cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
नामदेवशास्त्री सानप
गुरूवंश परंपरा
श्री क्षेत्र भगवानगडावर २५ कोटींची विकासकामे पूर्ण झाली आहेत. सर्वधर्मसमभावाचे प्रतीक असणाऱ्या भगवानगडाचा राज्यभर विस्तार करण्याचा संकल्प संस्थानने केला होता. त्यानुसार सुरुवातीला आळंदी, पंढरपूर येथे गडाच्या शाखा सुरू करण्यात आल्या. दुसऱ्या टप्प्यात औरंगाबाद येथे ज्ञानेश्‍वरी अध्यासन केंद्र सोमवारपासून सुरू होत आहे. तिसऱ्या टप्प्यात पैठण येथे शाखा स्थापन होत असून, तेथील काम प्रगतिपथावर आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:वारकरी संप्रदायातील व्यक्ती वर्ग:मराठी संत वर्ग:कीर्तनकार
टोबी मॅग्वायर
टोबियास व्हिन्सेंट टोबी मॅग्वायर (२७ जून, १९७५:सांता मोनिका, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ) हा अमेरिकेचा चित्रपट अभिनेता आणि निर्माता आहे. याने १४व्या वर्षी चित्रपटांतून अभिनय करण्यास सुरुवात केली होती. मॅग्वायरने २००२, २००४ आणि २००७ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या स्पायडरमॅन चित्रपटशृंखलेमध्ये नायकाचे काम केले होते. याशिवाय त्याने प्लेझंटव्हिल, वंडर बॉइझ, सीबिस्किट आणि द ग्रेट गॅट्सबी सह अनेक चित्रपटांतून अभिनय केला आहे.
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टॉम क्लॅन्सी
थॉमस लिओ टॉम क्लॅन्सी, जुनियर (१२ एप्रिल, १९४७ - १ ऑक्टोबर, २०१३) हे अमेरिकन लेखक होते. यांनी शीतयुद्ध काळातील कथानक असलेल्या अनेक कादंबऱ्या लिहिल्या. त्यांच्या लिखाणात हेरगिरी आणि युद्धशास्त्राचे विस्तृत लिखाण आहे. त्यांच्या कादंबऱ्यांपैकी १७ बेस्ट सेलर यादीत आल्या. त्यांच्या पुस्तकांच्या १० कोटींपेक्षा अधिक प्रती विकल्या गेल्या आहेत.
क्लॅन्सी मेजर लीग बेसबॉलच्या बाल्टिमोर ओरियोल्स या संघाचे सहमालक होते.
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:बाल्टिमोर ओरियोल्स वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख *
मळा
मळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
महात्मा फुले
जोतीराव गोविंदराव फुले (११ एप्रिल १८२७ - २८ नोव्हेंबर १८९०), महात्मा फुले नावाने लोकप्रिय, हे महाराष्ट्रातील भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते, विचारवंत, जातिविरोधी समाजसुधारक आणि लेखक होते. सामाजिक प्रबोधन, अस्पृश्यता व जातिव्यवस्थेचे निर्मूलन, आणि स्त्रियांना व मागास जातीच्या लोकांना शिक्षण देण्याचे कार्य त्यांनी कार्य केले.
महात्मा फुले आणि त्यांच्या पत्नी सावित्रीबाई फुले हे दोघे भारतातील स्त्री शिक्षणाचे प्रणेते आहेत. जोतिरावांनी १८४८ मध्ये पुण्यात तात्यासाहेब भिडे यांच्या निवासस्थानी किंवा भिडेवाडा येथे मुलींसाठी पहिली शाळा सुरू केली. खालच्या जातीतील लोकांना समान हक्क मिळवून देण्यासाठी त्यांनी आपल्या अनुयायांसह सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली. शोषित वर्गाच्या उत्थानासाठी कार्य करणाऱ्या या संघटनेचे भाग सर्व धर्म आणि जातीचे लोक बनू शकत होते. महाराष्ट्रातील सामाजिक सुधारणा चळवळीतील एक महत्त्वाची व्यक्ती म्हणून फुले यांची ओळख आहे. त्यांना १८८८ मध्ये महाराष्ट्रीय सामाजिक कार्यकर्ते विठ्ठलराव कृष्णाजी वंडेकर यांनी सन्माननीय "महात्मा" (संस्कृत: "महान आत्मा", "पूज्य") पदवी प्रदान केली होती.
महाराष्ट्राला तीन प्रमुख समाजसुधारकांचा वैचारिक वारसा लाभला असल्यामुळे या राज्यास "फुले-शाहू-आंबेडकरांचा महाराष्ट्र" असे म्हणतात. 'शेतकऱ्यांचे आसूड' हा महात्मा फुले यांचा प्रसिद्ध ग्रंथ होय. तत्कालीन समाजातील जातिभेद अनिष्ट प्रथा, तसेच समाजातील उच्चवर्णीयांची मक्तेदारी याविरुद्धची प्रतिक्रिया महात्मा फुले यांच्या साहित्यातून उमटलेली होती. त्याकाळच्या समाजाला प्रबोधनाची व सामाजिक परिवर्तनाची वाट दाखविण्यासाठी त्यांनी लिहिलेले ग्रंथ हे मार्गदर्शक व प्रेरणादायी ठरले. समताधिष्ठित समाजाच्या निर्मितीमध्ये महात्मा फुले यांनी मोलाचे योगदान दिलेले आहे. त्यांचे कार्य समाजाला प्रेरणादायी असल्याचे सर्वमान्य आहे.
