cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गुप्त साम्राज्य
गुप्त साम्राज्य हे भारताच्या उत्तरेकडील मोठ्या भूभागावर इसवी सनाच्या तिसऱ्या ते पाचव्या शतकापर्यंत होते. गुप्त राज्याची स्थापना श्रीगुप्त याने केली व दोन पिढ्यानंतरच म्हणजे पहिल्या चंद्रगुप्ताच्या काळात गुप्त राज्याचे साम्राज्य झाले. गुप्त साम्राज्याचा काळ भारतीय इतिहासातील सुवर्णकाळ होता, असे इतिहासकार मानतात. या काळात भारताने कला, साहित्य व विज्ञानात खूप मोठी मजल मारली. या गुप्त साम्राज्याचा कार्यकाळ इ.स. २४० ते इ.स. ५५० पर्यंत मानला जातो. गुप्तांच्या साम्राज्याचा इतिहास छोट्या राज्यातून बलाढ्य साम्राज्यात रूपांतरीत झालेला आहे श्रीगुप्त हा गुप्त वंशाचा संस्थापक होता त्याच्या नावामागे महाराज अशी पदवीही लावलेले आढळते यावरून असं लक्षात येतं की तो एक मांडलिक शासक होता त्याचा मुलगा घटोत्कच यानेही महाराज हेच बिरुद धारण केलं यावरून या काळात गुप्त राजे हे मांडलिक शासक होते गुप्त राज्याचा विस्तार वाढवून त्याचे साम्राज्यात रूपांतर करण्याचं श्रेय हे पहिल्या चंद्रगुप्त यांच्याकडे जाते त्याच्या नावा आधी जोडलेल्या महाराजाधिराज या पदवीने गुप्त राजांच्या वाढलेल्या प्रतिष्ठेची कल्पना येते त्याने लिच्छवी कुळातील कुमारदेवी हिच्या बरोबर विवाह केला हा विवाह गुप्त घराण्याला राजकीय दृष्ट्या फायदेशीर ठरला कुमारदेवी बरोबर प्रतिमा असलेले त्याचे नाणे ही त्याने काढले गुप्त काळामध्ये अनेक देवदेवतांच्या प्रतिमा असलेली नाणी प्र चलनात आणली गेली गुप्त शासकांनी धर्म कला व संस्कृतीला प्रोत्साहन दिले सांस्कृतिक दृष्ट्या उत्कर्षाचा हा काळ होता
कला व साहित्य निर्मिती
राजकीय स्थिरता आणि आर्थिक समृद्धी लाभल्यामुळे शिल्पकला, चित्रकला व वास्तुकला या कलांना मोठा वाव या काळात मिळाला. शिल्पकलेत पूर्णाकृती मानवी प्रतिमा हे या वैशिष्टय़ होते. सारनाथ येथील बुद्धमूर्ती आणि ग्वाल्हेरजवळची सूर्यप्रतिमा याची साक्ष देतात. तांबे व कांस्य हे धातू वितळवून त्यांच्या मूर्ती तयार करण्याचे तंत्र याकाळात प्रगत झाले होते.
चित्रकला
चित्रकला गुप्त काळात बहरली होती. अजिंठा व बाघ या ठिकाणची भित्तीचित्रे त्यांच्या कलापूर्ण शैलीमुळे जगात प्रसिद्ध आहेत. या चित्रांचे प्रसंग बुद्धचरित्र व जातककथा यामधून निवडलेले दिसून येतात.
स्थापत्य शास्त्र
मंदिर स्थापत्य कलेचा पाया याच काळात रचला गेला. कळसांचा आकार, सभागृह याची मोजमापे या काळात लिखित स्वरूपात आली. या कालखंडात लाकडाऐवजी भाजलेल्या विटा व घडीव दगड यांचा वापर अधिकाधिक झाला. अजिंठा, वेरूळ यथील लेणी याच काळात घडवली गेली. कळसांचा आकार, सभागृह याची मोजमापे या काळात लिखित स्वरूपात आली.
साहित्य
तसेच गुप्तकालीन साहित्यातही भरभराट झालेली होती. यामुळे गुप्तकाळ हा साहित्यनिर्मितीचे अभिजात युग मानले जाते. गुप्तकाळात भास हा नाटककार झाला. याने १३ नाटके लिहिली. या काळात निर्मिलेली नाटके मृच्छिकटिक, मुद्राराक्षस. कालिदास हा सर्वश्रेष्ठ कवी याच काळात झाला. मेघदूत, अभिज्ञानशाकुंतलम, ऋतुसंहार (महाकाव्य), रघुवंश (महाकाव्य), मालविकाग्निमित्र अशी विपूल साहित्य निर्मिती त्याने या काळात केली. कालिदास चंद्रगुप्त दुसरा (विक्रमादित्य) याच्या दरबारात राजकवी म्हणून असे.
गणित
गणितज्ज्ञ म्हणजे आर्यभट्ट यांचा जन्म याच काळात झाला. त्याने गणित व खगोलज्योतिष या विषयांवर आर्यभटीय नावाचा ग्रंथ लिहिला. जगातील दशमान पद्धतीची पहिली नोंद या ग्रंथात आढळते. वराहमिहिर गणितज्ज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ याच काळात झाला. फलज्योतिषशास्त्रावर त्याने बृहत्संहिता हा ग्रंथ रचला.
बाह्य दुवे
* वर्ग:भारताचा इतिहास वर्ग:भारतीय साम्राज्ये वर्ग:बौद्ध धर्माचा इतिहास
ॲफ्रोडायटी
अ‍ॅफ्रोडायटी ही ग्रीक देवता असून ती प्रेम व सौंदर्याची प्रतीक मानली जाते. अ‍ॅफ्रोडायटी व रोमन देवता व्हीनस सारख्याच आहेत.
झीशान मकसूद
झीशन मक्सूद (२४ ऑक्टोबर, १९८७:पंजाब, पाकिस्तान - हयात) हा पाकिस्तानी जन्मलेला पण ओमानच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी व त्याच हाताने गोलंदाजी करतो. झीशन ओमान पुरुष क्रिकेट संघाचा कर्णधार आहे.
वर्ग:ओमानचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तुर, फ्रान्स
तुर (Tours) ही फ्रान्स देशाच्या सॉंत्र प्रदेशातील एंद्र-ए-लावार विभागाची राजधानी आहे. तुलॉं शहर फ्रान्सच्या उत्तर-मध्य भागात लाऊआर नदीच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते सॉंत्र प्रदेशामधील सर्वात मोठे शहर आहे..
तुर फ्रान्समधील वाईन उत्पादक क्षेत्रामध्ये स्थित असून ऐतिहासिक काळात ते तुरेन ह्या प्रांतामध्ये होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
संजीवा वीरासिंघे
कोलंबागो डॉन उदेश संजीवा वीरासिंघे (१ मार्च, १९६८:कोलंबो, श्रीलंका - ) हा श्रीलंकेकडून १९८५मध्ये एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वीरासिंघे, संजीवा वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उत्तर गोलार्ध
वर्ग:भूगोल वर्ग:उत्तर गोलार्धातील देश
המיספירה
प्रभादेवी
प्रभादेवी दक्षिण मुंबईमधील उच्चभ्रू वसाहत आहेत. याच्या उत्तरेस शिवाजी पार्क, दक्षिणेस वरळी तर पश्चिमेस अरबी समुद्र आहे. सिद्धिविनायक मंदिर या भागात आहे.
प्रभादेवी रेल्वे स्थानक येथून जवळ आहे.
वर्ग:मुंबई
पहिला कुमारगुप्त
कुमारगुप्त (इस. ४१४ ते ४५५) हा गुप्त साम्राज्याचा राज्यकर्ता सम्राट चंद्रगुप्त विक्रमादित्य याचा वारसदार होता व एक सक्षम राज्यकर्ता देखील. याने परंपरागत मिळालेले गुप्त साम्राज्य टिकवून ठेवण्यात मोठा वाटा उचलला.
कुमारगुप्त याने दिल्ली येथे उभारलेला लोहस्तंभ १७०० वर्षांनंतरही शाबूत आहे. व त्यावर कुमारगुप्तचा लेख आहे. हा लोहस्तंभ धातुशास्त्र या शास्त्रातील एक आश्चर्य मानले जाते. हा स्तंभ सुरुवातीला एका देवळाचा भाग होता व त्यावर गरुड मुद्रा होती. आज देवळाचा फक्त स्तंभ सोडल्यास कोणतेही अवशेष शिल्लक नाहीत व इस्लामी आक्रमणानंतर याला मशीदीत समावण्यात आले. असे मानतात की हा स्तंभ इस्लामी तोफखानाच्या माराही सहन करून आजही शाबूत उभा आहे.
बहामनी सल्तनत
बहामनी सल्तनत (मराठी लेखनभेद: बहमनी सल्तनत) ही इ.स.च्या १४व्या व १५व्या शतकांत अस्तित्वात असलेली दक्षिण भारतातील पहिली स्वतंत्र इस्लामी सल्तनत होती. आजच्या कर्नाटकातील गुलबर्गा आणि बीदर येथे या सल्तनतीची प्रमुख ठाणी होती.
