cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पूर्वा एक्सप्रेस
पूर्वा हा शब्द भारताचा पूर्वेकडील भाग दर्शवितो. ही ट्रेन बिहार, झारखंड आणि पश्चिम बंगाल मधील प्रवाश्यांसाठी राजधानी नंतर सगळ्यात चांगली ट्रेन आहे. या ट्रेनला एल.एच.बी.चे २२ कोच देण्यात आलेले आहे जे ३० एप्रिल २०१३ पासून कार्यरत आहेत. सध्या या ट्रेनचा अधिकतम शक्य वेग १३० कि.मी. प्रतितास आहे.
लोको
१२३०३/०४ पूर्वा एक्सप्रेस ही तिच्या हावडा ते नवी दिल्ली (पाटणा मार्गे) ह्या मेन लाईन सेक्शन दरम्यान WAP-४ / WAP ७ ह्या विजेवर चालणाऱ्या एका इंजिनच्या मदतीने चालविली जाते. १२३०३/०४ पूर्वा एक्सप्रेस ही तिच्या हावडा ते नवी दिल्ली प्रवासादरम्यान WAP ७ ह्या विजेवर चालणाऱ्या एका इंजिनच्या मदतीने चालविली जाते.
बदल
सन २००० च्या सुरुवातीला या ट्रेनचा रंग फिकट तपकिरी वरून निळा करण्यात आला. सुरुवातीला या ट्रेनला संपूर्ण फर्स्ट ए.सी. कोच होते. जेव्हा ही ट्रेन सुरू झाली होती तेव्हा त्या ट्रेनला तिच्या प्रवासादरम्यान सर्वोत्तम प्राधान्य दिले जात होते. राजधानी एक्सप्रेस सुरू झाल्यानंतर या ट्रेनला पूर्वीइतके प्राधान्य दिले जात नव्हते.
काही घटना
१४ डिसेंबर २०१४ रोजी ८:१५ वाजता १२३८१ अप हावडा - नवी दिल्ली गाडी हावडा स्टेशन सोडल्यानंतर ८:२७ वाजता ट्रेन रुळांवरून घसरली. पूर्वा एक्सप्रेसचे ११ स्लीपर कोच आणि एक पॅन्ट्री कोच हावडा स्टेशन सोडल्यानंतर लिलूह स्टेशनजवळ रुळांवरून घसरले. रेल्वेच्या सूत्रांनुसार कुणीही जखमी किंवा कुठल्याही प्रकारची जीवितहानी झाली नाही. रेल्वे सूत्रांच्या म्हणण्यानुसार ट्रेनचा वेग खूप कमी होता आणि अपघातामागची कारणे ते शोधत आहेत. ट्रेनचा वेग कमी असल्यामुळे सर्व प्रवासी बचावले. सूत्रांनुसार "पूर्वा एक्सप्रेस १० ते १५ कि.मी. प्रतितास या वेगाने धावत होती. जरी ट्रेनचा उच्चतम वेग १२० कि.मी प्रतितास असला तरी तिचा सरासरी वेग ६३ कि.मी. प्रतितास आहे. ट्रेन वेगात असतांना जर ही घटना घडली असती तर खूप मोठी आपत्ती ओढवली असती".
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:रेल्वे वाहतूक वर्ग:पश्चिम बंगालमधील रेल्वे वाहतूक
गॅस्ट्रोएंटरायटिस
हा शरीराच्या पोटाचा आजार आहे.
वर्ग:रोग वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
मुंबईची सात बेटे
महाराष्ट्राची राजधानी असलेले मुंबई हे नगर सात बेटांनी बनलेले आहे.
पूर्वी मुंबई येथे सात लहान-मोठ्या आकाराची बेटे अस्तित्वात होती. या बेटांच्या मधील खाडी व खाजणात भराव घालून त्यांचे एकत्रीकरण करण्यात आले, ज्यापरत्वे आत्ताचे मुंबई नगर अस्तित्वात आले.
मुंबई बेटाची निर्मिती
या बेटांदरम्यानचा समुद्र फारच उथळ होता व ठिकठिकाणी खाजणे होती. ओहोटीच्या वेळी बराचसा भाग उघडा पडत असे. जेराल्ड आंजिअर (१६७०-७७) या मुंबईच्या दुसऱ्या ब्रिटिश गव्हर्नरने या सात बेटांमधील खाड्या बुजविण्याचा व समुद्र हटविण्याचा कार्यक्रम हाती घेतला. त्याच्यानंतर तो टप्पा-टप्प्याने राबविला जाऊन या सात बेटांचे एकत्रीकरण होऊन मुंबई बेटाची निर्मिती झाली. मुंबई बेटावर पूर्व व पश्चिम भागांत नैर्ऋत्य-ईशान्य दिशेत पसरलेले व एकमेकांस समांतर असलेले दोन कमी उंचीचे खडक आहेत. त्यांपैकी बेटाच्या पश्चिम भागातील खडक मलबार पॉइंटपासून वरळीपर्यंत पसरला आहे. या खडकाची मलबार हिल येथील समुद्र सपाटीपासून उंची ५५ मीटर असून तेच मुंबईतील सर्वोच्च ठिकाणी आहे. दुसरा खडक बेटाच्या पूर्व भागात साधारण डोंगरीपासून शीवपर्यंत तुटकतुटक पसरलेला आहे. या खडकामुळे व नरीमन पॉईंटच्या भूशिरामुळे त्याच्या पूर्व बाजूवर असलेल्या मुंबई बंदराचे खुल्या सागरापासून संरक्षण झालेले आहे. या दोन्ही खडकांतर्गत मलबार, खंबाला, वरळी, पाली, गिल्बर्ट, शिवडी, ॲंटॉप इत्यादी लहानलहान टेकड्या आहेत. या दोन्ही खडकांदरम्यानचा प्रदेश सपाट असून मलबार हिल व नरीमन पॉईंटच्या दरम्यान बॅक बे हा उथळ समुद्रभाग आहे.
साष्टी बेट
मुंबई बेटाच्या उत्तरेकडील साष्टी बेटाचा मध्यवर्ती भाग टेकड्यांनी (उदा.,कान्हेरीचे डोंगर, घाटकोपर टेकड्या) व्यापला आहे. या टेकड्यांमधून अनेक लहानलहान नद्या (मिठी, पोईसर, दहिसर इ.) उगम पावून समुद्राला जाऊन मिळतात. त्यामुळे साष्टी बेटावर अरीय नदीप्रणाली निर्माण झाली आहे. पश्चिमेला मिठी नदी व माहीमची खाडी, पूर्वेला एका लहानशा नदीमुळे तसेच ठिकठिकाणच्या दलदलीच्या भागांमुळे मुंबई बेट साष्टी बेटापासून वेगळे झाले आहे. शिवाय पश्चिमेची वसईची खाडी व पूर्वेची ठाण्याची खाडी ही साष्टी बेटाला मुंबईच्या मुख्य भूभागापासून अलग करते. मोसमी साकव (कॉजवे), सडका, लोहमार्ग, खाडीवरील पूल इत्यादींनी मुंबई व साष्टी ही दोन बेटे आता एकमेकांशी जोडली गेली आहेत. मुंबईचा मोठा भाग समुद्रात भर घालून तयार केला गेला आहे व आजही बॅक बे, माहीम इत्यादी ठिकाणी हे भरावकार्य दिसते.
मुंबईतील आणखी बेटे
अर्नाळा, ऑयस्टर आयलंड, क्रॉस आयलंड, घारापुरी, तुर्भे (ट्रॉम्बे), गल बेट, धारावी, पाणजू बेट, प्रॉंग्ज आयलंड, बुचर आयलंड (जवाहर द्वीप), मढ, मार्वे, मिडिल ग्राऊंड, मुर्ढे, वांद्रे, राई, वेसावे, वगैरे.
बेटे
व्यारा विधानसभा मतदारसंघ
व्यारा विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
उद्योजक
उद्योजकता हा एक व्यवसाय, रचना आणि कार्यरत प्रक्रिया आहे. जे लोक हे व्यवसाय करतात त्यांना उद्योजक म्हणतात. उद्योजकला इंग्लिश मध्ये entrepreneur असे म्हणतात
महाराष्ट्रातील मासेमार जनजाती
महाराष्ट्रात अनेक मासेमार जनजाती आहेत. या जनजाती पारंपारिकरीत्या गोदावरी, नर्मदा, कृष्णा इत्यादी मोठ्या नद्या आणि अरबी समुद्राच्या जवळ वस्ती करून आहेत.
उद्योजक
उद्योजकतेचे वर्णन केले गेले आहे की "व्यवसाय उपक्रम नफा व्यवस्थापित करण्याची इच्छा आणि क्षमता."
