cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
वसंत व्याख्यानमाला
न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांनी पुणे शहरात 'वक्तृत्वोत्तेजक सभेची' स्थापना केली. ही वक्तृत्वोत्तेजक सभा १८७५ सालापासून दरवर्षी वसंत ऋतूत टिळक स्मारक मंदिरात वसंत व्याख्यानमाला आयोजित करते. या व्याख्यानमालेला १४५हून अधिक वर्षांची प्रदीर्घ परंपरा आणि प्रतिष्ठा आहे. या व्याख्यानमालेत आरोग्य, साहित्य, संस्कृती, अर्थ, राजकारण, समाजकारण, कला, क्रीडा व इतर अनेक विषयांवर विविध क्षेत्रांतील प्रतिष्ठित, मान्यवर, तज्‍ज्ञ मंडळींची व्याख्याने होत असतात. वसंत व्याख्यानमाला ही पुण्याच्या सांस्कृतिक जीवनाचा मानबिंदू मानली जाते. जवाहरलाल नेहरू, सुभाषचंद्र बोस, स्वातंत्र्यवीर सावरकर, अटलबिहारी वाजपेयी, शरद पवार, बाळ ठाकरे, नाथ पै, राजेंद्रसिंह, बलराज साहनी, श्रीराम लागू, प्राचार्य शिवाजीराव भोसले, जब्बार पटेल, कुमार केतकर, विद्याधर गोखले, भारतकुमार राऊत,रघुनाथ माशेलकर, डॉ. अरुण निगवेकर, नरेंद्र जाधव, अनिल अवचट, नरेंद्र दाभोळकर, अण्णा हजारे, पी.सी. अलेक्झांडर, डॉ. शंकरदयाळ शर्मा, सदानंद मोरे, अविनाश धर्माधिकारी, असीम सरोदे, हमीद दाभोळकर, पाशा पटेल, सुबोध भावे, सुहास पळशीकर इत्यादी अनेक मान्यवरांनी वसंत व्याख्यानमालेत व्याख्यानांचे पुष्प गोवले आहे./ .वक्तृत्वोत्तेजक सभेचे अध्यक्ष श्री.दीपक जयंतराव टिळक हे आहेत.
वर्ग:पुणे
अस्थि अवशेष
अस्थी अवशेष हे सर्वात महत्त्वाचे पुरातत्त्वीय साधन आहे.याच्या आधारे कालनिश्चिती केली जाते.उपलब्ध अस्थी अवशेषांवर कार्बनचौदा आणि रेडिओकार्बन या प्रक्रिया करून काळ ठरविला जातो.असे अस्थी अवशेष किती हजार किंवा लाख वर्षांपूर्वीचे आहेत हे वैज्ञानिक दृष्टीने सिद्ध करता येते.
भुलाबाई
भुलाबाई म्हणजे पार्वती, जगन्माता अदीपराशक्ति. भूमीसारखी सर्जनशील म्हणून ती माता भुवनेश्वरी.या भूमीच्यासृजनशीलतेचा  खेळोत्सव म्हणजे भुलाबाई. भूमी आणि परमप्रकृतिस्वरूपा पार्वती मातेचा सर्जनोत्सव.अस मानल्या जात की पार्वती भिलींणिच्या रूपामध्ये पती शिवशंकर महादेवासोबत माहेरी येते.माहेरच्या लोकांसोबत भेट घेते आणि सम्पूर्ण वातावरण आपल्या आगमनाने उल्हासीत करते.मुलीच्या आगमनाने आई वडील आणि सगळे माहेरचे आनंदाने भारावरून जातात आणि याला एक उत्सवाप्रमाणे साजरा करतात.तिच्यासाठी विविध पक्वान्न आणि खेळल्या जातात. एक माहेरवाशिणीच्या आगमनासाठी म्हणून शिवशक्तीची ही पूजा. एक प्रकारचा सुफलन विधी. भूलोबा हे सदाशिवशंकराचे प्रतीक या पूजेत खेळोत्स्वात शिवशंकराची फक्त हजेरी असते.अगदी एका जावई प्रमाणे. भुलाबाईच्या पूजनात श्री. वाकोडे यांना यक्ष संप्रदाय, शक्ती संप्रदाय यांच्या खुणा दिसतात.
= कथा = भुलाबाई म्हणजेच परब्रह्मस्वरुपिणि देवी पार्वती. एका आख्यायिकेनुसार पार्वती कडून सारीपाटात सर्वकाही हरल्यावर शंकर कैलास सोडून रूसुन निघून जातात. शंकराला परत आणायला पार्वती भिल्लीणीचे रूप घेते. ती नृत्य करून शंकराला प्रसन्न करून घेते. शंकर पार्वतीच्या रूपाला भुलले म्हणून त्यांना भुलोबा किंवा भुलोजी राणा म्हणतात. तर पार्वतीला भुलाबाई म्हणतात. कोजागिरी पौर्णिमेला शिवपार्वतीची मुर्ती स्थापन करतात. पुजा जरी शिवपार्वतीची होत असली तरी हा उत्सव प्रामुख्याने मुली आणि स्त्रियांचाच. पुर्वी महिनाभर चालणारा हा उत्सव आता फक्त आश्विन पौर्णिमा म्हणजेच कोजागिरी पुरता मर्यादित झाला आहे.
भाद्रपद पौर्णिमा (सहसा अनंत चतुर्दशीच्या नंतरचा दिवस) ते आश्विन पौर्णिमा (कोजागरी पौर्णिमा) या एक महिन्याच्या कालावधीत खेळत्या वयाच्या मुली महिनाभर विदर्भासह मराठवाड्याच्या काही जिल्ह्यांत व खानदेशातील जळगाव जिल्ह्यात बाहुल्या बसवून साजरा करतात. भोडनीचा सण, मातेचे गुणगान''" या लेखातील डॉ. प्रतिमा इंगोले यांच्या मतानुसार हादगा आणि भोंडला हे पर्जन्योत्सव असून; "पाचा पुतराची माय, पालखीत बसून जाय', "भुलाबाई बाळंतीण पहिला दिवस, पहिल्या दिवशी बाळाला टोपी', "भुलाबाई राणीचे डोहाळे', "तिचे डोहाळे तिला भारी, नेऊन टाका पलंगावरी, शंकर बसले भुयारी', "चार लिंब झेलू बाई पाच लिंब झेलू', "पाचाचा पाळणा, बाळ नेता हनुमंता, हनुमंताची निळी घोडी, येता जाता कंबळतोडी' अशी मातृत्वाबाबतची वर्णने गीतातून गाणाऱ्या भुलाबाई उत्सवाचा उद्देश मातृपूजा आणि मातृत्व गौरव असून भुलाबाईचा सोहळा हादगा आणि भोंडला ह्या पासून वेगळा असलेला एक सर्जनोत्सव आहे. डॉ. प्रतिमा इंगोले यांच्या मतानुसार अशा भुलाबाई गीतांच्या माध्यमातून आदिम समाजजीवनातील सुफळीकरणाचे रुढीअवशेष या उत्सवातून दिसून येतात.
= गाणी =
भुलाबाई उत्सव – वैदर्भीय लोकसंस्कृतीचा ठेवा या साप्ताहिक लोकप्रभातील लेखातून संतोष विणके कोजागरी पौर्णिमेच्या दिवशी विदर्भातील शेतकरी ज्वारीच्या धांड्यांनी अथवा उसाच्या  खोंडांनी खोपडी सजवून त्यात भुलाबाईस बसवतात तसेच या काळात खरिपाची पिके कापणीला येतात याचा निर्देशकरून भुलाबाईचा उत्सव हा नविन आलेल्या धान्याच्या पुजनासाठी असल्याचे सुचवतात.
भुलाबाईचे गाणे- १.भाद्रपदाचा महिना आला आम्हा मुलीना आनंद झाला पार्वती बोले शंकराला चला हो माझ्या माहेरा ,माहेरा.. गेल्याबरोबर पाट बसायला ताट जेवायला विनंती करू यशोदेला टीप-या खेळू, गाणी गाऊ प्रसाद घेऊन घरी जाऊ, घरी जाऊ..
२.साखरेच्या गोणीबाई लोटविलया अंगणी आज आमच्या भुलाबाईला पहिला दिवस..पहिला दिवस
३.बारशाच्या वेळेला बाळाचे नाव ठेवताना गाणे म्हणतात- अळकित जाऊ की खीळकित जाऊ खीळकित ठेवली माती भुलोजीला लेक झाला नाव ठेवा गणपती आडकीत जाऊ खिडकीत जाऊ, खिडकीत होती सुई, भुलाबाईला लेक झाली, नाव ठेवा जुई...
