cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गुणाकर देशपांडे
गुणाकर गुणवंत देशपांडे (जन्म : वाटखेड-यवतमाळ, ३१ मे १९३०; - 05 सप्टेंबर 2017) हे एक मराठी लेखक होते. नागपूर विद्यापीठातून एम.एस्‌सी. व पुणे विद्यापीठातून पीएच.डी केल्यावर गुणाकर देशपांडे व्हिएन्नाला गेलेव त्यांनी तेथील विएन विद्यापीठाच्या फॅकल्टी ऑफ फिलाॅसाॅफीचे एक पोस्टग्रॅज्युएट सर्टिफिकेट प्राप्त केले. परदेशातून भारतात आल्यावर गुणाकर देशपांडे आधी नागपूर विद्यापीठात भूगर्भशास्त्राचे प्राध्यापक झाले व नंतर सन १९६९ ते १९७७ या काळासाठी पुणे विद्यापीठात प्रपाठक व पीएच.डी.चे मार्गदर्शक राहिले. १९७७ ते १९७९ या कालावधीत ते अणुशक्ती महामंडळाचे सल्लागार होते.
नागपूरला असल्यापासूनच गुणाकर गुणवंत देशपांडे यांनी ग्रंथलेखनास सुरुवात केली होती. त्यांनी लिहिलेली पुस्तके :-
जी.जी. देशपांडे यांना मिळालेले सन्मान आणि पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
एन्जाबुलवेनी क्रिकेट मैदान
एञाबुलवेनी क्रिकेट मैदान हे इस्वाटिनीच्या मंझीनी शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.
वर्ग:इस्वाटिनीमधील क्रिकेट मैदाने
बाबळसूर
बाबळसूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा तालुक्यातील एक गाव आहे.
रघू व्यवहारे
रघूनाथदादा पाटील हे एक मराठी लेखक आहेत. त्यांच्या ’कॉलेज’ आणि ’मस्ती की पाठशाला’ या दोन कादंबऱ्या, तसेच अनेक लेख आणि एकांकिका प्रकाशित झालेल्या आहेत.
व्यवहारे यांचा जन्म औरंगाबादच्या उत्तरेस असलेल्या सावंगी (हर्सुल) या गावात दि. ०३ जूनला झाला.
अकरावी ते बि एस सी हे विज्ञान शाखेतील पदवीपर्यंतचे शिक्षण शासकीय ज्ञान विज्ञान महाविद्यालय औरंगाबाद येथे पूर्ण केले. महात्मा गांधी मिशनचे व्यवस्थापन महाविद्यालय औरंगाबाद येथून एम बी ए (पणन) पूर्ण केले. डॉ. बा आ मराठवाडा विद्यापिठातून एम ए एम सी जेची पदवी घेतली.
त्यांनी गणेशोत्सवादरम्यान चार वर्षे सावंगी आणि औरंगाबाद तालुक्यात गावोगाव नाटकाचे प्रयोग केले.
कॉलेज' आणि ‘इयत्ता ९’ वी अशा कादंबऱ्यातून शालेय व महाविद्यालयीन तरुणांचे भावविश्व रेखाटणारे नव्या पिढीतील लेखक रघूनाथदादा पाटील यांच्या कादंबऱ्यांनी तरुणांना अक्षरशः वेड लावले. या पुस्तकांच्या dailyhunt वर कॉलेज आणि मस्ती की पाठशाला (ईयत्ता नववीचे प्रथमावृत्तीचे नाव) इ बूकच्या हजारो प्रती विकल्या गेल्या. अल्पपरिचय
तरुणांचे भावाविश्व उलगडणारी धाडसी मांडणी
वर्ग:मराठी लेखक
शीला बालाजी
वैयक्तिक आयुष्य
शीला या टीव्हीएस समूहाचे प्रमुख संस्थापक 'टीव्ही सुंदरम अय्यंगार' यांची नात आहेत. त्या 'एम फॉर सेवा' नावाच्या एका विना-नफा संस्थेच्या (एनजीओ) व्यवस्थापकीय विश्वस्त आणि अध्यक्षा आहेत. ही संस्था तामिळनाडूतील मांजाकुडी येथे एक मोठी शाळा चालवते. तसेच या संस्थेची संपूर्ण भारतात १०० वसतिगृहे देखील आहेत. ही भारतातील मोफत शिक्षण देणारी एक सर्वात मोठी संस्था आहे. शीला या स्वामी दयानंद एज्युकेशनल ट्रस्टची देखील जबाबदारी पार पाडतात.
भातशेती आणि प्रयोग
एक असा अंदाज आहे की, सुमारे १४,००० वर्षांपूर्वी भारतात तांदूळ आल्यापासून ते आजपर्यंत सुमारे १,१०,००० वाण निर्माण झाले होते. त्यापैकी आजमितीस केवळ तांदळाच्या ६,००० जाती अस्तित्वात आहेत इ.स. २०१३ मध्ये बालाजीने मांजक्कुडी येथे अन्नधान्यांना समर्पित 'धान्य महोत्सवाचे' आयोजन केले. दरवर्षी घेतल्या जाणाऱ्या या महोत्सवाने भातशेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांना आकर्षित केले आणि यामुळे अजून काही जुन्या तांदळाच्या जाती त्यांना भेटल्या. शीला यांनी भाताच्या चार जातीचे संवर्धन करण्यास सुरुवात केली आणि आता त्यांच्याकडे जवळपास तीस जातीच्या साळीचे बियाणे जमा झाले आहेत. तांदळाची लागवड फायद्याची करण्यासाठी त्यांनी चेन्नईमध्ये एक विक्री केंद्र उघडले जिथे त्यांच्या तांदळाच्या विविध वाणांची खरेदी केल्या जाऊ शकते. पॅकेजिंग वर मांजक्कुडी गावाचा नकाशा लोगो म्हणून वापरला जातो तसेच त्यावर तांदळाचे गुणधर्म आणि पारंपरिक दृष्ट्या दावा केलेल्या आरोग्यविषयक फायद्यांचे वर्णन सुद्धा नोंदवल्या जाते.
इ.स. २०११ मध्ये त्यांचे 'स्वामी दयानंद सरस्वती: योगदान आणि लेखन' हे पुस्तक प्रकाशित झाले. तर इ.स. २०१५ मध्ये अजून एक पुस्तक 'विदाउट सेकंड: कॉन्सेप्ट्स ऑफ नॉन ड्युअलिटी' प्रकाशित झाले.
इ.स. २०१८ मध्ये शीला बालाजी यांना नारी शक्ती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. हा पुरस्कार भारताचे राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते राष्ट्रपती भवन, नवी दिल्ली येथे भारताचे पंतप्रधान, नरेंद्र मोदी यांच्या उपस्थितित प्रदान करण्यात आला. त्या वर्षी सुमारे ४० लोक किंवा संस्थांना सन्मानित करण्यात आले. यात त्यांना पुरस्कार आणि १,००,००० रुपये बक्षीस दिल्या गेले.
संदर्भ
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:तमिळनाडूतील महिला वर्ग:तमिळ व्यक्ती वर्ग:भारतीय महिला वर्ग:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१ अंतर्गत बनलेले लेख
एलुरु जिल्हा
एलुरु जिल्हा हा भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील तटीय आंध्र प्रदेशातील एक जिल्हा आहे. एलुरू हे त्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. आंध्र प्रदेश सरकारने अंतिम अधिसूचना जारी केल्यावर २६ जानेवारी २०२२ रोजी राज्यातील २६ जिल्ह्यांपैकी एक हा झाला. हा पश्चिम गोदावरी जिल्ह्यातील एलुरु महसूल विभाग आणि जांगरेड्डीगुडेम महसूल विभाग आणि कृष्णा जिल्ह्यातून नुझविद महसूल विभाग ह्यापासून तयार केला आहे.
संदर्भ
वर्ग:एलुरु जिल्हा वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील जिल्हे
कांद्रोळी तर्फे बोरेटी
कांद्रोळी तर्फे बोरेटी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
भैरवनाथनगर
भैरवनाथनगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:भोर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
कडी-कोयंडा
आणखी शब्द : लाकडी पेटीचे दार घट्ट बंद करायच्या छोट्या stapleला खिट्टी म्हणतात. असल्या खिट्टीला कुलूप लावता येते. दरवाजा वरच्या फ्रेमला जोडून घट्ट करण्यासाठी जो उभा bolt असतो त्याला टॉवरबोल्ट, आणि दरवाज्याची दोन कवाडे एकमेकांना, किंवा एकुलते कवाड आणि बाजूची उभी फ्रेम यांना जोडणाऱ्या आडव्या boltला अलड्रॉप म्हणतात. कपाटाचे कवाड वरच्या आडव्या पट्टीशी जखडणाऱ्या छोट्या टॉवरबोल्टलाही खिट्टी म्हणतात, पण जर असा बोल्ट खालच्या बाजूला असेल तर त्याला लोअरबोल्ट म्हणतात. टॉवरबोल्ट किंवा लोअरबोल्ट यांना कुलूप लावता येत नाही; अलड्रॉपला कुलूप लावता येते.