महाराष्ट्रातील मासेमार जनजाती
धिवर
धिवर ही मासेमारांची एक महत्त्वाची जनजात प्रामुख्याने महराष्ट्राच्या पूर्व भागात, मध्यप्रदेश, छत्तीसगढ, ओडिशा, राजस्थान, गुजरात मध्ये वास्तव्यास असून त्यांचा प्रमुख व्यवसाय गोड्या पाण्यातील मासेमारी आहे. संस्कृत धीवर ह्या शब्दापासुन ह्या जनजातीचे संबोधन घेण्यात आले असून ज्याचा शाब्दिक अर्थ मासेमार असा होतो. मासेमारी सोबतच हे लोक फुटाने (भाजलेले हरभरे), सिंघाडे सुद्धा विकतात. नदी या भौगोलिक घटकांशी एक प्रकारचे जिव्हाळ्याचे संबंध स्थापीत करून ही जन जात जगते आहे. नदीच्या कडेने अनेक अधिवासांना यांनी धार्मिक महत्त्व देउन त्यांत मासेमारी करण्याला बंदी केलेली असते. महाराष्ट्राच्या पुर्व भागात (विदर्भ) वसलेले लोक मराठी हीच भाषा बोलतात पण मध्यप्रदेशात (मंडला, सिवनी इत्यादी भागात) असणारे धिवर (धिमर) हे प्रामुख्याने हिंदी भाषा बोलतात.धिवरांमध्ये उपजीवीकेच्या साधनानुसार बरेच विभाग आहेत उदा. सिंघाडीय़ा हे सिंगाड्यांची (पाण्यात निर्माण होणारा एक प्रकारचा खाद्य उपयोगी कंद) पैदास करताततर नधा" हे नदीच्या कडेने राहुन प्रामुख्याने मासेमारी करतात आणि घुरीया हे फुटाने विकतात . मासेमारी सोबतच हे लोक विविध प्रकारचे व्यवसाय करतात उदा. नदीच्या पात्रात टरबुज किंवा भाजीपाल्याचे उत्पादन घेने, शेती करणे इत्यादी. परंतु शेतीच्या बाबतीत हे लोक जास्त निश्नात नसतात. धिवरांची भारतातील लोकसंख्या 1,653,000 असल्याचा अंदाज असून खालील तक्त्यात दिलेल्या माहिती प्रमाणे भारतातल्या विविध राज्यात त्यांची लोकसंख्या विखुरलेली आहे.
उद्योजक
एखाद्या व्यवसायात उद्यम साध्य करण्याला उद्योजकता असे म्हणता येते. उद्योजकता खालील गुणांवर साध्य करता येऊ शकते.
महाराष्ट्रातील मासेमार जनजाती
धिवर
मध्य प्रदेश : 872,000 महाराष्ट्र : 449,000 छत्तीस गढ : 175,000 ओरीसा : 144,000 राजस्थान: 3,700 गुजरात: 1,500 दिल्ली: 200 दादरा आणि नगर हवेली: 50 दमन दिव : 40
भोई
मासेमारी करणाऱ्या जनजातीं मध्ये भोई सुद्धा एक महत्त्वाची जनजात आहे. एका अंदाजा नुसार यांची भारतातील संख्या 5,568,000आहे भोई ही आदिवासी जमात होती परंतु १९४७ नंतर भट्‌क्‌या जमाती
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती
उद्योजक
प्रकल्प अहवाल
खडु उद्योग
बाह्य दुवे
वर्ग:उद्योग
हरणटोळ
हरणटोळ (इंग्लिश: Green Vine Snake) हा झाडांतून वस्ती करणारा साप आहे.
वास्तव्य- गाव,शहर,रानात खाद्य -पक्षी त्यांची अंडी,पाल,सरडे इत्यादी
हरणटोळ हा भारतात जंगलांमध्ये सापडतो. हा साप हा पूर्ण पाने झाडावरच राहतो आणि जगतो, नेहमी वेलींवर किव्वा फांद्यांवर दिसून येतो, जेथे जंगल घनदाट आणि उष्ण असते तेथे तो आढळतो,
एका वयस्क हरणटोळचा घेर २ सेमी असून लांबी २ मीटर पर्यंत वाधू शकते. तो आपल्या लांब शेपटीचा वापर झाडावर चडताना किव्वा शिकार करताना माकडा सारख्या फांद्यांना पकडायला वापरतो. दुसऱ्या सापांपेक्षा याचे डोके लांब असते, डोक्याच्या टोकाला तोंड आणि नाक असते.
हरणटोळ हा एक धीम्या गतीचा साप असून तो स्वताला वाचवण्यासाठी पूर्णपणे आपल्या त्वचेच्या रंगाच्या झाडांमध्ये गायब होण्याच्या सवयीवर अवलंबून असतो. हरणटोळ हा पाली. सरडे. बेडूक आणि इतर कुर्ताडणाऱ्या प्राण्यांना खातो. तो आपल्या भक्ष डसून त्यामध्ये विष सोडून त्याला अक्क्खा गिळून खातो.
हरणटोळ हा माध्यम विषारी साप आहे, जरी त्याच्या विषाने मृत्यू होत नसला तरी त्याच्या चावण्या पासून लहान मुलगा आजारी पडू शकतो तर मोठ्यांना माधुमाशीच्या डंकाप्रमाणे जळजळ होते. आजपर्यंत याच्या चावण्याने कोणत्याही माणसाचा मृत्यू झाला नाही आहे.
केळवे रोड रेल्वे स्थानक
केळवे रोड हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम रेल्वे मार्गावरील रेल्वेस्थानक आहे. येथे सगळ्या लोकलगाड्या थांबतात.
ठाणा (मुखेड)
ठाणा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
व्योर्दरझी स्टेडियोन
व्योर्दरझी स्टेडियोन (Wörthersee Stadion) हे ऑस्ट्रिया देशाच्या क्लागेनफुर्ट शहरामधील एक फुटबॉल स्टेडियम आहे. ७ सप्टेंबर, इ.स. २००७ रोजी खुले करण्यात आलेले हे स्टेडियम युएफा यूरो २००८ स्पर्धेसाठी वापरले गेले. २०१० सालापर्यंत हे स्टेडियम हायपो-अरेना ह्या नावाने ओळखले जात असे.
वर्ग:ऑस्ट्रियामधील फुटबॉल मैदाने
हनुमान बेनिवाल
हनुमान बेनिवाल ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
फेसेस (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
फेसेस हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील पहिल्या पर्वाचा, चौदावा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील चौदावा भाग आहे.
सहभागी कलाकार व पात्र
पाहुणे_कलकार = तारिक एर्गिन (लेफ्टनंट अयाला) ब्रायन मार्किन्सन (डर्स्ट/सुलान) रॉब लाबेल (तलाक्सियान) बार्टन टिनॅप (सुरक्षाकर्मी #१)
लोसर
लोसर हा एक बौद्ध सण आहे. लोसर हा एक तिबेटी भाषेचा शब्द आहे, ज्याचा अर्थ आहे - 'नवीन वर्ष' ('लो' = नवीन, 'सर' = वर्ष ; युग). हा उत्सव तिबेट, नेपाळ आणि भूतानचा सर्वात महत्त्वपूर्ण बौद्ध सण आहे. भारताच्या आसाम आणि सिक्कीम राज्यांत हा सण साजरा केला जातो.
फेसेस (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
लोसर
बाह्य दुवे
वर्ग:तिबेटी संस्कृती वर्ग:भूतानी संस्कृती वर्ग:भारतातील सण आणि उत्सव वर्ग:बौद्ध सण
चाकुर
चाकुर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
पहिला चंद्रगुप्त
चंद्रगुप्त पहिला हा गुप्त साम्राज्याचा संस्थापक मानला जातो. महाराज श्रीगुप्त यांनी स्थापलेल्या गुप्त राज्याचे साम्राज्य करण्यात चंद्रगुप्त यांचे मोठे योगदान आहे. चंद्रगुप्त हा महाराज घटत्कोच यांचा पुत्र होता. श्रीगुप्त व घटत्कोच यांना महाराज किताब होता तर चंद्रगुप्त ने स्वता:ला महाराजाधिराज म्हणवले. चंद्रगुप्तने आपल्या कार्यकालात अनेक स्वता:च्या नावाने अनेक मोहरा काढल्या ज्या त्याच्या कार्यकालातील त्याचा प्रभाव दर्शावतात. चंद्रगुप्त पहिल्याचा कार्यकाल साधारणपणे इस ३२० ते ३३५ होता व हा काल भारतीय संस्कृतीचा सुवर्ण काळ मानला जातो. चंद्रगुप्त ने अनेक जनपदांना आपल्या अधिपत्याखाली आणले. प्रयाग, साकेत मगध ही भारतातील महत्त्वाची राज्ये गुप्त साम्राज्याच्या अधिपत्याखाली आली.
वैशालीच्या लिच्छवी राज्याशी वैवाहिक संबंध प्रस्थापित करणे ही चंद्रगुप्ताच्या जीवनातील मह्त्त्वाची घटना आहे. तत्कालीन राजकीय जीवनात वैशालीचे लिच्छवी घराणे अत्यंत सामर्थ्यसंपन्न समजले जाई. लिच्छवीची राजकन्या कुमारदेवीशी त्यांचा विवाह झाला. या वैवाहिक संबंधामुळे चंद्रगुप्त यांचे महत्त्व वाढले. राजकीय सामर्थ्य व प्रतिष्ठेत वाढ झाली. चंद्रगुप्ताने लिच्छवीच्या मदतीने मगध प्रदेश जिंकून घेतला. नंतर प्रयाग,अयोध्या,बिहार हे प्रदेश त्याने जिंकले. त्याने स्वतःचा राज्यभिषेक करून घेतला. चंद्रगुप्त पहिला व कुमारदेवी यांची प्रतिमा असलेली नाणी तसेच दुसऱ्या बाजुवर सिंहावर बसलेली दुर्गा व त्या खाली 'लिच्छवी’ असे अंकित केले आहे. चंद्रगुप्त प्रथम व कुमारदेवीचा पुत्र म्हणजे समुद्रगुप्त होय.
