cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
भारतीय रिझर्व बँक
रिझर्व बँक ऑफ इंडिया ही भारतीय रुपयाच्या जारी आणि पुरवठ्यासाठी आणि भारतीय बँकिंग प्रणालीचे नियमन यासाठी जबाबदार आहे. हे देशाच्या मुख्य पेमेंट सिस्टमचे व्यवस्थापन देखील करते आणि त्याच्या आर्थिक विकासाला चालना देण्यासाठी कार्य करते. भारतीय रिझर्व बँक नोट मुद्रा हा भारतीय रिझर्व बँकच्या विशेष विभागांपैकी एक आहे ज्याद्वारे ते भारतीय बँक नोटा आणि नाणी टाकतात. भारतीय रिझर्व बँक ने भारतातील पेमेंट आणि सेटलमेंट सिस्टमचे नियमन करण्यासाठी नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाची स्थापना त्यांच्या विशेष विभागांपैकी एक म्हणून केली. ठेवींचा विमा आणि सर्व भारतीय बँकांना पत सुविधांची हमी देण्याच्या उद्देशाने आरबीआयने आपल्या विशेष विभागांपैकी एक म्हणून ठेव विमा आणि क्रेडिट हमी कॉर्पोरेशनची स्थापना केली.
२०१६ मध्ये चलनविषयक धोरण समितीची स्थापना होईपर्यंत, देशातील चलनविषयक धोरणावरही तिचे पूर्ण नियंत्रण होते. १ एप्रिल १९३५ रोजी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया कायदा, १९३४ नुसार त्याचे कामकाज सुरू झाले. मूळ भागभांडवल १०० समभागांमध्ये विभागले गेले होते जे प्रत्येकी पूर्ण भरलेले होते. १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर, १ जानेवारी १९४९ रोजी भारतीय रिझर्व बँकचे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले.
भारतीय रिझर्व बँकची एकंदर दिशा २१ सदस्यीय केंद्रीय संचालक मंडळाकडे असते, ज्यात: गव्हर्नर; चार डेप्युटी गव्हर्नर; दोन वित्त मंत्रालयाचे प्रतिनिधी (सामान्यत: आर्थिक व्यवहार सचिव आणि वित्तीय सेवा सचिव); दहा सरकारने नामनिर्देशित संचालक; आणि चार संचालक जे मुंबई, कोलकाता, चेन्नई आणि दिल्लीसाठी स्थानिक मंडळांचे प्रतिनिधित्व करतात. या प्रत्येक स्थानिक मंडळामध्ये प्रादेशिक हितसंबंधांचे आणि सहकारी आणि देशी बँकांच्या हिताचे प्रतिनिधित्व करणारे पाच सदस्य असतात.
ही एशियन क्लियरिंग युनियनची सदस्य बँक आहे. बँक आर्थिक समावेशन धोरणाला चालना देण्यासाठी देखील सक्रिय आहे आणि आर्थिक समावेशासाठी आघाडीची (AFI) सदस्य आहे. बँकेला अनेकदा 'मिंट स्ट्रीट' या नावाने संबोधले जाते.
१२ नोव्हेंबर २०२१ रोजी, भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुंतवणुकीचा विस्तार करणे आणि गुंतवणूकदारांसाठी अधिक सुरक्षितता सुनिश्चित करणे हे दोन नवीन योजना सुरू केल्या. दोन नवीन योजनांमध्ये आरबीआय रिटेल डायरेक्ट योजना आणि रिझर्व्ह बँक एकात्मिक लोकपाल योजना यांचा समावेश आहे. भारतीय रिझर्व बँक रिटेल डायरेक्ट योजना किरकोळ गुंतवणूकदारांना सरकारी सिक्युरिटीजमध्ये सहज गुंतवणूक करण्यासाठी लक्ष्यित करते. आरबीआयच्या म्हणण्यानुसार, या योजनेमुळे किरकोळ गुंतवणूकदारांना त्यांचे सरकारी सिक्युरिटीज खाते विनामूल्य उघडण्याची आणि देखरेख करण्याची परवानगी मिळेल. भारतीय रिझर्व बँक एकात्मिक लोकपाल योजनेचे उद्दिष्ट मध्यवर्ती बँकेद्वारे नियमन केलेल्या संस्थांविरुद्ध ग्राहकांच्या तक्रारींचे निराकरण करण्यासाठी तक्रार निवारण यंत्रणेत आणखी सुधारणा करणे आहे.
प्रमुख उद्देश
भारतीय रिझर्व बँकेचे प्रमुख उद्देश खालीलप्रमाणे आहेत:
मुख्य कार्ये
उद्दीष्ट: विकासाचे उद्दीष्ट लक्षात ठेवून किंमतीची स्थिरता राखणे. उद्दीष्ट: प्रणालीवरील जनतेचा विश्वास कायम ठेवणे, ठेवीदारांच्या हिताचे रक्षण करणे आणि लोकांना कमी खर्चात बँकिंग सेवा प्रदान करणे. परकीय विनिमय व्यवस्थापक उद्दीष्ट: बाह्य व्यापार आणि पेमेंट सुलभ करणे आणि भारतातील परकीय चलन बाजाराची सुव्यवस्थित विकास आणि देखभाल वाढवणे. उद्देशः जनतेला चलन नोटा आणि नाण्यांचा पुरेशा प्रमाणात पुरवठा करणे आणि चांगल्या प्रतीमध्ये देणे. उद्दीष्ट: पेमेंट आणि सेटलमेंट सिस्टमवर लोकांचा विश्वास कायम ठेवा‌.
१९३५-१९५०
१ एप्रिल इ.स. १९३५ रोजी भारतीय रिर्झव्ह बँकेची स्थापना भारतीय रिझर्व बँक कायदा १९३४ नुसार झाली. भारतीय रिझर्व बँकेने रचना आणि दृष्टीकोन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या ‘दि प्राॅब्लम ऑफ रूपी: इट्स ओरीजीन अँड इट्स सोल्युशन’ या पुस्तकातून घेतले आणि हिल्टन यंग आयोगाकडे सादर केले. ह्या बँकेची संस्थापना १९२६ च्या राॅयल संस्थेच्या शिफारसेच्या आधारे झाली. या बँकेचा मूळ शिक्का म्हणून ईस्ट इंडिया कंपनीचे चिन्ह - म्हणजेच नारळाचे झाड आणि सिंह असे होत.पण त्या चिन्हात बदल करण्यात आले आणि सिंहा ऐवजी भारताचा राष्ट्रिय प्राणि वाघ याचा चिन्हात समावेश झाला. प्रधान कार्यालय सर्वोत्तम बाबी चलन आणि क्रेडिट प्रणाली ऑपरेट चलन जारी नियमन, भारतातील आर्थिक चलनाची स्थिरता सुरक्षित साठा ठेवणे आणि सामान्यतः असे त्याच्या कामे वर्णन होते. कलकत्ता (आता कोलकाता) मध्ये स्थापन, पण १९३७ मध्ये बॉम्बे (आता मुंबई) करण्यात आले आहे. रिझर्व बँकेलाही, ब्रह्मदेश मध्यवर्ती बँकेच्या नात्याने ब्रह्मदेशाची मध्यवर्ती बँक म्हणून (१९४२-४५) काम करत होती. १९४७ मध्ये भारत पाकिस्तानची फाळणी झाल्यानंतर १९३५. भारतीय केंद्रीय पासून बँके स्टेट बँक ऑफ पाकिस्तान साठी जून १९४८ पर्यंत पाकिस्तानची मध्यवर्ती बँक म्हणून काम केले. रिझर्व बँकेचे १९४९ मध्ये भारत सरकार द्वारे राष्ट्रीयीकरण गेले आहे.
१९५०-१९६०
१९५० मध्ये भारत सरकारने पहिल्या तत्कालीन पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू अंतर्गत कृषी क्षेत्राचा लक्ष केंद्रित एक मध्यवर्ती नियोजित आर्थिक धोरण विकसित केले आहे. प्रशासन व्यावसायिक बँकांचे राष्ट्रीयीकरण केले आणि १९४९ बँकिंग कंपनी कायदा आधारित स्थापन रिझर्व्ह बँकेने एक भाग म्हणून मध्यवर्ती बँक नियम (नंतर बँकिंग नियमन अधिनियम म्हणतात). शिवाय, मध्यवर्ती बँक कर्ज आर्थिक योजना समर्थन करण्यासाठी आदेश दिले होते.
१९६०-१९६९
बँक क्रॅश एक परिणाम म्हणून, रिझर्व्ह स्थापन ठेव विमा प्रणाली निरीक्षण विनंती केली आहे. राष्ट्रीय बँक प्रणाली विश्वास परत करणे आवश्यक आहे आणि डिसेंबर १९६१ भारतीय सरकारने अर्थव्यवस्था प्रोत्साहन निधी आढळले आणि घोषणा "विकास बँकिंग" वापरले ७ सुरू होते. भारत सरकारने राष्ट्रीय बँक बाजार चेहरामोहरा बदलला, आणि संस्था भरपूर राष्ट्रीयकृत. एक परिणाम म्हणून, रिझर्व्ह बँक नियंत्रण आणि या सार्वजनिक बँकिंग क्षेत्रातील पाठिंबा मध्यवर्ती भागात खेळायला जावं लागलं.
१९६९-१९८५
शाखा गावात प्रत्येक नव्याने स्थापन कार्यालय देशात दोन नवीन कार्यालये स्थापन करणे भाग होते. १९७३ मध्ये तेल धोके महागाई वाढते परिणाम, रिझर्व्ह बँक आणि प्रभाव कमी करण्यासाठी चलनविषयक धोरण रोखले.