खिडकी बंद होऊ नये म्हणून, किंवा हलक्या वजनाचा दरवाजा बंद ठेवण्यासाठी जी छोटी कडी असते तिला hook आणि ती ज्याच्यात अडकवतात त्याला eye म्हणतात. हूक ॲन्ड आय नेहमी जोडीने असतात.
एकफळी(एक-कवाडी) दरवाज्यांना बाजूच्या उभ्या फ्रेमशी जोडण्यासाठीच्या अंगच्या कुलपाला अंगटाळे doorlatch किंवा नुसतेच latch म्हटले जाते.
वाड्याच्या मोठ्या जाडजूड दरवाज्याला घट्ट बंद करण्यासाठी जो कोलदांडा किंवा आडणा असतो, त्याला इंग्रजीत crossbar म्हणतात.
हेसुद्धा पहा
कुलूप
वर्ग:सुरक्षा उपकरणे
अजित ठाकूर
अजित ठाकूर हे एक मराठी साहित्यिक आहेत. त्यांनी अनेक इंग्रजी थ्रिलर पुस्तकांची मराठीत रूपांतरे केली आहेत.
अजित ठाकूर यांनी लिहिलेली/अनुवादित केलेली पुस्तके
(अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक -
वर्ग:मराठी लेखक
सांता बार्बरा
सँटा बार्बरा हे अमेरिका देशाच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील एक लहान शहर आहे. हे शहर कॅलिफोर्नियाच्या पश्चिम भागात लॉस एंजेल्स शहराच्या ९० मैल वायव्येस प्रशांत महासागराच्या किनाऱ्यावर वसले असून २०१० साली येथील लोकसंख्या ९० हजार होती.
येथील भूमध्यसारख्या हवामानामुळे व निसर्गरम्य समुद्रकिनाऱ्यांमुळे सँटा बार्बराला अमेरिकेचे रिव्हिएरा असा खिताब लाभला आहे. सुप्रसिद्ध अमेरिकन गायिका केटी पेरी येथील रहिवासी आहे. साइक या दूरचित्रवाणीमालिकेचे कथानक या शहरात आहे.
शिक्षणव्यवस्था
युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया ॲट सांता बार्बरा हे या शहरातील प्रसिद्ध विद्यापीठ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे वर्ग:सांता बार्बरा काउंटी (कॅलिफोर्निया) *
टेंभोळी
टेंभोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे लहान आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ९९ कुटुंबे राहतात. एकूण ४३० लोकसंख्येपैकी २२५ पुरुष तर २०५ महिला आहेत. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस विक्रमगड बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा विक्रमगडवरून उपलब्ध असतात.
वेदनेच्या तळाशी
'वेदनेच्या तळाशी...' ( प्र.आ. २०१९ ; सृजन प्रकाशन, मुंबई) हा कवी प्रभाकर गंभीर यांचा कवितासंग्रह आहे. परिवर्तनवादी व्यवहाराशी बांधिलकी मानणाऱ्या अस्वस्थ कार्यकर्त्याच्या जाणिवांची विविध काव्यरूपे त्यातून प्रकर्षाने व्यक्त होतात. दलित जीवनातील बदलत्या अनुभूतींची अनेक शब्दरूपे त्यातून पुढे येतात जगभरातील सर्वहारा वर्गाच्या व्यथा, वेदना आणि विद्रोहाच्या जाणिवाही त्यातून प्रत्ययकारकतेने अभिव्यक्त होतात. आंबेडकरी विचारधारेच्या वैश्विक मूल्यांचे अंगभूत वैशिष्टये अंगी बाणवलेली ही कविता समकालीन जातवर्गीय वास्तवाची विवेकनिष्ठ चिकित्सा करते. तिची ही वैशिष्टयपूर्णतः जागतिकीकरणोत्तर काळातील शोषितांच्या विस्तारित रूपाचे तीव्रतेने अधोरेखन करते. सोबतच या शोषित विस्तारीत समूहाच्या नवप्रबोधानावर भर देते.
कवी प्रभाकर गंभीर हे समूहाच्या अभिव्यक्तीतच आपल्या अभिव्यक्तीचे सौंदर्यमूल्य शोधतात. आपले अस्तित्व हे समष्टीच्या अस्तित्वाचा एक भाग आहे, याच जाणीवेतून ते समूहाच्या सांघिक सर्जनाचा कालसुसंगत पुनर्विचार मांडतात. यांसदर्भात ते त्यांचे म्हणणे असे, "कविता ही एक जोखीम आहे, त्यात दलित कविता ही एक मोठी जोखीम आहे. संख्यात्मकदृष्टया एक मोठं राष्ट्र सामावणारं दलितांचं जग आणि त्यांच्या जगण्याच्या बेरकेपणाची आगळीवेगळी वैशिष्टये भारतीय उपखंडात अजूनही कायम असून व्यापक सांस्कृतिक चळवळीच्या उभारणीच्या गरजेसोबतच एका विश्वव्यापी कला-साहित्य निर्मितीची ती मोठी उगमस्थाने आहेत, असे मला वाटते. व्यवस्थेने बहाल केलेल्या प्रचंड अभावग्रस्ततेतही आपल्या पावल्याएवढया भूमीवर भक्कमपणे पाय रोवून आणि सतत संघर्षरत राहून उद्याच्या पहाटेची स्वप्ने पाहत पाहत जगाला जीवनजगण्याची आगळीवेगळी कला शिकवणाऱ्या दलितांच हे जग साहित्यकलाक्षेत्रातील कलावंत - विचारवंत - बुद्धिवंतांकरिता आजच्या वर्तमानातही एका वेगळ्या प्रतिभासंवर्धनासाठी एक मौलिक उपलब्धी ठरावी असंच आहे, असे मला वाटते." (पृ. क्र. ३३-३४) कवीची ही भूमिका आपल्या पूर्वसुरींच्या सांस्कृतिक सचितांची बदलत्या सामाजिक परिप्रेक्ष्यातील नवी अभिव्यक्ती जाणवते. कवीची असे भूमिका हे घेणे समकालीन मराठी कवितेतील विरळ होणाऱ्या स्वराची नवी गर्जना जाणवते. कवी ज्या दलित जीवन जाणिवांची प्रस्तुत विधानात चर्चा करतात, ते जीवन खचितच खेडयांमधील व शहरांमधील अभावग्रस्त दलित आणि वंचितांच्या जगातील आहे. वेदनेच्या या तळाशी कवीची असणारी बांधलकीच कवीच्या संवेदनविश्वाला व्यापून आहे. पायाभूत सुविधांच्या अभावात खितपत पडलेल्या वर्गाच्या वेदना कवी अधिक महत्त्वाच्या वाटतात. या दृष्टीने कवितासंग्रहाचे 'वेदनेच्या तळाशी...' हे शीर्षक अधिक समर्पक जाणवते.
जेष्ठ समीक्षक डॉ. युवराज सोनटक्के यांनी या कवितासंग्राहावर भाष्य करताना असे म्हटले आहे, की " ' वेदनेच्या तळाशी ' या कवितासंग्रहात आक्रोश, तणाव व संघर्षाच्या विविध सोपनांचे रूपांकन झालेले दिसते. सामाजिक जीवनाच्या काळोखाला उदघटित करताना प्रभाकर गंभीर आपल्या कवितेत पूर्ण अस्वस्थतेने व आवेगाने अपेक्षित स्फोटाची बाब उघडपणे सांगतात. त्यांची मान्यता आहे की संघर्ष स्वतःच एक सार्थकता आहे. अत्याचार, अन्याय व शोषणाच्या भिंती तोडणे हे त्याचे साध्य आहे. कवी क्रांती आणि परिवर्तनांच्या स्वरांद्वारे या भिंतीनाच नव्हे तर पायालाही हादरे देऊ इच्छितो. कवीचा हेतू शब्दांचे जाळे पसरून शब्देतिहास घडविणे नाही, तर समाजाचा चेहरा बदलणे आहे.म्हणून या कवितेत जनक्रांतीचे प्रबळ स्वर ध्वनित व प्रतिध्वनित होताना दिसतात. या कवीने वैचारिकता व विद्रोहाच्या चिंतनाला आपल्या कवितेत गांभीर्याने, गहनतेने व योजनाबद्ध रीतीने मांडले आहे. (पृ. क्र. १४) 	या कवितासंग्रहातील कविता विविध विषयांवरील आहे. तर काही कविता या अनेक विषयांवर मार्मिक राजकीय भाष्य करणाऱ्या आहेत. माय, मला आहे अभिमान माझ्या पूर्वपिढीचा , हे क्रांतिच्या माये ! , तुझा जन्मोत्सव साजरा करताना, सूर्यकुलाचे सारथी, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर : URGR FOR COMPASSION, रमाई ,  हे माझ्या प्रिय देशा ! , ज्यानबा वल्द राघोजी..., आदिवासी बनाम वनवासी , काउंटरींग कास्ट इत्यादी अनेक महत्त्वपूर्ण आहे. काही कवितांमधील काही ओळी खालील दिलेल्या आहेत. त्यांवरून कवितेचे प्रातिनिधिक स्वरूप लक्षात येण्यास मदत होईल.
