cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
महाराष्ट्रातील किल्ले, प्रकार आणि अवयव
देवळे, समाध्या, स्मारकशिला आणि कबरी
प्रत्येक किल्ल्यावर दोन-तीन तरी देवळे आहेत. काही किल्ल्यांवर स्मारकशिला आणि काहींवर समाध्या आहेत. रायगड किल्ल्यावर छत्रपती शिवाजीची समाधी आणि वाघ्या कुत्र्याचे स्मारक आहे. कबरी अनेक किल्ल्यांवर आहेत. रायगडावरील कबरीला मदरशाची कबर म्हणतात. लोहगडावर दोन थडगी आहेत आणि मुसलमान पिराची एक कबर आहे.
धान्यकोठ्या
या दगडामध्ये खोदलेल्या असत किंवा आयत्याच बनलेल्या गुहांमध्ये किल्ल्याचा धान्यसाठा ठेवला जात असे. पन्हाळगडावर धान्याची कोठारे आहेत.
नगारखाना
नावाप्रमाणेच या कारखान्यात नगारा, शिंग, ताशे आणि इतर वाद्ये ठेवली जात. राजगडावरील अंबरखाना पद्मावती माचीवर आहे.
पागा (थट्टी)
थट्टी म्हणजे गडावरील घोडे बांधायची पागा. थट्टीमध्ये घोड्यांशिवाय दुभती जनावरेसुद्धा असत.
पीलखाना
पीलखाना म्हणजे हत्ती ठेवायची जागा. महाराष्ट्रातील किल्ल्यांपैकी फक्त रायगड, पन्हाळगड आणि प्रतापगड या तीनच किल्ल्यांवर पीलखाने असावेत.
पुस्तकशाळा
क्वचित एखाद्या किल्ल्यावर पुस्तकशाळा होती. ग्रंथ बहुधा हस्तलिखित असत.
पेठा (पेठ-कारखाना)
अशाच प्रकारच्या पेठा आणि बाजार पुरंदर किल्ल्यावर, पन्हाळ्यावर आणि मु्रूड जंजिऱ्यावर होते.
प्रवेशद्वार
हे एकच असेल तर चांगले नाही. याकरिता किल्ल्याला दोन तीन दरवाजे आणि चोरदिंड्या असतात. नेहमीच्या वापरासाठी पाहिजे तितके दरवाजे आणि दिंड्या ठेवून बाकीच्या दगडमातीने चिणून बंद केलेल्या असतात. संकटप्रसंगी ते मार्ग उघडून पळून जाण्याची ही सोय असते.
प्रवेशमार्ग
किल्ल्यांना बहुधा अनेक वाटांनी जाता येते. असे असले तरी किल्ल्यावर पोचण्यासाठी बऱ्याच वाटा असू नयेत, आणि केवळ एकच वाटही असू नये. एका वाटेवर शत्रू आला असताना दुसऱ्या वाटेने पळून जाता आले पाहिजे. असा किल्ला जास्त सुरक्षित असतो. देवगिरीच्या किल्ल्याला एकच प्रवेशमार्ग असल्याने अल्लाउद्दीन खिलजीने आक्रमण केल्यावर रामदेवरायाला शरण जावे लागले.
फरासखाना
हा कारखाना वस्त्रे ठेवण्यासाठी असे. सतरंज्या, गादी, तक्के, लोड, सिंहासन, पडदे, गालिचे वगैरे ठेवण्याची जागा.
बागकारखाना
बागेसाठी लागणारे साहित्य या कारखान्यात असे. देवांच्या पूजेसाठी लागणारी फुले इथल्याच फुलझाडांची असत. फक्त प्रतापगडावरचा हा कारखाना अजून शिल्लक आहे.
बारादरी
अनेक खिडक्या असलेली बैठकीची खोली.
बालेकिल्ला
बालेकिल्ला (मूळ अरबी शब्द बाला-इ-किला) म्हणजे गडावरील सर्वात सुरक्षित जागा. किल्ला ज्या शिखरावर असेल त्या शिखरावरच्या सर्वात उंच जागी बालेकिल्ला असतो. गरज असेल तर बालेकिल्ला तटबंदीने अधिक मजबूत केलेला असतो. क्वचित एका गडावर दोन बालेकिल्ले असतात. राजमाची किल्ल्याला दोन उभे सुळके आहेत, म्हणून तिथे दोन बालेकिल्ले आहेत. सुळक्यांमधल्या जागेत तटबंदी आहे. राजगडावरील बालेकिल्ला चढायला अतिशय कठीण आहे.
बालेकिल्ल्यावरील इमारतीत किल्लेदार आणि हवालदार रहात. क्वचित राजमंदिरही असे.
बुरूज
बुरूज ही पहाऱ्याची जागा. बुरुजाच्या आत पहारेकऱ्याची राहण्याची सोय असे. बुरुजांवर तोफा ठेवल्या जात. तोफांची तोंडे वेगवेगळ्या दिशांना  फिरवण्यासाठी त्या लाकडी गाड्यांवर बसवलेल्या असत.
भुयार
काही किल्ल्यांवर किल्ल्यातून पळून जाण्यासाठी भुयारे आहेत.
राजमंदिर
हे बहुधा बाले किल्ल्यावर असायचे. राजमंदिरात किल्लेदार हवालदार असे खासे लोक रहत. राजे मुक्कामावर येणार असतील त्यापूर्वी किल्लेदार ते सारवून, धूप वगैरे घालून स्वच्छ करीत. रामचंद्रपंत अमात्यांनी राजमंदिर कधीही रिकामे ठेवू नये अशी गडकऱ्यांना ताकीद दिली होती. राजे येण्याच्या काळात राजमंदिराजवळ सदर (कार्यालय) ठेवली जाई.
सदर
सदर म्हणजे किल्ल्यावरील कारभार करण्याची जागा. किल्ल्यावरील कागदोपत्री कामकाज जेथून चाले ते कार्यालय. राजगडावर पद्‌मावती, सुवेळा
व संजीवनी या तीनही माच्यावर सदर होती.
सरपणखाना
गडावर लागणारा जळाऊ लाकूडफाटा सरपणखान्यात असे. ही लाकडे अगदी किल्ल्याजवळच्या जंगलांतून आणता कामा नयेत असे आदेश असत. किल्ल्याभोवतालची झाडे किल्ल्याच्या रक्षणासाठी आवश्यक असत.
स्तंभ आणि दीपमाळा
रायगडावर एक लोहस्तंभ आहे आणि दोन अनेकमजली जयस्तंभ आहेत. शिवाय अनेक किल्ल्यांवर दीपमाळांचे स्तंभ आहेत.
अन्य इमारती
(अपूर्ण)
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले वर्ग:महाराष्ट्रातील घाटरस्ते वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
जॉनी डग्लस
जॉन जॉनी विल्यम हेन्री टायलर डग्लस (सप्टेंबर ३, इ.स. १८८२ - डिसेंबर १९, इ.स. १९३०) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.
डग्लसने १९०८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळांच्या मुष्टियुद्ध स्पर्धेत इंग्लंडचे प्रतिनिधित्व केले होते.
डग्लस, जॉनी डग्लस, जॉनी डग्लस, जॉनी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रँक लँपार्ड
वर्ग:इंग्लंडचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गजनी (२००५ तमिळ चित्रपट)
गजनी(तमिळ:கஜீனீ (कजीनी) /तेलुगु:గజీనీ/ इंग्लिश: Ghajini/Kajini) हा एक भारतात बनलेला एक व्यावसायिक तमिळ भाषेतील चित्रपट आहे.(प्रदर्शित : २९ सप्टेंबर २००५).हा एक थरारक कथानकाचा तमिळ भाषेतील २००५ साली निर्माण झालेला चित्रपट आहे."ए.आर.मुर्गदास" हे हया चित्रपटाचे दिग्दर्शक असून "हॅरिस जयराज" यांनी त्याला संगीत दिले आहे. "सुर्या सिवकुमार ","असिन","नयनतारा" तसेच प्रदिप रावत,रियाज खान ह्यात मुख्य भुमिकेत आहेत.त्यानंतर २५ डिसेंबर २००८ रोजी हा ("गजनी")चित्रपट ह्याच नावाने हिंदीत पुनःर्निमित करून पुनःप्रदर्शित करण्यात आला.हिंदी गजनीत दोन मुख्य बदल करण्यात आले होते. सुर्याच्या जागी अभिनेता म्हणुन निर्माता आमिर खान ने काम केले होते तसेच साहाय्यक भुमिकेत नयनतारा ऐवजी जिया खान हिला घेण्यात आले होते.हा आता पर्यंत निर्माण झालेल्या हिंदी चित्रपटांतील सर्वात यशस्वी चित्रपट म्हणुन गाजला.
पुरस्कार
इ.स. २००६ तमिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार
'''इ.स. २००६ फिल्मफेअर पुरस्कार दक्षिण
हेसुद्धा पहा
वर्ग:तमिळ चित्रपट नामसूची
गजनी (२००८ चलचित्र)
नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२१
नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने जुलै २०२१ मध्ये ४ महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यासाठी आयर्लंडचा दौरा केला. सर्व सामने मालाहाईड मधील द व्हिलेज या मैदानावर खेळवण्यात आले. दौऱ्यापूर्वी नेदरलँड्स क्रिकेट बोर्डाने ज्युलियेट पोस्ट हिला कर्णधारपदावरून हटवत हेदर सीगर्सला नेदरलँड्सच्या कर्णधारपदी नियुक्त केले.