१९८५-१९९१
समित्या भरपूर १९८५ आणि १९९१ दरम्यान भारतीय अर्थव्यवस्था विश्लेषण त्यांचे परिणाम आरबीआय एक प्रभाव होता. औद्योगिक आणि आर्थिक पुनर्रचना, डेव्हलपमेंट रिसर्च आणि भारत सुरक्षा & एक्स्चेंज बोर्ड इंदिरा गांधी इन्स्टिट्यूट ऑफ बोर्ड संपूर्ण राष्ट्रीय अर्थव्यवस्था तपास सुरक्षा आणि विनिमय बोर्ड आणि अधिक प्रभावी बाजारात चांगले पद्धती गुंतवणूकदार हितसंबंधांना संरक्षण प्रस्तावित. भारतीय आर्थिक बाजारात त्यामुळे-म्हणतात "आर्थिक दडपशाही" साठी आणि शॉ. या सवलत आणि भारतीय वित्त एप्रिल, १९८८ मध्ये आर्थिक बाजारात त्याचे कार्यान्वित झाला एक अग्रगण्य उदाहरण होते; जुलै १९८८ मध्ये स्थापना केली नॅशनल हाऊसिंग बँक, मालमत्ता बाजारात गुंतवणूक करणे भाग होते आणि एक नवीन आर्थिक कायदा अधिक सुरक्षा उपाय आणि उदारीकरण थेट ठेव अष्टपैलुत्व सुधारली.
१९९१-२०००
भारतीय रुपया चलन गमावले १८% अमेरिकन डॉलर नातेवाईक म्हणून राष्ट्रीय अर्थव्यवस्था जुलै १९९१ मध्ये संकुचन आणि समिती ऐहिक कमी राखीव निधीचे प्रमाण तसेच वैधानिक तरलता प्रमाण आर्थिक क्षेत्रातील पुनर्रचनेचे कार्य सल्ला दिला. नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे खाजगी बँकिंग क्षेत्रातील स्थापन करण्यासाठी १९९३ मध्ये प्रसिद्ध झाले. या टर्निंग पॉईंट बाजार अधिक मजबूत करणे आवश्यक आहे आणि अनेकदा मूळ कशात आहे असे म्हणतात. मध्यवर्ती बँकेच्या आवडी आणि विश्वास आणि मालमत्ता बाजारात वित्तीय बाजारात काही क्षेत्रात नियंत्रणमुक्त. या पहिल्या टप्प्यात एक यशस्वी होता आणि केंद्र सरकारने १९९८ मध्ये मालक संरचना भांडवल गुंतवणे एक विविधता उदारीकरण भाग पाडले.
भारतीय राष्ट्रीय शेअर बाजाराचा जून १९९४ मध्ये व्यापार घेतला आणि भारतीय रिझर्व्ह बँक त्यांची राजधानी बेस अधिक मजबूत करण्यासाठी भांडवल बाजारात संवाद साधता जुलै राष्ट्रीयकृत बँका परवानगी दिली. मध्यवर्ती बँक उपकंपनी कंपनी भारतीय रिझर्व्ह बँक टीप खाजगी उत्पादन स्थापना केली मर्यादित-३ फेब्रुवारी १९९५.
२०००पासून
राष्ट्रीय आर्थिक विकास दर २००८-२००९ च्या शेवटच्या तिमाहीत ५.८% पर्यंत खाली आले आणि मध्यवर्ती बँकेच्या आर्थिक विकास चांगला होतो.
गव्हर्नर
भारतीय नोटा चलन म्हणून स्वीकारण्यास योग्य असल्याचे प्रमाण आणि सरकार तर्फे खात्री म्हणून रिझर्व बँकेचे सर्वोच्च अधिकारी गव्हर्नर नोटांवर एक वचन नामा लिहितात आणि त्यावर आपली स्वाक्षरी करतात.
त्यानंतर स‍र जेम्स ब्रेड टेलर हे दि. ०१-०७-१९३७ ते दि. १७-०२-१९४३ या काळात गव्हर्नर होते. सर चिंतामण द्वारकानाथ देशमुख हे पहिले भारतीय मूल निवासी गव्हर्नर, ते दि. ११-०८-१९४३ रोजी या पदावर विराजमान झाले. १९५० ते १९५६ या काळात त्यांनी भारताचे पहिले वित्त मंत्री म्हणून काम पाहिले.
आधी वित्त सचिव आणि नंतर गव्हर्नर अशी दुहेरी भूमिका बजावणारे अधिकारीही झाले आहेत. त्यातही डॉ. मनमोहन सिंग हे भारताचे वित्त मंत्री आणि पुढे पंतप्रधान पद भूषविणारे आतापर्यंत एकमेव गव्हर्नर ठरले आहेत. दि. ०१-०४-१९३५ पासून दि. ०५-०९-२००८ पर्यंत २१ विविध सनदी अधिकाऱ्यांनी गव्हर्नर म्हणून काम केले आहे. दि. ०३-०९-२०१३ पासून या पदावर रघुराम राजन हे आहेत. नुकताच, दि. ०४-०९-२०१६ला उर्जीत पटेल यांनी रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नरपदाचा कार्यभार सांभाळला आहे.नोव्हेंबर २०१८ मध्ये शक्तिकान्त दास हे आर बी आयचे २५ वे गव्हर्नर झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय बँका वर्ग:भारतीय वित्तसंस्था  वर्ग:मध्यवर्ती बँका वर्ग:भारतात बँकिंग व्यवस्था
रिचर्ड लॉरेन्स
रिचर्ड लॉरेन्स (इ.स. १८००?:इंग्लंड - जून १३, इ.स. १८६१:वॉशिंग्टन डी.सी.) हा अमेरिकन अध्यक्षाचा खून करण्याचा प्रयत्न करणारा पहिला माणूस होता.
लॉरेन्स हा मनोरूग्ण होता. तो रंगारी होता व रंगातील रसायनांनी त्याचा आजार बळावल्याची शक्यता आहे. त्याचा असा समज होता की तो इंग्लंडचा राजा रिचर्ड तिसरा होता व अमेरिकन सरकारकडून त्याला खूप पैसे येणे होते. त्याच्या समजानुसार अमेरिकन अध्यक्ष अँड्र्यू जॅक्सन हे पैसे त्याला मिळु देत नव्हता.
याचा 'बदला' घेण्यासाठी लॉरेन्सने दोन पिस्तुले खरेदी केली व जॅक्सनवर पाळत ठेवु लागला. जानेवारी ३०, इ.स. १८३५ रोजी जॅक्सन दक्षिण कॅरोलिनाच्या प्रतिनिधी वॉरेन आर. डेव्हिसच्या अंत्ययात्रेसाठी गेला. लॉरेन्सने एका खांबामागुन जॅक्सनवर नजर ठेवली व जसा तो जवळ आला, त्यासरशी लॉरेन्सने पुढे होउन जॅक्सनवर मागुन पिस्तुल रोखले व गोळी झाडण्याचा प्रयत्न केला. परंतु गोळी झाडली गेलीच नाही. ते पाहता लॉरेन्सने दुसरे पिस्तुल झाडले परंतु त्याचीही तीच गत झाली. तोपर्यंत जॅक्सन व ईतरांनी लॉरेन्सला पाहिले व झटापट सुरू झाली. जॅक्सनने हातातील काठीने लॉरेन्सला टोले लगावले व ईतरांनी त्याला पकडले.
एप्रिल ११, इ.स. १८३५ रोजी लॉरेन्सवर खटला चालवण्यात आला. पहिल्या पाच मिनीटात ज्युरीने लॉरेन्सला वेडपणाच्या कारणामुळे निर्दोष ठरवला. लॉरेन्सला मनोरूग्णांच्या दवाखान्यात ठेवण्यात आले. तेथेच त्याचा मृत्यू झाला.
वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने लॉरेन्स, रिचर्ड
स्टीवन सॉडरबर्ग
स्टीवन अँड्रु सॉडरबर्ग (१४ जानेवारी, १९६३ - ) हे अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माता, पटकथा लेखक, छायाचित्रकार आणि संपादक आहेत.
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुठरे
कुठरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक निसर्गरम्य गाव आहे.