टेंभोळी
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
वेदनेच्या तळाशी
१)	"हे खेडे, हे गाव, हे तांडे, हे पाडे / त्यातील ही बीपीएल बनवलेली घामासक्त बायाबापडे / शाळेच्या प्रमाणभाषेने ड्रॉपर करवलेली / त्यांची ही निरागस बाळे ज्ञानवंचित / हे सबसिडिचं जीर्ण धुडकं / फाटक्या अंगावर पांघरलेलं अर्धपोटी / दरसाल पिळवून काढणारं हे कृषिमायेचं लो बजेट / इमानेइतबारे तिला हिरवाकंच चुडा / भरवणारा हा बळीराजा गळाभर फसवलेला / ह्या अर्थभारित गोची झालेल्या जातीची माती पचवलेल्या / ग्रामराज्याच्या अठराविश्वे पंचायती" (डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर : URGR FOR COMPASSION, पृ. क्र. ६७-६८) २)	"आमचं रक्त, मांस, मननी मेंदू / ज्याने घडवलंय तो होता / दिलदारमनाचा राजा / तुझ्या घोर पापांना / त्याने करून टाकली आहे क्षमा / तो निर्मू शकला असता रे इतरांसारखं / आमच्यासाठी वेगळं बेट / पण शैशवापासून जपले होते त्याने / विश्वात्मक करुणेचे डोळे / तो गर्जत गेला बेटाबेटांतून / "आय ॲम इंडियन फर्स्ट ॲण्ड इंडियन लास्ट" / त्याचा गाज उरात साठवून / आम्हा करायचे आहे तुला डिकास्ट  / हे माझ्या प्रिय देशा / सहस्त्रो मैल तुडवत आल्यालेत माझ्या पिढया"  ( हे माझ्या प्रिय देशा !, पृ. क्र. ८३ )
टेंभोळी
संदर्भ
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
वेदनेच्या तळाशी
३)	"तो आता निळ्या छावणीतून / निसटून गेला आहे डीबीच्या प्रदेशात कायम / त्याचे असते आता शेड्युल बिझी / व्हिजीटबुकात नसते स्पेस स्लमसाठी / तो फिरून येतो वर्षातून एकदा कुल्लूमनाली /नी मूडचेंजसाठी अधीमधी आयफेल टॉवर / वर्षातून चारदा कापत असतो तो महागडा केक  / पर्यटकी मनसुब्यातून अशी  वाहत असते त्याची डबलडेक  (डीबीच्या प्रदेशाततून, पृ. क्र. १०३)
टेंभोळी
संदर्भ
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
वेदनेच्या तळाशी
यांसारख्या अनेक महत्त्वाच्या ओळींनी कवितासंग्रह अधिक लक्षणीय बनला आहे. जातिव्यवस्था ही केवळ दलितांच्या जीवनाला घेरून असणारी समस्या नसून ती शुद्रातिशूद्रांच्या पर्यायाने संपूर्ण भारतीय समाजाच्या अधोगतीचे प्रमुख कारण आहे. तिच्या निर्मूलनाचा क्रांतिकारक विचार प्रभाकर गंभीर प्रभावीपणे मांडतात. म्हणून त्यांच्या कवितेत शेतकरी, भटके-विमुक्त, कष्टकरी यांच्या मुक्तीचा विचार प्रकर्षाने व्यक्त होते. फुले-शाहू-आंबेडकरी विचारांचे असे हे विश्वव्यापक रूप कवी प्रभाकर गंभीर आपल्या कवितेतून उभे केले आहे.
टेंभोळी
संदर्भ
४. http://tourism.gov.in/
वेदनेच्या तळाशी
त्यातील प्रतिमा आणि प्रतीके प्रभावी आहेत. सूर्यकुळाशी नाते सांगणारी त्यांची प्रतिमासृष्टी प्रयोगशीलतेला प्राधान्य देते. त्यामुळे त्यात नाविन्य आहे. प्रतिमांचे हे जग दुर्बोधतेतून गूढगम्य होणे टाळते. तिच्यातील सामाजिक बांधिलकीचे भान तीव्र असल्याने त्यात अर्थप्रवाहीपणाला विशेष महत्त्व आहे. समकालीन मराठी कवितेत या कवितासंग्रहाचे वाड्मयीन मूल्य अतिशय महत्त्वाचं आहे. त्यातील काव्यगुण वैचारिक सामर्थ्य तसे समकालीन कवितेत दुर्मिळच जाणवते.
टेंभोळी
संदर्भ
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
जय मल्हार
जय मल्हार ही महेश कोठारे निर्मित कोठारे व्हिजन प्रस्तुत झी मराठी दूरचित्रवाणी वाहिनीवर प्रसारित झालेली खंडोबावर आधारित एक लोकप्रिय पौराणिक मालिका होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
मालकर्न्स क्रिकेट मैदान
मलकर्न्स क्रिकेट मैदान हे इस्वाटिनीच्या मलकर्न्स शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.
वर्ग:इस्वाटिनीमधील क्रिकेट मैदाने
कांद्रोळी तर्फे वाणखळ
कांद्रोळी तर्फे वाणखळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
एन.टी.आर. जिल्हा
संदर्भ
वर्ग:एन.टी.आर. जिल्हा वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील जिल्हे
बलसूर
बलसूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६४० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरगा तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
पॉप संगीत
पॉप संगीत (pop music) हा पश्चिमात्य लोकप्रिय संगीताचा एक प्रकार आहे. १९५०च्या दशकात रॉक अँड रोलवरून प्रेरणा घेऊन अमेरिका व ब्रिटनमध्ये पॉप संगीत उदयास आले. पॉप संगीतामध्ये गायन तसेच अनेक वाद्यांचा वापर केला जातो.
लोकप्रिय पॉप गायक व गायिका
वर्ग:संगीत
आमचा बाप आन् आम्ही
आमचा बाप आन् आम्ही हे डॉ. नरेंद्र जाधव यांनी इ.स. १९९३ लिहिलेले आत्मचरित्रात्मक पुस्तक आहे. यात आंबेडकरी चळवळीतून प्रेरणा घेऊन समाजाच्या मुख्य प्रवाहात मिसळून गेलेल्या जाधव कुटुंबीयांच्या संघर्षाची कहाणी आहे. या पुस्तकात चार पिढीची कथा आहे. जानेवारी २०२१ मध्ये, या पुस्तकाची २०१वी मराठी आवृत्त्या निघालेली असून हे मराठी साहित्याच्या इतिहासातील आजवरचे सर्वात मोठ्या विक्रीचे पुस्तक आहे.
अर्पण पत्रिका
डॉ. जाधव पुस्तकाच्या अर्पण पत्रिकेत लिहितात की,
भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यामुळे अस्मिता जागृत झालेल्या एका कुटुंबाची ही कहाणी.
आमच्या आई-वडिलांनी आम्हाला जन्म दिला असला तरी माणूस म्हणून, त्यांना व आम्हाला जगण्याचा हक्क मिळवून दिला तो सर्वस्वी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी आणि म्हणूनच तर या यशोगाथेचे मूकनायक आहेत ते, व्यापक अर्थाने आम्हा सर्वांचे ‘बाप’ असलेले परमपूज्य डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर!
पुस्तकाची ठळक वैशिष्ट्ये
डॉ. नीलिमा गुंडी यांच्या मतानुसार नाशिकजवळील बोलीभाषा, प्रसन्न शैली, आशावादी जीवनदृष्टी ही या पुस्तकाची ठळक वैशिष्ट्ये आहेत.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची वर्ग:दलित साहित्य वर्ग:आत्मचरित्रे वर्ग:आंबेडकरवादी साहित्य
विनोबा भावे
विनायक नरहर भावे (सप्टेंबर ११, इ.स. १८९५ - नोव्हेंबर १५, इ.स. १९८२), विनोबा भावे नावाने लोकप्रिय, हे भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक व भूदान चळवळीचे प्रणेते होते. महात्मा गांधींनी १९४० मध्ये 'वैयक्तिक सत्याग्रह' पुकारला, त्यावेळी पहिले सत्याग्रही म्हणून त्यांनी भावेंची निवड केली. ब्रिटिश राजविरोधी या आंदोलनाचे पर्यवसान १९४२ मध्ये 'छोडो भारत' आंदोलनात झाले. भावे पुढे सर्वोदयी नेते म्हणून प्रसिद्ध झाले.
सुरुवातीचे जीवन
कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पेण तहसिलातील गागोदे या गावी ११ सप्टेंबर १८९५ रोजी विनोबा तथा विनायक नरहर भावे यांचा जन्‍म झाला. आजोबांचे नाव शंभुराव भावे. शंभुराव भावे यांचे जन्मगाव वाई. त्यांच्या अनेक पिढ्यांचे वास्तव्य वाई येथे होते. वाईच्या ब्राम्हणशाही या मोहल्ल्यात कोटेश्वर मंदिर आहे. हे भावे यांच्या मालकीचे असून तेथे शंभुरावांनी अग्‍निहोत्र स्वीकारून अग्‍निहोत्र शाळा स्थापली होती. आजोबा आणि मातुश्रींपासून धर्मपरायणतेचे संस्कार विनोबांना मिळाले. त्यांचे वडील नरहरी शंभुराव भावे व आई रखुमाबाई. वडील नोकरीच्या निमित्ताने बडोदे येथे गेले. विनोबांचे माध्यमिक आणि उच्च शिक्षण बडोदे येथेच झाले. १९१६ साली महाविद्यालयीन इंटरची परीक्षा देण्यासाठी ते मुंबईस जाण्यास निघाले; परंतु वाटेतच सुरतेस उतरून आईवडिलांना न कळविताच वाराणसी येथे रवाना झाले. त्यांना दोन गोष्टींचे आकर्षण होते. एक हिमालय व दुसरे बंगालचे सशस्त्र क्रांतिकारक, वाराणसी येथे हिंदु विश्वविद्यालयातील एका समारंभात महात्मा गांधीचे भाषण झाले. त्याचा त्यांच्या मनावर खोल परिणाम झाला. हिमालयातील अध्यात्‍म आणि बंगालमधील क्रांती यांच्या दोन्ही प्रेरणा महात्मा गांधीच्या उक्तीत आणि व्यक्तिमत्त्वात त्यांना आढळल्या. त्यांनी महात्मा गांधींशी पत्रव्यवहार केला व गांधींची कोचरब आश्रमात ७ जून १९१६ रोजी भेट घेतली आणि तेथेच त्या सत्याग्रहश्रमात नैष्ठिक ब्रह्मचर्याची प्रतिज्ञा करून जीवनसाधना सुरू केली. ऑक्टोबर १९१६ रोजी महात्मा गांधींची एक वर्षांची रजा घेऊन ते वाई येथे प्राज्ञपाठशाळेत वेदान्ताच्या अध्ययनाकरिता उपस्थित झाले. ब्रह्यविद्येची साधना त्यांचा जीवनोद्देश होता.
स्वातंत्र्य लढा
भावे हे भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यामध्ये महात्मा गांधींसोबत होते. स्वातंत्र्य लढ्यातील सहभागाबद्दल सन १९३२ मध्ये त्यांना तुरुंगवास घडला.
सामाजिक व धार्मिक कार्य
वाई येथील प्राज्ञपाठशाळा मंडळाचे संस्थापक व मुख्याध्यापक स्वामी केवलानंद सरस्वती (पूर्वाश्रमीचे नारायणशास्त्री मराठे) यांच्यापाशी विनोबांनी उपनिषदे, ब्रह्मसूत्र शांकरभाष्य, पांतजलयोगसूत्रे इ. विषयांचे अध्ययन केले. माहुली येथील स्वामी कृष्णानंद यांच्या आश्रमातील काही प्रौढ विद्यार्थी-शिवनामे, वि.का. सहस्रबुद्धे इत्यादी मंडळीही त्यांच्याबरोबर सहाध्यायी होती. दिनकरशास्त्री कानडे व महादेवशास्त्री दिवेकर हे प्राज्ञपाठशाळेची व्यवस्थापनाची व अन्य प्रकारची कामे पाहत होते. प्रत्येक सोमवार हा या पाठशाळेचा सुटीचा म्हणजे अनध्ययनाचा दिवस असे. त्या दिवशी पाठशाळेची अंगमेहनतीची कामे शिक्षक-विद्यार्थी उरकत असत आणि प्रज्ञानंदस्वामींच्या समाधिस्थानाच्या सभागृहात विद्यार्थी व शिक्षक यांच्या शास्त्रार्थ चर्चेकरता साप्ताहिक सभा भरत. चर्चेचे विषय सामाजिक, धार्मिक, तात्‍त्‍विक हे असतच; परंतु त्याबरोबर प्रचलित राजकारणाची अनेक बाजूंनी मीमांसाही चालत असे. दिनकरशास्त्री कानडे हे सेनापती बापट, स्वातंत्र्यवीर सावरकर, योगी अरविंद घोष इत्यादी सशस्त्र क्रांतीकारकांच्या मार्गाने चालणाऱ्या एका गुप्त कटाचे सदस्य होते. सशस्त्र क्रांतीच्या तत्त्वज्ञानाचा ते पुरस्कार करीत. विनोबांच्याप्रमाणेच त्यांचेही वक्‍तृत्व अमोघ होते. अहिंसक क्रांताची वैचारिक भूमिका विनोबा मोठ्या परिणामकारक रीतीने या साप्ताहिक सभांमध्ये मांडीत असत. १९१७ साली हिवाळ्यात वाई येथे प्लेगची साथ उद्‍‌भवली. कृष्णेच्या दक्षिण तीरावर राहुट्या आणि पर्णशाला उभारून त्यांत प्राज्ञपाठशाळेचे विद्यार्थी व शिक्षक जवळजवळ ४ महिने राहिले. वेदान्ताचे व इतर शास्त्रांचे पाठ त्यांतील एका विस्तृत पर्णशालेमध्ये चालत असत. विनोबा पर्णशालेबाहेरच्या कृष्णाकाठच्या आम्रवृक्षाच्या छायेखाली उपनिषदांचे व शांकरभाष्याचे उच्च स्वरात वाचन करीत, हळूहळू सावकाश फेऱ्या मारीत असत. त्यांचे ते प्रसन्न वाचन ऐकून स्वामी केवलनंदांच्या मनावर विनोबाजींच्या व्यक्तिमत्त्वाची खूप खोल छाप पडली, विनोबांनी वेदान्ताविषयामध्ये खूप वेगाने १० महिन्यांत प्रगती केली. आपण कोणकोणत्या ग्रंथांचे व विषयांचे अध्ययन केले याचा सविस्तर वृतान्त त्यांनी महात्मा गांधींना कळवला. गांधीं हे वृत्तान्तपत्र वाचून अत्यंत विस्मित झाले. त्या पत्राच्या उत्तरात म. गांधींनी अखेर म्हटले की, " ए गोरख, तूने मच्छिंदरको भी जीत लिया है !".
विनोबा वाईहून परत अहमदाबादला फेब्रुवारी १९१८ मध्ये परतले. १९१८ साली एन्फ्ल्यूएंझाची साथ देशभर पसरली. लक्षावधी लोक त्या साथीला बळी पडले. त्यात विनोबांचे वडील, मातुश्री आणि सगळ्यात धाकटा भाऊ दत्तात्रय हे आजारी पडले. ही गोष्ट महात्मा गांधीना कळल्यावर त्यांनी विनोबांना मातुश्रींच्या शुश्रूषेकरता बडोद्यास जाण्याचा आग्रह धरला. विनोबा तयार नव्हते. गांधीनी त्यांचे मन वळवले. आई आणि धाकटा भाऊ या रोगाला बळी पडले. वडील बरे झाले. विनोबा सर्वांत ज्येष्ठ पुत्र, म्हणून आईचा अंत्यविधी त्यांनीच करणे प्राप्त होते. पुरोहिताकडून अंत्यविधीचा संस्कार करवून घेणे विनोबांना मान्य नव्हते. म्हणून ते स्मशानात गेले नाहीत. वडिलांनी पद्धतीप्रमाणे अंत्यविधी उरकून घेतला.
१९२१ साली गांधींचे भक्त शेठ जमनालाल बजाज यांनी साबरमतीच्या सत्याग्रह आश्रमाची शाखा वर्ध्याला काढली. त्या शाखेचे संचालक म्हणून महात्मा गांधीनी विनोबांची रवानगी वर्ध्यास केली. ८ एप्रिल १९२१ रोजी विनोबा वर्ध्याला पोहोचले. आतापर्यंत संबंध आयुष्य -१९५१ ते ७३ पर्यंतची भूदानयात्रा सोडल्यास या वर्ध्याच्या आश्रमातच राहून विनोबांनी तपश्चर्या करीत जीवन घालविले. हा वर्ध्याचा आश्रम क्रमाने मगनवाडी, बजाजवाडी, महिलाश्रम, सेवाग्राम व पवनार ह्या ठिकाणी फिरत राहिला. ही सर्व ठिकाणे वर्ध्याच्या ८ किमी. परिसरातच आहेत. दिवसातले सात-आठ तास सूत कातणे, विणणे आणि शेतकाम यांमध्ये त्यांनी घालविले. रोज नेमाने शरीरश्रम प्रत्येक माणसाने करावे, असा त्यांचा सिद्धान्त होता. 'शरीरश्रमनिष्ठा' हे त्यांच्या जीवन-तत्त्वज्ञानाप्रमाणे महत्त्वाचे व्रत होते. शरीरश्रमांबरोबरच त्यांनी मानसिक, आधात्मिक साधनाही प्रखरतेने केली. १९३० व ३२ च्या सविनय कायदेभंगाच्या चळवळीत त्यांनी कारागृहवास भोगला. १९४० साली महात्मा गांधीनी स्वराज्याकरिता वैयक्तिक सत्याग्रहाचे आंदोलन आरंभले. त्यात पहिला सत्याग्रही म्हणून विनोबांची निवड केली. जवाहरलाल नेहरू हे दुसरे निवडले. आध्यात्मिक साधनेला वाहून घेतलला शत्रुमित्रसमभावी तपस्वी मनुष्य सत्याग्रहाला अत्यंत आवश्यक, म्हणून त्यांनी विनोबांची निवड केली. कारण सत्याग्रह हे शत्रूच्या हृदयपरिवर्तनाचे नैतिक शुद्ध साधन होत, अशी महत्मा गांधीची मूलभूत राजकीय भूमिका होती. उच्चतम आध्यात्मिक जीवनसाधनेस वाहिलेला शत्रुमित्रभाव विसरलेला माणूसच असे हृदय-परिवर्तन करू शकतो, अशी गांधींची धारणा होती. २० ऑक्टोबर १९४० रोजी स्वसंपादित हरिजन साप्ताहिकात गांधींनी आपल्या या शिष्याची ओळख करून दिली आहे.
१९३२ सालच्या सविनय कायदेभंगाच्या सामुदायिक आंदोलनात विनोबांनी भाग घेतला. त्यांनी धुळे कारागृहामध्ये शिक्षा भोगली. सुप्रसिद्ध गीताप्रवचने या कारागृहात त्यांनी दिली. शंभरापेक्षा अधिक सत्याग्रही कैदी आणि इतर गुन्ह्यांसाठी शिक्षा झालेले कैदी या प्रवचनांच्या रविवारच्या सभेत उपस्थित असत. त्यांमध्ये शेठ जमनालाल वजाज, गुलजारीलाल नंदा, अण्णासाहेब दास्ताने, साने गुरुजी इ. मंडळी उपस्थित असत.
या प्रवचनांचा मुख्य दृष्टिकोन 'गीता ही साक्षात भगवंताची उक्ति होय', असा होता. त्या उक्तीला पूर्ण प्रमाण मानूनच, त्यासंबंधी कसलीही साधकबाधक चर्चा न करताच त्यांनी ती १८ प्रवचने दिली. लो. टिळकांच्या गीतारहस्याचा मुख्य दृष्टिकोन त्यांनी मानला नाही. आद्य शंकराचार्याचाच मुख्य दृष्टिकोन मान्य केला, असे दिसून येते. मोहनिरास म्हणजे अज्ञाननाश हे गीतेचे मुख्य उद्दिष्ट त्यांनी मानले. अर्जुनाला युद्धास प्रवृत्त करणे हा उद्देश गृहीत धरून केलेला कर्मयोगाचाच उपदेश गीतेत आहे, हा टिळकांचा दृष्टिकोन विनोबांनी स्वीकारली नाही. विनोबांनी निष्काम कर्मयोग मान्य केला; परंतु युद्धोपदेशाकडे कानाडोळा केला. महात्मा गांधींच्या मताने गीतेमध्ये युद्धाचा आदेश हा भौतिक सशस्त्र युद्धाचा आदेश नाही. मानवी हृदयात चाललेल्या सद्‍भावना व असद्‍भावना यांच्या संघर्षाला काव्यमय बनवण्साठी योजलेले मानवी सशस्त्र युद्धाचे कविकल्पित रूपक गीतेने योजिलेले आहे; महाभारत हा इतिहासग्रंथ नाही म्हणून त्यातील योद्धे आणि युद्धात गुंतलेले शत्रुमित्रपक्ष हे केवळ कविकल्पित होत; असे महत्मा गांधी अनासक्ति योग या पुस्तकात प्रतिपादितात. विनोबा आणि गांधी हे दोघेही निरपवाद अहिंसा तत्त्वाचे पुरस्कर्ते. भगवद्‍गीता वाचत असताना विनोबा भगवद्‍गीता हा युद्धोपदेश नाही असे सांगतात आणि महत्मा गांधी ते आध्यात्मिक भावनांचे युद्ध होय, असे सांगतात. हा युद्धाचा मुद्दा सोडला, तर सगळ्या एकेश्वरवादी धार्मिकांना प्रेरणा देणारे अत्युच्च जीवनविषयक व विश्वविषयक तत्त्वज्ञान अतिशय सुंदर रीतीने गीतेमध्ये सांगितले असल्यामुळे गीता हा हिंदूंनाच नव्हे तर जगातील अध्यात्मवाद्यांना मोहून टाकणारा ग्रंथ आहे, यात शंका नाही. म्हणूनच, गीता जरी सशस्त्र हिंसात्मक युद्धाचा पुरस्कार करत असली, तरी गांधींना आणि विनोबांना या गीतेने कायम मोहून टाकले आहे. म्हणून गांधींनी आणि विनोबांनी जन्मभर सकाळ-संध्याकाळ चालविलेल्या प्रार्थनासंगीतात भगवद्‍गीता ही कायमची अंतर्भूत केली होती.
वैयक्तिक सत्याग्रहानंतर ७ मार्च १९५१ पर्यंत पवनार येथील परंधाम आश्रमातच विनोबांनी शारीरिक आणि मानसिक तपश्चर्येत जीवन व्यतीत केले. १९३६ पासून म. गांधी साबरमतीचा आश्रम सोडून सेवाग्रामला म्हणजे पवनारजवळच येऊन राहिले. त्यामुळे गांधी आणि विनोबा यांचा चिरकाल संवाद चालू राहिला. गांधीच्या देहान्तानंतर सर्वसेवासंघ व सर्वोदय समाज या संस्थांची स्थापना झाली. मार्च १९४८ मध्ये विनोबा दिल्ली येथे जवाहरलाल नेहरू यांच्या विनंतीवरून गेले. भारत-पाक फाळणी झाल्यानंतर परागंदा झालेले लक्षावधी शरणार्थी (सर्व बाजूंनी जीवन उद्‍ध्वस्त झालेले) दिल्ली, पंजाब, राजस्थान यांमध्ये आले. त्यांना धीर देण्याकरता विनोबांना पंडितजींनी बोलावून घेतले. या दौऱ्यात सर्वधर्मसमभावाचा आदेश देऊन प्रेम आणि सद्‍भावना निर्माण करण्याचा प्रयत्‍न विनोबांनी केला.