गणपती विसर्जनानंतर दूसऱ्या दिवशी भाद्रपद शुद्ध पौर्णिमा ते आश्विन शुद्ध पौर्णिमा या एक महिन्याच्या कालावधीत भुलाबाई उत्सव घरोघरी साजरा करण्यात येतो. भुलाबाई भुलोजी हे शंकर पार्वतीचे स्वरूप आहे. विद्या अभ्यासाची प्रगती व्हावी, शंकरा ( महादेव ) सारखा पती मिळावा, मुलींना खेळायला मिळावे, मैत्रिणींच्या संगतीत सहजीवन जगता यावे, मनसोक्त हसण खिंदळणं शक्य व्हाव म्हणून पुरातन काळा पासून विशेष करून खानदेश व विदर्भातील मुलींचा हा उत्सव साजरा करण्यात येतो. व अश्विन शुद्ध पौर्णिमेला ( कोजागीरी ) या उत्सवाची सांगता होते.
गुलाबाई -गुलोजी हे शिव आणि पार्वतीचे रूप आहे. आणि पूर्वीच्या काळी स्त्रिया हा सण साजरी करत असत आता ह्या सणाला फारसे साजरी करतांना दिसत नाही. आज आपण मुली आणि स्त्रिया यांच्या ह्या सणाविषयी सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत. र्वीच्या काळी हा सण संपूर्ण महिनाभर साजरी केला जायचा. म्हणजेच भाद्रपद पौर्णिमेला सुरू होऊन तो अश्विन पौर्णिमा पर्यंत हा सण सुरू असायचा. ह्या सणासाठी विशेष मातीच्या मुर्त्या विकायला यायच्या. ह्या मूर्त्यांना कुणी गुलाबाई – गुलोजी तर कुणी भुलाबाई – भुलोजी असे म्हणतात.
ह्या मूर्ती मध्ये एका बाजूला नव्वारसाडी आणि साज घातलेली गुलाबाई म्हणजेच पार्वती बसलेली असते आणि तिच्या मांडीवर बाळ असते. तर दुसऱ्या बाजूला गुलोजी बसलेले असतात. त्यांन चा ही कुर्ता आणि धोतर व फेटा असा पेहराव असतो. अशी ही भुलाबाई आणि भुलोजी ची मूर्ती असते पूर्वीच्या काळी हा सण संपूर्ण महिनाभर साजरी केला जायचा. म्हणजेच भाद्रपद पौर्णिमेला सुरू होऊन तो अश्विन पौर्णिमा पर्यंत हा सण सुरू असायचा. ह्या सणासाठी विशेष मातीच्या मुर्त्या विकायला यायच्या. ह्या मूर्त्यांना कुणी गुलाबाई – गुलोजी तर कुणी भुलाबाई – भुलोजी असे म्हणतात.
पूर्वीच्या काळी स्त्रिया आणि मुली दोघांना कामातून वेळ मिळाला कि त्या एकत्र येऊन ह्या देवी पार्वती आणि शिव म्हणजेच गुलाबाई आणि गुलोजी च्या रूपात त्यांचे स्मरण, आराधना करीत असेत.
त्याच बरोबर पूजेच्या वेळी वेग – वेगळी खेळ खेळीत असत आणि त्याचबरोबर त्यांच्या मनातील बोल ,तळमळ ही व्यक्त करीत असत. तेवढा च त्यांना देवीच्या नामस्मरण सोबत करमणूक होत असे.
आणि त्याच बरोबर त्यांना उघड -उघड सासरच्या मंडळींना बोल लावता येत नसे म्हणून त्या स्वतः हा काही ओव्या तयार करून त्यांना बोल लावीत असत. आणि ह्या सणानिमित्त सर्व सखी, मैत्रिणी एकत्रित येऊन एका ठिकाणी गोळा होउंन गाणी खेळ खेळीत असत.
तसेच अजून एक पौराणिक कथा सुद्धा ह्या सनाबद्दल आहे. ती अशी आहे कि एकदा शिव- पार्वती सारीपाटाचा खेळ खेळत होते. तेव्हा शिव ह्या खेळात हरतात आणि पर्वती जिंकते. त्यामुळे शंकरजी पर्वतीवर रुसून तेथून निघून जातात.
वैशाखखेडे
वैशाखखेडे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
भुलाबाई
श्रावण महिन्यानंतर हा Bhulabai- Bhuloji किंवा गुलोजी, गुलाबाई हा सण स्त्रिया शिव पार्वतीचे प्रतीक म्हणून साजरी करतात.
वैशाखखेडे
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
भुलाबाई
तसेच महिनाभर हा सण खूप आनंदाने गाणी गात ,वेगवेगळी खेळ खेळीत साजरी केला जातो. आणि ह्या सणाच्या शेवटच्या दिवशी म्हणजेच कोजागिरी पौर्णिमा म्हणजेच शरद पौर्णिमेला ह्या सणाचे सर्व जण मिळून रात्रभर जागरण करतात. त्यात ते सर्व स्त्रिया त्यांच्या भुलाबाईची मूर्ती एकत्र एका ठिकाणी अंगणात पाटावर किंवा टेबलावर मांडतात.
आणि रात्रभर गाणी आणि खेळ खेळतात. त्याच्य बरोबर कोजागिरी असल्याने त्या रात्री त्या दूध आटवतात. कारण चंद्राचे पावित्र्य त्या दुधात पडून त्यांना चंद्राचा आशीर्वाद आणि चंद्रासारखी शीतलता त्यांना प्राप्त व्हावी. म्हणून कोजागिरीला गुलाबाईचे जागरण करतात.
आणि दुधासोबत खाऊ म्हणजेच नैवद्य स्वरूपात वेणी,फणी,शंकरपाडी अशी इतर खाद्यपदार्थ बनवतात आणि एकत्रित वाटून खातात. आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी नदीवर जाऊन एकवेळा त्या मूर्तीची पूजा आणि आरती करतात व नैवद्य देतात आणि मूर्तीचे विसर्जन करतात. अश्या रीतीने हा सण साजरी केला जातो.
साधी असते पुजा
भुलाबाई भुलोजींच्या मुर्तिची स्थापना घरातल्या देवडीत साध्या पद्धतीने केली जाते. सायंकाळी गल्लीतल्या मुली, मैत्रीणी टिपऱ्या घेऊन भुलाबाई भुलोजी जी गाणी म्हणतात. यात पहिली ग भुलाबाई देवा देवा सांजे, येथून दाणा पेरत जाऊ माळीयाच्या दारी, सा बाई सूं बेलाच्या झाडाखाली महादेवा तू, अडवणि की गोडवणी दुधा खालचं धारवणी, एवढीशी गंगा झुळु झुळू वाहे, आपे दुध तापे त्यावर पिवळी साय, हककुंड बाळा हककुंड बाळा या सह सुंदर चालींवर व टिप- यांच्या निनादात गाणी म्हटली जातात. आरती केली जाते.
खाऊ ओळखण्याची स्पर्धा
आरती नंतर प्रसाद ( खाऊ ) म्हणून झाकलेला पदार्थ उपस्थित मुलींना ओळखावा लागतो. कोजागिरी पौर्णिमेस भुला बाई भुलोजींच्या मुर्ति अंगणात चौरंग, पाटावर ठेवून सजावट करून ठेवतात. यावेळी गोड दुधासह विविध मिठाई, पदार्थांचे नैवेद्य दाखवले जाते प्रति दिवसा प्रमाणे गाणी, आरती व रात्र जागरण मुली व महिला करतात. याच बरोबर भुलाबाई उत्सवाची सांगता होते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:संस्कृती वर्ग:महाराष्ट्र वर्ग:विदर्भ वर्ग:महिला वर्ग:लोककला वर्ग:कृषी संस्कृती
चनाक्काले प्रांत
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
फेस
फेस हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील शहादा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४१ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७८० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:शहादा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
न्यू हेवन काउंटी, कनेटिकट
ही अमेरिकेच्या कनेटिकट राज्यातील ८ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:कनेटिकटमधील काउंटी
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९२७-२८
इंग्लंड क्रिकेट संघाने डिसेंबर १९२७-फेब्रुवारी १९२८ दरम्यान पाच कसोटी सामने खेळण्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा केला. कसोटी मालिका २-२ अशी बरोबरीत सुटली.
