cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
श्रीमद्भवद्गीतारहस्य (पुस्तक)
ग्रंथाचे स्वरूप
मूळ गीता निवृत्तिपर नसून कर्मयोगपर आहे, हा श्रीमद्भवद्गीतारहस्य ग्रंथाचा मुख्य प्रतिपाद्य विषय आहे. श्रीमद्भवद्गीतारहस्य ग्रंथात गीतेचा महाभारताशी असलेला सहसंबंध स्पष्ट करत अनुवाद केलेला आहे. त्याशिवाय अंतरंग परीक्षण म्हणजे गीतेचे अंतरंग काय सांगते त्याचे परीक्षण, तर बहिरंगपरीक्षणात गीतेचा काळ, गीतेच्या इतर टीकांचा विचार, गीता व महाभारत, गीता व उपनिषदे, गीता व ब्रह्मसूत्रे, भागवतधर्माचा उदय व गीता, सध्या उपलब्ध असलेल्या गीतेचा काळ, गीता व बौद्ध ग्रंथ, गीता व बायबल, पौर्वात्य आणि पाश्चिमात्य मतांची तुलना ह्या आणि संबंधित इतरही विषयांवर विवेचन केले आहे.
ग्रंथरचना
१ विषयप्रवेश, २ कर्मजिज्ञासा, ३ कर्मयोगशास्त्र, ४ आधिभौतिक सुखवाद, ५ सुखदुःखविवेक, ६ आधिदैवत व क्षेत्रक्षेत्रज्ञविचार, ७ कापिल्य सांख्यशास्त्र किंवा क्षराक्षरविचार, ८ विश्वाची उभारणी व संहार, ९ अध्यात्म, १० कर्मविपाक व आत्मस्वातंत्र्य, ११ संन्यास व कर्मयोग, १२ सिद्धावस्था व व्यवहार, १३ भक्तिमार्ग, १४ गीताध्यायसंगति, १५ उपसंहार, १६ परिशिष्टप्रकरण - गीतेचे बहिरंगपरिक्षण इत्यादी प्रकरणे १९१५ च्या आवृत्तीत आहेत.
ग्रंथाची १९१५ची प्रथमावृत्ती ८५४ पानांची होती. ग्रंथ आणि परिशिष्टे मिळून साधारण १००० च्या वर पाने आहेत.
पूर्वाभ्यास, चिंतन आणि लेखन
लिहिण्यापूर्वी लोकमान्यांनी भगवद्गीतेवर जवळ जवळ २० वर्षे चिंतन-मनन-मंथन केले होते. सरतेशेवटी ब्रम्हदेशातील मंडालेच्या तुरुंगात कैदेत असताना टिळकांना विपुल समय आणि पुरेसे लेखनसाहित्य प्राप्त झाले, तेव्हाच हा ग्रंथ सिद्ध झाला.
सप्टेंबर ११, १९०८ ते जून ८, १९१४ हा काळ बाळ गंगाधर टिळक मंडाले येथील तुरुंगात होते. टिळकांनी १९१० या वर्षाच्या शेवटीशेवटी ‘गीतारहस्य’ लिहायला सुरुवात केली. श्लोकार्थविरहित ग्रंथ चार महिन्यांत लिहून झाला. २ मार्च १९१२१ च्या पत्रात तसा उल्लेख आहे. त्यांनी एप्रिलमध्ये श्लोकार्थही लिहून संपवला. ‘गीतारहस्य’चे लिखाण अशा प्रकारे १९११ मध्येच पूर्ण झाले असले, तरी त्याचे प्रत्यक्ष प्रकाशन मात्र टिळक तुरुंगातून सुटून आल्यानंतरच म्हणजे १९१५ मध्ये झाले.
वडाचीवाडी (कोरेगाव)
वडाचीवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
२०१२ अमेरिकन अध्यक्षीय निवडणूक
२०१२ मधील अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष निवडणूक ही अमेरिकेचा ४४वा राष्ट्राध्यक्ष निवडण्यासाठीची निवडणूक होती. अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष निवडणारी ही ५७वी चतुर्वार्षिक निवडणूक मंगळवार, नोव्हेंबर ६, इ.स. २०१२ रोजी घेण्यात आली. ह्या निवडणूकीमध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामाने रिपब्लिकन पार्टीच्या मिट रॉम्नीला पराभूत करून अध्यक्षपद राखले. या निवडणुकांत राष्ट्राध्यक्षाबरोबरच उपराष्ट्राध्यक्षाचीही अप्रत्यक्षपणे निवड झाली. डेमोक्रॅटिक पार्टीतर्फे विद्यमान उपराष्ट्राध्यक्ष ज्यो बायडेन तर रिपब्लिकन पार्टीतर्फे पॉल रायन रिंगणात होते.
बाह्य दुवे
अ वर्ग:अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षीय निवडणुका
पेशवे
साहित्य
(अपूर्ण)
हेसुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास *
रासायनिक प्रक्रिया अभियांत्रिकी
रासायनिक प्रक्रिया आभियांत्रिकी अथवा केमिकल रिऍक्शन इंजिनिअरिंग ही रासायनिक आभियांत्रिकी मध्ये शिकवली व वापरली जाणारी महत्त्वाची शाखा आहे. या मध्ये मुख्यत्वे रासायनिक प्रक्रिया त्यांचा अभ्यास त्या कश्या प्रकारे औद्योगिक स्तरावर अथवा छोट्या स्तरावर वापरता येईल याचा अभ्यास असतो. या विषयाला विकसित करण्याचे श्रेय मुख्यत्वे ऑक्टेव लेवेनस्पील यांना जाते.
जेव्हा वेगळि दोन अथवा अधिक रसायने एकत्र येउन नवे रसायन -(ने) बनते (तात) किंवा एखाद्या रसायनाचे अनेक रसायनात किंवा मुलतत्त्वात बदलते किंवा  बनवतात तेव्हा त्या क्रियेला रासायनिक क्रिया असे म्हणतात. उदा: हायड्रोजन व ऑक्सिजन जेव्हा एकत्र येतात त्यावेळेस त्याचे पाणी बनते. या विरुद्ध पाण्याचे सुद्धा हायड्रोजन व ऑक्सिजन मध्ये विघटन होउ शकते. जेव्हा वेगळि दोन अथवा अधिक रसायने एकत्र येउन नवे रसायन -ने बनते किंवा एखाद्या रसायनाचे अनेक रसायनात किंवा मुलतत्त्वात बदलते किंवा बनवतात तेव्हा त्या क्रियेला रासायनिक क्रिया असे म्हणतात. उदा: हायड्रोजन व ऑक्सिजन जेव्हा एकत्र येतात त्यावेळेस त्याचे पाणी बनते. या विरुद्ध पाण्याचे सुद्धा हायड्रोजन व ऑक्सिजन मध्ये विघटन होउ शकते. अश्या हजारो क्रियांचा रसायन शास्त्रामध्ये वापर होतो अथवा अभ्यास होतो. रासायनिक आभियांत्रिकीच्या या शाखेत मुख्यत्वे अश्या क्रियांचा अभ्यास होतो. या क्रिया घडायला किती वेळ लागतो, क्रियेचा वेग किती आहे, या क्रिया कोणकोणत्या गुणधर्मांनी प्रभावित होतात. त्यांचा वेग वाढवण्यासाठि कोणत्या उपाय-योजना कराव्यात या सगळ्यांचा बारकाईने अभ्यास होतो व अश्या क्रियांची औद्योगिक स्तरावर रचना केली जाते.
बोंबायाला देवी
लैशराम बॉम्बायला देवी (२२ फेब्रुवारी, इ.स. १९८५:इंफाळ, भारत - ) ही एक भारतीय तिरंदाज आहे. हिने २००८ च्या आणि २०१२ च्या उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले होते.
हिला इ.स. २०१२ मध्ये अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे.
वर्ग:भारतीय तिरंदाज वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
शमा (पक्षी)
शमा पक्षी २५ सें. मी. आकाराचा असून दयाळ (पक्ष्याच्या) जातकुळीतला आहे. नराचे डोके, पाठ ते शेपटीपर्यंत वरचा भाग तसेच खालून छातीपर्यंतचा भाग काळा, पोट ते त्याखालील भाग गडद नारिंगी रंगाचा, शेपटीत पांढरी पिसे. मादी नरासारखीच फक्त रंग फिके.