निधन
दिनांक १५ नोव्हेंबर १९८२ रोजी सकाळी ९.४० वाजता पवनार येथे परंधाम आश्रमात सतत सात दिवस प्रायोपवेशन करून भूदाननेते आचार्य विनोबा भावे यांनी वयाच्या ८७ व्या वर्षी प्राणत्याग केला. त्यांच्या निधनाची वार्ता त्यांनी प्रायोपवेशन सुरू केल्यानंतर केव्हाही अपेक्षित होती. ५ नोव्हेंबर रोजी विनोबांना ताप आला, त्याबरोबरच हृदयविकारही उद्‍भवला आणि प्रकृती चिंताजनक झाली. उपचार त्वरित सुरू झाले. वैद्यकीय महाविद्यालयाच्या रूग्‍णालयात उपचार करण्याकरता नेण्याचा विचार तज्‍ज्ञ डॉक्‍टरांनी विनोबांना सांगितला; परंतु त्यांनी परंधाम आश्रम सोडण्यास नकार दिला व तेथेच उपचार सुरू झाले. मुंबई येथील जसलोक हॉस्पिटलचे तज्‍ज्ञ डॉ. मेहता मुंबईहून आले. हळूहळू प्रकृती सुधारेल अशी आशा उत्पन्न झाली. अ‍ॅलोपथीचे उपचारही विनोबांनी स्वीकारले, परंतु ८ नोव्हेंबर रोजी रात्री अन्नपाणी आणि औषधे या तिन्ही गोष्टी घेण्यास त्यांनी नकार दिला. आचार्यांचे बंधू शिवाजीराव भावे, मित्र दादा धर्माधिकारी इत्यादी मंडळींनी व आश्रमस्थ भक्तजनांनी आचार्यांना परोपरीने काकुळतीस येऊन, अन्नपाणी व औषधे घेण्याची विनंती केली. ती त्यांनी नाकारली. इंदिरा गांधी विनोबाजींना १० नोव्हेंबर रोजी भेटल्या. अन्नपाणी, औषधे घेण्याची विनंती त्यांनीही केली. प्रायोपवेशनाचा संकल्प करण्याचे कारण आचार्यांनी श्री. त्र्यं. गो. देशमुख व इतर भक्तांना स्पष्ट करून सांगितले. ते म्हणाले- " आता देह आत्म्याला साथ देत नाही. रखडत जगण्यात अर्थ नाही. जराजर्जर शरीर टाकणेच ठीक !" १५ नोव्हेंबर १९८२ रोजी आचार्य विनोबा भावे यांचे पौनार, महाराष्ट्र, भारत येथे निधन झाले.
विनोबांचे विचार
१) वर्तमानाला बंधन असावे म्हणजे वृत्ति मोकळी राहते. २) सत्य, संयम, सेवा ही पारमार्थिक जीवनाची त्रिसूत्री आहे. ३) आध्यात्मिक व्यवहार म्हणजे स्वाभाविक व्यवहार म्हणजे शुद्ध व्यवहार . ४) हिंदुधर्माचे स्वरूप : आचार-सहिष्णुता, विचारस्वातंत्र्य, नीति- धर्माविषयी दृढता. ५) प्राप्तांची सेवा, संतांची सेवा, द्वेष कर्त्याची सेवा ही सर्वोत्तम सेवा. ६) असत्यात शक्ति नाही. आपल्या अस्तित्वासाठी ही त्याला सत्याचा आश्रय घेणे भाग आहे. ७) सत्य, संयम, सेवा ही पारमार्थिक जीवनाची त्रिसूत्री आहे. ८) ईश्वर, गुरू, आत्मा, धर्म, आणि संत ही पाच पूजास्थाने. ९) इतिहास म्हणजे अनदिकालापासून आत्तापर्यंतचे सर्व जीवन. पुराण म्हणजे अनदिकालापासून आत्तापर्यंत टिकलेला अनुभवाचा अमर अंश.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
पालनाडू जिल्हा
पालनाडू जिल्हा हा भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील तटीय आंध्र प्रदेशातील एक जिल्हा आहे. नरसरावपेट हे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. हा ४ एप्रिल २०२२ रोजी गुंटूर जिल्ह्यातील गुराझला, सत्तेनापल्ली आणि नरसरावपेट महसूल विभागातून तयार करण्यात आलेल्या सव्वीस जिल्ह्यांपैकी एक आहे.
संदर्भ
वर्ग:पालनाडू जिल्हा वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील जिल्हे
बेसारेबिया
बेसारेबिया हा पूर्व युरोपातील एक भाग आहे. हा प्रदेश द्नीस्टर नदी आणि प्रुट नदी यांच्या मध्ये आहे. राजकीयदृष्ट्या हा प्रदेश मोल्दोव्हा आणि युक्रेन देशांमध्ये मोडतो.
वर्ग:युरोपचा भूगोल वर्ग:मोल्दोव्हाचा भूगोल वर्ग:युक्रेनचा भूगोल
भांबटमाळ
भांबटमाळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:भोर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
पोचडे (विक्रमगड)
पोचडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २२६ कुटुंबे राहतात. एकूण १०४६ लोकसंख्येपैकी ५२६ पुरुष तर ५२० महिला आहेत. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.हल्ली येथील स्थानिक आदिवासींनी फुलशेती सुरू केलेली आहे. मुख्यतः मोगरा फुलांची शेती केली जाते. मोगरा फुलांना दादर, कल्याण, सुरत, नाशिक भागात भरपूर प्रमाणात मागणी आणि बाजारपेठ आहे.विशेषतः श्रावण,चैत्र, भाद्रपद, आश्विन महिन्यांच्या उत्सवाच्या काळात मागणी जास्त असल्याने शेतकऱ्यांना बाजारभाव सुद्धा चांगला मिळतो.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस विक्रमगड बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा विक्रमगडवरून उपलब्ध असतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:विक्रमगड तालुक्यातील गावे वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
बारडवाडी
बारडवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६४० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरगा तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
कदमबांडे घराणे
इवलेसे | उजवे | [[मराठा साम्राज्य]] इवलेसे| [[अळकुटी|अळकुटीकर कदमबांडे घराण्याची गढी]] इवलेसे| [[तोरखेडा येथील कदमबांडे घराण्याची गढी]] कदमबांडे घराणे हे एक मराठा घराणे आहे. १८व्या शतकाच्या सुरुवातीला नेमाजी शिंदे, दाभाडे, गायकवाड व थोरात यांच्या सोबतीने गुजरात प्रांतात मराठा साम्राज्याच्या विस्तारात या घराण्याचा मोलाचा वाटा आहे. अळकुटीकर कदमबांडे आणि तोरखेडकर कदमबांडे या कदमबांडे घराण्याच्या दोन प्रमुख शाखा आहेत.
इतिहास
अहमदनगर जिल्ह्यातील पारनेर तालुक्‍यात अळकुटी गावी सरदार कदमबांडे पाटील यांचा ऐतिहासिक भुईकोट गढीचा वाडा उभा आहे. सरदार कृष्णाजी कदमबांडे व व्यंकोजी कदमबांडे हे शहाजीराजांच्या कारकिर्दीत निजामशाहीतील मातब्बर सरदार होते. ते दोघे निजामशाहीचा अस्त झाल्यावर मोगल सत्तेकडून अळकुटी गावी जहागीरदार म्हणून कारभार पाहू लागले. त्यांनी साधारणतः अठराव्‍या शतकात अळकुटी या गावी चार एकरांवर देखणा आणि मजबूत गढीचा वाडा बांधला.
वाड्याच्या भव्य दरवाजातून प्रवेश केल्यावर दोन्ही बाजूंस दोन प्रशस्त अशा ढेलजा आहेत. मुख्य दरवाजा मात्र आज दिसत नाही. प्रवेशद्वाराचे बांधकाम लाल रंगाच्या दगडांनी केल्यामुळे ते आकर्षक दिसते. प्रवेशद्वारावरील दोन्ही मजल्यांच्या खिडक्यांना मोगली पद्धतीच्या जाळ्या आहेत. प्रवेशद्वाराच्या भिंतीवर रूंडभिरूंड हे शिल्प असून; दुसरे, एक वाघ व त्याच्या पायात हत्ती असे चित्र कोरले आहे. आत प्रवेश केल्यावर चौसोपी वाड्याच्या भक्कम जोती दिसतात. समोरच्या जोत्यावर एक सोपा आजही तग धरून उभा आहे. त्याच्या तुळयांच्या बाहेरील भागावरील कलाकुसरीचे काम नजरेत भरते. कदमबांडे यांच्या वंशजांचे एक कुटुंब वाड्यात राहते. त्यांच्याकडून वाड्यातील नक्षीकाम असलेले खांब, सिंहासन, मोठमोठी दालने, भुयार अशा वाड्याच्या भुतकाळातील भव्यतेचे वर्णन ऐकण्यास मिळतात. मात्र वाड्याचे ते वैभव कालपरत्वे नष्ट झाले आहे. वाड्यात ३० x २० आकाराचे तळघर आहे. वाड्यास पाणीपुरवठ्यासाठी त्‍या काळी बांधलेली विहीर आजही उत्तम स्थितीत आहे.