५वी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९२८ मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे दक्षिण आफ्रिका दौरे वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
कारु
कारु हा एक भारताच्या लडाख केंद्रशासित प्रदेशातील लेह जिल्हातील तालुका आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:लेह जिल्ह्यातील गाव वर्ग:कारु तालुक्यातील गाव
जीवणापूर
जीवणापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कुही तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
संस्कृत कवयित्री
संस्कृतमध्ये काव्यरचना करणाऱ्या अनेक कवयित्रींचा उल्लेख बनारसमध्ये राहणाऱ्या राजशेखर नावाच्या कवीने आपल्या काव्यमीमांसा नावाच्या ग्रंथात केला आहे. राजशेखरच्या समकालीन संस्कृत कवयित्री : अवंती (राजशेखराची पत्‍नी), कर्णाट देशाची विजयांका, लाट देशाची प्रभुदेवी, विकटनितंबा, शांकरी, पांचाली, शीलाभट्टारिका, सुभद्रा, वगैरे.
वर्ग:संस्कृत काव्ये
ब्रह्म मुहूर्त
दिवसाच्या २४ तासांमध्ये ३० मुहूर्त असतात. म्हणजे एक मुहूर्त ४८ मिनिटांचा. ब्रह्म मुहूर्त हा रात्रीचा ४था प्रहर असतो. सूर्योदयाच्या आधीच्या प्रहरात दोन मुहूर्त असतात; त्यांतल्या पहिल्या मुहूर्ताला ब्रह्म मुहूर्त म्हणतात. त्याच्यानंतर विष्णूची वेळ सुरू होते, म्हणजे सकाळ होते पण सूर्य दिसत नाही. ब्रह्म मुहूर्त म्हणजे घड्याळ्यातील प्रातःकालचा ४ वाजून २४ मिनिटे ते ५ वाजून १२ मिनिटे हा काळ.
वर्ग:हिंदू पंचांग
कविसंकेत
निसर्गांत नसलेल्या पण प्राचीन कवींनीं कल्पिलेल्या कविकल्पना किंवा काव्यसंकेत :
उदा० चक्रवाक आणि चक्रवाकी यांच्यामध्ये फक्त एक कमळाचे पान असते. पण ती दोघे एकमेकांस दिसत नाहीत. सारी रात्र दोघांना विरहावस्थेत कंठावी लागते. सूर्योदयीं त्यांची भेट होते.
स्त्रीच्या विविध हावभावांनीं पुढील वृक्ष बहरतात असा कविसंकेत आहे. (अशा बहरण्याला वृक्ष-दोहद% म्हणतात) :
भर्तुराज्ञां न कुर्वन्ति येच विश्वासघातकाः ।
तेषां नामापि न ग्राह्मं काव्यस्यादौ विशेषतः ॥ (सुभाषित).
% "पादाघाताद् अशोकः, तिलकवुरबकौ वीक्षणाऽलिंनभ्याम्, (स्त्रीणां) स्पर्शात् प्रियंगुः, विकसित बकुलः सीधुगण्डूषसेकात्, मन्दारो नर्मवाक्यात्, पटुमृदुहासनात् चम्पको, वक्त्रवातात् चूतो, गीताद् नमेरुर्, विकसतिच पुरो नर्तनात् कर्णिकारः॥"
वर्ग:काव्य
फेरफील्ड काउंटी, कनेटिकट
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:कनेटिकटमधील काउंटी
पुर (जुन्नर)
पुर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
लिकीर
लिकीर हा एक भारताच्या लडाख केंद्रशासित प्रदेशातील लेह जिल्हातील तालुका आहे.
बाणगंगा नदी (फलटण)
बाणगंगा नावाची एक नदी महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातल्या फलटण शहरातून वहाते. नदीवर एक पूल आहे. त्याच्या अलीकडे फलटण आणि पलीकडे मलठण ही गावे आहेत. नदीचे पात्र बहुतांशी ओढ्याप्रमाणे असते. ही नदी फलटण तालुक्याची जीवनदायिनी आहे. या नदीवर बाणगंगा नावाचे धरण बांधण्यात आले आहे. धरणानंतरही नदीचा प्रवाह त्याच नावाने चालू राहतो. शंभू महादेव डोंगर रांगेतील श्रीक्षेत्र सीताबाई देवस्थान दंडकारण्य, कुळकजाई (ता.माण जि.सातारा) येथे ही नदी उगम पावते
तेकिर्दा प्रांत
तेकिर्दा (तुर्की: Tekirdağ ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या वायव्य भागातील मार्माराच्या समुद्र किनाऱ्यावर मार्मारा प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ८.५ लाख आहे. तेकिर्दा ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
बाणगंगा नदी (फलटण)
बाणगंगा व माणगंगा या दोन्ही नद्यांचे उगमस्थान एकमेकांपासुन १००-१२५ फुटांवर आहे. माणगंगा व बाणगंगा नदीच्‍या उगमाबद्दल जनलोकांत अनेक आख्‍यायिका आहेत. माणदेश पुराणकाळी काळी दंडकारण्‍यात होता. रावणवधानंतर श्रीरामांचा राज्याभिषेक झाला. यानंतर थोड्याच अवधीत गरोदर सीतामातेचा श्रीरामांनी त्याग केला तिला पुन्हा वनवास आला. त्यासाठी लक्ष्मण सीतामाईला दंडकारण्यातील या डोंगरावर सोडण्यासाठी आले तिथे थकल्‍यामुळे सीतामाईला तहान लागली. पण त्‍या ओसाड डोंगराळी माळरानाच्‍या भागात पाणी कोठून मिळणार? अखेर, लक्ष्मणाने बाण मारून पाणी काढले. ज्‍या ठिकाणी बाण मारला,त्‍या ठिकाणातून प्रवाह वाहू लागला. त्‍या प्रवाहातून लक्ष्मणाने द्रोण भरून पाणी घेतले आणि तो तहानलेल्‍या सीतामाईकडे आला. परंतु तोपर्यंत तहानेने सीतेला ग्लानी आली होती. ‘झोपलेल्‍या माईं’ना कसे उठवावे म्हणून लक्ष्मणाने त्‍यांना उठताच दिसेल अशा मानेपासून हातभर अंतरावर पाण्‍याने भरलेला द्रोण ठेवला. सीतामार्इंना काही वेळाने जाग आली. त्‍या उठू लागताच मानेचा धक्का द्रोणाला लागला आणि पाणी सांडले - प्रवाह वाहू लागला. तेव्हापासून लक्ष्मणाने बाण मारलेल्‍या प्रवाहास " बाणगंगा " आणि सीतामार्इंच्‍या मानेचा धक्का लागून द्रोणातील सांडलेल्‍या पाण्‍याच्‍या प्रवाहास " माणगंगा " असे नाव पडले. ज्‍या ठिकाणी तो प्रसंग घडला त्‍या डोंगराला " सीताबाईचा डोंगर " असे नाव दिले गेले आहे. श्रीक्षेत्र सीताबाई येथुन उगम पावणारी बाणगंगा उत्तरेकडे वेळोशी, उपळवे, मांडवखडक, फलटण शहरातून वाहत जाऊन कांबळेश्वर व सोमंथळी गावांच्या दरम्यान निरा नदीला मिळते.
2019चा पावसाळ्यामध्ये या नदीला प्रचंड महापूर आला होता चौदा वर्षातून पहिल्यांदाच या नदीला पूर आला होता फलटण शहराच्या नागरिकांमध्ये तेव्हा आनंदाचं वातावरण होतं नदीची लांबी - ३३ किलोमीटर.
नदीचा संगम -फलटण तालुक्यातल्या कांबळेश्वर व सोमंथळी येथे नीरा नदीशी होतो. जुलै 2019 व सप्टेंबर 2019 मध्ये बानगंगा नदीला महापूर आला होता तेव्हा निम्मे फलटण शहर हे पाण्यामध्ये होते बाणगंगा नदी फलटण तालुक्यासाठी जीवनदायी आहे बाणगंगा नदी शिखरे तर सहाच महिने वाहिनी नदी होती मात्र जुलै 2019 ते मार्च 2020 पर्यंत ही नदी वाहत होती
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील नद्या
मेटेजांगदा
शैक्षणिक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-१. प्राथमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर : काही नाही ५ ते १० की.मी.अंतरावर : कनिष्ठ माध्यमिक शाळा जांगदा येथे आहे. माध्यमिक शाळा मोहळी येथे आहे. १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर : उच्च माध्यमिक शाळा धानोरा येथे आहे. पदवी महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. इंजिनियरिंग महाविद्यालय गडचिरोली येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय नागपूर येथे आहे. मॅनेजमेन्ट इन्स्टिट्युट धानोरा येथे आहे. पॉलिटेक्निक गडचिरोली येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र धानोरा येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा धानोरा येथे आहे.
