cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
देवयानी (अभिनेत्री)
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इंग्रज-नेपाळ युद्ध
(किंवा गुरखा युद्ध) हे हे १८१४ ते १८१६ च्या दरम्यान नेपाळचे अधिराज्य व ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी यांच्यात झालेले युद्ध होते.
वर्ग:ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी सहभागी असलेली युद्धे वर्ग:ब्रिटिश साम्राज्य वर्ग:नेपाळचा इतिहास
हरी ओम पांडे
हरी ओम पांडे ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
धूळ
साधारण‌‌तः ५०० मायक्रोमीटर इतक्या जाडीच्या हवेतील घनकणांना  म्हणतात.
वर्ग:कणीदार पदार्थ वर्ग:छोटे कण वर्ग:सफाई
आर.सी. लेंस
रेसिंग क्लब दे लेंस (Racing Club de Lens) हा फ्रान्सच्या पा-द-कॅले भागातील लेंस शहरात स्थित असलेला एक फुटबॉल संघ आहे. २०१४-१५ हंगामामध्ये हा संघ लीग १मध्ये खेळेल.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रेंच फुटबॉल क्लब वर्ग:लेंस
गोळवली (कल्याण)
गोळवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील कल्याण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कल्याण तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
डेन काउंटी प्रादेशिक विमानतळ
डेन काउंटी प्रादेशिक विमानतळ अमेरिकेच्या विस्कॉन्सिन राज्यातील मॅडिसन शहरात असलेला विमानतळ आहे.
येथून अमेरिकेतील निवडक मोठ्या शहरांना प्रवासी सेवा आणि मालवाहतूकसेवा उपलब्ध आहे. येथून डेल्टा एरलाइन्स आणि अमेरिकन एरलाइन्स मोठ्या प्रमाणात प्रवाशांची ने-आण करतात.
वर्ग:अमेरिकेतील विमानतळ वर्ग:मॅडिसन, विस्कॉन्सिन
वाशिष्ठी नदी
वाशिष्ठी नदी कोकणातली एक महत्त्वाची नदी आहे. हिची एकूण लांबी सुमारे ७० किलोमीटर असून ती पूर्णपणे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातूनच वाहते. ती सह्याद्रीतल्या तिवरे गावाजवळ अंदाजे ९०० मीटर उंचीवरून उगम पावते आणि चिपळूण, खेड, गुहागर आणि दापोली अशी वाहत दाभोळजवळ अरबी समुद्राला मिळते.
वाशिष्टीच्या उपनद्या
जगबुडी नदी वाशिष्ठीची प्रमुख उपनदी आहे. दर पावसाळ्यात जगबुडी तिच्या भोवतीचे जग बुडवतेच पण एका वर्षी तिने हायवे बंद पाडला होता. हिच्यावर दोन मध्यम प्रकल्प आहेत नातूवाडी आणि शिरवली. वाशिष्ठीच्या इतर उपनद्या किंवा नाले म्हणजे नारिंगी, तांबी नदी, धावती नदी, बैतरणी आणि शिवनदी.
गोड्या पाण्याची नदी
कोकणात जरी ३००० मिलिमीटरपर्यंत पाऊस पडत असला तरी तीव्र उतारांमुळे आणि जमिनीच्या रचनेमुळे हे पाणी तत्परतेने समुद्रात जाते. त्यामुळे पावसाळ्यात दुथडी भरून वाहणाऱ्या नद्यासुद्धा उन्हाळ्यात कोरड्या पडतात. पण वाशिष्ठीचे गोडे पाणी मात्र कधीच कमी नसते. ती सदा भरलेली, वाहणारी असते.
कोयनेचे पाणी वाशिष्ठीत
वाशिष्ठी नदीत येणारे पाणी तिचे नाही. हे पाणी सातारा जिल्ह्यातील कोयना जल विद्युत प्रकल्पातून येते. कोयना धरणाचा विस्तीर्ण शिवसागर जलाशय कोयना १, २ आणि ४ या टप्प्यांतील पाणी साठवतो.. हे पाणी खरे तर आग्नेयेकडे वाहून कोयना नदीतून कृष्णेस मिळायला हवे, पण तसे होऊ नये म्हणून ते अडवून व थेट उलटे वळवून कृष्णा खोऱ्यातून कोकणातील वाशिष्ठी खोऱ्यात टाकले जाते. असे पाणी दर वर्षी १९०० दश लक्ष घन मीटर इतके असते.
वाशिष्टी खोऱ्यातील निसर्गवैविध्य
वाशिष्ठीचे खोरे २२०० चौरस किलोमीटरचे आहे. इथे वैविध्याची अचाट रेलचेल आहे. वेगवेगळ्या प्रकारच्या विहिरी, बाव, तळी, पाणी वापराच्या इतर पारंपरिक पद्धती, झरे, धबधबे, आणि छोटे नाजुक ओहोळ ही सगळी वाशिष्ठीची जिवंत रूपे आहेत. या खोऱ्यात खारफुटीची जंगले आहेत आणि बिबटे, कोल्हे व अन्य प्राणीही आहेत.
मगरी
वाशिष्टी नदीमध्ये मगरी आहेत.विशेषतःवाशिष्टी नदीची उपनदी असलेल्या तांबी नदीच्या धरणामध्ये मोठ्या प्रमाणात मगरी आढळतात. कात्रोळी धरणाजवळ मोठ्या संख्येने मगरी पाहता येतात. मगर पाहण्यासाठी कात्रोळीतील देऊळवाडी काळश्री मंदिराजवळ दरवर्षी मोठ्या संख्येने पर्यटक येतात.
दाभोळची खाडी
वाशिष्टी नदी जिथे अरबी समुद्राला मिळते, तिथे दाभोळची खाडी आणि दाभोळ बंदर आहे.
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
दवणा
दवणा (शास्त्रीय नाव: Artemisia Pallens; आर्टिमिसिया पालेन्स ; ) ही सुगंधी वनस्पती अ‍ॅस्टेराशिए कुळातली आहे. पूजेची सामग्री तसेच गजरा, वेणी यांत दवण्याच्या पानांचा वापर होतो. याचे सुगंधी तेल सुगंधचिकित्सा, अर्थात अरोमाथेरपीमध्ये वापरले जाते.
वर्ग:वनस्पती
रिकार्डो क्लार्क
रिकार्डो ॲंथोनी क्लार्क (१० फेब्रुवारी, १९८३:अटलांटा, जॉर्जिया, अमेरिका) हा 🇺🇸 united statesकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:अमेरिकेचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शेळगावराजगुरे
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:रिसोड तालुक्यातील गावे
चिलखत
हे युद्धात स्वसंरक्षणासाठी परिधान करण्यात येणारे आवरण आहे.
वर्ग:प्रकारानुसार सैन्य सामग्री
कॉर्फबॉल
कॉर्फबॉल हा नेटबॉल किंवा बास्केटबॉल सदृश सांघिक खेळ आहे. यात प्रत्येकी चार पुरुष आणि चार स्त्रीया असलेले दोन संघ विरुद्ध दिशांना चेंडू नेऊन ३.५ मीटर उंचीवर टांगलेल्या बास्केटमध्ये तो टाकण्याचा प्रयत्न करतात.
वर्ग:क्रीडा
हरी ओम सिंग राठोड
हरी ओम सिंग राठोड ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
शुक्राचे अधिक्रमण
शुक्राचे अधिक्रमणही एक खगोलीय घटना आहे. जेव्हा शुक्र ग्रह सूर्याच्या पृथ्वीसापेक्ष कक्षेत येतो, तेव्हा दिसणाऱ्या स्थितीला शुक्राचे अधिक्रमण असे म्हणतात. आपल्याला (पृथ्वीवरून) फक्त बुध व शुक्र यांचीच अधिक्रमणे दिसतात. अधिक्रमणाच्या काळात शुक्र एका बिंदुरूपात सूर्यबिंबावर दिसतो. शुक्राचे अधिक्रमण हे चंद्रामुळे घडणाऱ्या सूर्यग्रहणासारखेच असते. शुक्राचा व्यास चंद्रापेक्षा तीनपट मोठा असला तरी तो पृथ्वीपासून चंद्रासापेक्ष खूप दूर असल्यामुळे शुक्र सूर्यावर छोट्या टिकलीसारखा दिसतो तसेच हळू हलतो. शुक्राचे अधिक्रमण काही तास चालते. (२०१२ मधील अधिक्रमण ६ तास ४० मिनिटे शुक्राचे अधिक्रमणही एक खगोलीय घटना आहे. जेव्हा शुक्र ग्रह सूर्याच्या पृथ्वीसापेक्ष कक्षेत येतो, तेव्हा दिसणाऱ्या स्थितीला शुक्राचे अधिक्रमण असे म्हणतात. आपल्याला (पृथ्वीवरून) फक्त बुध व शुक्र यांचीच अधिक्रमणे दिसतात. अधिक्रमणाच्या काळात शुक्र एका बिंदुरूपात सूर्यबिंबावर दिसतो. शुक्राचे अधिक्रमण हे चंद्रामुळे घडणाऱ्या सूर्यग्रहणासारखेच असते. शुक्राचा व्यास चंद्रापेक्षा तीनपट मोठा असला तरी तो पृथ्वीपासून चंद्रासापेक्ष खूप दूर असल्यामुळे शुक्र सूर्यावर छोट्या टिकलीसारखा दिसतो तसेच हळू हलतो. शुक्राचे अधिक्रमण काही तास चालते. (२०१२ मधील अधिक्रमण ६ तास ४० मिनिटे चालले.)