जवळपासची गावे
धामणी, वाझोली, ढेबेवाडी
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
टाकळी बुद्रुक (नायगाव)
टाकळी बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
श्री गणेश कवच
कवच
श्री गणेश कवच ॐ गण गणपतये नमः एषोति चपलो दैत्यान् बाल्येपि नाशयत्यहो । अग्रे किं कर्म कर्तेति न जाने मुनिसत्तम ॥ १ ॥ दैत्या नानाविधा दुष्टास्साधु देवद्रुमः खलाः । अतोस्य कंठे किंचित्त्यं रक्षां संबद्धुमर्हसि ॥ २ ॥ ध्यायेत् सिंहगतं विनायकममुं दिग्बाहु माद्ये युगे। त्रेतायां तु मयूर वाहनममुं षड्बाहुकं सिद्धिदम् ॥ ३ ॥ द्वापरेतु गजाननं युगभुजं रक्तांगरागं विभुम् । तुर्येतु द्विभुजं सितांगरुचिरं सर्वार्थदं सर्वदा ॥ ४ ॥ विनायक श्शिखांपातु परमात्मा परात्परः । अतिसुंदर कायस्तु मस्तकं सुमहोत्कटः ॥ ५ ॥ ललाटं कश्यपः पातु भ्रूयुगं तु महोदरः । नयने बालचंद्रस्तु गजास्यस्त्योष्ठ पल्लवौ ॥ ६ ॥ जिह्वां पातु गजक्रीडश्चुबुकं गिरिजासुतः । वाचं विनायकः पातु दंतान्‌ रक्षतु दुर्मुखः ॥ ७ ॥ श्रवणौ पाशपाणिस्तु नासिकां चिंतितार्थदः । गणेशस्तु मुखं पातु कंठं पातु गणाधिपः ॥ ८ ॥ स्कंधौ पातु गजस्कंधः स्तने विघ्नविनाशनः । हृदयं गणनाथस्तु हेरंबो जठरं महान् ॥ ९ ॥ धराधरः पातु पार्श्वौ पृष्ठं विघ्नहरश्शुभः । लिंगं गुह्यं सदा पातु वक्रतुंडो महाबलः ॥ १० ॥ गजक्रीडो जानु जंघो ऊरू मंगलकीर्तिमान् । एकदंतो महाबुद्धिः पादौ गुल्फौ सदावतु ॥ ११ ॥ क्षिप्र प्रसादनो बाहु पाणी आशाप्रपूरकः । अंगुलीश्च नखान् पातु पद्महस्तो रिनाशनः ॥ १२ ॥ सर्वांगानि मयूरेशो विश्वव्यापी सदावतु । अनुक्तमपि यत् स्थानं धूमकेतुः सदावतु ॥ १३ ॥ आमोदस्त्वग्रतः पातु प्रमोदः पृष्ठतोवतु । प्राच्यां रक्षतु बुद्धीश आग्नेय्यां सिद्धिदायकः ॥ १४ ॥ दक्षिणस्यामुमापुत्रो नैऋत्यां तु गणेश्वरः । प्रतीच्यां विघ्नहर्ता व्याद्वायव्यां गजकर्णकः ॥ १५ ॥ कौबेर्यां निधिपः पायादीशान्याविशनंदनः । दिवाव्यादेकदंत स्तु रात्रौ संध्यासु यःविघ्नहृत् ॥ १६ ॥ राक्षसासुर बेताल ग्रह भूत पिशाचतः । पाशांकुशधरः पातु रजस्सत्त्वतमस्स्मृतीः ॥ १७ ॥ ज्ञानं धर्मंच लक्ष्मीच लज्जां कीर्तिं तथा कुलम् । ईवपुर्धनंच धान्यंच गृहं दारास्सुतान्सखीन् ॥ १८ ॥ सर्वायुध धरः पौत्रान् मयूरेशो वतात् सदा । कपिलो जानुकं पातु गजाश्वान् विकटोवतु ॥ १९ ॥ भूर्जपत्रे लिखित्वेदं यः कंठे धारयेत् सुधीः । न भयं जायते तस्य यक्ष रक्षः पिशाचतः ॥ २० ॥ त्रिसंध्यं जपते यस्तु वज्रसार तनुर्भवेत् । यात्राकाले पठेद्यस्तु निर्विघ्नेन फलं लभेत् ॥ २१ ॥ युद्धकाले पठेद्यस्तु विजयं चाप्नुयाद्ध्रुवम् । मारणोच्चाटनाकर्ष स्तंभ मोहन कर्मणि ॥ २२ ॥ सप्तवारं जपेदेतद्दनानामेकविंशतिः । तत्तत्फलमवाप्नोति साधको नात्र संशयः ॥ २३ ॥ एकविंशतिवारंच पठेत्तावद्दिनानि यः । कारागृहगतं सद्यो राज्ञावध्यंच मोचयोत् ॥ २४ ॥ राजदर्शन वेलायां पठेदेतत् त्रिवारतः । स राजानं वशं नीत्वा प्रकृतीश्च सभां जयेत् ॥ २५ ॥ इदं गणेशकवचं कश्यपेन सविरितम् । मुद्गलायच ते नाथ मांडव्याय महर्षये ॥ २६ ॥ मह्यंस प्राह कृपया कवचं सर्व सिद्धिदम् । न देयं भक्तिहीनाय देयं श्रद्धावते शुभम् ॥ २७ ॥ अनेनास्य कृता रक्षा न बाधास्य भवेत् व्याचित् । राक्षसासुर बेताल दैत्य दानव संभवाः ॥ २८ ॥ इति श्री गणेश कवचं संपूर्णम्
जेम्स कॅमेरॉन
जेम्स कॅमेरोन हा कैनेडियन चित्रपट दिग्दर्शक आहे.
कॅमेरोन, जेम्स
फॅशन (२००८ चित्रपट)
फॅशन हा २००८ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. मधुर भांडारकरने निर्मिती व दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये प्रियांका चोप्राची प्रमुख भूमिका आहे. फॅशन व मॉडेलिंग ह्या उद्योगांशी संबंधित असलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये मेघना माथुर नावाच्या काप्लनिक होतकरू मॉडेलची कथा रंगवली आहे. चांदनी बार, पेज ३ व कॉर्पोरेट नंतर स्त्री पात्राची मुख्य भूमिका असणारा हा भांडारकरचा चौथा चित्रपट होता. ह्या चित्रपटाला तिकिट खिडकीवर चांगले यश लाभले व अनेक पुरस्कार मिळाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
सुहास शिरवळकर
सुहास शिरवळकर ऊर्फ सु.शि. (जन्म : १५ नोव्हेंबर १९४८; - ११ जुलै २००३) हे एक प्रसिद्ध मराठी कादंबरीकार आणि रहस्यकथालेखक होते.
शिरवळकरांनी १९७४ साली रहस्यकथा लेखनास सुरुवात केली. तेव्हापासून १९७९ सालापर्यंत त्यांनी २५० छोट्या मोठ्या रहस्यकथा लिहिल्या. १९८० सालापासून ते 'सामजिक कादंबरी' या साहित्यप्रकाराकडे वळले. 'लोकांना आवडेल ते' अशा मर्यादित अर्थाने त्याकडे न बघता, शिरवळकरांनी आपले साहित्य सवंग दर्जाचे होऊ न देता लेखन केले. रहस्यकथा, १७५ कादंबऱ्यांव्यतिरिक्त त्यांनी लघुकथाही लिहिल्या. या कथांचे पुढे कथासंग्रह झाले. त्यांनीकाही बालकथादेखील लिहिल्या. सुहास शिरवळकरांच्या निधनानंतर त्यांनी लिहिलेल्या कवितांचा काव्यसंग्रह प्रकाशित झाला. त्यांच्या 'देवकी' या कथेवर मराठी चित्रपट बनला, तर 'दुनियादारी', 'कोवळीक' या त्यांच्या कादंबऱ्यांवर दूरचित्रवाणी मालिका झाल्या.
प्रकाशित साहित्य
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
वाघाड
वाघाड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
सम्राट कनिष्क
सम्राट कनिष्क (बॅक्ट्रियन भाषा: Κανηϸκι, कनेष्की; मध्ययुगीन चिनी भाषा: 迦腻色伽, कनिसक्का) हा मध्य आशिया आणि उत्तर भारताचा कुषाणवंशीय सम्राट होता. हा अंदाजे इ.स. १२७ ते इ.स. १५१ दरम्यान सत्तेवर होता. भारतामध्ये निरनिराळ्या लोकांच्या टोळ्या बाहेरून सत्तेमध्ये येत राहिल्या त्यामध्ये मध्य आशियातून आलेल्या कुषण नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या टोळ्या होत्या इसवी सनाच्या पहिल्या शतकात वायव्येकडील प्रदेशात आणि काश्मीरमधील ज्यांनी राज्य स्थापन केले भारतात सोन्याची नाणी पाडण्याची सुरुवात कुषण राज्यांनी केली नाण्यांवर गौतम बुद्ध आणि विविध भारतीय देवता यांच्या प्रतिमा वापरण्याची प्रथा कुशान शासकानी सुरू केली कुशान शासक कनिष्क याने साम्राज्याचा मोठा विस्तार केला कनिष्काचे साम्राज्य हे पश्चिमेला काबूल पासून पूर्वेला वाराणसी पर्यंत पसरले होते कनिष्काची सोन्याची आणि तांब्याची नाणी सापडली आहेत कनिष्काच्या काळात बौद्ध धर्माची चौथी परिषद ही काश्मीरमधल्या कुंडलवनात  भरवण्यात आली कनिष्काने काश्मीरमध्ये कनिष्कपूर हे शहर वसवले श्रीनगर जवळ असलेले कांपूर नावाचे गाव म्हणजेच कनिष्कपूर असावे कनिष्काच्या काळात अश्वघोष हा कवी होऊन गेला त्याने बुद्धचरित आणि वज्रसूची हे ग्रंथ लिहिले आहेत कनिष्काच्या दरबारात चरक प्रसिद्ध वैद्य होता.तो 'चरकसंहिते'चा दुसरा संपादक होता.कनिष्काने सोन्याचे नाणे प्रकरणांमध्ये आणले या नाण्याच्या दर्शनी बाजूवर ग्रीक लिपीत लिहिलेला शाहू नानू शाहू कनिष्क  असा लेख आहे याचा अर्थ राजाधिराज कनिष्क कुशान असा आहे नाण्याच्या मागील बाजूस गौतम बुद्धांची प्रतिमा आहे आणि बाजूला ग्रीक लिपीत  बुद्ध असे लिहिलेले आहे. त्याला दोन पत्नी होती ज्याचे नावामध्ये राणी सुप्रिया प्रमुख होती आणि दूसरी बायको विद्यामती होती. सुप्रियाकडून त्याला हुविष्क नावाचा मुलगा झाला आणि हुविष्काला नंतर आपली पत्नी भाग्यश्रीकडून वासुदेव प्रथम झाला.
कनिष्क व बुद्ध मुर्ती
या कालावधी मध्ये अनेक बौद्ध कवी, जाणकार सम्राट कानिष्क यांनी जेव्हा पाटलीपुत्रवर हल्ला केला. त्याकाळी पाटलीपुत्र अजूनही बौद्ध संस्कृती नांदत असावी असे लक्षात येते, अनेक विद्वान यांना तो लढाई जिंकल्यानंतर तेव्हा तो विद्वान यांना सोबत घेऊन गेला असे लक्षात येते त्यामुळे तेथून पुढे तो बौद्ध धम्मात रुची घेऊ लागला व बौद्ध झाला. अश्वघोष याचे बौद्ध चरित्र त्याच्या काळात निर्माण झाले, गांधार कला प्रचलित झाली, बौद्ध साहित्य निर्माण झाले, वसुमित्र यांच्या अध्यक्षतेखाली काश्मीरमधील कुंडलवन विहार अथवा जालंधर मध्ये चौथी धम्म संगीती भरवली गेली असे दिसून येते. त्यात ५०० बौद्ध विद्वानांनी सहभाग घेतला, त्रिपिटकाचे पुनः संकलन व पुनसंस्करण झाले. त्याकालावधीत बौद्ध ग्रंथाचे संस्कृतमध्ये भाषांतार झाले, व पालीची जागा संस्कृत भाषेने घेतली आणि महायान हा बौद्ध संप्रदाय निर्माण झाला. महायान पंथाने संस्कृत भाषेतून बुद्ध शिकवण पसरली तर थेरवाद हा बौद्ध संप्रदाय पाली भाषाच वापरली. महायान पंथ आशियातील तिबेट, चीन, जपान, कोरिया व वियेतनाम देशात खूप वाढला.