वर्ग:भारतातील ऐतिहासिक राज्ये
खावर अली
खावर अली (२० सप्टेंबर, १९८५:इस्लामाबाद, पाकिस्तान - हयात) हा पाकिस्तानी जन्मलेला पण ओमानच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी व त्याच हाताने लेगब्रेक गोलंदाजी करतो. खावर ओमान पुरुष क्रिकेट संघाचा उपकर्णधार आहे.
वर्ग:ओमानचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जनुकशास्त्र
जनुकशास्त्र हे जनुक अभ्यासणारे शास्त्र आहे.
यातील संशोधनामुळे सदोष मानवी जनुके हुडकून त्यांच्या जागी काही दुरुस्त्या करता येतात व संभाव्य रोग टाळता येतात. सध्या मानवी प्रतिकारशक्तीस कारणीभूत ठरणाऱ्या जनुकांची संकेतावली उलगडण्यासाठी संशोधन केले जाते आहे. जेव्हा पेशीविभाजनाची क्रिया होत असते तेव्हा काही जनुकांची नक्कल करण्यात चुका होतात. त्यामुळे कर्करोग व इतर जीवघेणे रोग होतात. हे रोग ते काही वेळेला केमोथेरपी सारख्या उपचारालाही दाद देत नाहीत.
संशोधन
इंटरनॅशनल कॅन्सर जिनोम कॉन्सोर्टियम ही जनुकशास्त्राची अग्रगण्य संस्था आहे. या संस्थेने कर्करोगाच्या २५ हजार जिनोमचा उलगडा करण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प हाती घेतला आहे. प्रतिकारशक्ती निर्माण करणाऱ्या पेशींच्या जिनोममुळे स्वाइन फ्लू व इतर काही रोगांवरील नवीन औषधे तयार होण्याच्या दिशेने या प्रकल्पाचा उपयोग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जनुकशास्त्र वर्ग:विज्ञान
Paleontologie علم الأحياء القديمة Палеанталогія Палеанталёгія Палеонтология জীবাশ্মবিজ্ঞান Paleontologiezh Paleontologija Paleontologia Paleontologìa Paleontologie Paleontoleg Palæontologi Paläontologie Παλαιοντολογία Paleontology Paleontologio Paleontología Paleontoloogia Paleontologia fa:دیرین‌شناسی Paleontologia Paléontologie Paleontology Paleontoloxía פלאונטולוגיה जीवाश्मविज्ञान Paleontologija Őslénytan Paleontologia Paleontologi Paleontologie Paleontologio Steingervingafræði Paleontologia 古生物学 პალეონტოლოგია 고생물학 Palaeontologia Paleontologija Paleontoloģija Палеонтологија Палеонтологи Paleontologi နိခါတကဗေဒ Paläontologie Paleontologie Paleontologi Paleontologi nov:Paleontologia Paleontologia Paleontologia Paleontologia Paleontologie Палеонтология Paleontologija පාෂාණීය ධාතු විද්‍යාව Paleontology Paleontológia Paleontologija Палеонтологија Paléontologi Paleontologi தொல்லுயிரியல் บรรพชีวินวิทยา Paleontolohiya Paleontoloji Палеонтологія حفریات Cổ sinh vật học Fösilav פאלעאנטאלאגיע 古生物学
वर्धा धरण
वर्ग:भारतातील धरणे वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे
हिअरा
हिअरा ऊर्फ हीरा ही प्रमुख ग्रीक देवता झ्यूसची पत्नी होती. ही देवांची व स्वर्गाची राणी तसेच स्त्रीत्व, गृहस्थी व मातृत्वाची अधिष्ठात्री मानली जाते. हिलाच रोमन संस्कृतीत ज्युनो म्हणून ओळखले जाते.
हीरा
तिलन तुषारा
तुषारा, तिलन वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
नरीमन पॉइंट
नरीमन पॉईंट हे समुद्रात घुसलेले दक्षिण मुंबईतील एक भूशिर आहे. पूर्णपणे इमारती व रस्ते असलेल्या या भागात अनेक मोठ्या कंपन्यांची मुख्यालये आहेत. याला काँग्रेस नेते खुर्शीद नरिमन तथा वीर नरिमन यांचे नाव दिलेले आहे.
वर्ग:मुंबई
गोळेगाव (नायगाव)
गोळेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
आशा आपराद
प्रा.डाॅ. आशा दस्तगीर आपराद ( - २३ ऑगस्ट २०१९) या कोल्हापूृर येथे राहणाऱ्या मुस्लिम सत्यशोधक मंडळाच्या धडाडीच्या कार्यकर्त्या आणि लेखिका होत्या. त्या हिंदी भाषेच्या प्राध्यापिका होत्या. मुस्लिम समाज आणि मुस्लिम महिला यांच्या प्रश्नांवर त्यांनी बरेच लिखाण केले आहे. कोल्हापूर विद्यापीठाच्या सिनेटवर त्यांनी काम केले. शेवटच्या काळात महिला दक्षता समितीवर त्या काम करत होत्या.
आशा आपराद यांचे 'भोगले जे दुःख त्याला...' हे आत्मचरित्र विशेष गाजले. 'दर्द जो सहा मैंने...' या नावाने या आत्मकथनाचे हिंदी भाषांतर झाले आहे.
शिवाजी विद्यापीठाच्या सिनेटवरही त्यांनी काम केले. सध्या महिला दक्षता समितीवर त्या काम करत होत्या.
अभिनेत्री आशा शेलार यांनी एका कार्यक्रमात आपल्या अभिनयातून आशा आपराद यांना सादर केले होते. अभिनय आणि संवाद यांच्या साहाय्याने एका मुस्लिम स्त्रीची शिक्षणासाठीची धडपड व त्याला समाजाबरोबरच घरातून होणारा तीव्र विरोध, ही कथा आशा शेलार यांनी रंगमंचावर सादर करून प्रेक्षकांचे मन जिंकले होते.
आशा आपराद यांना मिळालेले पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
जिम बॉल्जर
बाह्य दुवे
वर्ग:न्यू झीलंडचे पंतप्रधान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्टीव वॉ
स्टीव वॉ (जून २, इ.स. १९६५:कॅन्टरबरी, न्यू साउथ वेल्स, ऑस्ट्रेलिया - ) हा ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू आहे. वॉ अलिकडच्या काळातील अत्यंत यशस्वी कर्णधार आहे. ऑस्ट्रेलियासाठी सर्वाधिक कसोटी धावांचा (५१.०६ च्या सरासरीने १०,९२७ धावा) विक्रम स्टीव्ह वॉच्या नावावर आहे.
स्टीवचा जुळा भाऊ मार्क हाही ऑस्ट्रेलियाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला आहे.
सुरुवातीचे आंतरराष्ट्रीय सामने
वॉने आपली प्रथम श्रेणीची कारकीर्द न्यू साउथ वेल्स संघाकडून इ.स. १९८४-८५ च्या मोसमात केली. त्यावेळी तो नवव्या क्रमांकावर फलंदाजी करायचा व मध्यमगती गोलंदाजी करायचा. नऊ प्रथम श्रेणी सामने खेळल्यावर त्याला भारताविरुद्ध इ.स. १९८५-८६ च्या मोसमातील दुसऱ्या कसोटी सामन्यात संधी देण्यात आली. त्यात त्याने १३ व ५ धावा काढल्या व ३६ धावा देऊन दोन बळी मिळवले. जरी या मालिकेत वॉला यश मिळाले नाही तरी त्याला विरुद्ध अजून एक संधी दिली गेली. त्या मालिकेतील दुसऱ्या कसोटी सामन्यात त्याने ७४ धावा काढल्या व ५६ धावा देऊन ४ बळी मिळवले.
विश्वचषक, १९८७
भारतीय उपखंडात खेळला गेलेलला इ.स. १९८७चा क्रिकेट विश्वचषक म्हणजे वॉच्या कारकिर्दीतील महत्त्वाचे वळण होते. स्पर्धेपूर्वी ऑस्ट्रेलिया जिंकण्याची कोणतीही चिह्ने नव्हती. विरुद्धच्या पहिल्या सामन्याच्या शेवटी वॉच्या गोलंदाजीवर ने एका धावाने विजय मिळवला. त्यानंतरच्या विरुद्धच्या सामन्यातील शेवटच्या षटकात न्यू झीलँडला सात धावा हव्या होत्या. वॉने टाकलेल्या या षटकात फक्त तीन धावा गेल्या तर तीन बळी पडले. उपांत्य फेरीत विरुद्धच्या शेवटच्या षटकात त्याने १६ धावा फटकावल्या व ऑस्ट्रेलियाला १८ धावांनी विजय मिळाला. अंतिम फेरीत विरुद्ध ४७व्या व ४९व्या षटकात त्याने ऍलन लॅम्ब व फिलिप डिफ्रेटसचे बळी मिळवले व ऑस्ट्रेलियाला सात धावांनी विश्वविजेतेपद मिळवून दिले. या कामगिरीनंतर त्याला आइसमॅनचे बिरुद मिळाले.