शुक्राची अधिक्रमणे खूपच दुर्मिळ असतात. १२१.५ वर्षांनंतर आठ वर्षांच्या अंतराने दोन व परत १०५.५ वर्षांनंतर आठ वर्षांच्या अंतराने दोन अशी चार अधिक्रमणे २४३ वर्षात होतात व नंतर हा क्रम चालत राहतो.
निहात एरिम
निहात एरिम (१९१२ - १९ जुलै, १९८०) हा तुर्कस्तानचा पंतप्रधान होता.
शुक्राचे अधिक्रमण
शेवटचे शुक्राचे अधिक्रमण ५ व ६ जून २०१२ रोजी होते व ते २१व्या शतकातील शेवटचे अधिक्रमण होते. याअधीचे अधिक्रमण २००४ मध्ये घडले. याअधीची अधिक्रमणांची जोदी डिसेंबर १८७४ व डिसेंबर १८८२ मध्ये होती तर यानंतरची जोडी डिसेंबर २११७ व डिसेंबर २१२५मध्ये असेल.
निहात एरिम
वर्ग:तुर्कस्तानचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू
शुक्राचे अधिक्रमण
वैज्ञानिकांच्या दृष्टीकोनातून मागोवा
शुक्राच्या अधिक्रमणाच्या काळातील फरकामुळे काही वैज्ञानिकांच्या संपूर्ण हयातीतही शुक्राचे अधिक्रमण घडून येत नाही. निकोलस कोपर्निकसच्या हयातीत शुक्राचे अधिक्रमण झाले पण दूरदर्शक नव्हता आणि सूर्यप्रतिमा घेण्याच्या पद्धतीही कदाचित माहिती नव्हत्या. केप्लरने शुक्राच्या अधिक्रमणाचे भाकीत केले पण ते घडेपर्यंत तो जगला नाही. गॅसेंडीने बुधाचे अधिक्रमण पाहिले पण शुक्राचे अधिक्रमण युरोपमधून दिसलेच नाही. गॅलिलिओला याबाबत माहिती होते पण तोपर्यंत त्याची दृष्टी गेलेली होती. इ.स. १६३१ आणि इ.स. १६३९ची शुक्राच्या अधिक्रमणाची जोडी होऊन गेली आणि त्यानंतर इ.स. १६४२ मध्ये न्यूटनचा जन्म झाला. या शतकभराच्या कालावधीच्या सुरुवातीलाच तो जन्मल्यामुळे त्याच्या हयातीत एकही शुक्राचे अधिक्रमण झाले नाही. हॉरॉक्स या खगोलशास्त्रज्ञाने इ.स. १६३९ च्या अधिक्रमणावेळी काही गृहीतके मांडून सूर्य आणि पृथ्वी यातील अंतर मोजण्याचा प्रयत्न केला.
इ.स. २०१२ चेअधिक्रमण
६ जून, इ.स. २०१२ रोजी शुक्राचे अधिक्रमण घडले. पुन्हा पुढे १०५ वर्षे म्हणजेच इ.स. २११७ पर्यंत ते घडणार नाही. ६ जून, २०१२ रोजी सूर्योदयापासून सुमारे सव्वादहापर्यंत (भारताच्या पूर्वेला १०:२० (भाप्रवे) वाजेपर्यंत आणि पश्चिमेला १०:२३ (भाप्रवे) वाजेपर्यंत) हे अधिक्रमण दिसले.
अधिक्रमण पाहण्याच्या सुरक्षित पद्धती
अधिक्रमण पाहणे म्हणजे थेट सूर्याकडे पाहणे जे आपल्या डोळ्यांसाठी हानिकारक आहे. त्यामूळे नुसत्या डोळ्यांनी सूर्याकडे पाहणे कधीही टाळावे. त्यामूळे शुक्राचे अधिक्रमण पाहण्याच्या विविध पद्धती खाली दिल्या आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:खगोलीय घटना
बाळ
नुकत्याच जन्मलेल्या बाळाला नवजात अर्भक (Infant) म्हणतात, व त्याच्या आईला बाळंतीण. त्याचे वय २८ दिवसांचे होईपर्यंत नवजात म्हणतात. २८ दिवसांपासून ते ३ वर्षांपर्यंत बाल्यावस्था व ३ ते १६ वर्षांपर्यंत किशोरावस्था म्हणतात.
नवजात अर्भकाचे श्वसन व रक्ताभिसरण
जन्मल्यानंतर स्वतंत्र श्वसनक्रिया सुरू होणे ही बाळासाठी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट असते. श्वसनाचा मार्ग साफ होऊन मूल जन्मल्यावर प्रथम रडते. तेव्हा श्वसन स्वतंत्रपणे सुरू होते.
नवजात अर्भकाची विष्ठा
बाळ प्रथम शी (विष्ठा) करते ती हिरवट-काळसर रंगाची असते. पहिले दोन ते तीन दिवस हा रंग टिकतो. प्रथम शी करण्याची वेळ जन्मल्यावर ४८ तासांपर्यंत कधीही असू शकते. ४ ते ५ दिवसात काळा रंग जाऊन पिवळी शी होऊ लागते.यात बाळा-बाळात पुष्कळ फरक असतो. काही बाळे दिवसातून १२-१५  वेळा शी करतात. याउलट काही बाळे ४ ते ७ दिवसात एकदाच शी करू लागतात. पिवळी व सैलसर शी असेल तर किती वेळा होते त्याबद्दल चिंता करण्याचे कारण नसते.
वजन
आपल्या देशात नवजात बाळाचे वजन सामान्यतः २ किलोग्रॅम ते ३ किलोग्रॅम (सरासरी २.५ किलोग्रॅम) असते. ते तिसऱ्या महिन्यात दुप्पट व १ वर्षापर्यंत तिप्पट होणे अपेक्षित असते. कोणत्याही बाळाचे हास्य बघितले कि, आपला थकवा नाहीसा होतो.
बाळ जन्मताना घ्यावयाची काळजी
बाळाचे रडणे एक स्वाभाविक क्रिया आहे, जे त्यांच्यासाठी संवादाचे साधन आहे. बाळ रडून भूक, अस्वस्थता, उब, एकटेपणा यांसारख्या अनेक भावनांना व्यक्त करण्याचा प्रयत्न करित असते.
स्तनपानचा सल्ला
स्तनपानाचा सल्ला सगळ्या प्रमुख बाल आरोग्य संघटना करतात. जर काही कारणाने स्तनपान शक्य नसेल, तर बाळाला बाटलीने दूध पाजायला हवे, ज्यासाठी आईचे काढलेले दूध किंवा डब्यातील दूध फॉर्म्युला द्यावा.
वर्ग:कुटुंब वर्ग:जीवशास्त्र वर्ग:मानव वर्ग:वाढ व विकास
वेध (पुस्तक)
वेध: बाबाचं मला सगळ्यात आवडणारं पुस्तक म्हणजे वेध! हे त्याचं पहिलं वहिलं आणि आतून आलेलं लिखाण. त्याच्या गद्धेपंचविशीत पोटतिडकीनं लिहिलेले लेख. आपल्या लिहिण्यानी कुणाला काय वाटेल याचं अजिबात ओझं न घेता बेधडकपणे लिहिलेलं. आणि त्यामुळेच मनाला भिडणारं.
त्याच विषयावर अजून लिहावसं वाटलं म्हणून बाबानी अजून एक पत्र लिहिलं. ते तर छापून आलच; शिवाय यदुनाथ थत्ते यांनी बाबाला दर आठवड्यात लिहायला सांगितलं, आणि वेधची मालिका तयार झाली. ह्या मालिकेत अनेक मान्यवर व्यक्तींवर किंवा स्वतःला उच्चभ्रू समजणाऱ्या व्यक्तींवर प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष तिरकसपणे लिहिलेलं दिसतं. पण ते जसं दिसलं तसं लिहिलेलं असल्यामुळे त्यावर कुणी टिकाही करू शकलं नाही. उलट आज ते वाचताना हसूच येतं. असं वटतं की हे विचार अनेकांच्या मनात येत असतील, पण ते इतके बेधडकपणे कागदावर उतरत नसतील. त्यामुळे अनेकांना ते आपलेसे वटतात. शिवाय बाबाच्या भाषेतल्या तिरकसतेबरोबर त्याच्या मनातली अस्वस्थता, एक तरुणाई, शोधक व्रुत्ती, कुतुहल, सरळ स्वभाव अशा अनेक गोष्टी दिसून येतात. आणि इतक्या छोट्या छोट्या लेखांमधूनही त्यातल्या मर्मीक भाषेमुळे आपल्याला खूपसा तपशील कळतो.