वैद्यकीय सुविधा-सरकारी
असलेल्या सुविधा- काही नाही नसलेल्या सुविधा - कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, दवाखाने, गुरांचे दवाखाने, फिरते दवाखाने, कुटुंब कल्याण केन्द्र,
वैद्यकीय सुविधा-बिगर-सरकारी
असलेल्या सुविधा- काही नाही नसलेल्या सुविधा - बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एम बी बी एस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा,
पिण्याचे पाणी
असलेल्या सुविधा- झाकण असलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, झाकण नसलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, नसलेल्या सुविधा - शुद्ध केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील  पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा,
स्वच्छता
असलेल्या सुविधा- सांडपाणी शुद्धीकरणाच्या सयंत्रात सोडले जाते. नसलेल्या सुविधा - उघडी गटारे, न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेयरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था,
संचार
गावात असणाऱ्या सुविधा - डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - पोस्ट ऑफिस, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. उपपोस्ट ऑफिस, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मोबाइल फोन सुविधा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक बस सेवा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. रेल्वे स्टेशन, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. ऑटो व टमटम, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. टॅक्सी, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग,
बाजार व पतव्यवस्था
गावात असणाऱ्या सुविधा - स्वसहाय्य गट (SHG), शेतमाल विक्री संस्था, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ए टी एम, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. रेशनचे दुकान, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था,
आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - समुदाय भवन (टीव्ही सह अथवा विरहित), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर.
वीज पुरवठा
घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. शेतीसाठी वीजपुरवठा - नाही. व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही.
संदर्भ
वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यातील गावे वर्ग:धानोरा तालुक्यातील गावे
प्राचीन कालमापन
चतुर्थ खंड
वर्ग:कालमापन
महिला उद्योजक
महिला उद्योजक जगभरातील सर्व उद्योजकांपैकी एक तृतीयअंश व्यापला आहे, असे म्हटले जाते.उद्योजक ही एक संकल्पना आहे. त्या संकल्पनेतून हे स्पष्ट होते की एखादी व्यक्ती आहे. ती व्यक्ती एखाद्या उपक्रमांचे आयोजन करते आणि व्यवस्थापन करते. विशेषतः व्यवसायात, सहसा महत्त्वपूर्ण पुढाकार आणि जोखमीसह.गेल्या तीन दशकात स्वयंपूर्ण महिलांची संख्या सातत्याने वाढली आहे.
व्याख्या
नक्षीकाम, लॉन्चिंग आणि एक नवीन व्यवसायाची प्रक्रिया म्हणून परिभाषित केली गेली आहे.जी सामान्यतः लहान व्यवसाय म्हणून सुरू होते, जसे की स्टार्टअप कंपनी, विक्री, प्रक्रिया किंवा विक्री किंवा भाड्याने देण्यासाठी सेवा ऑफर करते. याचा फायदा "... ... नफा मिळविण्यासाठी क्षमता आणि इच्छा विकसित करणे, आणि व्यवसायाच्या व्यवसायाचा व्यवस्थापन करणे यासाठी कोणत्याही जोखमीसह आहे." उद्योजकताची परिभाषा सामान्यतः व्यवसायाची सुरुवात आणि चालनांवर लक्ष केंद्रित करते. व्यवसायाचा प्रारंभ सुरू होत असताना त्यात काही जोखम येत असतात.त्या  समाविष्ट असलेल्या जोखमांमुळे व्यवसाय मोठया प्रमाणात बंद होण्याची शक्यता असते. निधीची कमतरता, वाईट व्यवसाय निर्णय, आर्थिक संकट  किंवा या सर्व गोष्टींचे मिश्रण "किंवा बाजार मागणीच्या अभाव या कारणांमुळे मोट्या प्रमाणात होतात.
इतिहास
२०व्या  शतकापूर्वी, महिला त्यांच्या लहान व्यवसायांना त्यांची उत्पन्नाची पूर्तता करण्याचा मार्ग म्हणून चालवत असे.बहुतांश वेळा त्या गरिबी टाळण्यासाठी प्रयत्न करतात. किंवा पती किंवा पत्नीच्या नुकसानीपासून मिळकत मिळवत होते.त्या काळात महिलांनकडून  जे विविध उपक्रम राबवण्यात आले ते उद्योजकांसारखे नव्हते.त्यांच्यापैकी बहुतेकांना त्यांच्या घरगुती जबाबदाऱ्यांवर लक्ष केंद्रित करावे लागले.
कर्तृत्वान महिला
वर्ग:महिला वर्ग:उद्योजक
युगपुरुष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (चित्रपट)
'''युगपुरुष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर''' हा इ.स. १९९३ मधील शशिकांत नलावडे दिग्दर्शित मराठी चित्रपट आहे. हा जीवनचरित्रपर चित्रपट असून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनावर तो बनवलेला आहे.
कलाकार
अनंत वर्तक, अशोक घरत, अस्मिता घरत, उपेंद्र दाते, चित्रा कोप्पीकर, जगन्नाथ कांदळगांवकर, दशरथ पाटोळे, दाजी भाटवडेकर, दिव्यकांत मस्तकार, देवेन पराडकर, धनसिंग यादव, नारायण दुलाके, प्रकाश घांग्रेकर, प्रेमलता मस्कर, यशवंत सात्विक, रत्नाकर जांबुर्गेकर, वसंत इंगळे, विलास भणगे, श्याम पोंक्षे, सदाशिव चव्हाण, सप्तक यरवळ, सीमा पोंक्षे., सुनीता कबरे, सुरेश भिवंडकर
बाह्य दुवे
[https://m.youtube.com/watch?v=9gqwORuDPfg युगपुरूष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (व्हिडिओ)]
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मराठी चित्रपट‎ वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधी चित्रपट ‎
केसोरी (कुही)
केसोरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यातील एक गाव आहे.
मिडलसेक्स काउंटी, कनेटिकट
ही अमेरिकेच्या कनेटिकट राज्यातील ८ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:कनेटिकटमधील काउंटी
दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव
दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव हा भारताचा एक प्रस्ताविक केंद्रशासित प्रदेश आहे. दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव हे याचे भाग आहे. "दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव (केंद्रशासित प्रदेशांचे विलीनीकरण) विधेयक २०१९" भारतीय संसदेत मंजूर करण्यात आले आहे.
वर्ग:भारताचा भूगोल
शंकर पुरुषोत्तम जोशी
शं.पु. जोशी यांचे व्हर्नाक्युलर फायनलपर्यंतचे शिक्षण रायगड जिल्ह्यातील पाली व महाड येथे झाले. नंतर सातारा जिख्यातील औंध येथे ते इंग्रजी शाळेत शिकले. पहिल्या महायुद्धाच्या वेळी त्यांनी पुरवठा खात्यात नोकरी केली. त्या निमित्ताने त्यांना क्वेट्टा, अरबस्तान, इराण येथे जायला मिळाले. अरबी, पुश्तू, रशियन आदी बाषा ते शिकले. ती नोकरी संपल्यावर त्यांनी शिक्षकाची नोकरी केली.
मराठ्यांनी महाराष्ट्राबाहेर जाऊन जे कर्तृत्व गाजवले त्याची फारशी चिकित्सा झालेली नाही हे ध्यानात घेऊन जोशींनी आपल्या साहित्यातून महाराष्ट्राबाहेरील राजकारणावर विशेष लक्ष दिले.
पुस्तके
वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक वर्ग:भारतीय इतिहाससंशोधक वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू
शेला
अंगावर घ्यावयाचे उंची भरजरी वस्त्र अथवा रेशमी, भरजरी उपरणे. हे अरूंद, एकेरी, लांबट वस्त्र असून, स्त्री-पुरूष ते अंगावरून पांघरतात वा कमरेभोवती गुंडाळतात. शेला हा पूर्वी चार पट्ट्या एकत्र करून तयार करीत. बहुमानाच्या पोशाखात त्याचा समावेश होत असे. प्राचीन साहित्यात त्याचे अनेक उल्लेख आढळतात. शेला व पागोटे ही वस्त्रे बहुमानार्थ, अहेरा-दाखल देण्याची पद्घत होती.
