cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
राणी लक्ष्मीबाई
झाशी संस्थान खालसा
ईस्ट इंडिया कंपनीद्वारे ब्रिटिश सरकार झाशी संस्थान खालसा करणार नाही असे पूर्वीपासून झाशीच्या ब्रिटिशांशी असणाऱ्या मैत्रीपूर्ण संबंधांवरून राणी लक्ष्मीबाईंना वाटत होते. त्यासाठी लक्ष्मीबाई स्वतः ईस्ट इंडिया कंपनीशी पत्रव्यवहार करत होत्या. या पत्रव्यवहारातून त्यांनी कंपनी सरकारचा अन्याय, बेकायदेशीरपणा आणि खोडसाळपणा उघड केला. एका पत्रात त्यांनी ''झाशी संस्थान खालसा केले, तर पूर्ण हिंदुस्थानातील लोकांना हळहळ वाटेल. परिणामी हिंदुस्थानातील लोकांना ब्रिटिशांबद्दल भरवसा, विश्वास वाटेल का?'', अशी शंका व्यक्त करून कंपनीला एक प्रकारचे आव्हान दिले. कंपनी सरकारच्या बेजबाबदार अनैतिक कृत्यांनी व कंपनीच्या अधिकाराला आव्हान देण्याचे धारिष्ट्य करणाऱ्या राणी लक्ष्मीबाई या देशातील पहिल्या काही व्यक्तींमधील एक होत्या.
झाशी खालसा झाल्यावर राणी लक्ष्मीबाईंना किल्ला सोडून शहरातील राजवाड्यात राहायला यावे लागले. राणी लक्ष्मीबाईंना पदच्युत झाल्याचा अपमान सहन करीत काही काळ शांत बसावे लागले होते.
इ.स. १८५७ चे स्वातंत्र्ययुद्ध व हुतात्मा
अशा प्रकारे प्रशासन, सैन्य व कल्याणकारी कामे यांची चोख व्यवस्था लावून स्वराज्य असल्याचा विश्र्वास राणी लक्ष्मीबाईंनी जनतेत निर्माण केला. प्रजेला मुक्त मनाने आपल्या आवडीच्या गोष्टी करण्यासाठी, त्यांच्या कलेची जोपासना करण्यासाठी त्यांनी प्रयत्न केले. त्यांनी झाशीमध्ये मराठी नाटकांचे प्रयोग घडवून आणले. मराठी भाषिकांसाठी रासक्रीडा, चित्रलेखा, बाणासूर इ. नाटके योजली. स्वतःही नाटकांचा आनंद घेतला. एक स्थिर, सुरक्षित, समृद्ध व सुसंस्कृत राज्य घडवण्याचा प्रयत्न राणी लक्ष्मीबाईंनी केला. यामुळे राणी आणि झाशीतील प्रजा यांच्यातील नाते दृढ झाले.
दरम्यान २१ मार्च, इ.स. १८५८ ला सकाळीच सर ह्यू रोज आपल्या फौजेसह झाशीजवळ आला. त्याने राणीस निःशस्त्र भेटीस यावे किंवा युद्धास तयार राहावे असे कळविले. ब्रिटिशांनी केलेल्या विश्र्वासघातामुळे, अन्यायामुळे ‘भारतात विदेशी शासन नकोच’ अशा ठाम मताच्या राणींनी भेटीस जाण्याचे नाकारले. त्याच वेळी तात्या टोपे यांच्याशी संधान बांधून एका बाजूने इंग्रजांवर हल्ला करण्यास सुचविले.
उत्तम प्रतीचा सेनानी आणि कर्तबगार राजकारणी असणाऱ्याया ह्यू रोजने झाशीच्या किल्ल्यावर मारा करण्यासाठी आजुबाजूच्या टेकड्यांवर कब्जा मिळविला. त्या टेकड्यांवर तोफा चढवल्या. २-३ दिवस झाशीची बाजू अभेद्य होती. घनगर्ज,नालदार,भवानीशंकर,कडक बिजली या तोफा आपल्या नावाप्रमाणे कार्यरत होत्या. "गौसखान" याने तर तोफेमधून असा मारा केला, की त्यामुळे दोन शिवमंदिरे वाचली. या गोष्टीसाठी आजही झाशीतील लोक त्याला धन्यवाद देतात. युद्धाच्या ९ व्या दिवशी इंग्रजांनी पश्चिमेकडील तोफ बंद पाडून त्या बाजूच्या तटाला खिंडारे पाडली. ही खिंडारे बुजवण्यासाठी रातोरात काम केले गेले. त्या वेळी चुना, दगड, विटा यांची ने-आण करण्याचे काम स्त्रियांनी केले होते हे विशेष.
शेवटी ब्रिटिशांना फितुरांनीच साथ दिली. झांशीमधील शंकर किल्ल्यावरील मोठ्या विहिरीतून संपूर्ण झांशीला पाणी पुरवठा व्हायचा, ती विहीर आणि जिथे दारुगोळा तयार व्हायचा, तो कारखाना, ही दोन ठिकाणे इंग्रजांनी उद्ध्वस्त केली. अशा स्थितीत राणींची आशा पेशव्यांकडून येणाऱ्या मदतीवर होती. त्याप्रमाणे ३१ मार्चला तात्या टोपेंचे सैन्य आले. परंतु इंग्रजांपुढे त्यांचा टिकाव लागला नाही.
राणी लक्ष्मीबाईंनी सर्व फौजेला धीर देताना स्वतःच्या बळावरच लढण्याचे आवाहन केले. एवढेच नाही तर ‘रणांगणात तुम्हाला मृत्यू आला, तर तुमच्या विधवांच्या निर्वाहाची व्यवस्था मी करेन’ असे आश्र्वासन दिले. राणीचे डावे-उजवे हात असणारे "खुदाबक्ष आणि गौसखान" इंग्रजांच्या गोळीबारात मृत्युमुखी पडल्यावर मात्र बिकट परिस्थिती निर्माण झाली. ब्रिटिश सैन्य शिड्या लावून शहरात उतरले. शांत, सुंदर शहराची होणारी वाताहत पाहून राणी संतापल्या आणि त्यांनी प्रत्यक्ष रणांगणात उतरण्याचा निर्णय घेतला व तो अंमलात आणला. संतापलेल्या राणीची तलवार अशी तळपत होती, की समोर येणारा गोरा शिपाई गारदच होत होता. त्यांचे धैर्य, शौर्य, आवेश पाहून ह्यू रोजही थबकला. तरीही एका अनुभवी सरदाराने पुढचा धोका लक्षात घेऊन लक्ष्मीबाईंना परत किल्ल्यावर नेले. सर्व फौजी अधिकाऱ्यांशी लक्ष्मीबाईंनी चर्चा केली आणि निर्णयानुसार रातोरात त्यांनी झाशी सोडले. सतत ११ दिवस राणींनी ब्रिटिशांना झुलवत ठेवले. लढाईचा साक्षीदार ह्यूज रोजनेही म्हटले की ‘राणी लक्ष्मीबाई सर्वोत्कृष्ट सैनिक आणि सर्वाधिक हिंमतवान व्यक्ती होती.’