कानिष्कांनी अनेक लढाया चीनमधील राजांबरोबर केल्या. एकदाच हरला नंतर मात्र ते नेहमी जिंकले. त्याच्या काळी निर्माण करण्यात आलेले शिक्के खूप प्रचलित आहेत त्यामध्ये ग्रीक, इराणी, काल्पनिक देव-देवता, चंद्र, सूर्य, वायू, अग्नी देवता तसेच उभी असलेली बुद्धमूर्ती पाहावयास मिळते, त्यामूर्ती असलेले शिक्के आपणास राजकीय संग्रहालय मथुरा येथे पाहावयास मिळते.
उभी असलेली बुद्धमुर्ती
गांधार शैलीमधील उभी असलेली बुद्ध मूर्ती ही पहिल्या किंवा दुसऱ्या शतकातील आहे यावर बौद्ध इतिहासकार यांचे एकमत आहे, ती मूर्ती टोकियो मधील राष्ट्रीय संग्रहालयात  आढळते. गांधार प्रदेश जो ओळखला जायचा तो सध्या पाकिस्तान व अफगाणिस्तानात आहे.
बसलेली बुद्धमूर्ती
ही बुद्ध मूर्ती देखील गांधार शैली मधील आहे पण ती बसलेली मुद्रेमधील आहे यामध्ये तथागत  Wheels Of Dhamma *धम्म चक्रप्रवर्तन मुद्रा* सांगतानाचा संदेश देतात अशी आहे. या मुद्रेमधील ज्या मूर्ती प्रसिद्ध आहेत त्या आपल्याला सारनाथ व जमलग्रही या ठिकाणी उत्खनमध्ये सापडल्या आहेत, सारनाथ संग्रहालय व जमलग्रही येथे आढळते.
महायान
सम्राट कनिष्कांच्या काळातच महायान या बौद्ध संप्रदायाचा उदय झाला व सम्राट कनिष्कांनी महायान बौद्ध धर्माला राजाश्रय दिला होता.
संदर्भ
कनिष्क वर्ग:कुषाण वंश वर्ग:भारतीय सम्राट वर्ग:भारतीय बौद्ध सम्राट वर्ग:भारतीय बौद्ध वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:लाल वर्ग असणारे लेख
स्क्रीनिंग कल्चर
स्क्रीनिंग कल्चर: वीव्हिंग पोलिटिक्स एथनोग्राफी ऑफ टेलिव्हिजन वुमनहूड अँड नेशन इन पोस्टकलोनियल इंडिया हे पुस्तक १९९९ साली प्रसिद्ध झाले. टीव्ही बघण्याच्या सवयींबाबतचा लोकलेखा पद्धतीचा उपयोग करून केलेला अभ्यास आहे. या अभ्यासात प्रगत होत जाणाऱ्या मध्यमवर्गीय स्त्रिया आणि त्यांचे शासनाचे प्रायोजित केलेल्या मालिकांमधील भावसंबंध याविषयी लिहिले आहे.
लेखिकेविषयी
या पुस्तिकेच्या लेखिका पूर्णिमा मानकेकर या स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटीमध्ये संस्कृती आणि मानववंशशास्र या विषयाचा सहायक अध्यापिका होत्या. सध्या त्या युसीएलए येथे जेंडर स्टडीज आणि एशियन अमेरिकन स्टडीज या विषयाच्या प्राध्यापक आहेत. मे २०१५ मध्ये त्यांचे अनसेटलिंग इंडिया हे पुस्तक प्रसिद्ध झाले असून या पुस्तकात भारतीयत्वाचे नवे पैलू विषद केले आहे. या पैलूंच्या आधारे ज्ञाननिर्मिती त्याचे माध्यम अंतर हे वेगवेगळ्या नागरी संस्कृतीमध्ये कसे घडते याचा अभ्यास करता येतो.
महत्त्वाच्या संकल्पना
सरकारी दुरचित्रवाणीवरील कर्यक्रम सादरीकरणाची संस्कृती ही प्रेक्षकंच्या कथनातुन स्पष्ट होते. टीव्हीवरील कार्यक्रमातुन स्त्री आणि पुरुषांचे लिंगभावात्मक विषयांचे कसे परावर्तीत होते हे यातुन लक्षात येते. ज्या विशिष्ट काळात हा अभ्यास झाला आहे त्या काळाचा संदर्भ लक्षात घेता त्या काळात प्रेक्षकांचे राष्ट्रीय घटकात कसे रूपांतर झाले हेही पाहता येते. या दृकश्राव्यकथनामध्ये सामान्य माणसांच्या दैनदिन कथा असतात. अशा प्रकारच्या राष्ट्रीय प्रयत्नातून एक प्रकारचे एकसुरी व्यक्तित्व घडविण्याचा प्रयत्न केला जातो, आणि त्यामुळे स्त्री आणि पुरुषांची वैविध्यपूर्ण व्यक्तिमत्त्वे उभी राहण्यास नकार दिला जातो. अशा तऱ्हेने या संस्कृती वर्णनात्मक लेखनातुन मानकेकर यांनी दूरचित्रवाणीवरील दृकश्राव्य कथनातून आणि त्यातून उभ्या केलेल्या भारतीय स्त्रीत्वातून स्त्री आणि पुरुषांचे विविध पैलू असलेली व्यक्तिमत्त्वे उभे राहतात.
हे पुस्तक तीन भाग आणि एक उपसंहार अशा चार भागात आहे. यातील प्रत्येक भाग दूरदर्शन कथनातून तयार झालेल्या चर्चाविश्वाचे शब्दांकन करतो. पहिल्या भागात दूरदर्शनने कुटुंबाची कशी पुर्नरचना केली आहे हे दाखवते. दुसऱ्या भागात दुरदर्शनने समुह कसे लिंगभावरहित केले आहेत हे सांगतो. पुस्तकाच्या तिसऱ्या  भागात हिंसाचाराच्या दृकश्राव्य कथनांचे विश्लेषण केले आहे. आणि शेवटी उपसंहारात दूरचित्रवाणीने कशा प्रकारे भारतीय राष्ट्रीयत्व रचण्यामध्ये सहभाग दिलाय तसेच हेच व्यक्तिमत्त्व सीमेचे बंधन नसलेल्या भांडवल आणि आकांक्षाभोवती कसे रचले आहे हे सांगितले आहे.
संदर्भ
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
ॲरीज
ग्रीक मिथकशास्त्रानुसार ॲरीस हा युद्ध व रक्तपाताचा देव आहे. तो झ्यूस व हीरा यांचा मुलगा आहे.
ॲरीस
आंबोडा (कारंजा)
आंबोडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
कुंडली (कुडाळी) नदी
कुडाळी (निरंजना) ही महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील एक नदी आहे. तिचा उगम पाचगणी डोंगरावर भिलार या गावाजवळ भुतेश्वराच्या मंदिराजवळ होतो. भिलार रुईघर, महू, करहर,हुमगाव,बामणोली,कुडाळ,कळंभे ,उडतरे या गावातून वाहत वाहत ही नदी वाई तालुक्यातील उडतरे या गावाजवळ कृष्णा नदीस मिळते.या नदीवर उडतारे-कुडाळ-पाचगणी-महाबळेश्वर वाई पाचवड कुडाळ मेढा आणि पुणे-बेंगलोर असे तीन महामार्गावरील पुल आहेत. कुडाळी नदीचा संगम अतिशय रमणीय असा आहे हा संगम वाई तालुक्यातील उडतारे या गावाजवळ होतो त्या ठिकाणी वाकाईदेवीचे मंदिर तसेच पुरातन विठ्ठल मंदिर आहे
मेल गिब्सन
जन्म ३ जानेवारी १९५६
प्रमुख भूमिका
गिब्सन, मेल गिब्सन, मेल वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
ऑलिंपिक खेळात केप व्हर्दे
केप व्हर्दे देश १९९६ सालापासून प्रत्येक उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभागी झाला असून त्याने आजवर एकही पदक जिंकलेले नाही.
वर्ग:केप व्हर्दे केप व्हर्दे
रीइन्व्हेंटिंग रेव्होल्युशन
रीइन्व्हेंटिंग रेव्होल्युशन हे गेल ऑमवेट यांनी लिहलेले आणि १९९३ मध्ये रुटलेज ने प्रकाशित केलेले पुस्तक आहे. भारतामधील नव्या सामाजिक चळवळींचा आणि समाजवादी परंपरा यांचा अभ्यास गेल आमवेट 'क्रांतीचा पुनर्शोध ' या पुस्तकामधून करतात. राष्ट्रीय चळवळी मधून समाजवादी विचारांची सुरुवात स्वतंत्र भारतामध्ये कशा पद्धतीने सुरू झाली याचा आढावा घेताना गेल आमवेट ह्या स्त्रियांची चळवळ ,जाती विरोधी चळवळ ,पर्यावरणवादी चळवळी आणि शेतकऱ्यांचा संघर्ष ह्या सर्व वादविवादांचे चर्चाव्यूह या पुस्तकामधून मांडत जातात. साधारणपणे त्या चार विभागामध्ये पुस्तकाची मांडणी करतात.