बालपण आणि शिक्षण
जोतीराव फुले यांचे मूळ गाव सातारा जिल्ह्यातील कटगुण हे होते. त्याच गावी जोतीराव यांचा जन्म ११ एप्रिल १८२७ रोजी झाला, जोतीराव यांच्या वडिलांचे नाव गोविंदराव आणि आईचे नाव चिमणाबाई होते. शेवटच्या पेशव्यांच्या काळात महात्मा फुले यांचे वडील आणि दोन चुलते फुले पुरवण्याचे काम करीत होते, त्यामुळे गोरे हे त्यांचे मूळ आडनाव असले तरी, पुढे ते फुले म्हणून ओळखले जाऊ लागले व तेच नाव पुढे रूढ झाले. कटगुणहून त्यांचा परिवार पुरंदर तालुक्यातील खानवडी येथे आला. तेथे घर असून, त्यांच्या नावे सातबाराचा उतारा आहे. खानवडी येथे फुले आडनावाची बरीच कुटुंबे आहेत. जोतीराव केवळ नऊ महिन्यांचे होते, तेव्हा त्यांच्या आईचे निधन झाले. जोतीबांचा विवाह वयाच्या तेराव्या वर्षी सावित्रीबाई फुले यांच्याशी झाला. प्राथमिक शिक्षणानंतर काही काळ त्यांनी भाजी विक्रीचा व्यवसाय केला. इ.स. १८४२मध्ये माध्यमिक शिक्षणासाठी पुण्याच्या स्कॉटिश मिशन हायस्कूलमध्ये त्यांनी प्रवेश घेतला. बुद्धी अतिशय तल्लख, त्यामुळे पाच-सहा वर्षातच त्यांनी अभ्यासक्रम पूर्ण केला. ग्रामची या प्रसिद्ध तत्त्ववेत्त्याने महात्मा फुले यांना 'सेंद्रिय बुद्धिवंत' असे संबोधले आहे. जोतीराव करारी वृत्तीचे होते. त्यांस गुरुजनांविषयी व वडीलधाऱ्या माणसांविषयी फार आदर वाटत असे. ते आपला अभ्यास मन लावून करत असत. परीक्षेत त्यांना पहिल्या श्रेणीचे गुण मिळत असत. शाळेतील शिस्तप्रिय, हुशार विद्यार्थी म्हणून त्यांचा नावलौकिक होता.
त्यावेळी पुण्यात बरेच कबीरपंथी फकीर येत असत. चांगले लिहायला व वाचायला येणाऱ्या जोतीरावकडून काही कबीरपंथी फकीर रोज महात्मा कबीरांचा 'बीजमती' हा ग्रंथ वाचून घेत असत. त्यामुळे जोतीरावांच्या मनावर कबीराच्या विचारांची शिकवण चांगलीच बिंबली व कबीराचे अनेक दोहे त्यांना पाठ झाले. त्यातील एक "नाना वर्ण एक गाय, एक रंग है दूध, तुम कैसे बम्मन हं, कैसे सूद "
शैक्षणिक कार्य
महात्मा फुले यांच्या शिक्षणाचे महत्त्व पटवून देणाऱ्या खालील ओळी प्रसिद्ध आहेत: विद्येविना मती गेली । मतीविना नीती गेली । नीतीविना गती गेली । गतीविना वित्त गेले । वित्ताविना शूद्र खचले। इतके अनर्थ एका अविद्येने केले ।।
महात्मा फुलेंनी शिक्षणाची प्रेरणा अहमदनगरच्या मिस फरार यांच्याकडून घेतली होती (मेजर कॅंडी फुलेंच्या शाळेला पुस्तके पुरवत असत). त्यांनी मुलींच्या शिक्षणासाठी अतोनात प्रयत्न केले. त्यांनी मुलींसाठी शाळा सुरू केल्याचं त्याच बरोबर अस्पृश्य मुलांसाठी देखील शाळा सुरू केलीत. महात्मा फुले यांनी स्त्री शिक्षणाची प्रेरणा मावस बहीण -सगुणाबाई क्षिरसागर यांच्याकडून मिळाली. जोतीराव जसे सार्वजनिक ठिकाणी उपदेशपर भाषणे करीत, तसेच ते शाळांतील शिक्षकांना आदर्श पाठ देऊन शिक्षकांनी मुलांच्या हिताच्या दृष्टीने योग्य ती साधनेनी उपकरणे वापरावी म्हणून शिक्षकांनाही उत्तेजन देत असत. स्थापत्यशास्त्र महाविद्यालयाच्या प्राचार्यांकडे सत्यशोधक समाजाने एक अर्ज केला. त्या महाविद्यालयामध्ये काही प्रमाणात गरीब ब्राह्मणेतर विद्यार्थांना निःशुल्क शिक्षण द्यावे, अशी त्यांनी प्रार्थना केली होती. त्या अर्जातील त्यांचा हेतू सफल झाला.
