cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
छत्रपती शिवाजी महाराज वस्तुसंग्रहालय
बाह्य दुवे
वर्ग:मुंबई वर्ग:संग्रहालये वर्ग:शिवाजी महाराज वर्ग:शिवाजी महाराज यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
मेरी पहिली, इंग्लंड
मेरी (१८ फेब्रुवारी, इ.स. १५१६ - १७ नोव्हेंबर, इ.स. १५५८) ही १९ जुलै, इ.स. १५५३ पासून मृत्यूपर्यंत इंग्लंडची राणी होती. हिच्या राज्यकालादरम्यान झालेल्या प्रोटेस्टंटांच्या कत्तलींमुळे हिला ब्लडी मेरी असे म्हणले गेले.
मेरी ०१ वर्ग:इ.स. १५१६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १५५८ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दीना पाठक
दीना पाठक (४ मार्च, इ.स. १९२२:अमरेली, गुजरात, भारत - ११ ऑक्टोबर, इ.स. २००२:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत) या गुजराती आणि हिंदी नाट्यअभिनेत्री तसेच चित्रपटअभिनेत्री होत्या.
या भारतातील स्त्रीवादी चळवळीच्या कार्यकर्त्या होत्या व अनेक वर्षे नॅशनल फेडरेशन ऑफ इंडियन विमेन या संस्थेच्या अध्यक्षा होत्या.
यांचे पूर्वाश्रमीचे आडनाव गांधी होते.
वर्ग:गुजराती चित्रपट अभिनेते वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू वर्ग:गुजराती नाट्य अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
प्रेमा किरण
प्रेमा किरण ह्या मराठी चित्रपटांतून अभिनय करणाऱ्या अभिनेत्री होत्या. त्यांनी मराठी बरोबरच हिंदी व भोजपुरी चित्रपटांमध्येही काम केले. त्या मुळच्या पुण्याच्या होत्या. त्यांनी विविध चित्रपट, मालिका, कार्यक्रम, ऑर्केस्ट्रा व दोन हजार पेक्षा जास्त नाटकांमध्ये काम केले.
लोणी (नेर)
लोणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील नेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
प्रेमा किरण
मृत्यू
प्रेमा किरण यांचा मृत्यू १ मे, २०२२ रोजी पहाटे मुंबई येथे हृदयविकाराच्या तीव्र झटक्याने झाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
लोणी (नेर)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:नेर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
वांगरेठारे
वांगरेठारे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील कडेगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कडेगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
बांकुरा जिल्हा
''हा लेख बांकुरा जिल्ह्याविषयी आहे. बांकुरा शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
बांकुरा हा भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बांकुरा येथे आहे.
२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३५,९६,६७४ इतकी होती.
वर्ग:बांकुरा जिल्हा
पश्चिम बंगालमधील जिल्हे
भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यात २३ जिल्हे आहेत. १ ऑगस्ट २०२२ला पश्चिम बंगाल राज्य सरकारने अजून ७ जिल्हे जाहिर केले; ज्याने एकूण संख्या ३० वर जाणार.
संदर्भ
* वर्ग:भारतामधील जिल्हे
इ.स. ५०२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५०२ वर्ग:इ.स.च्या ५०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
पॅट्सी क्लाइन
पॅट्सी क्लाइन तथा व्हर्जिनिया पॅटरसन हेन्सली (८ सप्टेंबर, इ.स. १९३२:विंचेस्टर, व्हर्जिनिया, अमेरिका - ५ मार्च, इ.स. १९६३:कॅम्डेन, टेनेसी जवळ) या अमेरिकन कंट्री गायिका होत्या.
वर्ग:अमेरिकन गायक वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६३ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बहादा
बहादा हे महाराष्ट्राच्या अमरावती जिल्ह्यात असलेल्या वरूड तालुक्यातील एक गाव आहे.
वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील गावे
आगगाडी
आगगाडी हे लोखंडी रुळांवरून चालणारे आणि वाहतुकीसाठी वापरले जाणारे एक वाहन आहे. एकापाठीमागे एक अश्या पद्धतीने अनेक डबे जुंपलेल्या व रुळांवरून धावत माल व प्रवाशांना एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणापर्यंत वाहून नेणाऱ्या वाहनाला आगगाडी म्हणतात. हे रूळ बहुधा पोलादी असतात व काटकोनात बसवलेल्या लाकडी, कॉंक्रीट किंवा लोखंडी पट्टयांना जखडलेले असतात. या पट्टया जमिनीवर असतात.
पूर्वी रेल्वेगाड्या कोळशाच्या इंधनावर चालत. कोळसा जाळून त्यातून मिळणाऱ्या ऊर्जेवर रेल्वेगाडीचा पुढील डबा(इंजिन) इतर डब्यांना ओढू शके. या प्रक्रियेत धूर निर्माण होत असे व त्यामुळे या वाहनाला आगगाडी असे म्हणू लागले. आज बहुतेक रेल्वेगाड्या डिझेल, पेट्रोल व वीज इत्यादी इंधनावर चालतात, तरीपण त्यांना आगगाडीच म्हणतात.
आगगाडीचा शोध
ब्रिटिश इंजिनियर जॉर्ज स्टीफन्सन (१७८१ - १८४८)यांनी रेल्वेचा शोध लावला. १८१४ मध्ये स्टीफन्सन यांनी बनवलेली आगगाडी रुळावरून धावू लागली. ती आगगाडी वाफेच्या इंजिनवर चालणारी होती, त्या इंजिनाचं नाव 'ब्लूचर' असं होतं. त्यानंतर त्यांनी गाडी ओढणारं इंजिन बनवलं त्याचं नाव होतं 'लोकोमोटिव्ह', १९२९ मद्धे त्यांचा मुलगा रॉबर्ट याच्या मदतीने, 'रॉकेट' नावाचं वाफेवर चालणारं व डबे ओढणारं इंजिन तयार केलं, हेच इंजिन लिव्हरपूल ते मॅंचेस्टर या जगातल्या पहिल्या रेल्वेमार्गावर पॅसेंजर गाडी चालवण्यासाठी निवडलं गेलं.रेल्वे साहित्यामधूनच जनसंपर्क हा हा शब्द उदयास आले.
चित्रदालन
वर्ग:वाहने वर्ग:रेल्वे वाहतूक वर्ग:वीजचलित वाहने वर्ग:डीझेलचलित वाहने
अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ
अहमदनगर हा महाराष्ट्रातील ४८ लोकसभा संसद मतदारसंघांपैकी एक आहे. ह्या मतदारसंघामध्ये सध्या अहमदनगर जिल्ह्यामधील ६ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट केले गेले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्रामधील लोकसभा मतदारसंघ
महाजनपूर
महाजनपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील नेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:नेर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
भारतीय व्यक्ती
भारताचे लोक म्हणजे भारतीय होय. भारतीय ही भारत देशातील लोकांची राष्ट्रीयता आहे. जगभरात १७% लोक हे भारतीय आहेत. भारताबाहेर राहणाऱ्या, भारतीय वंशाच्या लोकांचा उल्लेखही भारतीय असा होऊ शकतो. हिंदू धर्म, बौद्ध धर्म, शीख धर्म व जैन धर्म हे चार भारतीय धर्म असून जगातील या मुख्य धर्मांचा उदय भारतात झाला. जगातील प्रमुख ८ धर्मांमध्ये ४ धर्म हे भारतीय धर्म आहे. आणि या चार भारतीय धर्माची जागतिक लोकसंख्या ही २.६ अब्ज आहे.
वर्ग:भारत
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००७
प्राथमिक माहिती
इ.स. २००७ च्या २०-२० विश्वचषकानंतर लगेचच ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट संघ ७ एकदिवसीय सामने खेळायला भारतात आला.
कृमी
कृमी (नामभेद: कृमि) (इंग्रजी:Worms) हे अनेक भिन्नभिन्न प्रकारचे आणि भिन्नभिन्न आकारातील बहुतेक प्रजाती द्विलिंगी असलेले प्राणी आहेत. (द्विलिंगी:नर आणि मादी अवयव एकाच शरीरात असणे) यांचे शरीर सामान्यत: लांब दंडगोलाकार नळीसारखे किंवा चपटे असते. यांना हातपाय नसतात आणि सहसा डोळे देखील नसतात. यांच्या आकारात मोठी भिन्नता आढळते, जसे की ०.२ मिलिमीटर लांबीचे सूत्रकृमी, काही सेंटीमीटर लांबीचे गांडूळ, सागरी पॉलीचेट वर्म्स/ब्रिस्टल वर्म्स (१ मीटर), आफ्रिकन महाकाय गांडूळ (६.७ मीटर पर्यंतची लांबी) अथवा सागरी निमेर्टियन वर्म बूटलेस वर्म/लिनियस लाँगिसिमस (५८ मीटर पर्यंतची लांबी)
ढोबळ मानाने विविध प्रकारच्या सरपटणाऱ्या जंतुना कृमी असे संबोधले जाते.