वेध मधला एक लेख क्रिकेट विषयी आहे. क्रिकेटचं सर्व वयोगटातल्या माणसांना असलेलं वेड, मॅच असल्यावर कामधाम सोडून ऐकलेली कॉमेंट्री, अशावेळी इतर बातम्यांकडे झालेलं दुर्लक्ष इत्यादी. तसच भारतीय खेळ कसे मागे पडत आहेत हे ही त्यात लिहिलं आहे. हा लेख अकरावीच्या मराठीच्या पुस्तकात एक धडा म्हणून निवडला होता, तेव्हा सगळे विध्यार्थी ह्या धड्यावर खूपच खार खाऊन असायचे! फ़क्त विध्यार्थीच नाही, तर शिक्षकही! क्रिकेट बद्दलचा विरोध त्यांना पचायचा नाही. बाबाला जेव्हा जेव्हा कुठल्याही कॉलेज मधे भाषणासाठी बोलवायचे, तेव्हा मुलं ह्याच विषयी त्याला प्रश्न विचारायचे. आज हा विचार करताना हसू येतं. आता तर टेस्ट मॅच वरून वन-डे, वन-डे नंतर २०-२०, त्यातही राजकारणी मणसे, सामील असलेले नेते, मॅच फ़िक्सींग अशी क्रिकेटची उत्क्रांती झालेली आहे!
वेध पुस्तक लिहून आता ३८ वर्ष झाली, तरी काही गोष्टी अजून तशाच दिसतात. आपल्याला वाटतं की भारतातलं कॉम्प्युटरचं आगमन, आय.टी.ची सुरुवात आणि त्यातली प्रगती, इतर यशस्वी उद्योग, सहज परदेशी शिक्षण आणि लोकांचे भरपूर पैसे कमावणे ह्यामुळे आपल्या देशाची केवढी भरभराट झाली आहे! मान्य आहे, भरभराट आहे, पण पूर्वीचेच प्रॉब्लेम्स, पूर्वीच्याच मनोव्रुत्ती आता वेगळ्या तऱ्हेने पुढे येत आहेत.
त्यावेळी भरलेल्या देशस्थ ब्राम्हणांच्या सम्मेलनाविषयी, सी.के.पींच्या सम्मेलनाविषयी सडकून टिका करणारे लेख ह्या पुस्तकात आहेत. त्यावर बाबानी झकास विनोदी अंगाने सुद्धा लिहिले आहे. पण आता तर सगळ्या पोटजातींचीही सम्मेलने भरतात. नुकतच पुण्यात झालेलं चित्पावन महासम्मेलन हे त्याचं ठळक उदाहरण. ‘आले रे आले, कोब्रा आले’ अशा घोषणा देत जाणारे कोकणस्थ, आणि ‘जगात फ़क्त दोन जाती आहेत; एक कोकणस्थ आणि उरलेले बाकी सगळे’ हे चर्चा करतानाचं ब्रीदवाक्य, आणि सम्मेलनात एक लाख कोकणस्थांची उपस्थिती ही प्रगती म्हणायची की अधोगती?
गणेशोत्सवात आणि साहित्य सम्मेलनात शिरू पहाणारे राजकारण या विषयी वेध मधे लेख आहेत. आजच्या युगात तर राजकारणाशिवाय ह्या उत्सव-सम्मेलनांची पाने हलत नाहीत! शिवाय त्यांच्या अध्यक्षपदाच्या निवद्णुका झाल्या, की ‘नेमेची येतो पावसाळा’ प्रमाणे येणारे टिकात्मक लेख!
वेध मधे काही लेखांमधे विनोदाची झालरही दिसते. एक सत्याग्रहाविषयीचा लेख आहे. त्यात तेव्हा घडणारे अनेक विनोदी – जे एरवी गंभीर असायला पाहिजेत, असे प्रसंग आहेत. आणि ते लिहायला सुचणं हे मुख्य.जसे की – “सत्याग्रहाच्या वेळी बाजूने एक एल. आय.बी.चा सध्या वेषातला शिपाई चालला होता. त्याने थांबवले. ‘का हो डॉक्टरसाहेब, ह्या सगळ्या गडीमाणसांसाठी हे पोलीस आणले, बायकांसाठी खास स्त्री-पोलीस आणले’ -आणि मग थांबून काही स्त्री-वेषातल्या हिजड्यांकडे बोट दाखवून व गालातल्या गालात हसून म्हणाला, ‘पण यांची व्यवस्था काय?’ आम्हीही हसलो. कोणाचे काय अन् कोणाचे काय. लोकांच्यापुढे राहायच्या झोपड्यांचा प्रश्न,पुढाऱ्यांपुढे त्यांचे किंवा त्यांच्या पुढारीपणाचे प्रश्न, कमिशनरांच्या पुढे या सगळ्या झोपड्यांची कटकट कशी घालवावी हा प्रश्न. तर एल. आय.बी वाल्यांपुढे या हिजड्यांचे काय करायचे हा प्रश्न! आमच्यापुढे, आपण दुपारपासून इकडेच असल्याने आपण चहाच घेतला नाही हा प्रश्न उभा राहिला, आणि त्या दिशेने वळलो.”
वेध मधले काही लेख वाचताना, ‘तो काळ आता गेला’ असही मनात येतं. भारतात अजूनही गरीबी असली, दारिद्र्यरेषेखालचा समाज असला तरी मध्यमवर्गीयांची परिस्थिती सुधारलेली दिसते. मध्यमवर्गीयांचे आता उच्च्य-मध्यमवर्गीय झाले आहेत. ड्रायव्हर, कामवाल्या बायका, रंगारी, भाजीवाले यांच्याकडेही आता मोबाईल, टी व्ही, फ़्रीज, ह्या गोष्टी असतात. त्याच प्रमाणे शिक्षणातली सजगता दिसते. इंटरनेटमुळे तऱ्हतऱ्हेची माहिती आपल्या पर्यन्त पोचते.
तेव्हा लिहिलेल्या ‘सवाई गंधर्व संगीत महोत्सवाचे’ स्वरूप आता बदलले आहे. पूर्वीपेक्षा सुधारणा आहे, पण आता झालेल्या त्यच्या ‘अति व्यावसायिक’ आणि पुणेरी स्वरूपावर एक वेगळा लेखच होईल!!
हे सगळं असलं तरी वेध मनाला भिडतं ते भिडतच!! आता फ़क्त बाबाला एवढच सांगावसं वाटतं, की ‘वेध भाग-२’ लिहायची वेळ आली आहे!!!
वर्ग:साहित्य
सिंचन
सिंचन म्हणजे शेतीस, जमिनीस वा एखाद्या ओसाड स्थळास, भूप्रदेशास कृत्रिमरित्या पाणीपुरवठा करण्याचे विज्ञान होय.जेथे पावसाचे प्रमाण आवश्यकतेपेक्षा कमी असते वा नगण्य असते तेथे अशी व्यवस्था करण्यात येते,ज्याद्वारे तेथे वनस्पतींची वाढ होऊ शकेल. 350px|thumb|न्यु जर्सी येथील एका शेताचे सिंचन होत असतांना 200px|thumb|right|गव्हाचे सिंचन. 200px|thumb|शेतीस पाटबंधाऱ्याद्वारे सिंचन thumb|200px|Drip Irrigation - ठिबक सिंचन - मुख thumb|300px|right|ठिबक सिंचनाचे जाळे व त्याचे भाग. right|thumb|200px|अमेरिकेतील तुषार सिंचन right|thumb|200px|हलविता येण्याजोगी तुषार सिंचन पद्धती.-ब्रिटन thumb| एक छोट्या स्वरूपातली सिंचन प्रणाली-सुरुवात ते अखेर पावेतो. 110px|right|thumbnail|केंद्रिय अणीपद्धतीचा (सेंटर पिव्हट)मुख्य भाग. 110px|right|thumbnail|आसाभोवती फिरणारा तुषार सिंचन संच.
धरणे व कालवे
वर्ग:शेती
मुकेश गढवी
मुकेश गढवी (१ जानेवारी, इ.स. १९६३:सिरोही, राजस्थान - १ मार्च, इ.स. २०१३) हे बनासकांठाचे खासदार होते.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:बनासकांठाचे खासदार
तारूखेडले
तारूखेडले हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मळाकोळी
मळाकोळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील लोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:लोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
मिरज संस्थान (थोरली पाती)
मिरज संस्थान हे पेशव्यांच्या काळातली एक जहागिर आणि ब्रिटीशांच्या काळातील संस्थान होते. ह्या संस्थानाचे अधिपत्य पटवर्थन घराण्याकडे होते. पुढे भाऊबंदकीत मिरजेची विभागणी ४-५ संस्थानांमध्ये झाली. सांगली संस्थान हे त्यातीलच एक संस्थान म्हणून प्रसिद्ध पावले.
इतिहास
गोविंद हरी पटवर्धन हे पहिल्या बाजीरावाच्या काळापासून एक लढवय्या सरदार म्हणून नामवंत होते. पेशव्यांच्या हैदरअली आणि टिपू सुलतानावरील मोहिमांमध्ये गोविंदरावानी भरीव कामगिरी केली. म्हणूनच माधवराव पेशवे यांनी १७६१ साली मिरजेची जहागिर गोविंदरावाना बहाल केली.
गोविंदरावांच्या कारकिर्दीत (१७६१ ते १७७१) मिरजेची भरभराट होऊन ते संस्थान म्हणून नावारूपास आले.
१८२० साली मिरज राज्याचे थोरली पाती (मिरज सीनियर) आणि धाकटी पाती (मिरज ज्युनियर) असे दोन भाग झाले. मिरज संस्थान (थोरली पाती)चे क्षेत्रफळ ६२० चौ.कि.मी., उत्पन्न ४.३ लक्ष तर लोकसंख्या ८२,००० एवढी होती.
