cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बीड लोकसभा मतदारसंघ
बीड  हा महाराष्ट्रातील ४८ लोकसभा संसद मतदारसंघांपैकी एक आहे. ह्या मतदारसंघामध्ये सध्या बीड जिल्ह्यामधील ६ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट केले गेले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्रामधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:बीड जिल्हा
इ.स. ४७३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४७३ वर्ग:इ.स.च्या ४७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
मुखमैथुन
वर्ग:मैथुन क्रिया वर्ग:लैंगिकता
ओकिनावा प्रांत
ओकिनावा (जपानी भाषा:沖縄県, ओकिनावा-केन; ओकिनावी भाषा: उचिना-केन) हा जपान देशातील एक राजकीय विभाग आहे. जपानच्या दक्षिण भागात असलल्या या प्रांतात शेकडो द्वीपे आहेत. रायुकु द्वीपसमूहातील हे बेटे क्युशुपासून तैवानपर्यंत १,००० किमीत मध्ये पसरलली आहेत. ओकिनावाची राजधानी नाहा यांतील ओकिनावा द्वीपावर आहे.
नाशिकमधील पर्यटनस्थळे
नाशिकमधील पर्यटनस्थळे १. सीता गुहा - नाशिक मध्यवर्ती स्थानापासून  १ किमी अंतरावर पंचवटीपासून जवळ, रावणाने सीतेचे अपहरण केलेले ठिकाण. एक चिमुळती पायवाट आपल्याला सीता गुहेत पोहचवते. २. पंचवटी- नाशिक मध्यवर्ती स्थानापासून  ३ किमी अंतरावर हे एक धार्मिक स्थळ असून, दरवर्षी लाखो भाविक या स्थानाला भेट देतात.
वर्ग:नाशिक
रामपुरी (आष्टी)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
विष्णु
विष्णू (:/ˈvɪʃnuː/  संस्कृत : विष्णुः ; IAST: 'Viṣṇu') भगवान विष्णू हे हिंदू धर्मातील प्रमुख देवतांपैकी एक आहेत. श्री विष्णू हे नारायण आणि हरी या नावांनीही ओळखले जातात. हिंदू धर्मातील प्रमुख परंपरांपैकी एक असलेल्या वैष्णव पंथाचे ते सर्वोच्च आहेत.
ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश(शिव) यांचा समावेश असलेल्या सर्वोच्च देवतेच्या त्रिमूर्तीमध्ये विष्णूला "संरक्षक" म्हणून ओळखले जाते. वैष्णव परंपरेत, भगवान विष्णू हे विश्वाची निर्मिती, संरक्षण आणि परिवर्तन करणारे सर्वोच्च आहेत. शक्ती परंपरेत, देवीचे वर्णन सर्वोच्चांपैकी एक म्हणून केले जाते, तरीही शिव आणि ब्रह्मा यांच्यासोबत विष्णू पूज्य आहेत. देवी ही प्रत्येकाची ऊर्जा आणि सर्जनशील शक्ती आहे, लक्ष्मी विष्णूची समान पूरक जोडीदार आहे असे म्हटले आहे. भगवान विष्णू हे हिंदू धर्माच्या स्मार्त परंपरेतील पंचायतन पूजेतील पाच देवतांपैकी एक आहेत.
वैष्णव पंथानुसार, ईश्वराचे सर्वोच्च स्वरूप गुणांसह (सत्गुण) आहे, आणि त्याचे विशिष्ट स्वरूप आहे परंतु अमर्याद, अतींद्रिय आणि अपरिवर्तनीय परिपूर्ण ब्रह्म आणि विश्वाचा आदिम आत्मा (स्व) आहे. विष्णूचे अनेक परोपकारी आणि भयंकर चित्रण आहेत. परोपकारी पैलूंमध्ये, त्याला लक्ष्मी सोबत क्षीरसागर नावाच्या दुधाच्या आदिम महासागरात तरंगणाऱ्या आदिशेषाच्या (वेळेचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या) नागाच्या कुंडलीवर झोपलेला सर्वज्ञ म्हणून चित्रित केले आहे.
जेव्हा जेव्हा जगाला वाईट, अराजकता आणि विध्वंसक शक्तींचा धोका असतो, तेव्हा विष्णू अवतार घेऊन वैश्विक व्यवस्था पुनर्संचयित करतो आणि धर्माचे रक्षण करतो. दशावतार हे विष्णूचे दहा प्राथमिक अवतार आहेत. दहा अवतारांपैकी राम आणि कृष्ण अवतार हे सर्वात महत्त्वाचे आहेत.
लक्ष्मी
लक्ष्मी ही ऐश्वर्य, सौंदर्य, शांती, सत्य, आणि समृद्धी, संपत्ती यांची अधिष्ठात्री देवी आहे. ती भगवान विष्णूंची पत्नी आहे असे पौराणिक संदर्भ आढळतात. ृृृृृृृृृृऋग्वेदातील श्रीसूक्तामधे लक्ष्मीच्या चिक्लीत या पुत्राचा उल्लेख येतो. कर्दम हे नाव श्रीसूक्तामध्ये उल्लेख आढळतो.हिंदू धर्मात पौरणिक कथा, श्रीमद्भागवतनुसार कामदेव हा श्रीविष्णूचा मुलगा होता.श्रीकृष्णाचा पुत्र प्रद्युम्न हा कामदेवाचा अवतार आहे. ;वैष्णव सिद्धान्तानुसार कामदेव हा श्रीकृष्णाचे आध्यात्मिक रूप मानतात.
गरुड वैनतेय
गरुड वैनतेय हा विष्णूचे वाहन असणारा पक्षिराज आहे.
दक्षिण-भारतीय ग्रंथांमध्ये
स्कंदपुराणानुसार पुत्री अमृतावल्ली (देवसेना) व सुंदरवल्ली,  श्रीविष्णू आणि देवी लक्ष्मी यांच्या दोन कन्या आहेत. नारायणने त्रिविक्रमचा अवतारात (लक्ष्मी हृदयात होती) नारायणाचा आनंदाश्रूतून जन्म झाला, तामिळ देवता ही कार्तिकेय श्रीसुब्रह्मण्यची पत्नी आहे असे मानले जाते.
व्युत्पत्तिशास्त्र
विष्णू या शब्दाचे व्युत्पत्ती प्रामुख्याने 'विष' शब्दापासून मानले गेले आहे. ('विष' किंवा 'विश' शब्द हेलॅटिन मध्ये -vicus  आणि सालविकमध्ये vas - ves  समान शब्द असू शकतात). निरुक्त (१२.१८)मध्ये, यास्काचार्य यांनी प्रामुख्याने 'विष् ' या शब्दापासून 'व्याप्ति'च्या अर्थाने 'विष्णू' या  शब्दाचे व्युत्पत्ती सांगितली आहे. आदि शंकराचार्य यांनी विष्णुसहस्रनाम-मध्ये 'विष्णू' हा शब्द प्रामुख्याने व्यापक  मानला आहे. पर्यायीशब्द, 'विश 'शब्दाचे अर्थ 'प्रवेश करणे' (विश्व सर्वत्र व्यापक) असे वर्णन केले आहे.विष्णुसुक्त (ऋग्वेद-१.१५४.१ आणि ३) च्या  व्याख्येमध्ये आचार्य सायण 'विष्णू' या  शब्दाचा अर्थ व्यापनशील (सर्व देवता) आणि सर्वव्यापी होय.
विष्णूला ऋग्वेदात सूर्याचे एक रूप मानले आहे. डॉ. रा.ना. दांडेकर ह्यांनी वि=उडणे ह्या धातूला ‘स्‍नु’ हा प्रत्यय लागून ‘विष्णू’हा शब्द सिद्ध झाला, असे मत व्यक्त केले आहे. ‘उडणारा पक्षी’ हे विष्णू ह्या देवतेचे मूळचे प्रतीक असले पाहिजे पुढे सूर्यावर पक्षिस्वरूपाचा आरोप केला, असेही त्यांचे प्रतिपादन आहे. "विशाल विश्वाच्या कल्याणासाठी तीन पदक्षेपांमध्ये त्रैलोक्य" व्यापणारा असा त्याचा निर्देश विष्णुसूक्तात आला आहे. (१.१५५). ह्या त्रैलोक्यात कोणते तीन लोक अंतर्भूत आहेत, ह्याबद्दल दोन मते आढळतात: पहिल्या मतानुसार हे तीन लोक म्हणजे सूर्याचा उदय, मध्य आणि अस्त होत. दुसऱ्या मतानुसार पृथ्वी, अंतरिक्ष आणि द्युलोक हे ते तीन लोक. त्रैलोक्य म्हणजे अग्‍नी, विद्युल्लता आणि सूर्य असे प्रकाशाचे तीन आविष्कार, असेही म्हटले जाते. विष्णूचे तीन पदक्षेप हा साऱ्या विश्वाचा आधार होय.
विष्णुपुराणात, विष्णू म्हणजे सर्व व्यापक असणे वा प्रवेश करणे .अशा प्रकारे हे स्पष्टपणे दिसून येते की 'विष्णू' हा शब्द 'विश' या शब्दापासून  आला आहे त्याचा अर्थ विश्व सर्वव्यापी आहे.
विष्णो: सर्वव्यापकत्वम् :- नारायणोपनिषद्
हिंदू पौराणिक कथेनुसार
विष्णुपुराणानुसार ,बाल विष्णू पिंपळाचे पानातून जन्माला आले, महाविष्णूचा नाभीतून कमळ तयार होते ज्यामध्ये ब्रह्मदेव आणि विष्णूचे नयनातून शिव उत्पन्न झाले.
पौरणिक कथेनुसार जेव्हा शिव आपल्या मस्तकावर अमृत चोळत होते तेव्हा त्यातून एक पुरुष जन्माला आले तेच हे श्री विष्णू देव, हे एक शिवाचे प्रतीक आहे, आणि ते शिवांनी श्री विष्णू नामे उद्गारले. एकदा श्री विष्णू क्षीरसागरात शयन करत असताना श्री विष्णूंच्या नाभीतून कमळ उत्पन्न झाले आणि त्यातून श्री ब्रम्हदेव यांची उत्पत्ती झाली. म्हणून हे शिवाच्या अंशातून झाल्यामुळे त्रिदेव म्हणून संबोधले गेले. श्री विष्णूंना संपूर्ण विश्वाचे पालनहार मानले जाते. तर ब्रम्हदेव हे विश्वाची निर्मिती करणारे आणि शिव हे संहार करणारे आहेत.
श्लोक आणि ग्रंथ
वैष्णव ग्रंथ: - ईश्वर संहिता, विष्णुसंहिता, शतपथ ब्राह्मण, ऐतरेय ब्राह्मण, महाभारत, रामायण, विष्णुपुराण,श्रीमद्भागवतपुराण ,श्रीजयदेव गोस्वामी विरचित श्रीगीतगोविन्दम
शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं
विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्ण शुभाङ्गम् ।
लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिभिर्ध्यानगम्यम्
वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥ - विष्णुसहस्रनाम
महामन्त्र
हरे कृष्ण हरे कृष्ण
हरे राम हरे राम
राम राम हरे हरे
पञ्चाङ्ग
तिथिर्विष्णुस्तथा वारो नक्षत्रं विष्णुरेव च।
योगश्च करणं चैव सर्वं विष्णुमयं जगत्।।
भगवद्‌गीता अध्याय ४ - ज्ञानसंन्यासयोग
भगवान श्रीकृष्ण (विष्णू) अर्जुनाला भगवद्गीतेमध्ये म्हणतो की,
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत । अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्‌ ॥ ४-७ ॥
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम्‌ । धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥ ४-८ ॥
अर्थात, हे अर्जुना (हे भारता), जेव्हा जेव्हा धर्माची हानी येते, आणि अधर्माची वाद होते, तेव्हा तेव्हा मी अवतार घेतो. सज्जनांच्या रक्षणासाठी व दुर्जनांच्या नाशासाठी तसेच पुन्हा धर्म संस्थापिण्यासाठी मी प्रत्येक युगात अवतार घेतो.
Whenever there is decay of righteousness, O Bharata,
And there is exaltation of unrighteousness, then I Myself come forth ;
For the protection of the good, for the destruction of evil-doers,
For the sake of firmly establishing righteousness, I am born from age to age.
भक्ति
श्रीवैष्णवसंप्रदाय लक्ष्मी नारायणाला आराध्यदैवत मानणारे संप्रदाय आहे.
वारकरी संप्रदाय पंढरपूर येथील विठ्ठलाच्या वारीला जाणाऱ्या लोकांचा संप्रदाय
हरे कृष्ण हरे कृष्ण
कृष्ण कृष्ण हरे हरे
हरे राम हरे राम
राम राम हरे हरे
नियम
हेच व्यावहारिक पालन करण्यासाठी ISKCON चे काही मूलभूत नियम आहेत.
कोणत्याही प्रकारची नशा नाही. (चहा, कॉफी नाही)
अवैध स्त्री / पुरुष गमन नाही
मांसहार / बायोगिक भक्षण नाही. (कांदा, लसुन नाही)
जुआ नाही (शेअर बाजारही नाही)
त्यांना तामसिक अन्न सोडून द्या (तामसिक अन्न म्हणून त्यांना ,कांदा लसुन, मांस, मदिरा इत्यापासून दूर राहा)
एक तास शास्त्रीययन (यात गीता आणि भारतीय धर्म-इतिहास संबंधित शास्त्रांचा अभ्यास करणे)
'हरे कृष्णा-हरे कृष्णा' नावाची १६ वेळा माळा जपा.
ते शुद्ध शाकाहार खातात
चार धाम
वैष्णव तीर्थ:- बद्रीधाम (बद्रीनाथ), मथुरा, अयोध्या, तिरुपती बालाजी, श्रीनाथ, द्वारिकाधीश.
सण-उत्सव
वैष्णव उत्सव आणि व्रत: - एकादशी, चातुर्मास व्रते, रामनवमी, कृष्ण जन्माष्टमी, होळी, दीपावली इ.
धार्मिकनियम:- कांदा लसुण व मांसाहार वर्ज्य,जुगार वर्ज्य,सर्व प्रकारची नशा वर्ज्य,व्याभीचार वर्ज्य
कृष्ण जन्माष्टमी म्हणजे गोकुळ अष्टमी, कृष्ण जन्माचा दिवस. श्रावण महिन्यात वद्य अष्टमी या तिथीला मध्यरात्री रोहिणी नक्षत्रावर मथुरेत कंसाच्या बंदिशाळेत श्रीकृष्णाचा जन्म झाला, म्हणून त्या दिवशी आनंदोत्सव साजरा करण्याची प्रथा आहे. हा उत्सव भारतात सर्वत्र होतो. गोकुळ, मथुरा, वृंदावन, द्वारका, पुरी या ठिकाणी तो मोठ्या प्रमाणावर होतो.
दिवाळी लक्ष्मीपूजन
हिंदु धर्मात दिवाळी मध्ये आश्विन अमावास्येत लक्ष्मीपूजन हा सण साजरा केला जातो.या दिवशी घरांत  प्रदोषकाळी (संध्याकाळी) कुबेर, गणेश व लक्ष्मीचे पूजन श्रीसूक्तपठणही केले जाते .घरामध्ये व बाहेर अनेक दीप (दिवा) लावला जाते .काही वैष्णव भक्त श्रीलक्ष्मीनारायणाची आराधना  करतात.लक्ष्मीपूजनाच्या द‌िवशी रात्रीच्या वेळी लक्ष्मी सर्वत्र संचार करते. ज्या स्वच्छता, सौंदर्य, आनंद, उत्साह अशा सकारात्मक उर्जा असतात तेथे लक्ष्मी प्रसन्न होऊन आशिर्वाद देते. या दिवशी सायंकाळी लक्ष्मीचे पूजन केले जाते. या दिवशी सर्व अभ्यंग स्नान करतात. पाटावर रांगोळी काढून तांदूळ ठेवतात. त्यावर वाटी किंवा तबक ठेवतात. त्यात सोन्याचे दागिने, चांदीचा रुपया, दागिने ठेऊन त्यांची पूजा करतात.या दिवशी स्वच्छता करण्यासाठी लागणारी नवी केरसुणी विकत घेतात.
श्री लक्ष्मीपूजनाच्या वेळी अक्षतांनी बनवलेले अष्टदल कमल किंवा स्वस्तिक यांवरच श्री लक्ष्मीची स्थापना केली जाते. त्यानंतर लक्ष्म्यादी देवतांना लवंग, वेलची आणि साखर घालून तयार केलेल्या गायीच्या दुधाच्या खव्याचा नैवेद्य दाखवतात. धने, गूळ, साळीच्या लाह्या, बत्तासे इत्यादी पदार्थ लक्ष्मीला वाहून नंतर ते आप्तेष्टांना वाटतात.
कोजागरी पौर्णिमा
कोजागरी पौर्णिमा किंवा शरद पौर्णिमा , ही आश्विन पौर्णिमा म्हणून सण साजरी केली जाते. ही शरद ऋतूतील आश्विन महिन्यात येते. इंग्रजी कॅलेंडरप्रमाणे कोजागरी पौर्णिमा बहुधा सप्टेंबर ते ऑक्टोबर मध्ये असते. कोजागरी पौर्णिमेला ,शरद ऋतूतील आश्‍विन महिन्यामध्ये  'आश्‍विनी पौर्णिमा' असे म्हणतात. या दिवशी साक्षात लक्ष्मीदेवी येऊन चंद्रमंडळातून पृथ्वीवर उतरते आणि मध्यरात्री (संस्कृतमध्ये) 'को जागर्ति ' (म्हणजे 'कोण जागत आहे') असे म्हणत मनुष्याचे प्रयत्न पहात पृथ्वीतलावर संचार करीत असते. उपवास,पूजन व जागरण या व्रतात महत्त्व आहे.कोजागरीच्या रात्री मंदिरे,घरे,रस्ते,उद्याने इ. ठिकाणी दिवे लावतात.म्हणून या दिवसाला ‘कोजागरी पौर्णिमा’ म्हणतात.
तुळशी विवाह
तुळशी वनस्पतींचे लक्ष्मी स्वरूप मानले जाते.
तुळशी विवाह म्हणजे तुळशी (पवित्र तुळस) वनस्पतींचे शालिग्राम किंवा विष्णू किंवा त्यांचे अवतार श्री कृष्ण यांच्याशी विवाह प्रबोधिनी एकादशी मध्ये करण्याची पूजोत्सव प्रथा आहे.भगवान विष्णू कार्तिक महिन्यातील देवउठनी एकादशीला संपूर्ण चार महिने झोपल्यानंतर उठतात, तेव्हा त्यांना तुळशीशी लग्न लावतात. भगवान विष्णूला तुळशी खूप प्रिय आहेत.
दिवा लावण्याच्या प्रथेमागील वेगवेगळी कारणे किंवा कथा आहेत.