वॉ, स्टीव वॉ, स्टीव वॉ, स्टीव वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या क्रिकेट संघाचे नायक
सावरोळी (मुरूड)
सावरोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील मुरूड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:मुरूड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
स्कंदगुप्त
स्कंदगुप्त (म्रुत्यू इ.स. ४६७) हा कुमारगुप्ताचा पुत्र आणि गुप्त साम्राज्याचा उत्तराधिकारी होता. हा गुप्त साम्राज्यातील शेवटचा सम्राट मानला जातो व गुप्त साम्राज्याचे पतन याच्या काळात चालू झाले. स्कंदगुप्त हा इ.स. ४५५ ते इ.स. ४६७ पर्यंत गुप्त सामा्राज्याचा राजा होता. स्कंदगुप्तच्या काळात अनेक उठाव झाले जे शमवण्यात स्कंदगुप्तची कारकीर्द पणास लागली. पुष्यमित्र हा मध्य भारतातील एक गट होता ज्याने गुप्त साम्राज्या विरुद्ध उठाव केला. स्कंदगुप्तने हा उठाव यशस्वीपणे शमवला परंतु यानंतर वायव्य अशियातून आलेल्या हूण टोळ्यांचा स्कंदगुप्तला सामना करावा लागला. स्कंदगुप्त ने कुमारगुप्तच्या काळापासून हूणांचा सामना करून पराभव केला होता त्यामुळे त्याला सेनानी म्हणून चांगलीच प्रशंसा झाली होती. हूणांचे आक्रमण परतावून लावले परंतु पूर्ण नियंत्रण अवघड गेले. परंतु सातत्याच्या लढाया व उठावांमुळे गुप्त साम्राज्याला उतरती कळा लागली. अलाहाबाद येथील शिलालेखांमध्ये हरिसेन याने स्कंदगुप्तच्या कारकिर्दीचे वर्णन केले आहे.
वर्ग:गुप्त साम्राज्य वर्ग:इ.स. ४६७ मधील मृत्यू
केराळ
केराळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १८१०
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८१० वर्ग:इ.स.च्या १८१० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अणाई
अणाई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
फय्याज बट
फयाज बट (१७ ऑगस्ट, १९९३:सियालकोट, पाकिस्तान - हयात) हा पाकिस्तानी जन्मलेला पण ओमानच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.
फयाज ओमानसाठी आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग दोन, २०१८मध्ये खेळला आहे.
वर्ग:ओमानचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मार्क्सवाद
कार्ल मार्क्स आणि फ्रेडरिक एंगल्स यांनी केलेल्या सामाजिक, राजकीय, आर्थिक विषयांवरील लेखनातून मार्क्सवाद हा विचार पंथ निर्माण झाला. मार्क्सवाद म्हणजे जर्मन लेखक कार्ल मार्क्स यांचे तत्त्वज्ञान होय. मार्क्सवादास साम्यवाद असेही म्हटले जाते. मार्क्सवाद हा जगभर प्रसिद्ध आहे. तसेच जगातील अनेक देशांत मार्क्सवादावर आधारलेले राजकीय पक्ष आहेत. परंतु रशिया, चीन, व्हिएतनाम व इतर काही देशांत प्रमुख राजकीय पक्ष हे मार्क्सवादी आहेत. भारतात केरळमध्ये आणि पश्चिम बंगालमध्ये मार्क्सवादी पक्षांचे राज्य अनेक वर्षे आहे/होते.
हे ही पहा
वर्ग:तत्त्वज्ञान वर्ग:साम्यवाद वर्ग:कार्ल मार्क्स
सॅम्युएल फूट
सॅम्युएल फूट (इंग्लिश: Samuel Foote ;) (जानेवारी, इ.स. १७२० - ऑक्टोबर २१, इ.स. १७७७) हा ब्रिटिश नाटककार, अभिनेता व नाट्यगृह संचालक होता. त्याने इंग्लिश भाषेत नाटके लिहिली. लंडन येथील हेमार्केट थिएटर या नाट्यगृहाचा तो इ.स. १७४७ ते इ.स. १७७७ या काळात संचालक होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लिश नाटककार वर्ग:इ.स. १७२० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७७७ मधील मृत्यू
जाक बॅबिने
बॅबिने, जाक
नेव्ही नगर
नेव्ही नगर हे मुंबई, भारत मधील एक छावणी क्षेत्र आहे आणि त्याची स्थापना १७९६ मध्ये झाली होती. या भागाचे व्यवस्थापन पूर्णपणे भारतीय नौदलाद्वारे केले जाते आणि या भागात प्रवेश अत्यंत प्रतिबंधित आहे. या भागात प्रवेश आणि बाहेर जाण्याचे ठिकाण नौदल पोलीस सांभाळते.
वर्ग:मुंबई
डी.एल.एफ. लिमिटेड
'''डी.एल.एफ. लिमिटेड''' (दिली लॅन्ड ॲन्ड फायनॅन्स) ही भारत देशामधील सर्वात मोठी रिअल इस्टेट कंपनी आहे. नवी दिल्ली येथे मुख्यालय असलेली डी.एल.एफ. बांधकाम क्षेत्रात अग्रेसर असून तिने दिल्ली परिसरामध्ये अनेक मोठी गृहसंकुले व कार्यालये बांधली आहेत. उत्तरी भारतामधील अनेक शहरांमध्ये आलिशान शॉपिंग मॉल्स व इतर सुविधा निर्माण करण्यात डी.एल.एफ. अग्रेसर आहे.
संदर्भ
वर्ग:मुंबई रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या वर्ग:राष्ट्रीय रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या वर्ग:बी.एस.ई. सेन्सेक्स
शांघाय टॉवर
शांघाय टॉवर (चिनी: 上海中心大厦) ही चीनच्या शांघाय शहरातील एक गगनचुंबी इमारत आहे. शांघायच्या पुडोंग परिसरात असलेल्या ह्या १२८ मजली इमारतीची उंची तब्बल 632 m इतकी असून ती (दुबईच्या बुर्ज खलिफा खालोखाल), २०१८मध्ये जगातील दुसऱ्या क्रमांकाच्या उंचीची इमारत होती. शांघाय टॉवरच्या १२१व्या मजल्यावरील गच्चीचा वापर दृष्य न्याहळण्यासाठी केला जातो व ही जगातील सर्वात उंच गच्ची आहे. तसेच ह्या इमारतीमधील सुमारे ७४ किमी/तास इतक्या वेगाने चालणाऱ्या लिफ्ट या जगातील सर्वात जलद लिफ्ट आहेत. शांघाय टॉवरचे बांधकाम नोव्हेंबर २००८ मध्ये चालू झाले व सप्टेंबर २०१४ मध्ये ते पूर्ण करण्यात आले. २६ एप्रिल २०१७ रोजी शांघाय टॉवरची गच्ची सर्वसाधारण पर्यटकांसाठी खुली करण्यात आली.
हेसुद्धा पहा
वर्ग:शांघायमधील इमारती व वास्तू वर्ग:जगातील गगनचुंबी इमारती
विष्णुगुप्त
विष्णूगुप्त हा गुप्त साम्राज्याचा शेवटचा राज्यकर्ता होता याचा कार्यकाल साधारणपणे सन ५४० ते ५५० पर्यंत होता. याच्यानंतर गुप्त साम्राज्याची अखेर झाली.
वर्ग:गुप्त साम्राज्य वर्ग:भारतीय राज्यकर्ते
तेलवडे
तेलवडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील मुरूड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:मुरूड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
गणेश पेठ, पुणे
गणेश पेठ, पुणे हा भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे.
वर्ग:पुण्यातील पेठा
मीर कमरुद्दीन खान सिद्दिकी
मीर कमरुद्दीन खान सिद्दिकी (रोमन लिपी: Mir Qamar-ud-din Khan Siddiqi) ऊर्फ पहिला आसफ जाह (जन्म : २० ऑगस्ट, इ.स. १६७१; - १ जून, इ.स. १७४८) हा मुघल साम्राज्यातील मनसबदार व आसफ जाही घराण्याचा संस्थापक होता. त्याला दिलेल्या चिनकिल्च खान (औरंगजेबाने इ.स. १६९०-९१मध्ये दिलेली उपाधी), निझाम-उल-मुल्क फरुखशियार याने इ.स. १७१३मध्ये दिलेली उपाधी), आसफ जाह (मुहम्मदशाहाने इ.स. १७२५ साली दिलेला किताब) या उपाधींनी तो ओळखला जातो.
मीर कमरुद्दीन खान सिद्दिकीला मुघलांनी त्यांच्या दख्खन सुभ्याचा सुभेदार, अर्थात निझाम-उल-मुल्क, म्हणून नेमले. त्याच्यापासून हैदराबादच्या निजामांची राजवट सुरू झाली. सतत पराभवातून स्वतंत्र राज्य अस्तित्वात आल्याचे तुरळक उदाहरण निजामचे संस्थान हे एक आहे. कधीही विजय झाला नाही हे याचे वैशिष्ट्ये. मराठ्यांबरोबरची पहिली लढाई : हार. दुसरी : हार. तिसरी : हार. असे जे सतराशे तेवीस-चौवीसपासून चालले ते सतराशे ब्याण्णवपर्यंत. सर्व मोठ्या लढ्यांत निजामाची हार झालेली दिसून येते.
