cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जहाल मतवादी चळवळ
कार्याचे मूल्यमापन
सामान्यतः इ.स. १९०५ ते १९२० हा जहालमतवादी विचारांचा कालखंड मानला जातो. मात्र, या काळात काँग्रेसवर केवळ जहालमतवादी विचारांच्या नेत्यांचे पूर्ण नियंत्रण होते, असे म्हणता येत नाही. याउलट यातील काही वर्षे काँग्रेस संघटना मवाळमतवादी नेत्यांच्या प्रभावाखाली होती. इ.स. १९०७ मध्ये सुरत येथे जहालमतवादी व मवाळमतवादी यांच्यात फूट पडल्यावर मवाळमतवादी नेत्यांनी लोकमान्य टिळक व अन्य जहाल नेत्यांची काँग्रेसमधून हकालपट्टी केली; तरीही हा कालखंड ' जहालमतवादी कालखंड ' म्हणूनच ओळखला जातो. कारण या काळात देशाच्या सर्व भागात जहालमतवादी विचारांचा प्रभाव होता. लोकमानसात या नेत्यांना अत्यंत आदराचे स्थान होते. राष्ट्रीय चळवळीची सूत्रे या काळात जहालमतवादी नेत्यांच्या हाती होती, ही गोष्ट बंगालच्या फाळणीविरुद्ध झालेल्या चळवळीत या नेत्यांनी बजाविलेल्या मोलाच्या भूमिकेतून स्पष्ट होते. जहालमतवादी नेत्यांनी राष्ट्रीय चळवळीला परिस्थितीनुसार नवा आशय व नवी दिशा देण्याचे मौलिक कार्य केले. भारतीय समाजातील वाढता असंतोष कृतीतून व्यक्त करण्याचे, किंबहुना, शब्दांना कृतीची जोड देण्याचे महत्त्वाचे काम त्यांनी केले.
जहालमतवादी चळवळीचे सर्वात महत्त्वाचे कार्य म्हणजे भारतीय जनतेत या चळवळीने नवा आत्मविश्वास निर्माण केला. इंग्रजी सत्तेचे खरे स्वरूप जनतेपुढे स्पष्ट करून इंग्रजी सत्ता भारतीय जनतेच्या शोषणावरच आधारलेली आहे; आपली साम्राज्यवादी उद्दिष्टे साध्य करण्यापुरताच इंग्रजांना भारताच्या राज्यकारभारात रस असल्याने या राज्यकर्त्याकडून भारतीयांना कदापिही न्याय मिळणार नाही, ही बाब या नेत्यांनी जनतेपुढे स्पष्टपणे मांडली. जहालमतवादी नेत्यांच्या या चळवळीमुळे भारतीय जनता साम्राज्यसत्तेविरोधी लढ्यात सहभागी होण्यासाठी मोठ्या उत्साहाने पुढे आली. राजकीय हक्क मागून मिळत नसतात, त्यासाठी संघर्षच करावा लागतो; म्हणूनच जनतेने आत्मनिर्भर राहून स्वराज्यप्राप्तीसाठी निर्णायक संघर्ष करण्यास सिद्ध झाले पाहिजे, अशी शिकवण या नेत्यांनी भारतीय जनतेला दिली. स्वतःच्या उदाहरणाने मातृभूमीच्या स्वातंत्र्यासाठी सर्वोच्च त्याग करण्याचा व वाटेल ते कष्ट सोसण्याचा आदर्श त्यांनी जनतेला घालून दिला.
ॲन, ग्रेट ब्रिटनची राणी
ॲन (६ फेब्रुवारी, १६६५:सेंट जेम्स महाल, वेस्टमिन्स्टर, इंग्लंड - १ ऑगस्ट, १७१४:केन्सिंग्टन महाल, मिडलसेक्स, इंग्लंड) ही १७०२ पासून इंग्लंड, स्कॉटलंड आणि आयर्लंडची राणी होते. १ मे, १७०७ रोजी इंग्लंड आणि स्कॉटलंडचे ग्रेट ब्रिटन नावाने एकत्रीकरण झाल्यावर ती मृत्यूपर्यंत ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडची राणी होती.
सतरा वेळा गर्भवती राहिलेल्या ॲनचा फक्त एक मुलगा १० वर्षांपेक्षा जास्त जगला व तोही ११व्या वर्षी मृत्यू पावला. निपुत्रिक मृत्यू पावलेली ॲन स्टुअर्ट घराण्याची शेवटची राज्यकर्ती होती. तिच्यानंतर तिचा चुलतमामेभाऊ पहिला जॉर्ज ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचा राजा झाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडच्या राण्या वर्ग:स्कॉटलंडचे राज्यकर्ते वर्ग:ग्रेट ब्रिटनचे राज्यकर्ते ॲन वर्ग:इ.स. १६६५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७१४ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नोकिया ६५१०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००२ मध्ये प्रकाशित झाला.
दागिने
दागिने म्हणजे स्त्रियांचे सर्वात प्रिय आणि मौलिक अलंकार. अर्थात, पुरुषांचे आणि मुलांचेही काही खास दागिने असतात. दागिने हे सर्वसाधारणतः विशेष दुर्मीळ (आणि अर्थात किंमती) धातूंपासून केलेले असतात आणि त्यांत बरेचदा विविध सुंदर हिरे बसवलेले असतांत.
घडण
सूचनेनुसार एखादा तसाच्या तसा दागिना तयार करायला खूप कौशल्य लागते. हे काम हाताने करावे लागते. टिकल्या पाडणे, तार तयार करणे, जोडकाम करणे, तासकाम करणे अशा वेगवेगळ्या टप्प्यांमधून धातू जातो आणि मग दागिना घडतो. काही दागिने साच्यातून दाब देऊन बनवले जातात. सोन्याच्या पत्र्यावर ठसा उमटवूनही दागिने घडवले जातात. त्यावर जोडकाम, तासकाम आणि चमक आणणे यासारख्या प्रक्रिया हाताने केल्या जातात. डाग दिल्यावर जो जाड भाग तयार होत जातो भाग म्हणजे बिरडे. बिरड्या म्हणजे अलंकराचे निर- निराळे पदर जेथें एकत्र करतात तें टोपण, जाड तुकडा. हे काहीवेळा गोल कडे स्वरूपात असू शकते. कधीकधी या कड्यावर एक धातूचा ठिपकाही असते. दागिने घडवताना सोन्याचा वापर अधिक होतो. तसेच बांगड्या, अंगठ्या हे प्रकार मुशीत धातू ओतूनही तयार केले जातात. धातूवर नक्षीकाम तयार करणे ही एक कला आहे. यासाठी पूर्वी पारंपरिकरित्या प्रशिक्षित कारागीर असत. परंतु नवीन तंत्रज्ञानुसार आता हे काम संगणकावरही केले जाते. त्यासाठी कॅड (CAD) कॉम्प्युटरएडेड डिझायनिंग या संगणक प्रणालीद्वारा दागिन्यांच्या नक्षीचे काम केले जाते. ही बनवलेली नक्षी कॉम्प्युटर एडेड मॅन्युफॅक्‍चरिंग मशिनमध्ये फीड करून त्यातून एक प्रतिकृती बनवली जाते. ही काहीवेळा मेणातही बनवली जाते. त्यात योग्य त्या सुधारणा करून मग दागिना घडवला जातो.
प्रशिक्षण
या संस्थेत तीन वर्षांचा डिझायनिंगचा डिप्लोमा कोर्स उपलब्ध आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:दागिने वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:महिला वर्ग:भारतीय संस्कृती
बंगाली स्वस्तिक
बंगाली स्वस्तिक हे चिन्ह प्रमुख्याने पश्चिम बंगालमध्ये काढला जातो.सण, हे चिन्ह श्रीलक्ष्मी प्रतीक आहे.
धार्मिक आणि शुभ समारंभात वापरले जाणारे एक महत्त्वाचे बंगाली हिंदू प्रतीक आहे. या चिन्हासह सर्व धार्मिक वस्तू आणि रिक्त स्थान पवित्र असते, जे मध्यमा बोटाने आणि लाल सिंदूर लेपाचा वापर करून काढतात. बंगाली समाजातील लोक घराचा प्रवेशद्वारावर बंगाली स्वस्तिकाचे  प्रतीक काढतात आणि विवाह, उत्सव आणि समारंभांसाठी या चिन्हाने वस्तू सुशोभित केलेली असते. प्रतीक शक्ती (स्त्री ऊर्जा)च्या आवाहनाशी संबंधित आहे. वर्ग:हिंदू धर्मातील प्रतीके
साजरा
कोजागरी पौर्णिमेला बंगाली लोक याला लोख्खी पुजो म्हणतात.
