cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पाच पुस्तकालयविज्ञान सिद्धांत
दुसऱ्या सूत्रानुसार वाचकाचीही काही कर्तव्ये आहेत. विशेषतः वाचायला नेलेले पुस्तक वेळेवर परत करण्यासंबंधात वाचकाने दक्ष राहिले पाहिजे. तसे न केल्यास इतर वाचकांचा ते पुस्तक वाचण्याचा हक्क हिरावून घेतला जातो व दुसऱ्या सिद्धांताचा भंग होतो. काही वाचक पुस्तके, इतरांना मिळू नयेत म्हणून मुद्दाम चुकीच्या जागी ठेवतात. पाने फाडतात. एवढेच नव्हे तर पुस्तके चोरूनदेखील नेतात. परिणामी ते पुस्तक वाचण्याची इतरांची संधी नष्ट होते. हे सर्वया चुकीचे असून प्रत्येक वाचकासाठी ग्रंथ आहे या सिद्धांताच्या विरुद्ध आहे. यासाठीच आजकाल वाचकांचे प्रशिक्षण ही कल्पना रूढ होत आहे. त्यात वाचकांनी ग्रंथालयाचा सुयोग्य वापर कसा करावा, या संदर्भात वाचकाला माहिती दिली जाते.
(२) साधनसामग्रीचा उपयोग
कोणतेही ग्रंथालय हे परिपूर्ण असू शकत नाही. ज्ञान व माहितीचे प्रकाशन दररोज नवनवीन स्वरूपात आपल्यासमोर येत असते. त्यामुळे कोणत्याही ग्रंथालयास प्रसिद्ध होणारे सर्वच वाचनसाहित्य खरेदी करून आपल्या वाचकांना उपलब्ध करून देणे हे सर्वस्वी अशक्य असते. अगदी लायब्ररी ऑफ काँग्रेस, वॉशिंग्टन किंवा लेनिन स्टेट लायब्ररी, मॉस्को यांसारख्या जगविख्यात ग्रंथालयांनाही आपल्या बाचकांना हवे ते पुस्तक स्वतःच्या संग्रहातून नेहमीच देता येत नाही. यासाठी काही ग्रंथालयांनी एकत्र येऊन एकमेकांस सहकार्य करण्याची कल्पना पुढे आली. एखाद्या ग्रंथालयात जे पुस्तक नसते, ते शेजारच्या दुसऱ्या ग्रंथालयात असू शकते. वाचकाची गरज भागविण्यासाठी दुसरीकडून ते पुस्तक काही मुदतीसाठी उसने आणून आपल्या वाचकास पुरविणे हा त्यावरील एक मार्ग होय. यालाच साधनसामग्रीचा परस्पर सहकार्याने उपयोग (रिसोर्स शेअरिंग) असे म्हटले जाते. अशा प्रकारचे परस्पर सहकार्य एका गावातील 'सर्व ग्रंथालयांमध्ये होऊ शकते. त्याचप्रमाणे राज्य, विभागीय देश तसेच आंतरराष्ट्रीय पातळीवरही सहकार्ण केले जाऊ शकते. ग्रंथालयांनी अशा तऱ्हेने साधनसामग्रीचा एकमेकांच्या सहकार्याने उपयोग करून आपापल्या वाचकांची सेवा अधिक चांगल्या प्रकारे करावी, यासाठी राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावर काही निश्चित व्यवस्था निर्माण करण्याचे प्रयत्न यापूर्वीच सुरू झालेले आहेत. प्रत्येक वाचकासाठी ग्रंथ आहे. या ग्रंथालयशास्त्राच्या दुसऱ्या सिद्धांताच्या परिपूर्तीच्या दृष्टीने टाकलेले हे एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे.२.२.३ तिसरा सिद्धांत प्रत्येक ग्रंथासाठी वाचक
ग्रंथालयशास्त्राचा तिसरा सिद्धांत आहे प्रत्येक ग्रंथासाठी वाचक असतो.' पहिल्या सिद्धांताप्रमाणेच या ठिकाणीही पुस्तकाच्या बाजूने विचार केलेला दिसून येतो. ग्रंथालयात असलेल्या प्रत्येक पुस्तकाला त्यातील माहिती व विषयाला अनुसरून योग्य असा वाचक मिळाला पाहिजे आणि त्या ग्रंथाचा वापर झाला पाहिजे. न वापरल्या जाणाऱ्या ग्रंथांवर झालेली गुंतवणूक हा व्यर्थ खर्च असतो. ग्रंथालयात तसा तो होऊ नये, निदानपक्षी कमीत कमी व्हावा, असा दृष्टिकोन या सिद्धांतामागे आहे.
तिसऱ्या सिद्धांताचे उपयोजन
तिसऱ्या सूत्राची ग्रंथालयात अंमलबजावणी करताना वाचकांना पुस्तकापर्यंत मुक्तपणे प्रवेश मिळेल,अशी व्यवस्था करणे आवश्यक आहे. या व्यवस्थेमध्ये ग्रंथसंग्रह हा विषयानुसार वर्गीकृत करून उघड्या शेल्फांवर ठेवलेला असतो. आपल्या गरजेनी पुस्तके या ठिकाणी वाचकाला मोकळेपणाने पाहता, हाताळता येतात. अशा रितीने उघड्या कपाटांमधील पुस्तके शोधताना वाचकाला त्याच्या आवडीचे एखादे पुस्तक अचानकपणे पाहायला मिळते, जे एरवी त्याला माहीतही नसते. म्हणून तिसऱ्या सिद्धांताची अंमलबजावणी करताना वाचकांचा पुस्तकांपर्यंत मुक्त प्रवेश (ओपन अॅक्सेस) अत्यंत आवश्यक ठरतो.
मुक्त प्रवेशाची पद्धत योग्य रितीने राबवायची झाली तर ग्रंथालयीन कर्मचाऱ्यांवर काही जबाबदारी निश्चितपणे पडते. त्यापैकी सर्वप्रथम म्हणजे या पद्धतीमध्ये ग्रंथसंग्रहाची विषयवार मांडणी कायम ठेवावी लागते. एकमेकांशी संबंधित असे विषय एकमेकांशेजारी ठेवावे लागतात. वाचकांच्या संपर्कामुळे किंवा पुस्तके मुक्तपणे हाताळण्यामुळे अनेकदा पुस्तकांच्या जागा बदलू शकतात. पुस्तके या विभागातून त्या विभागात जाऊन पडण्याचीही शक्यता असते. कर्मचाऱ्यांनी हे लक्षात घेऊन पुस्तके वारंवार नीटपणे, विषयवार, विभागवार जागेवर लावली पाहिजेत. वाचकांच्या मार्गदर्शनासाठी ग्रंथसंग्रहामध्ये स्थान यादी, विषयांची / विभागांची नावे, पाट्या, फलक (बोर्ड) ठळकपणे दिसतील अशी लावली पाहिजेत.
वाचकांवरही या व्यवस्थेत काही जबाबदारी नक्कीच आहे. त्यांनी पुस्तके हाताळताना काळजी घेतली पाहिजे. वारंवार पुस्तके बाहेर काढून नंतर ती कुठेतरी ठेवणे टाळले पाहिजे. नेमके हवे तेच पुस्तक घ्यावे व ते शक्यतो कपाटावर त्याच जागी ठेवण्याचा प्रयत्न करावा. शिवाय काही अपरिपक्व विचारांचे वाचक एखादे पुस्तक फक्त आपल्यालाच पुन्हा मिळावे म्हणून मुद्दाम चुकीच्या ठिकाणी ठेवतात. इतकेच नव्हे तर पुस्तकाची पाने फाडतात किंवा पुस्तक चोरून नेण्याचाही प्रयत्न करतात. अशा असामाजिक प्रवृत्तींना प्रतिकार करण्याची दक्षता जाणत्या वाचकांनी घेतली पाहिजे व ग्रंथालयाची व्यवस्था बिघडू नये यासाठी सहकार्य केले पाहिजे. मुक्त प्रवेश पद्धतीचे काही फायदे तर काही तोटेही आहेत. परंतु दक्षता घेऊन तोटे कमी केले व फायदे वाढविले, तर 'प्रत्येक ग्रंथासाठी वाचक' या सिद्धांताचे उत्तम प्रकारे पालन करणे शक्य होईल व पुस्तकांचा उपयोग वाढविता येईल.
मुक्त प्रवेश पद्धतीमध्ये वाचकांच्या दृष्टीने एक मोठा फायदा असा होतो की, त्यांच्या आवडीच्या पुस्तकांशेजारी असणारी त्या विषयावरील इतरही अनेक पुस्तके त्यांना पाहायला मिळू शकतात. एवढेच नव्हे तर त्यांच्या आवडीच्या विषयांशी संबंधित अशा इतर विषयांवरील पुस्तकेही ते पाहू शकतात. हा लाभ नियंत्रित किंवा बंद प्रवेश पद्धतीमध्ये मिळत नाही.
या पद्धतीत सर्वात मोठा त्रास असा होतो की, काही वाचक पुस्तके मुद्दाम मलतीकडेच ठेवून देतात. पाने फाडणे, प्रसंगी पुस्तकच ग्रंथालयाबाहेर चोरून नेणे असे प्रकार होण्याचीही शक्यता असते. हे प्रकार नियंत्रित करणे शक्य असले तरी संपूर्णपणे बंद करणे कठीणच असते. तथापि असे असते तरी वाचक व पुस्तक यांची कोणाही मध्यस्थाशिवाय समक्ष गाठभेट पडणे हा मोठा फायदा असल्य काही बाबतीत काळजी घेतली तर ही पद्धत उपयुक्त होऊ शकते व त्यामुळे पुस्तकांना त्यांचा योग्य वाचक मिळू शकतो. वाचकालाही त्याच्या आवडीची पुस्तके मिळतात.
नवीन पुस्तकांची यादी ग्रंथालयात नव्याने आलेल्या पुस्तकांच्या याद्या नियमितपणे तयार करून त्या वाचकांसाठी वितरित केल्या पाहिजेत. त्यायोगे नवीन पुस्तकांची माहिती पुस्तकप्रेमी वाचकांना मिळू शकेल व त्यांच्याकडून अशा पुस्तकांना मागणी येईल. पुस्तके प्रदर्शित करणे : ग्रंथालयात नवीन आलेली पुस्तके एखाद्या दर्शनी ठिकाणी प्रदर्शित करून ठेवावीत. अशा रितीने आकर्षकरित्या प्रदर्शित केलेल्या नव्या पुस्तकांकडे वाचकांचे लक्ष चटकन वेधले जाते. ज्यांना ती पुस्तके आवडतात ते वाचक पुस्तकांसाठी आपली मागणी नोंदवितात. अशा नवीन घेतलेल्या पुस्तकांची आकर्षक मांडणी अनेक ग्रंथालयांत हल्ली करून ठेवतात.
ग्रंथप्रदर्शन ठरावीक कालावधीनंतर ग्रंथालयातील पुस्तकांचे प्रदर्शन आयोजित करावे. त्यामुळे अनेक पुस्तकांना त्यांचे वाचक भेटतात, असा अनुभव आहे. कारण प्रदर्शनामुळे वाचक व पुस्तक यांची समोरासमोर भेट होत असते. प्रदर्शनात वाचक पुस्तक हाती घेऊन पाहू शकतो, चालू शकतो. अनुक्रमणिका पुस्तकाची मांडणी, इत्यादी पाहू शकतो. हा पुस्तकाचा वाचकाला होणारा संक्षिप्त परिचयच होय. प्रयत्नामधूनही अनेक पुस्तकांना त्यांचे जिज्ञासू वाचक मिळू शकतात. वाचकांना कोणती विविध प्रकारची पुस्तके ग्रंथालयात आहेत, हे प्रदर्शनामुळे चटकन समजून येते.
(ख) ग्रंथालय तालिका
दुसऱ्या सिद्धांताप्रमाणेच तिसऱ्या सिद्धांताचे पालनही ग्रंथालयातील तालिका अद्ययावत व नीटस असण्यामुळे होऊ शकते. ग्रंथालय तालिका (कॅटलॉग) शास्त्रशुद्ध व परिपूर्ण असली तर विविध दृष्टिकोनातून तालिका हाताळणाऱ्या जिज्ञासू वाचकाचे लक्ष त्याला हव्या असणाऱ्या नेमक्या पुस्तकाकडे वेधले जाते.
२.२.४ चौथा सिद्धांत वाचकाचा वेळ वाचवा तसेच ग्रंथालय सेवकाचा वेळ
वाचवा
ग्रंथालयामध्ये काही वाचनसाहित्य मिळविण्यासाठी येणारे वाचक हे उद्योगी व अभ्यासू नागरिक असतात. एखादे पुस्तक किंवा संदर्भ मिळविण्यासाठी ते ग्रंथालयात येतात. त्या वेळी त्यांना अकारण जास्त वेळ वाट पाहावी लागू नये. तसे झाले तर त्यांचा ग्रंथालयाबाबत गैरसमज होऊ शकेल व ते पुन्हा क्वचितच ग्रंथालयाकडे येतील, म्हणून कोणत्याही वाचकाला ग्रंथालयात त्वरित व जलद गतीने सेवा मिळाली पाहिजे.
काही वेळा वाचकाला एखाद्या बौद्धिक गोष्टीत वाटणारे स्वारस्य हे तात्कालिकही असू शकते. उदाहरणार्थ, 'रुपया परिवर्तनीय झाला म्हणजे काय? हे त्याला लगेच समजावयास हवे. ही माहिती देण्यासाठी उशीर झाला तर तो सारा विषयच विसरून जाईल. असे होऊ नये म्हणूनही वाचक ग्रंथालयात दाखल झाल्यावर त्याची जशी मागणी असेल त्यानुसार त्याला सत्त्वर वाचनसाहित्य मिळाले पाहिजे. तरच ग्रंथालयाविषयी त्याचे मत चांगले होईल.
चौथ्या सिद्धांताचे उपयोजन
(क) मुक्त प्रवेश
ग्रंथालयशास्त्राच्या तिसऱ्या सिद्धांताप्रमाणेच चौथा सिद्धांतदेखील मुक्त प्रवेश पद्धतीचाच पुरस्कार करतो. ज्या ग्रंथालयात मुक्त प्रवेश पद्धतीऐवजी वाचकांस ग्रंथ हाताळण्याची सुविधा नसते. तेथे वाचकांची बरीच गैरसोय होते, त्यामुळे हवी ती पुस्तके मिळविण्यात त्यांचा वेळही बराच वाया जातो. उदाहरणार्थ, ग्रंथालयातील तालिका पाहून आपल्या गरजेच्या पुस्तकांची यादी केली व ती ग्रंथालयातील कर्मचान्याकडे दिली तर प्रथम कर्मचारीही यादी घेऊन ग्रंथसंग्रहाकडे जातो व त्या यादीपैकी उपलब्ध असतील तेवढी पुस्तके स्वतः घेऊन बाहेर येतो. वाचकाने ती पुस्तके पाहिल्यावर त्यातली सर्वच पुस्तके आपल्याला वाटली होती तेवढी उपयुक्त नाहीत असे वाचकाच्या ध्यानी येते. काही पुस्तकांत विषयाची त्रोटक माहिती असते. काही पुस्तकांत त्या वाचकाने पूर्वी अन्यत्र मिळविलेलीच माहिती असते. या कारणांमुळे बाचकाला ग्रंथालय कर्मचाऱ्याने दाखविलेली सर्वच पुस्तके न्यावीत, असे वाटत नाही. मग तो पुन्हा तालिकेकडे वळून दुसरी यादी करायला प्रवृत्त होतो. पुन्हा पूर्वीप्रमाणेच सारी प्रक्रिया होते. अशा चुका आणि शिका पद्धतीमुळे उभयपक्षी गैरसोयच अधिक होते व त्यामध्ये वाचकाचा वेळही वाया जातो.
वाचकाचा वेळ दोन प्रकारचा असू शकतो. एक प्रत्यक्षपणे खर्च होणारा म्हणजेच वस्तुनिष्ठ वेळ तर दुसरा विषयनिष्ठ व्यक्तिनिष्ठ (Subjective) वेळ. अर्थात जेवढा वेळ खर्च झाला असे वाचकाला वाटते, तो वेळ म्हणजे आपण बसची वाट पाहात मिनिटे थांबलो तर हा वस्तुनिष्ठ वेळ, पण ही १० मिनिटे अनेकदा ३० मिनिटांप्रमाणे वाटतात. हा विषयनिष्ठ (व्यक्तिनिष्ठ) वेळ होय. बंद प्रवेशपद्धतीमध्ये या दोन्ही प्रकारे वाचकाचा वेळ खर्च होत असतो.