आसफ जाह,०१ वर्ग:हैदराबादचे निजाम वर्ग::इ.स. १६७१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६७१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७४८ मधील मृत्यू
चंदगड विधानसभा मतदारसंघ
चंदगड विधानसभा मतदारसंघ - २७१ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, चंदगड मतदारसंघात कोल्हापूर जिल्ह्यातील १. चंदगड तालुका, २. आजरा तालुक्यातील मालिये महसूल मंडळ, ३. गडहिंग्लज तालुक्यातील दुंडगे, हलकर्णी, महागांव आणि नेसरी ह्या महसूल मंडळांचा समावेश होतो. चंदगड हा विधानसभा मतदारसंघ कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे राजेश नरसिंगराव पाटील हे चंदगड विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
निवडणूक निकाल
चंदगड विधानसभा मतदारसंघ पोटनिवडणुक २०१३
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघ
अकिब इल्यास
अकीब अय्यास (५ सप्टेंबर, १९९२:सियालकोट, पाकिस्तान - हयात) हा पाकिस्तानी जन्मलेला पण ओमानच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:ओमानचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दुसरा कुमारगुप्त
कुमारगुप्त दुसरा हा इ.स. ४६७ ते ४७७ या काळात गुप्त साम्राज्याचा राज्यकर्ता होता. हा गुप्त वंशाचा दहावा सम्राट होता.
वर्ग:गुप्त साम्राज्य
वैदिक प्रतीक-दर्शन
प्रतीके ही आपली(??) सांस्कृतिक सूत्रे आहेत. सूत्रे थोडक्यात असतात, असंदिग्ध असतात, सारगर्भित आणि व्यापक अर्थ प्रगट करणारी असतात. प्रतीकांबद्दलही असेच म्हणता येईल. प्रतीक म्हणजे भाषेशिवाय भाव व्यक्त करण्याची कला. प्रतीक म्हणजे शब्दांच्या गैरहजेरीत विचार व्यक्त करण्याची व्यवस्था. प्रतीक म्हणजे संकेतांद्वारे शास्त्ररहस्य समजावण्याचे आगळे विज्ञान. प्रतीकांच्या माध्यमातून महान सांस्कृतिक विचारधारा सहज आणि सरळ रितीने संक्षेपात व्यक्त होऊ शकते. प्रतीकांची उपासना जर जागृत ज्ञानपूर्वक करण्यात आली तर ही सांस्कृतिक प्रतीके आपल्या जीवनात प्रेरक, पोषक, प्रोत्साहक तसेच कार्यसाधक होतात, अशी समजूत आहे.
वर्ग:हिंदू संस्कृती
ताडदेव
ताडदेव (Tardeo) हा मुंबई शहरातील दक्षिणेकडील एक भाग आहे. साधारणपणे नाना चौक ते हाजी अलीपर्यंत व्याप्ती असलेला हा भाग मुंबईतील सगळ्यात जुन्या वस्त्यांपैकी एक आहे. येथील ताडदेव रस्ता मुंबईतील प्रमुख हमरस्त्यांपैकी एक आहे. याचे प्रचलित नाव बदलून ते जावजी दादाजी रस्ता (नाना चौक ते ताडदेव सर्कल) आणि पंडित मदन मोहन मालवीय रस्ता (ताडदेव सर्कल ते हाजी अली जंक्शन) असे करण्यात आलेले आहे. या भागाला ४०० ००७ (ग्रॅंट रोड टपाल कार्यालय) आणि ४०० ०३४ (तुळशीवाडी टपाल कार्यालय) अशी दोन पिन कोडे आहेत.
वर्ग:मुंबई
रास्ता पेठ, पुणे
वर्ग:पुण्यातील पेठा
हुस्सा
हुस्सा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
सीताराम येचुरी
सीताराम येचुरी (जन्म : १२ आॅगस्ट, इ.स. १९५२) हे भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)चे सचिव आहेत. १९ एप्रिल २०१५ रोजी त्यांची या पदावर नियुक्ती झाली.
सीतराम येचुरी एक लेखकही आहेत. त्यांनी लिहिलेली इंग्रजी पुस्तके :-
मार्क वॉ
मार्कचा जुळा भाऊ स्टीव हाही ऑस्ट्रेलियाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला आहे.
वॉ, मार्क वॉ, मार्क वॉ, मार्क वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पश्चिम घाटातील फुले
भारताच्या दक्षिण भागात असलेल्या पश्चिम घाटात फुलांचे खूप वैविध्य आहे. अशा काही फुलाची ही छायाचित्रे :-
ब्रह्मदेवाची मंदिरे
भारतात ब्रह्मदेवाची देवळे अतिशय कमी अहेत. त्यांतील काही येणेप्रमाणे आहेत. :-
वर्ग:भारतामधील हिंदू मंदिरे
अंधश्रद्धा आणि जादूटोणा विरोधी कायदा
अंधश्रद्धा आणि जादूटोणाविरोधी कायदा
"महाराष्ट्र नरबळी व इतर अमानुष,अघोरी व दुष्कर्मी प्रथा आणि काळा जादू अधिनियम 2013",हा एक क्रांतिकारी कायदा आहे. या कायद्याचे संपूर्ण Drafting (शब्द न् शब्द लिखाण) अखिल भारतीय अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती (अ.भा.अंनिस -स्थापना 1882) चे संस्थापक संघटक प्रा. श्याम मानव यांनी केले. याच संदर्भाततला व असाच कायदा अंधश्रद्धा विरोधी कायदा सन 2003 मध्ये महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती(महा अंनिस स्थापना - 1989) चे संस्थापक नरेंद्र दाभोळकर (1945-2013) यांनी तयार केलेला आहे.
वर्षानुवर्षे बंदी घातलेल्या क्रियांची संख्या सतत कमी केली जात होती. दाभोलकर यांच्या हत्येनंतर, 26 ऑगस्ट 2013 रोजी हे विधेयक मांडण्यात आले आणि नागपूरच्या महाराष्ट्र विधानसभेच्या हिवाळी अधिवेशनात डिसेंबर 2013 मध्ये ते औपचारिकपणे मांडले गेले.
आढावा
सध्याच्या विधेयकात १२ कलमें आहेत जी केवळ पुढील कृतींवर गुन्हे दाखल करतात:
1. कथितपणे ताब्यात घेतलेल्या व्यक्तीकडून भूत काढून टाकण्याच्या बहाण्याने प्राणघातक अत्याचार, जबरदस्तीने मानवी शरीरात मिसळणे, लैंगिक अत्याचार, ब्रांडिंग इ. 2. चमत्कार करण्याच्या क्षमतेचा दावा करणे आणि प्रसारित करणे आणि अशा प्रकारे लोकांना फसवणे किंवा भयभीत करणे. 3. अलौकिक शक्ती प्राप्त करण्यासाठी आयुष्य धोक्यात आणणारी किंवा गंभीर दुखापत होणारी कृती करणे किंवा प्रोत्साहित करणे. 4. काही इनाम किंवा पुरस्काराच्या शोधात अमानुष कृत्ये किंवा मानवी बलिदानाचे पालन करणे किंवा प्रोत्साहित करणे. 5. एखाद्या व्यक्तीकडे अलौकिक शक्ती आहेत आणि लोक त्याच्या आज्ञा पाळण्यास भाग पाडतात अशी भावना निर्माण करणे.
6. एखाद्या व्यक्तीवर काळा जादू करण्याचा किंवा सैतानचा अवतार असल्याचा आरोप, त्याच्यावर / तिच्यावर रोग किंवा दुर्दैवी कारणीभूत असल्याचा आरोप करणे आणि त्या व्यक्तीला त्रास देणे.
11. (ख) मागील अवतारातील एखाद्या व्यक्तीशी संबंधित असल्याचा दावा करणे आणि त्यांना लैंगिक कृतींमध्ये एकत्र करणे आणि नपुंसक स्त्रीला बरे करण्यासाठी अलौकिक शक्ती असल्याचा दावा करणे आणि त्या महिलेशी लैंगिक संबंध ठेवणे.
इ.स. १७६२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७६२ वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अंधश्रद्धा आणि जादूटोणा विरोधी कायदा
आढावा
13.एखाद्या मानसिकदृष्ट्या अपंग व्यक्तीकडे अलौकिक शक्ती असल्याचा दावा करणे आणि अशा व्यक्तीचा वैयक्तिक फायद्यासाठी उपयोग करणे.
जरी नरबळी आधीपासूनच भारतात खून मानला जात असला तरी मानवी त्यागास प्रोत्साहित करणे याचा देखील कायद्यात समावेश केला गेला आहे. प्रत्येक उल्लंघन कमीतकमी सहा महिने शिक्षा आणि जास्तीत जास्त सात वर्षांची शिक्षा असू शकते ज्यात दंड 5000 ते 50000 रुपये पर्यंत आहे. हे गुन्हे अजामीनपात्र आणि दखलपात्र आहेत.
हा कायदा दक्षता अधिकाऱ्यांची नेमणूक व प्रशिक्षण, तसेच या गुन्ह्यांचा तपास करून स्थानिक पोलिस ठाण्यात अहवाल देण्याचे निर्देश देतो. या अधिकाऱ्यांची पत पोलिस निरीक्षकाच्या रँकपेक्षा जास्त असावी.