महाराष्ट्रात अठराव्या-एकोणिसाव्या शतकांत शेला-पागोटे हा पुरूषी वेशभूषेचा एक खास वैशिष्ट्यपूर्ण व प्रतिष्ठानिदर्शक प्रकार होता. सामान्य पुरूष अंगावर उपरणे वा शेला घेत, तर सरदार व इतर श्रीमंत लोक शेला कमरेभोवती गुंडाळत. शेला व पागोटे यांवरून पुरूषाचा सामाजिक दर्जा सूचित होई. शेल्यासारखे उंची वस्त्र पांघरणे, हे सामान्यतः श्रीमंतीचे व प्रतिष्ठेचे लक्षण मानले जात असे. सर्वसामान्य व भिक्षुक वर्गांत नित्यप्रसंगी साधे उपरणे वापरण्याची पद्घत होती. स्त्रियाही विशेष प्रसंगी शेला परिधान करीत.
मुला प्रांत
मुला (तुर्की: Muğla ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या नैऋत्य भागातील एजियन समुद्रकिनाऱ्यावर एजियन प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ८.५ लाख आहे. मुला ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
गणोर
गणोर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील शहादा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४१ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७८० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:शहादा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
फिली अवतरक
फुले ही एक शोधकुपी आहे. ती रोस्सेता या यानामार्फात ६७ पी/च्युरयुमोव- गेरासिमेन्को धूमकेतूवर उतरवण्यात आली आहे.
न्युमा
न्युमा हा एक भारताच्या लडाख केंद्रशासित प्रदेशातील लेह जिल्हातील तालुका आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:लेह जिल्ह्यातील गाव वर्ग:न्युमा तालुक्यातील गाव
लिचफील्ड काउंटी, कनेटिकट
ही अमेरिकेच्या कनेटिकट राज्यातील ८ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:कनेटिकटमधील काउंटी
काजळ
सुवासिनींमध्ये सणासुदीला मुद्दाम काजळ घालण्याची एक पद्धत आहे. डोळयांचे एक सौंदर्यप्रसाधन आहे. पुरातन काळापासून डोळयांत काजळ किंवा अंजन घालण्याची प्रथा आढळते. काजळ घातल्याने डोळे सतेज, कोरीव/ रेखीव व आकर्षक दिसतात तसेच डोळ्यांना थंडावा मिळतो.. विशेषतः स्त्रिया काजळ घालतात. प्रथाही दिसून येते. काजळाप्रमाणे सुरमा नावाचा पदार्थ विशेषतः मुसलमान स्त्रिया व पुरुष वापरतात. काजळाप्रमाणे अनेक प्रकारची नेत्रांजनेही आहेत; त्यामुळे डोळे चुरचुरतात व पाणी येऊन स्वच्छ होतात. काजळाशी अशुभनिवारणाचा संकेतही निगडित असल्याचे दिसून येते. लहान मुलाला काजळाचे गालबोट लावतात. काजळ तयार करण्याची कृती सुश्रुतसंहितेत आढळते. सामान्यतः एरंडे लाच्या किंवा तुपाच्या ज्योतीवर तांब्याचे भांडे पालथे धरून काजळी धरतात. ती लोण्यात कालवून काजळ बनवितात.
वर्ग:सौंदर्य वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
राळेगण
राळेगण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
आम्ल पृथक्करण स्थिरांक
, Ka, (किंवा आम्लता स्थिरांक) हे द्रावणातील आम्लाच्या शक्तीचे संख्यात्मक एकक आहे. प्रत्येक आम्लाला वेगवेगळा Ka असतो. तो आम्ल-अल्कली यांच्या संदर्भातील रासायनिक अभिक्रियांमध्ये समतोलता स्थिरांक असतो. Kaची किंमत जितकी अधिक, तितके द्रावणातील रेणूंच्या पृथक्करणाचे प्रमाण अधिक व आम्लही तितकेच अधिक शक्तिशाली होते. अशाप्रकारे शक्तिशाली आम्लाला आपल्याजवळचे उदजन अयन काढून टाकायचे असतात.
आम्ल पृथक्करण स्थिरांकाचा pH शी घोटाळा करू नये. pH म्हणजे द्रावण किती आम्लीय किंवा अल्कली आहे, त्याचे प्रमाण. शक्तिशाली आम्ल पाण्यात घातल्यास मिळणाऱ्या द्रावणाचा pH कमी असेल (उदा. २) तर दुर्बल आम्ल पाण्यात घातल्यास मिळणाऱ्या द्रावणाचा pH तुलनेने अधिक असेल. (उदा. ५)
आम्ल पृथक्करणाची स्थिरता पुढीलप्रमाणे लिहिता येते: जेथे HA या सामान्य आम्लाचे A− व H+ मध्ये विघटन होते. A− हा आम्लापासून मिळणारा ऋण अयन (किंवा संयुग्म आम्लारी ) आहे व H+ हा धन हायड्रोजन अयन किंवा प्रोटॉन आहे. हा पाण्यात केलेल्या द्रावणात पाण्याच्या रेणूसह हायड्रॉनियम हा धन आयन तयार करतो. चित्रात दाखवेल्या उदाहरणामध्ये ॲसेटिक आम्ल हे वरील सूत्रातील HAच्या जागी असून A− हे ॲसिटेट अयनाच्या किंवा संयुग्म आम्लारीच्या जागी आहे. HA, A− व H+ या रसायनशास्त्रीय प्रकारांचे जेव्हा विशिष्ट काळात तीव्रता बदलत नाही तेव्हा ते संतुलित असल्याचे मानले जाते. प्रुथक्करण स्थिरांक हा संतुलनाच्या वेळी असलेल्या HA, A− व H+ या रसायनशास्त्रीय प्रकारांचा भागाकर म्हणून मांडला जातो. त्याचे एकक मोल प्रतिलिटर हे आहे.
Kaच्या मूल्यांची विशालता फार मोठी असल्याने पृथक्करण स्थिरांकाचे घातांक गणितीय ) प्रमाण अधिक वापरण्यात येते. हा घातांक गणितीय स्थिरांक pKa हा −log10 Ka ने काढता येतो. या घातांक गणितीय स्थिरांकालाच कधीकधी चुकून मानले जाते.
pKaची किंमत जितकी जास्त तितके त्या द्रावणाचे कोणत्याही pH मध्ये पृथक्करण कमी होते व ते आम्ल अधिक दुर्बल होते. दुर्बल आम्लाचा pKa हा अंदाजे -२ ते १२ च्या दरम्यान असतो. शक्तिशाली आम्लाचा pKa हा -२ पेक्षा कमी असतो. तो इतका कमी असतो की पृथक्करण न झालेल्या आम्लाच्या रेणूंचे मापन करणे अशक्यच होते. त्यामुळे शक्तिशाली आम्लांच्या pKaचे मापन अरण्यासाठी गणितीय सूत्रे किंवा सिद्धांत तसेच पृथक्करण स्थिरांक कमी असलेल्या ॲसिटोनायट्राइल व डायमिथाईलसल्फॉक्साईड सारख्या अजलीय द्रावणांचा वापर करावा लागतो.
पारिभाषिक शब्दसूची
वर्ग:आम्लेवर्ग:आम्लारी वर्ग:रसायनशास्त्र
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट ही राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमधील एक श्रेणी आहे. भारतातील माहिती व प्रसारण मंत्रालयाने स्थापन केलेल्या डायरेक्टरेट ऑफ फिल्म फेस्टिव्हलद्वारे दरवर्षी हे पुरस्कार सादर करण्यात येतात. हा पुरस्कार मराठी भाषेतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटास सादर केला जातो आणि चित्रपटाच्या निर्माता आणि दिग्दर्शकाला दिला जातो. हा एक रजत कमल पुरस्कार आहे. २०१७ला या पुरस्कारात रजत कमल, प्रमाणपत्र आणि रोख रक्कम असे पारितोषिकात समाविष्ट होते. नवी दिल्ली येथे आयोजित कार्यक्रमात राष्ट्रपतींच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान केला जातो.
भारताच्या संविधानाच्या आठव्या अनुसूची मधील २२ अधिकृत भाषांपैकी १८ भाषांतील चित्रपटांना हा प्रदान करण्यात येतो. ह्या भाषा आहेत, आसामी, बंगाली, बोडो, डोगरी, गुजराती, हिंदी, कन्नड, काश्मिरी, कोंकणी, मल्याळम, मणिपुरी, मराठी, उडिया, पंजाबी, संस्कृत, तमिळ, तेलुगू आणि उर्दू. ह्या १७ भाषा व्यतिरिक्त, अजून काही भाषांतील चित्रपटांना असे पुरस्कार देण्यात येतात, जसे कि भोजपुरी, गारो, हरियाणवी, जसरी, इंग्रजी, खासी, कोडवा, कोकबोरोक, लडाखी, मिशिंग, मिझो, मोनपा, पांगचेनपा, रभा, शेरडोकपेन, तुलू आणि वानचो.