उपरसाळ
हे सुद्धा पहा
वर्ग:औषधी वनस्पती
रीइन्व्हेंटिंग रेव्होल्युशन
विभागनिहाय ठळक मुद्दे
पहिल्या भागामधून या सर्व चळवळीची पार्श्वभूमी मांडत जातात तर दुसऱ्या भागामधून त्यांनी प्रत्यक्ष या चळवळीचा उदय कशा प्रकारे होत गेला याचे वर्णन केलेले आहे. तिसऱ्या भागामध्ये कामगार वर्गाची चळवळ आणि पारंपरिक मार्क्सवाद यामधील संबंध स्पष्ट करतात. चौथ्या विभागामध्ये ग्रामीण स्त्रियांचा संघर्ष हा इ.स. १९८५ नंतर ते आतापर्यंतचा जो पर्यायी विकासाच्या पैलूवर निर्माण झाला होता तोच पुढे पर्यायी समाजवाद म्हणून निर्माण कसा होत गेला याविषयीची चर्चा करतात.
तत्कालीन राष्ट्रीय चळवळीचे विश्लेषण
या पुस्तकामधून गेल आमवेट या राष्ट्रीय चळवळीकडे वेगळ्या दृष्टीकोनातून पाहताना दिसतात. प्रमुखप्रवाही राष्ट्रीय चळवळ देशभक्तीच्या प्रेरणेने उभारली होती या विचाराला खंडित करण्याचे काम यामधून समोर येते. 'स्वराज्य 'या विषयीची चिकित्सक मांडणी करताना त्या म्हणतात कि स्वराज राज हे ? कोणाचे राष्ट्रीय नेते कोण होते ? त्यांचा वर्गीय जातीय संबध कोणता ? या सर्व प्रश्नांचे विवेचन त्या देतात. म्हणजेच प्रमुखप्रवाही राष्ट्रीय चळवळीला त्या वर्गीय, जातीय अंगाने पाहून जे स्वराज्याचे मागणी करणारे होते तेच भांडवलदारी व्यवस्थेमधील भागीदार होते. त्यामुळे त्या कामगार शेतकरी यांचे राज्य का नाही याचे विस्तृतपणे विवेचन करून त्यामधून शेतकरी, कामगारांच्या क्रांत्या कशा उदयास आल्या ते स्वांतत्त्र्यानंतर उदयास आलेल्या नक्सलवादी चळवळीच्या अभ्यासामधून दाखवून देतात.
स्वतंत्र भारताची निर्मिती ही नेहरू युगामध्ये विकासाच्या मुद्द्यावर उभी राहताना तो औद्योगिकीकरण, तंत्रज्ञानाचा विकास असेल याची पायाभरणी ही समाजवादी राज्यव्यवस्थे वर उभी राहिली. ज्यामध्ये राज्याने लोकशाही मुल्यावरती, कल्याणकारी धोरणाभोवती उभी राहण्याची भूमिका घेतली असे असले तरी खऱ्या अर्थाने शेतकरी,आदिवासी यांचे प्रश्न अनुत्तरीत राहिले होते. त्यातूनच मग माओवादी क्रांतिकारी विचाराच्या भोवती नक्सलवादी ही नवी चळवळ उभी राहिली ज्यात पुढे आदिवासी, भूमिहीन, शेतकरी, कामगार इ.चा समावेश येत गेला.
महाराष्ट्रातील नव्या जातीविरोधी चळवळी
पारंपारिक मार्क्सवादाला खऱ्या अर्थाने छेद देण्याचे काम या चळवळीने केलेले होते. महाराष्ट्रामध्ये दलित पॅंथरच्या निर्मितीमधून नव्या जातीविरोधी चळवळीची सुरुवात झाली तर बिहारमध्ये जातीविरोधामधून वर्गीय चळवळ उभी राहत गेली. या दोन्ही चळवळी ह्या इ.स. १९७० च्या दरम्यान आंबेडकरांच्या तत्त्वज्ञानामधून जातीविरोधी चळवळ तर मार्क्सच्या तत्त्वज्ञानामधून वर्गीय चळवळ उभी राहिलेली दिसून येते. वर्गीय कि जातीय या सर्व दंद्वामधून चळवळी कशा प्रकारे आकार घेत गेल्या याचा आढावा गेल घेत जातात.
याच काळात स्त्रियांच्या नव्या चळवळी ही शहरी/ग्रामीण भागामधून उदयास येत होत्या. याच दरम्यान मध्यम वर्गीय शहरी विद्वानाची भूमिका यामध्ये महत्त्वाची राहिलेली होती. स्त्री चळवळी मध्ये ग्रामीण गरीब शेतकरी महिला किंवा कामगार महिला यांची चळवळ आणि मध्यम वर्गीय बौद्धिक स्त्रिया यांच्या चर्चेच्या विमार्शामधून स्त्री चळवळीची घडवणूक होत होती. त्याच वेळी दलित चळवळ कशा प्रकारे स्त्रियांच्या प्रश्नांकडे दुर्लक्ष करत होती हे गेल सांगतानाच दलित स्त्रियांपुढे उभे राहिलेल्या जात, कुटुंब ,दलित चळवळी मधील आव्हाने यांना कशा प्रकारे सामोरे जावे लागत होते आणि हे करतानाच ब्राह्मणी संस्कृतीला छेद देण्याचा प्रयत्नही त्या दुसऱ्या बाजूने करत होत्या. या सर्व संघार्षामधून स्त्रियांना पितृसत्तेला अधिक धारदारपणे आव्हान देणे सोपे होत गेले असे गेल आपल्या पुस्तकामधून मांडत जातात.
स्त्री चळवळीचे बदलते स्वरूप
इ.स. १९७५ नंतर स्त्री चळवळीने जहालवादी भूमिका सांस्कृतिकतेच्या भोवती उभी केली जी स्वातंत्र्य पूर्व चळवळीतील स्त्रियांनी घेतलेली नव्हती. यासोबतच स्त्री चळवळीचा विकास अनेक प्रश्न हाताळत कसा होत गेला याविषयीची चर्चा हिंसा, स्वायत्त गट, पक्षाची स्वायत्त उभारणी इ. मुद्द्याला घेऊन अधिक विस्ताराने स्त्रियांच्या चळवळीचा विकसित होत होत्या ते गेल स्पष्ट करत जातात. .
शेतकरी चळवळ, पर्यावरणीय चळवळ यांची आव्हाने
इ.स. १९७२ ते १९७५ च्या दरम्यान शेतकरी चळवळीने भारतीय राज्य व्यवस्थेला जोरदारपणे आव्हाने निर्माण केली होती. हे करतानाच पारंपरिक मार्क्सवादी विचारालाही प्रश्नांकित केले. पर्यावरण वादी चळवळ ह्या उत्तराखंडमधील मासेमारी व्यवसायामधील चळवळ असो या मधील संबध हे जात, वर्गीय दृष्टीकोनातून कसे मांडले गेले याचे विस्तृत विवेचन देतानाच गांधीवादी विचारधारा आणि मार्क्सवादी हे पर्यावरण चळवळीकडे कसे पाहत होते ते गेल दाखवून देतात. या सर्व चळवळी उभ्या राहिल्यानंतर त्या वेगवेगळ्या पर्यायी व्यवस्थेच्या शोधासाठीची धडपड कशा प्रकारे करत होते याचे चिकित्सक विश्लेषण करतात. शेवटच्या काही प्रकरणा मधून गेल मांडत जातात कि, नव्या पर्यायी विकासामध्ये आपले स्थान अधिकरीत्या स्पष्ट करता यावे यासाठीचा संघर्ष  स्त्री चळवळ, पर्यावर्णीय चळवळ, जातीय चळवळ या कशा पद्धतीने करत होत्या ते लिखाण इथे येत जाते. शेवटी गेल मांडतात कि या नव्या चळवळी स्वतःला समाजवादी म्हणवून घेण्यापेक्षा क्रांतिकारी म्हणवून घेण्यास धन्यता मानू लागले होते. त्यांनी इतिहासाचा पुनर्शोध घेत आपली पुनर्रमांडणी केली आणि स्वतःला व्यवस्थेच्या विरोधात संघर्ष करणारे म्हणून ते पाहत असत. त्यातूनच त्यांनी वर्गविहीन, पितृसत्ताविहीन, जातीविरहित चिरस्थायी समाज निर्माण करण्याचा प्रयत्न क्रांतीच्या पुर्नशोधातून कशा प्रकारे केला ते गेल आमवेट स्पष्ट करताना या पुस्तकातून दिसतात.
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
अशरफपूर
अशरफपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
कुरवली नदी
ही महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील एक नदी आहे.
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
ट्रॅम
ट्रॅम (इंग्लिश:Tram) हे विजेवर चालणारे वाहन आहे. या साठी रस्त्यातच रूळ टाकलेले असतात. या वाहनामुळे वाहतूक कोंडी होवू शकते. तसेच यांचा वेगही मर्यादित असतो. भारतात पूर्वी मुंबई येथे ट्रॅम सेवा होती. तसेच कलकत्ता येथेही ट्रॅम धावत असत. युरोप मधले अनेक देश तसेच ऑस्ट्रेलियातील काही शहरे येथे ट्रॅम हे सार्वजनिक वाहतुकीचे साधन म्हणून वापरले जाते. शेजारील चित्रात मेलबर्न शहरातील रस्त्यात इतर वाहतूकी सोबत ट्रॅम दिसत आहे.
