cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
संवत्सर
विक्रम संवत्सराचे नाव निश्‍चितीचे गणित
२०७९ला ६० ने भागल्यास भागाकार ३४ व बाकी ३९ उरते.
३९वे संवत्सर ‘विश्‍वावसु’ आहे.
म्हणून इ.स. २०१३साली दिवाळीच्या पाडव्यानंतर चालू झालेल्या विक्रम संवत्सराचे नाव विश्‍वावसु संवत्सर होते. इ.स. २०१४ला पराभव नावाचा विक्रम संवत होता, तर २०१५ सालच्या विक्रम संवत्सराचे नाव प्लवंग.
शालिवाहन आणि विक्रम संवत यांसह अन्य संवत्सरे (अन्य शक)
खाली दिलेल्यापेक्षा काही वेगळी नावे वर्षारंभ या पानावर आहेत.
(अपूर्ण)
हेही पहा : वर्षारंभ
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष वर्ग:नावे
हेही पहा
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष वर्ग:भारतीय संस्कृती
क्रिकेट विश्वचषक, १९७५ - अंतिम सामना
वेस्ट इंडीजचा डाव
गडी बाद होण्याचा क्रम: १-१२ (फ्रेडरिक्स), २-२७ (कालिचरण), ३-५० (ग्रीनिज), ४-१९९ (लॉईड), ५-२०६ (कन्हाई), ६-२०९ (रिचर्ड्स), ७-२६१ (बॉइस), ८-२८५ (मरे)
फलंदाजी केली नाही: अँडी रॉबर्ट्स
ऑस्ट्रेलियाचा डाव
गडी बाद होण्याचा क्रम: १-२५ (मॅककॉस्कर), २-८१ (टर्नर), ३-११५ (ग्रेग चॅपल), ४-१६२ (इयान चॅपल), ५-१७० (वॉल्टर्स), ६-१९५ (मार्श), ७-२२१ (गिलमोर), ८-२३१ (एडवर्ड्स), ९-२३३ (वॉकर), १०-२७४ (थॉमसन)
फलंदाजी केली नाही:
इयान सिंकलेर
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुचेता भिडे चापेकर
सुचेता भिडे चापेकर (जन्म : ६ डिसेंबर १९४८) या एक मराठी शास्त्रीय नर्तकी, नृत्य दिग्दर्शिका आहेत. त्या भरतनाट्यम या नृत्य प्रकारात निपुण आहेत. भरतनाट्यम या शास्त्रीय नृत्य क्षेत्रातील एक अग्रगण्य नाव. गुरू, वाग्येकार आणि संरचनाकार असलेल्या सुचेता चापेकरांना संगीत नाटक अकादमीने २००७ साली पुरस्कार देऊन गौरविले आहे.
बालपण
६ डिसेंबर १९४८ रोजी एका सुसंस्कृत आणि प्रतिष्ठित घरात सुचेताताईंचा जन्म झाला.बालपण मुंबई येथे गेले. मुलीची नृत्यातली गती आणि आवड बघून स्वतः चित्रकार असलेल्या वडिलांनी त्यांना नृत्य शिकण्यासाठी प्रोत्साहन दिले.गुरू पार्वतीकुमार यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांचे अरंगेत्रम १९६३ साली वयाच्या १५व्या वर्षी झाले. पार्वतीकुमारांच्या नृत्य कार्यक्रमातून त्यांचा सक्रिय सहभाग असे. त्याचप्रमाणे गुरूंच्या भरतनाट्यम नृत्यातील तंजावर येथील मराठी राजांच्या योगादानाविषयीच्या अभ्यासातही सुचेताताई त्यांच्या साहाय्यक होत्या. मुंबईच्या जे.जे.स्कूल ऑफ आर्टमधून पदवी संपादन करत असतानाच देशभर विविध ठिकाणी त्यांचे नृत्याचे कार्यक्रम होत होते. मद्रास म्युझिक अकादमी येथील त्यांच्या कार्यक्रमाला विशेष पसंती मिळाली.त्यानंतर त्यांना गुरू के.पी.किट्टप्पा यांच्याकडून भरतनाट्यम नृत्यातील प्राचीन रचना आणि कर्नाटक संगीताचे मार्गदर्शन मिळाले.
कलानिर्मिती
नाट्यपदांवर आधारित- नाट्यरंग डॉ.प्रभा अत्रे यांच्या रचनांचा नृत्यप्रभा संपूर्ण संस्कृत भाषेतील रचनांचा – नृत्यार्णव संत मीराबाईंचे समग्र काव्य असलेला- मीराके प्रभू पं.नेहरूंच्या डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया वर आधारित- नृत्यनाट्य
डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक
'''डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक''' (इंग्रजी: Dr. Ambedkar National Memorial) हे २६ अलीपूर रोड, दिल्ली येथील राष्ट्रीय स्मारक आहे. हे स्मारक बाबासाहेब आंबेडकर यांना समर्पित आहे. हे बाबासाहेबांचे निवासस्थान होते व येथेच त्यांचे इ.स. १९५६ मध्ये महापरिनिर्वाण/निधन झाले होते, त्यामुळे याला महापरिनिर्वाण भूमी किंवा महापरिनिर्वाण स्थळ म्हणूनही ओळखले जाते. १३ एप्रिल २०१८ रोजी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते याचे उद्घाटन व लोकार्पन करण्यात आले. स्मारकातील इमारतीची रचना उघडलेल्या भारतीय संविधानाच्या पुस्तकाप्रमाणे असून हा आकार "ज्ञानाच्या शोधाचे प्रतीक" आहे. स्मारकाला सुमारे २०० कोटी रूपये एवढा खर्च लागला आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्याशी संबंधीत पंचतीर्थ म्हणजेच पाच स्थळांचा विकास करण्याचं केंद्र आणि स्थानिक राज्य सरकारनं ठरवलं आहे, त्यापैकी हे स्मारक एक आहे.
सुचेता भिडे चापेकर
पुरस्कार आणि मानसन्मान
राज्यसरकार – महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार सूरसिंगारसंसद,मुंबई- नृत्यविलास उपाधी राष्ट्रीय संगीत नाटक अकादमी,नवी दिल्ली – भरतनाट्यम क्षेत्रातील योगदानासाठीचा सर्वोच्च सन्मान
डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक
इतिहास
इ.स. १९५१ मध्ये केंद्रीय कायदे मंत्रीपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी दिल्लीतील १, हार्डिंग ॲव्हेन्यू हे सरकारी निवासस्थान सोडले आणि २६ अलीपूर रोड इथल्या सिरोहीच्या महाराजांच्या निवासस्थानी राहायला आले. १९५१ ते १९५६ या काळात बाबासाहेबांचे वास्तव्य या घरात होते. तिथेच त्याचे ६ डिसेंबर, १९५६ रोजी महापरिनिर्वाण (निधन) झाले. त्यामुळे ही वास्तू 'परिनिर्वाण स्थळ' किंवा 'परिनिर्वाण भूमी' म्हणून ओळखली जाते.
सुचेता भिडे चापेकर
संदर्भ
वर्ग:भारतीय नर्तक वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:भारतीय शास्त्रीय नृत्यांगना
डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक
इतिहास
या स्मारक स्थळी कार्यरत असलेले डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय सामाजिक विकास संस्थेचे संस्थापक विजय बौद्ध यांनी स्मारक लोकार्पणाच्या १२ वर्षांपूर्वीपासून या स्मारकासाठी संघर्ष सुरू केला होता. या घराचे स्मारकात रूपांतर करावे या मागणीसाठी बराच काळ आंदोलन झाले. त्यानंतर, अटलबिहारी वाजपेयी यांचे सरकार केंद्रात आल्यावर ही वास्तू मूळ मालकाकडून ताब्यात घेण्यात आली आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जन्मशताब्दी सोहळा समितीने २ डिसेंबर २००३ रोजी या घराचे राष्ट्रीय स्मारकात रूपांतर करण्याचा निर्णय घेतला व वास्तुचे स्मारकात रूपांतर केले. या ठिकाणी भव्य स्मारकाची निर्मिती व्हावी म्हणून नवीन स्मारकाचा आराखडा तयार केला गेला, २१ मार्च २०१६ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या राष्ट्रीय स्मारकाचे भूमिपूजन केले. दोन वर्षानंतर १२७व्या आंबेडकर जयंतीच्या पूर्वसंध्येला, १३ एप्रिल २०१८ रोजी नरेंद्र मोदींनी या स्मारकाचे उद्घाटन केले.
बाह्य दुवे
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी वर्ग:दिल्लीमधील इमारती व वास्तू वर्ग:इ.स. २०१८ मधील निर्मिती वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना समर्पित स्मारके व संग्रहालये
गेतुलियो व्हार्गास
वर्ग:ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निंबोडी
निंबोडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
मध्य कमांड (भारत)
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड आहे. त्यात ही कमांड पहिल्या नंबरला आहे.कमांडच नेत्रुत्व हा लेफ्टिनेंट जनरल करतो. मध्यम कमांडच नेत्रुत्व ले.जनरल.अभय क्रिशना करते आहे.
