cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान
विशेष
वसई खाडीला लागून उद्यानाचे 25 चौरस किलोमीटर क्षेत्राचे खारफुटीचे जंगल आहे. त्याला मंगलवन / वेलावन असे म्हणतात. खडकात कोरलेल्या कान्हेरी लेणी पहावयास मिळतात. बौद्ध काळातील ही लेणी दोन हजार वर्षापूर्वी कोरलेली असून याठिकाणी 109 विहार आहेत.
सुविधा
संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान परीक्षेत दर्शनाची वेळ सकाळी ७.३० ते सायंकाळी ६.३० पर्यंत असते. येथे प्रवेशासाठी प्रौढांना रु. २०/- तर लहान मुलांना रु. १०/- प्रवेशशुल्क आहे. पर्यटकांच्या वाहन थांब्यासाठी शुल्क आकारले जाते. सिंहविहार आणि वनराणी मिनी टॉय ट्रेन सफारींचे वेगळे शुल्क आकारतात. उद्यानात वननिवासाची सोय असून त्याकरिता विश्रामगृह आणि कुटिर पद्धतीची निवास व्यवस्था आहे.
बाह्यदुवे
संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान-संकेतस्थळ
वर्ग:मुंबई वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय उद्याने वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने
अमित गाडगीळ
गाडगीळ, अमित गाडगीळ, अमित
गोविंदराव डावरे
गोविंदराव नारायणराव बल्लाळ (नारो बल्लाळ) डावरे ( १७ डिसेंबर १८३६ – मृत्यू: १३ डिसेंबर १८७९) हे एक भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक होते. स्वतःची सेना स्थापन करून त्यांनी इंग्रजी सत्तेशी लढा दिला. १८५७ च्या स्वातंत्र्ययुद्धात त्यांचा सक्रिय सहभाग होता.
गोविंदराव डावरे यांचे चरित्र त्यांचे नातू विनायक पुरुषोत्तम डावरे यांनी लिहिले आहे. या चरित्रात इसवी सनाच्या १७२५ सालापासून ते १८६५ पर्यंतच्या घटनांचे वर्णन केले आहे.
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा वर्ग:इ.स. १८७९ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १८३६ मधील जन्म
हेवा बोरा एरवेझ फ्लाइट ९५२
हेवा बोरा एअरवेज फ्लाइट ९५२ हे हेवा बोरा एरवेझचे जुलै ८, २०११ रोजी काँगोमधील किन्शासा पासून किसनगानीला जाणारे विमानोड्डाण होते. याला उड्डाणादरम्यान अपघात झाला.
बोलीभाषा
बोलीभाषा ही भाषेच्या ध्वनीद्वारे तयार केलेली भाषा असते. बोलीभाषा बरेचदा लेखी भाषेपेक्षा थोडी वेगळी असते. बऱ्याच भाषा फक्त बोली स्वरूपात असतात आणि लिहिल्या जात नाही. बोलीचा वापर आपण एकमेकांशी संवाद साधण्यासाठी करत असतो.बोलीभाषा ही एका विशिष्ट समुहात बोलली जाते.
पोलिश झुवॉटी
एक झुवॉटीचे १०० ग्रॉझ होतात.
आय.एस्.ओ. ४२१७ प्रमाणानुसार झुवॉटीचे लघुरूप PLN आहे. १९९० च्या दशकात अनिर्बंध चलनवाढ झाल्यामुळे जानेवारी १, इ.स. १९९५ रोजी झुवॉटीचे कृत्रिम पुनर्मूल्यन करण्यात आले व १०,००० जुन्या झुवॉटीचा १ नवीन झुवॉटी करण्यात आला. झुवॉटीच्या पुनर्मूल्यनाच्या आधीचे ४२१७ लघुरूप PLZ होते.
झु वर्ग:चलने
आम्ही आणि आमचे बाप (नाटक)
आम्ही आणि आमचे बाप हे नाटक पु.ल. देशपांडे आणि आचार्य अत्रे यांच्या निवडक कलाकृतींवर आधारलेले आहे. या नाटकाची निर्मिती मयुर रानडे, दिलीप जाधव आणि श्रीपाद पद्माकर यांनी केली. नाटकाच्या पहिल्या प्रयोगात आनंद इंगळे, अजित परब, अतुल परचुरे आणि पुष्कर श्रोत्री यांनी भूमिका केल्या होत्या. नाटकाचे संकलन आणि दिग्दर्शन आनंद इंगळे यांचे होते.
१५ जुलै २०१७ रोजी या नाटकाचा पहिला प्रयोग झाला.
वर्ग:मराठी नाटक नामसूची
दापोडे (सुधागड)
दापोडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
यांत्रिक अभियांत्रिकी
मेकॅनिकल इंजिनीरिंग (यांत्रिक अभियांत्रिकी) ही अभियांत्रिकी च्या सर्वांत जुन्या शाखांपैकी एक आहे. ही एक अभियांत्रिकीची अतिशय विस्तारित शाखा आहे. हिच्यात साधारणपणे यांत्रिक व्यवस्थेच्या मागचे तत्त्व व तिच्या उत्पादनासाठी लागण्याऱ्या भौतिक नियमांचा अभ्यास आणि वापर असतो. यातील उपशाखा अशा आहेत: स्टॅटिक्स, डायनॅमिक्स, स्ट्रेंथ ऑफ मटेरियल, सॉलिड मेकॅनिक्स, थर्मोडायनामिक्स, फ्लुइड डायनॅमिक्स, हीट ट्रान्सफर, रेफ्रिजरेशन आणि एअर कंडिशनिंग, कायनेमॅटिक्स (रोबोटिक्ससह), मॅन्युफॅक्चरिंग टेक्नॉलॉजी, मेकाट्रॉनिक्स आणि कंट्रोल थिअरी.
अठराव्या शतकात युरोपमधील औद्योगिक क्रांती दरम्यान यांत्रिक अभियांत्रिकी एक क्षेत्र म्हणून उदयास आले. पण, जगात त्याचा विकासाची सुरुवात अनेक हजार वर्षांपूर्वी झालेली आहे. एकोणिसाव्या शतकात, भौतिकशास्त्रा मधील विकासामुळे यांत्रिक अभियांत्रिकी विज्ञानाचा विकास झाला. मानवी प्रगती करण्यासाठी हे क्षेत्र सतत विकसित होत आहे; आज यांत्रिक अभियंते कंपोझिट, मेकॅट्रॉनिक्स, नॅनोटेक्नॉलॉजी सारख्या क्षेत्रात कार्य करत आहेत. ते आंतरिक्ष अभियांत्रिकी, धातूकर्म अभियांत्रिकी, स्थापत्य अभियांत्रिकी, संरचना अभियांत्रिकी, विद्युत अभियांत्रिकी, उत्पादन अभियांत्रिकी, रासायनिक अभियांत्रिकी, औद्योगिक अभियांत्रिकी, आणि इतर वेगवेगळ्या अभियांत्रिकी शाखांसोबत मोठ्या प्रमाणात कार्यरत आहेत. यांत्रिक अभियंता जैववैद्यकीय अभियांत्रिकी, विशेषतः बायोमेकॅनिक्स, वाहतूक घटना, बायोमेकॅट्रॉनिक्स, बायोनोटेक्नॉलॉजी, आणि जैविक प्रणालींचे मॉडेलिंग या क्षेत्रात देखील काम करू शकतात. वर्ग:यांत्रिक अभियांत्रिकी
कुर्डुवाडी
कुर्डुवाडी हे सोलापूर जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे स्टेशन आहे. कुर्डूवाडी गावाचे प्राचीन नाव  गोसाव्याची वाडी असे होते. कुर्डुवाडी हे गाव तालुक्याच्या दृष्टीने खूप महत्त्वाचे गाव आहे येथील  बाजारपेठ तालुक्यातील सर्वात मोठी बाजारपेठ आहे  कुर्डुवाडी ही  नगरपालिका आहे   व मध्य रेल्वेचे एक जंक्शन आहे. येथे मध्य रेल्वेचा मुंबई-चेन्नई ब्रॉडगेज मार्ग व लातूर-मिरज हे मार्ग एकमेकांना मिळतात. लातूर-मिरज हा मार्ग अनेक दशके नॅरोगेज रेल्वेमार्ग होता.
दाहेगाव (वणी)
दाहेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड
ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड तथा नॉर्मंडीची लढाई दुसऱ्या महायुद्धादरम्यानची निर्णायक मोहीम होती. ६ जून, इ.स. १९४४ रोजी दोस्त राष्ट्रांनी केलेल्या नॉर्मंडीवरील चढाईने सुरू झालेली ही मोहीम ३० जून रोजी जर्मन सैन्याने सीन नदीपल्याड माघार घेतल्यावर संपली. या मोहीमेच्या अंतर्गत दोस्त राष्ट्रांनी युरोपमध्ये आपले सैन्य कायमचे घुसवले व त्याद्वारे येथून पुढे जर्मनीचा पूर्ण पाडाव केला.
६ जूनच्या पहाटे दोस्त राष्ट्रांच्या १,२०० विमानांनी हजारो सैनिक फ्रांसमध्ये उतरवले व सकाळी ५,००० नौकां नॉर्मंडीच्या किनाऱ्यावर चालून गेल्या. एका दिवसात १,६०,००० सैनिक नॉर्मंडीत उतरले व किनाऱ्यावरील अनेक ठिकाणची तटबंदी त्यांनी उद्ध्वस्त केली. अमेरिकन सैन्य युटा बीच, ओमाहा बीच, ब्रिटिश सैन्य स्वोर्ड बीच, गोल्ड बीच तर कॅनडाचे सैन्य जुनो बीच या पुळणींवर उतरले. सुरुवातीच्या या हल्ल्यात यानंतर दोस्तांनी ऑगस्टअखेरपर्यंत नॉर्मंडीतून २०,००,००० सैनिक युरोपमध्ये घुसवले.
