cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
हणमंतगाव
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:सांगोला तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
माजरी
माजरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कुही तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
शाश्वत विकास ध्येये
शाश्वत विकास ध्येये  (इंग्रजी: Sustainable Development Goals; लघुरूप:एस.डी.जी.) हा भविष्यकालीन आंतरराष्ट्रीय विकास संबंधित ध्येयांचा संच आहे. ही ध्येये युनायटेड नेशन्स ने बनविली असून त्यांची शाश्वत विकासासाठिची जागतिक ध्येये अशी बढती करण्यात आलेली आहे. या ध्येयांनी,  सहस्र (मिलेनियम) विकास ध्येये ज्यांची मुदत वर्ष २०१५ च्या शेवटी संपली, त्यांची जागा घेतली आहे. वर्ष २०१५ पासुन २०३० पर्यंत ही ध्येये लागू पडतील. एकूण १७ ध्येये असून या ध्येयांसाठी १६९ विशिष्ट ध्येयेआहेत.
ध्येये
2015च्या ऑगस्ट मध्ये 193 देशांनी खालील 17 ध्येयांना मान्यता दिली आहे :
संदर्भ
वर्ग:संयुक्त राष्ट्रे
उंब्रज (जुन्नर)
उंब्रज हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
श्रीलंका क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९९५-९६
श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने १९९५-९६ हंगामात ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला आणि ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध ३ कसोटी सामने खेळले. ऑस्ट्रेलियाने मालिका ३-० ने जिंकली.
दुसऱ्या कसोटीत पंच डॅरिल हेअरने श्रीलंकेच्या मुथय्या मुरलीधरनला फेकण्यासाठी बोलावले होते.
संदर्भ
वर्ग:झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे वर्ग:इ.स. १९९५ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९९६ मधील क्रिकेट
सांस्कृतिक कार्य विभाग, महाराष्ट्र शासन
सांस्कृतिक कार्य विभाग मंत्रालय  हे महाराष्ट्र शासनचे एक मंत्रालय आहे. महाराष्ट्र राज्याच्या विकासासाठी वार्षिक योजना तयार करण्याची जबाबदारी आहे.
मंत्रालयाचे नेतृत्व कॅबिनेट स्तरावरील मंत्री करतात. सुधीर मुनगंटीवार हे सध्या सांस्कृतिक कार्य विभाग कॅबिनेट मंत्री आहेत.
प्रधान सचिवांची यादी
वर्ग:महाराष्ट्र शासनाचे विभाग
घंटा
संगीत दृष्ट्या एक आघात वाद्य व धार्मिक दृष्ट्या महत्त्वाचे प्रतीकात्मक उपकरण. घंटेचा आकार सामान्यतः पालथ्या पेल्यासारखा असतो. ती टांगण्यासाठी तिच्या वरील भागाला कडी असून आतील पोकळ भागात एक लोळी लोंबत असते. ही लोळी घंटेच्या काठावर आपटली की तिच्यातून नाद निघतो.
घंटेची निर्मिती प्रथम आशियातच झाली असावी, असे अभ्यासकांचे मत असून, ब्रॉंझ युगात ती प्रथम बनल्याचे उल्लेख सापडतात. थाळ्या किंवा भांडी यांच्यापासून निघणारा नाद ऐकून त्यापासून मनोरंजन किंवा करमणूक होते अथवा दूर असणाऱ्यांना इशारा अगर सूचना देण्यासाठी हा नाद उपयुक्त आहे असे जेव्हा मानवाच्या ध्यानी आले, तेव्हा घंटेची निर्मिती झाली. प्राथमिक स्वरूपाची घंटा म्हणजे एक धातू ची सपाट थाळी असून ती एका ठोक्याने बडविण्यात येई. पुढे मात्र गोलाकार भांड्याच्या आकाराच्या घंटा तयार होऊ लागल्या. त्या वेळी घंटेचा आकारही लहान असे. ती हाताने मागेपुढे हलवून किंवा लाकडी हातोडीने वाजवीत.
चीन, जपान, ब्रह्मदेश, भारत व ईजिप्त येथील प्राचीन संस्कृतीत घंटेचा उपयोग निरनिराळ्या स्वरूपांत केला जात असे. इ. स. पू. दहाव्या शतकात सॉलोमन राजाने आपल्या देवळावर सोन्याच्या घंटा टांगल्याचा उल्लेख सापडतो, तर इ. स.च्या पहिल्या शतकात ऑगस्टस राजाने जूपिटरच्या देवळासमोर मोठी घंटा टांगली होती, असे म्हणतात. बॅबिलनजवळ सापडलेली घंटा ३,००० वर्षांपूर्वीची आहे.
गृहोपयोगी उपकरणे
स्नानाचे पाणी तापविणे, चहा-कॉफी वगैरे गरम पेये बनविणे, पावाचे तुकडे भाजणे, स्वयंपाका चे साहित्य तयार करणे, अन्न शिजविणे, भांडी घासणे, कपडे धुणे, कपड्यांना इस्त्री करणे, केर काढणे अशी घरगुती कामे करताना उपयोगी पडणाऱ्या साधनांचा गृहोपयोगी उपकरणांत समावेश होत.
स्नानाचे पाणी तापविण्यासाठी भारता मध्ये अनेक ठिकाणी लाकडाच्या ढलप्या जाळून उष्णता उत्पन्न करणारे बंब वापरतात. अशा बंबांचे दोन प्रकार आ. १ मध्ये दाखविले आहेत. हे बंब पाण्याने भरल्यावर धुराड्याच्या तोंडा तून लाकडाच्या ढलप्या आत टाकतात. त्या मधल्या नळातून खालच्या
झाऱ्यावर पडतात. गरम झालेले पाणी बाहेर काढण्यासाठी (अ) या प्रकारात बंबाच्या खालच्या बाजूस एक तोटी असते. या तोटीतून आतील सर्व पाणी बाहेर काढता येते. सर्व गरम पाणी बाहेर काढल्यावर बंबात पुन्हा थंड पाणी भरले नाही, तर उष्णता फुकट जाते व बंबाच्या पत्र्याचेही नुकसान होते.
या नळीचे वरचे तोंड पाणी भरण्याच्या तोंडाच्या थोडे खाली ठेवलेले असते. थंड पाणी आत सोडले म्हणजे पाण्याची पातळी वाढते व गरम पाणी नळीतून बाहेर येते. या पद्धतीने जितके थंड पाणी आत टाकावे तितकेच गरम पाणी बाहेर पडते व बाकीचे गरम पाणी बंबात शिल्लक राहते आणि बंब रिकामा होत नाही. हे दोन्ही प्रकारचे बंब २० ते ८० लि. पाणी ठेवण्यासाठी बनवितात. आ. १ (अ) मध्ये दाखविलेला बंब तांब्या च्या पत्र्यापासून बनवितात, त्यामुळे तो गंजत नाही व कित्येक वर्षे चांगले काम देतो. याचे सांधे झाळ देऊन पक्के केलेले असतात.
त्याच्यावर उष्णताविनियमक (गरम वायूतील उष्णता पाण्याला देणारा) भाग असतो. त्याच्या मदतीने ज्वलनाची बहुतेक सर्व उष्णता सभोवतालच्या पाणी भरलेल्या नळकांड्यात जाते व तेथील पाणी तापते. तापलेले पाणी वरच्या बाजूकडे चढते व बाहेर पडते. गरम पाण्याची तोटी उघडल्याशिवाय वायू ज्वालक चालू होऊ नये म्हणून एक विशेष योजना बसविलेली असते.
