cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
निवडणूक
इलेक्ट्रॉनिक वोटिंग मशीन आल्यावर मतगणना साठी सामान्यत: एक दिवसाची कालावधी ठेवली जाते. मतगणना सातत्याने चालू असते या साठी विशिष्ट मतगणना केंद्र निश्चित करण्यात येते या मतदान केंद्रांवर अनाधिकृत व्यक्तिंचे प्रवेश वर्जित असते. सगळे प्रत्याशी, त्यांचे प्रतिनिधि आणि पत्रकार इत्यादींसाठी निर्वाचन अधिकारी द्वारे प्रवेश पत्र दिले जाते. वर्तमान काळात निर्वाचन क्षेत्रानुसार मतगणना केली जाते आणि त्या साठी तेथील सर्व मतदान केंद्रांवरचे मतांची गणना करून परिणाम घोषित केला जातो. परिणामानुसार ज्या दलाला बहुमत प्राप्त झाले तो केंद्र किंवा राज्यात अापली सरकार बनवतात.भारतात वोट करने हे कानून द्वारे अनिवार्य नाही आणि हे नागरिकांचा अधिकार आहे कर्तव्य नाही.
राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति आणि राज्यसभा सदस्य यांच्या निवडणूका प्रत्यक्ष न होउन अप्रत्यक्ष रूपात होते. यांना जनता द्वारे निवडून दिलेले जनप्रतिनिधी निवडतात. निवडणूका दरम्यान पूर्ण प्रशासनिक मशीनरी निवडणूक आयोगाच्या नियंत्रणात कार्य करते. निवडणूकांची घोषणा झाल्यावर आचार संहिता लागू होते आण प्रत्येक राजनैतिक दल, त्यांचे कार्यकर्ते आणि उम्मेदवाराला याचे पालन करावे लागत. आधुनिक प्रतिनिधी लोकशाही प्रतिनिधी निवडून करण्यासाठी एक साधन म्हणून निवडणूक सार्वत्रिक वापर लोकशाही ज्यावरून प्रती केल्या जातात अनियंत्ना सराव, प्राचीन अथेन्स, निवडणूक, एक oligarchic संस्था मानले होते आणि बहुतांश राजकीय कार्यालये चिठया टाकण्याची क्रिया वापरून तृप्त झाले देखील वाटप म्हणून ओळखले जेथे कॉन्ट्रास्ट मध्ये आहे, जे यांना चिठ्ठ्या टाकून त्याची निवड करण्यात आली. [3] निवडणूक सुधारणा ते ठिकाण नाहीत जेथे गोरा निवडणूक प्रणाली ओळख, किंवा सौंदर्य किंवा विद्यमान प्रणाली परिणामकारकता वाढविणे प्रक्रिया वर्णन. निवडणुकीपुर्वी जनमताचे वारे कसे वाहत आहेत याचा केलेला शास्त्रशुदध अभ्यास परिणाम (विशेषतः भविष्यात परिणाम भाकीत दृष्टिने) निवडणूक संबंधित आकडेवारी अभ्यास आहे. अर्थ निर्णय घेतला "निवडा किंवा निर्णय", आणि अशा referendums म्हणून मतपत्रिका कधी कधी इतर फॉर्म विशेषतः युनायटेड स्टेट्स मध्ये, निवडणूक म्हणून उल्लेखित आहेत.
ढवळेवाडी
ढवळेवाडी हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. ढवळेवाडी हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे पाथर्डी पासुन २९कि.मी आहे. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
नरखेड तालुका
नरखेड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
नरखेड तालुक्यातील काही महत्वाची गावे मोवाड,सावरगाव आणि जलालखेडा आहेत.जलालखेडा येथे जांब आणि वर्धा नदीच्या संगमावर सोमेश्वराचे पुरातन मंदीर आहे.
नागपूर जिल्ह्यातील नरखेड एक तहसील आहे. नरखेड शहराची संत्रा नगरी म्हणून एक वेगळी ओळख आहे, इथे भरपूर प्रमाणात संत्रा उत्पादन होते, नरखेड शहर हे मध्य रेल्वेला जोडलेले शहर आहे, नागपूर दिल्ली रेल्वे लाईन या गावातुन जाते.
प्रेक्षणीय स्थळे
नरखेड पासून 5 किमी अंतरावर बेलोणा ग्राम मध्ये दत्तपौर्णिमेला बालहनुमान रथ यात्रा असते. नरखेड पासून 6 की.मी. अंतरावर असलेले पिठोरी या गावाजवळ पुरातन शिवमंदिर असून शिवरात्रीला कर्नागड म्हणून एक शिवमंदिराच स्थळ आहेत. नरखेड शहर हे चार ही दिशाने मंदिराणे वेढलेले शहर आहेत. इथे पुरातन ऋषी तलाव आहेत ते ऋषीश्वर देवस्थान म्हणून प्रसिद्ध आहेत त्याच प्रमाणे महाजन (वैद्य) विठ्ठल मंदिर, राम मंदिर, ज्वालागीर महाराज मंदिर, उदासी महाराज मंदिर, कोलाबर्डी मंदिर, कृष्ण मंदिर या प्रमाणे या नरखेड शहराचे स्थळे आहेत.
जवळपासचे तालुके
महाराष्ट्र राज्याचा शेवटचा तालुका नरखेड आहेत. नरखेड जवळून 20 किमी अंतरावर पांडुरणा तालुका आहेत तो मध्यप्रदेश राज्यात येतो. नरखेड पासून जवळ लगत तालुका असलेले शहर काटोल, सावनेर, वरुड, पांढुरणा इत्यादी तालुके 50 किमीच्या आत अंतरावर आहेत.
इ.स. १७४७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७४७ वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
४चान
४चान ही एक इंग्रजी सोशल वेबसाइट आहे. वापरकर्ते सामान्यतः अनामिकपणे पोस्ट करतात. ४चान स्वतःच्या विशिष्ट सामग्री आणि मार्गदर्शक तत्त्वांसह विविध बोर्डमध्ये विभाजित केलेले आहे. 1 ऑक्टोबर 2003 रोजी सुरू करण्यात आलेली ही साइट जपानी इमेजबोर्डवर, विशेषतः Futaba Channel चॅनलवर आधारित आहे. ही साइट पटकन लोकप्रिय झाली, विस्तारित झाली आणि आता व्हिडिओगेम्स, संगीत, साहित्य, फिटनेस, राजकारण आणि क्रीडा यांसारख्या विविध विषयांवर समर्पित बोर्ड येथे उपलब्ध आहेत.
हे संकेतस्थळ विविध अशा इंटरनेट गटांशी निगडित आहे, विशेषतः Anonymous, the alt-right आणि Project Chanology. ४चान वापरकर्त्यांनी बनवलेले अनेक इंटरनेट मेमे जसे की lolcats, Rickrolling, Chocolate Rai, Pedobear फारच लोकप्रिय झाले आहेत. "Random" हा या संकेतस्थळावरचा सर्वात प्रथम बनवण्यात आलेला बोर्ड आहे. "/b/" या नावानेही ओळखला जाणारा हा बोर्ड, ४चान वरील सर्वात जास्त भेट दिला जाणारा बोर्ड आहे. नावाप्रमाणेच, Random बोर्डवर पोस्ट केल्या जाणाऱ्या सामग्रीवर फारच कमी बंधने आहेत. म्हणजेच वापरकर्ता यावर संवेदनशील माहितीही पोस्ट करू शकतो. ह्या संकेतस्थळाने अनेक वेळा प्रसारमाध्यमांचे लक्ष वेधले आहे. त्याचप्रमाणे ४चानला अनेकदा इंटरनेट हल्लेखोरांचाही सामना करावा लागला आहे. उदाहरणार्थ, २०१० मध्ये DOS हल्ल्यांमुळे ४चानसह काही इतर संकेतस्थळेही काही कालावधीसाठी बंद पडली होती.
Alexa Ranking मध्ये ४चानचा क्रमांक साधारणता ७०० च्या आसपास असतो, तर 56 हा ४चानचा आतापर्यंतचा सर्वोत्कृष्ट क्रमांक आहे. आपली ओळख उघड न करता विचारांची देवाणघेवाण करता येत असल्यामुळे जगभरातील अनेक लोक विविध कारणांनी याचा उपयोग मोठ्या प्रमाणात करत असल्याचे दिसून येते. लोक आपल्या गरजेनुसार आणि आवडीनुसार येथे उपलब्ध असलेल्या विविध समर्पित अशा बोर्डांचा वापर करू शकतात.