काही प्रकारचे कृमी माती, नाली, नदी अथवा समुद्रात राहतात. तर काही जातीचे कृमी परजीवी असून ते इतर प्राण्यांच्या/वनस्पतींच्या शरीरात राहतात. मुक्त-जिवंत कृमींच्या प्रजाती जमिनीवर राहत नाहीत, त्याऐवजी, सागरी किंवा गोड्या पाण्याच्या वातावरणात किंवा भूगर्भात राहतात. जीवशास्त्रात, "वर्म" (कृमी) हा शब्द सहसा अप्रचलित टॅक्सन, वर्मीस, कॅरोलस लिनियस आणि जीन-बॅप्टिस्ट लॅमार्क किंवा सर्व  असंग्लक (नॉन-आर्थ्रोपोड) अपृष्ठवंशीय (इनव्हर्टिब्रेट्स) प्राण्यांसाठी वापरला जातो, जो आता पॅराफिलेटिक असल्याचे दिसून येते. थोडक्यात "वर्म" नावाचे बहुतेक प्राणी अपृष्ठवंशी असतात, परंतु हा शब्द 'उभयचर कॅसिलियन', 'पाय नसलेला सरडा' आणि स्लोवॉर्मसाठी देखील वापरला जातो. अँग्विस, सामान्यतः कृमी गटात पुढील अपृष्ठवंशी प्राण्यांचा समावेश होतो annelids (गांडुळे) आणि सागरी polychaete (केस ताठ उभे राहणे वर्म्स), गोलकृमी (roundworms ), platyhelminthes (पट्टकृमी), सागरी nemertean worms (बूटलेस वर्म्स), सागरी Chaetognatha (बाण कृमी), priapulid worms आणि कीटकांच्या अळ्या जसे की ग्रब्स आणि मॅगॉट्स.
वैद्यकीय क्षेत्रातील परजीवी जंतूंना हेल्मिंट्स असे म्हणतात, विशेषतः आतड्यात राहणारे जंत जसे की गोलकृमी, पट्टकृमी किंवा सूत्रकृमी. जेव्हा एखाद्या प्राण्याला किंवा माणसाला "कृमी असतात" असे म्हटले जाते, तेव्हा त्याचा अर्थ असा होतो की त्याला परजीवी वर्म्स, विशेषतः राउंडवर्म्स किंवा टेपवार्म्सचा प्रादुर्भाव होतो. फुफ्फुसातील चपटाजंत (लिव्हर फ्लूक) हा एक सामान्य परजीवी जंत आहे जो मासे आणि मांजरींसारख्या विविध प्राणी प्रजातींमध्ये आढळतो.
कृमी मुख्यतः तीन जातीत विभागलेले आहेत -
याव्यतिरिक्त कृमींचे अनेक प्रकार आहेत आणि प्रत्येकाची बाह्य रचना वेगळी आहे. या कारणास्तव त्यांचे अचूक वर्गीकरण करणे कठीण आहे.
इतिहास
वर्गीकरणाचा इतिहास - कृमींच्या वर्गीकरण म्हणजे एक अप्रचलित गट,, कार्ल लिनियस आणि जीन-बॅप्टिस्ट लॅमार्क यांनी सर्व नॉन-आर्थ्रोपोड इनव्हर्टेब्रेट प्राण्यांसाठी वापरलेला शब्द वर्मीस आता पॉलीफायलेटिक असल्याचे दिसून येते. १७५८ मध्ये, लिनिअसने त्याच्या सिस्टीम मध्ये पहिले श्रेणीबद्ध वर्गीकरण तयार केले. त्याच्या मूळ योजनेत, प्राणी हे तीन राज्यांपैकी एक होते, ज्यांना कृमी, कीटक, मत्स्य, उभयचर, पक्षी आणि सस्तन वर्गात विभागले गेले. त्यातील शेवटचे चार सर्व एकाच फायलममध्ये म्हणजे कणाधारी प्राणी मध्ये समाविष्ट केले गेले आहेत. तर त्याच्या कीटक (ज्यामध्ये क्रस्टेशियन्स आणि अर्कनिड्सचा समावेश होता) आणि वर्मीसचे नाव बदलले गेले किंवा खंडित केले गेले. ही प्रक्रिया १७९३ मध्ये लामार्कने सुरू केली होती, ज्याने वर्मीस अन् एस्पेस डे अराजकता (एक प्रकारची अराजकता) [अ] असे संबोधले आणि गटाला तीन नवीन फायला, वर्म्स, एकिनोडर्म्स आणि पॉलीप्स (ज्यात कोरल आणि जेलीफिश होते) मध्ये विभाजित केले. .
अनौपचारिक वर्गीकरण
१३व्या शतकात, कृमी युरोप मध्ये सरपटणारे प्राणी श्रेणीचा भाग म्हणून ओळखले जात होते. यात अंडी घालणारे विविध महाकाय सरीसृप, सरडे, साप देखील होते. दैनंदिन जीवनात जंत म्हणजे इतर विविध अळ्या, किडे, millipedes, centipedes, shipworms जसे (teredo वर्म्स), किंवा काही पृष्ठवंशी प्राण्यामध्ये (एक कणा असलेल्या प्राणी) blindworms आणि caecilians. वर्म्समध्ये अनेक गटांचा समावेश होतो.
यातील पहिल्या गटात, चपटेकृमी, पट्टकृमी आणि यकृतातील flukes यांचा सहभाग होतो. त्यांच्याकडे एक सपाट, रिबन- किंवा पानाच्या आकाराचे शरीर आहे आणि समोरच्या बाजूला डोळे आहेत. यातील काही परजीवी आहेत.
दुसरा गट आहे थ्रेडवर्म्स, गोलकृमी आणि हुकवर्म्स. या फायलमला निमाटोड म्हणतात. थ्रेडवर्म सूक्ष्म असू शकतात, जसे की व्हिनेगर इलवर्म किंवा ३ फूटापेक्षा जास्त लांब देखील असू शकतात. ते ओलसर माती, शैवाल, कुजणारे पदार्थ, ताजे पाणी किंवा खारट पाण्यात आढळतात. काही राउंडवर्म हे परजीवी देखील असतात.
तिसऱ्या गटामध्ये खंडकृमी असतात, ज्याचे शरीर अनेक विभागांमध्ये किंवा रिंगांमध्ये विभागलेले असते. या फायलमला अॅनेलिडा म्हणतात. यात गांडुळे आणि समुद्रातील ब्रिस्टल वर्म्स यांचा समावेश होतो. इतर इनव्हर्टेब्रेट गटांना वर्म्स म्हटले जाऊ शकते, विशेषतः अनेक कीटकांच्या अळ्या, जसे की वूड वर्म्स, ग्लो वर्म्स , ब्लड वर्म्स,  रेशीम अळी , आणि लोकरी वरील केसाळ अस्वल अळी.
वर्ग:कृमी
मोहन जोशी
मोहन विष्णू जोशी (जन्म : बंगळुरु, १२ जुलै १९५३) हे रंगमंचावरील आणि चित्रपटातील एक प्रसिद्ध मराठी अभिनेते आहेत. ते मराठी नाट्य परिषदेचे अध्यक्ष आहेत. (इ.स. २०१५)
मोहन जोशींना लहानपणापासूनच नाटकात काम करण्याची आवड होती. त्यामुळे वडिलांनीही नाटकात काम करण्याची परवानगी दिली. नाटकात काम करण्याचा प्रारंभ त्यांनी १९६६ म्हणजे इयत्ता सहावीत असल्यापासून केला. पहिले नाटक ’टुणटुण नगरी खणखण राजा’ हे होते. नाटके करणे सुरू असताना ते बी.कॉम. झाले. पदवीधर झाल्यावर पोटापाण्याची सोय व्हावी म्हणून किर्लोस्कर कंपनीत नोकरीला लागले. पण नाटकाच्या दौऱ्यांसाठी सुट्ट्या लागायच्या आणि त्यासाठी प्रत्येक वेळी खोटे बोलणे अपरिहार्य झाले. एक दिवस व्यवस्थापकाजवळ त्यांचे बिंग फुटले आणि त्यांनी नोकरी किंवा नाटक यापैकी एक निवडायला सांगितले. मोहन जोशी यांनी शांतपणे विचार करून दुसऱ्या दिवशी नोकरीचा राजीनामा दिला.
ज्योती जोशी यांच्याशी मोहन जोशींचे लग्न झाले आणि ते त्यांना घेऊन आपल्या अभिनय कारकिर्दीसाठी मुंबईत आले. ’कुर्यात्‌ सदा टिंगलम्‌’ हे मोहन जोशी यांचे व्यावसायिक रंगभूमीवरचे पहिले नाटक होय. त्यापूर्वी त्यांनी शालेय जीवनात गाणारा मुलुख आणि थीफ पोलीस हा एकांकिकांत काम केले होते. कॉमर्स कॉलेजात असताना मोहन जोशी यांनी काका किशाचा, तीन चोक तेरा, डिअर पिनाक आणि पेटली आहे मशाल या नाटकांत कामे केली होती.
नाटकाने पोट भरेल अशी स्थिती नव्हती त्यामुळे स्वतःचा ट्रक घेऊन मोहन जोशी ड्रायव्हर झाले. आठ वर्षे ड्रायव्हर म्हणून काम केले. पुढे ‘एक डाव भुताचा’ या पहिल्या मराठी चित्रपटात त्यांना खलनायकाची भूमिका मिळाली, आणि शेवटी ते अभिनयक्षेत्रात स्थिरावले.
कुटुंब
मोहन जोशींची आई म्हणजे माहेरच्या कुसुम भावे. त्या साहित्यिक पु.भा. भावे यांच्या चुलत भगिनी होत. वडील (अण्णा) खडकीला मिलिटरीच्या ईएम्‌ई वर्कशॉपमध्ये नोकरी करत. त्यांच्या बदल्याही होत. आईचे माहेर नागपूरचे आणि सासर अमरावतीचे. मोहन जोशी यांचे आईवडील पुण्यातील नवी पेठ येथील फाटकांच्या वाड्यात रहात. रवींद्र आणि अविनाश हे मोहन जोशींचे मोठे भाऊ; रवींद्र सर्वात मोठे. मोहन जोशी सर्वात धाकटे. वडिलांचे मामा बाबा साठे हे भरत नाट्य मंदिरात मेकअपमन होते. गौरी आणि नंदन ही मोहन जोशींची मुले.