झाशी पराभवानंतर ३ एप्रिलच्या मध्यरात्री राणी लक्ष्मीबाई सारंगी घोडीवर स्वार होऊन दामोदररावास पाठीशी बांधून किल्यावरू खादी उडी मारून काल्पीला गेल्या. कोंच, काल्पी पराभवानंतर त्या रावसाहेब पेशव्यांबरोबर ३०-३१ मे १८५८ रोजी ग्वाल्हेरला आल्या. तेथेही स्वस्थ न बसता लक्ष्मीबाईंनी आपल्या सैन्याची कवायत नियमित चालू ठेवली. सैन्यांमध्ये फिरून, सैनिकांची चौकशी करीत, इंग्रजांना रोखण्यासाठी कशा प्रकारे मोर्चे बांधणी करावी याविषयी त्यांनी चर्चा केली. याच वेळी १७ जून इ.स. १८५८ रोजी सकाळीच ब्रिटिश अधिकारी स्मिथ सैन्यासह ग्वाल्हेरच्या अगदी जवळ कोटा की सराय येथे येऊन पोहोचला. त्याने त्वरित हल्ला चढवला. लक्ष्मीबाईंनी रणांगणात धाव घेतली. लक्ष्मीबाई तलवारीचे सपसप वार करीत समोर येणाऱ्या ब्रिटिश सैन्याला कापून काढत होत्या. आवेगाने, विजेसारख्या तळपणाऱ्या राणींकडे पाहून त्यांचे सैन्यही त्वेषाने लढले. इंग्रज अधिकारी स्मिथचे सैन्य मागे हटणारच होते, त्याच वेळी नव्या दमाची एक फौज बाजूच्या टेकडीवरून चालून आली. दोन्हीकडून आलेल्या सैन्यासमोर राणींचा निभाव लागला नाही. परिस्थिती ओळखून त्या काही स्वारांनिशी बाहेर पडल्या. थोडे पुढे जाताच एका ओढ्यापाशी त्यांचा घोडा अडला. नेहमीचा सारंगी नावाची घोडी घोडा शेवटच्या लढाईत त्यांच्याबरोबर नव्हता. काही केल्या घोडा ओढा ओलांडत नव्हता. तिथे इंग्रजांशी लढत असताना राणी लक्ष्मीबाई रक्‍तबंबाळ होऊन घोड्यावरून खाली कोसळल्या. त्यांचा डाव्या कुशीतही तलवार घुसली, परंतु पुरुषी वेशात असलेल्या राणी लक्ष्मीबाई यांना इंग्रज ओळखू शकले नाहीत. ते पुढे निघून गेले. घायाळ झालेल्या राणी लक्ष्मीबाई यांना सेवक रामचंद्र देशमुखांनी फुलबाग येथील बाबा गंगादास यांच्या मठात आणले. परंतु त्यांची उपचार करण्याची इच्छा नव्हती. आपला देह क्रूर इंग्रजांच्या हाती लागू नये अशी त्यांची इच्छा होती. फुलबाग येथे बाबा गंगादास यांच्या मठात तात्या टोपे, रामचंद्र राव देशमुख, काशीबाई कुनविन, गुलमोहम्मद, बांदा नवाब बहादुर अली द्वितीय आणि युवराज दामोदर राव यांनी मुखाग्नी दिली. झाशीची राणी लक्ष्मीबाई यांनी वयाच्या तेविसाव्या वर्षी मरण स्वीकारले आणि अशाप्रकारे एका शूर राणीला रणांगणात वीरमरण आले.
१८ जूनला इंग्रज सरकारने राणी लक्ष्मीबाईंना मृत घोषित केले. आणि म्हणून आज पर्यंत १८ जूनला त्यांची पुण्यतिथी साजरी होते.
१९ जून १८५८ रोजी वर्तमान पत्राद्वारे भारत व जगभरात राणी लक्ष्मीबाई यांच्या मृत्यूची‌ बातमी पसरली. युद्धकाळातील सर्व इंग्रज अधिकाऱ्यांचे महाराणी व्हिक्टोरिया द्वारे सन्मानित करण्यात आले. तसेच झांशी सह व ग्वाल्हेरचे अधिकार पुन्हा जियाजीराव शिंदे उर्फ सिंधिया यांस देण्यात आले.
मृत्यूतिथी : श्री चंद्रगुप्त विक्रमादित्य सवंत १९१५ श्रीनृप शालिवाहन शक १७८० मंमथ संवत्सर स्वस्तिश्री राज्याभिषेक शक १८४ जेष्ठ शुक्ल पक्ष सप्तमी वार गुरुवार दिनांक १७ जून १८५८ कोटा की सराय, फुलबाग, ग्वाल्हेर,मध्य प्रदेश.
विशेष, असली चित्र आणि दामोदरराव वंश
ब्रिटिशांनी राणी लक्ष्मीबाईचा उल्लेख `’हिंदुस्थानची जोन ऑफ आर्क' असा केला. क्रांतिकारकांची स्फूर्तिदेवता ठरलेल्या या राणीवर अनेक काव्ये, पोवाडे रचले गेले. राणी लक्ष्मीबाईंचे विचार आजच्या काळातही खूप प्रेरणादायी आहेत. राणी लक्ष्मीबाईंच्या ग्वाल्हेर येथील समाधीस्थानावर इ.स. १९६२ मध्ये त्यांचा अश्वारूढ पुतळा स्थापन करण्यात आला. ते समाधीस्थान पाहिल्यानंतर कविवर्य भा. रा. तांबे यांनी पुढील यथार्थ ओळी सुचल्या. ``* रे हिंद बांधवा, थांब या स्थळी। अश्रू दोन ढाळी।। ती पराक्रमाची ज्योत मावळे । इथे झांशिवाली।।
राणी लक्ष्मीबाईंचे असली चित्र
गुरदास मान
वर्ग:हिंदी पार्श्वगायक वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राणी लक्ष्मीबाई
विशेष, असली चित्र आणि दामोदरराव वंश
राणी लक्ष्मीबाईंच्या सावत्र आई चिमनाबाई खानवलकर उर्फ यमुनाबाई मोरोपंत तांबे यांच्यानुसार १८५० व १८५७ साली आग्रा येथून एक चित्रकार आलेला त्याने राणी लक्ष्मीबाईंचे काही चित्र काढले.
१) इ.स. १८५० साली महाराजा गंगाधरराव यांच्या आदेशावरून हस्ती दंताच्या फलकावर वधूवेषातील राणी लक्ष्मीबाईंचे चित्र काढले. हे चित्र इ.स. १८६१ साली इंग्लंडच्या व्हिक्टोरिया अलबर्ट संग्रहालयात ठेवले गेले. कालांतराने ह्या चित्राचे फोटो मागवून राणीचे भाचे गोविंदराव तांबे यांनी महाराष्ट्रीय शैलीत चित्र काढून घेतले. हे चित्र आज ही महाराष्ट्रातील नेवाळकर व तांबे कुटुंबाकडे रत्‍नागिरी येथे आहे. इ.स. २०२१ व इ.स. २०२२ साली ह्या चित्राला रंगविण्याचे काम महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे पदाधिकारी समाजसेवक राणी झाशी इतिहासकार कुमार रितेशराजे ठाकूर यांनी केले.
२) इ.स.१८५७ साली नोव्हेंबर महिन्यात राणी लक्ष्मीबाईंचे प्रसिद्ध सारंगी नावाच्या सफेद घैडीवर बसलेले चित्र रेखाटले गेले. ते आज इंग्लंडच्या व्हिक्टोरिया अलबर्ट संग्रहालयात आहे.
३) इ.स.१८६१ साली रतन कछवाहा नावाच्या झाशी राजचित्रकाराणे इंदूरच्या धनाढ्य बलिया सरदार यांच्या सांगण्यावरून एक काल्पनिक चित्र रेखाटले. त्यात राणी लक्ष्मीबाई ह्या ढाल व तलवार हाती घेतलेल्या योद्धा रूपात आहेत.
४) राणी लक्ष्मीबाईंचे सर्वत्र सिंहासनावर बसलेले चित्र पसरवले जाते. खर तर हे चित्र राणी लक्ष्मीबाईंचे नसून मराठा तंजावर संस्थानचे छत्रपती शिवाजी महाराज द्वितीय यांची कन्या राजकुमारी मुक्तांबाबाई राणीसाहेब छत्रपती यांची आहे. मुळचित्र हे इंग्लंडच्या व्हिक्टोरिया अलबर्ट संग्रहालयात उपलब्ध आहे.
इ.स. ८५६
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८५६ वर्ग:इ.स.च्या ८५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
जोन विल्किन्सन
जोन विल्की विल्किन्सन (५ एप्रिल, १९१९:लँकेशायर, इंग्लंड - १७ एप्रिल, २००२:लँकेशायर, इंग्लंड) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९४९ ते १९५८ दरम्यान १३ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कालानंदीगड
कालानंदीगड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
अ.स. शेट्ये
अनंत सदाशिव शेट्ये (१९०१ - १९८९:मुंबई, महाराष्ट्र) हे मराठी कवी होते. त्यांनी स्वानंद लहरी हा कवितासंग्रह लिहिला.
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फर्स्ट लेडी पुरस्कार
फर्स्ट लेडी पुरस्कार हा भारताच्या केंद्र शासनातर्फे दिला जाणारा एक पुरस्कार आहे. हा पुरस्कार भारतातील विविध क्षेत्रात विक्रम स्थापित करणाऱ्या महिलांना दिला जातो.भारत सरकारच्या केंद्रिय महिला व बालविकास मंत्रालयातर्फे हा पुरस्कार देण्यात येतो. इसवी सन २०१८ मध्ये भारतातील ११२ महिलांना हा पुरस्कार देण्यात आला. यात महाराष्ट्रातील १६ महिलांचा समावेश आहे.
महाराष्ट्रातील पुरस्कृत महिला
अन्य पुरस्कारात स्मशानघाटावर काम करणारी प्रथम महिला, पहिल्या महिला वैमानिक,लेफ्टनंट जनरल बनणारी प्रथम महिला, भारतीय सेनेज रुजू होणारी प्रथम महिला,पहिली महिला मर्चंट नेव्हीची कप्तान, अंटार्टिकाला पोचणारी प्रथम महिला आदिंचा समावेश आहे.