इतिहास
2003 चे मूळ विधेयक नरेंद्र दाभोलकर यांनी तयार केले होते. जुलै 2003 मध्ये राज्य सरकारकडून या आराखड्यास मान्यता देण्यात आली. हे विधेयक केंद्र सरकारकडे मंजुरीसाठी मुख्यमंत्री सुशीलकुमार शिंदे यांनी ऑगस्ट 2003 मध्ये पाठवले होते. परंतु 2005 मध्ये ते विधानपरिषदेत बारगळले. . तथापि, अंधश्रद्धा, काळा जादू, जादू, जादूटोणा इत्यादी अटींची कमकुवत व्याख्या असल्याबद्दल यावर टीका केली गेली. विधिमंडळाच्या हिवाळी अधिवेशनात हे विधेयक मांडले गेले नाही.विधेयकवादी अखिल भारतीय अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती (अ.भा.अंनिस) चे संस्थापक संघटक प्रा. श्याम मानव हे विधेयक सुधारित व पुनर्निर्देशित केले. या संपूर्ण कायद्यचा मसुदा प्रा. श्याम मानव यांनी तयार केला. व हा कायदा सर्व पक्षांच्या सह मतीने मंजूर करून घेतला. "महाराष्ट्र नरबळी व इतर अमानुष,अघोरी व दुष्कर्मी प्रथा आणि काळा जादू 2013" म्हणून सादर करण्यात आले.
2005 च्या हिवाळी अधिवेशनात पहिल्यांदाच विधेयक विधानसभेत सादर करण्यात आले. अधिवेशनाच्या शेवटच्या दिवशी हे विधेयक विधानसभेने 16 डिसेंबर 2006 रोजी मंजूर केले. सत्ताधारी काँग्रेस सरकारला विरोधक भाजप आणि शिवसेनेच्या चर्चेअभावी टीकेचा सामना करावा लागला.
25 फेब्रुवारी 2006 रोजी पुण्यात झालेल्या निदर्शनासह या विधेयकाविरोधात काही निदर्शने करण्यात आली होती. आर्ट ऑफ लिव्हिंग फाउंडेशन आणि हिंदू जनजागृती समिती यांच्यासह आंदोलकांनी असा दावा केला होता की या विधेयकात पोलिसांना केवळ संशयावरून शोध घेण्यास, पकडण्यासाठी किंवा अटक करण्याचे अधिकार देण्यात आले होते. अखिल भारतीय अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे अध्यक्ष प्राध्यापक श्याम मानव यांनी विधेयकाविरोधातील दाव्यांचे खंडन करताना ते म्हणाले:
“भारतीय दंडसंहितेनुसार जर कोणी पोलिसांच्या कामात अडथळा आणत असेल तर त्याला शिक्षा होऊ शकते. अंधश्रद्धेमुळे लोकांवर होणारे गुन्हे रोखण्यासाठी आम्ही सर्वसमावेशक विधेयक तयार केले आहे.”
2006 च्या पावसाळी अधिवेशनात हे विधेयक सादर झाले नाही. नाव न सांगण्याच्या अटीवर एका काँग्रेसच्या आमदाराने हे कबूल केले की निवडणुकीपूर्वी त्यांना त्यांचे मतदारसंघ अस्वस्थ करायचे नाहीत. 2007 मध्ये, विधानमंडळाच्या दुसऱ्या सभागृहात, विधानपरिषदेकडे पाठविण्याऐवजी ते चौकशी समितीकडे पाठविण्यात आले.
जुलै 2008 मध्ये, महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या स्वयंसेवकांनी या विधेयकाकडे लक्ष वेधण्यासाठी मुंबईत निदर्शने केली आणि तेथेच आंदोलकांनी त्यांना स्वतःहून कानशिलात मारून घेतली व आपला रोष जाहीर केला. त्यांनी असा दावा केला की ते शासनाला हे लक्षात आणून देतील की, त्यांनी चुकीच्या प्रतिनिधींची निवड केली ज्यांनालोक हितांमध्ये स्वारस्य नाही.
नोव्हेंबर 2010 रोजी वारकरी प्रतिनिधीत्व करणारे महाराष्ट्र राज्य वारकरी महामंडळाचे सचिव नरहरी महाराज चौधरी यांनी पत्रकार परिषदेत या विधेयकावर टीका केली की मानसिक व शारीरिक छळाची स्पष्ट व्याख्या नाही. प्रत्येक हिंदू विधी गुन्हेगारीसाठी वापरता येईल, असेही त्यांनी नमूद केले. मानवी बळी आधीपासूनच भारतीय दंड संहितेखाली येत असल्याने हे विधेयक निरर्थक असल्याचा दावा त्यांनी केला. त्यांनी वारांच्या वकार विधीचा बचाव केला आणि हे बिल रद्द करण्यास सांगितले. 5 एप्रिल 2011 रोजी,दाभोळकरां यांनी पत्रकार परिषदेत बोलताना दूरदर्शनवरील कार्यक्रमांवर अंधश्रद्धेला प्रोत्साहन देणारी टीका केली आणि हे विधेयक संमत करण्यास सांगितले. विधेयकाबाबत जनजागृती करण्यासाठी 7 एप्रिल रोजी आझाद मैदान येथे एक मोर्चा काढण्यात आला. एप्रिल 2011 रोजी, उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी विधानसभेत अधिवेशनात हे विधेयक मांडले जाईल असे सांगताना आमदार चैनसुख संचेती यांनी बालकांच्या बलिदानाबाबतच्या प्रश्नांची उत्तरे दिली. या विधेयकाचा वाकारी विधी किंवा इतर कोणत्याही धार्मिक विधींवर परिणाम होणार नाही, असे पवार यांनी स्पष्ट केले.
जुलै 2011 रोजी मनसेचे सचिव मिलिंद देशमुख आणि दाभोळकर यांनी सांगितले की, जुलै 1995 पासून सरकारकडून जादूटोणाविरोधी विधेयक दिले गेले होते परंतु ते कधीच मंजूर झाले नाहीत. या मुद्द्यांकडे लक्ष वेधण्यासाठी त्यांनी तार पाठविण्याची मोहीम सुरू केली आणि स्थानिक नेत्यांना मुख्यमंत्र्यांना टेलिग्राम पाठविण्यास उद्युक्त केले. 20 ऑगस्ट 2011 रोजी या विधेयकामागील प्रेरणास्रोत आणि मुख्य प्रचारक नरेंद्र दाभोळकर यांना गोळ्या घालून ठार मारण्यात आले होते,ते फिरायला बाहेर पडले असताना अज्ञात दुचाकीस्वाराने त्यांच्यावर गोळ्या झाडल्या. त्यांच्या मृत्यूने जनक्षोभ निर्माण केला आणि हे विधेयक मंजूर करण्याची मागणी केली जाऊ लागली. 21 ऑगस्ट 2013 रोजी, महाराष्ट्र शासनाने अध्यादेश म्हणून हे विधेयक मंजूर केले.
2 ऑगस्ट 2013 रोजी महाराष्ट्राचे राज्यपाल के. शंकरनारायणन यांनी अध्यादेशावर सही केली. हा अध्यादेश डिसेंबर 2013 पर्यंत लागू राहील, जेव्हा हा राज्य विधानसभेच्या हिवाळी अधिवेशनात मांडला जाईल.
ऑगस्ट 2013 पर्यंत हे विधेयक विधानसभेत तीनदा मांडण्यात आले होते आणि प्रत्येक वेळी ते पास करण्यात अपयशी ठरले होते आणि त्यात २ घटना दुरुस्ती करण्यात आल्या आहेत.
सप्टेंबर 2013 रोजी पहिल्यांदाच अध्यादेशात एड्स, कर्करोग आणि मधुमेहासाठी चमत्कारिक उपचारांची जाहिरात करणाऱ्या नांदेड जिल्ह्यातील दोन व्यक्तींना अटक करण्यासाठी अध्यादेशाचा वापर करण्यात आला. (अंनिस)च्या सदस्यांनी कोणती कलम लागू होईल हे समजण्यास पोलिसांना मदत केली. सप्टेंबर 2013 रोजी या अध्यादेशाअंतर्गत कांदिवली येथे कृष्णाचा अवतार असल्याचा दावा करणाऱ्या एकाला अटक करण्यात आली. त्याच्यावर विनयभंगाचा गुन्हा लैंगिक अत्याचार प्रतिबंधक कायद्यान्वयेही दाखल करण्यात आला.
हा कायदा करण्याच्या विधेयकाचे नाव महाराष्ट्र नरबळी व इतर अमानुष,अघोरी व दुष्कर्मी प्रथा आणि काळा जादू अधिनियम 2013 होते, याला अंधश्रद्धाविरोधी विधेयक, काळा जादूविरोधी विधेयक, जादू टोणाविरोधी विधेयक या नावानेही ओळखले जाते. हे महाराष्ट्र विधानसभेत 11 डिसेंबर 2013 रोजी राज्याचे सामाजिक न्यायमंत्री शिवाजीराव मोघे यांनी सादर केले. हे विधेयक विधानसभेद्वारे 11 डिसेंबर आणि विधानपरिषदेने 13 डिसेंबर 2013 रोजी मंजूर केले. या विधेयकाला राज्यपाल कतेकल शंकरनारायणन यांनी 20 डिसेंबर रोजी मान्यता प्राप्त केली. कायद्यात लागू केलेले विधेयक फक्त तुलनेने सुयोग्य आणि सुशिक्षित महाराष्ट्रात लागू होते. उर्वरित भारतामध्ये लोक फसवे ढोंग करणारे बाबा आणि बरे करणारे चमत्कारी याच्यापासुन संरक्षणाशिवाय राहतात. नरेंद्र दाभोळकर यांची मुले मुक्ता दाभोळकर आणि हमीद दाभोळकर व (अंनिस) चे अन्य कार्यकर्ते  राष्ट्रीय-अंधश्रद्धाविरोधी भारतभर कायदा व्हावा म्हणून काम करतात.