विल्होळी
विल्होळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
वैजापूर (मुदखेड)
वैजापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
शरच्चंद्र वासुदेव चिरमुले
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:रिकामी पाने
कळमखांडे
कळमखांडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
सरग बाड्डा
सरग बाड्डा या पक्ष्यास इंग्रजी भाषेमध्ये Pintail असे म्हणतात.मराठीमध्ये या पक्ष्यास सरग बाड्डा,सरगे बाड्डा,सरग्या तर हिंदीमध्ये डिगोंच,संद,सिंखपर,सिखपर आणि संस्कृत भाषेमध्ये त्यास दीर्घपुच्छ शंकुपत्र,शंकुहंस,शंकु हंसक शल्यहंस असे म्हणतात.तर गुजराती मध्ये सिंगपर,कन्नडमध्ये कुलुमिलुकन बातु आणि तमिळमधे त्यास मार्कलियन असे म्हणतात. त्याचा आकार हा बदकापेक्षा लहान असतो नराच्या वरच्या भागाचा रंग करडा असून त्यावर बारीक कड्या आहेत त्याचे डोळे हे कथ्थारंगाचे असतात मानेच्या दोन्हीही बाजूंना पांढरा पट्टा असून मानेचा व खालच्या अंगाचा रंग पांढरा असतो त्याची पिसे ही दाभणासारखी लांब टोकदार असून ती शेपटीपेक्षा लांब असतात. तर मादीच्या अंगावर उदी आणि बदामी रंगाचे ठिपके असतात व लांबट शरीर असते शंकूच्या आकाराची शेपटी असते आणि शेपटीला नारासारखी टोकदार लांब पिसे नसतात. नर व मादी हे दोघेही जोडीने किंवा थव्याने आढळून येतात हा पक्षी आभाळात म्हणजे स्वर्गात उडत असतात,म्हणून त्यास सरग्या असे म्हणतात हा पक्षी भारत आणि श्रीलंकेमध्ये हिवाळी पाहुणे म्हणून आढळतात तसेच हा पक्षी मालदीव बेटात ही आढळून येतो तसेच युरोप,आशिया,अमेरिका आणि ब्रिटीश बेटे येथे ही आढळतात. हे पक्षी जास्तीत जास्त झिलाणी,सरोवरे,नद्या,आणि समुद्रकिनारी निवास करतान दिसून येतात
संदर्भ
पुस्तकाचे नव:-पक्षिकोश
लेखकाचे नव:-मारुती चितमपल्ली वर्ग:पक्षी
झंजान प्रांत
झंजान प्रांत (लेखनभेद: जंजान प्रांत) (फारसी: استان زنجان, ओस्तान-ए-झंजान ; अझरबैजानी: زنگان اوستانی ) हा इराणच्या ३१ प्रांतांपैकी एक प्रांत आहे. इराणाच्या वायव्य भागात वसलेल्या या प्रांताची राजधानी झंजान येथे आहे. प्रांताचे क्षेत्रफळ २१,७७३ वर्ग कि.मी. असून लोकसंख्या सुमारे १० लाख आहे. प्रांतातील प्रजेत अझेरी वांशिकांचे बाहुल्य असून, त्यांच्याखालोखाल ताती व कुर्दी लोकांचे वास्तव्य येथे आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इराणचे प्रांत
पुणे परिसरातील वृक्ष
स्थानिक वृक्ष
पुणे शहराच्या चारही बाजूंनी असलेल्या टेकड्यांमुळे पुणे शहराच्या जैवविविधतेत मोलाची भर पडली आहे. या टेकड्यांवर असणारे वृक्ष पुणे परिसरातील स्थानिक वृक्ष म्हणून गणले गेले पाहिजेत. कात्रज घाट, तळजाई, पाचगाव, पर्वती, वेताळ टेकडी, चतुशृंगी, दिवेघाट, रामटेकडी, गुलटेकडी यासारख्या टेकड्यांवर अनेक वृक्ष विपुल प्रमाणात आहेत. वेताळ टेकडीचे उदाहरण घ्यायचे झाले तर तिथे गणेर, मोई आणि सालई या स्थानिक वृक्षांचा समावेश असलेला एक गट आहे. या वृक्षांच्या सोबतच मेडशिंगी, हिवर, पांढरूख, बारतोंडी, पाचुंदा, पळस, पांगारा, सावर, वारस ही झाडेसुद्धा वेताळ टेकडीवर आहेत.
राजस्थानी भाषा
राजस्थानी ही भारत देशामधील एक भाषा आहे. हिंद-आर्य भाषासमूहामधील एक असलेली राजस्थानी भाषा प्रामुख्याने भारताच्या राजस्थान राज्यात तसेच पाकिस्तानच्या सिंध व पंजाब प्रांतांमध्ये वापरली जाते. मारवाडी ही भाषा अनेकदा राजस्थानीचीच उपभाषा मानली जाते. मारवाडी व राजस्थानी भाषांचे एकूण ५ कोटी भाषिक आहेत.
पुणे परिसरातील वृक्ष
स्थानिक वृक्ष
कात्रज डोंगरावरील वनस्पतींमध्ये वेताळ टेकडीवरील वनस्पतींच्या तुलनेत विविधता आहे. मोह, कांचन, टेंभुर्णी, बिब्बा, तिवस, वावळा, आपटा, धामण यासारखे वृक्ष कात्रज डोंगरावर आढळून येतात. ओहोळांच्या कडेला वाढरे उंबर, जांभूळ हे वृक्ष कात्रजला दिसू शकतात. पुण्याच्या भोवती सिंह्गड भागात आर्द्र पानझडी झाडांचे अरण्य दिसून येते. या वैशिष्ट्यपूर्ण जंगलप्रकारामुळे तिथे असणारे वृक्षसुद्धा वेगळ्या प्रकारचे आहेत. ऐन, वारंग, एरिओलिना यासारखे इतरत्र न आढळ्णारे वृक्ष येथे दिसून येतात.
राजस्थानी भाषा
गुजरातीप्रमाणे राजस्थानी देखील गुर्जर जमातीच्या लोकांमध्ये विकसित होत गेली. राजस्थानीच्या मेवाडी, शेखावती, बाग्री, मेवती, धुंधरी, हडौती, वागडी इत्यादी अनेक बोली आढळतात.
पुणे परिसरातील वृक्ष
स्थानिक वृक्ष
टेकडीवर आढळणारे कित्येक वृक्ष पुणे शहरात आणि परिसरात नैसर्गिकरीत्या वन्य अवस्थेत आढळून येतात. आज जरी अल्प प्रमाणात असले तरी मुठा नदीच्या कडेने वाढणारे करंज, वाळुंज, लेंडी जांभूळ, इतर वृक्षांपेक्षा वेगळेपणा राखून आहेत. पेशवेकालीन पुण्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्या काळातील बागा होय. बेलबाग, सीताफळबाग, हिराबाग यासारख्या बागा आज जरी नसल्या तरी या बागांमध्ये असणारे वृक्ष आजही त्या परिसरात आढळून येतात. पर्वतीच्या देवदेवेश्वर मंदिरात एक चाफ्याचा वृक्ष आपली मुळे घट्ट रोवून आहे. ब्रिटिश काळात विकसित झालेल्या अनेक बागांमध्ये जे काही स्थानिक वृक्ष जसेच्या तसे राखण्यात आले, ते आजही आपण पाहू शकतो. एम्प्रेस गार्डन, गणेशखिंड बाग, पुणे विद्यापीठ बाग ही काही या बागांची उदाहरणे.
परदेशी वृक्ष
पुण्यात शोभिवंत वृक्ष किंवा उपयोगाचे वृक्ष म्हणून काही परदेशी वृक्ष लावले आहेत. जगाच्या निरनिराळ्या भागांतून पुण्यातील वृक्षप्रेमींनी वृक्ष आणले आणि पुण्यात लावले. गुलमोहर, नीलमोहर, टबेबूया, काशिया, ताम्रवृक्ष किंवा पेल्टोफोरम, किलबिली, मणिमोहोर, श्वेतकांचन, कांचनराज, ब्रम्हदंड, खुरचाफ्याचे अनंत प्रकार, वांगीवृक्ष, आकाशनीम यासारखे शोभिवंत वृक्ष पुणे परिसरात लावण्यात आले. शहराच्या सुशोभीकरणासाठी हे वृक्ष पुण्यात आणण्यात आले व बागांमध्ये किंवा रस्त्याच्या कडेने त्यांची लागवड करण्यात आली.
पुणे परिसरातील काही परदेशी वृक्ष वन विभागाने पुण्याजवळच्या टेकड्यांवर लावले. या वृक्षांमध्ये प्रामुख्याने सुबाभूळ, निलगिरी, Australian acacia यांचा समावेश होतो. ही लागवड प्रामुख्याने 'महाराष्ट्र वानिकी प्रकल्प' व 'हरित पुणे प्रकल्प' या अंतर्गत झाली. पण या परदेशी वृक्षांच्या अनियंत्रित वाढीमुळे टेकड्यांवर असलेले स्थानिक वृक्ष हळुहळू कमी होत आहेत.
शहरातील परदेशी वृक्षांचे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे यांमध्ये असणारे एकांडे शिलेदार. पुणे विद्यापीठाच्या वनस्पतिशास्त्र उद्यानात असलेले शेव्हिंग ब्रश ट्री, आघारकर संशोधन संस्थेत व गरवारे महाविद्यालयात असलेला हुरा क्रेपितान्स नावाचा वृक्ष, पौड रस्त्यावरचा चौरिसिया, बायफ़च्या आवारात असलेला बृहतपर्णी सात्विणीचा वृक्ष हे वानगीदाखल घेता येतील.