ही मोहीम चालविण्याचा निर्णय दोस्त राष्ट्रांनी मे १९४३मध्ये झालेल्या ट्रायडेंट कॉन्फरन्समध्ये घेतला होता. त्याच वेळी अमेरिकेच्या ड्वाइट डी. आयझेनहोवर यांची मोहीमेचे सरसेनापती तर युनायटेड किंग्डमच्या बर्नार्ड मॉंटगोमरी यांची नेमणूक आक्रमक सैन्याच्या सेनापतीपदी करण्यात आली.
ही मोहीम फत्ते करण्यासाठी दोस्तांनी अनेक नवीन तंत्रज्ञाने विकसित केली. जर्मनीची दिशाभूल करण्यासाठी त्यांनी ऑपरेशन बॉडीगार्ड ही मोहीम चालवली. याने जर्मनीला युरोपवरील आक्रमणाचे ठिकाण व काळवेळ बिलकुल कळले नाही.
वर्ग:दुसरे महायुद्ध वर्ग:ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
बेप वॉस्कुइल
एलिझाबेथ "बेप" वॉस्कुइल (किंवा एली वॉसन) (५ जुलै, इ.स. १९१९ - ६ मे १९८३) ही एक डच नागरिक होती. तिने ओपेक्टातील इतर कर्मचाऱ्यांसोबत मिळून ॲन फ्रॅंक व तिच्या कुटुंबाला नाझी जर्मनीपासून लपवून ठेवले होते.
बेपचा जन्म ॲम्स्टरडॅम शहरात झाला होता. ती योहान्स हेन्ड्रिक वॉस्कुइल यांच्या आठ मुलांपैकी एक होती. तिला इ.स. १९३७मध्ये ऑटो फ्रॅंक यांनी ओपेक्टा कंपनीत नौकरी दिली होती. फ्रॅंक कुटुंब तिथे लपण्यास आल्यावर केवळ निवडक लोकांना त्याच्याबद्दल माहिती होती. त्यात बेप एक होती. त्या काळात बेप त्यांच्यासाठी किराणामाल आणून देत असे. तिने ॲन, मार्गो व पीटर यांच्यासाठी स्वतःच्या नावावर लघुलुपी व लॅटिन भाषेचा पत्रद्वारा अभ्यासक्रम मागवला होता.
१५ मे, इ.स. १९४६ला तिने कॉर्नेलिअस व्हान विक याच्यासोबत लग्न केले. यानंतर तिने ओपेक्टात काम करणे सोडून दिले. पुढे तिला चार मुले झाली; टॉम, कॉर, जूप आणि एक मुलगी, ॲन-मारी; जिचे नाव ॲन फ्रॅंकवरून ठेवले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:ॲन फ्रँक वर्ग:डच व्यक्ती
इ.स. ६१२
जन्म
२ १२ वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
पुणतांबा
पुणतांबा हे महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील राहता तालुक्यात गोदावरी नदीकाठी वसलेले गाव आहे. संत चांगदेव यांची समाधी या गावात आहे. येथे अनेक पुरातन मंदिरे आहेत.
प्राचीन इतिहास
पुणतांबा गावाच्या पश्चिमेला गोदातीरी चारशे वर्षांपूर्वींचे मंदिर आहे. मंदिरात स्वयंभू देवीमूर्ती आहे. ती देवी नगर जिल्ह्यासमवेतच खानदेशातील भाविकांची कुलदेवता मानली जाते. इसवी सनपूर्व काळात तेथे चंद्रसेन नावाचा राजा राज्य करत होता. त्या राजाच्या मुलाला जलोदर हा पोटाचा आजार झाला. त्याच्यावर अनेक उपचार करण्यात आले, पण आजार बरा होईना. त्यावर उपाय म्हणून गावाच्या कडेला यज्ञ करून त्यात एका बालकाचा बळी द्यावा, त्यामुळे आजार बरा होईल असे सांगण्यात आले. राजाने यज्ञाची तयारी केली पण बळी देण्यासाठी मुलगा मिळेना, म्हणून मग दवंडी देण्यात आली. तेव्हा शेजारी असलेल्या पुरणगावातील मुद्गल गोऱ्हे नामक मुलगा घरची हलाखीची परिस्थिती ध्यानी घेऊन बळी जाण्यास तयार झाला. धार्मिक विधीनंतर मुलास यज्ञात टाकले जात असताना यज्ञकुंडात देवी प्रकट झाली व देवीने त्या मुलास वरचेवर झेलून सोडून दिले, त्यामुळे त्या देवीचे नाव यज्ञसेनी असे पडले. राजाचा मुलगा आजारातून मुक्त झाला. पुढे यज्ञातून जीवदान मिळालेल्या मुद्गलाने त्याच गावात आश्रय घेतला. त्याला एकशेचाळीस वर्षांचे दीर्घायुष्य लाभले. त्याने देवी मंदिरापासून काही अंतरावर समाधी घेतली. देवी मंदिराशेजारी सुरेख असे मुद्गलेश्वर (मुंजाचे) मंदिर आहे.
गाव रचना
पुणतांबा गोदावरी नदीकाठी वसलेले आहे. १८ व्या शतकातील इंदूर येथील राज्यकर्त्या अहिल्याबाई होळकर यांनी नदीकाठी घाट बांधला आहे. जुन्या गावाभोवती दगडी संरक्षण भिंत असून तिची पडझड झालेली आहे. गावात अनेक जुने वाडे आहेत. मनमाड-दौंड लोहमार्ग तसेच शिर्डी लोहमार्ग गावातुन जातात.
हिंदू धर्मसंस्था, प्रार्थना व तीर्थक्षेत्र ठिकाणे
पुणतांब्यात सोळा मारुती मंदिरे, सहा महादेव मंदिरे, तीन विठ्ठल मंदिरे, दोन दत्त मंदिरे व एक लक्ष्मी-नारायण मंदिर आणि चांगदेव महाराज मंदिर आहे. अहिल्याबाई होळकर व शिवराम दुमल यांनी बांधलेले घाट आहेत.
प्रसिद्ध व्यक्तिमत्त्व
हिंदी चित्रपटसृष्टीतील संगीत दिग्दर्शक रामचंद्र चितळकर यांचा जन्म पुणतांबा येथे झाला होता.
शेतकरी संप
२०१७ साली पुणतांब्यामध्ये ऐतिहासिक शेतकरी संप झाला होता. एप्रिल २०१७ मध्ये ग्रामसभेत ठराव पारित करून १ जून २०१७ पासुन संपावर जाण्याचे ठरवण्यात आले आणि शहराकडे जाणारा अन्नधान्य, दुध पुरवठा रोखण्याचे ठरले. पेरणी देखील न करण्याचे ठरविण्यात आले. स्वामिनाथन आयोगाच्या शिफारशी लागु करणे, पिकाला आणि दुधाला योग्य हमीभाव मिळावा, कर्जमाफी आणि जेष्ठ शेतकऱ्यांना पेंशन इत्यादी प्रमुख मागण्या करण्यात आल्या होत्या. संपाचे रूपांतर नंतर राज्यव्यापी आंदोलनात झाले होते. शेतकरी प्रतिनिधींशी चर्चा केल्यानंतर महाराष्ट्र शासनाने कर्जमाफी जाहीर केली.
वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील गावे
नचिकेत पटवर्धन
पटवर्धन, नचिकेत पटवर्धन, नचिकेत
भेंडेगाव
भेंडेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील लोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
बिहार संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
१२५६५/१२५६६ बिहार संपर्क क्रांती एक्सप्रेस ही भारतीय रेल्वेची एक जलद प्रवासी सेवा आहे. संपर्क क्रांती ह्या विशेष गाड्यांपैकी एक असलेली ही रेल्वे बिहारमधील दरभंगाच्या दरभंगा रेल्वे स्थानक ते दिल्लीमधील नवी दिल्ली स्थानकांदरम्यान रोज धावते. पूर्व मध्य रेल्वेद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या बिहार संपर्क क्रांती एक्सप्रेसला दरभंगा ते दिल्ली दरम्यानचे ११६४ किमी अंतर पार करायला २१ तास लागतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:संपर्क क्रांती एक्सप्रेस वर्ग:बिहारमधील रेल्वे वाहतूक
इ.स. २००६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. २००६ वर्ग:इ.स.च्या २००० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
शिमॉन पेरेझ
शिमॉन पेरेझ (हिब्रू: שמעון פרס; २ ऑगस्ट १९२३ - २८ सप्टेंबर २०१६) हा इस्रायल देशाचा संस्थापक, राजकारणी व देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष होता. पेरेझने आपल्या कारकिर्दीत दोनवेळा इस्रायलचे पंतप्रधानपददेखील भूषविले होते. २००७ ते २०१४ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर राहिलेला पेरेझ निवृत्तीच्या वेळी जगातील सर्वात वयस्कर राष्ट्रप्रमुख (वय ९१) होता.
२८ सप्टेंबर २०१६ रोजी पेरेझचे वृद्धापकाळाने निधन झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:इस्रायलचे पंतप्रधान वर्ग:इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अंबापूर (पेठ)
अंबापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मॉस्को स्टेट युनिव्हर्सिटी
लोमोनोसोव्ह मॉस्को राज्य विद्यापीठ तथा मॉस्को विद्यापीठ हे रशियाची राजधानी मॉस्कोमधील विद्यापीठ आहे. याची गणना जगातील सर्वोत्तम विद्यापीठांत होते.