४चान वर अन्य वेबसाइट्स आणि इंटरनेट वापरकर्त्यांवर होणारे हल्ले समन्वयित करणे, आणि वैयक्तिक आणि सार्वजनिक प्रतिक्रिया उमटविण्यासाठी, हिंसाचाराची धमकी पोस्ट करणे यांसारख्या गंभीर प्रकार घडले आहेत. त्याचमुळे The Guardian या प्रसिद्ध वृत्तसंस्थेने आपल्या एका लेखामध्ये ४चानचा "वेडसर, तरुण ... उत्कृष्ट, हास्यास्पद आणि भयानक" असा उल्लेख केला आहे.
४चान ही वेबसाईट 2003 मध्ये न्यू यॉर्क शहरामध्ये राहणाऱ्या 15 वर्षीय ख्रिस्तोफर पोलेने सुरू केली. ४चान सुरू करण्याआधी, पोले Something Awful या फोरमवर कार्यरत होता. 'Moot' या नावाने कार्यरत असलेल्या पोलेला 21 जानेवारी 2015 रोजी विविध वादग्रस्त कारणांमुळे पायउतार व्हावे लागले. 21 सप्टेंबर 2015 रोजी Moot ने घोषणा केली की हिरोयोकी निशिमुराने ४चानचे मालकीहक्क विकत घेतले आहेत. वॉल स्ट्रीट जर्नलमध्ये 9 जुलै 2008 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या लेखामधून पूलेची वास्तविक ओळख सर्वांसमोर आली. त्यापूर्वी तो "Moot" या नावानेच ओळखला जात होता आणि कोणालाच त्याचे खरे नाव व इतर माहिती माहीत नव्हती.
एप्रिल 2009 मध्ये, टाईम नियतकालिकाने केलेल्या 'ओपन इंटरनेट सर्वेक्षण 2008' मध्ये पोलेने बाजी मारून जगातील सर्वात प्रभावशाली व्यक्ती म्हणून स्थान प्राप्त केले होते.
या संकेतस्थळाचा एकूणएक इतिहास पाहता हे संकेतस्थळ अनेकदा विवादित मुद्यांमुळे सतत चर्चेत असल्याचे दिसून येते. बालकांची अश्लील छायाचित्रे आणि चित्रफिती प्रसिद्ध करणे, ख्यातनाम व्यक्तींची खाजगी माहिती प्रसिद्ध करणे, खून, इंटरनेट हल्ले असे अनेक गुन्हेगारी प्रकार बऱ्याचदा घडल्यामुळे हे संकेतस्थळ अशा गोष्टींसाठी कुविख्यात झाले आहे. प्रस्तुत करता येणाऱ्या माहितीवर फारसे बंधन नसल्याने अनेकदा लोक याचा चुकीच्या पद्धतीने वापर असे दिसून येते. याचाच फायदा घेऊन अनेक समाजविघातक प्रवृत्ती आपला हेतू साध्य करताना दिसतात, मात्र असे असले तरी यामध्ये असे अनेक बोर्ड आहेत जेथे उपयुक्त अशी चर्चा सतत सुरू असते.
इ.स. २१७
समाप्ती
वर्ग:इ.स. २१७ वर्ग:इ.स.च्या २१० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
येडगाव धरण
धरणाची माहिती
बांधण्याचा प्रकार : मातीचा भराव
उंची : २४.६० मी (सर्वोच्च)
दरवाजे
लांबी	: १५७ मी.
सर्वोच्च विसर्ग	: ३८४६ घनमीटर / सेकंद
संख्या व आकार	: ११, ( १२ X ५ मी)
पाणीसाठा
क्षेत्रफळ : १४.६०२ वर्ग कि.मी.
क्षमता : ९३.४३२ दशलक्ष घनमीटर
वापरण्यायोग्य क्षमता : ७९.२७६ दशलक्ष घनमीटर
ओलिताखालील क्षेत्र : १५०० हेक्टर
कालवा
लांबी : २५३ कि.मी.
क्षमता : ५२.०९ घनमीटर / सेकंद
ओलिताखालील क्षेत्र : १४९८९३ हेक्टर
ओलिताखालील शेतजमीन : ११९९१५ हेक्टर
वर्ग:भारतातील धरणे वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे
मार्च २४
बाह्य दुवे
मार्च २२ - मार्च २३ - मार्च २४ - मार्च २५ - मार्च २६ - (मार्च महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
पोप इनोसंट चौथा
याचे मूळ नाव सिनिबाल्दो फियेशी होते. जहागीरदार घराण्यात जन्मलेल्या सिनिबाल्दोचे शिक्षण पार्मा व बोलोन्या येथे झाले.
इनोसंट ०४ वर्ग:इ.स. ११९५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२५४ मधील मृत्यू इनोसंट ०४ वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सरोजा (तमिळ चित्रपट)
सरोजा हा २००८ साली प्रदर्शित झालेला तमिळ भाषेतील विनोदी थरारक चित्रपट आहे. या चित्रपटाची कथा क्रिकेटचा सामना पाहण्यासाठी निघालेल्या चार मित्रांच्या चेन्नाई ते हैदराबाद प्रवासावर आधारित आहे.
वर्ग:तमिळ चित्रपट नामसूची वर्ग:इ.स. २००८ मधील चित्रपट
गिराट
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
सयाजीगंज विधानसभा मतदारसंघ
सयाजीगंज विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ वडोदरा जिल्ह्यात आहे.
संदर्भ
वर्ग: वडोदरा जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
नारपूर
नारपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
जम्मू काश्मीर लाइट इन्फंट्री
जम्मू काश्मीर लाइट इन्फंट्री हे भारतीय सेनेतील एक् सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजिमेंटचा दर्जा देण्यात आला.
इतिहास
भारतीय सैन्याच्या जम्मू काश्मीर लाइट इन्फंट्री या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. भारतीय सैन्याची यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
सन्मान व पदके
जम्मू काश्मीर लाइट इन्फंट्री दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
हेही पहा
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
ऑलिंपिक खेळ फ्रीस्टाईल स्कीइंग
फ्रीस्टाईल स्कीइंग हा स्कीइंग खेळाचा एक प्रकार १९९२ सालापासून हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांमध्ये खेळवला जात आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्कीइंग
कोळघर (जावळी)
कोळघर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
तुला ओब्लास्त
तुला ओब्लास्त (Тульская область) हे रशियाच्या पश्चिम भागातील एक ओब्लास्त आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियाचे ओब्लास्त
दुर्गाबाई शिरोडकर
दुर्गाबाई शिरोडकर या खुर्जा घराण्याचे गायक अझमत हुसेन खान यांच्या शिष्या होत्या. त्यांचा जन्म गोव्यातील शिरोडा गावी झाला. सुमन, मधुरा आणि उमाकांत या तीन मुलांच्या जन्मानंतर त्या मिरजेला राहिल्या. नंतर पुण्यात स्थायिक झाल्या. पुणे, मुंबई, लखनौ आणि दिल्लीमध्ये दुर्गाबाईंनी संगीताचे बरेच कार्यक्रम केले. यमन आणि ललत हे दुर्गाबाईंचे आवडते राग होते. बालगंधर्वांनी एकदा दुर्गाबाईंच्याकडे येऊन 'यमन' ऐकला होता.
नाट्यसृष्टीतली कामगिरी
वि.वि. बोकील यांनी लिहिलेल्या नर्मविनोदी, हलक्या फुलक्या 'मीना-नीना' नावाच्या नाटकात दुर्गाबाईंनी गायिका असलेल्या नायिकेची भूमिका केली होती.
जोसेफ व्हाइन
जोसेफ ज्यो व्हाइन (मे १५, इ.स. १८७५:विलिंग्डन, ससेक्स, इंग्लंड - एप्रिल २५, इ.स. १९४६:ऍल्ड्रिंग्टन, ससेक्स, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
व्हाइन, जोसेफ वर्ग:इ.स. १८७५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
येली
वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
महार रेजिमेंट
महार रेजिमेंट हे भारतीय सेनेतील एक महत्त्वाचे सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. १९४१ मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.स 1941च्या सुमारास याला रेजिमेंटचा दर्जा देण्यात आला. या रेजिमेंट मध्ये मुख्यत्वेसगळ्या समाजाचे सैनिक असतात.