२१ डिसेंबर १९५५ रोजी सादर झालेल्या २ऱ्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमधून सात प्रादेशिक भाषांमध्ये (बंगाली, हिंदी, कन्नड, मल्याळम, मराठी, तामिळ आणि तेलगू) चित्रपटांसाठी पुरस्कारांना प्रारंभ झाला. "सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी राष्ट्रपतींचे रौप्य पदक", "द्वितीय सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी प्रमाणपत्र" आणि "तृतीय सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी प्रमाणपत्र" या तीन पुरस्कारांची स्थापना करण्यात आली. नंतरचे दोन प्रमाणपत्र पुरस्कार १५व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (१९६७) पासून बंद केले गेले.
प्रल्हाद केशव अत्रे दिग्दर्शित, १९५४ साली महाराष्ट्राच्या समाजसुधारक जोतीराव गोविंदराव फुले यांच्या जीवनावर आधारित महात्मा फुले या चित्रपटाला मराठीतील प्रथम सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी राष्ट्रपतींचे रौप्य पदक प्रदान करण्यात आले. जब्बार पटेल दिग्दर्शित पाच चित्रपटांनी हा पुरस्कार जिंकला आहे: सामना (१९७५), जैत रे जैत (१९७७), सिंहासन (१९७९), उंबरठा (१९८२) आणि एक होता विदूषक (१९९२). राजा ठाकूर दिग्दर्शित चार चित्रपटांनी हा पुरस्कार जिंकला आहे: मी तुळस तुझ्या अंगणी (१९५५), रंगल्या रात्री अश्या (१९६२), एकटी (१९६८) आणि मुंबईचा जावई (१९७०). दिग्दर्शक अनंत माने, माधव शिंदे आणि संजय सूरकर यांना प्रत्येकी तीन चित्रपटांसाठी हा पुरस्कार मिळाला आहे.
नलिनी प्रोडक्शन्स निर्मित भोंगा या चित्रपटासाठी दिग्दर्शक शिवाजी लोटन पाटील यांना अलीकडील २०१८ मध्ये ६६वा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात हा पुरस्कार देण्यात आला आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
मांगळी (कुही)
मांगळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कुही तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
झी स्टुडिओज
झी स्टुडिओ हा झी एंटरटेनमेंट एंटरप्रायझेस लिमिटेडची उपकंपनी म्हणून २०१२ मध्ये स्थापन झालेला चित्रपट निर्मिती आणि वितरण स्टुडिओ आहे. झी मोशन पिक्चर्स आणि झी लाइमलाइट या बॅनर्सच्या पूर्ववर्ती बॅनर अंतर्गत निर्मितीची लायब्ररी समाविष्ट करण्यासाठी ओळखले जाणारे, ते वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपट निर्मिती, वितरण, आंतरराष्ट्रीय वितरण, जाहिरात, जाहिरात आणि कमाई निर्माण करणाऱ्या प्रवाहांमध्ये उपस्थितीसह सिनेमॅटिक सामग्री इंजिन म्हणून कार्य करते.
स्टुडिओचा पहिला मोठा चित्रपट २०१५चा अॅक्शन थ्रिलर ड्रामा जज्बा होता, ज्यामध्ये ऐश्वर्या राय बच्चन तिच्या पुनरागमनात आणि इरफान खान मुख्य भूमिकेत होता. २०१७ पासून, हे असंख्य मुख्य प्रवाहातील प्रकल्पांच्या निर्मिती आणि/किंवा वितरणाशी मोठ्या प्रमाणावर संबद्ध आहे, ज्यांचे जवळजवळ सर्व उपग्रह अधिकार केवळ Zee Cinemaच्या मालकीचे आहेत.
संदर्भ
वर्ग:चित्रपट निर्मिती कंपन्या
विंडम काउंटी, कनेटिकट
ही अमेरिकेच्या कनेटिकट राज्यातील ८ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:कनेटिकटमधील काउंटी
हार्टफर्ड काउंटी, कनेटिकट
ही अमेरिकेच्या कनेटिकट राज्यातील ८ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:कनेटिकटमधील काउंटी
षोडशोपचार पूजा
भारतीय संस्कृतीमध्ये पूजा विधीत सोळा उपचार प्रचलित आहेत. अश्या पूजेला षोडशोपचार पूजा असे म्हणतात.
संदर्भ
वर्ग:अध्यात्म वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:हिंदू परंपरा वर्ग:पूजा पद्धती
रवींद्र जैन
रवींद्र जैन (२१ फेब्रुवारी, इ.स. १९४४:अलीगड, उत्तर प्रदेश, भारत - ९ ऑक्टोबर, इ.स. २०१५):मुंबई, महाराष्ट्र हे एक गीतकार, गायक व हिंदी चित्रपटांचे संगीत दिग्दर्शक होते.
अलीगडच्या औष्णिक ऊर्जा केंद्रात अभियंता असलेले असलेले आयुर्वेदाचार्य पंडित इंद्रमणी जैन आणि किरण जैन, हे रवींद्र जैन यांचे आईवडील होते. अंध म्हणून जन्माला आलेल्या रवींद्र जैन यांना लहानपणापासून संगीताचा एक वेगळाच 'कान' होता. जैन मंदिरांमध्ये ते लहानपणी भजन गात असत. त्यांची संगीतातील रुची पाहून त्यांच्या आई-वडिलांनी त्यांना संगीताचे शिक्षण देण्यासाठी पं‌डित जनार्दन शर्मा आणि पंडित नथू राम यांच्याकडे पाठवले.
चित्रपट संगीताची कारकीर्द
१९७० च्या दशकामध्ये रवींद्र जैन यांनी त्यांनी ‌संगीत दिलेले चित्रपट गाजले. राजश्री प्रॉडक्शनच्या चित्रपटांचे संगीतकार म्हणून त्यांची ओळख होती. राज कपूर यांनी 'राम तेरी गंगा मैली' या चित्रपटाद्वारे त्यांना प्रसिद्धीच्या झोतात आणले. रवींद्र जैन यांनी हिंदीप्रमाणेच गुजराथी, पंजाबी, बंगाली, भोजपुरी, मल्याळी, तेलुगू, राजस्थानी अशा विविध भाषांतील एकूण सुमारे १५० चित्रपटांना संगीत दिले.
प्रत्येक संगीतकाराला सतत नव्या आवाजाचाही शोध असतो. जैन यांना असा एक आवाज सापडला आणि त्याने हिंदी चित्रपटसृष्टीत एक नवी खुमारी अवतरली. येसूदास यांच्यासारख्या दक्षिणी चित्रपटातील लोकप्रिय गायकाला त्यांनी हिंदी चित्रपटाच्या दुनियेत आणले,
रवींद्र जैन यांचे भक्ति संगीताचे काही आल्बम आहेत. मॉर्निंग सन’ हा त्यांचा आल्बम विशेष प्रसिद्ध आहे.
आत्मचरित्र
वर्ग:भारतीय संगीतकार वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
बाल्केसिर प्रांत
बाल्केसिर  (तुर्की: Balıkesir ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या वायव्य भागातील एजियन समुद्र व मार्माराचा समुद्रकिनाऱ्यावर मार्मारा प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ११.६ लाख आहे. बाल्केसिर ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
बाल्केसिर प्रांत येथील ऑलिव्ह फळाच्या लागवडीसाठी व पर्यटनासाठी लोकप्रिय आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
संगनोरे
संगनोरे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
नुब्रा घाटी
नुब्रा घाटी हा एक भारताच्या लडाख केंद्रशासित प्रदेशातील लेह जिल्हातील तालुका आहे. येथे भाग मिल्खा भाग या चित्रपटाच शुटिंग झालेल आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:लेह जिल्ह्यातील गाव वर्ग:नुब्रा घाटी तालुक्यातील गाव
गोदीपूर
गोदीपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील शहादा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४१ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७८० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:शहादा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
इरा सिंघल
इरा सिंघल या भारतीय प्रशासकीय सेवेतील एक अधिकारी आणि संगणक अभियंता आहेत. २०१४ च्या केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या नागरी सेवा परीक्षेत त्यांनी सर्वाधिक गुणांसह देशात प्रथम क्रमांक मिळवला होता. सिंघल या त्यांच्या चौथ्या प्रयत्नात परीक्षेत अव्वल ठरल्या. तसेच या परीक्षेत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण होणाऱ्या त्या पहिल्या दिव्यांग महिला आहेत.