याची स्थापना २५ जानेवारी, १७५५ रोजी मिखाइल लोमोनोसोव्हने केली. १९४०नंतर या विद्यापीठाचे नाव लोमोनोसोव्ह विद्यापीठ होते.
वर्ग:रशियातील विद्यापीठे वर्ग:मॉस्को वर्ग:इ.स. १७५५ मधील निर्मिती वर्ग:माहितीचौकटीची आवश्यकता असणारे लेख
रोलॉफ व्हान देर मर्व
रोलॉफ व्हान देर मर्व (३१ डिसेंबर, १९८४:जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा undefinedकडून खेळलेला आणि आता  undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:नेदरलँड्सचे क्रिकेट खेळाडू
३०० (चित्रपट)
३०० हा चित्रपट २००७ मध्ये प्रदर्शित झाला. हा चित्रपट थर्मोपिलाईच्या लढाईवर आधारित् आहे. चित्रपटात थर्मोपिलाई येथे धारातीर्थी पडलेले ३०० सैनिक प्रचंड बहादुरीने २ लाखाहूनही मोठ्या सैन्याला तीन दिवसापर्यंत थोपवून धरतात, शेवटी एका ग्रीक नागरिकाच्या बेईमानी मुळे सर्व सैन्य शत्रूच्या कचाट्यात सापडते व माघार घेणे शक्य असतानाही स्पार्टाचे सैनिक मरण पत्करतात. ही सत्यघटना असून या चित्रपटात रंगत आणण्यासाठी बरेचसे मूळ कथेपासून कथानक बदललेले आहे.हा चित्रपट लढाईच्या दृष्यासाठी चांगलाच गाजला.
पटकथा
स्पार्टाचे सैनिक हे प्राचीन ग्रीस मध्ये सर्वोतकृष्ट मानले जात. लिओनीदास हा स्पार्टाचा राजपुत्राची निवडही स्पार्टाच्या इतर सैनिकांप्रमाणे होते. लहानपणापासूनच स्पार्टाच्या सैनिकांना योद्धे म्हणून तयार करण्यात येत असे. चित्रपटाच्या सुरुवातीला समालोचक स्पार्टाच्या सैनिकांचे खडतर प्रशिक्षण सांगत असतो व एकिकडे स्पार्टाची लोकशाही रचना ग्रीसमधील इतर राज्यांशी व्यावहार यावरही चर्चा होते.
पर्शियाशी युद्धाचे वारे फिरू लागतात. झर्कसिज प्रचंड मोठी फौज घेउन ग्रीसवर आक्रमण करतो. थर्मिस्टीकलीस व लिओनिदास हे ग्रीकांचे सेनापती बनतात परंतु स्पार्टाची लोकशाही संसद स्पार्टाला युद्धाला भाग घेण्यास स्पष्ट नकार देते. दरम्यान झर्कसिजचा दूत स्पार्टामध्ये प्रवेशतो, येतानाच जिंकलेल्या राजांच्या कवट्या लिओनिदासला दाखवतो व शरण न आल्यास स्पार्टाला मोठी किंमत मोजावी लागेल लिओनिदासच्या राणीकडे बघून स्पार्टाच्या स्त्रीया पर्शियाच्या वेश्या बनतील असे सांगतो. या वर उत्तर म्हणून दूताला मारत नाही असे सांगत असतानाच लिओनिदास स्पार्टाचा व स्पार्टाच्या राणीचा अपमान केल्याचा आरोपाखाली दूताला यमसदनी पाठवून देतो.
लिओनिदास ग्रीससाठी पवित्र असलेले स्थळ डेल्फी येथे ओरॅकल कडून भविष्य ऐकायला जातो. ओरॅकल सांगते की ग्रीस सरतेशेवटी विजयी होईल परंतु स्पार्टाला आपला राजा गमवावा लागेल. लिओनिदासला आपला अंत कळतो. परंतु तरीही न डगमगता तो युद्धाला जाण्याचा निर्णय घेतो. संसदेकडून परवानगी मिळाली नसल्याने आपल्या अधिकारातील ३०० सैनिकच तेवढे घेउन थर्मोपिलाई येथील खिंडीत पोहोचतो. वाटेत अथेन्सचे सैनिकही मिळतात व ऐवढेच सैनिक कसे अशी विचारणा होते. लिओनिदास म्हणतो की अथेन्सच्या सैन्यात गवंडी,लोहार, न्वाही अश्याचाच भरणा आहे तर माझ्याकडे फक्त सैनिकच आहेत.
थर्मोपिलाईच्या खिंडीत पोहोचल्यावर स्पार्टाचे सैनिक मोर्चेबांधणी करतात. ग्रीसकडे जाणारे सर्व रस्ते बंद करतात त्यावर ते पर्शियन दूताची मुंडकी लटकवतात व खिंडीत फक्त चिंचोळी वाट ठेवतात. या खिंडीत वाट चिंचोळी असल्याने पर्शियाच्या आफाट सैन्यबळाचा काहीच उपयोग होणार नसतो. पर्शियाचा दूत येतो अतिशय मग्रुरीच्या भाषेत शरण यायला सांगतो व सैनिकांना झोडायला निघतो. परंतु सैनिक त्याचा हात तोडून परत पाठवतात. दरम्यान स्पार्टाचा तडीपार कुटुंबातील नागरिक एफियालटीस लिओनिदास कडे या युद्धात सहभागी होण्याची विनंती करतो. परंतु त्याचे कुबड असल्याने लिओनिदास एफियालटीसला सहभागी करून घेण्यास मनाई करतो. एफियालटीस अतिशय दुःखी होतो. काहीवेळातच भूकंपासारखा भास होतो. परंतु लिओनिदास जाणतो की पर्शियन सैन्याचा हा कदमताल आहे.
स्पार्टाचे सैनिक खिंडीत वाट पाहू लागतात.दोन्ही सैन्य समोरासमोर येते पर्शियाचा सरदार मागणी करतो की शस्त्रे खाली ठेवावीत. स्पार्टा उत्तर देते की इथे आहेत येउन घ्यावीत व उत्तर् म्हणून पर्शियाच्या सरदाराला दूरुनच भाला फेकून मारतात. चवताळलेले पर्शियन सैन्य चाल करून येतात. परंतु स्पार्टाचे सैनिक तो प्रचंड लोंढा थोपावून धरतात व पर्शियाचे सैनिक जरा ढिले पडल्यानंतर लिओनिदास व त्याचे सहकारी पर्शियनांची कत्तल आरंभतात. पर्शियन सैनिक स्पार्टाच्या सैनिकांच्या तुलनेत फारच कमकुवत असतात. त्यामुळे लिओनिदासचे काम सोपे होते. पहिल्या आक्रमणात पर्शियनांची संपूर्ण फळी कापली जाते. यावर पुढचे आक्रमण म्हणून दूरून बाणांचा वर्षाव करतात, स्पार्टाचे सैनिक त्यांच्या भल्यामोठ्या ढालींखाली तोही हल्ला परतावून लावतात. पुढील हल्यात घोडदळाने हल्ला होतो. हाही हल्ला मोडून काढण्यात येतो. स्पार्टाचे सैनिक कोणतेही सैनिक न जिवंत न ठेवता फक्त पर्शियाच्या सैन्याचे शिरकाण करत असतात.
तिसऱ्या दिवसापर्यंत स्पार्टाच्या ३०० सैनिकांनी पर्शियाचे दोन अडीच लाखाचे सैन्य अजूनही थोपवून धरलेले असते. परंतु झर्कसिजला एफियालटीसच्या रूपाने मोठा दिलासा मिळतो. लिओनिदास कडून अपमानित झालेला एफियालटीस झर्कसिजच्या गोटात पोहोचतो व त्याला पर्वतातील दुसऱ्या मार्गाबद्दल सांगतो. आनंदीत झर्कसिज लगेचच आपले सैन्य त्या खिंडीत पाठवतो व एफियालटीसला धन व स्त्रीया देउन खूष करतो. लिओनिदासला लागलीच कळते की दुसऱ्य खिंडीच्या रस्त्याने पर्शियाचे सैन्य येत आहे व आपण लगेचच घेरले जाणार व आता पर्शियन सेनेला रोखणे शक्य नाही. लगेचच अथेन्सच्या सैनिकांना मोकळे करतो व परत जायला सांगतो. आपल्या सैन्यातील एका जखमी सैनिकाला स्पार्टामध्ये परत आपला निरोप घेउन जायला सांगतो की सांग आम्ही कसे लढलो.
स्पार्टाचे सैन्य चारही बाजूने घेरले जाते.
मूळ कथेपासून फारकत/ टीका
वर्ग:इ.स. २००७ मधील इंग्लिश चित्रपट
२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी (कॉन्ककॅफ)
पहिली फेरी
! colspan="५" | Group १
! colspan="५" | Group २
! colspan="५" | Group ३
१ बेलिझ संघाने यजमान असलेले सामने गौतेमाला मधे घेतले
२ दोन्ही सामने बहामासमध्ये खेळवण्यात आले. ३ एकच लेग खेळवण्यात आला.
४ एकच लेग खेळवण्यात आला. ५ सामना अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने मध्ये खेळवण्यात आला.
दुसरी फेरी
! colspan="५" | Group १
! colspan="५" | Group २
! colspan="५" | Group ३
१ सेंट लुसियाचे सामने अमेरीकेत खेळवण्यात आले.
३ बहामासचे घरचे सामने जमैकात खेळवण्यात आले.
प्ले ऑफ काँमेबॉल संघ
उरूग्वे २०१० फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र.
बाह्य दुवे
कॉन्ककॅफ
युआन (निःसंदिग्धीकरण)
या विषयासंदर्भात पुढील लेख आहेत.