वृक्षांची जंत्री
पुण्याच्या भोवती सिंहगड भागात आर्द्र पानझडी झाडांचे अरण्य दिसून येते. या वैशिष्ट्यपूर्ण जंगलप्रकारामुळे तिथे असणारे वृक्षसुद्धा वेगळ्या प्रकारचे आहेत. ऐन, वारंग, एरिओलिना यासारखे इतरत्र न आढळ्णारे वृक्ष येथे दिसून येतात. पुण्यातील वृक्षांची जंत्री करण्याचे आणि त्यांच्या अभ्यासाचे काम डॉ. वा.द. वर्तक यांनी केले. "अर्बोरियल फ़्लोरा ऑफ़ पुणे कॉर्पोरेशन कॅंम्पस" या त्यांच्या शास्त्रीय अभ्यासलेखात पुण्यातील वृक्षांची तपशीलवार यादी मिळू शकते. डाॅ. विनया घाटे आणि डॉ. हेमा साने यांच्या "पुणे परिसरातील दुर्मीळ वृक्ष" या पर्यावरण शिक्षण केंद्राने प्रकाशित केलेल्या ग्रंथात पुण्यातील काही महत्त्वाच्या वृक्षांवर प्रकाश टाकला आहे.
पुणे शहर टपाल कार्यालयापासून २५ कि.मी. त्रिज्येच्या परिसरात साधारणपणे, सपुष्प वनस्पतींच्या १०००, फुलपाखरांच्या १०४, पक्षांच्या ३५० आणि सस्तन प्राण्यांच्या ६४ प्रजाती आढळतात.
दिल्ली हे भारतातील सर्वाधिक वृक्षसंख्या असलेले महानगर आहे. त्याखालोखाल बंगलोर, कलकत्ता, नागपूर आणि पुणे यांचे क्रमांक लागतात. असे असले तरी, पुणे शहर हे भारतातील सर्वाधिक वृक्षविविधता असलेले महानगर आहे असे वृक्ष‍अभ्यासक श्री.द. महाजन यांचे मत त्यांनी २००५साली एका राष्ट्रीय परिषदेत सादर केलेल्या निबंधात म्हटले होते. या वृक्षांपैकी ५० टक्के वृक्ष देशी आहेत.
पुणे महानगरात १९९८साली केलेल्या वृक्षगणनेनुसार सुमारे ३३ लाख वृक्ष होते. त्यांची नावे अशी :- अंकोळ, अंजन, अंजनी, अजानवृक्ष, अर्जुन, अशोक, आईन (ऐन), आपटा, आंबा, आवळा, उंडी (कॅलोफिलम इनोफिल्युम), औदुंबर, धेड उंबर, कडुनिंब (नीम-लिंबोणी), कढीलिंब, बकान नीम (बकाणा), महानीम, कदंब, कनकचंपा, करंज, मोठा करमळ, कवठ, कहांडळ, कळम (कळंब), काकड, कांचन, पिवळा कांचन, रक्तकांचन, श्वेतकांचन, काजरा, काटेसावर, किनई, काळा कुडा, पांढरा कुडा, कुंती, कुंभा, कुसुम (कुसुंब) किंवा कोशिंब, कोकम, खडशिंगी, खरवत, खिरणी, खेजडी म्हणजेच शमी (प्रोसोपिस सिनेरारिया), खैर, गणेर ऊर्फ सोनसावर, गरुडवेल, गुंज, रतनगुंज, गेळा, गोळ, घटबोर, चंदन, चंदनचारोळी, चारोळी, चाफा, नागचाफा, सोनचाफा, चिंच, चिचवा, चीड (सरल किंवा पाईन - पायनस एक्सेलसा), जांभूळ, जायफळ, टेटू, टेमरू, टोकफळ, डलमारा, ताड, तांबट, तामण, दहीवण, दालचिनी, देवदार, धामण, धावडा, महाधावडा, रेशीम धावडा, नाणा, नांद्रुक (नांदुरकी), निरगुडी, नेपती, पळस, काळा पळस (तिवस किंवा रथद्रुम), पांगारा, बूच पांगारा, रानपांगारा, पाचुंदा, पाडळ, पायर, पारिजातक, पिंपळ, परस पिंपळ, पुत्रंजीव, पेटरा, पेटारी, पोलकी, फणस, फणशी, फालसा, बकुळ, जंगली बदाम, बहावा, बाभूळ, दुरंगी बाभूळ, बारतोंडी, बिब्बा, बीजा, बुरगुंड, बुरास, बूच, बेल, बेहडा, बोर, भुत्या, भूर्जपत्र, भेरा, भोकर, भोमा, माड, भेरली माड, मारवा, मुचकुंद, मेडशिंगी, मोई, मोखा, मोह, दक्षिण मोह, रबराचे झाड, रिठा, रुद्राक्ष, रोजवुड (शीशम-शिसवीचे झाड), रोहितक, लकूच, वड, वानवृक्ष, वायवर्ण, वारंग, पिवळा वारस, वावळ, वाळुंज (सावरकर स्मारकाजवळ असलेले हे झाड एकमेव आहे), शिवण, शिरीष, काळा शिरीष, संदन, साग, सालई, सुकाणू, सुपारी, सुरंगी, सोनसावर ऊर्फ गणेर (कोच्लोस्पेरम रेलिजियोसम), हिंगणबेट, हिरडा, हिवर, हुंब, वगैरे.
अगस्ता (हादगा), अनंत (केप जॅस्मिन), ट्री ॲंटिगोनान, रोज ॲपल (जाम), स्टार ॲपल, अंब्रेला ट्री, खोटा अशोक (पानाचा अशोक, मास्ट ट्री), ऑंकोबा, ऑर्किड ट्री (बटरफ्लाय फ्लॉवर), हॉंगकॉंग ऑर्किड ट्री,  ब्राझिलियन आयर्नवुड, ऑलिव्ह, ऑस्ट्रेलियन चेस्टनट (न्यू इंग्लिश स्कूल समोर पंताच्या गोटात हे दुर्मीळ झाड आहे), मोगली एरंड (जट्रोफा), सिल्व्हर ओक, ऊर्वशी (ॲमहर्स्टिया नोबिलिस), कॅंडल ट्री, कण्हेर, पिवळा कण्हेर (बिट्टी), कॅंपेची ट्री (लॉगवुड), कमरक (करंबोला), कॅशियाच्या अनेक जाती, गुलाबी कॅशिया, रेड कॅशिया, काशीद (सयामी कॅशिया), कॉपर पॉड ट्री, इंडियन कॉर्क ट्री, स्कार्लेट कॉर्डिया, कॉलव्हिल्स ग्लोरी, काशीद (सयामी कॅशिया), कैलासपती (कॅननबॉल ट्री), कनांगा (यांग यांग), क्रेप मिर्टल, क्लुसिया (फॅट पोर्क ट्री), ख्रिसमस ट्री (ऑराकरिया), गमग्वायकम (लिग्नम व्हिटी), गिरिपुष्प (ग्लिरिसिडिया), गुजबेरी ट्री, गोल्डन बेल (पिवळा टॅबुबिया), पांढरा चाफा (डेडमॅन्स प्लॉवर, टेंपल ट्री), कवठी चाफा, तांबडा चाफा (रेड फ्लॅंगिपनी), गोरखचिंच (बाओबाब), विलायती चिंच (इमली), चेंडूफळ (पार्किया), सिंगापूर चेरी, ऑस्ट्रेलियन चेस्टनट, जॅक्विनिया, जाम, टॅबुबियाच्या अनेक जाती, टॅबुबिया ॲव्हेलेनेडी, पिवळा टॅबुबिया (गोल्डन बेल), टिकोमा, आफ्रिकन ट्युलिप ट्री (स्पॅथोडिया), रोझी ट्रंपेट ट्री, ट्रॅव्हेलर्स ट्री, डॉंबेया (वेडिंग प्लॅंट), डेडमॅन्स फ्लॉवर (टेंपल ट्री, पांढरा चाफा), ड्रासिना, तुती (मलबेरी), तुमा (मिलेशिया), जेरुसलेम थॉर्न, दिवी दिवी, निलगिरी (युकॅलिप्टस), पर्जन्यवृक्ष (रेन ट्री), ब्लॅक पर्ल, पामच्या अनेक जाती, अरेका पाम, चायनीज फॅन पाम, रॉयल पाम (बॉटल पाम), पावडरपफ, नीरफणस (ब्रेड फ्रूट ट्री), फिडल लीफ फ़िग, फिडल वुड ट्री, फ्लॉस सिल्क ट्री, बूच, तेल्पा माड (ऑइल पाम), गुलमोहर (फ्लॅंबॉयंट ट्री), नीलमोहर (जॅकारंडा), ताम्रवृक्ष किंवा पीतमोहर (पेल्ट्रोफोरम), बटर फ्रूट ट्री (ॲव्होकॅडो), खोटा बदाम, बरसेरा (अत्तराचे झाड-लव्हेंडर ट्री), बिलिंबी, बिट्टी (पिवळा कण्हेर), बेगर्स बाऊल, बॉटल ब्रश, ऑस्ट्रेलियन बाभूळ, ब्रह्मदंड (सॉसेज ट्री), ब्लडवुड ट्री, ब्राउनिया, भद्राक्ष (गाउझुमा), मलबेरी (तुती), पेपर मलबेरी, महोगनी, आफ्रिकन महोगनी, मारखामिया, मोरपंखी (थूजा), राय‍आवळा, चेंजेबल रोज ट्री, लक्ष्मीतरू (सायमारुबा), शंबुकोश (सांबुकस), शेर (मिल्क बुश), संकासुर (शंखासुर, पीकॉक फ्लॉवर ट्री), मोठी सातवीण, गुलाबी सावर (शेविंग ब्रश ट्री), दिल्ली सावर, पांढरी सावर (कपोक), सॉसेज ट्री (ब्रह्मदंड), सुरू (कॅश्युरिना, खडसावर), सुबाभूळ (हॉर्स टॅमेरिंड, लुकेना), स्पॅथोडिया (आफ्रिकन ट्युलिप ट्री), हुरा (सॅंडबॉक्स ट्री), वगैरे.