उलटपक्षी, मुक्त प्रवेश पद्धतीमध्ये वाचक स्वतः ग्रंथसंग्रहामध्ये जाऊन विविध पुस्तके हाताळीत असल्याने त्याला आपला वेळ वाया गेल्यासारखे वाटत नाही. त्यातून जर पुस्तके विषयवार, वर्गीकरण करून लावलेली असतील तर त्याचा प्रत्यक्ष खर्च होणारा वेळही वाचतो. अशा प्रकारे वाचकाचा वस्तुनिष्ठ व विषयनिष्ठ / व्यक्तीनिष्ठ (ऑब्जेक्टिव्ह अँड सब्जेक्टिव्ह) दोन्ही प्रकारचा वेळ मुक्त प्रवेश पद्धतीत वाचू शकतो. म्हणूनच चौथ्या सिद्धांताचे पालन करण्यासाठी मुक्त प्रवेश पद्धती उपकारक ठरते. (ख) वर्गीकरण व तालिका
वाचकाचा वेळ वाचविण्यासाठी आणखीही काही महत्त्वाची तांत्रिक साधने ग्रंथालयशास्त्राने निर्माण केलेली आहेत. पुस्तकांचे विषयवारीने योग्य प्रकारे वर्गीकरण केल्याने एका विषयावरील सर्व पुस्तके एकत्र येतात. वाचक विविध प्रकारे म्हणजे पुस्तकाच्या नावानुसार, लेखकाच्या नावानुसार किंवा विषयानुसार, ग्रंथालयातील तालिकेमध्ये आपल्या गरजेच्या पुस्तकांचा शोध घेत असतो. म्हणून तालिका ही वरीलप्रमाणे ग्रंथनामानुसार, लेखकनामानुसार किंवा विषयानुसार तयार केलेली असल्यास हवे ते पुस्तक शोधण्यात वाचकाचा वेळ वाया जात नाही. त्याचप्रमाणे संदर्भसेवा हीदेखील वाचकाला त्वरित हवी ती माहिती पुरविणारी व मार्गदर्शन करणारी महत्त्वाची ग्रंथालयीन सेवा होय. माहितीचे संकलन करणारे विविध ज्ञानकोश, शब्दकोश नियतकालिके, वार्षिके, अहवाल यांचा उत्तम संग्रह ग्रंथालयात असेल तर वाचकांना अत्यंत कमी वेळात हवी ती माहिती देता येते व त्यांचा वेळ वाचतो. खेरीज, ग्रंथालयातील ग्रंथसंग्रह दालनामध्ये विविध विषय संग्रह यांचा निर्देश करणारे फलक, बोर्ड, पाट्या, सूचना ठिकठिकाणी लावण्यामुळेही वाचकांस योग्य मार्गदर्शन होते व त्यांचा वेळ वाया जात नाही. इतकेच काय, पण ग्रंथ, नियतकालिके वा अन्य वाचनसाहित्य यांची वेळेवर खरेदी बांधणी करून घेण्यामुळेही वाचकांना आपण या गोष्टी वेळेवर पुरवू शकतो व त्यासाठी त्यांना वाट पाहावी लागत नाही.
(ग) देवघेव पद्धती
ग्रंथालयात पुस्तके देण्याघेण्यासाठी पूर्वी बराच वेळ खर्ची पडत असे. जुन्या रजिस्टर पद्धतीचा अवलंब केल्यामुळे त्यात प्रत्येक पुस्तकाचे नाव नोंदणी क्रमांक लिहावे लागत व वाचकाची सही घेतली जात असे. पुस्तके जमा करतानाही हीच प्रक्रिया उलट दिशेने करावी लागत असे. या पद्धतीत वाचकाचा. बराच वेळ जात असे. अजूनही काही ठिकाणी ही पद्धती प्रचलित आहे.
आजकाल मात्र, तिकीट पद्धती अस्तित्वात आली आहे व तिचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जात आहे. याही पुढे जाऊन काही अत्याधुनिक ग्रंथालयांमध्ये फोटो चार्जिंग, कॉम्प्युटर चार्जिंग म्हणजे देवघेव नोंद (बार कोड सिस्टीम) या पद्धतींचा अंमल सुरू झालेला असून यामुळे काही क्षणात वाचकाने परत दिलेल्या किंवा घेतलेल्या पुस्तकांची नोंद केली जाते. परिणामी वाचकांना अत्यंत जलद गतीने सेवा मिळू शकते.
२.२.५ पाचवा सिद्धांत ग्रंथालय ही वर्धिष्णू संस्था आहे
ग्रंथालयशास्त्राचा डॉ. रंगनाथनप्रणीत पाचवा सिद्धांत आहे ग्रंथालय ही एक वर्धिष्णू संस्था आहे. या ठिकाणी डॉ. रंगनाथन यांनी संस्था या अर्थाने 'ऑर्गनायझेशन' असा शब्द न वापरता 'ऑर्गॅनिझम्' असा जीवशास्त्रीय शब्द मुद्दाम वापरला आहे, हे लक्षात घेतले पाहिजे. त्यामागे ग्रंथालय हेदेखील एखाद्या सजीव आकृतिबंधाप्रमाणे स्वयंभू आहे आणि सजीवाची वाढ जशी नैसर्गिक विकासक्रमाप्रमाणे होते, तद्वत ग्रंथालयसुद्धा स्वतःच्या सहज स्वाभाविक प्रेरणेने वाढत असते असा आशय आहे. ती केवळ एक कृत्रिम औपचारिक संघटना नाही तर जिथे ज्ञान-विज्ञानाचे, भावना आणि विचारांचे प्रतिमा आणि कल्पकता यांचे साक्षात स्पंदन आहे, अशी ती एक नवनवोन्मेषशाली संस्था आहे आणि मानवाचे जीवन बदलण्यास ती कारण होऊ शकते, असे डॉ. रंगनाथन यांना सुचवावयाचे आहे.
सजीवामध्ये बाढ किंवा विकास हा दोन प्रकारे होत असतो. लहान मुलाची वाढ जसे, उंची शारीरिकदृष्ट्या झपाट्याने होत असते व आपण ती स्पष्टपणे पाहू शकतो. याउलट प्रौढ व्यक्तीची वाढ ही अशी दृश्यमान नसते. तर त्याच्या शरीरात पेशींचे पुनरुत्पादन होत असते. त्यायोगे त्याची गुणात्मक वाढ होत असते. ग्रंथालयाच्या विकासामध्ये आपणास ही सारीच लक्षणे पाहावयास मिळतात. प्राथमिक अवस्थेत ग्रंथालय सर्व बाजूंनी (ग्रंथसंग्रह, वाचक, इमारत, सेवक) वाढत असते. ही वाढ आपल्या डोळ्यांना जाणवत असते. एका विशिष्ट मर्यादेनंतर मात्र ग्रंथालय अंतर्गतरित्या समृद्ध होत जाते. म्हणजे ग्रंथांची समावेशकता, सेवेतील विविधता, गुणात्मक विकास या गोष्टी ग्रंथालयात दिसून येऊ लागतात. एक मात्र खरे की सर्वकाळ ग्रंथालय हे वाढत व विकसित होत असते. त्याला थांबणे माहीत नसते. म्हणूनच ग्रंथालय ही एक वर्धिष्णू (सतत विकास पावणारी) संस्था आहे, असे पाचवा सिद्धांत सांगतो.
ग्रंथालयाचे प्रमुख घटक पुढीलप्रमाणे असतात : (१) ग्रंथसंग्रह (२) सेवकवर्ग, (३) वाचकवर्ग, आणि (४) इतर साधनसामग्री, जसे, इमारत, फर्निचर, अन्य साधने, इत्यादी ग्रंथालय वाढते असे ज्यावेळी आपण म्हणतो, त्या वेळी हे सर्वच घटक वाढत असतात, हे लक्षात घेतले पाहिजे.
पाचव्या सिद्धांताचे उपयोजन
(क) ग्रंथसंग्रह
ग्रंथालयातील ग्रंथसंग्रह, नियतकालिके यांमध्ये प्राथमिक अवस्थेत अत्यंत वेगाने वाढ होत असते.परिणामी ग्रंथसंग्रह ठेवण्याची जागा (स्टँक रूम) तालिकेच कॅबिनेट, कॅबिनेट रूम तसेच पुस्तके ठेवण्यासाठी असणारी कपाटे यातही स्वाभाविक वाढ असते. ही वाढ लक्षात येण्यासारखीच असते. ग्रंथसंग्रह वाढल्यावर त्याची ठेवण्याची व्यवस्थाही वाढत्या प्रमाणात होणे साहजिकच असते. त्यामुळे ग्रंथालयातील सेवकांना पुनःपुन्हा कपाटांवर मार्गदर्शक फलक लिहून त्यांच्या जागा (पुस्तक संख्या वाढल्यामुळे) बदलून वाचकांची सोय करणे क्रमप्राप्त असते.
(ख) वाचकवर्ग
ज्या ग्रंथालयामध्ये ग्रंथालयशास्त्राचे पहिले चार सिद्धांत जाणीवपूर्वक अमलात आणले जातात, तेथील वाचकांची संख्यादेखील साहजिकच वाढत राहणार, हे उघड सत्य आहे. ग्रंथालयाचा वाचकवर्ग वाढला की ग्रंथालयाची असलेली जागा अपुरी पडू लागते. कार्यक्षम ग्रंथालयांची वाचकसंख्या ( वाचकवर्गाची संख्या) ही सामान्यतः वाढतच असते, असे म्हणण्यास प्रत्यवाय नाही. (ग) सेवकवर्ग
ग्रंथालयातील ग्रंथसंपदा वाढत जाते तसतसा वाचकवर्गही वाढत जातो आणि वाचकांची संख्या वाढल्यास त्यांच्या गरजेनुसार व मागणीनुसार ग्रंथालयीन सेवेचे स्वरूपही बदलू शकते. ग्रंथालयाच्या कामात वाढ होते. ही वाढ संख्यात्मक तसेच गुणात्मक अशा दोन्ही प्रकारची असते. वाचकांना अधिक प्रमाणात संदर्भसेवा द्यावी लागते. साहजिकच त्यासाठी कर्मचारीवर्गही वाढवावा लागतो.
तो कामाच्या स्वरूपानुसार संख्यात्मक तसेच गुणवत्तेच्या दृष्टीनेही योग्य असा असावा, अशी साहजिकच अपेक्षा असते. थोडक्यात, ग्रंथालयाचा विस्तार जसजसा वाढत जातो तसतसे तेथील ग्रंथालयीन सेवेचे स्वरूपही विकसित होत जाते. हल्ली अनेक संशोधन ग्रंथालयांत प्रलेखन सेवा, झेरॉक्सद्वारे मजकुराच्या प्रती करून देणे, अनुवाद सेवा, इत्यादी प्रकारे सुविधा दिल्या जातात. त्यामुळे काम वाढतेच परंतु कामात म्हणजेच ग्रंथालयीन सेवेत विविधताही येते. साहजिकच त्या प्रमाणात आवश्यक तेवढा व प्रशिक्षित असा कर्मचारीवर्गही नेमावा लागतो.
ग्रंथालयात विविध विषयांवरील ग्रंथ मोठ्या प्रमाणावर आले म्हणजे योग्य वर्गीकरण पद्धतीचा अवलंब करण्याची महत्त्वाची निकड उत्पन्न होते. आजकाल शास्त्रीय संशोधनातील प्रगतीमुळे एकेका विषयाच्या अनेक शाखा-उपशाखा विकसित होत आहेत. नव्या ज्ञानाची सतत भर पडत आहे. दोन विषयांमधील परस्परसंबंध, त्यांचा तुलनात्मक अभ्यास करणारेही ग्रंथ प्रकाशित होत आहेत. ज्ञानाच्या या सर्व पातळ्या योग्य प्रकारे वर्गीकृत करणारी ग्रंथवर्गीकरण पद्धती ग्रंथालयात अवलंबिली गेली पाहिजे. ठोकळेबाज, स्थूल वर्गीकरण करण्यामुळे वर्गीकरणाची प्रक्रिया अचूकपणे होणार नाही व एखादा ग्रंथ चटकन काढून देणे ग्रंथालय सेवकास कठीण होईल. म्हणून वर्गीकरण पद्धती ही ग्रंथालयाचे व ग्रंथसंपदेचे स्वरूप लक्षात घेऊन त्यास अनुरूप व उपयुक्त होईल, अशीच ठरविली पाहिजे. एवढेच नव्हे तर स्वीकृत वर्गीकरण पद्धतीच्या नवीन आवृत्तीचा ग्रंथपालाने वापर केला पाहिजे, संशोधन ग्रंथालयात इलेक्ट्रॉनिक्स, बायोटेक्नॉलॉजी, गणकयंत्रशास्त्रे यांसारख्या नवीन विषयांसाठी विशेष वर्गीकरण पद्धतीचा वापरही करावा लागेल ग्रंथालयाची वाढ होत असताना, ग्रंथालयातील तालिकाही सुव्यवस्थित काळजीपूर्वक तयार करावी लागते. विशेषतः पत्ररूप तालिका (कार्ड-कॅटलॉग) करताना नोंदी हरवू नयेत, त्यांची रचना बदलू नये व त्यामुळे वाचक गोंधळून जाऊ नयेत, याची दक्षता घेणे आवश्यक ठरते. तालिका हे वाचकांना मार्गदर्शन करणारे एक महत्त्वाचे ग्रंथालयीन साधन आहे.
(च) आधुनिकीकरण
(छ) भविष्यासाठी तरतूद ग्रंथालयाची वाढ होत असताना ग्रंथालयाच्या इमारतीच्या संदर्भात एक महत्त्वाची गोष्ट नेहमीच लक्षात ठेवावी लागते, ती म्हणजे भावी काळातील इमारतीचा विस्तार. त्यासाठी ग्रंथालयाची इमारत बांधण्याच्या वेळीच योग्य ती तरतूद जागेच्या बाबतीत तसेच ग्रंथालयाच्या इमारतीच्या आराखड्याच्या बाबतीतही करावी लागते. कारण इमारतीचा विस्तार करण्याची गरज कित्येकदा अपेक्षेपेक्षा लवकरच निर्माण होते. म्हणून ऊर्ध्वगामी म्हणजे मजल्यांच्या संदर्भात तसेच जमिनीवर आडव्या स्वरूपातही इमारतीचा अधिक विस्तार गृहीत धरून त्यानुसार इमारतीचे नियोजन करणे आवश्यक ठरते.
(ज) जुनी पुस्तके रद्द करणे
ग्रंथालयाची वाढ होताना, विशिष्ट मर्यादिनंतर ती एखाद्या प्रौढाच्या वाढीप्रमाणे गुणात्मक रितीने समृद्ध होते असे यापूर्वी म्हटले आहे. त्यामुळे ग्रंथालयातील कालबाह्य व तुलनेने निरुपयोगी अशी पुस्तके वेळोवेळी रद्दबातल करणे व त्याजागी नवीन उपयुक्त पुस्तके खरेदी करणे ही प्रक्रिया ग्रंथालय वाढीमध्ये आवश्यक होऊन बसते. असे केल्यामुळे ग्रंथालयाचे संदर्भमूल्य वाढते व ते बदलत्या काळाबरोबर राहते. परिणामी वाचकांच्या दृष्टीने ते अधिक उपयुक्त ठरते, असे म्हटल्यास चुकीचे होणार नाही.
काही ग्रंथपालांचा दृष्टिकोन असा आहे की, ग्रंथालय विकासाच्या एका विशिष्ट टप्यानंतर रद्दबातल करावयाच्या पुस्तकांची संख्या व नवीन येणाऱ्या पुस्तकांची संख्या ही साधारणतः सारखीच असावी. म्हणजे ग्रंथालय आपोआपच सम प्रमाणात नित्यनूतन होत राहील. पुस्तके रद्दबातल करण्याची प्रक्रिया सातत्याने केली गेली तर एका विशिष्ट टप्यानंतर ग्रंथालयाच्या वाढीची गती ही पुष्कळ अंशी नियंत्रित होते, असे सर्वसामान्यपणे म्हणावयास हरकत नाही.
पुस्तके ग्रंथालयामधून रद्दबातल करणे याचा अर्थ ती अक्षरशः दाखल नोंदवहीवरून कमीच केली पाहिजेत, असा नाही. ज्यांची उपयुक्तता तादृश कमी झाली आहे, अशी पुस्तके निवडून ती मुख्य संग्रहापासून वेगळी काढून बाजूला ठेवली तरी वेळप्रसंगी वापरता येतात. असे केल्यामुळे नव्या पुस्तकांना जागा उपलब्ध होते. ग्रंथालय अद्ययावत राहते.
एखाद्या शहरातील भूप्रदेशातील काही ग्रंथालयांनी एकत्र येऊन आपली अशा प्रकारे संग्रहातून कमी केलेली सर्व पुस्तके एखाद्या मध्यवर्ती ठिकाणी ठेवली तर त्यांचा गरजेनुसार उपयोग करता येतो. ग्रंथालयांच्या परस्पर सहकार्याचे (रिसोर्स अरिंग) एक उदाहरण म्हणून सांगता अशा प्रकारे ग्रंथालय हे ग्रंथसंग्रह, वाचकवर्ग, कर्मचारी तसेच इतर साधनसामग्री अशा विविधांगांनी सतत वर्धिष्णू असते, हे आपल्या लक्षात येऊ शकेल.