इतिहास
भारतीय सैन्याच्या महार रेजिमेंट या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. भारतीय सैन्याची यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
महार रेजिमेंटचे विकास-टप्पे
प्राचीन हिंदू राजांच्या सैन्यात प्रसंगोपात्त क्षात्रकर्माला वंचित केलेल्यांना सैन्यात प्रवेश दिला जात असावा, असे राजनीतिप्रबंधा वरून दिसते. मात्र कोट-किल्ल्यांच्या घडणकार्यांत महारांनी बलिदान केल्याचे प्रचलित आहेत. उदा., सायनाक कुटुंब. तसेच कोट-किल्ल्यांच्या तटबंदीबाहेरील चौक्या सांभाळण्याचे कामही त्यांनी उत्तम प्रकारे पार पाडले आहे. या दृष्टीने सायनाक, भागनाक, रामनाक इ. नावे प्रसिद्ध आहेत. शिवाजी महाराजांच्या सैन्यात महारांना भरती केले जात असे. महार किंवा त्यांच्यासारख्या जातींना मोठ्या प्रमाणावर सैन्यात भरती करण्याची परंपरा यूरोपीयांनी सुरू केली. १ जानेवारी इ.स. १८१८ रोजी, कोरेगाव भिमा (जिल्हा पुणे, तहसील शिरुर) येथील दुसरा बाजीराव पेशवा व ईस्ट इंडिया कंपनी यांच्यातील लढाईत महार सैनिकांनी लक्षणीय मर्दुमकी गाजविली. या लढाईत ५०० महार सैनिकांनी पेशव्यांच्या २८,००० सैनिकांना पराभूत केले होते. इंग्रजांनी तेथे उभ्या केलेल्या विजयस्मारक स्तंभावरील लेखात त्या वीर महार सैनिकांची नावे कोरली आहेत.
पुढे काठेवाड (१८२६), मुलतान (१८४६) व दुसऱ्या आंग्ल−अफगाण युद्धात (१८८०) कंदहार येथील लढायांत आणि वेढ्यांत महार जवानांनी तलवार गाजविली. मुंबईच्या वॉडबी मार्गावरील शिलालेखात तसे नमूद केले आहे. मेजर वॉडबी हा गोरा सैनिकांचा अधिकारी होता. १८५८ नंतर मुंबई सेनेत १८९२ सालापर्यंत १० ते ११ टक्के सैनिक मांग, रामोशी व ५ ते ६ टक्के इतर जातींचे भरती केले जात. ‘महाबळेश्वर समिती’ (१८९३)च्या शिफारसीप्रमाणे वरील टक्केवारीत भरीव बदल करण्यात आले. १९१७ साली महार जवानांच्याच दोन कंपन्या तैनात करण्यास ब्रिटिश सरकारने हुकूम काढला. जुलै १९१७ मध्ये महारांची १११ वी पलटण उभी झाली; परंतु १९२२ साली ही पलटण विघटित करण्यात आली. त्यानंतर १९२२ ते दुसरे जागतिक महायुद्ध सुरू होईपर्यंत महारांची लढाऊ सैनिकांची भरती होण्याचे थांबले; पण महार जातीच्या पुढाऱ्यांनी नेट धरल्याने प्रारंभी रुग्णसेवा पथकात त्यांची भरती सुरू झाली. सप्टेंबर १९४१ मध्ये भारत सरकारने बेळगाव (कर्नाटक) येथील मराठा रेजिमेंटच्या केंद्रात पहिली (ऑक्टोबर १९४१) व दुसरी (जून १९४२) अशा दोन महार पायदळ लढाऊ पलटणी खड्या केल्या. मराठा पलटणीतील अधिकारीवर्गच या नूतन महार पलटणीकडे देण्यात आला होता. युद्धाचा व्याप वाढल्याने तसेच महार जवानांचा उत्तम प्रतिसाद मिळाल्यानेही त्यांच्या आणखी पलटणी उभ्या झाल्या. या पलटणींनी हिंदुस्थानचे सीमासंरक्षण केले. तसेच जपानी सैन्याविरुद्ध इंफाळ, आराकन (म्यानमार) येथील लढायांत उत्तम कामगिरी बजावली. दुसऱ्या महायुद्धाच्या शेवटी वरील पायदळी पलटणींचे मध्यम पलटणीत रूपांतर करण्याचा निर्णय तत्कालीन सरसेनापती जनरल क्लॉड ऑकिन्लेक यांनी घेतला. तद्नुसार मद्रास रेजिमेंटच्या साहाय्याने इ.स. १९४७ पर्यंत तीन पलटणींच्या मशीनगन पलटणीत रूपांतराचे काम पूर्ण झाले. इ.स. १९४७ साली स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर भारताच्या सीमासंरक्षणासाठी ‘पूर्व पंजाब सीमादल’ नावाच्या तीन पलटणी उभ्या करण्यात आल्या. त्यांमध्ये शीख, जाट व डोग्रा यांच्या एकोणीस जातींच्या जवानांची भरती झाली. मे १९५६ मध्ये जनरल शंकरराव थोरात यांच्या सूचनेप्रमाणे महार रेजिमेंटला महार मशीनगन रेजिमेंट (सीमा) असे नाव देण्यात आले. डिसेंबर १९५९ ते ३० एप्रिल १९७० या कालात रेजिमेंटमध्ये नऊ पलटणींची (७ ते १५ क्रमांकाच्या) भर पडली. जानेवारी १९६१ मध्ये छत्रीधारी मशीनगन कंपनी उभी झाली. सप्टेंबर १९६३ मध्ये मशीनगन पलटणी रद्दबातल करण्यात आल्याने महार (मशीनगन) रेजिमेंटचे पायदळ रेजिमेंटमध्ये रूपांतर झाले.
कामगिरी
महार रेजिमेंट पहिल्या महायुद्धात सहभागी नव्हती. दुसऱ्या महायुद्धात पठाणी टोळ्यांच्या व इतरांच्या आक्रमणापासून हिंदुस्थानच्या वायव्य सरहद्दीचे संरक्षणकार्य यांनी पार पाडले; इराकमध्ये अरब लुटारुंचा बीमोड केला. हिंदुस्थानच्या फाळणीपूर्वी सव्वा लक्ष मुसलमानांना होऊ घातलेल्या पाकिस्तानकडे त्यांनी पाकिस्तानात जाण्यास सोबत केली. क्वेट्टा शहरामध्ये मुसलमान दंगलखोरांचे पारिपत्य केले व बलुचिस्तानातील हिंदू, शीख आणि इतर मुसलमानेतरांना भारतात आणून सोडले.
गोवा मुक्तिसंग्रामामध्ये (१९६१) महार रेजिमेंटच्या छत्रीधारी कंपनीने भाग घेतला होता. १९६२ साली चिनी आक्रमणाला ऑक्टोबर-नोव्हेंबर मध्ये महार पलटणींनीच चुशूल, दौलतबेगोल्डी (लडाख व अक्साई चीन) आणि कार्मेग विभाग (ईशान्य भारत) या ठिकाणी प्रतिकार केला. त्यासाठी हवालदार गोविंद कांबळे यांना वीरचक्र मिळाले. १९६५ च्या पाकिस्तान आक्रमणाच्या वेळी कच्छ रणातील सरदारचौकी व व्हिगोकोट येथील लढायांत महार रेजिमेंट लढली. त्याप्रसंगी हवालदार भिंगारदिवे यांना वीरचक्र मिळाले. सप्टेंबर १९६५ मध्ये काश्मीरातील संबा, जोरियान, खेमकरण, अस्सल उत्तर इ. लढायांत महार पलटणी शामिल होत्या. खेमकरणच्या लढाईत महार पलटणींनी भयंकर नुकसान सोसले.
वरसगाव धरण
पश्चिम महाराष्ट्रातल्या पुणे जिल्ह्यातील एक धरण आहे.या धरणाने बनलेल्या पाण्याच्या साठ्याला काहीजण बाजी पासलकर जलाशय असे म्हणतात.हे धरण  मोसी नदी वरती आहे मोसी नदी मुुुठा नदीची उपनदी आहे
महार रेजिमेंट
कामगिरी
निरनिराळ्या लढायांतील पराक्रमी वर्तणुकीबद्दल नाईक कृष्णा सोनावणे, कर्नल गुरूबक्षसिंग, नाईक अनसूयाप्रसाद (मरणोत्तर) यांना महावीर चक्र, बावीस जवान व अधिकाऱ्यांना वीरचक्र आणि मेजर जनरल व्यंकट कृष्णराव यांस परमविशिष्ट सेवापदक असे सैनिकी सन्मान मिळाले आहेत.
वरसगाव धरण
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार धरणे
महार रेजिमेंट
कामगिरी
सैनिकी परंपरेप्रमाणे (१९४९ ते १९६१) रेजिमेंटचे पहिले कर्नल लेफ्टनंट-जनरल शंकरराव थोरात होते; तर दुसरे कर्नल लेफ्टनंट जनरल कृष्णराव हे होते.
वरसगाव धरण
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील धरणे
महार रेजिमेंट
कामगिरी
स्वतंत्र भारताच्या निर्मितीनंतर रेजिमेंटच्या बॅजमध्ये असलेला ‘कोरेगाव’ हा शब्द आणि ‘कोरेगाव विजयस्तंभ’ ही प्रतिमा प्रदर्शित करण्याचे बंद करण्यात येऊन त्या जागी ‘यश-सिद्धी’ हा कार्यवाचक शब्द व ‘खंजीर’ हे शौर्यदर्शक प्रतीक घालण्यात आले. ‘‘ऐसा देश कभी न देखा, कभी न सुना है। देशों का सरताज, यह भारत देश हैं’’।। हे धृपद असलेले गाणे रेजिमेंटचे संचलन-गीत आहे.तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष गिरी यांच्या हस्ते रेजिमेंटला ३ फेब्रुवारी १९७० रोजी राष्ट्रपती ध्वज प्रदान करण्यात आला. ह्याच दिवशी पंधरावी पलटण सोडून इतर चौदा पलटणींना राष्ट्राध्यक्षांनी पलटण पताकाही प्रदान केल्या. पंधरावी पलटण या नंतर उभारलेली असल्यामुळे तिला पताका दिलेली नाही.
सन्मान व पदके
महार रेजिमेंट दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
अभियुम नानूम (तमिळ चित्रपट)
अभियुम नानुम (अर्थ:अभि आणि मी) हा २००८चा तमिळ भाषेतील कॉमेडी-नाटक चित्रपट आहे, जो प्रकाश राज द्वारे निर्मित आहे आणि राधा मोहन यांनी दिग्दर्शित केलेला आहे. या चित्रपटातील प्रकाश राज यांनी त्रिश्री कृष्णन यांच्या मुलीच्या भूमिकेत मुख्य भूमिका केली होती. तर इश्वर्या आणि गणेश वेंकटरामन यांनीपण भूमिका केल्या होत्या. विद्यासागर यांनी चित्रपटासाठी संगीत दिले. या चित्रपटाचे ऑक्टोबर २००७ मध्ये काम सुरू झाले आणि १९ डिसेंबर २००८ रोजी विमोचित झाला.
वर्ग:तमिळ चित्रपट नामसूची
करोता
करोता करोताला इंग्रजी मध्ये -darter or snake -bird म्हणतात. करोता पक्षाला मराठी मध्ये मोठा पान कावळा, कार बगळा ,ढोक लांबडा ढोक म्हणतात.
ओळखण
हा पक्षी आकाराने मोठ्या बदकाएवढा असतो. पानकावळ्या सारखा दिसणारा हा पाणपक्षी त्याच्या पाठीवर रुपेरी रंगाच्या रेषा असतात. त्याच्या डोके व मानेचा रंग मखमली बदामी असतो .तसेच हनुवटी व गळा पंदुरका आणि लांब तहाठ शेपटी असते .पोहोताना त्याची मान पाण्याबाहेर नागासारखी वळवळताना दिसते .त्याचे डोके अरुंद आणि खंजीरा सारखी चोच असते .नर आणि मादी दिसायला सारखेच असतात.
निवासस्थाने
दलदली आणि सरोवरे
संदर्भ
पक्षिकोश
लेखकाचे नाव - मारुती चितमपल्ली वर्ग:पक्षी
वाघदारा
वाघदारा हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. वाघदारा हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
गिरडा
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
वडोदरा शहर विधानसभा मतदारसंघ
वडोदरा शहेर विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ वडोदरा जिल्ह्यात आहे.
संदर्भ
वर्ग: वडोदरा जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
नांदुरा खुर्द
नांदुरा खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १७५३
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७५३ वर्ग:इ.स.च्या १७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७५१
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७५१ वर्ग:इ.स.च्या १७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
वाळंकी
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
वायाजुबाभुळगाव
वायाजुबाभुळगाव हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. वायाजुबाभुळगाव हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. अहमदनगर पासुन ३४ कि.मी आहे .पाथर्डी पासुन २४ कि.मी आहे. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
केन बॅरिंग्टन
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुंभारगणी
कुंभारगणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
मार्च २५
बाह्य दुवे
मार्च २३ - मार्च २४ - मार्च २५ - मार्च २६ - मार्च २७ - (मार्च महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
आवाज (ध्वनी)
आवाज किंवा ध्वनी म्हणजे एखाद्‍या माध्यमातून (जसे-हवा,पाणी;) कानाद्वारे कंपनाचे होणारे आकलन, ध्वनीलहरी उर्जेचा एक प्रकार आहे. हवेचे रेणू थरथरल्यावर ध्वनीलहरी निर्माण होतात. माणसाला ऐकण्याच्या क्रियेतून कानाद्वारे ध्वनीचे आकलन होते. आपले कान २० हर्ट्झ ते २० किलोहर्ट्झ या टप्यातीलच आवाज ऐकू शकतात. २० किलोहर्ट्झ  पेक्षा जास्त कंपनक्षमता असलेल्या ध्वनीलहरी आपण ऐकू शकत नाही.
सजीवामधिल जिवनप्रकिया
नादकाट्याचे चित्र आकृती १५.१ मध्ये दाखविले आहे.
एक आधार व दोन भुजा असलेला, धातूपासून बनलेला हा नादकाटा आहे.
आकृती १५. २ (अ) मध्ये स्थिर नादकाटा दाखवला आहे. नादकाट्याच्या सभोवतालच्या हवेची स्थिती दाखविण्यासाठी उभ्या रेषांचा वापर केला आहे. इथे उभ्या रेषांमधील अंतर समान आहे. याचा अर्थ हवेतील वायूचे रेणू एकमेकांपासून सरासरी सारख्याच अंतरावर आहेत आणि त्यामुळे हवेचा सरासरी दाब A, B आणि C या तीनही ठिकाणी सारखाच आहे.
आधाराच्या मदतीने नादकाटा कडक रबरी तुकड्यावर आपटल्यावर भुजा कंप पावायला सुरुवात होते म्हणजेच त्यांची मागे-पुढे अशी नियतकालिक (periodic) हालचाल सुरू होते. या हालचालीमुळे काय होते ते आता टप्प्याटप्प्याने पाहूया. कंप पावताना,
आकृती १५.२ (ब) मध्ये दाखविल्याप्रमाणे, नादकाट्याच्या भुजा एकमेकांपासून दूर गेल्यास भुजांलगतची बाहेरील हवा दाबली जाते व तेथील हवेचा दाब तुलनेने वाढतो.
परंतु याच वेळेला आधीच्या संपीडन स्थितीतील हवेतील रेणूंनी (आकृती १५.२(ब), भाग A) आपली ऊर्जा पुढील भागातील रेणूंना (भाग B) दिल्यामुळे तेथील हवा संपीडन स्थितीत जाते (पहा आकृती १५.२(क), भाग B). भुजांच्या अशा प्रकारच्या सतत अतिशय वेगाने होणाऱ्या नियतकालिक हालचालीमुळे हवेत संपीडन व विरलन यांची मालिका निर्माण होते व नादकाट्यापासून दूरपर्यंत पसरत जाते. यालाच आपण ध्वनी तरंग (sound wave) असे म्हणतो. हे ध्वनीतरंग कानावर पडल्यास कानातील पडदा कंपित होतो व त्याद्वारे विशिष्ट संदेश मेंदूपर्यंत पोहोचून आपल्याला ध्वनी ऐकल्याची जाणीव होते.
आपल्या सभोवताली खूप प्रकरचे आवाज होत असतात जसे की प्राण्यांचे, झाडांचे, माणसांचे, पक्ष्यांचे आवाज इत्यादी. आवाज किंवा ध्वनीची पातळी मोजण्यासाठी डेसिबल हे एकक वापरले जाते. ध्वनीची पातळी विशिष्ट मर्यादेपलीकडे गेल्यास ध्वनीप्रदूषण घडून येते (सर्व साधारणपणे ८० डेसिबलच्या पुढे).
वर्ग:ध्वनी वर्ग:ध्वनिशास्त्र वर्ग:भौतिकशास्त्र
दिलीप वळसे पाटील
दिलीप वळसे-पाटील (जन्म ३० ऑक्टोबर १९५६) हे भारतीय राजकारणी आहेत, ते राष्ट्रवादी काँग्रेस (राष्ट्रवादी)चे सहा वेळा महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य होते. ते सध्या महाराष्ट्र शासनात उत्पादन शुल्क, कामगार आणि गृह विभागाचे मंत्री म्हणून कार्यरत आहेत.
ईरम
वर्ग:तमिळ चित्रपट नामसूची वर्ग:रिकामी पाने
त्रिभुवनवाडी
त्रिभुवनवाडी हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. त्रिभुवनवाडी हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
पादरा विधानसभा मतदारसंघ
पादरा विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ वडोदरा जिल्ह्यात आहे.
संदर्भ
वर्ग: वडोदरा जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
मूकनायक
या पाक्षिकाचा मुख्य उद्देश दलित, गरीब व शोषित लोकांच्या व्यथा त्यांचा आवाज सरकारपर्यंत आणि इतर जनतेपर्यंत पोहचवणे हा होता. त्यासाठी बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपल्या लेखांमधून बहिष्कृत अस्पृश्य समाजावर होत असलेल्या अन्यायावर प्रकाश टाकून त्या समाजाच्या उन्नतीसाठी तत्कालिन ब्रिटिश सरकारला काही उपाययोजना सुचवल्या. अस्पृश्यांचा उद्धार किंवा विकास होण्यासाठी अस्पृश्यांनी राजकिय सत्ता व शैक्षणिक ज्ञान मिळवणे गरजेचे आहे, असे त्यांना नेहमी वाटत असे. ५ जुलै १९२० रोजी आंबेडकर पुढील शिक्षणासाठी लंडनला रवाना झाले. त्यानंतर ३१ जुलै १९२० पासून मूकनायकाचे संपादक पद ज्ञानेश्वर ध्रुवनाथ घोलप यांच्याकडे आले.
वळवण धरण
पश्चिम महाराष्ट्रातल्या पुणे जिल्ह्यातील एक धरण आहे.
मूकनायक
सध्या मूकनायकाचे १९ अंक उपलब्ध आहेत. त्यांत आंबेडकरांनी वैचारिक लिखाण केले. मूकनायक या पत्राने सामाजिक व धार्मिक क्षेत्राबरोबरच राजकीय क्षेत्रातही अस्पृश्यांनी बलवत्तर स्थान निर्माण केले पाहिजे ही जाणीव निर्माण केली. 'मूकनायक' पत्रात विविध विचार, वर्तमानसार, निवडक पत्रातील उतारे, क्षेम, समाचार, कुशल प्रश्न, शेला पागोटे ही सदरे होती. 'मूकनायक' एप्रिल १९२३ मधे बंद पडले.
वळवण धरण
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार धरणे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील धरणे
मूकनायक
पहिला अंक
बाबासाहेब आंबेडकर म्हणाले होते की, "कोणतीही चळवळ यशस्वी करण्यासाठी त्या चळवळीचे वर्तमानपत्र असावे लागते. ज्या चळवळीचे वर्तमानपत्र नसते, तीची अवस्था पंख तूटलेल्या पक्षाप्रमाणे होते." या पाक्षिकाने अस्पृश्य वर्गात जागृती निर्माण केली व त्यांना आपल्या अधिकारांची जाणिव निर्माण करून दिली. मूकनायकाचे ध्येय धोरण स्पष्ट करण्यासाठी त्यावर बिरुदावली म्हणून संत तुकारामांच्या खालील ओव्या छापल्या जात असे.
''आमच्या या बहिष्कृत लोकांत होत असलेल्या व पुढे होणाऱ्या अन्यायावर उपाययोजना सुचविण्यास तसेच त्यांची भावी उन्नती व तिचे मार्ग यांच्या खऱ्या स्वरूपाची चर्चा होण्यास वर्तमानपत्रासारखी अन्य भूमीच नाही. परंतु मुंबई इलाख्यात निघत असलेल्या इतर वृत्तपत्रांकडे पाहिले असता असे दिसून येईल की, त्यातील बरीचशी पत्रे विशिष्ट अशा जातीचे हितसंबंध पाहणारी आहेत. इतर जातीच्या हिताची त्यांना पर्वा नसते इतकेच नव्हे तर, केव्हा केव्हा त्यांना अहितकारक असेही त्यातून प्रलाप निघतात. अशा वृत्तपत्रकारांना आमचा इशारा एवढाच की, कोणतीही एखादी जात अवनत झाली तर तिच्या अवनतीचा चटका इतर जातीत बसल्याशिवाय राहणार नाही. समाज ही नौकाच आहे. ज्याप्रमाणे आगबोटीतून प्रवास करणाऱ्या उतारूने जाणूनबुजून इतरांचे नुकसान करावे म्हणून म्हणा किंवा आपल्या विनाशक स्वभावामुळे म्हणा जर का इतरांच्या खोलीस छिद्र पाडले तर सर्व बोटीबरोबर त्यालाही आधी किंवा मागाहून जलसमाधी ही घ्यावीच लागणार आहे. त्याचप्रमाणे एका जातीचे नुकसान केल्याने, अप्रत्यक्ष नुकसान करणाऱ्या जातीचेही नुकसान होणार यात बिलकूल शंका नाही. म्हणूनच स्वहितसाधू पत्रांनी इतरांचे नुकसान करून आपले हित करावयाचे पढतमूर्खाचे लक्षण शिकू नये.''
मूकनायकाच्या पहिल्या अंकातील हा ही मजकूर पुढीलप्रमाणे होता — "हिंदू समाज हा एक मनोरा आहे व एक एक जात म्हणजे त्याचा एक एक मजला होय. पण लक्षात ठेवण्यासारखी गोष्ट ही की, या मनोऱ्याला शिडी नाही आणि म्हणून एका मजल्यावरून दुसऱ्या मजल्यावर जाण्याचा मार्ग नाही. ज्या मजल्यात ज्यांनी जन्मावे त्याच मजल्यात त्यांनी मरावे. खालच्या मजल्यातला माणूस कितीही लायक असो त्याला वरच्या मजल्यात प्रवेश नाही व वरच्या मजल्यातला माणूस मग तो कितीही नालायक असो त्याला खालच्या मजल्यात लोटून देण्याची प्रज्ञा नाही."
लोकप्रिय संस्कृतीत
गंगाधर पानतावणे यांनी मूकनायक नावाचे आंबेडकरांवर पुस्तक लिहिले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी भाषेमधील वृत्तपत्रे वर्ग:इ.स. १९२० मधील निर्मिती वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची वृत्तपत्रे वर्ग:महाराष्ट्रामधील वृत्तपत्रे
पिवश्या ढोक (पक्षी)
पिवाश्या ढोकला इंग्रजी भाषेमध्ये Spottedbilled or Grey Pelican आसे म्हणतात.तर मारठी भाषेमध्ये भंडारा येथे त्याला पांढरा भुज्या,नाशिकमध्ये करढोक,पुण्यामध्ये महाप्लव,सिंधुदुर्ग येथे ढोक तसेच मेळघाट-अमरावती येथे ढोकनाम आणि भंडारा येथे थैलीवाले ढोकी आसे म्हणतात. पिवळा ढोक हा पक्षी त्याच्या काही वैशिष्ट्यांनी ओळखला जातो जसे की,आकाराने कोहकाळाएवढा,लांबट मानेचा आणि लांब पायांचा दलदलीतील पक्षी.नरवरच्या भागाचा,मध्याचा आणि मानेचा रंग राखी.कळा तुरा .त्याच्या गळ्याच्या मध्यावर काळ्या ठिपक्यांची रेघ.छातीवरील पांढऱ्या पिसांवर लांब काळ्या रेघा.उरलेला भाग करड्या रंगाचा.मादी नरासारखी दिसत असली,तरी आकाराने लहान आहे. यांचे विसृत जाळे हे खूप लांबवर पसरलेले आहे.जसे की,भारत,पाकिस्तान,नेपाल,श्रीलंका,मालदीव,अंदमान आणि निकोबार बेटे. पिवळ्या ढोक हा पक्षी जास्तीत-जास्त काश्मीरात मार्च ते जून,तसेच उत्तर भारतात जुलै ते ऑक्टोबर,दक्षिण भारतात आणि श्रीलंकेमध्ये नोव्हेंबर ते मार्च या काळात विण त्यांची निवास्थाने खाड्यांमध्ये,खाजणी,खडकाची बेटे आणि सरोवरे ही आहेत.
संदर्भ
पुस्तकाचे नाव:पक्षिकोश लेखकाचे नाव:मारुती चितमपल्ली
वर्ग:पक्षी
टोंडोली
टोंडोली हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र रा ज्यातील एक गाव आहे. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
अप्रोप्रिएटली इंडियन (पुस्तक)
अप्रोप्रिएटली इंडियन : जेंडर ॲन्ड कल्चर इन अ न्यू ट्रान्सनॅशनल क्लास हे पुस्तक लेखिका स्मिता राधाकृष्णन यांनी लिहिले असून ओरियंट ब्लॅकस्वानने २०११मध्ये प्रकाशित केले आहे. स्मिता राधाकृष्णन या वेलस्ली कॉलेजात प्राध्यापक आहेत.
महत्त्वाचा युक्तिवाद
माहिती व तंत्रज्ञान (IT) या क्षेत्रात काम करणाऱ्या १३० लोकांच्या मुलाखतींच्या आधारे सदरचे पुस्तक लिहिले आहे. लेखिकेच्या मते हे नवीन आंतरदेशीय (transnational) भारतीय व्यावसायिक वर्ग सातत्याने भारतातील काही निवडक पद्धतीनं उचलतो व बदलू शकणारे भारतीय सांस्कृतिक नियम (जे पाश्चात्त्य बहुसांस्कृतिक जीवनाला पण साजेसे आहेत) म्हणून स्वीकारतो. लेखक याला 'सांस्कृतिकरीत्या सुप्रवाही' (कल्चरल स्ट्रीमलायनिंग : संस्कृतीला किमान विरोध करतात त्याला आकार देणे) असे संबोधतात. माहिती व तंत्रज्ञान (आय.टी.) व्यावसायिक जेव्हा 'पार्श्वभूमीचा' उल्लेख करतात तेव्हा त्याचे काय अर्थ आहेत हे उलगडण्याचा प्रयत्‍न लेखिका पुस्तकातील ६ प्रकरणांमधून करतात. विविध संभाषणे व स्थानांच्या माध्यमातून व्यक्त होणारे नवीन 'भारतीयत्व' हा त्या शोधण्याचा प्रयत्‍न येथे करतात.
सारांश
पुस्तकातील पहिल्या प्रकरणात भारतीय आय.टी. व्यावसायिकांना असलेले बहुस्तरीय प्रतीकात्मक व भौतिक सत्ता व विशेषाधीकारांचे परीक्षण केलेले आहे. या बहुराष्ट्रीय (transnational) वर्गाला मिळणाऱ्या या विशेषाधीकारांची पाळे-मुळे राष्ट्रीय/आंतरिक उतरंड, जागतिक भांडवल व भारतीय वर्ग रचनेत असल्याचे ते मांडतात.
भारताचे जगाशी होणाऱ्या मैत्री/ मिलापाबाबतीतील चर्चाविश्व शोधण्यासाठी लेखिका दुसऱ्या प्रकरणात कामाच्या ठिकाणाकडे लक्ष केंद्रित करतात. कामाच्या ठिकाणी आय.टी. व्यावसायिक या विविध चर्चाविश्वांना कशा पद्धतीने अधिनियमित करतात हे लेखिकेच्या मुलाखतीद्वारे दिसून येते.
तिसऱ्या प्रकरणात भारतीय आय.टी. क्षेत्र व ढोबळ मानाने जगातील ज्ञानाच्या अर्थकारणात एक यशस्वी भारतीय आय.टी. व्यावसायिक असण्याचे काय अर्थ आहेत याचे परीक्षण केलेले आहे. व्यावसायिक भारतीय मध्यम वर्गाने 'गुणवत्तेचे' तत्त्वज्ञान आत्मसात केलेले दिसते. त्यांच्या चिंता या सामाजिक नसून व्यक्तिगत व तातडीच्या आहेत. व्यक्तिवादाचे त्यांनी लावलेले अर्थ हे कशा पद्धतीने त्यांच्या वैयक्तिक इतिहास व मार्गक्रमणामुळे आहेत यावरील परावर्तन (?) ते नोकरी सोडल्यावरच करू शकतात.
पुस्तकातील ४थ्या प्रकरणात लेखिका वैयक्तिक कथनांकडे बघतात व आय.टी. क्षेत्रात स्वची निर्मिती कशी होते याचा वेध घेतात.
५व्या प्रकरणात लेखिका एक चांगल्या भारतीय कुटुंबाची निर्मिती व त्यात समाविष्ट लिंगभावाचे संतुलन यांचे परीक्षण करतात. त्या दाखवून देतात की जी 'सांस्कृतिकरित्या सुप्रवाही' करण्याची प्रक्रिया कामाच्या ठिकाणी सुरू होते त्याची परम अनुभूती खाजगी क्षेत्रात मिळते.
पुस्तकातील ६वे प्रकरण खाजगी जगाकडे बघते. भारताला एकसंध ठेवणारे हिंदुत्व विचार हे संबधित चर्चाविश्वात आपले मार्ग कसे शोधतात हे त्या दाखवून देतात. दक्षिण आफ़्रिकेतिल भारतीयांच्या कहाण्यांच्या आधारे लेखिका भारतीय नवीन बहुराष्ट्रीय वर्गाला जोडण्यात धर्माची मोलाची भूमिका सोदाहरण स्पष्ट करतात.
संदर्भ सूची
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
जाट रेजिमेंट
जाट रेजिमेंट हे भारतीय सेनेतील एक् सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजिमेंटचा दर्जा देण्यात आला.
इतिहास
भारतीय सैन्याच्या जाट रेजिमेंट या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. भारतीय सैन्याची यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
कारगिल युद्ध
या युद्धात ३५ जवान शहीद झाले.
कारगिल युद्धात मिळले पुरस्कार
४१ पुरस्कार, ४ वीर चक्र, ६ सेना मेडल, १० कमांडेशन कार्डे मिळाली
हेही पहा
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
श्र्यॉडिंगरचे मांजर
श्र्यॉडिंगरचे मांजर हा ऑस्ट्रियन भौतिकशास्त्रज्ञ एर्विन श्र्यॉडिंगर यांनी १९३५ साली रचलेला एक मानसप्रयोग आहे. याची गणना भौतिकी कूटप्रश्नांमध्येही केली जाते. पुंजभौतिकीच्या कोपनहेगन विचारधारेचा सामान्य वस्तूंवर प्रयोग करण्यातील अडचण हा मानसप्रयोग स्पष्ट करतो. या मानसप्रयोगात एका मांजराची कल्पना केलेली आहे, ज्याचे आयुष्य एका अशा घटनेवर अवलंबून आहे, जी घडलेली असूनही जिचे फलित अनिश्चित आहे. हा मानसप्रयोग कल्पिताना श्र्यॉडिंगरने वेर्श्च्रेंकुंग म्हणजेच गुंतागुंत या पारिभाषिक शब्दाची निर्मिती केली.
वर्ग:पुंज यामिकी वर्ग:भौतिकशास्त्र वर्ग:मानसशास्त्र
व्हेनिस
व्हेनिस हे इटलीतील एक प्रमुख शहर आहे. या शहराचा जगातील प्राचीन शहरांमध्ये समावेश होतो. या शहराचे वैशिष्ट्य म्हणजे हे शहर पूर्णपणे समुद्रावर उभे आहे. या शहरात रस्त्यांच्या ऐवजी कालवे आहेत व rand Canal येथील दळणवळण बोटींमधून चालते. कमीत कमी १६०० वर्षांचा इतिहास या शहराला आहे. ४थ्या शतकात अटिला या हूण आक्रमकांपासून वाचण्यासाठी उत्तर इटली मधील नागरिकांनी पलायन केले व आज माहिती असलेल्या व्हेनिस या शहराच्या जागेत येउन वसले व पाहाता पाहाता युरोपमधील एक प्रबळ लोकशाही राज्य बनले. या व्हेनिसच्या राज्याने व्यापार व नौदलाच्या जोरावर युरोपात मोठा दबदबा निर्माण केला होता. आज व्हेनिस हे इटली या देशाचा भाग आहे व कोणत्याही प्रकारचा व्यापारी व नौदलीय धाक राहिलेला नाही परंतु या शहराने जगाला अमूल्य असा वास्तूशास्त्र, कला, साहित्य यांचा ठेवा दिला आहे. व्हेनिस हे पॅरिस खालोखाल जगातील सर्वाधिक भेट देणारे पर्यटनस्थळ आहे.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:इटलीमधील शहरे वर्ग:व्हेनिस वर्ग:इटलीमधील जागतिक वारसा स्थाने
एल्यो दि र्‍युपो
एल्यो दि ऱ्युपो (Elio Di Rupo; १८ जुलै, इ.स. १९५१ - ) हे बेल्जियम देशाचे विद्यमान पंतप्रधान आहेत.
बाह्य दुवे
ऱ्युपो, एल्यो
केशोद विधानसभा मतदारसंघ
केशोद विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ जुनागढ जिल्ह्यात आहे.
संदर्भ
वर्ग:जुनागढ जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
नांदुरा बुद्रुक
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
प्रदीप कदम
प्रा. प्रदीप कदम (०२/१२/१९७६ - हयात ) हे महाराष्ट्रातील सुप्रसिद्ध वक्ते आहेत. त्यांची छत्रपति शिवाजी महाराज, छत्रपति संभाजीराजे, प्रेरणा युवकांसाठी,भक्ति-शक्ति, आजचा युवक आणि सामाजिक बांधिलकी,समाजप्रबोधन, विवेकानंद, यशवंतराव चव्हाण, नेताजी सुभाषचंद्र बोस, भगतसिग यांसारख्या अनेक विषयांवर महाराष्ट्रात व महाराष्ट्राबाहेर २०००हून अधिक व्याख्याने दिली आहेत.