आयर्लंड महिलांनी मालिका २-१ ने जिंकली.
भारद्वाज (पक्षी)
भारद्वाज (इंग्लिश:Greater Coucal) हा भारतात आणि पूर्व आशियामध्ये दिसणारा पक्षी आहे. हा भारतापासून ते दक्षिण चीन व इंडोनेशिया पर्यंत आढळतो.
अधिक माहिती
मराठीत भारद्वाज, कुंभार कावळा या नावाने ओळखला जाणारा हा पक्षी डोमकावळ्याच्या आकाराचा आहे.तसेच याला पान कावळा, लाल कावळा, चांभार कुकडा, सुलक्षणी, कुंभारकुकडी, कुक्क्कुटकुंबा, कुक्कुडकोंबा या नावानेही ओळखतात. याला इंग्रजीत Greater Coucal or Crow Pheasant असे म्हणतात तर याचे शास्त्रीय नाव सेंट्रोपस साईनेसिस (Centropus sinesis) असे आहे. भारद्वाजही ककु कुटुंबातील सदस्य असला तरी हा इतरांच्या घरट्यात आपले अंडे टाकून निघून जाणारा पक्षी नाही.
झुडपी जंगल, खुले मैदानी प्रदेश, गवताळ प्रदेश अशा भागात आणि मनुष्य वसतीजवळच राहणे पसंत असलेला भारद्वाज, जास्तवेळ जमिनीवर राहतो. नर-मादी सारखेच दिसतात. लहान-मोठे किडे, पाली, सुरवंट, उंदीर,सरडा हे याचे मुख्य अन्न आहे.
एकाने कुप कुप कुप करत आवाज सुरू केला की दुसरा लगेच तसाच आवाज काढतो आणि हा खेळ एका मागे एक ५ ते २० वेळापर्यंत आवाज काढून सुरूच राहतो. भारतभर सर्वत्र आढळणारा हा पक्षी अनेक लोकांचे श्रद्धास्थान आहे. या पक्षाचा पंख देवक म्हणुन रेडे-पाटील, काळे (देशमुख) आडनाव असलेल्या तसेच पूर्वापार चालत आलेल्या प्रथे प्रमाणे ज्यांचे देवक आहे तो ९६ कुळी मराठा समाज लग्न समारंभाला हया पक्षाचा पंख पुजतात.
शहर पक्षी
भारद्वाज सावंतवाडीचा शहरपक्षी म्हणून निवडून आला आहे. मलबारी कर्णा या पक्ष्याला त्याने हरवले.
टेंभुर्णी
टेंभुर्णी हे एक सोलापूर जिल्ह्यातील गाव आहे.
टेंभुर्णी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
टेंभूर्णी हे पुणे - सोलापूर राष्ट्रीय महामार्गावर पुण्याहून सुमारे १६० किमी अंतरावर आहे. नाशिक आणि अहमदनगर येथून सोलापूरला जाणारा रस्ता टेंभूर्णी येथे पुणे - सोलापूर राष्ट्रीय महामार्गाला मिळतो.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो.येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
शिक्षण
SUNRISE ENGLISH MEDIUM SCHOOL (CBSE) AFFILIATION NO. 1131023
परिसरातील विद्यार्थ्यांच्या उज्वल भविष्यासाठी कार्य करणारी एकमेव प्रशाला. सलग तेरा वर्षांपासून उज्वल यशाची परंपरा.
प्रेक्षणीय स्थळे
टेम्भुर्णी पासून 10 km अंतरावर सोलापूर जिह्यातील प्रसिद्ध असे उजनी धरण आहे
जवळपासची गावे
रूद्र
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
सुखदेव थापर
सुखदेव थापर (पंजाबी: ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ, سُکھدیو تھاپر ) (१५ मे, इ. स. १९०७ - २३ मार्च, इ. स. १९३१) हे भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी होते. यांचा इ. स. १९२८ मध्ये जे. पी. सॉण्डर्स यास यमसदनी धाडण्याच्या कटात सहभाग होता.
जीवन
त्यांचा जन्म लुधियाना येथे झाला होता.
क्रांतिकार्यात सहभाग
सुखदेव हिंदुस्थान सोशियालिस्ट रिपब्लिक असोसियेशनमधील एक नेता म्हणून त्यांच्या चळवळीत सक्रिय सहभागी होता. त्यांनी भारतीय इतिहासाचा अभ्यास करण्यासाठी तसेच रशियन राज्यक्रांती व जागतिक क्रांतिकारी साहित्याची छाननी करण्यासाठी लाहोरच्या राष्ट्रीय महाविद्यालयात प्रवेश घेतला असे म्हणतात. भगत सिंग, कॉम्रेड राम चंद्र व भगवती सिंग व्होरा यांच्याबरोबर त्यांनी लाहोरमध्ये नौजवान भारत सभेची स्थापना केली. तरुणांना स्वातंत्र्य चळवळीत सक्रिय करणे, शास्त्रीय विचारपद्धतीचा अवलंब करणे, जातिव्यवस्थेविरुद्ध-अस्पृश्यतेविरुद्ध लढा देणे हे या संघटेनेचे मुख्य उद्दिष्ट होते. सुखदेव यांच्यावर पंडित राम प्रसाद बिस्मील आणि चंद्रशेखर आझाद यांचा प्रभाव होता. सुखदेवने इ. स. १९२९ मध्ये तुरुंगात कैद्यांना देण्यात येणाऱ्या अमानवीय वागणुकीविरुद्ध तुरुंग उपोषणातही भाग घेतला होता. त्यांचे फाशीपूर्वी महात्मा गांधीना सशस्त्र क्रांतिकारी मार्गाचे समर्थन करणारे पत्र, हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील दोन मुख्य विचारधारांच्या विचारप्रणालींवर प्रकाश टाकते. त्यांच्या कार्यामुळे पंजाबमधील लुधियाना शहारातील त्यांच्या शाळेचे नाव अमर झाले.
शिक्षा आणि फाशी
भगतसिंग, सुखदेव आणि राजगुरू या तिघांनाही लाहोर जेलमध्ये २३ मार्च, इ. स. १९३१ला संध्याकाळी ७.३३ला फासावर चढवण्यात आले. त्यानंतर त्यांचे मृतदेह कारागृहाच्या मागील भिंती फोडून गुप्तपणे काढले गेले व त्यांचा लाहोरपासून अंदाजे ५० मैल दूर हुसैनीवाला या ठिकाणी सतलज नदीकिनारी अंत्यसंस्कार करण्यात आला. ते मृतदेह त्वरित गाडता यावेत म्हणून त्याचे कापून लहान लहान तुकडे करण्यात आले.
सुखदेव यांच्यावरील पुस्तके
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३१ मधील मृत्यू
पिंपळगाव धरण
पश्चिम महाराष्ट्रातल्या पुणे जिल्ह्यातील एक धरण आहे.
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील धरणे
मांजलपूर विधानसभा मतदारसंघ
मांजलपूर विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ वडोदरा जिल्ह्यात आहे.
संदर्भ
वर्ग: वडोदरा जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
धामणगाव (पाथर्डी)
धामणगांव हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. धामणगांव हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे.
वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
गारटेक
गारटेक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १७३९
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७३९ वर्ग:इ.स.च्या १७३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मजा (तमिळ चित्रपट)
वर्ग:तमिळ चित्रपट नामसूची
ऑलिंपिक खेळ फिगर स्केटिंग
फिगर स्केटिंग हा खेळ १९२४ सालापासून हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांमध्ये खेळवला जात आहे. ह्या खेळात एक वा अनेक खेळाडू सपाट बर्फाच्या पृष्ठभागावर संगीताच्या तालावर नृत्याचे प्रकार करतात.
लोणाळ
लोणाळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील व्हॉलीबॉल - पुरुष
चीन प्रमाण वेळ (UTC+8)
सवत माझी लाडकी (चित्रपट)
सवत माझी लाडकी हा स्मिता तळवलकर दिग्दर्शित व निर्मितीत झालेला १९९३ साली प्रदर्शित झालेला विनोदी मराठी चित्रपट आहे. ह्यात मोहन जोशी, नीना कुलकर्णी, वर्षा उसगांवकर, प्रशांत दामले आणि रमेश भाटकर हे कलाकार प्रमुख भूमिकेत आहेत.
अहमदपूर तालुका
अहमदपूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील लातूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
नांदेड-लातूर मार्गावरील हा तालुका १२ वी च्या अहमदपूर पॅटर्न बद्दल प्रसिद्ध आहे. अहमदपूरचे जुने नाव राजूर असे होते.
