरा, पाडवा अशा सणांच्या निमित्तानेही होतात. एरवीही सभेच्या निमित्ताने चार माणसे जमली की एखादा कवी कार्यक्रमाच्या आधीमधी आपल्या कविता ऐकवतो. परंतु केवळ कविता वाचनासाठी आमंत्रित केले जाणारे नारायण सुर्वे, नांदगावकर, बा.भ. बोरकर, अनिल, इंदिरा संत, संजीवनी असे कवी तसे कमीच.
वसंत बापट, मंगेश पाडगावकर आणि विंदा करंदीकर यांच्या काव्यवाचनाची भूल मराठी मनाला अशी पडली होती की, ज्या गावात त्यांच्या काव्यवाचनाचा कार्यक्रम असे, तिथे रसिक जथ्थ्या- जथ्थ्याने येत. काव्यरसिकांवर गारुड करणारी एक अजब बेहोषी या तिघांच्या काव्यवाचनात असायची. १९५० ते १९९० अशी तब्बल चार दशके या तिघांच्या काव्यवाचनाची मोहिनी कायम होती.
इ.स. १९९० च्या दशकानंतर मात्र उतारवयामुळे तिघांनीही कार्यक्रम कमी केले आणि नंतर या त्रयीतले एकेक जण गळायला लागले. आधी वसंत बापट गेले, नंतर विंदांनी निरोप घेतला आणि शेवटी 'या जन्मावर, या जगण्यावर शतदा प्रेम करावे' म्हणणा‍रे मंगेश पाडगावकरही गेले. मात्र बापट-पाडगावकर-करंदीकर कुणीही नसलं, तरी त्यांनी रुजवलेली काव्यवाचनाची गोडी मात्र मराठी मनांमनांत झिरपली आहे.
प्रत्येकाची वेगळी शैली
बापट-पाडगावकर-करंदीकर या त्रिकुटाने १९५३पासून आपल्या कवितांचे एकत्र वाचन करण्याची प्रथा पाडली आणि स्वतःची अशी स्वतंत्र शैलीही निर्माण केली. काव्यवाचनात या तिघांनी मारलेली बाजी बघून नंतरनंतर आयोजकच या तिघांना एकत्रितपणे बोलवायला लागले आणि काव्यवाचनाची एक वेगळी परंपराच महाराष्ट्रात रुजली. या तिघांनी एकत्र काव्यवाचन करण्याच्या या कल्पनेला 'पॉप्युलर प्रकाशन'च्या 'काव्यदर्शन' या उपक्रमाने अधिक बळ दिले. या उपक्रमाच्या पूर्वार्धात बापट-पाडगावकर-करंदीकर हे तिघेही केशवसुत-बालकवी अशा आपल्या पूर्वसुरींच्या कविता वाचायचे; तर उत्तरार्धात स्वतःच्या निवडक कविता वाचायचे. हा कार्यक्रमही लोकांनी डोक्यावर घेतला. त्यातून या कार्यक्रमाचे अनेक प्रयोग करायचे असे ठरले. परंतु तिघांच्या वेळांची जुळवाजुळव करताना तिरपीट व्हायची. त्यात करंदीकर काही वर्षांसाठी परदेशात गेले आणि हा उपक्रम बंदच पडला. मात्र करंदीकर परत आल्यावर तिघांच्या एकत्रित काव्यवाचनाच्या कल्पनेने पुन्हा उचल घेतली. मात्र यावेळी फक्त स्वतःच्याच कविता वाचायच्या, असे नक्की करण्यात आले. त्यानंतर बापट-पाडगावकर-करंदीकर त्रयीचा काव्यवाचनाचा वारू मराठी मातीत तब्बल चाळीस-पन्नास वर्षं दौडत राहिला, तो एकेकजण गळेपर्यंत.