पुणे परिसरातील वृक्षशाळा (Herbarium)
वर्ग:पुणे वर्ग:पुणे परिसरातील वनस्पती
इब्न हज्म
इब्न हज्म (नोव्हेंबर ७, इ.स. ९९४:कोर्दोबा, स्पेन - ऑगस्ट १५, इ.स. १०६४) हा आंदालुसियातील अरब तत्त्वज्ञानी, साहित्यिक, इतिहासकार व न्यायाधीश होता.
याचे मूळ नाव अबू मुहम्मद अली अहमद इब्न सैद इब्न हज्म (अरबी :أبو محمد علي بن احمد بن سعيد بن حزم)असे होते. हा कधीकधी या नावापुढे अल-अंदालुसी (अंदालुशियाचा) असेही लावत असे.
वर्ग:अरब तत्त्वज्ञानी वर्ग:अरब इतिहासकार वर्ग:अरब साहित्यिक वर्ग:इ.स. ९९४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १०६४ मधील मृत्यू
नोकिया ६५५५
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००७ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
भार्गवराम भिकाजी आचरेकर
भार्गवराम आचरेकर ( आचरे, १० जुलै, १९१०; - पुणे, २७ मार्च, १९९७) ऊर्फ मामा आचरेकर हे एक संगीत नाटकांमध्ये काम करणारे मराठी गायक अभिनेते होते. ते स्त्री-भूमिकाही करीत.
भार्गवराम आचरेकरांचा जन्म आचरे गावात झाला. त्यांचे आईवडील लहानपणीच वारले. थोरले बंधू अवधूत आचरेकर यांनी त्यांचा सांभाळ केला. अवधूत आचरेकर यांच्याकडे आईपासूनच चालत आलेला संगीताचा वारसा होता. त्यांनीच भार्गवरामांना संगीताचे धडे दिले.
अभिनयाची सुरुवात
त्याकाळे आचरे देऊळवाडीची ‘श्री देव रामेश्वर प्रासादिक नाटयमंडळ’ नावाची कंपनी अनेक दर्जेदार संगीत नाटके सादर करी. एकदा या नाटयमंडळाने ‘शारदा’ नाटकाचा देखणा प्रयोग सादर केला. त्या नाटकात छोटया भार्गवला ‘वल्लरीची’ भूमिका मिळाली, त्यात त्यांचे काम एवढे अप्रतिम झाले की, त्याचा बोलबाला चक्क मालवण तालुक्यापर्यंत गेला.
ललितकलादर्शमध्ये प्रवेश
मालवणमध्ये एकदा ‘ललित कलादर्श’ या नाटक कंपनीचा मुक्काम होता. कै. बापूसाहेब पेंढारकर (भालचंद्र पेंढारकर यांचे वडील) आचरे येथे आले. त्यांनी छोटया भार्गवचे गाणे ऐकले. आणि त्याला त्वरित आपल्या नाटयसंस्थेत घेतले.
अभिनय कारकिर्दीची भरभराट
ललितकलादर्शमधील १९२४ ते १९३६ ही बारा वर्षे म्हणजे भार्गवराम आचरेकरांच्या नाटयजीवनाची चढती कमान ठरली.
संगीत शिक्षण
ललितकलादर्श या नाटक कंपनीत असतानाच भार्गवरामांसाठी पंडित पणशीकर बुवा, विष्णूपंत पागनीस, कागलकर बुवा, रामकृष्ण वझेबुवा यांच्या खास तालमी ठेवल्या होत्या. त्यामुळे मामांचे गाणे बहरले.
एकदा, ललित कला दर्शचा मुक्काम दोन वर्षे मुंबईत होता. तेव्हा भार्गवरामा आचरेकरांनी सतत दोन वर्षे बशीरखॉं साहेबांकडे नियमित संगीताची उपासना केली.
भार्गवराम आचरेकरांच्या गाजलेल्या भूमिका
१९३२ साली मामा वरेरकर यांचे ‘सोन्याचा कळस’ हे नाटक रंगभूमीवर आले. या नाटकात भार्गवरामांनी केलेली सरळ पण फटकळ स्वभावाच्या, मराठमोळ्या ‘बिजली’ची भूमिका रसिकांच्या हृदयाचा ठाव घेऊन गेली.
भार्गवराम आचरेकर म्हणजे ‘बिजली’ आणि ‘बिजली’ म्हणजे भार्गवराम आचरेकर’ असे समीकरण त्यावेळी मराठी नाटयरसिकांनी केले. असे म्हटले जायचे की, भार्गवराम आचरेकरांना डोळयांसमोर ठेवूनच मामा वरेरकरांनी ‘बिजलीची भूमिका’ ‘सोन्याच्या कळस’साठी लिहिली.
पु. ल. देशपांडे म्हणाले होते, बिजलीच्या स्पर्शाने एरव्ही कळस कोसळतात; परंतु या मामाच्या ‘बिजली’च्या स्पर्शाने तर ‘सोन्याचा कळस’ उभा राहिला.
भार्गवराम आचरेकर यांनी गायलेली काही नाट्यगीते
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:मराठी गायक वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
मार्च ३०
बाह्य दुवे
मार्च २८ - मार्च २९ - मार्च ३० - मार्च ३१ - एप्रिल १ - (मार्च महिना)
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
देऊळगाव
देऊळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
बाह्यदुवे
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
अटल टिंकरींग प्रयोगशाळा
अटल टिंकरींग प्रयोगशाळा  हा भारतात विज्ञान संशोधनास चालना देण्यासाठीचा एक उपक्रम आहे.
भारतात दहा लाख बाल संशोधक निर्माण करण्याच्या हेतूने अटल टिंकरींग प्रयोगशाळा  (ए.टी.एल. - अटल) या उपक्रमाची सुरुवात अटल संशोधन मिशनतर्फे करण्यात आली आहे. या उपक्रमांतर्गत भारतभर ९०० पेक्षा जास्त शाळा अटल टिंकरींग प्रयोगशाळांची स्थापना करण्यासाठी निवडण्यात आल्या आहेत. या योजनेचा उद्देश बालकांमध्ये कुतूहल, सर्जनशीलता आणि कल्पकता निर्माण करणे असा आहे.
अटल टिंकरींग प्रयोगशाळांची ठळक वैशिष्ट्ये
अटल प्रयोगाशाळांमध्ये विद्यार्थी अनेक गोष्टी स्वतः करून बघून मनातील कल्पनांना मूर्त रूप देऊ शकतील आणि संशोधन कौशल्ये शिकतील. विज्ञान, तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी आणि गणित यातील संकल्पना समजण्यासाठी मुलांना अनेक हत्यारे आणि उपकरणे वापरण्याची संधी याद्वारे मिळेल. अटलमध्ये शैक्षणिक आणि अध्ययनाची 'स्वतः करून पहा' पद्धतीची किट आणि विज्ञान, इलेक्ट्रॉनिक्स, रोबोटिक्स, ओपन सोर्स मायक्रो कंट्रोलर बोर्ड्स, संवेदक आणि त्रिमितीय प्रिंटर उपलब्ध असतील. विद्यार्थ्यांमधील संशोधक वृती वाढवण्यासाठी अटल राज्यस्तरीय आणि राष्ट्रीय पातळीवर विविध स्पर्धा, प्रदर्शने, समस्या सोडवण्यासाठी कार्यशाळा, व्याख्याने इ. गोष्टी आयोजित करेल.
आर्थिक पाठबळ
अटल प्रयोगशाळा स्थापन करण्यासाठी अटल संशोधन मिशनतर्फे प्रत्येक अटल प्रयोगशाळेला सुरुवातीला रू.10 लाख आणि नंतर प्रयोगशाळा चालवण्याच्या खर्चासाठी जास्तीत जास्त पाच वर्षे रू.10 लाख दिले जातील.
अर्हता
अटल प्रयोगशाळा स्थापन करण्यासाठी सरकारी, स्थानिक संस्थांतर्फे चालवल्या जाणाऱ्या किंवा खाजगी ट्रस्ट /सोसायट्यांच्या कमीत कमी सहावी ते दहावीचे वर्ग असलेल्या शाळा पात्र असतील.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील विज्ञान संशोधन
सर्जापूर (जावळी)
सर्जापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
वागदरी
वागदरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
कलांतान
कलांतान (देवनागरी लेखनभेद: केलांतान, क्लांतान; भासा मलेशिया: Kelantan; सन्मान्य नाव: दारुल नईम (वर लाभलेला प्रदेश) ;) हे मलेशियामधील एक राज्य असून द्वीपकल्पीय मलेशियाच्या ईशान्येस वसले आहे. कलांतानाच्या उत्तरेस थायलंडाच्या नरादिवात प्रांताशी भिडलेली आंतरराष्ट्रीय सीमा असून आग्नेयेस तरेंगानू, पश्चिमेस पराक, दक्षिणेस पाहांग ही मलेशियाची राज्ये आहेत. कलांतानाच्या ईशान्येस दक्षिण चीन समुद्र आहे.