वर्ग:ग्रंथालयशास्त्र
२०१९ एसीसी पश्चिम क्षेत्र टी२०
२०१९ एसीसी पश्चिम क्षेत्र टी२० ही २० ते २४ जानेवारी २०१९ दरम्यान ओमानमध्ये आयोजित एक ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) क्रिकेट स्पर्धा होती. बहारीन, कुवेत, मालदीव, कतार आणि सौदी अरेबिया हे पाच सहभागी संघ होते. हे सर्व सामने मस्कत येथील अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियमवर खेळले गेले. १ जानेवारी २०१९ पासून सर्व सदस्यांना संपूर्ण ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय दर्जा देण्याच्या आयसीसी च्या निर्णयानंतर, सर्व सहभागी राष्ट्रांनी स्पर्धेदरम्यान त्यांचे टी२०आ पदार्पण केले. सौदी अरेबियाने अंतिम फेरीत कतारचा - जो राऊंड-रॉबिन टप्प्यात अपराजित होता - ७ गडी राखून पराभव केला. कतारच्या तमूर सज्जादला स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू म्हणून गौरविण्यात आले.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट
शिराळमाढा
शिराळमाढा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
बारव
बारव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
शिराळमाढा
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
बारव
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
सालेभट्टी
शैक्षणिक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-२. प्राथमिक शाळा-१. कनिष्ठ माध्यमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर : काही नाही. ५ ते १० की.मी.अंतरावर : माध्यमिक शाळा अंगारा येथे आहे. उच्च माध्यमिक शाळा अंगारा येथे आहे. १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर : पदवी महाविद्यालय गडचिरोली येथे आहे. इंजिनियरिंग महाविद्यालय गडचिरोली येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय गडचिरोली येथे आहे. मॅनिजमेन्ट इन्स्टिट्युट गडचिरोली येथे आहे. पॉलिटेक्निक गडचिरोली येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र गडचिरोली येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा गडचिरोली येथे आहे. .
वैद्यकीय सुविधा-सरकारी
असलेल्या सुविधा- प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र- १ नसलेल्या सुविधा - कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र,  प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र,  क्षयरोग रुग्णालय,  अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय,  अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय,  दवाखाने,  गुरांचे दवाखाने,  फिरते दवाखाने,  कुटुंब कल्याण केन्द्र,
पिण्याचे पाणी
असलेल्या सुविधा- झाकण असलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, झाकण नसलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील पाण्याचा पुरवठा, नसलेल्या सुविधा - शुद्ध केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा,
संचार
गावात असणाऱ्या सुविधा - टॅक्सी, जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - पोस्ट ऑफिस, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. उपपोस्ट ऑफिस, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मोबाइल फोन सुविधा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक बस सेवा, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. रेल्वे स्टेशन, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. ऑटो व टमटम, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. कच्चे रस्ते, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग,
बाजार व पतव्यवस्था
गावात असणाऱ्या सुविधा - स्वसहाय्य गट (SHG), शेतमाल विक्री संस्था, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ए टी एम, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. रेशनचे दुकान, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था,
आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा
गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - समुदाय भवन (टीव्ही सह अथवा विरहित), - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० की.मी.अंतरावर. जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, - ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर.
वीज पुरवठा
घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. शेतीसाठी वीजपुरवठा - आहे. व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही.
सिंचन सुविधा (क्षेत्रफळ हेक्टर मध्ये)
वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यातील गावे वर्ग:धानोरा तालुक्यातील गावे
विनोद भट्ट
विनोद भट्ट (१४ जानेवारी, १९३८ – २३ मे, २०१८) हे गुजराती विनोदी निबंधकार आणि चरित्रकार होते.
भट्ट यांचा जन्म १४ जानेवारी, १९३८ रोजी देहगाम ) जवळील नांदोल येथे जशवंतलाल आणि जयाबहेन यांच्या घरी झाला. हे १९५५ मध्ये मॅट्रिक उत्तीर्ण झाले आणि १९६१ मध्ये त्यांनी एचएल कॉमर्स कॉलेजमधून कला शाखेत पदवी प्राप्त केली तसेच १९६४ मध्ये एलएल.बी.ची पदवी मिळवली. त्यांनी सुरुवातीला विक्रीकर सल्लागार आणि आयकर सल्लागार म्हणून काम केले. भट्ट १९९६-९७ दरम्यान गुजराती साहित्य परिषदेचे अध्यक्ष होते. त्यांनी गुजराती दैनिकांमध्ये विनोदी स्तंभ, गुजरात समाचारमध्ये मग नु नाम मरी आणि दिव्य भास्करमध्ये इदम त्रित्यम ही सदरी लिहिली.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:हिंदी लेखक वर्ग:गुजराती लेखक वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
असुरबनिपाल
शेवटचा ॲसिरियन राजा. इ.स.पू. ६६९ ते ६३० च्या दरम्यान निनेव्हच्या गादीवर होता. त्याच्या नेतृत्वाखाली ॲसिरिया जगातील एक मोठी सत्ता बनली. त्याच्या साम्राज्यात बॅबिलोनिया, इराण, सिरिया आणि ईजिप्त एवढ्या देशांचा समावेश होता. त्याने ईजिप्तवर संपूर्ण स्वामित्व टिकविले. ईलमाईटच्या ट्यूमनचा पराभव केला व इ.स.पू. ६४८ त शमश्शुमुकिन ह्या आपल्या भावाचे बॅबिलोनियातील बंड मोडून तो प्रदेश आपल्या साम्राज्यात समाविष्ट केला.
असुरबनिपाल हा कला आणि वाङ्मय यांचाही मोठा भोक्ता होता. त्याने सुमेरिया, बॅबिलोनिया आणि ॲसिरिया येथील साहित्य फार प्रयासाने आणि चिकाटीने जमवून आपल्या निनेव्ह येथील राजवाड्यात संग्रहित केले आणि त्याचे सुव्यवस्थित ग्रंथालयात रूपांतर केले. त्याने पुस्तकांचे वर्गीकरण व सूचीही तयार केली होती. त्याच्या ग्रंथालया त क्यूनिफॉर्म लिपीत कोरलेल्या सु. २२,००० मातीच्या विटा होत्या. त्याने संग्रहित केलेले हे विटांवरील क्यूनिफॉर्म लिपीतील ग्रंथालय शक्य तेवढे ब्रिटिश वस्तुसंग्रहालयात हलविण्यात आले आहे. असुरबनिपालनंतर ॲसिरियन साम्राज्य नष्ट झाले.
वर्ग:ॲसिरियाचे राजे वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॅमसंग एससीएच-आय७३०
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
डॉ. बी.आर. आंबेडकर विद्यापीठ, श्रीकाकुलम
'''डॉ. बी.आर. आंबेडकर विद्यापीठ, श्रीकाकुलम''' हे इतचेरला, श्रीकाकुलम जिल्हा, आंध्र प्रदेश येथे स्थित एक राज्य विद्यापीठ आहे. आंध्रप्रदेश सरकारने २००८ मध्ये याची स्थापना केली आहे.
इतिहास
डॉ. बी.आर. आंबेडकर विद्यापीठ, श्रीकाकुलमची स्थापना आंध्रप्रदेश सरकारने २००८ मध्ये केली. विद्यापीठाला एचेचेला आणि श्रीकाकुलम येथील सर्व संबंधित महाविद्यालयांमधील आंध्र विद्यापीठाच्या कॅम्पसच्या नियंत्रणात देण्यात आले आहे. प्रथम कुलगुरू (व्हीसी) एस.व्ही. सुधारक होते आणि त्यानंतर एच. लाजपठती राय हे २०१३ मध्ये कुलगुरू झाले. विद्यमान प्रभारी कुलगुरू आणि कार्यकारी परिषदेचे प्रमुख जी. नागेश्वर राव आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:आंध्र प्रदेशातील विद्यापीठे वर्ग:श्रीकाकुलम जिल्हा वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२२
दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने जून २०२२ दरम्यान तीन महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने आणि तीन महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी आयर्लंडचा दौरा केला. महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका २०२२-२५ आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धा अंतर्गत खेळवली गेली. आयर्लंडने खेळलेले हे पहिले आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धेचे सामने होते.
दक्षिण आफ्रिकेने महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका २-१ ने जिंकली. महिला वनडे मालिकेत दक्षिण आफ्रिकेने ३-० ने अभूतपूर्व विजय मिळवला.
३रा सामना
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील क्रिकेट वर्ग:दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे
सॅमसंग एससीएच-आय७६०
हा सॅमसंगच्या 'आय' मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
पाउंड पपीझ (१९८६ दूरचित्रवाणी मालिका)
पाउंड पप्पीस (Pound Puppies) ही एक अमेरिकन दूरचित्रवाणी मालिका आहे. हा मालिका हॅना-बार्बेरा या कंपनीने तयार केला.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लिश दूरचित्रवाहिनी मालिका
बांदते
बांधण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
केळवे रोड रेल्वे स्थानकापासून पूर्वेस गेल्यावर धोंडलपाड्यानंतर हे गाव लागते. केळवे रोड रेल्वे स्थानकापासून हे गाव २.१ किमी अंतरावर आहे.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १२७ कुटुंबे राहतात. एकूण ५७३ लोकसंख्येपैकी २८३ पुरुष तर २९० महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७३.२५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८२.६६ आहे तर स्त्री साक्षरता ६४.०३ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ७२ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १२.५७ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. अॉटोरिक्शा केळवेरोड रेल्वेस्थानकावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
कमारे, हरणवाळी, वडराई, माहीम, टोकराळे, झांझरोळी, केळवे रोड, केळवे, मांगेलवाडा, मायखोप, रोठे ही जवळपासची गावे आहेत.बांदते गावाखेरीज मायखोप ग्रामपंचायतीमध्ये रोठे, झांझरोळी आणि मायखोप गावे येतात.
संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
महागाव (पूर्णा)
महागाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
जवळपासची गावे
निळा, कळगाव ,सिद्धेश्वर नगर
शरद राजगुरू
'''डॉ. शरद नरहर राजगुरू''' (जन्म : २६ नोव्हेंबर १९३३) हे एक जागतिक कीर्तीचे मराठी भूपुरातत्त्वज्ञ आहेत. त्यांचा जन्म पुण्यात शनिवार पेठेत एका मध्यमवर्गीय कुटुंबात झाला. त्यांनी १९५५साली भूशास्त्र या विषयातली पदवी घेतली आणि १९५७साली आपले पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर दोन महिन्याततच शरद राजगुरू यांनी जमशेदपूर येथे सरकारी नोकरी मिळाली, पण ती लवकरच सोडली. पुण्यातील टाय एक्स्प्लोजिव्ह्ज (एचई), मुंबईतील खंडेलवाल आणि नंतर मुंबईतील मिनिस्ट्री ऑफ सायंटिफिक ॲन्ड कल्चरल अफेअर्स अशा ठिकाणीही त्यांनी भूशास्त्रज्ञ म्हणून नोकऱ्या केल्या. पण एकाही नोकरीत ते टिकले नाहीत.
पीएच.डी
नोकरीत आपल्याला काही तरी नवीन करायला-शिकायला मिळेल असे राजगुरू यांना वाटे. पण तसे काहीच न झाल्याने त्यांनी कोणत्या तरी संस्थेत जाऊन नवीन संशोधन करायचे ठरवले. त्यासाठी त्यांनी मे १९५८मध्ये पुण्यातल्या डेक्कन कॉलेजातील डॉ. सांकलिया यांना पत्र लिहिले आणि आपली इच्छा कळविली. सांकलियांच्या सांगण्याप्रमाणे शरद राजगुरूंनी नोव्हेंबर १९५८मध्ये गोदावरी खोऱ्यातील पुरातत्त्व आणि पर्यावरणीय पुरातत्त्वावर संशोधनाला सुरुवात केली. त्यात त्यांना अनेक अडचणी आल्या. त्यांचे निवारण करता न आल्याने राजगुरूंनी पीएच.डी करण्याचा नाद सोडून दिला, आणि परत नोकरीचे कुठे जमते आहे का ते पहायला सुरुवात केली.
पुन्हा नोकरी
१९६०साली शरद राजगुरू यांचे लग्न झाले. त्यावेळी ते मुंबईत नोकरी करत होते. एके दिवशी अचानक डॉ. सांकलिया घरी आले आणि त्यांनी राजगुरू यांना पुण्यात डेक्कन कॉलेजात भूशास्त्र विषयाच्या प्राध्यापकाची नोकरी देऊ केली. त्या कॉलेजातून त्यावेळी श्री. मिश्रा व आणखी दोघा जणांची पीएच.डी पूर्ण होत आली होती, पण त्यांना डावलून, केवळ आर्थिक परिस्थितीमुळे पीएच.डी.. न करता आलेल्या राजगुरूंना नोकरी मिळाली. कारण सांकलियांना त्या जागी भूपुरातत्त्वज्ञच हवा होता. १२ जुलै १९६१ रोजी राजगुरूंनी एम.ए.च्या वर्गात विद्यार्थ्यांना पहिले भाषण दिले.
पुन्हा पीएच.डी.
पुरात्तत्त्व विभागात नोकरी सुरू झाल्यावर शरद राजगुरू यांनी मुळा-मुठा नदी प्रणालीच्या उत्तर चतुर्थक कालखंडातील भूपुरातत्त्वीय इतिहासावर संशोधन केले. या संशोधनात त्यांना पुण्यातील दत्तवाडीजवळ एक महत्त्वाचा स्तराभिलेख सापडला. त्या स्तराभिलेखात राजगुरूंना, चतुर्थक कालखंडातील पर्जन्यमानातील बदल आणि त्यामुळे मुठेच्या वागणुकीत पडलेला फरक यांचे अतिशय चांगले चित्रण दगड, गोटे, वाळू, रेव, माती अशा अवसादांच्या स्वरूपात पहायला मिळाले.
आणखी संशोधन
पीएच.डी पूर्ण झाल्यावर शरद राजगुरू यांनी भारतातील दक्षिण पठारी नद्या, सौराष्ट्र, उर्वरित गुजरात, राजस्थान, केरळ, तमिळनाडूचा किनारा, आसाम, मणिपूर, नर्मदेचे खोरे,गारो टेकड्या, कोकण, पश्चिम बंगाल, जम्मू-काश्मीर अशा भारतातील जवळजवळ सर्व प्रांतांमध्ये चतुर्थक कालखंडातील भूपुरातत्त्वीय घडामोडींवर क्षेत्रीय संशोधन आणि समान्वेषण केले. यांशिवाय महाराष्ट्रातील नेवासा, इनामगाव व वाळकी, राजस्थानातील डिडवाना व बालाथल, सौराष्ट्रातील कुंतासी व पाद्री, मध्य प्रदेशातील समनापूर आणि कर्नाटकातील हुसंगी येथील उत्खनांमध्ये पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ म्हणून भूमिका बजावली. त्या काळात भारतात ते एकमेव भूपुरातत्त्वज्ञ होते, त्यामुळे डेक्कन कॉलेजाव्यतिरिक्त राजगुरू यांना भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभाग आणि बडोद्याच्या महाराजा सयाजीराव विद्यापीठातर्फे होणाऱ्या उत्खनांमध्ये सल्लागार म्हणून बोलावणी येत. आता राजगुरू सेवानिवृत्त झाले असले तरी अशा आमंत्रणांचा ते अजूनही स्वीकार करतात.
ऑस्ट्रेलियातील संशोधन
१९७४साली शरद राजगुरू यांना ऑस्ट्रेलियातल्या कॅनबेरा येथील ऑस्ट्रेलियन नॅशनल युनिव्हर्सिटीच्या जैविक भूगोल आणि भूरचना विज्ञान विभागात एका वर्षासाठी व्हिजिटिंग फेलो म्हणून काम करण्याची संधी मिळाली. प्रोफेसर जेम्स बाऊलर यांच्या चमूबरोबर राजगुरू यांनी ऑस्ट्रेलियातील वाळवंटे आणि तेथे असलेली मंगो व फ्रॉमे तळी आणि त्यांच्या परिसरातील प्रदेशात काम केले. त्या उत्खननात त्यांनी ’मंगो मॅन’या ४०,००० वर्षापूर्वीच्या आणि त्या वेळी ऑस्ट्रेलियात सर्वात जुन्या समजल्या जाणाऱ्या मानवाचा शोध लावला.
मानसन्मान
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
गोविंद पुंडलिक हेगडे देसाई
भारतकार '''गो.पुं. हेगडे देसाई''' (७ नोव्हेंबर, १८८५:केपे तालुका, गोवा, भारत - १९४९) हे एक मराठी पत्रकार होते. हेगडे देसाईंनी प्राथमिक शिक्षणानंतर पोर्तुगीज शिक्षण घेतले. पोर्तुगीजमधून त्यांनी वकिलीचे आणि औषधशास्त्राच्या अभ्यासक्रमाचे शिक्षण घेतले. त्यांनी सरकारी नोकरी करावी अशी त्यांच्या आई-वडिलांची इच्छा होती. परंतु त्याला नकार देउन पत्रकारिता सुरू केली. त्यांनी ६ नोव्हेंबर १९१२ रोजी भारत हे मराठी व पोर्तुगीज भाषेतील द्विसाप्ताहिक सुरू केले. नंतर ते केवळ मराठीतच चालू केले. ते या नियतकालिकाचे मालक तसेच संपादकही होते. हेगडे देसाई यांचे अग्रलेख खंड १ आणि खंड २. त्यांनी सामाजिक आणि राजकीय लेख लिहिले. त्यांनी सदैव समाजकार्य केले. गोमंतक मराठी अकादमीने प्रकाशित केले.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी पत्रकार वर्ग:इ.स. १८८५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बहिष्ती झेवर
बहिष्ती झेवर (, Heavenly Ornaments) हा मौलाना अश्रफ अली थानवी यांनी लिहिलेले देवबंदी विश्वास आणि प्रथा या वरील पुस्तक आहे. हे पुस्तक फिकह, इस्लामिक विधी आणि नैतिकतेचे सर्वसमावेशक हँडबुक आहे. हे विशेषतः मुली आणि स्त्रियांच्या शिक्षणासंबंधी आहे. हा खंड इस्लामच्या पाच स्तंभांचे वर्णन करतो. अधिक अस्पष्ट तत्त्वे देखील दर्शवतो. वर्षानुवर्षे हे भारतीय उपखंडातील लोकांचे तसेच जगभरातील भारतीय मुस्लिम डायस्पोरा यांचे आवडते राहिले आहे. हे मूळत: उर्दू भाषेत लिहिले गेले होते परंतु इंग्रजीसह इतर भाषांमध्ये अनुवादित केले गेले आहे.
बार्बरा डेली मेटकाल्फचे १९९२ चे पुस्तक परफेक्टिंग वुमन हे बहिष्ती झेवारचे भाष्य आणि इतिहास आहे.
विभाग
पुस्तक दहा विभागात विभागलेले आहे:
बाह्य दुवे
वर्ग:इस्लाम आणि महिला
पाय दिवस
पाय दिवस (पाय डे - Pi Day) हा दरवर्षी गणितीय स्थिरांक π (pi = 3.14159) साठी साजरा केला जातो. π या स्थिरांकातले 3, 1, आणि 4 हे पहिले तीन महत्त्वाचे अंक असल्यामुळे वर्षातील तिसऱ्या महिन्यातील १४ तारखेला म्हणजेच १४ मार्चला (महिना/दिवसाच्या स्वरूपात 3/14) पाय दिवस साजरा केला जातो. भौतिक शास्त्रज्ञ असलेल्या लॅरी शॉ यांनी सर्वप्रथम १९८८ साली सॅन फ्रान्सिस्को धील एक्सप्लोरेटोरियम (विज्ञान संग्राहालय) मध्ये पाय दिवसाचे आयोजन केलं होतं. २००९ मध्ये, युनायटेड स्टेट्स हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हने अमेरिकेत १४ मार्च हा राष्ट्रीय पाई डे म्हणून साजरा करण्याचा ठराव संमत केला. युनेस्को (UNESCO)च्या ४० व्या सर्वसाधारण परिषदेने नोव्हेंबर २०१९ मध्ये पाय दिवस हा आंतरराष्ट्रीय गणित दिवस म्हणून घोषित केला. २०१० मध्ये, गुगलने पाई डे साठी गुगल डूडल सादर केले होते.
शिवाय हा सुप्रसिद्ध शास्त्रज्ञ अल्बर्ट आइन्स्टाइन यांचा जन्मदिनही आहे. २२ जुलै या दिवसालासुद्धा ‘पाय निकटन दिन’ (पाय अ‍ॅप्रॉक्झिमेशन डे) असे संबोधले जाते; कारण पायची २२/७ ही किंमत!
π (पाय)
पाय (π) हा स्थिरांक वर्तुळाच्या परीघ आणि व्यास यांच्या लांबीचे गुणोत्तर दर्शवतो. या स्थिरांकाचे मूल्य जवळपास ३.१४१५९२६५४ इतके आहे. गणनाच्या (calculation) सोयीकरिता हे जवळपास २२/७ किंवा ३५५/११३ असेही धरले जाते. पाय हा गणितातील एक महत्त्वपुर्ण स्थिरांक आहे. तसेच विज्ञानाच्या बऱ्याच शाखांमध्ये पायचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो.
अपरिमेय संख्या म्हणून, πला सामान्य अपूर्णांक म्हणून व्यक्त करता येत नाही, जरी अपूर्णांक जसे की २२/७ (३.१४२८५७१४) सामान्यतः पायची अंदाजे किंमत म्हणून वापरले जातात. शिवाय पायचे दशांस रूप कधीही संपत नाही आणि त्यामध्ये कसलिही पुनरावृत्ती पण होत नाही.
सॅमसंग एससीएच-आय७७०
हा सॅमसंगच्या 'आय' मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
सॅमसंग एससीएच-आय७८०
हा सॅमसंगच्या 'आय' मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
सॅमसंग एससीएच-आय८५९
हा सॅमसंगच्या 'आय' मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
सॅमसंग एसजीएच-आय८९६
हा सॅमसंगच्या 'आय' मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वेर्नर फेमान
वेर्नर फेमान (जर्मन: Werner Faymann); ४ मे, इ.स. १९६० - ) हा युरोपातील ऑस्ट्रिया देशाचा विद्यमान चान्सेलर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रियाचे चान्सेलर वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
शिराळटेंभुर्णी
शिराळटेंभुर्णी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
आग्नेय इंग्लंड
आग्नेय इंग्लंड हा इंग्लंड देशामधील ९ भौगोलिक प्रदेशांपैकी एक आहे. नावाप्रमाणे हा प्रदेश ग्रेट ब्रिटन बेटाच्या आग्नेय भागात इंग्लिश खाडीच्या किनाऱ्यावर स्थित आहे. क्षेत्रफळानुसार इंग्लंडमध्ये तिसऱ्या तर लोकसंख्येनुसार पहिल्या क्रमांकावर असलेला आग्नेय इंग्लंड हा एक सुबत्त प्रदेश आहे. लंडनच्या जवळ असल्यामुळे येथील उद्योगाला मोठ्या प्रमाणावर चालना मिळते. लंडनचा गॅट्विक विमानतळ येथेच असून युरोपला ब्रिटनसोबत जोडणारी बव्हंशी वाहतूक येथून हाताळली जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडचे प्रदेश
सॅमसंग एसजीएच-आय८९७
हा सॅमसंगच्या 'आय' मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
बोरीखुर्द (जुन्नर)
बोरीखुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
लोणखुर्द
लोणखुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
महेश राऊत
महेश राऊत हा गडचिरोलीतील आदिवासींसोबत काम करणारे कार्यकर्ते आहेत. २०१८ च्या भीमा कोरेगाव हिंसाचार प्रकरणातील तो सर्वात तरुण आरोपी आहे.
कार्यकर्ता कारकीर्द
राऊत याचा जन्म महाराष्ट्राच्या विदर्भातील चंद्रपूर जिल्ह्यातील लाखापूर गावात झाला. त्याचे शालेय शिक्षण गडचिरोली येथील नवोदय शाळेत झाले. २००९ मध्ये, सामाजिक कार्याचा अभ्यास करण्यासाठी तो ती.आय.एसएस, मुंबईमध्ये दाखल झाले. ती.आय.एसएस  मधून पदवी पूर्ण केल्यानंतर, राऊत याची पंतप्रधान ग्रामीण विकास फेलोशिपसाठी निवड झाली. २०१८ मध्ये, त्याला तीव्र अल्सरेटिव्ह कोलायटिसचा त्रास झाला.
राऊत हा विस्थापन विरोध जनविलास आंदोलनाचे सह-संयोजक आहेत, जो उपेक्षित समुदायांच्या विस्थापनाशी लढा देतात. व्हीव्हीजेव्हीए अंतर्गत, त्यानी मध्यस्थांच्या सहभागाशिवाय तेंदूपत्ता थेट बाजारात विकण्यासाठी प्रदेशातील आदिवासी समुदायांसोबत मोहीम राबवली आहे. तो भारत जन आंदोलन या मानवाधिकार स्वयंसेवी संस्थेचे सदस्यही आहेत. त्याने सूरजगड खाण प्रकल्पासह गडचिरोलीतील खाण प्रकल्पांच्या विरोधात प्रचार केला आहे. त्यांनी जातीभेदाविरोधातही मोहीम चालवली आहे.
व्हिडिओ स्ट्रीमिंग सेवा
__अनुक्रमणिकाहवीच__
सोळणकरवाडी
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
सॅमसंग एसजीएच-आय९००
हा सॅमसंगच्या 'आय' मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
भारतामधील धर्म
भारतातील धर्म धार्मिक श्रद्धा आणि प्रथा विविधतेने ओळखले जातात. भारतातील धर्मनिरपेक्षतेचा अर्थ म्हणजे राष्ट्रासाठी सर्व धर्म समान आहेत. १९७६ सालच्या ४२ व्या घटना दुरुस्तीच्या कायद्यानुसार भारत एक धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र आहे. भारतीय उपखंड हा हिंदू सभ्यता / संस्कृतिचा बौद्ध, जैन, वैदिक,आणि शीख या जगातील चार प्रमुख धर्मांचे जन्मस्थान आहे. संपूर्ण भारताच्या इतिहासात 'धर्म' हा देशाच्या संस्कृतीचा महत्त्वाचा भाग आहे. कायदा आणि सुव्यवस्थाद्वारे देशांमध्ये धार्मिक विविधता आणि धार्मिक सहिष्णुता ह्या दोन्ही गोष्टी जपल्या जातात; भारताच्या संविधानाने धर्म स्वातंत्र्याचा हक्क हा मूलभूत अधिकार म्हणून घोषित केला आहे. जवळजवळ ९३% भारतीय आपापल्या धर्माचे पालन करताना आढळतात.
योग, ध्यान, आयुर्वेद चिकित्सा, होरा, कर्म व पुनर्जन्म या सारखे हिंदू व बौद्ध धर्माच्या तत्त्वज्ञानाशी निगडीत असलेले अनेक पैलू धर्मप्रचारकांनी पाश्चिमत्य देशांमधे लोकप्रिय केले आहेत. जगभरामधे हिंदू धर्माचा लक्षणीय असा प्रभाव पडलेला आहे. हरे कृष्णा चळवळ, ब्रह्मकुमारी, आनंद मार्ग अशा अनेक संस्था भारतीय आध्यात्मिक विचारांचे प्रवर्तन करत असतात.
सांख्यिकी
भारतामध्ये सहा धर्म आहेत ज्यांना "राष्ट्रीय अल्पसंख्याक" दर्जा दिला आहे — मुसलमान, ख्रिश्चन, शीख, जैन, बौद्ध आणि झोराष्ट्रियन (पारशी).
१९५१ च्या जनगणनेत भारतातील बौद्धांची संख्या अवघी ०.०५% (१.८१ लाख) होती, त्यानंतर १९५६ मध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या सामूहिक बौद्ध धर्मांतरानंतर १९६१ च्या जनगणनेत बौद्धांच्या संख्येत सुमारे १७००% अशी लक्षणीय वाढ होऊन त्यांची संख्या ०.७४% (३२.५० लाख) झाली होती.
इस्लाम धर्म
भारतामधील १७.१४ कोटी मुसलमानांची लोकसंख्या ही (इंडोनेशिया व पाकिस्तान नंतर) जगातील तिसरी सर्वात मोठी मुस्लिम लोकसंख्या आहे. जगातील तिसरी सर्वात मोठी शिया मुसलमानांची लोकसंख्यादेखील भारतामध्येच आहे. मोईनुद्दीन चिस्ती व निझामुद्दीन अवलिया या प्रसिद्ध सुफी संतांचे दर्गे भारतामधे आहेत, जेथे जगभरामधून यात्रेकरू येतात. ताजमहाल व कुतुब मिनार या इस्लामी स्थापत्याचा नमुना असलेल्या वास्तूदेखील भारतात आहेत.
झोराष्ट्रीयन धर्म
झोराष्ट्रीयन व यहूदी धर्मांचाही भारताशी निगडीत असा प्राचीन इतिहास आहे व या धर्मांचे पालनकर्तेदेखील काही हजारांच्या संख्येत आजही भारतात आढळतात. बहाई व झोराष्ट्रीयन धर्माची जगभरातील सर्वात मोठी लोकवस्ती भारतातच आढळते. अनेक जागतिक धर्मांची भारतीय अध्यात्माशी नाळ जोडली गेलेली आहे. उदा. बहाई धर्मियांना अशा विश्वास आहे की गौतम बुद्ध व कृष्ण हे सर्वशक्तिमान परमेश्वराचंच रूप आहेत.
बाह्य दुवे
ध, भ ध, भ वर्ग:देशानुसार धर्म
आशियाचे हवामान
आशियाचे हवामान त्याच्या नैऋत्य प्रदेशात कोरडे आहे, तर आतील बहुतांश भाग कोरडा आहे. पृथ्वीवरील काही सर्वात मोठ्या दैनंदिन तापमान श्रेणी आशियाच्या पश्चिम भागात आढळतात. मान्सूनचे अभिसरण दक्षिणेकडील आणि पूर्वेकडील प्रदेशांवर वर्चस्व गाजवते, कारण हिमालयामुळे उन्हाळ्यात आर्द्रता कमी होते. उपोष्णकटिबंधीय उच्च दाबाच्या पट्ट्यामुळे खंडाच्या नैऋत्य प्रदेशाला कमी आराम मिळतो; ते उन्हाळ्यात गरम असतात, हिवाळ्यात थंड ते उबदार असतात आणि जास्त उंचीवर बर्फ पडतो.
तापमान
आशियातील दक्षिणेकडील भाग सौम्य ते उष्ण आहेत, तर सायबेरियासारखे दूर ईशान्य भाग खूप थंड आहेत आणि पूर्व आशियामध्ये समशीतोष्ण हवामान आहे. आशियातील सर्वोच्च तापमान 54.0 C तिरात झ्वी, इस्रायल येथे २१ जून १९४२ रोजी नोंदवले गेले आणि अहवाझ, इराण येथे २९ जून २०१७ रोजी नोंदवले गेले. पश्चिम-मध्य आशियामध्ये पृथ्वीवरील सर्वात मोठ्या दैनंदिन तापमान श्रेणींचा अनुभव येतो. मोजले गेलेले सर्वात कमी तापमान -67.8 C अनुक्रमे ७ फेब्रुवारी, १८९२ आणि ६ फेब्रुवारी १९३३ रोजी रशियाच्या सखा प्रजासत्ताकमध्ये वर्खोयन्स्क आणि ओम्याकोन येथे होते.
अनेक आशियाई प्रदेशांना हवामान बदलाच्या तापमानवाढीच्या परिणामांमुळे वाढत्या हवामान तापमानाचा सामना करावा लागत आहे. उदाहरणार्थ, आग्नेय आशियाई देश हे आधीच जगातील हवामान बदलाच्या परिणामांसाठी सर्वात असुरक्षित देशांपैकी एक आहेत.
पर्जन्यमान
मार्च २००८ मध्ये, ला निना मुळे आग्नेय आशियाभोवती समुद्राच्या पृष्ठभागाच्या तापमानात २°C ची घट झाली. तसेच मलेशिया, फिलिपिन्स आणि इंडोनेशिया मध्येही मुसळधार पाऊस पडला.
तळेगाव रेल्वे स्थानक
तळेगाव दाभाडे हे पुणे शहराजवळील तळेगाव दाभाडे ह्या गावामधील रेल्वे स्थानक आहे. तळेगाव दाभाडे पुणे उपनगरी रेल्वेवरील एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. पुणे-तळेगाव दाभाडे लोकल सेवा येथे संपते.
एक्सप्रेस गाड्या
खालील दोन एक्सप्रेस गाड्यांचा तळेगावला थांबा आहे.
वर्ग:पुणे उपनगरी रेल्वे वर्ग:पुणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
टेंबे
वर्ग:मराठी आडनावे
कमारे
कमारे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
पालघर रेल्वे स्थानकापासून पूर्वेस नवली मार्गाने गेल्यावर गावदेवी मंदिरानंतर हे गाव लागते. पालघरपासून हे गाव ४.८ किमी अंतरावर आहे.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३०७ कुटुंबे राहतात. एकूण १३३८ लोकसंख्येपैकी ६५५ पुरुष तर ६८३ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७२.४२ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८०.३४ आहे तर स्त्री साक्षरता ६४.६८ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १४५ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १०.८४ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस पालघर रेल्वे स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षासुद्धा पालघरवरून दिवसभर उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
देवखोप, नंडोरे, शेलवाडी, अंबाडी, वरखुंटी, हरणवाळी, वडराई, माहीम,टोकराळे, बांदते, झांझरोळी ही जवळपासची गावे आहेत.
संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
मेधा मांजरेकर
मेधा महेश मांजरेकर (जन्म २८ एप्रिल १९६७) या एक मराठी चित्रपट अभिनेत्री आहेत. त्यांचे लग्न महेश मांजरेकर यांच्याशी झाले आहे. तर अभिनेत्री सई मांजरेकर ही त्यांची मुलगी आहे.
लिमला
लिमला हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
मेधा मांजरेकर
संदर्भ
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लिमला
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
ए बुक ऑफ जायंट्स
ए बुक ऑफ जायंट्स (राक्षसांचे पुस्तक) हे १९६३ मधील युरोपमधील १३ परीकथांचे संकलन आहे. जे रुथ मॅनिंग-सँडर्स याने एकत्रित केले आहे. मॅनिंग-सँडर्सच्या अशा काव्यसंग्रहांच्या दीर्घ मालिकेतील हे एक आहे. मॅनिंग-सँडर्स हे परिचित "अ बुक ऑफ..." शीर्षक प्राप्त करणारे हे पहिले संकलन होते.
हे पुस्तक पहिल्यांदा युनायटेड किंग्डममध्ये १९६२ मध्ये मेथुएन आणि कंपनी लिमिटेडने (यूके) प्रकाशित केले होते. याचा उपयोग शाळांमध्ये अभ्यासासाठी मदत म्हणून केला जातो.