जीवन
इरा सिंघल यांचा जन्म मेरठ येथील राजेंद्र सिंघल आणि अनिता सिंघल यांच्या घरी झाला. त्यांचे वडील अभियंता आहेत आणि आई विमा सल्लागार आहे. त्या मेरठच्या सोफिया गर्ल्स स्कूलमध्ये आणि लॉरेटो कॉन्व्हेंट स्कूल, दिल्ली येथील शीर्ष विद्यार्थीनी होत्या.
इरा यांना स्कोलियोसिस हा मणक्याशी संबंधित विकार आहे, ज्यामुळे त्या हाताच्या हालचाली व्यवस्थित करू शकत नाहीत. त्यांनी आर्मी पब्लिक स्कूल, धौला कुआन येथून शालेय शिक्षण पूर्ण केले आणि नेताजी सुभाष इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीमधून संगणक अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले. दिल्ली विद्यापीठाच्या मॅनेजमेंट स्टडीज फॅकल्टीमधून मार्केटिंग आणि फायनान्समध्ये दोनवेळा एमबीएची पदव्युत्तर पदवी त्यांनी मिळवली. नागरी सेवा परीक्षेत एकूण २,०२५ पैकी १,०८२ गुण (५३.४३%) मिळवून त्यांनी देशात प्रथम क्रमांक पटकावला.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवा वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी वर्ग:भारतीय महिला कार्यकर्त्या वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील महिला अधिकारी वर्ग:दिव्यांग व्यक्ती वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील दिव्यांग अधिकारी
वृक्ष-दोहद
वृक्ष दोहद हा शब्द वृक्षामधल्या अभिलाषेचा द्योतक आहे. वृक्षांनाही काही अभिलाषा असते असे भारतीय संस्कृतीत मानले जाते. वृक्ष दोहदाची पूर्तता कोण्या सुंदरीच्या विशेष क्रियेने होते. वैदिक साहित्य, रामायण, महाभारत, संस्कृत-प्राकृत नाटके आणि काव्ये, रीतिकाव्ये आणि लोकगीतांमध्ये वृक्ष दोहदाचे खूप वर्णन येते. भारतीय संस्कृतीची अशी मान्यता आहे की, की काही वृक्षांची अशी इच्छा असते की त्यांच्या बहरण्या-फुलण्याच्या काळात, म्हणजे तारुण्यात एखाद्या स्त्रीने त्याला स्पर्श करावा, त्याला थोपटावे किंवा त्यावर पदाघात करावा. याच कारणाने भारतीय साहित्यात युवतींच्या उपवन-वाटिकांवरच्या वा उद्यानांवरच्या प्रेमाचे वर्णन आहे. ह्या उद्यानांमधील क्रीडांचे विविध प्रकार स्त्रियांच्या मनोरंजनाचे आवडते साधन होते. अशी समजूत होती की, वृक्ष नारीच्या स्पर्शाची इच्छा बाळगतो, तसेच नारीही वृक्षांशी क्रीडा करण्याची इच्छा करून तितकीच आनंदते. ह्या दोन्हींमुळे त्यांचे आरोग्य आणि सौदर्य सांभाळले जाते. याच प्रचलित लोकविश्वासाला संस्कृत कवींनी त्यांच्या साहित्यांत स्थान दिले आहे. 'मालविकाग्निमित्रम्'मध्ये म्हटले आहे की, मदन उत्सवानंतर अशोक वृक्षात दोहद उत्पन्न केला जात होता. ही दोहद क्रिया अशी होती. : कोणी एखादी सुंदरी अंगावर सर्व प्रकारची आभूषणे घालून पायांना मेंदी लावून, नूपुरे चढवून, डाव्या पायाने अशोक वृक्षावर आघात करत असे. या चरणाघाताचा विलक्षण महिमा होता. अशोक वृक्ष खालपासून वरपर्यंत पुष्पगुच्छांनी भरून जात असे. कालिदासाने 'मेघदूतम्'मध्ये लिहिले आहे की, दोहद ही एक अशी क्रिया की जी बांबू-ऊस यांसारखी झाडे, वृुक्ष, लता वगैरेंमध्ये अकाली पुष्पधारणा करण्याच्या दिशेने काम करते. मेघदूतात त्याने लिहिले आहे की% उद्यानाच्या मध्यभागी जी अशोकाची एका प्रियाच्या पदाघाताने व दुसरा मदिरेच्या चुळीमुळे फुलण्याची अपेक्षा धरून होता. दोहद हे असे द्रव्य किंवा द्रव्याची फुंकर आहे की जी वृक्षांमध्ये तसेच वेलींमध्ये फूल आणि फळ देण्याची शक्ती प्रदान करते, असा 'नैषधीयचरिता'त उल्लेख आहे.
भारतीय साहित्यात में अलग-अलग वृक्ष, लता, आदींना ध्यानात घेऊन प्रियंगु दोहद, बकुल दोहद, अशोक दोहद, कुरबक दोहद, मंदार दोहद, चंपक दोहद, आम्र दोहद, कर्णिकार दोहद, नवमल्लिका दोहद आदींची कल्पना केली आहे. भारतीय कला विशेषांनुसार, विशेषतः शुंगकालीन कलांमध्ये उद्यान क्रीडांच्या स्वरूपांत शालभंजिका, आम्रभंजिका, सहकारभंजिका, पुष्प वचायिका यांची रूपेही वर्णन केली आहेत.
% रक्‍ताशोकश्‍चलकिसलयः केसरश्‍चात्र कान्‍त: प्रत्‍यासन्‍नौ कुरबकवृतेर्माधवीमण्डपस्‍य। एकः सख्‍यास्‍तव सह मया वामपादाभिलाषी काङ्क्षत्‍वन्‍यो वदनमदिरां दोहदच्‍छद्मनास्‍या:।। ... उत्तर मेघदूत श्लोक १५वा.
मराठीत अर्थ : त्या क्रीडा उद्यानामध्ये कुबरक वृक्षांनी वेढलेला मोत्याचा मांडव आहे. त्याच्या जवळ नव्याने पालवी फुटलेला (किसलय),चंचल पानांचा आणि लाल फुलांचा अशोक वृक्ष आहे. दुसऱ्या बाजूला बकुळीचा वृक्ष (केसव) आहे. पहिला माझ्यासारखा दोहदच्या निमित्ताने तुझ्या सखीच्या डाव्या पायाचा प्रहार इच्छितो आहे व दुसरा तिच्या तोंडच्या मदिरेच्या चुळीची अपेक्षा करतो आहे.
वर्ग:काव्य
खराडा
खराडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कुही तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
यालोवा प्रांत
यालोवा (तुर्की: Yalova ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या वायव्य भागातील मार्माराच्या समुद्रकिनाऱ्यावर मार्मारा प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे २.२ लाख आहे. यालोवा ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे. १९९५पासून स्वतंत्र असलेला हा प्रांत त्याआधी १९३० पासून इस्तंबूल प्रांताचा तर त्याही आधी कोचाएली प्रांताचा भाग होता.
या प्रांतात सहा प्रभाग आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
१९६० वाल्दिव्या भूकंप
वाल्दिव्या भूकंप (स्पॅनिश: Terremoto de Valdivia) हा जगातील सर्वात शक्तीशाली आणि विध्वंसक असा भूकंप मानला जातो.
हा भूकंप चिली देशात बिओ-बिओ येथे झाला, जो रिश्टर मापावर ९.४ ते ९.६ इतका विविध संशोधकांनी मोजला गेला आहे.
२२ मे, १९६० रोजी स्थानिक वेळेनुसार दुपारी ३ वाजून ११ मिनीटाला चालू झालेला हा भूकंप १० मिनीटे चालला.
संदर्भ
वर्ग:भूकंप वर्ग:इ.स. १९६० वर्ग:चिलेचा भूगोल
तारक मेहता का उल्टा चष्मा
तारक मेहता का उल्टा चश्मा भारतातील सर्वात लांब चालणाऱ्या मालिकेपैकी एक आहे. हे नीला टेली फिल्म्स प्रायव्हेट लिमिटेडद्वारे निर्मित केले आहे. ही मालिका २८ जुलै २००८ रोजी 'सब टीव्ही' वर सोमवार ते शनिवार रात्री ८:३० वाजता सुरू झाली. २ नोव्हेंबर २०१५ पासून सोनी पल वर ह्या मालिकेचे पुनःप्रक्षेपन सुरू झाले.
वास्तविक ही मालिका चित्रकार स्तंभलेखक, पत्रकार आणि नाटककार तारक मेहता यांनी चित्रलेखाच्या गुजराती साप्ताहिकाच्या मासिकासाठी लिखित 'દુનિયા ને ઉંઢા ચશ્મા (दुनिया ने उंढा चश्मा)' यावर आधारित आहे.