सत्यशोधक समाज
२४ सप्टेंबर इ.स. १८७३ रोजी महात्मा जोतिराव फुले यांनी सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली. समाजातील विषमता नष्ट करणे व तळागाळातील समाजापर्यंत शिक्षण पोहचवणे हे सत्यशोधक समाजाचे ध्येय होते. सत्यशोधक समाज सोसायटीचे ते पहिले अध्यक्ष आणि खजिनदार होते. वेदांना झुगारून त्यांनी हे कार्य करण्यास सुरुवात केली. त्यांनी जातीय भेद आणि चातुर्वर्णीय भेदभावास विरोध करण्यास सुरुवात केली. महात्मा फुले यांनी सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली तेव्हा स्त्री विभागाचे नेतृत्व सावित्रीबाई यांनी केले. सावित्रीबाई यांच्याबरोबर १९ स्त्रियांनी सत्यशोधक समाजाचे कार्य करीत होत्या. त्याचवेळी सावित्रीबाई ह्या एका कन्याशाळेच्या शिक्षिकाही होत्या. दीनबंधू प्रकाशनाने सत्यशोधक चळवळीच्यावेळी लेखन-प्रकाशनचे काम केले. महाराष्ट्रातील तळागाळापर्यंत चळवळ पोचली. छत्रपती शाहू महाराजांनी सत्यशोधक चळवळीस पाठिंबा दिला. न्यायापासून, अत्याचारांपासून व गुलामगिरीतून शूद्रातिशूद्र समाजाची मुक्तता करणे व त्यांना हक्काची जाणीव करून देणे हे सत्यशोधक समाजाचे ध्येय होते. सर्वसाक्षी जगत्पती । त्याला नकोच मध्यस्ती ॥ हे या समाजाचे घोषवाक्य होते. सत्यशोधक समाजाने गुलामगिरीविरुद्ध आवाज उठविला आणि सामाजिक न्यायाची व सामाजिक पुनर्रचनेची मागणी केली. या समाजातर्फे पुरोहितांशिवाय विवाह लावण्यास सुरुवात केली. मराठीत मंगलाष्टके रचली.
लेखन साहित्य
'सार्वजनिक सत्यधर्म' हा सत्यशोधक समाजाचा प्रमाण ग्रंथ मानला जातो. या समाजाचे मुखपत्र म्हणून दीनबंधू हे साप्ताहिक चालविले जाई. तुकारामाच्या अभंगांचा त्यांचा गाढा अभ्यास होता. अभंगांच्या धर्तीवर त्यांनी अनेक 'अखंड' रचले. त्यांना सामाजिक विषमतेचे जागतिक भान होते. आपला 'गुलामगिरी' ग्रंथ अमेरिकेतील कृष्णवर्णीयांना त्यांनी समर्पित केला. 'अस्पृश्यांची कैफियत' हा महात्मा फुलेंचा अप्रकाशित ग्रंथ आहे. 'सार्वजनिक सत्यधर्म' हा त्यांचा ग्रंथ त्यांच्या मृत्यूनंतर इ.स. १८९१ मध्ये प्रकाशित झाला. 'सार्वजनिक सत्य धर्म पुस्तक' हा फुले यांचा शेवटच ग्रंथ. तत्त्वज्ञ म्हणून त्यांचे थोरपण या ग्रंथातून लक्षात येते. 'सत्यमेव जयते' हे बीजसूत्र घेऊन साकारलेला हा ग्रंथ सत्यावर आधारलेल्या नव्या सर्वसमावेशक धर्माच्या तत्त्वज्ञानाची मांडणी करणारा ग्रंथ आहे. प्रस्थापित हिंदू धर्मातील सनातनी ब्राम्हण्यावादी तत्त्वज्ञाने निर्माण केलेल्या शोषण व्यवस्थेने बहुजन समाज समूह पूर्णतः नागवला गेला होता. त्याला नवा जीवनमार्ग दाखवण्यासाठीच २४ सप्टेंबर १८७३ रोजी सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली आणि या सत्यशोधक समाजासाठी आचारधर्म सांगण्याच्या आवश्यकतेतून सार्वजनिक 'सत्य धर्म पुस्तका'ची निर्मिती झाली आहे. डॉ. नागनाथ कोतापल्ले म्हणतात, "सार्वजनिक सत्य धर्म पुस्तक म्हणजे सत्याशोधाकांचा आचारधर्मच होय. परंतु हा आचारधर्म कर्मकांडाच्या पातळीवरील नाही तर एकूण माणसाला सुखाकडे नेहरा, विचारशक्तीला प्राधान्य देणारा, स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुता या मूल्यांना केद्रवर्ती स्थान देणारा असा आहे. पारलौकिक विश्व फुले यांना मान्यच नाही. तेव्हा याच लौकिक जीवनाच्या सुखाचा शोध घेणारा असा हा सत्य धर्म आहे." त्यामुळेच माणसाच्या सुखाचे चिंतन प्रकट करणारा हा ग्रंथ मौलिक आहे. नी ‘सारसंग्राहक’ या पुस्तकात सार्वजनिक सत्यधर्म या पुस्तकाचे सार एकत्र केले आहे. पहिल्या प्रकरणात सार दिले असून दुसऱ्या प्रकरणात फुले यांचे धर्मपर विचार दिले आहेत. एकेश्वर