वर्ग:गुप्त साम्राज्य वर्ग:इ.स. ३३५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:हिंदू साम्राज्ये
युक्रेनियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य
युक्रेनियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य (Украинская Советская Социалистическая Республика; युक्रेनियन: Українська Радянська Соціалістична Республіка) हे भूतपूर्व सोव्हिएत संघाच्या १५ गणराज्यांपैकी एक गणराज्य होते.
२५ डिसेंबर १९९१ रोजी सोव्हिएत संघाचे विघटन झाले व सोव्हिएत युक्रेनचे युक्रेन देशामध्ये रूपांतर झाले.
संदर्भ
वर्ग:युक्रेनचा इतिहास वर्ग:सोव्हिएत संघाची गणराज्ये
चंद्रगुप्त मौर्य
जन्म
जन्म -इ.स.पू. ३४० मध्ये एका क्षत्रिय धनगर कुटुंबात जन्म झाला. आणि सम्राट म्हणून कारकीर्द -इ.स.पूर्व ३२२ ते इ.स.पूर्व २९८ पर्यंत.
राज्यकाल
नंद घराणेशाहीची समाप्ती करून सिंहासनावर विराजमान होताच चंद्रगुप्ताने राज्याच्या सीमा वाढविण्यास सुरुवात केली व ग्रीक सम्राट सिकंदरअलेक्झांडरचा एक निष्ठावंत सरदार सेल्युकस निकेटर याचा पराभव करून वायव्य दिशेला असलेली बरीच राज्ये आपल्या अधिपत्याखाली आणली. हे युद्ध हरल्यामुळे सेल्युकसने आपली कन्या कार्नेलिया हिचा विवाह चंद्रगुप्ताशी ठरवला आणि तह घडवून आणला. लग्नात चंद्रगुप्ताने सेल्युकसला ५०० हत्ती भेटीदाखल दिले आणि त्यानंतर चाणक्याच्या मदतीने सेल्युकसबरोबर ऐतिहासिक तह करून त्याच्या कन्येशी विवाह केला व नवीन मैत्रीचा प्रारंभ केला. या यशस्वी कारवाईनंतर चंद्रगुप्ताची ख्याती जगभर पसरली आणि इजिप्त व सिरिया या तत्कालीन बलाढ्य साम्राज्यांनी आपल्या राजकीय दूतावासांची आशिया खंडात प्रथमच स्थापना केली व या देशांच्या राजदूतांची चंद्रगुप्ताच्या दरबारी नेमणूक करण्यात आली. ग्रीक राजदूत मेगॅस्थेनिस हा चंद्रगुप्ताच्या राज्यकारभाराने व मौर्यांच्या ऐश्वर्याने इतका प्रभावित झाला की त्याने इंडिका या नावाचा ग्रंथ लिहिला. दुर्दैवाने या ग्रंथाचा बराचसा भाग आज अस्तित्वात नाही. परंतु जो भाग आजही उपलब्ध आहे त्यावरून चंद्रगुप्ताच्या सामर्थ्याची व चाणक्याच्या परिणामकारक नीतीची प्रचिती येते.
संघर्ष आणि मोहीमा
पंजाब आणि वायव्य प्रांत परकीय अधिपत्याखालून मुक्त करण्यासासठी चंद्रगुप्ताला ग्रीक सैन्याशी आणि ग्रीकांच्या क्षत्रपांशी संघर्ष करावा लागला. ग्रीक सैन्य भारतामधून हुसकावून लावल्यानंतर चंद्रगुप्त मौर्य पंजाब, वायव्य सीमा आणि सिंध प्रांताचा स्वामी झाला.
भौगोलिक सीमा
चंद्रगुप्ताच्या आधिपत्याखाली असलेल्या प्रदेशात बलुचिस्तान, अफगाणिस्तान, गांधार, हिंदुकुश पर्वतरांग, काबूल, विंध्य पर्वताचा प्रदेश, बिहार, बंगाल, ओरिसा, दख्खन (आधुनिक महाराष्ट्र) व म्हैसूर यांचा समावेश होता. यावरून मौर्यांचे राज्य किती अवाढव्य होते याचा अंदाज येतो.
मौर्यांच्या कारकिर्दीत मगध प्रांतात मागधी प्राकृत, पाली या भाषांचे व खरोष्टी आणि ब्राम्ही अशा लिपी चलनात असाव्यात असे वाटते, पण तत्कालीन म्हणावेत व तसे सिद्ध करणारे लेख  मिळत नसल्याने व्यवहार भाषा काय होती हे नक्की समजत नाही, तसेच चंद्रगुप्ताने आपले साम्राज्य उत्तर ,पश्चिम सीमांपर्यंत वाढवलेले होते, त्या भागांत पैशाचिक तसेच गांधार या परिसरातील प्राकृत सारख्या भाषा वापरात असावेत असा प्राथमिक अंदाज बांधता येतो. तसेच मौर्य साम्राज्याच्या प्रत्येक प्रांतात त्या त्या प्रादेशिक भाषांचा वापर होत असावा, तीच पद्धत पुढे सम्राट अशोकाच्या (इ.स.पू. २६९ ते इ.स.पू. २३२) कारकिर्दीत चालू ठेवली
कायदा व सुव्यवस्था
कायदा व सुव्यवस्था ही चंद्रगुप्त मौर्याच्या राजवटीची खरी यशाची नांदी होती. राज्याचा राज्यकारभार संपूर्णपणे मध्यवर्ती होता व राजा हाच सर्वेसर्वा होता. नंद राजवटीखाली राज्यात बोकाळलेल्या गुन्हेगारीला व भ्रष्टाचाराला चंद्रगुप्ताने चाणक्याच्या साहाय्याने काही वर्षातच आवाक्यात आणले. चाणक्याच्या मदतीने उभारलेल्या उत्तम गुप्तचर यंत्रणेच्या जोरावर महसूल विभागातील भ्रष्टाचारास संपूर्णपणे आळा घालण्यात आला व थोड्याच दिवसात कठोर व पारदर्शक न्यायप्रणालीने चंद्रगुप्ताने आपल्या न्यायदानाबद्दल प्रजेचा विश्वास संपादन केला. "अमावास्येच्या रात्री देखील आर्य स्त्रिया तलम व रंगीबेरंगी वस्त्रे नेसून मौर्यांच्या शहरातून निवांतपणे फिरताना आढळतात" या मेगॅस्थेनिसच्या विधानावरून मौर्यांच्या कायदा व सुव्यवस्थेबद्दल कल्पना येते.
हेदेखील पहा
वर्ग:मौर्य वंश वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स.पू. ३४० मधील जन्म वर्ग:हिंदू साम्राज्ये
दिवड
दिवड हा प्रामुख्याने आशिया खंडात आढळणारा एक बिनविषारी साप आहे. पश्चिम महाराष्ट्रामध्ये या सापाला विरोळा अथवा इरूळा असं देखील म्हणतात.प्रमाण भाषेत याला दिवड म्हणतात. दिवड म्हणजे Checkered Keelback हा साप पाण्यात अथवा पाण्याजवळ राहतो. दिवड हा पोहोण्यामध्ये तरबेज सर्प आहे. तो बिनविषारी साप आहे. रंगाने पिवळसर व गडद खाकी असतो. त्याच्या अंगावर बुद्धीबळातील पटाप्रमाणे काळे पट्टे असतात. लांबी तीन ते पाच फुट एवढी असते, डोके आकाराने लहान व डोळ्याची बाहुली गोल काळसर रंगाची असते. त्याच आवडते खाद्य म्हणजे मासे व छोटे बेडूक. इतर सापांच्या तुलनेत हा साप चपळ असतो. चपळ असल्याने पटकन चावतो.
वर्ग:बिनविषारी साप वर्ग:साप
इ.स. १८२१
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८२१ वर्ग:इ.स.च्या १८२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
केळघर तर्फे सोळशी
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
गणोरी
गणोरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
गाझी अशरफ
गाझी अशरफ होसेन (बंगाली भाषा|बंगाली): গাজী আশরাফ হোসেন ) हा बांगलादेशकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
बारडोली विधानसभा मतदारसंघ
बारडोली विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
जॉर्डन
भूगोल
उन्हाळ्यात उष्ण असणाऱ्या या देशात हिवाळ्यात अम्मानसह व इतर काही डोंगराळ भागांत हिमवृष्टी होते.