पैसे मोजून काव्यश्रवण
बापट-पाडगावकर-करंदीकर या तिघांच्याही काव्याचे रूप एकमेकांपेक्षा वेगळे होते. वसंत बापटांची कविता संस्कृतप्रचुर आणि रोमॅन्टिक होती, पाडगावकरांची कविता भावकविता होती, तर विंदांची कविता या दोघांपेक्षा वेगळी, म्हणजे केंद्रस्थानी माणूस असलेली वास्तववादी होती. परंतु वेगळ्या धाटणीच्या तीन शैली एकत्र ऐकायला मिळत असल्यामुळे रसिक त्यांच्या काव्यवाचनाला आवर्जून हजेरी लावायचे. त्यांच्या या काव्यवाचनाच्या यशाचे गमक त्यांच्या काव्यवाचनाच्या शैलीतही होते. वसंत बापटांचा आवाज काहीसा पिचका होता. पण त्यांच्यात नट दडलेला असल्यामुळे 'सुपारी' किंवा 'अस्सल लाकूड भक्कम गाठ, ताठर कणा टणक पाठ'सारख्या कविता ते म्हणायचे, तेव्हा रसिकांसमोर ती कविता दृश्यमान व्हायची. विंदांचा आवाज त्यांच्या कवितेसारखाच टोकदार होता; त्यामुळे त्या आवाजात 'धोंड्या न्हावी' किंवा 'ती जनता अमर आहे'सारखी कविता ऐकताना एकदम भारून जायला व्हायचे. तर कवितावाचन करताना मंगेश पाडगावकर एकदम खर्जातला आवाज लावायचे. या आवाजात 'सलाम' किंवा 'एक जिप्सी आहे माझ्या खोल मनात दडून'सारख्या कविता म्हणताना त्यांचा एकदम आश्वासक सूर लागायचा. या वैशिष्ट्यांमुळेच या त्रयीने मराठी र‌सिकांवर अक्षरशः अधिराज्य गाजवले. विशेष म्हणजे पैसे मोजून घेऊन मग आपली कविता ऐकवायची सवय या तिघांनीच महाराष्ट्राला लावली.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू वर्ग:इयत्ता १० वी मराठी कुमारभारती अभ्यासक्रमाचे संदर्भलेख वर्ग:मंगेश पाडगांवकर
मिनोती आपटे
डॉ. मिनोती विवेक आपटे ( औरंगाबाद, २५ ऑगस्ट, १९५८) या ऑस्ट्रेलियात स्थायिक झालेल्या एक मराठी संशोधक आहेत. त्यांच्या वडिलांचे नाव विजयकुमार रघुनाथ फडके. ते लष्करात लेफ्टनंट कर्नल होते, तर मिनोती आपटे यांची आई डॉ. सुनंदा फडके या पुण्याच्या वाडिया महाविद्यालयात रसायनशास्त्राच्या प्राध्यापक होत्या. मिनोती आपट्यांचे पती डॉ. विवेक आपटे हे रासायनिक अभियंता आहेत. त्याचा मुलगा तुषार आपटे हा संगीतकार आहे.
शिक्षण आणि कारकीर्द
डॉ. मिनोती आपटे यांनी पुण्यातील बी.जे. वैद्यकीय महाविद्यालयातून एमबीबीएस ही पदवी घेऊन जवळच्याच ससून रुग्णालयात काम केले, त्यानंतर त्या ऑस्ट्रेलियाला गेल्या व आता तेथील नागरिक आहेत. ऑस्ट्रेलियातील साऊथ वेस्टर्न सिडनी क्लिनिकल स्कूल या न्यू साऊथ वेल्स विद्यापीठाच्या संस्थेत त्या वैद्यकशास्त्राच्या प्राध्यापक आहेत. तसेच त्या इश्गहॅम इन्स्टिटय़ूट फॉर अप्लाइड रिसर्च या संस्थेच्या स्वादुपिंड संशोधन गटाच्या संचालक आहेत.
मिनोती आपटे या अल्कोहोलमुळे होणाऱ्या स्वादुपिंडाच्या कर्करोगातील उपचाराच्या तज्ज्ञ आहेत. 'पॅनक्रिएटॉलॉजी' या नियतकालिकाच्या त्या प्रमुख संपादक आहेत.
संशोधन
माणसाच्या पोटाच्या मागील बाजूस खोबणीच्या भागात असलेल्या स्वादुपिंड नावाव्या १५ सेंटीमीटर लांबीच्या स्रावक ग्रंथीतून इन्शुलिन, ग्लुकागॉन, पॅनक्रिएटिन पॉलिपेप्टाइड व इतर पाचक स्राव बाहेर पडत असतात. अशा या स्वादुपिंडाच्या कर्करोगावर डॉ. मिनोती आपटे यांनी संशोधन केले असून अल्कोहोलमुळे होणाऱ्या स्वादुपिंडाच्या कर्करोगाचे निदान करण्याची पद्धत आणि त्या स्वादुपिंडातील कर्करोगकारक पेशी वेगळ्या करण्याची रीत मिनोती यांनी शोधून काढली आहे.
स्वादुपिंडाचा कर्करोग झाल्यानंतर फक्त सहा टक्के रुग्ण पाच वर्षांहून अधिक काळ जगू शकतात. या प्रकारचा कर्करोग इतका आक्रमक का असतो याचा शोध मिनोती आपटे घेत आहेत. लठ्ठपणा, मधुमेह व इतर दुर्मीळ जनुकीय आजार स्वादुपिंडाच्या कर्करोगामुळे होऊ शकतात. स्वादुपिंडाचा कर्करोग नेमका कसा होतो याची पेशींच्या पातळीवरील प्रक्रिया त्यांनी अभ्यासली आहे, त्यातून आगामी काळात स्वादुपिंडाच्या कर्करोगावर काही नवीन औषधे तयार करता येतील. त्यांच्या संशोधनामुळे त्या वैज्ञानिक संशोधनात प्रेरणास्थान ठरल्या आहेत.
डॉ. मिनोती आपटे यांना मिळालेले सन्मान आणि पुरस्कार
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जॉन सी. माथर
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
बाह्य दुवे
मॅथर, जॉन सी. मॅथर, जॉन सी. वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
अरविंद धर्मापुरी
अरविंद धर्मापुरी ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
सोमाली शिलिंग
शिलिंग हे सोमालियाचे अधिकृत चलन आहे.
संतकृपा (मासिक)
संतकृपा हे मराठी साहित्यातील एक मानाचे मासिक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी मासिके वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
व्हॅटिकन सिटी
व्हॅटिकन सिटी हा जगातील सर्वांत लहान स्वतंत्र शहर-देश आहे. व्हॅटिकन सिटी शहर इटलीमधील रोम शहरामध्ये वसले आहे व पोपचे अधिकृत निवासस्थान आहे. व्हॅटिकनची लांबी केवळ १.०५ किमी व रुंदी ०.८५ किमी आहे. पोप हा व्हॅटिकनच्या सरकारचा प्रमुख आहे. बासिलिका ऑफ सेंट पीटर हे येथील प्रमुख चर्च आहे.