वर्ग:भारतीय पुरस्कार वर्ग:महिला
ट्यूओफ्लोस, इथियोपिया
ट्युओफ्लोस किंवा थियोफिलस (गीझ:ቴዎፍሎስ, राज्यकालातील नाव वाल्दा अंबासा, गीझ ወልደ አምበሳ, छावा) हा जुलै १, इ.स. १७०८ - नोव्हेंबर १४, इ.स. १७११ दरम्यान इथियोपियाचा नेगुसा नागास्त होता. हा इयासु पहिल्याचा भाऊ होता.
वर्ग:इथियोपियाचे सम्राट वर्ग:इ.स. १७११ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२००२ ब्रिटिश ग्रांप्री
वर्ग:ब्रिटिश ग्रांप्री वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. २००२ मधील खेळ
बस्ती लोकसभा मतदारसंघ
बस्ती हा उत्तर प्रदेश राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ
मांडरा
मांडरा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
वंडर वुमन १९८४
वंडर वुमन १९८४ हा २०२०चा हॉलिवूड चित्रपट आहे. हा चित्रपट डी. सी. कॉमिक्सच्या वंडर वुमन या व्यक्तिरेखेवर आधारित आहे. हा चित्रपट २०१७मध्ये प्रदर्शित झालेल्या वंडर वुमन या चित्रपटाचा दुसरा भाग आहे. हा चित्रपट डी सी एक्सटेन्डेड युनिव्हर्सचा भाग आहे. गाल गॅडोट ने या चित्रपटात डायना प्रिन्स/वंडर वूमनची भूमिका केले आहे.
तसेच 'क्रिस पेन', खरिस्तेन विंग , पेद्रो पास्कल , रॉबिन राईट आणि कोंनी नेल्सन यांनी भूमिका निभावल्या आहेत.हा चित्रपटतील घटना १९८४ या वर्षात घळत आहेत असे दर्शवले आहे आणि शित युद्धाच्या काळात घळत आहेत असे दर्शवले आहे. कथानकात डायना आणि तिचा जिवलग मित्र स्टीव ट्रेवर यांचा सामना मॅक्सवेल लॉर्ड आणि चित्ता यांच्याशी होताना दाखविलेले आहे.
कथानक
डीआना चित्ता आणि मॅक्सवेल लॉर्ड यांच्याशी लढते.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०२० मधील इंग्लिश चित्रपट
धनिष्ठा (नक्षत्र)
(Delphinus) हे नक्षत्रांच्या अश्विनीने सुरू होणाऱ्या यादीतले २३व्या क्रमांकाचे नक्षत्र आहे.
रुपम इस्लाम
वर्ग:पार्श्वगायक वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अचल सिंह
अचल सिंह (मे ५, इ.स. १८९५) हे भारत देशातील राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५२,इ.स. १९५७,इ.स. १९६२,इ.स. १९६७ आणि इ.स. १९७१ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील आग्रा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:आग्र्याचे खासदार वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
हीना पांचाळ
हीना पंचाल ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. हीना प्रामुख्याने मराठी व हिंदी चित्रपटात काम करते. २०१९ साली हीना बिग बॉस मराठी २ मध्ये स्पर्धक म्हणून प्रवेश घेतला.
संदर्भ
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भारताची जनगणना १९६१
१८७१ पासून दर दशकात भारतात होणाऱ्या जनगणनेच्या मालिकेतील १९६१ची भारताची जनगणना ही १० वी जनगणना होती. १९६१ मध्ये भारताची लोकसंख्या २२,६२,९३,२०१ पुरुष आणि २१,२९,४१,५७० स्त्रिया अशी एकूण ४३,९२,३४,७७१ (४३ करोड ९२ लाख ३४ हजार सातशे एकाहत्तर) होती. एकूण लोकसंख्या ही १९५१ च्या जनगणनेत मोजलेल्या ३६,१०,८८,०९० लोकांपेक्षा ७,८१,४६,६८१ ने अधिक वाढली, म्हणजेच २१.५१% जास्त.
२००१ ब्रिटिश ग्रांप्री
वर्ग:ब्रिटिश ग्रांप्री वर्ग:इ.स. २००१ मधील खेळ वर्ग:रिकामी पाने
भारताची जनगणना १९६१
जनगणना
१९६१ च्या जनगणनेनुसार,
हे देखील पहा[संपादन]
१९६१
गोंडा लोकसभा मतदारसंघ
गोंदा हा उत्तर प्रदेश राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ
इ.स. ८५७
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८५७ वर्ग:इ.स.च्या ८५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
ए २ दूध
ए२ दूध (इंग्रजी:A2 milk) हा गायींच्या दुधाचा एक प्रकार आहे ज्यामध्ये मुख्यतः ए१ नावाच्या β-केसिन (उच्चार:बीटा केसीन) प्रथिनांचा अभाव असतो. बीटा केसीन हे गाईच्या दुधातील एक महत्त्वाचे प्रथिन आहे. ए१ आणि ए२ असे दुधाचे दोन प्रकार आहेत. ए१ प्रकारचे बीटा केसीन युरोपियन (Bos taurus किंवा Bos primigenius taurus) गायींच्या दुधात आणि A2 प्रकारचे बीटा केसीन भारतीय उपखंडातील गायींच्या म्हणजे Bos indicus प्रकारच्या गायींच्या दुधात आढळते.
जर्सी, होल्स्टीन आणि फ्रीशियन गायी यांसारख्या पाश्चात्य जातीच्या गायींपासून मिळणाऱ्या दुधाला ए१ दूध म्हणतात. या दुधात ए१ केसीन प्रोटीन आढळते, त्यामुळे या दुधाला ए१ असे नाव देण्यात आले आहे. केसिन प्रोटीन अल्फा (α) आणि बीटा (β) सारखे प्रोटीन आहेत. त्यातील बीटा प्रथिनांना ए१ आणि ए२ अशी नावे आहेत आणि ज्यामध्ये ए१ बीटा प्रोटीन आढळते त्याला ए१ दर्जाचे दूध म्हणतात.
ए१ दूध आरोग्यावर अनेक प्रकारे परिणाम करते. त्यात असलेल्या BCM-7 किंवा Beta Casomorphin-7च्या उपस्थितीमुळे मध्यवर्ती मज्जासंस्थेवर मॉर्फिनसारखे परिणाम होतात. जो कोणी एकदा याचे सेवन करतो त्याला त्याची सवय होऊ शकते आणि ते न्यूरो डिसऑर्डरसाठी देखील कारणीभूत ठरू शकते. तसेच ते आपल्या शिकण्याच्या क्षमतेवर देखील परिणाम करू शकते. उच्च दुग्धशर्करा असहिष्णुतेसह, ए१ प्रकारचे दूध कर्बोदकांमधे आणि चरबीने समृद्ध आहे जे मानवांच्या आतड्यांमध्‍ये हानिकारक जीवाणूंच्या वाढीस प्रोत्साहन देऊ शकते. असे दूध पिल्‍याने मुलांची प्रतिकारशक्ती देखील कमी करते. तसेच या दुधाचा तुमच्या अंतर्गत हार्मोनल प्रणालीवरही नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. त्याच्या सेवनाने टाइप-१ मधुमेह आणि हृदयविकाराचा धोका देखील वाढू शकतो. ए१ दुधामध्ये हिस्टामाइन देखील असते ज्यामुळे त्वचेची ऍलर्जी, नाक वाहणे, दमा आणि लहान मुलांमध्ये खोकला होऊ शकतो. या दुधात लिपिड्स देखील असतात जे मुलांच्या चयापचयवर परिणाम करू शकतात. या दुधामुळे मुलांमध्ये मधुमेह आणि लठ्ठपणाचा दीर्घकाळ धोका होऊ शकतो.
ए१ आणि ए२ दूध
ए२ बीटा केसीन हे भारतातील गायींच्या दूधात आढळते. वास्तविक, दुधात असलेली प्रथिने पेप्टाइड्समध्ये रूपांतरित होतात. पुढे ते अमीनो ऍसिडचे रूप घेते. या प्रकारचे दूध पचायला सोपे असते. ए१ बीटा केसिनमधील पेप्टाइड्स अमिनो ऍसिडमध्ये मोडता येत नाहीत. या कारणास्तव, ते पचत नाही, ज्यामुळे अनेक रोग होतात. वास्तविक, BCM7 नावाचे एक लहान प्रथिन असते, जे ए२ दूध देणाऱ्या गायींच्या मूत्र, रक्त किंवा आतड्यांमध्ये आढळत नाही, परंतु तेच प्रथिन ए१ गायींच्या दुधात आढळते, त्यामुळे ए१ दूध पचण्यास कठीण जाते. बीटा केसिन प्रोटीन साखळीमध्ये प्रोलाइन 67 व्या क्रमांकावर असल्यास त्याला ए१ म्हणतात आणि जर ते हिस्टिडाइन असेल तर त्याला ए२ प्रकार म्हणतात.