टीका आणि समर्थन
या विधेयकावर धर्मविरोधी असल्याची टीका करण्यात आली आहे.
या विधेयकात देव किंवा धर्माचा उल्लेख नाही आणि हे केवळ फसव्या प्रथांना लक्ष्य करते, असे सांगून दाभोळकर यांनी हे विधेयक धर्मविरोधी असल्याच्या टीकेला प्रत्युत्तर दिले होते.
श्याम मानव म्हणाले की, वकारी पंथ हे विधेयक आक्षेपार्ह ठरणार नाही, असे सांगून कायद्याने एखाद्या व्यक्तीला चमत्कार करण्यास मनाई केली नाही. तथापि, एखाद्या व्यक्तीने चमत्कार करण्याचा दावा केला आणि एखाद्याची फसवणूक केली तर तो गुन्हा आहे. </ref
संदर्भ
वर्ग:पराश्रद्धा
तुती
🌿तुती लागवड पद्धत:-
तुती लागवडीसाठी प्रथमतः तुटीच्या कांड्या (लाकड 🥢 ) घेतली जाते.
तेेे ५ते६ इंच उंचीचे व ३ डोळे असणाऱ्या कांड्या जमिनीत उभ्या पुरल्या जातात. व येक डोळा वरती ठेवला जातो.
या पद्धती रोप तयार केले जाते.
तुती ही एक वनस्पती आहे. रेशीम उद्योगाची सुरुवात तुतीच्या झाडांच्या लागवडीपासून होते. यामध्ये व्ही-१ व एस-१६३५ या तुतीच्या जातीच्या लागवडीतून पाल्याचे उत्पादन चांगले मिळते असे मानले जाते. या जाती बागायती क्षेत्राकरिता प्रसारित करण्यात आल्या आहेत. तुतीची लागवड पावसाळ्यामध्ये करता येते. जमिनीची मशागत करून एक एका पट्ट्यात ५ फुट - २ फुट अंतरावर तुती लागवड केली जाते. तुतीचे पहिले पीक तयार होण्यास ५ ते ६ महिने लागतात. पहिल्या पिकाचा पाला रेशीम किडय़ांना खाऊ घातल्यानंतर तुतीच्या झाडांची जमिनीपासून एक फूट उंचीवर छाटणी केली जाते. यानंतर येणारे पीक साधारणपणे दोन महिन्यांत तयार होते. अशाप्रकारे दुसऱ्या वर्षांपासून प्रतिवर्षी पाच ते सहा पिके बागायती जमिनीतून मिळतात. एकदा लागवड केलेल्या तुतीच्या झाडापासून २० ते २५ वर्षांपर्यंत पाला उपलब्ध होऊ शकतो. तुतीचे नाव मोरस अल्बा[morous alba] कुळ- मोरेसी [Moraceae]असे आहे
महाराष्ट्रात पुणे जिल्ह्य़ाचे हवामान तुतीच्या लागवडीसाठी व एकूणच रेशीम उत्पादन व्यवसायासाठी अनुकूल आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:वनस्पती
बुद्धगुप्त
वर्ग:गुप्त साम्राज्य वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रमा बिपिन मेधावी
पंडिता रमाबाई सरस्वती (२३ एप्रिल, इ.स. १८५८ - ५ एप्रिल, इ.स. १९२२) या परित्यक्ता, पतिता व विधवा स्त्रियांच्या सर्वांगीण उद्धाराकरिता समर्पित भावनेने सतत कार्यरत राहिलेल्या एक मराठी सामाजिक कार्यकर्त्या विदुषी होत्या.
बालपण
पंडिता रमाबाई यांचा जन्म अनंतशास्त्री डोंगरे व लक्ष्मीबाई डोंगरे यांच्या पोटी, गंगामूळ (कर्नाटक) येथे झाला. त्यांचे वडील अनंतशास्त्री हे त्या काळी स्त्रियांच्या बाबतीत पुरोगामी विचारांचे होते, स्त्रियांना शिक्षण द्यावे या मताचे ते होते. पत्नी लक्ष्मीबाई व मुलगी रमाबाई यांस त्यांनी वेद शास्त्रांचे शिक्षण दिले होते. रमाबाई नऊ वर्षांच्या झाल्या, तरी त्यांचे लग्न करून दिले नाही म्हणून ज्ञातिबांधवांनी त्यांना वाळीत टाकले होते. त्या काळात रमाबाईंच्या आई-वडिलांना लोकांच्या त्रासामुळे राहण्याची ठिकाणे बदलावी लागली. रमाबाई १७-१८ वर्षांच्या असतानाच त्यांच्या आई-वडिलांचे निधन झाले.
मुलींना तर बाहेर पडणे शक्यही नव्हते. त्या काळात अनंतशास्त्र्यांनी मुलीला संस्कृत शिकवले. त्यामुळेच पौराणिक संस्कृतात ही मुलगी पारंगत झाली. फक्त शिक्षण देऊन थांबवले नाही, तर मुलीवर लग्नासाठी दबावही आणला नाही. उलट शक्य तेवढे ज्ञान ग्रहण कर असा उपदेशच केला. रमाबाईंवरचा हा उदारमतवादी पिता मात्र जास्त काळ जगू शकला नाही. रमाबाई सोळा वर्षाच्या असतानाच अनंतशास्त्री वारले. त्यांची पत्नीही गेली. रमाबाई आणि त्यांच्या भावाला आता कुणीही नव्हते.
मातृपितृछत्र हरपल्यानंतर आपल्या ज्येष्ठ बंधूंसह भ्रमण करत त्या कोलकत्याला पोहोचल्या. रमाबाईंना आई-वडिलांकडून, विशेषतः आईकडून, संस्कृत व्याकरण व साहित्याचे शिक्षण मिळाले होते. त्यांच्या संस्कृतवरील प्रभुत्वामुळे कोलकता तेथील सिनेट हॉलमध्ये त्यांचा ‘पंडिता’ व ‘सरस्वती’ या बिरुदावली बहाल करून गौरव करण्यात आला. त्यांना मराठी, कन्नड, गुजराती, बंगाली, हिंदी, इंग्लिश, संस्कृत, हिब्रू या सर्व भाषा अवगत होत्या.
विवाह आणि समाजकार्य
इ.स. १८८० साली त्यांनी कोलकत्यातील बिपिन बिहारीदास मेधावी या वकिलांशी लग्न केले. पंडिता रमाबाई या ब्राह्मण तर त्यांचे पती शूद्र मानल्या गेलेल्या जातीचे होते. पण रमाबाईंनी चुकीच्या रूढींना झुगारून देण्याचेच ठरवले होते. दुर्दैवाने इ.स. १८८२ मध्ये मेधावी यांचा मृत्यू झाला. त्यानंतर आपली एकुलती एक मुलगी मनोरमा हिच्यासह त्या पुण्यास येऊन स्थायिक झाल्या. बालविवाह, पुनर्विवाहास बंदी यांसारख्या घातक चालीरीती व दुष्ट रूढींपासून समाजास मुक्त करण्याच्या उद्देशाने त्यांनी प्रथम पुण्यात व नंतर अहमदनगर,सोलापूर, ठाणे, मुंबई, पंढरपूर, बार्शी या ठिकाणी ‘आर्य महिला समाजाची स्थापना केली. आपल्या विचारांच्या प्रसारार्थ त्यांनी ‘स्त्रीधर्मनीति’ हे पुस्तक लिहिले. इ.स. १८८३ साली त्या आर्य महिला समाजाच्या वतीने वैद्यकीय शिक्षण घेण्यासाठी इंग्लंडला गेल्या. परंतु तेथे एका महिला महाविद्यालयात (चेल्टनहॅम लेडीज कॉलेज) त्यांनी संस्कृत शिकवले. १८८६ मध्ये त्या आपल्या स्त्री-शिक्षणविषयक कार्याला मदत मिळवण्यासाठी अमेरिकेस गेल्या. तेथे त्यांनी हिंदू बालविधवांच्या परंतुप्रश्नांचा ऊहापोह करणारे ‘द हायकास्ट हिंदू वूमन’ हे पुस्तक लिहिले. अनेक ठिकाणी व्याख्याने देऊन त्यांनी भारतातील समस्या तेथील लोकांसमोर मांडल्या. भारतातील बालविधवांच्या कार्यात मदत करण्यासाठी काही अमेरिकन लोकांनी बॉस्टन येथे ‘रमाबाई असोसिएशन’ची स्थापना केली होती. पुढील काळात त्यांनी ‘युनायटेड स्टेट्‌सची लोकस्थिती व प्रवासवृत्त’ हे पुस्तक प्रसिद्ध केले. त्यांनी मूळ हिब्रू भाषेतील बायबलचे मराठी भाषांतरही केले.