इटलीतून आलेल्या प्रवाशांना पासपोर्टचे निर्बंध नाहीत. सेंट पीटर चौक आणि बाझिलिका, तसेच धार्मिक समारंभांमध्ये लोकांना मुक्त प्रवेश असतो. फक्त त्याआधी विनामूल्य असलेली तिकिटे घ्यावी लागतात. बागांमध्ये नियोजित भेटीद्वारे गटागटाने जाता येते. तिथले हवामान रोमप्रमाणेच असते. ऑक्टोबर ते मेच्या मध्यापर्यंत, हिवाळ्यात अधूनमधून पाऊस पडतो. मे ते सप्टेंबर हवामान गरम, पण कोरडे असते. दव आणि धुक्याचेही अस्तित्व असते. महिन्यातील सूर्यप्रकाशाचे सरासरी तास ११० (डिसें.) ते ३३० (जुलै) असतात.
शहराचा अर्धाअधिक भाग (५७ एकर) बागांनी व्यापलेला आहे. कारंजी आणि सुंदर मूर्ती व पुतळ्यांमुळे त्यांची शोभा वाढलेली आहे. पश्चिम आणि दक्षिण-उत्तर उंच दगडी भिंती उभारलेल्या आहेत. राजसत्तेप्रमाणेच, पोपच्या आधिपत्याखाली राजकीय, व्यवस्थापकीय, कायदा-सुव्यवस्था यांचा कारभार चालतो. ‘व्हॅटिकन’ संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सदस्य नाही. सध्या कॅथॉलिक चर्चचे आणि ‘व्हॅटिकन’ देशाचे प्रमुख ‘पोप फ्रान्सिस’ (जन्म १७ डिसेंबर १९३६) हे आहेत.
‘व्हॅटिकन’ इटलीमध्ये स्थित असल्यामुळे इटालियन लष्करातर्फे त्या देशाला संरक्षण पुरवण्यात येते. तसा करार मात्र झालेला नाही. त्या छोट्या देशाकडे स्वतःचे सैन्य नाही. पोपच्या सुरक्षेसाठी ‘स्विस गार्ड’ जबाबदार आहेत. इतर देशांशी राजनैतिक संबंध ठेवण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा नाही. स्वतः पोप गरजेनुसार ते काम पाहतात. अपुऱ्या जागेमुळे ‘व्हॅटिकन’मध्ये कुठलीही वकिलात नाही. रोम शहरात सगळ्या वकिलाती आहेत. देशात दोन हजार नोकरदार लोक आहेत. ते सगळे तिथे राहत नाहीत (रोम किंवा जवळपासच्या गावात राहतात). लॅटिनचा वापर होतो; पण राजभाषा इटालियन हीच आहे. शहराच्या अधिकृत वेबसाइटमध्ये इटालियन, इंग्लिश, फ्रेंच, जर्मन आणि स्पॅनिश भाषांचा समावेश आहे. पोपच्या सेवेत कुठल्याना कुठल्या प्रकारे रुजू असलेल्या लोकांना नागरिकत्व मिळू शकते; परंतु त्यावर मर्यादा आहे. नोकरी संपताच नागरिकत्व रद्द होते.
जगातील सर्व राष्ट्रांपेक्षा ‘व्हॅटिकन’मध्ये जास्त वाइन रिचवली जाते. एका वर्षात प्रत्येक रहिवासी किमान १०५ बाटल्या वाइन पितो. ‘व्हॅटिकन’ हे कलेचे माहेरघर आहे. सेंट पीटर बाझिलिका उभारण्यात एकाहून एक जगप्रसिद्ध वास्तुशास्त्रज्ञ सहभागी झाले. ब्रामांट, मायकलेंजलो, ज्याकोमो डेल पोर्ता आणि बर्निनी यांनी मध्ययुगीन वास्तुकलेचे आदर्श निर्माण केले. ‘सिस्टीन चॅपेल’ हे भित्तिचित्रांसाठी प्रसिद्ध आहे. तिथले छत आणि ‘लास्ट जजमेंट’ यांचा निर्माता मायकलेंजलोच आहे. त्याचे विविध कलांमधील कर्तृत्व इतके अजोड आहे, की त्याचा स्वतंत्रपणे विचार करावा लागेल. लाकूड, दगड, धातू या माध्यमांमधून त्याने सुंदर कलाकृती बनवल्या आहेत.
बाह्य दुवे
xz
वर्ग:युरोपातील देश
जेऊर
जेऊर हे करमाळा तालुक्यातील शहर आहे. हे मुंबई चेन्नई रेल्वेमार्गावरील रेल्वे स्थानक असून राष्ट्रीय महामार्ग ४ वर आहे. येथे मोठा आठवडी बाजार भरतो.