शमा पक्षी भारतभर सर्वत्र दिसतो तसेच बांगलादेश, म्यानमार, श्रीलंका या देशातही याची वसाहत आहे. याच्या रंग आणि शेपटीच्या लांबीवरून किमान चार उपजाती आहेत. जंगलातील झुडपी भाग, खडकाळ भाग, मोकळ्या ओसाड बागा अशा ठिकाणी, एकाकी राहणे याला पसंत आहे, दयाळ पक्ष्यासारखे माणसाच्या जवळ येत नाही.
शमा पक्ष्याचा आवाज मोठा आणि मंजुळ आहे व यामुळे याला पकडून पिंजऱ्यात ठेवण्याचा कल आहे.
चित्रदालन
वर्ग:पक्षी वर्ग:जल्पकाद्य
लॉरेन ग्रिफिथ्स
लॉरेन पॅट्रिशिया ग्रिफिथ्स (१४ फेब्रुवारी, १९८७ - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेली खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
काप (आर्णी)
काप हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील आर्णी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
ऱ्वांडन फ्रँक
फ्रॅंक हे रवांडा देशाचे अधिकृत चलन आहे.
युरोपातील देश व प्रदेश
युरोप खंडामध्ये एकूण ५० मान्यताप्राप्त व सार्वभौम देश आहेत. यामधील कझाकस्तान व्यतिरिक्त इतर सर्व देश युरोपाच्या परिषदेचे सदस्य आहेत तर २००७ सालापासून २७ युरोपियन देश युरोपियन संघचे सदस्य आहेत.
संदर्भ
देश
टायको ब्राहे
टायको ब्राहे (मूळ नाव: टायगे ऑट्टेसन ब्राहे) (डिसेंबर १४,१५४६ - ऑक्टोबर २४,१६०१) हा डॅनिश खगोलशास्त्रज्ञ व अल्केमिस्ट होता.
वर्ग:डॅनिश खगोलशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १५४६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६०१ मधील मृत्यू वर्ग:डॅनिश अल्केमिस्ट
राळेगण सिद्धी
आजही देशभरातून या गावाची भरभराट कशी झाली हे जाणून घेण्यासाठी लोकांची रीघ लागलेली असते.आज लोकांनी स्वतः पुढाकार घेऊन आपल्या गावामध्ये असे प्रयोग करून गावाचा विकास करण्यास स्वताचा हातभार लावू शकतात. ]
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे वर्ग:अहमदनगर जिल्हा
उर्वशी (वनस्पती)
उर्वशी उर्फ केशरी बहावा उर्फ ॲम्हर्स्तिया नोबिलीस (Amherstia nobilis) हे मूळ ब्रह्मदेशातील वनस्पती आहे. याचे शास्त्रीय नाव ब्रम्हदेशातून हे झाड भारतात आणून लावणाऱ्या लेडी ॲम्हर्स्तियाच्या नावावरून दिले गेलेले आहे. या झाडाची पाने लालसर, नाजूक आणि लुसलुशीत असतात. कळयांच झुंबर उघडतं तेव्हा त्याची फुले फुलतात. तिची पिवळी छटा इतर पाकळयाहून वेगळीच असते. याची फुले फुलून गेल्यावर लालबुंद रंगाचा डाग पांढऱ्या व गुलाबी रंगाची शेंग दिसते. ही शेंग चार ते पाच इंच लांब असते. त्यात एकच वाटोळी चपटी बी असते. झाडावर तडकून स्प्रिंगसारखी वळणारी ही शेंग तडकण्याआधीच उतरली तरच बी हाती लागते.
वर्ग:वनस्पती
आदिनाथ कोठारे
आदिनाथ कोठारे हे मराठी चित्रपट निर्माता-दिग्दर्शक आणि अभिनेते आहेत. हे महेश कोठारे यांचे पुत्र आहेत. यांनी माझा छकुला चित्रपटात पहिल्यांदा बालकलाकाराची भूमिका केली. कोठारे यांनी एम.बी.ए.चे शिक्षण घेतले आङे. हे रंगमंचावरही भूमिका करतात..
व्यक्तिगत जीवन
यांचे लग्न ऊर्मिला कानिटकर या मराठी अभिनेत्री-नर्तकींशी झालेले आहे. कोठारे शुभमंगल सावधान या चित्रपटाचे साहाय्यक दिग्दर्शक असताना कानिटकर त्यात अभिनय करीत होत्या. सिटी ऑफ ड्रीम्सच्या दुसऱ्या सीझनमधे त्यांनी महेश आरवले नावाच्या सळसळत्या रक्ताच्या तरुण तडफदार नेत्याची भुमिका साकारली आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:मराठी चित्रपट निर्माते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
बोरवंद
बोरवंद हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १९७
मृत्यू
वर्ग:इ.स.च्या १९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बालाजी वेफर्स
बालाजी वेफर्स ही कंपनी राजकोट, गुजरात, भारत येथे स्थित आहे. ती नमकीन बटाटा चिप्स आणि इतर धान्यांपासून स्नॅक्स तयार आणि वितरण करते. मायक्रो-बिझिनेस म्हणून सुरू झालेली ही कंपनी आता inr 20000000000 पेक्षा जास्त वाढली आहे. भारतीय चव असलेल्या उत्पादनांची कंपनी म्हणून ही प्रसिद्ध आहे.
इतिहास
बालाजी कंपनी १९७६ मध्ये विरानी ग्रुप तर्फे सुरू झाली चंदुभाई व त्यांचे भाऊ भिखुभाई आणि कनुभाई यांनी मिळुन जामनगर जिल्ह्यातील एका छोट्या गावात, धुन धोरजी येथे स्थलांतरण केले. त्यांचे वडील पोपटभाई विरानी एक शेतकरी होते. त्यांनी वडिलोपार्जित शेतजमीन विकली आणि व्यवसायासाठी inr 20000 दिले होते. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2020)">उद्धरण आवश्यक  ] विरानी भावांनी हे पैसे शेतीच्या उपकरणावर गुंतवले, परंतु त्यात त्यांना यश मिळू शकले नाही आणि ते पैसे गमावले. काकुभाई आणि त्याच्या भावांनी १९७४ मध्ये राजकोटमधील सिनेमा हॉलच्या कॅन्टीनमधून वेफर व्यवसाय सुरू केला. १९८९ पर्यंत या वेफर्सची निर्मिती घरच्या घरी केली जात होती आणि राजकोट शहरामध्ये आणि आसपास वितरीत केली जात होती.
त्यांच्या किरकोळ यशाने पारंपारिक तळण्याच्या पद्धतीने वेफर्स तयार करण्याऐवजी अर्ध-स्वयंचलित कारखाना स्थापित करण्यास प्रेरित केले. हे उत्पादन हळूहळू गुजरातच्या प्रत्येक भागात पोहचले. विरानी समुहाला संपूर्ण पश्चिम भारत ताब्यात घ्यायचा होता, त्यासाठी स्वयंचलित प्रकल्प सुरू करण्यात आला. नंतर हाच गुजरातमधील सर्वात मोठा स्वयंचलित प्रकल्प ठरला.
बाजारातील वाटा
युरोमोनिटरच्या म्हणण्यानुसार २०१२ मध्ये स्थानिक बटाटा आणि भाजीपाला चिप्समध्ये बालाजी कंपनीचा वाटा १३.७% झाला. स.न. २००८ in मध्ये हीचा वाटा ९.५% होता. पाश्चात्य बाजारावरही बालाजींचे वर्चस्व आहे. त्यात ७% वाटा आहे. त्याच्या मूळ राज्यात गुजरातमध्ये ९०% वाटा आहे. इकॉनॉमिक टाइम्सने बालाजी वेफर्सला 'वेफर्सचा सुलतान' म्हणून मान्यता दिली.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय ब्रँड
विखाळे (कोरेगाव)
विखाळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
क्लेर टेलर
समांथा क्लेर टेलर (सप्टेंबर २५, इ.स. १९७५ - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेली खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी करते तसेच क्वचित यष्टिरक्षणही करते.
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कारेगाव (आर्णी)
कारेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील आर्णी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:आर्णी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९६६-६७
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने डिसेंबर १९६६-फेब्रुवारी १९६७ दरम्यान पाच कसोटी सामने खेळण्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा केला. दक्षिण आफ्रिकेने कसोटी मालिका ३-१ अशी जिंकली.