१८८३ साली सरकारी विद्याविषयक हंटर आयोगासमोर त्यांनी प्रभावी साक्ष दिली. मे १८८३ मध्ये स्त्रियांच्या उद्धाराकरिता अधिक प्रभावी कार्य करता यावे, म्हणून इंग्रजी भाषा व वैद्यक या विषयांच्या शिक्षणाकरिता त्या कन्या मनोरमेसह इंग्लंडला गेल्या. हा प्रवासखर्च त्यांनी स्त्रीधर्मनीती हया पुस्तकाताच्या विक्रीतून केला. इंग्लंडमध्ये त्या वॉटिंज गावच्या सेंट मेरी या मठात राहिल्या. येशू ख्रिस्ताच्या पतित स्त्रियांबाबतच्या दृष्टिकोणामुळे तसेच भूतदया व प्रेमाचे शिकवणीने त्या ख्रिस्ती धर्माकडे आकर्षित झाल्या. परिणामतः २९ संप्टेंबर १८८३ रोजी वॉटिज येथील चर्चमध्ये त्यांनी ख्रिस्ती धर्माचा स्वीकार केला.
११ मार्च, इ.स. १८८९ रोजी त्यांनी मुंबईला विधवांकरिता ‘शारदा सदन’ नावाची संस्था काढली. त्यांनी केशवपनाविरुद्धही प्रचार केला व संमती वयाच्या चळवळीसही पाठिंबा दिला. इ.स. १८९० च्या नोव्हेंबर महिन्यात ‘शारदा सदन’ पुण्यात आणले गेले. २४ सप्टेंबर, इ.स. १८९८ रोजी केडगाव येथे ‘मुक्तिसदना’ची त्यांनी स्थापना केली. इ.स. १८९७ मध्ये मध्य प्रदेशात व इ.स. १९०० मध्ये गुजरातमध्ये पडलेल्या दुष्काळात निराश्रित झालेल्या स्त्रियांना त्यांनी या आश्रमात आश्रय दिला. त्यांनी स्थापन केलेल्या ‘प्रीतिसदन'(अपंग व दुबळ्या साठी)‘शारदासदन’, ‘शांतिसदन’ या सदनांमधून गरजू व पीडित स्त्रिया राहत असत. या सदनांत दुर्दैवी स्त्रियांच्या राहण्या-जेवणाची व्यवस्था करण्यात आली होती. स्वतःच्या पायावर उभे राहता यावे यासाठी त्यांनी आपल्या आश्रमातील-सदनांतील स्त्रियांना शेती, विणकाम, मुद्रणकाम यांसह शालेय शिक्षणही देण्याचा प्रयत्न केला.
याच काळात त्यांनी वंचित, पीडित स्त्रियांसाठी काम करणे सुरू केले होते. या सगळ्या परिस्थितीत रमाबाईंनी पुण्यात विधवा आणि अनाथ महिलांसाठी आश्रम काढला. नंतर मुंबईतही तो सुरू केला. या केंद्रांत महिलांना मूलभूत शिक्षण देण्यात येई. शिवाय समाजात रहाण्यासाठी आवश्यक व्यावसायिक शिक्षणही त्यांना देण्यात येई. अल्पावधीतच रमाबाई वंचित, पीडित महिलांच्या जणू वकीलच बनून गेल्या.
मुंबईत शारदासदन आणि केडगावला मुक्तीमिशन या त्यांच्या संस्था. एकीकडे त्यांच्या समाजसुधारणेचे आयाम विस्तारत असताना त्यांनी ज्या ख्रिश्चन धर्मात प्रवेश केला, रमाबाई ख्रिश्चन धर्मात आल्या तरी त्या ज्यांच्यासाठी काम करत होत्या, त्या महिलांनी ख्रिश्चन धर्मात यावे यासाठी त्या काहीही करत नव्हत्या. सत्य तुम्हा समजेल आणि सत्य तुम्हास बंधमुक्त करील बायबल मधील या वचनानुसार पंडिता रमाबाई ज्या स्त्रियांसाठी काम करत होत्या त्या स्त्रियांना सांगितलेल्या ख्रिस्ताच्या सुवार्ता वर विश्वास ठेवून या स्त्रिया ख्रिस्ती धर्माचा स्वीकार करीत होत्या रमाबाईंचे धर्मांतरण हे दांभिक आहे, अशी टीका करण्यास त्यांनी सुरुवात केली. रमाबाईंनी बिशप वगैरे परंपराही नाकारली. त्यामुळे त्यांचा अधिकच भडका उडाला. त्यावर रमाबाईंचे म्हणणे स्पष्ट होते. '' मी ख्रिस्ताच्या चर्चची खरी भाविक आहे. पण बिशप किंवा ख्रिस्ती पुजाऱ्याच्या तोंडून येणाऱ्या प्रत्येक शब्दाचे पालन करण्यास मी बांधील नाही. कारण हिंदू संस्कृतीतील भिक्षुक पुरोहित संस्कृतीतून स्वतःला मी सोडवून घेतले आहे. त्यामुळे पुन्हा एकदा तशाच प्रकारच्या भिक्षुक संस्कृतीत स्वतःला अडकविण्याची माझी इच्छा नाही.''
महाराष्ट्रात नऊवारी ऐवजी पाचवारी साडी नेसण्यास महिलांनी सुरुवात करण्यामागे पंडिता रमाबाई यांचेच प्रयत्न होते. ‘पाचवारी साडी नेसणे सहज, सोपे आहे, सुसह्य आहे व आर्थिकदृष्ट्याही परवडणारे आहे.’ या विषयावर इ.स. १८९१ मध्ये पंडिता रमाबाईंनी पुणे येथे चर्चासत्राचे आयोजन केले होते. त्या काळात स्त्रियांच्या वेशात ‘हा’ बदल करणेही त्यांना खूप अवघड गेले होते. पण रमाबाईंनी ही चळवळ चालूच ठेवली. तो केवळ कपड्यांचा मुद्दा नव्हता, तर स्त्री-स्वातंत्र्य, स्वयंनिर्णयाचा हक्क हे मुद्दे महत्त्वाचे होते.
अशा या थोर विदुषीला इ.स. १९१९ साली त्यांच्या कार्याबद्दल तत्कालीन ब्रिटिश राज्यव्यवस्थेतील सर्वोच्च पुरस्कार कैसर-ए-हिंदने गौरविण्यात आले. ‘कैसर-ए-हिंद’ हे सुवर्णपदक होते. पुढे १९८९ मध्ये त्यांच्यावर टपाल तिकीटही काढण्यात आले. स्त्री-शिक्षण, स्त्रियांचे समाजासमोर येणे, कोणत्याही क्षेत्रात स्त्रियांचा सहभाग या गोष्टी फारशा प्रचलित नसतानाच्या काळात संस्कृत भाषा, स्त्रियांचे प्रश्न आदी क्षेत्रांत भारतासह परदेशांतही पंडिता रमाबाई यांनी आपल्या विचारांचा व कार्याचा ठसा उमटवला. प्रखर बुद्धिमत्ता, अपार कष्ट, धाडस इत्यादी गुणांसह समाजसुधारणा क्षेत्रात एक उत्तम वस्तुपाठ समाजासमोर ठेवणाऱ्या पंडिता रमाबाई यांचे इ.स. १९२२ मध्ये केडगाव येथे निधन झाले.
पुरस्कार
• अल्फा ओमेगा ख्रिश्चन महासंघाच्या वतीने पंडिता रमाबाई सेवारत्न पुरस्कार हा राज्यस्तरीय पुरस्कार दिला जातो. महिला व बालकल्याणासाठी कार्य करणाऱ्या व्यक्तीस हा पुरस्कार दिला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:मराठी समाजसुधारक वर्ग:इ.स. १९२२ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १८५८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:कैसर-ए-हिंद पुरस्कार विजेते
नाना पेठ, पुणे
नाना पेठ, पुणे हा भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे.
वर्ग:पुण्यातील पेठा
जागतिक पर्यावरण दिन
जागतिक पर्यावरण दिन (WED) दरवर्षी जगभर ५ जून रोजी साजरा केला जातो आणि पर्यावरणाच्या रक्षणासाठी जागरूकता आणि कृतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांचे प्रमुख साधन आहे. १९७३ मध्ये पहिल्यांदा आयोजित करण्यात आलेले, ते सागरी प्रदूषण, जास्त लोकसंख्या, ग्लोबल वॉर्मिंग, शाश्वत उपभोग आणि वन्यजीव गुन्हेगारी यांसारख्या पर्यावरणीय समस्यांवर जागरूकता निर्माण करण्यासाठी एक व्यासपीठ आहे. जागतिक पर्यावरण दिन हा सार्वजनिक पोहोचण्यासाठी एक जागतिक व्यासपीठ आहे, ज्यामध्ये दरवर्षी १४३ हून अधिक देशांचा सहभाग असतो. दरवर्षी, कार्यक्रमाने व्यवसाय, गैर-सरकारी संस्था, समुदाय, सरकार आणि ख्यातनाम व्यक्तींना पर्यावरणीय कारणांचे समर्थन करण्यासाठी एक थीम आणि मंच प्रदान केला आहे.
पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी आणि संवर्धनासाठी यादिवशी वेगवेगळे पर्यावरण विषयक जागरूकता आणि कृती कार्यक्रम आयोजित केले जातात. जागतिक पर्यावरण दिवस या दिवशी त्या गोष्टी बद्दल जागरूक केले जाते. ज्यांचा जगावर आणि पर्यावरणावर सकारात्मक आणि नकारात्मक परिणाम होतात. हा दिवस पर्यावरणाचे रक्षण आणि संवर्धन करण्याच्या आपल्या जबाबदारीचे आपल्याला जाणीव आणि द्रष्टीकोन देतो.
प्रत्येक वर्षी जागतिक पर्यावरण दिन एक प्रमुख थीम घेऊन येतो,ज्यात प्रमुख कार्पोरेशन आणि समुदाय पर्यावरणाविषयी कारणांची तपासणी करतात. यावर्षी ५ जून २०२१ रोजी, जागतिक पर्यावरण दिन चीन आयोजित करणार आहे आणि त्यासाठीची थीम "वायू प्रदूषण " आहे. आजच्या दिवशी म्हणजेच ५ जून रोजी जगभर पर्यावरण दिवस अगदी थाटा माटाने साजरा केला जातो. त्यादिवशी पुढील जीवनातील परिस्तिथी किती बिकट होईल ते पाहता त्यासाठी जागतिक पर्यावरण दिवस साजरा केला जातो. प्रत्येक ठिकाणी उपक्रम करून भाषणे करून, झाडे लावा उपक्रम राबवून पुढील धोका टाळण्याचे आज कार्य केले जाते. यासर्वांतूनच या दिवसाची जागरूकता निर्माण होते.
इतिहास
जागतिक पर्यावरण दिनाची स्थापना १९७२ मध्ये संयुक्त राष्ट्रांनी स्टॉकहोम कॉन्फरन्स ऑन द ह्यूमन एन्व्हायर्नमेंट (५ जून १९७२) येथे केली, ज्याचा परिणाम मानवी संवाद आणि पर्यावरणाच्या एकात्मतेवर झालेल्या चर्चेतून झाला होता. दोन वर्षांनंतर, १९७४ मध्ये "फक्त एक पृथ्वी" या थीमसह पहिला जागतिक पर्यावरण दिन आयोजित करण्यात आला.
वार्षिक थीम आणि प्रमुख उपक्रम आणि यजमानपद
जवळपास पाच दशकांपासून (जानेवारी 2016), जागतिक पर्यावरण दिन जागरूकता वाढवत आहे, कृतीला समर्थन देत आहे आणि पर्यावरणासाठी बदल घडवून आणत आहे. येथे WEDs च्या इतिहासातील प्रमुख कामगिरीची टाइमलाइन आहे:
२००५
२००५ च्या जागतिक पर्यावरण दिनाची थीम "ग्रीन सिटीज" होती आणि घोषणा होती "प्लॅन्ट फॉर द प्लॅनेट!".
२००६
WED 2006 चा विषय वाळवंट आणि वाळवंटीकरण होता आणि "वाळवंटात कोरडवाहू नको" असे घोषवाक्य होते.
२००७
2007 च्या जागतिक पर्यावरण दिनाचा विषय होता "बर्फ वितळणे - एक चर्चेचा विषय?" आंतरराष्ट्रीय ध्रुवीय वर्षात, WED 2007 ने हवामान बदलामुळे ध्रुवीय परिसंस्था आणि समुदायांवर, जगातील इतर बर्फ- आणि बर्फाच्छादित क्षेत्रांवर आणि परिणामी जागतिक परिणामांवर लक्ष केंद्रित केले.
डब्ल्यूईडी 2007 चे मुख्य आंतरराष्ट्रीय उत्सव नॉर्वेच्या ट्रॉम्सो शहरात आयोजित करण्यात आले होते, आर्क्टिक सर्कलच्या उत्तरेकडील शहर.
इजिप्तने 2007 जागतिक पर्यावरण दिनासाठी टपाल तिकीट जारी केले.
२००८
जागतिक पर्यावरण दिन 2008 चे यजमान न्यू झीलंड होते, मुख्य आंतरराष्ट्रीय उत्सव वेलिंग्टन येथे नियोजित होते. 2008 चे घोषवाक्य होते "CO2, सवय लाथ द्या! कमी कार्बन अर्थव्यवस्थेच्या दिशेने." न्यू झीलंड हा कार्बन-न्युट्रॅलिटी साध्य करण्याचे वचन देणाऱ्या पहिल्या देशांपैकी एक होता, आणि हरितगृह वायू कमी करण्याचे साधन म्हणून वन व्यवस्थापनावरही लक्ष केंद्रित करेल.
शिकागो बोटॅनिक गार्डनने 5 जून 2008 रोजी जागतिक पर्यावरण दिनासाठी उत्तर अमेरिकन यजमान म्हणून काम केले.
२००९
WED 2009 ची थीम होती 'युअर प्लॅनेट नीड्स यू - युनाईट टू कॉम्बॅट क्लायमेट चेंज', आणि मायकेल जॅक्सनचे 'अर्थ सॉन्ग' 'जागतिक पर्यावरण दिन गीत' म्हणून घोषित करण्यात आले. हे मेक्सिकोमध्ये आयोजित करण्यात आले होते.
खळे
खळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
आंतरखेड
आंतरखेड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
विनयगुप्त
विनयगुप्त हा इ.स. ५०० ते इ.स. ५१५ या काळात गुप्त साम्राज्याचा राजकर्ता होता.
आंतरखेड
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
विनयगुप्त
वर्ग:गुप्त साम्राज्य
खळे
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
कलीमुल्लाह
कलेमुल्लाह (२४ डिसेंबर, १९९०:गुजराणवाला, पंजाब, पाकिस्तान - हयात) हा पाकिस्तानी जन्मलेला पण ओमानच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे. त्याने ८ फेब्रुवारी रोजी ओमानकडून आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग दोन, २०१८मध्ये लिस्ट-अ पदार्पण केले.
खळे
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
कलीमुल्लाह
संदर्भ
वर्ग:ओमानचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जागतिक पर्यावरण दिन
वार्षिक थीम आणि प्रमुख उपक्रम आणि यजमानपद
२०१०'अनेक प्रजाती. एक ग्रह. एक भविष्य', 2010 ची थीम होती.
2010 च्या आंतरराष्ट्रीय जैवविविधता वर्षाचा भाग म्हणून पृथ्वीवरील जीवनाची विविधता साजरी केली. ते रवांडामध्ये आयोजित करण्यात आले होते. जगभरात हजारो उपक्रमांचे आयोजन करण्यात आले होते, ज्यामध्ये बीच क्लीन-अप, मैफिली, प्रदर्शन, चित्रपट महोत्सव, सामुदायिक कार्यक्रम आणि बरेच काही होते. प्रत्येक खंडात (अंटार्क्टिका वगळता) एक "प्रादेशिक यजमान शहर" होते, यू.एन.ने सर्व उत्तरेसाठी यजमान म्हणून पिट्सबर्ग, पेनसिल्व्हेनिया निवडले.
२०११
2011 च्या जागतिक पर्यावरण दिनाचे आयोजन भारताने केले होते. दिवसाचे यजमानपद भूषवण्याची भारताची ही पहिली वेळ होती. 2011 ची थीम 'फॉरेस्ट्स - नेचर अॅट युवर सर्व्हिस' होती. समुद्रकिनारा स्वच्छता, मैफिली, प्रदर्शने, चित्रपट महोत्सव, सामुदायिक कार्यक्रम, वृक्षारोपण आणि बरेच काही यासह जगभरात हजारो उपक्रम आयोजित केले गेले.
२०१२
2012 च्या जागतिक पर्यावरण दिनाची थीम हरित अर्थव्यवस्था होती.
लोकांना त्यांच्या क्रियाकलाप आणि जीवनशैलीचे परीक्षण करण्यासाठी आमंत्रित करणे आणि "ग्रीन इकॉनॉमी" ची संकल्पना त्यात कशी बसते हे पाहणे हा या थीमचा उद्देश आहे. वर्षाच्या समारंभाचा यजमान देश ब्राझील होता.
२०१३
2013 ची जागतिक पर्यावरण दिनाची थीम Think.Eat.Save ही होती.
या मोहिमेमध्ये अन्नाची प्रचंड वार्षिक नासाडी आणि तोटा संबोधित करण्यात आला, जे संरक्षित केल्यास मोठ्या प्रमाणात अन्न सोडले जाईल तसेच एकूण कार्बन फूटप्रिंट कमी होईल. या मोहिमेचा उद्देश अन्नाची नासाडी होणारी जीवनशैली असलेल्या देशांमध्ये जागरुकता आणणे हा आहे. जगभरातील अन्न उत्पादनामुळे होणारा एकूण पर्यावरणीय परिणाम कमी करण्यासाठी लोकांना ते खात असलेल्या अन्नाविषयी माहितीपूर्ण निवडी करण्यास सक्षम बनवण्याचाही त्याचा उद्देश होता. वर्षाच्या समारंभाचा यजमान देश मंगोलिया होता.
२०१४