पौराणिक कथेनुसार, दिवाळीच्या दिवशी अयोध्याचा राजा राम, लंकेच्या राजा रावणाची वध करून राम सीता आणि लक्ष्मण सह अयोध्येत परतले. कृष्ण या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाने अत्याचारी  नरकासुराचा केला.आणि. विष्णूने हिरण्यकशिपुचा नरसिंहच्या रूपात वध केला होता आणि या दिवशी धन्वंतरि समुद्रमंथन नंतर आले.लोक आनंदाने दिवे लावतात.
नावे
भगवान विष्णूच्या एक हजार नावांचे स्तोत्र म्हणजे विष्णुसहस्रनाम होय. याचा उल्लेख महाभारतात आढळतो. पितामह भीष्मानी युधिष्ठिराला हे स्तोत्र सांगितल्याचा संदर्भ येतो.
दशावतार
दशावतारांच्या कथा विष्णू पुराणात सांगितल्या आहेत आणि कथेतून उत्क्रांतिवादाचे सिद्धांत दर्शवितात.
दशावतार श्लोक
मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नरसिंहोऽथ वामनः ।
जर्मनीच्या दहशतीत करपलेले बाल्य
जर्मनीच्या दहशतीत करपलेले बाल्य हे पुस्तक आहे.
वर्ग:पुस्तके
विष्णु
दशावतार श्लोक
२. कूर्म:-देव व दानवांनी अमृतप्राप्तीसाठी क्षीरसागर या समुद्रात समुद्रमंथन केले होते. देव आणि दानवांनी मंदार पर्वताची रवी व वासुकीनागाची दोरी करून समुद्रमंथन केले. त्यावेळी भगवान विष्णूनी कूर्मावतार घेतला. कुर्मावताराच्या (कासवाच्या) रूपाने मंदार पर्वताला सागराच्या तळाशी आधार दिला
३. वराह:- दैत्य हिरण्याक्ष याचा तीक्ष्ण दाताने वध केला. भूदेवीची म्हणजेच पृथ्वीची त्याच्या तावडीतून सुटका केली.
४. नरसिंह वा नृसिंह:-वा हिरण्यकश्यप :श्रीविष्णूने नृसिंह रूप घेऊन हिरण्यकश्यपूचा तीक्ष्ण नखाने वध केला आणि भक्त प्रल्हादाचे रक्षण केले.
५. वामन:- भागवत कथेनुसार, देवलोकामध्ये इंद्राचा अधिकार परत मिळवण्यासाठी विष्णूने हा अवतार घेतला. देवलोकाला असुर राजा बलीने ताब्यात घेतले. बली विरोचनचा मुलगा आणि प्रल्हादाचा नातू होता आणि तो दयाळू राक्षस राजा म्हणून ओळखला जात असे. वामन (विष्णू) यांनी राजा बलीला पाताल देण्याचा निर्णय घेतला आणि बलीच्या डोक्यावर तिसरा पाय ठेवला, परिणामी राजा बली पातालपर्यंत पोहोचले. दक्षिण भारतात वामनला उपेंद्र म्हणूनही ओळखले जातात. वामनावतार हा कश्यप आणि त्यांची पत्नी आदिती यांचा मुलगा होता.
६. परशुराम:‌-परशुराम हे भृगुवंशीय जमदग्नी ऋषी आणि रेणुका यांचे पुत्र आणि त्रेता युगा(रामायण कालखंड)चे महर्षी होते.
त्यांनी सहस्त्रार्जुनाच्या वध केला. ते सप्त चिरंजीवींपैकी एक आहेत.
७. राम:- राम अवतारात श्री विष्णूंनी दैत्यराज रावणाचा वध केला. ते राजा दशरथ आणि कौसल्या यांचे पुत्र असून त्यांची पत्नी सीता आहे.
८. श्रीकृष्ण:- कृष्ण हा वासुदेव आणि देवकी यांचे ८वे पुत्र होते. त्यांचा जन्म मथुरेमध्ये झाला होता आणि गोकुळात यशोदा आणि नंदाने त्यांचे पालनपोषण केले होते. त्यांचे बालपण गोकुळात झाले. कुमार वयात त्यांनी मथुरा येथे मामा कंसाचा वध केला.
९.बलराम - हा वसुदेव व रोहिणी या दांपत्याचा मुलगा आणि श्रीकृष्णाचा सावत्र भाऊ होता. त्यांची सुभद्रा ही सख्खी बहीण होती. बलरामाला बलभद्र, हलधर, हलायुध, संकर्षण इत्यादी अनेक नावे असून, ते अनंतशेषाचा अवतार आहेत. पांचरात्र शास्त्रानुसार बलराम (बलभद्र) वासुदेवाचे स्वरूप आहे तर ‘नारायणीयोपाख्यात’ मध्ये वर्णन केलेल्या तत्वज्ञानानुसार, विष्णुंच्या चार रूपांतील 'चतुर्व्यूह'   दुसरे रूप म्हणजे ‘संकर्षण ’.
त्यांची रेवती ही पत्नी होती असे मानले जाते. सत्ययुगातील महाराज रैवतक राजा पृथ्वी सम्राट होते ह्यांची मुलगी, राजकुमारी रेवती होती.
१०.कल्की अवतार :-(संस्कृत: कल्कि अवतार;IAST: Kalkī Āvatār ) हा भविष्यात येणारा श्रीविष्णूचा दशावतारातील १० वा अवतार आहे. हा अवतार ६४ कलांनी युक्त असा असेल.
विष्णूचा दहावा अंतिम अवताराला' कल्की अवतार' असे म्हणतात .श्रीमद् भागवतनुसार(भागवत पुराण) कलियुगात पाप वाढल्यावार आणि पापाने परिसीमा गाठल्यावर दुष्टांचा संहार करण्याकारिता विष्णू हा अवतार घेईल. कल्की हा अवतार कलियुग व सत्ययुगाच्या संधिकालामध्ये होईल; सर्वप्रथम महाप्रलय येऊन कलियुगाच्या अंतानंतर सत्ययुग (सतयुग) सुरू होईल.
कलियुगामध्ये अंधार व अधर्म नष्ट करण्यासाठी अशांत जगाला शांती देण्यासाठी हा अवतार विष्णू घेतील. कल्की अवतार तेजस्वी नंदक तलवारीसह एक देवदत्त नावाच्या शुभ्र घोड्यावर स्वार होऊन कलियुगात सर्व पापी अधर्म दुष्ट लोक व राजांचा विनाश करतील आणि पुन्हा सतयुगाची स्थापना करतील. कलियुगात ते .कलि राक्षसाचा विनाश करतील.
वैष्णव सिद्धांतानुसार आणि हिंदू धर्मातील कालगणनेनुसार म्हणजेच अंतहीन चक्रात चार युगापैकी एक युग म्हणजे कलियुग आहे.
कलियुगाचा कालावधी ४,३२,००० वर्षे आहे, विद्वानांच्या संशोधनानुसार, इसवी सन पू्र्व ३,१०२ या वर्षी कलियुग सुरू झाले.
भागवत पुराणात,स्कन्ध :१२ अध्याय:२ ,श्लोक १६-१७ मध्ये असे वर्णन केले आहे
इत्थं कलौ गतप्राये जनेतु खरधर्मिणि । धर्मत्राणाय सत्त्वेन भगवान् अवतरिष्यति ॥ १६ ॥
मराठीत अर्थ:- अशा रीतीने कलियुगाच्या शेवटी माणसे गाढवासारखी होतील, तेव्हा धर्माचे रक्षण करण्यासाठी भगवान स्वत: सत्त्वगुणाचा स्वीकार करून अवतार धारण करतील.
चराचर गुरोर्विष्णोः ईश्वरस्याखिलात्मनः । धर्मत्राणाय साधूनां जन्म कर्मापनुत्तये ॥ १७ ॥
अन्य आवतार
ओडिशातील पुरी येथे जगातील रथयात्रेचा सण साजरा केला जातो. याला गुंडीचा उत्सव असेही म्हणतात. जगभरातील लाखो भाविक आज पुरी धाम येथे पोचत आहेत. दरवर्षी आषाढ शुक्ल द्वितीयाच्या दिवशी रथयात्रा सुरू होते. जगन्नाथ, बलभद्र आणि सुभद्रा यांची मूर्ति नीमवृक्षाचा लकडापासून बनवले जाते.विविध रंग,फुलाने,रत्न दगिनाने सजवले जाते
पुरी येथे असलेल्या जगन्नाथ मंदिराचं खूप महत्त्व आहे. मंदिर भारतातील प्रसिद्ध मंदिरांपैकी एक आहे. दरवर्षी मोठ्या संख्येनं भाविक येथे भगवान जगन्नाथाचं दर्शन घेण्यासाठी येत असतात. पुराणांमध्ये भगवान विष्णूचे २४ अवतार सांगितले गेले आहेत. त्यातीलच एक अवतार म्हणजे भगवान जगन्नाथ असल्याचं सांगितलं जातं. दरवर्षी ओडिशाच्या पुरी इथं असलेल्या जगन्नाथ मंदिरातून जगन्नाथ, भाऊ बलभद्र आणि बहीण सुभद्रा यांची रथयात्रा काढली जाते. हा खूप मोठ्या प्रमाणात साजरा केला जाणारा उत्सव असतो. प्रत्येक वर्षाच्या आषाढ महिन्यातील शुक्ल पक्ष द्वितियेला ही रथयात्रा सुरू होते.जगन्नाथ मंदिर भारतदेशातील चार धाम पैकी एक आहे. भगवान जगन्नाथची रथ यात्रा जगन्नाथपुरी येथे आषाढ शुक्ल द्वितीयापासून सुरू होते आणि दशमी तिथीला संपते.
रथयात्रा फक्त भारताताच नाही तर संपूर्ण जगात एक उत्सव म्हणून साजरी केली जाते. या रथयात्रेत सहभागी होण्यासाठी पुरी येथे जगभरातून भाविक येतात. ओडिशातील पुरी इथल्या रस्त्यावरून भगवान जगन्नाथ, बलभद्र आणि सुभद्रा यांची भव्य रथयात्रा काढली जाते. या पवित्र यात्रेत भगवान बालभद्रचा रथ सर्वात पुढे असतो, याला तालध्वज म्हटलं जातं. मध्यभागी सुभद्रेचा रथ असतो याला दर्पदलन किंवा पद्मा रथ असं संबोधलं जातं. सर्वात शेवटी भगवान जगन्नाथाचा रथ असतो, ज्याला नंदी गरुड ध्वज म्हटलं जातं. खरं पाहिलं तर ही रथयात्रा भगवान विष्णूचे अवतार जगन्नाथ देवालाच समर्पित असते.
समुद्रमंथनात, मोहिनी देवांना आणि दैत्यांना  अमृत वाटप करताना; असुर स्वरभानुने,देवांचा रुपामध्ये अन्य देवांचा बाजुला बसला होता.थोडं अमृत प्रासन करताना सूर्य आणि चंद्राने विष्णूला(मोहिनी) या कृत्याची माहिती दिली ते ओळखले कि तो स्वरभानु (राहू/केतु) आहे ;मोहिनीने त्याचं  सुदर्शनचक्राने शिरच्छेद  केलं , स्वरभानु चे (राहू/केतु) डोके - शरीर वेगळे झाले.मग ब्रह्मादेवाने राहूला सर्पाचे शरीर दिले आणि केतूला सर्पाचे डोके दिले. मन्यतानुसार अवकाशात सूर्यग्रहण आणि चंद्रग्रहण होते
चौदा रत्नाचे श्लोक
लक्ष्मीः कौस्तुभपारिजातकसुरा धन्वन्तरिश्चन्द्रमा ।
गावः कामदुधाः सुरेश्वरगजो रम्भादिदेवाङ्गनाः ॥
अश्वः सप्तमुखो विषं हरिधनुः शङ्खोऽमृतं चाम्बुधे ।
रत्‍नानीह चतुर्दशं प्रतिदिनं कुर्यात्‌ सदा मङ्गलम् ॥
तिरुपती शब्दाचा अर्थ तिरु म्हणजे लक्ष्मी. लक्ष्मीचा पती म्हणजे तिरुपती(विष्णू).शहरापासून जवळच असलेल्या डोंगरावर बालाजीचे मंदिर आहे. या डोंगरास तिरुमला असे म्हणतात.
तेलुगु: వెంకటేశ్వరుడు,
तमिल: வெங்கடேஸ்வரர்,
कन्नड़: ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ,
संस्कृत: वेंकटेश्वरः
गोविंदा, श्रीनिवास.
मराठी: बालाजी
श्री पद्मावती अम्मावरी मंदिर, तिरुचानूर (अलमेलुमंगपुरम) तिरुपतिशहरापासून सुमारे पाच किलोमीटर दूर अंतरावर आहे.असे म्हणतात की या मंदिराला दर्शनाशिवाय तिरुमलात् संपूर्ण मंदिराचे करावा लागतो.हे मंदिर भगवान वेंकटेश्वराच्या पत्नी पद्मावतीचे आहे. भगवान वेंकटेश्वर, विष्णूचा अवतार आणि पद्मावती स्वतः लक्ष्मीचे अंशअवतार मानला जातो .पद्मावती देवीचे मंदिर सर्वात महत्वाचे मानले जाते. मंदिरात विराजमान असलेल्या देवीच्या मूर्तीमध्ये पद्मावती देवी कमळांच्या आसनावर बसल्या आहेत, ज्यामध्ये तिचे दोन्ही हात कमळांच्या फुलांनी सजलेले आहेत.
चैतन्य महाप्रभु
चैतन्य महाप्रभु(गौरांग) गौडिया वैष्णव संत होते. जगन्नाथ राधाकृष्ण उपासक आहे. चैतन्य महाप्रभुंचा जन्म पश्चिम बंगालमधील नवद्वीप धाम (नदिया) आता मायापुर म्हणतात या गावी शक संवत १७०७ च्या फाल्गुन शुक्ल पौर्णिमेला संध्याकाळी सिंहराशी लग्नातील चंद्रग्रहणाच्या वेळी झाला. त्यांनी वृंदावनमध्ये सात वैष्णव मंदिरांची स्थापना केली. ते आहेत: - गोविंददेव मंदिर, गोपीनाथ मंदिर, मदन मोहन मंदिर, राधा रमण मंदिर, राधा दामोदर मंदिर, राधा श्यामसुंदर मंदिर आणि गोकुलानंद मंदिर. त्यांना सप्तदेवालय म्हणतात.
नारद मुनी
हिंदू धर्मातील कल्पनेनुसार नारद मुनी हे ब्रह्मदेवाच्या सात मानसपुत्रांपैकी एक आहेत. त्यांनी तपःसामर्थ्याने ब्रह्मर्षी पद प्राप्त केलेले आहे. नारद मुनी हे भगवान विष्णू यांच्या परमप्रिय भक्तांपैकी एक मानले जातात. तसेच त्यांना देवर्षी असेही म्हणतात.
महाराजा ध्रुव
हिंदू शास्त्रानुसार, महाराज ध्रुव भगवान विष्णूंचे एक महान तपस्वी भक्त होते. राजकुमार ध्रुव पाच वर्षाचा लहान बालक होता. त्यांची कथा विष्णू पुराण आणि भागवत पुराणात आहे. तो उत्तानपाद (जो स्वयंभू मनुचा मुलगा होता)आणि सुनीति यांचा मुलगा होता. राजकुमार ध्रुवाने लहानपणापासूनच राजवाडा सोडून तपस्या करण्यासाठी मधुवन[१] नावाच्या वनात गेला. श्रीविष्णूच्या वरदान प्राप्त झाल्यामुळे, सप्तऋषी देखील नक्षत्रांसोबत दिसते त्याला ध्रुवलोक वा ध्रुवतारा असे म्हणतात. आज आकाशात ध्रुवतारा आहे, चारी बाजूला नक्षत्र भ्रमण करत आहे.
सर्वाधिक चमकणारा तारांचे नाव ध्रुवतारा वा ध्रुवीय तारा दिले.आजही ध्रुवीय तारा आकाशात दिसत आहे.
ध्रुवीय ताराला इंग्रजीत pole star वा polar star [२]म्हणतात.
प्रल्हाद हा दैत्यराज हिरण्यकश्यपू आणि पत्नी कयाधु यांचा पुत्र आहे. विष्णुभक्ती केल्याने प्रल्हादावर आलेल्या संकटांतून विष्णूने नृसिंह अवतार धारण करून त्याची सुटका केली.
श्लोक
बलिर्बिभीषणो भीष्मः | प्रल्हादो नारदो ध्रुवः |
षडेते वैष्णवाः प्रोक्ताः | स्मरणं पापनाशनाम् ||
या श्लोकामध्ये बली, बिभीषण, भीष्म, प्रल्हाद, नारद, ध्रुव हे सहा वैष्णव असल्याचे सांगितले आहे.
विष्णूची २४ नावे
कोणत्याही हिंदू धार्मिक विधीच्या आधी विष्णूची २४ नावे पुढील क्रमाने उच्चारून श्रीविष्णूला नमः (नमस्कार) करतात. पहिली चार नावे उच्चारल्यानंतर तबकात चमचाभर पाणी सोडतात.
ॐ केशवाय नम: । ॐ नारायणाय नम: । ॐ माधवाय नम: । ॐ गोविंदाय नम: ।(उदक सोडावे) ॐ विष्णवे नम: । ॐ मधुसूदनाय नम: । ॐ त्रिविक्रमाय नम: । ॐ वामनाय नम: । ॐ श्रीधराय नम: । ॐ हृषीकेशाय नम: । (१०) ॐ पद्मनाभाय नम: । ॐ दामोदराय नम: । ॐ संकर्षणाय नम:। ॐ वासुदेवाय नम: । ॐ प्रद्युम्नाय नम: । ॐ अनिरुद्धाय नम: । ॐ पुरुषोत्तमाय नम: । ॐ अधोक्षजाय नम: । ॐ नारसिंहाय नम: । ॐ अच्युताय नम: । (२०) ॐ जनार्दनाय नम: । ॐ उपेन्द्राय नम: । ॐ हरये नम: । ॐ श्रीकृष्णाय नम: । (२४)
हे पण पहा
वर्ग:कुलदैवते वर्ग:हिंदू दैवते * वर्ग: ३३ कोटी देव
खालापूर तालुका
खालापूर तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
ओरेगन स्टेट युनिव्हर्सिटी
युनिव्हर्सिटी ऑफ ओरेगन ही अमेरिकेतील ओरेगन राज्याच्या राजधानीचे शहर असलेल्या युजीनमधील सार्वजनिक विद्यापीठ आहे. याचे मुख्य प्रांगण विलामेट नदीकाठी २९५ एकर विस्तारात आहे.
घारेफुल
घारेफुल हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील नेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:नेर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
हिंगणगाव खुर्द
हिंगणगाव खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील कडेगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कडेगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
के. आसिफ
'''के. आसिफ''' (१४ जून, इ.स. १९२२; इटावा, ब्रिटिश भारत - ९ मार्च, इ.स. १९७१; मुंबई, महाराष्ट्र) हा हिंदी चित्रपटसृष्टीतील निर्माता, दिग्दर्शक व पटकथालेखक होता. हिंदी चित्रपटांच्या इतिहासातील मैलाचा दगड मानल्या गेलेल्या मुघल-ए-आझम (इ.स. १९६०) या चित्रपटाची निर्मिती, दिग्दर्शन व पटकथालेखन त्याने केले.
जीवन
के. आसिफ याचे नाव 'करीमुद्दीन' असे होते. तो अभिनेता नजर यांचा भाचा होता. आरंभी तो शिंप्याचा व्यवसाय करीत असे. त्यानंतर त्याने फेमस फिल्म लॅब येथे नोकरी केली. त्याच्या मनात चित्रपट काढण्याचे खूळ होते. या संस्थेचा मालक सिराज अली हकीम याने त्याच्या गोष्टी ऐकून त्यास भांडवल द्यायचे कबूल केले. त्या साह्यावर त्याने फूल नावाचा एक चित्रपट काढला व त्या चित्रपटाने चांगला व्यवसाय केला. त्यानंतर त्याने आपले नाव के. आसिफ असे केले.
त्याच्या वाचण्यात मुगल-ए-आझम नावाचे नाटक आले. या नाटकावर चित्रपट काढण्याचे त्याने ठरविले. या चित्रपटास सिराज अली हकीम यानेच पैसा पुरविला. शापुरजी पालनजी नावाच्या सावकारानेही या चित्रपटासाठी वित्त पुरवले. चित्रपट बनण्यास सुमारे १२ वर्षे लागली. प्यार किया तो डरना क्या या एकाच गाण्यासाठी त्याने ३५ लाख रूपयांचा सेट उभारला. हा चित्रपट पूर्ण झाला व एक अजरामर कलाकृती निर्माण झाली.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय चित्रपट निर्माते वर्ग:मुस्लिम व्यक्ती वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७१ मधील मृत्यू
मास्टर कृष्णराव
कृष्णाजी गणेश फुलंब्रीकर ऊर्फ मास्टर कृष्णराव ('मास्तर कृष्णराव' हे नाव अधिक प्रचलित) (जानेवारी २०, १८९८ - ऑक्टोबर २०, १९७४) हे हिंदुस्तानी संगीतपद्धतीतील गायक व मराठी संगीतनाटकांमधील संगीतकार आणि गायक-अभिनेते होते. गायनाचार्य भास्करबुवा बखल्यांचे ते शिष्य होते.
पूर्वायुष्य
मास्तर कृष्णरावांचा जन्म पुणे जिल्ह्यात देवाची आळंदी येथे आजोळी झाला. त्यांचे कुटुंबीय देशस्थ यजुर्वेदी ब्राम्हण होते व कृष्णरावांचे वडील गणेशपंत हे वेदपठण करणारे ज्ञानी पंडित होते. त्यांच्या अकाली निधनानंतर, गरिबीच्या परिस्थितीत लहानग्या कृष्णरावांनी नाट्यकला प्रवर्तक या नाटक मंडळीत बाल गायकनटाचे काम सुरू केले. कृष्णरावांची तब्येत नाजूक होती. आवाजातील गोडी, लवचीकपणा यांमुळे त्यांना काम मिळाले होते. ते 'संत सखू' या नाट्यकला प्रवर्तक संगीत मंडळीच्या नाटकात विठोबाची भूमिका करत असत. ह्याच नाटक मंडळीत त्यांना नाटकातील गाण्यांसाठी उस्ताद निसार हुसेन खाँ आणि सवाई गंधर्व यांचे मार्गदर्शन लाभले. नाटकाच्या फिरत्या दौऱ्याने सवाई गंधर्वांना मास्टर कृष्णरावांना योग्य प्रकारे शास्त्रोक्त गायनाचे धडे देता येत नव्हते. संगीत शारदा नाटकात कृष्णरावांची भूमिका बघून व गायन ऐकून भास्करबुवा फार खूष होते. इ.स. १९११ मध्ये मास्तर कृष्णरावांनी पंडित भास्करबुवा बखले यांचे शिष्यत्व स्वीकारले स्वतः सवाई गंधर्वांनी मास्तरांना बुवांकडे सोपवले होते.
सांगीतिक कारकीर्द
गुरुवर्य बखलेबुवांच्या आग्रहास्तव मास्तर कृष्णरावांनी गंधर्व नाटक मंडळींत प्रवेश केला. ते बालगंधर्वांबरोबर मुख्य भूमिका करत असत. ह्या दरम्यान त्यांनी 'संगीत शारदा', 'संगीत सौभद्र', 'एकच प्याला' यांसारख्या अनेक संगीत नाटकांत काही पुरुष (गायक नट) भूमिका आणि बऱ्याच स्त्री (गायक नट) भूमिकाही केल्या.
गुरुवर्य बखलेबुवांच्या निधनानंतर गंधर्व नाटक मंडळीच्या नाटकांसाठी संगीत रचना करण्याचे काम मास्तर कृष्णरावांकडे आले. 'सावित्री', 'मेनका', 'आशा-निराशा', 'नंदकुमार', 'विधीलिखित','अमृतसिद्धी', 'संगीत कान्होपात्रा' यांसारख्या नाटकांना संगीत देताना मास्तर कृष्णराव त्यातील प्रमुख अभिनेत्यांना संगीत तालीम देत असत. बालगंधर्वही त्यांना गुरुवर्य भास्करबुवा बखले यांच्या निर्वाणानंतर गुरुस्थानी मानायचे.
नंतरच्या काळात त्यांनी 'नाट्य निकेतन'साठी केलेल्या संगीत रचनांमुळे मराठी नाटकांमधील संगीताला एक वेगळी दिशा मिळाली. त्यांनी रचलेली 'कुलवधू', 'एक होता म्हातारा', 'कोणे एके काळी' यांमधील शास्त्रीय संगीतावर आधारित भावगीताच्या वळणाने जाणारी गाणी त्यांतील भाव, गेयता व सुमधुरतेसाठी वाखाणली गेली.
मास्तर कृष्णरावांनी 'धर्मात्मा', 'वहॉं', 'गोपाळकृष्ण', 'माणूस', 'अमरज्योती', 'शेजारी' यांसारख्या चित्रपटांनाही संगीत दिले. त्यांनी संगीत दिलेल्या प्रभात कंपनी निर्मित या व इतर अनेक चित्रपटांतील गाणी खूप गाजली. त्यांनी एकूण १९ चित्रपटांना संगीत दिले. त्यात अत्रे फिल्म्सच्या 'वसंतसेना' चित्रपटाचा समावेश आहे तसेच माणिक चित्रसंस्थेच्या 'कीचकवध' चित्रपटाचा समावेश आहे. त्यांनी 'भक्तीचा मळा' व 'मेरी अमानत'या चित्रपटांत भूमिकाही केल्या. त्यांनी भक्तिचा मळा या राजकमलने निर्माण केलेल्या चित्रपटात पडद्यावर संत सावता माळी ही प्रमुख भूमिका साकारली, त्या चित्रपटास संगीत दिले व संत सावता महाराजांच्या प्रमुख भूमिकेत अभिनय करते वेळी गायन देखील केले. या चित्रपटाची 'माली' ही हिंदी आवृत्तीदेखील राजकमलने निर्माण करून भारतभर प्रदर्शित केली. यात देखील कृष्णरावांनी संत सावता माळी ही प्रमुख भूमिका साकारली तसेच चित्रपटास संगीत दिले आणि प्रमुख भूमिकेतून गीतांचे गायनदेखील केले. मास्टर कृष्णरावांनी मेरी अमानत या हिंदी चित्रपटात शाळा मास्तरची भूमिका केली व गायन केले.
संगीत जलशांचे कार्यक्रम करण्यासाठी मास्तर कृष्णरावांनी इ.स. १९२२ ते इ.स. १९५२ दरम्यान भारतभर सातत्याने दौरे केले. त्यांच्या आवाजातील लवचीकता, माधुर्य व आकर्षकपणा यांचा प्रभाव जनमानसावर लगेच पडत असे. त्यांच्या कार्यक्रमांना सर्वसामान्यांबरोबरच रसिक, दर्दी श्रोत्यांची विशेष पसंती व उपस्थिती असे. ते दुर्मिळ आणि लोकप्रिय रागांबरोबरच ठुमरी, नाट्यगीत, भजन व चित्रपटगीतेही प्रभावीपणे सादर करत असत. तसेच नव्या शक्यता पडताळून पाहणे, नवे प्रयोग करणे ही त्यांची खासियत होती. त्यांनी संगीत दिलेले 'झिंझोटी' रागातील सामूहिकरीत्या गाता येण्यासारखे 'वंदे मातरम्' वाहवा मिळवून गेले. प्रसन्न, उठावदार व प्रभावी गायन शैलीने ते श्रोत्यांना मंत्रमुग्ध करत असत. त्यांनी गायलेल्या गाण्यांची व राग संगीताची ७८ आर पी एम ध्वनिमुद्रणेही प्रकाशित केली गेली.
'वंदे मातरम्' हे गीत बॅन्डवर वाजवता येत नाही या सबबीखाली राष्ट्रगीत केले नाही याचे त्यांना फार वाईट वाटले. वंदे मातरम् अनेकानेक विविध चाली लावून, त्यातल्या काही बॅन्डवर वाजवता येतात हे दाखवण्यासाठी त्यांनी स्वतंत्र भारताचे तत्कालिन पंतप्रधान पंडित नेहरूंची भेट घेतली व घटना समितीच्या सर्व सदस्यांसमोर संसदेत प्रात्यक्षिके सादर करून त्यांना पटवून देण्याचा प्रयत्‍न केला. पं.नेहरूंनी आधीच 'जन गण मन ' हे राष्ट्रगीत म्हणून निश्चित केले असल्याने मास्तर कृष्णरावांची सर्व मेहनत फुकट गेली. परंतु 'वंदे मातरम्'ला पूर्णपणे न वगळता भारत सरकारतर्फे निदान राष्ट्रीय गीत (National Song) म्हणून अधिकृत दर्जा देण्यात आला.या घटनेनंतर मास्तर कृष्णरावांनी संगीतबद्ध केलेल्या वंदे मातरम् गीताची रेकॉर्ड विविध शाळा-महाविद्यालये, अनेक वैयक्तिक व सार्वजनिक संस्था,जाहीर सभा-संमेलने वगैरे ठिकठिकाणी कित्येक वर्षे वाजवली जात असे.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विनंतीवरून मास्तर कृष्णरावांनी संपूर्ण बुद्ध वंदना सांगीतिक मीटरमध्ये बसवली व बाबासाहेबांनी त्याची ध्वनिमुद्रिका काढली. याकरिता मास्तर कृष्णरावांनी मुंबईच्या सिद्धार्थ कॉलेजमध्ये जाऊन पाली भाषेचा अभ्यास केला होता.ही ध्वनिमुद्रिका १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी नागपूरमधील धर्मांतरण सोहळ्यात वाजवली गेली.
पुणे आकाशवाणीच्या सल्लागार समितीचे सदस्य व आकाशवाणीवरील प्रमुख संगीतरचनाकार म्हणून देखील मास्तरांनी भरीव कामगिरी केली.
पुणे येथे ऑक्टोबर २०, इ.स. १९७४ रोजी त्यांचे स्वतःच्या निवासस्थानी वृद्धापकाळाने निधन झाले.
वीणा चिटको या त्यांच्या कन्येने काही काळ संगीतकार म्हणून कारकीर्द गाजवली. त्या मराठी भावगीत विश्वातील पहिल्या स्त्री संगीतकार म्हणून ओळखल्या जातात.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:इ.स. १८९८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्रिकेट विश्वचषक, २००७ - विक्रम
सर्वात जास्त धावा
सा  -सामने डा- डाव ना- नाबाद ऍव- ऍवरेज स्ट्रा/रे- स्ट्राईक रेट ( प्रत्येक १०० चेंडू मागे काढलेल्या धावा)
बाह्य दुवे
वर्ग:२००७ क्रिकेट विश्वचषक
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २००८-०९
? वि. न्यू झीलँडर्स
२००८ वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे
मुळवड
मुळवड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
लोहानी गाय
लोहानी गाय किंवा अच्छाई गाय हा एक शुद्ध भारतीय गोवंश असून बलुचिस्तान मधील लोरालाई जिल्ह्यात मुख्यतः आढळते. हा गोवंश दोन्ही देशात विशेषतः भारत आणि पाकिस्तानच्या डोंगराळ भागात आढळतो. हा मुळात मशागतीचा गोवंश होता, परंतु आता हा दुग्धव्यवसायासाठी सुद्धा वापरला जातो.
वैशिष्ट्ये
हा मुख्यतः मशागतीचा गोवंश असून सध्या दुग्धोत्पादनासाठी देखील वापरला जातो. या गोवंशाचा आकार इतर अनेक प्रकारच्या गुरांपेक्षा लहान असून, सरासरी बैलाचे वजन ३०० ते ३५० किलो पर्यंत असते. त्यांचा कातडीचा रंग सामान्यतः पांढऱ्या डागांसह लाल असतो. गुरांचा चेहरा अरुंद, लहान कान आणि मोठे डोळे असतात. कपाळ किंचित उभारलेले असून आणि अनेकदा कपाळावर पांढऱ्या खुणा असतात. शिंगे सहसा मध्यम लांबीची, आकाराने जाड आणि उभी असतात. सामान्यतः शिंगांची लांबी १२ ते १८ इंच पर्यंत असते.
आढळस्थान
लोहानींचा उगम पाकिस्तानातील लोराली येथून झाल्याचे मानले जाते. या गोवंशाचा आकार लहान असून पाय काटक असल्यामुळे असमान टेकड्या ओलांडण्यासाठी त्यांचे पाय तुलनेने लांब आहेत. येथील टेकड्या साधारणपणे ३००० ते १०,००० फूट उंच असतात. येथे टिकून राहण्यासाठी अनुकूल असल्याने आजमितीला पाकिस्तानच्या वायव्य सरहद्द प्रांतात अनेक गुरे आढळतात. पाकिस्तानात त्यांना उपयुक्ततेमुळे 'अच्छाई गुरे' असे देखील म्हणतात.
भारतीय गायीच्या इतर जाती
भारतीय गायीच्या इतर विविध जातींची माहिती मिळवण्यासाठी येथे टिचकी द्या ― भारतीय गायीच्या विविध जाती
संदर्भ
वर्ग:गायीच्या प्रजाती वर्ग:भारतीय गायीच्या प्रजाती‎
इ.स. ४७५
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४७५ वर्ग:इ.स.च्या ४७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
झ्युरिक (राज्य)
झ्युरिक हे स्वित्झर्लंड देशाचे सर्वाधिक लोकसंख्येचे राज्य (कॅंटन) आहे. देशातील सर्वात मोठे शहर झ्युरिक ह्याच राज्यात वसले आहे.
वर्ग:स्वित्झर्लंडची राज्ये
द्यू-सेव्र
द्यू-सेव्र (Deux-Sèvres) हा फ्रान्स देशाच्या पॉयतू-शारॉंत प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या पस्चिम भागात वसला असून येथील ७५ टक्के भाग ग्रामीण व कृषीप्रधान आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:पॉइतू-शारांत
सूर्यशेखर गांगुली
सूर्यशेखर गांगुली (बंगाली: সূর্য শেখর গাঙ্গুলী; २४ फेब्रुवारी, इ.स. १९८३ - ) हा भारतीय बुद्धिबळ खेळाडू व ग्रँडमास्टर आहे.
वर्ग:भारतीय बुद्धिबळ खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म वर्ग:भारतीय ग्रँडमास्टर वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दक्षिण आफ्रिकेच्या कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची
दक्षिण आफ्रिकेच्या कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची खेळाडूंच्या पदार्पण क्रमांकाप्रमाणे मांडलेली नामसूची आहे.
एकविसावे शतक
माहिती:
हजरत बाबाजान
हजरत बाबाजान (सु. १८०६ - सप्टेंबर २१, इ.स. १९३१) ह्या बलुची मुस्लिम संत होत्या. त्यांचे अनुयायी त्यांना सद्गुरू किंवा क़ुत्ब मानतात. अफगाणिस्तानमधील बलुचिस्तान प्रांतात जन्मलेल्या बाबाजानांनी आयुष्याची अखेरची २५ वर्षे पुण्यात व्यतीत केली.
वर्ग:मुस्लिम संत वर्ग:इ.स. १९३१ मधील मृत्यू
ताजुद्दीन बाबा
ताजुद्दीन मुहम्मद बद्रुद्दीन हे (उर्दू : تاج الد ین محمد بدر الد ین) (जानेवारी २७, इ.स. १८६१ - ऑगस्ट १७, इ.स. १९२५) हे भारतातील नागपूर शहरात होऊन गेलेले सुफी संत होते.
आरंभीचे आयुष्य
लहान वयातच बद्रुद्दीन अनाथ झाले होते. आईची आई आणि चुलते अब्दुल रहमान यांनी त्यांना सांभाळले. नागपूरजवळील कामठी येथील एका मदरशात अब्दुल्ला शाह यांच्याशी त्यांची भेट झाली आणि बद्रुद्दीन अध्यात्माकडे वळाले.
उर्स ताजुद्दीन बाबा
उर्स ताजुद्दीन बाबा हा एक सूफी सण आहे जो वर्धापन दिन म्हणून साजरा केला जातो, हजरत बाबा ताजुद्दीन रहमतुल्लाह अल्लाह यांचे अल्लाहशी असलेले नाते लक्षात ठेवून. ताजुद्दीन बाबा दर्गा ट्रस्ट नागपुरातील ताजुद्दीन बाबा समाधीस्थळी दरवर्षी उर्स आयोजित करते. उर्सच्या वेळी देशभरातून झायरीनला आकर्षण असते.
कूल शरीफ
लोक कूल शरीफला कूल की फातिहा म्हणूनही ओळखतात. कुलच्या शुभ प्रसंगी फातिहा नंतर रंग (कव्वाली मेळावा) असतो. दर्गा 2 कूल शरीफ, छोटा कूल आणि बडा कूल साक्षीदार आहे. फातिहात शुद्ध पाणी सादर केले जाते. नंतर, हे पवित्र पाणी लोकांमध्ये वितरीत केले जाते.
शाही संदल
शाही चंदन म्हणून ओळखले जाणारे संदल शरीफ संपूर्ण दिवस मिरवणुकीचा समावेश करते ज्यात सर्व समाजातील लोक एकत्र येतात. शादी इमामच्या हाताने चदर पेशीने चप्पल संपते. सय्यद मुश्ताक हुसेन अली मस्त कादरी शातारी (या संस्थेचे प्रेरणास्थान) नागपूर येथील तिनाल चौक येथील दर्गा हजरत अब्दुल्ला शाह गाजी येथे चंदनच्या सहभागींना खीर वाटून दरवर्षी शाही चंदनचे स्वागत करते.
लंगर
लंगर किंवा पवित्र अन्न उर्सच्या झरीनमध्ये वितरीत केले जाते. पवित्र पदार्थांमध्ये आलू भट (ताहरी) किंवा मटण बिर्याणीचा समावेश आहे.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:मुस्लिम संत वर्ग:सुफी संत वर्ग:इ.स. १८६१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२५ मधील मृत्यू
आर्गाउ
आर्गाउ हे स्वित्झर्लंड देशाच्या उत्तर भागातील एक राज्य (कॅंटन) आहे.
वर्ग:स्वित्झर्लंडची राज्ये
किर्गिझस्तानचा ध्वज
किर्गिझस्तानचा ध्वज ३ मार्च १९९२ रोजी स्वीकारला गेला.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:किर्गिझस्तान वर्ग:देशानुसार ध्वज
अभिजीत कुंटे
अभिजीत कुंटे (मार्च ३, इ.स. १९७७:पुणे - ) हा भारतीय बुद्धिबळ ग्रॅंडमास्टर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय बुद्धिबळ खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म वर्ग:भारतीय ग्रँडमास्टर वर्ग:मराठी ग्रँडमास्टर
रानवाडी
रानवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
राष्ट्रीय महामार्ग २१५ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग २१५ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन) वर्ग:चित्र हवे
इ.स. ४७६
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४७६ वर्ग:इ.स.च्या ४७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
येडे
येडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील कडेगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कडेगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
संशोधन आणि विश्लेषण विभाग
संशोधन आणि विश्लेषण विभाग (रिसर्च अँड ॲनालिसिस विंग-रॉ) ही भारताची प्राथमिक विदेशी गुप्तचर संस्था आहे. २१ सप्टेंबर १९६८ साली भारत - पाकिस्तान आणि चीन- भारतच्या अपयशानंतर भारतीय शासनाद्वारे ही विशेष संस्था सुरू करण्यात आली. बांगलादेशचे स्वातंत्र्य आणि सिक्कीमचे एकत्रीकरण यात संस्थेने विशेष कार्य केले आहे. विशेषतः ही संस्था दहशतवाद विरोधी काम पाहते. विदेशी गुप्त माहिती जमा करते, राज्यकर्त्यांना विदेशी धोरण ठरवताना मदत करणे तसेच अण्वस्त्र संरक्षणाची जबाबदारी पाहते. RAW चे मुख्यालय नवी दिल्ली येथे आहे आणि त्याचे संचालक सामंत गोयल आहेत. जेव्हा 1962 च्या भारत-चीन युद्धात आणि 1965 च्या भारत-पाकिस्तान युद्धात तपास ब्युरो (ज्याने आधी देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय विषय हाताळले होते) चांगली कामगिरी करू शकले नाही. त्यामुळे भारत सरकारला अशा संस्थेची गरज भासू लागली जी स्वतंत्र आणि कार्यक्षम पद्धतीने बाह्य माहिती गोळा करू शकेल. RAW चे मुख्य कार्य म्हणजे माहिती गोळा करणे, दहशतवाद रोखणे आणि गुप्त कारवाया करणे इ. यासह, हे परदेशी सरकार, कंपन्या आणि मानवांकडून मिळालेल्या माहितीवर कार्य करते जेणेकरून भारतीय धोरण निर्मात्यांना योग्य सल्ला दिला जाऊ शकतो.
इतिहास
रिसर्च एंड एनालिसिस विंगच्या स्थापनेपूर्वी, ब्युरो ऑफ इन्व्हेस्टिगेशन (IB) परदेशी माहिती गोळा करत असे, जी ब्रिटिशांनी तयार केली होती. 1933 मध्ये, जगातील राजकीय अनिश्चितता लक्षात घेता, ज्यामुळे दुसरे महायुद्ध सुरू झाले, भारताच्या सीमावर्ती भागातील माहिती गोळा करण्यासाठी तपास ब्युरोची जबाबदारी वाढवण्यात आली. 1947 मध्ये स्वातंत्र्यानंतर, संजीवी पिल्लई यांनी IB चे पहिले भारतीय संचालक म्हणून भूमिका स्वीकारली. इंग्रज गेल्यानंतर मनुष्यबळ कमी झाल्यामुळे पिल्लई यांनी MI5 चे अनुसरण करून ब्युरो चालवण्याचा प्रयत्न केला. 1949 मध्ये, पिल्लई यांनी एक लहान विदेशी गुप्तचर ऑपरेशन सुरू केले, परंतु 1962 च्या भारत-चीन युद्धात अकार्यक्षमता समोर आली. परकीय माहितीच्या चीन-भारत युद्धादरम्यान (ऑक्टोबर 20-21 नोव्हेंबर, 1962) अयशस्वी झाल्यामुळे पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी परदेशी गुप्तचर संस्थेची स्थापना केली. 1965 च्या भारत-पाकिस्तान युद्धानंतर, भारतीय जनरल जयंता नाथ चौधरी, सेक्रेटरी ऑफ आर्मी (सेनाप्रमुख), यांनी अधिक माहिती गोळा करण्याची गरज असल्याचे सांगितले.
1962 च्या उत्तरार्धात, एक स्वतंत्र स्वतंत्र परदेशी गुप्तचर संघटना तयार करण्याची योजना आकार घेऊ लागली. 1968 मध्ये इंदिरा गांधी पंतप्रधान झाल्यानंतर पूर्णपणे स्वतंत्र सुरक्षा संस्थेची गरज असल्याचा निर्णय घेण्यात आला. आरएन काओ, [६] जे त्यावेळी तपास ब्युरोचे उपसंचालक होते, त्यांनी नवीन संस्थेची रचना सादर केली. काओ यांना भारताच्या पहिल्या आंतरराष्ट्रीय गुप्तचर संस्थेचे, रिसर्च अँड अॅनालिसिस विंगचे सचिव बनवण्यात आले. RAW ला परकीय माहिती, मानवी आणि तांत्रिक आणि डायरेक्टर-जनरल ऑफ मिलिटरी इंटेलिजन्स यांना सीमापार माहिती गोळा करण्यासह समांतर जबाबदारी सोपवण्यात आली होती.
RAW ने 20 दशलक्ष रुपये ($440,000) च्या वार्षिक बजेटवर 250 कामगारांसह ब्युरो ऑफ इन्व्हेस्टिगेशनचा एक विभाग म्हणून काम करण्यास सुरुवात केली. सत्तरच्या दशकाच्या सुरुवातीस त्याचे वार्षिक बजेट 300 दशलक्ष इतके वाढले जेव्हा त्याचे कामगार अनेक हजार होते. 1971 मध्ये, काओने सरकारला एव्हिएशन रिसर्च सेंटर (ARC) स्थापन करण्यास पटवून दिले. एआरसीचे कार्य हवाई सर्वेक्षण करणे हे होते. सध्या RAW चे बजेट $150 दशलक्ष वरून $31 दशलक्ष पर्यंत वाढत आहे. हळूहळू, रेडिओ संशोधन केंद्र आणि इलेक्ट्रॉनिक्स अँड टेक. सेवा सारख्या संस्था 1970 आणि 1990 च्या दशकात RAW मध्ये सामील झाल्या. 1990 च्या दशकात, स्पेशल फ्रंटियर फोर्स RAW ची मजबूत शक्ती बनली आणि गुप्त लष्करी ऑपरेशन्समध्ये समन्वय प्रदान करण्यास सुरुवात केली. 2004 मध्ये, भारत सरकारने नॅशनल टेक्निकल फॅसिलिटीज ऑर्गनायझेशन (नॅशनल टेक्निकल कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन) ची स्थापना केली, जी RAW ची विभागणी आहे असे मानले जाते, परंतु त्याची विचारधारा आतापर्यंत गुप्त राहिली आहे. आतापर्यंत त्याचे कार्य गुप्त ठेवण्यात आले होते परंतु असे मानले जाते की अनेक तंत्रांचा वापर करून माहिती आणि चित्रांची काळजी घेणे हे त्याचे कार्य आहे.
कॅबिनेट मंत्र्यांच्या अखत्यारीत येणाऱ्या जॉइंट इंटेलिजन्स कमिटीचे (जीआयसी) काम RAW, ब्युरो ऑफ इन्व्हेस्टिगेशन आणि डिफेन्स इंटेलिजन्स एजन्सी (DIA) यांच्यात सहकार्य प्रस्थापित करणे आणि त्यांनी दिलेल्या माहितीचे विश्लेषण करणे हे आहे. सुरक्षा परिषदेच्या स्थापनेसह, JIC चे कार्य त्यात विलीन केले गेले आहे. RAW ची कायदेशीर स्थिती खूपच गुंतागुंतीची आहे, त्यानुसार ती "संस्था" नसून मंत्रिमंडळाचा एक "विभाग" आहे आणि या कारणास्तव RAW भारतीय संसदेला उत्तरदायी नाही आणि त्यामुळे माहितीच्या अधिकाराखाली येत नाही.
उद्देश
वर्ग:भारतीय संस्था वर्ग:संशोधन आणि विश्लेषण विभाग वर्ग:गुप्तचर संघटना
राष्ट्रीय महामार्ग ६
राष्ट्रीय महामार्ग ६ (National Highway 6) हा भारताच्या ईशान्य भागातील एक प्रमुख महामार्ग आहे. सुमारे ६६७ किमी लांबीचा हा महामार्ग आसाम, मेघालय व मिझोरम ह्या तीन राज्यांमधून धावतो. मेघालय राज्याची राजधानी शिलाँग तसेच मिझोरमची राजधानी ऐजॉल सह ईशान्य भारतामधील जोवाई, हैलाकंडी, कोलासिब, चंफाई इत्यादी प्रमुख शहरे राष्ट्रीय महामार्ग ६ द्वारे जोडली गेली आहेत.
१९५१ आशियाई खेळ
१९५१ आशियाई खेळ ही एशियाड खेळांची पहिली आवृत्ती भारत देशाच्या नवी दिल्ली शहरात ४ मार्च ते ११ मार्च, इ.स. १९५१ दरम्यान भरवली गेली. ह्या स्पर्धेत आशिया खंडामधील ११ देशांच्या ऑलिंपिक संघटनांनी भाग घेतला.
वेळापत्रक
{| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;" !width=200|मार्च १९५१ !width=35|४ !width=35|५ !width=35|६ !width=35|७ !width=35|८ !width=35|९ !width=35|१० !width=35|११ !width=50|सुवर्ण पदके !एकूण सुवर्ण पदके!! !! 3 !! 6 !! 5 !! 6 !! 4 !! 17 !! 16 !! 57 !width=200|मार्च १९५१ !width=35|४ !width=35|५ !width=35|६ !width=35|७ !width=35|८ !width=35|९ !width=35|१० !width=35|११ !width=50|सुवर्ण पदके
बाह्य दुवे
वर्ग:आशियाई खेळ वर्ग:दिल्ली वर्ग:भारतामधील खेळ
विलामेट नदी
विलामेट नदी अमेरिकेच्या ओरेगन राज्यातील प्रमुख नदी आहे. ३०१ किमी लांबीची ही नदी ओरेगनच्या वायव्य भागात असून ती कोलंबिया नदीची उपनदी आहे.
या नदीचा उगम युजीन शहराच्या दक्षिणेस होते व कॅस्केड पर्वतरांग आणि ओरेगन किनारी पर्वतरांगेच्या मधून ही नदी उत्तरेकडे वाहते आणि पोर्टलंडच्या उत्तरेस कोलंबिया नदीस मिळते.
कॅस्केड पर्वतरांगेच्या अग्निजन्य खडकांची येथे होणाऱ्या मुसळधार पावसामुळे झीज होउन ही माती विलामेट नदीच्या खोऱ्यात साठते. यामुळे हे खोरे अतिशय सुपीक आहे.
विलामेट नदी आणि तिच्या उपनद्यांवर २० पेक्षा जास्त धरणे बांधलेली आहेत.
स्पेस शटल चॅलेंजर
स्पेस शटल चॅलेंजर हे अमेरिकेचे अंतराळयान होते. हे यान पृथ्वीवर परत आणता येणारे होते. हे यान दुसऱ्या पिढीतले मानले जाते. चॅलेंजर ने ९ अंतराळ मोहीमा यशस्वीपणे पार पाडल्या. परंतु इ.स. १९८६ साली २८ जानेवारी रोजी एका अंतराळ मोहिमेत उड्डाणापासून ७३ सेकंदात यानाच्या अग्निबाणाचा स्फोट झाला. यात ६ अंतराळयात्री आणि एका शिक्षिकेचाही मृत्यु झाला.
बाह्य दुवे
http://www.misalpav.com/node/16525
वर्ग:तंत्रज्ञान वर्ग:अंतराळ विज्ञान वर्ग:अंतराळयाने वर्ग:दुर्घटनाग्रस्त अवकाशयाने वर्ग:वाहने वर्ग:स्पेस शटल
अधिरथ
अधिरथ हा महाभारतात वर्णिलेला, हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र याचा सारथी होता. अधिरथ आणि त्याची पत्नी राधा यांनी कर्णाचा प्रतिपाळ केला. अंगकुलोत्पन्न राजा सत्कर्म्याचा तो पुत्र होता. काही अभ्यासकांच्या मते तो अंग देशाचा राजा होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
तोतापुरी
ईश्वर तोतापुरी (नामभेद तोता पुरी, बंगाली: তোতাপুরী)हे 'नंगता बाबा' या नावानेही ओळखले जाणारे; पंजाबमध्ये जन्म झालेले; अद्वैत वेदांताची साधना केलेले परिव्राजक (भटकते साधू) होते.
इ. स. १८६४ मध्ये दक्षिणेश्वर मंदिरात येण्यापूर्वी तोतापुरी हे आदी शंकराच्या दसनामी पंथातील भटकते साधू होते. पंजाबमधील एका सातशे संन्याशांच्या मठाचे ते अधिपती होते. रामकृष्ण परमहंस यांना अद्वैत वेदांताची दीक्षा तोतापुरींनी दिली असे मानले जाते.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:हिंदू साधू वर्ग:हिंदू संत
गौळण (नेर)
संदर्भ
वर्ग:नेर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
आर्मेनिया
आर्मेनिया (अधिकृत नाव: आर्मेनियन: Հայաստանի Հանրապետություն) हा काळा समुद्र व कॅस्पियन समुद्र यांमधील युरेशियाच्या दक्षिण कॉकेशस भागातील एक डोंगराळ वभूपरिवेष्टित देश आहे. या देशाच्या पश्चिमेस तुर्कस्तान, उत्तरेस जॉर्जिया, पूर्वेस अझरबैजान, तर दक्षिणेस इराण व अझरबैजानाचा नाख्चिवान प्रांत आहेत. पूर्व युरोप व पश्चिम आशिया यांच्या उबरठ्यावरील या देशाचे ऐतिहासिक काळापासून युरोपाशी राजकीय, सामाजिक, सांस्कृतिक लागेबांधे आहेत.
२९,८०० चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळाच्या या देशाची लोकसंख्या ३० लाख आहे. ख्रिश्चन हा येथील प्रमुख धर्म असून येथील साक्षरता ९९ टक्के आहे. येरेवान ही या देशाची राजधानी आहे.
भूतपूर्व सोव्हिएत संघापैकी एक घटक प्रजासत्ताक असलेला आर्मेनिया आता बहुपक्षीय लोकशाहीवादी प्रजासत्ताक आहे. आर्मेनियाला प्राचीन सांस्कृतिक व राजकीय वारसादेखील लाभला आहे. इसवी सनाच्या चौथ्या शतकाच्या सुरुवातीला (सर्वसाधारण मान्यतेनुसार इ.स. ३०१) आर्मेनियाचे राज्य हे या ख्रिश्चन धर्म स्वीकारणारे या परिसरातील पहिले राज्य होते. आजही आर्मेनियातील बहुसंख्य जनता ख्रिश्चन धर्मीय असली तरीही आर्मेनियाचे प्रजासत्ताक घटनात्मकदृष्ट्या धर्मनिरपेक्ष राज्य आहे. या देशाला १९९१ साली रशिया कडून स्वातंत्र्य मिळाले. हे एक डोंगराळ राष्ट्र असून येथील जमीन अतिशय सुपीक आहे. बटाटे, अाॅलिव्ह, द्राक्ष, कापूस ही येथील प्रमुख पिके आहेत.
नावाची व्युत्पत्ती
आर्मेनियाचे स्थानिक भाषेतील नाव हय्क आहे. मध्ययुगात याला हयस्तान असे नाव होते. हय्क हा आर्मेनियन लोकांचा मूळ पुरुष मानला जातो. त्याच्या नावावरून त्या देशाला हयस्तान हे नाव मिळाले. कोरेनच्या मोझेसनुसार हय्कने बाबिलोनियाचा राजा बेल ह्याला ख्रिस्तपूर्व २४९२ मध्ये युद्धात हरवले व अरारात ह्या भूभागावर आपले राज्य स्थापन केले.
प्राचीन फारसी कोरीव लेखात (इ.स.पू. ५१५) आर्मेनियाचा उल्लेख आर्मिना असा आढळतो. झेनोफोन या ग्रीकांच्या सेनापतीने आर्मेनियन लोकजीवन व आदरातिथ्याबद्दल लिहून ठेवले आहे. त्याच्या नोंदीनुसार आर्मेनियन लोक फारसीसदृश्य भाषा बोलतात.
राजकीय विभाग
आर्मेनिया दहा प्रांतात (आर्मेनियन भाषेत "मार्झर"एकवचन "मार्झ") विभागला गेला असून येरेवान ह्या शहराला (आर्मेनियन कघाक)राजधानी म्हणून विशेष प्रशासकीय दर्जा देण्यात आला आहे. रत्येक प्रांताचा मुख्य कार्यकारी अधिकारी (मार्झपत) हा आर्मेनिया सरकारकडून नियुक्त केला जातो. येरेवानचा मुख्य कार्यकारी अधिकारी महापौर असून त्याची नेमणूक राष्ट्राध्यक्षांकडून केली जाते.
प्रत्येक प्रांतात स्वयंशासित असे विभाग (आर्मेनियन हमान्क्नेर/एकवचन हमान्क) येतात.प्रत्येक विभागात नागरी किंवा ग्रामीण वस्त्या असतात.२००७ मधील नोंदींनुसार आर्मेनियात ४९ नागरी भाग असून ८६६ ग्रामीण भाग आहेत. येरेवान या राजधानीच्या शहराचे १२ स्वायत्त विभाग आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:आशियातील देश
महाराष्ट्र साहित्य परिषद
म.सा.प. अर्थात महाराष्ट्र साहित्य परिषद या महाराष्ट्रातील आद्य साहित्य संस्थेची स्थापना दि.२७ मे १९०६ रोजी पुणे येथे चौथ्या ग्रंथकार संमेलनात करण्यात आली.