फुले, एकेश्वर समाजवाद, महात्मा फुले व ब्राह्मधर्म या प्रकरणांतून हे सर्व सार समजते. महात्मा फुले यांचं समग्र लेखन आणि साहित्य हे समाजाला दिशादर्शक आणि प्रेरणादायी असंच आहे लोकशाही राज्यव्यवस्थेत वर्तमानपत्र ही लोकशाहीचे आधारस्तंभ मानले जातात तत्कालीन स्थितीमध्ये हे वर्तमानपत्र लिहिणारे वर्तमानपत्रांचा अधिकार हा उच्चवर्णीय समाजाच्या प्रश्नांना वाचा फोडणारा होता त्यामुळे या काळात महात्मा फुले यांनी तत्कालीन पत्रकारितेवर टीका केली त्याचप्रमाणे पत्रकारिता तशी असावी याविषयीचा मापदंड देखील त्यांनी घालून दिला. एक मूलगामी विचारवंत म्हणून महात्मा फुले यांनी मोठी ग्रंथसंपदा निर्माण केली. त्याचबरोबर बहुजन समाजाच्या प्रश्नांना वाचा फोडण्यासाठी त्या काळामध्ये वृत्तपत्र लिखाणदेखील केले. क्रांतिकारी व सुधारणावादी लेखक या नात्याने महात्मा फुले यांनी समग्र वाङ्मय लिहिले आहे त्यांच्या 'शेतकऱ्यांचा असूड', 'गुलामगिरी' या ग्रंथांतून सामाजिक स्थिती व त्यातून बाहेर पडण्यासाठीचा मार्ग याचे समग्र चित्रण महात्मा फुले यांनी केले आहे. त्यांच्या लिखाणात तत्कालीन निद्रिस्त उपेक्षित समाजाला जागृत करून, त्या समाजामध्ये शोषणाविरुद्ध बंड करण्याची ताकत निर्माण करण्याची क्षमता होती. यामुळेच महात्मा फुले यांचे लिखाण हे निर्विवाद क्रांतिकारी आहे.
पश्चात प्रभाव (लीगसी)
महात्मा फुले यांच्या निधनानंतर सत्यशोधक चळवळ महाराष्ट्रात रुजवण्यासाठी दिनकरराव जवळकर व केशवराव जेधे यांनी खूप मेहनत घेतली. राजर्षी शाहू महाराजांनी त्यांना समाजप्रबोधनासाठी मदत केली. ब्राम्हणेतर चळवळीसाठी जेधे-जवळकर जोडीने अवघा महाराष्ट्र ढवळून काढला.
तृतीय रत्‍न
तृतीय रत्‍न या नाटकाचा सारा इतिहास नाट्यपूर्ण आहे. जोतीरावांनी २८ व्या वर्षी इ.स. १८५५ साली हे नाटक लिहिले. नाटक लिहिण्याचा हेतू जोतिबा लिहितात, ‘भट जोशी आपल्या मतलबी धर्माच्या थापा देऊन अज्ञानी शूद्रास कसकसे फसवून खातात व ख्रिस्ती उपदेशक आपल्या निःपक्षपाती धर्माच्या आधाराने अज्ञानी शूद्रास खरे ज्ञान सांगून त्यास कसकसे सत्यमार्गावर आणतात, या सर्व गोष्टीविषयी म्या एक लहानसे नाटक करून इ.स. १८५५ मध्ये दक्षिणा प्राइज कमिटीला अर्पण केले; परंतु तेथेही असल्या भिडस्त भट सभासदांच्या आग्रहामुळे युरोपियन सभासदांचे काही चालेना. तेव्हा त्या कमिटीने माझी चोपडी नापसंत केली. अखेर मी ते पुस्तक एकीकडेस टाकून, काही वर्षे लोटल्यानंतर दुसरी लहानशी ब्राह्मणांच्या कसबाविषयी नवीन चोपडी तयार करून आपल्या स्वतःच्या खर्चाने छापून प्रसिद्ध केली." या नाटकाचे प्रत्यक्ष किती खेळ झाले, त्याला प्रतिसाद कसा मिळाला, याविषयी ठोस पुरावा उपलब्ध नाही. प्रथम इ.स. १९७९ मध्ये ‘पुरोगामी सत्यशोधक’मधून एप्रिल-मे-जूनच्या अंकात नेमक्या प्रस्तावनेसह हे नाटक प्रकाशित झाले. प्रा. सीताराम रायकर यांना बुलढाणा येथील पंढरीनाथ सीताराम पाटील यांच्या संग्रही या नाटकाच्या तीन हस्तलिखित प्रती मिळाल्या. तीनपैकी एका प्रतीवर त्रितीय नेत्र असेही शीर्षक प्रा. रायकरांना आढळले. इ.स. १८५५ मध्ये लिहिलेल्या नाटकाच्या हस्तलिखित प्रती इ.स. १९७९ (१२५ वर्षांचा कालखंड उलटल्यानंतर) मिळतात, ही एक नाट्यपूर्ण घटनाच आहे. मराठी रंगभूमीचा प्रारंभ इ.स. १८४३ साली विष्णूदास भावे यांनी केला. पण मराठी नाट्यलेखन १८५६ साली प्रथम झाले आणि तेही गो.म. माडगावकर यांच्या ‘व्यवहारोपयोगी नाटक’ या पाचप्रवेशी नाटकापासून असे मानले जाई. पण तृतीय रत्‍न (तृतीय नेत्र) या इ.स. १८५५ साली लिहिलेल्या नाटकामुळे पहिले लिखित मराठी नाटक असून, जोतिराव फुले हे पहिले मराठी नाटककार आहेत.