विभाग
पहिली कोर — सध्या आग्नेय कमांडमध्ये तैनात
६ (माउंटेन) डिव्हिजन बरेली
वर्ग:भारतीय सेनेची रचना वर्ग:भारतीय सेना वर्ग:कमांड (सैन्य) वर्ग:भारताचे सैन्य
शं.प. जोशी
शंकर परशराम जोशी (इ.स. १८८० - १६ फेब्रुवारी, इ.स. १९४९) हे एक मराठी नाटककार होते.
शं.प. जोशींनी सामाजिक विषयांवरील विनोदी नाटके लिहिली. एखादा ज्वलंत सामाजिक विषय घेऊन त्यावर विनोदी पद्धतीने शरसंधान करणे हा त्यांच्या नाटकांचा गाभा होता.
नाटकांची कथानके
’तो आणि ती’मध्ये जोशींनी प्रेमभावनेची भली-बुरी रूपे दाखविली आहेत.
’मायेचा पूत’ या नाटकात जोशींनी अनिष्ट व अनैसर्गिक पद्धतीने दत्तक घेण्याच्या रूढीवर हल्ला चढवला आहे.
’विचित्रलीला’त इष्ट सुधारणा कोणत्या आणि अनिष्ट कोणत्या हे विनोदी पद्धतीने व अतिशय मार्मिक स्वरूपात माडले आहे.
शं.प. जोशींच सर्वच नाटके रंगभूमीवर खूप गाजली. त्यांच्या नाटकांत स्वभावनिष्ट आणि प्रसंगनिष्ट विनोदाची जागोजाग कारंजी आहेत. त्यांचे विनोद मूळ उद्देशाला हानी पोहोचवत नाहीत. या नाटकांमधील स्वभावरेखाटनही सुरेख झाले आहे. ’खडाष्टक’मधील कर्कशराव, रंगोपंत रागिणी, वारुबाई, वारोपंत; ’मायेचा पूत’मधील इंदुमती, प्रभाकर, भैय्यासाहेब आणि सरस्वती; तसेच विचित्रलीलामधील चतुरराव, रंगराव आणि सुधा ही पात्रे अविस्मरणीय झाली आहेत.
गौरव
शंकरराव जोशांची नाटके चारच असली तरी त्यांना मिळालेल्या यशामुळे त्यांना रसिक प्रेक्षकांचे अपार प्रेम मिळाले. नाट्यक्षेत्रात काम करणाऱ्या व्यक्तीसाठी अतिशय महत्त्वाचे आणि प्रतिष्ठेचे नाट्य संमेलनाध्यक्षपद त्यांना बहाल करण्यात आले. इ.स. १९३६मध्ये पुणे येथे भरलेल्या २८व्या मराठी नाट्य संमेलनाचे ते अध्यक्ष होते.
वर्ग:इ.स. १८८० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४९ मधील मृत्यू वर्ग: मराठी नाटककार वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलनांचे अध्यक्ष
उपवासाची मिसळ
कृती
हे सर्व पदार्थ तयार करून ठेवावे. प्रत्येकाच्या बशीत खिचडी घालून ती बशीत पसरावी. त्यावर २-४ चमचे खारे दाणे, त्यावर तितकाच तळलेला साबुदाणा, त्यावर तितकाच बटाटयाचा कीस, त्यावर डावभर दही, त्यावर ३-४ चमचे काकडी चव, कोथिंबीर हे सर्व पदार्थ पेरावेत. चवीपुरती साखर पेरावी. खाणाऱ्याने आपल्या आवडीप्रमाणे हे सर्व मिसळून घ्यावेत. वरील पदार्थांचे प्रमाण आपल्या आवडीप्रमाणे कमी-जास्त करावे.
संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:उपवासाचे खाद्यपदार्थ
बफेतिम्बी गोमिस
वर्ग:फ्रान्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेकब झुमा
जेकब झुमा (रोमन लिपी: Jacob Zuma) (१२ एप्रिल, इ.स. १९४२ - हयात) हे दक्षिण आफ्रिकेचे विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहेत. झुमा ह्यांच्या नेतृत्वाखाली आफ्रिकन राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाने एप्रिल इ.स. २००९ मधील राष्ट्रीय निवडणुकीत विजय मिळवला. त्यानंतर इ.स. २०१४ सालच्या निवडणुकांत विजय मिळवून झुमा पुन्हा एकदा राष्ट्राध्यक्षपदी निवडून आले.
झुमा हे आफ्रिकन राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे अध्यक्ष आहेत. याआधी इ.स. १९९९ - इ.स. २००५ दरम्यान ते दक्षिण आफ्रिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष होते. इ.स. २००५ साली बलात्कार केल्याच्या आरोपावरून झुमा ह्यांच्यावर खटला भरण्यात आला होता, पण नंतर त्यांना दोषमुक्त ठरवण्यात आले. तसेच त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीत भ्रष्टाचार व सत्तेचा दुरुपयोग करण्याबद्दल अनेक आरोप त्यांच्यावर करण्यात आले आहेत. यांचा पाठपुरावा झाल्यावर झुमा यांनी १५ फेब्रुवारी, २०१८ रोजी राष्ट्राध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला.
झुमा ह्यांनी आजवर ४ लग्ने केली असून त्यांना एकूण १८ अपत्ये असल्याचे वृत्त आहे.
सप्टेंबर 2021 मध्ये, न्यायाने याकूब झुमाला 15 महिन्यांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा दिली.
बाह्य दुवे
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सायदानी
सायदानी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
मीरा सान्याल
मीरा सान्याल (१५ ऑक्टोबर, १९६१ - ) ह्या भारतातील रॉयल बँक ऑफ स्कॉटलंडच्या माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि अध्यक्ष आहेत. त्या नामांकित नौसेना अधिकारी दिवंगत व्हाईस ॲडमिरल गुलाब मोहनलाल हिरानंदानी यांच्या कन्या आहेत. २०१४ साली लोकसभा निवडणुकीत दक्षिण मुंबईतील मतदार संघातून त्या आम आदमी पार्टीच्या उमेदवार म्हणून उभ्या होत्या. राजकारणात व समाजकारणत येण्या आधी त्या रॉयल बँक ऑफ स्कॉटलंड मधे ३० वर्षांपेक्षा जास्त काळ होत्या. २००९ सालीच्या लोकसभा निवडणुकीत मुंबई दक्षिण मतदारसंघातून त्यांनी स्वतंत्र उमेदवार म्हणून निवडणूक लढवली होती.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
गाजरवाडी
गाजरवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
ट्रेव्हर बार्बर
ट्रेव्हर बार्बर (३ जून, १९२५:वेलिंग्टन, न्यू झीलंड - ७ ऑगस्ट, २०१५:क्राइस्टचर्च, न्यू झीलंड) हा undefinedकडून १९५६ दरम्यान १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वित्त विभाग, महाराष्ट्र शासन
मंत्रालयाचे नेतृत्व कॅबिनेट स्तरावरील मंत्री करतात. अजित पवार हे सध्या वित्त विभाग मंत्री आहेत. आणि महाराष्ट्राचे उप मुख्यमंत्री.
अधिकृत संकेतस्थळ
वर्ग:महाराष्ट्र शासनाचे विभाग वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
भारत सेवक समाज
भारत सेवक समाज ही एक भारतीय संस्था आहे. इ.स. १९०५ साली गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी भारत सेवक समाजाची पुण्यात स्थापना केली. याची एक शाखा अमरावती जिल्ह्यातील शेंदूरजना बाजार या गांवी होती. देशभक्ती निर्माण करणे, स्वार्थत्यागाची शिकवण देणे,
धर्म व जाति यांच्यातील विरोध नष्ट करून सलोखा निर्माण करणे,शिक्षणाचा प्रसार करणे हा हेतू होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वेर्डर ब्रेमन
'''एस.फाउ. वेर्डर ब्रेमन''' (Sportverein Werder Bremen von 1899 e. V.) हा जर्मनी देशाच्या ब्रेमन शहरामधील एक फुटबॉल क्लब आहे. वेर्डर ब्रेमन सातत्याने फुसबॉल-बुंडेसलीगा ह्या जर्मनीमधील सर्वोत्तम श्रेणीमध्ये खेळत असून त्याने आजवर ४ वेळा बुंडेसलीगा अजिंक्यपद मिळवले आहे.
क्लेमेन्स फ्रिट्झ हा ब्रेमनचा विद्यमान कर्णधार आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जर्मन फुटबॉल क्लब
पीटर दि नरोन्हा
नरोन्हा, पीटर दी वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पुट्टपार्थी
पुट्टपार्थी आंध्र प्रदेशमधील एक शहर आहे.
वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
उपवासाचे पंचांमृत
कृती
तूप जिरे यांची फोडणी त्यावर मिरचीचे तुकडे टाकावेत व एक कपभर पाणी फोडणीस घालावे. पाणी उकळले की त्यात दाण्याचे कूट घालून ढवळावे. नंतर त्यात चिंच कोळून घालावी. मीठ व गूळ चवी पुरते घालावे. थोडे घट्ट झाले की खाली उतरवावे. हे पंचामृत ३-४ दिवस टिकते.
वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:उपवासाचे खाद्यपदार्थ
चेतना
चेतना - (इंग्रजी शब्द - Consciousness)
पृथ्वीवरील सर्व वस्तुमात्रांचे व जीवमात्रांचे प्रामुख्याने दोन प्रकारात वर्गीकरण केले जाते.