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
नोव्हेंबर १९
प्रतिवार्षिक पालन
नोव्हेंबर १७ - नोव्हेंबर १८ - नोव्हेंबर १९ - नोव्हेंबर २० - नोव्हेंबर २१ - (नोव्हेंबर महिना)
तानाजी मालुसरे
तानाजी मालुसरे (१६२६, गोडवली, सातारा - ४ फेब्रुवारी १६७० सिंहगड किल्ला) हे शिवाजी महाराजांच्या सैन्यातील एक सुभेदार व शिवाजी महाराजांचे बालपणीचे सवंगडी होते. तानाजीने महाराष्ट्रात शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्य स्थापनेपासूनच अनेक महत्त्वाच्या घडामोडीत सहभाग घेतला होता.. नरवीर तानाजी मालुसरे यांचे एक स्मारक रायगड मधील महाड तालुक्यामध्ये असणाऱ्या आंबेशिवथर गावामध्ये सर्व ग्रामस्थांच्या तसेच भारतीय लष्करामध्ये कार्यरत असणाऱ्या सैनिकांनी व गावातील शहरात असणाऱ्या नोकरदार वर्गाने पुढाकार घेऊन आपल्या वैयक्तिक निधीतून उभे करण्यात आले आहे. हे स्थान महाड पासून 30 किलोमीटर अंतरावर निसर्ग स्थानिद्यात आहे.
बालपण
सातारा जिल्ह्यातील गोडवली गावात त्यांचे बालपण गेले. लहान पणापासूनच डोंगरदऱ्यांची माहिती असलेला हा तरुण. वडिलांच्या मृत्यूनंतर ते उंबरठ म्हणजेच त्यांचा शेलारमामा यांच्या गावी गेले.
कामगिरी
अफजलखानाच्या स्वारीच्या वेळी महाराजांनी काही निवडक सरदारांना प्रत्येकी हजार मावळ्यांचे सैन्य दिले होते. तानाजींनी ह्या सैन्याच्या बरोबरीने खानाच्या फौजेवर तुटून पडून उत्तम कामगिरी बजावली होती.
नरवीर तानाजी मालुसरेची एक अपरिचित लढाई
तानाजीचा मृतदेह किल्ल्यावरून ज्या मार्गाने कोकणात नेला त्या मार्गाला मढे घाट म्हणतात. स्वराज्यातील रायगडाच्या बाजूला, कोकण पट्ट्यात असणाऱ्या स्थानिक दंगलखोर जमातींचा बंदोबस्त करण्याची जबाबदारी महाराजांनी तानाजीवर सोपविली होती. त्यासाठीच या भागातील उमरठ या गावात येऊन तो राहिला होता. आपलेपणाने वागून ह्या भागातील लोकांना स्वराज्याच्या कार्यात त्याने सहभागी करून घेतले.
कोंढाण्याची लढाई
सिंहगडची लढाई फेब्रुवारी १६७० रोजी सिंहगड किल्ल्यावर (त्या काळात कोंधना म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कोंढिन्या)रात्री दरम्यान झाली. मराठा साम्राज्याचा सेनापती तानाजी मालुसरे आणि सिंहगडचा राजपूत किल्लेदार उदयभानसिंग राठोड यांच्यात लढाई झाली. वेढा घेण्याच्या वेळी तानाजीने यशवंती नावाच्या घोरपडच्या मदतीने किल्ल्याकडे जाणाऱ्या एका उंच खडकावर पॊचला.
गडावर चढताना मराठ्यांना पहारेकऱ्यांनी रोखले होते आणि यावेळी पहारेकरी व काही घुसखोर यांच्यात लढाई झाली. उदयभान आणि तानाजी एकाच युद्धात गुंतले. उदयभानने तानाजीची ढाल फोडली आणि त्याची भरपाई केली. त्याने त्याच्या शेजारीच आपल्या पगडीचे कपड लपेटले आणि लढाई सुरूच ठेवली, लवकरच थोड्यावेळ उदयभानने त्याचा कवच तोडले. पण तानाजीने त्याचा सामना केला, ते दोघे युद्धामध्ये मारले गेले. दुसऱ्या मार्गावरून किल्ल्यावर प्रवेश केल्यावर मराठा सैन्याने किल्ला ताब्यात घेतला.
पुरस्कार
तानाजीच्या नावे छत्रपती शिवाजी महाराज ज्ञानपीठ इंटरनेशनल संस्थेचा वीर तानाजी मालुसरे राष्ट्रीय पुरस्कार दिला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग:भारताचा इतिहास वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १६७० मधील मृत्यू वर्ग: पुरुष चरित्रलेख वर्ग:हिंदू योद्धे
ह्यूबर्ट सेसिल बूथ
ह्यूबर्ट सेसिल बूथ(४ जुलै १८७१-१४ जानेवारी १९५५)हे एक इंजिनिअर होते.यांनी प्रथम सिक्युरिटेड व्हॅक्यूम क्लिनरचा शोध लावला. त्यांनी फेरिस व्हील,पूल आणि कारखाने देखील डिझाइन केले. पुढे ते ब्रिटिश व्हॅक्यूम क्लीनर आणि इंजिनियरिंग कंपनीचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक झाले. १९०३ मध्ये त्यांनी ब्रिटिश व्हॅक्यूम क्लिनरची कंपनी तयार केली. सफाईदारांना एक युनिफॉर्म दिला. हळूहळू लोकांना ते आवडायला लागले. ब्रिटिश राजपार व नौदला देखील बुथ कंपनीचे ग्राहक म्हणून सामील झाले.
सुरुवातीचे जीवन
बूथ यांचा जन्म इंग्लंड मधील ग्लॉसेस्टर मध्ये १८७१ या साली झाला. त्यांनी त्यांचे शिक्षण ग्लॉसेस्टर कॉलेज आणि ग्लॉस्टर काउंटी शाळेत मुख्याध्यापक रेव्हरंड एच.लॉयड ब्रेरेटन यांच्या अतंर्गत केले.१८९८ मध्ये ते प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण झाले.त्यानंतर त्यांनी सेंट्रल टेक्निकल कॉलेज, सिटी अँड गिल्ड, लंडन येथे प्रवेश घेतला.प्रोफेसर विल्यम काथॉर्न यांच्या अंतर्गत सिव्हिल इंजिनिअरिंग व मॅकेनिकल इंजिनीअरिंगचा अभ्यास पूर्ण केला. अभियांत्रिकी विभागामध्ये दुसरी पदवी मिळविली. त्याचबरोबर त्यांनी डिप्लोमा ऑफ एसोसिएटशिप पूर्ण केल.ते इन्स्टिट्यूशन ऑफ सिव्हिल इंजिनियर्सचे विद्यार्थी झाले.
वर्ग:इ.स. १८७१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५५ मधील मृत्यू वर्ग:ब्रिटिश संशोधक
साबुदाणा
साबुदाणा एक खाद्य पदार्थ आहे. तो छोट्या मोत्यांप्रमाणे पांढरा आणि गोल असतो. तो सॅगो पाम नावाच्या झाडाच्या खोडातून निघणाऱ्या चिकापासून बनतो. शिजवल्यावर तो थोडा पारदर्शक व नरम बनतो. भारतात याचा वापर साबुदाण्याची खीर आणि खिचडी बनवण्यासाठी करतात.
भारतात साबुदाण्याचे उत्पादन प्रथम तमिळनाडूमधील सेलम येथे झाले आणि इ.स. १९४३-इ.स. १९४४च्या आसपास भारतात याचे उत्पादन कुटीर उद्योगाच्या स्वरूपात सुरू झाले. यात प्रथम कसावा या वनस्पतीच्या मुळांपासून दूध काढतात त्याला टॅपिओका म्हणतात ते घट्ट झाल्यावर त्यापासून छोट्या छोट्या गोळ्या बनवतात. यामुळे त्यात असणारी प्रथिने, खनिजद्रव्ये, क्षार, जीवनसत्त्वे व कॅल्शियम नष्ट होतात. उरतात ती फक्त कर्बोदके (कार्बोहायड्रेटस). त्यातून शरीरास फक्त उष्मांक मिळतात.
पचन
साबुदाणा हा अतिशय चिकट असल्यामुळे आमाशयामध्ये त्याचे लवकर पचन होत नाही. साबुदाणा पचविण्यासाठी शरीरातील इन्सुलिन हार्मोन तयार करणाऱ्या ग्रंथीवर जास्त ताण पडतो. पर्यायाने ज्या व्यक्ती कायम उपवास करतात, अशा व्यक्तीमध्ये बऱ्याच वेळेला मधुमेह हा विकार बळावतो. भारतात साबुदाणा उपवासाचे अन्न म्हणून खाण्याची पद्धत आहे. साबुदाणा पचनास अतिशय जड असल्यामुळे आम्लपित्त, वात, मलावष्टंभ, लठ्ठपणा हे विकार होतात. म्हणून साबुदाणा हा उपवासाच्या पदार्थातूनच पूर्णपणे वर्ज्य करणे आवश्यक आहे.
सांस्कृतिक महत्त्व
महाराष्ट्रातील बहुसंख्य भागात साबुदाण्यापासून बनविलेले खाद्यपदार्थ उपवासासाठी मान्य आहेत. पुणे ही महाराष्ट्राची सांस्कृतिक राजधानी असल्या कारणाने तेथे साबुदाण्याची मागणी जास्त असते.