कलांतान कृषिप्रधान राज्य असून तांदळाच्या मुबलक उत्पादनामुळे 'मलेशियाचे तांदळाचे कोठार' मानले जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:मलेशियाची राज्ये
२०१० इंडियन प्रीमियर लीग
२०१० या वर्षातली इंडियन प्रीमियर लीग स्पर्धा (संक्षिप्त रूप आयपीएल ३ किंवा २०१० आयपीएल) हा भारतीय प्रीमियर लीग स्पर्धेचा तिसरा हंगाम आहे. ही स्पर्धा मार्च १२ ते एप्रिल २५, २०१० यादरम्यान खेळली जात आहे. आयपीएल ३ ही यू ट्यूबवर प्रक्षेपण होणारी पहिली क्रिकेट स्पर्धा आहे.
नियम
स्पर्धेचे स्वरूप व नियम २००९ हंगामाप्रमाणे राहतील. साखळी सामन्यात गुण खालीलप्रमाणे देण्यात येतील:
सामन्याच्या शेवटी जर दोन्ही संघांची धावसंख्या समसमान असेल तर विजेता ठरवण्यासाठी प्रत्येक संघासाठी एक एलिमिनेटर षटक टाकण्यात येईल. किंवा सुपर ओव्हर:
सामने
काही सामन्यांचे मैदान अजून ठरलेले नाही.
सर्वोत्तम स्ट्राईक रेट
कमीत कमी २०० धावा
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग वर्ग:इ.स. २०१० मधील खेळ वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
आत्महत्या
आत्महत्या म्हणजे सहेतुकपणे स्वतःच स्वतःचे आयुष्य संपविण्याचे कृत्य होय. पुष्कळदा आत्यंतिक नैराश्यामुळे किंवा मनात उद्भवलेल्या मानसिक विकारांमुळे (उदा.: वैफल्य, छिन्नमनस्कता,अनैच्छिक ब्रम्हचर्य, मद्यपाश, नशेच्या पदार्थांचा अंमल इत्यादी) व्यक्ती आत्महत्येस प्रवृत्त होते. तणाव, दुर्दैवाने वाट्याला आलेली आर्थिक संकटे, वैयक्तिक नातेसंबंधांतील गुंते यांचाही यात वाटा असू शकतो. आत्महत्या करू पाहणाऱ्या व्यक्ती गळफास लावून घेणे, नस कापणे, विषारी पदार्थ खाणे, उंचावरून उडी मारणे असे विभिन्न मार्ग चोखाळत असल्याचे आढळते.
जगभरात दर वर्षी सुमारे दहा लाख माणसे आत्महत्या करतात. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अंदाजानुसार मानवी मृत्यूच्या कारणांच्या क्रमवारीत आत्महत्या तेराव्या क्रमांकावरचे कारण आहे.
आत्महत्येची कारणे
ज्या वेळी एखाद्या व्यक्तीला त्याचे जीवन निरर्थक व नीरस वाटते तेव्हा नैसर्गिकरित्या त्याच्या मनामध्ये आत्महत्येचे विचार येतात. अशा वेळी जर त्याला योग्य असे मानसिक पाठबळ मिळाले नाही तर तो स्वतःला संपवायचा प्रयत्न करतो. महाराष्ट्रातील विदर्भ या क्षेत्रातील कितीतरी शेतकऱ्यानी नापिकी आणि सावकारी कर्जापायी आत्महत्या केली आहे. तसेच विद्यार्थी परीक्षेत अपयश आले म्हणून आत्महत्या करतात.
संदर्भ
वर्ग:आत्महत्या वर्ग:मानसिक आजार
नोकिया ६६०० फोल्ड
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
सतीश धवन
सतिश धवन (२५ सप्टेंबर १९२०– ३ जानेवारी २००२) यान्चे भारताच्या अंतराळ संशोधन कार्यक्रमच्या वाटचालीत महत्त्वाचे योगदान होते. ते भारताच्या अंतराळ संशोधन कार्यक्रमाचे जनक विक्रम साराभाई यांच्यानंतर ISRO (Indian Space Research Organisation)चे १९७२ साली अध्यक्ष झाले. त्यांना भारतातील प्रायोगिक fluid dynamicsच्या संशोधनाचे जनक मानले जाते. त्यांचा जन्म श्रीनगरमधे झाला आणि शिक्षण भारत तसेच अमेरिकेत झाले.
नाटककार
– नाटकांचे लेखन करणारा म्हणजे नाटककार. कवी कालिदास तसेच भास हे आद्य नाटककार आहेत. पु. ल. देशपांडे तसेच शफाअत खान, प्रेमानंद गज्वी हे समकालीन नाटककार आहेत.
सतीश धवन
त्यांनी ग्रामीण शिक्षण, Remote Sensing तसेच Satellite Communicationच्या क्षेत्रात मुलभूत संशोधन केले. त्यांच्या प्रयत्नांनी भारत INSAT - दूरसंचार उपग्रह, IRS - दूरसंवेद उपग्रह आणि PSLV - Polar Satellite Lanch Vehicle यासारखे प्रकल्प यशस्वी करू शकला.
नाटककार
* वर्ग : नाटक वर्ग : कलाकार वर्ग:साहित्यिक
Dramisto
सतीश धवन
त्यांच्या स्मरणार्थ श्रीहरीकोटा येथील उपग्रह प्रक्षेपण स्थळाचे सतीश धवन अंतराळ केंद्र असे नामकरण करण्यात आले.
धवन, सतीश वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
नाटककार
【【भारतीय रंगभूमीवरील नाटककार]]
आचार्य धर्मानंद दामोदर कोसंबी
या नाटकांतील प्रत्येक प्रवेश बुद्धकालीन सामाजिक जीवनांचे एक एक दृश्य चित्रित करतो. त्यामुळें बौद्ध पर्वाचा इतिहास समजून घेण्यास प्रस्तुत नाटक बरेंच उपयोगी पडेल. ‘नाटक म्हणजे दृश्य काव्य.” या व्याखेच्या कसोटीवर प्रस्तुत नाटक कसून पाहण्याची आवश्यकता नाहीं. बोधिसत्वाच्या जीवनाची उपपत्ति लावण्यासाठीं धर्मांनंदानी निबंधाच्या ऐवजी नाटकाचा प्रकार अवलंबिला एवढेंच. तरीही नाटकाच्या तंत्रांत त्यांनी केलेली एक सुधारणा स्वीकारण्याजोगी आहे. जुन्या रामलीलांमध्ये केव्हां केव्हां सूत्रधार सर्व वेळ रंगभूमीवर एका बाजूला उभा असे आणि नाटकाच्या पात्रांमध्यें आणि श्रोत्यांमध्ये दुभाष्याचें काम करी पण ख-याखु-या नाटकांमध्ये सूत्रधार नाटकाला प्रारंभ करून देऊन जो गुप्त होतो ते शेवटच्या भरतवाक्यापर्यंत प्रगट होत नाहीं. नाटकांतील मुख्य मुख्य दृश्यांमध्यें सांधा जुळविण्यासाठी नाटककारांना विष्कंभकाची युक्ति योजावी लागते. यांत जरी कवीचे चातुर्य प्रगट होत असलें आणि त्यामुळें आपण ‘तदानीन्तन’ आहोंत हा भास जरी कायम टिकत असला तरी खरोखर इतकी मेहनत घेण्याचे कारण नाहीं. एका प्रवेशावर किंवा अंकावर पडदा पडला म्हणजे सूत्रधारानें स्वतः पुढें येऊन पुढील कथानकाची तयारी करून देण्यास काहींच हरकत नाही.
भारतीय लोकांविषयी कथन करतांना एका इंग्रज लष्करी अंमलदारानें कोठेसें म्हटलें आहे कीं ‘पृथ्वीराजच्या काळापासून आजपर्यंत हिंदुलोक नवे कांहींच शिकले नाहींत आणि जुने कांहींच विसरले नाहींत.’ बुद्धकाळचें हें चित्र वाचल्या नंतर म्हणावें लागतें कीं ‘पृथ्वीराजाच्या’ ऐवजीं ‘सिद्धार्थाच्या’ काळापासून असें म्हटलें पाहिजे. आणि जर दुस-या कोणी म्हटलें कीं “कौरवा पांडवाच्या काळापासून” असेंच का म्हणाना ? तर तें ही स्वीकारावें लागेल. शाक्य आणि कोलिय यांची भांडणे आपण आजही भांडत आहोंत आणि गण-राज्यांतील दुर्बलता आजही आपण दूर करूं शकलों नाहीं.