देवतळाई तर्फे उमटे
देवतळाई तर्फे उमटे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील अलिबाग तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:अलिबाग तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१८
२०१८ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम जुलै ते ऑगस्ट २०१८ होता. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने १ जुलै २०१८ पासून (आणि १ जानेवारी २०१९ पासून त्यांच्या पुरुषांच्या राष्ट्रीय संघांमधील) सर्व सहयोगी सदस्यांच्या महिला राष्ट्रीय संघांमधील सामन्यांना ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय दर्जा दिला. परिणामी, अनेक संघ प्रथमच अधिकृत महिला टी२०आ क्रिकेट खेळू शकले. सीझनमध्ये सर्व मटी२०आ क्रिकेट मालिका समाविष्ट आहेत ज्यात मुख्यतः आयसीसी असोसिएट सदस्यांचा समावेश होता, ज्या २०१८ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकेव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या होत्या.
दक्षिण अमेरिकन महिला क्रिकेट चॅम्पियनशिप
नोट्स: पेरूने खेळलेले सामने अधिकृत महिला टी२०आ म्हणून ओळखले गेले नाहीत कारण त्यांच्या सर्व खेळाडूंनी आयसीसी पात्रता निकष पूर्ण केले नाहीत.
माळची
माळची हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कुही तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
सुरेश चिखले
सुरेश चिखले (इ.स. १९४९ - १२ सप्टेंबर, इ.स. २०१५:मुंबई, महाराष्ट्र) हे एक नामवंत मराठी अभिनेते व नाटककार होते.
चिखले यांनी इंडियन नॅशनल थिएटर अर्थात आयएनटीमधून लेखनाची तालीम घेतली होती. त्यांनी विविध आंतरमहाविद्यालयीन एकांकिका स्पर्धांमधून लेखन आणि अभिनय केला होता. कॉ. कृष्णा देसाई खून खटल्यावर आधारित त्यांनी लिहिलेल्या एकांकिकेला आयएनटीच्या स्पर्धेत लेखन आणि दिग्दर्शनाचे पारितोषिक मिळाले होते तर गुरू नावाच्या एकांकिकेसाठी त्यांना अभिनयाचेही पारितोषिक मिळाले होते. आएनटीच्या ती फुलराणी, कोंडी या नाटकात चिखले यांनी अभिनय केला होता. आयएनटीच्या लोककला संशोधन केंद्रासाठीही त्यांनी काही काळ काम केले होते.
नाटके
वर्ग:मराठी नाटककार वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
२०२२ फिफा विश्वचषक संघ
२०२२ फिफा विश्वचषक स्पर्धेमध्ये भाग घेणाऱ्या संघांनी २१ ऑक्टोबर, २०२२ रोजी आपले संघ जाहीर केले. स्पर्धेदरम्यान फक्त हेच खेळाडू सामन्यांमध्ये भाग घेऊ शकले. ही स्पर्धा २० नोव्हेंबर ते १८ डिसेंबर दरम्यान खेळविण्यात आली होती.
इक्वेडोर
मार्गदर्शक: 🇦🇷 गुस्ताव्हो अल्फारो
🇪🇨 ecuadorने १४ नोव्हेंबर, २०२२ रोजी आपला अंतिम संघ जाहीर केला.
तांबे (जुन्नर)
तांबे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
२०२२ फिफा विश्वचषक संघ
कतार
मार्गदर्शक: 🇪🇸 फेलिक्स सांचेझ
तांबे (जुन्नर)
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
२०२२ फिफा विश्वचषक संघ
कतार
🇶🇦 qatarने ११ नोव्हेंबर, २०२२ रोजी आपला अंतिम संघ जाहीर केला.
नेदरलँड्स
मार्गदर्शक: लुई व्हान याल
तांबे (जुन्नर)
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
२०२२ फिफा विश्वचषक संघ
नेदरलँड्स
ने आपला संघ २१ ऑक्टोबरला जाहीर केला. The final squad was announced on 11 November.
सेनेगाल
मार्गदर्शक: 🇸🇳 senegal अलिऊ सिसे
अमेरिका
मार्गदर्शक: 🇺🇸 united states ग्रेग बेरहॉल्टर
🇺🇸 united statesने आपला अंतिम संघ ९ नोव्हेंबर रोजी जाहीर केला.
इंग्लंड
मार्गदर्शक: 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england गॅरेथ साउथगेट
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandने आपला अंतिम संघ १० नोव्हेंबर रोजी जाहीर केला. बेन व्हाइटने वैयक्तिक कारणांस्तव स्पर्धेतून माघार घेतली
इराण
मार्गदर्शक: कार्लोस क्वैरोझ
🇮🇷 iranने आपला अंतिम संघ १३ नोव्हेंबर रोजी जाहीर केला. त्यांनी २६ ऐवजी २५ खेळाडूंची नावे दिली.
वेल्स
मार्गदर्शक: 🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿 wales रॉब पेज
🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿 walesने आपला अंतिम संघ १३ नोव्हेंबर रोजी जाहीर केला.
आर्जेंटिना
मार्गदर्शक: 🇦🇷 argentina लायोनेल स्कॅलोनी
🇦🇷 argentinaने आपला संघ ११ नोव्हेंबर रोजी जाहीर केला. परंतु निकोलास गाँझालेझ आणि हाोआकिन कोरिया यांनी दुखापतीमुळे माघार घेतल्यावर त्यांच्या जागी आंगेल कोरिया आणि तियागो अल्मादा यांची निवड करण्यात आली.
पोलंड
मार्गदर्शक: 🇵🇱 poland झेशलॉ मिच्नीविझ
🇵🇱 polandने आफला सुरुवातीचा ४७ खेळाडूंचा संघ २० ऑक्टोबर रोजी जाहीर केला तर १० नोव्हेंबर रोजी अंतिम संघ जाहीर केला. १३ नोव्हेंबर रोजी बार्टलोमीये द्रागोव्स्की ने दुखापतीमुळे माघार घेतली व त्याच्या जागी कमिल ग्राबाराची वर्णी लागली.
मेक्सिको
मार्गदर्शक: 🇦🇷 argentina हेरार्दो मार्तिनो
🇲🇽 mexicoने आपला सुरुवातीचा संघ २६ ऑक्टोबर रोजी तर अंतिम संघ १४ नोव्हेंबर रोजी जाहीर केला.
सौदी अरेबिया
मार्गदर्शक: 🇫🇷 france एर्वे रेनार्ड
🇸🇦 saudi arabiaने आपला सुरुवातीचा संघ १६ ऑक्टोबर रोजी जाहीर केला तर ११ नोव्हेंबर रोजी अंतिम संघ जाहीर केला.
ऑस्ट्रेलिया
मार्गदर्शक: Graham Arnold
Australia announced their final squad on 8 November 2022. Martin Boyle withdrew injured and was replaced by Marco Tilio on 20 November.
डेन्मार्क
Denmark announced 21 of the 26 players in their final squad on 7 November 2022. The final five players were announced on 13 November.
फ्रांस
मार्गदर्शक: Didier Deschamps
France announced their 25-player final squad on 9 November 2022. The final squad was extended to 26 players on 14 November with the addition of Marcus Thuram. On the same day, Presnel Kimpembe withdrew injured and was replaced by Axel Disasi. Christopher Nkunku withdrew injured on 15 November, and was replaced by Randal Kolo Muani on 16 November. Karim Benzema withdrew injured on 20 November and was not replaced, thus reducing the squad to 25 players.