सैराट या मराठी चित्रपटाचे कथानक जेऊरमध्ये आहे. या चित्रपटाचे चित्रीकरण येथेच झाले होते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:करमाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
चाफेर
चाफेर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
रफायेल नदाल
रफायेल नदाल (Rafael Nadal Parera) हा स्पेनचा एक टेनिसपटू आहे. सध्या नदाल एटीपी क्रमवारीमध्ये पाचव्या क्रमांकावर आहे अनेक टेनिस तज्ज्ञांच्या मते नदाल आजतागायत झालेल्या सर्वोत्तम टेनिस खेळाडूंपैकी एक आहे. आजच्या घडीला जगातील सर्वात यशस्वी पुरुष टेनिसपटू असलेल्या राफेल नडालने आजपर्यंत २२ ग्रँड स्लॅम जिंकलेले आहेत. ११ ऑक्टोंबर २०२०ला रोनाल्ड गॅरोस ( फ्रेंच ओपन ) मध्ये सर्बियाच्या नोवाक जोकोविचला हरऊन त्याने सर्वात जास्त २० ग्रँड स्लॅम सिंगल्स टाईटल्स जिंकण्याच्या रॉजर फेडररच्या विक्रमाची बरोबरी केली तर २०२२ ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धेमध्ये त्याने दानिल मेदवेदेव्हला पराभूत करून २१वे ग्रॅंड स्लॅम विजेतेपद मिळवले. तो सर्वात जास्त वेळा फ्रेंच ओपन जिंकणारा (१४वेळा) टेनिसपटू आहे. २४ मास्टर्स टेनिस स्पर्धा जिंकल्या आहेत. २००८ साली झालेल्या बीजिंग ऑलिम्पिक स्पर्धांमध्ये त्याने स्पेनसाठी सुवर्णपदक पटकावले. २०१० सालची यू.एस. ओपन स्पर्धा जिंकून नदालने चारही ग्रॅंड स्लॅम स्पर्धा जिंकण्याचा विक्रम पूर्ण केला. हा पराक्रम साधणारा खुल्या टेनिस काळामधील नदाल हा केवळ ७वा व वयाने सर्वात लहान टेनिसपटू आहे.
रफायेल नदालला तांबड्या मातीवरील सर्वोत्कृष्ट टेनिसपटू मानले जाते. त्याने आजवर आजवर विक्रमी नऊ वेळा फ्रेंच ओपनमध्ये तर विक्रमी आठ वेळा मोंटेकार्लो मास्टर्समध्ये अजिंक्यपद पटकावले आहे. १६० आठवडे जागतिक क्रमवारीमध्ये रॉजर फेडररच्या खालोखाल दुसऱ्या क्रमांकावर राहिलेल्या नदालने १८ ऑगस्ट २००८ रोजी सर्वप्रथम अव्वल क्रमांक गाठला. त्यानंतर ५ जुलै २००९ रोजी तो पुन्हा दुसऱ्या क्रमांकावर गेला व ७ जून २०१० रोजी त्याने दुसऱ्यांदा अव्वल क्रमांक मिळवला. नोव्हाक जोकोविचने २०११ सालची विंबल्डन स्पर्धा जिंकून ३ जुलै २०११ रोजी नदालला परत दुसऱ्या क्रमांकावर ढकलले.
मास्टर्स १००० एकेरी अंतिम फेऱ्या: ३१ (२१ - १०)
नदालने आजवर विक्रमी २४ मास्टर्स स्पर्धा जिंकल्या आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्पेनचे टेनिस खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कौलव
भौगोलिक स्थान व लोकसंख्या
कौलव हे कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या राधानगरी तालुक्यातील ५५६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ८२५ कुटुंबे व एकूण ४०४२ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर कोल्हापूर २५ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये २१२४ पुरुष आणि १९१८ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ५८९ असून अनुसूचित जमातीचे ५ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५६७५७३ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात ५ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहेत. गावात ४ शासकीय प्राथमिक शाळा आहेत. गावात ३ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहेत. गावात २ शासकीय माध्यमिक शाळा आहेत. गावात १ शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय कुरकुली येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा राधानगरी येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. सर्वात जवळील प्रसूति व बालकल्याण केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील ॲलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील फिरता दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (अशासकीय)
गावात १ बाह्यरुग्ण वैद्यकीय सुविधा आहे. गावात १ इतर पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहे. गावात १ औषधाचे दुकान आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात शुद्धीकरण न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात नदी / कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात इतर पद्धतीने पाण्याचा पुरवठा नाही.
स्वच्छता
गावात बंद गटारव्यवस्था उपलब्ध नाही. गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही. गावात न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध आहे. गावात ग्रामीण उत्पादक केंद्रे किंवा सॅनिटरी हार्डवेअरचे दुकान उपलब्ध नाही. गावात ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअरचे दुकान उपलब्ध नाही. गावात सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था उपलब्ध नाही.
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध आहे. गावात उपपोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील उपपोस्ट ऑफिस १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात पोस्ट व तार ऑफिस उपलब्ध आहे.