सचेतन आणि अचेतन असे ते दोन प्रकार आहेत. ज्यांच्यामध्ये चेतना आहे ते सचेतन आणि ज्यांच्यात ती नाही ते अचेतन.
चेतना आणि मन
सहसा, चेतना आणि मन या गोष्टी अभिन्न आहेत, असे मानले जाते; पण मानसिक चेतना, जाणीव ही अशी एक निव्वळ मानवी कक्षा आहे की, त्या कक्षेपलीकडील चेतनेच्या सर्व संभाव्य श्रेणींना ती कवळून घेऊ शकत नाही. मानवाला जे दिसू शकते किंवा ऐकू येते अशा श्रेणींच्या वर आणि खालीसुद्धा अनेक श्रेणी असतात; त्या श्रेणी मानवाला अदृश्य किंवा अश्राव्य असतात. मानवाची दृष्टी रंगांच्या किंवा त्याची श्रवणशक्ती ध्वनींच्या सर्व श्रेणी कवळू शकत नाही; मानवी चेतनेचेदेखील असेच असते. मानवी कक्षेच्या वर आणि खालीदेखील चेतनेच्या अनेक श्रेणी आहेत; त्यांच्याशी सामान्य मानवाचा संपर्क नसतो आणि त्यामुळे त्या श्रेणी त्याला एकतर अचेतन (unconscious), अधोमानसिक (submental) किंवा अधिमानसिक (overmental), अतिमानसिक (supramental) अशा वाटतात. - श्रीअरविंद
चेतनेच्या अवस्था
चेतनेच्या पुढील चार अवस्था असतात.
आत्म्याचे हे चार पाद आहेत आणि ते ओमकार साधनेतून साध्य होतात असे उपनिषदात सांगितले आहे.
०१) जागृत (Waking state) - अकार - वैश्वानर
०२) स्वप्न (Dream state) - उकार - तैजस
०३) सुषुप्ती - स्वप्नविरहित गाढ निद्रा (Deep-Sleep State) - मकार - प्राज्ञ
उपरोक्त तिन्ही अवस्थांचा अनुभव सामान्य व्यक्ती घेत असते. परन्तु पुढची तुरिया अवस्था मात्र साधनेनी प्राप्त होते.
०४) तुरिया किंवा तुर्या (Turiya) - अमात्र
मांडूक्य उपनिषदा मध्ये हा सर्व विचार आलेला आहे. त्यामध्ये तुरिया अवस्थेचे वर्णन असे केले आहे.
आत्म्याची चौथी अवस्था, म्हणजे तुरिया अवस्था, हे त्याचे खरे आणि अंतिम स्वरूप आहे, ज्यामध्ये तो अंतर्ज्ञानी आहे, ना पूर्व प्रज्ञा, ना या दोघांचा संयोग,ना सुगम, न समजण्याजोगा, ना अज्ञान. परंतु अदृश्य, अव्यवहार्य, अग्राह्य, अलक्षण, अकल्पनीय, अव्यपदेश, एकात्मप्रत्ययसार, शांत, शिव आणि अद्वैत, जेथे जग, आत्मा आणि ब्रह्म यांच्यातील भेदाचे अस्तित्व नाही (मंत्र ७वा)
या अवस्थेत स्वतःचे मन, इंद्रिये यांच्याकडे साक्षित्वाने पाहता येते. स्वतःच्या स्वरुपाची ओळख झाल्यानंतरच असे साक्षित्व प्राप्त होते.
चेतनेची उत्क्रांती
श्रीअरविंद यांच्या तत्त्वज्ञानाचा गाभाभूत विचार म्हणजे चेतनेची उत्क्रांती.
मूळ सच्चिदानंद ब्रह्मापासून चेतना अंतर्लीन होत गेली - तिचे अवरोहण झाले आणि सृष्टीची निर्मिती झाली. पुन्हा तिचे आरोहण होऊन ती आपल्या मूळ स्वरूपाकडे चालली आहे. चेतनेची उत्क्रांती समजावून घेण्यासाठी आरोहण आणि अवरोहण या दोन संज्ञादेखील महत्त्वाच्या आहेत.
पाहा : चेतनेची उत्क्रांती
संदर्भ
वर्ग:मन वर्ग:मानसशास्त्र वर्ग:तत्त्वज्ञान वर्ग:मेंदू वर्ग:पूर्णयोग
Conciencia (psicología) fa:خودآگاهی (فلسفه ذهن) Coscienza (psicologia) ಪ್ರಜ್ಞೆ Bevissthet Consciousness
फजल महमूद
फजल महमूद (३० डिसेंबर, ८७:बांग्लादेश - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
अकोला
अकोला हे महाराष्ट्राच्या उत्तर भागात असलेल्या विदर्भातले एक शहर आहे. हे अकोला जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. मुंबई पासून ६०० किलोमीटर पूर्वेस असणारे अकोला हे महाराष्ट्र राज्यातील अमरावती विभागात येते. या शहराचे भौगोलिक स्थान २०.४६ उत्तर अक्षांश व ७६.५९ पूर्व रेखांश आहे. हे शहर मोर्णा नदीच्या काठावर वसलेले आहे. ही नदी पूर्णा नदीची एक मुख्य उपनदी आहे. अकोला शहरातून राष्ट्रीय महामार्ग क्र.[६] जातो. जिल्ह्यात बाळापूर, पातूर, तेल्हारा, मुर्तिजापूर, बार्शीटाकळी, अकोट, अकोला असे एकूण सात तालुके आहेत.
इतिहास
१ जुलै १९९८ला वाशिम हा जिल्हा वेगळा झाला.
असदगड किल्ला
असदगड हा नरनाळा व बाळापूर किल्ल्यांसह अकोला जिल्ह्यातला एक प्रमुख किल्ला आहे.
पेठा
१. हरिहरपेठ
२. जठारपेठ
३. रामदासपेठ
४. देशमुखपेठ
हरिहरपेठ हे जुन्या शहर परिसर भागात असून इथे जुनी वस्ती आहे. येथील पुरातन विठ्ठल मंदिर फार प्रसिद्ध आहे.
पर्यटन
अकोला जिल्ह्यात नरनाळा, अकोला, अकोट आणि बाळापूर असे किल्ले असून नरनाळा हे अभयारण्य आहे. अकोल्यातील राजराजेश्वर, गायगावचा श्री गणेश, वारी भैरवगडचा मारोती, काटेपूर्णाची चंडिकादेवी, पातूरची रेणुका माता ही भाविकांच्या आकर्षणाची मुख्य केंद्रे आहेत. संत गजानन महाराजांचे शेगांव येथील मंदिर अकोल्याहून ५० किमी अंतरावर आहे. अकोल्यातील राजराजेश्वराचे मंदिरातील शिव हे अकोल्याचे ग्रामदैवत असून श्रावण महिन्यात येथे मोठी यात्रा भरते.येथील लोकं पूर्णा नदीवरून कावडीने पाणी आणून मंदिरातील शिवलिंगावर अभिषेक करतात.
नरनाळा अभयारण्य हे मेळघाटचे प्रवेशद्वार आहे. नरनाळा किल्ला व अभयारण्याला भेट देणाऱ्यांची संख्या मागील काही वर्षांत खूप वाढली असून जिल्हा प्रशासनाने दरवर्षी भरणारा 'नरनाळा महोत्सव' सुरू केला आहे. वारी भैरवगड येथून जवळच आहे.ह्याशिवाय बार्शीटाकळी तालुक्यातील काटेपूर्णा अभयारण्य आणि बार्शीटाकळी तालुक्यात चिंचोली ह्या गावापासून 1 किमी अंतरावर रुद्रायणी मातेचे पहाडावर वसलेले 365 पायऱ्या असलेले पुरातन मंदिर आहे व येथील मोठे धरण सुद्धा लोकप्रिय पर्यटनस्थळ आहे.तसेच चिंचोली येथील लॉर्ड बुद्ध यांचा गोल्डन पॅगोडा सुद्धा सद्ध्या प्रचलित आहे. इथे शासकीय निवासस्थाने व व्यावसायिक हॉटेल्स उपलब्ध आहेत.
हवामान
उष्ण व विषम हवामानाचा हा जिल्हा असल्याने उन्हाळा अतिशय उष्ण तर हिवाळा अतिशय थंड असतो. जिल्ह्यातील मुख्य नदी पूर्णा असून हा जिल्हा तापी- पूर्णा नदीच्या खोऱ्यात वसलेला आहे.
नद्या
जिल्ह्यातील इतर नद्या - उमा, काटेपूर्णा, मोर्णा, शहानूर, मन, आस, विश्वामित्री, निर्गुणा, गांधारी, आणि वान.
काटेपूर्णा, उमा, शहानूर आणि वान या नद्यांवर धरणे बांधण्यात आली आहेत.
वाहतूक
मुंबई ते कोलकाता या मध्य रेल्वेमार्गावरील; तसेच अजमेर-पूर्णा या मार्गावरील अकोला हे महत्त्वाचे जंक्शन आहे. हे रेल्वेने मुंबई, पुणे, कोलकाता, चेन्नई, हैदराबाद, नांदेड, इंदूर, जयपूर, कोल्हापूर या शहरांशी थेट जोडलेला आहे.