इतिहास
या भागात आतापर्यंत मानवाच्या सर्वात जुन्या सांस्कृतिक जडणघडणीचे अवशेष सापडले आहेत आणि अजूनही सापडत आहेत. प्राचीन काळापासून या प्रदेशात आणि त्याच्या चारी बाजूला प्रबळ राज्ये-साम्राज्ये असल्याने महत्त्व होते. तसेच महत्त्वाचे व्यापारी मार्ग तेथून जात असल्याने या भागाला अनन्यसाधारण राजकीय आणि आर्थिक महत्त्व पूर्वी होते. इस पूर्वी चवथ्या शतकाच्या आसपास स्थापन झालेल्या नेबॅतियन राज्याचे अवशेष येथे पाहायला मिळतात. या नेबॅतियन राज्याचे पेत्रा दरी (पेत्रा व्हॅली) हे त्यापैकी सर्वात महत्त्वाचे आणि जगप्रसिद्ध ठिकाण आहे.
आधुनिक काळ
इ.स. १९४६ साली जॉर्डनला ब्रिटन नेपूर्ण स्वातंत्र्य जाहीर केले आणि पहिला राजा अब्दुल्ला आधुनिक जॉर्डनचा पहिला राजा बनला.
राजकिय
जॉर्डनमध्ये २००३ मध्ये लोकसभेची पहिली निवडणूक होऊन लोकांनी निवडलेल्या संसदेची स्थापना झाली.
बाह्य दुवे
वर्ग:आशियातील देश
हिबी एडन
हिबी एडन ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
श्रीरामनगर (नांदगाव)
श्रीरामनगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
रेड बुल अरेना (जाल्त्सबुर्ग)
रेड बुल अरेना (Wörthersee Stadion) हे ऑस्ट्रिया देशाच्या जाल्त्सबुर्ग शहरामधील एक फुटबॉल स्टेडियम आहे. मार्च २००३ रोजी खुले करण्यात आलेले हे स्टेडियम युएफा यूरो २००८ स्पर्धेसाठी वापरले गेले. रेड बुल ह्या कंपनीने ह्या स्टेडियमचे हक्क विकत घेतल्यामुळे त्याचे नाव रेड बुल अरेना असे ठेवण्यात आले.
वर्ग:ऑस्ट्रियामधील फुटबॉल मैदाने वर्ग:जाल्त्सबुर्ग
घोलम फरुक
घोलम फरुक हा बांगलादेशकडून इ.स. १९८६ ते इ.स. १९९०च्या दरम्यान पाच एक-दिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.
मायभूमी
वर्ग:अवर्गीकृत
घोलम फरुक
हा उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करतो.
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:बांगलादेशचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
मायभूमी
मायभूमी.कॉम हे मराठी भाषेतून चालवले जाणारे एक संकेतस्‍थळ असून वाचकांना ताज्या घडामोडींची माहिती देण्‍यासह पर्यटन स्‍थळे आणि सामान्‍य ज्ञानात भर घालणारी माहितीही याद्वारे मराठीतून देण्‍यात येत असते.
मायभूमी विषयी
महाराष्‍ट्राच्‍या कडेकपाऱ्या आणि दगड-मातीतून इथला इतिहास दरवळतो. आपल्‍या तलवारीच्‍या बळावर इतिहास घडविणारी पोलादी मनगटाची नररत्ने जशी या भूमीत जन्‍माला आली तशीच आपल्‍या अनुभव विश्‍वाच्‍या आणि शिक‍वणुकीच्‍या बळावर पोलादी समाज मन घडवणाऱ्या संत विभूतींनीही या भूमीला आपल्‍या अस्तित्‍वाने पावन केले आहे. साहित्य, काव्‍यशास्‍त्र संगीत आणि अष्‍टकलांची खाण असलेल्‍या शिवबाच्‍या या भूमीत तुम्ही-आम्ही जन्‍माला आलो. याचा निश्चितच सर्वांना अभिमान वाटणे साहजिकच आहे.
याच मातीने रोहिडेश्वराला स्‍वरक्ताने अभिषेक घालून स्‍वराज्याची शपथ घेणारे शिवरायही जन्‍माला घातले आणि 'स्‍वराज्य हा माझा जन्‍मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणार' असे ठणकावून सांगणाऱ्या लोकमान्‍यांनाही घडवले. याच मातीने मायमाऊली ज्ञानदेव आणि तुकारामही जन्‍माला घातले आणि बाबा आमटे, सचिन तेंडुलकर आणि गानकोकीळा लता मंगेशकर यांच्‍या कार्याची प्रेरणाही हीच भूमी...
छातीचा कोट करून मोगली साम्राज्याला राखून धरणारा मर्द मावळा याच भूमीतला आणि स्‍वातंत्र्याच्‍या ध्‍येय्यापोटी समुद्र पोहून जाण्‍याची ताकत असलेला विनायक दामोदर सावरकर नावाचा महापुरूषही याच भूमीतला.
फेसाळलेले सागर किनारे आणि उधाणलेल्‍या दर्याला आव्‍हान देणाऱ्या लालमातीतला कोकणी माणूस असो किंवा उत्तूंग सह्याद्रीच्‍या कडेकपाऱ्यांना आव्‍हान देत काळ्या आईच्‍या सेवेत रमणारा जगाचा पोशिंदा शेतकरी राजा सर्व याच भूमीची लेकरं...
या पावनभूमीची महती सांगणारी http://www.maaybhumi.com ही वेबसाईट कविवर्य कुसूमाग्रजांच्‍या जन्‍मदिनाचे आणि मराठी दिनाचे औचित्‍य साधून आम्ही वाचकांच्‍या सेवेसाठी सुरू केली आहे. गेल्‍या काही वर्षांपासून प्रसारमाध्‍यमाच्‍या क्षेत्रात कार्यरत असल्‍याने या भूमीतील नररत्नांबद्दल माहिती देतानाच वाचकांपर्यंत ताजी बातमी लवकरात लवकर पोचावी असा प्रयत्न आम्‍ही याद्वारे करीत आहोत.
पहिला घास भरवणाऱ्या मायभूमीचे आणि पहिला शब्‍द बोलायला शिकवणाऱ्या मायबोलीचे ऋण कधीही फेडणे अशक्यच! मात्र तरीही माझा हा बालहट्ट...!
नवोदित लेखकांनाही संधी
होय, माय मराठीच्‍या सेवेसाठी झटणाऱ्या प्रत्येकाचे 'मायभूमी'वर स्‍वागत आहे. तुम्ही कुठल्‍याही प्रकारचे लेखन करीत असल्‍यास आणि ते प्रकाशित व्‍हावं असं तुम्हाला वाटत असल्‍यास 'मायभूमी' तुम्हाला उपलब्‍ध करून देत आहे, एक मुक्‍तपीठ...
एक संधी- आपले विचार जगभरात पसरलेल्‍या कोट्यवधी मराठी बांधवांपर्यंत पोचवण्‍याची...
आपले यापूर्वी नेट जगतात प्रकाशित न झालेले स्‍वलिखित लिखाण आमच्‍याकडे पाठवा आणि आम्ही ते आमच्‍या असंख्‍य वाचकांपर्यंत पोचवू.
मग प्रतीक्षा कसली?
तुमचं कुठल्‍याही प्रकारचं लिखाण-
देशातल्‍या किंवा राज्‍यातल्‍या सामाजिक व राजकीय घडामोडीवरचं तुमचं परखड मत, तुमचे विचार, तुम्ही केलेली भटकंती अगदी तुमच्‍या गावाची महती आणि माहिती सांगणारा लेख किंवा तिच्‍या/त्याच्‍यासाठी म्हणून लिहीलेली पहिली चारोळी किंवा कविताही काहीही आपल्‍या या मुक्तमंचासाठी पाठवा. लिखाणाला साजेसे फोटो पाठवल्‍यास स्‍वागतच.
आपल्‍या शब्‍दांना वाट द्या, जगाच्‍या व्‍यासपीठावर येण्‍याची....
फक्त लेखन पाठवताना खालील गोष्‍टींची काळजी घ्‍याः
1. लेखन स्‍वलिखित असावे आणि समाजाच्‍या उपयोगाचे असावे. संकलीत असल्‍यास मूळ लेखकाच्‍या नावासह तसा स्‍पष्‍ट उल्‍लेख असावा. 2. लेखन मराठी युनिकोडमध्‍ये (Mangal) किंवा (Krutidev) मध्‍ये टंकलिखित केलेले अथवा पीडीएफ फाईल प्रकारात असावे.
... आणि हो आपल्‍या लेखासह आपला थोडक्यात परिचय, पत्ता व लेखात प्रकाशित करण्‍यासाठी पासपोर्ट आकारातील छायाचित्र अवश्‍य पाठवा.
खाली दिलेल्‍या फॉर्ममध्‍ये आपले लेखन पेस्‍ट करून किंवा editor@maaybhumi.com या पत्‍यावर आपल्‍याला पाठवता येईल...
