cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
निर्मलजीत सिंह सेखों
दिनांक १४ डिसेंबर १९७१ रोजी शत्रूची सहा सेबर जेट विमाने श्रीनगर हवाई क्षेत्राकडे हल्ला करण्यासाठी झेपावली. तेथे नियुक्तीवर असणारे फ्लाइंग ऑफिसर निर्मलजित सेखो सावध होतेच पण धावपट्टीवर अचानक उडालेल्या धुराळयामुळे त्यांना उड्डाण करता येईना. धावपट्टी थोडी दिसू लागेपर्यंत शत्रूची विमाने माथ्यावर अगदी खालून घोंगावू लागली होती, गोळ्याच्या फैरी झाडत होती. तरीही प्राणाची पर्वा न करता फ्लाइंग ऑफिसर सेखोचे नॅंॅंट विमान क्षणार्थात वर झेपावले. त्यांनी हल्लेखोर सेबर जेट विमानाचा प्रतिकार जोमाने सुरू केला. पाहता पाहता दोन विमानांंचा त्यांनी अचूक वेध घेतला. जमिनीपासून फार थोड्या उंचीवर शत्रूच्या अधिक शक्तिशाली विमानांनी वेढले असताना निकराची लढाई त्यांनी चालूच ठेवली. शत्रू संख्येने जास्त होते पण त्यांच्या या धाडसी हल्ल्याला पाठ दाखवून पळून गेले. श्रीनगर शहर आणि हवाईक्षेत्र बचावले.
परंतु दुर्दैवाने या भिषण युद्धात फ्लाइंग ऑफिसर सेखोचे विमानही कोसळले आणि त्यांनी आपले प्राण गमावले. फ्लाइंग ऑफिसर सेखोंना मृत्यू प्रत्यक्ष समोर दिसत होता. मात्र त्याही परीस्थितीत कमालीचे उड्डाण कौशल्य वापरून प्रचंड निर्धाराने ते शत्रूला सामोरे गेले. कर्तव्य म्हणून नव्हे तर असामान्य धैर्याने ते लढले. परमवीर फ्लाइंग ऑफिसर सेखो यांना सलाम.
वर्ग:चित्र हवे वर्ग:परमवीर चक्र विजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोहपाडा उर्फ वासंबे
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
दापकेघर
दापकेघर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:भोर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
दाळींब
दाळींब हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६४० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरगा तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
युगवाणी
युगवाणी नावाची अनेक नियतकालिके भारतातून प्रकाशित होतात. मार्च १९४५मध्ये डॉ. य.खु. देशपांडे यांच्या अध्यक्षतेखाली आकोट येथे झालेल्या विदर्भ साहित्य संघाच्या अधिवेशनात संघाचे मुखपत्र असावे असा ठराव मांडण्यात आला. त्या काळात वऱ्हाड-मध्य प्रांतात वाङ्‌मय विषयास वाहिलेले एकही मराठी नियतकालिक नव्हते. ही उणीव दूर करण्यासाठीच 'युगवाणी' या नावाचे साहित्य विषयाला वाहिलेले एक त्रैमासिक १ जानेवारी १९४६पासून नागपूरहून प्रकाशित होऊ लागले. संपादनाची धुरा कवी वामन नारायण देशपांडे यांच्याकडे सोपविण्यात आली होती..
मराठी भाषा व मराठी साहित्य यांची अभिवृद्धी करण्याचे धोरण 'युगवाणी’ने स्वीकारले. त्यानुसार ’युगवाणी’ची दृष्टी सर्वसमावेशक राहिली. प्रांतभेदातीत लेखन हे 'युगवाणी'चे वैशिष्ट्य आहे.
युगवाणीचे संपादक
श्री. वा.ना. देशपांडे हे पहिले संपादक. त्यानंतर श्री.ना. बनहट्टी, पुरुषोत्तम दिवाकर ढवळे, पु.य. देशपांडे, दि.ब. पंडित, वा.कृ. चोरघडे, पां.कृ, सावळापूरकर, प्रा. या.मु. पाठक, प्रा. श्री.मा. कुळकर्णी, श्री. मा.नी. गलगलीकर, डॉ. मधुकर आष्टीकर, प्रा. प्रभाकर ऊर्ध्वरेषे, डॉ. वि.बा. प्रमुदेसाई, शंकर बाळाजी शास्त्री, डॉ. वसंत कृष्ण वऱ्हाडपांडे, शरद कोलारकर, प्रा. माणिक गोडघाटे 'ग्रेस'(१९७१-७४), प्रकाश देशपांडे, डॉ. आशा सावदेकर (पहिल्या महिला संपादक), वामन तेलंग, डॉ. श्रीपाद भालचंद्र जोशी, डॉ. सुलभा हेर्लेकर, प्रा. नारायण कुळकर्णी कवठेकर आदी संपादक झाले. सध्या (२०१३ साली) प्रा. अजय देशपांडे हे मुख्य संपादक आहेत.
कवी प्रफुल्ल शिलेदार, प्रा.डॉ. दिलीप अलोणे हेही कधी काळी ’युगवाणी’चे सहसंपादक होते.
हिंदी/इंग्रजी युववाणी
युगवाणी नावाचे एक हिंदी-इंग्रजी साप्ताहिक १९४७ सालापासून डेहराडूनहून प्रसिद्ध होत आले आहे. हे साप्ताहिक हिमालयाशी संबंध असलेल्या लोकांचे प्रतिनिधित्व करते. या साप्ताहिकात उत्तराखंड आणि जवळपासच्या राज्यांतील पर्यावरणवाद्यांचे लेख वाचायला मिळतात. त्या ‘युगवाणी’चा या ‘युगवाणी’शी संबंध नाही.
युगवाणी (कवितासंग्रह)
हिंदी कवी सुमित्रानंद पंत यांचा ’युगवाणी’हा १९३९साली प्रसिद्ध झालेला (पाचवा) कवितासंग्रह आहे.
वर्ग: मराठी नियतकालिके
बोधळा
बोधळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील नागपूर ग्रामीण तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नागपूर ग्रामीण तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
सालखन मुर्मू
सालखन मुर्मू (जन्म 2 जून 1952) हे सामाजिक-राजकीय कार्यकर्ते आहेत ज्यात आदिवासी सक्षमीकरणासाठी 5 राज्यांत (झारखंड, बिहार, पश्चिम बंगाल, आसाम, ओडिशा) आहेत. ते झारखंड डिस्कॉम पक्षाचे संस्थापक आणि राष्ट्रीय अध्यक्षही आहेत. अटलबिहारी वाजपेयी सरकारच्या काळात ओडिशाच्या मयूरभंज मतदारसंघातून 12 व 13 व्या लोकसभेवर ते दोनदा खासदार होते.
प्रारंभिक जीवन
झारखंडच्या पूर्व सिंहभूम जिल्ह्यातील जमशेदपूर शहराच्या सरहद्दीवरील करंदीह (बोदरतोला) गावात सालखन यांचा जन्म झाला. चाईबासा येथील सेंट झेविअर्स हायस्कूल लुपुंगुटू येथून उच्च माध्यमिक शिक्षण घेतल्यानंतर ते रांची विद्यापीठात गेले आणि तेथे त्यांनी मास्टर ऑफ कॉमर्स केले. राऊरकेला लॉ कॉलेजमधून त्यांनी बॅचलर ऑफ लॉची पदवी देखील मिळवली आहे. त्यांनी लाइफ इन्शुरन्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाः एलआयसी, एमएमटीसी लिमिटेड आणि टाटा स्टील अशा विविध क्षेत्रात काम केले आहे.
इंग्रज–डच युद्ध
सतराव्या शतकाच्या मध्यावर इंग्रज आणि डच यांच्यात व्यापारी स्पर्धा सुरू झाली, ही व्यापारी स्पर्धा म्हणजेच इंग्रज-डच स्पर्धा होय. ही व्यापारी स्पर्धा ६० ते ७० वर्षे चालली. या स्पर्धेमुळे अठराव्या शतकाच्या सुरुवातीस डचांची भारतातील सत्ता घसरू लागली. याचा फायदा घेऊन इंग्रजांनी १७५९ मध्ये बंदेराच्या लढाईत त्यांचा पराभव घडवून आणला. या लढाईनंतर १७९५ पर्यंत इंग्रजांनी डचांना भारतातून हद्दपार केले.
पनमपिल्ली गोविंद मेनन
पानमपिल्ली गोविंद मेनन (१ ऑक्टोबर १९०६ - २३ मे १९७०) हे भारतीय राजकारणी, स्वातंत्र्यसैनिक आणि वकील होते.
त्यांचा जन्म कथिक्कुडम जवळील एका गावात झाला आणि सेंट थॉमस कॉलेज, त्रिशूर मधून पदवी पूर्ण केली. ॲड. एमसी जोसेफ यांचे कनिष्ठ म्हणून त्यांनी कायदेशीर सराव सुरू केला. ते केरळ युक्तिवादी संघाचे पहिले खजिनदार होते. त्यानंतर त्यांनी आपले कायदेशीर काम एर्नाकुलमला चालवले.
संदर्भ
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री वर्ग:भारतीय कायदामंत्री वर्ग:केरळचे मुख्यमंत्री वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय वकील वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोरबे
मोरबे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
जय श्री राम
जय श्री राम ही भारतीय भाषांमधील एक अभिव्यक्ती आहे, ज्याचा अनुवाद " भगवान रामाचा गौरव" किंवा "भगवान रामाचा विजय" असा होतो. या घोषणेचा वापर हिंदूंनी अनौपचारिक अभिवादन म्हणून केला आहे, हिंदू धर्माचे पालन करण्याचे प्रतीक म्हणून, किंवा विविध श्रद्धा-केंद्रित भावना व्यक्त करण्यासाठी.
धार्मिक
छायाचित्रकार प्रशांत पंजियार यांनी लिहिले की अयोध्या शहरात महिला यात्रेकरू नेहमी " सीता -राम-सीता-राम" या मंत्राचा जप करतात, तर वृद्ध पुरुष यात्रेकरूंनी राम हे नाव न वापरणे पसंत केले. घोषणेमध्ये "जय" चा पारंपारिक वापर " सियावर रामचंद्रजी की जय " ("सीतेचा पती रामाचा विजय") सह होता. रामाला आवाहन करणारे लोकप्रिय अभिवादन म्हणजे "जय राम जी की" आणि "राम-राम".
"राम" च्या नावाने अभिवादन परंपरागतपणे सर्व धर्मातील लोक वापरतात.
राम प्रतीकवाद
बाराव्या शतकात मुस्लिम तुर्कांच्या आक्रमणानंतर रामाच्या उपासनेत लक्षणीय वाढ झाली. 16 व्या शतकात रामायण मोठ्या प्रमाणावर लोकप्रिय झाले. असा युक्तिवाद केला जातो की रामाची कथा "दैवी राजाची एक अतिशय शक्तिशाली कल्पनारम्य रचना प्रदान करते आणि केवळ एकच जो वाईटाचा सामना करण्यास सक्षम आहे". इंग्रजांपासून मुक्त झालेल्या आदर्श देशाचे वर्णन करण्यासाठी गांधींनी रामराज्य, "रामाचे राज्य" ही संकल्पना वापरली होती.
रामचा सर्वात व्यापकपणे ओळखला जाणारा राजकीय वापर १९२० च्या दशकात बाबा रामचंद्र यांच्या अवधमधील शेतकरी चळवळीपासून सुरू झाला. मोठ्या प्रमाणावर वापरल्या जाणाऱ्या "सलाम" च्या विरोधात अभिवादन म्हणून "सीता-राम" चा वापर करण्यास त्यांनी प्रोत्साहन दिले, कारण नंतरचा सामाजिक कनिष्ठपणा सूचित होतो. ‘सीता-राम’ ही घोषणा लवकरच झाली.
पत्रकार मृणाल पांडे यांच्या मते : "मी ज्या रामकथा ऐकत लहानाचा मोठा झालो, त्या रामकथा गाण्यासाठी वापरण्यात येणारे नारे कधीच व्यक्ती म्हणून किंवा योद्ध्याबद्दल नव्हते. त्या घोषणा राम-सीता जोडप्याबद्दल होत्या: "बोल सियावर या सियापत रामचंद्र की जय".
संदर्भ
वर्ग:हिंदू प्रार्थना आणि ध्यान
देहेण
देहेण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:भोर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
फ्रांसिस्को द अल्मिडा
हा भारतीय पोर्तुगीज वसाहतींचा पहिला गवर्नर होता.त्याचा जन्म १ मार्च १४४० रोजी झाला. त्याला १५०५ ते १५०९ दरम्यान गवर्नर म्हणून नेमण्यात आले. भारतातील प्रदेश काबीज करणे आणि हिंदी महासागरातील अरबांची मक्तेदारी संपुष्टात आणणे,ही त्याची उद्दिष्टे होती.त्याने १५०९ मध्ये दीवजवळ एका सागरी लढाईत इजिप्त, तुर्कस्तान आणि गुजरातच्या एकत्रित मुस्लिम आरमाराचा पराभव केला.त्यामुळे सोळाव्या शतकात हिंदी महासागरावर पोर्तुगिजांचा मार्ग सुकर झाला.गवर्नर नेमणुकीच्या नंतर पाच वर्षानेच म्हणजे १५१० त्याचा मृत्यू झाला.ref>पोर्तुगीजांच्या भारतीय वसाहती
वर्ग:भारतातील पोर्तुगीज वसाहती वर्ग:इ.स. १४४० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १५१० मधील जन्म
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२१-२२
ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
वर्ग:इ.स. १९२१ मधील क्रिकेट
धानोरा दगड
धानोरा दगड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६४० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरगा तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
केंगल हनुमंतैया
केंगल हनुमंतैया(१४ फेब्रुवारी १९०८ - १ डिसेंबर १९८०), हे ३० मार्च १९५२ ते १९ ऑगस्ट १९५६ पर्यंत कर्नाटकचे (तत्कालीन, म्हैसूर राज्य ) दुसरे मुख्यमंत्री होते.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय कायदामंत्री वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री वर्ग:कर्नाटकचे मुख्यमंत्री वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिग बॉस
बिग बॉस हा दूरचित्रवाणीवरील रिॲलिटी शो आहे. बिग ब्रदर या प्रसिद्ध शो वरून घेतला असून नेदरलॅंडमधील 'एण्डेमोल' या संस्थेने ही कल्पना जगासमोर आणली.
साधारण १६ वर्षांपूर्वी हिंदीमध्ये बिग बॉस हा शो सुरू झाला होता आणि त्यानंतर कन्नड, बंगाली, तामिळ, तेलुगू, मराठी आणि मल्याळममध्ये सुद्धा प्रसारित केला गेला.
बिग बॉस हिंदी
हिंदी बिग बॉसचे आज पर्यंत १६ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात ३ नोव्हेंबर २००६ रोजी झाली होती.
बिग बॉस कन्नड
कन्नड बिग बॉसचे ९ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात २४ मार्च २०१३ रोजी झाली होती.
बिग बॉस बंगाली
बंगाली बिग बॉसचे २ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात १७ जून २०१३ रोजी झाली आणि शेवट १५ जुलै २०१६ रोजी झाला.
बिग बॉस तमिळ
तमिळ बिग बॉसचे ६ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात २५ जून २०१७ रोजी झाली होती.
बिग बॉस तेलुगू
तेलुगू बिग बॉसचे ६ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात १६ जुलै २०१७ रोजी झाली होती.
बिग बॉस मराठी
मराठी बिग बॉसचे ४ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात १५ एप्रिल २०१८ रोजी झाली होती.
बिग बॉस मल्याळम
मल्याळम बिग बॉसचे ४ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात २४ जून २०१८ रोजी झाली होती.
वर्ग:बिग बॉस
नाधळ
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
हे सुद्धा पहा
आंबेडकर
२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट
जुलै-ऑगस्ट २०२२ दरम्यान इंग्लंडमधील बर्मिंगहॅम येथील एजबॅस्टन मैदानावर २०२२ राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धेंतर्गत एक क्रिकेट स्पर्धा खेळवली गेली. सदर स्पर्धा महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० प्रकारात खेळवली गेली. १९९८ नंतर प्रथमच राष्ट्रकुल खेळात क्रिकेटचे आयोजन करण्यात आले होते.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती आणि इंग्लंड क्रिकेट बोर्डाने राष्ट्रकुल खेळात क्रिकेटचे आयोजन करण्यासाठी राष्ट्रकुल समितीकडे प्रस्ताव पाठवला होता. प्रस्ताव पारित झाल्याने महिला क्रिकेटचा २०२२ च्या खेळात समावेश करण्यात आला. बर्मिंगहॅम मधील एजबॅस्टन मैदानावर सर्व सामने खेळविण्यात येणार असल्याची घोषणा आयसीसीतर्फे करण्यात आली. नोव्हेंबर २०२० मध्ये आयसीसीने स्पर्धेच्या पात्रतेचा ढाचा जाहीर केला.
१ एप्रिल २०२१ रोजी आयसीसी महिला ट्वेंटी२० क्रमवारीतील अव्वल ६ संघ आणि यजमान देश इंग्लंड स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरले. वेस्ट इंडीजच्या कोट्यातून बार्बाडोस पात्र ठरला तर उर्वरीत एक जागेसाठी मलेशियात झालेल्या पात्रता स्पर्धेतून श्रीलंका पात्र ठरला.
सुवर्णपदक सामना
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील क्रिकेट * * * * * * * वर्ग:महिला क्रिकेट
बोरगाव (नाग्रा)
बोरगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील नागपूर ग्रामीण तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नागपूर ग्रामीण तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
डेरे
डेरे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:भोर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
परिते (निःसंदिग्धीकरण)
स्थलनामे
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
श्रीकांत उमरीकर
श्रीकांत अनंत उमरीकर (जन्म : ६ जानेवारी १९७१) हे एक मराठी कवी व लेखक आहेत. ते बी.ई. असून व्यवसायाने इलेक्ट्रिकल इंजिनिअर आहेत.
उमरीकर यांना मिळालेले पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
दिल्ली महिला आयोग
दिल्ली महिला आयोग (डीसीडब्ल्यु) ही दिल्ली सरकारची वैधानिक संस्था आहे. ही दिल्ली, भारतातील संविधान आणि इतर कायद्यांतर्गत महिलांच्या सुरक्षा आणि सुरक्षिततेशी संबंधित सर्व बाबी तपासण्यासाठी आणि तपासासाठी स्थापन करण्यात आली आहे.
दिल्ली महिला आयोगाच्या वर्तमान अध्यक्षा स्वाती मालीवाल आहेत. त्यांनी २९ जुलै २०१५ रोजी पदभार स्वीकारला.
इतिहास
दिल्ली महिला आयोगाची स्थापना स.न. १९९४ मध्ये दिल्ली सरकारने दिल्ली महिला आयोग अधिनियम, १९९४ च्या अंतर्गत केली आणि १९९६ मध्ये त्याचे कार्य सुरू झाले. आयोगाचा प्रथम अजेंडा म्हणजे संविधान आणि इतर कायद्यांअंतर्गत महिलांना देण्यात येणाऱ्या सुरक्षा आणि सुरक्षिततेशी संबंधित सर्व बाबींची तपासणी आणि तपास करणे. या कायद्यांच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी आणि दिल्लीतील महिलांची स्थिती सुधारण्यासाठी शिफारशी करणे ही आयोगाचे काम आहे.
रचना
दिल्ली महिला आयोगाच्या कायद्यानुसार, कमिशनमध्ये खालील बाबी समाविष्ट आहेत:
सदस्यांना महिला कल्याणाचा किमान १० वर्षांचा अनुभव असणे आवश्यक असले तरी अध्यक्षांना अशी कोणत्याही प्रकारची पात्रता असण्याची आवश्यक नाही.
कार्ये
आयोगाकडे विविध कार्ये असतात. जसे की "संविधान आणि इतर कायद्यांअंतर्गत महिलांसाठी प्रदान केलेल्या सुरक्षांशी संबंधित सर्व बाबींची तपासणी आणि तपासणी करणे". काही प्रकरणांमध्ये आयोग अर्ध-न्यायिक संस्था म्हणूनही काम करतो. आयोगाला दिवाणी न्यायालयाचे काही अधिकार आहेत जे काही प्रकरणांमध्ये खटला चालवतात जसे की "भारताच्या कोणत्याही भागातून कोणत्याही व्यक्तीची उपस्थिती बोलावणे आणि त्याची अंमलबजावणी करणे आणि शपथेवर त्याची तपासणी करणे" आणि "कोणत्याही दस्तऐवजाचा शोध आणि उत्पादन करणे आवश्यक आहे".
बाह्य दुवे
वर्ग:१९९४ मधील दिल्लीतील आस्थापना] वर्ग:१९९४ मध्ये स्थापन झालेल्या सरकारी संस्था वर्ग:दिल्ली सरकार वर्ग:भारतीय कमिशन आणि चौकशी वर्ग:भारतातील महिलांचे अधिकार वर्ग:दिल्लीतील संस्था
गुंजोटी
गुंजोटी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६४० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरगा तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
बिनाका गीतमाला
या कार्यक्रमाचे हे नाव त्याचे प्रायोजकत्व असलेल्या बिनाका टूथ पेस्ट च्या कंपनी वरून पडले होते. बिनाका गीतमाला, आणि त्याचे नंतरचे नामांतर सिबाका - सिबाका संगीतमाला, सिबाका गीतमाला, आणि कोलगेट सिबाका संगीतमाला - १९५४ ते १९९४ पर्यंत रेडिओ सिलोनवर आणि नंतर विविध भारतीवर चालले. ते १९५४ ते १९९३ पर्यंत वार्षिक वर्ष-अखेरीच्या याद्या देखील प्रसारित करतात.
अमीन सयानी आणि रेडिओ सिलोन
या कार्यक्रमाचे संपूर्ण संचालन अमीन सयानी यांनी केले होते. ९,००,००० ते २०,००,००० पर्यंत अंदाजे श्रोत्यांची संख्या असलेला हा कार्यक्रम, भारतात खूप लोकप्रिय होता. यामुळे रेडिओ सिलोनची लोकप्रियता मोठ्या प्रमाणात वाढली, ज्यामुळे ते भारतीय उपखंडातील रेडिओवरील लोकप्रिय चित्रपट संगीताचे प्राथमिक स्त्रोत बनले. १९९८ नंतर, हा कार्यक्रम विधान भारतीवर प्रसारित झाला आणि सोमवारी रात्री अर्धा तास चालू होता.
लोकप्रियता पडताळणी पद्धत
इस १९५२ मध्ये सुरू झाल्यावर, सुरुवातीला कार्यक्रमात गाण्यांना क्रमांक दिले नाही, तर सात समकालीन गाणी कोणत्याही विशिष्ट क्रमाने वाजवली जात असत. नंतर कालांतराने या कार्यक्रमात सर्वाधिक लोकप्रिय हिंदी चित्रपट गाण्यांची क्रमवारी सुरू झाली. सुरुवातीला भारतात विकल्या गेलेल्या रेकॉर्डची संख्या आणि श्रोत्यांची मते यांच्या संयोगाने गाण्यांची क्रमवारी लावली गेली. विक्रमी विक्री, रेकॉर्ड स्टोअर मालकांचे निर्णय आणि 'श्रोता संघ' किंवा 'श्रोता क्लब' मधील लोकप्रियता यावरून लोकप्रियता मोजली गेली. दर आठवड्याला श्रोता संघ त्यांच्या लोकप्रिय गाण्यांची यादी रेडिओ स्टेशनला पाठवत असत. क्लबची स्थापना केली गेली कारण स्टोअरमध्ये रेकॉर्ड विकले जाणे शक्य होते आणि अधिक खरेदी करण्यात रस असला तरी, विक्रमी विक्रीमध्ये स्वारस्य दिसून येणार नाही.
वर्षभरातील गाण्यांनी मिळवलेल्या गुणांच्या आधारे वर्षअखेरीच्या याद्या संकलित केल्या गेल्या. १९६६ आणि १९७० च्या दरम्यान काही वेळा साप्ताहिक प्रक्षेपणावर कोणतेही गुण नसायचे, परंतु वर्षाच्या शेवटीचा कार्यक्रम पॉइंट सिस्टमवर आधारित झाला.
रौप्य महोत्सवी आणि एलपी रेकॉर्ड
१३ डिसेंबर १९७७ रोजी बिनाका गीतमालाने बॉम्बे येथे आयोजित एका सामाजिक मेळाव्यात आपला २५ वर्षांचा वर्धापन दिन साजरा केला. अनेक सुप्रसिद्ध संगीतकार, कवी आणि गायक या कार्यक्रमाला उपस्थित होते.
१९५३ ते १९७७ मधील शीर्ष गाणी दोन रेकॉर्ड व्हॉल्यूम सेटमध्ये संकलित आणि रिलीज करण्यात आली. खंड १ मध्ये १९५३ ते १९६४ पर्यंतची गाणी आहेत; खंड २ मध्ये १९६५ ते १९७७ पर्यंतची गाणी आहेत. व्हॉल्यूम सेटवरील गाण्यांमध्ये, अमीन सयानीचे निवेदन आहे.
संदर्भ
वर्ग:मनोरंजन उपक्रम वर्ग:रेडिओ
यमुना कृष्णन
शिक्षण
यमुना कृष्णन यांनी १९९३ मध्ये मद्रास विद्यापीठाच्या अंतर्गत असलेल्या महिला ख्रिश्चन कॉलेज, चेन्नई, भारत येथून रसायनशास्त्रात पदवी मिळवली त्यांनी १९९७ मध्ये केमिकल सायन्सेसमध्ये मास्टर ऑफ सायन्स आणि २००२ मध्ये ऑर्गेनिक केमिस्ट्रीमध्ये पीएचडी मिळवल्या. या दोन्ही पदव्या भारतीय विज्ञान संस्था, बंगळुरू येथून मिळवल्या. यमुना कृष्णन यांनी पोस्टडॉक्टरल रिसर्च फेलो आणि १८५१ रिसर्च फेलो म्हणून २००१ ते २००४ पर्यंत केंब्रिज युनिव्हर्सिटी ऑफ केमिस्ट्री विभागात काम केले.
व्यावसायिक अनुभव
यमुना कृष्णन २००५ ते २००९ या काळात नॅशनल सेंटर फॉर बायोलॉजिकल सायन्सेस, भारतातील बंगळुरु येथील टीआयएफआरमध्ये फेलो 'ई' होत्या आणि त्यानंतर २००९ ते २०१३ पर्यंत नॅशनल सेंटर फॉर बायोलॉजिकल सायन्सेस, टीआयएफआर, बेंगळुरू, भारत येथे रिडर 'एफ' होत्या. 2013 मध्ये, तिला राष्ट्रीय जीवशास्त्रीय विज्ञान केंद्र TIFR, बंगळूरू, भारत येथे सहयोगी प्राध्यापक 'जी' म्हणून पदोन्नत करण्यात आले आणि ऑगस्ट २०१४ मध्ये रसायनशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणून शिकागो विद्यापीठात गेले.
संशोधन
यमुना कृष्णन यांची सध्याची संशोधनाची आवड न्यूक्लिक ॲसिड, न्यूक्लिक ॲसिड नॅनो टेक्नॉलॉजी, सेल्युलर आणि सबसेल्युलर टेक्नॉलॉजीजची रचना आणि गतिशीलता या क्षेत्रांशी संबंधित आहे. त्यांची प्रयोगशाळा अनुवांशिक सामग्री म्हणून पारंपारिक भूमिकेपेक्षा डीएनए मधील कार्ये समजून घेण्याचा प्रयत्न करते. त्या स्वयं-एकत्रित डीएनए नॅनोस्ट्रक्चरचा वापर करून अष्टपैलू, रासायनिक इमेजिंग तंत्रज्ञान विकसित करतात, जिवंत पेशी आणि अनुवांशिक मॉडेल जीवांमध्ये रिअल टाइममध्ये द्वितीय संदेशवाहकांची परिमाणात्मक प्रतिमा तयार करतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला शास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म वर्ग:हयात व्यक्ती वर्ग:भारतीय सेंद्रिय रसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:रसायन विज्ञानामधील शांती स्वरूप भटनागर पुरस्कार प्राप्तकर्ते वर्ग:केरळमधील शास्त्रज्ञ वर्ग:भारतीय महिला रसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय रसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:भारतीय विज्ञान माजी विद्यार्थी वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय रसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला शास्त्रज्ञ वर्ग:केरळमधील महिला शास्त्रज्ञ
दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२१-२२
दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने फेब्रुवारी - मार्च २०२२ दरम्यान दोन कसोटी सामने खेळण्यासाठी न्यू झीलंडचा दौरा केला. कसोटी मालिका २०२१-२३ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा याच्याअंतर्गत खेळवली गेली. मूलत: वेळापत्रकात तीन ट्वेंटी२० सामन्यांचाही समावेश होता. परंतु नोव्हेंबर २०२१ मध्ये न्यू झीलंड बोर्डाने ट्वेंटी२० सामने वगळून सुधारित वेळापत्रक प्रसिद्ध केले. दोन्ही कसोटी सामने क्राइस्टचर्च मधील हॅगले ओव्हल येथे खेळवण्यात आले.
पहिल्या कसोटी सामन्यात दक्षिण आफ्रिकेचा संघ पहिल्या डावात केवळ ९५ धावांवर सर्वबाद झाला. दक्षिण आफ्रिकेची ही न्यू झीलंडमधील आतापर्यंतची सर्वात निचांकी धावसंख्या आहे. न्यू झीलंडने पहिली कसोटी जिंकत मालिकेत १-० ने आघाडी घेतली. सन १९३२ नंतर प्रथमच दक्षिण आफ्रिकेचा संघ कसोटी सामन्यात पहिल्या डावामध्ये १०० धावांच्या आत सर्वबाद झाला. डावाच्या फरकाच्या बाबतीत दक्षिण आफ्रिकेचा हा दुसरा सर्वात मोठा पराभव होता. न्यू झीलंडने मायदेशात सन २००४ नंतर पहिल्यांदाच दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध कसोटी सामना जिंकला. दुसऱ्या कसोटी सामन्यात दक्षिण आफ्रिकेने दमदार पुनरागमन करत दुसरी कसोटी १९८ धावांनी जिंकली आणि दोन सामन्यांची कसोटी मालिका १-१ अशी बरोबरीत सोडवत न्यू झीलंडमधील अपराजित राहण्याची परंपरा कायम ठेवली.
२री कसोटी
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील क्रिकेट वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे
नादोडे
नादोडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
काथळाबोडी
काथळाबोडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील मौदा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मौदा तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
मात्तृसत्ता
मातृसत्ता ही पद्धती भारतातील फार जुनी पद्धती आहे. ही पद्धती आता काही जनजाती मध्ये दिसून येते. पण पूर्वी भारत हा मातृसत्ता देश होता. पण ह्या प्रथेचा अस्त आर्याच्या अगमनानातर भारतात झाला. आर्य भारतात आले आणि त्यांनी ही पद्धती मोडून त्या ठिकाणी त्यांनी पितृसत्ता निर्माण केली. मातृसत्ताक पद्धती मध्ये सर्व अधिकार स्र्तीयांच्या हाती होते. आता आपण बघितले तर सर्व अधिकार पुरुषांनी हस्तगत केले आहेत आणि ते महिलावर अधिकार गाजवत आहे.
वर्ग:कुटुंब
पुरुषोत्तम पाटील
'''प्रा. पुरुषोत्तम पाटील''' (जन्म : बहादरपूर - जळगाव जिल्हा, ३ मार्च, इ.स. १९२८; - धुळे, १६ जानेवारी, इ.स. २०१७) हे एक मराठी कवी आणि केवळ मराठी कवितांना वाहिलेल्या नियतकालिकाचे संपादक होते. ते मूळचे अमळनेर तालुक्यातील ढेकू या गावचे. त्यांचे वडील प्राथमिक शिक्षक होते. पुरुषोत्तम पाटलांचे सातवीपर्यंतचे शिक्षण बहादरपूर या गावी, आणि नंतरचे अंमळनेरच्या प्रताप हायस्कूलमधे झाले. याच काळात त्यांनी कविता लिहिण्यास सुरुवात केली. पुढे कॉलेज शिक्षणासाठी पुण्यात आल्यावर तेथील समृद्ध वाङ्‌मयीन संस्कृतीमुळे त्यांच्या काव्यलेखनाला अनुकूल वातावरण लाभले.
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, १९८६-८७
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ ऑगस्ट-ऑक्टोबर १९८६ मध्ये ३ कसोटी सामने आणि ६ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी भारताच्या दौऱ्यावर आला होता. कसोटी मालिका बरोबरीत सुटली तर भारताने एकदिवसीय मालिका ३-२ अशी जिंकली.
पुरुषोत्तम पाटील
फर्ग्युसन कॉलेजात असताना पाटलांच्या कविता सत्यकथामधून प्रसिद्ध होऊ लागल्या. त्यांनी पुढे जनशक्तीमधे उपसंपादक म्हणून काम केले. त्यानंतर जळगाव जिल्ह्यातील चिंचोली, हातेड येथील शाळांच्या मुख्याधापकाची जबाबदारी स्वीकारली. कला शाखेची पदवी घेतल्यावर ते १९६१मध्ये धुळे येथील श्रीशिवाजी विद्या प्रसारक संस्थेच्या महाविद्यालयात मराठीचे प्राध्यापक झाले.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२२-२३
इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९२३ मधील क्रिकेट
पुरुषोत्तम पाटील
कवयित्री सरिता पदकी या महाविद्यालयात शिकत असताना पुरुषोत्तम पाटील त्यांचे सहाध्यायी होते. सरिताबाईंच्या कविता पुरुषोत्तम पाटील यांनी स्वहस्ते उतरवून काढून, ’साहित्य’, ’अभिरुची’ आणि ’सत्यकथा’ या तीन प्रतिष्ठित नियतकालिकांकडे पाठवल्या होत्या. त्या तिन्हीकडेही प्रसिद्ध झाल्या, आणि सरिता पदकी यांना साहित्यवर्तुळात थोडे स्थान मिळाले. मात्र त्या वेळेपर्यंत पाटलांनी आपल्या कविता प्रसिद्धीला दिल्या नव्हत्या.
पुरुषोत्तम पाटील यांनी काव्यलेखनाची प्रेरणा बोरकरांसारख्या थोर कवींकडून घेतली असली तरी त्यांची कविता कुठेही अनुकरणाच्या किंवा कुठल्याही प्रथेच्या आहारी गेलेली नाही. पुरुषोत्तम पाटील हे एक अव्वल दर्जाचे कवी आहेत, असे कुसुमाग्रजांनी ’परिदान’च्या प्रस्तावनेत म्हटले आहे.
सन १९४७पासून काव्यलेखन करणाऱ्या पुरुषोत्तम पाटील यांचा पहिला काव्यसंग्रह ‘तळ्यातल्या साउल्या’ १९७८मध्ये प्रकाशित झाला.
पुरुषोत्तम पाटील हे स्वतःच कवी असल्याने त्यांच्या मनात कवितेसाठी काहीतरी करण्याची ऊर्मी होतीच. शिवाय ‘अनुष्टुभ’ या नियतकालिकाच्या संपादनाचा अनुभव गाठीशी होता. या भांडवलावर केवळ ‘काव्य आणि काव्यसमीक्षा’ यांना वाहिलेल्या या नियतकालिकाचा त्यांनी प्रारंभ केला. वाङ्मयीन नियतकालिकाचा डोलारा सांभाळताना करावी लागणारी सर्वप्रकारची कसरत ते आजतागायत करत आहेत. ‘कविता- रती’साठी कोणत्याही प्रकारची शासकीय मदत वा अनुदान त्यांनी घेतलेले नाही. वर्गणीदार आणि असंख्य हितचिंतक यांच्या बळावर हे नियतकालिक सुरू आहे (इ.स. २०१५).
’कविता-रती’ची सूची
’सत्यकथा’, ’महाराष्ट्र साहित्य पत्रिका,’ ’अस्मितादर्श’ या वाङ्मयीन नियतकालिकांप्रमाणेच ’कविता-रती’त प्रसिद्ध झालेल्या मजकुराला मोठे संदर्भमूल्य आहे हे जाणून, डॉ. आशुतोष पाटील यांनी कविता-रतीत नोव्हेंबर १९८५ ते डिसेंबर २०१२ या दरम्यान प्रसिद्ध झालेल्या मजकुराची जंत्री ’कविता-रती सूची’ या ग्रंथाद्वारे प्रसिद्ध केली आहे.
या सूचीचे तीन मुख्य विभाग असून त्यांत कवि-कवितांची यादी, समीक्षक-समीक्षालेखांची जंत्री, परीक्षणलेख आणि ते लिहिणारे लेखक यांची, मुखपृष्ठे-रेखाटनांची आणि संपादकांच्या मुलाखतींचीही सूची आहे. ग्रंथाला एक परिशिष्टसुद्धा आहे.
मोसमी पाऊस
वर्षाच्या विशिष्ट ऋतूत पडणाऱ्या पावसाला मोसमी पाऊस किंवा मॉन्सून म्हणतात. अर्थात, भारतीय उपखंडातील मोसमी पावसालाही मॉन्सून म्हणतात. भारताच्या बाबतीत हा भारतातील शेतीवर, मानवी जीवनावर आणि भारताच्या आर्थिक बाबींवर परिणाम करणारा महत्त्वाचा घटक आहे. साधारणपणे, ठरावीक काळाने दिशा बदलणारे वारे यांना मॉन्सून म्हंटले जाते.
भारताखेरीज जगातल्या आणखीही काही भागातही मॉन्सून असतो. उदा.
असे असले तरी, वर सांगितलेल्या देशांत पावसाचे अन्य ऋतूही असतात. भारतीय उपखंडाचे तसे नाही. येथे जून ते सप्टेंबर हा पावसाचा ’पावसाळा’ नावाचा एकमेव ऋतू आहे. भारताच्या नैर्ऋत्येकडून हा पावसाळा येतो म्हणून त्याला त्याला ’नैर्ऋत्य मॉन्सून’ म्हणतात. ज्या वाऱ्यांबरोबर हा पाऊस भारतात प्रवेश करतो ते वारे हिंदी महासागर व अरबी समुद्र यांवरून येतात.
२३ सप्टेंबर या दिवशी नंतर भारतीय उपखंडातून जेव्हा हा ’नैर्ऋत्य मॉन्सू्न’ परततो तेव्हा परतीच्या वाटेवरील भारताच्या ईशान्य भागाला व पूर्व किनाऱ्याला पाऊस देतो. त्या ऑक्टोबर ते डिसेंबर या काळात पडणाऱ्या पावसाला ’ईशान्य मॉन्सून’चा पाऊस असे म्हणतात. हा पडणारा प्रदेशाचे क्षेत्र भारताच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या मानाने अत्यल्प असते. या पावसात विजांचा कडकटाड, विजेचे लोळ आणि संध्याकाळी मुसळधार पाऊस या घटना दिसून येतात.
दरवर्षी भारतात पडणाऱ्या या मोसमी पावसाचे प्रमाण आणि स्वरूप एकसारखे नसते. या पावसावर परिणाम करणारे वातावरणात अनेक घटक आहेत. त्यापैकी दक्षिण अमेरिकेजवळून वाहणारे एल निनो व ला निनो हे सागरी प्रवाहही आहेत.
वर्ष, भारतावर पडलेल्या पावसाची टक्केवारी आणि दिलेला अंदाज
{| class="wikitable sortable" ! १९९२ ! ९३ % ! ९२ % ! १९९३ ! १०० % ! १०३ % ! १९९४ ! ११० % ! ९२ % ! १९९५ ! १०० % ! ९७ % ! १९९६ ! १०३ % ! ९६ % ! १९९७ ! १०२ % ! ९२ % ! १९९८ ! १०५ % ! ९९ % ! १९९९ ! ९६ % ! १०८ % ! २००० ! ९२ % ! ९९ % ! २००१ ! ९१ % ! ९८ % ! २००२ ! ८१ % ! १०१ % ! २००३ ! १०२ % ! ९६ % ! २००४ ! ८७ % ! ९८ % ! २००५ ! ९९ % ! ९८ % ! २००६ ! १०० % ! ९२ % ! २००७ ! १०६ % ! ९३ % ! २००८ ! ९८ % ! १०० % ! २००९ ! ७८ % ! ९३ % ! २०१० ! १०२ % ! १०२ % ! २०११ ! १०२ % ! ९५ % ! २०१२ ! ९३ % !99%
वर्ग:हवामानशास्त्र Monzón Monsun
जॉय ब्राउन
जॉय ब्राउन (जन्म २४ ऑक्टोबर १९४४ - २७ ऑगस्ट २०१६), डॉ. जॉय म्हणूनही ओळखले जाते, एक अमेरिकन टॉक शो होस्ट होती, सल्ला समुपदेशनात विशेषज्ञ होता. तिने अनेक दशकांपासून राष्ट्रीय स्तरावर सिंडिकेटेड कॉल-इन टॉक शो होस्ट केला, यू.एस. आणि कॅनडामधील असंख्य रेडिओ स्टेशनवर ऐकला.
मागील जीवन
ब्राउनचा जन्म न्यू ऑर्लीन्स, लुईझियाना येथे जॉय ओपेनहाइममध्ये झाला, नेल्सन ओपेनहाइम, जीवन विमा सेल्समन आणि रुथ स्ट्रॉस, एक शिक्षिका यांना जन्मलेल्या पाच मुलांपैकी सर्वात मोठा. ब्राउनने तिचे बालपण डेन्व्हर, कोलोरॅडो येथे व्यतीत केले आणि ह्यूस्टन, टेक्सास येथील राईस युनिव्हर्सिटीमधून वर्तणुकीशी संबंधित विज्ञानात पदवी प्राप्त केली.
भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम
भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम (इंग्रजी: Public Sector Undertakings (PSU)) हे राज्य-मालकीचे उद्योग आहेत, जे भारत सरकार किंवा भारताच्या राज्य सरकारांच्या मालकीचे आहेत. सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम एकतर राष्ट्रीयीकरणाद्वारे किंवा केंद्र सरकार आणि राज्य सरकारच्या कार्यकारी आदेशाद्वारे बनतात.
जॉय ब्राउन
कारकीर्द
ब्राउनने बॉस्टन, मॅसॅच्युसेट्स येथील नॉर्थईस्टर्न युनिव्हर्सिटीमध्ये पदवीचे काम केले आणि एमए आणि पीएच.डी. मानसशास्त्र मध्ये. ती एक परवानाधारक क्लिनिकल सायकोलॉजिस्ट होती जी बोस्टनमध्ये विट्स मध्ये पहिल्यांदा प्रसारित झाली होती, जिथे तिने १९७०  च्या दशकाच्या उत्तरार्धात अप क्लोज आणि पर्सनल नावाचा कार्यक्रम होस्ट केला होता. तिने नंतर सॅन फ्रान्सिस्को आणि न्यू यॉर्क शहरातील रेडिओ स्टेशन्सवर कॉल-इन शो होस्ट केले. तिचा सिंडिकेटेड शो हा युनायटेड स्टेट्समधील सर्वात जास्त काळ चाललेल्या कॉल-इन थेरपी शोपैकी एक होता. ब्राउनने कॉल करणाऱ्यांशी एक मूर्खपणाचा दृष्टिकोन स्वीकारला, कॉलरच्या लांबलचक कथा किंवा विषयांतरांमध्ये अडकल्याशिवाय समस्येवर शून्य.
भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम
सरकारला नफा मिळवून देण्यासाठी, खाजगी क्षेत्रातील संस्थांच्या मक्तेदारीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी, स्वस्त दरात उत्पादने आणि सेवा देण्याच्या उद्देशाने ही स्थापित केले जातात.
जॉय ब्राउन
कारकीर्द
डॉ. ब्राउन यांनी २००५ मध्ये डिस्कव्हरी हेल्थ केबल चॅनलवर एक टीव्ही शो होस्ट केला होता जो वोर वरील तिच्या आठवड्याच्या दिवसाच्या शोचा थेट एक तासाचा सिमुलकास्ट होता. तिने यापूर्वी १९९९ मध्ये किंग वर्ल्ड-आयमार्क वीक-डे सिंडिकेटेड टीव्ही सल्ला टॉक शो एका वर्षासाठी होस्ट केला होता. तिने जीवन आणि डेटिंगवर असंख्य पुस्तके लिहिली, ज्यात इट्स अ जंगल आउट देअर जेन, डेटिंग फॉर डमीज, द नाइन फॅन्टसीज दॅट विल युअर लाइफ, इनकॉम्पेटेन्स, गेटिंग अनस्टक आणि डेटिंग डिझास्टर्सचे भांडवल करणे. ब्राउनचा कॉल-इन थेरपी शो दोन दशके न्यू यॉर्कमधील ७१० वोर येथे ऐकला गेला आणि इतर शहरांमध्ये सिंडिकेटेड झाला.
भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम
या आस्थापना पूर्णपणे किंवा अंशतः भारत सरकारच्या आणि/किंवा भारतातील अनेक राज्य सरकारांच्या मालकीच्या आहेत. केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम (CPSU) पूर्णतः किंवा अंशतः भारत सरकारच्या मालकीचे आहेत, तर राज्य सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम (SPSU) पूर्णतः किंवा अंशतः राज्य किंवा प्रादेशिक सरकारांच्या मालकीचे आहेत.
जॉय ब्राउन
संदर्भ
वर्ग:दूरचित्रवाणी कार्यक्रम यजमान वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम
१९५१ मध्ये, भारतात सरकारी मालकीखाली पाच सार्वजनिक उपक्रम होते. मार्च २०२१ पर्यंत, अशा सरकारी संस्थांची संख्या ३६५ पर्यंत वाढली होती. या सरकारी संस्थांनी ३१ मार्च २०१९ पर्यंत एकूण ₹ १६.४१ लाख कोटी गुंतवणुकीचे प्रतिनिधित्व केले.
व्यवस्थापन
सार्वजनिक क्षेत्रातील सर्व उपक्रमांना अतिरिक्त आर्थिक स्वायत्तता प्रदान करण्यात आली आहे. १९९७ मध्ये सुरुवातीला नऊ सार्वजनिक उपक्रमांना नवरत्न दर्जा म्हणून आर्थिक स्वायत्तता प्रदान करण्यात आली होती.
केंद्रीय सार्वजनिक उपक्रमांची यादी
ऑक्टोबर २०२१ पर्यंत, १२ महारत्न, १३ नवरत्न आणि ७२ मिनीरत्न (श्रेणी १ आणि श्रेणी २ मध्ये विभागलेले) आहेत.
संदर्भ
<references group="" responsive="1"> वर्ग:भारतातील सरकारी कंपन्या
धामुणशी
धामुणशी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.
डिग्गी
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६४० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरगा तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
फेटारी
संदर्भ
वर्ग:नागपूर ग्रामीण तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
निरमा
इतिहास
१९६९ मध्ये, गुजरात सरकारच्या खाण आणि भूविज्ञान विभागातील केमिस्ट डॉ. करसनभाई पटेल यांनी फॉस्फेट-मुक्त सिंथेटिक डिटर्जंट पावडर तयार केली आणि स्थानिक पातळीवर त्याची विक्री सुरू केली. नवीन पिवळ्या पावडरची किंमत ₹3.50 प्रति किलो होती, ज्या वेळी हिंदुस्तान युनिलिव्हर च्या Surf ची किंमत ₹13 होती. पटेल यांच्या मूळ गावी (रुपपूर, गुजरात) येथे चांगली विक्री झाली. पटेल यांनी त्यांची मुलगी "निरुपमा" यांच्या नावावरून पावडरचे नाव निरमा ठेवले.
१९८५ पर्यंत, निरमा वॉशिंग पावडर ही देशातील अनेक भागांमध्ये सर्वात लोकप्रिय घरगुती डिटर्जंट बनले होते, ज्याला लोकप्रिय "वॉशिंग पावडर निरमा" टेलिव्हिजन जाहिरातीद्वारे काही प्रमाणात मदत केली गेली होती.
१९९९ पर्यंत, निरमा हा एक प्रमुख ग्राहक ब्रँड होता, जो डिटर्जंट, साबण आणि वैयक्तिक काळजी उत्पादनांची श्रेणी देत होता. अंतःशिरा द्रवपदार्थ तयार करण्यासाठी निर्लाइफ नावाची आरोग्य सेवा उपकंपनी देखील स्थापन केली.
नोव्हेंबर २००७ मध्ये, निरमाने अमेरिकन कच्चा माल कंपनी सेअरल्स व्हॅली मिनरल्स इंक. खरेदी केली, ज्यामुळे ती जगातील पहिल्या सात सोडा ॲश उत्पादकांमध्ये होती.
निरमा ग्रुपने २०१४ मध्ये निंबोल येथील प्लांटमधून सिमेंट उत्पादन सुरू केले. २०१६ मध्ये, निरमाने लाफार्ज इंडियाची सिमेंट मालमत्ता $1.4 बिलियनमध्ये विकत घेतली. फेब्रुवारी २०२० मध्ये, निरमाने inr 55000000000 मध्ये इमामी सिमेंटचे अधिग्रहण केले.
संदर्भ
<references group="" responsive="1"> वर्ग:भारतीय ब्रँड
टी.एम.ए. पै
टोन्से माधव अनंथ पै (३० एप्रिल १८९८ - २९ मे १९७९) हे एक भारतीय चिकित्सक, शिक्षणतज्ञ, बँकर आणि परोपकारी होते, जे भारतातील मणिपाल येथील विद्यापीठ शहर उभारण्यासाठी सर्वात प्रसिद्ध होते.
भारत सरकारने १९७२ मध्ये पै यांना पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले होते. 1973 मध्ये कर्नाटक विद्यापीठ, धारवाडने आणि १९७५ मध्ये आंध्र विद्यापीठ, विशाखापट्टणम यांनी त्यांना डी.लिट ही पदवी प्रदान करण्यात आली..
भारत सरकारने ९ ऑक्टोबर १९९९ रोजी पै यांच्या स्मरणार्थ एक पोस्ट स्टॅम्प काढले. रिप्लेच्या बिलीव्ह इट ऑर नॉट द्वारे त्यांच्या आयुष्यात सर्वाधिक शैक्षणिक संस्था स्थापन करणाऱ्या व्यक्ती म्हणूनही पै यांना ओळखले जाते.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १८९८ मधील जन्म वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
धनश्री देशपांडे गणात्रा
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म वर्ग:मराठी गायक वर्ग:मराठी संगीतकार वर्ग:मराठी लेखिका
रायबहादुर श्रीनिवासन
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यासमवेत लंडनमधील पहिल्या दोन गोलमेज परिषदांमध्ये (१९३० आणि १९३१) रट्टामलाई श्रीनिवासन यांनी पारैरांचे प्रतिनिधित्व केले. १९३२ मध्ये, आंबेडकर, एम.सी. राजा आणि रट्टामलाई श्रीनिवासन यांनी गांधींनी स्थापन केलेल्या अस्पृश्य समाजातील नोकरदार मंडळाची थोडक्यात माहिती घेतली. १९३६ मध्ये त्यांनी मद्रास प्रांत अनुसूचित जाती पक्षाची स्थापना केली.
अधिक वाचन
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म वर्ग:तमिळ व्यक्ती वर्ग:दलित नेते वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे सहयोगी
एम.सी. राजा
मायलाई चिन्ना थांबी राजा (१७ जून १८८३ - २० ऑगस्ट १९४३ ) तामिळ राजकारणी, तमिळनाडू राज्यातील सामाजिक आणि राजकीय कार्यकर्ते होते.
संदर्भ
वर्ग:रावबहादुर वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म वर्ग:तमिळ व्यक्ती वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:दलित नेते वर्ग:आंबेडकरवादी
टी.ए. पै
टोन्से अनंथ पै (संक्षिप्त: टी.ए. पै), (१७ जानेवारी १९२२ - २९ मे १९८१) एक भारतीय बँकर आणि राजकारणी होते, जे सिंडिकेट बँकेच्या यशासाठी त्याचे सरव्यवस्थापक आणि नंतर अध्यक्ष म्हणून जबाबदार होते. ते टीए पै व्यवस्थापन संस्थेचे संस्थापक देखील आहेत.
राजकीय कारकीर्द
१९७२ मध्ये त्यांची राज्यसभेवर निवड झाली आणि त्यांची केंद्रीय रेल्वे मंत्री म्हणून नियुक्ती झाली. १९७३ मध्ये त्यांना नव्याने तयार करण्यात आलेल्या अवजड उद्योग मंत्रालयाची जबाबदारी देण्यात आली आणि त्यानंतर पोलाद आणि खाण मंत्रालयाचा अतिरिक्त कार्यभार देण्यात आला. पै यांनी १९७४ मध्ये उद्योग आणि नागरी पुरवठा मंत्रालयाची जबाबदारी स्वीकारली.
१९७७ मध्ये त्यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे उमेदवार म्हणून उडुपी लोकसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले. १९७९ मध्ये जेव्हा डी. देवराज उर्स यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसपासून फारकत घेतली आणि इंडियन नॅशनल काँग्रेस (यू) ची स्थापना केली, तेव्हा पै त्यांच्याशी सामील झाले आणि नवीन पक्षात गेले. १९८० च्या भारतीय सार्वत्रिक निवडणुकीत त्यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यू) चे उमेदवार म्हणून उडुपी (लोकसभा मतदारसंघ) मधून पुन्हा निवडणूक लढवली आणि ऑस्कर फर्नांडिस यांच्याकडून ते निवडणूक हरले.
हजारी प्रसाद द्विवेदी
हजारी प्रसाद द्विवेदी (१९ ऑगस्ट १९०७ - १९ मे १९७९) हे हिंदी निबंधकार, समीक्षक आणि कादंबरीकार होते. ते हिंदी, इंग्रजी, संस्कृत आणि बांगला भाषांचे अभ्यासक होते. त्यांना भक्ती साहित्याचे चांगले ज्ञान होते. १९५७ मध्ये त्यांना पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
टी.ए. पै
पुरस्कार
१९७२ मध्ये भारत सरकारने त्यांना पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित केले होते. १९७३ मध्ये कर्नाटक विद्यापीठाने त्यांना डी.लिट ही पदवी प्रदान करण्यात आली. १९७५ मध्येआंध्र विद्यापीठाने त्यांना डी.लिटची पदवी दिली.
रवि नारायण रेड्डी
रेड्डी यांनी १९४१ मध्ये आंध्र महासभेचे अध्यक्ष म्हणूनही महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती.
टी.ए. पै
संदर्भ
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री
हजारी प्रसाद द्विवेदी
द्विवेदीजींचे प्राथमिक शिक्षण गावातील शाळेतच झाले. १९२० मध्ये त्यांनी बसरीकापूरच्या माध्यमिक शाळेतून प्रथम श्रेणीत माध्यमिक परीक्षा उत्तीर्ण केली. यानंतर त्यांनी गावाजवळील पराशर ब्रह्मचर्य आश्रमात संस्कृतचा अभ्यास सुरू केला. १९२३ मध्ये ते अभ्यासासाठी काशीला आले. तेथे रणवीरने कामछा येथील संस्कृत विद्यालयातून प्रवेश परीक्षा प्रथम श्रेणीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण केली. १९२७ मध्ये काशी हिंदू विद्यापीठातून हायस्कूल परीक्षा उत्तीर्ण. त्याच वर्षी त्यांचा भगवतीदेवीशी विवाह झाला. 1929 मध्ये ते संस्कृत साहित्यात इंटरमिजिएट आणि शास्त्री परीक्षा उत्तीर्ण झाले. 1930 मध्ये ज्योतिषशास्त्रात आचार्य ही पदवी मिळाली. शास्त्री आणि आचार्य या दोन्ही परीक्षांमध्ये त्यांना प्रथम श्रेणी मिळाली.
रवि नारायण रेड्डी
संदर्भ
<references group="" responsive="1"> वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्षातील राजकारणी
हजारी प्रसाद द्विवेदी
मे 1960 मध्ये द्विवेदीजींना प्रतिस्पर्ध्यांच्या विरोधामुळे काशी हिंदू विद्यापीठातून काढून टाकण्यात आले. जुलै 1960 पासून ते पंजाब विद्यापीठ, चंदीगड येथे हिंदी विभागाचे प्राध्यापक आणि प्रमुख होते. ऑक्टोबर 1967 मध्ये ते पुन्हा काशी हिंदू विद्यापीठात हिंदी विभागाचे प्रमुख म्हणून परतले. मार्च 1968 मध्ये त्यांची विद्यापीठाचे रेक्टर म्हणून नियुक्ती झाली आणि 25 फेब्रुवारी 1970 रोजी त्यांना या पदावरून मुक्त करण्यात आले. काही काळ ते 'हिंदीचे ऐतिहासिक व्याकरण' योजनेचे संचालकही झाले. नंतर, ते उत्तर प्रदेश हिंदी ग्रंथ अकादमीचे अध्यक्ष होते आणि 1972 पासून ते उत्तर प्रदेश हिंदी संस्थान, लखनौचे आजीवन उपाध्यक्ष होते. 1973 मध्ये त्यांच्या 'आलोक पर्व' या निबंध संग्रहासाठी त्यांना ' साहित्य अकादमी पुरस्कार ' देण्यात आला.
4 फेब्रुवारी 1979 रोजी अर्धांगवायू झाला आणि 19 मे 1979 रोजी ब्रेन ट्यूमरमुळे दिल्लीत त्यांचे निधन झाले.
ग्रंथसूची आणि ऐतिहासिक व्याकरण
ऑगस्ट १९८१ मध्ये, आचार्य द्विवेदींच्या संपूर्ण उपलब्ध रचनांचे संकलन हजारीप्रसाद द्विवेदी ग्रंथावली या नावाने ११ खंडांमध्ये प्रकाशित झाले. ही पहिली आवृत्ती २ वर्षांपेक्षा कमी कालावधीत पूर्ण झाली. दुसरी सुधारित आवृत्ती १९९८ मध्ये प्रकाशित झाली.
आचार्य द्विवेदी यांनी हिंदी भाषेच्या ऐतिहासिक व्याकरणाच्या क्षेत्रातही काम केले. 'ग्रेट हिस्टोरिकल ग्रामर ऑफ हिंदी लँग्वेज' या नावाने त्यांनी चार खंडात एक विशाल व्याकरण ग्रंथ रचला होता. त्याची हस्तलिखिते बनारस हिंदू विद्यापीठाच्या हिंदी विभागाकडे सुपूर्द करण्यात आली, पण तेथून ते बराच काळ प्रकाशित झाले नाही आणि अखेरीस ते हस्तलिखिते गायब झाली. द्विवेदीजींचे पुत्र मुकुंद द्विवेदी यांना वरील विशाल पुस्तकाच्या पहिल्या खंडाची प्रत मिळाली आणि इसवी सन 2011 मध्ये या विशाल पुस्तकाचा पहिला खंड हिंदी भाषेचे बिग हिस्टोरिकल ग्रामर या नावाने प्रकाशित झाला. या ग्रंथाचा १२वा खंड म्हणून समावेश करून आता ‘हजारीप्रसाद द्विवेदी ग्रंथावली’ १२ खंडांमध्ये प्रकाशित होत आहे.
इंग्रजी
द्विवेदीजींची भाषा सुधारित खादी बोली आहे. मूड आणि विषयानुसार त्यांनी भाषेचा निवडक वापर केला आहे. त्यांच्या भाषेची दोन रूपे दिसतात - (१) प्रांजल व्यावहारिक भाषा, (२) संस्कृत अभिजात भाषा. पहिला प्रकार द्विवेदीजींच्या सामान्य निबंधांमध्ये आढळतो. या प्रकारच्या भाषेत उर्दू आणि इंग्रजी शब्दांचाही समावेश करण्यात आला आहे. दुसरी शैली कादंबरी आणि सैद्धांतिक समीक्षेच्या क्रमाने दिसून येते. द्विवेदीजींची विषय प्रस्तुत शैली शिक्षकांची आहे. अभिजात भाषेची रचना करतानाही प्रवाह खंडित होत नाही.
शैली
त्यांच्या शैलीचे खालील प्रकार द्विवेदीजींच्या कार्यात आढळतात -
अन्वेषण शैली द्विवेदी यांचे वैचारिक आणि समीक्षात्मक निबंध या शैलीत लिहिले गेले आहेत. ही शैली द्विवेदीजींची प्रातिनिधिक शैली आहे. या शैलीची भाषा संस्कृत प्रधान आणि अधिक प्रांजल आहे. वाक्य जरा लांबलचक आहेत. या शैलीचे उदाहरण पहा -
व्यंगात्मक शैली द्विवेदींच्या निबंधांमध्ये व्यंगात्मक शैली अतिशय यशस्वीपणे आणि सुंदरपणे वापरली गेली आहे. या शैलीत भाषा चालते आणि उर्दू, फारसी इत्यादी शब्द वापरले जातात.
महत्वाचे काम
द्विवेदीजींचे हिंदी निबंध आणि समीक्षात्मक क्षेत्रात महत्त्वाचे स्थान आहे. ते उच्च दर्जाचे निबंधकार आणि यशस्वी समीक्षक आहेत. त्यांनी सूर, कबीर, तुलसी इत्यादींवर जी विद्वत्तापूर्ण टीका लिहिली आहे ती पूर्वी हिंदीत लिहिली गेली नव्हती. त्यांचा निबंध-साहित्य हा हिंदीचा स्थायीभाव आहे. त्याच्या सर्व निर्मितीवर त्याच्या खोल विचारांची आणि मूळ विचारसरणीची छाप आहे. द्विवेदीजींनी विश्वभारती इत्यादींच्या माध्यमातून संपादन क्षेत्रात भरीव यश संपादन केले आहे.
आचार्य द्विवेदीजींच्या साहित्यात मानवतेचे कार्य सर्वत्र दिसून येते. ही दृष्टी त्यांच्या निबंध आणि कादंबऱ्यांतून विशेषत्वाने दिसून येते.
आदर
हजारी प्रसाद द्विवेदी यांना 1957 मध्ये साहित्य आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. आलोक पर्व निबंध संग्रहाला साहित्य अकादमी पुरस्कारही मिळाला होता. लखनौ विद्यापीठाने त्यांना डी.लिट. ची पदवी देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म वर्ग:Pages with unreviewed translations वर्ग:हिंदी साहित्यिक वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महादेव विनायक गोखले
डॉ. महादेव विनायक गोखले (२१ नोव्हेंबर, इ.स. १९२९ - २८ ऑगस्ट, इ.स. २०१३) हे मराठी लेखक होते. मराठी घेऊन एम. ए. केल्यावर, ’आरती वाङ्‌मयाचा अभ्यास’ या विषयावर प्रबंध सादर करून त्यांनी पी‍एच.डी मिळवली. गोखले हे पुण्याच्या वाडिया कॉलेजात २९ वर्षे मराठीचे प्राध्यापक होते. त्यानंतर त्यांनी पुणे विद्यापीठाच्या पदव्युत्तर मराठी विभागातही अध्यापनाचे काम केले आहे. अमेरिकेतील इंडियाना युनिव्हर्सिटी ऑफ पेनसिल्व्हेनिया या विद्यापीठात अभ्यागत प्राध्यापक म्हणून जाण्याची संधी त्यांना १९८८ मध्ये मिळाली होती.
गोखले सुरुवातीला गणेशोत्सवात नकलांचे कार्यक्रम करीत असत. हौशी व्यावसायिक रंगभूमीवर त्यांनी केलेल्या अनेक भूमिका गाजल्या. चित्रपटक्षेत्रातही त्यांनी काही काळ दिग्दर्शन केले.
डॉ. म.वि. गोखले हे,१९९२ ते १९९५ या काळात महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे कार्याध्यक्ष व कोषाध्यक्ष होते. त्यांनी साहित्य महामंडळाचे कार्यवाहपदही काही काळ सांभाळले. साहित्य संस्कृती मंडळाच्या वाङ्‌मय कोश प्रकल्पात विभागीय संपादकाची जबाबदारी त्यांच्याकडे होती. शिवाय, महाराष्ट्रीय कलोपासक, राष्ट्रीय छात्रसेना अशा विविध संस्थेतही ते काही वर्षे होते.
अध्यापन काळातच म.वि. गोखले लेखनाकडे वळले. बालसाहित्य, संत साहित्य व प्राचीन साहित्य हे त्यांच्या आवडीचे विषय. याशिवाय त्यांनी कादंबऱ्या आणि नाटिकाही लिहिल्या. त्यांनी लिहिलेली पुस्तके ९२हून अधिक आहेत. पुस्तकांसाठी त्यांना अनेक खासगी व शासकीय पुरस्कार मिळाले आहेत. यशोदेला न्याय हवा, महाभागवत, सत्यप्रतिज्ञा, भीष्म यांसारख्या कादंबऱ्या, छत्रपती शिवराय, लंकाधीश रावण यांसारखी चरित्रे, अनेक संपादित ग्रंथ, प्रबंध असे विपुल लेखन त्यांनी केले आहे.
निवडक चरित्रे या पुस्तकाच्या पहिल्या भागात अ‍ॅनी बेझंट, ईश्वरचंद्र विद्यासागर, गोपाळ कृष्ण गोखले, गोपाळ गणेश आगरकर, जगदीशचंद्र बोस, महात्मा जोतीराव फुले, दयानंद सरस्वती, महर्षी धोंडो केशव कर्वे, लोकमान्य टिळक, दादाभाई नौरोजी, बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय, बिपिनचंद्र पाल, मदनमोहन मालवीय, महात्मा गांधी, महादेव गोविंद रानडे, मादाम भिकाजी कामा, रवींद्रनाथ टागोर, राजा राममोहन रॉय, लाला लजपतराय, विठ्ठलभाई पटेल,  स्वामी विवेकानंद, एम. विश्वेश्वरय्या, विष्णूशास्त्री चिपळूणकर, नाना शंकरशेट, बिपिनचंद्र पाल, या व्यक्तींच्या संक्षिप्त चरित्रांचा समावेश आहे.
त्या पुस्तकाच्या दुसऱ्या भागात श्री अरविंद घोष, जवाहरलाल नेहरू, जयप्रकाश नारायण, फिरोजशाह मेहता, बाबासाहेब आंबेडकर, मौलाना आझाद, चक्रवर्ती राजगोपालाचारी, राजेंद्रप्रसाद, डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन, सी.व्ही. रामन, राम मनोहर लोहिया, रासबिहारी बोस, लालबहादूर शास्त्री, वल्लभभाई पटेल, विनोबा भावे, श्यामाप्रसाद मुखर्जी, सरोजिनी नायडू, वि. दा. सावरकर, सुभाषचंद्र बोस या व्यक्तींच्या संक्षिप्त चरित्रांचा समावेश आहे.
डॉ. महादेव विनायक ऊर्फ म. वि. गोखले (वय ८३) यांचे बुधवारी २८ ऑगस्ट २०१३ रोजी पहाटे निधन झाले. त्यांच्या पश्चात एक विवाहित मुलगी आहे.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
परिते (करवीर)
लोकसंख्या
परिते हे कोल्हापुर जिल्ह्यातील करवीर तालुक्यातील ७६३.२० हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ११६५ कुटुंबे व एकूण ५४१८ लोकसंख्या आहे. ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५६७४५१ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर कोल्हापुर २८ किलोमीटर अंतरावर आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात सहा पूर्वप्राथमिक व ५ प्राथमिक शाळा आहेत. गावात ४ कनिष्ठ माध्यमिक, २ माध्यमिक आणि १ उच्च माध्यमिक शाळा आहे. गावात १ व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
गावात एक प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र आहे. गावात एक एम बी बी एस पदवीधर व एक इतर पदवीधर डॉक्टर आहेत. गावात एक औषधाचे दुकान आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात नळाच्या,विहिरीच्या, हॅन्डपंपच्या व बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात नदी/ कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
स्वच्छता
गावात न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध आहे. गावात सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था उपलब्ध नाही.
आदि द्रविड
आदि द्रविड (किंवा आदि द्रविडर ) हा शब्द १९१४पासून भारतातील तामिळनाडू राज्याने परैैयार दर्शविण्यासाठी वापरला २०११ च्या भारताच्या जनगणनेच्या वेळी त्यांची राज्यात सुमारे १८% लोकसंख्या होती.
परिते (करवीर)
संचार व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस सुविधा उपलब्ध आहे. गावाचा पिन कोड ४१६२११ आहे. गावात सार्वजनिक टेलिफोन केन्द्र ,मोबाइल फोन सुविधा व इंटरनेट सुविधा उपलब्ध आहे. गावात खाजगी कूरियर उपलब्ध आहे. गावात खाजगी व सरकारी बस सर्व्हिस उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील रेल्वे स्टेशन २८ किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात ऑटो, टमटम, टॅक्सी व व्हॅन सुविधा उपलब्ध आहे. राष्ट्रीय महामार्गाला व राज्य महामार्गाला गाव जोडलेले आहे. जिल्यातील मुख्य रस्त्याला व दुय्यम रस्त्याना गाव जोडलेले आहे. गावात पक्के रस्ते आहेत.
आदि द्रविड
संदर्भ
वर्ग:दलित समुदाय वर्ग:अनुसूचित जाती वर्ग:तमिळनाडू
परिते (करवीर)
बाजार व पतव्यवस्था
गावात व्यापारी व सहकारी बँका उपलब्ध आहेत. सर्वात जवळील एटीएम १०हून जास्त किलोमीटर अंतरावर आहेत. गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आहे. गावात स्वसहाय्य गट सुविधा उपलब्ध आहे. गावात रेशनचे दुकान (PDS) सुविधा उपलब्ध आहे. गावात मंडया / कायमचे बाजार उपलब्ध आहेत. गावात आठवड्याचा बाजार भरतो. सर्वात जवळील शेतमाल विक्री संस्था १०हून जास्त किलोमीटर अंतरावर आहे.