लागवडीची पद्धत
टॅपिओका हा एक प्रकारचा कंद असतो.तो साबुदाण्याचे झाडास खाली जमिनीत लागतो. साबुदाण्याच्या झाडाच्या लागवडीस जास्त भारी नसलेली पण नरम व भुसभुशीत, हलकी मुरमाड, पाण्याचा योग्य निचरा होणारी जमीन हवी. साबुदाण्याच्या झाडाच्या दांडीचे सुमारे ६-६ इंच लांबीचे तुकडे करून व ते ३-३ इंच जमिनीत व तेवढेच वर ठेवून याची लागवड केली जाते. या झाडास मग कंद धरतात. साबुदाण्याची लागवड साधारणतः जून-जुलै महिन्यात करतात. दोन झाडांमधील अंतर ९० सें.मीटर ठेवतात. याचे वेगवेगळे वाण आहेत.
हेडलाइन्स फ्रॉम द हार्टलँड
हेडलाइन्स फ्रॉम द हार्टलँड हे भारतीय समीक्षक व स्तंभलेखक शेवंती निनन यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे. पुस्तकात १९९० ते २००६ या कालखंडादरम्यान, हिंदीभाषी राज्यांतून प्रसिद्ध झालेल्या हिंदी भाषेतील पुस्तकांची चिकित्सा केली आहे.
ठळक मुद्दे
जर्मन तत्त्ववेत्ता युर्गेन हेबरमास याच्या मते, गुणवत्ता व विवेकवादी चिकित्सात्मक चर्चाविश्व आणि संख्या किंवा प्रसिद्धी या दोन गोष्टींतून सार्वजनिक वातावरण घडते. हिंदी भाषिक राज्यांमध्ये २० व्या शतकाच्या सुरुवातीला हेबरमासने मांडलेल्या गुणवत्ता या संकल्पनेतून हे सार्वजनिक वातावरण घडलेले दिसत, तर २० व्या शतकाच्या उत्तरार्धात संख्यात्मकतॆचा स्वीकार केल्याने सार्वजनिक वातावरण उभे राहिले आहे. बाजारीकरणामुळे सार्वजनिक वातावारणाचा दर्जा घसरतो. परंतु या तत्त्वाला तडा देत १९९० च्या मध्यात हिंदी भाषिक राज्यांतील हिंदी वृत्तपत्रांचा वाढता वाचक वर्,ग हा केवळ ग्राहक नव्हे तर राजकीय जाणीवा जागृत झाल्याने एकत्र आलेले  नागरिक आहेत अशी भूमिका या हिंदी प्रसारमाध्यमांनी घेतली.
पार्श्वभूमी व पद्धतिशास्त्र
या पुस्तकाच्या लिखाणासाठी आवश्यक आकडेवारी, तथ्ये व मुलाखतींचे एकत्रीकरण करण्यास ४ वर्ष लागली, असे afaqs.com वरील एक मुलाखतीत निनन यांनी सांगितले आहे.
हे पुस्तक सखोल संशोधनावर आधारित असून, या संशोधनासाठी मुलाखतींचा व विविध प्रादेशिक हिंदी भाषिक वर्तमानपत्रांमध्यॆ प्रसिद्ध झालेल्या संख्यात्मक माहितीचा आधार घेतलेला आहे.
पुस्तकाचे सार
हिंदीचे भाषा म्हणून असणारे नियम व आवश्यकता, वाचकांच्या आकांक्षा, वाचकांचे दैनंदिन जीवनमान यामुळे ती कशी वाकवली गेली याचा वेध शेवंती निनान यांनी घेतलेला आहे.
यातील दुसरे प्रकरण या गोष्टींचा हिंदी प्रकाशनांच्या वाढीवर झालेला परिणाम, हिंदी प्रकाशनांनी आणलेली शैली व प्रवास, आणि 'आज' व 'प्रताप' सारख्या प्रकाशनांनी इतिहास व संस्कृती यांमध्ये दिलेले योगदान या बाबींवर प्रकाश टाकते.
तिसऱ्या प्रकरणामध्ये निनान याकडे लक्ष वेधतात की, वृत्तपत्रांचा प्रसार वा वाढता खप यामागे केवळ राज्याच्या साक्षरतेचा स्तर उंचावला आहे असे म्हणता येत नाही, तर साक्षरतेच्या पलीकडले शिक्षण, बातम्यांची भूक, संवादाचे वाढते जाळे, राजकीय जागृती आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे नव्याने उदयाला येणाऱ्या ग्रामीण मध्यमवर्गाच्या बदलत चाललेल्या जीवनपद्धती व इच्छा-आकांक्षा व्यक्त होण्यासाठी मिळालेले एक माध्यम म्हणून या प्रसारमाध्यमाकडे बघावे लागेल.
४ थ्या प्रकरणामध्ये विकास आणि स्थानिकीकरण या दोहोंतील नात्यांवर भाष्य केलेले आहे. या दोन प्रक्रियांमुळे अधिकाधिक मुद्रणालये निघाली व घराघरांत वृत्तपत्र असणे आणि सांस्कृतिक अस्मिता व एकात्मता व्यक्त करण्याकरिता वृत्तपत्र हे महत्त्वाचे साधन ठरले.
पाचव्या प्रकरणामध्ये स्थानिक पातळीवर नागरिक पत्रकारांचा उदय कसा झाला व ज्या जात, वर्गाच्या, सत्तास्थानाच्या पार्श्वभूमीतून हे पत्रकार आलेले होते ते घटक वृत्तपत्रांतून कसे पुढे आणले गेले याचे परीक्षण केले आहे.
६ व्या प्रकरणामध्ये वृत्तपत्रांचा खप वाढविण्यासाठी वाचकांना कुपन्स सारख्या गोष्टी देणे, स्थानिक पातळीवरील राजकीय जाहिरातींचा वर्तमानपत्रांत समावेश करणे यासारख्या ज्या रणनीती आखल्या गेल्या त्याची चिकित्सा निनान करतात.
आठव्या प्रकरणामध्ये,पत्रकारितेची नैतिकता व राजकीय दुवे या दोहोंतील स्वच्छ नातेसंबंधांचा अभाव पत्रकार व राजकारणी या दोहोंत निर्माण झालेले देवाणघेवाण या स्वरूपाचे संबंध याचा वेध घेतला आहे.
दहाव्या प्रकरणामध्ये राज्याचा विकासाचा मुद्दा हा प्रादेशिक चर्चाविश्वात वृत्तपत्रांद्वारे कसा आणला गेला हे बघितलेले आहे.स्थानिक पत्रकार हे विकासाचे मध्यस्थ बनले, परंतु विस्तृत पातळीवर विकास या प्रक्रियेची मांडणी करण्यापेक्षा विकासाबद्दलच्या कहाण्याच कश्या रचल्या गेल्या हे त्या दाखवतात.
११ व्या प्रकरणामध्ये, प्रादेशिक भाषांतील वृत्तपत्राचा राजकीय नेते, ग्रामीण व शहरी कार्यकर्ते व नागरी समाज यांवर कसा प्रभाव पडला व प्रदिशिक सामूहिक अस्मिता कश्या अधिक बळकट झाल्या यांचा वेध घेतलेला आहे.
संदर्भ सूची
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
भाषणस्वातंत्र्य
भारतीय संविधानातील कलम १९ नुसार प्रत्येकास मतस्वातंत्र्य व भाषणस्वातंत्र्य असण्याचा अधिकार आहे. या अधिकारात कोणतीही ढवळाढवळ न होता मत बाळगण्याच्या स्वातंत्र्याचा, तसेच कोणत्याही माध्यमातून व सीमांचा विचार न करता विचार व माहिती ग्रहण करण्याचा प्रयत्‍न करणे, ती मिळवणे व ती इतरांना देणे यासंबधीच्या स्वातंत्र्याचा समावेश होतो.
वर्ग:भारतीय संविधान
देऊरवाडा (वणी)
देऊरवाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
युटा बीच
युटा बीच हे दुसऱ्या महायुद्धातील ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड या मोहीमेतील एक रणांगणास दिलेले सांकेतिक नाव आहे. फ्रांसच्या नॉर्मंडीच्या किनाऱ्यावरील कोटेंटिन द्वीपकल्पावरील पाच रणांगणांपैकी सगळ्यात पश्चिमेकडे असलेला हा प्रदेश दूव्ह आणि व्हिरे नद्यांच्या पश्चिमेस असलेली मोठी पुळण आहे.
६ जून, इ.स. १९४४ रोजी अमेरिकन सैन्य येथे मोठ्या संख्येने उतरले व तेथील तटबंदीवर हल्ला करीत पुळण हस्तगत केली. त्यानंतर हजारो इतर सैनिक येथून शेरबोर्ग आणि फ्रांसच्या इतर भागांतून घुसले.
बटुग्रह
सूर्यमालेत नेपच्यूनच्या पलीकडे कायपरच्या पट्ट्यात ग्रहांसारख्या अनेक खगोलीय वस्तू फिरतात, त्यांना बटुग्रह असे म्हणतात. बटुग्रह सूर्याभोवती फिरत असले, तरीही त्यांना पुरेसे वस्तुमान नसते. सेरेस, प्लूटो, हाउमीया, मेकमेक, एरिस हे त्यांच्यापैकी काही बटुग्रह आहेत..
विद्यमान बटुग्रह
एरिस हा सर्वांत मोठा बटुग्रह आहे. त्याला ‘गॅब्रिएल ’ नावाचा उपग्रह आहे. प्लूटो हा दुसऱ्या क्रमांकाचा बटुग्रह असून, त्याला शेरॉन हा मोठ्या आकारमानाचा आणि निक्स व हायड्रा हे छोट्या आकारमानाचे उपग्रह आहेत. २००५ एफ्‌वाय९, सेदना, क्वेओअर या बटुग्रहांना उपग्रह नाहीत. २००३ईएल्‌६१ या बटुग्रहाला दोन अतिशय छोटे उपग्रह आहेत. प्लूटो या बटुग्रहाला पूर्वी ग्रहाचा दर्जा होता.
वर्ग:सूर्यमाला वर्ग:खगोलशास्त्र वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
चिकित्सा पद्धती
रोग झाल्यावर त्याच्या उपचाराच्या पद्धतीला चिकित्सापद्धती म्हणतात. आधुनिक काळात,जीवनात गुंतागुंत इतकी वाढत आहे की मनुष्य दिवसेंदिवस वेगवेगळ्या शारीरिक व मानसिक रोगांना बळी पडत आहे. त्याचबरोबर वेगवेगळ्या चिकित्सापद्धती पण समोर येत आहेत. कधी कधी, एका रोगावर दिलेले औषध हे दुसऱ्या रोगाचे कारण बनत आहे. जगात सध्या अस्तित्वात असलेल्या अनेक चिकित्सा पद्धती आहेत. त्यात वेगवेगळे असे त्यांचे गुण-दोष आहेत. कोणाला कोणती एक पद्धत आवडते तर कोणाला दुसरी. रोग्याला रोगापासून आराम हवा असतो. तो मिळावयास हवा. चिकित्सा पद्धती कोणतीही असो. शक्य तोवर रोगी त्याचे आर्थिक कुवती प्रमाणे चिकित्सापद्धती स्विकारतो असा अनुभव आहे. त्यातही, 'विश्वासः फलदायकः'(Faith is fruitful)विश्वास ठेवणे फलदायी असते. ज्या चिकित्सापद्धतीवर वा चिकित्सकावर रोग्याचा विश्वास नाही, ती चिकित्सा लागू पडत नाही. त्यामुळेच आता बहुतेक रुग्णालयामध्ये 'KEEP FAITH ON YOUR DOCTOR' असे फलक लागलेले आढळतात. जुन्या काळी ''ही संकल्पना होती ती पुन्हा रुढ होऊ पहात आहे. याचे जास्त फायदे आहेत. जगात सुमारे १२२ चिकित्सापद्धती असतील असा अंदाज आहे. भारतामध्ये विविध चिकिस्या पद्धती आहेत त्यामध्ये आयुर्वेदिक ही सर्वात जुनी व प्राचीन चिकिस्या पद्धती आहेत.
वर्ग:विज्ञान वर्ग:आरोग्य
संजय जोग
संजय तथा अश्विन जोग हा दूरचित्रवाणी, चित्रपट आणि नाट्यअभिनेता आहे. याने रामानंद सागरच्या रामायण मालिकेत भरताची भूमिका वठवली होती.
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
उल्हास बापट
पंडित उल्हास यशवंत बापट (जन्म : ३१ ऑगस्ट १९५०; - मुंबई, ४ जानेवारी २०१८) हे एक मराठी संतूरवादक होते. त्यांचे वडील पोलीस उपायुक्त यशवंत गणेश बापट, हे एक उत्तम गायक होते. पाच वर्षाच्या वयाच्या आपल्या मुलाचा संगीताकडे असलेला कल त्यांच्या लक्षात आला आणि उल्हास बापट यांना पंडित रमाकांत म्हापसेकर यांच्याकडे तबल्याच्या शिकवणीसाठी पाठविले गेले. या बालवयातील संगीतशिक्षणामुळे उल्हास बापट यांना तालाचे उत्तम ज्ञान झाले, आणि ते पुढील आयुष्यात सातत्याने उपयोगी पडले.
पुरसे तबलाशिक्षण झाल्यावर उल्हास बापट आपल्या वडिलांकडे कंठसंगीत शिकले. त्याच काळात ते प्रसिद्ध सरोद वादक श्रीमती झरीन दारूवाला यांच्या संपर्कात आले. झरीन दारूवाला यांच्यानंतर त्यांनी के.जी. गिंडे आणि वामनराव सडोलीकर यांना गुरू केले आणि त्यांच्याकडे असलेल्या रागशास्त्र, बंदिशी आणि खयाल गायन यांच्या माहितीच्या अफाट साठ्यातले थोडेफार हस्तगत केले. दोन घराण्यांच्या गायकीचा केलेल्या अभ्यासातून त्यांना संगीतातील सौंदर्याचा साक्षात्कार झाला. इतक्या विविध अनुभवांनंतर उल्हास बापट यांना, आपल्याला संतूर या वाद्यात रस असल्याचा शोध लागला, आणि त्यांनी संतूरवादनात प्रावीण्य मिळविण्याच्या दिशेने प्रयत्न सुरू केले.
१९७५मध्ये पंडित रविशंकर यांनी मुंबईत स्थापन केलेल्या ’संचरिणी’तील खासगी बैठकीत उल्हास बापट यांनी आपले वादन श्रोत्यांपुढे पहिल्यांदा सादर केले.
आज उल्हास बापट हे जगातल्या उत्कृष्ट संतूर वादकांपैकी एक होते. संतूरच्या तारा जुळविण्यासाठी ’क्रोमॅटिक सिस्टिम’(फिक्स्ड ट्यूनिंग) अचल थाट पद्धती वापरणारे ते तत्कालीन एकमेव वादक होते. भारतात नाही तर जगातील अनेक देशांत उल्हास बापट यांच्या संतूरवादनाची कीर्ती पसरली..त्यासाठी बापट यांनी १९८८पासून कॅनडा, अमेरिका आणि इंग्लंड या देशांचे दौरे केले. पंडित नारायण मणी यांच्याबरोबर उल्हास बापट यांच्या ध्वनिमुद्रित संतूरवादनाचे ’इन कस्टडी’ आणि ’कॉन्व्हरसेशन्स’ या नावांचे दोन आल्बम प्रकाशित झाले आहेत.
पंडित उल्हास बापट यांचे भारतातील अनेक संगीतसमारोहांत कार्यक्रम झाले आहेत. मराठी आणि हिंदी चित्रपटांतील अनेक गीतांत आणि पार्श्वसंगीतात उल्हास बापट यांचे संतूर वाजते. संगीत दिग्दर्शक शारदापासून आत्तापर्यंतच्या बहुतेक संगीत दिग्दर्शकांनी बापटांच्या संतूरचा उपयोग करून घेतला आहे.
’घर’पासूने ते ’१९४२ ए लव्ह स्टोरी’ आणि ’जैत रे जैत’, या चित्रपटांत आणि आशा भोसले यांच्या ’ऋतु हिरवा’ या आल्बममध्येदेखील उल्हास बापट यांच्या संतूर वादनाचा वापर झाला आहे.
संतूर
संतूर हे मुळात लोकसंगीतात उपयोगी पडणारे एक वाद्य. त्याला शंभर तारा असतात. त्याच्यावर संशोधन करून शिवकुमार शर्मा यांनी आणि त्यांनंतर काही वादकांनी त्या वाद्याला शास्त्रीय संगीतासाठी सज्ज केले. संतूरवर मिंड (स्वरसातत्य) घेण्याचीची किमया बापट यांनी विकसित केली आणि अविरत संशोधनामधून क्रोमॅटिक संतूरचा जन्म झाला. हरहुन्नरी संगीतकार राहुल देव बर्मन यांच्याकडे उल्हास बापट यांनी फिल्मसंगीताची कारकीर्द १९७८पासून ‘घर’ या चित्रपटाने सुरू केली, ती ’१९४२ – अ लव्ह स्टोर” या चित्रपटापाशी थांबली. आर.डी. बर्मन यांचा उल्हास बापट यांच्यावर खास जीव होता. ते दोघे चांगले मित्र होते. ४ जानेवारी ही राहुल देव बर्मन यांची पंचमदांची पुण्यतिथी. याच दिवशी त्यांचे निस्सीम चाहते असलेल्या उल्हास बापट कालवश झाले.
रागनिर्मिती
पंडित उल्हास बापट यांनी शास्त्रीय संगीतातील काही नवीन रागांना जन्म दिला. ते राग असे : - परिजात (प्रभात समय), गोरख कंस (रात्रीचा प्रहर), अमृत रांजणी (रात्रीचा प्रहर), अभोगिनी (रात्रीचा प्रहर), चारुवी (प्रभात समय), पूर्ण नाद (समयाचे बंधन नाही), सावली, दिमिनिषा, वगैरे.
तालनिर्मिती
मकरंद (११ मात्रा), प्रतीक (९ मात्रा).
लेखन
पहा : बापट
वर्ग:भारतीय संगीतकार वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म वर्ग:संतूरवादक
(अपूर्ण)
अडुळसे
अडुळसे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
रजनीकांत आरोळे
रजनीकांत शंकरराव आरोळे (जन्म :१८ सप्टेंबर, इ.स. १९३४:राहुरी, अहमदनगर जिल्हा, महाराष्ट्र - - २६ मे, इ.स. २०११:पुणे, महाराष्ट्र) हे महाराष्ट्रातील जामखेड येथील डॉक्टर व समाजसेवक होते. त्यांनी आरोग्यसुविधा गोरगरिबांपर्यंत पोहचवण्यात मोलाची कामगिरी बजावली.
शिक्षण
आरोळ्यांनी इ.स. १९५९ वेल्लोर येथील वैद्यकीय महाविद्यालयामध्ये एम.बी.बी.एस. पूर्ण केले. त्यांनी १९६० मध्ये कर्नाटकातील कोलार येथे निवासी डॉक्टर म्हणून आरोग्य सेवेला प्रारंभ केला. यानंतर १९६२ साली त्यांना नगर जिल्ह्यातील वडाळा मिशनमध्ये काम करण्याची संधी मिळाली. त्यांनी फुलब्राइट शिष्यवृत्तिधारक म्हणून त्यांनी अमेरिकेतील जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठातून उच्च वैद्यकीय शिक्षण पूर्ण केले.
समाजकार्य
त्यांनी, इ.स. १९७० साली त्यांच्या पत्नी मेबेल आरोळे यांच्या सहकार्याने जामखेडच्या ग्रामीण भागात गोरगरिबांसाठी ग्रामीण आरोग्य प्रकल्प सुरू केला. कोठारी कुटुंबीयांनी दान दिलेल्या ७ एकर जमिनीवर त्यांनी हा प्रकल्प राबवायला सुरुवात केली. तेथे त्यांनी अनेक गरिबांना मोफत आरोग्यसेवा पुरविली. त्यांनी मुख्यत्वे कुष्ठरोग, क्षयरोग, आदिवासी भागातील बाळंतपणानंतरचे जंतुसंसर्ग व कुपोषण यावर कार्य केले. त्यांच्या वडाळा मिशन या संस्थेच्या कार्यक्षेत्रात ३०० खेडी येतात.
निधन
आरोळे अखेरच्या कालखंडात ट्रायजेमिनल न्यूराल्जिया या दुर्मिळ आजाराने ग्रस्त होते. प्रकृती अधिकच बिघडल्याने २५ मे, इ.स. २०११ला त्यांना जामखेडहून पुण्यातील पूना हॉस्पिटल येथे हलविले. उपचार सुरू असताना रात्री १०.१५ वाजता त्यांना हृदयविकाराचा तीव्र धक्का आला आणि त्यांची प्राणज्योत मालवली. २६ मे, इ.स. २०११ रोजी जामखेड येथे त्यांच्यावर सरकारी इतमामात अंत्यसंस्कार करण्यात आले.
संदर्भ
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते
सुहास जोशी
सुहासिनी सुभाष जोशी, ऊर्फ सुहास जोशी, (१२ जुलै, इ.स. १९४७ - हयात) या मराठी नाट्य व चित्रपट अभिनेत्री आहेत. मराठी नाटकांव्यतिरिक्त त्यांनी हिंदी-मराठी चित्रपटांत आणि दूरचित्रवाणीवरील मालिकांमध्ये देखील कामे केली आहेत.
कारकीर्द
सुहास जोशी यांची व्यावसायिक अभिनयाची कारकीर्द विजया मेहता दिग्दर्शित आणि जयवंत दळवी लिखित बॅरिस्टरमध्ये इ.स. १९७२ मध्ये सुरू झाली. सख्खे शेजारी, बॅरिस्टर आणि गोष्ट जन्मांतरीची ही त्यांची गाजलेली नाटके. काशीनाथ घाणेकर यांच्यासोबत आनंदी गोपाळमध्ये त्या होत्या. त्यांनी गंभीर आणि विनोदी अशा दोन्ही प्रकारच्या भूमिका केल्या आहेत. बॅरिस्टरमधील त्यांची राधा, सई परांजपेंच्या सख्खे शेजारीमधील मध्यमवर्गीय गृहिणी या त्यांच्या महत्त्वाच्या भूमिका होत. पुढे ऐंशीच्या दशकात आलेल्या तेंडुलकरांच्या कन्यादान या नाटकातील त्यांची व्यक्तिरेखा होती. या नाटकात डॉ. श्रीराम लागू प्रमुख भूमिकेत होते. सुहास जोशींनी श्रीराम लागू यांच्याबरोबर केलेली अग्निपंख, नटसम्राट, एकच प्याला ही नाटके गाजली. त्या येऊर येथील आपल्या घरी हौशी-प्रायोगिक नाट्यप्रयोगाचे दर महिन्याला आयोजन करीत असत. मराठी चित्रपटांमधल्या तू तिथे मीने सुहास जोशींना चार पुरस्कार मिळवून दिले.
लक्ष्मीबाई टिळकांच्या स्मृतिचित्रेचे त्यांनी एकपात्री प्रयोग केले.
वैयक्तिक
त्यांचे पती सुभाष जोशी हेही नाटकवेडे आणि प्रायोगिक नाट्यचळवळीतील कलावंत होते. सध्या सुहास जोशी ठाणे येथे रहात असून त्या गडकरी रंगायतन येथे प्रशिक्षार्थींना नाट्याभिनय शिकवतात. याशिवाय, विनंतीवरून त्या शाळांमध्ये जाऊन मुलांनाही अभिनयाचे धडे देतात. हल्लीहल्ली त्या ठाणे शहरातल्या एन्व्हायरो व्हिजन नावाच्या पर्यावरणानुकूल प्रकल्पात सहभागी झालेल्या आहेत.
सामाजिक कार्य
ठाण्याचे आयुक्त चंद्रशेखर यांच्या बदलीविरोधात ठाणे शहरातील नागरिकांनी केलेल्या आंदोलनात त्या सहभागी झाल्या होत्या.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:मराठी अभिनेत्री
राधानाथस्वामी
राधानाथस्वामी हे वैष्णव हिंदू संन्यासी आहेत. ते प्रभुपाद यांचे शिष्य आहेत.
वर्ग:हिंदू आध्यात्मिक गुरू
थॅलसीमिया
दरवर्षी 8 मे रोजी जगभरात जागतिक थॅलेसीमिया दिन साजरा केला जातो. हा एक आनुवंशिक रक्ताचा आजार आहे, जे आई वडीलां पासून मुलांना येतो. या आजाराचे लक्षण जवळपास 3 महिन्या नंतर कळून येतात. थॅलेसीमिया दिन साजरे करण्याचा मुख्य हेतू लोकांमध्ये रक्ताशी निगडित या गंभीर आजाराबद्दल जन जागृती करणे आहे. आई वडिलांकडून वारसा मिळालेल्या या आजाराची एक विचित्रता आहे की ह्या आजाराचे कारणं माहिती असून सुद्धा या पासून वाचता येणे अशक्य आहे. खेळण्याचा बागडण्याचा वयामध्ये लहान मुलांना दवाखान्यात रक्त पेढींच्या भोवती सारख्या फेऱ्या माराव्या लागतात. त्यांच्या कुटुंबीयांचा मन:स्थितीच विचार करा कसे वाटत असणार त्यांना. सततचे आजारपण, कोमजलेला चेहरा, वजन कमी होणे, असे अनेक लक्षण मुलांमध्ये हा आजार झाल्यास दिसून येतात. चला तर मग जाणून घेऊ या 8 मे रोजी जागतिक थॅलेसीमिया या गंभीर आजाराबद्दल माहिती, त्याचे लक्षण आणि प्रतिबंधित उपाय थॅलेसीमिया आजार म्हणजे काय -
हा एक असा आजार आहे जो मुलानं मध्ये जन्मापासूनच असतं. आणि जन्मल्याच्या 3 महिन्यानंतर त्याचे लक्षण दिसून येतात. तज्ज्ञ सांगतात की या आजारामध्ये बाळाच्या अंगात रक्ताची कमी होऊ लागते. जेणे करून त्याला बाहेरून रक्त पुरवठा करावा लागतो. त्यामुळे शरीरात हिमोग्लोबिनची कमतरता येते. वारंवार रक्त द्यावे लागल्यामुळे शरीरात जास्त प्रमाणात लोह तत्त्व जमा होतं जे पुढच्या आयुष्यात हृदयासाठी प्राणघातक ठरू शकतं.
थॅलेसेमियाची लक्षणे -
असे अनेक लक्षण दिसून येतात. थॅलेसीमिया पासून बचाव कसे करावे -
थॅलेसीमिया एक प्रकाराचा रक्ताशी निगडित आजार आहे. ह्याचे 2 प्रकार असतात. जन्म घेणाऱ्या बाळाच्या आई वडिलांचा जीन्स मध्ये किरकोळ (मायनर) थॅलेसीमिया असेल तर बाळाला जास्त प्रमाणाचे थॅलेसीमिया होऊ शकतो. जे जीवघेणे असू शकते. आणि बाळाच्या आई वडिलांमध्ये कोणाला एकालाच कमी प्रमाणाचे थॅलेसीमिया असल्यास बाळाच्या जीवाला काही धोका नसतो. या साठी लग्नाच्या आधीच दोघांची चाचणी करणे गरजेचे आहे. थॅलेसीमिया आजारामागील काही तथ्ये -
थॅलेसीमिया या गंभीर आजारात भरपूर रक्त आणि औषधे लागतात. त्यासाठी भरपूर पैसे सुद्धा खर्च होतो. सगळेच या आजारांवर खर्च करू शकतात असे नाही. त्यामुळे पैसे अभावी उपचार मिळत नसल्याने वयोगट 12 ते 15 वर्षाची मुलं मरण पावतात आणि व्यवस्थित औषधोपचार मिळाल्यावर त्यांची जगण्याची प्रमाण जास्त असतात. या आजारामध्ये जसं जसं वय वाढते तसं तसं रक्ताची गरज जास्त भासू लागते. वेळच्या वेळीच योग्य ती काळजी घेऊन आपण या आजाराला ओळखणे कधी ही चांगलेच. या साठी अस्थी मज्जा प्रत्यरोपण (बोन मॅरो ट्रान्सप्लान्टेशन) एक प्रकारची शल्य चिकित्सा असते ते करणे फायदेशीर असतं. पण हे फारच खर्चिक असते. जगभरात थॅलेसीमिया, सिकल सेल, सिकलथेल, हिमोफिलिया, या आजाराचे मुलं पैशाअभावी वयोगट 8 ते 10 वर्षांपेक्षा जास्त जगत नाही.
मुकुंद देवळालीकर
'''प्रा. मुकुंदराव बाबूराव देवळालीकर''' (१९४६ - जुलै, २०१८:कर्जत, अहमदनगर जिल्हा, महाराष्ट्र) हे एक मराठी कवी, नाटककार व पत्रकार, समाजसेवक होते. त्यांच्या धन धन गाऊ, लखलख सोनेरी दुनिया, दुनिया तुझा दरबार अशा कव्वाल्या प्रसिद्ध आहेत.