शिखा शर्मा
शिखा शर्मा (जन्म १९ नोव्हेंबर १९५८) ह्या ॲक्सिस बँकेचे व्यवस्थापकीय संचालक व मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत, भारतातील तिसरी सर्वात मोठी खाजगी क्षेत्रातील बँक आहे. शर्मा ह्या २००९ मध्ये ॲक्सिस बँकेत नोकरीला लागल्या. व्यवस्थापनातील एक नेत्या म्हणून त्यांनी बँकेत बदल घडवून आणला आणि ॲक्सिस बँकेचे कॉर्पोरेट आणि रीटेल बँकिंग उत्पादनांच्या विस्तृत श्रेणीत रूपांतर केले. ॲक्सिस बँकेने आपल्या रीटेल देणाऱ्या फ्रॅन्चायझीला बळकट करण्यावर लक्ष केंद्रित केले; फ्रॅन्चायझीच्या गुंतवणूक, बँकिंग आणि सल्लागार क्षमता यांचा विस्तार केला, आणि पेमेंट स्पेसमध्ये उत्पादनांचा एक व्यापक पोर्टफोलिओ विकसित केला.
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, १९७२-७३
पाकिस्तान क्रिकेट संघाने फेब्रुवारी १९७३ दरम्यान तीन कसोटी सामने आणि एक आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळण्यासाठी न्यू झीलंडचा दौरा केला. पाकिस्तानने कसोटी मालिका १-० अशी जिंकली. पाकिस्तान आणि न्यू झीलंड या दोन्ही देशांच्या क्रिकेट संघांनी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. एकमेव आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना न्यू झीलंडने २२ धावांनी जिंकला.
शिखा शर्मा
वैयक्तिक जीवन
शिखा शर्मा यांचा जन्म १९ नोव्हेंबर १९५८ रोजी झाला. त्यांचे वडील भारतीय सैन्यात अधिकारी होते म्हणून, शर्मा परिवार संपूर्ण देशभर प्रवास करीत होता. शिखा दिल्लीतील लोरेटो कॉन्व्हेंटमधून शालेय शिक्षण पूर्ण करण्याआधी अनेक शाळांमध्ये सात शाळांमध्ये सहभागी झालेले (कोण, वडील की मुलगी?). त्यांनी दिल्लीतील लेडी श्रीराम कॉलेज फॉर वुमन्स (एलएसआर) आणि आयआयएम अहमदाबादच्या एमबीएमधून अर्थशास्त्रात बी.ए. (ऑनर्स) पूर्ण केले. त्यांनी मुंबईमध्ये 'नॅशनल सेंटर फॉर सॉफ्टवेअर टेक्नॉलॉजी'मध्ये सॉफ्टवेअर टेक्नॉलॉजीमध्ये पदव्युत्तर पदविका (डिप्लोमा) सुद्धा मिळवला.
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, १९७२-७३
एकमेव एकदिवसीय सामना
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील क्रिकेट वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे
शिखा शर्मा
(असंबद्ध मजकूर)
व्यवसाय मानकाच्या अहवालात म्हटले आहे की, "भौतिकी ही पदवीपूर्व अभ्यासक्रमासाठी त्यांची पहिली निवड होती परंतु ती अर्थशास्त्रासाठी बसली कारण आधी एलएसआरने ऑफर केली नव्हती. पण तिला कोणतीही पश्चात्ताप नाही कारण अर्थशास्त्राने तिच्या गणितातील त्याच्या अत्युत्तम कौशल्यांची सिद्ध करण्याची पुरेशी संधी दिली आहे - तिच्या हृदयाच्या अगदी जवळचा विषय."
संदर्भ
वर्ग:भारतीय उद्योगिनी वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भारतीय लष्कर
भारतीय लष्कराचा पायदळ विभाग हा भारतीय सशस्त्र सेनेचा एक मोठा घटक आहे. भारताचे राष्ट्रपती हे भारतीय लष्कराचे सरसेनापती आहेत आणि लष्करप्रमुख सेनेचं संपूर्ण नियंत्रण करतात. फिल्ड मार्शल ही पंचतारांकित सन्माननीय पदवी लष्करप्रमुख पदापेक्षा वरचढ आहे आणि ती आतापर्यंत दोनच अधिकाऱ्यांना मिळाली आहे. भारतीय सेना ही स्वातंत्र्यापूर्वी ईस्ट इंडिया कंपनीचे लष्कर (Armies of the East India Company) व नंतर ब्रिटिश भारतीय लष्कर (British Indian Army) म्हणून ओळखले जायचे. स्वातंत्र्यपूर्व काळापासूनच लष्कराच्या प्रत्येक रेजिमेंटला समृद्ध असा इतिहास आहे आणि प्रत्येक रेजिमेंटने अनेक युद्धात भाग घेऊन यथोचित सन्मान मिळवले आहेत.
राष्ट्रीय सुरक्षा व एकता अबाधित ठेवणे, परकीय तसेच अंतर्गत आक्रमणांपासून देशाचे रक्षण करणे, सीमेवर सुरक्षा व शांतता कायम ठेवणे ही भारतीय लष्कराची प्रमुख कर्तव्य आहेत. भारतीय लष्कर नैसर्गिक आपत्तीच्या वेळी सुद्धा नागरिकांच्या मदतीला धावून जाते. भारतीय लष्कराने पाकिस्तान,चीन यासारख्या शेजारील देशांसोबत केलेल्या युद्धप्रमाणेच ऑपरेशन विजय, ऑपरेशन मेघदूत यासारख्या अंतर्गत मोहिमाही आखल्या आहेत. संयुक्त राष्ट्रांच्या शांतिसेनेचा भाग म्हणून अनेक देशांमध्ये भारतीय लष्कराने महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे.
भारतीय लष्करात वेगवेगळ्या रेजिमेंट्स असल्या तरीही भौगोलिक व व्यावहारिकदृष्ट्या लष्कराचे सात कमांड्स आहे. भारतीय पायदळात १३,२५,००० नियमित सैनिक व ११,५५,००० राखीव सैनिक आहेत. भारतीय लष्कर हे जगातील एक मोठे सैन्य आहे. भारतीय लष्कर आधुनिक तंत्रज्ञान, आधुनिक पद्धती, आधुनिक शस्त्रास्त्रे यांचा सतत अभ्यास व वापर करून स्वतःला सक्षम बनवत आहे.
ब्रिटिश भारतीय लष्कर
१९४७ला देश स्वातंत्र्य झाल्यानंतर  ब्रिटिश भारतीय सेनाला नविन राष्ट्र भारत और इस्लामी गणराष्ट्र पाकिस्तान  सेवा करण्यासाठी  २ भागात वाटले. चार गोरखा सैन्य दलाला ब्रिटिश सेना मध्ये स्थानांतरित केल. पहिले जागतिक युद्ध इ.स. १९१४ ते१९१८ या काळात झाले.