जुन्या काळी नाणेघाट-जुन्नर-पैठण असा वाहतुकीचा मार्ग होता. अळकुटी हे त्या मार्गावरील गाव होते. त्या भागावर सातवाहन राजे राज्य करत होते. पैठण ही सातवहानांची राजधानी व जुन्नर ही उपराजधानी होती. इसवी सनाच्या दुस-या आणि तिस-या शतकात त्या भागात मोठा व्यापार चाले. अंबरिष ऋषींची तपोभूमी म्हणून त्या गावास पूर्वी ‘अमरापूर’ असे नाव होते. संत ज्ञानेश्वर व त्यांची भावंडे आळंदीस जाताना अमरापूर येथे थांबल्याचा उल्लेख आढळतो. शहाजीराजांच्या व छत्रपती शिवाजीराजांच्या कारकिर्दीत कदमबांडे हे मातब्बर सरदार होते. इंग्रजांनी त्या घराण्याचा उल्लेख स्वतःस राजे समजणारे, स्वतंत्र सिंहासन, स्वतंत्र ध्वज, घोडदळ, पायदळ बाळगणारे असा केला आहे. छत्रपती शाहुमहाराज औरंगजेबाच्या कैदेतून सुटल्यावर अमृतराव कदमबांडे यांना येऊन मिळाले. त्यानंतर अमृतराव व कांताजी यांनी गुजरात स्वारीतून प्रचंड धन प्राप्त केले. कांताजींच्या घोडदळात मल्हारराव होळकर होते. ते पुढे मोठे सरदार झाले. बाजीराव पेशव्यांच्या कारकिर्दीत कांताजीरावांनी गुजरात मोहिमेत पराक्रम गाजवला. त्यावेळी त्यांना धुळे, रनाळा, कोपर्ली, तोरखेळ हा भाग जहागिरी म्हणून मिळाला. शाहुराजांनी कांताजीपुत्र मल्हारराव यांच्यासोबत त्यांची कन्या गजराबाई हिचे लग्न लावून दिले आणि भोसले-कदमबांडे यांची सोयरीक झाली. त्यांनी अळकुटी येथील वाड्याच्या तळघरात त्र्यंबकेश्वराहून आणलेल्या शिवलिंगाची स्थापना केली. मल्हारराव तोरखेड येथे स्थायिक झाले.
रघोजीरावांचा दुसरा पुत्र कमळाजी हा मात्र अळकुटी येथे राहिला. त्याने खर्ड्याच्या लढाईत पराक्रम केला. त्याने इसवी सन १७५०
तोरखेडकर कदमबांडे
राघोजी कदमबांडे याचा थोरला पुत्र मल्हारराव कदमबांडे हा तोरखेडकर कदमबांडे शाखेचा मूळ पुरुष.
मॅनॉर
मॅनॅार म्हणजे सामंतशाही काळातील प्रत्येक सामंताची तटबंदीयुक्त गढी आणि त्या सभोवतालचा प्रदेश होय. मॅनॅारमध्ये सामंताचा प्रासाद, शेतकऱ्यांच्या झोपड्या, चर्च, धान्याची कोठारे आणि त्यांना लागून शेतजमीन असे. संपूर्ण मॅनॅारभोवती तटबंदी असे. मॅनॅारला मध्ययुगीन समाजात महत्त्वाचे स्थान होते. प्रत्येच मॅनॅार हे आर्थिक आणि प्रशासकीय दृष्ट्या स्वायत्त व स्वयंपूर्ण होते. किल्लेवजा मॅनॅारमधील सामंत एखाद्या राजाप्रमाणे राहत. ते आपल्या प्रासादात दरबार भरवत. या दरबारात त्यांचे दुय्यम सामंत व कुळे हजर रहात असत. ते नजराणे देत व मनुष्यबळ पुरवीत. मॅनॅारमध्ये नेहमी उत्सव, समारंभ, खेळांचे सामने व मेजवान्या चालत. याच मॅनॅारमुळे युरोपीय सामंतशाही अधिक बळकट झाली.
वर्ग:युरोपचा इतिहास वर्ग:सरंजामशाही वर्ग:रोमन साम्राज्य
१९९० आशियाई खेळ
१९९० आशियाई खेळ ही आशियाई खेळ स्पर्धांची ११वी आवृत्ती चीन देशाच्या बीजिंग शहरात २२ सप्टेंबर ते ७ ऑक्टोबर, इ.स. १९९० दरम्यान भरवली गेली. ह्या स्पर्धेत आशिया खंडामधील विक्रमी ३३ देशांच्या ऑलिंपिक संघटनांनी भाग घेतला. ह्या स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर बीजिंगने २००८ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेचे यशस्वी आयोजन केले.
पदक तक्ता
{{legend|#ccccff|यजमान देश|border=solid 1px #AAAAAA}}
बाह्य दुवे
वर्ग:आशियाई खेळ वर्ग:चीनमधील खेळ वर्ग:बीजिंग
मॅथ्यू क्रॉस
मॅथ्यू हेन्री क्रॉस (१५ ऑक्टोबर, १९९२:स्कॉटलंड - हयात) ही undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून २०१३ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा यष्टिरक्षक असून उजव्या हाताने फलंदाजी करतो.
वर्ग:स्कॉटलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गट्टपायली
सेन्सस कोड ५३९००९ असलेले गट्टपायली हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील ६४३.८ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या शिरगणतीनुसार ह्या गावात ६८ कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या ३८५ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर GADCHIROLI हे २८ किलोमीटर अंतरावर आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात २ पूर्व-प्राथमिक शाळा आहे. गावात १ प्राथमिक शाळा आहे.कनिष्ठ माध्यमिक शाळा ५ की.मी.पेक्षा कमी अंतरावर MENDHATOLA येथे  उपलब्ध आहे.माध्यमिक शाळा ५ की.मी.पेक्षा कमी  अंतरावर MENDHATOLA येथे  उपलब्ध आहे.उच्च माध्यमिक शाळा  ५ ते १० की.मी. अंतरावर CHATGAON येथे उपलब्ध आहे.पदवी महाविद्यालय  १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर DHANORA येथे  उपलब्ध आहे.इंजिनियरिंग महाविद्यालय  १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर GADCHIROLI येथे  उपलब्ध आहे.वैद्यकीय महाविद्यालय  १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर NAGPUR येथे  उपलब्ध आहे.मॅनिजमेन्ट इन्स्टिट्युट  १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर GADCHIROLI येथे  उपलब्ध आहे.पॉलिटेक्निक  १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर GADCHIROLI येथे  उपलब्ध आहे.व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा  १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर GADCHIROLI येथे  उपलब्ध आहे.अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र  १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर GADCHIROLI येथे  उपलब्ध आहे.अपंगांसाठी खास शाळा  १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर GADCHIROLI येथे  उपलब्ध आहे.
वैद्यकीय सुविधा-सरकारी
गावात कम्युनिटी हेल्थ सेंटर नाही. प्राथमिक आरोग्य केन्द्र नाही. प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र नाही. प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र नाही. क्षयरोग रुग्णालय नाही. अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय नाही. अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय नाही. दवाखाने नाही. गुरांचे दवाखाने  नाही. फिरते दवाखाने नाही. कुटुंब कल्याण केन्द्र नाही.
वैद्यकीय सुविधा-बिगर-सरकारी
गावात बाह्य रोगी विभाग नाही. बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग नाही. धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय नाही. एम बी बी एस पदवीधर डॉक्टर नाही. इतर पदवीधर डॉक्टर नाही. पदवी नसलेले डॉक्टर नाही. पारंपरिक वैद्य व वैदू नाही. औषधाची दुकाने नाही. इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा नाही.
पिण्याचे पाणी
शुद्ध केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा : नाही. शुद्ध न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा : नाही. झाकण असलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा : नाही. झाकण नसलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा: आहे. हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा: आहे. बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा: आहे. बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा : नाही. बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा : नाही. झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा : नाही. नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा : नाही. तलाव / तळी यातील पाण्याचा पुरवठा : नाही. इतर पाण्याचा पुरवठा : नाही.