युवक क्रांती दल
युवक क्रांती दल ही १९६७ साली पुण्याच्या महाविद्यालयामधील तरुण विद्यार्थी-विद्यार्थिनींनी मिळून सुरू केलेली एक चळवळ आहे. संक्षेपाने या चळवळीला युक्रांद असे ओळखले जाते. सत्याग्रही समाजवाद हा या संघटनेचा पाया होता. पर्यायाने हा पक्ष समाजवादी पक्षाचे एक छक्कल होते. महात्मा गांधी, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि राममनोहर लोहिया यांच्या विचारधारेने प्रभावित झालेले युवक मुख्यत या चळवळीत सामील झाले होते. वर्गमुक्त, जातमुक्त आणि पुरोगामी नवसमाज तयार करण्यासाठी संघर्ष करणे, दलितांचे मुक्ती लढे अहिंसात्मक पद्धतीने लढणे हा या संघटनेचा मुख्य कार्यक्रम होता. १९७० ते १९८० हा या चळवळीचा सुवर्णकाळ होता. पुणे, मराठवाडा आणि मुंबईमध्ये मुख्यत: चळवळीचा प्रभाव होता.
या दरम्यान युक्रांदने डॉ. कुमार सप्तर्षी यांच्या नेतृत्वाखाली अनेक आंदोलने केली व यशस्वी करून दाखवली. १९७५ ते १९७७ या आणीबाणीच्या काळात युक्रांदचे अनेक कार्यकर्ते कारावासात होते. यानंतर संघटनेमध्ये फुट पडली व डॉ. कुमार सप्तर्षी यांच्यासह अनेक कार्यकर्त्यानी संसदीय राजकारणात प्रवेश केला आणि जनता पक्षात प्रवेश करून निवडणूक लढवली. २००१ साली या संघटनेची पुनःस्थापना झाली. त्यानंतर ही संघटनेने अनेक आंदोलने लढवून यशस्वी करून दाखवली आहेत. सध्या डॉ. कुमार सप्तर्षी हे या संघटनेचे अध्यक्ष आहेत आणि जांबुवंत मनोहर हे कार्यवाह म्हणून काम पाहत आहेत.
युक्रांदची वैचारिक भूमिका
स्पष्ट व ठाम वैचारिक पुरोगामी भूमिका हे नेहमी युक्रांदचे वैशिष्ट्य राहिले आहे. माणसाच्या जन्मावर आधारित जातीव्यवस्था व आधुनिक भांडवलशाहीने आणलेली शोषण व्यवस्था या दोन्हीविरोधी संघर्ष करून जातमुक्त व वर्गमुक्त भारतीय समाज तयार करण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न करणे, मानवतेवर आधारीत राष्ट्रवादासाठी काम करणे. यासाठी राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांनी सांगितलेला सत्याग्रहाचा मार्ग अवलंबणे ही युक्रांदची वैशिष्ट्ये होती.
डॉ. कुमार सप्तर्षी यांच्या नेतृत्वाखाली युक्रांदने पुढील आंदोलने लढवली व यश संपादन केले. या सर्व आंदोलनात युक्रांदने आक्रमक अहिंसेचा वापर केला. आम्ही गप्प बसून अन्याय सहन करणार नाही आणि निषेध व्यक्त करताना कुठेही हिंसेचा वापर करणार नाही ही ठाम भूमिका घेऊन आंदोलने केली.
युक्रांदने केलेली आंदोलने
याशिवाय डॉ. कुमार सप्तर्षी यांच्यासह युक्रांदच्या अनेक कार्यकर्त्यानी मराठवाडा विद्यापीठ नामांतर व अनेक पुरोगामी चळवळीत भाग घेऊन आपले योगदान दिले आहे. डॉ. कुमार सप्तर्षी यांनी पुरीचे शंकराचार्य यांच्याशी पुण्यामध्ये केलेल्या वादविवादाचे देशभर पडसाद उमटले होते.
राशीन कम्युन हा युक्रांदच्या कार्यकर्त्यानी केलेला आगळावेगळा प्रयोग होता. राज्याच्या विविध भागातील कार्यकर्त्यानी जाऊन राशीन सारख्या ग्रामीण भागात दलित वस्तीत जाऊन मुक्काम ठोकायचा आणि आजूबाजूच्या गावातून लोकजागृती करायची आणि ग्रामीण भागातील सरंजामशाही व्यवस्थेला आव्हान देण्यासाठी एक प्रारूप तयार करायचे असा यापाठीमागचा हेतू होता. परंतु तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी आणीबाणी जाहीर केल्यानंतर कम्युन मधील सर्वांना अटक झाली.
आणीबाणीच्या दरम्यान युक्रांदचे अनेक कार्यकर्ते १९ महिने अटकेत होते. त्यानंतर युक्रांदमध्येच फुट पडली. डॉ. कुमार सप्तर्षी, अरुण लिमये, रत्नाकर महाजन आणि अनेक कार्यकर्त्यानी जयप्रकाश नारायण यांच्या आहावानानुसार जनता पक्षात प्रवेश केला आणि निवडणूक लढवली. २००१ मध्ये ज्येष्ठ्य कार्यकर्त्यांच्या विनंतीवरून डॉ. कुमार सप्तर्षी यांनी पुन्हा युक्रांदची नवीन सुरुवात केली. नव्या युक्रांदने खालील आंदोलने केलेली आहेत.
प्रमुख कार्यकर्ते
१. डॉ. कुमार सप्तर्षी
२. डॉ. अरुण लिमये
३. नरेंद्र दाभोळकर
४. अन्वर राजन
५. डॉ. उर्मिला सप्तर्षी
६. डॉ. रत्नाकर महाजन
७. व्यंकप्पा पत्की
८. नंदा पाटील
९. नीलम गोऱ्हे
१०. आनंद करंदीकर
११. अजित सरदार
१२. वसुधा सरदार
१३. विजय दर्प
१४. रंगा रायचूरे
१५. शेषराव निसर्गंध
१६. शांताराम पंदेरे
१७. मंगल खिवसरा
१८. संदीप बर्वे
१९. अप्पा अनारसे
२०. कमलाकर शेटे
२१. जांबुवंत मनोहर
२२. रवी लाटे
२३. सुदर्शन चखाले
२४. सुदाम लगड
२५. रोहनसिंह गायकवाड
२६. डॉ. प्रवीण सप्तर्षी
२७. युवराज मगदूम
२८. आदित्य आरेकर
२९. सचिन चौहान
३०. अभिजित मंगल
३१. दादा राऊत
संदर्भ
२. The Experience of Hinduism: Essays on Religion in Maharashtra लेखक एलिनोर झेलीएट व म्याक्सिम बर्न्सन
३. पुणे विद्यापीठाच्या संकेत स्थळावरील कागदपत्रे
४. रिसर्च गेट
वर्ग:महाराष्ट्र वर्ग:आंबेडकरवादी संस्था व संघटना वर्ग:नामांतर आंदोलनात सहभागी व्यक्ती
सोनावे
सोनावे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
सफाळे रेल्वे स्थानकापासून पूर्वेस तांदुळवाडी मार्गाने गेल्यावर वैतरणेच्या पारगाव पुलावरून गेल्यानंतर उजवीकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर सोनाईमाता मंदिरानंतर हे गाव लागते. सफाळेपासून हे गाव १२ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे लहान गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ५५३ कुटुंबे राहतात. एकूण २६५० लोकसंख्येपैकी १३४८ पुरुष तर १३०२ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६२.६७ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७३.५२ आहे तर स्त्री साक्षरता ५१.३४ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ४४० आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १६.६० टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात. येथे भरपूर प्रमाणात रानभाज्या मिळतात. खरशिंग,करडू,बाफली,पेंढर, बांबूशिंद,कवळ, खुरासनीचा पाला, लोत, शेवळी, उडदाचा पाला, काकड, रानचिकू, आभईची शेंग, अळबी, आंबट बिबली, माड, चावा वेल,टेरा, कर्टुलं,लोथी, सतरा, हळंदा, शेवळे,कोरड, टाकळा, शेवगा, तेरे, कुडाची फुलं, घोळ, कोळू, रताळ्याचे कोंब, टेंभरण, मोहदोडे,नारळी, मोखा, चायवळ, वांगोटी, भोपा, बोंडारा, रानकेळी, भारंगा ह्या काही रानभाज्या आहेत. ह्या भाज्या मुख्यतः पावसाळ्यात होतात.ह्या भाज्या पोटाचे विकार, खोकला आणि इतर तत्सम आजारावर गुणकारी असतात. आदिवासी समाज बांधवांना त्याची चांगली समज असते. तारपा नृत्य आणि वारली रंगकला हे आदिवासी समाजाचे अविभाज्य भाग आहेत.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस सफाळे रेल्वे स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. अॉटोरिक्शासुद्धा सफाळेवरून दिवसभर उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
टिघरे,आंबोडेगाव, आगरवाडी, कपासे, पारगाव, उचवली, सफाळे, कर्दळ, माकणेकपासे, विराथन बुद्रुक, नगावेपाडा,पेणांद, दहीवले, नावझे, तांदुळवाडी ही जवळपासची गावे आहेत.
संदर्भ
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
ख्वाजा नझीमुद्दीन
हाजी सर ख्वाजा नझीमुद्दीन (देवनागरी लेखनभेद: ख्वाजा नझिमुद्दीन; बंगाली: খাজা নাজিমুদ্দীন ; उर्दू: خواجہ ناظم الدین ; रोमन लिपी: Khawaja Nazimuddin;) (जुलै १९, इ.स. १८९४ - ऑक्टोबर २२, इ.स. १९६४) हा बंगाली राजकारणी व पाकिस्तानाचा दुसरा गव्हर्नर-जनरल, तसेच दुसरा पंतप्रधान होता. पाकिस्तानाचे पहिले गव्हर्नर-जनरल मुहम्मद अली जीना यांच्या मॄत्यूनंतर तो सप्टेंबर १४, इ.स. १९४८ ते ऑक्टोबर १७, इ.स. १९५१ या कालखंडात दुसरा गव्हर्नर-जनरल म्हणून अधिकारारूढ होता. पाकिस्तानाचा पहिला पंतप्रधान लियाकत अली खान याच्या हत्येनंतर १७ ऑक्टोबर, इ.स. १९५१ रोजी पाकिस्तानाचा दुसरा पंतप्रधान बनला. पाकिस्तानात त्या काळी उतभवलेल्या बंगाली-पंजाबी भाषक संघर्षाच्या व अहमदिया-उर्वरित मुस्लिमांमधील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर एप्रिल १७, इ.स. १९५३ रोजी तत्कालीन गव्हर्नर-जनरल गुलाम मुहम्मद याने नझीमुद्दिनास पंतप्रधानपदावरून हटवले.
बाह्य दुवे
वर्ग:पाकिस्तानचे पंतप्रधान वर्ग:पाकिस्तानचे गव्हर्नर-जनरल वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मृत्यू
बास्केटबॉल
बास्केटबॉल हा एक सांघिक खेळ आहे. ५ खेळाडूंचे दोन संघ चेंडू बास्केटबॉल जाळीमधे टाकून अधिकाधिक गुण मिळवण्याचा प्रयत्न करतात. बास्केटबॉल जगातील एक अतिशय लोकप्रिय खेळ आहे.
सर्वसाधारण बास्केटबॉल जाळीचा व्यास 18 in असतो व जाळी 10 ft उंचीवर बॅकबोर्डला लावलेली असते. संघाला गुण मिळवण्यासाठी चेंडू जाळीत टाकावा लागतो. चेंडू जाळीत टाकणारा खेळाडू जर थ्री टिंब रेषेच्या आत असेल तर २ गुण मिळतात अथवा ३ गुण मिळतात. जास्तीत जास्त गुण मिळवणारा संघ विजेता घोषित केला जातो. गुण संख्या समसमान झाल्यास अतिरिक्त वेळ वापरल्या जातो. चेंडू पुढे नेण्यासाठी चेंडू टप्पे देउन चालतांना नेता येतो अथवा पळून किंवा संघ खेळाडूला सोपवता येतो. चेंडू चालतांना दोन वेळा टप्पा केल्यास किंवा हातात धरून चालल्यास नियमांची पायमल्ली होते.
नियमांची पायमल्लीला फाउल असे म्हणले जाते. धोकादायक शारीरिक संपर्क साठी पेनाल्टी लावल्या जाते.
बास्केटबॉल मध्ये सहसा वापरले जाणारे शब्द शूटींग, पासिंग अणि ड्रिब्लिंग आहेत. सहसा संघातील सर्वात उंच खेळाडू सेंटर, स्मॉल फोरवर्ड किंवा पॉवर फॉरवर्ड मध्ये खेळतो व सर्वात छोटा खेळाडू किंवा चेंडू सक्षमपणे हाताळणारे खेळाडू पॉईंट गार्ड असतात.
इतिहास
बास्केटबॉल, नेटबॉल, डॉजबॉल, व्हालीबॉल, आणि लॅक्रोसे केवळ हेच चेंडूचे खेळ आहे ज्यांचा शोध नॉर्थ अमेरिकेत लागल्याचे मानले जाते.
डिसेंबर १८९१ मध्ये डॉ. जेम्स नैस्मिथ, कॅनडात जन्मलेल्या शारीरिक शिक्षण देणाऱ्या शिक्षकाने (वायएमसीए) (सद्य, स्प्रिंगफिल्ड कॉलेज) पावसाळी दिवसात विद्यार्थ्यांना तंदरूस्त ठेवण्यासाठी बास्केटबॉल खेळाचे प्रथम नियम व खेळण्याची पद्धती लिहिली.
उंची
मैदानी स्वरूपाचा एक खेळ, सर्वसाधारणपणे २८.६६ मी. (९४ फुट) लांब व १५.२४ मी. (५० फुट) रुंद प्रांगणाच्या (आ. १) दोन्ही टोकांना पांढऱ्या दोरखंडाच्या जाळ्याची बिनबुडाची टोपली एका लोखंडी कडीपासून लोंबकळत सोडलेली असते. त्या कडीचा व्यास ०.४६ मी. (१८ इंच) असून ती जमिनीपासून ३.०५ मी. (१० फुट) उंचीवर असलेल्या एका पार्श्वफलकाला जोडलेली असते (आ. २). चेंडू गोलाकार असून त्याला बाहेरून कातड्याचे वेष्टन व आत रबराची फुगवलेली पिशवी असते. त्याचा परिघ कमीत कमी ७५ सेंमी. (२ फुट साडे पाच इंच) ते जास्तीत जास्त ७८ सेंमी. २ फुट सहा पुर्णांक तीन चतुर्थांश इंच असतो. त्याचे वजन ६०० ग्रॅमपेक्षा कमी असू नये, असा दंडक आहे. एका संघाने प्रतिस्पर्धी संघाच्या हद्दीतील टोपलीत चेंडू टाकून गोल करणे व गुण संपादणे व त्याचवेळी प्रतिस्पर्धी संघास गोल करण्यास अटकाव करणे हे या खेळाचे स्थूल मानाने स्वरूप होय.
वर्ग:खेळ वर्ग:मैदानी खेळ वर्ग:चेंडूचे खेळ
छट पूजा
छट पूजा ही उत्तर भारतातील स्त्रिया करीत असलेली एक प्रकारची सूर्यपूजा आहे. छटव्रत स्वीकारून ही पूजा करण्यात येते. या व्रतादरम्यान स्त्रिया निर्जल उपवास करतात व सूर्याला अर्घ्य देऊन हा उपवास सोडण्यात येतो. हे व्रत सौभाग्य व समृद्धीसाठी आणि संतानप्राप्तीसाठी करण्यात येते. भारताच्या बिहार व झारखंड राज्यात हे व्रत मोठ्या प्रमाणात साजरे करण्यात येते.
या व्रतादरम्यान, सूर्य, सूर्यपुत्र यम व त्याची बहिण षष्टी हिचे पूजन केले जाते.संपूर्ण वर्षात चैत्र मासात व कार्तिक मासात अशी दोन वेळा छट पूजा करण्यात येते. पण कार्तिक महिन्यातील छट पूजेचे महत्त्व जास्त असते.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
सिरिल वॉल्टर्स
सिरिल फ्रेडरिक वॉल्टर्स (ऑगस्ट २८, इ.स. १९०५ - डिसेंबर २३, इ.स. १९९२) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.
वॉल्टर्स, सिरिल वॉल्टर्स, सिरिल वॉल्टर्स, सिरिल वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एड्सन बडल
एड्सन मायकेल बडल (२१ मे, १९८१:न्यू रोशेल, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) हा 🇺🇸 united statesकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:अमेरिकेचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हिमालय
हिमालय ही आशिया खंडात पसरलेली, जगातील सर्वांत उंच पर्वतरांग आहे. संस्कृत भाषेत हिमालय म्हणजे बर्फ (हिम) जेथे वास करते ते स्थान. हिमालय पर्वतरांगा भारतीय उपखंडाला तिबेटच्या पठारापासून वेगळे करते. जगातील सर्वच ८,००० मीटर पेक्षा जास्त उंची असलेली सर्वोच्च शिखरे या पर्वतरांगेत आहेत. माउंट एव्हरेस्ट हे सर्वोच्च शिखर असून त्याची उंची ८,८४८ मीटर इतकी आहे. त्याखालोखाल के२ व कांचनगंगाचा क्रमांक लागतो. ह्या पर्वतरांगेची लांबी २,४०० कि.मी. पेक्षाही जास्त आहे. ती भारत, पाकिस्तान, नेपाळ, चीन,भूतान या देशांमधून जाते. हा पर्वत भारतीय उपखंडाच्या हवामानावर नियंत्रण राखतो. हिमालयाच्या प्रभावाने भारतीय उपखंडावर मोसमी पाऊस पडतो तर त्याच्या उंचीमुळे उत्तरेकडील अतिथंड वारे रोखले जाऊन भारतीय उपखंड सर्वकाळ उष्ण/उबदार राहण्यास मदत होते. हिमालयात अनेक नद्या उगम पावतात ह्या नद्या भारत,पाकिस्तान,बांगलादेश व चीनमधील जवळपास १५० कोटीहून अधिक लोकसंख्या म्हणजे ३०-३५ टक्के मानवांच्या पाण्याचा मुख्य स्रोत आहे. गंगा,ब्रह्मपुत्रा,सिंधू या हिमालयातील महत्त्वाच्या नद्या आहेत. त्यामुळेच जगातील सर्वात महत्त्वाच्या पर्वत रांगांमध्ये हिमालयाचा समावेश होतो. हिमालय ही एक अशी पर्वत शृंखला आहे जी भारतीय उपखंडांना मध्य आशिया आणि तिबेटपासून विभक्त करते. ही माउंटन सिस्टम प्रामुख्याने तीन समांतर पर्वतराजींनी बनलेली आहे - ब्रूहद हिमालय,मध्य हिमालय आणि शिवालिक,जे पश्चिमेपासून पूर्वेकडे अंदाजे 2400 किमी लांबीच्या लांब आकारात विस्तारलेले आहे. उदय दक्षिणेकडे म्हणजेच उत्तर भारतातील मैदानाकडे असून केंद्र तिबेटच्या पठाराकडे आहे. या तीन मुख्य प्रवाश्यांव्यतिरिक्त, चौथ्या आणि सर्वात उत्तरी श्रेणीला पॅरा हिमालय किंवा ट्रान्स हिमालय म्हणतात ज्यामध्ये काराकोरम आणि कैलास श्रेणी आहेत. हिमालय पर्वत ७ देशांमध्ये पसरलेले आहेत. हे देश म्हणजे पाकिस्तान, अफगाणिस्तान, भारत, नेपाळ, भूतान, चीन आणि म्यानमार.
हिमालयीन पर्वतराजीत १५ हजाराहून अधिक हिमनद्या आहेत, जे 12 हजार चौरस किलोमीटरमध्ये पसरलेले आहेत. 72 किमी लांबीचा सियाचीन हिमनगा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा हिमनगा आहे. हिमालयातील काही प्रमुख नद्यांमध्ये सिंधू, गंगा, ब्रह्मपुत्र आणि यांग्त्सी यांचा समावेश आहे.
जमीन निर्मितीच्या सिद्धांतानुसार ते इंडो-ऑस्ट्रेलियन प्लेट्ससह एशियन प्लेटला टक्कर देऊन बनविले गेले आहे. हिमालयच्या बांधकामाची पहिली वाढ ६५० दशलक्ष वर्षांपूर्वी झाली आणि मध्य हिमालयात ४५० दशलक्ष वर्षांपूर्वीची वाढ.
हिमालयात काही महत्त्वाची धार्मिक स्थळेही आहेत. यामध्ये हरिद्वार, बद्रीनाथ, केदारनाथ, गोमुख,रुद्रप्रयाग देवप्रयाग, ऋषिकेश,कैलास, मानसरोवर आणि अमरनाथ,शाकंभरी यांचा समावेश आहे. गीता (गीता: १०.२५) या भारतीय शास्त्रातही याचा उल्लेख आहे.
जडणघडण
हिमालय पर्वत हा मुख्यत्वे गाळाने बनलेला पर्वत आहे व जगातील सर्वांत तरुण पर्वत असल्याचे मानण्यात येते. याची उत्पत्ती साधारणपणे इसवी सनापूर्वी १ कोटी ते ७० लाख या वर्षांदरम्यान झाली. भारतीय द्वीपकल्प हा मूळतः गोंडवन या महाखंडाचा भाग होता जो साधारणपणे आजच्या दक्षिण अफ्रिकेच्या जवळ होता. भारतीय द्वीपकल्पाने व ऑस्ट्रेलियाच्या प्रस्तराने उत्तरेकडे वेगाने वाटचाल केली. ही हालचाल एका वर्षात १५ सें.मी. या दराने होत होती. भूवैज्ञानिक दृष्ट्या हा वेग खूप प्रचंड आहे. द्वीपकल्प व युरेशिया प्रस्तरामध्ये त्यावेळेस टेथिस नावाचा समुद्र अस्तित्वात होता. साधारणपणे १ कोटी वर्षांपूर्वी मुख्य आशिया खंडाची धडक झाली व टेथिस समुद्राचे अस्तित्व नष्ट झाले. परंतु यामुळे त्यामधील समुद्राने तयार झालेला गाळाचा भाग हलका असल्याने दबण्याऐवजी उंचावला गेला, जसजसे भारतीय उपखंड अजून आत येत गेले तसतसे हा भाग अजून उंचावला व हिमालयाची निर्मिती झाली. अजूनही भारतीय द्वीपकल्पीय प्रस्तराची वाटचाल तिबेटच्या खालील भागातून उत्तरेकडे होत आहे, त्यामुळे हिमालय अजूनही उंचावत आहे. या भौगोलिक घटनेमुळे ब्रम्हदेशातील पर्वतरांगा तसेच अंदमान निकोबार हे द्वीपसमूह तयार झाले.
भारतीय द्वीपकल्प व ऑस्ट्रेलियन प्रस्तर हे वार्षिक ६७ मिलिमीटर ह्या गतीने सरकत आहेत. पुढील १ कोटी वर्षात भारतीय द्वीपकल्प अशिया खंडात अजून अंदाजे १५०० किमी इतके आत गेलेले असेल. यातील जवळपास २० मिलिमीटर अंतर हे हिमालयात समाविष्ट होते, ज्यामुळे हिमालयाची उंची अजूनही वाढत अाहे. हिमालय साधारणपणे वर्षाला ५ मिलिमीटर इतका उंच होत आहे. या जडणघडणीमुळे हिमालयाचा भाग हा भौगोलिक दृष्ट्या अतिशय नाजूक मानला जातो. म्हणूनच भूकंपाचे अनेक झटके हिमालयीन क्षेत्रात बसत असतात.
नामकरण
हिमालय हे दोन संस्कृत शब्दांनी बनलेले आहेत - हिम आणि आलय, हा शब्द बर्फाचे घर आहे. ध्रुवीय प्रदेशांनंतर हा पृथ्वीवरील सर्वात मोठा हिम-संरक्षित प्रदेश आहे.
हिमालय आणि जगातील सर्वोच्च शिखर माउंट एव्हरेस्ट बऱ्याच नावांनी ओळखले जाते. नेपाळमध्ये याला सागरमाथा (आकाश किंवा स्वर्गातील भाला), संस्कृतमधील देवगिरी आणि तिबेटमधील कोमोलुंग्मा (पर्वतांची राणी) म्हणतात.
हिमालय पर्वताच्या शिखराचे नाव आहे 'बंदरपुच्छ'. हे शिखर उत्तराखंडच्या उत्तरकाशी जिल्ह्यात आहे. त्याची उंची 13,731 फूट आहे. त्याला सुमेरु असेही म्हणतात.
हिमालयाचे स्वरूप
उत्तर भारतातील गंगेचे ब्रह्मपुत्र मैदानी प्रदेश हिमालयातून आणलेल्या नद्यांचे मैदान आहेत. हिमालयीन रांगा पावसाळ्याच्या हवेचा मार्ग अडवून आपल्या राज्यात पाऊस पाडतात. सकाळी सूर्योदय झाल्यावर हिमालयाच्या किरणांनी सूर्याच्या किरणांना सुशोभित केले हिमालय पर्वत उच्च गंधसरुच्या झाडाने भरलेला आहे. अस्वल, हत्ती, चित्ता, एकसारखे वानर असे अनेक प्रकारचे वन्य प्राणी इथेही आढळतात. रेनडियर, प्राणी इत्यादी त्यांचे जीवन येथे सुरक्षितपणे जगतात.
हिमालयाची निर्मिती
हिमालयातील उत्पत्ती कोबेरच्या भौगोलिक सिद्धांत आणि प्लेट टेक्टोनिक्स सिद्धांताद्वारे स्पष्ट केली आहे. पहिले भारतीय प्लेट आणि त्यावरील भारतीय भूखंड म्हणजे गोंडवानालँड नावाच्या विशाल खंडाचा एक भाग होता आणि आफ्रिकेला सुसंगत होते, त्यानंतर वरच्या क्रीटेशियस कालखंडातील भारतीय प्लेटच्या हालचालीच्या परिणामी भारतीय पठाराचे पठार उत्तरेकडे सरकले. मिलियन वर्षांपूर्वी) भारतीय प्लेटने वेगाने उत्तर दिशेने हालचाली सुरू केल्या आणि सुमारे 6000 किमी अंतर व्यापला. यूरेशियन आणि भारतीय नाटक समुद्राचा-समुद्र सत्ता यांमधील शत्रुत्वाची आता केंद्रीय हिमालयाच्या निर्माण खंडाचा-युरोपिअन टक्कर मध्ये चालू आणि (650 लक्ष वर्षांपूर्वी) आहे की महासागराचा प्लेट विसर्जन नंतर खुर्च्या दरम्यान या सत्ता यांमधील शत्रुत्वाची.
तेव्हापासून, सुमारे 2500 किमी क्रस्टल कम्युटेशन झाले आहे. तसेच, भारतीय प्लेटचा उत्तर पूर्व भाग घड्याळाच्या दिशेने सुमारे 45 अंशांच्या आसपास फिरला आहे.
या धडकीमुळे, हिमालयातील तीन पर्वतमाला उत्तर व दक्षिणेस वेगवेगळ्या कालखंडात तयार झाली. म्हणजे प्रथम महान हिमालय, नंतर मध्य हिमालय आणि शेवटी शिवालिक.
भौगोलिक विभाग
पाकिस्तानमधील सिंधू नदीच्या वळणापासून ते अरुणाचलमधील ब्रह्मपुत्रापर्यंत एकमेकांना समांतर आढळणाऱ्या हिमालय पर्वतीय प्रणालीचे विभाजन केले आहे. चौथी गौड श्रेणी भिन्न असून संपूर्ण लांबी नाही. सापडला आहे या चार श्रेणी आहेत -
(अ) पॅरा-हिमालय,
(ब) ग्रेट हिमालय
(सी) मध्य हिमालय, आणि
(ड) शिवालिक.