सारांश:- बोधीसत्त्व नाटकाचे लेखन ही मोठीच सांस्कृतिक कामगिरी धर्मानंद कोसंबी यांनी बजावली आहे.त्यांचे हे कार्य विलक्षण आहे.आचार्य धर्मानंद कोसंबी यांचे प्रगल्भ चिंतन-लेखन कालातीत आहे. असे चिंतन काळसापेक्ष ठरते. तुलनात्मक लेखन करत असताना निःपक्षपाती लेखन दुर्मीळच आढळते पण आचार्य धर्मानंद कोसंबी यांचे भाष्य समर्पक ठरते. काळाच्या कसोटीवर उतरणारे प्रभावी नाटककार म्हणून धर्मानंद कोसंबी यांच्या कडे पाहता येईल. तत्कालीन परिस्थिती आपल्या संवादातून मांडण्यात आचार्य धर्मानंद कोसंबी यशस्वी ठरतात. काळाच्या पुढे पाहणारा नाटककार म्हणून बौद्ध साहित्यात आचार्य धर्मानंद कोसंबी यांचे अढळ स्थान आहे.हिंदू धर्मात प्राचीन काळचे यज्ञयाग, त्यानंतरच्या स्मृतींतून व्यक्त झालेलें कर्मकांड आणि वर्णाश्रम धर्माचा विस्तार, त्या बरोबरच उपनिषद् काळापासून चालत आलेली तत्त्वज्ञानाची चर्चा आणि आत्म्यापरमात्म्याचा शोध या गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत. यांतूनच पुढें योगमार्गाची साधना उत्पन्न होऊन तिला हठयोग आणि राजयोग असे दोन फाटे फुटले. पुढे मंत्र आणि तंत्र यांचे प्रस्थ माजलें. व्रतें आणि उत्सव यांचे मोठें अरण्य फोफावलें आणि हिंदुधर्म म्हणजे एक महाकांतार होऊन बसला.या सर्व जटिलतेमधून धर्मतत्त्वांना वाचविण्याचें काम भगवान बुद्ध ,भगवान महावीर यांनी आणि त्यांच्यानंतर आलेल्या साधुसंतांनी केले. आत्मविकासाला बाधक अशा वासनांवर विजय मिळवावा, सदाचारानें चालावें, अहंकाराचा नाश करावा, समाजाची बिघडणारी घडी त्यागधर्म आणि दानधर्म यांच्या द्वारा सुधारत जावी आणि पंचशील तत्त्वांचे पालन करून जीवनाचे सार्थककारावे हाच बौद्ध धर्माचा गाभा होय. वर्णव्यवस्थेनें समाजांत उच्चनीच भाव उत्पन्न केला आणि व्यक्तीचें जीवन एकांगी केलें. आणि जातिभेदानें तर समाजाचे तुकडेच पाडले. यांचा थोडाफार विरोध या सर्व सुधरकांनी केला. हीच परंपरा सध्याच्या काळी बोधी रंगभूमी करीत आहे. बोधी म्हणजे पूर्णज्ञान; आणि त्या ज्ञानाच्या प्राप्तीसाठीं जो अविश्रांत प्रयत्‍न करणारा सत्त्व म्हणजे प्राणी, तो बोधिसत्व होय. अत्यंत प्राचीन कालीं हे विशेषण गोतम बुद्धाला त्याच्या जन्मापासून ते त्याला सम्बोधि प्राप्त होईपर्यंत लावीत असत, असें नालक सुत्ताच्या वत्थुगाथांवरून दिसून येते. त्या बोधिसत्वाच्या जीवनचरित्राची त्रिपिटक ग्रन्थाच्या आधारें रूपरेषा आखण्याच्या उद्देशानें बोधीसत्त्व हे नाटक लिहिलें आहे.बोधीसत्त्व हे तथागत गौतम बुद्धचरित्र व सम्यक संबुद्धांच्या विचारांचा वेध घेणारे प्रभावी नाटक आहे.
1.जातककथा 2.बुद्धकथा 3.भगवान गौतम	बुद्धचरित्रात्मक ग्रंथ 4.बोधि-सत्त्व (मराठी नाटक) 5.विसुद्दीमग्ग	:	पाली ग्रंथ 6. भारतीय संख्याशास्त्रज्ञ प्रा. दामोदर धर्मानंद कोसंबी:डिंगणकर, डॉ मधुसूदन ,नचिकेत प्रकाशन,नागपूर. 7.आचार्य धर्मानंद कोसंबी आत्मचरित्र: गोवा हिंद असोसिएशन 8."धर्मानंद दामोदर कोसंबी यांचे संक्षिप्त चरित्र" 9.बोधी : कला-संस्कृती: प्रेमानंद गज्वी 10.भारताचा सांस्कृतिक इतिहास: रा. वि. ओतुरकर 11.प्राचीन भारताचा सांस्कृतिक इतिहास: र. ना. गायधनी 12.भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म: डॉ. बी.आर. आंबेडकर(आवृत्ती १९७०)
【【 रामू रामनाथन 】】
सामाजिक, राजकीय आणि सांस्कृतिक क्षेत्रांमध्ये योगदान देणारा, कधीही समोर न येऊ दिलेल्या किंवा विरून गेलेल्या घटना, व्यक्ती, इतिहास इत्यादींचा शोध घेऊन, त्यावर संशोधन करून त्या प्रक्रियेतून सापडलेलं सत्य नाटकांतून मांडणारा द्रष्टा नाटककार म्हणजे रामू रामनाथन!
कॉटन 56 पॉलिस्टर 84, कॉम्रेड कुंभकर्ण, महादेवभाई (1892-1942), द डायरी ऑफ अ वर्ड, पोस्टकार्ड फ्रॉम बारडोली, द बॉय हु स्टॉप्ड स्माईललिंग, यार! व्हॉट इज द कॅपिटल ऑफ मनिपुर, शांती! शांती! इट्स अ वॉर, नथिंग-अ प्ले विदाऊट वर्ड्स अशी 30 विविध नाटकं रामू रामनाथने लिहिली आहेत.
आपल्याला माहित नसलेल्या, मात्र महत्त्वाच्या असलेल्या गोष्टींकडे समाजाचे लक्ष वेधण्याच्या हेतूने रामू रामनाथन नाटकं लिहितात. दडपल्या गेलेल्या आवाजांनी व्यक्त व्हायला नेहमीच कोणत्याना कोणत्या मार्गाने वाट शोधलेली आहेच आणि ‘नाटक’ हे त्यासाठीचं एक अत्यंत महत्त्वाचं माध्यम ठरलेलं आहे. रामू रामनाथनची नाटकं मूळ इंग्रजी भाषेत असली तरी आजवर ती विविध भाषांमध्ये सादर झालेली आहेत. द डायरी ऑफ अ वर्ड’ चं मराठी रूपांतर ‘शब्दांची रोजनिशी’ हे त्यातलंच एक उदाहरण.
नोकिया ६६०० स्लाइड
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००८ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मंगलाष्टक वन्स मोअर
मंगलाष्टक वन्स मोअर हा २०१३ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी प्रणयपट आहे. ह्या चित्रपटाचे कथाकार व दिग्दर्शक समीर जोशी असून स्वप्नील जोशी व मुक्ता बर्वे ही लोकप्रिय जोडी आघाडीच्या भूमिकेत आहे.
कळंभाड
कळंभाड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
भास
भास हा प्राचीन भारतातील एक संस्कृत नाटककार आणि कवी होता. हा इसवी सनपूर्व चौथ्या शतकात होऊन गेला.
संस्कृत नाटककारांच्या यादीत महाकवी भास याने जन्माने आणि गुणांनीही पहिले स्थान मिळवले आहे. श्रेष्ठ नाटककार म्हणून भासाचे कौतुक संस्कृत वाङ्मयात ठायी ठायी केलेले दिसते. भासासारख्या प्रथितयश कवीच्या उत्तमोत्तम कलाकृती समोर असताना आपल्या नवीन नाटय़कृतीचे स्वागत रसिक मंडळी कसे काय करतील, अशी काळजी प्रत्यक्ष कालिदासालाही पडली होती. दंडीने ‘मृत्यूनंतरही आपल्या नाटकांच्या रूपाने अमर झालेला महाकवी’ म्हणून भासाची स्तुती गायली आहे. बाणभट्टाने भासाच्या नाटकांची मंदिरांशी तुलना करून त्यांची वैशिष्ट्ये नमूद केली आहेत. नाटकांची संख्या हा निकष लावला तरी भासाचे स्थान पहिलेच आहे. कारण भासाच्या उपलब्ध नाटकांची संख्या तेरा आहे.
भासाची नाटके
रामायण- महाभारत या प्राचीन महाकाव्यांतून वेचक नाटय़बीजे उचलून भासाने आपल्या स्वतंत्र प्रतिभेने ती नाट्यरूपाने फुलविली. त्याशिवाय लोकवाङ्मयाच्या आधाराने त्याने दोन नाटके रचली; त्यांतले ‘चारुदत्त’ हे नाटक ‘संगीत मृच्छकटिक’च्या रूपाने मराठी रसिकांना चांगलेच परिचित आहे. उदयन हा भासाच्या अगोदर इतिहासात होऊन गेलेला लोकप्रिय राजा. त्याच्याविषयी प्रचलित असलेल्या आख्यायिकांना अनुसरून भासाने दोन नितांत सुंदर नाट्यकृती रचल्या. याखेरीज कृष्णचरित्रावर आधारित आणखी एक नाटक त्याने लिहिले आहे. नुसते नाट्यविषयांचे वैविध्य हेच भासाचे वेगळेपण नसून भासाचे प्रत्येक नाटक आपल्या वेगळेपणामुळे उठून दिसणारे आहे.
कृष्णाजी लक्ष्मण सोमण ह्यांनी भासाची नाटके १९३१ साली पहिल्यांदा मराठीत आणली. (पुस्तकाचे नाव - भासाची नाटके अर्थात भासकवीचा मराठीत अवतार). त्यानंतर बळवंत रामचंद्र हिरगांवकर ह्यांनी भासनाटकांचे गद्यपद्यात्मक मराठी भाषांतर केले आहे (पुस्तकाचे नाव - भास कवीची नाटके). मृच्छकटिक आणि पिया बावरी ही मराठी नाटके भासाच्या नाटकांवर आधारित आहेत.
भास यांच्या १३ नाट्यकृती 'भासनाटकचक्रम् ।' म्हणून प्रसिद्ध आहेत.