दक्षिण मध्य रेल्वेवरील पूर्णा-अकोला हा मार्ग ४ वर्षापूर्वी ब्रॉडगेज करण्यात आला आहे. ह्या मार्गावरून आता अकोला-पूर्णा, अकोला-काचीगुडा, नागपूर-कोल्हापूर अशा रेल्वेगाड्या धावत आहेत. पण अजूनही अकोला-खांडवा हा रेल्वेमार्ग मीटर गेजवरच आहे. हा मार्ग ब्रॉडगेज झाल्यास चेन्नई-दिल्ली मार्गावरील सर्वांत कमी अंतराचा मार्ग उपलब्ध होईल. सध्या ह्या मार्गावरून अकोला-महू, अकोला-खांडवा, अकोला-जयपूर अशा रेल्वेगाड्या धावतात.
२००९मध्ये अकोला-पूर्णा रेल्वे मार्गावर शिवनी-शिवर येथे नवीन स्थानक झाले आहे. ते मुख्यत: औद्योगिक परिसरातील मालवाहतुकीसाठी बांधण्यात आले आहे. ह्या मार्गावरून अकोला-धुळे, अकोला-नागपूर आणि अकोला-नांदेड अशा पॅसेन्जर ट्रेन्स सुरू करण्याची मागणी जोर धरत आहे.
अकोला हे राष्ट्रीय महामार्ग ६ वर असून त्याद्वारे ते मुंबई, कोलकाता, सुरत ह्या शहरांशी जोडलेले आहे. हा मार्ग ४ पदरी करण्याचा प्रस्ताव मान्य झाला असून लवकरच त्याची अंमलबजावणी होणार आहे. शिवाय अकोला-हैदराबाद हा नांदेड मार्गे जाणारा राष्ट्रीय महामार्ग आहे. इंदूर-अकोला-नांदेड-हैदराबाद हा मार्ग राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
बाजारपेठ
शहरात सोन्याची सुद्धा मोठी बाजारपेठ असून अख्ख्या पश्चिम विदर्भातील लोक जुन्या-नवीन पद्धतीचे दागिने खरेदीसाठी इथे येत असतात. त्यामुळे अकोला शहरात व्यापारी वर्ग फार पूर्वीपासून वास्तव्यास आहे. विदर्भ प्रदेशातील नागपूर पाठोपाठ अकोला ही मोठी बाजारपेठ गणली जाते.
नागरी प्रशासन
अकोला शहरात नागरी प्रशासन अकोला महापालिकेतर्फे पाहिले जाते. त्यामधे ७१ वार्ड समाविश्ट आहेत. अकोला महापालिकेतर्फे AMT या अंतर्गत शहरी बससेवा पुरविली जाते. अकोला महापालिकेत शहराला लागून असलेली उमरी, गुढधी, शिवनी, शिवर, डाबकी, खरप, खदान, भोरद, बाभुळगाव इत्यादी खेडी समाविष्ट आहेत.मात्र अकोला शहरात निवासी सोयी चांगल्या नाहीत
जिल्हा प्रशासन
अकोला जिल्ह्याचे ठिकाण असून जिल्ह्यासाठी असणारी जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यालय येथे आहे.
वैद्यकीय सुविधा
- अकोला नेत्र हॉस्पिटल
- ओझोन हॉस्पिटल
- दमाणी नेत्र रुग्णालय
- लेडी हार्डिंग्ज स्त्री रुग्णालय
- संत तुकाराम कॅन्सर हॉस्पिटल
- आयकॉन हॉस्पिटल
तसेच इथे नर्सि॑ग महाविद्यालय, दंतशिक्षण महाविद्यालय, आयुर्वेदिक महाविद्यालय व होमिओपॅथिक महाविद्यालय आहे. अकोला शहर येथील Elizarov Technique आणि IVF टेक्निकसाठी संपूर्ण देशात प्रसिद्ध आहे. तसेच येथील संत तुकाराम हॉस्पिटल मध्ये गरीब रोगपीडितांसाठी स्वस्त दरांत उपचार केले जातात. अकोला येथील जिल्हा रुग्णालय वैद्यकीय महाविद्यालयात परावर्तित झाल्यापासून इथे वेगळे जिल्हा रुग्णालय होणे जरुरीचे होते, परंतु ते झाले नाही. अकोला जिल्हा रुग्णालय लवकरात लवकर निर्माण करावे ही जिल्ल्ह्यतील गरीब जनतेची वाढती मागणी आहे.
वाहतूक व्यवस्था
अकोला शहारातील वाहतूक व्यवस्था महापालिकेद्वारे चालविल्या जाणाऱ्या AMT बसेसद्बारे चालविले जाते. AMT बसेस शहरातील वाहतुकीसाठी सर्वांत स्वस्त पर्याय आहे. ह्याशिवाय रिक्षा व खासगी बसेस शहरात वाहतूक करतात.
शेतीव्यवसाय
जिल्ह्यातील जमीन काळी, कसदार (रेगूर) आहे. मुख्य पीक कापूस व तेलबिया आहे. खरीप ज्वारी उत्पादनात अकोला जिल्ह्याचा महाराष्ट्रात पहिला क्रमांक आहे. अकोला जिल्ह्यातील शेतीचे ढोबळमानाने ३ गटांमध्ये वर्गीकरण करता येईल :
यांपैकी खारपान पट्टा क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वांत मोठा आहे.
खुशवंत सिंग
खुशवंत सिग (लेखनभेद: खुशवंत सिंग‌) (२ फेब्रुवारी, इ.स. १९१५; हदाली, ब्रिटिश भारत - २० मार्च, इ.स. २०१४; नवी दिल्ली, भारत) हे इंग्रजी भाषेत लेखन करणारे भारतीय लेखक, पत्रकार होते.
अकोला
इतर
पारस हे महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे औष्णिक विद्युत केंद्र या जिल्ह्यातील बाळापूर तालुक्यात आहे.
खुशवंत सिंग
शिक्षण व वकिली
खुशवंत सिंग यांचे शालेय शिक्षण दिल्लीतील मॉडर्न हायस्कूल येथे, महाविद्यालयीन शिक्षण लाहोर आणि दिल्लीत तर उच्चशिक्षण [[केंब्रिज|केंब्रिजमधील। किंग्ज कॉलेज येथे झाले. त्यानंतर लाहोर उच्च न्यायालयात त्यांनी वकिली केली.
विवाह
खुशवंत सिंग यांचा इ.स. १९३९ साली कॅंवल मलिक यांच्याशी विवाह झाला. पुत्र राहुल आणि मुलगी माला अशी त्यांची अपत्ये होत.
अकोला
महत्त्वाची महाविद्यालये
अकोला शहरातील महत्त्वाची महाविद्यालये खालीलप्रमाणे सांगता येतील:
खुशवंत सिंग
नोकरी
इ.स. १९४८ ते इ.स. १९५० या कालावधीत भारत सरकारचे प्रसिद्धी अधिकारी म्हणून खुशवंत सिंग यांनी कॅनडामधील टोरोंटो येथे, ब्रिटनमधील उच्चायुक्तालयात आणि आर्यलडमधील दूतावासात काम केले.
अकोला
महत्त्वाची महाविद्यालये
१. शासकीय वैद्यकीय महाविद्यलय, अकोला
खुशवंत सिंग
नोकरी
इ.स. १९८० ते इ.स. १९८६ या कालावधीत ते राज्यसभेचे सदस्य होते.
अकोला
महत्त्वाची महाविद्यालये
२. अकोला इंजिनिअरिंग कॉलेज, अकोला (श्री शिवाजी शिक्षण संस्था, अमरावती द्वारा संचालीत)
किराणा घराणे
हिंदुस्तानी शास्त्रीय रागसंगीताचा मूळ गाभा तसाच ठेवून संगीत सादर करण्याच्या परंपरागत आणि विविध पद्धतींमुळे या संगीतात काही घराणी निर्माण झाली आहेत. त्यांपैकी किराणा (मूळ नाव कैराना) हे एक प्रमुख घराणे आहे.
खुशवंत सिंग
खुशवंत सिंग यांना मिळालेले सन्मान आणि पुरस्कार
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील साहित्यिक वर्ग:भारतीय साहित्यिक वर्ग:भारतीय पत्रकार वर्ग:भारतीय नास्तिक
किराणा घराणे
इतिहास
इसवी सनाच्या १३ च्या शतकात महाराष्ट्रातील औरंगाबादजवळच्या देवगिरी शहरात यादवांचे राज्य होते. त्यावेळी रामदेवराव यादव यांच्या दरबारात गोपाल नायक नावाचे एक ध्रुपद गाणारे गायक होते. दिल्लीच्या अल्लाउद्दीन खिलजीने जेव्हा देवगिरी जिंकले तेव्हा त्याने देवगिरीच्या दरबारातील अनेक संगीततज्ज्ञांना पळवून दिल्लीला नेले. त्यांपैकी असलेले एक गोपाळ नायक, हे किराणा घराण्याचे आद्य संस्थापक.
अकोला
महत्त्वाची महाविद्यालये
३. भोंसला कॉलेज ऑफ इंजीनीअरींग ॲन्ड रिसर्च, अकोला
किराणा घराणे
इतिहास
त्यांचे शिष्य भन्नू नायक आणि धोंडू नायक. घराण्याच्या तिसऱ्या पिढीचे गायक ग़ुलाम अली और ग़ुलाम मौला हे होते, तर चौथ्या पिढीत आले उस्ताद बंदे अली खान.. किराणा घराण्याचे प्रवर्तक समजले जाणारे उस्ताद अब्दुल करीम खान हे गोपाळ नायक यांनी निर्माण केलेल्या संगीत परंपरेतील पाचव्या पिढीवे गायक.