मध्यम बगळा
मध्यम बगळा मध्यम बगळ्याला इंग्रजी मध्ये smaller or median egret (४७)असे म्हणतात. व मराठी मध्ये मध्यम बगळा ,मध्वा बगळा असे म्हणतात
प्रदीप कदम
ते चिखलीतील ( पिंपरी-चिंचवड) कॉनक्वेस्ट महाविद्यालयाचे प्राचार्य म्हणून कार्यरत आहेत. आठवणितील विद्यार्थी, वेदांत- श्री ( पुणे) अंकासाठी त्यांनी विशेष लेखन केले आहे. रानवेली या ऑडिओ सीडीसाठी तसेच शब्दगंध साहित्यिक चळवळी साठी त्यांनी काव्यलेखन केले आहे.
मध्यम बगळा
ओळखण
दिसायला मोठ्या बगळ्यासारखा काळ्या पंजामुळे त्याची लहान बगळ्यापासून वेगळी ओळखण करता येते .मान इंग्रजी sच्या आकाराची असते .गायबगळ्यापेक्षा मोठा आणि दिसायला सुंदर असतो.
प्रदीप कदम
=प्रा. प्रदीप कदम यांना मिळालेले पुरस्कार=
मध्यम बगळा
वितरण
भारत ,श्रीलंका ,अंदमान आणि निकोबार बेटे येथे प्रामुख्याने आढळून येतात.
प्रदीप कदम
यांसारख्या अनेक पुरस्काराने सन्मानित.
मध्यम बगळा
निवासस्थाने
भातशेती सरोवरे ,दलदली ,खाजणी आणि चिखलाणी येथे असतात.
प्रदीप कदम
=प्रा. प्रदीप कदम यांचे इतर उल्लेखनिय कार्य=
मध्यम बगळा
संदर्भ
पक्षिकोश
प्रदीप कदम
=बाह्य दुवे=
मध्यम बगळा
संदर्भ
लेखाकाचे नाव -मारुती चित्तमपल्ली
प्रदीप कदम
वर्ग:चित्र हवे
मध्यम बगळा
संदर्भ
वर्ग :पक्षी
माकणी (मुखेड)
माकणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
गिरोळी
गिरोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
दुलेचंदगाव
दुलेचंदगाव हे गाव पाथर्डी तालुका अहमदनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील एक गाव आहे. दुलेचंदगाव हे गाव नाशिक डिव्हीजन मधे येते. गावातुन शहरांना जाण्या येण्यासाठी एस टी बसची तसेच खाजगी वाहनांची सोय उपलब्ध आहे. गावात जिल्हा परिषदची इयत्ता पहिली ते चौथी पर्यंत शाळा उपलब्ध आहे. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे
ऑलिंपिक खेळ आइस हॉकी
आइस हॉकी हा खेळ १९२४ सालापासून हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांमध्ये खेळवला जात आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आइस हॉकी
जुलै १७
बाह्य दुवे
जुलै १५ - जुलै १६ - जुलै १७ - जुलै १८ - जुलै १९ - (जुलै महिना)
इ.स. १७५९
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७५९ वर्ग:इ.स.च्या १७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
शिरवटा धरण
पश्चिम महाराष्ट्रातल्या पुणे जिल्ह्यातील एक धरण आहे.
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार धरणे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील धरणे
भारतीय दुर्मिळ पक्ष्यांची यादी
हंसक,बाड्डे,हंस
१.१ शराल हंसक (bewick's or western whistling swan (cygnus columbianus)
१.२ धार्तराष्ट्र (whooper swan (cygnus cygnus)
1.3 पकहंस (mute swan (cygnus olor)
1.4 अंदमान हंसक (grey andman or ocenic teal (anas glibberifrons albogularis)
1.5 अरुण बाड्डा (pinkhead duck (rhodonesia caryphyllacea)
शराल हंसक,धार्तहंसक,आणि पाकहंसक हे स्थलांतर करणारे पक्षी क्वचितच आढळून येतात.नदीचा विस्तृत पात्रे व झिलाणी या त्यांच्या निवासस्थानांचा उत्तरोत्तर संकोच होत आहे.अशा क्षेत्रांचे संवर्धन व संरक्षण करण्याची आवश्यकता आहे.अंदमान बेटांच्या समूहात दिसणारे अंदमान हंसक तेथील गोडया पाण्याच्या झिलाणी,दलदली,तसेच,खाडी आणि खाऱ्या पाण्यात आढळून येतात;परंतु ते राहत असलेल्या परिसराचा विनाश झाल्यामुळे आता फक्त मध्य व उत्तर अंदामानातच ते सापडतात.हिमालयाचा पायथा,तराई क्षेत्र,तसेच नेपाल व पूर्वेकडील मणिपूर या प्रदेशांत असलेल्या वनांतील दलदलीमध्ये अरुण बड्डे आढळून येतात.एखाद-दुसरा पक्षी उत्तर भारतात पंजाब,तर दक्षिणेकडे तामिळनाडू येथे क्वचित दिसतात.परंतु १९३० पासून त्यांचे अस्तित्वाचे पुरावे कोठेही सापडले नाही.भारतात त्या नामशेष झाल्या आहेत.आसाम,अरुणाचल प्रदेश,मणिपूर,व बांगला देशात आढळून येणारा हा पक्षी पाण्यात उष्ण असलेल्या झाडांच्या ढोलीत घरटी घालतो.त्यांचे वसतीस्थान असलेल परिसर दुर्मिळ पक्षी अस्तंगत होण्याच्या मार्गावर आहे.
ससाणा, गिधाड
२.१ ब्लीथाचा बाज blyth's baza or northern brown lizard hawk (aviceda jeridoni jeridoni)
२.२ काळ्या शेंडीचा बाजा Indian blackcrested baza or lizard hawk ( Aviceda leuphotes leuphotes
२.३ सुवर्णगरुड Himlayan Golden Eagle ( aquila chrysaetos dephanea)
२.५ पांढऱ्या पोटाचा समुद्रगरुड _Whitebellied sea Eagale (Haliaeetus leacogaster)
ब्लिथाचा बाज दार्जीलिंग जिल्हा (प.बंगाल),सिक्कीम ते पूर्व आसाम या प्रदेशातील पर्वतीय क्षेत्र,तसेच,पायथ्यावरील सदाहरितपर्णी वृक्षांच्या जंगलात आढळून येतो.कळ्या शेंडीचा बाज दक्षिणेकडे केरळ,तसेच पूर्व नेपाळ,सिक्कीम,उत्तर पश्चिम बंगाल,बांगला देश ते पूर्व आसाम या प्रदेशातील पर्वतांतील सदाहरितपर्णी वृक्षाची वने, तसेच,पायथ्यावरील जंगलाआढळून येतो. बलुचिस्थान, वायव्या,सरहद्द प्रांत,पूर्वेकडे आसाम व नेपाळ या प्रदेशांतील पर्वतीय भागात सुवर्णगरुड आढळून येतो.कळ्या गरुडाच्या निवसास्थानाची नोंद पश्चिम पाकिस्तानात ते हिमाचल प्रदेश, नेपाळ ते पू.आसाम व पश्चिम बंगाल ओरिसा,तसेच आंध्र प्रदेश ते तामिळनाडूप्रदेशातील पूर्वघाट,व उ.कर्नाटक, गुजरात व मुंबई येथे करण्यात आली.पांढऱ्या पोटाचा समुद्रगरुड मुंबईपासून पश्चिम किनाऱ्याचा प्रदेश, लक्षद्वीप बेटे,श्रीलंका,अंदमान व न्निकोबर बेटे या सागरी प्रदेशांत आढळून येते. वरील बाज व गरुड कुळातील पक्षी दुर्मिळ होण्याचे एकमेव कारण म्हणजे त्यांच्या वस्तीस्थानांचा संकोच.त्यांच्या निवासासाथानाचे संरक्षण व संवर्धन केल्यामुळे आपण या पक्ष्यांना नष्ट होण्यापासून वाचवू शकू.
कुल: कोंगा
मेगॅपोडीडी:मेगॅपोडीस
३.१ उत्तर निकोबार कोंगा North Nicobar Megapode(Magapodius freycinet Nicobariensis)
3.2 दक्षिण निकोबार कोंगा South nicobar Megappode (Megapodius freycinet abbottii)
वरील दोन प्रकारचे कोंगा अंदमान-निकोबार बेटांवर आढळून येतात.पुळणीनजीकच्या घनदाट जंगलातील झुडपात आढळतो.
कुल: जीवजीवक,तित्तिर,लावा
फॅसिएनिडी:फीझंट,पाट्रिज,क्वेल,इ.
४.१ वेणु तित्तिर Assam Bamboo patridge (Bambusicola fytchii hopkinsoni)
४.२ चीकोत्री Red Spurflow ( Galloperdix spadicea spadicea)
४.३ गिरी लावा Mountain Quail (ophrysia superciliosa)
४.४ तांबड्या कंठाचा जीवाजीवक Nepal Blood Pheasant (Ithaginis cruentus cruentus)
४.५शिन्ग मोनाल Western Horned Pheasant (Tragopan melanocephala)
४.६ लाल शिंग मोनाल Crimson horned pleasant or satyaTragopan ( Yragopan satyara)
४.७ हिमालय निलमोर Impeyan or Himalayan Monal Pheasant ( Lophophorus impejanus)
४.८ मिश्मी निलमोर Scalater's or Mishmi monal phesant (Lophophorus scalateri)
नागा रेजिमेंट
नागा रेजिमेंट हे भारतीय सेनेतील एक सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजिमेंटचा दर्जा देण्यात आला.
इतिहास
भारतीय सैन्याच्या नागा रेजिमेंट या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. भारतीय सैन्याची यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
भारतीय दुर्मिळ पक्ष्यांची यादी
कुल: जीवजीवक,तित्तिर,लावा
४.११ चीर Chir phesant (Catreus wallichii)
नागा रेजिमेंट
सन्मान व पदके
नागा रेजिमेंट दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
भारतीय दुर्मिळ पक्ष्यांची यादी
कुल: जीवजीवक,तित्तिर,लावा
४.१३ भूतान मयूर जीवाजीवक bhutan peacock phesant ( polypectron bicalcaratum bekeri)
वेणू तित्तीर: आसाम,नागा,कचार,खासी,जैनतिया,गारो,मिझो,मणिपूर,बांगला देश,प्रदेशातील झुडपी जंगलानजीकच्या भातशेती व गवती कुरणात आढळतात.
चकोत्री: उत्तर भारतातील तराई ते दक्षिणेकडे केरळपर्यंत आढळून येतात.या प्रदेशातील शुष्क व आद्र पानगळीच्या वनात चकोत्र्या सापडतात.
चित्रित चकोत्री : भारतीय द्विक्ल्पातील डोंगराच्या पायथ्यावरील गोटे असलेले झुडपी जंगल,तसेच बांबूच्या वनातील ओढे नाले असलेल्या खुरट्या झाडात चित्रित चकोत्री आढळून येते.
गिरी लावा: एकोणिसाव्या शतकात देहरादून-नैनीतील भागातील डोंगरउतारावरील गावात व खुरट्या झाडीत आढाळून येत असलेल्या गिरी लावाचे शेवटचे दर्शन १८७६ मध्ये झाले.डॉ. सलीम आली यांनी या पक्ष्यांच्या निवासस्थानाच्या प्रदेशात पुन्हा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला; परंतु तो दिसला नाही.
तांबड्या कंठाचा जीवाजीवक: हिमालयात २०००ते ४५०० मी.उंचीचा पहाडी प्रदेश,तसेच,नेपाळपासून पूर्वेकडे अरुणाचल प्रदेशातील देवदारांच्या वनातील ज्युनिपर,बांबूच्या बेटांत,तांबड्या कंठाचे जीवाजीवक आढळून येतात.
चीनी शिंग मोनल : नेफा येथील २१०० ते ३५०० मी. उंचीच्या पहाडी प्रदेशातील सदाहरितपर्णी जंगलातील खुरटी झाडे व बांबूच्या दाट वनांत राहतात.
हिमालय निलमोर: पू. अफगानिस्तानापासून हिमालयात भूतान व अरुणाचल प्रदेशातील देवदारच्या वनातील ओक व इतर झाडे झुडपे, तसेच, विखुरलेली गवती कुरणे ही हिमालय निलमोरांची आवडती निवासस्थाने आहेत.
इलावेसचा निलमोर: नेफा या भागात ३००० ते ५००० मी. उंचीच्या पहाडी प्रदेशातील ज्युनिपरच्या खुरट्या झाडीत इवलेसे निलमोर वावरते.
कोकाला: हिमालयात द. काश्मीर,हिमाचल प्रदेश, गढवाल,ते प. नेपाळ या भागात १५०० ते ४००० मी. उंचीच्या पहाडी प्रदेशातील ओक व सूचीपर्णी वृक्ष असलेल्या अतिउअतरव्र कोकला संचार करतात.
चीर: हिमालयातील काश्मीर,हिमचल प्रदेश,गढवाल,व कुमाऊ तसेच,पंजाब या भागात १४०० ते ३५०० मी. उंचीवरच्या प्रदेशात अतिउअतरवरिल ओक वृक्षांच्या विरळ जंगलात चीर आढळतात.
पृष्ठरेखी जीवजीवक : मणिपूर,मिझोराम या प्रदेशात १५०० ते ३००० मी. उंचीवरील पहाडी क्षेत्रातील उतारावरील विरळ जंगलातील गवताळ भागात पृष्ठरेखी जीवजीवक आढळतात.
भूतान मयूर जीवाजीवक: सिक्कीम,उ.बंगाल,भूतान,अरुणाचल प्रदेश,आसाम,व मणिपूर या प्रदेशातील सदाहरितपर्णी वृक्षांच्या घनदाट जंगलात भूतान मयूर जीवाजीवक संचार करतात.पश्चिम व पूर्व हिमालयातील जीवाजीवक, मोनल,कोकला,व चिर हे पक्षी दुर्मिळ होण्याच्या मार्गावर आहेत. याचे मुख्य कारण म्हणजे हिमालयातील त्याच्या निवासस्थानाच्या वर्षानुवर्षे संकोच ह्होत आहे.त्याचे संवर्धन होण्यासाठी त्या त्या परिसराचे संरक्षण होणे अत्यंत आवश्यक आहे.
कुल: क्रौंच
ग्रुइड: क्रेन
५.१ क्रौंच Eastern Common Crane (Grus grus lilifordi)
५.२ कळ्या मानेचा क्रौंच cked Crane ( Grus nigricollis)
५.३ पांढऱ्या मनचा क्रौंच Hooded Crane (Grus monacha)
५.४ सैबेरियन क्रौंच Siberian or Great White Crane ( Grus leucogeranus)
क्रौंच:'सिंध,राजस्थान,गुजरात,पंजाब,उत्तर प्रदेश,पूर्वेकडील बिहार,ओरिसा,प.बंगाल,आणि मध्यप्रदेश,महाराष्ट्र,दक्षिणेकडे आंध्रप्रदेश,या प्रदेशांतील शेतीचे सपाट क्षेत्र आणि नदीकाठच्या भागात क्रौंच आढळतो.
कळ्या मानेचा क्रौंच''': लडाख,अपतानीचे,खोरे,नेफा,तिबेटचे पठार,या प्रदेशांतील कापणी झालेले भातशेतीचे क्षेत्र व दलदलीमध्ये कळ्या मानेचा क्रौंच आढळून येतो.
पांढऱ्या मानेचा क्रौंच: आसाम व मणिपूर भागात येणारे हिवाळी पाहुणे म्हणजे पांढऱ्या मानेचा क्रौंच. या काळात तेथील दलदलीच्या क्षेत्रात ते आश्रय घेतात.
सैबेरीअन क्रौंच: वायव्य पाकिस्तान,उत्तर भारत,राजस्थान,(कोल्देव घना भरतपूर पक्षीअभयारण्य ) या प्रदेशांत येणारे हिवाळी पाहुणे म्हणजे सैबेरीअन क्रौंच.या क्षेत्रातील झिलानी व दलदलीच्या आश्रयाने ते राहतात. क्रौंच पक्षांची निवासस्थाने म्हणजे झिलानी व दलदली ही आहेत.उत्तरोत्तर ही क्षेत्रे अनेक कारणांनी नष्ट होत आहेत.
कुल: जालांगुलिक
६.१ जालांगुलिक:बांगला देश,पू.आसाम,या प्रदेशातील दलदलीच्या वनात जालांगुलिक आढळून येतात. परंतु गेल्या पन्नास वर्षात त्याची विश्वसनीय अशी नोंद केली गेली नाही.
कुल:माळढोक
ओटीडीडी :बसटड ७.१ छोटा माळढोकःEastern little Bustard (Otis tetra orientalis)
७.२ माळढोकःGreat Indian Bustard (Choriotis nigriceps)
७.३ होबारा माळढोक :Houbara Bustard ( Chamyaotis undulata macqueenii)
७.४ बंगाल तनमोर:begal florican (eupodotis bengalensis )
७.५ तनमोर: Leekh or Lesser florican (Sypheotis indica)