मुंबईची ट्राम
ट्रामसेवा ही मुंबई शहरातील पहिली सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था.मुंबईत १९ मे १८७४ रोजी पहिली ट्रामसेवा चालू झाली.मुंबई ट्रामवे कंपनी, मुंबई महानगरपालिका आणि मुंबई सरकार ह्यांच्यात करार होऊन तिचे नियोजन झाले. सुरुवातीला ट्रामगाड्या घोडे ओढत असत. नंतर त्या वीजेवर चालविण्यात आल्या. मुंबई वीज पुरवठा आणि ट्रामवेज कंपनी मर्यादित ने मुंबई ट्रामवेज कंपनी विकत घेतली. हीच आताच्या 'बेस्ट'ची मूळ कंपनी.७ मे १९०७ रोजी पहिली विजेवरची ट्राम धावली.१९२० साली दुमजली ट्रामसेवा चालू झाली.१९२४ पासून रेल्वे वीजेवर चालू लागली.१९२६ साली बससेवा चालू झाली.बस व रेल्वे सेवा जलद गतीने असल्याने ट्रामसेवा तोट्यात गेली. शेवटी ट्रामसेवा बंद करण्यात आली.३१ मार्च १९६४ रोजी रात्री १० वाजता बोरिबंदर ते दादर शेवटची ट्रामगाडी धावली.त्या शेवटच्या दिवशी हजारो मुंबईकरांनी तिला दुतर्फा प्रचंड गर्दी करून हळहळत निरोप दिला.त्या दिवशी ७१९४७ प्रवाश्यांनी ट्राममधून प्रवास केला. त्याचे उत्पन्न ४२६० रुपये होते. सुरुवातीला एक आण्यात कुठेही प्रवास करायची सुविधा होती. नंतर दीड आणा आणि नंतर दोन आणे तिकीट झाले. माटुंगा सर्वात दूरचे स्थानक होते. सहा नंबरची ट्रामगाडी फोरासमार्गे कुलाबा ते गिरगाव धावायची.चालकाजवळ पायापाशी वर्दी देण्यासाठी घंटा असायची. ससून डॉक ते छत्रपती शिवाजी महाराज वस्तुसंग्रहालय, वाडीबंदर, लालबाग, जेकब सर्कल, ताडदेव,अॉपेरा हाऊस, ग्रॅंटरोड ते जेजे हॉस्पिटल,धोबीतलाव ते कर्नाकबंदर असे शहरभर जाळे होते.ट्राम गोल फिरून वळायची आणि उलट दिशेने धावायची. आताच्या गोलाकार बागा ह्या तेव्हाची ट्रामची स्थानके होती. किंग्ज सर्कल, सायन सर्कल, दादर टीटी ट्राम टर्मिनस ही त्यातील काही ठिकाणे. बा.सी.मर्ढेकरांच्या खालील शब्दात ती अजरामर झाली. "जिथे मारते कांदेवाडी टांग जराशी ठाकुरद्वारा, खडखडते अन् ट्राम वाकडी, कंबर मोडुनी, चाटित तारा"
संदर्भ
महाराष्ट्र टाईम्स मुंबई टाईम्स ०९/१२/२०१९.
बाह्य दुवे
Cable car line (US/NY)
वर्ग:रेल्वे वाहतूक
उंदीरकानी
ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे. ही पाणथळ जागी उगवते. हिची पाने उंदराच्या कानाप्रमाणे असतात म्हणून हिला हे नांव पडले आहे.
उंदीरकानी : (हिं. मुसकानी गु. उंदरकानी सं. मूषककर्णी लॅ. आयपोमिया रेनिफॉर्मिस, कुल-कॉन्व्हॉव्ल्ह्युलेसी). जमिनीवर पसरत वाढणाऱ्या या ओषधीय [→ ओषधि] वेलीचा प्रसार भारत (बंगाल, प. द्वीपकल्प), श्रीलंका, आग्‍नेय व उत्तर आफ्रिका इ. भागांत असून ती बहुधा पाणथळ जागी आढळते. हिच्या अनेक केसाळ फांद्यांपासून निघालेली आगंतुक मुळे जमिनीत जातात. पाने साधी, मूत्रपिंडाकृती व उंदराच्या कानासारखी खोलगट, हृदयाकृती व दातेरी फुले पानांच्या बगलेत, पिवळी, एकाकी (एकेकटी) किंवा दोन-तीन एकत्र अशी सप्टेंबर–ऑक्टोबरात येतात. हिची गोलसर व लवदार बोंडे केसाळ संवर्ताने (फुलाच्या सर्वांत बाहेरील हिरवट मंडलाने) वेढलेली असून बी पिंगट असते. ही वनस्पती शरीरातील अवयवांच्या कार्यांतील अडथळे दूर करणारी, मूत्रल (लघवी साफ करणारी), त्वचादोषनाशक, आरोग्य पुनःस्थापक असून संधिवातावर व तंत्रिका शूलावर (मज्‍जातंतूच्या मार्गात अधूनमधून होणाऱ्या तीव्र वेदनेवर) गुणकारी असते. ⇨ अनंतमुळाबरोबर तयार केलेला हिचा फांट (काढा) सारक असतो.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:औषधी वनस्पती वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर
मुगाव (नायगाव)
मुगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
चार्ल्स पहिला, इंग्लंड
पहिला चार्ल्स (नोव्हेंबर १९, इ.स. १६००:डन्फरलिन - जानेवारी ३०, इ.स. १६४९:लंडन) हा मार्च २७, इ.स. १६२५ पासून त्याच्या मृत्यूपर्यंत इंग्लंडचा राजा होता. चार्ल्स जेम्स पहिला व डेन्मार्कची ऍन यांचा मुलगा. त्याची शारीरिक वाढ नीट न झाल्याने लिखित इतिहासातील अगदी बुटक्या राजांमध्ये चार्ल्सची गणना होते. चार्ल्सने इंग्लंडमधल्या ख्रिश्चन धर्माच्या पालनात ढवळाढवळ करून ख्रिश्चन धर्मगुरूंना नाराज केले होते. आपण सुरू केलेल्या युद्धांचा खर्च भागवण्याकरता त्याने संसदेच्या मान्यतेशिवाय प्रजेवर कर आकारायलाही सुरुवात केली होती. इंग्लंडचे राज्य देवाने आपल्याला दिलेले आहे आणि आपली सत्ता अमर्याद आहे अशी चार्ल्सची दैवी राज्यकर्तृत्त्वाची कल्पना होती. पण धर्मातली ढवळाढवळ आणि कर आकारणी ह्या वर म्हटलेल्या त्याच्या मुख्यतः दोन कृत्यांवरून तो अनिर्बंध सत्ता बळकावू पहात आहे असा इंग्लंडच्या संसदेचा ग्रह झाला आणि तिने त्याच्या त्या कल्पनेला आक्षेप घेतला.
चार्ल्स आणि संसद ह्या दोन्ही बाजूंनी युद्धाची तयारी सुरू केली. ऑगस्ट इ.स. १६४२मध्ये चार्ल्स उत्तरेत ऑक्सफर्डला गेला व तिथे त्याने आपला दरबार भरवला. संसद लंडनमध्ये होती व तिने तिथे स्वतंत्र सैन्य उभारायला सुरुवात केली. ऑक्टोबर २५ला युद्धाला तोंड फुटले, पण एजहिलच्या लढाईत कोणाचीच हार-जीत झाली नाही. इ.स. १६४४ पर्यंत तुरळक लढाया होत राहिल्या. शेवटी नेसेबीच्या लढाईत संसदेच्या सैन्याने चार्ल्सच्या सैन्याला हरवले आणि चार्ल्स ऑक्सफर्डला पळून गेला. नंतर एप्रिल इ.स. १६४६मध्ये वेढा फोडून तो स्कॉटलंडला पळाला व तिथे प्रेझ्बिटीरिअन पंथाच्या सैन्याला शरण गेला. परंतु त्यां सैन्याने चार्ल्सला स्कॉटलंड व इंग्लंडमधल्या युद्धातला मोहरा बनवले आणि युद्ध थांबवण्याच्या बदल्यात त्याला इंग्लिश संसदेकडे सोपवले.
पुन्हा एकदा पळून चार्ल्स आईल ऑफ राईटच्या संसदीय अधिकाऱ्याला शरण गेला. पण त्या अधिकाऱ्याला चार्ल्सबद्दल सहानुभुति नव्हती. पर्यायी चार्ल्स पुन्हा तुरुंगात पडला. इ.स. १६४८मध्ये संसदेने खास कायदा मंजूर करून चार्ल्सवर खटला केला. 'देवाने आपल्याला राजेपद दिलेले असल्यामुळे कोणतेही न्यायालय आपल्यावर खटलाच करु शकत नाही' असा युक्तिवाद त्यावेळी चार्ल्सने केला. 'न्यायालयासमोर सगळी माणसे सारखीच आहेत' असा संसदेने प्रतिवाद केला. खटल्याचा निकाल चार्ल्सच्या विरुद्ध लागला व त्याला मृत्युदंडाची शिक्षा झाली. चार्ल्सने माफी मागितल्यास त्याला ती देण्याची तयारी न्यायालयाने दाखवली, पण त्याने मरण पसंत केले. जानेवारी ३०, इ.स. १६४९ला चार्ल्सला शिरच्छेदाने मृत्युदंड देण्यात आला.
वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास वर्ग:इंग्लंडचे राज्यकर्ते चार्ल्स ०१ वर्ग:इ.स. १६४९ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १६०० मधील जन्म
टॉय स्टोरी
हा जगातील पहिला संपूर्ण संगणक-अ‍ॅनिमेटेड फीचर चित्रपट होता. तसेच पिक्सारचा पहिला फीचर चित्रपट होता. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन जॉन लॅसेटर यांनी केले. (त्यांच्या फिचर चित्रपट दिग्दर्शनातील पदार्पण होते.) जॉस व्हेडन, अँड्र्यू स्टॅन्टन, जोएल कोहेन आणि अलेक सोकोलो यांनी पटकथा लिहली. तर कथा लॅसेटर, स्टॅन्टन, पीट डॉक्‍टर आणि जो रॅन्फ्ट यांची होती. या चित्रपटात रॅन्डी न्यूमन यांचे संगीत आहे. बोनी अरनॉल्ड आणि राल्फ गुगेनहेम यांनी निर्मिती केली आणि स्टीव्ह जॉब्स आणि एडविन कॅटमुल यांनी कार्यकारी-निर्मिती केली.
या चित्रपटात टॉम हँक्स, टिम ॲलन, डॉन रिक्ल्स, वॉलेस शॉन, जॉन रॅटझेनबर्गर, जिम वॉर्नी, ॲनी पॉट्स, आर. ली एर्मी, जॉन मॉरिस, लॉरी मेटकाल्फ आणि एरिक वॉन डिटेन यांचे आवाज आहेत.
चित्रपटाचे कथानकात माणसे नसताना खेळणी जिवंत होतात. वुडी नावाचा जुन्या पद्धतीची पुल-स्ट्रिंग काउबॉय बाहुला आणि आधुनिक अंतराळवीर अ‍ॅक्शन फिगर, बझ लाइटइयर यांच्यावर कथा केंद्रित आहे. अँडी डेव्हिस या त्यांच्या मालक असलेल्या मुलाच्या प्रेमासाठी दोघांमध्ये स्पर्धा असते. अँडीपासून वेगळे झाल्यानंतर पुन्हा एकत्र येण्यासाठी एकत्र काम करतात.
या चित्रपटानी जगभरात ३६१ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर इतकी कमाई केली आहे. हा चित्रपट इतका गाजला की त्यानंतर त्याचे आणखी दोन भाग टॉय स्टोरी २ (१९९९) व टॉय स्टोरी ३ (२०१०) मधे प्रदर्शित झाले. ह्या दोन्ही चित्रपटांना देखील प्रचंड यश मिळाले.
पुरस्कार
चित्रपटाला अनेकांनी आतापर्यंत बनवलेल्या सर्वोत्कृष्ट अ‍ॅनिमेटेड चित्रपटांपैकी एक मानले आहे. चित्रपटाला तीन ऑस्कर पुरस्कारची नामांकने (सर्वोत्कृष्ट मूळ पटकथा (या पुरस्कारासाठी नामांकन मिळालेला पहिला अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट), "यू हॅव गॉट अ फ्रेंड इन मी" साठी सर्वोत्कृष्ट मूळ गाणे आणि सर्वोत्कृष्ट मूळ पार्श्वसंगीत) मिळाली. तसेच ऑस्करचा स्पेशल अचिव्हमेंट पुरस्कार प्राप्त झाला. 2005 मध्ये, युनायटेड स्टेट्स लायब्ररी ऑफ काँग्रेसने "सांस्कृतिक, ऐतिहासिक, किंवा सौंदर्यदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण" म्हणून राष्ट्रीय चित्रपट नोंदणीमध्ये जतन करण्यासाठी चित्रपटाची निवड केली. टॉय स्टोरीच्या यशामुळे टॉय स्टोरी 2 पासून सुरू होणारी मल्टीमीडिया फ्रँचायझी आणि तीन सिक्वेलची मालिका सुरू झाली.
चित्रपटाची कमाई
चित्रपटाने ३७.३ कोटी डॉलर्ससची कमाई केली. टॉय स्टोरी हा 1995चा सर्वाधिक कमाई करणारा देशांतर्गत चित्रपट बनला. चित्रपटाने बॅटमॅन फॉरएव्हर, अपोलो 13 (टॉम हँक्स देखील अभिनीत), पोकाहॉन्टास, कॅस्पर, वॉटरवर्ल्ड आणि गोल्डनआय यांना मागे टाकले. प्रदर्शनाच्या वेळी, द लायन किंग (1994) आणि अलादीन (1992) नंतर हा तिसरा-सर्वाधिक कमाई करणारा अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट होता. टॉय स्टोरी हा आतापर्यंतच्या सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या देशांतर्गत चित्रपटांच्या यादीत ९६ व्या क्रमांकावर आहे.
रिलीजच्या वेळी, अमेरिकेतला 17 व्या-सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट ठरला तर जगभरात 21वा-सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट म्हणून स्थान मिळाले.
चित्रपटाचे यश आणि सन्मान
1995 मध्ये, टॉय स्टोरीला टाईमच्याच्या "1995च्या सर्वोत्कृष्ट 10 चित्रपटांच्या" यादीत आठवा क्रमांक मिळाला. 2011 मध्ये, TIME ने "25 ऑल-टाइम सर्वोत्कृष्ट अ‍ॅनिमेटेड फिल्म्स" पैकी एक म्हणून नाव दिले. एम्पायर मॅगझिनच्या "सर्वकाळातील 500 सर्वोत्कृष्ट चित्रपटां"च्या यादीत 99 व्या क्रमांकावर आणि "सर्वोच्च रँक असलेला अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट" म्हणूनही तो आहे.
संदर्भ
वर्ग:पिक्सार चित्रपट वर्ग:इ.स. १९९५ मधील इंग्लिश चित्रपट वर्ग:टॉय स्टोरी (चित्रपट शृंखला) वर्ग:ॲनिमेशन
आसळा
आसळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
वालचंद अभियांत्रिकी महाविद्यालय
वालचंद कॉलेज ऑफ इंजीनियरिंग हे भारतातील महाराष्ट्र, सांगली शहरातील एक स्वायत्त अभियांत्रिकी शिक्षण संस्था आहे. विश्रामबाग जवळजवळ 90 एकर जागेवर डब्ल्यूसीई परिसर स्थित आहे, जो सांगली आणि मिरजच्या जुने शहरांच्या मध्यभागी आहे.
1 9 47 मध्ये महाविद्यालयाची स्थापना केली गेली. (स्वर्गीय) धोंडुमामा साठे आणि 60 विद्यार्थ्यांच्या क्षमतेसह सिव्हिल इंजिनिअरिंगमध्ये पदवीपूर्व अभ्यासक्रमाने सुरुवात केली. 1 9 47 मध्ये ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न होते. 1 9 48 मध्ये पुणे विद्यापीठाची स्थापना झाल्यानंतर महाविद्यालय पुणे विद्यापीठाशी संलग्न झाले. 1 9 55 मध्ये महाविद्यालयाचे नाव वालचंद हिराचंद त्याच्या नावावरून वालचंद कॉलेज ऑफ इंजीनियरिंग केले. 1 9 62 मध्ये कोल्हापूर येथे शिवाजी विद्यापीठाची स्थापना झाल्यापासून, वालचंद कॉलेज ऑफ इंजीनियरिंग, सांगली शिवाजी विद्यापीठाशी संलग्न आहे. 2007 पासून बी.टेक अर्पण करणारे स्वायत्त महाविद्यालय आहे. वीरमाता जिजाबाई तंत्रज्ञान संस्था, मुंबई (व्हीजेटीआय), कॉलेज ऑफ इंजीनियरिंग, पुणे (सीओइपी), श्री गुरू गोबिंद सिंहजी अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान संस्था (एसजीजीएस) आणि सरदार पटेल कॉलेज ऑफ इंजीनियरिंग (एसपीसीई) यांच्या बरोबर पदवी (बी.ई.ई. पदवी) 'आर्थिक आणि शैक्षणिक स्वायत्तता' असलेला महाराष्ट्र.
इतिहास
वालचंद कॉलेज ऑफ इंजीनियरिंगने 1 9 47 मध्ये 60 विद्यार्थ्यांपर्यंत सिव्हिल इंजिनिअरिंग (बीई (सिव्हिल) मध्ये पदवीपूर्व पदवी मिळवली होती. 1 9 55 मध्ये इलेक्ट्रिकल इंजिनियरिंग (बीई (एएलसी) मध्ये पदवीपूर्व पदवी स्थापित केली गेली होती. बॅचलर ऑफ मेकॅनिकल इंजिनियरिंग पदवी (बीई (मेक)) 1 9 56 मध्ये देण्यात आली. दोन्ही प्रोग्राममध्ये 60 विद्यार्थ्यांची क्षमता आहे. 1 9 71 मध्ये सर्व तीन अभियांत्रिकी विषयातील पदव्युत्तर अभ्यासक्रम प्रथम अर्पण केले गेले. 1980 आणि 1990च्या दशकात संगणक विज्ञान व इलेक्ट्रॉनिक्स अभियांत्रिकीमधील पदवी व पदव्युत्तर पदवी भरण्यात आली. सिव्हिल, मेकेनिकल व इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरिंग पदवी तसेच अभियांत्रिकी पदवी 1 9 71 साली सुरू करण्यात झाली. 1986 मध्ये इलेक्ट्रॉनिक्स इंजिनिअरिंग मध्ये स्नातक व पदव्युत्तर अभ्यासक्रम, संगणक विज्ञान व अभियांत्रिकी मधील पदव्युत्तर अभ्यासक्रम, आणि संगणक विज्ञान पदव्युत्तर अभ्यासक्रम सुरू करण्यात आला आणि 1997 मध्ये अभियांत्रिकी सुरू झाली.
मातीचे परीक्षण
मातीमध्ये फे, के, एस, बी, जेन, ओसी, एन, पीएच इत्यादींची चाचणी घेण्यासाठी विविध प्रक्रिया केल्या जातात. मातीचे परिणाम जाणून घेण्यासाठी करण्यासाठी प्रथम प्रेरणा मॉडेल वापारत होते परंतु आता मिराडीपारिक वापरला जातो. मृदापारिकक्षिका आयसीएआर-आयआयएसएस भोपाळ यांनी विकसित केली आहे. मृद तपासणी: याचा अर्थ अनेक संभाव्य कारणांपैकी एक किंवा अनेक प्रमाणात मातीचे विश्लेषण केले जाते.
वालचंद अभियांत्रिकी महाविद्यालय
इतिहास
2001 मध्ये, महाविद्यालयाने 60 विद्यार्थ्यांच्या क्षमतेसह माहिती तंत्रज्ञानाचा बॅचलर ऑफ इंजीनियरिंग अभ्यासक्रम जोडला आणि संगणक विज्ञान आणि अभियांत्रिकी अभ्यासक्रमात अतिरिक्त 30 विद्यार्थ्यांना जोडण्यात आले. महाविद्यालयात भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, गणित आणि भूगर्भशास्त्र विभागांची स्थापना केली गेली आहे
मातीचे परीक्षण
माती विश्लेषण : शेतीमध्ये, माती चाचणी सामान्यतः पोषक तत्त्वांचा, रचना आणि आम्लता किंवा पीएच स्तरासारख्या इतर वैशिष्ट्यांना निश्चित करण्यासाठी जमिनीच्या नमुन्यांचे केलेले विश्लेषण.
वालचंद अभियांत्रिकी महाविद्यालय
इतिहास
कॉलेजच्या प्लेसमेंट रेकॉर्डमध्ये 464 अंडर ग्रॅज्युएट विद्यार्थी 2010 आणि 2011 दरम्यान संस्थांमध्ये कामासाठी आहेत.
मातीचे परीक्षण
महत्त्व
चांगले पीक उत्पादन बहुतेक वेळा चुना आणि खतां चा वापर आवश्यक आहे. मातीची चाचणी ही जमिनीचा मेकअप शोधण्यास सक्षम करते आणि लाम आणि खत किती लावायचे हे निर्धारित करण्यात मदत करते.
वालचंद अभियांत्रिकी महाविद्यालय
इतिहास
2005 मध्ये महाविद्यालयीन भारत सरकारच्या योजनेच्या "टेक्निकल एज्युकेशन क्वालिटी इम्प्रूव्हमेंट प्रोग्राम" (टीईक्यूआयपी) अंतर्गत महाविद्यालय निवडले गेले. हे जवळपास टीईक्यूआयपीअंतर्गत रु. 9 0 कोटी निधीची योजना मार्च 200 9 मध्ये संपली. स्पेक्ट्रम इंडियाने केलेल्या सर्वेक्षणानुसार, वालचंद कॉलेजचा TEQIP मध्ये सहभागी झालेल्या सुमारे 127 संस्थांमधून 2 रा क्रमांक लागला. 2011 मध्ये, महाविद्यालयाची निवड टीईक्यूआयपीच्या दुसऱ्या टप्प्याअंतर्गत करण्यात आली, जी पदव्युत्तर शिक्षण विकासावर लक्ष केंद्रित करते. 2017 मध्ये, पुन्हा एकदा टीबीक्यूआयपीच्या तिसऱ्या महाविद्यालयातून जबलपूर कॉलेज ऑफ इंजीनियरिंगसह ट्विनिंग व्यवस्था (TWINNING Arrangement) अंतर्गत महाविद्यालय निवडले गेले.
मातीचे परीक्षण
साहित्य
1.मिडीपरीक्षा
वालचंद अभियांत्रिकी महाविद्यालय
कॅम्पस
90 एकराच्या परिसरात महाविद्यालय पसरलेले आहे. महाविद्यालयामध्ये विविध विभागांसाठी वेगवेगळ्या इमारती आहेत. सेंट्रल क्वाड्रँगल (ज्याला म्हटले जाते) मध्ये 60-70 विद्यार्थ्यांना बसण्यासाठी पुरेसे वर्ग आणि सुमारे 100 विद्यार्थ्यांची क्षमता असलेले काही वर्ग आहेत. चतुर्भुजांच्या मध्यभागी एक टिळक हॉल आणि ओपन-एर थिएटर आहे. नव्याने तयार केलेल्या लायब्ररी इमारतीत एक वाचन कक्ष देखील आहे.
मातीचे परीक्षण
साहित्य
3. स्पून
वालचंद अभियांत्रिकी महाविद्यालय
वसतिगृह
1958 पासून महाविद्यालयामध्ये पुरुषांसाठी हॉस्टेल सुविधा आहे आणि 1 9 87 पासून महिलांसाठीसुद्धा हॉस्टेल सुविधा निर्माण करण्यात आली आहे. वाइफाय द्वारे हाय स्पीड इंटरनेट कनेक्टिव्हिटीसह 8 होस्टेल ब्लॉक (डी 1 ते डी 8) आणि 738 विद्यार्थ्यांची क्षमता आहे. महिला नामांकन वाढीच्या हालचालीच्या प्रतिक्रियेत, दोन वसतिगृहातील ब्लॉक योग्यरित्या सुधारित करण्यात आले आणि महिलांच्या वसतिगृहात रूपांतरित करण्यात आले. सभापती श्री. अजित गुलाबचंद यांच्या पुढाकाराने, 46 विद्यार्थ्यांच्या क्षमतेसह आणखी एक वसतिगृह ब्लॉक इंटरनेट कनेक्टिव्हिटीसह सायबर होस्टेलमध्ये रूपांतरित करण्यात आले. 300 पेक्षा अधिक महिला विद्यार्थी सध्या वसतिगृहात राहतात. फर्म एचओके (यूएसए) HOK (USA) द्वारा विकसित नवीन कॅम्पस मास्टर प्लॅननुसार, महिलांसाठी नवीन वसतिगृह तयार करण्याची योजना आहे.
मातीचे परीक्षण
साहित्य
4.प्लास्टिकच्या नळ्या
वालचंद अभियांत्रिकी महाविद्यालय
प्रयोगशाळा सुविधा
आयटी आणि सीएसई विभागाद्वारे विद्यार्थ्यांना विविध प्रयोगशाळा सुविधा पुरविल्या जातात.
मातीचे परीक्षण
साहित्य
5.काचेच्या नळ्या
वालचंद अभियांत्रिकी महाविद्यालय
प्रयोगशाळा सुविधा
1.यूनिक्स लॅब
रॉबर्ट झेमेकिस
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वालचंद अभियांत्रिकी महाविद्यालय
प्रयोगशाळा सुविधा
3.हाय परफॉर्मन्स कॉम्प्युटिंग लॅब (एम-टेकसाठी)
4.Nvidia लॅब
5.John Deere रिसर्च सेंटर
WCE मधील आयटी विभागाकडे विविध मूडल पत्ते आहेत. विद्यार्थ्यांना या मूडला थेट प्रवेश असतो. ते त्यांच्या उपस्थितीची तपासणी करू शकतात आणि त्यांची असाइनमेंट अपलोड करू शकतात. शिक्षक विद्यार्थ्यांसाठी असाइनमेंट अपलोड करू शकतात. मूडलवर काही विषयांवर प्रश्नोत्तरे ठेवली जातात.
यांत्रिक विभाग
महाविद्यालयाच्या मेकॅनिकल विभागामध्ये विद्यार्थ्यांसाठी विविध सुविधा उपलब्ध आहेत. वर्कशॉपमध्ये लेथ मशीन्स, वुडटर्निंग मशीन, मिलिंग मशीन, शेपर्स आणि सीएनसी मशीन यांचा समावेश आहे. विभागात काही मोठ्या बॉयलर देखील आहेत; 1930च्या दशकातील काही डेटिंग. कामकाजाच्या स्थितीत नसले तरीही, विद्यार्थी अभ्यास उद्देशांसाठी बाबॉक आणि विलकॉक्स बॉयलरमध्ये चढू शकतात. ब्लॅकस्मिथिंग आणि कारपेट्रीसाठी स्वतंत्र कार्यशाळा विद्यार्थ्यांना व्यावहारिक अनुभव मिळविण्यास परवानगी देतात. कार्यशाळेत कार्यरत स्थितीत भट्टी देखील आहे.
वायुगतिकीय अभ्यासाच्या उद्देशासाठी, प्रयोगशाळेत एक पवनचक्की उपलब्ध आहे. मुख्य प्रवेशद्वारांमध्ये देखील एक निदर्शक पवनचक्की आहे.
इलेक्ट्रॉनिक्स विभागाने एकत्रितपणे एक मेक्ट्रोनिक्स प्रयोगशाळा विकसित केली असून त्यात क्रायोजेनिक प्रयोगशाळेचाही समावेश आहे. नवीन स्टीम टर्बाइन पॉवर प्लांट अलीकडेच सेट केले गेले आहे.
Degrees offered
पदवीपूर्व पदवी: बॅचलर ऑफ टेक्नोलॉजी (बी टेक)
विद्यार्थ्यांनी चालवलेले क्लब
शैक्षणिक आणि व्यक्तिमत्त्व सुधारण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी अनेक क्लब संचालित आणि व्यवस्थापित केले आहेत. विभागीय क्लब ACM, SOFTA, WLUG, ROTRACT, ACSES, GDSC, PACE, Art Circle हे काही क्लब आहेत जे तांत्रिक, सामाजिक आणि सौम्य कौशल्य प्रगतीसाठी प्रयत्न करतात.
माजी विद्यार्थी संघटना
भारतात आणि परदेशात महाविद्यालयासाठी अनेक माजी विद्यार्थी संघटना तयार करण्यात आल्या आहेत. असोसिएशन ऑफ पास्ट स्टुडंट्स ही एक नोंदणीकृत संस्था आहे आणि नोंदणीकृत सदस्य 1956 पासून परत आले आहेत. अलीकडेच Walchand College of Engineering Alumni Silicon Valley Chapter (CA, USA) आणि त्रिपुरा राज्य अध्याय (एनवाई, यूएसए)ची स्थापना 2015 मध्ये झाली.
श्री. उपेंद्र कुलकर्णी: उपाध्यक्ष, ग्राफिक्स सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट अँड व्हॅलिडेशन, इंटेल कॉर्पोरेशन.
श्री. नवजीवनराजे विजय पवार : भा.प्र.से., मध्यप्रदेश
श्री. अभिजीत पवार : सकाळ मीडिया ग्रुपचे व्यवस्थापकीय संचालक
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील महाविद्यालये वर्ग:महाराष्ट्रामधील अभियांत्रिकी महाविद्यालये
मातीचे परीक्षण
साहित्य
6.काचेचे बीकर्स
7.प्लास्टिक बीकर
8. सिलेंडर मोजण्यासाठी
9.पाणी
10.विविध रसायने
11.फिल्टर पेपर
12.मार्कर पेन
13. फनेल
14.शेकर
15.उत्तम प्लेट
16.सिव्हवा
17.सिरिंग
मातीचे नमुने तपासण्यासाठी खालील प्रक्रिया
1. पहिल्या टप्प्यात, निवडलेल्या जमिनीची नमुने घेतात..
3.नंतर नमुने ५० मि.ली. प्लास्टिकच्या नळ्यांमध्ये घेतात आणि त्याला लेबल लावतात..
4. दिलेल्या रसायनांसह नमुना संकलित करणे.