कथानक
गोकुलधाम हॉऊसिंग कॉऑप्रेटिव्ह सोसायटी हा पावडर गल्ली, गोरेगाव पूर्व, मुंबई येथे एक निवासी सोसायटी आहे. ज्यामध्ये चार विंग आहेत. 'ए' विंग, 'बी' विंग, 'सी' विंग आणि 'डी' विंग. सोसायटीमध्ये १७ फ्लॅट असून ही मालिका आठ कुटुंबांच्या आसपास फिरते.
'बी' विंगचे रहिवासी : - गुजरातचे कच्छामधील व्यापारी गडा इलेक्ट्रॉनिकचे मालक जेठलाल चंपकलाल गडा, त्यांची पत्नी दया टपू के पापा गडा, त्यांचा मुलगा टिपेंद्र उर्फ टपू वडील चंपकलाल जयंतीलाल गडा बी विंगचे रहिवासी आहेत. या जेठालालची कुंडली अशी आहे की ते नेहमी संकटांनी त्रस्त असतात आणि त्यांच्या परम मित्र तारक मेहता यांची मदत घेतात म्हणूनच त्यांना जेठालाल 'फायर ब्रिगेड' म्हणून बोलवतात. लेखक, तारक मेहता एक ट्रेडींग कंपनीसाठी काम करतात आणि एका वृत्तपत्रात स्तंभलेखन करतात आणि त्यांची पत्नी अंजली तारक मेहता (ATM) गुजरातची शिस्तप्रिय आहारतज्ज्ञ आहे.
'ए' विंगचे रहिवासी :- सोसायटीचे एकमेव सचिव आत्माराम तुकाराम भिडे, महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरीचे गृह शिक्षक, त्यांची पत्नी माधवी आत्माराम भिडे यांचा लोणची आणि पापडांचा व्यवसाय आहे आणि मुलगी सोनलिका (सोनू). डॉक्टर हंसराज हाथी, त्यांची पत्नी कोमल हंसराज हाथी आणि मुलगा गुलाबकुमार हंसराज हाथी (गोली). रोशनसिंह हरजितसिंह सोढी, पंजाब अमृतसरचे कार गॅरेजची मालकी असलेल्या मॅकॅनिक आहेत. त्यांची पारसी पत्नी रोशन रोशनसिंह सोढी आणि त्यांचा मुलगा गुरूचरण सिंह सोडी (गोगी) देखील आहेत. पंकज दीवान सहाय यांना पिंकू असेही म्हटले जाते, ते तापू सेनेचा भाग आहेत आणि दुसऱ्या सोसायटी(गुलममोअर अपार्टमेंट) मध्ये राहतात (सुरुवातीपासून टपूसेनेला त्यांच्या वैयक्तिक पार्श्वभूमीबद्दल माहिती नव्हती. पण नंतर यांना कळाले की त्यांचे आई-बाबा देशासाठी सिक्रेट एजंट म्हणुन काम करतात)
'सी' विंगचे रहिवासी :- कृष्णन सुब्रमण्यम् अय्यर, तमिळनाडूतील वैज्ञानिक आणि पश्चिम बंगालमधील कोलकाताच्या पत्नी बबिता कृष्णन अय्यर आहेत. भोपाळ, मध्य प्रदेश मधील पत्रकार पोपटलाल भगवतीप्रसाद पांडे ते तुफान एक्स्प्रेसमध्ये एक वरिष्ठ युवा पत्रकार गुन्हे नोंदवण्याचे काम करतात. "द गोल्डन क्रॉ ॲवॉर्ड" म्हणून अनेक पुरस्कार मिळाला आहेत. बऱ्याच वर्षांपासून अविवाहित, त्यांच्या विवाहाबद्दल आशा अंधुक आहे. बऱ्याच मॅरेज ब्युरोंमध्ये त्याचे नाव आहे परंतु आजपर्यंत त्यांचे लग्न झालेले नाही.
सुंदरलाल (जेठालालच्या पत्नी दयाचा भाऊ अहमदाबाद, गुजरात) आणि त्याच्या मित्रांसह इतर पात्र आहेत. अब्दुल सोसायटीच्या प्रवेशद्वाराच्या बाहेर असलेल्या तरतुदीचे दुकानदार, रिपब्लिक रिटा श्रीवास्तव, 'कालक' वृत्तपत्र, इंस्पेक्टर चालू पांडे, असित कुमार मोदी स्वतः ला,
जेठलालचे दुकानातील सहाय्यक - नटवरलाल प्रभाशंकर उंढईवाला (नटू काका), त्यांचा पुतण्या बागेश्वर दादू उंढईवाला (बागा) हे दोघेही बरीच वर्ष नोकरी करत आहेत,त्याचबरोबर मगण हा सुद्धा त्यांच्या सोबत काम करतो. बागाची प्रेयसी बावरी धोंडुलाल कानपुरीया आहे.
सोसायटीच्या सदस्यांचे आणि इतर पात्रांचे एकमेकांचे प्रेम आणि सहानुभूती यांचे भावनिक जिव्हाळा आहेत. जे त्यांना एका कुटुंबाच्या सदस्यांसारखेच मानतात. ते नेहमी सण- उत्सव साजरे करतात आणि एकत्रित कार्यक्रमांमध्ये भाग घेतात. जरी ते सामान्य भारतीय कुटुंबांचे जीवन असले तरी सर्वच पात्रे पण खासकरून जेठालाल गडा अनेक वेळी स्वतःला संकटात टाकतात. विनोदी पद्धतीने नेहमीचीच कामे करत असतात.
पात्रे
प्रमुख पात्रे
प्रभाव
मुंबईमध्ये शूटिंगचा मुख्य भाग आहे. तथापि, शोचे काही भाग गुजरात, नवी दिल्ली, गोवा आणि लंडन, ब्रुसेल्स, पॅरिस आणि हॉंगकॉंगसारख्या परदेशी स्थानांवर देखील शूट केले गेले आहेत.
६ नोव्हेंबर २०१२ रोजी तारक मेहता का उल्टा चश्मा या मालिकेने १००० एपिसोड पूर्ण केले, दिग्दर्शकाने "वेगळ्या कॅन्वसवर चित्रपट शूट करण्याचा निर्णय घेतला कारण प्रेक्षकांना असे वाटत नाही की ते सीरियलचा आणखी एक भाग पहात आहेत. "
स्वच्छ इंडिया कॅम्पियनला प्रोत्साहन देण्यासाठी फेब्रुवारी २०१५ मध्ये जोशी, वाकानी आणि लोढा यांनी ६० व्या ब्रिटानिया फिल्मफेअर अवॉर्डमध्ये लाल कार्पेटची मेजवानी केली.
वर्ग:सोनी सब दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:भारतीय विनोदी दूरदर्शन मालिका
मनु
मनुष्यजातीचा पहिला पूर्वज किंवा पहिला मनुष्य असे ऋगवेदात व अन्य वेदांमध्ये मनूला म्हटले आहे. म्हणूनच मानव, मनुष्य, मनुज असे मनुष्यवाचक शब्द संस्कृत व अन्य भारतीय भाषांमध्ये रूढ आहे.
वैदिक साहित्यात विवस्वत किंवा विवस्वान याचा पुत्र म्हणून वैवस्वत असे मनुचे विशेषण निर्दिष्ट केलेले आढळते. वैदिक साहित्यात मरणशील मनुष्यांमधील पहिला मनुष्य म्हणून हा मनुचा उल्लेख आहे.
यजुर्वैदा च्या शतपथ ब्राम्हणामध्ये मनु-वैवस्वत हा मनुष्यांच्या पहिला राजा आणि त्याचाच सख्खा भाऊ यमवैवस्वत हा मृतांचा म्हणजे पितरांचा पहिला राजा म्हणून वर्णिलेला आहे. (ऋगवेद -८.५२.१ शतपथ ब्राम्हण-१३.४.३) मनू हा यज्ञसंस्थेचा पहिला प्रवर्तक आणि सगळ्या माणसांना प्रकाश मिळावा म्हणून अग्नीची स्थापना करणारा पहिला मनुष्य असे ऋग्वेदामध्ये सांगितले आहे. (ऋग्वेद – १.३६.७६).
पौराणिक कालगणने प्रमाणे सृष्टीनिर्मितीपासून सृष्टीच्या अंतापर्यंतच्या कालाचे विभाग १४ विभागांना मन्वंतर अशी संज्ञा दिली आहे. एकेका मन्वंतराची कालमर्यादा ४३ लाख २० हजार वर्ष इतकी मानलेली आहे.