संदर्भ
वर्ग:लातूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
खिरखंडी
खिरखंडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
मुबारकपूर
मुबारकपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
खिरखंडी
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
हरिभाई देवकरण प्रशाला
हरिभाई देवकरण प्रशाला ही शिक्षण प्रसारक मंडळी ह्या संस्थेची सोलापूरमधील माध्यमिक व उच्च-माध्यमिक प्रशाला व कनिष्ठ महाविद्यालय आहे.
मुबारकपूर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
दत्ता दळवी
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:मुंबईचे महापौर वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अल्ला‍उद्दीन हसन बहामनी
अल्लाउद्दीन हसन बहामनी (मराठी लेखनभेद: अल्ला‍उद्दीन हसन बहमनी) ऊर्फ हसन गंगू (जन्मदिनांक अज्ञात - इ.स. १३५८) हा बहामनी सल्तनतीचा संस्थापक आणि पहिला राज्यकर्ता होता. याने ३ ऑगस्ट, इ.स. १३४७पासून इ.स. १३५८ सालापर्यंत बहामनी सल्तनतीवर राज्य केले.
सुरुवातीचे जीवन
पर्शियन इतिहासकार फरिश्ता ह्याच्या मते हसन हा सामान्य अफगाण दिल्लीचा रहिवासी होता आणि गंगू नावाच्या एका ब्राह्मण ज्योतिषाची जमिन तो कसायचा. ही जमिन नांगरताना हसनला खजिना सापडला आणि तो आपल्या मालकाच्या - गंगूच्या - स्वाधीन केला. गंगू ज्योतिषी हसनच्या ह्या प्रामाणिकपणावर खूश झाला. गंगूने आपले दिल्लीच्या राजदरबारातील वजन वापरून त्याची रदबदली बादशाहाकडे केली आणि एक एक पायरी वर चढत हसन लवकरच दिल्लीच्या बादशाहाचा दख्खनेतील सरदार बनला.
इ.स. १३४६ च्या अनागोंदीमध्ये दिल्लीच्या सरदारांनी दख्खन प्रांताची लूट आणि नासधूस केली. ह्या घटनेनंतर दख्खनच्या सरदारांनी हसनच्या नेतृत्वाखाली दिल्लीच्या बादशाहाविरुद्ध बंड केले. हा उठाव यशस्वी झाला आणि दख्खनचा प्रांत स्वतंत्र झाला. हसनने आपल्या घराण्याला आपल्या उपकारकर्त्याचे नाव दिले आणि पुढील १५० वर्षे दख्खनच्या प्रांतावर सत्ता गाजवणारे बहामनी (ब्राह्मणीचा अपभ्रंश) घराणे उदयास आले. गुलबर्गा ही बहामनी घराण्याची पहिली राजधानी ठरली.
कारकीर्द
हसन गंगूने इ.स. १३५१ पर्यंत आजुबाजूचा सगळा प्रदेश तिथल्या वतनदारांना सन्मानाने वागवून दिल्लीच्या बादशाहाच्या अधिपत्याखालून आपल्या काबूत आणला. इ.स. १३५७ मध्ये त्याने ह्या प्रांताची ५ इलाख्यांमध्ये किंवा तरफांमध्ये विभागणी केली. प्रत्येक विभागाला एक तरफदार हा प्रशासक नेमून दिला.
संदर्भ
वर्ग:बहामनी सल्तनत वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग:इ.स. १३५८ मधील मृत्यू
इ.स. १७४३
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७४३ वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पूर्व मुक्त मार्ग
पूर्व मुक्त मार्ग (Eastern Freeway) हा मुंबई शहरामधील एक नियंत्रित-प्रवेश महामार्ग आहे. हा मार्ग घाटकोपर येथे सुरू होतो व दक्षिण मुंबईच्या पी. डि'मेलो रस्त्याजवळ संपतो. कोणताही काटरस्ता अथवा वाहतूकनियंत्रक सिग्नल नसलेला हा महामार्ग पूर्णपणे द्रुतगती स्वरूपाचा असून ह्यावर अवजड वाहने, दुचाकी वाहने, तीनचाकी वाहने, बैलगाड्या, पादचारी इत्यादींना प्रवेश नाही. ह्या मार्गावर वाहनांना थांबता येत नाही
मुंबईच्या पूर्व उपनगरांना दक्षिण मुंबईमधील छत्रपती शिवाजी टर्मिनस, कुलाबा इत्यादी स्थानांसोबत एका जलद दुव्याने जोडण्यासाठी पूर्व मुक्त मार्गाची संकल्पना रचली गेली. केंद्र सरकारने जवाहरलाल नेहरू राष्ट्रीय नागरी पुनर्निर्माण योजनेअंतर्गत ह्या प्रकल्पासाठी निधी उपलब्ध कररून दिला. एम.एम.आर.डी.ए.ने तीन टप्प्यांमध्ये ह्या मार्गाचे काम हाती घेतले. १२ जून २००१३ रोजी पी. डि'मेलो रस्ता ते चेंबूरच्या पांजरपोळापर्यंतचा १३.५९ किमी लांबीचा टप्पा वाहतूकीसाठी खुला करण्यात आला. १६ जून २०१४ रोजी उर्वरित भागाचे काम पूर्ण झाले व संपूर्ण १६.८ किमी लांबीचा पूर्व मुक्त मार्ग वापरात आला.
पूर्व मुक्त मार्गाच्या बांधकामासाठी ₹ १,३४६ कोटी इतका खर्च आला असून ह्यामध्ये अनेक उड्डाणपूल व बोगदे बांधले गेले आहेत. खाजगी वाहनांखेरीज बेस्टचे अनेक मार्ग हा रस्ता वापरतात. २०१३ साली महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाने नवी मुंबईमधील प्रवाशांच्या सोयीसाठी पूर्व मुक्त मार्गावरून जाणारी पनवेल ते मंत्रालय अशी वातानुकुलीत बस सेवा सुरू केली.
बाह्य दुवे
वर्ग:मुंबईमधील रस्ते वर्ग:भारतातील द्रुतगतीमार्ग
रावपुरा विधानसभा मतदारसंघ
रावपुरा विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ वडोदरा जिल्ह्यात आहे.
संदर्भ
वर्ग: वडोदरा जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
रॉबर्ट डुव्हाल
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते अभिनेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उमरगा
उमरगा हे महाराष्ट्राच्या उस्मानाबाद जिल्ह्यातील एक लहान शहर व उमरगा तालुक्याचे मुख्यालय आहे. उमरगा सोलापूर शहराच्या ८५ किमी पूर्वेस राष्ट्रीय महामार्ग ६५ वर वसले आहे. २०११ साली उमरग्याची लोकसंख्या सुमारे ३५ हजार होती. उमरगा शहरातील प्राचीन महादेव मंदिर प्रसिद्ध आहे.
माहिती
उमरगा गावात असलेल्या मंदिरांचे नावे:
वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्हा
पोक्किरी
वर्ग:तमिळ चित्रपट नामसूची
आर्कान्सा नदी
आर्कान्सा नदी (Arkansas River) ही अमेरिका देशामधील एक नदी व मिसिसिपी नदीची एक उपनदी आहे. ही नदी कॉलोराडो राज्यातील रॉकी पर्वतरांगेत लेडव्हिल शहराजवळ उगम पावते. तेथून पूर्वेकडे २,३६४ किमी लांब वाहत जाउन ती मिसिसिपी नदीला मिळते. आर्कान्सा ही अमेरिकेमधील सहाव्या क्रमांकाची लांब नदी आहे.
मोठी शहरे
वर्ग:कॉलोराडोमधील नद्या वर्ग:कॅन्ससमधील नद्या वर्ग:आर्कान्सामधील नद्या वर्ग:ओक्लाहोमामधील नद्या
भुशी धरण
पश्चिम महाराष्ट्रातल्या पुणे जिल्ह्यातील एक धरण आहे.
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार धरणे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील धरणे
जम्मू काश्मीर रायफल्स
जम्मू काश्मीर रायफल्स हे भारतीय सेनेतील एक् सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजिमेंटचा दर्जा देण्यात आला.
सन्मान व पदके
जम्मू काश्मीर रायफल्स दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
हेही पहा
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
घोटी (मानोरा)
घोटी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
साँग्स, स्टोरीज अँड लाईव्हज (पुस्तक)
साँग्स, स्टोरिज अंड लाईव्हज: जेंडरड डायलॉग अंड कल्चरल क्रिटिक हे ग्लोरिया गुडविन रहेजा यांनी संपादित केलेले पुस्तक आहे. ते अनुवंशशास्त्रज्ञ आहेत व अनुवंशशास्त्रीय इतिहासावर त्यांचे विस्तृत काम आहे. दक्षिण आशियाई समूहातील स्त्रियांच्या मौखिक परंपरा आणि अकादमिक क्षेत्रामध्ये दुर्लक्षित राहिलेले स्त्रियांचे भिन्न आवाज यांवर हे पुस्तक भाष्य करते. सांस्कृतिक चिकित्सा करत अनुवंशशास्त्राच्या माध्यमातून लेखिका स्त्रियांच्या अनुभवांचे आकलन करण्याचा प्रयत्न या पुस्तकामध्ये करत आहे.
स्त्रियांच्या आवाजातील विरोधाभास
हे पुस्तक म्हणेज सात शोधनिबंधांचे संकलन आहे, जिथे त्या स्त्रियांच्या मौखिक परंपरांच्या मुद्द्यांबद्दलची विस्तृत सैद्धांतिक चर्चा खुल्या करतात. या शोधनिबंधांपैकी एका शोधनिबंधामध्ये नारायण, व्यक्तिगत अनुभवांवर प्रकाश टाकतात कारण मौखिक परंपरा या प्रत्येक स्त्रीच्या जगण्यात भिन्न पद्धतीने राहिलेल्या असतात. दुसऱ्या शोधनिबंधामध्ये लॅम्बन, नारायण यांच्या या दृष्टीकोनाला पाठींबा देतात, परंतु ते हे सुद्धा स्पष्ट करतात कि, मौखिक परंपरा या दैनंदिन व्यवहारातील वर्चस्वशाली प्रतिरूपणांना आव्हान देतात.
फ़्लुएकिगर त्यांच्या शोधनिबंधामध्ये चर्चा करतात कि, एकेकाळी स्त्रियांचे आवाज सार्वजनिक ठिकाणी अधिकृत स्थानांवर दिसतात आणि तरीही ते, एकप्रकारे लिंगभावाच्या सीमारेषांनी झाकून गेलेले आहेत. गोल्ड त्यांच्या शोधनिबंधामध्ये अनेक स्पष्ट बोलणाऱ्या स्त्रियांच्या आवाजांचे वर्णन करतात. रहेजा त्यांच्या शोधनिबंधामध्ये एक स्त्री विभिन्न आवाजांमध्ये बोलते यासंदर्भात मांडणी करतात. हे आवाज बहुविध व बदलते आहेत. त्यांच्या मते, स्त्रिया ह्या पितृसत्ताक एकतेला टिका करून त्यांच्या क्षमतेचा वापर करून वेगवेगळ्या तडजोडी करून प्रत्येक परिस्थितीमध्ये विविध डावपेच आखतात. मार्च हे सार्वजनिक अवकाशातील स्त्रियांच्या तडजोडी/जुळवून घेण्याबद्दल इथे बोलतात. तर रामानुजम यांच्या शोधनिबंधातील आवाज, स्त्रियांची भाषणे ही केवळ कर्तेपणाचा दावा करत नाहीत तर हे आवाज लैंगिकतेबद्दल बोलतात.
महत्त्वाचे मुद्दे
रहेजा यांच्या मते, एका बाजूला सत्ता व स्थान आणि दुसऱ्या बाजूला संस्कृती व समूह या मध्यवर्ती सैद्धांतिक द्वैतात ज्ञानशाखा अडकून पडलेली आहे. अनुवंशशास्त्राच्या चौकटीमध्ये संस्कृती व समूह यांतील गुंतागुंतीचे व द्वैताचा सामना करताना, स्त्रियांचे जे आवाज आहेत, ते आवाज, द्वैत चांगल्या पद्धतीने जाणून घेण्याकरिता अनुवंशशास्त्र ही पद्धती/ पद्ध्तीशास्त्र पाठींबा देतात. त्या वारंवार क्षेत्रभेट करण्यासाठी पाठींबा देतात. तसेच त्या संशोधक व संशोधन या दोहोंतील सत्तेच्या पद्धती शास्त्राच्या स्थानांची चर्चा करतात.
रहेजा यांच्या मते, सुरुवातीच्या टप्प्यावर आकाद्मिक क्षेत्रात केवळ शास्त्रीय ग्रंथाच्या संकलनालाच महत्त्व होते. परंतु, नंतरच्या काळात 'क्षेत्र' संकलनामध्ये स्थलांतर झाले. वासाहतिक, वसाह्त्तोतर व लोककथांच्या अभ्यासकांनी जे काही साहित्य संकलित केले होते ते आधुनिक भाषेत गोळा केले आणि त्यामध्येही भाषांतरित साहित्यावर भर देण्यात आला. भारतामध्ये ब्रिटिशांनी माहितीचे एकत्रीकरण करून हे दाखवण्याचा प्रयत्न केला कि, भारतीय हे वर्षानुवर्षे अविचाराने या परंपरा जपत आलेले आहेत.
चेलियाबिन्स्क ओब्लास्त
चेलियाबिन्स्क ओब्लास्त (Челябинская область) हे रशियाच्या उरल भागातील एक ओब्लास्त आहे.
साँग्स, स्टोरीज अँड लाईव्हज (पुस्तक)
महत्त्वाचे मुद्दे
लेखिकेच्या म्हणण्यानुसार, सबाल्टर्न लोकांनी सामाजिक सुधारणांकरिता उठाव केलेले असले तरी, स्त्रियांच्या आवाजांचे एकजिनसीकरण झालेले दिसते. तसेच स्त्रियांमधील जी अंतर्गत उतरंड आहे या उतरंडीकडे दुर्लक्ष झालेले दिसून येते. लेखिका म्हणतात कि, दक्षिण आशियाई स्त्रिया या परंपरांच्या बाबत निष्क्रिय व शांत आहेत अशा पद्धतीने नेहमी त्यांच्याकडे बघितले गेलेले आहे. परंतु या स्त्रिया त्यांच्या रोजच्या जगण्यातून या परंपरांचा नेटाने सामना करत आहेत हे लक्षात घेतले गेलेले नाही. त्या असा दावा करतात कि, स्त्रियांचे मौखिक आविष्कार हे एकात्म किंवा एकजिनसी नाहीत. त्यांचे आवाज बहुतांश व्यक्तिगत वेळप्रसंगी आव्हानात्मक/ उपरोधक वाटणारे, कधी-कधी दुय्यमपणाचे आणि त्याचसोबत व्यापणारे/ आच्छादित करणारे आहेत.
चेलियाबिन्स्क ओब्लास्त
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियाचे ओब्लास्त
साँग्स, स्टोरीज अँड लाईव्हज (पुस्तक)
महत्त्वाचे मुद्दे
या पुस्तकामध्ये रहेजा चर्चा करतात कि, स्त्रियांचे हे आवाज विरोधाभासीही आहेत. दक्षिण आशियाई स्त्रीचे स्थान हे जात, वर्ग, गोतावळा, समूह, वय, धर्म, व्यक्तिगत परिस्थिती याने निश्चित होत असते आणि ही स्थाने बहुविध आणि बदलणारीसुद्धा असतात. यांच्या पल्याड जाऊन या बहुविधतेला आणि स्थानांतरणाला समजून घेण्याची व या बहुविध संरचना परस्परांना कशा व्यापतात हे समजून घेण्याची आवश्यकता आहे. प्रत्येकाच्या जीवनातील विविध स्थानांमुळे, मौखिक परंपरा या कशा परिवर्तनीय वा त्यांचे अर्थ कसे बदलत जातात, याबद्दल रहेजा बोलतात. त्या मांडणी करतात कि, मौखिक परंपरा या समूह जाणीवेला आव्हान, चिकित्सा आणि निर्माण करते. मौखिक परंपरा या सामाजिक संरचना पुनरुत्पादित करणे व चिकित्सा करणे आणि दमन करते या मधले काहीतरी असे घडवत असतात. वास्तविक मौखिक परंपरा या सामाजिक वास्तवाचे प्रतिबिंब नाहीत तर त्याची घडण व पुर्नघडण करते.. स्त्रियांच्या मौखिक परंपरा या चिकित्सात्मक दृष्टीकोन उभा करत असल्या तरी, पुरुषांच्या एकात्मतेला विरोध करण्याकरिता स्त्रियांची एकात्मता, ज्यामध्ये स्त्रियांच्या आवाजांचे एकजिनसीकरण केले जाईल ती आवश्यक ठरेलच असे नाही.
योगदान
अनअर्थिंग जेंडर: फोक साँग्स ऑफ नार्थ इंडिया या प्रकरणामध्ये लोकगीतांची चिकित्सा करत, ही लोकगीते शेतात राबताना, विवाहावेळी, प्रवासादरम्यान इ. प्रसंगी गायली जातात व मुख्यत्वे ही उत्तर प्रदेशातील खालच्या जातीतील स्त्रिया गातात अशी मांडणी केलेली आहे.
द लाईव्ह्ली टेक्स्ट, एव्हरीडे लाईफ इन साऊथ एशिया या प्रकरणामध्ये लिंगभाव, जात, धर्म, जागतिकीकरण, राष्ट्रवाद या कशा परस्परसंबंधित संकल्पना आहेत व दक्षिण आशियावर त्यांचा काय परिणाम झाला आहे याची मांडणी केलेली आहे.
सन्दर्भ सुची
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
इ.स. १७४५
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७४५ वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मधुकर सरपोतदार
मधुकर सरपोतदार (जानेवारी ३१, इ.स. १९३६ - फेब्रुवारी २०, इ.स. २०१०) हे मराठी राजकारणी होते. ते शिवसेनेचे नेते होते. शिवसेनासदस्य असताना ते महाराष्ट्र विधानसभेवर व लोकसभेवर निवडून गेले होते.
राजकीय कारकीर्द
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:शिवसेना नेते वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:वायव्य मुंबईचे खासदार वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
जांभळा सूर्यपक्षी
आकारमान
जांभळा सूर्यपक्षी (किंवा फूलचुखी) हा अंदाजे १० सें.मी. मापाचा, चिमणीपेक्षा लहान पक्षी असून विणेच्या हंगामात नर चमकदार निळ्या-जांभळ्या रंगाचा असतो. याच्या पिसाच्या वरच्या भागात शेंदरी रंगाचा एक छोटा पट्टा असतो. इतर काळात नर-मादी दिसायला सारखेच असतात. वरून तपकिरी रंग, खालून फिकट पिवळा, काळे पंख, छातीवर काळा पट्टा.
वास्तव्य
जांभळा सूर्यपक्षी संपूर्ण भारतभर आढळतो. शिवाय बांगलादेश, श्रीलंका, पाकिस्तान, ब्रह्मदेश या देशांतही याचे वास्तव्य आहे.
प्रजाती
रंग आणि आकारमानावरून याच्या किमान तीन उपजाती आढळतात.
आढळस्थान
पानगळीचे जंगल, शेतीचा प्रदेश, माळराने (२४०० मीटर उंच दक्षिण आशिया आणि श्रीलंका मध्ये), हिमालय (१७०० मीटर उंच), बागा इ. ठिकाणी जांभळा सूर्यपक्षी हमखास दिसून येतो.
प्रजनन काळ
साधारणपणे मार्च ते मे हा यांचा वीण हंगाम काळ असतो, यांचे घरटे लांबट थैलीसारखे, झाडाला किंवा एखाद्या घराच्या आधाराने लटकणारे असते. घरटे, गवत, कोळ्याचे जाळे, लाकडाचे छोटे तुकडे यांचे बनलेले असते. मादी एकावेळी २ ते ३ अंडी देते; ही अंडी राखाडी-हिरवट रंगाची व त्यावर तपकिरी ठिपके असतात. मादी एकटीच घरटे बांधण्याचे, अंडी उबविण्याचे काम करते मात्र पिलांना खाऊ घालण्याचे काम नर-मादी मिळून करतात.
चित्रदालन
वर्ग:पक्षी
धनगरवाडी (पाथर्डी)
धनगरवाडी हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. धनगरवाडी हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. अहमदनगर पासुन ४० कि.मी आहे .पाथर्डी पासुन २९कि.मी आहे. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे.
वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
सूर्यफूल
सूर्यफूल ((हिंदी, गुजराती: सूरजमुखी; इंग्रजी. सनफ्लॉवर; लॅटिन: हेलिअँथस ॲन्यूस; कुल-कंपॉझिटी; शास्त्रीय नावः Helianthus annuus) ही अमेरिका खंडात मूळ असलेली एक बारमाही वनस्पती आहे. ह्याचा सूर्यासारखा गडद केशरी रंग व वर्तुळाकृती आकारामुळे त्याला सूर्यफूल हे नाव दिले गेले. दुसरे असे की, ज्याप्रमाणे आकाशात सूर्य वाटचाल करतो त्यानुसार झाडावर असलेले हे फूल त्या दिशेने वळते. सूर्यफुलाचा वापर प्रामुख्याने तेल काढण्यासाठी केला जातो. सूर्यफुलाचे तेल हे गोड्या तेलाप्रमाणे अनेक घरगुती आणि पाककृतींमध्ये वापरले जाते.  इतर गोड्या तेलांपेक्षा हे किमतीने स्वस्त असते.
ही औषधी वनस्पती मूळची पश्चिम अमेरिकेतील असून आता जगात सर्वत्र पसरली आहे. सूर्यफूल रानटी अवस्थेत आढळत नाही. ते मूळचे मेक्सिकोतील हेलिअँथस लेंटिक्युलॅरिस या वन्य जातीपासून उत्पन्न झाले असावे असे मानतात. फार पूर्वीपासून शोभेकरिता सूर्यफूल लागवडीत आहे आणि त्याचे वर्षायू व बहुवषार्यू असे दोन्ही प्रकार बागेत आढळतात. हेलिअँथस ॲन्यूस, हेलिअँथस अर्गोफिलस व हेलिअँथस डेबिलिस या जाती अनुक्रमे पेरू, टेक्सास आणि उत्तर अमेरिका या ठिकाणी शोभेकरिता लावलेल्या आढळतात. तसेच संकर पद्घतीने सूर्यफुलाचे अनेक प्रकार तयार करण्यात आले आहेत. गळिताचे व चाऱ्याचे पीक म्हणून सूर्यफुलाचे बरेच महत्त्व आहे. भारत, रशिया व इजिप्त या देशांमध्ये तेलबियांकरिता याची लागवड करतात. अमेरिका, आफ्रिका, ऑस्ट्रेलिया, चीन, जर्मनी, इटली इ. ठिकाणी याची लागवड थोड्या प्रमाणात करतात. याच्यापासून मुरघास किंवा ओला चारा तयार करतात.
सूर्यफूल (हेलिअँथस ॲन्यूस)
वनस्पतिवर्णन : सूर्यफूल या वर्षायू वनस्पतीची पेरणी पावसाळ्याच्या आरंभी करतात. फुलोरे पावसाळ्याच्या शेवटी व थंडीत येतात. ही १–३ मी. उंच वाढते; खोड बळकट, जाड व खरबरीत असते. पाने खाली समोरासमोर आणि वर एकाआड एक, लांब देठाची, केसाळ, मोठी, १०–१२ सेंमी. लांब, हृदयाकृती, करवती व लांब टोकाची असतात. जुलै–सप्टेंबरमध्ये शेंड्याकडे (क्वचित खाली फांद्याच्या टोकास) पिवळे शोभिवंत तबकासारखे (स्तबक) फुलोरे येतात. त्यांचा व्यास १०–१५ सेंमी. (क्वचित २०–३५ सेंमी.) असून किरणपुष्पे पिवळी, वंध्य व जिव्हाकृती आणि बिंबपुष्पे गर्द पिवळी द्विलिंगी व नलिकाकृती असतात. छदे हिरवी व अनेक; फळे व बीजे शंक्वाकृती; फळ संकृत्स्न; बी चपटे व काळे. हेलिअँथस रिजिडस या लहान सूर्यफुलाचे फुलोरे गर्द सोनेरी रंगाचे व लहान असून बिंबाचा भाग पिंगट असतो.
सूर्यफुलात तेलाचे प्रमाण ४५–५०% असल्यामुळे थोड्या क्षेत्रात व कमी वेळात या पिकापासून अधिक तेल मिळू शकते. हे तेल आहाराच्या दृष्टीने फारच चांगले आहे. हे पीक कमी मुदतीचे (७०–८० दिवसांचे) आहे. या पिकाची लागवड सुधारित तंत्राने केल्यास भरपूर फायदा होऊ शकतो. जिरायती पिकापासून हेक्टरी ८–१२ क्विंटल आणि बागायती पिकापासून हेक्टरी १५–२० क्विंटल उत्पादन मिळते. भारतातील सूर्यफूल लागवडीखालील क्षेत्रापैकी जवळ-जवळ ७०% क्षेत्र महाराष्ट्र राज्यात आहे.
पूर्व-मशागत : या पिकाचे मूळ ६० सेंमी. पर्यंत खोलवर जात असल्यामुळे २०–३० सेंमी. खोलीवर पहिली नांगरट करतात आणि दुसरी नांगरट उथळ करतात. त्यानंतर २-३ कुळवाच्या पाळ्या देतात.
बियाणे : चांगल्या जातीचे सुधारित प्रतिहेक्टरी १०–१२ किग्रॅ. बियाणे वापरतात. सूर्यफुलाचे बी पक्व झाल्यावर ४५–५० दिवस सुप्तावस्थेत असते, म्हणून पेरणीसाठी शक्यतो मागील हंगामाचे बी वापरतात.
जाती व पेरणी : मॉडर्न, एसएस–५६ व बुटक्या या जाती ७५–८० दिवसांत तयार होतात. या बियाण्यांची पेरणी ४५ X २० सेंमी. अंतरावर करतात. ई. सी. ६८४१४, सूर्या, बीएसएच–१ व आशादायक वाण केआरएस या जातींची बियाणे ६० X २० सेंमी. अंतराने पेरतात. या जाती सुमारे १०० दिवसांत काढणीस तयार होतात. मिश्रपीक म्हणून सूर्यफूल घेताना भुईमुगाच्या पिकाबरोबर ६ : २ या प्रमाणात, तसेच तूर व सूर्यफूल २ : १ या प्रमाणात पेरतात. पेरणीपूर्वी बियाणे १२ तास पाण्यात भिजवून, नंतर सावलीत सुकवून पेरणी केल्यास उगवण जोरदार व एकसारखी होते. पेरणीपूर्वी १ किग्रॅ. बियाण्यास २ ग्रॅ. थायरम किंवा ब्रॉसिकाल चोळतात.
सूर्यफूल हे ॲस्टरेसी कुळातील वनस्पती आहे. शास्त्रीय नाव हेलीऍन्थस ॲनस आहे.हिच्या ७० प्रजाती आहेत.
यातील अनेक प्रजातींच्या बियांतून खाद्यतेल काढले जाते.
सूर्यफूल हे जगातील तिसऱ्या क्रमांकाचे महत्त्वाचे तेलबिया पीक असून भारतात एकूण तेलबियांच्या क्षेत्रापैकी २८ % क्षेत्र सूर्यफुलासाठी व एकूण खाद्यतेलांपैकी १० % उत्पादन सूर्यफुलाच्या तेलाचे आहे. महाराष्ट्रात विविध तेलबिया पिकांची लागवडीसह मराठवाडा, अहमदनगर, सोलापूर, बुलढाणा, अकोला, अमरावती व इतर काही जिल्ह्यांत प्रामुख्याने सूर्यफुलाची लागवड केली जाते. राज्याच्या एकूण सूर्यफूल क्षेत्रापैकी ७० % क्षेत्र मराठवाड्यात आहे. सूर्यफूल हे गळिताचे त्यामानाने नवीन पीक असून महाराष्ट्र राज्यात सन २००२ - २००३ वर्षी एकूण २.८९ लाख हेक्टर क्षेत्र या पिकाखाली होते. बियांचे उत्पन्न १.४३ लाख टन होते. सूर्यफुलाची सरासरी उत्पादकता प्रतिहेक्टरी ४९४ किलो आहे.
हवामान
सूर्यफूल हे पीक सर्व प्रकारच्या हवामानांत येऊ शकते. हे पीक महाराष्ट्रात खरीप, रब्बी व उन्हाळी हंगामात घेतले जाते. रब्बी हंगाम हा खरीप व उन्हाळी हंगामापेक्षा, सूर्यफुलाच्या अधिक उत्पादनासाठी चांगला असतो.कारण रब्बी हंगामातील वातावरणामुळे सूर्यफुलाच्या वाढीसाठी भरपूर कालावधी मिळतो. पीक काढणीस जास्त कालावधी लागतो. याउलट खरीप उन्हाळी हंगामात अधिक तापमानामुळे पीक लवकर काढणीस तयार होते. त्यामुळे उत्पादनात फरक पडतो. २० डी. ते २२ डिग्री सें.ग्रे. तापमान सूर्यफुलाच्या अधिक उत्पादनासाठी पोषक असते.
जमीन
सूर्यफुलाच्या वाढीसाठी वाळूमिश्रित जमीन अधिक चांगली असली तरी सूर्यफुलाच्या मुळाच्या वाढीसाठी निचरा होणारी जमीन आवश्यक असते. निचरा होणाऱ्या जमिनीत अन्नद्रव्यांचे शोषण चांगले होऊन पिकाची वाढ जोरात होते. जमिनीचा सामू ६.५ ते ८.५ असल्यास सूर्यफूलाची रोपे चांगली येतात.
बीजप्रक्रिया
पेरणीकरिता चांगले, टपोरे बी हवे असते. बारीक बिया बाजूला काढल्या जातात. १ किलो बियाणे २५ ते ३० मिलिलिटर जर्मिनेटर आणि १ लि. पाण्याच्या द्रावणात ५ ते ६ तास भिजवून सावलीत वाळवले जाते. त्यामुळे उगवण लवकर, एकसारखी आणि चांगली होते.
पूर्वमशागत
सूर्यफुलाच्या मुळ्या जमिनीत ६० सेंमी खोलवर जात असल्यामुळे १५ ते २० सेमी खोलवर नांगरट करावी लागते. कुळवाच्या २ - ३ पाळ्या देऊन ढेकळे फोडून शेत सपाट करून घ्यावे लागते.जमिनीचा पोत व सुपिकता सुधारण्यासाठी चांगले कुजलेले शेणखत अगर कंपोस्ट खत प्रतिएकरी ४ - ५ गाड्या आणि कल्पतरू सेंद्रिय खत १०० किलो जमिनीत पसरल्यानंतर पाळ्या देऊन शेत सपाट करून घेतात.
बिल हिच
जॉन विल्यम बिल हिच (७ मे, इ.स. १८८६:रॅडक्लिफ, लॅंकेशायर, इंग्लंड - ७ जुलै, इ.स. १९६५) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून सात कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १८८६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाचखेड
पाचखेड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
पूर्व द्रुतगती महामार्ग
पूर्व द्रुतगती महामार्ग (Eastern Express Highway) हा राष्ट्रीय महामार्ग ३चा मुंबई महानगर क्षेत्रामधील भाग व मुंबई शहरामधील पूर्व उपनगरांमधून धावणारा एक महत्त्वाचा रस्ता आहे. २३.५५ किमी लांबीचा हा दृतगतीमार्ग उत्तर-दक्षिण धावतो व ठाणे शहराला मुंबईसोबत जोडतो. हा महामार्ग मुंबईच्या मुलुंड, भांडुप, विक्रोळी, घाटकोपर, चेंबूर, शीव, दादर इत्यादी अनेक महत्त्वाच्या उपनगरांना जोडतो. अत्यंत वर्दळीच्या ह्या मार्गावर वाहतूक सुधारण्यासाठी अनेक उड्डाणपूल बांधले गेले आहेत.
योद्धा
वर्ग:युद्ध
पूर्व द्रुतगती महामार्ग
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मुंबईमधील रस्ते
अकोटा विधानसभा मतदारसंघ
अकोटा विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ वडोदरा जिल्ह्यात आहे.
संदर्भ
वर्ग: वडोदरा जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
मार्च १३
बाह्य दुवे
मार्च ११ - मार्च १२ - मार्च १३ - मार्च १४ - मार्च १५ - (मार्च महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
शिवराम हरी राजगुरू
नॅशनल बँकेची लूट, क्रांतिकारक जोगेश चंद्रा चॅटर्जी यांची सुटका यांतही राजगुरूंचा सहभाग होता, २३ मार्च १९३१ रोजी भगतसिंग व सुखदेव, राजगुरू यांना फाशी देण्यात आली.
स्वातंत्र्यलढ्यातील सहभाग
लहानपणी १४व्या वर्षी इंग्रजी विषयातील अपयशामुळे वडील भावाने आपल्या नवविवाहित वधूसमोर त्यांना इंग्रजी धडा वाचायची शिक्षा केली. हा अपमान राजगुरूंना सहन झाला नाही. अंगावरच्या कपड्यांनिशी, आईने तेल आणण्यासाठी दिलेले ९ पैसे व बहिणीने अंजिरांसाठी दिलेल्या २ पैशांसह त्यांनी आपले घर सोडले. आधी नाशिक आणि त्यानंतर थेट काशीलाच (शिक्षणासाठी) ते पोहचले. काशीतील त्यांचा बराचसा वेळ हा लोकमान्य टिळक ग्रंथालयत, महाराष्ट्र विद्या मंडळातील व्याख्याने - वादविवाद ऐकण्यात आणि भारतसेवा मंडळाच्या व्यायामशाळेत लाठी-काठी, दांडपट्टा यांच्या शिक्षणात जात होता. त्या काळी कलकत्ता, पाटणा, कानपूर, लखनौ, झाशी, मीरत, दिल्ली, लाहोर ही गावे क्रांतिकारकांची माहेरघरे होती, आणि काशी येथील पं. मदनमोहन मालवीयांचे हिंदू विद्यापीठ हेच साऱ्यांचे आश्रयस्थान व गुप्त केंद्र होते.
मध्यंतरीच्या काळात राजगुरूंनी अमरावतीच्या श्री हनुमान आखाड्यात व्यायामविशारदाची पदवी मिळवली व हुबळीला डॉ. हर्डीकरांकडे सेवादलाचे शिक्षणही घेतले. त्यानंतर ते पुन्हा काशीत परतले. दरम्यान चंद्रशेखर आझाद यांचा राजगुरूंशी परिचय झाला आणि आझादांनी राजगुरूंना क्रांतिकारकांच्या गटात घेतले. 'आपणासारिखे करिती तात्काळ' असे आझाद, अन्‌ 'दुजांसारखे होती तात्काळ' असे राजगुरू, एकत्र आले आणि त्यांचे ३६ गुण जुळाले. इंग्रज सरकारशी ३६चा आकडा हेच या गुणांचे फलित होते आणि या ध्येयासाठी व हौतात्म्यासाठी राजगुरू कायमच उतावळे असायचे. या संदर्भातील त्यांच्या भावना, त्यांचे वागणेच विलक्षण होते, त्यागासाठी ते कायम तयार, आसुसलेले होते. ही भावना इतकी पराकोटीची होती की, आपल्या आधी भगतसिंह किंवा इतर कोणीही फासावर चढू नये ही त्यांची इच्छा होती.
आझाद आणि राजगुरू काशीत एकत्र आले, पण थेट कार्यवाही करायची वेळ आली आणि तुझ्याजोगे काम निघाले, तर तुला पार्टीचे आमंत्रण मिळेल, असे सांगून आझाद निघून गेले. काही दिवसांनंतर राजगुरूंजोगे काम निघाले. पार्टीतील एका फितुराचा वध करण्याच्या कामगिरीवर शिव वर्मा यांच्यासोबत त्यांची निवड झाली. दोघेही दिल्लीत आले. पण पिस्तूल एकच असल्याने व गद्दार जिवाला घाबरून घराबाहेर क्वचितच पडत असल्याने त्यांची पंचाईत झाली. रात्री ७ ते ८ या वेळेत तो इसम ज्या ठिकाणी फिरायला जात असे, त्या ठिकाणी राजगुरूंनी त्याच्या मागावर राहावे, असे ठरवून दुसऱ्या पिस्तुलाची सोय करण्यासाठी वर्मा लाहोरला गेले आणि तीन दिवसांनंतर परतले ते पिस्तूल न घेताच. सायंकाळ असल्याने शर्मा प्रत्यक्ष मोक्याच्या जागीच पोहोचले, आणि त्या ठिकाणी पोलिसांच्या गाड्या, सर्चलाइट, गोळ्यांचे आवाज पाहून त्यांनी ओळखले की राजगुरूंनी मोहीम फत्ते केली होती. इकडे राजगुरूंनी एकाच गोळीत काम तमाम करून मथुरेकडील रेल्वेरुळांतून पळ काढला. पोलीस गोळ्या झाडू लागले, त्या वेळी त्यांनी रेल्वेरुळांखाली उडी टाकली आणि ते सरपटत एका शेतात घुसले. ते शेत पाण्याने तुडुंब भरलेले होते. एव्हाना पोलीस त्या ठिकाणी येऊन पोहोचले आणि चारी बाजूंनी प्रकाश टाकून गोळीबारही सुरू झाला. ही शोधमोहीम जवळजवळ २-३ तास सुरू होती. तोपर्यंत राजगुरू चिखल-पाण्यात, काट्याकुट्यात लपून राहू शकतील ही कल्पनादेखील पोलिसांना नव्हती. पोलिसांनी नाद सोडून दिला. पोलीस गेल्यावर मथुरेच्या दिशेने राजगुरू पळत सुटले. पुढील २ स्थानके त्यांनी पळतच पार केली. नंतर मथुरेच्या गाडीत बसून मथुरेत आले. येथे यमुनेकाठी कपडे धुऊन वाळूतच झोपले. तिसऱ्या दिवशी कानपूरला येऊन त्यांनी हा किस्सा ऐकवल्यानंतर वर्मांना धक्काच बसला!
राजगुरूंची भारताला खरी ओळख झाली ती साँडर्सच्या वधाच्या वेळी!
साँडर्सची हत्या
त्या काळी सायमन कमिशन एकाही भारतीय सदस्याला न घेता लाहोरला आले. लाहोरला पंजाबकेसरी लाला लजपतराय यांनी कमिशनची वाट अडवली. पोलीस अधिकारी स्कॉट याने साँडर्स याच्यासमवेत लालाजींवर जबरदस्त लाठीमार केला आणि त्यातच त्यांचा मृत्यू झाला. त्या दिवशीच सायंकाळी लाहोरच्या प्रचंड सभेत देशबंधू चित्तरंजन दास यांच्या पत्नी गरजल्या, ‘‘लालाजीकी चिता की आग ठंडी होने के पहलेही किसी भारतीय नौजवान ने इस क्रूरता का बदला लेना चाहिये!’’ त्यांच्या या शब्दांनी सरदार भगतसिंह व्याकूळ झाले. त्यांनी स्कॉटला मारण्याचा प्रस्ताव पार्टीत मांडला. स्कॉटला मारल्यानंतर न्यायालयासमोर तर्कसंगत भाषण करणे आवश्यक होते, की स्कॉटला का मारावे लागले? आणि हे काम भगतसिंह करू शकत होते. पण राजगुरूंना हे मान्य नव्हते. राजगुरू हट्टाने पेटून उठले. त्यांना मोहिमेत सामील केले गेले.
योजना अशी आखण्यात आली की, मालरोड पोलीस स्टेशनवर जय गोपाळ पहारा ठेवून स्कॉटच्या हालचालींवर लक्ष ठेवेल आणि भगतसिंग व राजगुरू त्याच्या इशाऱ्यावर गोळीबार करतील. पण ४ दिवस स्कॉट त्या भागात फिरकलाच नाही. शेवटी पाचव्या दिवशी कार्यालयातून एक गोरा अधिकारी बाहेर आला. जय गोपाळने भगतसिंहांना खूण केली की हाच स्कॉट असावा, यावर भगतसिंहांनी खुणेनेच सांगितले की हा नसावा, पण ही ‘नसावा’ची खूण राजगुरूंच्या लक्षातच आली नाही. राजगुरूंनी साहेबाच्या दिशेने गोळी झाडली. लगेचच भगतसिहांनी आपल्या पिस्तुलातून ८ गोळ्या झाडून साहेबाला पूर्ण आडवे केले. एव्हाना गोळ्यांचा आवाज ऐकून चौकीतील लोक बाहेर जमले. त्यातला एक अधिकारी राजगुरूंच्या अंगावर चालून गेला. राजगुरूंचे पिस्तूल नेमके या वेळी चालत नव्हते. त्यामुळे राजगुरूंनी झटकन पिस्तूल खिशात ठेवून त्या अधिकाऱ्याला कमरेला धरून इतक्या जोरात आपटले, की तो सर्व गोंधळ संपेपर्यंत तो उठलाच नाही. या सर्व गडबडीत भगतसिंह यांच्या पिस्तुलातील ‘मॅगझिन’ खाली पडले. राजगुरूंच्या हे लक्षात आल्यानंतर, त्यांनी प्रसंगावधान राखत, स्वतःचा जीव धोक्यात घालून, ते मॅगझिन शिताफीने उचलले. या राजगुरूंच्या कृतीमुळे चंद्रशेखर आझादांसह त्यांचे सर्व सहकारी राजगुरूंवर खूष झाले.
साँडर्सच्या हत्येनंतर लाहोरहून भगतसिंग एका मिलिटरी ऑफिसरच्या वेषात राजकोटला निसटले. (या वेळी भगवतीचरण व्होरा यांच्या पत्नी दुर्गाभाभी यांनी भगतसिंहांच्या पत्‍नी असल्याचे नाटक तान्ह्या लेकरासह केले होते.) राजगुरू त्यांचे नोकर आणि आझाद हे मथुरेतील पंड्याच्या रूपात भगतसिंहाबरोबर होते. तिघेही दिवसाढवळ्या, `जागृत' पोलिसांच्या डोळ्यात धूळ फेकून, एकाच गाडीतून लाहोरहून राजकोटला निसटले.
त्यानंतरच्या काळात राजगुरूंनी लाठीकाठीचा वर्ग अगदी काशीच्या मुख्य पोलीस स्टेशनसमोर कंपनीबागेत सुरू ठेवला. राजगुरूंच्या या धारिष्ट्यास काही सीमाच नव्हती. बरेच महिने राजगुरू काशीत उघडपणे, निर्भयतेने वावरत होते. इतकेच नव्हे तर त्यांच्या धनुष्यबाणाचे कौशल्यही लोकांनी गणेशोत्सवात पाहिले. पण कोणासही कल्पना नव्हती की इतका साधा दिसणारा मनुष्य मोठा क्रांतिकारक असेल! अनेक महिने ते पोलिसांना गुंगारा देण्यात यशस्वी ठरले. पण अखेर सप्टेंबर, १९२९ मध्ये ते पुणे येथे पोलिसांच्या ताब्यात सापडले. पुढे जेलमध्ये आमरण उपोषण, न्यायालयाच्या कामकाजावर बहिष्कार ह्या घटना घडल्या. भगतसिंग, सुखदेव व अन्य काही क्रांतिकारक त्यांच्या समवेत होतेच. सर्व क्रांतिकारकांना आपले भविष्य माहीत होतेच, पण शिवराम राजगुरूंना मित्र भेटल्याचा आनंद झाला, तसेच राजगुरू भेटल्यामुळे इतरांमध्येही एक चैतन्य निर्माण झाले. सर्वांना राजकीय कैदी म्हणून वागणूक मिळावी यासाठी क्रांतिकारकांनी उपोषण सुरू केले. राजगुरू अर्थातच पुढाकार घेत होते. डॉक्टर रोज सकाळी १०-१२ सहकाऱ्यांना घेऊन रबरी नळीने, जबरदस्तीने दूध पाजण्याचा प्रयत्‍न करीत. या पोलिसांच्या प्रयत्‍नांमुळे राजगुरूंसह सर्वांनाच प्रचंड त्रास सहन करावा लागला, शारीरिक हाल-अपेष्टांचा सामना करावा लागला. पण याही स्थितीत सर्वच जण उपोषणाच्या निर्णयावर ठाम होते.
फाशीवर प्रतिक्रिया
कराची येथे काँग्रेस पक्षाच्या वार्षिक अधिवेशनाच्या पूर्वसंध्येला विशेषतः पत्रकारांना फाशीची माहिती देण्यात आली.न्यू यॉर्क टाइम्सने अहवाल दिला :
संयुक्त प्रांतातील कानपूर शहरात दहशतीचे साम्राज्य आणि कराचीबाहेरील तरुणाने महात्मा गांधींवर केलेला हल्ला. ही भगतसिंग आणि दोन साथीदारांना फाशी देण्याच्या भारतीयांनी दिलेले होते.
राष्ट्रीय शहीद स्मारक
राजगुरूंचे राष्ट्रीय स्मारक भारताच्या पंजाबमधील फिरोजपूर जिल्ह्यातील हुसेनीवाला येथे आहे. लाहोर तुरूंगात फाशी दिल्यानंतर शिवाराम राजगुरू, भगतसिंग आणि सुखदेव थापर यांचे मृतदेह गुप्तपणे येथे आणण्यात आले होते. अधिकाऱ्यानी  त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार केले. या तिघांच्या बलिदानाचा २३ मार्च हा दिवस, भारतात शहीद दिन म्हणून पाळण्यात येतो.स्मारकात श्रद्धांजली व आदरांजली वाहिली जाते.
राजगुरुनगर
शिवराम हरी राजगुरू यांच्या जन्मगावाचे खेड हे नाव बदलून राजगुरुनगर असे करण्यात आले..
राजगुरू वाडा
राजगुरू वाडा हे राजगुरूंचा जन्म झालेले त्यांचे वडिलोपार्जित घर आहे.२,७८८ चौरस मीटर क्षेत्रावर पसरलेली ही वास्तू पुणे-नाशिक रोडवरील भीमा नदीच्या काठावर आहे. शिवराम राजगुरू यांचे स्मारक म्हणून ते राखले जात आहे. हुतात्मा राजगुरू स्मारक समिती (एचआरएसएस) ही स्थानिक संस्था २००४ पासून प्रजासत्ताक दिनी येथे राष्ट्रध्वज फडकावते.
हे सुद्धा पहा
अशफाक उल्ला खान
बटुकेश्वर दत्त
पोप युटिचीयन
पोप युटिचीयन (--,--:-- - डिसेंबर ७, इ.स. २८३) हा तिसऱ्या शतकातील पोप होता.
याचे मूळ नाव युटिचीयन किंवा युटिचीयानस असे होते. युटिचीयनच्या जन्माबद्दल माहिती उपलब्ध नाही.
युटिचीयन वर्ग:इ.स. २८३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टायगर स्मिथ
स्मिथ, टायगर वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ரொபின் சிமித்
बिल्ला (२००७ तमिळ चित्रपट)
वर्ग:तमिळ चित्रपट नामसूची वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. २००७ मधील चित्रपट
कोळेवाडी (जावळी)
कोळेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
प्रमोद नवलकर
प्रमोद सच्चिनानंद नवलकर (जन्म : २३ जानेवारी १९३५; - २० नोव्हेंबर २००७) हे महाराष्ट्रातील शिवसेना पक्षाचे नेते होते. ते महाराष्ट्राच्या विधानपरिषदेवर सतत तीस वर्षे निवडून गेले होते. सन १९९५ ते १९९९ या काळात ते सांस्कृतिक खात्याचे मंत्री होते.
मुंबईतील गुंड-मवाली-दादांच्या जागा, वेश्यावस्ती, स्मगलरांची ठिकाण यांना भेटी देऊन नवलकर तेथील साद्यंत माहिती मिळवीत. ह्या माहितीवर आधारलेले 'भटक्याची भ्रमंती' नावाचे साप्ताहिक सदर नवलकर मुंबईच्या 'नवशक्ती' या दैनिकात १९५५ सालापासून लिहीत असत. हे सदर सतत ५२ वर्षे प्रसिद्ध होत होते. वृत्तपत्रातून सर्वात अधिक काळ चालणाऱ्या op-ed (संपादकीयाच्या समोरच्या) स्तंभासाठी हा एक जागतिक विक्रम होता. Guinness Book of World Recordsने याची नोंद घेतली होती. नवलकरांच्या मृत्यूनंतर हे सदर बंद पडले.
प्रमोद नवलकरांनी केलेले लेखन
(अपूर्ण)
वर्ग:पत्रकार वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्राचे मंत्री
निवडणूक
निवडणूक लोकसंख्या सार्वजनिक पद धारण करण्यासाठी एक स्वतंत्र निवडतो ज्या द्वारे औपचारिक निर्णय प्रक्रिया आहे. [1] निवडणूक आधुनिक प्रतिनिधी लोकशाही 17 व्या शतकात पासून कायर्रत जे नेहमीच्या यंत्रणा केले आहे. [1] निवडणूक कधी कधी कार्यकारी आणि न्यायपालिका, आणि प्रादेशिक आणि स्थानिक सरकारी साठी, विधिमंडळात कार्यालये भरू शकता. ही प्रक्रिया स्वयंसेवी संघटना आणि कंपन्या करण्यासाठी क्लब, इतर अनेक खाजगी आणि व्यावसायिक संस्था मध्ये वापरली जाते. [2] निवडणूक किंवा निर्वाचन (election), लोकशाहीची एक महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया आहे ज्या द्वारे जनता (लोक) अापल्या प्रतिनिधींना निवडते. निवडणूका द्वारे आधुनिक लोकतंत्रचे लोक आमदार(आणि कधी कधी न्यायपालिका आणि कार्यपालिका) या विभिन्न पदांवर निवडून येण्यासाठी व्यक्तिंना निवडतात. निवडणूकांद्वारे क्षेत्रीय आणि स्थानीय जागांसाठी ही व्यक्तिंची निवड होते.वस्तुतः निवडणूकांचा प्रयोग व्यापक स्तरावर होत आहे आणि हे खाजगी संस्था, क्लब, विश्वविद्यालय, धार्मिक संस्था, इत्यादी मध्ये पण प्रयुक्त होते. भारतीय लोकशाहीची निवडणूक प्रक्रिया भारतीय लोकतंत्रात निवडणूक प्रक्रियाचे वेगवेगळे स्तर आहे परंतु मुख्यत: संविधानात पूर्ण देशासाठी एक लोकसभा आणि वेगवेगळ्या राज्यांकरिता वेगळे विधानसभाचे प्रावधान आहे.
भारतीय संविधानाच्या भाग 15 मध्ये अनुच्छेद 324 ते अनुच्छेद 329 पर्यंत निर्वाचनाची व्याख्या केली आहे. अनुच्छेद 324 निर्वाचनांचे अधिक्षण, निदेशन आणि नियंत्रणाचे निर्वाचन आयोग मध्ये निहित आहे असे सांगितले आहे. संविधानात अनुच्छेद 324 मध्येच निर्वाचन आयोगला निवडणूक संपन्न करण्यासाठीची जबाबदारी दिली आहे. 1989 पर्यंत निर्वाचन आयोग केवळ एक सदस्यीय संगठन होते परंतु 16 अक्टूबर 1989ला एक राष्ट्रपती अधिसूचना द्वारे दोन आणखी निर्वाचन आयुक्तांची नियुक्ति केली गेली.
लोकसभाच्या एकूण 543 सीटांपैकी विभिन्न राज्यातील वेगवेगळ्या संख्या मध्ये प्रतिनिधि निवडले जातात. तसेच वेगवेगळ्या राज्यांच्या विधानसभा साठी ही वेगवेगळ्या संख्या मध्ये आमदार निवडले जातात.नगरीय निकाय निवडणूक याचे प्रबंध राज्य निर्वाचन आयोग करते आणि लोकसभा आणि विधानसभा निवडणूक याचे भारत निर्वाचन आयोगाच्या नियंत्रणात होतात ज्यात वयस्क मताधिकार प्राप्त मतदाता प्रत्यक्ष मतदानाद्वारे सांसद आणि आमदार निवडतात. लोकसभा आणि विधानसभा दोन्हीचा कार्यकाल पाच वर्ष असतो. यांचे निवडणूकांसाठी सर्वात पहिले निर्वाचन आयोग अधिसूचना जारी करते. अधिसूचना जारी झाल्यावर संपूर्ण निर्वाचन प्रक्रियाचे तीन भाग होतात- नामांकन, निर्वाचन आणि मतगणना. निर्वाचनची अधिसूचना जारी झाल्यावर नामांकन पत्र दाखिल करण्साठी सात दिवसांचा वेळ मिळतो. त्या नंतर एक दिवस त्यांची छाननी साठी ठेवला जातो. यात अन्यान्य कारणांनी नामांकन पत्र रद्द पण करतात. तत्पश्चात दोन दिवस नाव परत घेण्यासाठी दिले जातात. कारण की ज्याना निवडणूक नाही लढवायची त्यांनी आवश्यक विचार विनिमय नंतर आपले नामांकन पत्र परत घेऊ शकते.1993च्या विधानसभा निवडणुकीत आणि 1996च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये विशिष्ट कारणांमुळे चार-चार दिवसांची मुदत दिली होती. परंतु सामान्यत: हे कार्य दोन दिवसात संपन्न करण्याचा प्रयत्न केला जातो. कधीकधी एकाद्या क्षेत्रात पुन्हा मतदानाची स्थिती झाली तर त्या साठी वेगळा दिवस ठरवला जातो. मतदानासाठी निश्चित करण्यात आलेल्या मतदान केंद्रांवर मतदानाची वेळ सामान्यत सकाळी 7 ते संध्याकाळी 5 वाजेपर्यंत ठेवली जाते.