ट्रान्स हिमालय किंवा टेथिस हिमालय म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पॅरा हिमालय ही हिमालयातील सर्वात प्राचीन श्रेणी आहे. हे हिमालयातील मुख्य श्रेणी आणि तिबेट काराकोरम रेंज, लडाख रेंज आणि कैलास रेंजच्या रूपात आहे. ते टेथिस समुद्राच्या गाळापासून बनले आहे. त्याची सरासरी रुंदी सुमारे 40 किमी आहे. सिंधू-संपू-शटर-झोन नावाच्या फॉल्टमुळे ही श्रेणी तिबेटी पठारापेक्षा वेगळी आहे.
ग्रेट हिमालय, ज्याला हिमाद्री देखील म्हणतात, हिमालयातील सर्वोच्च श्रेणी आहे. त्याच्या कोरमध्ये अज्ञात खडक आढळतात जे खडकांच्या स्वरूपात ग्रॅनाइट आणि गॅब्रो म्हणतात. बाजुला आणि शिखरावर तलम खडकांचा विस्तार आहे. काश्मीरमधील झेंस्कर प्रवर्गही याचाच एक भाग मानला जातो. मकालू, कंचनजंगा, एव्हरेस्ट, अन्नपूर्णा आणि नामचा बरवा इत्यादी हिमालयातील सर्वोच्च शिखरे या श्रेणीचा भाग आहेत. ही श्रेणी मध्य हिमालयातून मुख्य मध्य विभागाद्वारे विभक्त केली जाते. तथापि, पूर्व नेपाळमधील हिमालयाच्या तीन पर्वतमाला एकमेकांना लागून आहे.
मध्य हिमालय ग्रेट हिमालयाच्या दक्षिणेस आहे. पश्चिमेस काश्मीर खोरे आणि पूर्वेस काठमांडू खोरे - ग्रेट हिमालय आणि मध्य हिमालय यांच्या दरम्यान दोन मोठ्या आणि मुक्त दle्या आढळतात. हे जम्मू-काश्मीरमधील पीर पंजाल, हिमाचलमधील धौलाधर, उत्तराखंडमधील मसूरी किंवा नागटीब्बा आणि नेपाळमधील महाभारत श्रेणी म्हणून ओळखले जाते.
शिवालिक रेंजला बाह्य हिमालय किंवा उप हिमालय असेही म्हणतात. येथे सर्वात नवीन आणि सर्वात कमी शिखर आहे. हे पश्चिम बंगाल आणि भूतान दरम्यान विलुप्त आहे आणि उर्वरित हिमालयातील समांतर आहे. अरुणाचलमधील मिरी, मिश्मी आणि अभोर डोंगर म्हणजे शिवालिकच. दून खो and्या शिवालिक आणि मध्य हिमालय यांच्या दरम्यान आढळतात.
हिमनद्या व नद्या
हिमालयातील हिमनद्या म्हणजे अश्या हिमनद्या ज्या हिमालयीन परिसरामध्ये आढळतात. हिमालय हा जगातील जवळपास १५० कोटी लोकांसाठी पाण्याचा मुख्य स्रोत आहे. हिमालयात साधारणपणे जवळपास १५,००० विविध हिमनद्या आहेत ज्यात १२,००० वर्ग किमी इतके पाणी सामावले आहे. ७० किमी लांबीची सियाचीन हिमनदी ही अध्रुवीय प्रदेशातील दुसरी सर्वांत मोठी हिमनदी आहे. उत्तराखंडमधील गंगोत्री, यमुनोत्री, पिंडारी व काफनी हिमनदी, नेपाळ मधील एव्हरेस्टच्या सानिध्यातील खंबू हिमनदी ह्या काही प्रसिद्ध हिमनद्या आहेत.
हिमालयातील वरच्या भागातील नद्यांना हिम वितळून पाणी मिळत असल्याने या नद्या बारमाही वाहाणाऱ्या नद्या आहेत. या भागातील उंची खूप असल्याने विषुववृत्ताजवळ असूनही या भागात कायम बर्फ असते. या सर्व नद्या मुख्यत्वे २ मोठ्या नद्यांना जाऊन मिळतात.
लघु हिमालय
महान हिमालयाच्या समांतर दक्षिणेस पसरलेल्या हिमालय पर्वताचा भाग लहान हिमालय असे म्हणतात. या झोनला मध्य हिमालय किंवा हिमाचल हिमालय असेही म्हणतात. पण प्रत्यक्षात ते मध्य हिमालयच आहे. सूक्ष्म हिमालय रूंदी 80 ते 100 किलोमीटरपर्यंत पसरली आहे. त्याची सरासरी उंची 1628 मीटर ते 3000 मीटर पर्यंत आहे. त्याची कमाल उंची 4500 मीटर आहे.
वन्यजीवसृष्टी
धार्मिक महत्त्व
हिमालयाची उंची व भव्यता यामुळे प्राचीन कालापासून हिमालय भारतीयांना आकर्षित करत आला आहे. हिमालयाची अनेक वर्णने वेदांमध्ये आढळतात व त्याच्या स्तुतिपर अनेक रचना लिहिल्या गेल्या आहेत. त्यामुळे हिंदू धर्मात हिमालयाला देवासमान स्थान आहे. महाभारतातील आख्यायिकेप्रमाणे स्वर्गाला जाण्याचा मार्ग हिमालयातून जातो म्हणून पांडवांनी शेवटची यात्रा हिमालयात केली. हिमालयाला देवांचे वस्ती-स्थान म्हणून मानण्यात येते. कैलास पर्वतावर शिव आणि पार्वती निवास करतात असा समज आहे. मानस सरोवर व ॐ पर्वत हिंदूसाठी अतिशय पवित्र स्थळे आहेत. हिमालयातील उगम पावलेल्या नद्यांच्या काठांवर प्राचीन भारतीय संस्कृती विकसित झाली त्यामुळे देखील हिमालयाला आदरयुक्त स्थान आहे. अमरनाथ, गंगोत्री, केदारनाथ, बद्रीनाथ तसेच नेपाळ मधील अनेक स्थळे हिंदूंसाठी अतिशय पवित्र आहेत. दरवर्षी हजारो लाखोच्या संख्येने भाविक या ठिकाणांना भेट देण्यास जातात.
बौद्ध धर्मीयांमध्येही हिमालयाला अनोखे महत्त्व आहे. हिंदू धर्मीयांप्रमाणेच तेही कैलास पर्वताला पवित्र मानतात.
गिर्यारोहण
हिमालय
बाह्य दुवे
वर्ग:हिमालय वर्ग:पर्वतरांगा
हरी जी.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
झेन्को सुझुकी
झेन्को सुझुकी जपानचा पंतप्रधान होता.
सुझुकी, झेन्को वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
जनरल मिचेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
जनरल मिचेल प्रादेशिक विमानतळ अमेरिकेच्या विस्कॉन्सिन राज्यातील मिलवॉकी शहरात असलेला विमानतळ आहे. या विमानतळास जनरल बिली मिचेलचे नाव देण्यात आले आहे. मिचेल विस्कॉन्सिनचा रहिवासी होता व त्याला अमेरिकेच्या वायु सेनेच्या जनकांपैकी एक समजले जाते. हा विमानतळ १९२०मध्ये हॅमिल्टन विमानतळ या नावाने बांधला गेला.
हा विमानतळ शिकागो महानगरास जवळ असल्याने शिकागोच्या उत्तरी उपनगरातील लोक याचा वापर करतात. येथे ॲमट्रॅकचे रेल्वे स्थानक असून त्या गाड्या शिकागोपर्यंत धावतात.
येथून अमेरिकेतील मोठ्या शहरांना तसेच कॅनडा आणि मेक्सिकोतील शहरांना प्रवासी सेवा आणि मालवाहतूकसेवा उपलब्ध आहे. येथून डेल्टा एरलाइन्स, साउथवेस्ट एरलाइन्स आणि फ्रंटियर एरलाइन्स मोठ्या प्रमाणात प्रवाशांची ने-आण करतात.
हाशिम अमला
पूर्ण नाव - हाशिम मोहम्मद आमला
हाशिम अमला
अमला, हाशिम वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फेंग शात लाओ
अधिकृत गीतरचना
राष्ट्रगीत
हंसराज गंगाराम अहिर
हंसराज गंगाराम अहिर (११ नोव्हेंबर, इ.स. १९५४:नांदेड, महाराष्ट्र - ) हे महाराष्ट्रातील राजकारणी आहेत. हे चंद्रपूर लोकसभा मतदारसंघातून भारतीय जनता पक्षातर्फे लोकसभेवर निवडून गेले आहेत.
अहिर यांनी भाजपमध्ये सर्वसाधारण कार्यकर्ते म्हणून राजकीय कारकिर्दीस सुरुवात केली. यांच्यावर १९८० साली भारतीय जनता युवा मोर्च्याच्या चंद्रपूर शहर अध्यक्षपदाची जबाबदारी सोपविण्यात आली. त्यानंतर १९८६मध्ये ते भाजपच्या प्रदेश कार्यकारिणीचे सदस्य, १९९०साली भाजपचे जिल्हाध्यक्ष आणि १९९४साली महाराष्ट्र विधान परिषदेचे सभासद झाले..
१९९६, २००४, २००९ आणि २०१४ सालच्या लोकसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकांत ते विजयी झाले.मात्र १९९९ सालच्या निवडणुकीत त्यांना पराभवाचा झटका बसला.
चेन्‍नईतील प्राइम पॉइंट फाउंडेशननेत्यांना पाच वेळा ’संसदरत्‍न’ पुरस्काराने गौरविले आहे.
१९९८साली महाराष्ट्र गृहनिर्माण तथा क्षेत्र विकास प्राधिकरण (म्हाडाचे) ते सभापती होते.केंद्र सरकारच्या रेल्वे, टेलिफोन, सिंचाई अशाअनेक समित्यांवर त्यांनी काम केले आहे. सद्या ते कोळसा आणिपोलाद मंत्रालयाच्या समित्यांचे सदस्य असून नुकतेच (९ नोव्हेंवर २०१४ रोजी) रसायन व खते या खात्याचे राज्यमंत्री झाले आहेत.
मनमोहनसिंग यांच्या पंतप्रधानपदाच्या कार्यकालादरम्यान हंसराज अहिर यांनी कोळसा खाणी वाटपाचा घोटाळा शोधून काढला आणि जाहीर केला. ही अहिर यांची कामगिरी अभूतपूर्व म्हणावी लागेल.
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:चंद्रपूरचे खासदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लील ओ.एस.सी.
लील ओ.एस.सी. हा फ्रान्सच्या लील शहरात स्थित असलेला एक फुटबॉल संघ आहे. ह्या संघाने आजवर तीनवेळा लीग १ अजिंक्यपद पटकावले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रेंच फुटबॉल क्लब
गोवेळी
गोवेळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील कल्याण तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कल्याण तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
ए.जे. क्रोनिन
'''ए.जे. क्रोनिन''' हा स्कॉटलंडमध्ये जन्मलेला इंग्लिश लेखक होता.
क्रोनिन, ए.जे. क्रोनिन, ए.जे.
जगदीश ठाकोर
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:पाटणचे खासदार
बुझकाशी
बुझकाशी किंवा कोकपार हा मध्य आशियाई खेळ आहे. अफगाण, कझाक, उझबेक, हजारा, ताजिक, किर्गिझ आणि तुर्कमेन लोकांत हा खेळ लोकप्रिय आहे.
वर्ग:मध्य आशिया
नेटबॉल
नेटबॉल (netball) हा बास्केटबॉल ह्या खेळासोबत साधर्म्य असलेला एक सांघिक खेळ आहे. १९व्या शतकाच्या अखेरीस इंग्लंडमध्ये ह्या खेळाचा उगम झाला व हळूहळू तो जगभर पसरला. १९६० साली आंतरराष्ट्रीय नेटबॉल फेडरेशनची स्थापना केली गेली व ह्या खेळाला अधिकृत स्वरूप प्राप्त झाले. साधारणपणे हा खेळ राष्ट्रकुल परिषदेमधील देशांत लोकप्रिय आहे.
शेळुखडसे
शेळुखडसे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील रिसोड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:रिसोड तालुक्यातील गावे
अ.पां. देशपांडे
डाॅ. अनंत पांडुरंग देशपांडे हे मराठीत प्रामुख्याने विज्ञानविषयक पुस्तके व लेख लिहिणारे लेखक आहेत. २०१८मध्ये ते मराठी विज्ञान परिषदेचे कार्यवाह झाले.
अ.पां. देशपांडे हे मुळात इलेक्ट्रिकल आणि मेकॅनिकल इंजिनिअर. त्यांनी पुणे आणि मुंबई येथे चार कारखान्यांत मिळून ३५ वर्षे नोकरी केली. देशपांडे हे इ.स. १९७४पासून 'मराठी विज्ञान परिषदे'च्या मध्यवर्ती संस्थेचे कार्यवाह आहेत. परिषदेच्या सर्व प्रकारच्या वाढीत त्यांचा मोठा सहभाग आहे. त्यांनी 'नॅशनल सेंटर फॉर सायन्स कम्युनिकेटर्स' ही संस्था १९९७ साली स्थापन केली. ते त्‍या संस्थेचे अध्यक्ष आहेत. त्याचबरोबर ते 'मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालया'च्या घाटकोपर शाखेचे वीस वर्षांपासूनचे अध्यक्ष आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कर्लिंग
कर्लिंग हा बर्फावर खेळला जाणारा सांघिक खेळ आहे. यात एक खेळाडू बर्फावर दगड सरकवत फेकतो तर संघातील इतर दोन खेळाडू त्याच्या भोवती रुंजी घालीत त्याला स्पर्ष न होऊ देता थोड्या अंतरावरील समकेंद्रित वर्तुळांच्या मध्यावर पोचविण्याचा प्रयत्न करतात.
वर्ग:मैदानी खेळ
चंद्रपूर जिल्ह्यातील आदिवासी
चंद्रपूर जिल्ह्यातील आदिवासी प्रामुख्याने माडीया-गोंड ह्या आदिवासी जमाती आहेत.
वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती वर्ग:चंद्रपूर जिल्हा
गोविंद हरी पटवर्धन
गोविंद हरी पटवर्धन हे पेशवेकालिन सरदार होते.
संदर्भ
वर्ग:मिरज संस्थान वर्ग:मराठी संस्थानिक
एफ.सी. लोरीयां
वर्ग:फ्रेंच फुटबॉल क्लब
हरी मांझी
हरी मांझी (२८ जानेवारी, १९६३ - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे गया मतदारसंघातून भाजपतर्फे १५व्या आणि १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:गयाचे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
इली नास्तासे
इली नास्तासे हा रोमेनियाचा टेनिस खेळाडू होता.
नास्तासे, इली
जे डिमेरिट
जे मायकेल डिमेरिट (४ डिसेंबर, १९७९:ग्रीन बे, विस्कॉन्सिन, अमेरिका - ) हा 🇺🇸 united statesकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे.
डिमेरिटने इंग्लंडमध्ये नवव्या स्तरावर फुटबॉल खेळण्यास सुरुवात केली. तेथून त्याने प्रीमियर लीग आणि फिफा विश्वचषकांपर्यंत प्रगती केली. या प्रवासाचे वर्णन राइझ अँड शाइन: द जे डिमेरिट स्टोरी या चित्रपटात केले गेले आहे.
हर्लिंग
हर्लिंग हॉकीसारखा मैदानी खेळ आहे. हा खेळ मुख्यत्वे आयर्लंडमध्ये खेळला जातो.
हरीश चंद्र मीणा
हरीश चंद्र मीणा ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
पिंपळगाव (राजदेहरे)
पिंपळगाव (राजदेहरे)
स्थान
पिंपळगाव (राजदेहरे) हे गाव महाराष्ट्र राज्यातल्या जळगाव जिल्यातील चाळीसगाव या तालुक्यात आहे. हे गाव चाळीसगाव - नांदगाव रस्त्यावर असलेल्या रोहीणी या गावापासून २ किलोमीटर अंतरावर आहे. गावाच्या जवळ बंजारा / वंजारी समुदायाच्या वस्त्या आहेत. त्यास तांडा असे म्हणतात. या तांड्यासहीत गावाचा कारभार येथील ग्राम पंचायती मार्फत चालतो.
लोकजीवन
गावात प्रामुख्याने हिंदू धर्मीय आहेत. गावातील ५० टक्के लोकसंख्या ही मराठा जातीची आहे. त्यात प्रामुख्याने मोकाटे, देशमुख, देवकर, काकडे हे होत.
प्रशासन
इथला कारभार हा ग्रामपंचायती मार्फत चालतो. हे गाव चाळीसगाव पोलीस स्टेशनाच्या हद्दीत येते.
शिक्षण
गावात फक्त प्राथमिक शिक्षणाची व्यवस्था आहे. पुढील शिक्षणासाठी तालुक्याच्या ठिकाणी जावे लागते.
आरोग्य
गावात महाराष्ट्र शासनाचे प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे.
व्यवसाय
येथील जनजीवन हे शेती व्यवसायावर अवलंबून आहे. बंजारा समाज आता सुधारत चालला आहे. त्यांचाही प्रमुख व्यवसाय शेती हाच आहे.
धार्मिक वातावरण
गावाचे वातावरण हे श्रद्धाळू आहे. काळु आई ग्रामदैवत आहे. तसेच गावात हनुमान व नारळी मातेचही मंदिर आहे. गावात देवी जत्रा असते. यावेळी गावात विविध स्पर्धांचे (कुस्त्या, शर्यती) आयोजन केले जाते.
वर्ग:चाळीसगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
मंगरूळ (लोहा)
मंगरूळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील लोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:लोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
होजे फ्रांसिस्को तोरेस
होजे फ्रांसिस्को ग्रिंगो तोरेस मेझेल (२९ ऑक्टोबर, इ.स. १९८७ - ) हा 🇺🇸 united statesकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:अमेरिकेचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिवनदी
वाशिष्ठी नदी ही भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नदी आहे. ही नदी रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण गावातून वाहते. शहरातून वाहणारी शिवनदी वाशिष्ठीला जाऊन मिळते व वाशिष्ठीचे पुढे दाभोळ खाडीत रूपांतर होते.
शिवनदीचा उगम कामथे-कापसाळ परिसरात असलेल्या डोंगरातून होतो. ही नदी चिपळूण शहराच्या मध्यभागातून वाहते. तिच्या प्रवाहामुळे शहराचे पूर्व आणि पश्‍चिम असे दोन भाग नैसर्गिकरीत्या निर्माण झाले आहेत. शिवनदीची चिपळूण शहरातली लांबी सुमारे दीड किलोमीटर आहे. या नदीवर कामथे आणि फणसवाडी असे दोन बंधारे आहेत.