आपली परिवर्तनवादी चळवळ सशक्त आणि परिणामकारक करण्यासाठी ‘नाटक’ या हत्याराचा वापर करण्याचा त्यांचा हेतू होता.
नाटकाचे स्वरूप
या नाटकाला रूढ कथानक नाही. त्यात एक शोषकाचा, एक शोषिताचा असे दोन पक्ष आहेत. अशिक्षित कुणबी, त्याची बायको, भिक्षुक जोशी, त्याचा भाऊ, त्याची पत्‍नी, एक ख्रिस्ती धर्मोपदेशक, एक मुसलमान आणि विदूषक अशी एकूण आठ पात्रे आहेत. या सर्वच पात्रांना स्वतःचे असे चेहरे नाहीत. नाटकाची संकल्पना प्रातिनिधिक पातळीवर आहे. समाजातील एक विशिष्ट वर्ग जन्माने उच्च असल्याच्या एकमेव भांडवलावर समाजातील दुसऱ्या एका अंधश्रद्ध, अडाणी, गरीब वर्गाला कसा लुबाडत असतो, नागवित असतो याचेच प्रातिनिधिक चित्रण या नाटकात आहे.
नाटक म्हणून तृतीय रत्‍नचे लेखन सलग झालेले असून ती अनेक प्रवेशांची मालिका आहे. त्यात लेखकाने पात्रे, स्थळ, काळ, प्रसंग आणि संवाद यात मुक्त संचार पद्धतीचाच वापर केला आहे. त्या दृष्टीने या नाटकाला मुक्तनाट्य किंवा वगनाट्य (वग म्हणजे ओघ. कथानकामधे खंड पाडू न देता ओघाओघाने सांगणे.) म्हणता येईल. दोन फेऱ्या मारल्या की, राजवाडा, आणखी दोन चकरा मारल्या की, घनदाट जंगल ही जशी लोकनाट्यात भरपूर सोय असते तशीच रचना तृतीय रत्‍नची आहे. ठरावीक नाट्यगृह, रंगमंच, प्रकाशयोजना यांचीही गरज नाही. लोक जमताच कोठेही नाटक सादर केले जावे अशीच याची अत्यंत लवचीक रचना आहे. ‘पथनाट्य’ म्हणूनसुद्धा या नाटकाला विशेष महत्त्व आहे.
या नाटकातील ‘विदूषक’ हे पात्र अतिशय महत्त्वाचे आहे. विदूषक या संस्कृत कलोत्पन्न पात्रासह संस्कृत कुलोत्पन्न अशाच त्रितीय रत्‍न (किंवा त्रितीय नेत्र) या शीर्षकाखाली जोतिबांनी मराठी नाट्यरचना सुरू केलेली आहे. पण त्यांनी परंपरागत रचना नाकारलेली आहे. या विदूषकाचे सांकेतिक रूप, त्याचा खादाडपणा, आचरट बोलणे याला पूर्णपणे फाटा दिलेला आहे आणि अत्यंत वेगळाच विदूषक रंगभूमीवर साकारण्याचा प्रयत्‍न जोतिबांनी केलेला आहे आणि तो यशस्वीही झालेला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १८२७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८९० मधील मृत्यू वर्ग:मराठी समाजसुधारक वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:भारतीय इतिहाससंशोधक वर्ग:भारतीय समाजसुधारक वर्ग:दलित इतिहास वर्ग:दलित नेते वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ वर्ग:जातीविरोधी कार्यकर्ते वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
गुरप्रीत सिंग
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बेळगाव (वर्धा)
बेळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
प्रीतम
प्रीतम चक्रवर्ती हा एक भारतीय संगीतकार आहे. सधाच्या घडीला तो बॉलिवूडमधील आघाडीचा संगीत दिग्दर्शक असून त्याने अनेक यशस्वी चित्रपटांना संगीत दिले आहे. धूम, धूम २, जब वी मेट, न्यू यॉर्क, लव्ह आज कल, कॉकटेल इत्यादी अनेक चित्रपटांमधील त्याचे संगीत गाजले. २०१२ साली त्याला सर्वोत्तम संगीत दिग्दर्शनासाठी फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय संगीतकार वर्ग:बंगाली संगीतकार
उमराळे खुर्द
उमराळे खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
नावंडी
नावंडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
उरुळी कांचन
पार्श्वभूमी
उरुळी कांचन हे भारताच्या महराष्ट्र राज्यामधील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यात वसलेले एक गाव आहे. येथे निसर्गोपचार आश्रम आहे.१९६० च्या दशकात मनीभाई देसाई यांनी सुरू केलेल्या 'बीएएफ डेव्हलपमेंट रिसर्च फाउंडेशन' या स्वयंसेवी संस्थेचे कार्य येथे चालते. उच्च उत्पन्न देणाऱ्या पशुधनांचे प्रजनन आणि शाश्वत ग्रामीण विकासास चालना देण्याच्या कार्यक्रमासाठी बीएआयएफ संपूर्ण भारतभर प्रसिद्ध आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे
सार्वजनिक उपद्रव
सार्वजनिक उपद्रव आणि झुंडशाही म्हणजे सार्वजनिकपणे जनक्षोभ किंवा जनआंदोलनाच्या नावाखाली कायदा हातात घेऊन शिक्षेचा अधिकार स्वतःच्या हातात घेणे, एखादी गोष्ट करण्यापासून वाटेल त्यास बेकायदा प्रतिबंधीत करणे अथवा करवून घेण्या साठी उपद्रव मुल्य वापरून अथवा तसे करण्याची धमकी देऊन केलेली दडपशाही अथवा दंडेलशाही होय.
जेव्हा घटनात्मक जबाबदारी असलेल्या संस्था स्वतःची जबाबदारी पार पाडण्यात ,लोकशाहीचे आधारस्तंभ सुयोग्य न्याय वेळेत देण्यात अपयशी होतात सोबत समाज किंवा माध्यमांच्या सर्वसाधारण काळातील असंवेदनशील दुर्लक्ष आणि जबाबदार नेतृत्वाच्या अभावामुळे किंवा विरोधकांच्यातील नेतृत्वगुण आणि संवादकौशल्याच्या अभावामुळे सार्वजनिक उपद्रवास पर्याय नसल्याचे चित्र निर्माण होऊन उपद्रव मनोवृत्तीबाद्दल सामूहिक सहानुभूती निर्माण होऊन अनेकदा सार्वजनिक कायदा आणि सुव्यवस्था कोलमडण्याच्या घटना घडतात.
सार्वजनिक उपद्रव आणि सार्वभौमत्वाचे हनन
शिक्षेचा अधिकार स्वतःच्या हातात घेणे, हा देशाच्या सार्वभौमत्वावरील आघात असतो.भारत हे एक लोकशाही-प्रजासत्ताक आहे. राष्ट्राशी निष्ठा राखणे म्हणजेच राज्यघटनेनुसार चालणाऱ्या एकमेव शासनसंस्थेला सार्वभौम मानणे होय. सार्वभौमता म्हणजे कोणत्याही कथित गुन्हेगाराला शिक्षा करण्याचा अधिकार फक्त आणि फक्त शासनसंस्थेलाच राहणे. अगदी "रेडहॅण्ड' सापडलेल्या पाकीटमाराला जमावाने मारहाण करणे, हेदेखील शासनाच्या सार्वभौमतेचा भंग करणेच ठरते. पाकीटमाराचे उदाहरण अशासाठी, की त्याची दण्डार्हता सिद्धच मानलेली असते. झुंडशाही ज्या कोणाच्या विरोधात किंवा निषेधार्थ चालविली जाते, त्याची तीच लायकी होती किंवा कसे, या प्रश्‍नात न अडकता आपल्याला झुंडशाही या कृतिप्रकाराबाबत स्पष्टपणे भूमिका घेता आली पाहिजे.
विविध रंगांच्या राजकारण्यांनी "जनआंदोलन' या नावाखाली उघड उघड झुंडशाही जोपासणे व निरनिराळ्या झेंड्यांच्या "झुंडहृदय'- सम्राटांच्या रूपात घटनाबाह्य सत्ताकेंद्रे उभी करण्याचा सपाटा लावलेला आहे. हे लोकशाहीसाठी- किंबहुना सभ्य समाजधारणेसाठी अत्यंत धोक्‍याचे आहे. परंतु, अशा घटनांच्या वेळी "लक्ष्य' बनवलेल्या व्यक्ती किंवा कलाकृतीचे मूल्यमापन करण्याचा मोह पडत राहतो.
कलात्मक अभिव्यक्तीला उपद्रव
नाटक अथवा चित्रपट ही एक कलाकृती आहे. कला ही स्वायत्त असावी. तिच्यावर कोणतेही बंधन लादू नये. कलावंताला आपले म्हणणे अथवा मत मांडण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य असले पाहिजे. या साऱ्या प्रकारात कलावंताचे अविष्कार स्वातंत्र्य व आपल्या बौद्धिक कुवतीनुसार त्या कलाकृतीचे मूल्यमापन करण्याचा प्रेक्षकाचा अधिकार असावा अशी कला निर्मात्याची अपेक्षा असते
नैतिक सुभेदारांच्या उपद्रव मुल्यास घाबरून बऱ्याच कलावंत आणि निर्मात्यांनी शरणागती पत्करल्याचे किंवा छळसहन केलयाचे आढळून येते. असे असले तरी अभिव्यक्त होण्या साठी छळ सहसा व्यक्तींना व्यक्तीगत पातळीवर सहन करावा लागतो. अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याची बाजू सामूहिक पणे उचलून धरणे सहसा टाळले जाते त्यामुळे नैतिक सुभेदारांच्या उपद्रव मुल्याचे महत्त्व वाढते.
संदर्भ
वर्ग:सामाजिक समस्या
ऑलिंपिक खेळात इरिट्रिया
इरिट्रिया देश २००० सालापासून प्रत्येक उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभागी झाला असून त्याने आजवर एक कांस्य पदक जिंकले आहे.
फ्रेडरिक फोरसाइथ
फ्रेडरिक फोरसाइथ (ऑगस्ट २५, इ.स. १९३८ - ) हा इंग्लिश लेखक आहे.
फोरसाइथच्या अनेक कादंबरऱ्या प्रसिद्ध आहे. त्यातील काही -
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हियेतनामी भाषा
बाह्य दुवे
भाषा वर्ग:ऑस्ट्रो-आशियन भाषासमूह
हरभजन सिंह
(जुलै ३, इ.स. १९८० - हयात) भारताकडून कसोटी व एक-दिवसीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हरभजनसिंग उजखोरा फलंदाज व उजखोरा मंदगती गोलंदाज आहे.
सुरुवातीची वर्षे आणि वैयक्तिक आयुष्य
हरभजन सिंह यांचा जन्म शीख कुटुंबात झाला. तो सारदार सार्देव सिंह प्लाहाचा एकुलता एक मुलगा आहे, जो बॉल बेअरिंग आणि झडप कारखाना मालकीचा व्यवसाय करणारा होता. पाच बहिणींसोबत वाढत असताना, हार्बजान कौटुंबिक व्यवसायाचा वारसा मिळवण्याच्या मार्गावर होता, परंतु वडिलांनी आपल्या क्रिकेट कारकिर्दीवर लक्ष केंद्रित करून भारताचे प्रतिनिधित्व करण्याचा आग्रह धरला.
हार्बजान यांना त्यांचे पहिले प्रशिक्षक चारंजित सिंह बुल्लार यांनी फलंदाज म्हणून प्रशिक्षण दिले होते, परंतु कोचच्या अकाली मृत्यूने त्याला डेव्हिंदर अरोराच्या ताब्यात जाताना फिरकी गोलंदाजीमध्ये रूपांतर केले. अरोरा हर्बजानच्या यशाचे श्रेय एका कामाच्या नीतिमत्तेत जाते ज्यात सकाळी तीन तास प्रशिक्षण सत्र समाविष्ट होते, त्यानंतर दुपारचे सत्र सूर्यास्तानंतर दुपारी 3 वाजेपासून होते.
2000 मध्ये वडिलांच्या निधनानंतर, हरबजान हे कौटुंबिक प्रमुख झाले आणि २००३ पर्यंत त्याच्या तीन बहिणींसाठी विवाह आयोजित केले होते. २००२ मध्ये त्याने किमान २००३ पर्यंत स्वतःचे लग्न नाकारले. २००८ मध्ये त्याने पुन्हा बंगळुरू-आधारित वधूशी जोडणाe्या लग्नाच्या अफवांना दूर केले, तो फक्त "दोन वर्षानंतर" निर्णय घेईल असे सांगून, आणि तो आपल्या कुटूंबाने निवडलेल्या पंजाबी वधूचा शोध घेईल. ज्या देशात क्रिकेटर्स मूर्तिपूजक आहेत, हार्बजानच्या कामगिरीमुळे त्यांना सरकारी प्रशंसा व आकर्षक प्रायोजकत्व मिळाले. २००१ मध्ये ऑस्ट्रेलियाविरूद्ध केलेल्या कामगिरीनंतर पंजाब सरकारने त्याला 5 लाख, जमीन भूखंड आणि पंजाब पोलिसात पोलीस उपसभापती होण्याची ऑफर दिली, ज्याचे त्याने पालन केले नाही (स्वीकार).
कारकीर्द
अगदी लहान वयात भारतीय संघात दाखल झालेल्या हरभजनच्या कारकिर्दीची सुरुवात विचित्र झाली. त्याच्या गोलंदाजीच्या शैलीवरून वादंग झाले आणि तो संघाबाहेर फेकला गेला. इ.स. २००१ मध्ये भारताच्या दौऱ्यावर स्टीव्ह वॉचा संघ आला होता. संघाचा प्रमुख फिरकी गोलंदाज अनिल कुंबळे खांद्याच्या दुखापतीने जायबंदी झाल्याने, कप्तान सौरव गांगुली चिंतेत पडला होता. ऑसी फलंदाज ऑफस्पिन गोलंदाजाला बिचकून खेळतात, याचा पक्का अभ्यास सौरवने केला असल्याने, त्याने हरभजनसिंगला संघात घेण्याकरता निवड समितीला साकडे घातले. निवड समितीने केवळ कप्तानाच्या आग्रहाखातर हरभजनला संघात घेतले. भारतीय संघाच्या कामगिरीला निर्णायक कलाटणी देणाऱ्या त्या तीन कसोटी सामन्यांच्या मालिकेत हरभजनने तब्बल ३२ बळी मिळवून कमाल केली. भारताने मालिका २-१ फरकाने जिंकली आणि हरभजनला मालिकेचा मानकरी ठरवण्यात आले.