भासाची मराठी/संस्कृत/हिंदीत रूपांतर झालेली नाटके
वर्ग:संस्कृत नाटककार वर्ग:संस्कृत कवी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
नथुराम गोडसे
नथुराम विनायक गोडसे (मे १९, इ.स. १९१०; बारामती, पुणे जिल्हा, महाराष्ट्र - नोव्हेंबर १५, इ.स. १९४९) हा महात्मा गांधी चा मारेकरी होता. त्याने ३० जानेवारी १९४८ रोजी नवी दिल्ली येथे गांधीच्या छातीवर तीन गोळ्या झाडल्या. गोडसे हा पुण्यातील हिंदुत्ववादी होता. तसेच तो हिंदू महासभेचा सदस्य होता आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा (RSS) माजी सदस्य होता. १९४७ च्या भारताच्या फाळणीच्या वेळी गांधींनी ब्रिटिश भारतातील मुस्लिमांच्या राजकीय मागण्यांना अनुकूलता दर्शवली असे त्याचे मत होते. त्याने नारायण आपटे आणि इतर सहा जणांसोबत हत्येचा कट रचला.
एक वर्षभर चाललेल्या खटल्यानंतर, गोडसेला ८ नोव्हेंबर १९४९ रोजी फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. गांधींचे दोन पुत्र, मणिलाल गांधी आणि रामदास गांधी यांनी क्षमायाचना केल्या होत्या, परंतु त्या भारताचे पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू, उपपंतप्रधान वल्लभभाई पटेल आणि गव्हर्नर-जनरल सी. राजगोपालाचारी यांनी फेटाळून लावल्या. गोडसे याला 15 नोव्हेंबर 1949 रोजी अंबाला मध्यवर्ती कारागृहात फाशी देण्यात आली.
प्रारंभिक जीवन
नथुराम विनायक गोडसे याचा जन्म १९ मे १९१०ला भारताच्या महाराष्ट्र राज्यात पुण्याजवळ बारामती येथे झाला होता. त्याचे वडील विनायक वामनराव गोडसे हे पोस्ट ऑफिसात होते. आणि आई लक्ष्मी गृहिणी होती. त्याची आधीची ३ अपत्ये अल्पवयात मृत्यू पावल्याने फक्त एक मुलगीच जिवंत राहिली होती. आता मुलगा व्हावा म्हणून आईवडिलांनी ईश्वराकडे प्रार्थना केली होती, की मुलगा झाल्यास त्याचे नाक टोचू.. त्यामुळे जरी जन्म नाव रामचंद्र असले तरी पुढे लोक मुलाला नथुराम म्हणू लागले. तेच नाव पुढे प्रसिद्ध झाले. नथुरामला गोपाळ नावाचा एक भाऊही होता. त्याचे नाव गोपाळ गोडसे.
धार्मिक आणि अलौकिक आवडी
नथुराम गोडसे लहानपणी ध्यानावस्थेत जाऊन जे श्लोक म्हणत ते त्यांनी कधीच वाचले नव्हते, असे म्हणतात. या अवस्थेमध्ये ते आपले कुटुंब आणि कुलदेवता यांच्या दरम्यान माध्यमाचे काम करीत असेही सांगितले जाते. पण हे सगळे वयाच्या १६ व्या वर्षापासून संपून गेले. त्यांची रुची देशाच्या हित कार्यात लागण्यात समर्थ ठरेल असे त्यांना वाटून ते देशासाठी आणि फुटीर मुस्लिमांच्या विरोधी उभे राहिले.
शिक्षण
यांचे प्राथमिक शिक्षण पुण्यात झाले. भारतीय स्वातंत्र्याच्या चळवळीत भाग घेण्यासाठी त्यांनी यांनी हायस्कूलचे शिक्षण मध्येच सोडले. यानंतर कुठलेही औपचारिक शिक्षण न घेता धार्मिक पुस्तकांत मन रमवले. त्यांनी रामायण, महाभारत, गीता, पुराण, स्वामी विवेकानंद, स्वामी दयानंद, बाळ गंगाधर टिळक, मोहनदास गांधी यांच्या साहित्याचा खोलवर अभ्यास केला होता.
राजकीय जीवन
आधी सुरुवातीला नथुराम गोडसे अखिल भारतीय काँग्रेस या पक्षामध्ये होते, नंतर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आणि शेवटी सन १९३०मध्ये ते अखिल भारतीय हिंदू महासभेत गेले. ते "अग्रणी " आणि "हिंदू राष्ट्र " या वर्तमानपत्रांचे संपादक होते. ते आपल्या वर्तमानपत्रांतून मोहंमद अली जिना यांच्या फुटीरतेच्या विचारांचा प्रखर विरोध करीत. सुरुवातीला यांनी मोहनदास करमचंद गांधी यांच्या कार्यक्रमांना पाठिंबा दिला, पण पुढे गांधीची हिंदूंबरोबरची कथित भेदभावपूर्ण नीती आणि त्यांचे तथाकथित मुस्लिम तुष्टीकरण यांमुळे ते गांधीविरोधी झाले. त्याआधी त्यांनी भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात इंग्रजांच्या विरुद्ध संघर्षही केला होता.
हैदराबाद आंदोलन
१९४० मध्ये हैदराबादच्या शासक निझामाने राज्यात राहण्याऱ्या हिंदूंवर जिझिया कर लावण्याचा निर्णय घेतला. या निर्णयाचा हिंदू महासभेने निषेध केला. त्या वेळेस, हिंदुमहासभेचे अध्यक्ष विनायक दामोदर सावरकर यांच्या आदेशावरून हिंदू महासभेचा पहिला गट नथुराम गोडसे यांचा नेतृत्वाखाली हैदराबादला निझामाला विरोध करण्यासाठी गेला. निझामाने या सर्वांना बंदिस्त करून कठोर दंड दिला, मात्र त्यानंतर, निझामाला जिझिया कर लावण्याचा त्याचा निश्चय मागे घ्यावा लागला.
भारताची फाळणी
१९४७ मध्ये भारताची फाळणी झाली आणि त्या वेळेस झालेल्या धार्मिक दंगलींमुळे गोडसे अत्याधिक दुःखी झाले. या परिस्थितीसाठी त्यांना मोहनदास गांधी सर्वस्वी जवाबदार वाटले.
गांधी हत्येचा निर्णय
फाळणीचा वेळेस झालेल्या निर्णयानुसार भारताने पाकिस्तानला ७५ कोटी रुपये द्यायचे होते. त्यातले २० कोटी रुपये दिले गेले होते, आणि त्याच वेळेस पाकिस्तानने काश्मीरवर आक्रमण केले. त्यामुळे भारताचे पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू आणि गृहमंत्री सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी उरलेले ५५ कोटी रुपये पाकिस्तानला न देण्याचा निर्णय घेतला. पण भारत सरकारचा या निर्णयाच्या विरोधात महात्मा गांधी उपोषणाला बसले. गांधींच्या या निर्णयामुळे कष्टी होऊन आणि चिडून नथुराम गोडसे आणि त्यांच्या काही साथीदारांनी गांधी हत्येचा कट रचला.
गांधी हत्येचा पहिला असफल प्रयत्न
गांधींच्या उपोषणामुळे क्षुब्ध झालेले नथुराम गोडसे आणि त्यांच्या साथीदारांपैकी मदनलाल पाहवा याने गांधींच्या प्रार्थना सभेत जानेवारी १९४८ मधे बॉम्ब टाकला. त्या वेळेस झालेल्या गोंधळामध्ये गांधींवर पिस्तूल झाडण्याची योजना होती. पण पिस्तूल चालले नाही आणि अंती नथुराम गोडसे आणि बाकी मित्र पळून पुण्यास आले. मदनलाल पाहवाला पोलिसांनी अटक केली. त्यानंतर नथुराम गोडसे गांधींना मारण्यासाठी परत दिल्लीत आले. तेथे पाकिस्तानातून आलेल्या हिंदू आणि शीख निर्वासितांमध्ये फिरताना त्यांनी एकाकडून एक पिस्तूल विकत घेतले.
३० जानेवारी १९४८ रोजी नथुराम गोडसे दिल्ली येथील बिर्ला भवनात गांधींच्या प्रार्थना सभेत गांधींच्या ४० मिनिटे आधी पोहचले. गांधी सभेसाठी जात असताना नथुराम यांनी पिस्तुलातून तीन गोळ्या झाडून मोहनदास करमचंद गांधी यांचा खून केला. गांधी यांची हत्या करण्यासाठी बरेटा मॉडेलचे पिस्तूल वापरले होते. खुनानंतर पळून जाण्याचा गोडसे यांनी अजिबात प्रयत्न केला नाही. कारण त्यांना गांधींना नाही तर त्यांच्या आक्षेपार्ह विचारांना मारल्याचे समाधान एकीकडे आणि आपल्या गुन्ह्याची कबुली एकीकडे होते.
गांधींच्या खुनाचा खटला
नथुराम गोडसेंवर मोहनदास गांधी यांचा हत्येचा खटला पंजाब उच्च न्यायालयात चालविण्यात आला. याव्यतिरिक्त त्यांच्यावर अवैध शस्त्र बाळगणे यांसारखे अजून १७ आरोप ठेवून खटले चालविण्यात आले होते.
गांधीहत्येचे कारण
खून खटल्याच्यावेळी न्यायमूर्ती खोसला यांनी नथुराम गोडसे यांना त्यांचे निवेदन स्वतःच वाचावे यासाठी परवानगी दिली होती. मात्र नथुराम गोडसेंचे ते निवेदन भारत सरकारने प्रतिबंध घालून प्रसिद्ध करण्यास मनाई केली होती. या प्रतिबंधाच्या विरोधात नथुरामांचे भाऊ आणि गांधी हत्येचे सहअपराधी गोपाळ गोडसे यांनी ६० वर्षे न्यायालयीन लढाई केली. परिणामस्वरूप सर्वोच्च न्यायालयाने हा प्रतिबंध काढायला लावला आणि निवेदनाच्या प्रकाशनाला परवानगी दिली.