गौरीनंदन थिएटर्स
मोहन जोशी आणि पत्‍नी ज्योती जोशी यांनी ’गौरीनंदन थिएटर्स’ नावाची एक नाट्यसंस्था स्थापन केली. या संस्थेतर्फे निर्माण केलेली मराठी नाटके आणि दूरचित्रवाणी मालिका :-
गौरीनंदन थिएटर्सने ज्या काही नाटकांच्या सीडीज बाजारात आणल्या ती नाटके :-
नाटके
मोहन जोशी यांची भूमिका असलेली नाटके
हिंदी चित्रपट
मोहन जोशी यांचे हिंदी चित्रपट (सुमारे १६६)
जाहिरातपट
मोहन जोशी याची भूमिका असलेल्या ॲड फिल्म्स (जाहिरातपट)
इतर
मोहन जोशी यांचे अन्य भाषांतील चित्रपट
लेखन पुरस्कार
जोशी, मोहन वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
इ.स. ५०३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५०३ वर्ग:इ.स.च्या ५०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
मिलान बारोस
मिलान बारोस (Milan Baroš) हा एक चेक फुटबॉलपटू आहे. तो सध्या एफ.सी. बानिक ओस्त्राव्हा ह्या चेक क्लबसाठी फुटबॉल खेळतो. युएफा यूरो २००४ स्पर्धेमध्ये त्याने केलेल्या ५ गोलांसाठी त्याला सोनेरी बूट देण्यात आला होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पुष्पा पागधरे
पुष्पा चंद्रकांत पागधरे (माहेरच्या पुष्पा चामरे) या एक मराठी गायिका आहेत.
त्यांचा जन्म मुंबईत प्रभादेवी येथील महापालिका रुग्णालयात झाला. त्यांचे मूळ गाव पालघर जिल्ह्यातील सातपाटी असून त्यांच्या वडलांचे नाव जनार्दन आणि आईचे नाव जानकी चामरे आहे. सातपाटीलाच त्यांचे शालेय शिक्षण झाले. त्यांना गाण्याचे सुरुवातीचे शिक्षण शाळेतील आर. डी. बेंद्रे या शिक्षकांकडून विनाशुल्क मिळाले. पागधरे यांच्या कोळी समाजातील मुलींना त्या काळात गाण्याचे रीतसर शिक्षण घेणे सोपे नव्हते. पुष्पाताईंच्या वडलांचे मनोर, वाडा येथे भजनी मंडळाचे कार्यक्रम होत असत. त्यावेळी पाच-सात वर्षांच्या असलेल्या पुष्पा वडिलांबरोबर भाग घ्यायच्या.
मुंबईत आगमन
सातपाटीच्या शाळेतील एक शिक्षक भिकाजी नाईक यांच्या सेवानिवृत्तीच्या समारंभात पुष्पाताई जो आवडतो सर्वाना तोचि आवडे देवाला हे गाणे गायल्या. ते ऐकून मुंबईचे तत्कालीन महापौर बाबासाहेब वरळीकर यांनी पागधरेंना मुंबईला यायला सांगितले. वडिलांबरोबर त्या मुंबईला संगीतकार वसंत देसाई यांच्याकडे गेल्या. त्यांनी पुष्पा पागधरे यांची अब्दुल रहेमान खॉंसाहेब यांची भेट घडवून दिली. त्यांच्याकडे त्यांनी गझल, ठुमरीचे शिक्षण घेतले.
आकाशवाणीवर गायन
लग्नानंतर पुष्पा पागधरे यांना मुंबई आकाशवाणीवर (ऑल इंडिया रेडिओ, मुंबईवर) गाणी गाण्याची संधी मिळाली. पुढे इंदूर, गोरखपूर, ग्वाल्हेर, जम्मू, नवी दिल्ली, पाटणा, रांची, रायपूर, लखनौ, आदी विविध ठिकाणच्या कार्यक्रमांत त्या सहभागी झाल्या व तेथे त्यांनी हिंदी गाणी, गझल, भजने सादर केली.
गायक तलत मेहमूद यांच्याबरोबर गाण्याच्या कार्यक्रमासाठी त्यांनी मॉरिशसचा दौराही केला. गायक जयवंत कुलकर्णी यांच्या बरोबरही गाण्याचे अनेक कार्यक्रम केले.
पुष्पा पागधरे यांचा आवाज विरहार्त गाण्यासाठी अधिक अनुकूल असला तरी त्यांनी सर्व प्रकारची गाणी गायली आहेत. इंदिरा संत, वंदना विटणकर, यशवंत देव, देवकीनंदन सारस्वत आणि वा.रा. कांत या प्रतिभावान कवीच्या कविता पुष्पाताईंच्या आवाजत अधिक गहिऱ्या झाल्या आहेत.
पार्श्वगायन
पुष्पा पागधरे यांनी पार्श्वगायन केलेल्या चित्रपटांची नावे :-
पुष्पा पागधरे यांचे संगीत दिग्दर्शक
पुष्पा पागधरे यांनी अशोक पत्की, ओ.पी. नय्यर, बाळ पळसुले, यशवंत देव, राम कदम, राम लक्ष्मण, विठ्ठल शिंदे, श्रीनिवास खळे, सुधीर फडके, श्रीकांत ठाकरे, स्नेहल भाटकर अशा अनेक संगीतकारांकडे चित्रपट व गैर चित्रपट गाणी गायली.
मराठी व हिंदीव्यतिरिक्त त्यांनी ओडिया, गुजराथी, बंगाली, भोजपुरी, मारवाडी, आदी भाषांतूनही त्यांनी गाणी गायली असून आजवर गायलेल्या गाण्यांची संख्या सातशेहून अधिक आहे. त्यांपैकी
विशेष गाजलेले गाणे
‘अंकुश’ चित्रपटातील ‘इतनी शक्ती हमे दे न दाता’ या गाण्याची लोकप्रियता अनेक वर्षांनीही कमी झालेली नाही. काही शाळांमधून आजही हे गाणे प्रार्थना म्हणून म्हटले जाते किंवा याची ध्वनिमुद्रिका लावली जाते. अनेकांच्या भ्रमणध्वनीवर हे गाणे ‘रिंगटोन’ किंवा ‘कॉलरट्यून’ म्हणून ठेवलेले आहे. पुषा पागधरे यांना हे गाणे जम्मू-काश्मीरमध्ये सैनिकांसमोर म्हणायची संधी मिळाली. नवी दिल्ली येथील पंजाब नॅशनल बँकेत कार्यालयीन कामकाजाला सुरुवात करण्यापूर्वी हे गाणे लावले जाते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी गायिका
वाडियेरायबाग
वाडियेरायबाग हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील कडेगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कडेगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
अम्माजी की गली
अम्माजी की गल्ली ही एक भारतीय प्रासंगिक विनोदी दूरचित्रवाणीमालिका आहे. ही २० जून २०११ ते २३ सप्टेंबर २०११ दरम्यान सब टीव्हीवर प्रसारित होत होती. दिव्या निधी शर्मा आणि अप्रीजाता शर्मा यांनी हा शो लिहिलेला असून कॉन्टीलो एंटरटेन्मेंटने निर्मिती केली आहे.
कथानक
हा कार्यक्रम अमृतसरमधील खचाखच भरलेल्या रस्त्यावर राहणाऱ्या लोकांच्या जीवनाभोवती फिरणारा शो आहे. अम्माजी मुख्य कथावाचक आहे. तिला भरपूर माहिती आहे आणि गल्लीची सर्वात जुनी सदस्य आहे. गल्लीतील सर्व लोक अम्माजींचा आदर करतात.
गल्ली वेगवेगळ्या लोकांनी भरली आहे ज्यांची स्वतःची शैली आणि व्यक्तिमत्त्व आहे. कलावती येथे एक अलंकारिक भाषा वापरली जाते जी फक्त तिच्या सुनेलाच समजते. कलावतीची सून शीतल सून, तिचा नवरा पैसे मिळवण्यासाठी कॅनडाला गेला आहे. तिची पंचलाइन "हर चीज़ में गुड होता है जी" (सर्व काही चांगले आहे) अशी आहे. त्यानंतर तिथे रोशनी आहे ज्याने सुरिंदर शर्माशी तिच्या आई-वडिलांच्या इच्छेविरुद्ध लग्न केले आहे, तिच्याकडे पूर्णवेळ फुलझाडांची देखभालीचे केंद्र आहे आणि ती फुलझाडांची तिच्या मुलांप्रमाणेच काळजी घेते.
प्रियांका, वीस वर्षांची मुलगी, जीची आई लहान असतानाच वारली होती आणि येथे वडील बहुतेक कामाच्या उद्देशाने भारताबाहेर आहेत. ती परमिंदरची जवळची शेजारीण आहे. जी प्रियांकाची जबाबदारीची शेजारीण म्हणून काळजी घेते आणि तिच्यासाठी मोठ्या बहिणीसारखे आहे. तिच्याबद्दल आणखी एक गोष्ट म्हणजे तिला समोसा खाण्याची अत्यंत आवड आहे. लोकांना भेडसावणाऱ्या सर्व समस्यां अम्माजी निदर्शनास न येता शांतपणे सोडवत असतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:सोनी सब दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:भारतीय विनोदी दूरदर्शन मालिका
वागूळसार
वागुळसार हे भारतातील महाराष्ट्र राज्याच्या पालघर जिल्ह्यातील  पालघर तालुक्यातील गाव आहे. हा भाग उत्तर कोकणात मोडतो.