ए१ दुधामुळे टाईप 1 मधुमेह, हृदयविकार, मुलांमध्ये सायकोमोटरचा मंद विकास, ऑटिझम, स्किझोफ्रेनिया, ऍलर्जीपासून संरक्षण करण्यास असमर्थता यासारखे दोष निर्माण होतात.
दोन्ही दुधात लैक्टोज असते, परंतु ए२ दुधात असलेले लैक्टोज सहज पचवता येते. याव्यतिरिक्त, त्यात प्रोलाइन नावाचे अमिनो ॲसिड असते, ज्यामुळे ते फायदेशीर ठरते. मानव, शेळी आणि मेंढी यांचे दूध फक्त ए२ आहे.
इतिहास
शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की ५,००० ते १०,००० वर्षांपूर्वी झालेल्या उत्परिवर्तनाच्या रूपात या फरकाची उत्पत्ती झाली होती-जसे गुरेढोरे उत्तरेकडे युरोपमध्ये नेले जात होते-जेव्हा 67 व्या स्थानावरील प्रोलाइनची जागा हिस्टिडाइनने घेतली होती, त्यानंतर हे उत्परिवर्तन पाश्चात्य जगामध्ये मोठ्या प्रमाणात कळपांमध्ये पसरले होते.
द नॅशनल ब्यूरो ऑफ ॲनिमल जेनेटिक्स रिसोर्सेस कर्नाल येथील शास्त्रज्ञ डॉ मोनिका सोढी यांच्या मते, त्या शेतकऱ्यांना ए२ दुधनिर्मिती कडे वळण्यास प्रवृत्त करत आहेत, ज्याला काही प्रमाणात यशही मिळाले आहे. २०१२ च्या इंडियन जर्नल ऑफ एंडोक्रिनोलॉजी मध्ये डॉ. सोढी यांनी प्रकाशित केलेल्या शोधनिबंधात असे नोंदवले गेले की, "जे लोक ए२ दूध पितात किंवा त्याचे उप-उत्पादने वापरतात त्यांना टाइप-१ मधुमेह आणि हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी रोग होण्याची शक्यता फारच कमी असते. हे आईच्या दुधाइतकेच उपयुक्त असते आणि त्याचे पचन देखील सोपे असते. (२०१२ पर्यंत) ए१ दुधाबाबत कोणताही संपूर्ण संशोधन अहवाल समोर आलेला नसला तरी आपण जे पाहिले त्यानुसार ए१ दुधाचा पोटातील पचनक्रियेवर चांगला परिणाम होतो. या काळात तयार होणाऱ्या उपपदार्थांमुळेही आरोग्याच्या समस्या उद्भवू शकतात."
व्यापारीकरण
गायींचे असे दूध 'A2 मिल्क कंपनीने' बाजारात आणले होते आणि ते मुख्यतः ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड, चीन आणि युनायटेड स्टेट्समध्ये विकले जाते. युनायटेड किंगडममध्ये २०१२ आणि २०१९ दरम्यान विकले गेले. गाईच्या दुधाव्यतिरिक्त, मानव, मेंढ्या, शेळ्या, गाढवे, याक, उंट, म्हैस आणि इतरांच्या समावेशासह, बहुतेक A2 β-casein देखील असते आणि म्हणून "ए२ दूध" हा शब्द देखील त्या संदर्भात वापरला जाऊ शकतो. "A2" आणि "A2 MILK" हे 'ए२ मिल्क कंपनीचे" ट्रेडमार्क आहेत.
'ए२ मिल्क कंपनी' आणि शेळीच्या दुधाचे उत्पादन करणाऱ्या 'काही कंपन्या' असा दावा करतात की ए१ प्रथिने असलेले दूध हानिकारक आहे. दुग्धजन्य पदार्थांचे सेवन (ए१ आणि ए२ प्रथिनांसह) आणि मधुमेहाच्या घटनांमधील संबंधांवरील संशोधनाच्या 2014च्या पुनरावलोकनात असे आढळून आले की लहान मुलांद्वारे दुग्धजन्य पदार्थांचे सेवन आणि टाइप 1 मधुमेह (टाइप 1 मधुमेह) यांच्यात सकारात्मक संबंध असल्याचे दिसून आले. पर्ड्यू युनिव्हर्सिटी आणि ऑकलंड युनिव्हर्सिटीच्या 2020 पेपर्सच्या जोडीने असे मान्य केले आहे की ज्या लोकांना ए१ दुधा ऐवजी ए२ दुधाचे पचन सहज होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय वर्ग:अन्न
२००० ब्रिटिश ग्रांप्री
वर्ग:ब्रिटिश ग्रांप्री वर्ग:इ.स. २००० मधील खेळ वर्ग:रिकामी पाने
हिमाचल प्रदेशमधील जिल्हे
भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यात १२ जिल्हे आहेत. त्यांवर एक दृष्टिक्षेप.
मनसंतोषगड
मनसंतोषगड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे. हा किल्ला आंबोली घाटाच्या माथ्यापाशी मनोहरगडाजवळ आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
ट्रेव्हर जेस्टी
ट्रेव्हर एडवर्ड जेस्टी (२ जून, १९४८:हॅंपशायर, इंग्लंड - हयात) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९८३ मध्ये १० आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बार्बरा वूड
रुथ बार्बरा वूड (१९ मार्च, १९१७:इंग्लंड - १९९८:इंग्लंड) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९४९ मध्ये १ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स. ८५९
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८५९ वर्ग:इ.स.च्या ८५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
सीझर प्रांडेली
वर्ग:इटलीचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भुताचा भाऊ (चित्रपट)
भुताचा भाऊ हा १९८९ला प्रदर्शित झालेला मराठी चित्रपट आहे. अशोक सराफ आणि सचिन पिळगावकर यांनी या चित्रपटात मुख्य भूमिका निभावल्या आहेत.
कथा
बंडूला अप्पाजी, इंद्रसेन आणि दयाराम या तीन गुंडांनी ठार केले. तो भूत बनतो. तो आपला दीर्घ हरवलेला भाऊ आणि आई शोधण्यासाठी प्रवास करतो. त्याचा लहान भाऊ नंदू (सचिन पिळगावकर) हा भेकड माणूस आहे. बंडू त्याला भेटतो आणि या गुंडांनी त्याला कसे मारले ते सांगते. तो त्याला गावी यायला सांगतो. बंडूचा आत्मा फक्त नंदूलाच दिसतो. बंडूचा आत्मा बऱ्याच वेळा नंदूच्या शरीरात शिरला आणि ते एकत्र या गुंडांशी युद्ध करतात.
कलाकार
कलाकार आणि त्यांनी साकारलेल्या भूमिका -
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मराठी चित्रपट
भीमराव विष्णुजी बडदे
भीमराव विष्णूजी बडदे (ऑगस्ट १, इ.स. १९४७) हे भारत देशातील राजकारणी होते. ते भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९६च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये महाराष्ट्र राज्यातील कोपरगाव लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:कोपरगावचे खासदार वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रेस मॉर्गन
ग्रेस अँजेला मॉर्गन (५ मे, १९०९:सरे, इंग्लंड - २० ऑक्टोबर, १९९६:सरे, इंग्लंड) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९४९ ते १९५१ दरम्यान २ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बलरामपूर लोकसभा मतदारसंघ
बलरामपूर हा उत्तर प्रदेश राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ होता. २००८ साली हा मतदारसंघ बरखास्त करण्यात आला. भारताचे माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी येथून भारतीय जनसंघ पक्षातर्फे १९५७ व १९६७ साली निवडून आले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:बलरामपूर जिल्हा वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ
२०१० फिफा विश्वचषक गट ब
गट बचा विजेता गट अच्या उपविजेत्या सोबत सामना खेळेल. गट बचा उप विजेता गट अच्या विजेत्या सोबत सामना खेळेल.
सर्व स्थानिक वेळ (यूटीसी+२)
१९९९ ब्रिटिश ग्रांप्री
वर्ग:ब्रिटिश ग्रांप्री वर्ग:इ.स. १९९९ मधील खेळ वर्ग:रिकामी पाने
अब्राम इयॉफ
अब्राम फेदोरोविच (Абра́м Фёдорович Ио́ффе; २९ ऑक्टोबर १८८० - १४ ऑक्टोबर १९६०) हा एक सोव्हिएत-रशियन भौतिकशास्त्रज्ञ होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १८८० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू वर्ग:रशियन भौतिकशास्त्रज्ञ
कुलवधू (मालिका)
कुलवधू ही झी मराठी वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक मालिका आहे. या मालिकेची सुरुवात महाराष्ट्राची महामालिका म्हणून करण्यात आली होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
भारतीय क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
ह्या विभागाचा प्रमुख लेख पाहण्यास येथे जा ..भारतीय क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे =पाकिस्तान दौरे=
=बाह्य दुवे=
=हे सुद्धा पहा=
दरासरापडार
दरासरापडार हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भारतीय क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
पाकिस्तान वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
दरासरापडार
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
शततारका (नक्षत्र)
शततारका किंवा शतभिषज (इंग्रजीत Gamma Aquarii) हे आकाशातील २७ नक्षत्रांपैकी हे एक नक्षत्र आहे. हिंदू ज्योतिषशास्त्रात मानल्या गेलेल्या राहू या ग्रहाची ही देवता समजली गेली आहे.
हे सुद्धा पहा
भारतीय सत्तावीस नक्षत्रांपैकी हे चोविसावे नक्षत्र आहे. यात शंभर तारे आहेत अशी कल्पना आहे, म्हणून त्याचे नाव ‘शततारका’ असे पडले आहे. तथापि खगोलाच्या या भागात मोठे तारेच नाहीत. लँब्डा अँक्वारी हा या नक्षत्राचा योगतारा (प्रमुख तारा) असून तो जवळजवळ ⇨ क्रांतिवृत्तावरच आणि मीनास्य (फोमलहॉट) या मोठ्या ताऱ्याच्या उत्तरेस सु. २२० अंतरावर आहे. या ताऱ्याची ⇨ प्रत ३.८ असून त्याचे स्थान होरा २२ ता. ५० मि.; क्रांती – ७० ४९·५ [⟶ ज्योतिषशात्रीय सहनिर्देशक पद्धती] असे आहे. या नक्षत्राचे दुसरे नाव शतभिषज् किंवा शंतभिषा असे आहे. फलज्योतिषानुसार हे नक्षत्र कल्याणप्रद, ऊर्ध्वमुख व मंदलोचन असे सांगितले आहे. याची देवता इंद्र (वरुण) व आकृती वर्तुळ कल्पिली आहे. या नक्षत्राचा अंतर्भाव कुंभ राशीत होतो. ठाकूर, अ. ना.(स्रोत: मराठी विश्वकोश)
वर्ग:नक्षत्र
१९९८ ब्रिटिश ग्रांप्री
१९९८ ब्रिटिश ग्रांप्री ही १२ जुलै, १९९८ रोजी झालेली फॉर्म्युला वन शर्यत होती. ही शर्यत मायकेल शुमाखरने जिंकली.
वर्ग:ब्रिटिश ग्रांप्री वर्ग:इ.स. १९९८ मधील खेळ
मनोहरगड
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
बिलासपूर जिल्हा, हिमाचल प्रदेश
बिलासपुर हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बिलासपुर येथे आहे.
चतुःसीमा
वर्ग:बिलासपूर जिल्हा, हिमाचल प्रदेश
१९९७ ब्रिटिश ग्रांप्री
वर्ग:ब्रिटिश ग्रांप्री वर्ग:इ.स. १९९७ मधील खेळ वर्ग:रिकामी पाने
इ.स. ८६०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८६० वर्ग:इ.स.च्या ८६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
भारताची जनगणना १९५१
१८७१ पासून दर दशकात भारतात होणाऱ्या जनगणनेच्या मालिकेतील १९५१ची भारताची जनगणना ही ९ वी जनगणना होती. ही स्वातंत्र्यानंतर झालेली भारताची पहिली जनगणना होती. १९५१ मध्ये भारताची लोकसंख्या १८,५५,२८,४६२ पुरुष आणि १७,५५,५९,६२८ स्त्रिया अशी एकूण ३६,१०,८८,०९० (३६ करोड १० लाख ८८ हजार नव्वद) होती. १९५१ मध्ये एकूण लोकसंख्या ही स्वातंत्र्याअगोदरच्या जनगणनेपेक्षा १३.३१% ने अधिक वाढली होती.
जनगणना
१९५१ च्या जनगणनेनुसार,
हे देखील पहा[संपादन]
१९६१
सुंकम अचलु
सुंकम अचलु(मार्च ३, इ.स. १९२४) हे भारत देशातील राजकारणी होते. ते पीपल्स डेमॉक्रॅटिक फ्रंट पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५२च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन हैदराबाद राज्यातील नालगोंडा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य वर्ग:नालगोंडाचे खासदार वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
बहराईच लोकसभा मतदारसंघ
बहराईच हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील ८० लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक आहे. केवळ अनुसूचित जातीच्या (एससी) उमेदवारांसाठी खुला असलेल्या ह्या मतदारसंघात बहराईच जिल्ह्यातील ५ विधानसभा मतदारसंघ आहेत.
भारतीय जनता पक्षाच्या सावित्री बाई फुले ह्या येथील विद्यमान खासदार आहेत
बाह्य दुवे
संपूर्ण माहिती
२००९ इंडियन प्रीमियर लीग
२००९ भारतीय प्रीमियर लीग हंगाम हा भारतीय प्रीमियर लीगचा दुसरा हंगाम होता. हा हंगाम एप्रिल १० ते मे २९, २००९ दरम्यान पार पडला. स्पर्धेचे स्वरूप २००८ सारखेच असेल. ही स्पर्धा भारताऐवजी दक्षिण आफ्रिकेत खेळली गेली. स्पर्धेच्या कालावधीत होणाऱ्या भारतीय निवडणुकांमुळे स्पर्धकांची सुरक्षा पाहिजे तितकी नसण्याच्या शक्यतेमुळे असे करण्यात आले.
बदल
२००९ हंगामात काही नियमांमध्ये बदल करण्यात आला आहे. एका संघातील आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंची संख्या ८ पासून वाढवून १० करण्यात आलेली आहे, परंतु एका सामन्यात एका संघा कडून जास्तीत जास्त चार आंतरराष्ट्रीय खेळाडू खेळू शकतात ह्या नियमात बदल करण्यात आलेला नाही.
नियम
स्पर्धेचे स्वरूप व नियम प्रथम हंगामा प्रमाणे राहतील.साखळी सामन्यात गुण खालील प्रमाणे देण्यात येतील:
सामन्याच्या शेवटी जर धावसंख्या समसमान असेल तर विजेता ठरवण्यासाठी, प्रत्येक संघासाठी एक षटक एलिमिनेटर किंवा सुपर ओव्हर:
तिप्पेहळ्ळी
तिप्पेहळ्ळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
विलार्ड प्राइस
विलार्ड डिमिल प्राइस (जुलै २८, इ.स. १८८७:कॅनडा - ऑक्टोबर १४, इ.स. १९८३) हा अमेरिकन लेखक आणि पत्रकार होता. याने लहान मुलांसाठीची पुस्तके तसेच प्रवासवर्णन आणि प्राकृतिक इतिहासाबद्दलची पुस्तके लिहिली आहेत.
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १८८७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रसिका सुनील
रसिका सुुनील धबडगांवकर (जन्म ३ ऑगस्ट १९९२ - अकोला, महाराष्ट्र) ही एक मराठी अभिनेत्री आहे. रसिका माझ्या नवऱ्याची बायको मालिकेसाठी विशेष लोकप्रिय आहे.
मागील जीवन आणि शिक्षण
रसिकाचा जन्म अकोला, महाराष्ट्र येथे झाला. रसिकाने बेडेकर कॉलेज येथून आपलं ग्रॅज्युएशन पूर्ण केले. तिने भरतनाट्यम मध्ये डिप्लोमा केला आहे. बालपणी तिने नाट्य स्पर्धेत भाग घेतला होता.
मालिका
(२२ ऑगस्ट २०१६ ते ०१ सप्टेंबर २०१८, १३ जुलै २०२० ते ०२ जानेवारी २०२१ आणि ४ ते ७ मार्च २०२१)
बाह्य दुवे
रसिका सुनिल आयएमडीबीवर
संदर्भ
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कैसरगंज लोकसभा मतदारसंघ
कैसरगंज हा उत्तर प्रदेश राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ
२००७ ब्राझिलियन ग्रांप्री
वर्ग:ब्राझिलियन ग्रांप्री वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. २००७ मधील खेळ
येरंडा
येरंडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
व्हिसेंते देल बोस्क
वर्ग:स्पेनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२००६ ब्राझिलियन ग्रांप्री
वर्ग:ब्राझिलियन ग्रांप्री वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. २००६ मधील खेळ
बाराबंकी लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ
अर्नी हेस
हेस, अर्नी वर्ग:इ.स. १८७६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२००५ ब्राझिलियन ग्रांप्री
वर्ग:ब्राझिलियन ग्रांप्री वर्ग:रिकामी पाने ब्राझिलियन ग्रांप्री
२००४ ब्राझिलियन ग्रांप्री
वर्ग:ब्राझिलियन ग्रांप्री वर्ग:रिकामी पाने ब्राझिलियन ग्रांप्री
अयोध्या लोकसभा मतदारसंघ
अयोध्या हा उत्तर प्रदेश राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ
अच्युत महाराज
वयाच्या १७ व्या वर्षी घराबाहेर पडलेल्या अच्युत महाराजांचे १७ ऑक्टोबर १९४१ ला वरखेड येथे आगमन झाले. तीन दिवसांनी येथेच त्यांची राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांचेशी पहिली भेट झाली. भेटीच्या दुसऱ्याच दिवशी महाराजांनी त्यांना तपश्‍चर्येचा मंत्र दिला. त्यानुसार परतोडच्या जंगलात १९५८पर्यंत अच्युत महाराजांनी तपसाधना केली. १९६१ साली महाशिवरात्रीला त्यांचा पहिला ग्रंथ ‘श्री पंचधारा स्रोत’ प्रकाशित झाला. नंतर कौंडण्यपूर येथील वास्तव्यादरम्यान तब्बल सात वर्ष त्यांनी विविध ग्रंथांचे लेखन केले. त्यांनी लिहिलेल्या ग्रंथाद्वारे व लोकांसमोर दिलेल्या प्रवचनांमधून त्यांनी पुष्कळ समाजप्रबोधन केले.