५वी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९६७ मधील क्रिकेट वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे दक्षिण आफ्रिका दौरे दक्षिण आफ्रिका
लेंगपुई विमानतळ
लेंगपुई विमानतळ हा भारताच्या मिझोरम राज्यातील ऐझॉल येथील विमानतळ आहे. हा विमानतळ ऐझॉलच्या ३२ किमी वायव्येस स्थित आहे. डोंगराच्या माथ्यावरील सपाट पठारावर धावप्पट्टी असलेला हा भारतामधील तीनपैकी एक विमानतळ आहे (इतर दोन विमानतळ: कालिकत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ व मंगलोर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ). हा विमानतळ १९९८ साली खुला करण्यात आला. येथून दिल्ली, कोलकाता, इम्फाल व गुवाहाटीसाठी थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे.
लेंगपुई विमानतळ ऐझॉल व उर्वरित मिझोरमसोबत राष्ट्रीय महामार्ग १०८ द्वारे जोडला गेला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:मिझोरममधील विमानतळ वर्ग:ऐझॉल जिल्हा
पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९
इ.स. १९९९
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
आर्किमिडीज
आर्किमिडीज (ग्रीक: Αρχιμήδης) (इ.स.पू. २८७ - इ.स.पू. २१२) हे प्राचीन ग्रीक गणितज्ञ, भौतिकशास्त्रज्ञ, अभियंता, संशोधक व खगोलशास्त्रज्ञ होते. भौतिकशास्त्रातील स्थितिकी या उपशाखेत व तरफेच्या यंत्रणेवर, तसेच गणितातील घनफळ, पॅराबोला इत्यादी विषयांवर त्यांनी मूलभूत संशोधन केले. भूमिती, यामिकी (प्रेरणांची वस्तूंवर होणारी क्रिया व त्यामुळे निर्माण होणारी गती यांचा अभ्यास करणारे शास्त्र) व अभियांत्रिकी या त्रिविध क्षेत्रांत त्यांची महत्त्वाची कामगिरी आहे.
जन्म व शिक्षण
आर्किमिडीज यांचा जन्म सिसिलीमधील सेरॅक्यूज येथे झाला. सेरॅक्यूजचा राजा दुसरा हीरो व त्यांचा मुलगा गेलो यांच्याशी त्यांची दाट मैत्री होती. त्यांचे सर्व शिक्षण अलेक्झांड्रिया येथे झाले. तेथे कॉनन नावाच्या गणितज्ञाशी त्यांचा परिचय झाला. शिक्षण संपल्यावर आपल्या जन्मगावी येऊन त्यांनी गणिताचा अभ्यास पुढे चालू ठेवला. उपलब्ध असलेल्या त्यांच्या लेखांवरून त्यांच्या सखोल कार्याची कल्पना येते. त्यांचे काही लेख जवळजवळ दोन हजार वर्षांपर्यंत प्रमाणभूत मानले गेले आहेत.
भौतिकशास्त्राचा अभ्यास व शोध
आर्किमिडीज यांना वर्तुळ, अन्वस्त आणि सर्पिल या वक्रांच्या क्षेत्रमापनासाठी त्यांनी वापरलेली 'निःशेष पद्धत' बऱ्याच बाबतीत अर्वाचीन समाकलनाच्या [अवकलन व समाकलन] विवरणाशी जुळती असल्याचे आढळते. वर्तुळाचा परीघ व व्यास यांच्या गुणोत्तराचे (π)चे मूल्य २२१/७१ आणि २२ /७ त्यांच्या दरम्यान असल्याचे त्यांनी सिद्ध केले. शंकूचे विविध प्रकारे छेद घेतल्याने बनणाऱ्या आकृतींचे क्षेत्रफळ अगर त्या आकृती अक्षाभोवती फिरवून बनणाऱ्या घनाकृतीच्या पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ अगर त्या आकृतीचे घनफळ तुलनात्मक रीतीने मांडता येते असे आर्किमिडीज यांनी दाखविले. अंक मोजण्याच्या ग्रीक पद्धतीत त्यांनी सुधारणा केल्या.
सोनाराने बनविलेल्या मुकुटात चांदीची भेसळ असल्याचा राजा हिरो यांस संशय आला व त्याची शहानिशा करण्याचे काम आर्किमिडीज यांच्याकडे सोपविण्यात आले. या घटनेतूनच आर्किमिडीज यांना तरफेचा शोध लागला. "योग्य टेकू मिळाल्यास मी पृथ्वीसुद्धा तरफेचा साहाय्याने उचलून दाखवीन" असे त्यांनी उद्‌गार काढले होते.
आर्किमिडीजचा सिद्धान्त
"एखादा पदार्थ द्रवरूप किंवा वायुरूप (द्रायू) पदार्थात तरंगत असताना त्यावर खालून वर अशी एक प्रेरणा लागू होते. तिला उत्प्रणोदन असे नाव आहे व तिचे मूल्य पदार्थाने बाजूस सारलेल्या द्रायूच्या वजनाएवढे असते." हा सिद्धान्त आर्किमिडीजने प्रस्थापित केला. "पदार्थाचे पाण्यात केलेले वजन हे त्याच्या हवेतील वजनापेक्षा त्याने बाजूला सारलेल्या पाण्याच्या वजनाइतके कमी असते" हे त्यांचे तत्त्व 'आर्किमिडीजचा सिद्धान्त' या नावाने सुप्रसिद्ध आहे.
पाणी उपसून काढण्याकरिता त्यांनी शोधून काढलेल्या यंत्रात 'आर्किमिडीज स्क्रू' असे नाव प्राप्त झाले आहे व ते इजिप्तमध्ये वापरातही होते. गोफणीतून ज्याप्रमाणे दगड फेकता येतात त्याच धर्तीवर मोठेमोठे दगड फेकण्याचे यंत्र आर्किमिडीज यांनी तयार केले होते.
आर्किमिडीज स्क्रू
या उपकरणामध्ये एक लांब नळकांडे असून त्याच्या आत त्याच्या अक्षावर बसवलेल्या दांड्याभोवती मळसूत्राप्रमाणे बसवलेला व नळकांड्याला चिकटवलेला पत्र्याचा पडदा असतो. दांड्याचे खालचे टोक विहिरीसारख्या पाण्याच्या साठ्यामध्ये बुडविलेले असते व वरचे टोक उंचावर पाण्याच्या बाहेर असते.दांड्याच्या वरच्या टोकावर नळकांडे फिरविण्याचा दांडा बसवलेला असतो. नळकांडे योग्य दिशेने फिरवले म्हणजे नळकांड्याच्या खालच्या तोंडातून पाणी आत शिरते व मळसूत्री पडद्यावरून हळूहळू वर चढत जाऊन वरच्या तोंडातून बाहेर पडते.
मृत्यू
रोमन सेनापती मार्सेलस् यांनी समुद्रमार्गे सेरॅक्यूजवर केलेली स्वारी राजा हीरोनी या यंत्राच्या जोरावर परतविली. तथापि खुष्कीच्या मार्गाने येऊन मार्सेल्स यांनी सेरॅक्यूज काबीज केले व त्यांच्या सैन्यातील एका सैनिकाने आर्किमिडीज यांचा शिरच्छेद केला.
आर्किमिडीजच्या लिखानांचे संपादन
टॉरेली यांनी १७९२ मध्ये व हायबर्ग यांनी १८८० मध्ये आर्किमिडीज यांच्या सर्व लिखाणाचे संपादन केले. त्यानंतर १८९७ मध्ये हीथ यांनी वर्क्स ऑफ आर्किमिडीज या ग्रंथात आर्किमिडीज यांचे लेख आधुनिक चिन्हे व खुणा वापरून प्रसिद्ध केले.
बाह्य दुवे
वर्ग:आर्किमिडीज वर्ग:प्राचीन ग्रीक गणितज्ञ वर्ग:प्राचीन ग्रीक भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:प्राचीन ग्रीक अभियंते वर्ग:प्राचीन ग्रीक संशोधक वर्ग:प्राचीन ग्रीक खगोलशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स.पू. २८७ मधील जन्म वर्ग:इ.स.पू. २१२ मधील मृत्यू वर्ग:इयत्ता १० वी मराठी कुमारभारती अभ्यासक्रमाचे संदर्भलेख वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सियेरा लिओन क्रिकेट संघाचा नायजेरिया दौरा, २०२१-२२
सियेरा लिओन क्रिकेट संघाने सहा आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यासाठी ऑक्टोबर २०२१ दरम्यान नायजेरियाचा दौरा केला. या दोन्ही संघांमधील ही पहिली आंतरराष्ट्रीय द्विपक्षीय मालिका होती. नोव्हेंबर २०२१ मध्ये रवांडात होणाऱ्या २०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धेच्या तयारीसाठी सदर मालिका आयोजीत केली गेली. सियेरा लिओन संघाने त्यांचे पहिले वहिले आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळले. सर्व सामने लागोस मधील लागोस विद्यापीठ क्रिकेट ओव्हल या मैदानावर खेळविण्यात आले.