गावात दूरध्वनी उपलब्ध आहे. गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आहे. गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे. गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील इंटरनेट सुविधा ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. गावात खाजगी कूरियर उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी कूरियर ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे. गावात खाजगी बस सेवा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी बस सेवा ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. गावात रेल्वे स्थानक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील रेल्वे स्थानक १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आहे. गावात टॅक्सी उपलब्ध आहे. गावात व्हॅन उपलब्ध आहे. गावात ट्रॅक्टर उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील ट्रॅक्टर १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. राज्य महामार्ग गावाला जोडलेला आहे. जिल्यातील मुख्य रस्ता गावाला जोडलेला आहे. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता गावाला जोडलेला आहे.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात एटीएम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील एटीएम १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात व्यापारी बँक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील व्यापारी बँक १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात सहकारी बँक उपलब्ध आहे. गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आहे. गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे. गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे. गावात मंडया / कायमचे बाजार उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील मंडया / कायमचे बाजार १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात आठवड्याचा बाजार उपलब्ध आहे. गावात कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती  १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे. गावात आशा स्वयंसेविका उपलब्ध आहे. गावात समाज भवन (टीव्ही सह/शिवाय) उपलब्ध आहे. गावात क्रीडांगण उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील क्रीडांगण १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात खेळ / करमणूक केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खेळ / करमणूक केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात सार्वजनिक ग्रंथालय उपलब्ध आहे. गावात सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आहे. गावात वृत्तपत्र पुरवठा उपलब्ध आहे. गावात विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आहे. गावात जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आहे.
वीज
प्रतिदिवस १४ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) घरगुती वापरासाठी व शेतीसाठी उपलब्ध आहे. प्रतिदिवस १६ तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) घरगुती वापरासाठी व शेतीसाठी उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर
कौलव ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
उत्पादन
कौलव ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने):भात,दूध,ऊस
वर्ग:कोल्हापूर वर्ग:राधानगरी वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
ओंकारेश्वर
ॐकारेश्वर  एक हिंदू मंदिर आहे. हे मध्य प्रदेशच्या खांडवा जिल्ह्यात आहे. हे नर्मदा नदीमध्ये मंधाता अथवा शिवपुरी नामक बेटावर वसलेले आहे. हे भगवान शंकराच्याच्या बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे. हे मोरटक्का गावापासून जवळपास १२ मैल (२० कि.मी.) अंतरावर आहे. हे द्वीप हिन्दू पवित्र चिन्ह ॐच्या आकारामध्ये बनले आहे. येथे दोन मंदिरे आहेत.
ॐकारेश्वराचा डोंगर नर्मदा नदीकाठी असून त्याचा आकारच ॐ सारखा आहे. नर्मदा भारतातली पवित्र समजली जाणारी नदी आहे. ॐकारेश्वर येथे एकूण ६८ तीर्थ आहेत. याशिवाय २ ज्योतिस्वरूप लिंगांसहित १०८ प्रभावशाली शिवलिंगे आहेत. मध्यप्रदेशात प्रसिद्ध १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी २ ज्योतिर्लिंगे आहेत. एक महाकाल नावाचे उज्जैन मध्ये, व दुसरे अमलेश्वर नावाचे ओंकारेश्वर येथे आहे.
इतिहास
देवी अहिल्याबाई होळकर यांच्या काळापासून येथे एका विशिष्ट दिवशी मातीची १८ हजार शिवलिंगे तयार करून, पूजा केल्यानंतर त्यांचे नर्मदेत विसर्जित करण्याची प्रथा आहे..
कथा
राजा मांधाताने येथे नर्मदा किनाऱ्यालगतच्या पर्वतावर तपस्या करून भगवान शिवाला प्रसन्न केले आणि त्याच्याकडून येथेच निवास करण्याचे वरदान मागून घेतले. तेव्हा पासून ही तीर्थ नगरी ओंकार-मान्धाता या नावानेही ओळखली जाऊ लागली.
ओंकारेश्वरातील अन्य देवळे
ओंकारेश्वर तीर्थ क्षेत्रामध्ये चोवीस अवतार, माता घाट (सेलानी), सीता वाटिका, धावड़ी कुंड, मार्कण्डेय शिला, मार्कण्डेय संन्यास आश्रम, अन्नपूर्णाश्रम, विज्ञान शाला, बड़े हनुमान, खेड़ापति हनुमान, ओंकार मठ, माता आनंदमयी आश्रम, ऋणमुक्तेश्वर महादेव, गायत्री माता मंदिर, सिद्धनाथ गौरी सोमनाथ, आड़े हनुमान, माता वैष्णोदेवी मंदिर, चॉंद-सूरज दरवाजे, वीरखला, विष्णू मंदिर, ब्रह्मेश्वर मंदिर, शेगावचे गजानन महाराज यांचे मंदिर, काशी विश्वनाथ, नरसिंह टेकडी, कुबेरेश्वर महादेव, चन्द्रमोलेश्वर महादेवाचे मंदिरसुद्धा वगैरे देवळे आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:ज्योतिर्लिंगे वर्ग:हिंदू मंदिरे
संख्याशास्त्र
आकडेवारी (माहिती) जमविणे, तिचे विश्लेषण करणे, निष्कर्ष/अनुमान काढणे, स्पष्टीकरण देणे आणि ती सारांश रूपात प्रस्तुत करणे यासंबधीचे शास्त्र म्हणजे संख्याशास्त्र. संख्याशास्त्र ही एक आधुनिक काळातील ज्ञानशाखा आहे.
