cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
लक्ष्मीकांत पार्सेकर
मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकर ह्यांची पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ह्यांनी केंद्रीय मंत्रिमंडळामध्ये नियुक्ती केल्यानंतर पर्रीकरांनी मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनामा दिला. त्यानंतर झालेल्या भाजपच्या विधिमंडळ बैठकीमध्ये पार्सेकर ह्यांच्या नावावर मुख्यमंत्रीपदासाठी शिक्कामोर्तब करण्यात आले. पार्सेकरांनी ८ नोव्हेंबर २०१४ रोजी पदाची शपथ घेतली. २ वर्षांहून अधिक काळ मुख्यमंत्रीपदावर राहिल्यानंतर २०१७ विधानसभा निवडणुकीत पार्सेकर ह्यांना पराभव पत्कारावा लागला. भारतीय जनता पक्षाने स्थानिक पक्षांना हाताशी धरून सरकार स्थापले परंतु पार्सेकर ह्यांना मुख्यमंत्रीपद टिकवता आले नाही.
मंजुळा गावित
मंजुळा तुळशीराम गावित मराठी राजकारणी आहेत. हे साक्री मतदारसंघातून अपक्ष म्हणून महाराष्ट्राच्या चौदाव्या विधानसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्राचे विद्यमान आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार वर्ग:साक्रीचे आमदार
अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०१६
अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाने जुलै २०१६ मध्ये द ग्रॅंज, एडिनबर्ग येथे दोन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामने खेळण्यासाठी स्कॉटलंडचा दौरा केला. पहिला सामना वाया गेल्याने अफगाणिस्तानने मालिका १-० ने जिंकली.
इन्सॅट-३ड
इन्सॅट-३इ (INSAT-3D) हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.
अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०१६
संदर्भ
वर्ग:अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे वर्ग:इ.स. २०१६ मधील क्रिकेट
इन्सॅट-३ड
संदर्भ
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
मृदुला सिन्हा
मृदुला सिन्हा ( २७ नोव्हेंबर १९४२) ह्या भारत देशातील गोवा राज्याच्या विद्यमान राज्यपाल आहेत. त्या हिंदी भाषेमधील नावाजलेल्या लेखिका देखील आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:गोव्याचे राज्यपाल वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बालकहक्कांचा जाहीरनामा
बालकांचे जन्मजात हक्क घोषित करणारा जाहीरनामा संयुक्त राष्ट्रां नी २० नोव्हेंबर १९५९ रोजी प्रसूत केला. जगातील सर्व बालकांचा सर्वांगीण विकास साधून त्यांना सुखी व समृद्ध जीवन उपलब्ध व्हावे, असा या जाहीरनाम्याचा हेतू आहे. उद्देशिका, प्रत्यक्ष ठराव आणि बालकहक्कांच्या कार्यवाहीसाठी सुचविलेली दहा तत्त्वे असे त्याचे तीन भाग पडतात.
उद्देशिका
संयुक्त राष्ट्रांनी मानवी हक्कां च्या वैश्विक घोषणेमध्ये नमूद केल्यानुसार प्रत्येक मनुष्य हा सर्व हक्क व स्वातंत्र्ये मिळविण्यास पात्र आहे. मग त्या बाबतीत जात, वर्ण, लिंग, भाषा, धर्म, राजकीय वा अन्य मतप्रणाली, राष्ट्रीय वा सामाजिक उत्पत्ती, मालमत्ता, जन्म वा अन्य दर्जा ह्यांचा विचार केला जाणार नाही. शारीरिक वा मानसिक अपरिपक्वतेमुळे बालकाची अधिक काळजी व संगोपन करावे लागते त्याचप्रमाणे त्याला कायद्यान्वये संरक्षणही द्यावे लागते. बालकाच्या प्रसवपूर्व व प्रसवोत्तर स्थितींचा विचार करण्यात येतो. अशा प्रकारे बालकाची योग्य ती काळजी व निगा घेण्याची तरतूद १९२४ च्या बालकहक्कासंबंधीच्या जिनीव्हा घोषणेमध्ये समाविष्ट करण्यात आली होती.
प्रत्यक्ष ठराव
बालकाला समृद्ध बाल्य लाभावे, स्वतःसाठी तसेच समाजाच्या भल्याकरिताही त्याला सर्व अधिकार व स्वातंत्र्ये उपलब्ध करण्यात यावीत त्याचप्रमाणे पालक, ऐच्छिक संघटना, स्थानिक संघटना, राष्ट्रीय सरकारे यांनी बालकांच्या हक्कांची जाणीव लक्षात घेऊन त्यांचे विधिवत पालन करावे.
तत्वे
प्रत्येक जन्मजात बालकास जन्मसिद्ध अधिकार व हक्क प्राप्त करून देणारे कायदे प्रगत राष्ट्रांनी वेळोवेळी केल्याचे दिसून येते. अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांत १९३० साली बालकांच्या शिक्षणासंबंधी एक सनद तयार करण्यात आली. १९४२ मध्ये लंडन येथे १९ राष्ट्रप्रतिनिधींच्या विचारविनिमयांतून बालक सनद जाहीर करण्यात आली. १९४६ मध्ये स्थापन करण्यात आलेली ‘संयुक्त राष्ट्रे बालक निधी’ (युनायटेड नेशन्स चिल्ड्रेन्स फंड-युनिसेफ) ही संस्था प्रथमतः द्वितीय महायुद्धोत्तर काळात उद्ध्वस्त यूरोपच्या पुनर्रचना कार्यात गुंतली सांप्रत या संस्थेने विकसनशील देशांमधील बालक कल्याण कार्यक्रमावर प्रामुख्याने भर दिलेला आहे.
वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३ वर्ग:महिला संपादनेथॉन वर्ग:मानवी हक्क
बुरुड
हिंदू बुरुड जातीचे लोक प्रामुख्याने महाराष्ट्र राज्यात वास्तव्यास आहेत. ही जात अनुसूचित जातीमध्ये समाविष्ट आहे.
वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती वर्ग:दलित जाती
आंतरराष्ट्रीय टेनिस फेडरेशन
आंतरराष्ट्रीय टेनिस फेडरेशन ही जागतिक टेनिस, व्हीलचेअर टेनिस, बीच टेनिस इत्यादी खेळांचे नियमन करणारी संस्था आहे.त्याची स्थापना सन १९१३ मध्ये आंतरराष्ट्रीय लॉन टेनिस फेडरेशन म्हणून झाली.त्यावेळी त्यात १२ राष्ट्रीय संघटनांचा अंतर्भाव होता. सन २०१६ मध्ये याची संलग्नता २११ राष्ट्रीय टेनिस संघटना व ६ क्षेत्रिय संघटना इतकी आहे.या संस्थेद्वारे नियमन करण्याच्या बाबीत टेनिस बाबतचे नियम लागू करणे व त्यांचे सुचालन करणे, आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांचे नियंत्रण करणे, खेळास प्रोत्साहन देणे तसेच, खेळातील एकात्मकता टिकवून ठेवणे इत्यादी आहे. महिला टेनिस संघटना व टेनिस व्यावसायिकांची संघटना याचे भागीदार आहेत.त्याद्वारे व्यावसायिक टेनिसचे नियमन करता येते.
वर्ग:टेनिस संघटना
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१७-१८
संदर्भ
वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
नबाबपूर (नरखेड)
नबाबपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील नरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
झुलू
झुलू हा आफ्रिकेच्या दक्षिण भागातील एक मोठा वांशिक गट आहे. झुलू व्यक्ती प्रामुख्याने दक्षिण आफ्रिकेच्या क्वाझुलू-नाताल ह्या प्रांतामध्ये वसल्या असून सध्या झुलूंची लोकसंख्या सुमारे १ कोटी आहे. ते झुलू भाषा बोलतात. काही झुलू लोक झिंबाब्वे, झांबिया आणि मोझांबिक या देशांतही राहतात.
जानेवारी १९४९ मध्ये झुलू लोकांनी डर्बन शहरात घडवून आणलेल्या दंगलीत १४२ भारतीय मारले गेले होते. दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णद्वेषी राजवटीदरम्यान झुलू लोकांसाठी क्वाझुलू नावाचा विशेष भूभाग निर्माण केला गेला होता व सर्व झुलूंना तेथे स्थानांतर करणे सक्तीचे होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:वांशिक गट वर्ग:दक्षिण आफ्रिका
रामापूर
रामापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
पपनस (माढा)
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
केरवडे तर्फे माणगाव
केरवडे तर्फे माणगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुडाळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:कुडाळ तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
हिस्लॉप कॉलेज, नागपूर
हिस्लॉप कॉलेज हे नागपूरमधील एक जुने कॉलेज आहे.