न्यायालयात नथुराम गोडसे यांनी गांधीहत्येची जी १५० कारणे सांगितली होती. त्यांतली फक्त थोडी - थोडकी कारणेच भारत सरकारने लोकांसमोर आणली त्यातील काही प्रमुख अशी --
मृत्युदंड
नथुराम गोडसे आणि सहआरोपी नारायण आपटे यांना १५ नोव्हेंबर १९४९ला पंजाबमधील अंबाला जेलमध्ये फाशी देण्यात आली. त्यांचे अंतिम शब्द असे होते, "जर आपल्या मातृभूमीसाठी भक्तिभाव ठेवणे पाप असेल तर मी ते पाप केले आहे, आणि जर मी हे पुण्य केले असेल तर या पुण्यावर मी माझा नम्र अधिकार आहे असे जाहीर करतो.
पुस्तके
नथुराम गोडसे यांच्यावर मराठी-इंग्रजीत अनेक पुस्तके लिहिली गेली. हिंदी-गुजराथी भाषांत या पुस्तकांची भाषांतरे झाली आहेत. पुस्तकांची नावे :-
संदर्भ
वर्ग:सावरकरवादी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:हिंदुत्व वर्ग:हत्याकांड वर्ग:भारतात फाशीची शिक्षा झालेल्या व्यक्ती
इ.स. ८६४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८६४ वर्ग:इ.स.च्या ८६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
नोकिया ६६१०आय
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००४ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वायगुळ
वायगुळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
सरताळे
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
आल्टन, इलिनॉय
आल्टन हे अमेरिकेच्या इलिनॉय राज्यातील एक शहर आहे. मॅडिसन काउंटीतील हे शहर सेंट लुइस या मोठ्या शहरापासून २४ कि.मी (१५ मैल) उत्तरेला आहे. या शहराची वस्ती ३४,५११ (२००६चा अंदाज) आहे.
वर्ग:इलिनॉयमधील शहरे वर्ग:मॅडिसन काउंटी (इलिनॉय)
कॅलिफोर्निया राज्य मार्ग ७८
कॅलिफोर्निया राज्य मार्ग ७८ ( एसआर  ) 78 ) हा अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील एक राज्य महामार्ग आहे जो ओशनसाईडच्या पूर्वेकडून ब्लॅथी पर्यंत जातो आणि राज्याच्या संपूर्ण रूंदी एवढा आहे. त्याचा पश्चिमी टर्मिनस सॅन डिएगो काउंटीमधील आंतरराज्यीय 5 (आय -5) येथे आहे आणि त्याचा पूर्व टर्मिनस रिव्हरसाइड काउंटीच्या आय -10 येथे आहे. हा मार्ग उत्तर सॅन डिएगो काउंटीच्या मोठ्या प्रमाणात लोकसंख्या असलेल्या शहरांमधून आणि कुयमाका पर्वत ते ज्युलियन पर्यंत जाणारा दोन-मार्ग महामार्ग आहे. इम्पीरियल काउंटी, एसआर   78 साल्टोन समुद्राजवळील वाळवंटातून प्रवास करते आणि उत्तर दिशेने जाण्यापूर्वी आणि ब्लाइथमधील टर्मिनसकडे जाणा d्या वाळूच्या ढिगा .्यामधून जाण्यापूर्वी ब्रॉली शहरातून जाते.
एसआर ७८ हा १९३४ मध्ये नियुक्त केलेल्या मूळ राज्य महामार्गांपैकी हा एक मार्ग होता, जरी या मार्गाचा काही भाग इ.स. १९०० च्या सुरुवातीस अस्तित्वात होता. तथापि, 1959 पर्यंत ब्रॉलीच्या पूर्वेस हा मार्ग तयार केल नव्हता. नॉर्थ काउंटी ऑफ सॅन डिएगो मधील फ्रीवे विभाग जो ओसॅनसाइड आणि एस्कॉन्डिडोला जोडतो विसाव्या शतकाच्या मध्यभागी विस्टा वे फ्रीवे म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या ट्रांझिटरी स्टेजसह अनेक टप्प्यांत बांधला गेला आणि बऱ्याच वेळा सुधारला गेला. 2012 मध्ये ब्रॉली शहराचा एक्सप्रेस वे बायपास पूर्ण झाला. या भागात वाढत्या गर्दीमुळे फ्रीवे सुधारण्याचे अनेक प्रकल्प आहेत.
एसआर ७८ हा व्हिस्टा वेच्या सुरुवातीस महासागराच्या बाजूने सुरू होते. जेव्हा हे ट्रॅफिक सिग्नलला सामोरे जाते आणि आय -5ला छेदतो तेव्हा तो ओसिनसाइड मार्गे पूर्वेकडे जाणारा मार्ग उपनगरी फ्रीवे बनतो. विस्टा शहरा मध्ये प्रवेश करण्यापूर्वी तो ब्युअना विस्टा क्रिकला समांतर आहे. आग्नेय दिशेने वळू, एसआर  कॅलिफोर्निया स्टेट युनिव्हर्सिटी सॅन मार्कोस जवळील सॅन मार्कोस शहरात 78 सुरू आहे आणि एस्कॉन्डिडोमध्ये प्रवेश करतो, जिथे त्याचे आय -15 सह इंटरचेंज आहे. २०११ च्या कॅलट्रान्सच्या अभ्यासानुसार, सरासरी प्रवाश्याला १० च्या विलंबाचा सामना करावा लागला  मी -5 ते आय -15 पर्यंत भागांवर मिनिटे. सेंटर सिटी पार्कवे ( आय -15 व्यवसाय ) इंटरचेंज पास केल्यावर फ्रीवे अचानक ब्रॉडवेच्या छेदनबिंदूवर संपेल. एसआर  Then 78 नंतर ब्रॉडवेकडे दक्षिणेकडे वळते आणि शहर एस्कॉन्डिडो मार्गे पूर्वेकडे वॉशिंग्टन venueव्हेन्यूकडे व दक्षिणेस स्ट्रीटकडे वळते, जे सॅन पास्कल व्हॅली रोड बनते.
वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील वाहतूक
कूपनलिका
हा विहिरीचा एक प्रकार आहे.यात यंत्राद्वारे जमिनीत पाणी शोधुन साठा करून तो बाहेर काढण्याकरिता वापर केला जातो. यामध्ये दाबायुक्त यंत्राच्या व पोलादाच्या पाईपांच्या साहाय्याने जमीनीत पाणीसाठा मिळेपर्यंत उत्खनन केले जाते. पाणी साठा होण्याकरिता खडकामध्ये खोलीपर्यंत छिद्र केले जाते. छिद्राच्या तोंडावर लोखंडी किंवा पीव्हीसी पाईप टाकतात. त्यानंतर विद्युत पंपाच्या साहाय्याने पाणी बाहेर काढून वापरले जाते.
वर्ग:शेती
नोकिया ६६२०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००४ मध्ये प्रकाशित झाला.
हिस्सापाथरड
हिस्सापाथरड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
नोकिया ६६२०
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
हिस्सापाथरड
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
नोकिया ६६३०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००४ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
तरेंगानू
बाह्य दुवे
वर्ग:मलेशियाची राज्ये
इ.स. १२२२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२२२ वर्ग:इ.स.च्या १२२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
शेवगाव विधानसभा मतदारसंघ
शेवगाव विधानसभा मतदारसंघ - २२२ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, शेवगाव मतदारसंघात अहमदनगर जिल्ह्यातील १. शेवगांव तालुका आणि २. पाथर्डी तालुक्यातील पाथर्डी, टाकळीमानूर ही महसूल मंडळे आणि पाथर्डी नगरपालिका क्षेत्राचा समावेश होतो. शेवगाव हा विधानसभा मतदारसंघ अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय जनता पक्षाच्या मोनिका राजीव राजळे ह्या शेवगाव विधानसभा मतदारसंघाच्या विद्यमान आमदार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ
नाईकवाडी (नाशिक)
नाईकवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
श्री.ज. जोशी
श्री.ज. जोशी हे पुण्यात राहणारे एक मराठी लेखक आणि अनुवादक होते.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक
इ.स. ११०९
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ११०९ वर्ग:इ.स.च्या ११०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२७९
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२७९ वर्ग:इ.स.च्या १२७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
नोकिया ६६५०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००३ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
समुद्र (नाटक)
हे मयसभा निर्मीत परेश मोकाशी दिग्दर्शीत आणि लिखीत आधुनिकपुराणकथा नाटक आहे.
वायगुळतांडा
वायगुळतांडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
कावळा
कावळा हा एक काळ्या रंगाचा सहज आढळणारा पक्षी आहे. भारतीय कावळ्याचे गाव कावळा आणि  डोमकावळा हे दोन मुख्य प्रकार आहेत. कावळा हा अतिशय चालख व तीक्ष्ण नजर असलेला पक्षी आहे.
वर्णन
कावळा हा रंगाने काळा असतो. कावळा माणसाच्या वसाहतीजवळ राहणारा पण घरात न येणारा, परिचित पक्षी आहे. हा पक्षी चलाख, सावध, चपळ खाण्यासाठी विशिष्ट आवड नसलेला, मृतभक्षी आहे.