अकोला
महत्त्वाची महाविद्यालये
४. श्री गुरुदत्त शिक्षण प्रसारक संस्थेचे कॉलेज ऑफ फार्मसी, अकोला
किराणा घराणे
इतिहास
उस्ताद अब्दुल करीम खान, हे उत्तर प्रदेशातील मुजफ्फरनगरजवळच्या शामली जिल्ह्यातील कैराना नावाच्या गावाचे रहिवासी होते. त्यावरून या घराण्याचे नाव कैराना पडले. मात्र, पुढे हे घराणे ’किराणा’ (हिंदीत किराना) या नावाने प्रसिद्धीस आले.
इ.स.पू. ३५९
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३५९ वर्ग:इ.स.पू.चे ३५० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
किराणा घराणे
इतिहास
याच घराण्यात सवाई गंधर्व, केसरबाई केरकर, रोशन‍आरा बेगम, बेगम अख्तर वगैरे गायक झाले.
अकोला
महत्त्वाची महाविद्यालये
५. कृषी महाविद्यालय, डॉ. पंजाबराव देशमुख क्रुषी विद्यापिठ, अकोला
६. अन्न प्रक्रिया अभियान्त्रीकी महाविद्यालय, डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापिठ, अकोला
८.श्रीमती लक्ष्मीबाई राधाकिसन तोष्णीवाल कॉलेज ऑफ कॉमर्स, अकोला
९. श्री. शिवाजी कॉलेज ऑफ आर्टस् कॉमर्स अँड सायन्स, अकोला.
११ . गीतादेवी खंडेलवाल फार्मसी कॉलेज डाबकी रोड,अकोला.
१२. भिकमचंद खंडेलवाल मुलांची शाळा व मोहरीदेवी खंडेलवाल मुलींची शाळा, गोडबोले प्लॉट,अकोला.
१३. शंकरलाल खंडेलवाल आर्ट,सायन्स व कॉमर्स कॉलेज,अकोला.
१४. नॅशनल मिलिटरी स्कूल अँड ज्युनिअर कॉलेज ऑफ सायन्स, गायगाव अकोला.
संशोधन संस्था
अकोल्यात ३ मोठ्या संशोधन संस्था आहेत.
१. पंजाबराव देशमुख कृषि विद्यापीठ: विद्यापीठात विदर्भातील शेतीजीवनाचा अभ्यास व विविध पिकांवर संशोधन केले जाते. विद्यापीठाने आतापर्यंत अनेकविध प्रकारची वाणे व शेती अवजारे संशोधित केली आहेत.
२. महाराष्ट्र पशुधन विकास महामंडळ, अकोला
३. महाराष्ट्र राज्य बियाणे महामंडळ (महाबीज), अकोला
विशेष
या शहरात बाबुजी देशमुख व्याख्यानमाला चालविली अकोला जिल्हा हे अभाविप चे मोठे केंद्र आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे वर्ग:अकोला जिल्हा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:अकोला वर्ग:महाराष्ट्रातील नदीकाठावरील गावे व शहरे
पूर्णिया
पूर्णिया भारताच्या बिहार राज्यातील एक शहर आहे.
हे पूर्णिया जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३,१०,८१७ होती.
वर्ग:बिहारमधील शहरे वर्ग:पूर्णिया जिल्हा
गीताकुंज
गीताकुंज हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ग्रेट बार्बेट (पक्षी)
ग्रेट बार्बेट तथा एशियन बार्बेट हा एक हिमालयीन पक्षी आहे. बार्बेट्स हा पक्षांचा गट पासेरीन गटाशी साधर्म्य असणारा आहे. बार्बेट्स जातीच्या गटातील पक्षी जगभरात उष्णकटिबंधात आढळतात. या पक्ष्याचे नाव त्याच्या चोचीवर असलेल्या मिशांवरून पडले आहे.
वर्णन
या पक्षाचा आकार ३१ ते ३३ सें.मी आणि वजन १९२ ते २९५ ग्रॅम असते. हा पक्षी गुबगुबीत असतो. त्याची मान आखूड असून, डोके मोठे आणि शेपटी लहान शेपटी असते. डोके निळे, चोच मोठी व पिवळी आणि छाती आणि पाठ तपकिरी असते. पिवळ्या पोटावर हिरवे पट्टे आणि गुदद्वार लाल असते. ग्रेट बार्बेटचा उरलेला पिसारा हिरवा असतो. नर,. मादी आणि पिलू सारखेच दिसते.
निवासस्थान आणि पैदास
हिमालयीन पक्षी असल्याने ग्रेट बार्बेट हा नेपाळ, भूतान, बांगलादेश आणि भारताच्या उत्तर सीमेवर आढळतो. पक्षाचा घरटी बांधणयाचा काळ एप्रिलपासून जुलैपर्यंत असतो. ही प्रजाती विशेषतः झाडांच्या छिद्रामध्ये घरटे बनवते. नर आणि मादी पक्षी हे दोघेही पिलांचे पालन पोषण करतात.
वर्ग:हिमालयातील पक्षी
ना.वि. कुलकर्णी
नारायण विनायक कुलकर्णी (जन्म : २७ जुलै, इ.स. १८९२; - १८ जानेवारी इ.स. १९४८) हे एक मराठी नाटककार होते. त्यांनी नट आणि नाट्यलेखक या दोनही भूमिकाद्वारे रंगभूमीवर काम केले. आपल्या एकूण कार्यासाठी त्यांनी शब्दांना प्राधान्य दिले. आपले मनातले विचार प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचविण्याचे शब्द हे आदर्श माध्यम आहे यावर त्यांचा विश्वास होता.
घरची गरिबी असल्याने ना.वि. कुलकर्णींचे शिक्षण मोठ्या कष्टांनेच झाले. मंगल भुवन व सं.नवीन कल्पना ही नाटके लिहिल्यानंतर संत कान्होपात्रा लिहिले, ते त्यातील भजन व अभंगामुळे खूपच लोकप्रिय ठरले. त्यांनी नाटकांबरोबरच कथा, कादंबरी लेखनही केले. कुलकर्णी हे ’महाराष्ट्र कुटुंब माले’चे संपादक होते. अयोध्येचा राजा या पहिल्या मराठी बोलपटाचे संवाद लेखन ना.वि. कुलकर्ण्यांचे होते.
संमेलनाध्यक्षपद
ना.वि. कुलकर्णी यांच्या रंगभूमीवरील केलेल्या कार्याचा गौरव म्हणून त्यांना सांगली येथे इ.स. १९४३मध्ये झालेल्या ३३व्या मराठी नाट्यसंमेलनाचे अध्यक्ष म्हणून निवडले गेले.
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म वर्ग: इ.स. १९४८ मधील मृत्यू वर्ग: मराठी नाटककार वर्ग: अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलने
सारसबाग
तळ्यातला गणपती असलेले सारसबाग हे उद्यान पुण्यातील एक महत्त्वाचे पर्यटन आकर्षण आहे. पर्वतीच्या पायथ्याशी असलेल्या या बागेतील गणपती पेशव्यांचे पूजास्थान होता.
श्रीमंत नानासाहेब पेशवे यांच्या कारकिर्दीत पर्वतीच्या पायथ्याशी सन १७५० साली आंबील ओढयाच्या सीमेवर एक कृत्रिम तलाव तयार करण्याचे काम सुरू झाले. तलावाचे काम सन १७५० ते १७५३ या कालावधीपर्यंत चालले होते. त्या तलावाचे क्षेत्र अंदाजे २५ एकर एवढे विस्तीर्ण होते. या तलावाचा उपयोग नौकाविहारासाठी करण्यात येत होता. तलावात सारस पक्षी सोडले होते. तलावाच्या कामाची खोदाई करीत असताना तलावामध्ये अंदाजे २५००० चौरस फुटाचे बेट तयार करून ते मंदिर व बाग-बगीचा तयार करण्याकरिता राखून ठेवण्यात आले. त्या नंतर बेटावर सुंदर बाग तयार करण्यात येऊन श्रीमंत सवाई माधवराव पेशवे यांनी या बागेला काव्यात्मक ' सारस बाग ' असे नाव ठेवले.
श्रीमंत सवाई माधवराव पेशवे यांनी सन १७८४ साली तलावाच्या बेटावर छोटेसे मंदिर बांधून तेथे आराध्य दैवत श्री सिद्धिविनायक गजाननाची स्थापना केली. साहजिकच पर्वती, सारस बाग आणि तलाव ही पुणेकरांची फिरावयास येण्याची व देवदर्शनाची ठिकाणे झाली.
स्वातंत्र्यपूर्व काळात सन १८६१ च्या सुमारास शहरातील अनेक जागा पुणे नगरपालिकेकडे देण्यात आल्या. त्यावेळी गणपती मंदिराचे बेट सोडून तलावाची जागा मुंबई सरकारने पुणे नगरपालिकेकडे हस्तांतरित केली. पुणे नगरपालिकेकडून साधारण सन १९६६ साली तलावाचे जागेत उद्यान विकसित करण्यात आले.
अन्य माहिती
थोरले माधवराव पेशवे यांनी हैदर‍अल्लीच्या स्वारीवर जाताना दृष्टान्त झाल्यावरून या तळ्यात गणपतीची स्थापना केली, असे म्हणतात (?). गणपतीची मूर्ती संगमरवरी व उजव्या सोंडेची असून भोवताली भव्य सभामंडप व प्रदक्षिणा मार्ग आहे.
चित्रदालन
वर्ग:पुणे वर्ग:पुण्यातील मंदिरे
विल्फ्रीड मार्टेन्स
विल्फ्रीड मार्टेन्स (एप्रिल १९, इ.स. १९३६:स्लाइडिंजे, पूर्व फ्लँडर्स, बेल्जियम - ) हा बेल्जियमचा ४४वा पंतप्रधान आहे.
दीव
दीव हे भारताच्या दीव आणि दमण या केंद्रशासित प्रदेशाचा भाग आहे. हा प्रदेश गुजरात राज्याच्या जवळ आहे.
विल्फ्रीड मार्टेन्स
हा एप्रिल १९७९ ते एप्रिल १९८१ आणि डिसेंबर १९८१ ते मार्च १९९२ दरम्यान पंतप्रधानपदी होता.
दीव
वर्ग:भारत
विल्फ्रीड मार्टेन्स
मार्टेन्स, विल्फ्रीड वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
पूर्व कमांड (भारत)
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड आहे. त्यात ही कमांड द्रुतीय नंबरची आहे.कमांडच नेत्रुत्व हा लेफ्टिनेंट जनरल करतो. मध्यम कमांडच नेत्रुत्व ले.जनरल.मनोज पांडे डकरते आहे.
भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध
भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध
हे ही पहा
वर्ग:भारतीय सेनेची रचना वर्ग:भारतीय सेना वर्ग:कमांड (सैन्य) वर्ग:भारताचे सैन्य
मारुती स्तोत्र
मारुती स्तोत्र हे मारुती तथा हनुमान या हिंदू देवतेची स्तुती करणारे काव्य होय.
या स्तोत्राची अनेक रुपे आहेत. त्यांपैकी समर्थ रामदासांनी लिहिलेले स्तोत्र महाराष्ट्रात प्रचलित आहे. याची सुरुवात भीमरूपी महारुद्र वज्र हनुमान मारुती या पंक्तीने होते.
पूर्ण रुप
विकिस्रोतावरील पूर्ण रूपातील स्तोत्र
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मराठी स्तोत्रे
बटाट्याचा कीस
कृती
बटाटे स्वच्छ धुऊन, साले काढून किसून घ्यावेत, नंतर किसही पाणी घालून स्वच्छ धुवावा व पिळून ठेवावा. जिरे घालून तूपाची फोडणी करावी. त्यावर मिरच्यांचे तुकडे व बटाटयाचा कीस घालून परतावे, नंतर त्यात दाण्याचे कूट व मीठ घालून चांगले ढवळून झाकण ठेवावे. मधून मधून कीस हलवावा. शिजला की उतरवावा. गरमच खायला द्यावा. असाच रताळयाचा कीस करावा
संदर्भ
http://www.marathiworld.com/ann-he-purnabramha-m/upwasmisal#upwaspanchamrut
वर्ग:खाद्यपदार्थ
पाणीपुरी
पाणीपुरी हे अतिशय चवीने खाल्ला जाणारा पदार्थ आहे. त्यामध्ये पुरी,चिंचेची चटणी,पुदिना चटणी असते. पाणीपुरी बरोबरच शेवपुरी ही आवडीने खाल्ली जाते. अगदी लहानापासून मोठ्यांपर्यंत सर्वजण पाणीपुरी आवडीने खातात. हा पदार्थ सर्वत्र सहजपणे मिळतो. फिरायला गेल्यावर लोकांचा हा पदार्थ खाण्याकडे खूप कल असतो.
साहित्य
पुरी: पुरीसाठी, रवा १ वाटी, सर्व उद्देशाचे मैदा २ वाट्या आणि तळण्यासाठी तेल.
पाण्यासाठी: कढीपत्ता आणि चिंच 500 ग्रॅम, जलजीरा 4 चमचे, काळे मीठ 2 चमचे, लाल तिखट 1 चमचे, साखर 4-5 चमचे.
कृती : आंबा आणि चिंचेचे छोटे तुकडे करून 4 वाट्या पाणी कुकरमध्ये टाकून 2 ते 3 शिट्ट्या करून उकळा. थंड झाल्यावर मिक्सरमध्ये बारीक करा. आता ते गाळून घ्या आणि उरलेले सर्व साहित्य मिसळा आणि 3 कप पाणी घाला आणि थंड करा.
भरण्यासाठी: उकडलेले बटाटे ४ मॅश, चटणी ३ चमचे, बुंदी १/४ वाटी भिजवलेली, काळे मीठ १/२ चमचा, तिखट १/४ चमचा, जिरे १/४ चमचा मीठ चवीनुसार. सर्व साहित्य मिसळत राहा.
गोड चटणीसाठी: २ चमचे कोरडी कैरी पावडर १ कप पाण्यात भिजवून उकळा. आता त्यात 1/2 चमचे काळे मीठ, 1 चमचे जिरे, 1/4 चमचा गरम सांबर (मसाला), 1/4 चमचे लाल मिरी, 1/2 कप साखर घालून थंड करा. ते बुडवून खा.
चित्रदालन
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
सोनावळे
सोनावळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.येथे गणपती गडद लेणी प्रसिद्ध कोरीव लेणी आहेत तसेच गावाच्या दक्षिणेला महादेवाचे प्राचीन मंदिर आहे
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
नागरी सुविधा
==जवळपासची गावे=पळू, विद्यानगर,
इ.स.पू. ३६०
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३६० वर्ग:इ.स.पू.चे ३६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
कावळे (विक्रमगड)
हे पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड तालुक्यातील एक गाव आहे.
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे वर्ग:विक्रमगड तालुक्यातील गावे
साप्ताहिक विवेक
साप्ताहिक विवेक मराठी भाषेत प्रसिद्ध होणारे एक साप्ताहिक आहे. विवेक लोकजागृती करण्यासाठी प्रकाशित केला जातो. जे समाजहिताचे तेच परखडपणे मांडायचे, ही ‘विवेक’ची भूमिका आजवर राहिलेली आहे. सद्य संपादक दिलीप करंबेळकर हे आहेत. विवेक लोकजागृती करण्यासाठी चालवायचा, हा ‘विवेक’चा उद्देश आहे. हे साप्ताहिक हिंदी भाषा भाषेतही प्रकाशित होते.
इतिहास
या प्रकाशनाची स्थापना इ.स. १९३२ मध्ये झाली. ‘साप्ताहिक विवेक’ ने सप्टेंबर २००७ साली हीरक महोत्सवी वर्षात पदार्पण केले. साप्ताहिक विवेक आधी सुरू झालेली आणि नंतर सुरू झालेली अनेक साप्ताहिके बंद झाली आहेत. हे साप्ताहिक विवेक पूर्वी मोठ्या वृत्तपत्रीय टॅब्लॉईड आकारात आकारात निघत असे. पुढे ते वाचनाच्या व संग्रहाच्या दृष्टीने सुलभ अशा मासिकाच्या आकारात प्रकाशित होऊ लागले. इ.स. १९९६ पर्यंत विवेक साप्ताहिकाची छपाई कृष्णधवल तर प्रसंगी सोन रंगात असे. पूर्वी विवेक पहिल्या पानापासून शेवटच्या पानापर्यंत वैचारिक लेखांनी भरलेला असे.
सायखेड
सायखेड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
साप्ताहिक विवेक
सद्य स्थिती
आत्ताचे मुखपृष्ठ पूर्णपणे रंगीत असते. साप्ताहिकाच्या स्वरूपात बदल होऊन आता माहिती देणारी आणि रंजन करणारी विविध सदरे साप्ताहिकात अंतर्भूत झालेली दिसून येतात. या विषयांवर साप्ताहिक विवेक सतत जागृती करत असते.
सायखेड
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
अलक
अलक किंवा 'अती लघु कथा' हा एक नविन गद्य कथा-प्रकार आहे. यात थोडक्या शब्दात बराच मोठा अर्थ सांगण्यात येतो. हा प्रकार काहीसा चारोळी या पद्य-प्रकारासारखा आहे. हा प्रकार सोशल मिडियावर जास्त प्रचलित आहे, कारण तो जास्त जागा व्यापत नाही.
सायखेड
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
अलक
यात पुन्हा दोन उपप्रकार आहेत: सकारात्मक व नकारात्मक.
तू सुखकर्ता (चित्रपट)
उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
साप्ताहिक विवेक
प्रकाशने
गेली दहा वर्षे वेगवेगळ्या प्रकारच्या ग्रंथनिर्मितीच्या कामात ‘विवेक’ गुंतला आहे. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या काही प्रमुख प्रचारकांचा तसेच संस्थांचा धावता इतिहास ग्रंथबद्ध करण्याचे काम या साप्ताहिकाने केले आहे.
अलक
सकारात्मक अलक मध्ये वाचकावर सकारात्मक परिणाम साधल्या जातो. तर, नकारात्मक अलकमध्ये त्याउलट.
साप्ताहिक विवेक
आत्तापर्यंत प्रसिद्ध झालेली पुस्तके
या ग्रंथांमुळे अभ्यासकांना संदर्भासाठी लिखित साहित्य उपलब्ध झाले आहे. राष्ट्रीय विषयावरील आणखी काही महत्त्वाच्या पुस्तकांचे प्रकाशन ‘विवेक’ने सातत्याने केले आहे.