त्यांचे अन्य ग्रंथ
असे सुमारे शंभर ग्रंथ त्यांनी लिहिले.
अच्युत महाराज यांचे निधन दि. ७ सप्टेंबर २०१२ रोजी झाले; त्यांची समाधी अमरावती जिल्ह्यातील शेंदूरजना बाजार येथे आहे.
अच्युत महाराज अच्युत महाराज वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू वर्ग:विदर्भ वर्ग:कीर्तनकार वर्ग:लेखक
सोरडी
सोरडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
जॅक ओ'कॉनोर
जॅक ओ'कॉनोर (नोव्हेंबर ६, इ.स. १८९७:कॅम्ब्रिज, इंग्लंड - फेब्रुवारी २२, इ.स. १९७७:बकहर्स्ट हिल, एसेक्स, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९२९-३० मोसमात चार कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
प्रसन्न आचार्य
प्रसन्न आचार्य(ऑगस्ट ८,इ.स. १९४९-हयात) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत.ते बिजू जनता दल पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९८,इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये ओडिशा राज्यातील संबलपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:बिजू जनता दल नेते वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:संबलपूरचे खासदार वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
शेंदूरजना बाजार
‎ महाराष्ट्रातील अमरावती जिल्ह्यातल्या तिवसा येथून ३ कि.मी. अंतरावर शेंदूरजना बाजार हे गुरांच्या बाजारासाठी प्रसिद्ध असलेले गाव आहे. हे गाव सूर्यगंगा नदीच्या तीरावर वसले असून तेथे श्री संत अच्युत महाराज यांचा आश्रम आहे. या गावी गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी स्थापन केलेल्या भारत सेवक समाजाच्या सुरुवातीला स्थापन झालेल्या शाखांपैकी एक शाखा होती. येथे शिवाजीराव पटवर्धन यांच्या कुष्ठरोग्यांसाठी स्थापन केलेल्या तपोवन या संस्थेची शाखा होती.
वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील गावे
के.आर. अचार
'''के.आर. अचार'''(जन्म:एप्रिल ८,इ.स. १८९४) हे भारत देशातील राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन म्हैसूर राज्यातील मंगळूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य वर्ग:मंगळूरचे खासदार वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म
जैतापूर (हिंगणघाट)
जैतापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हिंगणघाट तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
सार्वत्रिक लसीकरण कार्यक्रम
वैश्विक लसीकरण कार्यक्रम हा भारत सरकारने १९८५ मध्ये सुरू केलेला लसीकरण कार्यक्रम आहे. १९९२ मध्ये हा बाल अस्तित्व आणि सुरक्षित मातृत्व कार्यक्रमाचा एक भाग बनला आणि २००५ पासून राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियानांतर्गत (एनआरएचएम) हा एक महत्त्वाचा भाग आहे. यालाच सार्वत्रिक लसीकरण कार्यक्रम किंवा नियमित लसीकरण कार्यक्रम असेही म्हणतात.
समाविष्ट असलेल्या लसी
या कार्यक्रमात आता क्षयरोग, डिप्थीरिया, डांग्या खोकला, धनुर्वात, पोलिओमायलाईटिस, गोवर, हिपॅटायटीस बी, अतिसार, जपानी एन्सेफलायटीस, रुबेला, न्यूमोनिया (हिमोफिलस इन्फ्लुएंझा टाइप बी) आणि न्यूमोकोकल रोग (न्यूमोकोकल आणि न्युमोनिया आणि मेंदूज्वराचे लसीकरण) समाविष्ट आहे. हिपॅटायटीस बी आणि न्यूमोकोकल रोग अनुक्रमे २००७ आणि २०१७ मध्ये जोडले गेले.
यूआयपीमध्ये समावेश झालेल्या इतर रोगांच्या लसी म्हणजे निष्क्रिय पोलिओ लस (आयपीव्ही), रोटाव्हायरस लस (आरव्हीव्ही), गोवर-रुबेला लस (एमआर). देशातील वैश्विक लसीकरण कार्यक्रमात (यूआयपी) चार नवीन लसी आणल्या गेल्या आहेत, ज्यात इंजेक्टेबल पोलिओ लस, जपानी एन्सेफलायटीस आणि न्यूमोकोकल कन्जुगेट लस यासाठी प्रौढांच्या लसींचादेखील समावेश आहे.
रोटा विषाणू, रूबेला आणि पोलिओ (इंजेक्टेबल) या लसी देशाला सहस्रक विकास उद्दिष्टातील ४ उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी मदत करतील. या उद्दिष्टांमध्ये २०१५ पर्यंत बालमृत्यू दर दोन-तृतीयांशने कमी करणे, तसेच जागतिक स्तरावर पोलिओ निर्मूलनाचे लक्ष्य गाठणे समाविष्ट आहे. जपानी एन्सेफलायटीस विरुद्ध प्रौढांची लसदेखील हा रोग मोठ्या प्रमाणावर असलेल्या जिल्ह्यांमध्ये लागू केली जाईल. देशातील लसीकरणविषयक सर्वोच्च वैज्ञानिक सल्लागार संस्था, नॅशनल टेक्निकल ॲडव्हायझरी ग्रुप ऑफ इंडियाने (एनटीएटीआय) असंख्य वैज्ञानिक अभ्यास आणि सर्वसमावेशक विचारविनिमयानंतर या नवीन लसी लागू करण्याच्या शिफारसी केल्या आहेत.
या नवीन लसींच्या सहाय्याने आता भारताचा वैश्विक लसीकरण कार्यक्रम (युआयपी) दरवर्षी २.७ कोटी दशलक्ष बालकांना ३ रोगांविरुद्ध विनामूल्य लस प्रदान करेल. पेंटाव्हॅलेंट लस समाविष्ट करण्याच्या ताज्या निर्णयामुळे सुमारे एक लाख शिशु आणि प्रौढ लोकांचा मृत्यू रोखण्यास मदत होईल आणि या रोगांमुळे दरवर्षी सुमारे १० लाख व्यक्तींना रुग्णालयात दाखल केले जाते, ते टाळले जाईल.
“चार नवीन जीवनरक्षक लसींचा समावेश, देशातील बालपण आणि बालमृत्यू आणि विकृती कमी करण्यात महत्त्वाची  भूमिका बजावेल. यापैकी अनेक लसी आधीच खाजगी प्रॅक्टिशनर्सच्या माध्यमातून ज्यांना परवडतील त्यांना उपलब्ध आहेत. सामाजिक आणि आर्थिक स्थिती विचारात न घेता लसीकरणाचे फायदे समाजातील सर्व घटकांपर्यंत पोहोचतील हे आता सरकार सुनिश्चित करेल", असे पंतप्रधान म्हणाले.
फेब्रुवारी २०१७ पासून केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने यूआयपीमध्ये गोवर-रुबेला लस आणली.
लसीकरण सेवा उपलब्ध असलेली ठिकाणे
लसीकरण सेवा खालील ठिकाणी उपलब्ध असतात.
संदर्भ
वर्ग:आरोग्य वर्ग:भारतातील शासकीय योजना
२००३ ब्राझिलियन ग्रांप्री
वर्ग:ब्राझिलियन ग्रांप्री वर्ग:रिकामी पाने ब्राझिलियन ग्रांप्री
२००२ ब्राझिलियन ग्रांप्री
वर्ग:ब्राझिलियन ग्रांप्री वर्ग:रिकामी पाने ब्राझिलियन ग्रांप्री
हॅरोल्ड रॉबिन्स
हॅरोल्ड रॉबिन्स (२१ मे, १९१६ - १४ ऑक्टोबर, १९९७) हे अमेरिकन लेखक होते. यांच्या पुस्तकांच्या ३२ भाषांमध्ये ७५ कोटी प्रती विकल्या गेल्या.
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
येळदरी
येळदरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
नाना फडणवीस
बाळाजी जनार्दन भानू ऊर्फ नाना फडणवीस किंवा नाना फडणीस (जन्म : सातारा-महाराष्ट्र, १२ फेब्रुवारी १७४२; - पुणे, १३ मार्च  १८००) हे पेशव्यांच्या दरबारी असणारे मराठा साम्राज्यातील मुत्सद्दी होते. नाना फडणवीस हे नुसतेच शहाणे होते, योद्धे नव्हते यास्तव ते पेशवाईतील साडेतीन शहाण्यांपैकी अर्धे शहाणे समजले जात. (इतर तीन पूर्ण शहाणे - सखारामबापू बोकील, देवाजीपंत चोरघडे आणि विठ्ठल सुंदर)
जीवन
नाना फडणवीस यांचे मूळ घराणे कोकणातल्या रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन येथील होते. त्यांचा जन्म साताऱ्याला झाला. बालवयातच नानासाहेब पेशव्यांच्या सान्निध्यात आल्यामुळे त्यांना राज्यकारभाराचे शिक्षण मिळाले. वयाच्या २०व्या वर्षी थोरल्या माधवरावांकडून त्यांना फडणिशीची वस्त्रे मिळाली. एवढे मोठे पद नानांनी आपल्या कर्तृत्वाने आणि मुत्सद्दीपणाने सांभाळले.
आपल्या चातुर्याच्या बळावर नानांनी राजकीय घडी बसवलीच होती पण त्यांची कामाची तडफ, त्यांच्या वागण्यातला समतोलपणा या बरोबरच पेशवाई आणि राजसत्तेचा दबदबा आणि दरारासुद्धा त्यांनी वाढवला. इंग्रजांचा पाडाव करण्यातही ते यशस्वी झाले.
थोरल्या माधवराव पेशव्यांच्या मृत्यूनंतर पेशवाईची विस्कटलेली घडी महादजी शिंद्यांच्या मदतीने त्यांनी पुन्हा रुळावर आणली आणि दक्षिणेतील मराठी सत्तेचे वर्चस्व टिकवून ठेवले, पुण्याचे वैभव वाढवले. सवाई माधवराव पेशव्यांच्या अपघाती निधनानंतर सात-आठ महिने नानांनी तुरुंगवासही भोगला. पुढे आजारपणात १३ मार्च १८०० रोजी त्यांचा अंत झाला.
नाना फडणवीस आणि उत्तर पेशवाई
नाना फडणवीस यांची दोन लग्ने झाली होती. नानांचे पहिले लग्न दहाव्या वर्षी झाले; या स्त्रीचे नाव यशोदाबाई.
रावबाजीच्या म्हणजे दुसऱ्या बाजीराव पेशव्याच्या स्वभावाचा धसका नाना फडणवीस यांच्या जिऊबाई या पत्नीनेही घेतला होता. नाना गेल्यावर या बाजीरावाने नानांच्या अरबांचा पगार चुकता करून नानांचे वाडे, जहागीर व इनामी गावे जप्त केली. नानांजवळील अफाट संपत्ती हाती येण्यासाठी जिऊबाईस शनिवारवाड्यात आणून ठेवले. दौलतराव शिंद्याचीही त्या संपत्तीवर दृष्टी असल्याने, त्याने बाईस दत्तक देऊन आपल्या ताब्यात देण्याबद्दल पेशव्यांस विनंती केली, पण पेशव्यांनी ती नाकारली, आणि नानांचा पक्का सूड उगवला.
यानंतर नानांच्या पक्षाच्या सर्व मंडळींस पेशव्यांनी प्रतिबंधात ठेवले. यशवंतराव होळकरांनी पुणे जाळले, तेव्हा रावबाजी पळून गेले होते. तेव्हा जिऊबाई वाड्यातच होती. नानांचा व आपल्या घराण्याचा पूर्वापार संबंध जाणून यशवंतरावाने बाईस लोहगड (हा किल्ला नानांस सरकारांतून बक्षीस मिळाला होता) किल्ल्यावर नानांचा विश्वासू नोकर धोंडोपंत नित्सुरे याच्या स्वाधीन केले. नानांचा मुख्य खजिना तेथेच असे.
पुढे दोन वर्षांनी जनरल वेलस्लीने मध्यस्थी करून बाजीरावाकडून बाईस दरसाल बारा हजारांची नेमणूक करून देऊन पेशव्यांच्या आग्रहावरून बाईस लोहगड किल्ला सोडावयास लावला. पुढे बाजीराव इंग्रजांच्या मदतीने पुन्हा पुण्यात आला. तेव्हा इंग्रजांनी जिऊबाई यांस पुण्यात येण्यास सुचवले. पण "बाजीराव याची खोड फार वाईट आहे. त्यामुळे माझी पुण्यात रहाण्याची इच्छा नाही" असे तिने सांगितले. तेव्हा इंग्रजांनी बाजीरावास तिला महिना हजार रुपये देण्यास सांगून तिला पनवेलला ठेवले व सुरक्षेसाठी स्वतःचे सैन्य ठेवले. पुढे बाजीराव बिठूरला गेल्यावर तिला वाद, बेलबाग संस्थान व मेणवली गाव इनाम दिले. हजार रुपये पेन्शन सुरूच ठेवली. यानंतर शेवटपर्यंत ती मेणवली येथे राहिली. नंतर बाई इंग्रजांच्या आसऱ्याने पनवेलास पेशवाई नष्ट होईपर्यंत राहिली. पेशव्यांनी तिला आपल्या ताब्यांत आणण्याची फार खटपट केली, पण ती त्यांच्याकडे आली नाही.
इंग्रजी राज्य झाल्यावर एलफिन्स्टनने बाईस पुण्यास आणून वार्षिक हजारांची नेमणूक कायम करून, बेलबाग संस्थान व मेणवली गाव जप्तीतून मोकळे केले. नंतर बाई मेणवलीस जाऊन राहिली. तिने इ.स. १८२७ मध्ये मिरजेच्या गंगाधरराव भानू नावाच्या मुलास इंग्रजांच्या संमतीने दत्तक घेऊन त्याचे नाव माधवराव ठेविले व त्यास आपली बारा हजारांची नेमणूक, बेलबाग संस्थान व मेणवलीची वहिवाट मिळावी म्हणून फार खटपट केली. परंतु इंग्रजांनी तिचे काही एक ऐकले नाही. अखेर इसवी सन १८५४ च्या मार्चमध्ये जिऊबाई वारली. ती शहाणी व सदाचरणी असून तिने अखेरपर्यंत नानांचे नांव निष्कलंक राखले. बाई वारल्यावर तिची नेमणूक इंग्रजांनी बंद केली.
नाना फडणवीस यांचे गुप्तहेर खाते
अखबारनवीसांची(बातम्या आणणाऱ्यांची) प्रथा मराठ्यांच्या राज्यात अगोदरपासूनच होती. मराठी सत्तेचा हिंदुस्थानभर राज्यविस्तार झाल्यावर अखबारनवीसही प्रांताप्रांतांत ठिकठिकाणी नेमले गेले. पानिपतच्या प्रसिद्ध तिसऱ्या युद्धकाळात "बातम्या" वेळेवर न मिळाल्याने मराठ्यांचे फार मोठे नुकसान झाले.
नाना फडणीस यांनी तिसरे पानिपत युद्ध प्रत्यक्षात पाहिले होते. बहुदा यातूनच धडा घेऊन मराठेशाहीतील मुत्सद्दी नाना फडणीस यांनी त्यांच्या कारकिर्दीत अखबारनवीस आणि नजरबाज यांची संख्या मोठ्या प्रमाणावर वाढविली. या कारणामुळे नानांना हिंदुस्थानातीलच नाही तर परदेशातीलही बातम्या अत्यंत जलद कळत असत.
कुणबिणी, आचारी, दासी, खोजे, सेवेकरी, दर्जी, विधवा स्त्रिया, न्हावी, ब्राह्मण, पागेदार, सरदार, तेलंग, गोसावी असे कित्येक बातमीदार नानांनी नेमले होते. यांना "नजरबाज" असे म्हणत. हे नजरबाज इतके तेज होते की कित्येकांच्या रोजकीर्दीच्या नोंदीही ते नानांना पाठवत असत. या गुप्तहेरांच्या बारीकसारीक माहितीमुळे नानांना शत्रू, प्रतिपक्षातील मोठे अधिकारी, बडे सरदार, धनिक, पेढीवाले, स्वकीय सरदार, दरकदार यांची इत्थंभूत मासलेवाईक माहिती असे.