ट्युनिसिया
मार्गदर्शक: Jalel Kadri
Tunisia announced their final squad on 14 November 2022.
संदर्भ आणि नोंदी
संघ
हंगीरगे
हंगीरगे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:सांगोला तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
हॅरोल्ड गॉडविन्सन
हॅरोल्ड गॉडविन्सन तथा हॅरोल्ड दुसरा (इ.स. १०२२ - १४ ऑक्टोबर, इ.स. १०६६:हेस्टिंग्ज, इंग्लंड) हा इंग्लंडचा शेवटचा सॅक्सन राजा होता. हा ६ जानेवारी, इ.स. १०६६ ते मृत्यूपर्यंत सत्तेवर होता.
हॅरोल्ड वेसेक्सचा अर्ल गॉडविन आणि गिथा थोर्केस्डॉटिरचा मुलगा होता. गिथा राजा क्नुटची भावजय होती. या नात्याने हॅरोल्ड क्नुटचा नातेवाईक होता. इंग्लंडची राजसत्ता हस्तगत करताना त्याने या नात्याचा उपयोग करून घेतला.
वर्ग:इंग्लंडचे राजे वर्ग:इ.स. १०२२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १०६६ मधील मृत्यू
देवतळाई
देवतळाई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील अलिबाग तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:अलिबाग तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
टेकेपार
टेकेपार हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कुही तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
नवीन वर्ष
नवीन वर्ष म्हणजे नवीन वर्ष किंवा नवीन दिनदर्शिका सुरू होण्याची वेळ किंवा दिवस. या दिवसापासून वर्षाची मोजणी एका अंकाने वाढत.
बऱ्याच संस्कृतीत हा कार्यक्रम काही प्रमाणात साजरा करतात. सर्वत्र सध्या प्रचलनात असलेल्या ग्रेगरीय दिनदर्शिकेत, १ जानेवारी हा दिवस नवीन वर्षाची सुरुवात म्हणून चिन्हांकित केला जातो. जुलियन दिनदर्शिका आणि रोमन दिनदर्शिकेतही १ जानेवारी हाच नवीन वर्षाचा दिवस होता.
इतर संस्कृती त्यांचा पारंपारिक किंवा धार्मिक नवीन वर्षाचा दिवस त्यांच्या स्वतःच्या रुढीनुसार पाळतात आणि कधीकधी नागरी दिनदर्शिकेतील (ग्रेगोरियन) १ जानेवारी हा दिवसपण साजरा करतात. चीनी नववर्ष, मुस्लिम नवीन वर्ष, पारंपारिक जपानी नवीन वर्ष आणि ज्यू नवीन वर्ष (रोश हशाना) ही अधिक सुप्रसिद्ध उदाहरणे आहेत. भारतात आणि इतर देशांत वेगवेगळ्या तारखांवर नवीन वर्ष साजरे केले जाते. भारतातील अनेक राज्यांत पण नवीन वर्षाचे दिवस वेगवेगळे आहेत.
मराठी, कोंकणी, कन्नड व तेलुगू भाषिक भागांमध्ये हिंदू दिनदर्शिकेप्रमाणे चैत्र शुद्ध प्रतिपदेला म्हणजेच गुढीपाडवा हा नवीन वर्षाचा दिवस म्हणून साजरा होतो.
भारत
भारतात अनेक राज्यांत नवीव वर्ष वेगवेगळ्या दिवशी साजरा होतो. पंजाबी / शीख धर्मातील लोक बैसाखी या त्यांच्या नानकशाही दिनदर्शिकेनुसार नवीन वर्ष साजरा करतात. तमिळ कालदर्शिकेनुसार पुथंडु किंवा पुथुवरुषम पासून नवीन वर्षारंभ होतो त्या दिवशी नव वर्ष साजरा केला जातो. नमीळनाडूतील विविध मंदिर आणि घरांमध्ये उत्सव आयोजित केला जातो. घरांच्या अंगण कोलमनी (रांगोळी) सजवले जाते. हिमाचल प्रदेश मधील डोगरा लोक चैत्र महिन्यात त्यांचे नवीन वर्ष चैत्य साजरे करतात. आसाम मध्ये रोंगाली बिहू हा एप्रिल मध्ये येणारा नवीन वर्षाचा दिवस आहे.
बंगाली बांधव हे पहेला वैशाखला साजरा करतात. हा बांगलादेशातील राष्ट्रीय सुट्टी म्हणून साजरा केला जातो हा एप्रिल मध्ये येणारा सण पश्चिम बंगाल, त्रिपुरा आणि आसामच्या काही भागांमध्ये बंगाली परंपरा असणाऱ्या लोकांमध्ये धार्मिक धर्मनिरपेक्ष साजरा होतो. केरळ राज्यात विषु हा सण साजरा होतो. कर्नाटक मधील मंगलोर आणि तुलू भाषिक लोक पण विषु साजरा करतात. हे सर्व दिवस गुढी पाडवा याच दिवशी येतात. यांची फक्त नावे वेगळी आहेत. संपूर्ण मराठी प्रांत ( महाराष्ट्र, गोवा ) व मराठी भाषिक कर्नाटक, तेलंगणा भागांमध्ये गुढीपाडवा हा नवीन वर्षाचा दिवस म्हणुन साजरा होतो. महाराष्ट्र, गोवा, कर्नाटकातील व तेलंगणातील काही मराठी भाषिक भाग व संपूर्ण जगातील मराठी बांधव गुढीपाडवा हा मराठी नववर्षाचा दिन मोठ्या उत्साहात साजरा करतात.
उगाडी हा हा कर्नाटाकातील नव वर्ष दिन असतो तो गुडीपाडव्याच्या दिवशी साजरा होतो.
मारवाडी व गुजराती लोक दिवाळी पासून नवीन वर्ष सुरू करतात. सिंधी नव वर्षाची सुरुवात चेटीचंड उत्सवापासून होते. पारशी धर्मात नववर्ष नवरोजच्या रूपात साजरे केले जाते.
भाताणे
भाताणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वसई तालुक्यातील एक गाव आहे.
लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १०९७ कुटुंबे राहतात. एकूण ४७८६ लोकसंख्येपैकी २३५३ पुरुष तर २४३३ महिला आहेत.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वसई बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षासुद्धा वसईवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
चिमणे,हेदवडे, खानिवडे, भालीवली, नवसाई,मेढे, वडघर, कळंभोण, आंबोडे, भिनार, सायवन ही जवळपासची गावे आहेत.भाताणे नवसाई ग्रामपंचायतीमध्ये भाताणे आणि नवसाई ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वसई तालुक्यातील गावे वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
जयश्री बापट
जयश्री बापट या एक मराठी लेखिका व कवयित्री आहेत.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
खेडी (गडचिरोली)
सेन्सस कोड ५३८९५१ असलेले खेडी हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील २६५.६८ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या शिरगणतीनुसार ह्या गावात ४५ कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या २०४ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ३० किलोमीटर अंतरावर आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-१. प्राथमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर : कनिष्ठ माध्यमिक शाळा रांगी येथे आहे. माध्यमिक शाळा रांगी येथे आहे. उच्च माध्यमिक शाळा रांगी येथे आहे. ५ ते १० की.मी.अंतरावर : काही नाही १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर : पदवी महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. इंजिनियरिंग महाविद्यालय गडचिरोली येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय नागपूर येथे आहे. मॅनेजमेन्ट इन्स्टिट्युट गडचिरोली येथे आहे. पॉलिटेक्निक गडचिरोली येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र गडचिरोली येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा गडचिरोली येथे आहे.
वैद्यकीय सुविधा-बिगर-सरकारी
असलेल्या सुविधा- काही नाही नसलेल्या सुविधा - बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एम बी बी एस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा,
पिण्याचे पाणी
असलेल्या सुविधा- झाकण असलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, झाकण नसलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, नसलेल्या सुविधा - शुद्ध केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील  पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा,
स्वच्छता
असलेल्या सुविधा- सांडपाणी पाण्याच्या स्त्रोतात सोडले जाते.उघडी गटारे, नसलेल्या सुविधा - न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेयरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था,
बाजार व पतव्यवस्था
गावात असणाऱ्या सुविधा - शेतमाल विक्री संस्था, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ए टी एम, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. स्वसहाय्य गट (SHG), - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. रेशनचे दुकान, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था,
आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - समुदाय भवन (टीव्ही सह अथवा विरहित), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर.
वीज पुरवठा
घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. शेतीसाठी वीजपुरवठा - आहे. व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही.
संदर्भ
वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यातील गावे वर्ग:धानोरा तालुक्यातील गावे
झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, १९९६
झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाने सप्टेंबर १९९६ मध्ये दोन कसोटी सामने खेळून श्रीलंकेचा पहिला दौरा केला. श्रीलंकेने कसोटी मालिका २-० ने जिंकली:
संदर्भ
वर्ग:झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे वर्ग:इ.स. १९९६ मधील क्रिकेट
तांबेवाडी (जुन्नर)
तांबेवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
देवघर (अलिबाग)
देवघर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील अलिबाग तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:अलिबाग तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
मत्स्य व्यवसाय विभाग, महाराष्ट्र शासन
मत्स्य व्यवसाय विभाग मंत्रालय  हे महाराष्ट्र शासनचे एक मंत्रालय आहे. महाराष्ट्र राज्याच्या विकासासाठी वार्षिक योजना तयार करण्याची जबाबदारी आहे.
मंत्रालयाचे नेतृत्व कॅबिनेट स्तरावरील मंत्री करतात. सुधीर मुनगंटीवार हे सध्या मत्स्य व्यवसाय विभाग कॅबिनेट मंत्री आहेत.
प्रधान सचिवांची यादी
वर्ग:महाराष्ट्र शासनाचे विभाग
टाकळी (कुही)
टाकळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यातील एक गाव आहे.
सुनीलकुमार लवटे
डॉ.सुनीलकुमार लवटे हे मराठी भाषेतील लेखक आहेत. त्यांचा जन्म ११ एप्रिल, १९५० रोजी पंढरपूर येथे  झाला. प्रतिकूल परिस्थितीत शिक्षण. हिंदी विषयात एम.ए.व पीएच. डी. प्राथमिक शिक्षण व बालपण पंढरपूरमध्ये. पुढे कोल्हापूरमध्ये उर्वरित शिक्षण व जगणे. उच्च शिक्षणासाठी गारगोटी येथील मौनी विद्यापीठात प्रवेश. तिथे परिस्थितीच्या जाणीवेने खडतर अध्ययन. भारत सरकारची शिष्यवृत्‍ती व महाराष्ट्र शासनाचा निर्वाह भत्‍ता या बळावर ग्रामीण विद्यापीठाच्या पदवी समकक्ष शिक्षक पदविकेत भारतात सर्वप्रथम. ’रोल ऑफ ऑनर’ ने भारत सरकारकडून सन्मानित. शालेय वयात साने गुरुजींचे साहित्य, वि.स. खांडेकरांचा सहवास, थोरामोठ्यांची व्याख्याने, आंतरभारती घडण यामुळे आयुष्यभर समर्पित शिक्षक, प्राध्यापक, प्राचार्य म्हणून कार्य करत निवृत्‍त. जीवनाच्या प्रत्येक वळणावर समरसून काम करण्याची वृत्‍ती. त्यामुळे प्रत्येक वेळी ’अशक्य ते शक्य करिता सायास’चा ध्यास. हायस्कूल शिक्षक असतानाच डॉक्टरेट मिळवून महाविद्यालयात. महविद्यालयात पुस्तके लिहून विद्यापीठात. प्राचार्य म्हणून उपक्रमांचा उच्चांक. अशा सतत ऊर्जस्वलतेमुळे जगण्याचा अनिवार ध्यास. सन २०१० मध्ये निवृत्‍त. त्यातूनच मग स्वावलंबनानंतर अनाथांच्या संगोपन व पुनर्वसन कार्यासाठी १९८० ते २००० असं दोन दशके अविरत सक्रिय प्रयत्न. कोल्हापूरच्या ’रिमांड होम’चे ’बालकल्याण संकुल’ मध्ये रूपांतर. महाराष्ट्र राज्य वंचित संस्थेचे अध्यक्षपद. ’समाज सेवा’ त्रैमासिकाचे संपादन. भारतीय शिष्टमंडळातून युरोप, आशिया खंडातील १५ देशांचे अभ्यास दौरे. त्यातून महाराष्ट्रभरच्या अनाथाश्रम, रिमांड होम्ससंबंधी प्रशासन यंत्रणा विकेंद्रीकरण, योजनांचे एकत्रीकरण, संस्था दर्जा सुधारणा, बालक धाेरण, बालकांचा राष्ट्रीय कायदा व ह्नकासंबंधी राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय स्तराचे कार्य व सन्मान. सध्या सर्व पदांचा त्याग. मुक्त कार्यरत. हे सारे करीत मराठी, हिंदीत विपुल लेखन. आत्मकथा, लेखसंग्रह, कथासंग्रह, भाषण संग्रह, काव्य संग्रह, याशिवाय भाषांतर, संपादन, समीक्षात्मक लेखन. लेखनास महाराष्ट्र फाऊंडेशन (अमेरिका), भाषांतर व समीक्षेस भारत सरकारचे राष्ट्रीय पुरस्कार. महाराष्ट्र राज्य हिंदी साहित्य अकादमी जीवन गौरव, महाराष्ट्र राज्य उत्कृष्ट साहित्य निर्मिती पुरस्काराने गौरव. अनेक साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद. महाराष्ट्रात अनेक वस्तुसंग्रहालयांंची निर्मिती.
राष्ट्रीय मानव अधिकार आयोगाचे नवी दिल्ली येथील जिल्हाधिकारी म्हणून तपभर काम. कारागृह पोलीस चौकी सुधारणा व बंदी बांधवांना मानवाधिकार प्रदान. कोल्हापूरच्या वंचित विकास, शिक्षण, साहित्य, संस्कृती उपक्रमांची नोंद घेऊन ’कोल्हापूर भूषण’ हा नागरी सन्मान. पुरस्कार, लेखन, व्याख्याने, मानधन, ’सामाजिक संकल्प निधी’ मानून आजवर मिळालेल्या सुमारे दहा लाख रुपयांची रक्कम विविध शैक्षणिक, साहित्यिक, सामाजिक संस्थांना व व्यक्तींंना अर्पण. साहित्य कृतीची  हिंदी, गुजराती, इंग्रजी, ब्रेल मध्ये भाषांतरे. अनेक आकाशवाणी केंद्रांवरून या आत्मकथेचे अभिवाचन प्रसारण. अनेक विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमात आत्मकथेचा पाठ्यपुस्तक म्हणून समावेश.
अध्यापन कार्य
विविध माध्यमिक विद्यालयांत हिंदी अध्यापन (१९७१ ते १९७८)
महावीर महाविद्यालयात हिंदी अध्यापन (१९७९ ते २०१०)
प्राचार्य म्हणून महावीर महाविद्यालयात कारकीर्द (२००५ ते २०१०)
शिवाजी विद्यापीठात एम्.ए., हिंदी अध्यापन (१९८० ते २०१०)
य.च.म.मु. विद्यापीठ - एम् फिल. अध्यापन (२००६ ते २००९)
विविध मराठी, हिंदी प्रशिक्षण शिबिर, चर्चासत्र, कार्यशाळेत मार्गदर्शन/बीजभाषण/उद्घाटन/व्याख्याने.
= संशोधन  = यशपाल, शंकर शेष, अ.गो.शेवडे, वि.स.खांडेकर यांच्या जीवन व साहित्यसंबंधी मूलभूत संशोधन
एम् फिल. (१५), पीएच्.डी.(५) विद्यार्थ्यांना संशोधन मार्गदर्शन.
संपादन
* समाजसेवा (त्रैमासिक)(१९८९ ते १९९३)
सांस्कृतिक कार्य संयोजनः
महाराष्ट्र राज्य वंचित बालक, क्रीडा व सांस्कृतिक महोत्सव (१९८५)
हिंदीतर भाषी हिंदी नवलेखक शिबीर (२००७)
मराठी नवलेखक शिबीर (२०११)
महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि सांस्कृतिक महोत्सव (२०११)
बहुभाषी काव्य संमेलन (१९९८)
राष्ट्रीय छात्र सैनिका एकात्मता राष्ट्रीय शिबीर (२००६)
साधना साहित्य संमेलन (कथा), कोल्हापूर (२०११)
समाजकार्य
अनाथ, निराधार मुले, मुली व महिलांच्या संगोपन, शिक्षण, सुसंस्कार व पुनर्वसनाचे उल्‍लेखनीय कार्य (१९८० ते २०००)
महिला व बालकल्याण राज्यस्तरीय संस्थेचे शासननियु्नत अध्यक्ष म्हणून कार्य (१९९६ ते १९९८)
वस्तुसंग्रहालय निर्मिती
शिवाजी विद्यापीठात वि.स. खांडेकर स्मृती संग्रहालयाची अभिनव निर्मिती (२००४)
वि.स.खांडेकर विद्या प्रतिष्ठान, शिरोडे, ता.वेंगुर्ला, जि.सिंधुदुर्ग येथे वि.स.खांडेकर स्मृती संग्रहालय (२०१६)
साने गुरुजी स्मृती संग्रहालय साने गुरुजी राष्ट्रीय स्मारक, वडघर,‍ ‍जि.रायगड (२०११)
कर्मवीर डॉ. मामासाहेब जगदाळे स्मृती संग्रहालय, बार्शी (२०१५)
यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त ‍‍विद्यायापीठ, नाशिक येथे यशवंतराव चव्हाण स्मृती संग्रहालय (२०१६)
रेडिओ/ दूरदर्शन प्रसारण
कोल्हापूर, सांगली, पुणे, मुंबई, नाशिक, सोलापूर, बारामती इ. केंद्रावरून मराठी व हिंदीत अनेक भाषणे, मुलाखती प्रक्षेपित. ’खाली जमीन वर आकाश’ या आत्मकथेचे अभिवाचन प्रसारित
अनेक वृत्‍तवाहिन्यांवर चर्चा, प्रतिक्रिया मुलाखती प्रक्षेपित.
विदेश प्रवास
अनाथांच्या संगोपन व पुनर्वसन अभ्यासार्थ जपानला गेलेल्या भारतीय सरकारच्या शिष्टमंडळात सदस्य (१९९६)
हाँगकाँग, सिंगापूर, मलेशिया, थायलंड देशांचा साहित्यिक व सांस्कृतिक दौरा (२०११)
व्यक्तिचित्रणे
वर्ग:मराठी लेखक
समाजकार्य पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
बर्था गिंडिकेस दखार
बर्था गिंडिकेस दखार (??:शिलॉंग, मेघालय, भारत - ) या भारतीय शिक्षिका आहेत. त्यांनी खासी भाषेसाठी ब्रेल लिपी तयार केली.
दखार यांना रेटिनायटिस पिगमेंटोसा हा व्याधी झाल व त्यामुळे महाविद्यालयात शिकत असताना त्यांची दृष्टी कायमची गेली. शिक्षण सोडल्यावर रोजगारीचे काही साधन नसल्याने त्यांनी रस्त्यावर फळे विकली परंतु त्याच बरोबर अंधत्वातून मार्ग काढण्यासाठी त्यांनी ब्रेल लिपी शिकून घेतली व नंतर आपल्या खासी भाषेसाठी ती विकसित केली. त्या शिलॉंगमधील ज्योती स्रोत स्कूलच्या आचार्या आहेत.
२०१०मध्ये भारत सरकारने त्यांना पद्मश्री पुरस्कार दिला.
वर्ग:भारतीय ब्रेल लिपी तज्ज्ञ वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लेसोथो राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ
लेसोथो महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ महिला क्रिकेट सामन्यांमध्ये लेसोथो देशाचे प्रतिनिधित्व करतो. एप्रिल २०१८ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) ने तिच्या सर्व सदस्यांना पूर्ण महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय (मटी२०आ) दर्जा दिला. त्यामुळे, १ जुलै २०१८ नंतर लेसोथो महिला आणि अन्य आंतरराष्ट्रीय संघ यांच्यात खेळले जाणारे सर्व ट्वेंटी-२० सामने पूर्ण महिला टी२०आ होते.
लेसोथोचे पहिले महिला टी टी२०आ सामने ऑगस्ट २०१८ मध्ये बोत्सवाना ७ च्या स्पर्धेचा भाग म्हणून बोत्सवाना, मलावी, मोझांबिक, नामिबिया, सिएरा लिओन आणि झांबिया विरुद्ध लढले गेले होते (झांबियाचे सामने बोत्सवाना ७ टूर्नामेंटमध्ये २०१८ च्या महिला गटात खेळले गेले होते). लेसोथोने सर्व पाच गट सामने गमावले आणि पाचव्या स्थानावरील प्ले ऑफ मलावीविरुद्ध नऊ विकेट्सच्या फरकाने हरवून, टेबलच्या तळाशी राहिले.
संदर्भ
वर्ग:राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ
सोमनाथ भारद्वाज
सोमनाथ भारद्वाज हे भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ आहेत.
वर्ग:भौतिकशास्त्रज्ञ
हळदहिवडी
हळदहिवडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:सांगोला तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
लोस काबोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
लोस काबोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ मेक्सिकोच्या बाहा कालिफोर्निया सुर राज्याच्या सान होजे देल काबो शहरातील विमानतळ आहे. हा विमानतळ सान होजे देल काबोसह काबो सान लुकास शहर आणि बाहा कालिफोर्निया सुर राज्याला विमानसेवा पुरवतो.
सप्टेंबर १५, इ.स. २०१४ रोजी सान होजे देल काबो शहर व या विमानतळाला हरिकेन ओडिल या चक्रीवादळाने तडाखा दिला. प्रचंड वेगाच्या वाऱ्याने विमानतळावर थांबवलेली विमाने जागची हलून एकमेकांवर आदळली. विमानतळ अनेक दिवस बंद ठेवण्यात आला होता व त्यामळे हजारे प्रवासी येथे अडकून पडले होते. मेक्सिकोच्या सरकारने या प्रवाशांना येथून विनामूल्य तिहुआना, माझात्लान, ग्वादालाहारा आणि मेक्सिको सिटी येथील विमानतळांवर पोचवून तेथून पुढच्या प्रवासाची सोय केली तसेच परदेशी नागरिकांना त्यांच्या वकीलातींशी संपर्क साधण्यासही मदत केली.
विमान कंपन्या आणि गंतव्यस्थाने
वर्ग:मेक्सिकोमधील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ वर्ग:सान होजे देल काबो
दावळे
दावळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील अलिबाग तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:अलिबाग तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
प्रो कबड्डी लीग, २०१६ (जून)
प्रो कबड्डी लीग, २०१६ हा प्रो कबड्डी लीगचा ४था हंगाम होता, जो २५ जून ते ३१ जुलै २०१६ दरम्यान पार पडला.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:प्रो कबड्डी लीग
टिकेकरवाडी
टिकेकरवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिक पदक तालिका
[[File:2016 Summer Olympics medal map.svg|thumb|upright=1.5|२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये प्रत्येक पदक विजेता देश दर्शविणारा जगाचा नकाशा.
Legend:
कमीत कमी १ सुवर्णपदक विजेते देश.
कमीत कमी १ रौप्यपदक विजेते देश (एकही सुवर्णपदक नाही).
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये भाग न घेतलेले देश.]]
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील पदक विजेत्या देशांची यादी =पदक तालिका= यजमान देश (ब्राझील)
पदक
निमनवाडा
सेन्सस कोड ५३८९५२ असलेले निमनवाडा हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील ३६१.२६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या शिरगणतीनुसार ह्या गावात ५३ कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या २१२ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ५० किलोमीटर अंतरावर आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-१. प्राथमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर : कनिष्ठ माध्यमिक शाळा निमगाव येथे आहे. माध्यमिक शाळा निमगाव येथे आहे. उच्च माध्यमिक शाळा रांगी येथे आहे. ५ ते १० की.मी.अंतरावर : काही नाही १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर : पदवी महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. इंजिनियरिंग महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. मॅनेजमेन्ट इन्स्टिट्युट गडचिरोली येथे आहे. पॉलिटेक्निक गडचिरोली येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र गडचिरोली येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा गडचिरोली येथे आहे.
वैद्यकीय सुविधा-बिगर-सरकारी
असलेल्या सुविधा- काही नाही नसलेल्या सुविधा - बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एम बी बी एस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा,
संचार
गावात असणाऱ्या सुविधा - टॅक्सी, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - पोस्ट ऑफिस, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. उपपोस्ट ऑफिस, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मोबाइल फोन सुविधा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक बस सेवा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. रेल्वे स्टेशन, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. ऑटो व टमटम, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग,
बाजार व पतव्यवस्था
गावात असणाऱ्या सुविधा - शेतमाल विक्री संस्था, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ए टी एम, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. स्वसहाय्य गट (SHG), - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. रेशनचे दुकान, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था,
आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - समुदाय भवन (टीव्ही सह अथवा विरहित), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर.
संदर्भ
वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यातील गावे वर्ग:धानोरा तालुक्यातील गावे
काय डेंजर वारा सुटलाय
काय डेंजर वारा सुटलाय हे जयंत पवार यांचे एक मराठी नाटक आहे.
नव्वदनंतरचे महानगरी जीवन; जागतिकीकरणाच्या लाटेत सामान्य माणसाची झालेली कोंडी; भांडवलशाहीत पैशाच्या मागे जाणाऱ्या सर्व व्यवस्था; खाजगीकरण, उदारीकरणामुळे हतबल झालेली लोकशाही; सामान्य माणसाला वजा करून बिल्डर, राजकारणी आणि पोलीस यांच्या कह्यात गेलेल्या संरक्षण, न्याय, राजकारण, आरोग्य इत्यादी व्यवस्था; न्याय, नैतिकता, समता, हक्क, कर्तव्य, कायद्याचे राज्य या मूल्यांच्या जपणुकीबाबत समाजाची उदासीनता- असे समकालीन वास्तव हे नाटक मांडत जाते. या अर्थाने १९९० नंतरचा उत्तर आधुनिक समाज, त्याचे जगणे आणि त्याची संस्कृती-मूल्ये यांचे संदर्भच कसे बदलले आहे, ते हे नाटक अधोरेखित करते. महानगरी जीवनातील सामान्य माणसाचे अस्वस्थ वर्तमान आणि असुरक्षित जगणे समोर आणते; आणि आजच्या राजकीय, सामाजिक व्यवस्थेचा बुरखाही फाडते.
नाटकाचे कथानक
सत्यविजय नरहरी दाभाडे हे मुंबईतील कुसुमकुंज बिल्डिंगमध्ये मधील एका फ्लॅटमध्ये राहणारे मध्यमवर्गीय, सज्जन, पापभिरू, प्रामाणिक व कुटुंबवत्सल गृहस्थ. शिक्षिकेच्या पेशातून सेवानिवृत्ती घेतलेली, शुगर आणि बी. पी.ची पेशंट असलेली बायको; सिनेमा, टीव्ही सिरीयलचे आकर्षण असलेला तरुण मुलगा बंटी; आणि एम.बी.ए.ची पूर्वतयारी करणारी आणि एका तरुणाच्या प्रेमात पडलेली मुलगी- यांसह ते या इमारतीत गेली तीस वर्षे राहत आहेत. दाभाडे सेफ इंडिया इन्शुरंसमध्ये ऑफिसर आहेत. कीर्तनकार वडिलांच्या पोटी जन्मलेल्या दाभाडे यांचा सांभाळ त्यांचे आईवडील लहानपणीच गेल्यामुळे इंदूरच्या कीर्तनकार काकांनीच केला. त्यामुळे कीर्तनकाराचा गप्पीष्टपणा आणि शुचिता त्यांच्या बोलण्या-वागण्यात आहे.
कुणाच्या अध्यात मध्यात नसणाऱ्या या सज्जन कुटुंबाच्या फ्लॅटवर बिल्डरची नजर पडते. त्यांच्या बेडरूमला सी-फेस असल्यामुळे त्याची वाट्टेल ती किंमत मोजायला तो तयार आहे. मात्र आपल्या प्रेमाचा साक्षी असलेला, मुंबईत आल्यावर जवळ घेणारा आणि त्यांच्या खिडकीतून दिसणारा हा समुद्र भाबड्या दाभाड्यांना आपला वाटतो, तर  त्यांच्या पत्नीला तो हिंस्र- सिंहासारखा आयाळ पसरलेला वाटतो. हा समुद्रच आता त्यांच्या मुळावर येतो. बिल्डरच्या मुलाला तो सी-फेस असलेलाच फ्लॅट हवा आहे. तीस वर्षापासून राहत असलेल्या घराशी भावनिक बंध जुळलेले असल्यामुळे दाभाड्यांना मात्र तो विकायचा नाही. पैशाने दाभाडे बधत नाही हे पाहून बिल्डर दुसरा मार्ग वापरतो.
एका पहाटे दाभाडे यांच्या घरात एक वृद्ध जोडपे लिमयांचे घर विचारत त्यांच्या शिरतात. त्यांचा टॅक्सी ड्रायव्हर बिलाच्या पैशावरून वाद उकरून काढतो. दाभाडे मध्ये पडतात तेव्हा त्यांनाच घेरतात. ते प्रवासी नसून बिल्डरने पाठवलेले घुसखोर असतात. ते घर खाली करण्यासाठी दम देतात. दाभाडे पोलिसांना फोन करतात. पण तेही आधी टाळाटाळ करतात, उशिरा पोचतात. तोपर्यंत दाभाडे यांच्या घराचा पूर्ण ताबा घेतात. पुढे घडणाऱ्या अनेक घटनांतून लोकशाहीतील पोलीस, न्याय, संरक्षण, वैद्यक, प्रशासन, राजकीय व सामाजिक व्यवस्थांचा फोलपणा नाटककार आपल्या समोर मांडत जातो.
समकालीन जीवनभाष्य
दाभाडेंचा फ्लॅट मुळात त्यांच्या परदेशातील काकांचा आहे. त्यांच्याकडून काही लेखी कागदपत्र त्यांनी तयार करून घेतलेले नाही. फक्त सोसायटीच्या मेंटेनन्सच्या पावत्या त्यांच्याकडे असतात, त्याही ज्या टेबलाच्या ड्रॉवरमध्ये आहेत, त्यावर घुसखोरांनी सर्व समान रचून ठेवलेले असतात. उलट काकांनी फ्लॅट विकल्याचे कागदपत्र घुसखोरांजवळ असतात. त्यामुळे आतली खोली घुसखोरांना, बाहेरची दाभाडे यांना, तर संडास बाथरूम तासांच्या हिशेबाने कॉमन अशी घराची विभागणी करून इन्स्पेक्टर निघून जातो.
बिल्डर दडपशाहीने त्यांच्या आजूबाजूचे फ्लॅट आधीच बळकावतो. त्यामुळे शेजारी दाभाड्यांना मदत करत नाही. सोसायटीचे सेक्रेटरी बाजी प्रभाकर देशपांडे त्यांच्या मदतीला येतात. ते दाभाड्यांना मुख्यमंत्र्यांकडे घेऊन जातात, तर मुख्यमंत्रीच हतबल असतात. ते म्हणतात, ‘''शेवटी माणसाला किती जागा लागते? साडेतीन हात. आजच्या तारखेला तुम्हाला एक रूम आणि बाथरूम या शहरात मिळत असेल तर सफिशंट आहे...विकास दर दहा टक्क्यांवर न्यायचाय..(यासाठी) दाभाडे तुम्ही मला हवे आहात''.’ (पृ. ५९-६०)
या साऱ्यांमुळे वैतागून दाभाडे आपल्या लोकशाही व्यवस्थेवरच चिडतात. ते म्हणतात, ''‘नष्ट करून टाका ती लोकशाही. ज्याला हवं ते करायची मुभा देते लोकशाही. गोंधळ घालते. मग त्यात सुमार लोकांना महत्त्व येतं आणि हुशार लोकांचा अपमान होतो...लोकशाहीतल्या निवडणुका म्हणजे मिडीऑक्रिटीचा धुडगूस...राज्यक्रांती झाली. मध्यमवर्गाला सत्तेत वाटा मिळाला. संपली क्रांती...गरिबांना स्वातंत्र्य नाही. गरिबांना समता नाही. गरिबांशी बंधुभाव?''
''शक्यच नाही. असा आप्पलपोटा मध्यमवर्ग बरोबर घेऊन जीडीपी दहा टक्के करायचाय आपल्याला?’'' (पृ. ६०)
जागतिकीकरणात लोकशाहीचे स्वरूप व सामान्यांना प्राप्त होणारे बकालपण ह्यावर कडवट भाष्य या संवादात येते. विकासाच्या व्याख्येबद्दलच इथे प्रश्न उपस्थित केला जात आहे. दाभाडे आधुनिक लोकशाहीची तत्त्वे आणि प्रत्यक्ष लोकशाहीचे स्वरूप यांची विसंगतीही दाखवून देतात आणि आधुनिकतेची उलटतपासणी घेतात. हे नाटक जागतिकीकरण या सामाजिक- सांस्कृतिक व्यवस्था यांवर उत्तर आधुनिक भाष्य करते.
आधुनिकतेने समोर आणलेल्या तत्त्वज्ञानाच्या मर्यादा दाखवत नाटककार उत्तर आधुनिक मांडणी करू पाहतात. दाभाडे म्हणतात, पूर, भूकंप यांप्रमाणेच मर्डर, रायटस ह्या देखील नैसर्गिक आपत्तीच आहेत. जेव्हा बंटी अमेरिकेतील ९/११चा दहशतवादी हल्ला निसर्गानेच घडवला का, असा उलट प्रश्न विचारतो; तेव्हा दाभाडे त्या कृतीची भावनाच कशी मूलभूत आहे ते सांगतात. ''‘निसर्गानेच! माणसाच्या मेंदूतल्या नैसर्गिक भावनांनी. त्याला रेप्टाईल कॉप्लेक्स म्हणतात.’ (पृ. ११)'' हा रेप्टाईल कॉप्लेक्स मानवी मेंदूत उत्क्रांतीच्या टप्प्यात निर्माण होतो. अशाप्रकारे वरवर मानवी कृती वाटणारी हिंसक गोष्टही कशी नैसर्गिक आहे, ते दाभाडे सांगतात.
जीवशास्त्र, उत्क्रांती व मनोविज्ञान यांच्या आधारे आधुनिक ज्ञान-संकल्पनाही दाभाडे नाकारत जातात. भालचंद्र नेमाडे जसे उपरोधाच्या पातळीवर आपल्या कादंबऱ्यात उत्क्रांती, मनोविज्ञान व पुरातत्त्वशास्त्र नाकारतात व मानववंशशास्त्राच्या आधारे मानवी वर्तन व संस्कृतीचा  शोध घेऊ पाहतात; तसेच जयंत पवारही मानवी वर्तन व सांस्कृतिकडे मानववंशशास्त्राच्या नजरेतून पाहतात. दाभाडे म्हणतात, ''‘तत्त्वज्ञानाचा जन्म भीतीतून होतो. त्यामुळे ज्याला मरणाची भीती वाटते त्याला मी तत्त्वज्ञान ऐकवतो.’ (पृ. ११)'' इथे तत्त्वज्ञानाच्या निर्मितीमागचे कारण सांगत, आपल्या संत परंपरेतील दया, क्षमा या मूल्यांचीही तपासणी केली जाते. दाभाडे म्हणतात, ''‘दयामाया खरी नव्हेच. क्रोध, हिंसा, लढाया ह्याच खऱ्या. राग, लोभ, हेवा, मत्सर ह्या उपयुक्त गोष्टी आहेत. दुष्टपणा उपयुक्त नसता तर माणसाच्या उत्क्रांतीत तो नष्ट झाला नसता? नित्शे तर म्हणतो, माणूस उत्क्रांत होत जाताना हा दुष्ट्पणाच कामी येणाराय त्याच्या. (पृ.६२)'' उत्क्रांतीतही माणसाच्या हिंस्रता, दुष्टपणा या आदिम भावना टिकून राहिल्या, त्या मानवी सांस्कृतिक विकासात नष्ट झाल्या नाहीत; कारण त्या उपयुक्त व मूलभूत आहेत, असे दाभाडे म्हणतात.
संदर्भ
वर्ग:मराठी नाटके
कार्ल जान्स्की
कार्ल जान्स्की (२२ ऑक्टोबर, इ.स. १९०५ - १४ फेब्रुवारी, इ.स. १९५०) हे अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ व रेडिओ खगोलशास्त्राचे आद्य प्रणेते होते. १९३१ च्या ऑगस्ट महिन्यात त्यांनी आकाशगंगेच्या केंद्राकडून येणाऱ्या रेडिओलहरींचा शोध लावला.
वर्ग:खगोलशास्त्रज्ञ वर्ग:भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५० मधील मृत्यू
माळणी
माळणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कुही तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
ग्लिसेरॉल
एक द्रवरूप कार्बनी संयुग. याच्या शुद्ध रूपाला ग्लिसरॉल म्हणतात. रेणुसूत्र (रेणूमध्ये असलेल्या मूलद्रव्यांचे प्रकार आणि संख्या दाखविणारे सूत्र) C3H8O3. संरचना सूत्र (रेणूतील अणूंची मांडणी दाखविणारे सूत्र) 1CH2OH - 2CHOH - 3CH2OH. याच्या रेणूत तीन हायड्रॉक्सिल गट (- OH) असल्यामुळे हे ट्रायॉल या अल्कोहॉलाच्या प्रकारात पडते. त्यावरून त्याचे रासायनिक नाव १, २, ३ - प्रोपेन ट्रायॉल असे होते. याचा रेणुभार ९२·०९ आहे.
शेले या शास्त्रज्ञांनी ऑलिव्ह तेलावर लिथार्जाची (लेड मोनॉक्साइडाची) रासायनिक क्रिया करून १७७९ मध्ये हे प्रथम बनविले व त्यास ऑल्सस हे नाव दिले. शव्हरल यांनी १८१३ मध्ये त्याला ग्लिसरीन ही संज्ञा दिली. याची रासायनिक संरचना व सूत्र १८३६ मध्ये पेलौझी, बर्थेलॉट व त्यांचे सहकारी यांनी निश्चित केली.
उपस्थिती
निसर्गात ग्लिसरीन मुक्त रूपात आढळत नाही. निरनिराळ्या कार्बनी अम्लांशी संयोग पावून बनलेल्या एस्टरांच्या रूपाने (यांना ग्लिसराइडे म्हणतात) ते वनस्पति ज तेले आणि प्राण्यांतील वसा (चरब्या, स्निग्ध पदार्थ) यांमध्ये तसेच प्राण्यांच्या शरीरातील ग्लिसरोफॉस्फेटांत (उदा., लेसिथिनात) असते.
उत्पादन
ग्लिसरिनाचे उत्पादन पुढील कच्च्या मालापासून करता येते. (१) तेले आणि वसा यांपासून साबण बनविण्याच्या प्रक्रियेत किंवा त्यापासून वसाम्ले (फॅरी अ‍ॅसिड्‌स) वेगळी करण्याच्या प्रक्रियेत उरणारी मिश्रणे, (२) प्रोपिलीन वायू आणि (३) शर्करा. यांपैकी पहिल्या दोहोंपासून याचे औद्योगिक प्रमाणावरील उत्पादन करण्यात येते.
(१) साबण बनविण्यासाठी वनस्पतिज तेले आणि वसा यांचे मिश्रण दाहक सोड्याच्या विद्रावाबरोबर तापवितात. त्यामुळे रासायनिक विक्रिया होते आणि तेले व वसा यांमधील वसाम्लांची सोडियम लवणे (म्हणजेच साबण) बनतात व ग्लिसरीन मोकळे होते. ते मिश्रणरूपाने राहते. साबण पाण्यात थोडा विरघळतो पण मिठाच्या विद्रावात तो जवळजवळ अविद्राव्य (न विरघणारा) आहे. म्हणून मिश्रणातून साबण वेगळा व्हावा यासाठी विक्रिया मिश्रणात मीठ घालतात व वेगळा झालेला साबण काढून घेतात. खाली राहिलेल्या मिश्रणात (याला सोप स्पेंट लाय किंवा स्पेंट लाय म्हणतात) ग्लिसरीन सु. १० ते १५ टक्के असून ते मीठ,  क्षारके (अम्लाशी विक्रिया झाल्यास लवणे देणारे पदार्थ) व प्रथिने यांत मिसळलेले असते. या मिश्रणातून ग्लिसरीन काढून घेण्याच्या वेगवेगळ्या प्रक्रिया आहेत. एका प्रक्रियेत स्पेंट लायमध्ये थोडे वसाम्ल मिसळून मिश्रण तापवितात. त्यामुळे अतिरिक्त असलेल्या क्षारकाचा साबण बनतो. मिश्रण थंड करून तो काढून टाकतात. राहिलेल्या विद्रावात विरल हायड्रोक्लोरिक अम्ल आणि तुरटीसारखा एखादा किलाटक (तरंगणारा पदार्थ आळवून द्रवाच्या तळाशी बसविणारा पदार्थ) योग्य प्रमाणात मिसळून मिश्रण चांगले ढवळतात आणि अविद्राव्य पदार्थ गाळून काढून टाकतात. राहिलेला विद्राव नंतर दाहक (कॉस्टिक) सोडा मिसळून किंचित क्षारधर्मी (अल्कलाइन) करतात आणि पंपाच्या साहाय्याने निर्वात पात्रात भरून कमी दाबाच्या वाफेने तापवून मिश्रण संहत करतात (मिश्रणातील विरघळलेल्या पदार्थाचे प्रमाण जास्त करतात). यावेळी बरेचसे मीठ अलग होते ते काढून टाकतात. सु. ८० टक्क्यापर्तं ग्लिसरीन असलेला विद्राव याप्रकारे मिळतो. तो सक्रियित (अधिक क्रियाशील बनविलेल्या) कोळशाच्या थरातून गाळून घेतला म्हणजे जे ग्लिसरीन मिळते त्याला गवताच्या रंगाचे ग्लिसरीन म्हणतात. हे अशुद्ध असून निर्वात बाष्पनाने शुद्ध करता येते.
तेले आणि वसा यांतील वसाम्ले वेगळी करण्यासाठी पाण्याने त्यांचे जलीय विच्छेदन (पाण्याच्या विक्रियेने संयुगाचे तुकडे करणे) करतात. ही रासायनिक क्रिया उत्प्रेरक (विक्रिया जलद किंवा कमी तापमानास घडावी यासाठी वापरण्यात येणारा पदार्थ) वापरून नेहमीच्या वातावरण दाबास किंवा उच्च दाब व उच्च तापमान यांचा उपयोग करून, उत्प्रेरकाने किंवा उत्प्रेरकाशिवाय घडवून आणता येते. विक्रियेनंतर वसाम्ले वेगळी काढली म्हणजे जो विद्राव उरतो त्याला ‘स्वीट-वॉटर’ म्हणतात. त्यात ग्लिसरीन असते. स्वीट-वॉटरमध्ये चुना मिसळून मिश्रण चांगले ढवळतात व गाळतात. जो विद्राव मिळतो तो निर्वात बाष्पित्राने (बॉयलरने) संहत केला म्हणजे ग्लिसरीन मिळते. ते नंतर शुद्ध करतात
(२) इ.स. १९४९ पर्यंत ग्लिसरीन वरील प्रक्रियांनीच मुख्यतः मिळविले जात असे. त्यानंतर संश्लेषणानेही (रासायनिक विक्रियांनी साध्या संयुगापासून पदार्थ बनविण्यानेही) ते बनविण्यात येऊ लागले आणि १९६५ च्या सुमारास एकंदर उत्पादनाच्या सु. ६० टक्के इतके उत्पादन या पद्धतीने होऊ लागले.
या पद्धतीत खनिज तेलाच्या शुद्धीकरणात मिळणारा प्रोपिलीन वायू कच्चा माल म्हणून वापरला जातो. पुढील तीन मार्गांनी प्रोपिलिनापासून ग्लिसरीन बनविता येते.