cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मराठी कविता
१९८५ ते २०१०
अनियतकालिकांच्या चळवळीतील कवितेचा आणि विशेषतः चित्रे-कोल्हटकर या द्वयीचा प्रभाव असलेली कविताही गेल्या (?) २०-२५ वर्षांत खूप लिहिली गेली. या प्रभावातून बाहेर पडून स्वतःची ओळख निर्माण करण्याचा प्रयत्न काही कवी करत आहेत. एकोणीसशे नव्वदोत्तरी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या कवींनी कवितेसाठी चळवळ उभारण्याचा प्रयत्न केला. त्यासाठी अनियतकालिके सुरू केली. पण हळूहळू ती त्यांच्या स्वतःच्या जगण्याची, विचारसरणीची आणि त्यांच्यासारखेच लिहिणाऱ्यांची मुखपत्रे झाली. या सगळ्याच कवींच्या जाणिवा आजच्या जगाशी जोडलेल्या आहेत. जागतिकीकरण, ऱ्हास पावत चाललेली मूल्यव्यवस्था, जगण्यात आलेले एकसुरीपण, महानगरातील झपाट्याने बदलणारे वास्तव, विखंडित होत चाललेले जगणे त्यांना हादरवून सोडत आहे. एक प्रकारचे वांझ, निर्मितीक्षमता हरवलेले जगणे जगणाऱ्या माणसाची कविता हे कवी लिहीत आहेत. त्यामुळेच अनेकदा ती बौद्धिकतेकडे झुकते. चित्रे-कोल्हटकरांच्या कवितेत असलेली संवेदनशीलता रमेश इंगळे उत्रादकरांसारखे काही अपवाद सोडले तर त्यांच्या कवितेत अभावानेच सापडते, यांच्या बरोबरीने लिहिणारे अनेक कवी आपले वेगळेपण जपण्याचा प्रयत्न करत आहेत. आजचे अस्वस्थ करणारे वास्तव त्यांना आपल्या आदर्शवत वाटणाऱ्या जुन्या दिवसांत घेऊन जाते आहे. (उदा. अरुण म्हात्रे, सौमित्र यांच्या कविता). स्मरणरंजनात रमणाऱ्या अशा काही कवींच्या कविता कथनपर किंवा वर्णनपर होताना दिसतात (उदा. दासू वैद्य, प्रवीण बांदेकर). त्यामुळे अनेकदा त्या दीर्घ व कंटाळवाण्या होतात. कदाचित आयुष्यात आलेला कंटाळा दाखविण्यासाठी तसा रूपबंध वापरला असावा, पण तो पोहोचत नाही. प्रेम निसर्ग यात रमणारी रोमॅन्टिक कविता ही सार्वकालिक आहे. ती पूर्वीही लिहिली गेली आणि आजही लिहिली जातेय. उक्त अभिव्यक्तीची तऱ्हा बदलली आहे एवढेच. वसंत आबाजी डहाक्यांच्या पावलावर पाऊल टाकत अनेकांनी राजकीय उपरोध व्यक्त करणारी कविता लिहिली. पण डहाक्यांच्या कवितेत व्यक्ती आणि समाज यांच्या परस्पर संबंधाबद्दल जी संवेदनशीलता व्यक्त होते, ती त्यांच्या परंपरेत लिहिणाऱ्या कवींमध्ये दिसत नाही. तीही वर्णनपर आणि बौद्धिक होते. नारायण कवठेकर कुलकर्णी, नरेंद्र नाईक, अशोक नायगावकर, महेश केळुसकर यांच्या राजकीय व सामाजिक परिस्थितीवर उपहासात्मक भाष्य करणाऱ्या काही कविता लक्षणीय आहेत.१९९०नंतर लिहिणारी मंडळी फार मोठ्या प्रमाणात असली तरी गांभीर्याने लिहिणारे कमी आहेत. अजिमनवाज राही किंवा त्याच्या पिढीतील अनेक कवी कधी फार सोपी तर कधी फार गुंतागुंतीची कविता लिहीत आहेत. दलित कवितेतील आक्रोश मात्र आजही बदलला नाही.
गेल्या ३० वर्षांत स्त्रीजाणिवेची कविताही प्रामुख्याने पुढे आली.प्रभा गणोरकर, रजनी परुळेकर यांच्या पावलावर पाऊल टाकून अनेक कवयित्री लिहू लागल्या. स्त्रीच्या स्वरूपाचा शोध घेतानाच पुरुष व्यवस्थेत आजपर्यंत तिला व्यक्ती म्हणून जगण्याचा नाकारलेला हक्क, तिचे शोषण, तिला आलेले वस्तूरूप, पुरुषाशी तिचा तुटलेला संवाद आणि त्यातून आलेले एकाकीपण व तुटलेपण कवयित्री त्यांच्या कवितेतून व्यक्त करू लागल्या. या समाजात एकीकडे स्त्रीचे उदात्तीकरण करणाऱ्या तर दुसरीकडे तिचे उपभोग्य वस्तूत रूपांतर करणाऱ्या पुरुषाच्या दुटप्पीपणावर त्या कोरडे ओढू लागल्या; पुरुषाला नकार देऊन स्वतःची वेगळी सृष्टी निर्माण करण्याची भाषा करू लागल्या. हे करताना त्यांच्या शब्दात बंडखोरी आली, त्यांची भाषा आक्रमक झाली.
ग्रामीण कवितेचे दालन १९८५ नंतरच्या काळात अधिक समृद्ध झाले आहे. आनंद यादव यांच्या मायलेकरं या दीर्घ कवितेनंतर इंद्रजित भालेराव  यांच्या अनेक कवितासंग्रहांनी ही कविता खेड्यापाड्यात पोहचली. कैलास दौंड ,  लक्ष्मण महाडिक, जगदीश कदम यांची ग्रामीण कविता लक्ष वेधून घेणारी ठरली. कैलास दौंड यांच्या 'उसाच्या कविता ', 'वसाण', 'भोग सरू दे उन्हाचा ', 'अंधाराचा गाव माझा' या कवितासंग्रहातील ग्रामीण कविता ग्राम जीवनाचे नेमके प्रत्यंतर देणारी कविता आहे. ग्रामीण जीवनाचे काव्यमय दर्शन तर त्यांतून घडतेच, पण त्याच बरोबर ग्रामजीवनातील विसंगती, त्यातील नवे प्रश्न अशा अनेक आयामांना भिडणारी ही कविता काव्यगुणानेही सरस अशीच आहे.
गेल्या ५० वर्षांतील काव्यप्रवासाकडे नजर टाकली तर लक्षात येते की, आज कविता उदंड लिहिली जातेय. कविसंमेलनेही खूप होत आहेत. कविता एकांतात वाचण्यापेक्षा ऐकण्यामध्ये लोकांना जास्त रस आहे. त्यामुळे कविसंमेलनांच्या सूत्रसंचालनालाही महत्त्व आले आहे. कविसंमेलन रंगवण्यासाठी विनोद, कधी अश्लील तर कधी बालिश शेरे यांची पेरणी केली जाते. फड जिंकणाऱ्या कविता सादर केल्या जातात आणि हीच खरी कविता आहे, असा समज झाल्याने नवे कवी त्याचे अनुकरण करतात. एकीकडे लोकानुनय करणारी सोपी, विधानवजा कविता लिहिली जाते आहे, तर दुसरीकडे चांगली कविता ही दुर्बोधच असते, असा गैरसमज पसरवून ती आपल्या वर्तुळापर्यंत सीमित ठेवली जाते आहे. अर्थात गेल्या ५० वर्षांतील कवितेत विविध प्रयोग झाले आहेत हे नाकारता येणार नाही.
रॉबर्ट पिरेस
रॉबर्ट पिरेस (Robert Pirès;, रेंस) हा एक फ्रेंच फुटबॉलपटू आहे. १९९६ ते २००४ दरम्यान राष्ट्रीय संघाचा भाग राहिलेला पिरेस १९९८ फिफा विश्वचषक, युएफा यूरो २००० व २००१ फिफा कॉन्फेडरेशन्स चषक स्पर्धांमध्ये फ्रान्सडून खेळला आहे. क्लब पातळीवर पिरेस १९९३-९८ दरम्यान लीग १मधील एफ.सी. मेस, १९९८-२००० दरम्यान ऑलिंपिक दे मार्सेल, २०००-०६ दरम्यान प्रीमियर लीगमधील आर्सेनल एफ.सी., २००६-१० दरम्यान ला लीगामधील व्हियारेआल सी.एफ., २०१०-११ दरम्यान ॲस्टन व्हिला एफ.सी. तर २०१४ पासून भारताच्या इंडियन सुपर लीगमधील एफ.सी. गोवा ह्या क्लबांसाठी खेळत आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इंडियन सुपर लीग खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चिमण पाणलावा
चिमण पाणलावा (इंग्लिश:Jack Snipe; हिंदी:छोटा चहा) हा एक पक्षी आहे.
इतर पाणलाव्यांपेक्षा आकाराने लहान असतो. चोच लहान व गर्द रंगाच्या डोक्यावर पिवळट रेघा नसतात. पाचरीसारखी टोकदार गर्द तपकिरी शेपटी असते.शेपटीच्या टोकाची पिसे पांढरी नसतात.
वितरण
भारत,श्रीलंका आणि अंदमान बेटात हिवाळी पाहुणे.
निवासस्थाने
दलदली भागात निवासी असतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
माधुरी तळवलकर
माधुरी तळवलकर या एक मराठी लेखिका आहेत. अनेक वर्षी त्यांनी सातत्याने विविध प्रकारचे लेखन केले आहे. अंतर्नाद, अनुभव, मिळून साऱ्याजणी इत्यादी मासिकांतून त्यांची विविध प्रकारच्या पुस्तकांवरील आस्वादक समीक्षा प्रकाशित होत असते. समीक्षेखेरीज त्यांचे जागतिकीकरणानंतरच्या कथा, गाडगीळांच्या कथानायिका... असे अभ्यासपूर्ण साहित्यविषयक लेख प्रकाशित झाले आहेत. पुस्तकांचे संपादन, संस्करण, शब्दांकन, अनुवाद अशी कामे त्या करीत असतात.
त्या कोथरूडच्या गांधी भवनजवळ अंध मुलींच्या शाळेत आणि वसतिगृहात जाऊन मुलींनी गोष्टी सांगत असत.
माधुरी तळवलकर या पुण्यातील टेल्को कंपनीत काही वर्षे नोकरी करत होत्या. या व्यतिरिक्त त्या पुण्याच्या इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेन्ट डेव्हलपमेंट ॲन्ड रिसर्चमध्ये व सकाळ पेपर्समध्येही होत्या. स्त्री-वृत्त' नावाच्या मासिकाच्या साहाय्यक संपादक म्हणून त्या सुमारे वर्षभर काम करीत होत्या.
कूक द्वीपसमूह
कूक द्वीपसमूह हा ओशनिया खंडाच्या पॉलिनेशिया भागातील अनेक बेटांवर वसलेला एक देश आहे. रारोटोंगा हे कूक बेटांपैकी सर्वात मोठे व सर्वाधिक लोकसंख्येचे बेट आहे. अव्हारुआ ही कूक द्वीपसमूहाची राजधानी याच बेटावर आहे.
कूक द्वीपसमूह व न्युए ह्या दोन देशांचे न्यू झीलंडशी मुक्त संबंध (फ्री असोसिएशन) आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:ओशनियातील देश वर्ग:न्यू झीलंड वर्ग:पॉलिनेशिया
ऑलिंपिक खेळात फिजी
स्वप्नील मुसळे
वर्ग:फिजीमधील खेळ
इ.स. १९४५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी
संदर्भ
वर्ग:वर्षानुसार मराठी चित्रपटांच्या याद्या वर्ग:इ.स. १९४५ मधील निर्मिती
डोर्ली
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
नोकिया आशा २०२/२०३
नोकिया आशा २०२ व २०३ हे नोकियाच्या आशा मालिकेमधील भ्रमणध्वनी आहेत.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मलेशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
क्रिकेट वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
इंदियोस दि सिउदाद हुआरेझ
क्लब दि फुतबॉल इंदियोस दि सिउदाद हुआरेझ (स्पॅनिश: Club de Futbol Indios de Ciudad Juárez;), अर्थात इंदियोस किंवा लोस इंदियोस दि हुआरेझ हा मेक्सिकोच्या सिउदाद हुआरेझ शहरामधील एक फुटबॉल क्लब होता. इ.स. २००५ साली स्थापला गेलेला हा क्लब लीगा दे आसेन्सो या मेक्सिकोतील द्वितीय श्रेणी साखळीत खेळत असे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेक्सिकोतील फुटबॉल क्लब
स्नॅपचॅट
स्नॅपचॅटची निर्मिती त्इवान स्पीगल, बॉबी मुर्फी आणि रेगी ब्राउन या स्टॅनफोर्ड विद्यापीठातील माजी विद्यार्थीयांनी सप्टेंबर २०११ मद्धे केली, स्नॅपचॅट द्वारे फोटो व्हिडिओ शेअर करता येतात, पोस्टद्वारे अनेक सदस्य एकमेकांना संदेश पाठवू शकतात, स्नॅपचॅटमध्ये वेगवेगळी फिल्टर्स उपलब्ध आहेत. यात फोटोची मांडणी वेगवेगळ्या पद्धतीने करता येते, २४ तासांनंतर ते फोटो नाहीसे होतात. फेब्रुवारी 2018 पर्यंत स्नॅपचॅटमध्ये 187 दशलक्ष दैनिक सक्रिय वापरकर्ते आहेत. डिसेंबर 2012 मध्ये व्हिडिओ स्नॅप पाठविण्याची सोय उपलब्ध ॲपच्या माध्यमातून करून देण्यात आली, ॲपच्या आत फोटो बटण दाबून, लांबीच्या दहा सेकंदांचा व्हिडिओ कॅप्चर केला जाऊ शकतो. आणि एकदा पाहिल्यानंतर व्हिडिओ अदृश्य होतो. त्यानंतर १ मे २०१४ आलेल्या अपडेट नंतर यामद्धे व्हिडीओ चॅटद्वारे संवाद साधने तसेच थेट संदेश पाठवणे या सुविधा उपलब्ध झाल्या. त्यानंतर जुलै २०१४ मद्धे जिओ फिल्टर्स नावाची सुविधा उपलब्ध झाली यानुसार वापरकर्त्याला एखाद्या विशिष्ट भौगोलिक स्थानाला, शहराला, कार्यक्रमाला चित्रासोबत जोडता येऊ लागले.
इतिहास
रेगी ब्राउन यांनी इव्हन स्पिगल यांना अदृश्य चित्रांच्या प्रयोगाची कल्पना दिली, नंतर ब्राउनी आणि स्पिगलने कोडींगचे ज्ञान असणाऱ्या बॉबी मर्फीला सोबत घेतले, तिघांनी काही महिने एकत्र काम केले ८ जुलै २०११ रोजी आयओएस ऑपरेटिंग सिस्टमवर स्नॅपचॅट "पिकाबू" म्हणून लॉन्च केले. लॉन्च झाल्यानंतर कंपनीच्या काही महिन्यांनंतर रेगी ब्राउन याला बाहेर काढण्यात आले. सप्टेंबर २०११ मध्ये ॲप स्नॅपचॅट म्हणून पुन्हा लॉन्च करण्यात आले आणि स्नॅपचॅट टीमने त्यानंतर हाताळणी आणि तांत्रिक बाबींवर लक्ष केंद्रित केले.
८ मे २०१२ रोजी, रेजी ब्राउन यांनी इवान स्पिगेल यांना एक ईमेल पाठविला ज्यामध्ये त्यांनी कंपनीच्या मालकीबाबतच्या त्याच्या शेअरची पुन्हा चर्चा करण्याची ऑफर दिली. त्यावर स्नॅपचॅटच्या वकीलांनी असा दावा केला की रेगी ब्राउन यांचा उत्पादनाशी कधीही रचनात्मक संबंध नव्हता, आणि असे निष्कर्ष काढले की रेगी ब्राउनने किमतीत मोजण्यासारखे कोणतेही योगदान दिले नाही आणि म्हणूनच ते काहीच नाही. सप्टेंबर २०१४ मद्धे ब्राउनने $ 157.5 दशलक्षची तडजोड केली आणि त्याला मूळ लेखकांपैकी एक म्हणून श्रेय दिले गेले.
२०१८ वापरकर्त्यामद्धे घट
स्नॅपचॅटने २०१८ यावर्षी तिसऱ्या तिमाहीत सुमारे 2 दशलक्ष सक्रिय वापरकर्ते दररोज गमावले आणि आता 186 दशलक्ष वापरकर्ते आहेत जे १९१ दशलक्षांवरून खाली आहे. फेसबुकच्या मालकीचे इंस्ताग्राम आणि व्हाट्स अपच्या स्टोरी या अपडेट मुळे स्नॅपचॅटचे वापरकर्ते सातत्याने घटत चालले आहेत. ४०० मिलियन लोक दररोज इस्ताग्राम स्टोरीचा वापर करतात तर ४५० मिलियन लोक दररोज व्हाट्सअप स्टेटसचा वापर करतात.
वर्ग:सोशल नेटवर्किंग संकेतस्थळे वर्ग:इंग्रजी आकडे असणारे लेख वर्ग:फेसबुक
गुस हिड्डिंक
(Guus Hiddink; जन्मः ८ नोव्हेंबर १९४६) हा एक माजी डच फुटबॉलपटू व प्रशिक्षक आहे. त्याच्या काळामधील सर्वोत्तम फुटबॉल प्रशिक्षकांमध्ये हिड्डिंकचे नाव घेतले जाते. त्याने आजवर अनेक संघांना प्रशिक्षण दिले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आल्विरो पीटरसन
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दावणगेरे जिल्हा
''हा लेख दावणगेरे जिल्ह्याविषयी आहे. दावणगेरे शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.''
दावणगेरे हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र दावणगेरे येथे आहे.
लिलियन थुराम
वर्ग:फ्रान्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दावणगेरे जिल्हा
हा जिल्हा बंगळूर प्रशासकीय विभागात मोडतो.
वर्ग:दावणगेरे जिल्हा वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे
दद्दन मिश्रा
दद्दन मिश्रा ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
इ.स.पू. ४६३
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४६३ वर्ग:इ.स.पू.चे ४६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
उपमा
उपमा, उप्पुमावू किंवा उप्पीट हे एक दक्षिण भारतीय, महाराष्ट्रीयन आणि श्रीलंकन तमिळ नाश्ता आहेत. भाजलेला रवा किंवा तांदळाच्या भाजलेल्या पिठापासून हा शिऱ्यासारखा पदार्थ बनविला जातो. उपमा बनवितांना लोकांच्या आवडीनुसार त्यामध्ये काहीजण भाज्यासुद्धा मिसळतात.
व्युत्पत्ती
बऱ्याचश्या द्राविडी भाषांमध्ये उप्पू म्हणजे मीठ आणि पिंडी, मावू किंवा हित्तू म्हणजे पीठ असा होतो, म्हणून उप्पिंडी, उप्पुमावू किंवा उप्पीट.
संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:पदार्थ
आदिवासी ठाकर समाज
ठाकर ही महाराष्ट्रातील आदिवासी जमात संपूर्ण महाराष्ट्रात आढळते. अखिल महाराष्ट्रातील सर्व जिल्ह्यात ठाकर, ठाकूर जमातीचे
लोक रहातात म्हणून १९७६ साली, १९५६ पासून अनुसूचित जमातींच्या संदर्भात फक्त पाच जिल्ह्यांतील केवळ २७ तालुक्यांसाठी लागू असलेले क्षेत्रबंधन रद्द करण्यात आले व अखिल महाराष्ट्रातील ठठाकूर ाकर हे अनुसूचित जमातींमचध्ये असल्याचा १०८ क्रमांकाचा कायदा १९७६ साली िस्तीत्वात आला आहे.
औरंगाबाद जिल्ह्यातील ठाकर आदिवासी:
औरंगाबाद जिल्ह्यात आदिवासी ठाकर व आदिवासी भिल्ल व टोकरे कोळी आहेत. ते अजिंठ्याच्या डोंगरात राहतात. कन्नड तालुका, नांदगाव तालुका, सोयगाव तालुका,सिल्लोड तालुका चाळीसगाव तालुका आणि खुल्ताबाद तालुका या परिसरात मोडणाऱ्या भूभागांत जवळ जवळ तीस हजार आदिवासी ठाकर राहतात. त्यांचे देवदेवता, रुढीपरंपरा ,चालीरीती, पोषक, खानपान वगैरे अकोला संगमनेर, कळसूबाई परिसरातील आदिवासी ठाकरांप्रमाणेच आहेत. त्यांच्याशी यांचे नातेसंबंध आहेत. आदिवासी ठाकरांच्या या परिसरात खोलापूर, गुजरदारी, कलंकी, शिप्घात(?), रंजाची वाडी, माणिकपुंज, काळदरी, तिसगाव, निरगुडी, पिप्री, लोंजे, चिवली, आदी तीस वाड्या आहेत. या वाडीवाडीत आगिवले, वारधे, सिद, सवत, पथवे, आवाले अशी तीस प्रकाराची आडनावे (कुलनामे) आढळतात. कुलनामानुसार त्यांचे देव्हारे विविध ठिकाणी आहेत. हे ठाकर खरोखरोच आदिवासीच आहेत हे त्यांची बोली, पोषाख, देवदेवता, चालीरीती रुढी परंपरा, ई. तपासून पहिले. आणि या परसारीतील आदिवासी बाबतीत ही  स्वातंत्र्य काळातील पहिली  घटना म्हणावी, त्या दिवसी त्यांनी सर्वांना आदिवासी अनुसूचित जातीचे प्रमाणपत्र दिले जातील ही घोषणा केली.
व्युत्पत्ती/उत्पत्ती
अजंठा डोंगर परिसरातील ठाकर ही जमात ठाकर, ठाकूर,ठाकऱ्या या नावांनी ओळखली जाते. संस्कृती कोशात सांगितल्या प्रमाणे हे ठाकर घोंगड्या तयार करणे, नंदीबैल फिरविणे, बाहुल्यांचे खेळ करणे ही कामे मुळीच करतांना आढळत नाहीत. महाल देशातून आले ते म ठाकर, म म्हणजे मोठे, व क म्हणजे कनिष्ठ, किंवा चाफेकरांचे मते बोलीत क व मचा वापर पुन्हापुन्हा वापर केल्याने क व म ही नावे या क व म ठाकराना पडली असावीत. त्यांच्या पोशाखाबाबत काही दंतकथा सांगितल्या जातात.
कन्नड तालुक्यातील अंबाला ठाकर वाडीच्या देवाजी काळूजी आगिवले यांनी सांगितले की ठाकर हे मूळचे मुंगी पैठणचे. निजामाच्या जाचामुळे ते बालाघाट, कोकण,जुंदारखोरा, महालदेश, या ठिकाणी डोंगर दऱ्याखोऱ्यात लपले. तीन पिढ्यापासून पैठण सोडले. तेथून ते कोकणातील टाकेदला गेले. तेथून ते नाशिक व औरंगाबाद जिल्ह्यात गेले. निजामाच्या सैनिकांशी दोन हात करतांना बायका आपले लुगडे आडवे खोचून गुंडाळत व त्या युद्धास सज्ज होत असत. पळापळीत जो वेश घेतला तो अद्यापही तसाच आहे. हा लढा शिवाजीच्या काळात दिला असेही सांगितले जाते.
पाथवे नावाचे ठाकर पळून पिठ्या डोंगरात गेले. तेथून ते वैतर डोंगरात गेले. ते गाव धरणात बुडाले. तेथून ते घोतीपासून ५ मैल दूर असलेल्या धनुली या गावी आले. तेथून बहिरवाडी आले. तेव्हा त्यांनी पथवेचा देव्हारा हा धनुलीहून बहिरवाडीला हलवला.
शिवाजीच्या काळात ठाकर हे मावळे होते, पथवे यांना जहागिरी मिळाली, मेंगाळ ठाकर हे चपरासी होते तर गावंडे ठाकर हे कोतवाल होते. गुन्हेगाराला तापलेल्या तव्यावर उभे करणे हे काम कोतवाल करी. अशा विविध दंतकथा ऐकू येतात.
इतिहास
राया ठाकर आदिवासी क्रांतिकारी राया ठाकर हे राघोजी भांगरे यांचे आंगरक्षक होते लक्ष्या ठाकर रामजी भांगरे यांचे अंग रक्षक होते
संदर्भ
आदिवासी ठाकर (समाजशास्त्रीय अभ्यास) लेखक-डॉ.रमेश सूर्यवंशी ,अभ्यासिका प्रकाशन १, जून २०१०. ISBN -13-978-81-920256-3-6.
दयामरण
दयामरण (इंग्लिश: Euthanasia, युथेनेशिया ;) ही संज्ञा एखाद्या रुग्णाला असाध्य आजारातून उद्भवणाऱ्या शारीरिक वेदना टाळण्याच्या दयाळू हेतूने दिलेल्या मृत्यूसाठी वापरली जाते. कायद्याच्या दृष्टीने जर अशा आजारी व्यक्तीची देखभाल होत नसेल तरच दयामरण दिले जाऊ शकते. जगात सर्वप्रथम नेदरलॅंड या देशाने हा कायदा पास केला.
बाह्य दुवे
वर्ग:मृत्यू वर्ग:वैद्यकशास्त्र वर्ग:तत्त्वज्ञान वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
इ.स.पू. ४६४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४६४ वर्ग:इ.स.पू.चे ४६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
जागतिक वारसा स्थान
जागतिक वारसा स्थान हे, ज्याला सांस्कृतिक व भौगोलिक दृष्ट्या प्रतिष्ठा व महत्त्व आहे असे युनेस्कोने मान्यता दिलेले जगातील स्थान (वास्तू, ठिकाण, उद्यान, जंगल, सरोवर इत्यादी) असते. जगातील जागतिक वारसा स्थानांची यादी तयार करण्याची जबाबदारी जागतिक वारसा स्थान समितीवर आहे. एकदा जागतिक वारसा स्थान म्हणून घोषित केले गेल्यानंतर त्या स्थानाच्या देखभालीसाठी व संरक्षणासाठी युनेस्को कडून अनुदान दिले जाते.
जगातील वारसा स्थाने
ऑगस्ट २०२२ मध्ये, जगभरातील १६७ देशांनी जागतिक वारसा अधिवेशनावर स्वाक्षरी केल्या असून त्यातील एकूण ११५४ जागतिक वारसा स्थाने अस्तित्वात आहे. त्यांपैकी २१८ नैसर्गिक स्थळे, ८९७ सांस्कृतिक स्थळे व ३९ मिश्र स्वरूपाची स्थळे आहेत. इटलीमध्ये सर्वाधिक (५८) तर भारतामध्ये ४० जागतिक वारसा स्थाने आहेत.
इ.स. २०२२ पर्यंत
बाह्य दुवे
*
पाय (निःसंदिग्धीकरण)
पायाच्या सहाय्याने मानव चालू शकतो.
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
तुतवार
तुतवार, टीलवा,लहान टिलवा, टिंबूल, टीवला किंवा टिंबा (इंग्लिश:common sandpiper) हा एक पक्षी आहे.
आकाराने अंदाजे लाव्याएवडा. वरून राखट तपकिरी. खालून पांढरा व छातीवर धूसर पिंकट. मानेच्या पुढच्या बाजूला विरळ गडद काड्या. उडताना पंखावर पांढरी पट्टी. शेपटीच्या दोन्ही काठाची पिसे पांढरी दिसतात. नर व मादी दिसायला सारखे असतात.
वितरण
भारत, श्रीलंका, नारकोदाम आणि निकोबार बेटांत हिवाळी पाहुणे
निवासस्थाने
तळी, समुद्रकिनारे आणि मुख्यतः चिखलाणी प्रदेशात आढळून येतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
रुबिनी
रुबिनी ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे. प्रमुख कार्यक्षेत्र तमिळ चित्रपट. (कॉलीवूड)
नळी मासा
सिन्‌ग्नॅथिडी या मत्स्यकुलात घोडामाशांच्या बरोबरच नळी माशांचाही समावेश होतो. जगाच्या बहुतेक भागातील उष्ण समुद्रांत नळी मासे आढळतात. त्यांच्या बहुतेक जाती समुद्रकिनाऱ्याजवळील उथळ पाण्यात राहतात आणि त्या सामान्यतः समुद्रतृणात आढळतात. यांच्या काही जाती गोड्या पाण्यातही राहणाऱ्या आहेत.
वर्णन
या लहान माशांचे शरीर नळीसारखे लांब व कृश असून त्यावर खवल्यांऐवजी अस्थिवलयांचे आवरण असते. ही वलये हाडांच्या लहान चकत्या एकवटून बनलेली असतात. पृष्ठपक्ष (पाठीवरील पर) मऊ असून एकच असतो; श्रोणि-पक्ष आणि गुद-पक्ष नसतात आणि काही जातींत पुच्छापक्षही (शेपटीचे पर) नसतात. दोन्ही जबडे जोडले गेल्यामुळे मुस्कट नळीसारखे लांब असते. त्याच्या टोकावर अगदी लहान मुख असते. दात नसतात. क्लोम (कल्ले) शाखायुक्त असतात व क्लोमावरण साध्या तकटासारखे असून त्याचे छिद्र लहान असते. हे मासे फार मंद गतीने पोहतात व त्याकरिता पृष्ठपक्षाची हालचाल उपयोगी पडते. ते कित्येकदा आडवे पोहण्याऐवजी शरीर उभे ठेवून पोहतात. लहान क्रस्टेशियन (कवचधारी) प्राणी, इतर प्राण्यांचे डिंभ (भ्रूणानंतरची स्वतंत्रपणे अन्न मिळवून जगणारी व प्रौढाशी साम्य नसणारी सामान्यतः क्रियाशील पूर्वावस्था) आणि लहान मासे यांवर ते उदरनिर्वाह करतात. ते आपले भक्ष्य तोंडात ओढून घेतात. काही जातींत नराच्या उदराच्या अथवा शेपटीच्या खालच्या बाजूवर एक पिशवी (शिशुधानी) असते. मादी या पिशवीत अंडी घालते. पिशवी अंड्यांनी भरली म्हणजे बंद होते. अंडी फुटल्यावर पिल्ले काही दिवस पिशवीतच राहतात. नर अंड्यांची व पिल्लांची काळजी घेतो. पिल्ले थोडी मोठी झाल्यावर पिशवीतून बाहेर पडून स्वतंत्रपणे राहू लागतात.
भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर सिन्‌ग्नॅथस नावाचा नळी मासा सापडतो, तर पूर्व किनाऱ्यावर जो नळी मासा नेहमी आढळतो, त्याचे शास्त्रीय नाव ट्रॅकिऱ्हॅंफस सीरेटस असे आहे. याचाच एक नातेवाईक नळी मासा डोरिइक्थिस क्युंक्युलस हा पूर्व आणि पश्चिम किनाऱ्यांवरील नदीमुखांतून आढळतो. याचे वैशिष्ट्य म्हणजे तो नदीमुखातून नदीत बऱ्याच अंतरापर्यंत जातो.
मराठी इतिहास संशोधन मंडळ
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग:रिकामी पाने
ऑपरेशन कॅक्टस
ऑपरेशन कॅक्टस किंवा ऑपरेशन संध्या ही सैनिकी मोहीम म्हणजे पीपल्स लिबरेशन ऑर्गनायझेशन ऑफ तमिळ ईलम (अर्थात प्लाॅटे) या संघटनेने मालदीवचे शासन उलथून टाकण्यासाठी घडवून आणलेला कट होता. प्लाॅटेच्या अब्दुल्ला लुतुफी याने स्वतःच्या ८० बंदुकधाऱ्यांबरोबर मिळून हा कट केला होता. भारतीय सैन्याच्या हस्तक्षेपामुळे हा कट निष्फळ ठरला.
वर्ग:भारत सहभागी असलेली युद्धे वर्ग:मालदीवचा इतिहास
इच्छामरण
स्वतःची जीवन संपवण्याची इच्छा असल्याने येणारे मरण याला इच्छामरण म्हणतात. इच्छामरण व दयामरण या मध्ये गल्लत होऊ शकते. दयामरण यामध्ये दया येऊन मृत्यू दिला जातो. तसेच पण इच्छामरण आणि आत्महत्या आणि समाधी यातही फरक आहे,
बाह्य दुवे
वर्ग:मृत्यू वर्ग:वैद्यकशास्त्र वर्ग:तत्त्वज्ञान
श्रीधर विष्णू वाकणकर
श्रीधर विष्णू वाकणकर ह्या मराठी पुरातत्त्वशास्त्रज्ञाने या गुहांचा शोध लावला. इ.स. १९५७ मध्ये वाकणकर आगगाडीने दिल्लीहून भोपाळला जात असताना त्यांना डोंगरात काही खोदलेले दिसले. स्थानिक प्रवाशांकडे चौकशी करता त्या गुहा आहेत आणि आत जनावरे असतात असे कळले. जवळच्याच स्थानकावर रेल्वेगाडीचा वेग कमी झाला असता वाकणकरांनी बाहेर उडी मारली आणि त्या गुहांच्या शोधार्थ ते निघाले. एकटेच काटयाकुटयांमधून वर डोंगरावर चालत गेल्यावर त्यांना या गुहांचा शोध लागला.
त्यानंतर ते सतत तिथे जात राहिले आणि त्यांनी या चित्रांचा सखोल अभ्यास केला. सोबत बटाटे घेऊन जायचे आणि तिथे वाळूत ते पुरायचे. दुपारी ते बटाटे उकडलेले असत, तेच जेवण म्हणून जेवायचे असे व्रतस्थ राहून त्यांनी गुहांचा अभ्यास केला. भीमबेटकामध्ये विविध प्राणी, पक्षी, झाडे, शिकारीची दृश्ये अशी आदिमानवाने त्याच्या आयुष्यात आलेल्या प्रसंगांची रंगीत चित्रे काढलेली दिसतात. कित्येक हजार वर्षांपूर्वी चितारलेली ही नैसर्गिक रंगातली चित्रे बघण्यासारखी आहेत. २००३ मध्ये युनेस्कोने जागतिक वारसा स्थानांमध्ये भीमबेटकाचा समावेश केला.
एकांबा
एकांबा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
दलपत सिंग परस्ते
दलपत सिंग परस्ते ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
कुंभारी (निफाड)
कुंभारी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
सायबर सेल
सायबर सेल ही भारतातील पोलिससेवेचा एक भाग आहे. या भागांची रचना संगणकीय गुन्ह्यांचे अन्वेषण करण्यासाठी आणि त्यास आळा घालण्यासाठी केली गेली आहे. सहसा ही सेवा जिल्हा पातळीवर असते.
वर्ग:भारतीय पोलीस
क्रिमियन युद्ध
क्राइमियन युद्ध हे फ्रेंच साम्राज्य, ब्रिटिश साम्राज्य, ओस्मानी साम्राज्य व सार्दिनियाचे राजतंत्र ह्यांच्या युतीने रशियन साम्राज्याविरुद्ध लढलेले १९व्या शतकामधील एक युद्ध होते. सध्या युक्रेनच्या अंमलाखाली असलेल्या क्राइमिया ह्या द्वीपकल्पावर प्रामुख्याने घडले गेलेले हे युद्ध ढासळत्या ओस्मानी साम्राज्याच्या अधिपत्याखाली असलेल्या अनेक भूभागांवर सत्ता प्रस्थापित करण्याच्या अनेक प्रयत्नांपैकी एक होते.
हे युद्ध रेल्वे, टेलिग्राफ इत्यादी अनेक आधुनिक तंत्रांच्या वापरासाठी तसेच फ्लॉरेन्स नाइटिंगेल ह्या ब्रिटिश नर्सने केलेल्या कामासाठी स्मरणीय ठरले. पूर्व युरोपात सुमारे तीन वर्षे चाललेल्या ह्या युद्धात १८५६ साली रशियाने शरणागती पत्कारली.
संदर्भ
वर्ग:युद्धे
नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
वैष्णोदेवी
वैष्णोदेवी (उत्तरेकडील प्रचलित नाव: मातारानी) हा हिंदू धर्मामधील दुर्गा ह्या देवीचा एक अवतार समजला जातो. भारताच्या हिमालय पर्वतरांगेमध्ये स्थित असलेले वैष्णोदेवी मंदिर हिंदू धर्मामधील एक लोकप्रिय मंदिर आहे. जम्मू आणि काश्मीरमधील त्रिकूट पर्वतरांगेमधील ह्या मंदिराला दरवर्षी १ कोटी भाविक भेट देतात.
वैष्णोदेवीचे दर्शन घेण्यासाठी कटरा ह्या गावापासून १२ किमी अंतराचा घाट पायी चढावा लागतो. कटरा गाव जम्मूपासून ४५ किमी अंतरावर असून ते काश्मीर रेल्वेमार्गाद्वारे जम्मू तावीसोबत जोडले गेले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतामधील हिंदू मंदिरे वर्ग:हिंदू दैवते
नारायण कृष्ण गद्रे
नारायण कृष्ण गद्रे (जन्म ७ मार्च १८७० - मृत्यू १४ जुलै १९३३ ) हे मराठी लेखक आणि चरित्रकार होते. मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालय ह्या संस्थेच्या संस्थापक सदस्यांपैकी ते एक होते. गद्रे ह्यांनी नाटक, कविता, कादंबरी, चरित्र, इतिहास अशा विविध साहित्यप्रकारांत लेखन केले आहे.
पूर्ववृत्त
गद्रे ह्यांचा जन्म वाई येथे झाला. त्यांचे वडील कृष्णंभट गद्रे ह्यांनी वेदाध्ययन केले होते आणि ते अध्ययनअध्यापनाचे काम करून उदरनिर्वाह करत असत. गद्रे ह्यांचे पाळण्यातील नाव दिनकर असे होते. मात्र आई त्यांना नानू ह्या नावाने हाक मारत असल्याने त्यांचे प्रचलित व कागदोपत्री नाव नारायण असे झाले. मात्र काही लेखन त्यांनी दिनकर किंवा कृष्णात्मज दिनकर ह्या नावानेही केेलेले आढळते.
शिक्षण व नोकरी इ.
गद्रे ह्यांचे प्राथमिक शिक्षण पारंपरिक पद्धतीने पंतोजींच्या शाळेत झाले. तसेच त्यांच्या वडिलांकडे पुरुषसूक्त इ. आवश्यक त्या नित्य ब्रह्मकर्माचे शिक्षण घेतले. इ.स. १८८१पासून त्यांच्या इंग्रजी शिक्षणास प्रारंभ झाला. वाई, मुंबई, पुणे अशा विविध ठिकाणी त्यांना शिक्षणासाठी जावे लागले. त्यातील काही काळ ते पुणे येथील न्यू इंग्लिश स्कूलचे विद्यार्थी होते व ह्या काळात टिळक आणि आगरकर हे त्यांना शिक्षक म्हणून लाभले. इ.स. १८८८ साली गद्रे यू. ए. एफ ही परीक्षा उत्तीर्ण झाले. इ.स. १८९० ते इ.स. १९२३ ह्या काळात गद्रे ह्यांनी मुंबई येथे हवामानखात्यात नोकरीस होते.
गणेशोत्सवातील मेळा
लोकमान्य टिळक ह्यांच्या प्रेरणेने सुरू झालेल्या गणेशोत्सवात विविध मेळे असत. त्याचे अनुकरण करून गद्रे ह्यांनी एक मेळा इ.स. १८९५ साली सुरू केला. तो इ.स. १९१४ पर्यंत सुरू होता. ह्या मेळ्यांत म्हणण्यासाठी विविध विषयांवरील व राष्ट्रभक्तिपर पदांचे लेखन गद्रे करत असत.
मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालय
मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालय ह्या संस्थेच्या संस्थापक सदस्यांपैकी गद्रे हे एक होते. इ.स. १९२३पर्यंत ते ह्या संस्थेच्या व्यवस्थापक मंडळाचे सभासद होते. मुंबईतील वास्तव्याच्या काळात गद्रे हे आपल्याकडील पुस्तके व मासिके ह्या संस्थेला देत असत.
सरस्वतीमंदिर
इ.स. १९०१ मध्ये पुणे येथे षण्मासिक म्हणून निघालेल्या व पुढे कालांतराने मासिक स्वरूपात प्रकाशित होणाऱ्या सरस्वतीमंदिर ह्या नियतकालिकाच्या प्रकाशनात गद्रे ह्यांचा सहभाग होता. ह्या नियतकालिकातूनच गद्रे ह्यांचे महाराष्ट्र महोदयाचा पूर्वरंग ह्यांसारखे लेखन प्रकाशित झाले.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १८७० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३३ मधील मृत्यू
सरंगा
वर्ग:मासे]
बिस्मिल्ला खान
उस्ताद बिस्मिल्ला खॉं (जन्म : डुमरॉंव - बिहार, मार्च २१, १९१६ : - वाराणसी,  ऑगस्ट २१, २००६) हे ख्यातनाम भारतीय सनईवादक होते.
उस्ताद बिस्मिल्ला ख़ाँ ( जन्म २१ मार्च १९१६ - मृत्यु २१ ऑगस्ट  २००६) भारतातील प्रख्यात शहनाई वादक होते. त्यांचा जन्म डुमराव बिहार बिहार मध्ये झाला. सन् २००१ मध्ये त्यांना भारतातील सर्वोच्च सन्मान 'भारतरत्न' देऊन सन्मानित केल्या गेले. उस्ताद बिस्मिल्ला ख़ाँ हे भारतील तीसरे संगीतकार होते की ज्यांना  भारतातील सर्वोच्च सन्मान 'भारतरत्न' देऊन सन्मानित केल्या गेले होते. त्यांच्या वडिलांचे नाव  पैगम्बर ख़ाँ आणि आईचे नाव  मिट्ठन बाई होते. उस्ताद बिस्मिल्ला ख़ाँ यांचे लहानपणीचे नाव  कमरुद्दीन होते परंतु ते  बिस्मिल्लाह नावाने प्रसिद्ध होते, ते आई वडिलांचे दुसरे अपत्य होते. उस्ताद बिस्मिल्ला ख़ाँ यांचा परिवार  बिहारमधील  भोजपुर रियासत मध्ये आपला संगीतातील हुनर दाखविण्या करिता नेहमी रियासतीत जात होते. त्यांचे वडील बिहारच्या  डुमराँव रियासत चे  महाराजा केशव प्रसाद सिंह यांच्या दरबारात शहनाई वाजवायला जायचे. ६ वर्षेचे असतांना बिस्मिल्ला खाँ आपल्या वडिलांसोबत वाराणसीला आले. वाराणसी मध्ये बिस्मिल्ला खाँ यांनी आपले मामा  अली बख्श 'विलायती' यांच्या कडून शहनाईचे शिक्षण घेतले. त्यांचे मामा उस्ताद 'विलायती'  हे विश्वनाथ मंदिरात स्थायी स्वरूपात  शहनाई-वादनाचे काम करायचे. उस्ताद बिस्मिल्ला ख़ाँ काशीच्या बाबा विश्वनाथ मंदिरात जाऊन शहनाई तर वाजवायचेच त्यासोबत गंगा नदीच्या किनाऱ्यावर बसून खूप रियाज करायचे. ते पाच वेळचे नमाजी होते. बनारस सोडण्याच्या विचाराने सुद्धा ते व्यथित होऊन जायचे कि आपल्याला गंगाजी आणि काशी विश्वनाथा पासून दूर जावे लागेल, कारण ते यांच्या पासून दूर राहू शकत नव्हते. उस्ताद बिस्मिल्ला ख़ाँ हे जात पात मनात नव्हते त्यांच्या करिता संगीत हाच एक धर्म होता. उस्ताद बिस्मिल्ला ख़ाँ हे खऱ्या अर्थाने आपल्या संस्कृतीचे सशक्त प्रतीक होते. अश्या या महान संगीतकाराचा मृत्यू  २१ ऑगस्ट  २००६ रोजी वाराणसी येथे झाला.
पुरस्कार आणि सन्मान
वर्ग:सनईवादक वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
इ.स.पू. ४६५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४६५ वर्ग:इ.स.पू.चे ४६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
शिमोगा जिल्हा
''हा लेख शिमोगा जिल्ह्याविषयी आहे. शिमोगा शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.''
शिमोगा हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील जिल्हा आहे.
हा जिल्हा बंगळूर प्रशासकीय विभागात मोडतो.
वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे
केरेतारो एफ.सी.
केरेतारो एफ.सी. (Querétaro Fútbol Club) हा मेक्सिकोच्या केरेतारो ह्या शहरामधील एक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १९५० साली स्थापन झालेला हा क्लब मेक्सिकोच्या प्रिमेरा ह्या सर्वोत्तम श्रेणीमधून फुटबॉल खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेक्सिकोतील फुटबॉल क्लब
खाजगीकरण
वाणिज्यात खाजगीकरण हे शासकीय उद्योगाचे किंवा जाहीरपणे व्यापार केलेल्या कंपनींचे खाजगी कंपनी किंवा कंपन्यांकडून करण्यात आलेले अधिग्रहण. खाजगीकरण झाल्यावर कंपनीचे शेअर्स बाजारात सामान्यांना विकले जात नाहीत.
दुसऱ्या प्रकारचे खाजगीकरण हे भागीत कंपनी अभागीत होऊन तिचे संयुक्त भांडवली कंपनी मध्ये रूपांतर होण्याची प्रक्रिया होय. पहिल्यांदा 'खाजगीकरण' (इंग्रजीत प्रायव्हेटायझेशन) हा शब्द द इकॉनॉमिस्ट ह्या मासिकाने १९३० च्या दशकात नाझी जर्मनीच्या आर्थिक नीतींचे वर्णन करण्यासाठी वापरला होता.
प्रकार
खाजगीकरणाच्या मुख्य ५ पद्धती आहेत:
मत
खाजगीकरणाच्या विषयावरील प्रसिद्ध वितर्क खाली दिलेले, आहेत.
खाजगीकरणाच्या बाजूने
संशोधनांप्रमाणे, खाजगीकरण झालेली बाजारे व आर्थिक व्यवस्था खुल्या बाजाराच्या स्वरूपामुळे जास्त कार्यक्षमतेने वस्तू व सुविधा पुरवतात. वेळासोबत ह्यामुळे किमतींमध्ये घट, दर्जामध्ये वाढ, जास्त पसंती, इत्यादी गोष्टी समोर येतात. काही अभ्यासक असे मत मांडतात की सर्व बाजार खाजगी नाही झाले पाहिजे, कारण त्याने बाजारात घट व एकाधिकार होण्याची संभावना राहते. पण अराजक भांडवलदार मानतात की शासनाचे प्रत्येक कार्य खाजगी असावे.
खाजगीकरणाच्या बाजूची अभ्यासक मंडळी खालील मत मांडते :
खाजगीकरणाच्या विरोधी
खाजगीकरण-विरोधी गट असे मानतो की काही सामाजिक वस्तू व सेवा ह्या मुख्यतः शासनाच्या हातात असाव्या, जेणेकरून प्रत्येकाला त्यांचा लाभ मिळेल (जसे की - कायद्याची अंमलबजावणी, आरोग्य सेवा, व मूलभूत शिक्षण).
एक लोकशाहीद्वारे निवडलेले शासन हे लोकांच्या गरजा एका संविधानाद्वारे किंवा विधानमंडळाद्वारे लक्षात घेऊन अंमलात आणते. लोकशाहीद्वारे निवडलेले असल्यामुळे सर्व नफा, किंवा भांडवल हे समाजातील सर्वांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी वापरण्यात येतात, व वर दिलेल्या सगळ्या मुद्द्यांना, एक प्रत्युत्तर म्हणून सादर करण्यात येते.
रॉबिन शर्मा
रॉबिन शर्मा हे जगप्रसिद्ध मोटिवेशन स्पीकर आणि बुक राईटर आहेत त्यांचे बहुतेक सर्वच पुस्तक (बेस्ट सेलर) म्हणून विकले गेलेले आहेत. रॉबिन शर्मा यांचा जन्म 18 मार्च 1965 मध्ये आफ्रिके मधील युगांडा येथे झालेला आहे. रॉबिन शर्मा यांचे पहिले पुस्तक '''Megaliving.! 30 Days to a Perfect Life''' हे होते. त्यांचे बेस्ट सेलर बुक The Monk Who Sold His Ferrari आणि Who Will Cry When You Die हे आहेत. रॉबिन शर्मा हे अमेरिकेतील नावाजलेले नेतृत्व तज्ज्ञ आणि लेखक आहेत. जगातील अनेक कंपन्यांच्या अधिकारी आणि कर्मचारीवर्गासाठी त्यांनी प्रशिक्षण कार्यक्रम घेतले आहेत. त्यांची स्वसुधारणा या विषयाशी संबंधित अकरा पुस्तके प्रसिद्ध झाली असून अनेक भाषांतून त्यांची भाषांतरे झाली आहेत.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
करदर्शन
कराग्रे वसते लक्ष्मीः करमूले सरस्वती । करमध्ये तू गोविंदः प्रभाते करदर्शनम् ॥
उपरोक्त श्लोक समजून म्हटला तर तो मानवाच्या जीवनात प्रेरणादायक ठरेल. लक्ष्मी, विद्या किंवा भगवान प्राप्त करणे ही मानवाच्या हातातील गोष्ट आहे, असा उत्साही अर्थ ह्या श्लोकात लपलेला आहे.
हाताच्या अग्रभागी लक्ष्मी आहे असे सांगितले आहे. माणसाचे जवळ जवळ सर्वच उद्योग बोटांच्या अग्रभागाने होतात म्हणून तेथे लक्ष्मीचा वास आहे असे सांगितले आहे.
हाताच्या मूळ भागात सरस्वती म्हणजे विद्या आहे. सरस्वती मूळात आहे ह्याचा अर्थ कोणत्याही कार्याच्या पायात ज्ञान असले पाहिजे. खऱ्या ज्ञानाशिवाय संपत्ती किंवा परमेश्वर काहीच मिळत नाही.
मानवाला वित्त किंवा विद्या ह्यांची नशा चढते. तो उन्मत्त बनतो. हाताच्या मध्यभागात गोविंद वसतो असे सांगून लक्ष्मी आणि सरस्वती मध्ये आपल्या शास्त्रकारांनी समन्वय साधला आहे. भगवंताच्या उपस्थितीमुळे माणसाला वित्तमद किंवा विद्यामद चढत नाही. रावणाच्या जीवनात भगवान नसल्यामुळे लक्ष्मी आणि सरस्वती दोन्ही असूनही त्याचे जीवन दैवी न बनता राक्षसी बनले. आपल्या हाताची सर्व बोटे असमान आहेत, पण त्यांना जर हाताच्या मध्यभागी आणले तर समान भासतात. त्याचप्रमाणे समाजात असमानता निर्माण करणाऱ्या लक्ष्मीला आणि सरस्वतीला जर प्रभु बरोबर जोडण्यात आले तर त्या समानता निर्माण करतात.
शिवाय हातात भगवंताचा वास असल्यामुळे भगवंताला आवडणार नाही असे एकही कार्य न करता, रोज मी केवळ सत्कर्मच करीन असा विचार सकाळी केला पाहिजे.
हेदेखील पाहा
वैदिक प्रतीक-दर्शन
वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
इ.स. १९४६ मधील मराठी चित्रपटांची यादी
१९४६ मध्ये महाराष्ट्रातील मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी.
बाह्य दुवे
वर्ग:वर्षानुसार मराठी चित्रपटांच्या याद्या वर्ग:इ.स. १९४६ मधील निर्मिती
नोकिया ३३३०
हा नोकियाच्या ३००० या मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
पॅट्रिक म्युलर
पॅट्रिक म्युलर (डिसेंबर १७, इ.स. १९७६:जिनिव्हा, स्वित्झर्लंड - )) हा कडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे.
हा बचावफळीत खेळायचा.
वर्ग:स्वित्झर्लंडचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हॅशटॅग
हॅशटॅग हा प्रकार सर्वप्रथम ट्विटरच्या माध्यमातून सर्वत्र लोकप्रिय झाला. त्यानंतर तो आता फेसबुक, इन्स्टाग्राम, अशा इतर ‘सोशल नेटवर्क’वर देखील लोकप्रिय होताना दिसत आहे, सोशल नेटवकिंग साईटवर एखादी माहिती पोस्ट केली जाते, माहितीच्या सोबत आपणास # चिन्हाला जोडून काही शब्द लिहिलेले आढळतात, त्यास ‘हॅशटॅग’ असे संबोधले जाते. जी माहिती दिली जात आहे, त्या माहितीचा विषय कोणता आहे? यावरून लक्षात घेऊन ते हॅशटॅग दिलेले असतात.
उदा. - #मीटू
हॅशटॅगचा वापर
शब्दाच्या सुरुवातीला '#' हे चिन्ह वापरलयास हॅशटॅग तयार होतो, तयार झालेला हॅशटॅग निळ्या रंगात दिसतो, दोन शब्द किवा अधिक शब्द वापरायचे झाल्यास ते शब्द एकत्र जोडून लिहावे लागतात, हॅशटॅग वापरताना दोन शब्दांमद्धे अंतर दिल्यास पहिल्या शब्दाचा हॅशटॅग तयार होतो, त्यामुळे शब्द एकत्र जोडून लिहिणे गरजेचे असतात.
उपयोग
सोशल मीडियावर जेव्हा हे हॅशटॅग टाकले जातात तेव्हा ते निळ्या अक्षरात दिसतात. पण जर शब्द हॅशटॅगशिवाय असेल तर तो काळ्या रंगात दिसेल. हॅशटॅग वापरलेल्या शब्दाची एक वेगळीच लिंक तयार होते. त्या लिंकवर क्लिक केल्यानंतर तो हॅशटॅग किती लोकांनी वापरला हे तुम्हाला दिसून येतं, सोशल मीडियाच्या सर्च बॉक्समध्ये जर तो हॅशटॅगसह शब्द शोधलात तर जगभरातील लोकांनी त्याचा वापर करून लिहिलेल्या गोष्टी वाचायला मिळतात, पर्यायाने हॅशटॅगमुळे माहिती लिहिलेली माहिती अधिक लोकांपर्यंत पोहोचू शकते. उदा. - कोणत्याही शब्दाच्या आधी हॅशटॅगचं चिन्ह वापरलं जातं आणि नंतर बनतो हॅशटॅग. समजा विकिपीडिया हा नुसता शब्द आहे पण या शब्दाच्या पुढे # हे चिन्ह लावलंत तर ‘#विकिपीडिया’ असा हॅशटॅश तयार होईल, आणि दोन शब्द वापरायचे असल्यास ते जोडून लिहावे लागतात 'विकिपीडिया', 'संपादक' या दोन शब्दांचा हॅशटॅग बनवायचा झाल्यास तो '#विकिपीडियासंपादक' असं तयार होईल.
आपण वापरलेला हॅशटॅग जर पूर्वी वापरला गेला नसेल आणि पहिल्यांदा एखाद्याने तो वापरला असता त्या हॅशटॅगचे तुम्ही निर्माते होता, पण या हॅशटॅगचे प्रथम उपयोगकर्ता म्हणून जरी कोणी असेल तरीदेखील कोणतीही व्यक्ती तो हॅशटॅग वापरू शकते. समंधीत हॅशटॅगचा वापर जितकी जास्त लोकं करतील तितकाच तो हॅशटॅग प्रसिद्ध होत जाईल.
वर्ग:सोशल मिडिया वर्ग:माहिती तंत्रज्ञान
व्हर्गीज कुरियन
डॉ. वर्गीज कुरियन (लेखनभेद:व्हर्गिज, व्हर्गीस, व्हर्गिस)मल्याळम: വർഗ്ഗീസ് കുര്യൻ; रोमन लिपी: Verghese Kurien) (नोव्हेंबर २६, १९२१; कोळ्हिकोड - सप्टेंबर ९, २०१२; नडियाद) हे भारतीय अभियंते तथा उद्योजक होते. भारतीय दुग्ध क्रांतीचे जनक म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कुरियन यांची अमूल या दुग्धप्रक्रिया उद्योगाच्या घडणीत मोठा वाटा होता. मॅगसेसे पुरस्कार (इ.स. १९६३), पद्मश्री (इ.स. १९६५), पद्मभूषण (इ.स. १९६६), पद्मविभूषण (इ.स. १९९९) तसेच जीवनगौरव इत्यादी पुरस्कारांनी त्यांना गौरवण्यात आले आहे.
त्यांचे काका जॉन मथाई भारताचे पहिले रेल्वे मंत्री होते. इ.स. १९४९-५१ या काळात ते भारताचे वित्त मंत्रीदेखील होते.
बालपण व शिक्षण
वर्गीज कुरियन यांचा जन्म ब्रिटिश भारतातील (वर्तमान भारताच्या केरळ राज्यातील) कोळ्हिकोड गावातल्या सीरियन ख्रिस्ती कुटुंबात नोव्हेंबर २६, इ.स. १९२१ रोजी झाला.
वर्गीज कुरियन इ.स. १९४० साली मद्रास येथील लायोला कॉलेज येथून पदवीधर झाले. त्यानंतर त्यांनी मद्रास विद्यापीठातून बी.ई. (यंत्र अभियांत्रिकी) ही पदवी मिळवली. त्यापुढे वर्गीज कुरियन यांनी टाटा स्टील टेक्निकल इन्स्टिट्यूट, जमशेदपूर येथूनही पदवी प्राप्त केली. उच्च शिक्षणासाठी वर्गीज कुरियन सरकारी शिष्यवृत्ती मिळवून अमेरिकेतील मिशिगन विद्यापीठात दाखल झाले. तेथे ते विशेष गुणवत्ता श्रेणीत उत्तीर्ण होत एम.एस्‌सी. (यंत्र अभियांत्रिकी) झाले.
कार्य
भारतात परतल्यावर कुरियन यांची नेमणूक सरकारी डेअरी मध्ये आणंद, गुजरात येथे झाली. त्या सुमारासच "खेडा डिस्ट्रिक्ट को-ऑपरेटिव्ह मिल्क प्रोड्यूसर्स युनियन लिमिटेड" ही संस्था बाल्यावस्थेत होती आणि तेव्हाच्या बाजारपेठेत मक्तेदारी असलेल्या पोलसन कंपनी विरुद्ध आपल्या अस्तित्वासाठी संघर्ष करीत होती. त्यावेळी पोलसनने स्थानिक दूध विक्रेत्यांना कमी भाव देणे, मालाचा दर्जा कमी असल्याबाबत कायम तक्रार करणे, जमा केलेले दूध मुंबई सारख्या दूरच्या ठिकाणी विकणे, स्थानिकांच्या मागणीकडे दुर्लक्ष करणे, असे प्रकार करीत होती. बाजारपेठेत आपला वेगळा ठसा उमटविल्याने स्थानिकांची नाराजी व रोष पोलसनला जड जात होता. या कंपनी विरुद्ध चांगले काम करणे, स्थानिकांच्या रोजगाराच्या समस्या, योग्य भाव आणि बाजारपेठ अशा समस्या घेऊन के.डी.सी.एम.पी.यू.एल. ही नवी संस्था उभी राहण्याचा प्रयत्न करीत होती. के.डी.सी.एम.पी.यू.एल.चे तेव्हाचे अध्यक्ष त्रिभुवनदास पटेल, वल्लभभाई पटेल आणि मोरारजी देसाई होते. त्यांनी नव्या जोमाने काम सुरू करण्याचे ठरविले.
वर्गीज कुरियन यांनी आपल्या सरकारी नोकरीचा राजीनामा देऊन के.डी.सी.एम.पी.यू.एल.मध्ये काम करण्याचे ठरविले. "गुजरात को-ऑपरेटिव्ह मिल्क मार्केटिंग फेडरेशन लिमिटेड" या पालक संस्थेने १४ डिसेंबर, इ.स. १९४६ रोजी के.डी.सी.एम.पी.यू.एल.चे नाव बदलून "आणंद मिल्क युनियन लिमिटेड" असे नाव ठेवले. नव्या जोषात नव्या संस्थेचे काम सुरू झाले. त्यांनी स्थानिकांना रास्त भाव देत, गावोगावी फिरून लोकांना संस्थेत भागीदारी देऊ केली. त्यामुळे लोकांना दुधाच्या दर्जाप्रमाणे भाव तर मिळू लागलाच पण संस्थेच्या कामात प्रत्यक्ष सहभागी होता आले. आता सर्वसामान्य विशेषतः महिला वर्ग ’आपली डेअरी’ म्हणून अमूलकडे पाहू लागले. संस्थेचे लोकसहभागातून व्यवस्थापन ही गोष्ट तेव्हा पूर्णपणे नवी होती. वर्गीज कुरियन यांनी गावोगावच्या लोकांना गोळा करत अमूलचे काम उभे केले. देशात स्वातंत्र्याचे वारे वाहू लागले. तसेच आपणही कोणापेक्षा कमी नाही असा आत्मविश्वास लोकांमध्ये वाढू लागला.
तेव्हाची सगळ्यात मोठी कंपनी होती नेस्ले इंडिया ही कंपनी युरोपातील असल्याने ती गाईच्या दुधापासून तयार करण्यात आलेल्या वस्तू (कन्डेन्स्ड मिल्क, दूध पावडर) विकत असे. भारतात म्हशींची संख्या जास्त असल्याने येथे म्हशीच्या दुधाच्या वस्तू तयार करणे जास्त योग्य होते. त्यात तांत्रिक अडचणी होत्या आणि म्हशीच्या दुधापासून भुकटी तयार करणे तेव्हा अशक्य वाटत होते. पण कुरियन यांच्या प्रयत्नांना यश मिळाले. त्यांनी म्हशीच्या दुधापासून भुकटी तर तयार केलीच शिवाय त्यापासून अनेक पदार्थ तयार करण्यात अमूलला यश आले. अमूलने हळूहळू बाजारपेठेत आपले स्थान पक्के केले. येथील लोकांच्या आवडी निवडी विचारात घेऊन दूध आणि त्यापासून तयार करण्यात आलेल्या वस्तू विक्रीसाठी उपलब्ध झाल्या. आज घडीला अमूल भारतासह ऑस्ट्रेलिया, चीन, सिंगापूर, हाँगकाँग, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने, बांगलादेश, मॉरिशस, आखाती देश आणि आफ्रिकेतील काही देशांमध्ये पोहोचले आहे. या यशाचे श्रेय वर्गीज कुरियन यांना जाते.
याशिवाय भारत सरकारच्या मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालयाच्या अधिपत्याखाली वर्गीस यांच्या हस्ते १६ जुलै १९६५ रोजी राष्ट्रीय दुग्धविकास मंडळाची स्थापना करण्यात आली.
निधन
मूत्रपिंडांच्या आजारामुळे वर्गीस कुरियन यांना नडियाद येथील रुग्णालयात उपचारासाठी हलवण्यात आले होते. सप्टेंबर ९, इ.स. २०१२ रोजी भाप्रवेनुसार ०११५ वाजता रुग्णालयात त्यांचे निधन झाले.
पुरस्कार
इस. २०१४ मध्ये, देशातील सर्व प्रमुख डेअरी गटांनी, इंडियन डेअरी असोसिएशनसह, कुरियन यांचा वाढदिवस, २६ नोव्हेंबर हा राष्ट्रीय दूध दिवस म्हणून साजरा करण्याचा संकल्प केला. मिशिगन स्टेट युनिव्हर्सिटी आणि स्वीडिश युनिव्हर्सिटी ऑफ ॲग्रिकल्चरल सायन्सेस यांनी त्यांना मानद पदवी प्रदान केली होती.
कुरियन एकतर अनेक सार्वजनिक संस्थांचे प्रमुख किंवा सदस्य होते. तसेच त्यांनी जगभरातील विद्यापीठांकडून मानद डॉक्टरेट पदवी प्राप्त केली होती. प्रख्यात वक्त्यांची व्याख्याने त्यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ "डेअरी क्षेत्रातील धडे" त्यांच्या कार्याद्वारे "डाळीसाठी अमूल मॉडेल", ग्रामीण भारतातील सामाजिक व्यवस्थापन धोरणे पार पाडण्यासाठी चालू असलेल्या ग्रामीण समस्यांना लागू करण्यासाठी आयोजित केली जातात. संस्था, किंवा "न्यायासह वाढ" साठी निधी उभारण्यासाठी आणि प्रोत्साहन देण्यासाठी त्याच्या कार्याचा वापर करणे. कुरियन यांना रेड अँड व्हाईट लाइफटाइम अचिव्हमेंट्स नॅशनल अवॉर्ड (आता गॉडफ्रे फिलिप्स ब्रेव्हरी अवॉर्ड म्हणून ओळखले जाते) देखील प्रदान करण्यात आले.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते वर्ग:मल्याळी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय नास्तिक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मझेअस
वर्ग:इराणचा इतिहास
उर्दू विकिपीडिया
इतिहास
मे २००१ मध्ये विकिपीडिया बहुभाषिक होण्यास सुरुवात झाली. प्रथम, उर्दू विकिपीडियाला उर्दू स्क्रिप्ट फॉन्टसह तांत्रिक अडचणी आल्या, परंतु आता ही बाब बहुधा मिटविली गेली आहे; काही न सोडवविलेले भाग शिल्लक आहेत. उजवीकडून डावीकडे लिहिली जाणारी फारसी-अरबी लिपी मध्ये उर्दू भाषा लिहिली जाते. परिणामी, वापरकर्त्यांना कधीकधी त्यानुसार त्यांची ऑपरेटिंग सिस्टम आणि वेब ब्राउझर समग्राकृत करण्याची आवश्यकता असते.
विकिपीडिया आंतरपृष्ठ आणि प्रकल्प माहिती पृष्ठांचे उर्दू भाषांतर अद्याप प्रगतीवर आहे. संपादन कसे करावे याविषयीचे काही पृष्ठे भाषांतरित केले गेले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:भाषेनुसार विकिपीडिया
नोकिया १००
हा नोकियाच्या ००० या मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
दसरथ तिरकी
दसरथ तिरकी ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
चित्रदुर्ग जिल्हा
''हा लेख चित्रदुर्ग जिल्ह्याविषयी आहे. चित्रदुर्ग शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.''
हा जिल्हा बंगळूर प्रशासकीय विभागात मोडतो.
वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे
इ.स.पू. ४६६
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४६६ वर्ग:इ.स.पू.चे ४६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
तेरेक तुतवार
आकाराने लाव्यापेक्षा मोठा. लांब काळी चोच. चोचीचा बाक वरच्या बाजूला. चोचीचे मुळ पिवळे. आखूड नारंगी-पिवळ्या रंगाचे पाय. पंखाची किनारपट्टी शुभ्र. वरील भागाचा वर्ण राखट. खांद्यावर काळा डाग पांढुरक्या भुवया. शेपटीचा भाग किंचित पिवळसर. खालचा भाग पांढरा. मान व राखी झाक असलेल्या छातीवर अस्पष्ट रेघोट्या.
पानगे
पानगे हा महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ आहे.
तेरेक तुतवार
वितरण
भारत, श्रीलंका, अंदमान व निकोबार बेटांत हिवाळी पाहुणे. पूर्वे फिनलॅंड ते बायकेल सरोवर या भागांत विलीन असतात.
पानगे
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
तेरेक तुतवार
निवासस्थाने
चिखलाणी भागात निवासी असतात.
श्रावण पौर्णिमा
श्रावणी
ही पौर्णिमा पोवती पौर्णिमा म्हणूनही ओळखली जाते. कारण त्या दिवशी सुताची पोवती करून ती विष्णू, शिव, सूर्य इ. देवतांना अर्पण करतात. यानंतर ही पोवती घरातील स्त्री-पुरुष धारण करतात. श्रावणीच्या विधीनंतर एखादी गोष्ट पुन्हा नव्याने सुरू केली जाते.
एखाद्या श्रावण महिन्यात जर लागोपाठच्या दोन दिवशी पौर्णिमा असतील तर पहिल्या दिवशी नारळी पौर्णिमा आणि दुसऱ्या दिवशी राखी पौर्णिमा असते. तैत्तरीय हिरण्यकेशी श्रावणी दुसऱ्या पौर्णिमेला असते.
सूर्योदयापासून दोन तास चोवीस मिनिटांपेक्षा जास्त काळ श्रावण पौर्णिमा असेल आणि त्यावेळी ती विष्टी करण रहित असेल तर त्या दिवशी अपराण्हकाली रक्षाबंधन करावे. दुसऱ्या दिवशी यापेक्षा कमी पौर्णिमा असेल आणि आतल्या दिवशी विष्टीकरण रहित अपराण्हकाळी किंवा प्रदोषकाळी पौर्णिमा असेल तर आदल्या दिवशी रक्षाबंधन करावे असे शास्त्रात सांगितलेले आहे, असे दा,कृ. सोंमण सांगतात..
नारळी पौर्णिमा
श्रावण पौर्णिमेचा दिवस हा भारताच्या समुद्रकिनारी राहणारे प्रांत नारळी पौर्णिमा म्हणून साजरा करतात. समुद्र हे वरुणाचे स्थान समजले जाते. वरुण हा पश्चिमेचा दिक्पाल आहे. त्याला या दिवशी श्रीफळ अर्पण करून त्याच्याविषयी कृतज्ञता व्यक्त करण्याची हिंदू प्रथा आहे. समुद्राशी एकरूप झालेल्या आणि जीवनात अनन्यसाधारण महत्त्व असलेल्या कोळी समाजाकडून नारळी पौर्णिमेला समुद्राची पूजा केली जाते. मासेमारीसाठी सागरसंचार करणाऱ्यांनी वर्षाकालीन क्षुब्ध सागरावर जाणे थांबवलेले असते. पावसाळ्याचे सुरुवातीचे दिवस हा काळ माशांच्या प्रजननाचा काळ, म्हणून या काळात मासेमारी करत नाहीत. श्रावण पौर्णिमेस सागराला श्रीफळ अर्पण करून सागरपूजन झाले की समुद्रात होड्या नेऊन मासेमारी सुरू होते. मासेमारी करणारे कोळी वर्षानुवर्षे हा नियम कटाक्षाने पाळत आले आहेत.
रक्षाबंधन
सूर्योदयापासून दोन तास चोवीस मिनिटांपेक्षा जास्त काळ श्रावण पौर्णिमा असेल आणि त्यावेळी विष्टी करण नसेल तर त्या दिवशी अपरान्हकाली (दुपारी १२ नंतर) रक्षाबंधन करावे. दुसऱ्या दिवशी यापेक्षा कमी पौर्णिमा असेल आणि आदल्या दिवशी विष्टीकरण रहित अपरान्हकाळी किंवा प्रदोषकाळी पौर्णिमा असेल तर आदल्या दिवशी रक्षाबंधन करावे असे शास्त्रात सांगितलेले आहे, असे दा.कृ. सोमण सांगतात.
बौद्ध धर्म
श्रावणी पौर्णिमा हा बौद्ध धर्मीयांचा एक सण आहे. बौद्ध भिक्खूंचा आषाढी पौर्णिमेपासून वर्षावास असतो. तीन महिन्यांच्या काळात भिक्खू एका जागी निवास करून धम्माचा अभ्यास व ध्यान साधनेचे चिंतन नमन करीत असतात. या दिवशी बौद्ध भिक्खू लोकांना धम्माचे नियम व परंपरा यांचे मार्गदर्शन करून सद्वर्तनी बनविण्याचा प्रयत्न करतात.
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव वर्ग:बौद्ध सण वर्ग:पौर्णिमा
एरांडी
एरांडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मोर्णा नदी
मोर्णा नदी ही पूर्णा नदीची उपनदी आहे. ही नदी महाराष्ट्राच्या अकोला, बुलढाणा या जिल्हामधून वाहते. मोर्णा नदीचे उगम स्थान हे पातूर आहे.
वर्ग:भारतातील नद्या वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
सान लुइस एफ.सी.
सान लुइस फुटबॉल क्लब हा मेक्सिकोच्या सान लुइस पोतोसी शहरातील फुटबॉल क्लब होता. हा क्लब इ.स. १९५७ ते इ.स. २०१३ पर्यंत अस्तित्वात होता. हा क्लब २००८मध्ये पहिल्या क्रमांकावर होता.
वर्ग:मेक्सिकोतील फुटबॉल क्लब वर्ग:सान लुइस पोतोसी
इंद्रधनुष्य
इंद्रधनुष्य म्हणजे पृथ्वीच्या वातावरणातील बाष्पकणांवर / दवबिंदूंवर पडलेल्या सूर्यप्रकाशाचे परावर्तन आणि अपवर्तन होऊन प्रकाशाचा वर्णपट दिसण्याची वातावरणीय, प्रकाशीय घटना आहे. हा वर्णपट धनुष्याकृतीप्रमाणे दिसतो. या वर्णपटात बाहेरील कडेस तांबडा व आतील कडेस जांभळा रंग दिसतो.
क्वचित प्रसंगी मुख्य इंद्रधनुष्याबाहेर पसरलेले, फिक्या रंगांतील व मुख्य इंद्रधनुष्याच्या वर्णपटाच्या उलट्या क्रमाने रंग दाखवणारे (जांभळा बाहेरील कडेस व तांबडा आतील कडेस असणारे) दुय्यम इंद्रधनुष्यही दिसते.
इंद्रवज्र
संपूर्ण गोलाकार इंद्रधनुष्याला इंद्रवज्र असे म्हणतात. इंद्रवज्र क्वचित आणि फक्त काही भौगोलिक ठिकाणीच दिसते. प्रत्येक इंद्रधनुष्य हा पूर्ण गोल "इंद्रवज्रच" असतो. पण क्षितिजामुळे आपल्याला तो अर्धगोल दिसतो. पावसाचे थेंब कसे, कुठल्या दिशेने, त्यातले अंतर आणि किती वेगात पडत आहेत यावर इंद्रधनुष्याचे पूर्ण गोलाकार दिसणे अवलंबून असते. इंद्रवज्राचे वैशिष्ट्य असे, की जो हे दृश्य पाहतो; तो स्वतःलाच त्यात पाहतो. पाहणा-याचे डोके बरोबर मध्यभागी दिसते. वर्ग:हवामानशास्त्र वर्ग:प्रकाश
नोकिया १०१
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
१९९३ लातूर भूकंप
१९९३ सालच्या ३० सप्टेंबरला भारतीय प्रमाणवेळेनुसार पहाटे ३.५६ वाजता लातूर व उस्मानाबाद जिल्ह्यांत एक भूकंप झाला, त्याला लातूरचा भूकंप म्हटले जाते. या भूकंपाचे केंद्र सोलापूरच्या ईशान्येस ७० किमी अंतरावर होते. रिश्टर स्केलवर ६.०४ तीव्रता मोजला गेलेल्या ह्या भूकंपात अंदाजे ७,९२८ माणसे मृत्युमुखी पडले, १५,८५४ जनावरांचा मृत्यू झाला, तर सुमारे १६,००० लोक जखमी झाले. ५२ गावांतील ३० हजार पूर्णपणे जमीनदोस्त झाली तर १३ जिल्ह्यांतल्या २ लाख ११ हजार घरांना तडे गेले. उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा व लातूर जिल्ह्यातील औसा तालुक्यांना ह्या भूकंपाचा सर्वात जास्त फटका बसला. ह्या दोन तालुक्यांतील एकूण ५२ गावे उद्‌ध्वस्त झाली.
संदर्भ
वर्ग:लातूर जिल्हा वर्ग:उस्मानाबाद जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रामधील भूकंप वर्ग:भूकंप
कोलार जिल्हा
''हा लेख कोलार जिल्ह्याविषयी आहे. कोलार शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.''
वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे
डॅनियल हॅरिस
हॅरिस, डॅनियल वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.पू. ४६७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४६७ वर्ग:इ.स.पू.चे ४६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
उत्तर दिशा
उत्तर ही चार प्रमुख दिशांपैकी एक आहे. ही दिशा दक्षिणेच्या विरुद्ध आणि पूर्व पश्चिमेला लंबरूप असते. ध्रुव तारा उत्तर दिशेला दिसतो.
रुक्मिणी विजयकुमार
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
समई
समई ही देवाजवळ दिवा लावण्यासाठी वापरतात, आणि बहुतांश पितळ धातूचा वापर करून निर्माण केली जाते. तिच्यातली वात जळत राहण्यासाठी तेल किंवा तूप टाकतात. समई प्रकाशित करून हिंदू धर्मात देवी दैवतांची पूजा केली जाते. भारतात बहुतांश कार्यक्रमांची सुरुवात समईच्या दीपप्रज्वलनाने होते.
वर्ग:दिवे
दिनेश कश्यप
दिनेश कश्यप ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
मुतरा
मुतरा (इंग्लिश:Turastone) हा एक पक्षी आहे.
या पक्ष्याचा आकार मध्यम आकाराच्या लाव्याएवढा असतो. शरीराचा रंग वरून गर्द तपकिरी तर खालील बाजूचा पांढरा असतो. तसेच छातीवर चितकबरा काळा डाग स्पष्ट दिसतो.
वितरण
हा पक्षी भारताचे समुद्रकिनारे, श्रीलंका, मालदीव, लक्षद्वीप, अंदमान आणि निकोबार बेटांवर स्थलांतरित होवून हिवाळ्यात दिसतो.
निवासस्थाने
हा फक्त समुद्रकिनारे आणि चिखलाच्या ठिकाणी रहातो.
संदर्भ
पक्षीकोश : लेखक मारुती चितमपल्ली
वर्ग:पक्षी
परशुराम जयंती
परशुराम जन्मोत्सव (जयंती नाही ) भगवान परशुराम हे चिरंजीव आहेत. ही भगवान परशुराम याची जन्मतिथी म्हणून साजरी केली जाते.वैशाख शुद्ध तृतीया (अक्षय्य तृतीया) या दिवशी परशुरामांचा जन्म झाला असे मानले जाते. प्रदोषकाली परशुरामाची पूजा करून त्याला अर्घ्य दिले जाते.
संदर्भ व नोंदी
१. भारतीय संस्कृती कोश खंड १.
अमृतेश्वर मंदिर, रतनवाडी
मंदिराची रचना
मंदिराच्या गर्भगृहाला मागच्या बाजूला एक अर्धमंडप आहे. पुढे एक मंडप, अंतराळ व गर्भगृह असा या मंदिराचा तलविन्यास आहे. मंदिराच्या रचनेत खाली थरयुक्त चौरस तळखडा असून वर नक्षीकामाने सुशोभित असे चौरसाकृती खांब आहेत. या खांबांचा वरचा भाग अष्टकोनी असून त्यावर वर्तुळाकृती आहेत. अगदी वरती कीचकहस्त आहेत. मंडपाचे छत घुमटाकार असून त्यावर ठरावीक अंतर सोडून नर्तक व वादकांच्या तिरप्या प्रतिमा आहेत. मंदिराचे शिखर भूमिज प्रकारचे असून शिखरावर चारही बाजूंनी एक एक अशा चार वेली आहेत.