मद्रास येथील इंग्रजांची बातमी काढण्याकरिता नानांनी हैदराबादचे वकील गोविंदराव काळे यांजमार्फत 'व्यंकटराम पिल्ले' नावाचा एक मद्रासी इसम ठेवला होता. तो इंग्रजी जाणत असल्यामुळे त्याचकडून इंग्रजांचे घरातील विलायतेची बातमी मिळेल असी नानांस आशा होती. त्यास पगार दरमहा शंभर रुपये द्यावा अशी गोविंदरावाने नानांस शिफारस केली होती.
"त्यांच्या बातमीचा पल्ला फार दूरवर असून त्यांस बातमी जलद कळत असे. इंग्रज व फ्रेंच यांशी मराठी राज्याशी जसजसा संबंध अधिकाधिक जडू लागला तसतशी नानांस कलकत्ता, मद्रास, मुंबई, पांडिचेरी, माही इत्यादी ठिकाणांहून बारीकसारीक बातमी देखील कळू लागली. हिंदुस्थानबाहेर देखील फ्रेंचाच्या व इंग्रजांच्या काय काय चळवळी चालल्या आहेत इकडे नानांचे लक्ष असे. 'फ्रेंचांचा सरदार बुशी हा फ्रान्स देशाहून फौज घेऊन माॅरिशस बेटात आला..' 'युरोपात फ्रेंच, डच, पोर्तुगीज हे इंग्रजांवर उठले आहेत..' असली वर्तमाने त्यांना कळत."
म्हणूनच नाना फडणीसांना मराठेशाहीतील शहाणपण असे म्हणत. नानांच्या बाबतीत एक उक्ती प्रसिद्ध आहे, ती अशी : नानांत नाना फडणीस नाना, इतर नाना करिती ठणाणा.
वारसा
वाई येथे नाना फडणीसांचा वाडा आजही आहे. पुण्यातही नानावाडा आहे. पुण्यातील नानावाड्यात काही वर्षांपूर्वीपर्यंत टिळक-आगरकर-चिपळूणकर यांनी स्थापन केलेली न्यू इंग्लिश स्कूल भरत होती. जवळच असलेल्या वसंत टाॅकीजमधील गोंगाटाच्या त्रासाला कंटाळून डेक्कन एज्युकेशन सोसयटीने ही शाळा टिळक रोडवर नेली. नाना वाड्यात हल्ली पुणे महापालिकेचे हायस्कूल आहे. नानावाड्याच्या समोरच्या हौदाला नाना हौद म्हणतात. या हौदाला थेट कात्रजहून पाणीपुरवठा होतो, त्यामुळे या हौदाला बाराही महिने पाणी असते. पुणे महापालिकेवर हा हौद अवलंबून नाही. महापालिकेने शहराच्या पाणी पुरवठ्यात कपात केली, तरी या हौदाला तिची झळ बसत नाही.
आत्मचरित्र
नाना फडणविसांनी स्वतःचे अत्यंत प्रांजळ आत्मचरित्र लिहिले आहे.
हेही पहा
वर्ग:मराठी मुत्सद्दी वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:इ.स. १७४२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८०० मधील मृत्यू
इ.स. ८६३
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स.च्या ८६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
खाई
खाई हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
२००१ ब्राझिलियन ग्रांप्री
वर्ग:ब्राझिलियन ग्रांप्री वर्ग:इ.स. २००१ मधील खेळ वर्ग:रिकामी पाने
सुसलाड
सुसलाड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
ढोबळी मिरची
ढोबळी मिरची (शास्त्रीय नाव:Capsicum annuum) हा मिरचीचा एक प्रकार आहे. यास सिमला मिरची किंवा भोपळी मिरची असेही म्हणतात. ही तिखट नसल्याने हिला काहीजण गोडी मिरचीही म्हणतात. भारतात सहज मिळणारी भोपळी मिरची दाट हिरव्या रंगाची असते. गेल्या काही वर्षात या हिरव्या प्रकाराखेरीज लाल, पिवळी, शेंदरी, जांभळी आणि तपकिरी रंगाची सिमला मिरची बाजारात मिळू लागली आहे. हिरव्या रंगाच्या मिरचीच्या तुलनेत या रंगीत मिरच्या सहसा महाग असल्याने अजूनही त्यांचा वापर सर्वसामान्य भारतीयांत मर्यादित आहे.
चित्र दालन
वर्ग:भाज्या
प्लेयर्स (चित्रपट)
प्लेयर्स हा २०१२ साली प्रदर्शित झालेला एक बॉलिवूड चित्रपट आहे. २००३ सालच्या द इटालियन जॉब ह्या सुपरहिट हॉलिवूड चित्रपटावर आधारित आहे. ह्याची कथा संपूर्णपणे इटालियन जॉबवरून घेतली असली तरी प्रसंग व स्थाने वेगळी दाखवली आहेत. अब्बास–मस्तान ह्या जोडगोळीने दिग्दर्शन केलेल्या प्लेयर्समध्ये बॉलिवूडमधील अभिषेक बच्चन, सोनम कपूर, बिपाशा बासू, नील नितीन मुकेश, बॉबी देओल, विनोद खन्ना, ओमी वैद्य, सिकंदर खेर इत्यादी अनेक आघाडीच्या अभिनेत्यांनी काम केले असून आफताब शिवदासानी पाहुण्या कलाकाराच्या भूमिकेत चमकला आहे.
प्लेयर्सचे कथानक भारत, रशिया व न्यू झीलंड ह्या तीन देशांमध्ये घडते व त्यामध्ये चोरी, शह, काटशह इत्यादी रोमांचकपूर्ण पटकथा आहेत. ह्यामधील काही चित्रीकरण उत्तर ध्रुवावर देखील केले गेले होते.
प्लेयर्स प्रदर्शित होण्यापूर्वी चाहत्यांमध्ये व टीकाकारांमध्ये प्रचंड उत्सुकता होती. ह्या चित्रपटाची जाहिरात देखील मोठ्या प्रमाणावर करण्यात आली होती. परंतु २०१२ सालामधील पहिला प्रदर्शित झालेल्या प्लेयर्सला तिकीट खिडकीवर अपयशाचा सामना करावा लागला. अति ताणलेली कथा हे टीकाकारांच्या मते अपयशाचे मोठे कारण होते. ह्याचबरोबर वर्षामध्ये सर्वप्रथम प्रदर्शित झालेला चित्रपट आपटण्याचा इतिहास चालूच राहिला.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
खेरीअर गाय
खेरीअर गाय हा एक शुद्ध भारतीय गोवंश असून या गोवंशाचा उगम मुख्यतः ओडिशा राज्यातील नुआपाडा जिल्ह्यातील खेरीअर/खरियार गावातील आहे. त्यामुळे या गोवंशाचे नाव खेरीअर गावावरून पडले आहे. ओडिशातील नुआपाडा, कालाहांडी आणि बालनगिर जिल्ह्यांचा समावेश प्रजनन क्षेत्रात होतो. नुआपाडा जिल्ह्यातील खरियार, कोमना, सिनापली आणि बोडेन ब्लॉकमध्ये या जातीचे गोवंश मोठ्या प्रमाणात आढळतात.
वैशिष्ट्य
खेरीअर हा मुळात मशागतीचा गोवंश आहे. बैलांचा उपयोग शेतीच्या कामासाठी आणि वाहतुकीसाठी केला जातो. हे शांत, लहान आकाराचे, बलवान प्राणी आहेत, उष्णता आणि दुष्काळ सहन करतात आणि रोगांचा प्रादुर्भाव खूप कमी असतो. हे त्यांच्या डोंगराळ आणि लहरी हवामान असलेल्या मूळ प्रदेशांभोवती सापडतात.
'राष्ट्रीय डेरी विकास बोर्डाच्या (NDDB)' निकषानुसार हा मशागतीचा गोवंश  म्हणून ओळखला जातो. या गोवंशाची विशेष काळजी घेतल्यास हा चांगला 'दुधारू गोवंश' ठरू शकतो.
भारतीय गायीच्या इतर जाती
भारतीय गायीच्या इतर विविध जातींची माहिती मिळवण्यासाठी येथे टिचकी द्या ― भारतीय गायीच्या विविध जाती
गुलाबी डोक्याचे बदक
इंग्रजी नाव : Pink-headed Duck शास्त्रीय नाव : Rhodonessa caryophyllacea
हा एके काळी पूर्व भारतात आढळणारा बदक जातीतील पक्षी. साधारणपणे २० व्या शतकाच्या सुरुवातीला हा पक्षी नामशेष झाला. शेवटची अधिकृत नोंद १९३५ सालातील आहे. याच्या डोक्यावरच्या अतिशय सुंदर गुलाबी पिसांसाठी आणि मांस खाण्यासाठी याची अतोनात शिकार झाली.