संचार
पोस्ट ऑफिस ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. उपपोस्ट ऑफिस ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. मोबाइल फोन सुविधा ही सुविधा गावात उपलब्ध आहे. इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. खाजगी कूरियर ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. सार्वजनिक बस सेवा  ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. खाजगी बस सेवा ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. रेल्वे स्टेशन ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. ऑटो व टमटम ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. टॅक्सी ही सुविधा गावात उपलब्ध आहे. ट्रॅक्टर ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. सायकल रिक्षा (पायचाकी) ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. सायकल रिक्षा (यांत्रिक) : उपलब्धते बाबत माहिती नाही. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक : उपलब्धते बाबत माहिती नाही. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. राज्य महामार्गाला जोडलेले ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. जिल्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. डांबरी रस्ते ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. कच्चे रस्ते ही सुविधा गावात उपलब्ध आहे. पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते ही सुविधा गावात उपलब्ध आहे. बारमाही रस्ते ही सुविधा गावात उपलब्ध आहे. बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग : उपलब्धते बाबत माहिती नाही.
आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा
शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS) ही सुविधा गावात उपलब्ध आहे. अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र ही सुविधा गावात उपलब्ध आहे. इतर पौष्टिक आहार केन्द्र  ही सुविधा गावात उपलब्ध आहे. आशा  ही सुविधा गावात उपलब्ध आहे. समुदाय भवन (टीव्ही सह अथवा विरहित) ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. क्रीडांगण ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. खेळ / करमणूक क्लब ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. सार्वजनिक ग्रंथालय ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. सार्वजनिक वाचनालय ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. वृत्तपत्र पुरवठा ही सुविधा गावापासून १० की.मी. पेक्षा अधिक अंतरावर उपलब्ध आहे. विधानसभा मतदान केन्द्र ही सुविधा गावापासून ५ ते १० की.मी. अंतरावर उपलब्ध आहे. जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र ही सुविधा गावापासून ५ की.मी.पेक्षा कमी  अंतरावर उपलब्ध आहे.
वीज पुरवठा
घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा : आहे. शेतीसाठी वीजपुरवठा : आहे. व्यपारी वापरासाठी वीजपुरवठा : नाही. सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा : नाही.
सिंचन सुविधा (क्षेत्रफळ हेक्टर मध्ये)
वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यातील गावे वर्ग:धानोरा तालुक्यातील गावे
विद्यादेवी भंडारी
विद्यादेवी भंडारी (जन्म : १९ जून, इ.स. १९६१) या नेपाळच्या राष्ट्राध्यक्षा आहेत. या नेपाळच्या दुसऱ्या अध्यक्ष असून पहिल्या महिला अध्यक्ष आहेत. १९७९ मध्ये ‘वाम’ आघाडीच्या माध्यमातून त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीला सुरुवात झाली. त्या नेपाळ कम्युनिस्ट पक्षाच्या नेत्या आहेत. याआधी त्या नेपाळच्या संरक्षण मंत्री होत्या. त्यांचे वडील भोजपूर येथे एका शाळेत मुख्याध्यापक म्हणून कार्यरत होते. तर त्यांचे आजोबा सामाजिक कार्यात अग्रेसर होते. कम्युनिस्ट नेते मदनकुमार भंडारी हे त्यांचे पती होते. इ.स. १९९३ साली त्यांच्या पतीचे निधन झाले. १९९४ आणि १९९९ या दोन्ही वेळी त्यांनी संसदीय निवडणुकीत विजय मिळविला.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:नेपाळी व्यक्ती वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म वर्ग:नेपाळचे राष्ट्रपती
ब्रिटनी स्पीयर्स
२०१२ साली स्पीयर्स जगातील सर्वाधिक मानधन मिळवणारी महिला गायक होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:पॉप गायक व गायिका वर्ग:अमेरिकन गायक वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शब्बीर बापू
शब्बीर बापू एक कबड्डी खेळाडू आहे. तो प्रो कबड्डी या खेळाच्या मालिकेतील यु मुंबा या संघातून खेळतो. २०१४ मध्ये खेळत असताना त्याच्या गुडघ्याला दुखापत झाली होती.
वर्ग:कबड्डी खेळाडू
करंबेळी
करंबेळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी सोहळा
संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी सोहळा हे महाराष्ट्र राज्याचे सांस्कृतिक आणि धार्मिक वैशिष्ट्य मानले जाते. श्री क्षेत्र आळंदी येथून निघालेली संत ज्ञानेश्वर महाराज यांची पालखी आषाढी एकादशीचा आदल्या दिवशी श्री क्षेत्र पंढरपूर येथे पोहोचते. या वारीचा मार्ग निश्चित ठरलेला असतो. संत ज्ञानेश्वर महाराज यांच्या पादुका रथात ठेवल्या जातात. या रथाच्या पुढे आणि मागे वारकरी मंडळीं आपापल्या दिंडीतून पायी चालत जातात.
इतिहास
ज्ञानेश्वर महाराज यांचे वडील विठ्ठलपंत कुलकर्णी हे आषाढी एकादशी निमित्ताने पंढरपूर येथे पायी वारी करीत असत असे संदर्भ मिळतात. त्यांच्यानंतर ज्ञानेश्वर इत्यादी भावंडे यांनी वारीची परंपरा सुरू ठेवली. श्री हैबतबाबांनी ज्ञानेश्वर महाराजांच्या पादुका पालखीत घालून दिंडी-समारंभांसह, थाटाने ऐश्वर्याने व सोहळ्याने पंढरपूरला नेण्याची प्रथा चालू केली. तिला आज आणखी वैभव प्राप्त झाले आहे. श्री ज्ञानदेवांच्या पालखी सोहळ्यास पूर्वी हत्ती, घोडे वगैरे लवाजमा श्रीमंत राजेसाहेब (औंध) यांच्याकडून येत असे. या खर्चास साहाय्य त्या त्या वेळचे राजे व श्रीमंत पेशवे सरकार करीत असे. पुढे कंपनी सरकारचा अंमल सुरू झाल्यावरही खर्चाची तरतूद सरकारकडून होत असे. सरकारने इ.स. १८५२ मध्ये पंचकमिटी स्थापन करून त्या कमिटीच्या नियंत्रणाखाली ज्ञानेश्वर महाराजांच्या पालखीची व्यवस्था केली.
पालखी मार्ग
संत ज्ञानेश्वर महाराज यांची पालखी पुढील मार्गाने मार्गक्रमण करते.
आळंदी
पुणे
सासवड
जेजुरी
वाल्हे
लोणंद
तरडगाव
इनोसंट कैया
इनोसंट कैया (१० ऑगस्ट, १९९२:हरारे, झिम्बाब्वे - हयात) हा undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगस्पिन गोलंदाजी करतो.
संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी सोहळा
पालखी मार्ग
फलटण
इनोसंट कैया
वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी सोहळा
पालखी मार्ग
बरड
माळशिरस
वेळापूर
वाखरी
पंढरपूर
रिंगण
संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी सोहळ्यामध्ये सोहळ्यातले एक महत्वाचे आकर्षण म्हणजे रिंगण. हा कार्यक्रम पालखीत सहभागी वारकऱ्यांबरोबरच स्थानिक लोकांचा व माध्यमांच्या आकर्षणाचा विषय असतो. रिंगण म्हणजे एक प्रकारचा खेळ म्हणता येईल. रिंगण चा शब्दशः अर्थ म्हणजे वर्तुळ. रिंगण म्हणजे म्हणजे पालखी भोवती गोल फिरणे
रिंगणचे ठिकाण म्हणजे मोठे मैदान. प्रत्येक पालखी सोहळ्याची रिंगणाची ठिकाणे ठरलेली आहेत. रिंगणासाठी पालखी सोहळ्यातील भाविकांच्या संख्येनुसार मोकळी जागा लागते. काही सोहळ्यांमध्ये सहभागी वारकऱ्यांच्या वाढत्या संख्येनुसार रिंगणाची जागा बदलण्यात आली आहे. पालखी सोहळा वाटचाल करत रिंगणाच्या ठिकाणी पोचतो तेव्हा आधी चोपदार रिंगण लावतात. यामध्ये मध्यभागी पालखी, पालखीच्या सभोवती पताकाधारी वारकरी व दिंड्या, त्याभोवती रिंगणासाठी मोकळी जागा व पुन्हा त्याभोवती दिंड्या व रिंगण बघायला आलेले भाविक उभे रहातात. रिंगण लावणे हे कौशल्याचे काम आहे. चोपदारांचे कौशल्य व वारकऱ्यांची शिस्त याठिकाणी दिसून येते. रिंगण हे २ प्रकारचे होते.
संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी वेळापत्रक २०२३
संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी सोहळा रिंगण खालील प्रमाणे होणार आहे.
संदर्भ
वर्ग:आषाढी वारी वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे