cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जाते
ग़ोंडांचे मातीचे जाते
वरची तळी बरीच उंच असते.खालच्या तळीच्या उंच पृष्ठ्भागावर तो चांगला बसतो.हि भुमीया जमातीत वापरली जाणारी मातीची जाती आहेत.
जात्यावरच्या ओव्या
प्राचीन मराठी वाङ्मयात संतानी जात्यावर व दळणाच्या क्रियेवर रचलेली अनेक परमार्थक रूपके आढळतात. इ.स.च्या सतराव्या शतकातील प्रसिद्ध संत केशवस्वामी यांचे हे पारमार्थिक दळण पाह्ण्यायोगे आहे ; येई वो कान्हाई हात लावी बाई | दळण दळितां पाही सोसलीचे || तूं माझी माऊली विश्रातींची छाया | होई दळावाया साहे मज || कृपयोगे हात लावी कृष्णमाय | तेणें व्देत पाहे वळीयलें || ज्ञाता-ज्ञान तळी विज्ञान खुंटा बळो | अधिष्ठान मुळी कृष्ण माझा || संसाराचे बीज दळियलें सहज | साहे झालो मज कृष्णमाय || कृष्णासंगे आम्ही सर्व दळीयलें | अखंड उरलें कृष्णरूप || गुरुकृपे केशवी दळण पूर्ण झालें | पुर्णी पूर्ण उरलें कृष्णरूप || भारतातील अनेक प्रादेशिक भाषांत जात्याविषयी आणि जात्यांवर म्हणायची गीते आढळतात. चार मुलीनी हात धरून जात्याप्रमाने गोल फिरण्याचा एक खेळ महाराष्ट्रात प्रचलित आहे
संदर्भ
वर्ग:पाककला
विमलसूर्य चिमणकर
मार्शल विमलसूर्य चिमणकर (७ सप्टेंबर १९५५ - ३० सप्टेंबर २०२०) हे मराठी साहित्यिक, विचारवंत, वकील, अभ्यासक व आंबेडकरी चळवळीतील कार्यकर्ते होते. ते आंबेडकरवादाचे भाष्यकार होते, समता सैनिक दलाचे केंद्रीय संघटक होते. आंबेडकरी चळवळ पुनर्स्थापित होऊन एकसंघ व्हावी, यासाठी त्यांनी प्रयत्न केले होते. त्यांचे ''द्वितीय महायुद्ध आणि डॉ. आंबेडकर'' हे पुस्तक अधिक लोकप्रिय ठरले असून जागतिक पातळीवर या पुस्तकाची दखल घेण्यात आली.
चिमणकर विद्यार्थी जीवनापासूनच आंदोलनांत सक्रिय होते. त्यांनी मराठवाडा विद्यापीठ नामांतरणात भाग घेतला होता. रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडियाच्या एकत्रीकरणासाठी त्यांनी अनेकदा प्रयास केले. समता सैनिक दलाच्या बळकटीकरणासाठी सुद्धा त्यांनी प्रयत्न केले. ते बाबासाहेब आंबेडकरांच्या प्रेरणेतून बौद्ध बनले होते.
निधन
३० सप्टेंबर २०२० रोजी वयाच्या ६५व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.
लेखन
चिमणकर यांनी इत्यादी पुस्तके लिहिली आणि प्रकाशित आहेत, त्यापैकी काही खालीलप्रमाणे आहेत:
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू वर्ग:आंबेडकरवादी वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:दलित कार्यकर्ते वर्ग:बौद्ध लेखक वर्ग:भारतीय वकील वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:नामांतर आंदोलनात सहभागी व्यक्ती
सुलोचना (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
लिपी
लिपी ही लिखाणाची सुत्रबद्ध पद्धत आहे. लिपीचा उपयोग माहितीसंचयासाठी तसेच संदेश देवाणघेवाण करण्यासाठी केला जातो. लिपीमध्ये प्रामुख्याने अक्षरे व अंकांचा वापर केला जातो. वर्ण किंवा ध्वनी यांचे लेखन करण्यासाठी ज्या चिन्हांना उपयोग करतात, त्या चिन्हसमुहाला लिपी असे नाव आहे. एका चिन्हापासून जेव्हा एकाच ध्वनीचा बोध होतो, तेव्हा लिपीचा उद्देश सफल होतो.
आजची लिपी ही मानव बोलायला शिकल्यापासून हळूहळू परिणत झाली आहे. मानवाची संस्कृती जेवढी प्राचीन, तेवढीच लिपीही प्राचीन आहे.
लिपीचा उगम
प्रारंभी मनुष्य आपले विचार साध्या उभ्या-आडव्या रेघोट्या काढून व्यक्त करीत असे. रेघोट्या मारता मारताच चित्रे काढण्याइतकी त्याची प्रगती झाली. त्या चित्रांतून तो आपला आशय व्यक्त करू लागला. सूर्य, वृक्ष, साप, बकरी इ. चित्रांनी त्या त्या वस्तूंचा व प्राण्यांचा बोध होऊ लागला. प्राचीन गुहानिवासी माणसांनी कोरलेली चित्रे अलिकडे सापडली आहेत.
प्राचीन काळी इजिप्त व मेसोपोटेमिया या देशांतही भावाची अभिव्यक्ती चित्रांच्या द्वारेच होत असे. पण इजिप्तमध्ये ही चित्रे प्रायः दगडांवर खोदीत आणि मेसापोटेमियात ती मातीच्या विटांवर खिळ्यांनी कोरीत. विटांचा पृष्ठभाग मऊ असल्याने त्यांवर केवळ रेघाच ओढता येत, गोलाकार काढता येत नसत. उदा. तीनचार रेघा ओढून विटांवर माशाचे चित्र काढीत. त्यामुळे आरंभापासूनच ही चित्रे संकेतात्मक झाली. याच संकेतात्मक चित्रांतून पुढे इराणी लोकांना अक्षरे बनविली. चित्रलिपी हा लिपीच्या विकासातील एक टप्पा होय.
सनपूर्व चौथ्या शतकापूर्वी लिपी हा शब्द प्रचारात होता. पाणिनीच्या अष्टाध्यायीत लिपी, लिबी व ग्रंथ या शब्दांचा वापर केलेला आहे. तसेच त्याने लिपिकर व यवनानी हे शब्द बनवण्याचे नियम दिले आहेत. कात्यायन व पतंजली यांनी यवनानी शब्दाचा अर्थ यवनांची लिपी असा दिला आहे. त्यावरून त्या काळी यावनी लिपी प्रचारात होती, असे समजते.
लिपीची दिशात्मकता
लिपींची विभागणी ही त्यांच्या लिहिण्याच्या दिशेने ही केली जाते. इजिप्शियन हायरोग्लिफ हे डावीकडून उजवीकडे व उजवीकडून डावीकडे अश्या दोन्ही प्रकारे लिहितात. प्राचीन अद्याक्षरे ही वेगवेगळ्या दिशेने लिहिली जात असे, जसे आडव्या प्रकारे (एका बाजूला एक) किंवा अनुलंबरित्या (एका खाली एक). लिपींच्या मानकीकरणापूर्वी अक्षरे डावीकडून उजवीकडे व उजवीकडून डावीकडे दोन्ही प्रकारे लिहित. हे बहुतेक सामान्यपणे बुस्ट्रोफेडोनिक पद्धतीने लिहिले जात होते: एका (आडव्या) दिशेने प्रारंभ करणे, नंतर ओळीच्या शेवटी व दिशा बदलणे.
सर्व भारतीय व युरोपियन लिप्या ह्या डावीकडून उजवीकडे लिहितात. तर अरेबियन किंवा मध्य आशियाई लिप्या ह्या उजवीकडून डावीकडे लिहिल्या जातात. चीनी लिपी ही अनुलंबरित्या लिहिली जाते.
इ.स. १८९०
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८९० वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
आफ्रिकान्स भाषा
आफ्रिकान्स ही आफ्रिकेमध्ये बोलली जाणारी एक भाषा आहे.
हे पण पहा
वर्ग:जर्मेनिक भाषा
मोतीबिंदू
मोतीबिंदू म्हणजे डोळ्यातील नैसर्गिक भिंग (नेत्रमणी) धुरकट होणे होय. सामान्य डोळ्यात प्रकाशकिरण पारदर्शक भिंगाद्वारे मागील पडद्यावर केंद्रित होतात. उत्तम दृष्टीकरिता नैसर्गिक भिंग (लेन्स) पूर्णतः पारदर्शक असणे आवश्‍यक असते. जेव्हा या लेन्सची पारदर्शकता मोतीबिंदू झाल्याने कमी होते तेव्हा रुग्णास अंधूक दिसू लागते. मोतीबिंदू अर्थात लेन्सला आलेला गढूळपणा काळानुसार वाढतच जातो व रुग्णास अधिकाधिक अस्पष्ट दिसू लागते. नेत्रमणी हा बहुतांशी प्रथिने व न्यूक्लिक आम्ल या जैविक रसायनांपासून बनलेला असतो. यात काही कारणांनी बदल झाल्यास नेत्रमण्यांची पारदर्शकता कमी होत जाते. त्यामुळे दृष्टी कमी होते. नेत्रमण्याच्या कोणत्याही भागास पारदर्शकत्व आले तर त्याला मोतीबिंदू असे म्हणतात.
लक्षणे
मोतीबिंदू होऊ नये म्हणून खाली दिल्याप्रमाणे उपाय करावे-
डोळ्यांची तपासणी Eye examination
५० वषे वय झाल्यावर प्रत्येक वर्षी डोळ्यांच्या डॉक्टरकडून डोळ्यांची तपासणी करून घेणे म्हणजे मोतिबिंदूचे सुरुवातीलाच निदान करून त्याची वाढ थांबवता येते.
डोळ्यांशी संबंधित कोणत्याही समस्या झाल्यावर मेडिकल शाॅप मधून कोणत्याही प्रकारची चालू दवा / ड्राॅप्स घेण्यापेक्षा डॉक्टरांकडून अवश्य तपासणी करून घेणे.
आहार / Diet : डोळ्यांचे आरोग्य चांगले टिकून राहण्यासाठी हिरव्या पानांची भाजी, फळे आणि Anti-Oxidant युक्त आहार घ्यायला हवा. आहारात गाजर, पालक, टोमॅटो, सफरचंद, संतरा, डाळिंब अशा Vitamin A, Vitamin C, Beta Caroteneचा समावेश करणे आवश्यक आहे.
रोग / Disease : जर उच्च रक्तचाप / Hypertension किंवा मधुमेह / Diabetes सारखे काही विकार असतील तर नियमित तपासणी, औषधे आणि पथ्य पालन करून त्यांवर नियंत्रण ठेवणे आवश्यक आहे.
नशा / Habit : जर माणसाला दारू, धूम्रपान किंवा तंबाखूसारख्या काही स्वास्थ्य विरोधी वस्तूंचे व्यसन असेल तर त्या गोष्टी त्वरित बंद करायला हव्यात..
वर्ग:रोग वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
ॲलिफॅटिक संयुग
अ‍ॅलिफॅटिक कंपाउंड हे कर्बोदकांचा एक प्रकार आहे.
सेंद्रीय रसायनशास्त्रात, हायड्रोकार्बन दोन वर्गांमध्ये विभागली जातातः ऍरोमॅटिक संयुगे आणि अलिफटीक संयुगे.
रचना
अलिफटीक संयुगे संतृप्त होऊ शकतात, सिंगल बॉन्ड्स (अल्केनेस) किंवा असंतृप्त, डबल बॉन्ड्स (अल्किन्स) किंवा ट्रिपल बॉन्ड्स (अल्कयन्स) सह सामील होऊ शकतात. हायड्रोजन व्यतिरिक्त, इतर घटक कार्बन साखळीस बांधले जाऊ शकतात, सर्वात सामान्य म्हणजे ऑक्सिजन, नायट्रोजन, सल्फर आणि क्लोरीन.
गुणधर्म
बहुतेक अ‍ॅलीफॅटिक संयुगे ज्वलनशील असतात, ज्यात इंधन म्हणून हायड्रोकार्बन्सचा वापर करण्यास अनुमती मिळते, जसे बुन्सेन बर्नर्समध्ये मिथेन आणि लिक्विफाइड नॅचरल गॅस (एलएनजी).
अलिफाटिक संयुगे / न-सुगंधीची उदाहरणे
मिथेन - CH4
इथेन - C2H6
प्रोपेन - C3H8
ईशान किशन
ईशान किशन हा मुंबई इंडियन्सचा खेळाडू आहे. २०१८ आय पी एल मुंबई इंडियन्सचा यष्टिरक्षक म्हणून पण त्याने उत्तम कामगिरी बजावली आहे. २०१८ च्या आई पी एलमध्ये त्याने १४ सामन्यांमध्ये २७५ रन्स केल्या आहेत.
वर्ग:मुंबई इंडियन्स सद्य खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
करवत
करवत (इंग्लिश: saw, सॉ ;) हे एक हत्यार आहे. ही एक प्रकारची दातेरी सुरी असते. या द्वारे लाकूड किंवा इतर पदार्थ कापता येतात.
प्रकार
वेगवेगळ्या कारणांसाठी निरनिराळ्या आकारांच्या करवती वापरल्या जातात.
तसेच घरगुती करवतीं सोबत औद्योगिक करवतीही असतात. जसे की मोठ्या प्रमाणात लाकूड कापण्यासाठी गोलाकार पट्टीसारखी करवत एका मोटरवर सतत फिरत असते. त्याद्वारे कापणी सहज होते. लोखंड किंवा पोलाद कापण्यासाठी सतत एकाच भागावर चालत राहील अशा यांत्रिक करवती असतात. त्यासाठी करवतीच्या दातांची रचनाही वेगळ्याप्रकारे केलेली असते.
शक्ती (हिंदी चित्रपट)
शक्ती हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.
करवत
प्रकार
हे सुद्धा करवतींचे प्रकार मानता येतील.
शक्ती (हिंदी चित्रपट)
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
करवत
झीज
करवतीच्या दातांची झीज होऊ नये यासाठी कठिण पदार्थांचे लेपन यांत्रिक करवतीवर केलेले असते.
बाह्य दुवे
वर्ग:अवजारे
Fűrészelés Sag Piła Saw
चीन राष्ट्रीय बेसबॉल संघ
वर्ग: राष्ट्रीय बेसबॉल संघ वर्ग:रिकामी पाने बेसबॉल संघ
सम्राट जोमेइ
वर्ग:जपानी सम्राट वर्ग:इ.स. ५९३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ६४१ मधील मृत्यू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सातुर्ली (इगतपुरी)
सातुर्ली हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इगतपुरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ओबेरॉय ग्रँड, कोलकाता
ग्रॅंड हॉटेल तथा ओबेरॉय ग्रॅंड भारताच्या कलकत्ता शहरातील मध्यवर्ती भागात जवाहर नेहरू रोड (चौरिंगी रोड) वर आहे. ब्रिटीश शासनाच्या कालावधीत बांधकाम झालेली ही अतिशय शोभिवंत देखणी वास्तू आहे. याची मालकी ओबेरॉय संघटित हॉटेलची आहे.
इतिहास
१९व्या शतकात हे हॉटेल कर्नल ग्रॅंड यांच्या चौरिंगी मार्गावरील खाजगी निवासात सुरू झाले. त्याचा पत्ता १३ चौरिंगी रोड असा होता. नंतर मिसेस ॲनी मॉक यांनी त्याचे वसतिग्रहात रूपांतर केले. १४, १५, व १६ नंबरची घरेही या निवासाला जोडली. १६ नंबरच्या भूखंडावर अरथून स्टीफन या अमेरिकन माणसाच्या मालकीचे एक चित्रपटगृह होते. सन १९११ मध्ये ते चित्रपटगृह जळाले. मग मिसेस मॉक यांनी ती जागाही विकत घेतली आणि या सर्व भूखंडांवर मिळून सध्याचे आलेशान ग्रॅंड हॉटेल बांधले.
मिसेस ॲनी मॉक यांनी या हॉटेलच्या बांधकामावर खूप पैसे खर्च करून ते अगदी नवीन शैलीचे केले. थोड्याच दिवसात हे हॉटेल कलकत्ता शहरातील इंग्लिश नागरिकांत लोकप्रिय झाले. नवीन वर्षारंभाच्या समारंभात हजर राहणाऱ्या ग्राहकांना विशिष्ट असी थंडगार शॅंपेन आणि उच्च प्रतीच्या भेट वस्तू दिल्या जाऊ लागल्या. त्या दिवशी डझनभर मोठी डुकरे मोकळी सोडायची, आणि जो कोणी त्यातल्या एखाद्याला पकडेल त्याचे ते झाले, असे कार्यक्रम होऊ लागले. सन १९३०मध्ये कलकत्ता शहरातये टायफॉइड रोगाची मोठी साथ आली आणि त्याचा परिणाम या हॉटेलमध्ये ६ लोकांचा मृत्यू झाला. ड्रेनेज सिस्टिमबद्दल संशय निर्माण झाला आणि हॉटेल सन १९३७मध्ये बंद करण्यात आले. त्यानंतर मोमन सिंग ओबेरॉय यांनी ही मालमत्ता भाडे तत्त्वावर ताब्यात घेतली आणि सन १९३९मध्ये हॉटेल पुन्हा सुरू केले. सन १९४३ साली ही मालमत्ता त्यांनी खरेदी केली.
दुसऱ्या जागतिक महायुद्धात ४००० सैनिक या हॉटेलात तळ ठोकून राहिले आणि वारंवार पार्टी, समारंभ होऊ लागले. त्याने या हॉटेलच्या व्यवसायात चांगलीच वाढ झाली आणि त्याचे चित्रच पालटले. अमेरिकन नौसैनिक देखील येथल्या युगुलनृत्याच्या कार्यक्रमांना वारंवार हजेरी लावू लागले.
हॉटेलचे स्वरूप
हे हॉटेल म्हणजे विशाल असी शुभ्र रंगाची इमारत आहे. वरच्या मजल्यावर ऐसपैस व्हरांडा, बाल्कनी, असून हरएक गोष्ट नियोजनबद्ध आहे. प्रत्येक ब्लॉकला स्तंभांनी उचलून धरले आहे.
संदर्भ
वर्ग:कोलकातातील पंचतारांकित होटेले
चिनी तैपे राष्ट्रीय बेसबॉल संघ
वर्ग: राष्ट्रीय बेसबॉल संघ वर्ग:रिकामी पाने बेसबॉल
क्युबा राष्ट्रीय बेसबॉल संघ
वर्ग: राष्ट्रीय बेसबॉल संघ वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:क्युबामधील खेळ
चार्ल्स रुईस डि बीरेनब्रुक
वर्ग:नेदरलँड्सचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १८७३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुंगी (निःसंदिग्धीकरण)
इतर
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
जपान राष्ट्रीय बेसबॉल संघ
जपान राष्ट्रीय बेसबॉल संघ आंतरराष्ट्रीय बेसबॉल स्पर्धांमध्ये जपानचे प्रतिनिधित्व करतो. आंतरराष्ट्रीय बेसबॉल संघानुसार जपानचा संघ जगात चौथ्या क्रमांकाचा आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:राष्ट्रीय बेसबॉल संघ
नास्तिक (हिंदी चित्रपट)
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय बेसबॉल संघ
वर्ग: राष्ट्रीय बेसबॉल संघ वर्ग:रिकामी पाने बेसबॉल
आडेगाव (आर्वी)
आडेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
बव्हंशी कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानातील तफावत जास्त असते.मे हा अतिउष्णतेचा, तर जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
धारणा (केळापूर)
धारणा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
कारवे
कारवे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील खानापूर (विटा) तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:खानापूर (विटा) तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
आरती अंकलीकर-टिकेकर
संगीत शिक्षण
त्यांना आग्रा, ग्वाल्हेर आणि जयपूर-अत्रौली घराण्याची तालीम मिळालेली आहे. त्यांचे संगीताचे सुरुवातीचे शिक्षण पं.वसंतराव कुलकर्णी आणि नंतरचे शिक्षण किशोरी आमोणकर यांच्याकडे झाले.
पुरस्कार
त्यांना अंतर्नाद या कोकणी चित्रपटातील गाण्यासाठी २००६ साली सर्वोत्तम पार्श्वगायिकेचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. त्यांना महाराष्ट्र राज्याचा पुरस्कार (सर्वोत्तम पार्श्वगायिका), मराठी चित्रपट 'दे धक्का'साठी महाराष्ट्र टाईम्स पुरस्कार (२००८) मिळाला. २०१३ साली, त्यांना मराठी चित्रपट संहिता साठी पुन्हा एकदा सर्वोत्तम पार्श्वगायिकेचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.
कौटुंबिक माहिती
अभिनेते उदय टिकेकर हे त्यांचे पती आहेत. त्यांची कन्या स्वानंदी टिकेकर सुद्धा अभिनेत्री आहे.
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:मराठी गायक वर्ग:मराठी पार्श्वगायक वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती
सेंवाड बुद्रुक
सेंवाड बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इगतपुरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
हिदेकी युकावा
हिदेकी युकावा (जपानी:湯川 秀樹; २२ जानेवारी, १९०७ - ८ सप्टेंबर, १९८१) हे जपानी भौतिकशास्त्रज्ञ होते. यांनी केलेल्या पायोन या कणाच्या अस्तित्त्वाच्या भाकिताबद्दल त्यांना नोबेल पारितोषिक देण्यात आले होते. हे पहिले जपानी नोबेल पारितोषिक विजेते होते.
बाह्यदुवे
वर्ग:जपानी भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ढोकी
ढोकी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
आनंद व क्रॅमनिक यांच्यात झालेल्या डावांची यादी
विश्वनाथन आनंद व व्लादिमिर क्रॅमनिक यांनी एकमेकांविरुद्ध ६४ बुद्धिबळ डाव खेळले आहेत. त्यात आनंद ८ डाव जिंकला व ७ डाव हरला आणि तब्बल ४९ डावात बरोबरी झाली. क्रॅमनिक काळा असताना आनंदविरुद्ध एकही डाव जिंकू शकला नाही.
द्रुतगतीने खेळण्याच्या डावांमधे क्रॅमनिक फक्त २ डाव जिंकू शकला. आनंदने १० डाव जिंकून ३५ डावांमधे बरोबरी केली. ब्लिट्स डावांमधेही आनंद ३-२ असा ५ बरोबऱ्यांसोबत आघाडीवर आहे. ब्लाइंडफोल्ड डावांमधे ६ बरोबऱ्या करून ४-४ असे गुण आहेत. प्रगत बुद्धिबळामधे १-० अशी क्रॅमनिकने आघाडी घेतली आहे.
क्लॉदियो ब्राव्हो
क्लॉदियो आंद्रेस ब्राव्हो मुन्योझ (Claudio Andrés Bravo Muñoz;, सान्तियागो, चिले) हा एक चिलेयन फुटबॉलपटू आहे. २००४ पासून संघाचा भाग राहिलेला ब्राव्हो आजवर २०१० व २०१४ विश्वचषक स्पर्धांत, तसेच २००४, २००७ व २०११ च्या कोपा आमेरिका स्पर्धांमध्ये चिलेसाठी खेळला आहे. गोलरक्षक ह्या स्थानावर खेळणारा ब्राव्हो सध्याच्या घडीला चिले राष्ट्रीय संघाचा कर्णधार आहे.
क्लब पातळीवर ब्राव्हो २००२-०६ दरम्यान चिलेमधील कोलो-कोलो, २००६-१४ दरम्यान स्पॅनिश ला लीगामधील रेआल सोसियेदाद तर २०१४ पासून एफ.सी. बार्सेलोना ह्या क्लबसाठी खेळत आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:चिलेचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १९६० मधील मराठी चित्रपटांची यादी
१९६० मध्ये महाराष्ट्रातील मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी.
संदर्भ
वर्ग:वर्षानुसार मराठी चित्रपटांच्या याद्या वर्ग:इ.स. १९६० मधील चित्रपट
वटवाघूळ
वटवाघूळ हा दूरपर्यंत उडण्याची क्षमता असलेला एकमेव सस्तन प्राणी आहे.वटवाघळे 120000HZ वारंवारते पर्यंत आवाज ऐकू शकतात.
शिकारीची पद्धत
वटवाघळे आपल्या नाकातून हळूवारपणे अतिशय उच्च वारंवारतेचे ध्वनी निर्माण करतात. हे स्वर उडत्या कीटकांवर आपटून मागे येतात. रडारच्या तंत्रज्ञानात असते त्याप्रकारे वटवाघळे प्रतिध्वनी ऐकून आपल्या भक्ष्याचा वेध घेतात. अचूक अंदाज घेत ते त्या कीटकावर एकदम झडप घालतात. ज्यांना वाघळांची ही पद्धत माहीत आहे, असे काही पतंग आहेत. अशा वेळी तेही विचित्र आवाज काढून वाघळांना चकवतात आणि स्वतःला वाचवण्याचा प्रयत्न करतात.