अलक
अलक चे एक उदाहरण
पांगळ्या मुलाला भर उन्हात खांद्यावरून उतरवून रस्त्याच्या कडेला एका फाटक्या पोतेऱ्यावर बसवल्यावर त्याचा घाम आपल्या नवखंडी पदराने पुसून ती माऊली एकुलती एक कोरडी शिळी पोळी त्याला भरवताना म्हणाली ,"बाळा दमला असशील ना? खा पोटभर !!"
साप्ताहिक विवेक
शिल्पकार चरित्र-कोश
महाराष्ट्राच्या जडणघडणी मधे ज्यांचा विविध क्षेत्रात गेल्या २०० वर्षात सहभाग होता , त्या मान्यवरांच्या बद्दल माहिती असलेले   स्त्री-पुरुषांचा परिचय करून देणारे बारा खंड प्रकाशित  आहेत. विषयानुरूप त्यांची मांडणी अशी आहे. १) इतिहास खंड :- ्संपादक डॉ. मोरवंचीकर, कार्यकारी संपादक :- दिपक जेवणे ,लेखात्मक स्वरूपाचा. जून २००९ मधे प्रसिद्ध करण्यात आला आहे. २) साहित्य खंड :- संपादक डॉ. सुभाष भेंडे, कार्यकारी संपादक :- सुपर्णा कुलकर्णी, कोशात्मक स्वरूपाचा, ५५० साहित्यिकांची चरीत्रे एकत्र असलेला खंड आहे.( २०१० मधे प्रसिद्ध झाला आहे.) ६) दृष्यकला खंड : - संपादन :- सुहास बहूलकर, घारे,साधना बहूलकर, सहसंपादिका सुपर्णा कुलकर्णी :- या खंडामधे   दृश्यकले अंतर्गत- चित्रकला, उपयोजित चित्रकला, मुर्तीकला  या मधे ज्या मान्यवरांनी योग दान दिले, त्यांची चरित्रात्मक माहिती देण्यात आलेली आहे. दिनांक ४ मे २०१३ रोजी या खंडाचे प्रकाशन पार पडले.या प्रकाशन समारंभाप्रसंगी, रजनी दांडेकर , श्रीराम दांडेकर, सुभाष दांडेकर, ( कॅम्लिन समुहाचे) आणि दृष्यकला क्षेत्रातिल बरेच मान्य्वर उपस्तित होते.
अलक
अलक चे एक उदाहरण
वर्ग:मराठी साहित्य
..................................
साप्ताहिक विवेक
टीका
साप्ताहिक विवेक एका विशिष्ट विचारसरणीचाच प्रचार करते अशी अनाठाई टीका या साप्ताहिकावर केली जाते. परंतु भारताचा आणि भारतीयत्वाचा प्रचार ही विचारसरणी योग्यच आहे असा दावा या साप्ताहिकाद्वारे केला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी भाषेमधील नियतकालिके
लळीत
कीर्तनाच्या शेवटी लळीत करण्याचा प्रघात संत एकनाथांनी सुरू केला. ह्या लळीतांतून पुढे नाथांच्या भजनी भारुडाचा जन्म झाला.
वर्ग:साहित्य
सहअभिनेता
चित्रपटाचे कथानकात, मूळ कथेत रंगत यावी म्हणुन, तोच-तोपणा येऊ नये म्हणुन, हास्य विनोदाने अधिक मनोरंजन व्हावे म्हणून, नायकाचे पात्रासमवेतच एखादे पात्र किंवा दुय्यम कथानक अजून जोडले जाते.त्या पात्रास दुय्यम स्वरूपाची भूमिका असते.ही भूमिका सादर करणाऱ्या कलाकारास सहअभिनेता म्हणतात.
वर्ग:चित्रपट
सहअभिनेत्री
सहअभिनेत्री म्हणजे सहअभिनेत्याचे काम करणारे स्त्री पात्र आहे.
वर्ग:चित्रपट
समीर नास्री
वर्ग:फ्रान्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अगत्ती
अगत्ती भारताच्या लक्षद्वीप केंद्रशासित प्रदेशातील बेट व शहर आहे. ७ किमी लांबीचे व २.७ किमी२ प्रदेश असलेले हे बेट कोचीपासून ४५९ किमी दूर समुद्रात आहे. येथील लोकसंख्या ५,६६७ आहे.
अगत्ती विमानतळ लक्षद्वीपमधील एकमेव नागरी विमानतळ असून येथून कोचीला आठवड्यातून सहा दिवस विमानसेवा उपलब्ध आहे.
वर्ग:लक्षद्वीपमधील शहरे
पडाळी (खंडाळा)
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
देवळाली
देवळाली नाशिकचे उपनगर आहे. येथे भारतीय वायुसेनेचा तसेच तोफखान्याचे तळ आहेत.
२००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५०,६१७ होती. पैकी ५५% पुरुष तर ४५% स्त्रीया होत्या. देवळालीतील ७७% व्यक्ती साक्षर आहेत. ८३% पुरुष तर ७०% स्त्रीया साक्षर आहेत
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
टारफुला
टारफुला ही शंकर पाटील यांनी लिहिलेली कादंबरी आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
गोळेगाव (निफाड)
गोळेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. ३६१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३६१ वर्ग:इ.स.पू.चे ३६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
विज्ञानकथा
'''विज्ञानकथा हा एक वैशिष्ट्यपूर्ण वाङ्‌मय प्रकार आहे. हा ललितकथेच्याच निकषाला अनुसरून गुंफला जातो. विज्ञानकथा ही माणसांची कथा असते. विद्यमान विज्ञान तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीचा भविष्यकाळात प्रक्षेप करून भविष्यकाळातील माणसाच्या जीवनावर त्याचा काय परिणाम होतो, त्या काळातील समाज कसा असेल, मानवी परस्परसंबंध कसे असतील याचे चित्रण करणारे साहित्य म्हणजे विज्ञानकथा.'''
विज्ञानसाहित्याचा उगम पाश्चिमात्य देशात झाला. इंग्रजीतली पहिली विज्ञानकथा फ्रँकेस्टाईन ही १८१८ साली मेरी शेली या लेखिकेने लिहिली. त्यानंतर बऱ्याच काळानंतर इंग्रजी साहित्यात निर्माण झालेला विज्ञानसाहित्याचा प्रवाह मराठी भाषेतही यायला सुरुवात झाली.
विज्ञानकथेची सुरुवात सर्वप्रथम १९०० मध्ये कृष्णाजी आठले यांच्या ज्यूल्स व्हर्नच्या कादंबरीच्या 'चंद्रलोकची सफर' या नावाने केलेल्या  अनुवादाने झाली. त्याचे  प्रकाशन 'केरळकोकिळ' या मराठी नियतकालिकात झाले. ते काम सहा वर्े चालू होतं. त्यानंतर  १९११ साली श्रीधर रानडे यांनी लिहिलेल्या ' तारेचे हास्य' या त्यांनी स्वतः लिहिलेल्या कथेने विज्ञानकथा लेखनाची खरी पायाभरणी झाली. वा.म. जोशी यांनी लिहिलेल्या दोन कथा 'अप्रकाशित किरणांचा दिव्य प्रकाश ' आणि ' वामलोचना' १९१४ साली प्रकाशित झाल्या.
भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याच्या वेळी विज्ञान कथा, कादंबऱ्या लिहिण्याचे काम थंडावले. पण, स्वातंत्र्योत्तर काळात १९५० नंतर अनुवादित विज्ञान कथांचे व कादंबऱ्यांचे लेखन पुन्हा सुरू झाले. भा.रा. भागवत यांनी ज्यूल्स व्हर्न आणि एच.जी. वेल्स यांच्या अराउंड द वर्ल्ड इन ८० डेज, ट्वेन्टी थाऊजंड लीग अंडर द सी , इनव्हिजिबल मॅन या कथा इथल्या मातीचा स्पर्श करून लिहिल्या. त्या कथा बालमित्रमध्ये छापून येत होत्या. त्यामुळे, त्या कथा जरी लहान थोर सगळ्यांना आवडल्या तरी विज्ञानकथेवर मात्र बालसाहित्य, साहसकथा असा शिक्का बसला. आणि त्यामुळे त्या कथांना जरी यश आले तरी विज्ञानकथांच्या प्रगतीत त्यामुळेच मोठा अडसर निर्माण झाला. त्याचा परिणाम यशवंत रांजणकर, नारायण धारप, द.पां. खांबेटे, दि बा. मोकाशी यांच्या लेखनावर झाला. त्यातील बरेच लेखन हे अनुवादित वा रूपांतरित होते. पण, दि.बा. मोकाशी यांनी लिहिलेल्या विज्ञानकथा मात्र स्वतंत्र होत्या.
भा.रा. भागवत यांचा ' उडती छबकडी ' हा सगळ्यात पहिला विज्ञान कथासंग्रह १९६६ साली आला. त्या पाठोपाठ द.पां. खांबेटे यांचा ' माझे नाव रमाकांत वालावलकर' हा विज्ञान कथासंग्रह आला. द.पां. खांबेटे यांच्या या संग्रहातील सगळ्या कथा रहस्यरंजनमध्ये प्रकाशित झालेल्या होत्या.