हैदराबाद पोलीस कारवाई
हैदराबाद पोलीस कारवाई
गोवा मुक्तिसंग्राम
गोवा मुक्तिसंग्राम
भारत-चीन युद्ध
भारत आणि चीन यांच्यामध्ये इ.स. १९६२ मध्ये युद्ध झाले. ब्रिटिशांच्या काळात इ.स. १९१४ मध्ये झालेल्या शिमला करार आत्मीयता आणि तिबेट दरम्यान सीमा निश्चित करण्यात आली. त्यात ब्रिटिश पथकाचे नेतृत्व करणाऱ्या सर हेन्‍री मॅकमोहन यांच्या नावानेही मॅकमोहन रेषा सीमारेषा म्हणून ओळखली जाते मात्र ही सीमा रेषा मान्य नसून किंवा अरुणाचल प्रदेश यांचा भाग असल्याचा चीनचा दावा हे अधिकारी या प्रदेशाचे वर्णन दक्षिण असे करतात. इ.स. १९६५ च्या युद्धात चीनचे सैन्य मॅकमोहन रेषा ओलांडून अरुणाचल प्रदेशात घुसली तसेच पश्चिम क्षेत्रात त्यांनी अक्साई चीनचा ताबा घेतला त्यानंतर ठेवला मात्र पूर्व क्षेत्रात म्हणून मी मागे घेतली. इ.स. १९६७ मध्ये भारत-चीन संघर्ष झाला तुला खिंडीच्या परिसरातील भारतीय लष्कराच्या चौक यावर चिनी हल्ले चढवले मात्र भारतीय सैन्याने त्यांचा जोरदार प्रतिकार केला आणि चीनने या भागात केली मोर्चेबांधणी उद्ध्वस्त केली
भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध
भारत आणि पाकिस्तान दरम्यानचे तिसरे युद्ध १९७१ मध्ये झाली त्याला पूर्व पाकिस्तानात निर्माण झालेली परिस्थिती कारणीभूत होती पाकिस्तानातील १९७० च्या निवडणुकीत पूर्व पाकिस्तानातील अवामी लिग पक्षाला बहुमत मिळाली परंतु या पक्षाचे नेते शेख मुजीबुर रहमान यांना प्रधानमंत्री बनवण्यास पश्चिम पाकिस्तानातील मध्यवर्ती सरकारने नकार दिला त्यावरून पाकिस्तान मध्ये अंतर्गत संघर्ष उफाळून आला पूर्व पाकिस्तानातील जनतेच्या विरोधात पाकिस्तानी सैन्याने मोठ्या प्रमाणावर अत्याचार सुरू केले ही परिस्थिती चिघळत गेले आणि त्यातून निर्वासितांचे लोंढे भारतात येऊ लागली या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानी हवाई दलाने भारताच्या वायव्य सरहद्दीवरील विमानतळावर हल्ले चढवले भारताने त्याला प्रत्युत्तर देताना युद्धाचा भडका उडाला भारतीय सेनेच्या वेगवान व आक्रमक हालचालींमध्ये यामध्ये पाकिस्तानी सैन्य शरण आली या युद्धाची परिणती म्हणून १६ डिसेंबर १९७१ रोजी पूर्व पाकिस्तानच्या जागी स्वतंत्र बांगलादेशची निर्मिती झाली युद्धाच्या समाप्तीनंतर १९७२ मध्ये शिमला येथे भारत आणि पाकिस्तान दरम्यान शांतता परिषद झाली
सियाचीन युद्ध
१३ एप्रिल, १९८४ ते ३ जानेवारी, १९८७ सियाचीन हिमनदीचा परिसर हा जगातील सर्वाधिक उंचीवरील युद्धभूमी म्हणून ओळखला जातो हिमनदी लाडक्या उत्तरेला हिमालयातील काराकोरम पर्वत रांगांमध्ये आहे नदीची लांबी अंदाजे 78 किलोमीटर आहे याचीही काराकोरम पर्वत राज्यातील सर्वात मोठी हिमनदी आहे तर जगातील द्रव्य प्रदेशातील दुसरी मोठी हिमनदी आहे हा परिसर समुद्रसपाटीपासून अंदाजे 17700 70 फूट उंचीवर आहे परिसराच्या तव्यावरून भारत आणि पाकिस्तानमध्ये संघर्ष सुरू आहे सियाचीन परिसरात 1984 पूर्वी भारत किंवा पाकिस्तान कोणाचे होते भारताच्या मते 1972च्या सिमला करारामध्ये पाकिस्तानचा प्रदेश हा पर्वतरांगा पर्यंत होता मात्र 1984मध्ये पाकिस्तान हा परिसर ताब्यात घेण्याचा प्रयत्न करीत असल्याची माहिती गुप्तचर मार्फत भारताला मिळाली परंतु पाकिस्तानी हा भागावर कब्जा करण्यापूर्वीच भारतीय लष्कराने ऑपरेशन मेघदूत ही मोहीम राबवून सियाचीन परिसरावर नियंत्रण मिळवले या भागात भारतीय लष्कर सर्वात प्रथम पोहोचले आणि त्यांनी उंचावरील ठिकाणी मोर्चेबांधणी केली पाकिस्तानी सैनिक कमी उंचीवर होती हिमालयाच्या पर्वत राज्यातील ठिकाणी ताब्यात असल्याचा उत्तम लाभ भारताला या ठिकाणी मिळतो
रचना
भारतीय सैन्य रेजिमेंटमध्ये विभागलेले असले तरी त्याचे सात व्यावहारिक आणि भौगोलिक विभाग आहेत. अशा प्रत्येक विभागास कमांड असे नाव दिलेले आहे.
रेजिमेंट (युनिट)
वर नमूद केलेल्या फील्ड कॉर्प्सचा आणि Regimental organisationचा गोंधळ होऊ नये. खाली नमूद केलेले कॉर्प्स ही विशिष्ट पॅन-आर्मी कार्ये सोपविलेली कार्यात्मक विभाग आहेत. भारतीय टेरिटोरियल आर्मीकडे वेगवेगळ्या पायदळ रेजिमेंट्सशी संबंधित बटालियन आहेत. आणि काही विभाग युनिट्स जे एकतर इंजिनियर्स, आर्मी मेडिकल कॉर्प्स किंवा आर्मी सर्व्हिस कॉर्प्सचे आहेत. ते अर्धवेळ राखीव म्हणून काम करतात.
Services
बाह्य दुवे
लष्कर वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
चोऱ्यासी विधानसभा मतदारसंघ
चोऱ्यासी विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
योगराजसिंह
योगराजसिंग.
योगराजसिंग वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
चिखाली
चिखाली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
ख्रिस्ती कोळी समाज
ख्रिस्ती कोळी समाज वसईजवळील समाज आहे.
मूळचे हिंदू असलेल्या कोळ्यांना वसईच्या पोर्तुगीजांनी धर्मांतर करून ख्रिस्ती केले. म्हणून ह्या कोळ्यांना ख्रिस्ती कोळी बोलतात. यांचा मुख्य धंदा मासेमारी आहे. वसई तालुक्यापुर्तीच यांची वस्ती मर्यादित आहे.
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती
जेटरेल (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
जेटरेल हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील पहिल्या पर्वाचा, पंधरावा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील पंधरावा भाग आहे.
सहभागी कलाकार व पात्र
पाहुणे_कलकार = 	Tarik Ergin as Lt. Ayala James Sloyan as Dr. Ma'bor Jetrel Larry Hankin as Guant Gary
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
ऑलिंपिक खेळ वॉटर पोलो
वॉटर पोलो हा सांघिक खेळ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेची पहिली वगळता इतर सर्व आवृत्त्यांमध्ये खेळवला गेला आहे. महिलांची वॉटर पोलो स्पर्धा २००० सालापासून खेळवण्यात येत आहे.
आजवर वॉटर पोलो खेळामध्ये हंगेरी, इटली व युनायटेड किंग्डम ह्या देशांचे वर्चस्व राहिले आहे.
पदक तक्ता
वॉ वर्ग:वॉटर पोलो
मोळेश्वर (जावळी)
मोळेश्वर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
तिवोली नु
वर्ग:ऑस्ट्रियामधील फुटबॉल मैदाने वर्ग:इन्सब्रुक
गावंडी
गावंडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मोझिला मेसेजिंग
(संक्षेप: मोमो किंवा MoMo) ही मोझिला फाउंडेशनची संपूर्ण मालकी असलेली व फायद्यासाठी चालवली जाणारी पोटकंपनी आहे.
वर्ग:मोझिला
घोलम नौशेर
घोलम मोहम्मद नौशेर (ऑक्टोबर ६, इ.स. १९६४:ढाका - ) हा इ.स. १९८६ ते इ.स. १९९० दरम्यान बांगलादेशकडून नऊ एक-दिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांत खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्टीवन जेरार्ड
स्टीव्हन जेरार्ड हा इंग्लिश फुटबॉल खेळाडू आहे. जेरार्ड लीव्हरपूल या नामांकित क्लबचा कर्णधार आहे.
इ.स. २००५च्या युरोपियन चँपियन्स लीगच्या अंतिम सामन्यात ०-३ अशा पिछाडीवरून लिव्हरपूलच्या संस्मरणिय विजयाचा शिल्पकार.
वर्ग:इंग्लंडचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुरत पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ
सुरत पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
बेलारूशियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य
बेलारूशियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य (Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка; Белорусская Советская Социалистическая Республика) हे भूतपूर्व सोव्हिएत संघाच्या १५ गणराज्यांपैकी एक गणराज्य होते.
२५ डिसेंबर १९९१ रोजी सोव्हिएत संघाचे विघटन झाले व सोव्हिएत बेलारूसचे बेलारूस देशामध्ये रूपांतर झाले.
वर्ग:बेलारूसचा इतिहास वर्ग:सोव्हिएत संघाची गणराज्ये
जून १७
विवेक बोरकर यांचा जन्म|जून|१७|२००४
बाह्य दुवे
जून १५ - जून १६ -  जून १७ -  जून १८ - जून १९ (जून महिना)
राजुरा बुद्रुक
राजुरा बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
सेंट जकोब-पार्क
सेंट जकोब-पार्क हे स्वित्झर्लंडच्या बासेल शहरातील फुटबॉल मैदान आहे. मूळ ३३,४३३ प्रेक्षकक्षमता असलेल्या या मैदानाची क्षमता युरो २००८च्या निमित्ताने ४२,५०० इतकी करण्यात आली. तेव्हा हे मैदान स्वित्झर्लंडमधील सगळ्यात मोठे फुटबॉल मैदान झाले.
याला जॉग्गेली या नावानेही ओळखता येते.
पालघर रेल्वे स्थानक
लोहमार्ग पोलीस ठाणे
मुंबई लोहमार्ग पोलीस आयुक्तालयांतर्गत येणाऱ्या पालघर लोहमार्ग पोलीस ठाण्याला महाराष्ट्र राज्यातील पहिले आयएसओ मानाकंन मिळाले. लोहमार्ग आयुक्त : कैसर खलिद. वपोनि.: योगेश देवरे. हद्द : वैतरणा ते गुजरात हद्द. ७० किमी.
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
तिरुमलै श्रीनिवासन
श्रीनिवासन, तिरुमलै श्रीनिवासन, तिरुमलै श्रीनिवासन, तिरुमलै
चौसळा
चौसळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
हफीझुर रहमान
हफीझुर रहमान (सप्टेंबर २१, इ.स. १९५९ - ) हा बांगलादेशकडून इ.स. १९८६मध्ये दोन एक-दिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे. हा यष्टीरक्षक होता.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती स्वीकारल्यावर हफीझुर रहमान अमेरिकेत स्थायिक झाला.
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हिमाद्री सिंग
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
मृत समुद्र
मृत समुद्र (हिब्रू: יָם הַ‏‏מֶּ‏‏לַ‏ח‎, याम हा-मला;) हा इस्राएल व जॉर्डन यांच्या दरम्यान पसरलेला एक भूवेष्टित समुद्र आहे. भौगोलिक दृष्टीने हा समुद्र वस्तुतः तलाव प्रकारात मोडतो. ३३.७ % एवढी, म्हणजे सर्वसाधारण समुद्राच्या पाण्यापेक्षा ८.६ पट अधिक क्षारता असलेला हा समुद्र जगातील सर्वाधिक खारट जलाशयांमध्ये गणला जातो. जिबूतीतील लाक अस्साल, तुर्कमेनिस्तानातील गाराबोगाझ्गोल असे मोजके जलाशय मॄत समुद्रापेक्षा अधिक खारे आहेत. या क्षारतेमुळे एकपेशीय प्राण्यांशिवाय इतर कुठलाही जीव जिवंत राहू शकत नाही, त्यामुळे यास मृत समुद्र असे म्हणतात. मृत समुद्र ६७ कि.मी. लांब व १८ कि.मी. रुंद विस्ताराचा असून जॉर्डन नदी ही या समुद्रास येऊन मिळणारी मुख्य नदी आहे. मृत समुद्र सर्वसाधारण समुद्र सपाटीपेक्षा ४२७ मीटर खाली आहे. याची खोली ३०६ मीटर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:समुद्र वर्ग:इस्रायलचा भूगोल वर्ग:जॉर्डनचा भूगोल
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील बॉक्सिंग - बॅंटमवेट
कार्यक्रम
सर्व वेळा चीन प्रमाण वेळ (यूटीसी+८)
नागभीड तालुका
नागभीड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील चंद्रपूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
नागभीड ऐतिहासिक आधार असल्याचे पुरावे सापडत नाहीत, पण आजच्या बाजार चौकातील जनता विद्यालयाच्या इमारतीसमोर असलेल्या दग्र्याजवळ व अन्य तीन ठिकाणी, असे एकूण चार बुरूज होते आणि त्याला धरून एक परकोट असावा. त्याचे अवशेष शिवटेकडीवरील बिनतारी संदेशाच्या टॉवरजवळ असल्याचे व टेकडीच्या पायथ्याशी गोंड राजा आणि राणीची समाधी असल्याचे सांगितले जाते. मृतदेह पुरल्यानंतर डोक्याच्या बाजूला मोठा दगड ठेवला जातो. तशा प्रचंड मोठय़ा शीळा वर्षांनुवर्षांपासून शिवटेकडीच्या परिसरात दिसतात.
‘नागभीड’ या नावाला ‘नाग’ सापांची भीड (गर्दी) किंवा नाग लोकांची वस्ती वा नाग संस्कृतीची पाश्र्वभूमी, असा काही ऐतिहासिक संदर्भ असल्याचे सांगणारी व्यक्ती भेटली नाही वा हयात नाही, पण या भागात घनदाट जंगले होती. त्यात वन्यप्राण्यांप्रमाणेच नाग व सापांचाही सुळसुळाट असावा व त्यावरून या गावाला नागभीड हे नाव पडले असावे, असा तर्क व्यक्त करायला वाव आहे.
चंद्रपूर जिल्ह्य़ातील नागभीड हा प्रामुख्याने उच्चप्रतीच्या भातपिकाचा तालुका म्हणून ओळखला जातो. या तालुक्यातील नांदेड या आडवळणाच्या खेडय़ातील दादाजी रामाजी खोब्रागडे यांनी एच.एम.टी. व डी.आर.के. यासारख्या उच्च प्रतीच्या भाताचे अनेक वाण संशोधित करून नागभीड तालुक्याला देशातच नव्हे, तर आंतरराष्ट्रीय ख्याती प्राप्त करून दिली. हा परिसर धान, गहू, भाजीपाला उत्पादनात अग्रेसर आहे. दुग्ध व्यवसायातही या तालुक्याचा मोलाचा वाटा आहे. येथे शासकीय दूध शीतकरण केंद्र आहे,
नागभीडला ब्रिटीश काळापासून पोलीस ठाणे, वनपरिक्षेत्र कार्यालय आहे. ग्रामीण रुग्णालय, प्राथमिक आरोग्य केंद्र, पशुवैद्यकीय दवाखाना, सुतिकागृह, सरकारी सिनिअर बेसिक शाळा, आता उच्च श्रेणी जि.प. प्राथमिक शाळा, 6 हायस्कूल, ३ कनिष्ठ महाविद्यालये, 3 वरिष्ठ महाविद्यालये, 3 कॉन्व्हेंट, एक जि.प.प्राथमिक उर्दू शाळा, औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था, अंगणवाडय़ांनी संपन्न आहे.
नागभीड तालुक्यातील देवतलाव, पांडव तलाव, नवखळा तलाव, कसर्ला तलाव, घोडाझरी तलाव ओलीत, मासेमारी व सिंगाडा उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहेत. येथे पूर्वी उत्कृष्ट घोंगडी व हातसडीचे पोहे हे गृहउद्योग होते, पण ते आता नामशेष झाले. तालुक्यात गिट्टी, दगडाच्या खाणी आहेत.
नागभीड तालुका व नागभीडला समृद्ध सांस्कृतिक धार्मिक वारसा आहे. पुरातन कालीन देवटकचा शिलालेख आता नागपूरच्या पुरातन वस्तू संग्रहालयात आहे. तालुक्यातील मोहाळी-मोकासाजवळील कुनघाडाचकची पांडव देणी, सातबहिणींचा डोंगर, लोहगड किल्ला, कान्पाजवळचे आंबाई-निंबाई मंदिर, बाळापूरचे गायमुख व हनुमान मंदिर तळोधीचे साईबाबा मंदिर, नागभीड येथील विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर, चवडेश्वरी मंदिर, टेकडीवरील महादेव मंदिर, प्रसिद्ध राममंदिर, महादेव टेकडीवरील अलीकडचे हनुमान मंदिर, कृडबाचे मारोती मंदिर, डोंगरगावचे कटाळय़ा मारुती मंदिर प्रसिद्ध आहेत.
रजा सुन्नी जामा मस्जिद ही मुस्लिम बांधवांची प्राथना स्थल आहे.तसेच खोजा समाजाचा एक जमातखाना आहे. एक बुद्धविहारही आहे. हिंदू, मुस्लिम व खोजा समाजाच्या वेगवेगळय़ा तीन स्मशान व दफनभूमी आहेत. येथील जनमानसात सर्वधर्म समभावाची भावना खोलवर रुजलेली आहे.
घोडाझरी तलाव हे निसर्गरम्य स्थळ क वर्ग पर्यटन स्थळाच्या यादीवर आहे. चंद्रपूर जिल्ह्याच्या ‘घोडाझरी’ या नवीन अभयारण्याच्या निर्मितीला मान्यता देण्यात आली. या अभयारण्याचे प्रस्तावित क्षेत्र सुमारे १५९.५८३ चौ. किमी राहणार आ
नागभीड दक्षिण-पूर्व रेल्वेचे ब्रिटीशकालीन नॅरोगेज रेल्वे जंक्शन म्हणून अतिशय व्यस्त रेल्वे स्थानक होते. येथे रेल्वे इंजिन दुरुस्तीचे लोकोशेड व बरेच कर्मचारी होते. इंजिनला लागणारे इंधन नागभीडच्याच रेल्वे स्थानकावरून भरून दिले जात असे. आज गोंदिया-नागभीड-चंद्रपूर हा रेल्वे मार्ग ब्रॉडग्रेजमध्ये रूपांतरित झाला आहे व कोळशाऐवजी डिझेलचे इंजिन आल्यामुळे नागभीडचे लोकोशेड नामशेष झाले आहे. आता हे विशाल रेल्वे जंक्शन बिलासपूर मुख्यालयाला जोडण्यात आले असून दक्षिण-पूर्व मध्य रेल्वेस जोडले गेले आहे. मात्र, जनप्रतिनिधींच्या आपसातील हेव्यादाव्यांमुळे नागभीड-नागपूर हा अधिक उत्पन्न देणारा नॅरोगेज रेल्वे मार्ग पुरेशा आणि एकसंघ पाठपुराव्याअभावी उपेक्षित आहे. या नॅरोगेजचे ब्रॉडगेजमध्ये त्वरित रूपांतर होणे ही काळाची गरज आहे.
साहित्य : चंद्रपूर जिल्ह्यातील नागभीड तालुका साहित्यविषयक बाबीमुळे अतिशय समृद्ध झालेला आहे. या तालुक्यात सर्वप्रथम एकोणवीसशे 40 ते 50च्या दशकात वामन विगम हे बालकवी होऊन गेले. त्यांच्या अनेक रचना महाराष्ट्रभर प्रसिद्ध आहेत. ,'येरे येरे पावसा तुला देतो पैसा' ही गाजलेली बालकविता त्यांची मात्र त्यांची पुस्तके प्रसिद्ध असल्याचा कुठेही पुरावा आढळत नाही. यानंतर तु.ना. काटकर हे साहित्यिक नागभिड येथेच जन्म होऊन पुढे चंद्रपूर येथे स्थायिक झाले त्यांची ग्रंथसंपदा प्रकाशित आहे. यानंतर खरेतर प्राध्यापक डॉक्टर राजन जयस्वाल यांनी साहित्याचा मेरू उंचावर नेला आणि नागभीडचे नाव साहित्य दृष्टीने जगप्रसिद्ध प्रसिद्ध केले. ते विदर्भातील पहिले चारोळी कार म्हणून गणले जातात त्यांची तेरा कवितासंग्रह व इतर संशोधनात्मक ग्रंथ प्रसिद्ध आहेत. तसेच तळोधी बाळापुर येथील वा.तु. गेडाम हे बहुजन वैचारिक लेखक म्हणून प्रसिद्ध आहेत त्यांचे अनेक ग्रंथ प्रकाशित आहेत. खरेतर आज नागभिड साहित्य प्रांतात अनेक नवोदित कवी व लेखक लिहिते झालेले आहेत.
मात्र मा. संजय वि. येरणे हे 21 व्या शतकातील नागभीडचा साहित्य वारसा चालवणारे समृद्ध वैचारिक लेखक म्हणून प्रसिद्ध आहेत. त्यांची आजतागायत 21 पुस्तके प्रकाशित आहेत. कादंबरी, कथा, समीक्षा, स्फुटलेखन, वैचारिक लेखन, शैक्षणिक लेखन आधी सर्व क्षेत्रात त्यांची ग्रंथसंपदा देशभर गाजत आहे. त्यांची नोंद "महाराष्ट्र बुक ऑफ रेकॉर्ड" मध्ये झाली आहे. संताजी जगनाडे महाराज एक योद्धा व संताजी जगनाडे महाराजांची सावली यमुना ह्या दोन कादंबऱ्या जगातील संताजी विषयावरील सर्वप्रथम कादंबरी म्हणून त्यांनी रेकॉर्ड केलेला आहे. त्यांचा डफर कथासंग्रह खूप गाजलेला असून त्यांना साहित्याचे अनेक मानसन्मान मिळालेले आहेत. विद्यार्थ्याकरिता इंग्रजी रेडींग पॅटर्न ह्याचे संशोधन त्यांनी केलेले आहे.
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
घारफळ
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
स्टेड दे जिनिव्हा
स्टेड दे जिनिव्हा तथा स्टेड दे सर्व्हेट हे स्वित्झर्लंडच्या जिनिव्हा शहराजवळील खेळाचे मैदान आहे. याची प्रेक्षक क्षमता ३०,०८४ इतकी आहे.
वर्ग:जिनिव्हा वर्ग:स्वित्झर्लंडमधील खेळ
वेहेळगाव
वेहेळगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
बेल प्रयोगशाळा
इथेच पुढील काही क्रांतिकारक शोध लागले.
- रेडियो खगोलशास्त्र
- ट्रांझिस्टर
- युनिक्स संगणक प्रणाली
- सी प्रोग्रॅमिंग लॅंग्वेज
ही प्रयोगशाळा आतापर्यंत ६ नोबेल पुरस्कारांची मानकरी झाली आहे.
बाह्य दुवे
बेल प्रयोगशाळेचे अधिकृत संकेतस्थळ
वर्ग:संशोधन संस्था
परिभाषेच्या निर्मितीसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे
शब्दसंग्रह व पर्याय
हिंदी वैज्ञानिक व तांत्रिक परिभाषेची निर्मिती करताना केंद्र सरकारने विज्ञान व तंत्रज्ञान क्षेत्रात यापूर्वी झालेल्या कार्याचा आढावा घेतला होता आणि निरनिराळ्या राज्यात याबाबत एकूण कार्यात समन्वय साधण्याचे प्रयत्‍नही केले होते. मराठी तांत्रिक परिभाषेची निर्मिती करतानादेखील त्याच धोरणाचा अवलंब करून प्रत्येक विद्याशाखेतील शब्दाचे संकलन केले गेले आहे. त्यासाठी केंद्र सरकारने तयार केलेली विज्ञान शब्दावली आधारभूत मानावी व पुणे विद्यापीठ,माध्यमिक शिक्षण मंडळ आणि राज्यातील विज्ञान संस्थांच्या शब्दावल्यांचाही विचार करावा असे धोरण ठेवण्यात आले होते. त्याचवेळी माध्यमिक स्तरावरील वैज्ञानिक व तांत्रिक विषयांच्या पाठ्य पुस्तकातून पुष्कळशा तांत्रिक शब्दांचे जे पर्याय रूढ झाले आहेत तेदेखील विचारात घ्यावेत आणि मगच शब्दावलीला अंतिम रूप द्यावे.
आंतरराष्ट्रीय संज्ञा
'आंतरराष्टीय संज्ञा' या शक्यतोवर त्यांच्या इंग्रजी स्वरूपातच ठेवाव्यात व त्यांचे मराठी भाषेत लिप्यंतरण करावे.
आंतरराष्ट्रीय संज्ञात पुढील गोष्टींचा समावेश होतो:-
मूलद्रव्ये आणि संयुगे (महत्त्वाची पदे, उपपदे, वगैरंसह)यांची नावे
ही नावे लिप्यंतर करून देताना नावांपुढे त्यांची संकेतचिन्हेसुद्धा द्यावीत. जसे- हायड्रोजन(H),कार्बन(C),कार्बन डाय ऑक्साइड (CO2).
म्हणजे मूलद्रव्ये आणि संयुगे यांसाठी वापरण्यात येणारी संकेत चिन्हे व संक्षेप रोमन लिपीत जसेच्यातसे ठेवावे.उदा:Cu (तांबे), (किरणोत्सारी थोरिअमचा समस्थानिक), C10H14N2( निकोटीन);NaOH ( सोडिअम हायड्रॉक्साईड).
इंग्रजीतील संकेतचिन्हे
शास्त्रीय समीकरणे,सूत्रे तसेच रासायनिक चिन्हांकित समीकरणे यामधील इंग्रजीतील संकेतचिन्हे जशीच्यातशी ठेवावीत जसे:-
(1) शास्त्रीय समीकरण-
(2) रासायनिक चिन्हांकित समीकरणे -
(3) गंधक(sulphur),चांदी(silver),तांबे(copper),कथील(Tin),पारा(mercury),जस्त(zinc),शिसे(--), इत्यादी रूढ शब्द वर्णनात तसेच राहावेत परंतु संयुगाची नावे देताना ती त्यांच्या प्रचलित इंग्रजी अथवा ग्रीक नावांप्रमाणे द्यावीत जसे :- सिल्व्हर क्लोराईड, क्यूप्रस ऑक्साईड वगैरे.
वजने ,मापे आणि परिमाणे
जसे-कॅलरी(calorie),ॲम्पियर(ampere),डाईन(dyne) वगैरे.
विशेषनामे व त्या नामांवरून घेतलेल्या संज्ञा
मूळ भाषेतील शब्द त्यांच्या उच्चारानुरूप लिहावेत, जसे -फॅरनहाईट श्रेणी(फॅरनहाईट),व्होल्टमीटर(व्होल्ट),ॲम्पिअर(ॲम्पिअर).
द्विपद नामसंज्ञा
वनस्पतिशास्त्र,प्राणिशास्त्र,भूशास्त्र शास्त्रीय विषयातील द्विपद नामसंज्ञा (binomial nomenclature)
स्थिरांक
जसे \pi, G (*गणितीय स्थिरांक 'जी'चा फॉंट बदलणे शिल्लक आहे.) वगैरे.
इ.स. १८९५
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८९५ वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
परिभाषेच्या निर्मितीसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे
नवीन शब्द
रेडिओ, पेट्रोल, रडार, इलेक्ट्रॉन, न्यूट्रॉन, प्रोटॉन या सारखे नवीन शब्द.
संख्यांक,संकेतचिन्हे,सूत्रे
गणित व इतर भाषांमध्ये वापरण्यात येणारे संख्यांक,संकेतचिन्हे,सूत्रे जसे -साइन(sin), कोसाइन(cos), टॅंजंट(tan), लॉग(log)वगैरे.
परंतु,गणितीय क्रिया आणि त्रिकोणमितीतील गुणोत्तरे यांमध्ये रोमन किंवा ग्रीक वर्णमालेतील अक्षरेच वापरली पाहिजेत. जसे:-sin2θ+cos2θ=1 वगैरे.
तथापि, वर निर्दिष्ट केलेल्या संज्ञांपैकी पुष्कळशा संज्ञांना मराठीत योग्य पर्याय असून ते शाळा महाविद्यालये इत्यादीत कित्येक वर्षा पासून रूढ झाले आहेत. जसे - ऑक्सिजन-प्राणवायू, कॅलरी-उष्मांक; sin-ज्या,cos-कोज्या वगैरे, तेव्हा आंतरराष्ट्रीय संज्ञा लिप्यंतर करून देताना त्या बरोबर मराठीतील रूढ पर्याय पण द्यावेत.