देशोदेशीचे शुभ-अशुभ
वटवाघळांना काही देशांमध्ये शुभ तर काही देशांमध्ये अशुभ मानले जाते. काही ठिकाणी वटवाघळांना भूत, मृत्यू आणि रोग यांचे प्रतीक मानतात.
संदर्भ
निशाचर कीटकभक्षक अच्युत गोडबोले, अतुल कहाते - सकाळ... वर्ग:सस्तन प्राणी
अमेरिका राष्ट्रीय बेसबॉल संघ
अमेरिका राष्ट्रीय बेसबॉल संघ  हा अमेरिकेचा राष्ट्रीय बेसबॉल संघ आहे जो आंतरराष्ट्रीय स्तरावरच्या बेसबॉल सामन्यात भाग घेतो.सध्या आंतरराष्ट्रीय बेसबॉल फेडरेशनने या संघास जागतिक स्तरावर दुसरा दर्जा बहाल केला आहे. त्यांनी बेसबॉलचा जागतिक चषक चार वेळा जिंकला.(१९७३,१९७४,२००७ व २००८). त्यांनी ऑलिंपिक खेळ सन २००० मध्ये एकदा जिंकला. तसेच एकदा जागतिक बेसबॉल क्लासिक सन २०१७ मध्ये एकदा.
वर्ग: राष्ट्रीय बेसबॉल संघ
इस्माएल फुएंतेस
इस्माएल इग्नाचियो फुएंतेस कास्त्रो (Ismael Ignacio Fuentes Castro;, व्हिया अलेग्रे, चिले) हा एक चिलेयन फुटबॉलपटू आहे. २००४ सालापासून संघाचा भाग राहिलेला फुएंतेस आजवर २०१० ही विश्वचषक स्पर्धा तसेच २००४ व २००७ कोपा आमेरिका स्पर्धांमध्ये चिलेसाठी खेळला आहे.
वर्ग:चिलेचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
घाणवड
घाणवड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील खानापूर (विटा) तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
आगापूर (आर्वी)
आगापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानातील तफावत जास्त असते.मे हा अतिउष्णतेचा, तर जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
मेलबर्न क्रिकेट मैदान
मेलबर्न क्रिकेट मैदान (Melbourne Cricket Ground, संक्षेपः MCG, एमसीजी) हे ऑस्ट्रेलिया देशाच्या मेलबर्न शहरामधील एक क्रिकेट मैदान आहे. १,००,१०८ इतकी आसनक्षमता असलेले एमसीजी हे ऑस्ट्रेलियामधील सर्वात मोठे तर जगातील आठव्या क्रमांकाचे मोठे क्रीडा संकुल (स्टेडियम) आहे. व्हिक्टोरिया बुशरेंजर्स हा ऑस्ट्रेलियामधील क्रिकेट क्लब येथून खेळतो तसेच ऑस्ट्रेलियाचा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ देखील हे मैदान वापरतो.
एमसीजी १९५६ उन्हाळी ऑलिंपिक तसेच २००६ राष्ट्रकुल खेळांसाठीचे प्रमुख स्थान होते. तसेच १९९२ मधील क्रिकेट विश्वचषकाचा अंतिम फेरीचा सामना येथेच खेळवण्यात आला होता. क्रिकेट व्यतिरिक्त ऑस्ट्रेलियन फुटबॉल, रग्बी लीग, रग्बी युनियन, फुटबॉल इत्यादी अनेक खेळांचे सामने येथे भरवले जातात.
बाह्य दुवे
क्रि
नयनतारा सहगल
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
भारतीय गिधाड
भारतीय गिधाड किंवा लांब चोचीचे गिधाड (जिप्स इंडिकस) भारत, पाकिस्तान आणि नेपाळमधील एक गिधाड आहे. त्यांच्या संख्येत मोठ्या प्रमाणात घट झाल्याने २००२ सालापासून त्यांना आय.यू.सी.एन.च्या लाल यादीमध्ये अतिशय चिंताजनक प्रजाती म्हणून सूचीबद्ध केले गेले आहे. डायक्लोफिनॅक विषबाधामुळे मूत्रमार्ग खराब झाल्याने भारतीय गिधाडांचा मृत्यू झाला.
ओळखण
लांब चोचीचे गिधाड मध्यम आकाराचे गिधाड आहे. त्याचे शरीर आणि पाठीच्या वरच्या भागातील पिसे (कव्हर्ट पिसे) फिकट राखाडी रंगाची असतात, तर पाठीच्या खालच्या भागातील पिसे (क्विल्स) आणि शेपटी जास्त गडद असतात. त्याचे पंख विस्तृत असतात आणि त्याची शेपटी लहान असते. त्याच्या डोक्यावर व मानेवर पिसे नसतात, आणि त्याची चोच लांब असते.
हे सामान्यतः 80 - 103 cm लांब असतात आणि त्याच्या पंखांचा विस्तार 1.9 - 2.38 m असतो. याचे वजन ५.५–६.३ किलो असते. युरेशियन ग्रिफन पेक्षा हे छोटे आहे.
Behaviour== व्यवहार == ही प्रजाती प्रामुख्याने डोंगरातील कड्यांवर घरटे बनवते, पण राजस्थानमध्ये ते झाडांवरही घरटे बनवतात. ते क्वचित मानवनिर्मित इमारतींवरही घरटे बांधतात. इतर गिधाडांप्रमाणे हे सुद्धा मृतभक्षक आहेत. जंगलात किंवा मानवी वस्तीशेजारी इंच उडून ते मेलेली जनावरे शोधतात आणि त्यावर उपजीविका करतात. यांची नजर अतिशय तीक्ष्ण असते आणि ते अतिशय उंचावरून आपला आहार शोधतात. ते थव्यामध्ये प्रवास करतात.
संरक्षण स्थिती आणि संवर्धन
ही प्रजाती काही वर्षांपूर्वीपर्यंत तिच्या क्षेत्रामध्ये मुबलक प्रमाणात आढळत होती. १९९० च्या दशकात त्यांची संख्या ९७ ते ९९ टक्क्यांनी कमी झाली. २०००–२००७ या काळात यांच्या वार्षिक पतनाचा सरासरी दर १६% होता. याचे मुख्य कारण डायक्लोफिनॅक हे औषध आहे जे जनावरांची सांधेदुखी कमी करण्यात मदत करते. मरायच्या काही दिवस आधी डायक्लोफिनॅक दिलेल्या जनावराचे मांस खाल्ल्याने डायक्लोफिनॅक गिधाडांच्या शरीरात जाते. डायक्लोफिनॅकमुळे त्यांचे मुत्राशय बंद पडते आणि त्यांचा मृत्यू होतो.
मार्च २००६ मध्ये भारत सरकारने डायक्लोफिनॅकच्या पशुवैद्यकीय वापरावर बंदी घातल्याचे घोषित केले. आणखी एक औषध, मेलॉक्सिकॅम, गिधाडांना हानिकारक नसल्याचे आढळून आले आहे आणि डायक्लोफिनॅकसाठी स्वीकार्य पर्याय आहे. जेव्हा मेलॉक्सिकॅमचे उत्पादन वाढवले जाईल तेव्हा अशी आशा आहे की हे डायक्लोफिनॅकसारखे स्वस्त असेल. ऑगस्ट २०११ पर्यंत अंदाजे एक वर्षासाठीच्या पशुवैद्यकीय वापरासाठीच्या बंदीने भारतभरातील डायक्लोफिनॅक वापरास प्रतिबंध केला नाही. कर्नाटक आणि तामिळनाडूमध्ये काही पक्ष्यांनी प्रजनन केले आहे.
सध्या यांचे प्रजनन बंदीवासात केले जाते. गिधाडांच्या विविध प्रजातींसाठी बंदीवासातील प्रजननाचे कार्यक्रम सुरू करण्यात आले आहेत. कारण, जंगलामध्ये ते नामशेष होत आले आहेत. गिधाडे दीर्घायुशी असतात पण प्रजननाला खूप वेळ लावतात त्यामुळे हे कार्यक्रम अनेक दशके घेतील अशी अपेक्षा आहे. गिधाडे वयाच्या पाचव्या वर्षी प्रजननयोग्य होतात आणि एका वेळी एक किंवा दोनच अंडी देतात. काळ कठीण असेल तर एकाच पिलाची काळजी घेतात. जर परभक्षकांनी त्यांचे अंडे खाल्ले तर पुढच्या वर्षीपर्यंत ते प्रजनन करत नाहीत. त्यामुळे भारतीय गिधाडे आपली संख्या वाढवू शकत नाहीयेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:गिधाड
धाव (बेसबॉल)
वर्ग:बेसबॉल
शेणित
शेणित हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इगतपुरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मालोजी भोसले
मालोजीरावांचे लग्न
मालोजी यांचे लग्न फलटणचे देशमुख वणंगपाळ निंबाळकर यांची कन्या ऊमाबाई हिच्याशी झाले होते. त्यांना लवकर संतान होईना म्हणून मालोजी व उमाबाई यांना वाईट वाटत होते. त्यांनी नगरचा पीरशहा शरीफ़ यांस नवस केला. त्याच्या अनुग्रहाने उमाबाईला १५९४ व १५९७ला दोन मुले झाली. त्यांची नावे शहाजी व शरीफजी अशी ठेवण्यात आली. पुढे शहाजीना थोरले संभाजी, शिवाजी व व्यंकोजी ही ३ मुले झाली.
कारकीर्द
बाबाजीराव भोसले यांचे चिरंजीव मालोजीराजे भोसले हे पराक्रमी, युद्धप्रसंगी दाखवायची बुद्धिमत्ता असलेले व उत्तम प्रशासक होते. भोसले घराण्यांच्या उत्कर्षाचा पाया मालोजी यांनी घातला.वेरुळ येथील घृष्णेश्वर मंदिराचा जीर्णोद्धार करून मालोजीची पत्नी उमाबाई हिच्या हस्ते पिंडीला अभिषेक करण्यात आला. मंदिराच्या तटामध्ये दास मालोजी बाबाजी भोसले व विठोबा बाबाजी भोसले असा आपला व आपल्या भावाच्या नावावर बसवलेला शिलालेख आजही पहावयास मिळतो. मालोजीनी साताऱ्यातील श्रीशिखरशिंगणापूरच्या डोंगराच्या पायथ्याशी भिंत बांधून तलाव तयार केला आणि यात्रेकरूंचा दुवा मिळवला. निजामशाहीने औरंगाबादेत ’मालपुरा’ व ’विठापुरा’अशा दोन पेठा भोसले घराण्याच्या नावे वसवल्या. मालोजीचा पराक्रम वाढतच गेला. आपल्या कामगिरीने मालोजीनी बुऱ्हाण निजामाचा विश्वास संपादन केला.त्यामुळे सरहद्दीवरील इंदापूरच्या बाजूच्या शत्रूचा बदोबस्त करण्याची कामगिरी निजामाने मालोजीवर सोपवली. या वेळी झालेल्या एका लढाईत मोठा पराक्रम गाजवून मालोजी रणक्षेत्रावर धारातीर्थी पडले. भोसले घराण्यातील वीराच्या पराक्रमाचे ’पहिले स्मारक’ मालोजीच्या छत्रीच्या रूपाने इंदापूरला बांधले गेले.
शहाजींचे लग्न
मालोजींचा मुलगा शहाजी व लखुजी जाधवांची मुलगी जिजाऊ हे लहानपणी एकत्र खेळत असत. पण घरातील विरोधामुळे लखुजींनी संबंध नाकारले. मालोजींना कमी लेखले गेले. मालोजी पुन्हा वेरूळला आले. तिथे त्यांना देवीचा दृष्टांत होऊन द्रव्याने भरलेला हंडा सापडला. त्यातून मालोजींनी हजारो घोडे घेतले व आपली फौज तयार ते करून सरदार बनले. निजामशाहीवर मोगलाचे संकट आल्याने मालोजी भोसले निजामशाहीत कर्तबगार सरदार बनले व लखुजी जाधवांनी आपली मुलगी शहाजींना देऊन सोयरीक जमवली.
भोसले यांची वंशावळ
१. सजनसिंघ २. दिलीपसिंघ ३. सिंघजी ४. 'भोसाजी' ५. देवराज ६. इंद्रसेन ७. शुभकृष्ण ८. रूपसिंघ ९. भूमींद्र १०. धापजी ११. बरहटजी १२. खेलोजी १३. कर्णसिंघ १४. संभाजी १५. बाबाजी १६. मालोजी १७. शहाजी १८. शिवाजी १९. संभाजी २० शाहू....
संदर्भ
वर्ग:छत्रपती शिवाजी महाराजांची वंशावळ
वर्ग:भोसले घराणे वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती वर्ग:निजामशाही वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती
अंधा कानून
अंधा कानून हा १९८३ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटामध्ये रजनीकांत व हेमा मालिनी ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.
कथानक
चित्रपटाचे कथानक बदल्याच्या भावनेभोवती फिरतो.रजनीकांत त्याच्या पालकांच्या हत्यारांच्या सुडाचा बदला घेत असतांच, त्याची बहीण हेमा मालिनी,पोलिस अधिकारी त्याला पकडण्यात गुंतलेली असते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
डोंगरगाव (केळापूर)
डोंगरगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
हिट (बेसबॉल)
बेसबॉलमध्ये हिट किंवा बेस हिट हा बॅटने चेंडूला टोलवल्यावर फलंदाज पहिल्या बेसवर पोचल्यावर होते. अशी धाव घेताना चेडू फेर टेरिटरीमध्ये असला पाहिजे व क्षेत्ररक्षकाकडून चूक झालेली असता कामा नये तसेच त्याने फील्डर्स चॉइसचा वापर केला नसला पाहिजे.
देवमासा
सीटॅसिया या वर्गातील सर्व जलचर सस्तन प्राण्यांना देवमासा म्हणतात. सीटॅसिया वर्गातील सर्वांना जरी देवमासा म्हणतात, तरी बऱ्याचदा Odontoceti या उपवर्गातील डॉल्फिन व गाधामासा(डॉल्फिन सारखाच, ज्याला इंग्रजीत पॉर्पॉइज म्हणतात) यांना त्यातून वगळण्यात येते. या उपवर्गामधे स्पर्मव्हेल, किलरव्हेल, व बेलुगा व्हेल हे देखील आहेत.
संदर्भ
वर्ग:सस्तन प्राणी वर्ग:जलचर प्राणी
तौराई मुझरबानी
तौराई मुझरबानी (२७ मार्च, इ.स. १९८७:माशोनालॅंड, झिम्बाब्वे - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुमुद चासकर
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:रिकामी पाने
वाल्डो पोंसे
वाल्डो अलोंसो पोंसे कॅरिझो (डिसेंबर ४, इ.स. १९८२:लॉस आंदेस, चिले - ) हा 🇨🇱 chileकडू फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:चिलेचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रमोद कांबळे
(जन्म : ११ ऑगस्ट, १९६४) हे एक मराठी चित्रकार आणि शिल्पकार आहेत.
प्रमोद कांबळे यांचे वडील आणि परिवारातील इतर लोक हे कला क्षेत्रातील असल्यामुळे त्यांना हे कलागुण लहानपणापासुनच मिळाले. वडील कला महाविद्यालयात मुख्याध्यापक होते. त्यामुळे प्रमोद कांबळे यांच्या कलाशिक्षणास लहानपणीच सुरुवात झाली. ७वी इयत्तेत असताना त्यांना मूर्तिकलेच्या शिक्षणासाठी राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती मिळाली. त्यांनी अहमदनगरच्या प्रगत कला महाविद्यालयातून फाऊंडेशन कोर्स आणि कला शिक्षक डिप्लोमा कोर्स पूर्ण केला. मूर्तिकार बनण्याची त्यांची प्रबळ इच्छा त्यांना जे जे स्कूल ऑफ आर्टला घेऊन गेली. तेथे त्यांनी मूर्तिकलेचा आणि मॉडेलिंगचा डिप्लोमा मिळवला.. शैक्षणिक काळात त्यांना अनेक पुरस्कार मिळाले. याच काळात त्यांनी विविध कला दिग्दर्शकांसोबत कामही केले. नंतर त्यांनी अहमदनगरला येऊन आपला स्टुडिओ सुरू केला.
विशेष कार्य
प्रमोद कांबळे यांनी भारतातील नामवंत ५०० व्यक्तींची चित्रे अहमदनगर महानगरपालिकेच्या महावीर कलादालनातील ६५ फूट X १७ फूट आकारमानाच्या भिंतीवर काढली आहेत. काही महिन्यामध्येच केवळ पेन्सिलीच्या साहाय्याने इ.स. १९९७ साली त्यांनी हे जगातील सर्वात मोठे पेन्सिल चित्र पूर्ण केले. भारतीय स्वातंत्र्याच्या सुवर्ण महोत्सवाच्या दिवशी हे चित्र त्यांनी राष्ट्राला अर्पण केले
पुरस्कार (एकूण ३२)
'* विखे पाटील साहित्य जीवन गौरव' पुरस्कारामधील " कला गौरव पुरस्कार " त्यांना १३ ऑगस्ट इ.स.२०११ला देण्यात आला.
प्रमोद कांबळे यांनी बनवलेल्या वन्य प्राण्यांची शिल्पे पाहण्यासाठी आणि अहमदनगर येथील यांची कार्यशाळा व स्टुडिओ पाहण्यासाठी गावोगावची माणसे येतात.
आहिरवाडा
आहिरवाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानातील तफावत जास्त असते.मे हा अतिउष्णतेचा, तर जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
दुसरी बौद्ध संगीती
दुसरी बौद्ध संगीती म्हणजेच द्वितीय बौद्ध परिषदेचे आयोजन वैशाली येथे बुद्धांच्या महापरिनिवाणानंतर सत्तर वर्षांने आयोजन इ.स. ३३४/इ.स. ३८७ साली झाले होते. शिस्त व आचारधर्म याविषयी भिक्खुसंघात मतभेद निर्माण होऊन या संगतीत भिक्खु संघामध्ये विभाजन झाले. वैशालीच्या भिक्खूंचे वर्तन विनय पिटकाच्या विरुद्ध होते त्यामुळे या वैशालीच्या भिक्खूंचा निषेद करण्यात आला. त्यांना आपले वर्तन सिद्धान्त सुधारण्यास व क्षमा मागण्यात सांगण्यात आले. पण वैशालीच्या भिक्खूंनी त्यास नकार दिला. परिणामी बौद्ध संघात फूट पडली, ज्यात सुधारणावादी संघ ज्यास "स्थवीर" तर दुसरा पारंपारिक गट ज्याला "महासंधिक" असे नावे पडली.
बाह्य दुवे
वर्ग:बौद्ध धर्म २
नस्ती उठाठेव
नस्ती उठाठेव हे पु.ल. देशपांड्यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे. त्या पुस्तकात खालील कथा आणि नाटिका समाविष्ट आहेत.
कथा
१. संगीतचिवडामणी
२. त्याचे व्यवच्छेदक लक्षण
३. पत्रकार
४. संपादक, क्षमा करा
५. भैरवीनंतर
६. कल्याणच्या सुभेदाराची सून
७. माझी कै. (हाय!) पुस्तके
८. अंगुस्तान विद्यापीठ
९. मी आणि माझे लेखन : एक चडफडाट
नाटिका
१. माझी पाठ धरते
२. पूर्वज
३. ...सारी यांची कृपा!
४. वन डॉटर शो अर्थात एकपुत्री नाटक
वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
सुलोचना लाटकर
हिंदी आणि मराठी चित्रपट सृष्टीतील श्रेष्ठ अभिनेत्री सुलोचना (लाटकर). त्यांचा जन्म ३० जुलै १९२८ रोजी झाला. सन १९४३ला त्यांनी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. त्यांनी मराठी आणि हिंदी चित्रपटात चरित्र अभिनेत्री/ घरंदाज आई म्हणून काम केले. भालजी पेंढारकरांचे त्यांना मार्गदर्शन लाभले. त्या चित्रपटात आल्या तेव्हा त्यांची भाषा शुद्ध नव्हती. त्यांच्या बोलण्याची थट्टा व्हायची. भालजी पेंढारकर यांनी त्यांची भाषा सुधारावी म्हणून एक संस्कृत मासिक त्यांच्याकरता लावले. ते वाचणे हे चांगलेच क्लिष्ट काम होते. पण त्याबद्दल तक्रारीचा चकार शब्द न काढता सुलोचनाबाई चिकाटीने त्या भाषादिव्यातून गेल्या. त्यांची थट्टा व नक्कल करणारे महाभाग ‘पारिजातक’च्या चित्रीकरणाच्या वेळी सुलोचनाबाई संस्कृतप्रचुर संवाद अस्खलितपणे बोलताना पाहून थक्क झाले.
भालजी पेंढारकर यांच्या दिग्दर्शनाच्या तालमीत तयार झालेल्या सुलोचनाबाईंची प्रतिमा लाखो चित्रपट रसिकांच्या मनात चित्रपटातील आई अशीच आहे. सोज्वळ, शांत आणि घरंदाज भूमिका त्यांनी पडद्यावर जिवंत केल्या. शेकडो मराठी आणि अनेक हिंदी चित्रपटांमध्ये त्यांनी अशा भूमिका केल्या. शिवाय यांनी अन्य भूमिकाही केल्या आहेत.
१९४३ला हिंदी चित्रपट सृष्टीत सहकलाकार म्हणून पृथ्वीराज कपूर यांच्या बरोबर अभिनयाची सुरुवात करून पुढे राजकपूर, शम्मीकपूर, शशीकपूर या कपूर घराण्याच्या दुसऱ्या पिढीबरोबर आणि नंतर, कपूर घराण्याच्या तिसऱ्या पिढीच्या रणधीर कपूर, ऋषी कपूर, गीता बाली, बबिता, नीतू सिंग यांच्या बरोबरही त्यांनी हिंदी चित्रपटातील काळ गाजवला. २५०हून अधिक मराठी तसेच हिंदी चित्रपटांत त्यांनी आपल्या अभियानाची छाप पाडली. वहिनीच्या बांगड्या, मीठ भाकर, धाकटी जाऊ हे त्यांचे काही गाजलेले चित्रपट आहेत.
उल्लेखनीय
महाराष्ट्र शासनाचा प्रतिष्ठेचा २००९चा ‘महाराष्ट्र भूषण’ हा सर्वोच्च पुरस्कार अभिनेत्री सुलोचना यांना दिला गेला.
संदर्भ
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग: इ.स. १९२८ मधील जन्म वर्ग: इ.स. २०२३ मधील मृत्यू
भूचर प्राणी
भूचर प्राणी म्हणजे प्रामुख्याने जमिनीवर वावरणारे प्राणी होय. भूचर प्राण्यांपैकी हत्ती आकारमानाने सर्वांत मोठा प्राणी आहे.
वर्ग:प्राण्यांचे प्रकार
भारतीय राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
सद्य संघ
The following players were called up for the 2010 FIFA World Cup पात्रता.(Second Leg)
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय फुटबॉल वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
उमरी तालुका
उमरी हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके वर्ग:नांदेड जिल्हा
गणेशपूर (केळापूर)
गणेशपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
महान (हिंदी चित्रपट)
महान हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
शेरावाडी
शेरावाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इगतपुरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मौना किया
मौना किया हवाई बेटावरील एक सुप्त ज्वालामुखी आहे. त्याच्या शिखराची समुद्रसपाटीपासून उंची ४२०७.३ मी (१३८०३.५ फुट) आहे. या पर्वताचा बराचसा भाग समुद्राखाली आहे. त्याच्या समुद्रातील तळापासून मोजले असता उंची १०,००० मी (३३,००० फुट) आहे. मौना किया सुमारे दहा लाख वर्ष जुना आहे. त्यामुळे त्याचा सर्वात सक्रीय टप्पा निघून गेला आहे. मौना कियाचा शेवटचा उद्रेक सुमारे ४००० ते ६००० वर्षांपूर्वी झाला होता. आता तो सुप्त अवस्थेत आहे.
हवाईच्या पुराणामध्ये हवाईतील सर्व बेटांना पवित्र मानले जाते. जुन्या काळातील हवाईतील पर्वताच्या उतारावर राहणारे लोक अन्नासाठी पर्वताच्या आसपासच्या घनदाट जंगलांवर अवलंबून होते. अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धामध्ये युरोपीय लोक आले व त्यांच्यासोबत शेळ्या, मेंढ्या, गुरं घेऊन आले. त्यातील बरेचसे रानटी झाले आणि तिथल्या पर्यावरणाला नुकसान पोहोचवू लागले.
उच्च उंची, कोरडे वातावरण आणि हवेच्या स्थिर प्रवाहामुळे मौना कियाचे शिखर खगोलशास्त्रीय निरीक्षणांसाठी जगातील सर्वोत्कृष्ट ठिकाणांपैकी एक आहे. १९६४ मध्ये शिखरापर्यंतच्या रस्त्याची निर्मिती झाल्यानंतर तिथे अकरा देशांनी अर्थसहाय्य केलेल्या तेरा दुर्बिणी उभ्या राहिल्या.
संदर्भ
वर्ग:ज्वालामुखी वर्ग:हवाई वर्ग:सुप्त ज्वालामुखी
मेहल कालन विधानसभा मतदारसंघ
मेहल कालन हा पंजाबमधील एक विधानसभा मतदारसंघ आहे. हा विधानसभा मतदारसंघ .. लोकसभा मतदारसंघाच्या क्षेत्रांतर्गत येतो.
उभयचर प्राणी
उभयचर प्राणी पाणी व जमीन या दोन्ही वातावरणांमध्ये जगू शकणारे शीत रक्ताचे प्राणी असतात. बेडूक याचे उदाहरण आहे.
ज्याप्रमाणे बेडूक हा उभयचर प्राणी आहे.याप्रमाणे मगर, साप, कासव हे ही उभयचर प्राणी आहेत.
वर्ग:प्राण्यांचे प्रकार
इ.स. १९७९
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९७९ वर्ग:इ.स.च्या १९७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सोनम वांगचुक
सोनम वांगचूक (१ सप्टेंबर, १९६६ - ) हे लडाखमधील मध्ये एक अभियंता आणि शिक्षण सुधारक आहेत.
यांना लडाखच्या शैक्षणिक व सांस्कृतिक चळवळीचे संस्थापक समजले जाते. सौर उर्जेवर चालणाऱ्या एसईसीएमओएल कॅम्पसची रचना करण्यासाठी ते ओळखले जातात. ते स्वयंपाकासाठी, प्रकाशासाठी किंवा उष्मेसाठी कोणतेही जीवाश्म इंधन वापरत नाहीत. वांगचुक यांना २०१६चा रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज लॉस एंजेलस येथे देण्यात आला प्रदान करण्यात आला. जागतिक स्तरावर प्रतिष्ठेचा समजला जाणारा हा पुरस्कार यापूर्वी फक्त १४० व्यक्तींना मिळाला आहे. १९९४ मध्ये ऑपरेशन न्यू होपच्या सुरुवातीस वांगचूक यांनी शासकीय व ग्रामीण समुदायांचा सहयोग घडवून आणला. त्यानी बर्फ स्टुपा तंत्रज्ञानाचा शोध लावला. ते कृत्रिम ग्लेशियर्स तयार करते. त्यामध्ये शंकूच्या आकाराची बर्फाची बांधणी हिवाळ्यात पाणी साठवण्यासाठी वापरली जाते.
बालपण
वांगचूक यांचा जन्म जम्मू आणि काश्मीरच्या लेह जिल्ह्यातील अळीटोजवळील उलेतोकोपो येथे झाला. त्यांचे वडील राज्यसभेचे सदस्य व मंत्री होते. गावात कुठलीही शाळा नसल्याने त्यांचे शिक्षण ९व्या वर्षापर्यंत झाले नाही. त्यांच्या आईने या कालावधीत त्यांना  मातृभाषेचे प्राथमिक शिक्षण दिले.
१९७७ साली वांगचूक दिल्लीला पळून गेले व त्यांनी विशेष केंद्रीय विद्यालयात दाखल झाले.
एज्युकेशनल ॲन्ड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)
जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल ॲन्ड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे.
येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
धारगाव
धारगाव महाराष्ट्राच्या ठाणे जिल्ह्यातील गाव आहे.
धारगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
ग्राहक
ग्राहक एक अशी व्यक्ती किंवा व्यक्तीचा गट आहे ज्याचा वस्तूची खरेदी-विक्री करण्याच्या कामकाजाशी संबंध नसून ;वस्तू किंवा सेवा प्रामुख्याने वैयक्तिक, सामाजिक, कुटुंब, घरगुती आणि तत्सम गरजा भागविण्यासाठी, किंवा वापरण्याच्या कामकाजाशी संबंध आहे.
ग्राहक हक्क युनायटेड स्टेट्सचे प्रेसिडेन्त् जॉन एफ. केनेडी यांनी १५ March मार्च, १९६२ रोजी युनायटेड स्टेट्स काँग्रेसला आपली ग्राहक हक्काची व्याख्या सादर केली. हे भाषण आता १५ मार्च रोजी साजरा होणाऱ्या जागतिक ग्राहक हक्क दिनचे निमित्त बनले आहे. आपल्या भाषणात, जेएफकेने ग्राहकांच्या हक्कांचा वापर करण्यास मदत करण्यासाठी संबंधित सरकारच्या त्यांच्या ग्राहकांना अविभाज्य जबाबदारीची रूपरेषा दिली,
सुरक्षेचा हक्कः       आरोग्यासाठी किंवा आयुष्यासाठी घातक असलेल्या वस्तूंच्या मार्केटींगपासून संरक्षण करणे. माहिती देण्याचा हक्कः कपटी, कपटपूर्ण किंवा अत्यंत भ्रामक माहिती, जाहिराती, लेबलिंग किंवा इतर पद्धतींपासून संरक्षण करण्यासाठी आणि त्याला माहिती निवडण्यासाठी आवश्यक असलेली तथ्ये दिली जावीत. निवडण्याचा अधिकारः  खात्री आहे की, जिथे शक्य असेल तेथे, प्रतिस्पर्धी किंमतींवर विविध उत्पादने आणि सेवांमध्ये प्रवेश; आणि ज्या उद्योगांमध्ये स्पर्धा कार्यक्षम नसते व शासकीय नियमन लागू केले जाते, त्या चांगल्या किंमतींवर समाधानकारक गुणवत्ता व सेवा मिळण्याचे हमी. ऐकण्याचा हक्कः      हे सुनिश्चित करणे की ग्राहकांचे हितसंबंध सरकारी धोरण तयार करताना आणि त्याच्या प्रशासकीय न्यायाधीकरणांमध्ये वाजवी आणि त्वरित वागणूक देण्यात पूर्ण आणि सहानुभूतीपूर्वक विचार केला जाईल.
अर्थशास्त्र आणि विपणन
ग्राहक असा आहे जो पुनर्विक्री किंवा व्यावसायिक हेतूसाठी नाही तर वापरासाठी वस्तू खरेदी करतो. ग्राहक एक अशी व्यक्ती आहे जी वस्तू आणि सेवा वापरण्यासाठी आवश्यक असलेल्या वस्तूंसाठी काही प्रमाणात पैसे देते. यामुळे, भांडवलशाही अर्थव्यवस्थेच्या आर्थिक व्यवस्थेत ग्राहकांची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. ग्राहकांच्या मागणीशिवाय उत्पादकांना उत्पादित करण्याच्या मुख्य हेतूंपैकी एक नसण्याची शक्यता असते: ग्राहकांना विक्री करणे. ग्राहक देखील वितरण शृंखलाचा एक भाग तयार करतो.
अलीकडे विपणन क्षेत्रात विपणनकर्त्यांऐवजी ब्रॉड डेमोग्राफिक प्रोफाइल आणि मार्केट विभागांची फिजिओ-ग्राफिक प्रोफाइल व्युत्पन्न करण्याऐवजी, विक्रेते वैयक्तिकृत विपणन, परवानगी विपणन आणि मोठ्या प्रमाणात सानुकूलनामध्ये गुंतलेले आहेत. [२]
कायदा आणि राजकारण
कायदा प्रामुख्याने ग्राहक संरक्षण कायद्याच्या संदर्भात ग्राहकांच्या कल्पनेचा वापर करतो आणि ग्राहकांची व्याख्या बऱ्याचदा सजीव व्यक्ती (कॉर्पोरेशन किंवा व्यवसाय नाही) पर्यंतच मर्यादित असते आणि व्यावसायिक वापरकर्त्यांना वगळते. []] ग्राहकांच्या संरक्षणासाठी एक विशिष्ट कायदेशीर युक्तिवाद बाजारपेठातील अपयशीपणा आणि ग्राहक आणि व्यवसायाच्या दरम्यान सौदा करण्याची शक्ती असमानता यासारख्या अकार्यक्षमतेच्या कल्पनेवर आधारित आहे. []] सर्व संभाव्य मतदार देखील ग्राहक असल्याने ग्राहक संरक्षणाचे स्पष्ट राजकीय महत्त्व आहे.
ग्राहकांच्या हिताबद्दल चिंता केल्याने ग्राहक सक्रियता वाढली आहे, जेथे संघटक कार्यकर्ते उत्पादने आणि सेवांची ऑफर सुधारण्यासाठी संशोधन, शिक्षण आणि पुरस्कार करतात. ग्राहक शिक्षण काही शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट केले गेले आहे. []] [उद्धरण आवश्यक] ग्राहक शिक्षण आणि निर्णय घेण्यास मदत करण्यासाठी समर्पित "ना?" सारख्या विविध ना-नफा प्रकाशने देखील उपलब्ध आहेत.
संदर्भ
"ग्राहकांच्या हिताचे रक्षण करण्याबाबत काँग्रेसला विशेष संदेश, 15 मार्च 1962". जॉन एफ कॅनेडी प्रेसिडेंशल लायब्ररी अँड म्युझियम. क्रॉस, रॉबर्ट जी. (1997). महसूल व्यवस्थापन: बाजारपेठेच्या वर्चस्वासाठी कठोर-मुख्य रणनीती. ब्रॉडवे पुस्तके. पृष्ठ 66-71. आयएसबीएन 978-0-553-06734-7. गुनेलियस, सुसान (3 जुलै 2010) "ग्राहकांकडून प्रोशुअर्सकडे शिफ्ट". फोर्ब्स. 2 जुलै 2016 रोजी पुनर्प्राप्त. स्कॅममेल, मार्गारेट. "नागरिक ग्राहकः राजकारणाच्या नवीन विपणनाकडे?" (पीडीएफ) पी. 6. 2 जुलै 2016 रोजी पुनर्प्राप्त. ब्लूटेल-मिंक, बिरगिट; हिलमन, काई-उवे (27 ऑक्टोबर 2009) Prosumer Revisited. आयएसबीएन 9783531169354. 2 जुलै 2016 रोजी पुनर्प्राप्त. क्रोहन, लॉरेन (1995) ग्राहक संरक्षण आणि कायदा: एक शब्दकोश. एबीसी-सीएलआयओ. आयएसबीएन 978-0-87436-749-2. "ग्राहक कायद्याचे संस्थात्मक विश्लेषण". ट्रान्सनेशनल लॉच्या वँडरबिल्ट जर्नल. 2 मार्च 2007 रोजी मूळ वरून संग्रहित. 2007-01-29 रोजी पुनर्प्राप्त. एल. गेल रॉयर (1980). "प्रभावी ग्राहक कामगिरी वाढविण्यातील ग्राहक शिक्षणाचे मूल्यः सिद्धांत आणि संशोधन". ग्राहक संशोधनात प्रगती. 07: 203-206. 24 जानेवारी 2020 रोजी पुनर्प्राप्त. "ग्राहक वि ग्राहक". कन्झ्युमरडॅडी.कॉम. 2010-04-06 रोजी मूळवरून संग्रहित. 2010-03-10 रोजी पुनर्प्राप्त. ग्राहक संरक्षण कायदा १ 6 66 ही 'ग्राहक' या शब्दाने थोडी उदार आहे. या कायद्यानुसार ग्राहक केवळ ती व्यक्तीच नाही जो उत्पादनास घरगुती वैयक्तिक वापरासाठी वापरतो, परंतु रोजचा उपजीविका मिळवण्यासाठी उत्पादनाचा वापर करणारा देखील असतो. वर्ग :अर्थशास्त्र
अहमदाबाद (आर्वी)
अहमदाबाद हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानातील तफावत जास्त असते.मे हा अतिउष्णतेचा, तर जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
बामणी (खानापूर)
बामणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील खानापूर (विटा) तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:खानापूर (विटा) तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
शीला दीक्षित
शीला दीक्षित (रोमन लिपी: Sheila Dikshit जन्म : ३१ मार्च १९३८; - २० जुलै  २०१९) या भारतीय राजकारणी होत्या. भारतातील दिल्ली राज्याच्या त्या मुख्यमंत्री आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाच्या सदस्य होत्या.
१९८४ सालातील लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील कनोज लोकसभा मतदारसंघातून त्या लोकसभेवर निवडून गेल्या होत्या.
संदर्भ
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:दिल्लीचे मुख्यमंत्री वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:भारतीय राजकारणी
प्रमिला दंडवते
प्रमिला दंडवते (ऑगस्ट २७, इ.स. १९२८- जानेवारी १, इ.स. २००२) या महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ समाजवादी नेत्या होत्या. त्या इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकीत महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर मध्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेल्या. ज्येष्ठ समाजवादी नेते आणि माजी केंद्रिय मंत्री मधु दंडवते यांच्या त्या पत्नी होत्या.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:समाजवादी नेते वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:उत्तर मध्य मुंबईचे खासदार वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वित्त आयोग
वित्त आयोग हा दर पाच वर्षांनी भारताच्या राष्ट्रपती द्वारे नेमला जाणारा, एक आर्थिक नियोजन करणारा आयोग आहे. या आयोगाची सर्वप्रथम स्थापना डॉ बाबासाहेब आंबेडकरांनी इ.स. १९५१ मध्ये केली होती. त्याच्या स्थापनेचा उद्देश केंद्र सरकार आणि भारतातील राज्य सरकारांमधील आर्थिक संबंध प्रसारित करणे हा आहे. वित्त आयोगाचा कार्यकाळ ५ वर्षांचा असतो. वित्त आयोगाची स्थापना कलम २८० अन्वये घटनात्मक संस्था म्हणून करण्यात आली आहे, ती अर्ध-न्यायिक संस्था आहे. या संदर्भात चौथ्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष डॉ. पी.व्ही.राजा मन्ना यांनी बरोबरच म्हटले आहे की, वित्त आयोग ही एक घटनात्मक संस्था आहे जी अर्ध-न्यायिक कार्य करते आणि तिचा सल्ला अधिकृत कारण असल्याशिवाय स्वीकारण्यास भारत सरकार बाध्य नाही.
इ.स. १९५१ पासून ते २०१७ पर्यंत १५ वित्त आयोग नेमण्यात आले आहेत. इ.स. २०१७ मध्ये एन.के. सिंग (भारतीय नियोजन आयोगाचे माजी सदस्य) यांच्या अध्यक्षतेखाली नवीनतम वित्त आयोगाची स्थापना करण्यात आली. 1993 मध्ये, भारतातील सर्व राज्यांमध्ये राज्य वित्त आयोग देखील स्थापन करण्यात आले होते. वित्त आयोगामध्ये एक अध्यक्ष आणि चार सदस्य असतात. त्यापैकी दोन सदस्य पूर्णवेळ म्हणून, तर दोन अर्धवेळ सदस्य आहेत.
इतिहास
एक संघीय राष्ट्र म्हणून, भारताला विविध प्रकारच्या आर्थिक असमतोलांचा सामना करावा लागतो. केंद्र आणि राज्य सरकारांमधील उभ्या असमतोलाचा परिणाम म्हणजे राज्यांनी त्यांच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्याच्या प्रक्रियेत त्यांच्या महसुलाच्या स्त्रोतांच्या तुलनेत असमान्य खर्च केलेला असतो. तथापि, राज्ये त्यांच्या नागरिकांच्या गरजा आणि अडचणी जाणून घेण्यास अधिक सक्षम आहेत आणि त्यामुळे ते आपल्या नागरिकांच्या सदर समस्यांचे निराकरण करण्यात अधिक कार्यक्षम असू शकतात. राज्य सरकारांमधील क्षैतिज असमतोल वेगवेगळ्या ऐतिहासिक पार्श्वभूमी किंवा संसाधनांच्या देयकांमुळे उद्भवतात आणि कालांतराने हा असमतोल वाढू पण शकतो.