हे गाव पालघर तालुक्यातील पालघर-माहीम रस्त्यावर पालघर रेल्वे स्थानकापासून २ किमीवर वसलेले आहे. येथील वृक्षांवर पूर्वी दिवसभर असंख्य वटवाघळे उलटी टांगलेली असायची आणि त्यामुळे पूर्वी वाघुळसार नावाने ओळखले जाणारे हे शब्दाचा अपभ्रंश होऊन वागुळसार नावाने प्रसिद्ध झाले.
नागरी सुविधा
सार्वजनिक स्वच्छता, दिवाबत्ती, पाणीपुरवठा, आरोग्य सुविधा माहीम ग्रामपंचायतीतर्फे पुरविल्या जातात. पालघरहून वडराई, केळवे, सफाळे, दातिवरे, एडवण, उसरणीकडे जाणाऱ्या सर्व एसटी बसेस ह्या ठिकाणी थांबतात. ऑटोरिक्षाने सुद्धा पालघरहून येथे येता येते. येथे बसथांब्याजवळ गणपती मंदिर आहे. दरवर्षी माघ महिन्यात गणेश जयंतीचा उत्सव साजरा केला जातो. शेकडो भाविक देवदर्शन व भंडारा प्रसाद घेण्यासाठी येथे येतात. भाद्रपद महिन्यात गणेश चतुर्थीला सार्वजनिक उत्सव साजरा केला जातो.
संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
गावे
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
प्रॅट अँड व्हिटनी कॅनडा पी.डब्ल्यू. १००
'''प्रॅट अँड व्हिटनी पी.डब्ल्यू. १२४बी हे प्रॅट अँड व्हिटनी''' या कंपनीने तयार केलेले जेट विमान इंजिन आहे. याची क्षमता २,५२२ हॉर्सपॉवर (१,८८१ किलोवॅट) असते. या इंजिनाचे पीडब्ल्यु१२३ किंवा पीडब्ल्यु१२७मध्ये रूपांतर सहजगत्या करता येते.
संदर्भ
वर्ग:प्रॅट अँड व्हिटनी विमान इंजिने
बर्धमान जिल्हा
बर्धमान हा भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यामधील एक जिल्हा आहे. पश्चिम बंगालच्या मध्य भागात स्थित असलेल्या बर्धमान जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली ७७.१७ लाख इतकी होती. ह्याबाबतीत बर्धमान जिल्ह्याचा भारतामध्ये ७वा क्रमांक लागतो. दुर्गापूर व आसनसोल ही जोडशहरे बर्धमानमधील प्रमुख औद्योगिक केंद्रे आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील जिल्हे
ब्लॅक (चित्रपट)
वर्ग:इ.स. २००५ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
देवळे (रत्नागिरी)
देवळे हे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे. स्वातंत्र्यपूर्व काळात देवळे महाल हे सुभ्याचे ठिकाण होते. देवळे गावात श्री भवानी खड्गेश्वराचे पुरातन देवस्थान आहे. प्रतिवर्षी महाशिवरात्रीला येथे मोठा उत्सव असतो.स्वामी रंगावधूत महाराजांचे हे मूळ गाव आहे.
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
मकरामपूर
मकरामपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील नेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:नेर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ५०४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५०४ वर्ग:इ.स.च्या ५०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
खडक
लाव्हापासून बनलेल्या कठीण रूपातील निसर्गजन्य वस्तूला दगड किंवा खडक किंवा पाषाण म्हणतात. लाव्हा रस घट्ट झाला की त्यापासून डोंगर बनतात. खडक हा डोंगराचा तुकडा असतो.
द्रवरूपातील पृ्थ्वी थंड होताना खडक तयार झाले. भूपृष्ठावर व त्याखाली काही किलोमीटर खोलीपर्यंत आढळणाऱ्या व नैसर्गिकरीत्या तयार झालेल्या खनिजाच्या मिश्रणालाही खडक म्हणतात. खडकाचे गुणधर्म हे त्यातील खनिजे व ही खनिजे एकत्र येण्याच्या प्रक्रियेवर अवलंबून असतात. बहुतांशी खडकांत सिलिका, ॲल्युमिनियम, मॅग्नशिअम व लोह यांचे प्रमाण जास्त असते.
१.दगडापासून मातीपर्यंत सर्व पदार्थांचा समावेश खडकामध्ये होतो.
२.
३.खडकात अनेक मूलद्रव्ये खनिजे-मिश्र स्वरूपांत असतात.
प्रकार
निर्मितीनुसार खडकाचे तीन प्रमुख प्रकार पडतात.
माली राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
क्रिकेट संघटना वर्ग:रिकामी पाने
खडक
अग्निजन्य खडक
भूगर्भातील तप्त लाव्हा थंड झाल्यावर त्याला अतिशय कठीण असे स्वरूप येते, त्यालाच अग्निजन्य खडक (बेसाल्ट) असे म्हणतात. महाराष्ट्रात बेसाल्ट या काळ्या पाषाणाचे पठार आहे.
हे खडक पृथ्वीच्या अंतर्गत भागातील पदार्थापासून तयार होत असल्यामुळे त्यांना प्राथमिक खडक असेही म्हणतात. या खडकांत जीवाश्म आढळत नाहीत.
द्रवरूपातील पृ्थ्वी थंड होताना खडक तयार झाले. भूपृष्ठावर व त्याखाली काही किलोमीटर खोलीपर्यंत आढळणाऱ्या व नैसर्गिकरीत्या तयार झालेल्या खनिजाच्या मिश्रणालाही खडक म्हणतात. खडकाचे गुणधर्म हे त्यातील खनिजे व ही खनिजे एकत्र येण्याच्या प्रक्रियेवर अवलंबून असतात. बहुतांशी खडकांत सिलिका, ॲल्युमिनियम, मॅग्नशिअम व लोह यांचे प्रमाण जास्त असते.
अग्निजन्य खडकाचे दोन प्रकार केले जातात.
१) अंतर्निर्मित अग्निजन्य खडक
२) बहिनिर्मित अग्निजन्य खडक
१) अंतर्निर्मित अग्निजन्य खडक - ज्यालामुखी प्रक्रियेदरम्यान ज्या वेळेला शिलारसाचे पृथ्वीच्या पृष्ठभागाखाली घनीभवन होते, त्यावेळेस तेथे निर्माण होणाऱ्या खडकांना अंतर्निर्मित अग्निजन्य खडक असे म्हणतात. उदा. ग्रेनाइट, गब्रो . या प्रक्रियेत शिलारस सावकाश थंड होत असल्याने त्यातील स्फटिकीकरणाची क्रियाही सावकाश होते . त्यामुळे स्फटिक सुस्पष्ट व मोठे असतात.
२) बहिनिर्मित अग्निजन्य खडक - या प्रक्रियेत लाव्यारस भूपृष्ठावर पसरल्यानंतर त्याचे घनीभवन होते . त्यापासून निर्माण होणाऱ्या खडकांना बहिनिर्मित अग्निजन्य खडक .उदा., महाराष्ट्र पठारावरील बेसाल्ट खडक. भूपृष्ठागावर आल्यावर लाव्हारस लवकर थंड होतो. त्यामुळे त्यातील स्फटिकीकरणाची क्रिया जलद होते. परिणामी यातील  स्फटिक सुस्पष्ट नसतात.
गाळाचे खडक- नदी, हिमनदी, वारा इत्यादी कारकामुळे खडकाचे अपक्षरण होते, व त्यापासून तयार झालेल्या  गाळ वाहत जातो. सखल भागात या गाळाचे थारावर थर साचतात. त्यामुळे वरच्या थरांचा खालच्या थारावर प्रचंड दाब पडतो व गाळाच्या खडकांची निर्मिती होते. उदा. वाळूचा खडक, चुनखडी, शेल
रूपांतरित खडक- तप्त लाव्हारसाचा परिणाम होऊन, तसेच भू- हालचाली होत असताना पडलेल्या दाबामुळे मूळ खडकांतील अग्निज किंवा गाळाच्या स्फटिकांचे  पुन्हा एकदा स्फटिकीकरण घडून येते. त्याचे स्वरूप व गुणधर्म बदलून रूपांतरित खडकांची निर्मिती होते. खडकांचा रंग व स्फटिकांचा आकार बदलतो. उदा. नीस, संगमरवर, स्लेट, फरशीचा दगड इत्यादी.
ग्रॅनाईट नायसेस, रायोलाईट, अँडेसाईट, सेडिमेंटरी, गुलाबी वालुकाश्म हे खडकांचे आणखी प्रकार आहेत..
गाळाचे खडक
तापमानात सतत होणाऱ्या फरकांमुळे खडक तुटतात. खडकांमध्ये पाणी झीरपल्यामुळे खडकांमधील खनिजे विरघळतात.आशा प्रकारे खडकांचा अपक्षय होऊन त्यांचा भुगा तयार होतो, नदी वारा हांच्या साहायाने सकल प्रदेशाकडे हे कां वाहत जातात , त्यांचे एकावर एक थर तयार होतात , या संचयनामुळे थरावर प्रचंड प्रमाणात दाब तयार होतो त्यामुळे हे थर एकसंघ होतात व त्यातून गाळाचे खडक तयार होतात.
रूपांतरित खडक
वर्ग:भूगोल
पेटी (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांच्या अध्यक्षांची यादी
न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे हे इ.स. १८७८ साली पुणे येथे झालेल्या पहिल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे पहिले अध्यक्ष होते.
अ. भा. मराठी साहित्य महामंडळाच्या स्थापनेपासून आजपर्यंत महामंडळाने 96 साहित्य संमेलने घेतली असून घुमान येथे झालेले साहित्य संमेलन हे 88 वे साहित्य संमेलन होते. महामंडळ अस्तित्वात येण्यापूर्वी कुसुमावती देशपांडे या एकच स्त्री अध्यक्ष झालेल्या होत्या. महामंडळाच्या स्थापनेनंतर दुर्गा भागवत, शांता शेळके, विजया राजाध्यक्ष, अरुणा ढेरे या चार स्त्रिया संमेलनाध्यक्ष झाल्या आहेत.
मराठी साहित्य संमेलनांच्या दहा गाजलेल्या संमेलनाध्यक्षांवर आधारित ’साहित्य दरबारातील दशरत्‍ने’ नावाचे पुस्तक प्राचार्य श्याम भुर्के यांनी लिहिले आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने वर्ग:याद्या
कायाक
कायाक म्हणजे एक प्रकारची होडी होय. वेगवान पाण्याच्या प्रवाहात कायाकींग या खेळाच्या स्पर्धा होतात.
संदर्भ
वर्ग:वाहने
प्रॅट अँड व्हिटनी पी.डब्ल्यू. १२७
वर्ग:प्रॅट अँड व्हिटनी विमान इंजिने वर्ग:रिकामी पाने
सेंट हेलेना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
वर्ग:रिकामी पाने
भारतीय साहित्यशास्त्र
साहित्याचे स्वरुप
साहित्याच्या स्वरूपाचा विचार करणारे प्राचीन भारतीय साहित्यशास्त्र हे काव्यशास्त्र ह्या संबोधनाने ओळखले जाते. साहित्याचे आत्मत्त्व सांगणाऱ्या वेगवेगळ्या सिद्धांतानी आपापल्या धारणानुसार साहित्याची व्याख्या करण्याचा म्हणजेच साहित्याचे व्यवच्छेदक आत्मतत्त्व सांगण्याचा प्रयत्न केला आहे. साहित्याची व्याख्या करण्याचे अनेक प्रयत्न संस्कृत व पाश्चात्य साहित्यपरंपरेत झालेले आहेत. साहित्याची व्याख्या जरी निश्चित करता येत नसली तरी वेगवेगळ्या साहित्यप्रकारात आढळणारे जे गुणविशेष आहेत, त्या गुणविशेषांवर मात्र ह्या वेगवेगळ्या सिद्धांतानी प्रकाश पडतो.
साहित्याच्या व्याख्येचे प्रयत्न : संस्कृत परंपरा
संस्कृत परंपरेत वक्रोक्ती, अलंकार, रीती, औचित्य, ध्वनी व रस अशा काही वेगवेगळ्या तत्त्वांना प्राधान्य देण्यात आले. ह्या परंपरेत साहित्यविषयक वेगवेगळ्या भूमिकाना दृष्टिकोन निर्माण झाले.
साहित्याच्या व्याख्येचे प्रयत्न : पाश्चात्य परंपरा
साहित्याची व्याख्या देण्याचे पाश्चात्य साहित्यपरंपरेत प्रयत्न झाले. त्यांचा विचार १) अनुृकृतिवादी २) आविष्कारवादी ३) रूपवादी ह्या तीन सिद्धांताच्या आधाराने करता येते.
साहित्यकृतीचाी सात अंगे
साहित्य, काव्य ही एक व्यामिश्र, अनेकांगी घटना आहे. या व्यामिश्र घटनेच्या कोणत्या अंगावर भर द्यायचा यावरून साहित्यात वेगवेगळे संप्रदाय वा सिद्धांन्त निर्माण झाले आहेत. साहित्यकृतीच्या संदर्भात अनेक अंग प्रस्तुत असताना एक व दोन अंगावर भर देऊन साहित्याची जी व्याख्या केली जाते ती नेहमीच अपुरी, एकांगी राहाते. साहित्याची, काव्याची एकच एक व्याख्या देता येत नसली तरी साहित्याच्या स्वरूपाची चर्चा करताना आपल्याला त्यांची अनेक अंगे विचारात घ्यावी लागतात. प्रा. गंगाधर पाटील यांनी साहित्यकृतीचे स्वरूप अनेकांगी असते हे लक्षात घेऊन साहित्यकृतीची सात अंगे सांगितली आहेत. ती पुढीलप्रमाणे - १.भाषिक अंग' - साहित्यकृती शब्दांनी युक्त, या शब्दांचे ध्वनिरुप, अर्थरुप, वाक्यविन्यासात्मक अंग २.आशयात्मक अंग' - शब्द अर्थयुक्त, साहित्यकृतीतील आशय मानसिक, आंतरिक, सामाजिक-राजकीय असा कोणत्याही स्वरूपाचा असू शकतो. ३.'रुपबंधात्मक/संरचनात्मक अंग' - शब्द, वाक्य, प्रतिमा, बंध, कथाबीज, कथानर, पात्रे आदी घटकांनी मिळून साहित्यकृती संघटित होते. ही सेंद्रिय एकात्मता असते. ४.'कल्पकतेचे अंग' - साहित्यकृतीतील पात्रे, घटना, कथानक हे घटक एक कल्पित विश्व निर्माण करतात. हे कल्पितविश्व प्रत्यक्ष जीवनाची अनुकृती असेल वा नसेल. ५.'प्रकारात्मक अंग' - साहित्यकृती कथा, कादंबरी, कविता अशा कोणत्यातरी प्रकारात सामावते. त्या साहित्यप्रकाराची वेगळी वैशिष्ट्ये असतात. ६.'कलात्मक अंग' - साहित्यकृतीचे साहित्यपण, कलापण कोणत्यातरी घटकात असते. उदा. रस, असंकार, ध्वनी इ. ७.'सत्ताशास्त्रीय अंग' - प्रत्येक साहित्यकृतीत एक अस्तित्व असते. साहित्याचे अस्तित्व भौतिक नाही, ते वेगळेच असते.
साहित्याचे प्रयोजन
साहित्याचे प्रयोजन
साहित्याची भाषा व शैलीविचार
आधुनिक भाषावैज्ञानिकांनी भाषेविषयीचे आदेशात्मक दृष्टिकोण नाकारले. त्याऐवजी त्यांनी भाषा प्रत्यक्षात कशी वापरली जाते याचे वस्तुनिष्ठ व काटेकोर वर्णन करणे हे भाषाविज्ञानाचे कार्य मानले.
भारतीय क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे
ह्या विभागाचा प्रमुख लेख पाहण्यास येथे जा ..भारतीय क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे =न्यू झीलंड दौरे=
=बाह्य दुवे=
=हे सुद्धा पहा=
कोपरगाव लोकसभा मतदारसंघ
कोपरगाव हे महाराष्ट्रातील लोकसभा संसद मतदारसंघ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्रामधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ
दार्जीलिंग जिल्हा
''हा लेख दार्जीलिंग जिल्ह्याविषयी आहे. दार्जीलिंग शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
दार्जीलिंग हा भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र दार्जीलिंग येथे आहे.
इला भाटे
भाटे, इला वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:रिकामी पाने
मोहाली
मोहाली तथा साहिझादा अजित सिंग नगर हे भारताच्या पंजाब राज्यातील एक शहर आहे.
वर्ग:पंजाबमधील शहरे वर्ग:मोहाली जिल्हा
उपळेवांगी
उपळेवांगी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील कडेगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कडेगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ५०५
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५०५ वर्ग:इ.स.च्या ५०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
झरे
कार्ट टोपोग्राफीचा एक झरा असू शकतो जिथे पृष्ठभागाच्या पाण्याने पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर (पुनर्भरण क्षेत्र) घुसले आहे आणि ते भूजल भाग बनले आहे. त्यानंतर भूगर्भात भेगा आणि विरळांच्या जाळ्यामधून प्रवास होतो.अंतर्भागापासून मोठ्या लेण्यांपर्यंतचे अंतर. पाणी अखेरीस कारस्ट स्प्रिंगच्या रूपात पृष्ठभागाच्या खालीून उगवते.झरे म्हणजे ज्यात जलचरातून पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर पाणी वाहते. हा जलावरणाचा एक घटक आहे.भूगर्भात असलेले पाणी भूपृष्ठाच्या रचनेमुळे अचानक पृष्ठभागावर येते. हे पाणे अनेक प्रकारच्या चाळण्यामधून गेल्याने बहुदा शुद्ध असते.एक झरे म्हणजे पाण्याने भरलेले, एकतर नैसर्गिक किंवा कृत्रिम, ते तलावापेक्षा लहान असते. [१] नदीच्या पाण्याचा भाग म्हणून हे नैसर्गिकरित्या पूरक्षेत्रात उद्भवू शकते किंवा थोडी वेगळी परीस्थिती असू शकते.(जसे की एक किटली, व्हेर्नल पूल किंवा प्रेरी पोथोल). त्यात दलदलीचा आणि जलचर वनस्पती आणि प्राणी असलेले उथळ पाणी असू शकते. [२] झरर्यामध्ये आढळणाऱ्या जीवनाचा परिणाम करणारे घटक पाण्याच्या पातळीची खोली आणि कालावधी, पोषकद्रव्ये, सावली, इनलेट्स आणि आउटलेटची उपस्थिती किंवा अनुपस्थिती, चरण्याचे प्राणी आणि खारटपणा यांचा समावेश आहे. [3] झरे निसर्गनिर्मित किंवा मूळ खोली आणि सीमांच्या पलीकडे वाढविला जातो. त्यांच्या बऱ्याच उपयोगांपैकी झरे शेती व पशुधनासाठी पाणी पुरवतात, अधिवास पुनर्संचयित करण्यासाठी मदत करतात, माशांच्या हॅचरी म्हणून काम करतात, लॅंडस्केप आर्किटेक्चरचे घटक आहेत.
मलकापूर (नेर)
मलकापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील नेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
अफगाणिस्तानचे प्रांत
अफगाणिस्तानचे ३४ प्रांत आहे. प्रत्येक प्रांत अनेक जिल्ह्यांमध्ये विभागलेला असतो.
मलकापूर (नेर)
संदर्भ
वर्ग:नेर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
अफगाणिस्तानचे प्रांत
संदर्भ आणि नोंदी
*
टॉमस हूब्शमान
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भारताचे राष्ट्रपती
भारताचे राष्ट्रपती (President of India) हे भारतीय प्रजासत्ताक राज्याचे प्रमुख आहेत. भारतामध्ये राष्ट्रपती हे सर्वोच्च संवैधानिक पद जरी असले तरी सर्वाधिक अधिकार हे संंसदेकडे असतात. राष्ट्रपती हे देशाच्या कार्यकारी मंडळाचे नाममात्र प्रमुख असतात, त्यांना पंतप्रधान व मंत्रीमंडळाच्या सल्ल्यानुसारच काम करावे लागते. भारताचे राष्ट्रपती हे देशाचे प्रथम नागरिक व भारतीय सशस्त्र दलां चे सरसेनापती (कमांडर-इन-चीफ) असतात. नवी दिल्लीमधील राष्ट्रपती भवन हे राष्ट्रपतींचे अधिकृत निवासस्थान आहे. राजेंद्र प्रसाद हे भारताचे पहिले राष्ट्रपती होते तर द्रौपदी मुर्मू या १५व्या आणि विद्यमान राष्ट्रपती आहेत, त्यांनी २५ जुलै २०२२ पासून पदभार स्वीकारला आहे.
१५ ऑगस्ट १९४७ रोजी स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर, २६ जानेवारी १९५० रोजी भारतीय राज्यघटना लागू करण्यात आली आणि भारत अधिकृतपणे प्रजासत्ताक बनला, त्यावेळी भारताचे राष्ट्रप्रमुख म्हणून राष्ट्रपती या पदाची निर्मिती करण्यात आली. भारताच्या संविधानानुसार राष्ट्रपतीची निवड थेट नागरिकांद्वारे न होता संसदे च्या दोन्ही सभागृहांचे निवडून आलेले सदस्य आणि राज्यांच्या विधानसभां चे निवडून आलेले सदस्य यांनी मिळून बनलेल्या निर्वाचकगणांच्या (electoral college) सदस्यांकडून केली जाते.
भारतीय संविधाना च्या अनुच्छेद ५३ मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे, राष्ट्रपती त्यांच्या अधिकारांचा प्रत्यक्ष किंवा त्यांच्या हाताखालील अधिकाऱ्यांमार्फत वापर करू शकतात (काही अपवाद वगळता), पण प्रत्यक्षात राष्ट्रपतींना दिलेले सर्व कार्यकारी अधिकार, मंत्रीमंडळाच्या सल्ल्यानुसार पंतप्रधान वापरतात. भारतीय राज्यघटनेने (अनुच्छेद ६०) राष्ट्रपतींना भारतीय संविधान आणि त्यातील तरतुदींचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी आणि अधिकार दिले आहेत. जोपर्यंत संविधानाचे उल्लंघन होत नाही तोपर्यंत पंतप्रधान आणि मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्यानुसार कार्य करण्यास राष्ट्रपतीला घटनेने बांधील आहे. राष्ट्रपतीचा कार्यकाळ पाच वर्षांचा असतो. संसदेत महाभियोग चालवूनच फक्त त्यांना मुदत संपण्याच्या आधी पदावरून दूर करता येते.
इतिहास
सुरुवातील भारताला राष्ट्रकुल राष्ट्रांम ध्येच (Commonwealth of Nations) भारतीय अधीराज्य (Dominion of India) म्हणून १५ ऑगस्ट १९४७ ला ब्रिटीशांकडून स्वातंत्र्य मिळाले. सर्व कॉमनवेल्थ नेशन्सचा राजा हा जॉर्ज सहावा होता, त्यामुळेच जॉर्ज सहावा हा भारतीय अधीराज्याचा देखील राजा होता, त्याचा प्रतिनिधी म्हणून गव्हर्नल-जनरल ची नेमणूक करण्यात आली. १९३१ पासूनच गव्हर्नर-जनरलची नियुक्ती पूर्णपणे भारताच्या पंतप्रधान व मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्याने करण्यात येत होती, ब्रिटिश सरकारच्या सहभागाशिवाय. लुईस माउँटबॅटन हे स्वतंत्र भारताचे पहिले गव्हर्नर-जनरल होते तर चक्रवर्ती राजगोपालाचारी हे दुसरे आणि शेवटचे गव्हर्नर-जनरल होते. भारताला स्वतंत्र मिळाल्यानंतर डाॅ.आंबेडकरां च्या नेतृत्वाखाली भारतीय संविधान सभे ने देशासाठी संपूर्णपणे नवीन राज्यघटना तयार करण्याचे काम हाती घेतले. भारतीय राज्यघटना अखेर २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी लागू झाली आणि २६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आली आणि भारत प्रजासत्ताक बनला.राजा आणि गव्हर्नर जनरलची कार्यालये भारताच्या राष्ट्रपतींच्या नवीन कार्यालयाने बदलली.
१९५२मध्ये पहिल्यांदा राष्ट्रपतिपदाची रीतसर निवडणूक झाली व राजेंद्र प्रसाद हे प्रचंड मतांनी निवडून आले, त्यांनी १३ मे १९५२ रोजी भारताचे पहिले राष्ट्रपती म्हणून पदभार स्वीकारला. त्याच दिवशी राज्यसभा व पहिली लोकसभा यांचीही पहिली बैठक झाली.
अधिकार आणि कर्तव्ये
- बाबासाहेब आंबेडकर,राष्ट्रपती हे राज्याचे घटनात्मक प्रमुख असल्याच्या विविध वादविवादांदरम्यान भारतीय संविधान सभेच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष म्हणून दिलेली प्रतिक्रिया.
कर्तव्य
राष्ट्रपतींचे प्राथमिक कर्तव्य त्यांनी घेतलेल्या शपथेचा भाग म्हणून भारतीय संविधान आणि कायद्याचे जतन, संरक्षण आणि समर्थन करणे (अनुच्छेद ६०, भारतीय संविधान). राष्ट्रपती हे सर्व स्वतंत्र घटनात्मक संस्थांचे प्रमुख असतात. भारताच्या कार्यकारी आणि विधी संस्थांवरील त्यांच्या सर्व कृती, शिफारसी (अनुच्छेद ३, अनुच्छेद १११, अनुच्छेद २७४, इ.) आणि पर्यवेक्षी अधिकार (अनुच्छेद ७४(२), अनुच्छेद ७८C, अनुच्छेद १०८, अनुच्छेद १११, इ.) ह्या संविधानास अनुसरून असतील. कायद्याच्या कोर्टात लढण्यासाठी अध्यक्षांच्या कृतीवर कोणताही प्रतिबंध नाही.
अब्दुलअझीझ
अब्दुल अझीझ (ऑट्टोमन तुर्की:عبد العزيز; ९/१८ फेब्रुवारी, इ.स. १८३० - ४ जून, इ.स. १८७६) हा ऑट्टोमन साम्राज्याचा ३२वा सुलतान होता. हा २५ जून, इ.स. १८६१ ते ३० मे, इ.स. १८७६ दरम्यान सत्तेवर होता.
वर्ग:ओस्मानी सम्राट वर्ग:इ.स. १८३० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८७६ मधील मृत्यू
भारताचे राष्ट्रपती
कार्यकारी अधिकार
-(१) संघराज्याचा कार्यकारी अधिकार, राष्ट्रपतीकडे निहित असेल आणि
त्याच्याकडून प्रत्यक्षपणे किंवा त्याच्या हाताखालील अधिकाऱ्यांमार्फत या संविधानानुसार त्याचा वापर केला जाईल.
(२) पूर्वगामी तरतुदींच्या व्यापकतेला बाध न येऊ देता, संघराज्याच्या संरक्षण दलांचे सर्वोच्च अधिपत्य राष्ट्रपतीकडे निहित
असेल आण्ि त्याचा वापर कायद्याद्वारे विनियमित केला जाईल.
(३) या अनुच्छेदातील कोणत्याही गोष्टीमुळे,-
(क) कोणत्याही विद्यमान कायद्याद्वारे कोणत्याही राज्याच्या शासनाला किंवा अन्य प्राधिकाऱ्याला प्रदान करण्यात आलेले
कोणतेही कार्याधिकार राष्ट्रपतीकडे हस्तांतरित होतात, असे मानले जाणार नाही ; किंवा
(ख) राष्ट्रपती व्यतिरिक्त अन्य प्राधिकाऱ्यास कायद्याद्वारे कार्याधिकार प्रदान करण्यास संसदेला प्रतिबंध होणार नाही
वित्तिय अधिकार
राष्ट्रपतींच्या शिफारशीनेच संसदेत आर्थिक विधेयक मांडले जाऊ शकते.
राष्ट्रपती वार्षिक आर्थिक विवरणपत्र, म्हणजे केंद्रीय अर्थसंकल्प संसदेसमोर मांडतात.
अनपेक्षित खर्च पूर्ण करण्यासाठी राष्ट्रपती भारताच्या आकस्मिक निधीतून आगाऊ रक्कम घेऊ शकतात.
केंद्र आणि राज्यांमध्ये करांचे वितरण करण्याची शिफारस करण्यासाठी राष्ट्रपती दर पाच वर्षांनी वित्त आयोग स्थापन करतात. सर्वात अलीकडील २०१७ मध्ये स्थापना करण्यात आली.
क्षमा करण्याचे अधिकार
(१) कोणत्याही अपराधाबद्दल दोषी ठरवण्यात आलेल्या कोणत्याही व्यक्तीला,-
(क) जेव्हा शिक्षा किंवा शिक्षादेश लष्करी न्यायालयाने दिला असेल, अशा सर्व प्रकरणी;
(ख) जेव्हा शिक्षा किंवा शिक्षादेश संघराज्याच्या कार्यकारी अधिकाराच्या व्याप्तीतील एखाद्या बाबीशी संबंधित असलेल्या कोणत्याही
कायद्याविरुद्ध केलेल्या अपराधाबद्दल देण्यात आला असेल, अशा सर्व प्रकरणी ;
शक्षेबद्दल क्षमा करण्याचा, शिक्षेस तहकुबी देण्याचा, शिक्षेस स्थगिती देण्याचा किंवा शिक्षेत सूट देण्याचा अथवा शिक्षादेश निलंबित करण्याचा,त्यात सूट देण्याचा किंवा तो सौम्य करण्याचा राष्ट्रपतीस अधिकार असेल.
नियुक्तीचे अधिकार
राज्यांच्या राज्यपालांची नियुक्ती देखील राष्ट्रपती करतात. कलम १५६ नुसार, त्यांच्या कृतीतून संविधानाचे उल्लंघन करणाऱ्या राज्यपालांना बडतर्फ करण्याचा अधिकार राष्ट्रपतींकडे आहे.
पात्रता
भारतीय राज्यघटने च्या कलम ५८ मध्ये राष्ट्रपती पदासाठी पात्र होण्यासाठी आवश्यक असलेली प्रमुख पात्रता निश्चित केली आहे. राष्ट्रपती हा,
जर एखादी व्यक्ती भारत सरकार किंवा कोणत्याही राज्य सरकारच्या अंतर्गत लाभाचे कोणतेही पद धारण करत असल्यास किंवा वरीलपैकी कोणत्याही सरकारच्या नियंत्रणाखाली असलेल्या कोणत्याही स्थानिक किंवा अन्य प्राधिकरणाच्या अधीन असल्यास राष्ट्रपती पदाच्या निवडणूकीसाठी पात्र राहत नाही.
तथापि, काही पदाधिकाऱ्यांना राष्ट्रपतीपदाचे उमेदवार म्हणून उभे राहण्याची परवानगी आहे. त्यामध्ये:
उपराष्ट्रपती, राज्यपाल किंवा मंत्री यांची राष्ट्रपती पदी निवड झाल्यास, त्यांनी राष्ट्रपती म्हणून काम सुरू केल्याच्या तारखेपासून त्यांचे पूर्वीचे कार्यालय रिकामे केले असे मानले जाते. संसद किंवा राज्य विधीमंडळाचा सदस्य राष्ट्रपतींच्या पदासाठी निवडणूकीत थांबू शकतो पण जर ते राष्ट्रपती म्हणून निवडून आले तर त्यांनी ज्या तारखेला त्यांनी राष्ट्रपती पदाची शपथ घेतली त्या तारखेला त्यांनी संसद किंवा राज्य विधानमंडळातील त्यांची जागा रिकामी केली असे मानले जाते.जी व्यक्ती, राष्ट्रपती म्हणून पद धारण करीत आहे अथवा जिने असे पद धारण केलेले आहे ती व्यक्ती, भारतीय संविधानाच्या अन्य तरतुदींना अधीन राहून त्या पदासाठी होणाऱ्या फेरनिवडणुकीस पात्र असते.
राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपती निवडणूक कायदा, १९५२, अंतर्गत राष्ट्रपती पदासाठी होणाऱ्या निवडणुकीमध्ये उमेदवाराला त्यांचे नाव मतपत्रिकेवर दिसण्यासाठी प्रस्तावक म्हणून ५० मतदार आणि समर्थक म्हणून ५० मतदारांची आवश्यकता असते. प्रत्येक उमेदवाराला नामनिर्देशनपत्र सादर करताना पंधरा हजार रुपये रोख इतकी रक्कम जमा करावी लागते.
निवडणूक प्रक्रिया
भारतामध्ये राष्ट्रपती (१) संसदे च्या दोन्ही सभागृहांचे निवडून आलेले सदस्य (राज्यसभा व लोकसभा) आणि (२) राज्यांच्या विधानसभां चे निवडून आलेले सदस्य (यामध्ये राज्यांसह दिल्ली व पाँडिचेरी संघ राज्यक्षेत्रांच्या विधानसभा सदस्यांचा समावेश आहे.) यांनी मिळून बनलेल्या निर्वाचकगणांच्या (electoral college) सदस्यांकडून निवडला जातो. राष्ट्रपतींच्या निवडणूकीमध्ये राष्ट्रपतींनी नामनिर्देशित केलेल्या संसद सदस्यांना व राज्यांच्या विधानपरिषदे च्या आमदारांना भाग घेता येत नाही.
राज्यांमध्ये परस्परांत समानता; तसेच सर्व राज्ये मिळून व संघराज्य यांच्यात समानता ठेवण्यासाठी विधानसभेच्या व संसदेच्या प्रत्येक निवडून आलेल्या सदस्याच्या मताचे मूल्य, हे खालील सूत्रा द्वारे निर्धारित केले जाते. या सर्व प्रक्रियेसाठी ८४ व्या घटना दुरुस्तीनुसार, २०२६ नंतर होणाऱ्या पहिल्या जनगणनेची आकडेवारी प्रकाशित होईपर्यंत १९७१ च्या जनगणनेची आकडेवारी वापरली जाईल असे निर्धारित करण्यात आले आहे.
उदा. १९७१ साली महाराष्ट्र राज्याची लोकसंख्या होती ५,०४,१२,२३५ आणि महाराष्ट्राच्या विधानसभे त एकूण २८८ आमदार आहेत. त्यामुळे महाराष्ट्रातल्या प्रत्येक आमदाराच्या मताचे मूल्य हे
एवढे असते. तर महाराष्ट्र राज्यासाठी मतांचे एकूण मूल्य १७५ x २८८ = ५०,४०० एवढे येते. अशाच प्रकारे देशातील ३१ विधानसभांच्या ४,१२० सदस्यांच्या मतांचे मूल्य: ५,४९,४९५.
यावरून संसदेच्या प्रत्येक सदस्याच्या मताचे मूल्य काढले जाते. लोकसभेतील निवडून आलेले सदस्य ५४३ आणि राज्यसभेचे निवडून आलेले सदस्य २३३ एकूण ७७६ खासदार या निवडणुकीत मतदान करतात. प्रत्येक खासदाराच्या मताचे मूल्य =
खासदारांच्या मतांचे एकूण मूल्य ७०८ x ७७६ = ५,४९,४०८.
राष्ट्रपतींची निवडणूक प्रमाणशीर प्रतिनिधित्व पद्धतीनुसार (Proportional Representation Methods) एकल संक्रमणीय मतद्वारे (A single transferable vote) घेतली जाते. मतदान गुप्त असते. राष्ट्रपती निवडीची पद्धत भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद ५५ मध्ये सांगण्यात आली आहे. पंतप्रधानांच्या तुलनेत अध्यक्षाची निवडणूक प्रक्रिया अधिक विस्तृत आहे. या पद्धतीनुसार प्रत्येक मतदाराला एक मत असते, परंतु त्याच्या मताचे मूल्य हे वरीलप्रमाणे ठरवले जाते. मतदार मतपत्रिकेवर १, २, ३… या क्रमाने उमेदवाराला पसंतीक्रम देता येतो. मत वैध होण्यासाठी किमान एक तरी पसंती लिहावी लागते. शब्दात अथवा फुलीने ही पसंती दाखवता येत नाही. असे केल्यास मत रद्द होते. निवडून येण्यासाठी, उमेदवाराला मिळालेल्या मतांचे मूल्य हे एकूण मतांच्या मूल्याच्या ५० टक्क्यापेक्षा जास्त असणे आवश्यक आहे आणि ही मते पहिल्या पसंतीची असावीत. उमेदवारास मतांचा हा कोटा पूर्ण करणे आवश्यक आहे. ती मिळताच उमेदवार पहिल्या फेरीतच विजयी घोषित केला जातो. अन्यथा कमी मते मिळालेल्या उमेदवारास बाद करून त्याची दुसऱ्या, तिसऱ्या इत्यादी पसंतीची मते उरलेल्या उमेदवारांच्या खात्यात जमा केली जातात. शेवटी किमान एका उमेदवाराची निवड होईपर्यंत ही प्रक्रिया सुरू राहते.
भारतीय राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकांमध्ये खासदार आणि आमदारांचे प्रत्यक्ष मतदान समाविष्ट असले तरी, ते त्यांच्या संबंधित पक्षांनी पाठिंबा दिलेल्या उमेदवाराला मतदान करतात.
शपथ किंवा प्रतिज्ञा
भारताच्या प्रत्येक राष्ट्रपतीला, आपले पद ग्रहण करण्यापूर्वी, भारताच्या मुख्य न्यायमूर्ती च्या समक्ष किंवा ते अनुपस्थितीत असतील तर सर्वोच्च न्यायालया च्या उपलब्ध जेष्ठतम न्यायमूर्तीच्या समक्ष पुढील नमुन्यानुसार शपथ किंवा प्रतिज्ञा करून त्याखाली सही करणे बंधनकारक आहे, "मी, (नाव), ईश्वरसाक्ष शपथ घेतो की, (किंवा गंभीर्यपूर्वक प्रतिज्ञा करतो.) मी भारताचा राष्ट्रपती म्हणून आपल्या पदाचे निष्ठापूर्वक कार्यपालन करीन (किंवा मी भारताच्या राष्ट्रपतीची कार्ये पार पाडीन) आणि माझ्या संपूर्ण क्षमतेनिशी संविधान आणि कायदा यांचे जतन, रक्षण आणि संरक्षण करीन आणि मी स्वतःला भारतीय जनतेच्या सेवेस आणि कल्याणास वाहून घेईन."
- अनुच्छेद ६०, भारताचे संविधान,
महाभियोग
त्यानंतर हा प्रस्ताव दुसऱ्या सभागृहाकडे पाठवला जातो. पहिल्या सभागृहात केलेल्या आरोपांची चौकशी केली जाते यावेळी राष्ट्रपतीस हजर राहण्याचा व आपली बाजू मांडण्याचा अधिकार असतो. जर दुसऱ्या सभागृहामध्येही दोन तृतीयांश सदस्यांच्या बहुमताने दोषारोप सिद्ध झाला तर तो ठराव पारित झाल्याच्या दिनांकापासून राष्ट्रपतींना पदावरून दूर केले जाते. राष्ट्रपतींनी नामनिर्देशित केलेल्या संसद सदस्यांनाही महाभियोगाच्या प्रक्रियेमध्ये भाग घेण्याचा अधिकार आहे.
राष्ट्रपतीचा पदावधी संपल्यामुळे रिक्त होणारे पद भरण्याकरिता निवडणूक, तो अवधी संपण्यापूर्वी घेतली जाते. जर इतर कोणत्याही कारणामुळे राष्ट्रपतींचे पद रिक्त झाले असेल तर त्या दिनांकापासून सहा महिन्यांच्या आत निवडणूक घेणे बंधनकारक आहे आणि रिक्त पद भरण्याकरिता निवडून आलेली व्यक्ती पद ग्रहण केल्याच्या दिनांकापासून पाच वर्षांच्या पूर्ण अवधीपर्यंत, पद धारण करण्यास पात्र असते.
मानधन आणि सुविधा
भारतीय संविधाना च्या दुसऱ्या अनुसूचीनुसार भारताच्या राष्ट्रपतींना दरमहा १०,००० मिळत होते. ही रक्कम १९९८ मध्ये ₹५०,००० पर्यंत वाढवण्यात आली. ११ सप्टेंबर २००८ रोजी, भारत सरकारने राष्ट्रपतींचा पगार ₹१.५ लाख वाढवला. भारताच्या २०१८ च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात ही रक्कम आणखी वाढवून ₹५ लाख करण्यात आली. तथापि, राष्ट्रपती जे काही करतात किंवा करू इच्छितात याच्या देखरेखीसाठी सरकारकडून अर्थसंकल्पात ₹२२.५ कोटीची तरतुद केली जाते. राष्ट्रपती भवन, दिल्ली हे भारताच्या राष्ट्रपतींचे अधिकृत निवासस्थान आहे, हे जगातील सर्वात मोठे राष्ट्रपती भवन आहे. राष्ट्रपति निलयम, बोलारम, हैदराबाद आणि रिट्रीट भवन, मशोबरा, शिमला ही भारताच्या राष्ट्रपतींची अधिकृत रिट्रीट* निवासस्थाने आहेत. भारताचे राष्ट्रपती सानुकूल-निर्मित भारी बख्तरबंद असलेली मर्सिडीज बेंझ S६०० (W२२१) ही कार वापरतात.
माजी राष्ट्रपती आणि राष्ट्रपतींच्या विधवा आणि विधुर यांना पेन्शन, सुसज्ज निवास, सुरक्षा, विविध भत्ते इत्यादी सोयी पुरवल्या जातात. Air India One (ज्याला AI1, AIC1 किंवा INDIA 1 असेही संबोधले जाते) हे भारतीय हवाई दलाद्वारे (IAF) भारताच्या राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती व पंतप्रधानांसाठी चालवल्या जाणार्‍या कोणत्याही विशेष विमानाचे हवाई वाहतूक नियंत्रणाचे संबोधन चिन्ह आहे.
बाह्य दुवे
राष्ट्रपती वर्ग:देशानुसार राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:याद्या वर्ग:भारतीय संसद
अवकाश प्रक्षेपण
वर्ग:आंतरिक्षशास्त्र
इ.स. ५०६
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५०६ वर्ग:इ.स.च्या ५०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
समाजशास्त्र आणि ऑगस्ट कॉम्त
व्यक्तीच्या परस्पर सहचार्यातून सामाजिक संबंध निर्माण होतात. व या सामाजिक संबंधाचा  वैज्ञानिक पद्धतीने आभ्यास केला पाहिजे .असे काही विचारवंतांना वाटू लागले व त्यांनी या सामाजिक संबंधाचा शास्त्रीय पद्धतीने आभ्यास करावयास सुरुवात केली व त्यामुळे प्रामुख्याने ऑगस्ट कॉम्त ने भौतिक शास्त्रात उपयोगात आणलेल्या पद्धतीचा वापर समाजशास्त्रत  केला व समाजात सुद्धा नौसर्गिक शास्त्राप्रमाणेच शास्त्र आहे असे स्पष्ट केले.
समाजशास्त्र मध्ये सामाजिक संबंधाचा आभ्यास केला जातो व हा आभ्यास करत असताना निरीक्षण, वर्गीकरण , गृहीत कृत्य , पूर्वकथान व निष्कर्ष इत्यादी  मार्गाचा अवलंब समाजशास्त्रामध्ये करता येणे शक्य अाहे.असे प्रतिपादन ऑगस्ट कॉम्त यांनी 1828 मध्ये स्पष्ट केले व तेथुनच समाजशात्रीय विचाराची सुरुवात झाली व समाजशात्रीय विचार विकसित करण्याच्या दृष्टिकोनातून वेगवेगळ्या विचारवंतांनी आपले योगदान दिल्याचे दिसून येते. हे विचारवंत आपण खाली पाहूया यात भारतीय विचारवंत देखील आहेत.
विचारवंत
* ऑगस्ट कॉम्त (19 जानेवारी 1798)फ्रेंच
* हबेर्ट स्पेन्सर (27 एप्रिल 1820)लंडन
* मॅक्स वेबर (21 एप्रिल 1864)जर्मन
* कार्ल मार्क्स (5 मे 1818)जर्मन
भारतीय विचारवंत
* जी.एस. घुर्यें (12 डिसेंम्बर 1893)
* मुजुमदार
वरील सर्व विचारवंतांपैकी ऑगस्ट कॉम्त हे समाजशास्त्राचे जनक म्हणून ओळखले जातात.
ऑगस्ट कॉम्त :-
ऑगस्ट कॉम्त यांनी खऱ्या अर्थाने शास्त्रीय दृष्टीकोनातून समाजशास्त्रीय विचारास सुरुवात केली. ऑगस्ट कॉम्तचा जन्म 19 जानेवारी 1798 रोजी झाला. फ्रान्समधील मॉटपेलिअर या शहरात झाला. त्यांचे आई वडील कॅथलिक पंथाचे अनुयायी होते. तर कॉम्त हा कॅथलिक पंथावर टीका करणारा होता. मानावी जीवनचा
विकास घडवून आणण्यासाठी काय करता येईल? याचा विचार करण्यासाठी कॉम्त ने आपले सर्व आयुष्य खर्च केले. या थोर विचारवंतांचे 5 सप्टेंबर 1857 मध्ये निधन झाले. ऑगस्ट कॉम्त यांनी त्यांच्या विहारांची मांडणी खूप छान प्रकारे केली आहे.
ऑगस्ट कॉम्त ने प्रत्यक्षवाद या ग्रंथामध्ये तीन अवस्थेचा सिद्धांत मंडला. या तीन अवस्थेच्या सिद्धांतात त्याने सर्व मानवी समाजातसर्व काळात मानवी बुद्धीच्या विकासाचा आढावा घेतला. यात कॉम्त म्हणतो, मानवी बुद्धीचा विकास, शास्त्राची प्रगती, मानवी समाजाचा विकास या तीन एकामागून एक येणाऱ्या अवस्थेतून  झालेला आहे. ती अवस्था काल्पनिक अवस्था, आध्यात्मिक किंवा तात्त्विक अवस्था, प्रत्यक्षवादी व वैज्ञानिक अवस्था या तीन अवस्था आहेत.