नायजेरियाने मालिका ५-१ ने जिंकली.
६वा सामना
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट वर्ग:सियेरा लिओन क्रिकेट संघाचे नायजेरिया दौरे
एल्व्हिस प्रेस्ली
एल्व्हिस एरन प्रेस्ली (Elvis Aaron Presley, जानेवारी ८, इ.स. १९३५ - ऑगस्ट १६, इ.स. १९७७) हा विसाव्या शतकातील अमेरिकेतील लोकप्रिय गायकांपैकी एक होता.तो संगीतकारही होता.
प्रेस्ली, एल्व्हिस प्रेस्ली, एल्व्हिस प्रेस्ली, एल्व्हिस वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वालेंतिना तेरेश्कोव्हा
वालेंतिना व्लादिमिरोव्ना तेरेश्कोवा (Валенти́на Влади́мировна Терешко́ва; ६ मार्च १९३७) ही रशियन व्यक्ती अंतराळात पोचलेली जगातील पहिली महिला आहे. वोस्तोक ६ हे अंतराळयान चालवण्यासाठी सुमारे ४००हून अधिक अर्जदारांमध्ये व सोडतीच्या अंतिम फेरीत पोचलेल्या पाच उत्सुक व्यक्तींमध्ये तेरेश्कोवाची निवड झाली. पेशाने एक यंत्रमाग कामगार असलेल्या तेरेश्कोवाला अंतराळयात्री बनवण्यासाठी अगोदर सोव्हिएत वायूसेनेमध्ये दाखल करण्यात आले. १६ जून १९६३ रोजी तिने वोस्तोक ६ हे यान उडवले. ती २ दिवस, २३ तास व १२ मिनिटे अंतराळामध्ये होती.
तेरेश्कोवाला सोव्हिएत संघामध्ये प्रचंड लोकप्रियता मिळाली व १९६९ साली तिने सोव्हिएत संघाच्या कम्युनिस्ट पक्षाचे सदस्यत्व घेतले. तेरेश्कोवाला सोव्हिएत संघाचा वीर हा देशामधील सर्वोच्च पुरस्कार तसेच बहुसंख्य राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले. तेरेश्कोवा राजकारणामध्ये कार्यरत राहिली व तिने सोव्हिएतमध्ये व जगात अनेक संस्थांमध्ये महत्त्वाची पदे भूषवली. तेरेश्कोवा सोत्शी येथील २०१४ हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धेसाठी ऑलिंपिक ध्वजरोहक होती.
सामाजिक क्रियाकलाप
2011 मध्ये, ती यारोस्लाव्हल प्रादेशिक यादीतील युनायटेड रशिया पक्षाकडून रशियाच्या स्टेट ड्यूमासाठी निवडली गेली. तेरेश्कोवा, एलेना मिझुलिना, इरिना यारोवाया आणि आंद्रे स्कोच सोबत, ख्रिश्चन मूल्यांच्या संरक्षणासाठी आंतर-पक्षीय उप गटाचे सदस्य आहेत; या क्षमतेमध्ये, तिने रशियन राज्यघटनेतील दुरुस्त्या सादर करण्यास समर्थन दिले, त्यानुसार, "ऑर्थोडॉक्सी हा रशियाच्या राष्ट्रीय आणि सांस्कृतिक ओळखीचा आधार आहे." 21 डिसेंबर 2011 पासून फेडरल स्ट्रक्चर आणि स्थानिक स्व-शासनावरील राज्य ड्यूमा समितीचे उपाध्यक्ष.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियन व्यक्ती वर्ग:अंतराळयात्री
नॉर्वे
नॉर्वे (नॉर्वेजियन: Norge) हा उत्तर युरोपातील एक उत्तरी देश आहे. स्कॅंडिनेव्हियन द्वीपकल्पाच्या पश्चिम भागात वसलेल्या नॉर्वेच्या सीमेचा मोठा हिस्सा स्वीडन देशासोबत आहे तर फिनलंड व रशिया देश नॉर्वेच्या अतिउत्तर सीमेवर आहेत. पश्चिम व दक्षिणेस नॉर्वेजियन समुद्र व उत्तर समुद्र आहेत. स्वालबार्ड व यान मायेन हे आर्क्टिक महासागरामधील द्वीपसमूह नॉर्वेच्या अधिपत्याखाली आहेत. ओस्लो ही नॉर्वेची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. सध्या नॉर्वेमध्ये संविधानिक एकाधिकारशाही व सांसदीय लोकशाही आहे. हाराल्ड पाचवा हे येथील विद्यमान राजे आहेत.
अत्यंत विकसित व समृद्ध असलेला नॉर्वे देश दरडोई उत्पन्नामध्ये जगात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. नॉर्वे हा जगातील पाचव्या क्रमांकाचा खनिज तेल उत्पादक आहे. नॉर्वेचा मानवी विकास निर्देशांक जगात सर्वाधिक आहे.
नॉर्वे देशातील नागरिक जगातील कोणत्याही देशाच्या तुलनेने सर्वात जास्त पुस्तके वाचतात. आणि ते दरवर्षी सरासरी पाच हजार रुपये आपल्या पुस्तकावर खर्च करतात.
जर तुम्ही नॉर्वेमध्ये एखादे चांगले पुस्तक लिहिले तर सरकार त्याच्या एक हजार कॉपी खरेदी करून आपल्या लायब्ररीमध्ये ठेवते. येथे दरवर्षी दोन हजार पेक्षा जास्त पुस्तके प्रकाशित होतात.
नॉर्वेमध्ये पुरुषांसाठी दोन नावे खूप प्रसिद्ध आहेत. एक म्हणजे Odd आणि दुसरे म्हणजे Even.
बाह्य दुवे
वर्ग:युरोपातील देश
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, १९९८-९९
पाकिस्तान क्रिकेट संघ २३ जानेवारी ते ४ एप्रिल दरम्यान भारताच्या दौऱ्यावर आला होता. दौऱ्यावर उभय संघांदरम्यान २-कसोटी सामन्यांची मालिका आणि त्यानंतर श्रीलंकेचा सहभाग असलेली पेप्सी चषक त्रिकोणी मालिका खेळवली गेली. सुरुवातीला ३-कसोटी सामन्यांची मालिका खेळवण्यात येणार होती, परंतु नंतर ३री कसोटी आशियाई कसोटी चॅंपियनशीप, १९९८-९९ स्पर्धेमध्ये समाविष्ट करण्यात आली.
प्रथम श्रेणी: भारत अ वि पाकिस्तानी
पाकिस्तानी: ३३४/६घो आणि २७२ ; भारत अ: २७६ आणि १११/५ (लक्ष्यः ३३०)
सामना अनिर्णित
धावफलक
प्रथम श्रेणी: भारतीय बोर्ड अध्यक्षीय XI वि पाकिस्तानी
पाकिस्तानी: २४७/९घो आणि २९५/७घो ; भारतीय बोर्ड अध्यक्षीय XI: २८२ आणि २२/२ (लक्ष्यः २६०)
सामना अनिर्णित
धावफलक
पेप्सी चषक, १९९८-९९
१९ मार्च ते ४ एप्रिल १९९९ दरम्यान भारतात झालेल्या पेप्सी त्रिकोणी मालिकेत यजमान भारताशिवाय, श्रीलंका आणि पाकिस्तान हे संघ सहभागी झाले होते. प्रत्येक संघाचे एकमेकांसोबत प्रत्येकी २ सामने झाले. गुणतक्त्यातील पाकिस्तान आणि भारत ह्या अव्वल दोन संघांदरम्यान अंतिम सामना खेळवला गेला.
बंगळूर येथे अगदी एकतर्फी झालेल्या अंतिम सामन्यात पाकिस्तानने भारताचा १२३ धावांनी सहज पराभव केला आणि मालिका जिंकली.
सौरव गांगुलीला मालिकावीराचा पुरस्कार देण्यात आला.
अंतिम सामना
=बाह्यदुवे=
=संदर्भ आणि नोंदी=
१९९९ वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे वर्ग:इ.स. १९९९ मधील खेळ भारत
सॅराह टेलर
सॅराह जेन टेलर (मे २०, इ.स. १९८९:व्हाइटचॅपल, इंग्लंड - ) ही इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.
टेलर, सॅराह वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आन्तोना-जिल्बेर सरतियांज
आन्तोना-जिल्बेर सरतियांज (फ्रेंच: Antonin-Gilbert Sertillanges; इ.स. १८६३–इ.स. १९४८) एक फ्रेंच आध्यात्मिक लेखक व कॅथोलिक तत्त्वज्ञ होते. तेराव्या शतकातील थॉमस ॲक्विनास या इटालियन संताच्या विचारांचे सरतियांज यांनी उद्बोधन केले. त्यांच्या १९२१ साली प्रकाशीत झालेल्या “ला व्ही इन्तेलेक्चुएल—सों एस्प्री, से कोन्दिस्यों, से मेतोद” (‘बौद्धिक जीवन—मर्म, कारणे, व पद्धती’) या पुस्तकासाठी सरतियांज नावाजलेले आहेत. याशिवाय अध्यात्म, राजकारण, फ्रेंच संस्कृती, आणि पारंपारिक कुटुंब व्यवस्था अशा इतर अनेक विषयांवर त्यांचे लिखाण प्रसिद्ध आहे.
वर्ग:इ.स. १८६३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खंडाळा (आर्णी)
खंडाळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील आर्णी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:आर्णी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
कलचुरी वंश
कलचुरी राजवंशाने सुमारे बाराशे वर्षे (इ.स. ५५० ते १७४०) भारताच्या कोणत्याना कोणत्यातरी प्रदेशावर राज्य केले. कलचुरी हे नर्मदा नदीच्या तीरावर असणाऱ्या महिष्मती या नगरीत उदयास आले. कृष्णराज हा कलचुरीकुळाचा मूळ पुरूष होय. कलचुरी राजवंशाच्या त्रिपुरीचे कलचुरी व रत्नपूरचे कलचुरी अशा दोन शाखा होत्या.
कलचुरी वंशातील राजे
त्रिपुरीचे कलचुरी राजे
रत्नपूरचे कलचुरी राजे
वर्ग:भारतीय राजवंश
मुहम्मद नागिब
मुहम्मद नागिब (२० फेब्रुवारी, इ.स. १९०१ - २८ ऑगस्ट, इ.स. १९८४) हे इजिप्त चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष होते. हे १८ जून, इ.स. १९५३ ते १४ नोव्हेंबर, इ.स. १९५४ पर्यंत या पदावर होते.
नाग्विब, मुहम्मद नाग्विब, मुहम्मद वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
दिमापूर विमानतळ
दिमापूर विमानतळ हा भारताच्या नागालॅंड राज्यातील दिमापूर शहरामधील एक विमानतळ आहे. नागालॅंड राज्यामधील एकमेव कार्यरत असलेल्या ह्या विमानतळावर सध्या मोजकीच प्रवासी विमाने उतरतात.
बाह्य दुवे
वि वर्ग:नागालँडमधील विमानतळ
बोपेगाव (दिंडोरी)
बोपेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
सिल्लोड विधानसभा मतदारसंघ
सिल्लोड विधानसभा मतदारसंघ - १०४ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, सिल्लोड मतदारसंघात औरंगाबाद जिल्ह्यातील १. सिल्लोड तालुका आणि २. सोयगांव तालुक्यातील सोयगांव महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. सिल्लोड हा विधानसभा मतदारसंघ जालना लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
अब तक छप्पन
अब तक छप्पन हा २००४ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. नाना पाटेकरची प्रमुख भूमिका असलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये मुंबई पोलिस खात्यामधील इन्स्पेक्टर साधू आगाशे ह्या पात्राची कथा रंगवली आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
निंको
सम्राट निंको (जपानी:仁孝天皇) (मार्च १६, इ.स. १८०० - फेब्रुवारी २१, इ.स. १८४६) हा जपानचा १२०वा सम्राट होता.
सिल्लोड विधानसभा मतदारसंघ
शिवसेनेचे अब्दुल नबी सत्तार हे सिल्लोड विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:औरंगाबाद जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:जालना लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निंको
हा १८१७ ते १८४६पर्यंत सत्तेवर होता.
वर्ग:जपानी सम्राट वर्ग:इ.स. १८०० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८४६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॅट ट्रिमबॉर्न
पॅट्रिक हेन्री जोसेफ पॅट ट्रिमबॉर्न (१८ मे, १९४०:डर्बन, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा undefinedकडून १९६७ ते १९७० दरम्यान ४ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भारतातील राष्ट्रीय महामार्गांची यादी (राज्यानुसार)
भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरण ही संस्था भारतातील महामार्गांची बांधणी व देखभाल करते. भारताच्या अर्थव्यवस्थेत या महामार्गांच्या जाळ्याचा मोठा व महत्त्वाचा वाटा आहे. या महामार्गांची एकूण लांबी सुमारे ५८,००० कि.मी आहे, पैकी ४,८८५ कि.मी. लांबीचा रस्ता जाण्या-येण्याच्या मार्गिकांमध्ये दुभागलेला आहे.
यातील बहुतेक महामार्गांवर २+२ मार्गिका असतात. विकसित भागात अनेकदा हे ४+४ मार्गिकांइतके रुंद होतात तर मोठ्या शहरांमध्ये ८+८ मार्गिकांचे महामार्गही आहेत. भारतातील एकूण रस्त्यांच्या लांबीपैकी फक्त २% रस्ते महामार्ग आहेत पण त्यांवरून सुमारे ४०% वाहनांची वाहतूक होते. राष्ट्रीय महामार्ग (सुधारित) कायदा, १९९५नुसार महामार्गांची बांधणी व देखभालीसाठी खाजगी उद्योगांनाही मुभा मिळाली आहे.
रा.म. ७ हा वाराणसीपासून कन्याकुमारी पर्यंतचा महामार्ग सगळ्यात जास्त लांबीचा आहे. जबलपूर, नागपूर, हैदराबाद व बंगलोर मार्गे जाणारा हा रस्ता २,३६९ कि.मी. लांबीचा आहे. रा.म. ४७अ हा महामार्ग सगळ्यात छोटा आहे. ६ कि.मी. लांबीचा हा रस्ता एर्नाकुलमला कोचीन बंदराशी जोडतो. मनालीपासून लेहला जाणारा महामार्ग जगातील सगळ्यात उंचीवरचा महामार्ग आहे.
भारतातील राष्ट्रीय महामार्गांची यादी अशी :
बाह्य दुवे
वर्ग:दळणवळण * वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:याद्या
चिबा
चिबा (जपानी: 千葉市) ही जपान देशाच्या नैऋत्य भागातील चिबा प्रांताची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. चिबा शहर राजधानी टोकियोच्या ४० किमी पूर्वेस प्रशांत महासागरच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. चिबा हे जपानमधील सर्वात वर्दळीचे बंदर आहे. २०१९ साली चिबा शहराची लोकसंख्या सुमारे १० लाख होती. येथील चिबा मोनोरेल ही जगातील सर्वात लांबीची लटकवलेली मोनोरेल आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानमधील शहरे
मेदू वडा
मेदू वडा हा उडीद डाळीपासून तयार केलेला दक्षिण भारतीय पदार्थ आहे. याला उडीद वडा असेही म्हटले जाते. हा वडा दक्षिण भारतात राहणार लोकांचा विशेष  खाद्यप्रदार्थ आहे. दक्षिण भारतीय समाजाखेरीज भारताच्या विविध प्रांतात हा पदार्थ न्याहरीमध्ये समाविष्ट केला जातो.
साहित्य आणि कृती
साहित्य -
कृती -
संदर्भ
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:दक्षिण भारत
भेंड
भेंडीचे झाड हे तपकिरी रंगाची खरखरीत साल असलेले मध्यम आकारचे व छत्रीसारख गोल वाढणारे वर्षभर हिरव्या, पिंपळासारख्या पानांनी आच्छादलेला वृक्ष आहे. याला पिवळ्या रंगाची मोठी, शोभेची फुले वर्षभर येतात. ही फुले जसजशी परिपक्व होतात तशी जांभळट, मातकट लाल रंगाची होतात. या फुलांच्या अंश:कोषात पाकळ्यांच्या मुळांशी गडद लाल मखमली रंग असतो. त्या झाडाची फळेही हिरवी गार टणकफळे, फळ फोडल्यावर त्यातून पिवळा रंग निघतो आणि चंदेरी बिया-सोन्या-चांदीचच फळ असे दिसते.
मूळचे आशिया आणि आफ्रिका खंडातील असलेले हे झाड कोकण, दक्षिण भारत, श्रीलंका, अंदमान, बांगला देश आणि पॅसेफिक बेटांवर आढळते. मुंबई, चेन्नई, कोलकाता आणि कोलंबो येथे या झाडांची लागवड रस्त्याच्या दुतर्फा आढळते. क्षारयुक्त जमिनीतही याची पैदास आणि वाढ जोमाने होते. बियांनी तसेच छाटणी पद्धतीने रोप तयार करून झाडांची पैदास करता येते. याच्या लाकडाचा उपयोग फर्निचर, बैलगाडीची चाके आणि होड्या तयार करण्यासाठी होतो. कागद तयार करण्यासाठीही याचा उपयोग होतो. याच्या साली व फळांपासून लालसर दाट वंगणाचे तेल मिळत. फुलांपासून पिवळा रंग तयार करतात. एरंडयाच्या तेलातला भेंडीच्या बियांचा अर्क कीटकांच्या, प्रामुख्याने डासांच्या चावाण्यावर वर उपाय आहे.
भेंडीची मूळशक्तीवर्धक आहेत. त्वचा विकारांवर हे सर्वण्यात औषध आहे. याचा उपयोग अतिसार मूळव्याध तसेच मधुमेहाच्या  उपचारांमध्ये केला जातो.
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
आँग रिता शेरपा
आंगरिता शेर्पा ( Nepali  ; 194821 सप्टेंबर 2020) एक नेपाळी गिर्यारोहक होता ज्याने 1983 ते 1996 दरम्यान पूरक ऑक्सिजनचा वापर न करता दहा वेळा एव्हरेस्ट शिखर सर केले. त्यांनी सहाव्यांदा माउंट एव्हरेस्ट शिखर सर करीत विश्वविक्रम नोंदविला. नंतर दहाव्या वेळेस शिखरावर चढाई करून त्यावर पुन्हा शिक्कामोर्तब केले. अनेकांनी एव्हरेस्ट शिखर सर केले असले तरी पूरक ऑक्सिजनशिवाय सर्वाधिक शिखरांचा विक्रम त्यांच्याच नावावर आहे. हिवाळ्यात पूरक ऑक्सिजनशिवाय माउंट एव्हरेस्टवर चढाई करणारेही ते पहिले एव्हरेस्टवीर आहेत. त्याला त्याच्या मित्रांनी "हिमबिबट्या" हे टोपणनाव दिले.
शेर्पा यांचा जन्म 1948 मध्ये थामे, सोलुखुंबू येथे झाला. त्यांच्या कुटुंबाचे पालन पोषण याकवर होते. त्यांनी आपले बालपण याकची देखभाल करण्यासाठी आणि हिमालय ते तिबेटपर्यंतच्या व्यापार मोहिमेवर एक कुली म्हणून व्यतीत केले. वयाच्या 15 व्या वर्षी ते पोर्टर म्हणून पर्वतारोहणात सामील झाले. त्यासाठी त्यांनी कोणतेही औपचारिक शिक्षण किंवा पर्वतारोहणाचे प्रशिक्षण घेतलेले नव्हते. वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
सुलतानवाडी
सुलतानवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १८९३
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८९३ वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लिडिया ग्रीनवे
लिडिया सोफी ग्रीनवे (ऑगस्ट ६, इ.स. १९८५:फार्नबोरो, केंट, इंग्लंड - ) ही इंग्लंडकडून सात कसोटी व ३२ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामने खेळलेली खेळाडू आहे.
ग्रीनवे डाव्या हाताने फलंदाजी करते.
ग्रीनवे, लिडिया ग्रीनवे, लिडिया वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
व्हासिली झुकोव्हस्की
वर्ग:रशियन कवी
वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १८५२ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १७८३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप मार्टिन चौथा
पोप मार्टिन चौथा (इ.स. १२१० किंवा इ.स. १२२०:तुरेन, फ्रांस - मार्च २८, इ.स. १२८५) हा फेब्रुवारी २१, इ.स. १२८१ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदावर होता.
याचे मूळ नाव सिमॉन दे ब्रियॉं होते.
खेड (आर्णी)
खेड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील आर्णी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:आर्णी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
पाणी व्यवस्थापन
आपल्या गावातील पाणी व्यवस्थापन सार्वजनिक पाण्याच्या स्रोतांचे समाजातील सर्व स्तरांना योग्य असे वितरण याला पाणी व्यवस्थापन असे म्हणतात. पाण्याचे प्रदुषण, स्रोतांचे आटणे, व जागतिक तापमान वाढ या कारणांमुळे हा प्रश्न स्थानिक ते जागतिक सर्व पातळ्यांवर उग्र स्वरूप धारण करतो आहे. पाण्याचे थेंबनी थेंबाचे नियोजन व व्यवस्थापन होण्यासाठी जलक्रांतीचे जनक सुधाकरराव नाईक यांनी जलसंधारण चळवळीसाठी पुढाकार घेऊन विविध अभिनव योजना राबविल्या. वाढत्या किमती व स्थानिकांचे विस्थापन पाणी व्यवस्थापनासाठी धरणे उभारणीला विरोध होतो आहे. मेधा पाटकर यांनी या संदर्भात जागृतीचे काम जगभरात केले आहे.
तसेच महाराष्ट्र राज्यात जलक्रांती घडवून आणणारे व जमिनीत पाणी मुरवणारे प्राचीन जोहड हा प्रकार पुरुज्जीवीत करणारेराजेंद्र सिंह उर्फ जोहड बाबा या सारखे लोक काही प्रमाणात या प्रश्नाला उत्तर शोधत आहेत.तसेच जलसंधारण ही सुद्धा आजची गरज आहे.
हॉली कॉल्व्हिन
हॉली लुईझ कॉल्व्हिन (सप्टेंबर ७, इ.स. १९८९:चिचेस्टर, इंग्लंड - ) ही इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.
कॉल्व्हिन, हॉली वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फ्रान्स-प्रशिया युद्ध
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्स सहभागी असलेली युद्धे वर्ग:जर्मनी सहभागी असलेली युद्धे
गंगा (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
माधव केशव काटदरे
माधव केशव काटदरे (जन्म : ३ डिसेंबर १८९२; मृत्यू ३ सप्टेंबर १९५८) ऊर्फ कवी माधव हे एक मराठी निसर्गकवी होते. ते मूळचे कोकणातील असले तरी त्यांचे बरेचसे आयुष्य आबकारी खात्यातील नोकरीमुळे मुंबईत गेले.
माधव काटदरे यांनी निसर्गकवितांशिवाय काही ऐतिहासिक कविताही लिहिल्या. छत्रपती शिवाजीमहाराज, शाहूमहाराज, सवाई माधवराव, मस्तानी असे त्यांच्या कवितांचे विषय होते. याशिवाय काटदऱ्यांनी शिशुगीते व काही विनोदी कविताही लिहिल्या. .
'हिरवे तळकोकण' ही काटदऱ्यांची प्रसिद्ध कविता. हिच्यामुळेच ते जनमानसांत ओळखले जातात.
लखनौ करार
लखनौ करार डिसेंबर १९१६ मध्ये लखनौमध्ये झालेल्या दोन्ही पक्षांच्या संयुक्त अधिवेशनात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यात करार झाला. २९ डिसेंबर १९१६ लखनऊ अधिवेशन मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस यांनी तर ३१ डिसेंबर १९१६ला अखिल भारतीय मुस्लिम लीगला यांनी करार केला.या संवादाद्वारे धार्मिक अल्पसंख्यकांमधील प्रांतीय विधानसभेतील मुस्लिम लीगच्या नेत्यांनी काँग्रेसच्या चळवळीत भारतीय स्वायत्तताची मागणी करण्याची तयारी दर्शविली आहे. विद्वान हे भारतीय राजकारणातील एका सांस्कृतिक सणाचा उदाहरण म्हणून नमूद करतात.
माधव केशव काटदरे
काटदऱ्यांनी गोविंदाग्रज, ना वा. टिळक, बालकवी, कवी विनायक आदी मराठी कवींवर कविता लिहिल्या आहेत.
लखनौ करार
इतिहास
भारतीयांना संतुष्ट करण्यासाठी इंग्रजांनी घोषित केले होते की त्यांना निवडलेल्या अनेक प्रस्तावांचा विचार केला जाईल. ज्यामुळे कार्यकारी परिषदेचे कमीतकमी निम्मे सदस्य निवडून येतील आणि विधान परिषदचे बहुसंख्य सदस्य निवडून येतील.काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग दोन्ही समर्थित दोघांनाही हे लक्षात आले की अधिक सवलती मिळाल्या तर अधिक सहकार्यही आवश्यक आहे.
काँग्रेसचा करार
इम्पीरियल आणि प्रांतीय विधान परिषदा निवडताना मुस्लिमांना मतदानाचे विभाजन करण्यास काँग्रेसने सहमती दिली होती. १९०९ च्या भारतीय परिषदेत मुसलमानांना हा अधिकार देण्यात आला, तरी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने या विरोधाचा विरोध केला. काँग्रेस ही सहमत होते मुस्लिम लोकसंख्या एक तृतीयांश पेक्षा कमी प्रतिनिधित्वला,त्याव्यतिरिक्त काँग्रेसने स्वीकार केला की समाजाला प्रभावित करणारी कोणतीही कृती पार पाडली नाही कारण या परिषदेच्या तीन चतुर्थांश सदस्यांनी त्याला पाठिंबा दिला नाही. या करारावर स्वाक्षरी झाल्यानंतर उदारमतवादी आणि अतिरेकी यांच्यातील स्पर्धा काही प्रमाणात कमी झाली. त्यांच्या संबंधांमध्ये एक महत्त्वाचा बदल झाला.
माधव केशव काटदरे
‘पानपतचा सूड’, ‘तारापूरचा रणसंग्राम’, ‘जिवबादादा बक्षी’ या त्यांच्या काही ऐतिहासिक कविता.
लखनौ करार
महत्त्व
लखनौ करार मध्ये हिंदू-मुस्लिम एकतेच्या आशा बाळगण्यात आल्या आहे. त्यांनी मुस्लिम लीग आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस यांच्यातील सौंदर्यात्मक संबंध प्रस्थापित केले. करार करण्यापूर्वी, दोन्ही पक्ष एकमेकांना विरोध करणारे आणि स्वतःच्या हितसंबंधांत काम करणाऱ्या प्रतिस्पर्धी म्हणून पाहिले जात असे.तथापि,या कराराने त्या दृश्यात बदल घडवून आणला.
माधव केशव काटदरे
काटदऱ्यांनी रवींद्रनाथ टागोर यांच्या काही कवितांचीही अतिशय प्रासादिक भाषांतरेही केली आहेत.
लखनौ करार
महत्त्व
लखनौ कराराने भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमधील दोन प्रमुख गटांमधील सौहार्दपूर्ण नातेसंबंध स्थापित केले.उग्रवादी गट, लाला लजपत राय, बाल गंगाधर टिळक आणि बिपिनचंद्र पाल (लाल बाल पाल) यांच्या नेतृत्वाखाली गरम दल किंवा गरम गट म्हणून ओळखले जाते.,आणि मध्यम गट,गोपाळ कृष्ण गोखले यांच्या नेतृत्वाखाली नरम दल म्हणून ओळखले जातात.
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या काळात झालेले करार व कायदे
माधव केशव काटदरे
ज्या कवितेमुळे माधव काटदरे यांना अमाप प्रसिद्धी मिळाली ती 'हिरवे तळकोकण' ही कविता :
सहय़ाद्रीच्या तळी शोभिते हिरवे तळकोंकण,, राष्ट्रदेविचे निसर्गनिर्मित केवळ नंदनवन !
निसर्गाचे चित्रण
प्रत्यक्ष निरीक्षणामुले त्यांना वनस्पतींच्या अनेक जातींची माहिती होती. उदाहारणार्थ, त्यांच्या कवितांत करवंद, तोरणे अशा अनेक वनस्पती जातींचा उल्लेख आहे. यात सर्वात उल्लेखनीय व रसभरित अशी हिरवे तळकोंकण ही कविता वेबवर उपलब्ध आन्ही, म्हणून मुद्दाम इथे देत आहे.
हिरवे तळकोकण...
.......................................
सह्याद्रीच्या तळीं शोभते हिरवे तळकोकण!
राष्ट्रदेविचे निसर्गनिर्मित केवळ नंदनवन! ।।१।।
शिलोच्चयांतुनी झुरुझुरू जेथे गंगाजळ पाझरे ।।२।।
खेळत खिदळत नद्या चालल्या गुणगंभीराकडे
दरिखोऱयांतुनी माणिकमोती फुलुनी झांकले खडे ।।३।।
नीलनभी घननील बघुनी करी सुमनीं स्वागत कुडा
क़डेपठारी खेळ मारुतासह खेळे हिरवळ
उधळित सोने हसे नाचरे बालिश सोनावळ ।।५।।
शारदसमयी कमलवनाच्या तरत्या शय्येवरी
भोऱ्याचापाडा
भोऱ्याचापाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
माधव केशव काटदरे
निसर्गाचे चित्रण
मदालसा स्वच्छंद लोळती जलदेवी सुंदरी! ।।६।।
भोऱ्याचापाडा
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
माधव केशव काटदरे
निसर्गाचे चित्रण
आमोदा उधळीत फुले ती बकुळीची मंजरी ।।७।।
हिरव्या पिवळ्या मृदुल दलांच्या रम्य गालिच्यावरी
स्वप्नीं गुंगत गोकर्णीची फुले निळी पांढरी ।।८।।
वृक्षांच्या राईत रंगती शकुंत मधुगायनी
तरंगिणीच्या तटी डोलती नाग केतकी वनी ।।९।
प्रसन्नता पसरीत वाजवुनी जादूची पावरी ।।१०।।
शिताबाईच्या गोड हातचे पोहे जे काननी
रागाने दे बाइलवेडा कवडा भिरकावुनी ।।११।।
रोपे त्यांची बनुनी पसरली नाचत चोहीकडे
अजुनी पाहा या! मंडित त्यांनी कोकणचे हे सडे! ।।१२।।
इतिहासाला वार्ता ज्याची श्रुत नाही जाहली
'झिम्मा खेळे कोकणचा तो नृपाळ' म्हणती मुली
'गळे वसंती टपटप जेव्हा आंब्याची डाहळी! ।।१४।।
कुठे आढळे फळभाराने लवणारी आवळी
कुठे गाळिती भुळभुळ अपुली पक्व फळे जांभळी ।।१५।।
कुठे हलवितो पिंपळपाने पिंपळ पारावर
कुठे वडाच्या पारंबीवर झोकें घे वानर! ।।१६।।
कुठे बेहड्यावरी राघूस्तव विरही मैना झुरे
प्राणविसावा परत न आला म्हणुनी चित्त बावरे! ।।१७।।
मधमाश्यांची लोंबत पोळी कुठे सात्विणावरी
रंग खेळती कुठे प्रमोदें पांगारे, शेवरी! ।।१८।।
पोप निकोलस चौथा
पोप निकोलस चौथा (सप्टेंबर ३०, इ.स. १२२७ - एप्रिल ४, इ.स. १२९२:रोम, इटली) हा फेब्रुवारी २२, इ.स. १२८८ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.
माधव केशव काटदरे
निसर्गाचे चित्रण
पोटी साखरगोटे परी धरी कंटक बाहेरुनी
पोप निकोलस चौथा
याचे मूळ नाव गिरोलामो मासी होते.
माधव केशव काटदरे
निसर्गाचे चित्रण
झुले कुठे तो फणस पुरातन रहिवासीं कोकणी! ।।१९।।
पोप निकोलस चौथा
निकोलस ०४ निकोलस ०४ वर्ग:इ.स. १२२७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२९२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माधव केशव काटदरे
निसर्गाचे चित्रण
कोठें चिचेवर शठ आंबा करी शीतळ साउली
म्हणुनी कोपुनी नदीकिनारी रातंबी राहिली! ।।२०।।
निर्झरतीरी रानजाइच्या फुलत्या कुंजातुनी
उठे मोहमय संगीताचा अस्फुट कोठे ध्वनी! ।।२१।।
कुठे थाट घनदाट कळकिचा, त्यांत संचरे कुणी
पुंगी बजावित फंदी मुशाफर दर्य़ापुर सोडुनी! ।।२२।।
कुठे सुरंगीमुकुलकुलाच्या सस्मित वदनांतुनी
दरवळलेला परिमळ सेवित फिरती अप्सरा वनी! ।।२३।।
कोरांटीची, नादवटीची, नेवाळीची फुले
फुलुनी कुठे फुलबाग तयांनी अवगे शृंगारिले! ।।२४।।
हिंदोळ्यावरी बसविती जेव्हा अंबा शुभदायिनी ।।२५।।
हळदी कुंकू तदा वाटता नसो प्रसादा उणे,
पिकली म्हणून रानोरानी करवंदे तोरणे ||२६\\
औदुंबर तरू अवधूताचा छाया दे शीतळ.
शिवयोग्याचा बेल वाढवी भावभक्तीचे बळ||२७||
बघुनी पांढरी भूतपाळ वेताळ काढितो पळ,
गडा गडावर निवास जेथे माय भवानी करी,,
राहे उधळीत फुले तिथे खुरचाफा चरणावरी||२९||
पान फुलांच्या वाहूनी माळा अंजनीच्या नंदना,
तिजवर वरुनी वैधव्याच्या रुइ चुकवे यातना ||३०||
चिव चिव शब्दा करित निंबावर खार भराभर पळे,
भेंडी उंडीणी वरती बसूनि करकरती कावळे||३१||
लज्जालज्जित नवयुववतीच्या कोमल गालांसम,
रंगुनी काजू भरले त्यांनी गिरी डोंगर दुर्गम! |३२|
तिथे मंडलाकार मनोहर नर्तन आरंभुनी,
रुसल्या सखीची घुमत पारवा करतो समजावणी || ३३ ||
हसे उपवनी अर्धोन्मीलित सुवर्ण चंपककळी, पाहुनि
तुळशिंवरी चिमुकली हलती निज सावली ||३४||
केसर पिवळे धवल पाकळ्या परिमल अंबर भरी,
घालित रुंजी भ्रमति भृंग त्या नागचंपकावरी || ३५||
सौगंधित उछवास सोडती प्राजक्ताच्या कळ्या,
लाजत लाजत हळूच उघडता निज नाजूक पाकळ्या || ३६ ||
त्या उछवासा पिउनि बिजेचा चांद हर्ष निर्भरी
होऊनिया बेभान नाचतो निळावंतीच्या घरी || ३७||
धुंद सिंधूला मारवेलीची मर्यादा घालून,
उभी सैकती कोकण देवी राखित तळ कोकण || ३८ ||
निकट माजली निवडुंगाची बेटे कंटकमय,
आश्रय त्यांचा करूनी नांदती कोचींदे  निर्भय  ||३९ ||
मागे त्यांच्या डूले नारळी पोफळीचे आगर,
पुढे विराजे निळवंतीचे निळेच जलमंदिर ||४०|
राष्ट्र देवीचे निसर्गनिर्मित ऐसे नंदनवन,
आयत
ज्या चौकोनाच्या समोरासमोरील बाजू समान व चारही कोन ९० अंशाचे असतात, अशा चौकोनाला आयत म्हणतात. आयताच्या समोरासमोरील बाजू समांतर असतात म्हणून प्रत्येक आयत हा समांतरभुज चौकोनसुद्धा असतो. आयताचे क्षेत्रफळ व परिमिती काढण्यासाढी दोन संलग्न बाजू म्हणजेच त्याचा पाया आणि उंची माहीत असणे आवश्यक आहे.
जर, b = पाया, h = उंची,  A = क्षेत्रफळ,   C = परिमिती तर, A = bh
वर्ग:भूमिती
यांत्रिकी अभियांत्रिकी तंत्रज्ञान
यांत्रिक अभियांत्रिकी तंत्रज्ञान म्हणजे उपयुक्त उत्पादने आणि उत्पादन यंत्रणेच्या निर्मितीसाठी अभियांत्रिकी तत्त्वे आणि तांत्रिक घडामोडींचा वापर.
तंत्रज्ञ यांत्रिकी
अभियांत्रिकी तंत्रज्ञांनी मशीन आणि उत्पादन डिझाइन, उत्पादन आणि साहित्य आणि उत्पादन प्रक्रियांमधील सद्य तंत्रज्ञान आणि तत्त्वे लागू करणे अपेक्षित आहे. विस्तार करण्यायोग्य वैशिष्ट्यांमध्ये एरोस्पेस, ऑटोमोटिव्ह, उर्जा, अणु, पेट्रोलियम, उत्पादन, उत्पादन विकास आणि औद्योगिक डिझाइनचा समावेश असू शकतो. यांत्रिकी अभियांत्रिकी तंत्रज्ञांकडून अमेरिके सह अनेक भिन्न शीर्षके असू शकतात: यांत्रिकी अभियांत्रिकी तंत्रज्ञ यांत्रिकी अभियंता उत्पादन अभियांत्रिकी तंत्रज्ञ मेकॅनिकल डिझाइनर उत्पादन विकास अभियांत्रिकी तंत्रज्ञ उत्पादन अभियांत्रिकी तंत्रज्ञ
प्रशिक्षण
यांत्रिकी अभियांत्रिकी तंत्रज्ञानाचा अभ्यासक्रम यांत्रिक अभियांत्रिकी पदवीपेक्षा कमी सैद्धांतिक आणि अधिक अनुप्रायोगिक आहे. पदवीसाठी आवश्यक असलेल्या अतिरिक्त प्रयोगशाळेच्या अभ्यासक्रमाद्वारे हे स्पष्ट होते.येथे रासायनिक अभियांत्रिकी आणि विद्युतीय अभियांत्रिकी क्षेत्रातील काही संकल्पना लागू करण्याची क्षमता महत्त्वपूर्ण आहे. काही विद्यापीठात मेकेनिकल इंजिनिअरिंग टेक्नॉलॉजी पदवी कार्यक्रमांना भिन्न समीकरणे आणि आकडेवारीद्वारे केल्या जाणाऱ्या गणिताची आवश्यकता असते. बहुतेक अभ्यासक्रमांमध्ये बीजगणित आणि कॅल्क्युलस असतात. बहुतेक वेळेस एमईटी पदवीधर अभियंता म्हणून काम घेता येत असे; नोकरीच्या शीर्षकांमध्ये यांत्रिकी अभियंता आणि उत्पादन अभियंता यांचा समावेश असू शकतो. अमेरिकेत सहयोगी किंवा बॅचलर डिग्री मिळणे शक्य आहे. अभियांत्रिकी तंत्रज्ञानात पदवी घेतलेल्या व्यक्तींनी ई.आय.टी. पूर्ण करणे चालू ठेवू शकते. (अभियांत्रिकी प्रशिक्षण अभियंता) कार्यक्रम एबीईटी मान्यताप्राप्त असल्यास व्यावसायिक अभियंता बनण्याची परीक्षा आहे.
अनुप्रयोग
भाग आणि संमेलनांचे विश्लेषण करण्यासाठी फिनिट एलिमेंट ysisनालिसिस (एफईए) आणि कॉम्प्यूटेशनल फ्लुइड डायनामिक्स (सीएफडी) सारख्या सॉफ्टवेअर साधनांचा वापर वारंवार केला जातो. संगणक-अनुदानित डिझाइन (सीएडी) सॉफ्टवेअरसह भाग आणि असेंब्लीचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी 3 डी मॉडेल तयार केले जाऊ शकतात. संगणक-अनुदानित मॅन्युफॅक्चरिंग (सीएएम)च्या अनुप्रयोगाद्वारे, मॉडेलद्वारे संगणकीय संख्यात्मक नियंत्रित (सीएनसी) मशीनिंगद्वारे किंवा इतर स्वयंचलित प्रक्रियेद्वारे मॉडेलद्वारे प्रतिनिधित्व केलेल्या वस्तूंच्या निर्मितीसाठी "सूचना" तयार करण्यासाठी मॉडेल्सचा थेट वापर केला जाऊ शकतो.
वर्ग:यांत्रिक अभियांत्रिकी