कॉलेजचे नाव
भूगर्भशास्त्रज्ञ आण‌ि शिक्षणतज्ज्ञ असलेल्या ‌स्टीफन हिस्लॉप यांनी सुमारे १८ वर्षे विदर्भात काम केले होते. या मिशनऱ्याचे नाव या महाविद्यालयाला देण्यात आले आहे.
कॉलेजचे प्रतिभावान माजी विद्यार्थी
नागपूर शहराच्या आणि देशाच्या विविध क्षेत्रावर प्रभाव पाडणाऱ्या अनेक व्यक्तींनी येथे शिक्षण घेतले आहे. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे द्वितीय सरसंघचालक गोळवलकर गुरुजी, माजी पंतप्रधान पी.व्ही. नरसिंहराव, प्रख्यात समाजसेवक बाबा आमटे, लेखक पु.भा. भावे, चित्रपट दिग्दर्शक राजकुमार हिरानी, नागपूरचे माजी खासदार विलास मुत्तेमवार, माजी मंत्री नितीन राऊत, अनिस अहमद, मुकुल वासनिक, कृष्णराव गुलाबराव देशमुख यांसारख्या अनेक मान्यवरांनी आपले महाविद्यालयीन शिक्षण हिस्लॉपमध्ये पूर्ण केले आहे.
विदर्भातील पहिला पत्रकारिता अभ्यासक्रम
ज्या काळात पत्रकारितेत येण्यासाठी स्वतंत्र अभ्यासक्रम करावा लागतो याची जाणीवही नव्हती आणि गरजही कुणाला वाटत नव्हती, त्या काळात हिस्लॉपने पत्रकारिता अभ्यासक्रमाचा पाया रचला. प्राचार्य डॉ. डी.जी. मोझेेस व प्रा. इपान यांच्या नेतृत्वात १९५२ मध्ये विदर्भातील सर्वांत पहिला पत्रकारितेचा अभ्यासक्रम येथे सुरू करण्यात आला. प्रमाणपत्र, पदवी व पदविका अशा स्वरूपातील हा अभ्यासक्रम १९६६ मध्ये बंद पडला व नंतर नागपूर विद्यापीठात सुरू करण्यात आला.
महाविद्यालयाला मिळालेला वारसा दर्जा
२०१३ मध्ये केंद्र सरकारने महाविद्यालयांना वारसा दर्जा देण्याची योजना सुरू केली होती. त्या आधारे हिस्लॉप म‌हाविद्यालयाला राष्ट्रीय वारसा दर्जा प्राप्त झाला. हेरिटेज महाविद्यालयाचा दर्जा मिळाल्याने संस्थेचा दर्जा उंचावण्याकरिता आता विद्यापीठ अनुदान मंडळाकडून आर्थिक साहाय्यही मिळू शकते. म‌हाविद्यालयाच्या इमारतींमध्ये सुधारणा करणे किंवा शैक्षणिक प्रकल्प राबविणे या करिता हा निधी वापरता येईल.
वर्ग:नागपूर वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
पारसोडी (नरखेड)
पारसोडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील नरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
दयानिधी संत भगवानबाबा (चित्रपट)
विसाव्या शतकातील महान संत भगवानबाबा यांच्या विचारांचा अधिकाधिक प्रसार होण्यासाठी भगवानबाबांच्या चरित्रावर आधारलेल्या 'दयानिधी संत भगवानबाबा या मराठी चित्रपटाची निर्मिती बीड जिल्ह्यातील  आजिनाथ ढाकणे, भरत डोंगरे व ऋषिकेश बाम यांनी केली आहे. या चित्रपटाचे संपूर्ण चित्रीकरण, संवादलेखन, संकलन, डबिंग ही सर्व कामे महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील शेवगाव येथेच करण्यात आली होती. या चित्रपटात बीड जिल्यातील नवोदित कलाकारांना संधी मिळाली आहे. भगवानबाबा यांच्या भूमिकेत ऋषिकेश बाम, संत वामनभाऊ महाराज यांच्या भूमिकेत रविंद्र महाजनी आहेत. तसेच मराठी चित्रपटसृष्ठीतील जेष्ठ अभिनेते कुलदीप पवार, रवी पटवर्धन, सुहाशिनी देशपांडे, अतुल अभ्यंकर, मुक्ता पटवर्धन, श्रेयश कुलकर्णी, सुरेश विश्वकर्मा व भरत डोंगरे यांनी विविध भूमिका केल्या आहेत. बाबांच्या पुण्यतिथीनिमित्त श्री क्षेत्र भगवानगड येथे या चित्रपटाच्या DVDचे प्रकाशन करण्यात आले. आता ही DVD सर्वत्र उपलब्ध आहे.
वर्ग:मराठी चित्रपट
ईटान कोलारी पूल (लाखांदूर)
महाराष्ट्र राज्यातील भंडारा जिल्ह्यातील लाखांदूर तालुक्याला चंद्रपूर जिल्ह्याशी जोडण्यासाठी वैनगंगा नदीवर उभारण्यात येत असलेले पूल आहे.
तंतूकणिका
तंतूकणिका हा पेशीतील घटक असुन यास पेशीचे ऊर्जागृह असे म्हणतात.
तंतुकनिका दुहेरी आवरणाची बनलेली असून बाहेरील आवरण सलग तर आतील आवरण घड्यांचे बनलेले असते. या घड्यांना शिखा असे म्हणतात. वर्ग:जीवशास्त्र
त्रिमितीय अवकाश
त्रिमितीय अवकाश ही अशी गणिती संकल्पना आहे ज्यात एखाद्या वस्तूची अवकाशातील जागा सांगण्यासाठी भूमितीतल्या तीन अक्षाची गरज लागते. त्रिमिती म्हणजेच तीन दिशा होय,त्यामुळे हे तीन अक्ष अवकाशातील जागा ठरवण्यासाठी मदत करतात.
वर्ग:भूमिती
परिते (माढा)
परिते हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
भक्ती यादव
डॉक्टर दादी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या भक्ति यादव (जन्म : महीदपूर, उज्जैन जिल्हा, ३ एप्रिल, १९२६;  - इंदूर, १४ ऑगस्ट, २०१७) या  भारतातील एक समाजसेवी डॉक्टर होत्या. १९४८ साली त्या एम.बी.बी.एस. झाल्या. इंदूरमधून ही परीक्षा पास होणाऱ्या त्या पहिल्या होत्या. त्यांच्या रुग्णालयात गरिबांना मोफत उपचार मिळत असत. डॉ. दादी यांनी आयुष्यभरात स्त्रियांची एक लाखाहून अधिक बाळंतपणे केली.
डॉक्टर झाल्यावर त्यांनी सरकारी इस्पितळात काम करण्याऐवजी, गिरणी कामगारांच्या गरीब स्त्रियांसाठी असलेल्या नंदलाल भंडारी प्रसूतिगृहात नोकरी धरली. ही नोकरी त्यांनी अनेक दशके केली. नोकरीतून मुक्त झाल्यावर त्यांनी इंदूरच्या परदेशीपुरा भागात स्वतःचे 'वात्सल्य' नावाचे प्रसूतिगृह काढले. स्त्रीरोगतज्ज्ञ म्हणून त्यांनी एकूण ६८ वर्षे काम केले. त्यांच्या प्रसूतिगृहातून बाळंत होण्यासाठी मध्य प्रदेशातूनच नव्हे तर, गुजराथ-राजस्थानातील दूरदूरच्या गावांतून बायका येत असत. आयुष्याच्या शेवटच्या दिवसापर्यंत, म्हणजे वयाच्या ९१व्या वर्षापर्यंत त्या कार्यरत राहिल्या.
रुग्णांना अत्यंत प्रेमाने हाताळणाऱ्या डॉ. दादींनी मूलबाळ होत नसलेल्या अनेक स्त्रियांना अपत्यप्राप्ती करून दिली.
मृत्यूपूर्वी दोन महिने आधी त्यानी पडल्या, त्यांना फ्रॅक्चर झाले आणि अंथरुणावर खिळून रहावे लागले. तरीही अन्य डॉक्टर त्यांच्या सल्ल्यासाठी येतच राहिले. अशातच त्यांचा अंत झाला.
पुरस्कार
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:डॉक्टर वर्ग:समाजसेवक
बहुउद्देशी शिक्षण
शिक्षणव्यवस्थेत विद्यार्थ्याच्या  व्यक्तिमत्त्वाचा  विकास  व  व्यावसायिक  कार्यक्षमता  या दोन्ही उद्दिष्टांना धरून अभ्यासक्रम असावेत, ही बहुउद्देशी शिक्षणामागील  मूळ  कल्पना  आहे. भारतात  १९५०  नंतर  बहुउद्देशी शिक्षणाची कल्पना पुढे आली. तथापि अशा प्रकारच्या शिक्षणाचा  पाठपुरावा  त्यापूर्वीही  करण्यात  आला  होता, असे दिसून येईल. भारतात इंग्रजी अमदानीत माध्यमिक शिक्षणाचा जो अभ्यासक्रम होता, त्याचे उद्दिष्ट विद्यापीठात व सरकारी नोकरीत प्रवेश मिळविणे एवढेच होते. त्यामुळे व्यावसायिक कौशल्य, ज्ञान, वा प्रशिक्षण लाभण्याची संधी तसा कल असलेल्या विद्यार्थ्यांना लाभत नसे. ही उणीव १८८२ मध्ये हंटर आयोगाने प्रथम निदर्शनास आणली व असे सुचविले की, माध्यमिक शाळेतील वरच्या विद्यापीठप्रवेशासाठी व व्यावहारिक  ज्ञानासाठी  असे  दोन  प्रकारचे  अभ्यासक्रम  असावेत. १९२९ साली हारटॉख समितीने, वाणिज्य व उद्योग या व्यवसायांसाठी पूर्वप्राथमिक शिक्षण माध्यमिक शाळांतील वरच्या वर्गांतून द्यावे व पुढील शिक्षणासाठी वाणिज्य विषयक व औद्योगिक विषयांचे शिक्षण देणाऱ्या शाळा काढाव्यात, अशी सूचना केली. १९३७ साली वूड व अँबॉट या तज्ञांनी कनिष्ठ व वरिष्ठ व्यवसायशाळा काढण्याचा सल्ला दिला. १९३८ साली आचार्य नरेन्द्र देव समितीने विद्याप्रधान व उद्योगप्रधान असा दुहेरी अभ्याक्रम सुचविला पण या सर्व शिफारशी कधीच अंमलात आल्या नाहीत.
स्वातंत्र्याप्राप्तीनंतर देशातील माध्यमिक शिक्षणात सुधारणा करण्याची आवश्यकता तीव्रतेने जाणवू लागली. मानसशास्त्रातील संशोधनाने मानवी बुद्धीला अनेक पैलू असतात व बुद्धीच्या प्रकाराला अनुसरून शिक्षण व व्यवसाय मिळणे व्यक्तीस व समाजास उपकारक असते, ही जाणीव निर्माण झाली. केवळ विद्याप्रधान शिक्षण घेतल्यामुळे सुशिक्षितांत बेसुमार बेकारी वाढत होती. स्वतंत्र भारताच्या राष्ट्रीय सरकारला औद्योगिक क्रांती घडवून आणावयाची होती. त्यासाठी यांत्रिक व तांत्रिक व्यवसायांत कौशल्याची कामे करणारे कामगार हवे होते. या सर्व कारणांमुळे भारत सरकारने माध्यमिक शिक्षणाची पाहणी करून सुधारणा सुचविण्यासाठी १९५२ साली मुदलियार आयोगाची नेमणूक केली.
मुदलियार आयोगाने माध्यमिक शिक्षणाच्या उद्दिष्टांनी चर्चा करून काही कल्पना मांडल्या : माध्यमिक शिक्षणाच्या उद्दिष्टांत व्यक्तिविकास व व्यावसायिक कार्यक्षमता या दोन बांबीचा समावेश अवश्य असावा. व्यक्तिविकास साधण्यासाठी व्यक्तीच्या प्रकृतीला अनुसरून शिक्षण मिळावे यासाठी व्यक्तिभिन्नता लक्षात घेऊन विविध प्रकारचे अभ्यासक्रम सुरू कारवेत आणि व्यावसायिक कार्यक्षमतेसाठी भिन्न व्यवसायांच्या प्राथमिक शिक्षणाचा अंतर्भाव माध्यमिक शिक्षणात व्हावा. बहुउद्देशी शिक्षणाच्या या संकल्पनेत व्यक्तिविकास व व्यावसायिक कार्यक्षमता या दोन्ही उद्दिष्टांती परिपूर्ती होते. म्हणून मुदलियार आयोगाने अशी शिफारस केली की, बालकांच्या ध्येयास, अभिवृत्तीस व बुद्धीस अनुसरून विविध प्रकारचे रंजक अभ्यासक्र अनुसरणाऱ्या बहुउद्देशी शाळांची तरतूद सर्वत्र करण्यात यावी. या शिफारशीस अनुसरून भारतभर माध्यमिक शाळांची पुनर्घटना करण्यात आली. हे शिक्षण इयत्ता ९ ते ११ पर्यंत देण्याची सुविधा होती. १९६५-६६ सालाअखेर १८,००० बहुउद्देशी प्रशाळा भारतभर काढण्यात आल्या. या प्रशाळांत भाषा, इतिहास, भूगोल, नागरिकशास्त्र या विषयांचा अभ्यास सक्तीचा असून त्यात पुढील सात शाखांपैकी एका शाखेचा अभ्यास ऐच्छिक असतो. (१) मानव्यविद्या, (२) विज्ञाने, (३) तांत्रिक विषय, (४) वाणिज्य, (५) कृषी, (६) ललितकला व (७) गृहशास्त्र.
मुलांस स्वेच्छेप्रमाणे शिक्षण देण्याचा हक्क असावा की नाही, हाच खरा प्रश्र्न आहे. प्रत्येक बालकास शिक्षण देणे हे आता पालकाचे कर्तव्य राहिले नसून ते सामाजाचे कर्तव्य झाले आहे. शिक्षण देताना बालकांची शैक्षणिक पात्रता पाहणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. कारण अपा-त्रांना दिलेले शिक्षण फुकट जाते आणि या खटाटोपात समाजाचा पैसा तसेच शिक्षकाची व विद्यार्थ्यांची शक्ती यांचा अपव्यय होतो. विविध व्य-वसायांसाठी कार्यक्षम व्यक्ती तयाक करणे, सामाजिक प्रगतीस आवश्यक आहे. शिक्षणाची शाखा निवडण्याची मुभा बालकास अथवा पालकास दिल्यास काही शाखांत फार गर्दी होऊन काही शाखा ओस पडतील. म्हणून शिक्षणाच्या शाखेची निवड सरकारनेच म्हणजे सरकराच्या वतीने शिक्षकांनी करावी, हेच उचित होय. ही निवड करण्याची योग्य वेळ म्हणजे विद्यार्थ्याच्या वयाचा १२ ते १४ वर्षांचा कालखंड होय. या दोन वर्षांच्या सर्वसामान्य शिक्षणाच्या काळात शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांचे सूक्ष्म निरीक्षण करावे, त्यांचा अनेक व्यवसायांशी प्राथमिक परिचय करून द्यावा, अनेक प्रकारच्या कसोट्यांचा वापर करावा व शेवटी बालकांच्या गुणविशेषांचा निर्णय करावा, असे अपेक्षित आहे. या निर्णयानुसार विद्यार्थ्याने माध्यमिक शिक्षणाची शाखा निवडायाची आहे.
वरील विवेचनात असे गृहीत धरले आहे, की मुलांच्या गुणविशेषांचा निर्णय करण्यासाठी पुरेशी साधने शिक्षकांस उपलब्ध असतील व त्या साधनांचा उपयोग करून वस्तुनिष्ठ शैक्षणिक मार्गदर्शन करण्याची पात्रता शिक्षकांत असेल. अशा रीतीने बहुविध मानसशास्त्रीय व व्यावसायिक कसोट्यांची उपलब्धता तसेच शैक्षणिक मार्गदर्शन करण्याची शिक्षकांची पात्रता या गोष्टी बहुउद्देशी शिक्षणाच्या यशास आवश्यक होत. शिक्षणाच्या समान संधीच्या तत्त्वाविषयी जो गैरसमज पसरला आहे, तो दूर करण्याचे एकमेव साधन म्हणजे मुलांच्या गुणवत्तेची वस्तुनिष्ठ साधनांच्या साहाय्याने केलेली चोखंदळ चिकित्सा व तदनुरूप शैक्षणिक मार्गदर्शन हे होय. आपल्या कुवतीपलीकडचे शिक्षण घेण्याचा प्रयत्न केल्यास विद्यार्थ्याला अपयश येते व को वैफल्यग्रस्त होतो. याउलट कुवतीपेक्षा कमी प्रतीचे शिक्षण घेतल्यास त्याच्या कर्तृत्वास आव्हान न मिळाल्यामुळे त्याची शक्ती वाया जाते. म्हणून स्वतःच्या गुणवत्तेस अनुसरून स्वेच्छेने शिक्षण घेण्यास मुलांची मने वळविणे, हे बहुउद्देशी शिक्षणातील शिक्षकांचे मुख्य कार्य ठरते.
अगदी न्याय्य तत्त्वावर निःपक्षपातीपणे मुलांची निवड शिक्षणाच्या त्या त्या शाखांसाठी झाली, तरी आणखी एक समस्या उभी राहते. विद्याप्रधान शिक्षण व तंत्रप्रधान शिक्षण यांस समाजात विशेष महत्त्व आहे. यामुळे या शाखांसाठी ज्यांची निवड झाली असेल, त्यांच्यात अहंगंड व इतरांमध्ये न्यूनगंड निर्माण होईल, अशी भीती शिक्षणतज्ञांस वाटते. वैविध्य साधूनही शिक्षणाच्या सर्व शाखांचा दर्जा समान कसा ठेवावयाचा, हा कूट प्रश्र्न आहे. यावर असा एक उपाय सुचविण्यात आला आहे, की अनेक शाखांचे शिक्षण देणाऱ्या सर्वसमावेशक प्रशाला काढाव्यात. अशा प्रशालांत विविध शाखांचे विद्यार्थी बहिःशाल कार्यक्रमांसाठी एकत्र येतील आणि त्यांच्यामध्ये समभाव व बंधुभाव निर्माण होईल. अशा प्रशालांत एका शाखेतील विद्यार्थ्यांस दुसऱ्या शाखेमध्ये सहज वर्ग करता येईल व अशा रीतीने प्रारंभीच्या निवडीत चूक झाली असल्यास ती सुधारणे कठीण जाणार नाही. तथापि अशा प्रशांलाच्या बाबतीतही अडचणी आहेतच : उदा., अशा प्रशालांतील विद्यार्थ्यांची संख्या फार होऊन एका मुख्याध्यापकास नियंत्रण करणे. कठीण जाईल. तसेच प्रत्येक शाखेचे शिक्षण वेगवेगळ्या संस्थांमध्ये झाल्यास ते जितके कार्यक्षम होईल, तितके सर्वसमावेशक संस्थेमध्ये होणार नाही. सर्वसमावेशक प्रशाला व विशिष्ट प्रशाला यांमधील विचारसंघर्ष अमेरिकाव इंग्लंडमध्ये चालू असून प्रयोगांद्वारा या समस्येची उकल करण्याचे प्रयत्न चालू आहेत. तथापि मोठ्या शहरांत विशिष्ट प्रशाला तसेच लहान शहरांत ग्रामीण भागात सर्वसमावेशक प्रशाला, असे दृश्य साधारणपणे दिसून येते. भारतात मात्र तांत्रिक व कृषिशिक्षणासाठी विशिष्ट प्रशाला तसेच इतर दोन तीन शाखांचे शिक्षण देणाऱ्या सर्वसमावेशक शाळा आढळतात. हीच व्यवस्था आपल्या सामाजिक व आर्थिक परिस्थितीस जुळती आहे, असे म्हटले जाते.
कोठारी आयोगाने (१९६६) मात्र इयत्ता पहिली ते दहावीपर्यंत कार्यानुभवयुक्त, व्यापक पायावर आधारलेले सर्वसामान्य शिक्षण आणि इयत्ता ११ वीक व १२ वीत व्यवसायाभिमुख शिक्षण, अशा योजनेची शिफारस केली. शासनाने ती आता स्वीकारली असून इयत्ता पहिली ते दहावीपर्यंत कार्यानुभवयुक्त, व्यापक पायावर आधारलेला सर्वसामान्य शिक्षणाचा अभ्यासक्रम भारतभर चालू झाला आहे. इयत्ता ११ वी व १२ वी मध्ये व्यावसायिक शिक्षणाची जोड महाराष्ट्राच्या पाच जिल्ह्यांत जून १९७८ पासून प्रायोगिक तत्त्वावर सुरू झाली आहे व लवकरच इतर जिल्ह्यांत या योजनेची कार्यवाही सुरू होईल. यामुळे बहुउद्देशी शाळांचे प्रमाण प्रत्यही घटत आहे आणि कालांतराने ते संपुष्टात येईल, असे दिसते.
वर्ग:महिला संपादनेथॉन
वाघरी बोलीभाषा
वाघरी (किंवा वाघडी, बागरी) नावाच्या अनेक बोलीभाषा आहेत. प्रामुख्याने या आदिवासींच्या भाषा आहेत. वाघरी बोलीभाषा मराठी-गुजराती-राजस्थानी यांचे मिश्रण आहे. वाघरी लोकांचा व्यवसाय शिकार करणे, मासे पकडणे आणि जंगलातील उत्पादने गोळा करणे हा असतो.
विदर्भ (महाराष्ट्र) मधील काही तालुक्यात वसलेल्या टाकणकार समाजाच्या बोली भाषेसही वाघरी म्हणजेच वाघारामी बोली म्हणतात.या बोली भाषेवर  राजस्थानी व गुजराती भाषांची छाप आहे.
"शिकार वाघऱ्‍हांची" :- शिकारीच्या वाघूळला मयटे म्हणतात, मासे पकडण्याच्या जाळ्याला जायू म्हनतात, "ससा" वाघरीमधे (दात्ती)च्या मयठ्याला लावलेल्या काळ्याना मराणी म्हणतात, (दात्ती)च्या मटणाच्या भागाला वेगवेगळी नावे आहेत. मुंडक्याला फासरू म्हणतात; कलेजी (लिव्हर-जठर)ला परमोरी म्हणतात; पायाच्या पंज्याना गोळो म्हणतात. हरिणाच्या जातीला वाघरी भाषेतील नावे : हरणाच्या मादीला बोळी, चिंकाऱ्याला काईट म्हणतात; तितर, बाटी पकडण्याला फांज, झापूल म्हणतात,
काविळकाटे
काविळकाटे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुडाळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:कुडाळ तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
पिपळा (नरखेड)
पिपळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील नरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
छत्रपूर
छत्रपूर भारताच्या ओडिशा राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर गंजम जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:ओडिशामधील शहरे वर्ग:गंजम जिल्हा
टिम अ‍ॅलन
टिमोथी ॲलन डिक तथा टिम ॲलन (१३ जून, १९५३:डेन्व्हर, कॉलोराडो, अमेरिका - ) हा अमेरिकन चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी अभिनेता आणि लेखक आहे. याने टॉय स्टोरी चित्रपटशृंखलेत बझ लाइटइयरला आवाज दिलेला आहे. याशिवाय ॲलनने सांता क्लॉझ चित्रपटशृंखलेसह ३०पेक्षा जास्त चित्रपटांतून कामे केली.
ॲलनने होम इंप्रूव्हमेंट या दूरचित्रवाणी मालिकेत टिम द टूलमॅन टेलर आणि लास्ट मॅन स्टॅंडिंग या मालिकेत माइक बॅक्सटरच्या मध्यवर्ती भूमिका केल्या.
ॲलनला गोल्डन ग्लोब आणि एमी पुरस्कारांसह अनेक पुरस्कार मिळालेले आहेत.
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते वर्ग:अमेरिकन दूरचित्रवाणी अभिनेते वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माकुणसार
माकुणसार हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
सफाळे रेल्वे स्थानकापासून पश्चिमेला रामबाग मार्गाने गेल्यावर रामबाग प्राथमिक शाळा सोडल्यानंतर लगेचच हे गाव लागते. सफाळेपासून हे गाव ६.५ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.उन्हाळ्यात येथे भाजीपाला व फळभाज्यांचे उत्पादन घेतले जाते. येथे दुग्ध व्यवसाय मुख्य व्यवसाय म्हणून केला जातो.सफाळे रेल्वे स्थानकातून भल्या पहाटे येथील दुधवाले मुंबईत दूध घेऊन जात असत.त्या गाडीला दूधवाल्यांची गाडी म्हणून ओळखले जाई. अलीकडे खाणावळ तसेच अन्य दुग्ध उत्पादने उदा.श्रीखंड, पनीर, ताक,चक्का, मावा, लस्सी,दही,पेढे,बासुंदी तयार करून विकली जातात. खाण्यापिण्याचे कंत्राटदार म्हणून येथील नवीन पिढी व्यवसायात उतरली आहे.
पक्षीवैभव
माकुणसार ग्रामपंचायतीने जिल्ह्यात प्रथमच आपल्या गावातील पक्षीगणना केली आहे.परिसरात ३६ स्थलांतरित प्रजातीसह एकूण ९१ प्रजातींच्या पक्ष्यांची नोंद करण्यात आली. माकुणसार खाडी, मालजुई बंधारा, अनेक पाणथळ जागा येथे विविध देशीविदेशी प्रजातींचे पक्षी आढळले.मुख्यतः खालील पक्ष्यांच्या प्रजाती आढळल्या. अमुर ससाणा, गप्पीदास,तुतारी, करढोक म्हणजेच पांढऱ्या मानेचा करकोचा, रंगीत स्टॉर्क, चमच्या, ग्रे हेरॉन, एरगेटस् हे स्थलांतरित पक्षी तर पाणकावळे, घार, टिटवी, होले, खंड्या, वेडाराघू, सुभग, कोतवाल, बुलबुल, चीरक, शिंजीर, हरोळी हे स्थानिक पक्षी आढळून आले. शेकाट्या/शेकोट्या/शेकाटया स्थलांतरित पक्षी पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यात माकुणसार, केळवे, माहीम, खारेकुरण येथील मिठागरात हल्ली दिसू लागला आहे.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ६२६ कुटुंबे राहतात. एकूण २५०० लोकसंख्येपैकी १२४९ पुरुष तर १२५१ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ९०.९५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ९४.३३ आहे तर स्त्री साक्षरता ८७.५२ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या २२३ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या ८.९२ टक्के आहे. मुख्यतः वाडवळ,भंडारी,आगरी समाजातील लोक येथे राहतात.ते छोट्या प्रमाणावर शेती व दुग्ध व्यवसाय करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा केले जाते.हल्ली मोठ्या प्रमाणावर येथील लोक नोकरी, व्यवसाय, धंदा,कंत्राटी कामानिमित्त मुंबई तसेच सुरत वगैरे ठिकाणी रोज ये-जा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस सफाळे रेल्वे स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षासुद्धा सफाळेवरून दिवसभर उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
भादवे, चहाडे, वासरे, खडकोळी, तांदुळवाडी, रामबाग, विळंगी, खटाळी, दांडा, उसरणी, दहिसर तर्फे माहीम, टिघरे ही जवळपासची गावे आहेत.
संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc ३ https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html ४. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/ ५. http://tourism.gov.in/ ६. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036 ७. https://palghar.gov.in/ ८. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
हाफ मून आम्लेट
हाफ मून ऑम्लेट हे अंड्यांपासून तयार केलेला खाद्यपदार्थ आहे.
साहित्य
ऑम्लेटसाठी:
सारणासाठी:
कृती
आधी सारण बनवून घ्या. भांड्यात तेल गरम करून त्यात मूग आणि बाम्बू शूट परतून घ्या. त्यात गजर फरसबी, कोबी, आल, लसून, आजिनोमोटो, साखर, मिरपूड आणि मीट घालून आम्लेट ३ मिनिटे परता.त्यात वाटणा आणि सोया सॉस घालून चागले मिक्स करा. अंडी पाण्याबरोबर फेटून त्यात मित व मिरपूड घाला. या मिश्रणाचे  ४ भाग  करा. पॅनमध्ये तेल घेऊन ४ आम्लेट करून घ्या. प्रत्येक आम्लेटवर मध्यभागापासून थोड्या अंतरावर सारण घालून अर्धचंद्राकार घडी घालून घट्ट दाबून घ्या पुन्हा गरम बनवून उरलेलं सारण आम्लेट बरोबर वाढाव.चिली सॉस, टोमेटो करून डिशमध्ये काढावे.अशाच प्रकारे सगळे आम्लेटस सॉस, ब्राऊन आम्लेट सॉसबरोबर खाता येईल.
परितेवाडी
परितेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
जनरल बिपिन रावत
__अनुक्रमणिकाहवीच__ __अविचलपुर्ननिर्देश__
आंबोडेगाव
आंबोडेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
सफाळे रेल्वे स्थानकापासून पूर्वेस माकुणसार मार्गाने गेल्यावर आगरवाडी, टिघरे गावानंतर हे गाव लागते. सफाळेपासून हे गाव ९.४ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
लोकजीवन
हे एक छोटे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ९१ कुटुंबे राहतात. एकूण ३५८ लोकसंख्येपैकी १७७ पुरुष तर १८१ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ९०.६१ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ९४.९७ आहे तर स्त्री साक्षरता ८६.५५ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या २८ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या ७.८२ टक्के आहे. मुख्यतः बौद्ध समाजातील लोक येथे राहतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस सफाळे रेल्वे स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. ऑटोरिक्शासुद्धा सफाळेवरून दिवसभर उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
खटाळी, दांडा, उसरणी, दहिसर तर्फे माहीम, टिघरे, आगरवाडी (सफाळे), कपासे, पारगाव, सोनावे, उचावळी, सफाळे ही जवळपासची गावे आहेत.
रूपळा
रूपळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पूर्णा तालुक्यातील एक गाव आहे.
आंबोडेगाव
संदर्भ
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
रूपळा
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
खेलरत्न पुरस्कार
__अनुक्रमणिकाहवीच__
आंबोडेगाव
संदर्भ
३.https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html ४.https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
५.http://tourism.gov.in/ ६.http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
७.https://palghar.gov.in/ ८.https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
जेरी गार्सिया
जेरी गार्सिया (जन्म २ फेब्रुवारी १९७९ लॉस एंजेलिस, कॅलिफोर्निया) एक अमेरिकन कॉमेडियन, लेखक, अभिनेता आणि निर्माता आहे. लोपेझ वर्सेस लोपेझ (२०२२), होरचाटा विथ ओट मिल्क (२०२१) मधील अभिनयासाठी तो प्रसिद्ध आहे. त्याला २०१७ मध्ये लॉस एंजेलिस कॉमेडी फेस्टिव्हल चॅम्पियनचा किताब मिळाला होता.
कारकीर्द
जून २०१७ मध्ये, जेरी गार्सियाने नेटफ्लिक्समध्ये पदार्पण केले कारण त्याने चिंगो ब्लिंगच्या “दे कॅन्ट डिपोर्ट अस ऑल” कॉमेडी स्पेशलमध्ये सह-कलाकार केला. जगाला आता या ताज्या नवीन फ्लेवरची ओळख करून दिली गेली होती आणि शंभर-हजार प्रेक्षकांनी ती अत्यंत आत्मसात केली होती.
२०१६ च्या सुरुवातीला जेरीला सॅन डिएगो कॉमेडी फेस्टिव्हल कॉन्टेस्टमध्‍ये सर्वोत्‍कृष्‍ट कॉमेडियन म्हणून निवडण्‍यात आले, जे उत्‍सवामध्‍ये त्‍याची पहिली कॉमेडी स्‍पर्धा जिंकली. काही आठवड्यांनंतर, जेरीने लॉस आंजल्स ची मजेदार कॉमिक स्पर्धा हेडलाइनर डिव्हिजन चॅम्पियनशिप जितक्या प्रयत्नात जिंकली तितक्याच प्रयत्नांत त्याची दुसरी कॉमेडी स्पर्धा जिंकली. जेरीने सर्व राज्यांमध्ये परफॉर्म केले आहे आणि २०१५ च्या वसंत ऋतूमध्ये जेव्हा तो सशस्त्र सेना मनोरंजनमध्ये सामील झाला तेव्हा त्याने त्याचा पहिला जागतिक लष्करी दौरा पूर्ण केला.
जेरीला एचबीओ लॅटिनो, कफ्स, बाइट साईझ टीवी, आणि स्टॅन्ड-अप अँड डिलेवर यासारख्या विविध टेलिव्हिजन शोमध्ये वैशिष्ट्यीकृत केले गेले आहे. २०११-२०१४ पासून आय ट्यून्स वरील सर्वात यशस्वी लॅटिनो कॉमेडी पॉडकास्टपैकी एक "जेफ गार्सिया पॉडकास्ट शो" चे ते सह-होस्ट होते. पॉल रॉड्रिग्जच्या लॅटिन किंग्स ऑफ कॉमेडी टूरवर सध्या वैशिष्ट्यीकृत सदस्य.
पुरस्कार
सॅन दिएगो कॉमेडी फेस्टिव्हल चॅम्पियन: २०१६
लॉस एंजेलिस कॉमेडी फेस्टिव्हल चॅम्पियन २०१७
मेक्सिकन-अमेरिकन चित्रपट आणि दूरदर्शन: सर्वोत्कृष्ट टीव्ही शो "पायलट" (किंग ऑफ डाउनी)
बाह्य दुवे
जेरी गार्सिया वेबसाइट
बंगाल वॉरियर्स
बंगाल वॉरियर्स (BEN) हा कोलकाता, पश्चिम बंगाल येथे स्थित एक कबड्डी संघ आहे जो प्रो कबड्डी लीगमध्ये खेळतो. २०१९ मध्ये, त्यांनी दबंग दिल्लीचा पराभव करून प्रथमच ट्रॉफी जिंकली. संघाचे नेतृत्व सध्या मनिंदर सिंग करत आहेत आणि प्रशिक्षक बी सी रमेश करत आहेत. नेताजी इनडोअर स्टेडियमवर संघ त्यांचे घरचे सामने खेळतो.
बंगाल वॉरियर्स ही फ्युचर ग्रुपच्या मालकीची कोलकाता स्थित फ्रँचायझी आहे, ज्याची जाहिरात किशोर बियाणी यांनी केली आहे. पहिल्या दोन हंगामात संघाची कामगिरी खराब होती. २०१६च्या तिसऱ्या मोसमामध्ये संघाची कामगिरी सुधारली आणि संघ प्लेऑफसाठी पात्र ठरला. पण प्रो कबड्डी लीग, २०१६ (जून) हंगामात पुन्हा निराशाजनक हंगामानंतर, त्यांनी त्यांच्या संघात पूर्णपणे सुधारणा केली. त्यानंतर, संघ सातत्याने २०१७, २०१८ आणि २०१९ मध्ये प्लेऑफसाठी पात्र ठरला आहे. २०१९ मध्ये, त्यांनी द अरेनामध्ये यू मुम्बाला हरवून इतिहासात प्रथमच PKL अंतिम फेरीत प्रवेश मिळवला. अंतिम फेरीत, दबंग दिल्ली विरुद्ध, ते एका टप्प्यावर ३-११ ने पिछाडीवर होते. तथापि, त्यांनी जोरदार पुनरागमन केले आणि उपांत्यपूर्व लीग टप्प्यात खांद्याला दुखापत झालेल्या त्यांच्या कर्णधार मनिंदर सिंगशिवाय ३९-३४ च्या फरकाने अंतिम सामना जिंकला. अशा प्रकारे त्यांनी त्यांचे पहिले पीकेएल जेतेपद पटकावले.
नायगाव (नरखेड)
नायगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील नरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१६
अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाने जुलै २०१६ मध्ये स्टॉर्मॉंट, बेलफास्ट येथे पाच एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामने खेळण्यासाठी आयर्लंडचा दौरा केला. आयर्लंडने पहिल्यांदाच पाच सामन्यांची एकदिवसीय मालिका खेळली. पहिला सामना पावसामुळे रद्द झाल्याने मालिका २-२ अशी बरोबरीत सुटली.
संदर्भ
वर्ग:अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे वर्ग:इ.स. २०१६ मधील क्रिकेट
चेलियाबिन्स्क
चेलियाबिन्स्क (Челябинск) हे रशिया देशाच्या चेलियाबिन्स्क ओब्लास्ताचे मुख्यालय व रशियामधील मोठ्या शहरांपैकी एक आहे. आहे. चेलियाबिन्स्क शहर रशियाच्या मध्य दक्षिण भागात उरल पर्वतरांगेच्या पूर्वेस मियास नदीच्या काठावर वसले आहे. २०१० सालच्या गणनेनुसार सुमारे ११.३ लाख लोकसंख्या असलेले चेलियाबिन्स्क हे रशियामधील नवव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियामधील शहरे
नैषधीय
नैषध, नैषधीय किंवा नैषधीयचरित या संस्कृत काव्याचा कर्ता श्रीहर्ष. तो इसवी सनाच्या बाराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात कनोजच्या विजयचंद्र आणि जय(न्त)चंद्र राजांच्या राजवटीत होऊन गेला. हे नैषधीय नामक काव्य, संस्कृत भाषेतील पंचमहाकाव्यांपैकी एक समजले जाते. पंचमहाकाव्यातील इतर महाकाव्ये - कुमारसंभव, किरार्तार्जुनीय, रघुवंश आणि शिशुपालवध. (रामायण आणि महाभारत या काव्यांना जुन्या काळी इतिहास समजले जाई, महाकाव्य नाही! )
या नैषधीय महाकाव्यात नल-दमयंतीची कथा आली आहे. हे २२ सर्गांचे काव्य आहे. महाभारतातल्या मूळ कथेप्रमाणेच या काव्यात नल-दमयंतीचे प्रेम, नल व हंसाची भेट, हंसाचे दूत होणे, स्वयंवर, नलाने केलेली लोकपालाची अयशस्वी वकिली, स्वयंवरात सर्वच जण नलासारखे दिसत असल्याने दमयंतीची झालेली पंचाईत, दमयंतीची हुशारी आणि शेवटी नल-दमयंती विवाह आदि प्रसंग आले आहेत. शेवटच्या चार पाच सर्गात नलाचे विवाहोत्तर दैनिक जीवन सांगितले आहे. अखेरच्या सर्गात दमयंतीचे चंद्रोदयवर्णन सांगून काव्य संपवले आहे.
या नैषधीय काव्याचा तेलुगू अनुवाद आंध्र प्रदेशातील काव्यप्रबंध काळातील कवी श्रीनाथ याने केला आहे. मराठीत रघुनाथपंडिताने लिहिलेले नलदमयंतीस्वयंवर नावाचे काव्य याच नैषधीयवर बेतलेले आहे.
वर्ग:संस्कृत साहित्य
संदलपूर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पूर्णा तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
हाब्सबुर्ग राजघराणे
हाप्सबुर्ग राजघराणे (Habsburg) हे युरोपामधील सर्वात महत्त्वाच्या शाही राजघराण्यांपैकी एक होते.
नावाची व्युत्पत्ती
जर्मानिया हे नाव रोमन लोकांनी ऱ्हाइन नदी ते उरल पर्वतांमधील भूभागाला दिले होते. परंतु जर्मनी हे नाव बहुतकरून इंग्लिशभाषिक किंवा भूतपूर्व ब्रिटिश वसाहतींमधील देशांत वापरले जाते. खुद्द जर्मनीत जर्मन लोक आपल्या देशाचा उल्लेख 'डोईशलँड' या नावाने करतात.
प्रागैतिहासिक कालखंड
जर्मनीच्या प्राचीन इतिहासाबद्दल फारशी माहिती नाही. जर्मनीचा ज्ञात इतिहास रोमन साम्राज्याबरोबर सुरू होतो. रोमन साम्राज्याअगोदर जर्मानिक टोळ्यांचे येथे वास्तव्य होते असे मानले जाते. या टोळ्यांचा वावर स्कँडिनेव्हिया, डेन्मार्क, उत्तर जर्मनी व पोलंडच्या भागात होता. रोमन सम्राट ऑगस्टसाच्या नेतृत्वाखाली पब्लियस क्विंक्टिलियस वारसाने जर्मानियाच्या भागात आक्रमणे सुरू केली. साधारणपणे २ ऱ्या शतकात जर्मानिक टोळ्या ऱ्हाइन नदी व डोनाउ नदीच्या खोऱ्यात वसल्या. ३ ऱ्या शतकात अलमानी, फ्रांक, सॅक्सन, थ्युरिंगी अशा अनेक जर्मन टोळ्यांचा उदय झाला.
पवित्र रोमन साम्राज्य
इसवी सनाच्या ९ व्या शतकापासून ते १९ व्या शतकाच्या सु्रुवातीपर्यंत जर्मनी हा पवित्र रोमन साम्राज्याचा भाग होता. याची स्थापना रोमन सम्राट शार्लमेन याने केली होती. हे साम्राज्य इ.स. १८०६ पर्यंत विविध प्रकारे अस्तित्वात होते. उत्तरेस आयडर नदीपासून दक्षिणेस भूमध्य समुद्रापर्यंत भूप्रदेश व्यापलेल्या या साम्राज्यास जर्मन राष्ट्राचे पवित्र रोमन साम्राज्य ("Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ") असेदेखील म्हणत. सम्राट ओटो पहिला याच्या राजवटीत तसेच ओटोनियन कालखंडात (इ.स. ९१९ - इ.स. १०२४) लोरें, सॅक्सनी, फ्रांकोनिया, स्वाबिया, थ्युरिंगिया व बव्हेरिया हे भागदेखील साम्राज्यात विलीन झाले. सम्राट ओटोला या भूप्रदेशांचा पवित्र रोमन सम्राट म्हणून इ.स. ९६२ मध्ये राज्याभिषेक करण्यात आला[५]. त्यानंतर सालियन सम्राटांच्या कालखंडात (इ.स. १०२४ - इ.स. ११२५) उत्तर इटली आणि बुर्गुंडी प्रांत साम्राज्यास जोडले गेले. पुढे पवित्र रोमन सम्राटांचा प्रभाव कमी होत गेला आणि अनेक स्थानिक जर्मन राजांनी आपला प्रभाव वाढवला. याच काळात हॅन्सियाटिक लीगच्या माध्यमातून उत्तरेकडची जर्मन शहरे भरभराटीस येऊ लागली. इ.स. १३५६ मध्ये गोल्डन बुल नावाचा करार झाला आणि अनेक राज्ये व सरंजामशाहीत विभागलेल्या साम्राज्याला एक संविधान मिळाले. या करारात सात राज्ये मिळून सर्वांत शक्तिशाली राजाला सम्राट म्हणून मान्यता देतील व मुख्य बिशपाची निवड होईल असे ठरले. १६ व्या शतकामध्ये साधारणतः ऑस्ट्रियाच्या हाब्सबुर्ग घराण्यानेच या निवडणुकीवर प्रभाव राखला. यानंतर युरोपात मार्टिन ल्यूथरच्या नावाने एक धार्मिक वादळ आले. त्याने रोमन कॅथलिक चर्चच्या अन्यायी कारभारावर जाहीर टीका केली आणि प्रोस्टेस्टंट चळवळ उदयास आली. सन १५३० नंतर काही जर्मन राज्यांमध्ये प्रोस्टेस्टंट चर्चला अधिकृत चर्च म्हणून मान्यता देण्यात आली. यामुळे जर्मनीत गृहयुद्ध सुरू झाले (इ.स. १६१८ - इ.स. १६४८). वेस्टफालिया शांती करारामुळे हे धार्मिक युद्ध संपुष्टात आले पण साम्राज्याची अनेक राज्ये, संस्थाने यांमध्ये विभागणी झाली. इ.स. १७४० नंतर ऑस्ट्रियन राज्य आणि प्रशियन राज्य या राज्यांची जर्मन राजकारणावर पकड राहिली. इ.स. १८०६ मध्ये नेपोलियनच्या आक्रमणानंतर पवित्र रोमन साम्राज्य संपुष्टात आले.
वर्ग:जर्मनीचा इतिहास
महंमद जावद झरीफ
महंमद जावद झरीफ (जन्म : तेहरान-इराण, ७ जानेवारी १९६०) हे इराणचे परराष्ट्रमंत्री आहेत. अमेरिका आणि इराण यांच्यामधील २०१५ सालचा अण्वस्त्र नियंत्रण करार घडवून येण्यात त्यांचा मोलाचा सहभाग होता.
शिक्षण
महंमद जावद झरीफ यांचे शालेय शिक्षण अलावी स्कूल या धार्मिक संस्थेत झाले. त्यांनी लहानपणीच अलि शारियती व समाद बेहरंगी यांची पुस्तके वाचून क्रांतिकारी विचार आत्मसात केले होते. ते कट्टर धर्मनिष्ठ आहेत. ते अस्खलित इंग्लिश बोलतात.
त्यानंतर महंमद झरीफ यांनी डेन्व्हर विद्यापीठाअंतर्गत येणाऱ्या जेसेफ कोरबेल स्कूल ऑफ इंटरनॅशनल स्टडीज या केंद्रातून आंतरराष्ट्रीय कायदा व धोरण या विषयात पीएच.डी. केले.
राजकीय आणि अध्यापकीय कारकीर्द
महंमद जावद झरीफ यांनी इ.स. १९९० नंतर राजनैतिक पातळीवर अनेक पदे भूषवली. ते तेहरान विद्यापीठात आंतरराष्ट्रीय संबंधांचे अभ्यागत प्राध्यापक आहेत. संयुक्त राष्ट्रातही झरीफ यांनी इराणी प्रतिनिधी मंडळाचे नेतृत्व केले. नंतर ते संयुक्त राष्ट्रांच्या निःशस्त्रीकरण आयोगाचे अध्यक्ष झाले. ‘इराणिनियन जर्नल ऑफ इंटरनॅशनल अफेअर्स’ व ‘इराणियन फॉरेन पॉलिसी’ या नियतकालिकांचे ते संपादक होते; २००२ ते २००७ या काळात ते संयुक्त राष्ट्रात प्रतिनिधी होते. २०१३ मध्ये ते इराणचे परराष्ट्रमंत्री झाले. त्यापूर्वी ते काही काळ अमेरिकेत इराणचे राजदूत होते.
अण्वस्त्र नियंत्रण समझोता
हा समझोता करताना त्यांनी ‘स्माइल डिप्लोमसी व झीरो टेन्शन डिप्लोमसी’ वापरली. झरीफ यांना हा करार करणे शक्य होण्याचे कारण म्हणजे त्यांना अमेरिकी संस्कृती माहिती होती व त्यांचे अमेरिकी नेत्यांशी थेट संबंध होते.
राजकारणीाचे मर्म सांगताना झरीफ यांनी म्हटले आहे, की जो वातावरणातील अस्वस्थता आपल्या हास्याआड दडवून वाटाघाटी करू शकतो, तो खरा राजकारणी. त्यांच्या या व्याख्येस ते जागले.
वर्ग:इराण वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
काविळगाव
काविळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुडाळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:कुडाळ तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
वाडोळी (माढा)
वाडोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
विजय कृष्णाजी कारेकर
प्रा. विजय कृष्णाजी कारेकर (२७ नोव्हेंबर, १९४०: कोल्हापूर - ८ एप्रिल २०२२, पुणे) हे मराठी लेखक, नाटककार, कवी आणि चित्रकार होते. ते पुण्याच्या सर परशुरामभाऊ महाविद्यालय, येथील माजी तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक आणि माजी तत्त्वज्ञान विभाग प्रमुख होते. प्रा. श्रीनिवास रघुनाथ कावळे हे कारेकर यांचे ज्येष्ठ प्राध्यापक सहकारी होते. प्रा. कारेकर हे टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठाच्या कला आणि सामाजिक विज्ञान विभागाचे माजी अधिष्ठाता होते. दिल्ली दूरदर्शनवर त्यांची तत्त्ववेत्त्यांचे तत्त्वज्ञान आणि जीवन चरित्रे या विषयावर व्याख्याने झाली आहेत. ते युनिक फीचर्स आणि प्रकाशन, पुणे,च्या 'अनुभव' मासिकाचे एक लेखक होते. ‘अनुभव’ मध्ये प्रकाशित झालेल्या त्यांच्या एका कथेवर ‘गेटवे ऑफ हेवन’ हा लघुचित्रपट निघाला. त्यास संहिता लेखनाचा प्रथम पुरस्कार मिळाला. सेवादलात प्रा. कारेकर यांनी काही वर्षे काम केले. श्री. यदुनाथ थत्ते यांच्याबरोबर ‘साधना’ साप्ताहिकाच्या संपादन कामात सहभाग घेतला.
कौटुंबिक माहिती
प्रा. कारेकर यांचे वडील कृष्णाजी कारेकर यांची कोल्हापूर येथे सराफी पेढी होती. कृष्णाजी कारेकर हे उत्तम रत्‍नपारखी आणि हस्तिदंती मूर्तिकार होते. त्यांना तत्कालीन संस्थानिक मंडळीचे नेहमी आमंत्रण असे. प्रा. कारेकर यांच्या पत्‍नी विनता या जुने नाटककार आणि पुणे आकाशवाणीचे लेखक-कलाकार विनायक देवरुखकर यांच्या कन्या आहेत. त्या १९८१ साली पुण्याच्या एस.एन.डी.टी. महिला महाविद्यालयातून बी.ए. झाल्या. भरत नाट्य संशोधन मंदिर येथे त्या नाट्य कलाकार होत्या. प्रा. कारेकर यांना दोन मुलगे असून एक लघुचित्रपट निर्माता होता, त्याचे अकाली निधन झाले व दुसरा चित्रकार आहे.
लेखन
कारेकर यांनी तीन नाटके, पंचवीस एकांकिका, काही कथा आणि कविता लिहिल्या. पंचवीसपैकी दहा एकांकिका पुरुषोत्तम करंडक स्पर्धेत सादर झाल्या. दोन नाटकांना महाराष्ट्र राज्य सरकारचे पुरस्कार मिळाले. त्यांच्या काही कवितांचे इंग्लिशमध्ये अनुवाद झाले आहेत. हे अनुवाद दिल्लीच्या साहित्य अकादमी व इंडियन कौन्सिल फॉर कल्चरल रिलेशनशिप, यांच्यामार्फत प्रकाशित करण्यात आले आहेत.
कविता
१९७०: सूर्यमुक्त (कविता संग्रह), शब्दश्री प्रकाशन, प्रकाशक – अनिल किणीकर, पुणे
संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म वर्ग:मराठी नाटककार वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
गोपबंधु दास
गोपबंधु दास हे प्रख्यात ओडिया लेखक, वृत्तपत्रकार, कवी, देशभक्त व समाजसेवक. त्यांचा जन्म पुरी जिल्ह्यांतील सुआंडो नावाच्या गावी एका गरीब ब्राह्मण कुटुंबा त झाला. मातापिता स्वर्णमयी देवी व दैत्यारी दास. गोपबंधूंच्या जन्मसमयीच स्वर्णमयी देवींचे निधन झाले. त्यांचे पालनपोषण त्यांची आत्या कमला देवींनी केले. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण गावीच झाले. नंतर ते पुरी येथून १८९९ मध्ये मॅट्रिक झाले. १९०४ मध्ये ते कटक येथील रेव्हेन्शॉ महाविद्यालयातून पदवी घेऊन एम्. ए. आणि कायद्याच्या अभ्यासासाठी कलकत्त्यास गेले परंतु एम्. ए. न करता कलकत्ता विद्यापीठा तून त्यांनी कायद्याची बी. एल्. पदवी घेतली (१९०६). नंतर ते पुरी येथे वकिली करू लागले. मध्यंतरी त्यांच्या पत्नीचे निधन झाले. त्यांना एक मुलगा व दोन मुली होत्या पुन्हा विवाह न करण्याचा निर्णय घेऊन त्यांनी स्वतःस, सामाजिक व राजकीय कार्यास वाहून घेतले.
त्यांनी १९०९ मध्ये पुरीजवळील सखीगोपाल येथे माध्यमिक इंग्रजी शाळेची स्थापना केली. ही एक आदर्श शाळा होती व ती ‘सत्यवादी’ वा ‘सखीगोपाल’ वनविद्यालय या नावाने ओळखली जाई. स्वमतप्रचारार्थ त्यांनी सत्यवादी (मासिक) व समाज (साप्ताहिक) ही पत्रे सुरू केली. तत्कालीन उत्कृष्ट असा अध्यापक वर्ग शाळेवर होता. त्यांत स्वतः गोपबंधू, ⇨ पंडित नीलकंठ दास, ⇨  पंडित गोदावरीश मिश्र, पंडित कृपासिंधू मिश्र व आचार्य हरिहर दास ह्या प्रसिद्ध विद्वान व साहित्यिक व्यक्तींचा समावेश होता. हे पाचजण ‘पंचसखा’ नावाने त्या कालखंडात प्रसिद्ध होते. यांच्या लेखनामुळे ओडिया साहित्यात नव्या सत्यवादी युगाचे प्रवर्तन झाले. हे विद्यालय त्या काळी शिक्षणाचे, राजकीय विचारांचे, साहित्याचे, समाजसेवेचे व राष्ट्रीय कार्याचे एक प्रसिद्ध केंद्र बनले होते. १९२१ मध्ये ह्या पाचजणांनी जेव्हा असहकारिता चळवळीत उडी घेतली, तेव्हा हे विद्यालय राष्ट्रीय विद्यालय बनले व शेवटी १९२६ मध्ये इंग्रज सरकारच्या रोषास पात्र ठरून बंद पडले.
गोपबंधू हे कडवे देशभक्त होते. विद्यार्थी असल्यापासूनच १९०३ मध्ये ‘उत्कल संमिलनी’ ह्या राजकीय संस्थेशी ते संबंधित होते व त्यांनी विखुरलेल्या ओडिया भाषिक लोकांना संघटित करण्याचा व एका प्रशासनाखाली आणण्याचा प्रयत्न केला. ते संमिलनीचे अध्यक्ष झाले. असहकारितेची चळवळ सुरू झाल्यावर ते ओरिसा प्रांतिक काँग्रेसचे अध्यक्ष झाले आणि त्यांनी उत्कल संमिलनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये विलीन केली. भारतीय राष्ट्रवादाचे ओरिसातील अध्वर्यू म्हणून त्यांचेच नाव घेतले जाते. त्यांनी गांधीजी प्रणीत असहकारितेच्या चळवळीस ओरिसात चालना दिली व काँग्रेस संघटना बळकट केली. १९२१ मध्ये त्यांना समाज ह्या साप्ताहिक पत्रातील लेखाबद्दल अटक झाली. पुन्हा १९२२ मध्ये त्यांना असहकारिता चळवळीत भाग घेतल्याबाबत दोन वर्षांची शिक्षा झाली. हजारीबाग कारागृहात असताना त्यांनी दोन काव्यग्रंथ लिहिले.
कटक येथील रेव्हेन्शॉ महाविद्यालया त त्यांनी कायद्याची (बी. एल्.) व एम्. ए. (इंग्रजी) च्या शिक्षणाची सोय केली. त्यांनी मीठ उत्पादनावरील कर रद्द करण्यासाठी मोठा लढा दिला. ओरिसातील संस्कृत शिक्षणासाठीही त्यांनी संघटना बांधली. ते विधिमंडळा चे सदस्य असताना त्यांनी पूरग्रस्तांसाठी व दुष्काळपीडितां साठी भरीव सेवाकार्य केले.
त्यांच्या समाजसेवेमुळे लाला लजपतराय यांनी त्यांना ‘सर्व्हंट्स ऑफ द पीपल सोसायटी’ चे सदस्यत्व बहाल केले. १९२६ मध्ये ते सोसायटीचे उपाध्यक्ष झाले. समाज नावाचे साप्ताहिक पत्र १९१९ मध्ये सुरू केले होते. ते प्रथम सखीगोपाल येथून, नंतर १९२५ मध्ये पुरी येथून व १९२७ मध्ये कटकवरून निघत असे. १९३० मध्ये ते दैनिक झाले.
त्यांच्या देशभक्तीचे माध्यम साहित्य होते. काव्य, गद्यलेखन तसेच सत्यवादी व समाज पत्रांतील संपादकीय लेख यांतून त्यांनी लोकजागृती करून देशभक्तीचा पुरस्कार केला. तुरुंगा त असताना त्यांनी पद्यात लिहिलेल्या आठवणी काराकबिता (३ री आवृ. १९४६) व बंदिरे आत्मकथा (६ वी आवृ. १९५१) नावाने प्रसिद्ध आहेत. त्यांनी आपले विचार सर्वसामान्य लोकांपर्यंत पोहोचावेत म्हणून पुराणांच्या धर्तीवर काही काव्यरचना केली. त्यांत गो माहात्म्य (२ री आवृ. १९३८), अबकाशचिंता (१९४२), नचिकेत उपाख्यान (१९४२) यांचा समावेश आहे. कोणार्क येथील प्रसिद्ध सूर्यमंदिरावरही त्यांनी एक आदर्शवादी काव्य लिहिले असून ते धर्मपद (५ वी आवृ. १९४६) नावाने प्रसिद्ध झाले. सत्यवादीतील त्यांचे लेखन ते एक सामर्थ्यशाली गद्यलेखक असल्याचा निर्वाळा देते. गांधीजींच्या यंग इंडियातील लेखांशीच गोपबंधूंच्या या लेखांची तुलना करावी लागेल. आचार्य पी. सी. रॉय यांनी त्यांना ‘उत्कलमणि’ हा किताब देऊन त्यांच्या कार्याचा गौरव केला.
उत्कृष्ट वक्ते, थोर देशभक्त, समाजसेवक, दूरदृष्टीचे शिक्षणतज्ञ, कवी, आधुनिक ओडिया गद्याचे शिल्पकार व मानवतावादी म्हणून गोपबंधूंचे स्थान ओरिसाच्या इतिहासात व साहित्यात अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.
वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३ वर्ग:महिला संपादनेथॉन वर्ग:ओडिया लेखक