एखाद्या वैज्ञानिक, औद्योगिक अथवा सामाजिक समस्येचा संख्याशास्त्रीय अभ्यास करताना संख्याशास्त्रीय समष्टी किंवा संख्याशास्त्रीय प्रतिमान ह्यांचा अभ्यास करण्याची पद्धत आहे. समष्टी ही संज्ञा विविध व्यक्तींचा समूह अथवा विविध वस्तूंचा समूह अशा अर्थी वापरण्यात येते. उदा. एखाद्या प्रदेशात वास्तव्य करणाऱ्या सर्व व्यक्ती किंवा एखाद्या स्फटिकातील सर्व अणू. विदेसंबंधीच्या विविध पैलूंचा विचार संख्याशास्त्रात करण्यात येतो. उदा. विदा गोळा करण्याची पद्धती उदा. सर्वेक्षण किंवा प्रयोग.
जीवनातील जवळजवळ प्रत्येक क्षेत्रात संख्याशास्त्र उपयोगात येते
संख्याशास्त्राचे उपयोग
संख्याशास्त्राचा उपयोग अजाणतेपणी आपण रोजच्या जीवनात करत असतो. जसे आई स्वयंपाक करताना शिiतावरून भाताची परीक्षा करते. यालाच संख्याशास्त्रात Sampling म्हणतात.
संदर्भसूची
वर्ग:व्यावहारिक गणित वर्ग:गणित वर्ग:संख्याशास्त्र वर्ग:विज्ञान वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
भारतीय क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१८
भारतीय क्रिकेट संघ जानेवारी-फेब्रुवारी २०१८ दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा करणार आहे. या दौऱ्यात उभय संघ ३ कसोटी, ६ एकदिवसीय व ३ टी२० सामने खेळतील.
३रा टी२० सामना
२०१८ वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
वैजनाथ
परळी वैजनाथ हे बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक आहे. हे ज्योतिर्लिंग भारतातील महाराष्ट्रातील बीड जिल्ह्यात असून परळी वैजनाथ हे दक्षिण मध्य रेल्वेवरील एक स्थानक आहे. परळी वैजनाथ हे परळी वैद्यनाथ म्हणूनही ओळखले जाते. महाशिवरात्रीच्या दिवशी वैद्यनाथ जयंती असते.तसेच ते परळी वैजनाथ तालुक्याचे मुख्य ठिकाण/मुख्यालय आहे.
आणखी एक वैजनाथ
भारताच्या झारखंड राज्यातल्या संथाल परगण्यामधील देवघर गावात आणखी एक वैजनाथ मंदिर आहे. यालाही बाबा बैजनाथ किंवा वैद्यनाथ म्हटले जाते. हेही बारा ज्योतिर्लिंगांतले एक आहे, अशी मान्यता आहे. रावण लंके जवळ जाताना दिशेप्रमाने प्रवास क्रमवारी नुसार महाराष्ट्र तील परळी हेच मुख्य व खरे बारा ज्योतिर्लिंगांतले एक आहे,
वर्ग:ज्योतिर्लिंगे
सेंट-जॉन पर्स
सेंट-जॉन पर्स (Saint-John Perse; ३१ मे १८८७ - २० सप्टेंबर १९७५) हा एक फ्रेंच कवी व राजदूत होता. पर्सला १९६० सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. १९१४ ते १९४० सालांदरम्यान फ्रान्ससाठी मुत्सदीगिरी करणाऱा पर्स १९४० ते १९६७ दरम्यान अमेरिकेमध्ये आश्रयास होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रेंच कवी वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिली जीन किंग
बिली जीन मॉफिट-किंग अमेरिकेची अव्वल टेनिसपटू होती. बिली किंग ३९ ग्रँड स्लॅम स्पर्धांतील विजेती खेळाडू आहे. यातील १२ विजेतिपदे महिला एकेरीतील, १६ विजेतिपदे महिला दुहेरीत व ११ विजेतिपदे मिश्र दुहेरीतील आहेत. टेनिस खेळाबरोबरच बिली किंगने स्त्री-पुरुष समानतेसाठी, तसे महिलांच्या सामाजिक न्यायासाठीही लढली. वयाच्या २९ व्या वर्षी १९७३ मध्ये बॅटल ऑफ सेक्सेस या प्रदर्शनीय सामन्यात तिने बॉब रिग्स या ५५ वर्षीय खेळाडूला पराभूत केले. महिला टेनिस संघटना व वुमेन स्पोर्टस फाउंडेशनची ती संस्थापक आहे.
पिंपरी विधानसभा मतदारसंघ
पिंपरी विधानसभा मतदारसंघ - २०६ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा पुणे जिल्ह्यातील मतदारसंघ आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, पिंपरी मतदारसंघात हवेली तालुक्यातील पिंपरी चिंचवड महानगरपालिके च्या वॉर्ड क्र. १ ते ७, १३ ते १८, ३१ ते ३७, ५२, ५४ ते ५८, ६१ ते ६६. ७४ ते ७९, ८७ ते ९० सीएमई ९९९ यांचा समावेश होतो. पिंपरी हा विधानसभा मतदारसंघ मावळ लोकसभा मतदारसंघात मोडतो आणि हा मतदारसंघ अनुसूचित जाती - SC च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे अण्णा दादू बनसोडे हे पिंपरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:पुणे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:मावळ लोकसभा मतदारसंघ
धोंडळपाडा
धोंडळपाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
कॅमेरा
कॅमेरा हे प्रकाशाच्या साहाय्याने छायाचित्रे (क्षणचित्रे किंवा चलचित्रे) टिपण्याचे एक यंत्र आहे. पूर्वी अख्खी काळोखी खोली चित्रपटल म्हणून वापरून तिच्यात चित्रे प्रक्षेपित केली जात. लॅटिन भाषेत या रचनेस camera obscura (उच्चार : कॅमेरा ऑब्स्क्युरा), अर्थात 'काळोखी खोली' म्हणतात. कॅमेरा ऑब्स्क्युरा या शब्दापासून कॅमेरा या शब्दाची व्युत्पत्ती झाली. दृश्य वर्णपटातील उजेड किंवा इतर विद्युत चुंबकीय वर्णपटातील प्रकाशतरंगांच्या साहाय्याने कॅमेरा चित्र टिपतो.
फोटोग्राफी म्हणजे छायाचित्रण खरे तर प्रकाशचित्रण हा शब्द अधिक संयुक्तिक ठरेल, कारण फोटो काढताना छायेपेक्षा प्रकाशाचा अधिक विचार आणि वापर केला जातो. प्रकाशसंवेदी पृष्ठभागावर स्थिर किंवा गतिमान चित्रांची निर्मिती करणे म्हणजेच फोटोग्राफी किंवा छायाचित्रण. या प्रकाशसंवेदी पृष्ठभागासाठी रासायनिक लेप चढवलेली फिल्म/कागद किंवा विद्युत (इलेक्ट्रॉनिक) संवेदक वापरला जातो. या संवेदी पृष्टभागावर विशिष्ट कालावधीपुरता प्रकाश पडला की त्याची प्रतिमा कागदावर उमटते. हा कालावधी, प्रकाशाची तीव्रता इत्यादी परिमाणे नियंत्रित करण्याची प्रतिमा एका डब्यात बसवलेली असते आणि त्या डब्यालाच आपण कॅमेरा असेही म्हणतो.
प्रकाशसंवेदी पृष्टभागाच्या (फिल्म, सेन्सर) आकारानुसार
वर्ग:कॅमेरे वर्ग:प्रकाशचित्रणाची साधने वर्ग:प्रकाशीय उपकरणे वर्ग:प्रकाशचित्रण
तुरटी
हायड्रेटेड पोटॅशियम अ‍ॅल्युमिनियम सल्फेट (इंग्रजी:Potassium alum किंवा नुसतेच alum, मराठी उच्चार :ॲलम) (रासायनिक सूत्र:(K2SO4.Al2undefined(SO4)3.24H2O)) या संयुगाला मराठीमध्ये तुरटी असे म्हणतात. तुरटीचे सर्वसामान्य रासायनिक सूत्र X2SO4. Y2(SO4)3. 24H2O असे आहे. बॉक्साइट तसेच ॲल्युनाइटवर प्रक्रिया करून तुरटी मिळवली जाते. तुरटीचे स्फटिक समकोन अष्टकोनाकृती असतात. गढूळ पाणी स्वच्छ करण्यास तुरटीचा उपयोग होतो. तुरटी पाण्यामध्ये फिरवली असता पाण्यामध्ये असलेल्या बारीक कणांवर असलेला विद्युतभार नाहीसा होतो. त्यामुळे आधी वेगवेगळे असलेले हे कण एकत्र येतात. वस्तुमान वाढल्याने ते जड झाले की पाण्यात खाली बसतात. यामुळे पाणी स्वच्छ झालेले दिसते. परंतु हे पाणी निर्जंतुक झालेले नसते. हे पाणी गाळून घेऊन ते उकळले तरच निर्जंतुक होते. भाज्या आणि फळे यांचा ताजेपणा टिकवण्यासाठी तुरटीचा उपयोग केला जातो. तुरटी ज्वलनशील नसल्याने कापड, लाकूड, कागद अशा ज्वलनशील पदार्थांचा ज्वलनाला विरोध वाढवण्यासाठी तुरटीच्या द्रावाचा उपयोग केला जातो. तुरटी तापविल्यास त्यातील स्फटिकजल बाष्परूपात बाहेर पडते. यामुळे तुरटी फुलते. अशा तुरटीला लाही म्हणतात.
तुरटी ही जंतुनाशक आहे. त्यामुळे दाढी केलेल्या चेहऱ्यावरून तुरटीचा खडा फिरविल्यास, वस्तऱ्याच्या किंवा ब्लेडच्या वापराने गालावर ओरखडा पडला असेल वा जखम झाली असेल तर अशा गोष्टीमुळे होऊ शकणारा संभाव्य जंतुसंसर्ग टाळता येतो.त्याचे कारण तुरटी मध्ये संकोचक गुणधर्म आहेत.त्याने रक्त गोठते व रक्तप्रवाह जखमेतून बाहेर वाहण्यास प्रतिबंध होतो.त्याच्या संकोचक गुणधर्मामुळे, चेहऱ्यावरची त्वचा ताणल्या जाते,कातडीवरची रोमछिद्रे लहान होतात, व त्यावरच्या सुरकुत्या 'तात्पुरत्या' कमी होतात.त्यामुळे चेहऱ्यावर तजेला येतो. प्राण्यांची कातडी कमाविण्याच्या व रंगविण्याच्या कामातही याचा वापर होतो.
इतिहास
तुरटी ही मानवाला किमान चार हजार वर्षांपासून माहिती आहे असे पुरावे इजिप्त येथे आढळले आहेत. तसेच भारतीय गणितज्ञ वराहमिहिर यांच्या लेखनात पाचव्या शतकात रंगबंधक म्हणून तुरटीचा उल्लेख केलेला आहे. प्राचीन कालापासून भारतातील सौराष्ट्र प्रदेशात तुरटी तयार केली जात आली आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:रसायनशास्त्र वर्ग:पाणी
ईश्वर चंद्र विद्यासागर
ईश्वर चंद्र विद्यासागर (२६ सप्टेंबर १८२०-२९ जुलै १८९१)त्यांचं लहान पणाच नाव ईश्वरचंद्र बन्दोपाध्याय होते.हे एक ब्रिटिश भारतीय बंगाल पुनर्जागरण या प्रमुख व्यक्तिमत्त्वाचे होते. ईश्वरचंद्र विद्यासागर हे बंगाल पुनरुत्थानाचे एक आधारस्तंभ म्हणून होते ज्याने १८०० च्या सुरुवातीला राजा राममोहन रॉय यांनी सुरू केलेल्या सामाजिक सुधारणांची चळवळ चालू ठेवली होती. विद्यासागर एक सुप्रसिद्ध लेखक, बौद्धिक आणि मानवतेच्या सर्व कट्टर समर्थकांपेक्षा श्रेष्ठ होते. त्यांचे एक भव्य व्यक्तीमत्व होते. ब्रिटीश अधिकाऱ्यांकडून त्यांचा आदर केला जात होता.त्यांचे पुस्तक 'बोर्नो पोरीचॉय' (अक्षर परिचय),अद्याप बंगाली वर्णमाला शिकण्यासाठी प्रारंभिक मजकूर म्हणून वापरला जातो. विद्यासागर (ज्ञानाचा महासागर) या विषयावर त्यांना अनेक विषयांचा प्रचंड ज्ञान असल्याने त्यांना देण्यात आले. ते महिलांच्या शिक्षणसाठी समर्थक असे.त्यामुळे त्यांनी बऱ्याच ठिकाणी बलिकांकसाठी विद्यालयाची स्थापना केली.
सुरुवातीचे जीवन
ईश्वर चंद्र विद्यासागर यांचा जन्म बंगालमधील मिदनापूर जिल्ह्यात २६ सप्टेंबर १८२० रोजी झाला होता. त्यांचे वडील ठाकूरदास बांडोपाध्याय आणि माता भगवत देवी हे अतिशय धार्मिक व्यक्ती होते. कुटुंबाची आर्थिक स्थिती चांगली नव्हती म्हणून, मूलभूत संसाधनांच्या कमतरतेमध्ये ईश्वरचंद्र यांना आपले बालपण खर्च करावे लागले. या सर्व गोष्टींबरोबरच, ईश्वरचंद्र एक हुशार मनातील एक हट्टी मुलगा होता आणि त्यांनी आपल्या अभ्यासात लक्ष वेधले.
शिक्षण
ते त्यांच्या शैक्षणिक जीवनात खूप हुशार व्यक्ती होते.
हे ही पहा
वर्ग:इ.स. १८२० मधील जन्म वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा वर्ग:इ.स. १८९१ मधील मृत्यू
गौरीगंज
गौरीगंज हे भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यामधील एक लहान शहर व अमेठी जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. गौरीगंज शहर उत्तर प्रदेशच्या पूर्व मध्य भागात लखनौच्या ११५ किमी आग्नेयेस तर रायबरेलीच्या ५० किमी पूर्वेस वसले आहे. २०१० सालापर्यंत गौरीगंज सुलतानपुर जिल्ह्यामध्ये होते.
वाहतूक
गौरीगंज भारतीय रेल्वेच्या उत्तर रेल्वे क्षेत्रात असलेले गौरीगंज स्थानक लखनौ-वाराणसी रेल्वेमार्गावर आहे.
काळे (आडनाव)
'''* अक्षयकुमार काळे
वर्ग:आडनावे
सांदस
सांदस हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
अरुण कुमार सागर
अरुण कुमार सागर ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
बाराटांग
बाराटांग भारताच्या अंदमान आणि निकोबार केंद्रशासित प्रदेशातील द्वीपसमूहातील एक मोठे बेट आहे. हे बेट पोर्ट ब्लेरपासून १५० किमी उत्तरेस आहे.
येथे चिखली ज्वालामुखी (मड व्होल्केनो) आढळून येतात.
वर्ग:अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह
तेंडुलकर
हे मराठी आडनाव आहे.
प्रसिद्ध व्यक्ती
वर्ग:मराठी आडनावे
धनुर्धारी (मासिक)
धनुर्धारी हे मराठी साहित्यातील एक मानाचे मासिक आहे.
आउटलुक.कॉम
ही मायक्रोसॉफ्टने २०१२ साली सुरू केलेली एक आंतरजालावरील विपत्रसेवा आहे.
धनुर्धारी (मासिक)
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी मासिके वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
आउटलुक.कॉम
वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट
वाजेघर खुर्द
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान २५६० मिमी पर्यंत असते.