जयंत नारळीकर यांच्या कृष्णविवर या कथेपासून विज्ञानकथेकडे गंभीरपणे पाहिले जायला लागलं. अर्थात, जयंत नारळीकर यांच्याआधीही  निरंजन घाटे विज्ञान कथा लेखन करत होतेच. निरंजन घाटे १९७१पासून विज्ञान कथास्पर्धेत बक्षीसे मिळवणारे विज्ञान साहित्य लेखक आहेत. १९७५ च्या साहित्य संमेलनात दुर्गाबाई भागवत यांनी जयंत नारळीकर यांच्या विज्ञानकथांची आणि ते करत असलेल्या प्रयत्नांची दखल घेतली आणि त्याचा गौरवपूर्ण उल्लेख केला. तेव्हापासून विज्ञानकथा या प्रकाराला समीक्षकांनी गंभीरपणे घेतले. आणि मग तिची दिवसेंदिवस प्रगती होतच राहिली. त्याच काळात ललित कथांशी जवळीक साधून ललित कथांच्या निकषाला अनुसरून विज्ञान कथा  लिहायला सुरुवात केली ती विज्ञान कथा लेखक बाळ फोंडके यांनी. विज्ञानकथा लेखन या प्रकारात बाळ फोंडके यांचे योगदान फार मोलाचे आहे.विज्ञानातल्या नव्या शोधांमुळे मानवी नातेसंबंधांचा जो विचित्र गुंता होतो याचे चित्रण त्यांच्या विज्ञानकथांमधून दिसून येते. लक्ष्मण लोंढे यांच्या नावाचा उल्लेख केल्याशिवाय विज्ञान कथाकारांची यादी अपूर्णच राहील. त्यानंतर विज्ञानकथा लेखकांत श्री. सुबोध जावडेकर यांनी लिहिलेल्या विज्ञानकथांची शैली विशेष उल्लेखनीय अशी आहे. त्यांच्या कथेतील काल्पनिकता श्वास रोखून ठेवणारी असून कथाही उल्लेखनीय अश्या आहेत.
याव्यतिरिक्त अरुण साधू, अरुण हेबळेकर, अरुण मांडे, संजय ढोले , शुभदा गोगटे यांच्या विज्ञानकथांतून त्यांनी माणसांचा वेध घेतला आहे. लेखनात तंत्रज्ञानाच्या झपाट्यात माणूसपणाच्या खुणा शोधण्याचा प्रयत्न प्रा. माधुरी शानभाग यांच्या विज्ञानकथांचा दिसून येतो. तर अरुण मांडे यांच्या विज्ञानकथेत विशेष शैली दिसते.
इतर साहित्याच्या तुलनेत विज्ञान साहित्याकडे जास्त मूलभूत पातळीवर जीवनदर्शन घडवण्याची क्षमता असते. मराठी विज्ञानकथेने गेल्या पन्नास साठ वर्षात गाठलेला पल्ला प्रशंसनीय आहे. आणि आता पुढे तशीच वाटचाल कायम चालू राहील असं आशादायी लिखाण होत आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:साहित्य
पाडेगाव
पाडेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
शिवाजीनगर बस स्थानक
महाराष्ट्राच्या पुणे शहरात शिवाजीनगर येथे शिवाजीनगर रेल्वे स्थानकालगत दोन बस स्थानके आहेत. वर्ग:पुण्यातील बसस्थानके वर्ग:महाराष्ट्रातील बसस्थानके
छायाचित्रण
प्रकाश-संवेदी वस्तुंद्वारे प्रकाश किंवा विद्युतचुंबकीय उत्सार यांची नोंद करून टिकाऊ प्रतिमा निर्माण करण्याच्या पद्धतीला छायाचित्रण असे म्हणतात. छायाचित्रण ही एक कला आणि शास्त्र आहे.
छायाचित्रण ही एक कला छायाचित्रकार व त्याच्या कॅमेरा या वर अवलंबून असते.
कॅमेरा हे काही वषा॔पूवी॔ भौतिक पण आता एक इलेक्टोनिक वस्तू आहे.
पूर्वी यासाठी फिल्म कॅमेऱ्याचा वापर होत असे पण आजकाल डि़जिटल कॅमेरे आणि मोबाईल कॅमेरे जास्त लोकप्रिय आहेत.
उद्योग, व्यवसाय, जाहिराती, उत्पादन, कला, मनोरंजन, बहुसंवाद (mass communication) यांत छायाचित्रणाचा वापर होतो.
छायाचित्रण कला
छायाचित्रण ही आपला इतिहास जपून ठेवणारी एक अजरामर कला आहे. सध्याच्या काळात फोटोग्राफी हा एक आवडीचा विषय बनलेला आहे. प्रत्येकाला वाटत कि आपला फोटो हा छान यावा त्यामुळेच आजकालच्या डिजीटल मोबाईल मध्ये कॅमेरा हा पर्याय आहे. तरी आपण फोटोग्राफीसाठी कॅमेऱ्याची योग्य निवड कशी करावी. आणि फोटोग्राफीसाठी प्रामुख्याने लाइट ही खूप महत्त्वाची असते. आपल्याला जर आपली प्रतिमा छान यावी वाटत असेल तर सूर्यकिरण येतात त्याच्या विरुद्ध दिशेला उभे राहून फोटो काढावेत. जर आपल्याला आपले फोटो छान यावा वाटत असेल तर सकाळी ६ ते ९ व सायंकाळी ४ ते ६ या वेळेत फोटो काढावेत कारण सूर्यकिरणांचा मारा जास्त प्रमाणात नसतो. व फोटो जर दुपारी काढायचे असतील तर आपल्या पूर्ण शरीरावर सावली असावी कारण त्यामुळे आपल्या शरीरावर shade पडणार नाही.
फोटोग्राफी ही अशी कला आहे जी आपल्या डोळ्यांना प्रत्येक गोष्टीकडे पाहण्याची एक वेगळी नजर देते. कोणत्याही गोष्टीचा फोटो काढत असताना आपण त्या गोष्टीशी एक भावनिक बंध निर्माण करत असतो जो आपल्याला त्या गोष्टीच्या जवळ नेतो. फोटो आणि हास्य या एकाच नाण्याच्या दोन बाजू आहेत अस मला वाटत. फोटो हे नेहमी बोलके असावेत त्यांच्याशी आपला संवादव्हायला हवा. एक योग्य आणि सुंदर छायाचित्र आख्खा संपूर्ण घडलेला प्रसंग डोळ्यासमोर उभा करतो.छायाचित्रण करत असताना त्या तून आपल्याला जे दाखवायचे आहे ते सरळ आणि साधे पाने असायला हवे.
बाह्य दुवे
http://www.floridamemory.com/photographiccollection/photo_exhibits/photographic-processes/
वर्ग:कला
वर्ग:दृष्य कला
वर्ग:मनोरंजन वर्ग:प्रकाशचित्रण
उत्तर कमांड (भारत)
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड आहे. त्यात ही कमांड पहिल्या नंबरला आहे.कमांडच नेत्रुत्व हा लेफ्टिनेंट जनरल करतो. उत्तर कमांडच नेत्रुत्व ले.जनरल.रनवीर सिंह करते आहे.
१६ कोर, नगरोटा
वर्ग:भारतीय सेना वर्ग:कमांड (सैन्य) वर्ग:भारताचे सैन्य
हिंदू
हिंदू असे लोक आहेत जे स्वतःला सांस्कृतिकदृष्ट्या सामाजिक आणि धार्मिकदृष्ट्या हिंदू धर्माचे पालन करतात. ऐतिहासिकदृष्ट्या, हा शब्द भौगोलिक, सांस्कृतिक आणि नंतरच्या भारतीय उपखंड मध्ये राहणाऱ्या लोकांसाठी धार्मिक अभिज्ञापक म्हणून देखील वापरला जात आहे.
'हिंदू' या शब्दाचा ऐतिहासिक अर्थ काळाबरोबर विकसित झाला आहे. मध्ययुगीन कालखंडातील मजकूरांद्वारे इ.स.पू. 1 शतकाच्या सिंधू संस्कृतीच्या (पर्शियन आणि ग्रीक संदर्भ), हिंदू या शब्दाचा अर्थ सिंधू नदीच्या आसपास किंवा त्यापलीकडे भारतीय उपखंडात राहणाऱ्या लोकांसाठी भौगोलिक, वांशिक किंवा सांस्कृतिक अभिज्ञापक आहे.
हिंदूंची लोकसंख्या जवळपास 1.2 अब्ज आहे.
वर्ग:हिंदू धर्म
ज्युसेप्पे पेला
ज्युसेप्पे पेला (Giuseppe Pella; १८ एप्रिल, इ.स. १९०२ - ३१ मे, इ.स. १९८१, रोम) हा इटलीचा ३१वा पंतप्रधान होता. तो १७ ऑगस्ट, इ.स. १९५३ ते १८ जानेवारी इ.स. १९५४ दरम्यान पंतप्रधानपदावर होता.
वर्ग:इटलीचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रदोष
प्रदोष वेळ म्हणजे त्रयोदशीच्या सायंकाळी सूर्यास्तापासूनची पुढे ३ घटिकापर्यंतची (सुमारे १ तास १२ मिनिटे) वेळ होय.
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:ज्योतिषशास्त्र वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये