cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
एकांकिका
मराठी एकांकिका
अर्वाचीन काळात हरिभाऊ आपटे (जबरीचा विवाह), राम गणेश गडकरी (सकाळचा अभ्यास, दीडपानी नाटक), नाट्यछटाकार दिवाकर (सुट्टी ! शाळेला सुट्टी !!, ऐट करू नकोस इ.) यांसारख्यांनी एकांकिका लिहिल्याचे आढळते. १९३० पर्यंत एक स्वतंत्र साहित्यप्रकार म्हणून एकांकिकेकडे पाहिलेच गेले नव्हते. इब्सेनची एक अंकी, एकप्रवेशी नाटके परिचित झाली. नभोवाणी हे एक नवे माध्यमही उपलब्ध झाले आणि श्रुतिकांची नियमितपणे निर्मिती व प्रसार होण्याची एक हुकमी यंत्रणाच हाती आली. इंग्रजी एकांकिकांचा स्वतंत्रपणे डोळस अभ्यास सुरू झाला. प्रारंभीच्या काही उत्कृष्ट एकांकिकांचे स्वरूप नभोनाट्याचे आहे, हे विसरून चालणार नाही. हा कालखंड म्हणजे मराठी एकांकिकेचे जणू भाषांतर-युगच! अनंत काणेकर आणि माधव मनोहर यांनी या बाबतीत भरघोस कार्य केले. याच काळात शामराव ओक यांनी एकांकिकांमधील विडंबनाचे सामर्थ्य अधिक जोपासले. व्यंकटेश वकील आणि वि. मा. दी. पटवर्धन यांचेही एकांकिकालेखन उल्लेखनीय आहे. ‘नाट्यनिकेतन’ या संस्थेने मो. ग. रांगणेकरांच्या तुझं माझं जमेना, सतरा वर्षे आणि फरारी या तीन एकांकिका व्यावसायिक रंगभूमीवर यशस्वी करून दाखविल्या. या काळात एकांकिकेच्या प्रयोगक्षमतेपेक्षा तिच्या वाचनीयतेकडे व श्राव्यगुणाकडे लक्ष देण्यात येत होते. पण गेल्या पंधरा वीस वर्षांत एकांकिकेकडे एक स्वयंपूर्ण नाट्यप्रकार म्हणून पाहिले जात आहे. या कालखंडात जीवनाकडे व साहित्यकलेकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनात क्रांतिकारक बदल घडला. माणसाचे व्यक्तिमत्त्व हे एकेरी, एकपदरी नसून ते संमिश्र स्वरूपाचे असते. मानवी मनाच्या दर्शनी भागाच्या पलीकडचे भाग दृश्यमान करणारे क्ष-किरण टाकण्याचे कार्य ललित साहित्य करू लागले. एखादा उत्कट प्रसंग, एखादी उत्कट भाववृत्ती, एखादी सखोल जीवनानुभूती, मनावर आघात करणारा एखादा व्यक्तिगुण, एखादे अर्थपूर्ण वातावरण इत्यादींतून नवी एकांकिका जन्माला येऊ लागली. अभिनय आणि रंगभूमिविषयक कल्पना यांतही क्रांतिकारक बदल घडून आला. ‘इंटिमेट थिएटर’, ‘लिट्ल थिएटर’ आदींचा उदय झाला नाट्यशिक्षणसंस्था उदयास आल्या, एकांकिकास्पर्धा नियमितपणे सुरू झाल्या विद्यापीठे नाट्य-शिबिरे भरवू लागली. मराठी एकांकिकेच्या आजच्या स्वायत्त आणि महत्त्वपूर्ण विकासाला ही सर्व परिस्थिती पोषक ठरली.
एकांकिकेला साहित्य आणि रंगभूमी या क्षेत्रांत प्रतिष्ठा मिळवून देण्याचे फार मोठे श्रेय पु.ल. देशपांडे आणि विजय तेंडुलकर यांना आहे. भोवतालच्या जीवनातील हास्यगर्भ नाट्य टिपून त्याचा एकांकिकेच्या रूपाने समर्थपणे आविष्कार करण्याचे कार्य मुख्यत: पु. ल. देशपांडे यांनी केले, तर गंभीर नाट्याचा आविष्कार विजय तेंडुलकर यांनी केला, असे स्थूलमानाने म्हणता येईल. एकांकिकेच्या पृथगात्मतेची, जीवननाट्य व्यक्त करण्याच्या तिच्या सामर्थ्याची व तिच्या यशस्वितेची खातरजमा त्यांनी करून दिली. पु. ल. देशपांडे, वसंत सबनीस, पद्माकर डावरे, गंगाधर गाडगीळ आदींच्या विनोदी एकांकिकांनी आणि विजय तेंडुलकर, रत्नाकर मतकरी, वसुधा पाटील, महेश एलकुंचवार, चंद्रकांत देशपांडे आदींच्या गंभीर एकांकिकांनी आज मराठी एकांकिकेला एक सुंदर तोल लाभला आहे.
आज काही नवे लेखक अस्तित्ववादी म्हणता येईल, अशा जीवनवृत्तीने हा प्रकार हाताळत आहेत, तर विद्याधर पुंडलिकांसारख्या कथालेखकाने चक्रसारख्या एकांकिकेतून अत्यंत मूलगामी धर्मकर्ममीमांसा मांडली आहे. माधवी–एक देणे लिहिणाऱ्या पु. शि. रेगे यांनी एकांकिकेला काव्यात्म रूप दिले आहे. अशा विविध प्रवाहांनी मराठी एकांकिकांची प्रगती झपाट्याने होत आहे, असे दिसते.
हत्ती (निःसंदिग्धीकरण)
विकिवर हत्ती हे नाव असलेले खालील लेख उपलब्ध आहेत-
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
नोकिया ६२७५आय
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून त्यात २ मेगापिक्सल क्षमतेचा छायाचित्र्क होता.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मर्काझी प्रांत
मर्काझी प्रांत (फारसी: استان همدان, ओस्तान-ए-मर्काझी ) हा इराणच्या ३१ प्रांतांपैकी एक प्रांत आहे. "मर्काझी" या शब्दाचा अर्थ "मध्यवर्ती" असा असला, तरी मर्काझी प्रांत इराणाच्या वर्तमान सीमांनुसार पश्चिम भागात वसला आहे. या प्रांताचे क्षेत्रफळ २९,१२७ वर्ग कि.मी. असून इ.स. २००६ च्या गणनेनुसार प्रांताची लोकसंख्या सुमारे १३.५ लाख आहे. इ.स. १९८० साली जुन्या मर्काझी प्रांताचे विभाजन करून वर्तमान मर्काझी प्रांत आणि तेहरान प्रांत यांची निर्मिती करण्यात आली, तसेच काही भाग इस्फहान, सेमनान, जंजान प्रांतांस जोडण्यात आले.
अराक हे मर्काझी प्रांताचे राजधानीचे शहर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इराणचे प्रांत
दौलतराव श्रीपतराव देसाई
दौलतराव श्रीपतराव देसाई उर्फ बाळासाहेब देसाई (मार्च १0, इ.स. १९१० - ) हे महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध राजकारणी व उपमुख्यमंत्री होते. यांनी महाराष्ट्र राज्याच्या मंत्रिमंडळात पाटबंधारे, महसूल, गृह, शिक्षण व कृषी ही मंत्रिपदे केव्हाना केव्हा सांभाळली होती. प्र.के.अत्रेंनी त्यांचा गौरव लोकनेते असा केला होता.
बालपण
१० मार्च, १९१० रोजी त्यांचा जन्म त्यांच्या आजोळी विहे या गावी झाला. त्यांचे गाव मूळ पाटण तालुक्यातील मरळी आहे. आई दरुबाई त्यांच्या बालपणीच निधन पावल्या. त्यांचा सांभाळ मावशी पुतळाबाई यांनी केला. समोर आलेल्या प्रतिकूल परिस्थितीवर शिक्षणाच्या माध्यमातून त्यांनी परिश्रमपुर्वक मात केली. शिकून मोठे झाले पाहिजे ही इच्छाशक्तीची शिदोरी घेऊन शिक्षणासाठी त्यांनी याच्या अवघ्या आठव्या वर्षी घराचा त्याग केला. परिस्थितीवर मात करताना त्यांनी चिरमुरे खाऊन दिवस काढले. 1925 मध्ये सातवीनंतरचे शिक्षण कोल्हापूरला घेताना संकटांना न जुमानता जेवणाचे वार लावले. काहीवेळा उपाशीपोटी राहून त्यांनी चिकाटीने दारिद्र्य सहन करत पुढचे शिक्षण घेतले. शिक्षणप्रेमी बाळासाहेबांनी एक वर्षात इंग्रजी अभ्यासक्रमाच्या तीन इयत्ता पूर्ण केल्या. अन्नाअभावी वर्गात घेरी येऊन पडणाऱ्या बाळासाहेबांनी बारा वर्षाच्या खडतर तपानंतर बी.ए., एलएल. बी. पर्यंत शिक्षण पूर्ण केले.
व्यक्तिमत्त्व
बाळासाहेब देसाई हे धिप्पाड शरीरयष्टीचे होते. पायघोळ धोतर, खादीचा नेहरू शर्ट, डोक्यावर गांधी टोपी, खादीचा कोट किंवा जॅकेट, पायात कोल्हापुरी चपला असा त्यांचा वेष असे.
व्यावसायिक कारकीर्द
1937 मध्ये बी. ए., एलएल. बी. झाल्यानंतर पाटण आणि कराड येथे त्यांनी वकिली केली.
राजकीय कारकीर्द
शिक्षण मंत्री आणि गृहमंत्री सुद्धा होते
पाटण तालूका आणि सातारा जिल्हा
सातारा जिल्ह्याच्या जिल्हा लोकल बोर्डाच्या माध्यमातून 1940 मध्ये राजकारणात प्रवेश केला.पाटण तालुक्यातून लोकल बोर्डाच्या निवडणुकीसाठी उभे राहिले आणि तत्कालीन प्रस्थापीत ब्रिटिश सरकारमधील धनजी शहा कूपर यांचे प्रस्थ मोडून  अध्यक्षपदी निवडून आले. लोकल बोर्डाच्या अध्यक्षपदी सलग बारा वर्षे होते.
मुंबई राज्य
1952 मध्ये पाटण तालुक्यातून विधानसभेसाठी ते बिनविरोध निवडून गेले.1957 मध्ये पुन्हा विधानसभेवरील निवडीनंतर ते बांधकाम मंत्री झाले.
विल्हेम राँटजेन
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
दौलतराव श्रीपतराव देसाई
महाराष्ट्र राज्य
1962 मध्ये ते कृषिमंत्री झाले.1978-79 मध्ये महाराष्ट्र विधानसभेचे ते अध्यक्ष होते. (संदर्भ:http://www.dainikaikya.com/20100310/5566917271262061553.htm)
विल्हेम राँटजेन
जीवन
एक्स-रे अर्थात क्ष-किरणांचा शोध लावणारे प्रा. विल्हेम कॉनरॅड राँटजेन यांचा जन्म जर्मनी देशातील लेनेप येथे मार्च २७ १८४५ला एका शेतकरी कुटुंबात झाला. विल्हेम यांचे वडील हे जर्मन तर आई डच होती. त्यांचे शालेय शिक्षण नेदरलँड्स देशात आणि उच्च शिक्षण स्वित्झर्लंड देशात झाले. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर त्यांनी युरोपमधल्या अनेक विश्वविद्यालयात प्राध्यापक म्हणून काम केले.
दौलतराव श्रीपतराव देसाई
व्यक्तिगत आयुष्य
त्यांच्या पत्‍नीचे नाव वत्सला होते.
विल्हेम राँटजेन
पुरस्कार
क्ष-किरणांचा उपयोग करून माणसाच्या हाडांच्या विविध समस्यांचा अभ्यास आणि उपाय करणे अत्यंत सुलभ झाले. या अनमोल शोधामुळे प्रा. राँटजेन यांना १९०१ साली भौतिक शास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.
दौलतराव श्रीपतराव देसाई
व्यक्तिगत आयुष्य
वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
विल्हेम राँटजेन
पुरस्कार
फेब्रुवारी १० १९२३ रोजी प्रा. राँटजेन आणि त्यांचे दोन विद्यार्थी याच क्ष-किरणांच्या घातक माऱ्यामुळे मृत्यु पावले.
बाह्यदुवे
राँटजेन, विल्हेम राँटजेन, विल्हेम वर्ग:इ.स. १८४५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२३ मधील मृत्यू
निकलोडियन
निकेलोडियन एक अमेरिकन दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. ही वाहिनी १ डिसेंबर १९७७ रोजी सुरू झाली. त्यावेळी लहान मुलांसाठीची ही पहिली वाहिनी होती.
याला निक असेही संबोधण्यात येते.
वर्ग:अमेरिकेमधील दूरचित्रवाहिन्या
सद्य (केरळी मेजवानी)
भाज्या आणि मसाल्यांची शब्दसूची
वर्ग:खाद्यपदार्थ
लोहाशिंगवे (नाशिक)
लोहाशिंगवे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
नोकिया ६२८०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००५ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मुंबई राज्याचे गृहमंत्री
महाराष्ट्राच्या गृहमंत्र्यांची यादी आणि गृहमंत्रीपदाचा कार्यकाळ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
काणूक बदक
काणूक बदक या पक्ष्याला इंग्रजी मध्ये Cotton teal असे म्हणतात. याला मराठी मध्ये वणकी पक्षी, वंडकी, फंडकी, पानकोंबडी, अडी काणूक असेही म्हणतात.
ओळखण
आकाराने हा पक्षी तीतीराएवढा असतो. हा सर्वात लहान बदक असतो. त्याच्या पिसाऱ्यात ठळक पांढरा रंग असतो आणि चोच आखूड असते. दिसायला त्याची चोच हंसाच्या चोचीसारखी असते. नराचा वरचा रंग उदी आणि गळ्याला काळी कंठी असते पंखाची किनार पांढरी असते. मादी पिवळसर झाक असते. कंठी व किनार नसते.
वितरण
निवासी स्थानिक स्थलांतर करणारे पक्षी पाणी असलेल्या प्रदेशात आढळतात. त्यामुळे ते जवळ जवळ सर्व भागात भारत भर आणि श्रीलंकेत दिसून येतात. तसेच मालदीप आणि अंदमान बेटावर भटके दिसून येतात.
निवासस्थाने
जिलानी आणि तळी
संदर्भ
लेखकाचे नाव - मारुती चितमपल्ली वर्ग:पक्षी वर्ग:बदके
कळंबाडमु
कळंबाडमु हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
दर्यापूर (दारव्हा)
दर्यापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
बाह्यदुवे
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
कर्नाटक ताल पद्धती
कर्नाटक ताल पद्धतीकिंवा धृवादी ताल पद्धती भारताच्या दक्षिण भागात प्रामुख्याने प्रचलित आहे.
ताल पद्धती
कोणत्याही समान क्रियांच्या साखळीतील वेळेचे समान अंतर म्हणजे लय. या लयीच्या माध्यमातून गायन, वादन, नर्तन क्रियेतील कालमापन करण्याच्या प्रमाणित क्रियेला ताल असे म्हणतात. ताल म्हणजे लययुक्त सांगीतिक चक्र. ‘ताल:काल क्रियमानम’ अशी तालाची व्याख्या केली जाते. तालचे विशिष्ट विभाग असतात आणि तो विशिष्ट क्रियांनी दाखवला जातो. तालाच्या दोन पद्धती भारतामध्ये प्रचलित आहेत.
या दोन्ही पद्धतीतील तालांची नावे आणि त्यांच्या मात्रासंख्या वेगवेगळ्या असल्या तरीही मूळ संकल्पना आणि व्याख्या एकच आहेत. दोन्हीकडे ताल हस्तक्रियांनी दाखवला जातो. हिंदुस्थानी पद्धतीत हव्या त्या मात्रांचे ताल निर्माण करता येतात पण कर्नाटक ताल पद्धतीत मात्र ठरावीक १७८ तालांव्यतिरिक्त आणखी वेगळे ताल निर्माण करता येत नाहीत.
कर्नाटक ताल पद्धती – यांस धृवादी ताल पद्धती असेही म्हणतात. भारताच्या दक्षिण भागात ही पद्धती प्रामुख्याने प्रचलित आहे. तालाचे विभाग म्हणजे तालाची अंगे. अनुधृत,द्रुत,लघु,गुरू,प्लुत आणि काकपाद अशी याची सहा प्रमुख अंगे आहेत. प्रत्येक अंग विशिष्ट खुणेने दर्शवतात आणि प्रत्येकाची मात्रा संख्या ठरलेली असते.
सध्याच्या काळात पहिली तीन अंगे प्रचलित आहेत आणि नंतरची तीन मागे पडली आहेत.
जाती
तालाच्या मात्रासंख्येनुसार पाच जाती आहेत.
सप्तताल - ध्रुवो मठ्यो रूपकश्च झम्पा त्रिपुट एवच | अटतालस्य एकतालो सप्ततालात् प्रकीर्तित ||
जातिभेद
या सात तालांची विशिष्ट अंगे किंवा विभाग ठरलेले आहेत. त्या मध्ये लघु या अंगाच्या मात्रा या जातीप्रमाणे बदलतात. जी जाती असेल तितक्या लघुच्या मात्रा होतात. त्याप्रमाणे प्रत्येक तालाची पाच जातीनुसार वेगळी मात्रा संख्या होऊन जातिभेदातून नवीन ताल निर्माण होतो. म्हणजे मूळ सात ताल आणि प्रत्येकाच्या पाच जाती असे ३५ ताल निर्माण झाले. जातिभेदात मात्रा संख्या बदलते.
गतिभेद
प्रत्येक मात्रेमध्ये विशिष्ट अक्षरसंख्या असते. ही अक्षर संख्या बदलली की गतिभेद निर्माण होतो. पाच जातींनुसार गतिभेदाने ३५ तालांपासून १७५ ताल निर्माण झाले. गतिभेदांत मात्रा संख्या तीच राहते पण अक्षरसंख्या बदलते.
काही ताल ठेक्याने दर्शवले जातात, त्यांना चापू असे म्हणतात. खंड, मिश्र आणि संकीर्ण जातीचे ताल चापू मधून दाखवतात. म्हणून १७५ आणि हे तीन असे १७८ ताल कर्नाटक पद्धतीत वापरतात.
संदर्भ
वर्ग:नृत्य वर्ग:संगीत
सह्याद्रीनगर (जावळी)
सह्याद्रीनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
उमरीखुर्द
उमरीखुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
जॉर्जिया ओ'कीफ
जॉर्जिया टॉटी ओ'कीफ (नोव्हेंबर १५, इ.स. १८८७:सन प्रेरी, विस्कॉन्सिन - मार्च ६, इ.स. १९८६:सांता फे, न्यू मेक्सिको) ही अमेरिकन चित्रकार होती.
ओ'कीफ, जॉर्जिया ओ'कीफ, जॉर्जिया ओ'कीफ, जॉर्जिया वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
नोकिया ६२८८
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००६ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
पहिला जॉर्ज, ग्रेट ब्रिटन
जॉर्ज पहिला (जॉर्ज लुईस; George I of Great Britain; २८ मे, इ.स. १६६० - ११ जून, इ.स. १७२७) हा ग्रेट ब्रिटन आणि आयर्लंडचा राजा; हानोफरचा ड्यूक व पवित्र रोमन साम्राज्यामधील एक युवराज होता.
पहिल्या जॉर्जच्या कारकिर्दीत ग्रेट ब्रिटनमध्ये संसदेची स्थापना झाली व पंतप्रधान निवडला जाऊ लागला. ह्यामुळे राजेशाहीचे महत्त्व व सामर्थ्य बऱ्याच अंशी ढासळले.
बाह्य दुवे
वर्ग:ग्रेट ब्रिटनचे राज्यकर्ते वर्ग:इ.स. १६६० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७२७ मधील मृत्यू
नोकिया ६२९०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००६ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
दृक-प्रत्ययवाद
दृक-प्रत्ययवाद ही चित्रकलेतील एक विचारधारा आहे. यास प्रभाववाद असेही म्हणतात. इंग्रजीमध्ये यास इम्प्रेशिनिझम असे म्हणतात. या विचारधारेची सुरुवात १९ व्या शतकात झाली. या विचारधारेत चित्रनिर्मितीसाठी आपल्या दैनंदिन जीवनातील विषय निवडतात. मात्र विषय हेच उद्दिष्ट न ठेवता त्या विषयातील/विषयाची सौंदर्यानुभूती जागृत करून ते मांडणे हा प्रयत्न असतो.
संदर्भ
वर्ग:चित्रकला वर्ग:दृक् प्रत्ययवाद चित्रशैली
वाडीमुक्तापूर
वाडीमुक्तापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
कैसर-ए-हिंद
कैसर-ए-हिंद हा भारतात सन १९०० ते १९४७ सालापर्यतच्या ब्रिटिश राजवटीत ब्रिटिश राजघराण्याकडून दिला गेलेला पुरस्कार होता.
हा पुरस्कार मिळालेल्या काही व्यक्ती
वर्ग:भारतीय पुरस्कार वर्ग:भारतीय नागरी पुरस्कार
असलूब अहमद अन्सारी
डॉ. असलूब अहमद अन्सारी (इ.स. १९२५:सहारणपूर, उत्तर प्रदेश, भारत - ४ मे, इ.स. २०१६:अलीगढ, उत्तर प्रदेश) हे एक उर्दू कवी होते. त्यांनी इंग्लिश साहित्यात एमए केले होते. अलीगड विद्यापीठात ते १९८५ साली निवृत्त होईपर्यंत इंग्लिश विषयाचे प्राध्यापक होते. त्यांनी शेक्सपिअर आणि विल्यम ब्लेक यांच्या साहित्याचा त्यांनी अभ्यास केला. ब्रिटनमधील स्ट्रॅटफर्ड येथे भरणाऱ्या वर्ल्ड शेक्सपिअर कॉन्फरन्समध्ये ते अनेक वेळा सहभागी झाले होते. शेक्सपिअरवर वेळोवेळी लिहिलेले त्यांचे लेख साहित्याच्या अभ्यासकांना साहाय्यभूत ठरतात.
विल्यम ब्लेकच्या साहित्यावरील अ‍ॅरोज ऑफ इंटलेक्ट हे अन्सारी यांचे पहिले समीक्षात्मक पुस्तक १९६५ मध्ये प्रसिद्ध झाले. १९७० मध्ये ते अमेरिकेत पुनर्मुद्रित करण्यात आले.
डॉ. अन्सारी हे अलीगड क्रिटिकल मिसलेनी व नक्द-ओ-नज्मर या नामांकित अभ्यासपत्रिकांचे संपादक होते.
यांचीची ४० हून अधिक पुस्तके प्रसिद्ध झाली आहेत. त्यांपैकी काही :
पुरस्कार
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:उर्दू साहित्यिक
नोकिया ६३००
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००६ मध्ये प्रकाशित झाला.
युरी गागारिन
युरी अलेक्सेइविच गागारिन (रशियन: Ю́рий Алексе́евич Гага́рин, उच्चार: [ˈjurʲɪj ɐlʲɪˈksʲeɪvʲɪtɕ gɐˈgarʲɪn];) (मार्च ९, इ.स. १९३४ - मार्च २७, इ.स. १९६८) हा सोवियेत संघाचा अंतराळयात्री होता.
युरीचा जन्म सोवियत संघाच्या ग्रामीण भागातील एका गरीब कुटंबात झाला. घरच्या परिस्थितीमुळे लहान वयातच धातूच्या ओतकामाच्या कारखान्यात फाउण्ड्रीमन म्हणून युरी काम करू लागला. अविश्रांत कष्ट आणि तीव्र बुद्धिमत्ता असल्याने एक चांगला कामगार म्हणून युरीचे नाव झाले. त्याला विमानाच्या कारखान्यात नोकरीची संधी आली. याही कामात त्याने मेहनत घेऊन नाव कमावल्याने त्याला विमानदलात घेण्यात आले. हळूहळू युरीला अंतराळवीर होण्यासाठी प्रशिक्षण देण्यात आले.
एप्रिल १२, इ.स. १९६१ रोजी गागारिन अंतराळात जाणारा सर्वप्रथम माणूस ठरला. पृथ्वीच्या कक्षेबाहेर युरीने ८९ तास ३४ मिनिटे भ्रमण केले. या पराक्रमाबद्दल त्याला अनेक देशांचे पुरस्कार मिळाले. त्यात ऑनर ऑफ लेनिन आणि सोवियत संघाचा नायक या पुरस्कारांचाही समावेश आहे.
वयाच्या ३४ व्या वर्षी एका विमान अपघातात युरीचा मृत्यु झाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियाचे अंतराळवीर वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६८ मधील मृत्यू वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
अग्वासकाल्येंतेस
अग्वासकाल्येंतेस (संपूर्ण नाव: अग्वासकाल्येंतेसचे स्वतंत्र व सार्वभौम राज्य; Estado Libre y Soberano de Aguascalientes)हे मेक्सिकोच्या उत्तर-मध्य भागातील एक राज्य आहे. अग्वासकाल्येंतेस ह्याच नावाचे शहर ही अग्वासकालियंतेसची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
येथे आढळून येणाऱ्या अनेक गरम पाण्याच्या झऱ्यांवरून ह्या राज्याचे नाव पडले आहे.
भूगोल
मेक्सिकोच्या उत्तर-मध्य भागात ५,६१८ चौरस किमी क्षेत्रफळावर वसलेले हे राज्य मेक्सिको सिटीपासून ४८० किमी अंतरावर आहे.
जनसांख्यिकी
इ.स. २०१० साली ११.८५ लाख लोकसंख्या असलेल्या अग्वासकाल्येंतेसमधील ७८ टक्के जनता फ्रेंच व स्पॅनिश वंशाची आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेक्सिकोची राज्ये
छोटी लालसरी
किंवा चिमण शेन्द्र्या या पक्ष्यास इंग्रजी भाषेमध्ये comman pochard असे म्हणतात .तर मराठी मध्ये चिमण शेन्द्र्या आणि हिंदी मध्ये बुडार ,बुडार नर ,लाल सिर असे म्हणतात. चिमण शेन्द्र्या हा पक्षी आकाराने बदकापेक्षा लहान पक्षी आहे .यामध्ये नर-मादी दिसायला वेगळे -वेगळे असतात. नराचे डोके आणि मान तांबड्या असते .व छाती आणि पाठीवरचा भाग काळा असतो .राहिलेला करड्या भागावर बारीक काड्या असतात .शेपटीचा खालचा आणि वरचा भाग काळ्या रंगाचा असतो. मादीचे डोके, मान ,पाठीवरचा भाग ,छाती आणि शेपूट गडद तपकिरी रंगाचा असतो .कंठ ,चोचीजवळचा तोंडाचा भाग ,डोळ्यांभोवतीचे कडे बदिमी रंगाचे असतात .राहिलेला वरचा भाग राखिडी रंगाचा असतो .व खालील भाग पिवळट करडा असतो. हा पक्षी पाकिस्तान ,भारतचा वायव्य भाग, बांगला देश ,आसाम आणि सभोवतालचे प्रांत व दक्षिणेकडे कर्नाटकपर्यंत आढळते .हा पक्षी हिवाळ्यात आढळतात त्यामुळे यांना हिवाळी पक्षी असे म्हणतात .हा पक्षी पॅलिआर्क्टिक या प्रदेशात आढळतो हा पक्षीझिलानी आणिसरोवरे या ठिकाणी आढळतो.
संदर्भ
पुस्तकाचे नाव:पक्षिकोश
लेखकाचे नाव:मारुती चितमपल्ली
वर्ग:पक्षी वर्ग:बदके
नोकिया ६३००आय
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
कृष्णा नदी
कृष्णा नदी (मराठी: कृष्णा नदी; कन्नड: ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ; तेलुगू: కృష్ణా నది ;) ही दक्षिणी भारतातून वाहणारी एक प्रमुख नदी आहे. ही नदी महाराष्ट्रातील महाबळेश्वरजवळ उगम पावून सुमारे १,४०० कि.मी. अंतर पार करत आंध्र प्रदेशातील राजमहेंद्री येथे बंगालच्या उपसागराला मिळते. वाटेमध्ये ती वाई, भुईंज, चिंधवली, लिंब गोवे, उडतरे, माहुली(सातारा) कऱ्हाड, औदुंबर, सांगली,मिरज नरसोबाच्या वाडीवरून कर्नाटक राज्यात प्रवेश करते. महाराष्ट्र राज्यातील कृष्णा नदीचा प्रवास २८२ कि.मी.चा आहे.
गुंठा
गुंठा हे जमीन मोजण्याचे एकक आहे.
कृष्णा नदी
महाराष्ट्रातून कर्नाटकात गेलेली कृष्णा नदी पुढे पूर्वेकडे आंध्र प्रदेशात जाते. कर्नाटकात कृष्णेला दक्षिणेकडून येणारी घटप्रभा नदी मिळते. आंध्र प्रदेश व कर्नाटकच्या सीमेवर महाराष्ट्रातून येणारी भीमा नदी व कृष्णा यांचा संगम होतो. कृष्णा नदी आंध्र प्रदेशातल्या मच्छलीपट्टणमच्या दक्षिणेस बंगालच्या उपसागराला मिळते. मुखाजवळ तिचा प्रवाह ३ शाखांत विभागला जातो व त्रिभुजप्रदेश निर्माण होतात. कृष्णा नदीच्या खोऱ्याचा आंध्र प्रदेशांतील भाग अधिक विस्तृत व सुपीक आहे. तिच्या उगमाकडील भागात पावसाचा पाणीपुरवठा कमी असल्याने उगमाकडे उन्हाळ्यात पाणी खूप कमी असते.
गुंठा
इंग्रजांनी भारतात राज्य प्रस्थापित केल्यावर जमीन महसुला करिता सबंध देशाची उभी आडवी मोजणी केली. हे काम त्यांच्या गुण्टर नावाच्या अधिकाऱ्याने केले. त्याने मोजणी साठी ३३ फुट लांबीची साखळी वापरली. त्याला गुण्टर चेन म्हणत असत. त्यामुळे ३३ बाय ३३ फुट गुण्टर चैनने मोजलेला जमीनीचा तुकडा म्हणजे एक गुण्टर (गुंठा) हे रूढ झाले आहे.
कृष्णा नदी
आंध्र प्रदेशातील नागार्जुन सागर हे कृष्णा नदीवरील मोठे धरण आहे. तुंगभद्रा नदीवरील तुंगभद्रा धरण व कोयना धरण ही तिच्या उपनद्यांवरील मुख्य धरणे आहेत. कृष्णा व गोदावरी यांचे त्रिभुजप्रदेश कालव्यांनी जोडले आहेत. कृष्णा नदी आता बंगालच्या उपसागराला मिळत नाही कारण आता त्या नदीच पाणी धरणाच्या साह्याने आडवुन प्रत्येक राज्या स्वःताच्या संपुर्ण राज्यात पाणी फिरवण्याच काम करत आहेत त्यामुळे दुष्काळी भागात पाणी पोहचवण्याचे काम होत आहे.
गुंठा
वर्ग:क्षेत्रफळाची एकके
कृष्णा नदी
इ.स. सन १२१५ मध्ये यादव राजांनी बांधलेल्या महाबळेश्वराच्या हेमांडपंथी शिवमंदिराजवळ चंद्रराव मोरे यांनी पंचगंगा मंदिर बांधले. त्या देवळाच्या जवळपास कृष्णा, कोयना, वेण्णा, सावित्री, गायत्री या पाच नद्यांचा उगम आहे, असा सर्वसामान्य भाविकांचा समज असतो.
दक्षिणी भारतातील इतर काही ठिकाणांप्रमाणेच कृष्णेच्या खोऱ्यातही अश्मयुगीन अवशेष आढळून आले आहेत.
नदीकाठची शहरे, मानवी वस्ती व संस्कृती
कऱ्हाड, वाई, सांगली, वाळवा, (वाळवा शिरगांव), (नगराळे)मिरज, औदुंबर,(भिलवडी),सुखवाडी, (येरळा-कृष्णा संगम) , म्हैशाळ, अंकलखोप, भिलवडी, औदुंबर, तुंग, कसबे डिग्रज,कुरुंदवाड, चिक्कोडी, धनगांव, धोम,(नरसोबाची वाडी)नृसिंहवाडी, पसरणी, बहे, माहुली, मेणवली, उगारखुर्द, कुडची, रायबाग, उडतरे, भुईंज, कुरुवपूर, संतगाव, उदगांव, गौरवाड, औरवाड, गणेशवाडी, अथणी, शेडशाळ, जुगुळ[कर्नाटक], बुबनाळ, आलास, अर्जुनवाड, चिंचवाड, कुटवाड, कनवाड, घालवाड, शिरटी, हासुर.
भौगोलिक
कृष्णा खोऱ्याचे एकूण क्षेत्रफळ २,५८,९४८ चौरस. कि.मी. आहे. या एकूण क्षेत्रफळापैकी २८,७०० चौ. कि.मी. क्षेत्र महाराष्ट्रात, ११३२७१ चौ. कि.मी. म्हणजे ४४ टक्के क्षेत्र कर्नाटकात तर ७६२५२ चौ. कि.मी. म्हणजे २९ टक्के क्षेत्र आंध्र प्रदेशात आहे.
प्रदूषण
कृष्णा नदीच्या जवळपास असणारे साखर कारखाने, इतर उद्योग आणि गावांचे सांडपाणी यामुळे प्रदूषण वाढले आहे. यामुळे मासे मृत होण्याच्या घटना घडत असतात. जुलै २०१९ मध्ये नदीतील विषारी रसायनांमुळे असंख्य मासे मृत होऊन नदीकाठच्या गावांत दुर्गंधी पसरली होती. याच काळात पाच वर्षाच्या मोठ्या मगरीचा मृत्यू हे मासे खाल्याने झाला होता.
पहा
महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या
बाह्य दुवे
वर्ग:कृष्णा नदी वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील नद्या वर्ग:तेलंगणातील नद्या वर्ग:पश्चिम घाटातील नद्या
नोम, अलास्का
नोम अमेरिकेच्या अलास्का राज्यातील मोठे शहर आहे. नोम बेरिंग समुद्राच्या नॉर्टन अखातावरील सीवार्ड द्वीपकल्पावर वसलेले आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील वस्ती ३,५९८ होती.
वर्ग:अलास्कामधील शहरे
कुडशेत
कुडशेत हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
सांगवी तर्फे मेढा
सांगवी तर्फे मेढा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
जमा (अर्थव्यवहार)
अर्थव्यवहारात खात्यावर रक्कम जमा होणे (Credit) म्हणजे त्या खात्याची शिल्लक वाढणे होय.
बँकेत किंवा इतर वित्तसंस्थेत ज्याचे खाते असते त्या खातेदाराने आपल्या खात्यामध्ये पैसे भरणे याला 'खात्यावर रक्कम जमा होणे ' असे म्हणतात.
वाणिज्य शाखेत खात्यांचे विविध प्रकार असतात त्या प्रमाणे 'जमा' या शब्दाचा अर्थ बदलतो
१) व्यक्तिगत खाते - जो पैसे देतो त्याचे खाते जमा होते (धनको). जो पैसे घेतो त्याचे खाते नावे होते.
२) मालमत्ता खाती - जी मालमत्ता बाहेर जाते ती खात्यावर जमा होते. जी मालमत्ता आत येते ती खात्यावर नावे होते.
३) उत्पन्न खर्चाची खाती - जे उत्पन्न असते ते जमा होते, जो खर्च असतो तो नावे होतो.
वर्ग:बँकिंग
उंबरडा
उंबरडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
मार्च २८
बाह्य दुवे
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
अलेक्झांडर ड्युमा
अलेक्झांडर ड्युमा तथा ड्युमा डेव्ही दि ला पैयेत्री (२४ जुलै, १८०२:व्हियेस कॉतेरेत, ऐस्ने, फ्रांस - ५ डिसेंबर, १८७०:डियेप्पे, सीन-मॅरिटाइम, फ्रांस) हे फ्रेंच लेखक होते. फ्रेंच लेखकांपैकी अग्रगण्य मानले जाणाऱ्या ड्युमांनी अनेक कादंबऱ्या लिहिल्या ज्यांत ल कॉम्टे दि मॉंटे क्रिस्टो (मॉंटे क्रिस्टोचा काउंट, लेस त्रुआ मूस्केतेर्स (तीन मस्केटियर), व्हिंट आन्स आप्रेस (वीस वर्षांनी), ल व्हिकॉम्टे दि ब्रॅगेलॉन:ऊ दि आन्स प्लु तार्द (ब्रॅगेलॉनचा व्हायकाउंट: दहा वर्षांनंतर) यांचा समावेश आहे. ड्युमाच्या अनेक कादंबऱ्या इतिहासात रचलेल्या असायच्या. त्यातील अनेक घटना कल्पित असल्या तरी त्यांना अनेकदा ऐतिहासिक बाज आहे. ड्युमाने लिहिलेल्या पुस्तकांवर २०० पेक्षा अधिक चित्रपट निर्माण केले गेले आहेत.
ड्युमाने आपले लेखन नाटकांपासून सुरू केले. त्याने अनेक वृत्तपत्रांतूनही लिखाण केले तसेच प्रवासवर्णनेही लिहिली. त्याच्या अनेक कादंबऱ्या नियतकालिकांमधून क्रमशः प्रकाशित झाल्या. ड्युमाचे प्रकाशित साहित्य अंदाजे १,००,००० पानांच्या जवळपास आहे.
वर्ग:फ्रेंच लेखक वर्ग:इ.स. १८०२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८७० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नोकिया ६३०१
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००७ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
फरदीन खान
फरदीन खान (८ मार्च, इ.स. १९७४:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - ) हा हिंदी चित्रपटसृष्टीतील एक अभिनेता आहे.
आर्जेन्टाइन पेसो
अर्जेंटाईन पेसो हे आर्जेन्टिना देशाचे अधिकृत राष्ट्रीय चलन आहे. एक पेसोचे शंभर सेंटाव्हो होतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:चलने वर्ग:आर्जेन्टिना
चिलपिंपरी
चिलपिंपरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
गिरीश अरविंद पतके
गिरीश अरविंद पतके (जन्म ६ मार्च १९७०) पुणे येथे जन्म व शिक्षण. एम. ए. (मराठी). नाट्य दिग्दर्शक. भाषा व साहित्य संशोधन हे आवडीचे क्षेत्र. सध्या राज्य मराठी विकास संस्था, मुंवई येथे कार्यासन अधिकारी या पदावर कार्यरत.
संपादित पुस्तके
•	' पतके / पतकी कुलवृत्तांत ' (प्रकाशक - कुलवृत्तांत समिती) •	'शालेय मराठी शब्दकोश '(प्रकाशक - शुभदा सारस्वत प्रकाशन) •	'आविष्कार तिशी' (आविष्कार या मराठी प्रायोगिक रंगभूमीवरील अग्रगण्य नाट्यसंस्थेचा आजवरच्या वाटचालीचा आढावा घेणारी पुस्तिका) (प्रकाशक - आविष्कार) •	सावल्या - चेतन दातार (प्रकाशक - आविष्कार) •	ढोलताशे – चं.प्र.देशपांडे (प्रकाशक – लोकवाङ्मयगृह व आविष्कार) •	बुद्धिबळ आणि झब्बू - चं.प्र.देशपांडे (प्रकाशक – लोकवाङ्मयगृह व आविष्कार) •	राधा वजा रानडे - चेतन दातार (प्रकाशक – लोकवाङ्मयगृह व आविष्कार) •	जगदंबा – रामदास भटकळ (प्रकाशक – लोकवाङ्मयगृह व आविष्कार) •	बया दार उघड – सुषमा देशपांडे (प्रकाशक – लोकवाङ्मयगृह व आविष्कार) •	नाट्य आणि शालेय अध्यापन – प्रेमा साखरदांडे (प्रकाशक – आविष्कार)
कलाक्षेत्रातील अनुभव
•	थिएटर ॲंकॅडमी, जागर, समन्वय या पुण्यातील तर आविष्कार, वलय या मुंबईतील नाटयसंस्थामधून गेली २५ वर्षे नट, लेखक, दिग्दर्शक, निर्मितीप्रमुख या नात्याने रंगभूमीवर सक्रिय कार्यरत. •	‘आविष्कार’ या प्रायोगिक रंगभूमीवरील अग्रगण्य नाट्यसंस्थेत मानद कार्यवाह म्हणून कार्यरत. •	पं.सत्यदेव दुबे, जयदेव हट्टंगडी यांच्या 'अभिनय प्राधान्य',डॉ.अशोक दा.रानडे यांच्या 'आवाज जोपासना' तर वामन केंद्रे यांच्या ' नाटयदिग्दर्शन 'शिबिरात सहभाग. •	राष्ट्रपती पारितोषिक विजेते अनुबोधपटकार श्री. नंदन कुडियादी यांच्या बरोबर ' महाराष्ट्रातील शिक्षणाचा विकास ' या विषयावरील अनुबोधपटात सहभाग. •	'परफॉरमन्स ऑफ पोएट्री' या विषयावर साहित्य अकादमीने आयोजित केलेल्या राष्ट्रीय पातळीवरील शिबिरात सहभाग. •	'मराठी म्हणी आणि वाक्प्रचार' या विषयावर मुंबई दूरदर्शनवर झालेल्या 'वाद संवाद' या कार्यक्रमात सहभाग. •	ज्येष्ठ कवयित्री इंदिरा संत यांच्या कवितांवर आधारित 'एक तुझी आठवण ' या कार्यक्रमाचे दिग्दर्शन. •	मुंबईमध्ये सलग अकरा दिवस झालेल्या काव्योत्सवात 'मनोहर ओक मुक्तमंचाचे ' संयोजन व सदानंद रेगे, इंदिरा संत, मेघना पेठे यांच्या कवितांवर आधारित कार्यक्रमाचे दिग्दर्शन व सहभाग. •	ज्येष्ठ चित्रपट दिग्दर्शक अमोल पालेकर दिग्दर्शित ' अनाहत ' या चित्रपटात सहायक दिग्दर्शक म्हणून सहभाग. •	सत्यदेव दुबे दिग्दर्शित ‘आयुष्यात पहिल्यांदाच‘, ‘आडा चौताल‘ या व चेतन दातार दिग्दर्शित’ वाडा ‘ या नाटकांमधून भूमिका. •	बोधी नाट्य परिषदेतर्फे आयोजित करण्यात आलेल्या अनेक नाट्यलेखन कार्यशाळेत तज्ज्ञ परीक्षक, चर्चक म्हणून सहभागी. •	अनेक आंतर महाविद्यालयीन व राज्यस्तरीय नाट्य/एकांकिका स्पर्धा तसेच नाट्यदर्पण एकांकिका स्पर्धा, म.टा. सन्मान, लोकसत्ता लोकांकिका, नाट्य निर्माता संघ आयोजित दीर्घांक स्पर्धा या नामांकित नाट्य स्पर्धेसाठी परीक्षक म्हणून काम.
दिग्दर्शित केलेली नाटके
•	कवी वसंत आबाजी डहाके यांच्या कवितांवर आधारित ‘स्वगतः कोसळत्या शतकाचे’ या नाट्यानुभवाची संकल्पना व दिग्दर्शन.(निर्मिती - आविष्कार, मुंबई १९९७) •	ज्येष्ठ कथाकार गंगाधर गाडगीळ यांच्या कथांवर आधारित ‘गोष्ट लग्नाचीच पण...’ या कथात्म प्रयोगाची संकल्पना, रंगावृत्ती व दिग्दर्शन.(निर्मिती - आविष्कार, मुंबई १९९९) •	चं.प्र.देशपांडे लिखित ‘बुद्धिबळ आणि झब्बू‘ या प्रायोगिक रंगभूमीवर गाजलेल्या व सर्वोत्कृष्ट प्रायोगिक नाटकासाठीचा पहिला म.टा.सन्मान प्राप्त नाटकाचे दिग्दर्शन. (निर्मिती - वलय,मुंबई २०००) •	चं.प्र.देशपांडे लिखित ‘तुमचं आमचं सेम असतं‘ या नाटकाचे दिग्दर्शन.(निर्मिती - वलय,मुंबई २००१) •	कै.वामन मल्हार जोशी यांच्या पत्रात्मक कादंबरीवर आधारित ‘इंदु काळे व सरला भोळे‘ या प्रायोगिक रंगभूमीवर गाजलेल्या व सर्वोत्कृष्ट प्रायोगिक नाटकासाठीचा पुरस्कारप्राप्त नाटकाचे सहदिग्दर्शन. (निर्मिती - आविष्कार, मुंबई २००२) •	ज्येष्ठ नाटककार विजय तेंडुलकर यांच्या ‘चौऱ्याहत्तर पावसाळ्यांचा जमाखर्च ‘ या कथेवर आधारित दीर्घांकाची संकल्पना व दिग्दर्शन. (निर्मिती - वलय,मुंबई २००३) •	चं.प्र.देशपांडे लिखित ‘जणू काही वास्तव’ या दोन अंकी नाटकाचे दिग्दर्शन.(निर्मिती - आविष्कार, मुंबई २००४) •	चं.प्र.देशपांडे लिखित ‘डावेदार’ या सर्वोत्कृष्ट प्रायोगिक नाटकासाठीच्या झी पुरस्कारासह अन्य ७ पुरस्कार मिळून प्रायोगिक रंगभूमीवर गाजलेल्या दीर्घांकाचे दिग्दर्शन.(निर्मिती - आविष्कार, मुंबई २००५) •	ज्येष्ठ नाटककार विजय तेंडुलकर यांच्या ‘जन्मदाता’ या लेखावर आधारित दीर्घांकाची संकल्पना व दिग्दर्शन.(निर्मिती - आविष्कार, मुंबई २००५) •	सिद्धार्थ तांबे लिखित ‘जाता नाही जात’ या प्रायोगिक नाटकाचे दिग्दर्शन. (निर्मिती - आविष्कार, मुंबई २००७) •	आत्मकथा – महेश एलकुंचवार (निर्मिती - आविष्कार, मुंबई २००९) •	सापडलेल्या आठवणी – गिरीश कर्नाड (निर्मिती - आविष्कार, मुंबई २००९) •	झालं गेलं विसरून जाऊ – चं.प्र.देशपांडे (निर्मिती – राजन क्रिएशन्स, मुंबई २००९) •	घोड्यांपुढं गीता - विश्वनाथ खैरे (निर्मिती - आविष्कार, मुंबई २०१० ) •	बेरीज वजा बाकी - प्रेमानंद गज्वी (निर्मिती - आविष्कार, मुंबई २०११ )
पुरस्कार
इतर विशेष
•	पुण्यातील नौरोसजी वाडिया महाविद्यालयाकडून सातत्याने पाच वर्षे (१९८५ - ९०) आंतरमहाविद्यालयीन स्तरावरील क्रिकेट टिममध्ये सहभाग. •	राष्ट्रीय सेवा योजनेच्या ( एन.एस.एस.) राष्ट्रीय पातळीवरील शिबिरात सहभाग. •	तंजावूर येथील सरस्वती महाल ग्रंथालयाने अमराठी विद्यार्थ्यांसाठी आयोजित केलेल्या 'मोडी लिपी व मराठी भाषा अभ्यासवर्गा ' साठी वीस दिवस तंजावूर येथे जाऊन मराठीचे अध्यापन.(सन १९९९ व २००४) •	बालभवन, कॉमेट मिडिया फाऊंडेशन, अवेही या मुंबईतील संस्थानी प्राथमिक व माध्यमिक भाषा शिक्षकांसाठी आयोजित केलेल्या भाषाशिक्षण विषयक कार्यक्रमात ' भाषा, भाषाविकास आणि रंगभूमी ' या विषयावर कार्यशाळा. •	मुंबईतील विविध शाळांमधील विद्यार्थ्यांसाठी 'भाषाशिक्षण आणि रंगभूमी ', ' शालेय अभ्यासक्रम आणि नाटक ' या विषयांवर शिबिरे. •	भारतीय भाषा संस्थान, म्हैसूर ( सेंट्रल इन्स्टिटयूट ऑफ इंडियन लॅग्वेजेस,म्हैसूर ) या केंद्र शासनाच्या संस्थेतर्फे आखण्यात आलेल्या ' भाषा मंदाकिनी ' या प्रकल्पात विषयतज्ज्ञ व संहितालेखक या नात्याने सहभाग. •	भारतीय भाषा संस्थान, म्हैसूर ( सेंट्रल इन्स्टिटयूट ऑफ इंडियन लॅग्वेजेस,म्हैसूर ) या केंद्र शासनाच्या संस्थेतर्फे प्रकाशित करण्यात आलेल्या 'TESTS OF LANGUAGE PROFICIENCY MARATHI For Secondary (Standard X) Level 'या महत्त्वपूर्ण संदर्भग्रंथासाठी विषय तज्ज्ञ (Resource Person) या नात्याने सहभाग. •	‘महाराष्ट्राचे शिल्पकार’ या कोशप्रकल्पाच्या परिचय खंडासाठी मराठी नाटक या विषयावर सविस्तर लेखन. •	नेहरू-फुलब्राईट शिष्यवृत्ती प्राप्त चार अमेरिकन विद्यार्थ्यांना मराठी भाषेचे अध्यापन.
रितेश देशमुख
रितेश देशमुख ( १७ डिसेंबर १९७८) हे हिंदी चित्रपटसृष्टीतील एक अभिनेता आहेत तसेच ते भारतीय वास्तुकार आणि निर्माता देखिल आहेत. रितेश महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांचे दुसरे सुपुत्र आहेत. २००३ सालच्या चित्रपट तुझे मेरी कसमद्वारे रितेश यांनी बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. तेव्हापासून अनेक लहान-मोठ्या भूमिका त्यांनी केल्या आहेत. २००४ मध्ये प्रदर्शित झालेला मस्ती या चित्रपटापासून त्यांना व्यापारीदृष्ट्या यश मिळण्यास सुरुवात झाली.
त्यानंतर त्यांनी क्या कूल है हम, ब्लफमास्टर, मालामाल विकली, हे बेबी, धमाल, दे ताली, हाऊसफुल्ल, डबल धमाल, तेरे नाल लव हो गया, हाऊसफुल्ल २, क्या सुपर कूल है हम, ग्रॅंड मस्ती अशा यशस्वी चित्रपटांत त्यांनी काम केले. रितेश यांनी आजवर विविध प्रकारच्या भूमिका साकारल्या आहेत. मध्यंतरी आलेल्या काही सिनेमांद्वारे विनोदी कलाकार अशी त्यांची ओळख निर्माण झाली. रितेश यांनी २०१४ मध्ये आलेल्या एक व्हिलन चित्रपटात प्रथमच नकारात्मक भूमिका साकारली व ती प्रचंड लोकप्रिय ठरली.
जानेवारी २०१३ मध्ये रितेश यांनी पहिल्यांदाच बालक-पालक ह्या मराठी चित्रपटाची निर्मिती केली. २०१४ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या लय भारी चित्रपटाद्वारे त्यांनी मराठी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. चित्रपटांसोबतच रितेश यांनी अनेक पुरस्कार सोहळ्यांचे सूत्रसंचलन देखील केले आहे. रितेश यांना आजवर अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे. अनेक मोठ्या पुरस्कार सोहळ्यांमध्ये नामांकन व पुरस्कार रितेश यांनी पटकावले आहेत. अभिनयाशिवाय, सेलेब्रिटी क्रिकेट लीग मधील 'वीर मराठी' नावाचा संघ त्यांचा आहे तसेच ते या संघाचे कर्णधार देखील आहेत.
जीवन
रितेश यांचा जन्म लातूरमधील बाभळगाव या गावी झाला. माजी केंद्रीय अवजड उद्योग व विज्ञान व तंत्रज्ञान मंत्री तथा महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री दिवंगत श्री. विलासराव देशमुख व वैशाली देशमुख यांचे ते दुसरे सुपुत्र आहेत. रितेश यांचे ज्येष्ठ बंधू अमित देशमुख हे लातूर जिल्ह्याचे पालकमंत्री तथा वैद्यकीय शिक्षण व सांस्कृतिक कार्यमंत्री आहेत. तसेच, धाकटे बंधू धीरज देशमुख हे लातूर ग्रामीण मतदारसंघाचे आमदार आहेत. रितेश यांचे शालेय शिक्षण लातूर येथेच झाले आहे तसेच त्यांचे महाविद्यालयीन शिक्षण जि.डी.सोमाणी मेमोरिअल स्कूल येथे झाले आहे. कमला रहेजा महाविद्यालय, मुंबई या महाविद्यालयातून त्यांनी आर्किटेक्ट ही पदवी प्राप्त केली.
२००३ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या तुझे मेरी कसम चित्रपटाद्वारे त्यांनी चित्रपट सृष्टीत अभिनेता म्हणून पदार्पण केले. या चित्रपटाद्वारे जोडी जमलेल्या जेनेलिया डिसुझा यांना रितेश यांनी आयुष्याचा जोडीदार (पत्नी) म्हणून पसंत केले व २०१२ मध्ये हिंदू व ख्रिश्चन या दोन्ही रितीरिवाजानुसार ते जेनेलिया यांच्या सोबत विवाहबद्ध झाले. जेनेलिया या अभिनेत्री असून त्यांनी आजवर अनेक हिंदी व तेलुगू चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आहे.
रितेश यांच्या दोन्ही वहिनी आदिती घोरपडे (आदिती अमित देशमुख) व दीपशिखा भगनानी (दीपशिखा धीरज देशमुख) या देखील चित्रपटसृष्टीशी निगडीत आहेत. मोठ्या वहिनी आदिती यांनी हिंदी मालिकांमध्ये अभिनेत्री म्हणून काम केले आहे तर धाकट्या वहिनी दीपशिखा या स्वतः निर्मात्या असुन सुप्रसिद्ध निर्माते वासू भगनानी यांच्या त्या कन्या आहेत. रितेश आणि जेनेलिया यांना २ अपत्य असून रिआन व राहील अशी त्यांची नावे आहेत.
सामाजिक कार्य
रितेश देशमुख हे युवक बिरादरी (भारत) या राष्ट्रीय पातळीवरील युवा संस्थेचे उपाध्यक्ष आहेत. रितेश यांनी त्यांचे मूळ गाव असलेल्या लातूर येथे जलयुक्त लातूरसाठी २५ लाख रुपये एवढी देणगी दिली आहे. रितेश आणि त्यांची पत्नी जेनेलिया देशमुख यांनी अवयव दान करण्याचा निर्यय घेतला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वस्त्र
भारतात अनेक प्रकारची पारंपारिक वस्त्र आहेत, किंवा वापरात होती. आजकाल ही पारंपारिक वस्त्र बरेचदा अलंकार म्हणून खास सजावटीसाठी वापरतात. ह्यात खालील काही समाविष्ट आहेत:
मलेशिया एरलाइन्स फ्लाइट ३७०
मलेशिया एरलाइन्स फ्लाइट ३७० हे मलेशिया एरलाइन्सचे कुआलालंपुर आंतरराष्ट्रीय विमानतळाहून बीजिंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळाकडे जाणारे उड्डाण होते.
बोईंग ७७७-२००ईआर प्रकारचे हे विमान मार्च ८, इ.स. २०१४ रोजी थायलंडवर असताना नाहीसे झाले. यात कर्मचारी व प्रवाशांसह २३९ व्यक्ती होत्या.
२९ जुलै, इ.स. २०१५ रोजी या विमानाच्या पंखाचा एक भाग व इतर तुकडे हिंदी महासागरातील रियुनियन बेटावर वाहू आले.
वर्ग:२०१४ मधील विमान अपघात व दुर्घटना वर्ग:मलेशिया एरलाइन्स
नोकिया ६३०३ क्लासिक
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००९ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
युएफा यूरो २००८ गुणांकन
गुणवत्ता तक्ता
१ यजमान देश
२ गत विजेते
UEFA Euro 2008
ख्रिश्चन संस्कृती
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म वर्ग:धर्मानुसार संस्कृती
मडसंगवी
मडसंगवी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
दख्खनची राणी
दख्खनची राणी ही महाराष्ट्राच्या मुंबई व पुणे या शहरांदरम्यान रोज धावणारी एक खास रेल्वेगाडी आहे. ही गाडी असंख्य चाकरमान्यांचे रोजचे प्रवासाचे साधन आहे.
वडगाव शेरी विधानसभा मतदारसंघ
वडगाव शेरी विधानसभा मतदारसंघ - २०८ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा पुणे जिल्ह्यातील मतदारसंघ आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, वडगाव शेरी मतदारसंघात पुणे महानगरपालिकेच्या वॉर्ड क्र.८ ते १५, ६४ ते ६८, १२५ ते १२९ आणि हवेली तालुक्यातील कळस महसूल मंडळ ( पुणे महानगरपालिका हददीत समाविष्ट करण्यात आलेले क्षेत्र वगळता) समावेश होतो. वडगाव शेरी हा विधानसभा मतदारसंघ पुणे लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
दख्खनची राणी
वेळापत्रक
दख्खनची राणी पुणे स्थानकावरून दर दिवशी सकाळी सव्वासात (७:१५) वाजता प्रयाण करते व सव्वातीन तासांनी सकाळी साडेदहा (१०:३०) वाजता मुंबईच्या छ्त्रपती शिवाजी टर्मिनस (व्हीटी)ला पोहोचते. तिचा परतीचा प्रवास त्याच दिवशी सायंकाळी ५:१० वाजता छ्त्रपती शिवाजी टर्मिनसहून चालू होतो व रात्री ८:२५ वाजता पुणे स्थानकावर संपतो. ही गाडी एका दिशेने १९२ किलोमीटर अंतर धावते.
वडगाव शेरी विधानसभा मतदारसंघ
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे सुनिल विजय टिंगरे हे वडगाव शेरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:पुणे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:पुणे लोकसभा मतदारसंघ
दख्खनची राणी
वेळापत्रक
दख्खनची राणी ही पुण्याहून निघून थेट मुंबईला जाणारी गाडी असल्याने तिच्या प्रवासाठी अधल्या मधल्या स्टेशनची तिकिटे मिळत नाही. पासहोल्डर्सचे तीन डबे सोडल्यास गाडीचे सर्व डबे आरक्षित तिकिटे असणाऱ्यासाठीच असतात. दख्खनच्या राणीचे गाडी (पुणे ते मुंबई प्रवासाकरिता) क्रमांक १२१२४ व १२१२३ (मुंबई ते पुणे प्रवासाकरिता), असे आहेत. खंडाळा व मंकी हिल हे तांत्रिक थांबे आहेत. येथे जायला तिकिटे मिळत नाहीत.
डेक्कन क्वीनला आधी फक्त वरच्या दर्जाचे डबे होते. कालांतराने तिला थर्ड क्लासचे डबे जोडले गेले. या थर्ड क्लासलाच पुढे सेकंड क्लास म्हणू लागले.
इंजिन
१९३०मध्ये गाडीची सुरुवात झाली तेव्हा दख्खनच्या राणीला डब्ल्यूसीपी १/२ डीसी प्रकारचे इंजिन असायचे. १९५४ ते १९९० च्या दशकापर्यंत डब्ल्यूसीएम १/२/४/५ प्रकारची इंजिने लावली जायची तर त्यानंतर डब्ल्यूसीएएम २/३ प्रकारचे इंजिन या गाडीला असते. क्वचित डब्ल्यूएपी७ प्रकारचे इंजिनही या गाडीला असते.
मुंबईकडून पुण्याकडे जात असताना बोरघाट चढण्यासाठी दख्खनच्या राणीला कर्जत येथे दोन किंवा तीन डब्ल्यूएजी५/७ किंवा डब्ल्यूएएम२/३ प्रकारची इंजिने लावली जातात. ही अतिरिक्त इंजिने लोणावळा स्थानकात वेगळी होतात.
इतिहास
दख्खनची राणी जून १, १९३० रोजी ब्रिटिश साम्राज्याच्या काळात सुरू झाली. त्या वेळेस ती फक्त शनिवारी व रविवारी धावायची. तिचा उपयोग प्रामुख्याने घोड्यांच्या शर्यतींच्या शौकिनांची मुंबई व पुण्यादरम्यान ने-आण करण्यासाठी होत. हळूहळू तिच्या सेवेचा विस्तार करण्यात आला व दख्खनची राणी या दोन शहरांदरम्यान रोज धावू लागली. सुरुवातीला ही गाडी लकझरी गाडी म्हणून सुरू झाली, त्यामुळे तिच्यात फक्त वरचे दोन वर्ग होते. ह्या गाडीचा पहिला प्रवास कल्याण ते पुणे असा झाला. आता ती कल्याणला थांबत नाही. मुंबईच्या दिशेने जाताना दादर आणि पुण्याच्या दिशेने जाताना शिवाजीनगर हे दोन थांबे सुरुवातीला अनेक वर्षे नव्हते.
डेक्कन क्वीनने रोज प्रवास करणाऱ्यांची संख्या सुमारे ३,५०० आहे.
अलिकडील घटना
नोव्हेंबर ३० २००६ रोजी दलितांच्या एका संतप्त जमावाने उल्हासनगर जवळ गाडी थांबवली व प्रवाशांना बाहेर काढले. यानंतर जमावाने गाडीचे ७ डबे पेटवले. हा जमाव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या पुतळ्याच्या कानपुरमध्ये झालेल्या विटंबनेचा निषेध करीत होता.
मार्च ८, इ.स. २०११ रोजी सुरेखा शंकर यादव ही डेक्कन क्वीन चालवणारी पहिली स्त्री मुख्य चालक झाली.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
नोकिया ६३१०आय
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००२ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
तुलसी कुमार
तुलसी कुमार ही एक भारतीय गायिका आहे. २००६ सालच्या चुपचुप के ह्या बॉलिवूड चित्रपटासाठी पार्श्वगायन करून तिने संगीत क्षेत्रात पदार्पण केले. त्यानंतर तिने अनेक हिंदी चित्रपटांसाठी गाणी म्हटली आहेत. २०१३ सालच्या आशिकी २ चित्रपटांमधील तिने गायलेली गाणी गाजली. २००९ साली तुलसीने लव्ह हो जाये नावाचा जो आल्बम प्रकाशित केला तोदेखील यशस्वी झाला.
तुलसी कुमार ही टी-सीरीज या संगीताच्या ध्वनिफिती बनवणाऱ्या कंपनीचे मालक भूषण कुमार यांची बहीण आहे.
थापट्या बदक
थापट्या किंवा परी बदक हिवाळ्यात भारतात स्थलांतर करणारे बदक असून मुख्यत्वे सायबेरियातून येतात. या पक्ष्यास इंग्रजी भाषेमध्ये Northern Shoveller असे म्हणतात. तर मराठीत परी, सरग्या व हिंदी मध्ये खातिया हंस, खोखार, घिराह, तीदारी, तोकरवाला, पुनन, सानखार, असे म्हणतात.
ओळख : हा पक्षी बदकापेक्षा मोठा असतो. या पक्ष्याचे डोके व मान चमकदार काळपट हिरवी असून छातीचा रंग पांढरा शुभ्र आहे. बाकीचा खालील भाग तांबूस आहे. पंखांचा पुढचा भाग पिवळसर निळा आसतो.त्यामध्ये पांढरी पट्टी. पाखीवर हिरवा पट्टा आसतो. मादीच्या अंगावर गडद उदी व बदामी रंगाचे ठिपके असतात. पंख करडे निळे रंगाचे असून त्यावर हिरवी पट्टी असते. थापी सारखी रुंद चोच ठळक नारंगी रंगाची असते. पाय नारंगी रंगाचे असतात.
हे पक्षी जास्तीत जास्त भारत ,श्रीलंका आणि मालदीव बेटात हिवाळी पाहुणे असतात. हे पक्षी आर्कीटक प्रदेशात देखील आढळतात. सरोवरे आणि झिलाणी येथील उथळ पाण्यात यांचा वावर असतो.
किडे, अळ्या, जंत, लहान बेडूक, शंख शिंपले, लहान मासे आणि सर्व प्रकारच्या बिया आणि पाण्यातील गवतांचे अंकुर इत्यादी त्यांचे खाद्य असते.
देवगिरी (दारव्हा)
देवगिरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
बाह्यदुवे
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
कळंभे (मुरबाड)
कळंभे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
नोकिया ६३१५आय
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००६ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
कदा
कदा (देवनागरी लेखनभेद: केदा; भासा मलेशिया: Kedah; जावी लिपी: قدح ; चिनी: 吉打 ; तमिळ: கெடஹ் ; सन्मान्य नाव: दारुल अमन, शांततेचा वास ;) हे मलेशियामधील एक राज्य असून द्वीपकल्पीय मलेशियाच्या वायव्येस वसले आहे. सुमारे ९,४०० वर्ग कि.मी. क्षेत्रफळ असणाऱ्या कद्यात मुख्यभूवरील प्रदेश व लांकावी हा द्वीपसमूह सामावला आहे. कद्याची उत्तरेस थायलंडाचे सोंख्ला व याला प्रांत असून दक्षिणेस पराक व नैऋत्येस पेनांग ही मलेशियाची राज्ये आहेत. आलोर सतार येथे कद्याची प्रशासकीय राजधानी असून शाही राजधानी आनाक बुकित येथे आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मलेशियाची राज्ये
वाघळी
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
वाशाका
वाहाका (स्पॅनिश: Oaxaca; ) हे मेक्सिको देशाचे एक राज्य आहे. देशाच्या दक्षिण भागात वसलेल्या वाहाकाच्या पश्चिमेला ग्वेरेरो, वायव्येस पेब्ला, उत्तरेस व्हेराक्रुझ, पूर्वेस चियापास ही राज्ये तर दक्षिणेस प्रशांत महासागर आहे. वाहाका दे हुआरेझ ही तामौलिपासची राजधानी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेक्सिकोची राज्ये
नोकिया ६५०० क्लासिक
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००७ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
नोकिया ६५०० स्लाइड
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मोठी लालसरी
मोठी लालसरी किंवा शेन्द्र्या बाड्डा या पक्ष्यास इंग्रजी भाषेमध्ये त्यास Redcrested Pochard असे म्हणतात.तर मात्राठी मध्ये चिकल्या,गोंदियामधील भंडारा जिल्ह्यात या पक्ष्यास शेन्द्र्या,शेंदूर बाड्डा,आणि ठाण्यामध्ये यास भवर असे म्हणतात तर हिंदी भाषेमध्ये त्यास डूम्मर,लालसर,लालसिर,गुजरातीमध्ये रातोबरी,लाल चांच आणि संस्कृतमध्ये यास रक्तचूड,मज्जिका,रक्तशीर्षक असे म्हणतात. या पक्ष्याचे नर व मादी हे दोन प्रकार आहेत यापैकी नराच्या डोक्यावर मखमली शेंदऱ्या रंगाची लव असते.चोच ही लाल रंगाची असते आणि वरील रंग फिक्कट उदी रंगाचा असतो त्यांच्या खांद्यावर पांढरे डाग असतात.पंखावर पांढरा ऐना असतो.त्याचा खालील रंग हा कला असतो व पांढऱ्या बरगड्या असतात.उडताना त्याचे डोक व चोच ही शेंदरी दिसते.त्याचे अंग हे काळ्या रंगाचे असते व पांढऱ्या रंगाच्या पाखी,पंखांखालचा भाग हा पांढऱ्या शुभ्र रंगाचा व पंखाच्या टोकावरची शुभ्र पट्टी हे त्याचे वैशिष्ट आहे. मादीचा वरच्या भागाचा रंग हा फिक्कट असतो ,धूसर उदी असतो.तिचा खालील रंग हा पंढूरका असतो व माथा हा गडद उदी असतो.चेहरा हा गौर असतो गाळ्यापासून मानेचा रंग हा आखीव असतो.व पंखावर पांढरी पट्टी असते नरापासून वेगळ्या असलेल्या मादीला ओळखायला अभ्यास व सराव लागतो. प्रामुख्याने हा पक्षी हिवाळ्यात भारतात व पाकीस्तानमध्ये हिवाळी पाहुणा असतो तर पूर्वेकडे आसाम आणि दक्षिणेत तमिळनाडूत त्यांचे प्रमाण कमी-कमी होत जाते व कर्नाटक व केरळ या ठिकाणी कधी आढळून येत नाहीत. हा पक्षी फ्रान्स आणि राशीमध्ये वीण असतो. या पक्ष्याची मुख्य राहण्याची ठिकाणे म्हणजे सरोवरे आणि झिलाणी ही आहेत
संदर्भ
पुस्तकाचे नव:-पक्षिकोश
लेखकाचे नव:-मारुती चितमपल्ली
वर्ग:पक्षी
लेओन ट्रॉट्स्की
लेऑन ट्रॉट्स्की (रशियन: Лeв Давидович Трóцкий) (नोव्हेंबर ७, इ.स. १८७९ - ऑगस्ट २१, इ.स. १९४०) हा युक्रेनमध्ये जन्मलेला मार्क्सवादी तत्त्वज्ञ होता. ट्रॉट्स्की बोल्शेविक क्रांतीतील एक नेता होता. ह्याने 'लाल सेने'ची स्थापना केली. याचे मूळ नाव लेव्ह डेव्हिडोविच ब्रॉन्स्टाइन असे होते.
वर्ग:युक्रेनचा इतिहास वर्ग:साम्यवाद वर्ग:सोव्हिएत संघ वर्ग:हत्या झालेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४० मधील मृत्यू वर्ग:मार्क्सवादी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.पू. ६५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ६५ वर्ग:इ.स.पू.चे ६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
वटफळ
वटफळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
जहाल मतवादी चळवळ
पट्टाभि सीतारामय्या यांनी आपल्या “दि हिस्ट्री ऑफ दि इंडियन काँग्रेस ” या ग्रंथात मवाळपंथीय व जहालपंथीय यांच्यातील फरक दाखवताना दोघांच्या मतवादांचा अर्थ स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यांच्या मते, “गोखल्यांना आहे त्या शासनसंस्थेत सुधारणा पाहिजे होत्या तर टिळकांना शासनाची पुनर्बांधणी करावयाची होती....ब्रिटिश नोकरशाहीशी सहकाय करणे गोखल्यांना आवश्यकच वाटत होते, तर या नोकरशाहीशी दोन हात करणे आवश्यक अशी टिळकांची धारणा होती.... शक्य असेल तेथे ब्रिटिशांना सहकार्य द्यावे व आवश्यक असेल तेथे फक्त विरोध करावा असे गोखल्यांना वाटे तर टिळक प्रत्येक ठिकाणी ब्रिटिशाची वाट अडवायला अस्तन्या सावरून बसलेले ! .... परकीय पाहुण्यांची मने जिंकण्यात गुंतलेले, तर त्यांना हाकलून लावण्याची टिळकांना घाई झाली होती.... काही बुद्धिमान मोजकी मंडळी हा गोखल्यांचा आधार तर, लाखोंचा अफाट जनसागर हे टिळकांचे बळ.”