पुस्तके
सहा काव्यसंग्रह, चार कथासंग्रह, एक नाटक
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हिंगणघाट विधानसभा मतदारसंघ
हिंगणघाट विधानसभा मतदारसंघ - ४६ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, हिंगणघाट मतदारसंघात वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुका, सेतू तालुक्यातील सिंदी हे महसूल मंडळ आणि सिंदी नगरपालिका आणि हिंगणघाट तालुक्यातील सावली, वडनेर, पोहाणा, हिंगणघाट ही महसूल मंडळे आणि हिंगणघाट नगरपालिका यांचा समावेश होतो. हिंगणघाट हा विधानसभा मतदारसंघ वर्धा लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय जनता पक्षाचे समीर त्रिंबकराव कुणावर हे हिंगणघाट विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
आमदार
या मतदार संघातून निवडून आलेल्या विधानसभा सदस्यांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:वर्धा जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:वर्धा लोकसभा मतदारसंघ
अफगाण अफगाणी
अफगाणी (पश्तो:افغانۍ) हे अफगाणिस्तानचे अधिकृत चलन आहे.
वर्ग:चलने वर्ग:अफगाणिस्तान
ब्रँडन ग्लोवर
ब्रॅंडन ग्लोवर (३ एप्रिल, १९९७:जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.
संदर्भ
वर्ग:नेदरलँड्सचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
थिसरा परेरा
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
घुमुसरी गाय
घुमुसरी हा एक शुद्ध भारतीय गोवंश असून हा मुख्यतः ओरिसामधील गंजम जिल्ह्याचा पश्चिम भाग आणि कंधमाल जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण असलेल्या फुलबनी प्रांतात आढळतो. या गोवंशाला बोली भाषेत घुमसरी, गुमसूर तथा देशी गोवंश म्हणून सुद्धा ओळखले जाते.
शारीरिक रचना
हा गोवंश अंगाने लहान, काटक आणि शिडशिडीत असून बहुतेक वेळा हा पांढऱ्या रंगात आढळतो. कधीकधी हा हलका राखाडी किंवा पांढरा आणि राखाडी अशा मिश्र छटेत असतो. या गोवंशाचे डोके लहान असून कपाळ मोठे आणि सपाट असते, तसेच कपाळावर छोटी खाच असते. या गोवंशाचे डोळे मध्यम काळे असून, डोळ्याच्या वरती दोन माफक, छोटे आणि काळी शिंगे असतात. शिंग पाठीमागे थोडेसे बाहेर जाऊन टोकाशी आत वळलेले असते. काही जनावरांत शिंग सरळही असू शकते. डोक्याच्या बाजूला मध्यम छोटे, आडवे टोकदार आणि तीक्ष्ण कान असतात. गळकंबळ लहान आणि पांढरे असते.
गायींच्या पाठीवर लहान तर बैलाच्या पाठीवर मध्यम आकाराचे वशिंड असते. पाय लहान आणि काटक असून खूर काळे असतात. या गोवंशाची शेपटी मध्यम-लहान आणि पातळ असून शेवटी काळा शेपुटगोंडा असतो.
वैशिष्ट्य
ओरिसातील इतर गोवंशाच्या तुलनेत हा कष्टकरी गोवंश असून याची फारशी देखभाल करावी लागत नाही. याच्या ग़ाईची थोडी जास्त काळजी घेतल्यास ४ ते ६ लिटर दूध सहज मिळते. राष्ट्रीय डेरी विकास बोर्डाच्या (NDDB) निकषानुसार हा मशागतीचा गोवंश  म्हणून ओळखला जातो
भारतीय गायीच्या इतर विविध जाती
भारतीय गायीच्या इतर विविध जातींची माहिती मिळवण्यासाठी येथे टिचकी द्या ― भारतीय गायीच्या इतर विविध जाती
बाह्य दुवे
वर्ग:गायीच्या प्रजाती वर्ग:भारतीय गायीच्या प्रजाती‎
आंबापाणी
आंबापाणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
ब्राह्मण (निःसंदिग्धीकरण)
ब्राह्मण हा एक संस्कृत शब्द आहे. भारतीय परिप्रेक्षात त्याचा खालीलपैकी कोणताही एक संदर्भ असू शकतो.
संदर्भ
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
२०११ मोरोक्को वायुसेना सी-१३० अपघात
हा जुलै २६, २०११ रोजी झालेला विमान अपघात आहे.
संदर्भ
वर्ग:विमान अपघात व दुर्घटना वर्ग:२०११ मधील विमान अपघात व दुर्घटना
निःस्वार्थीपणा
निष्ठा आणि कर्तव्या पेक्षा परार्थ भिन्न आहे. परार्थ इतरांना मदत करण्याच्या किंवा चांगलेक्रिये मागील 'हेतुंवर' लक्ष केंद्रित करतो, तर कर्तव्य विशिष्ठ व्यक्ती (उ.दा.देव,राजा), विशिष्ठ संस्था (उ.दा.सरकार,राज्य) किंवा अमूर्त संकल्पनेप्रत (उ.दा. राष्ट्रभक्ती ई.) नैतिक बंधनावर लक्ष केंद्रित करते. काही व्यक्तींमध्ये परार्थ आणि कर्तव्य, दोन्हीपैकी एक किंवा दोन्हीची भावना असू शकते. शुद्ध परार्थ म्हणजे परतफेडीच्या संपूर्ण निरपेक्षेने देणे.
"परार्थ" ह्या संज्ञेचा संधर्भ तत्त्वाशी असू शकतो, ज्याप्रमाणे व्यक्तींवर इतरांचा भलं करण्याची नैतिक बांधिलकी असते.
परार्थाचा समज
तात्त्विक आणि नैतिक विचारधारांमध्ये परार्थाला बराच इतिहास आहे, आणि अलीकडच्या काळात हा विषय जास्तंकरून मानसशास्त्रज्ञ (विशेषकरून उत्क्रांती विषयक मानसशास्त्राचे अभ्यासक), समाजशास्त्रज्ञ, उत्क्रांती विषयक जीवशास्त्रज्ञ, आणि प्राणी वर्तणूक शास्त्रज्ञ (ethologist) ह्यांचा विषय झाला आहे. जरी एका क्षेत्रातल्या परार्थाबद्दलच्या कल्पनांचा इतर क्षेत्रांत परिणाम होऊ शकतो, तरी विविध पद्धती आणि केंद्रीकरणे परार्थाप्रत विविध दृष्टीकोनांना जन्म देतात.
वर्तनविषयक सिद्धांत
प्राणीवर्तन शास्त्राच्या (ethology) (प्राण्यांच्या वर्तनाचे शास्त्र), आणि सर्वसाधारण सामाजिक उत्क्रांती(social evolution)च्या अभ्यासात, परार्थ म्हणजे एखाद्या व्यक्तीचे असे वर्तन ज्यामुळे दुसऱ्या व्यक्ती किंवा व्यक्तींच्या (जगण्याच्या) पात्रतेत वाढ होईल पण कर्त्याच्या पात्रतेत घट होईल. प्राण्यांमधील अभिकथित परार्थी वर्तनाच्या अभ्यासाकांचा, समाजशास्त्रीय सामाजिक डार्विनवादी  'सगळ्यात चांगल्यांचे अस्थित्व' ह्या नवा खाली वापरलेल्या 'सगळ्यात योग्यतेचे अस्थित्वा'च्या संकल्पनांना विरोध आहे - इथे जीवशास्त्रीय डार्विनच्या उत्क्रांतीच्या सिद्धांताशी गोंधळ करू नये. प्राण्यांमध्ये अश्या परार्थी वर्तनाचा अग्रह रशियन प्राणीजीवशास्त्रज्ञ आणि अराज्यवादी पीटर क्रोपोत्कीन ह्यांच्या १९०२ सालच्या "Mutual Aid: A Factor of Evolution" ह्या पुस्तकात सर्वप्रथम प्रकाशित झाला.
जीवनाच्या उगमाच्या उत्र्कांतीच्या सिद्धांताशी सुसंगत सिद्धांत मांडण्याच्या गरजेपोटी दर्शनी-परार्थाच्या सिद्धांतांची वाढ होत गेली. Two related strands of research on altruism have emerged out of traditional evolutionary analyses, and from game theory respectively.
प्रस्तावित यंत्रणांपैकी मुख्य म्हणजे:
जानुकात्मक उत्क्रांतीच्या अभ्यासात वापरले जाणाऱ्या जॉर्ज आर. प्राईसच्या प्राईस समीकरणाच्या निर्मितीला परार्थाच्या अभ्यासातून प्रारंभी चालना मिळाली. ह्याचे मनोवेधक उदाहरण डायक्ट्योस्टेलीयमम्युकोरॉइड्स(Dictyostelium mucoroides) सारख्या पेशियुक्त स्लाईम मोल्ड(slime moulds) मध्ये सापडते. हे प्रोटिस्ट उपासमार होई पर्येंत व्यक्तिगत अमिबाच्या रूपात राहतात, ज्यानंतर ते एकत्र येऊन एक बहुपेशीय देह तयार करतात ज्यात काही पेशी, देहातल्या इतर पेशींच्या अस्थित्वासाठी बलिदान देतात. जीवाणूच्या विविध (पेशी,जनुकांसारख्या)अंगांमध्ये देवाणघेवाणी आणि, सामाजिक वर्तन आणि परार्थ, ह्याच्या बरीच साम्ये आहेत परंतु शेजाऱ्यांच्या गरजे शिवाय अमर्याद प्रजोत्पादनाची व्यक्तीची क्षमता ह्या दोन्हीत फरक दर्शवतो.