इग्नेस तिर्की
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हरभजन सिंह
कारकीर्द
इ.स. २००६ ते इ.स. २००८चा काळ हरभजनकरता निराशेचा ठरला. १३ कसोटी सामन्यांत जेमतेम ३७ बळी या काळात हरभजनला मिळवता आले. या काळात त्याला खराब कामगिरीमुळे संघाबाहेर पडावे लागले. इ.स. २००७ मध्ये इंग्लंड दौऱ्यावर गेलेल्या भारतीय संघात हरभजन नव्हता; पहिल्या टी२० वर्ल्ड कपकरता निवड समितीने हरभजनला संघात परत आणले, तो क्षण मोलाचा ठरला. इ.स. २००८ मध्ये गॉल कसोटीत भारतीय संघाला विजयी करून देताना हरभजनने दोनही डावांत मिळून १० बळी मिळवले. चांगली कामगिरी करून हरभजनवर प्रकाशझोत पडला नाही, कारण सेहवागने त्या सामन्यात द्विशतकी खेळी केली होती.
गेल्या वर्षभरात हरभजनला आपल्या फलंदाजीच्या गुणवत्तेची अचानक जाण आली. चालू विंडीज मालिकेतील पहिल्या कसोटी सामन्यातील विजयात संघाला नितांत गरज असताना हरभजनच्या अर्धशतकी खेळीने कमाल साधली. मायदेशातील मालिकेत न्यू झीलंडविरुद्ध हरभजनने लागोपाठच्या दोन कसोटी सामन्यांत शतके झळकावून संघातील सहकाऱ्यांना चकित केले. इ.स. २०११ वर्ल्ड कपच्या यशात हरभजनसिंगच्या नावासमोर भरपूर बळी नसल्याने, त्याच्यावर टीका केली गेली. प्रत्यक्षात समोरच्या संघातील खेळाडूंनी विचारपूर्वक हरभजनच्या गोलंदाजीचा धोका न पत्करता, नुसते खेळून काढण्याचा निर्णय घेतला होता. हरभजनच्या नावासमोर जास्त बळी नसले तरी त्याने आपल्या १० षटकांत खूप कमी धावा दिल्या आहेत, तसेच पॉवर प्लेच्या महत्त्वाच्या षटकात टिच्चून गोलंदाजी केली आहे. ४०० बळींचा टप्पा पार केल्यावर बोलताना माझ्यात अजून भरपूर क्रिकेट बाकी आहे, असे त्याने बोलून दाखवले आहे. तंदुरुस्ती टिकवून पुढचा वर्ल्ड कप खेळायचा हरभजनचा निग्रह आहे.
भारतातील सर्वांत चांगला ऑफस्पिन गोलंदाज कोण, या प्रश्‍नाला उत्तर देताना बिशनसिंग बेदी यांनी, वीरेंद्र सेहवाग भारतातील सर्वांत चांगला ऑफस्पिन गोलंदाज असल्याचे सांगितले.
डो मनिका कसोटी सामन्यादरम्यान हरभजन सिंगने ४०० कसोटी बळींचा टप्पा पार केला. असे अचाट काम करणारा तो फक्त तिसरा भारतीय गोलंदाज ठरला आहे. अनिल कुंबळे ६१९ बळी आणि कपिल देव ४३२ बळी हे दोनच भारतीय गोलंदाज हरभजनच्या पुढे आहेत. इ.स. २००१ मध्ये अनिल कुंबळेच्या अनुपस्थितीत बलाढ्य ऑसी संघाला पराभूत करण्यात सिंहाचा वाटा उचलणाऱ्या हरभजनने गेल्या दहा वर्षांत भारतीय संघाकरता भरपूर कष्ट केले आहेत.
संदर्भ
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:२०११ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेटपटू वर्ग:२००७ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेटपटू
डॅनियेल डेफो
डॅनियेल डेफो (Daniel Defoe; अंदाजे १६५९-१६६१ - २४ एप्रिल, इ.स. १७३१) हा एक इंग्लिश लेखक होता. त्याने लिहिलेले रॉबिन्सन क्रुसो हे पुस्तक प्रचंड गाजले व आजही साहित्याचा एक अप्रतिम नमुना मानले जाते. इंग्लंडमध्ये ग्रंथ स्वरूपाचे लिखाण लोकप्रिय बनवण्यामागे डेफोचा मोठा हातभार होता. डेफोने प्रचंड प्रमाणात लिखाण केले. त्याने राजकारण, गुन्हेगारी, धर्म, लग्न आणि इतर अनेक विषयांवर ५००पेक्षा जास्त पुस्तके, लेख आणि पत्रके लिहिली.
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १७३१ मधील मृत्यू
२००४ उन्हाळी ऑलिंपिक
२००४ उन्हाळी ऑलिंपिक ही उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेची २८वी आवृत्ती ग्रीस देशाच्या अथेन्स शहरामध्ये ऑगस्ट १३ ते ऑगस्ट २९ दरम्यान खेळवली गेली.
भाग घेणारे देश
१९९६ च्या खेळांप्रमाणे जगातील सगळ्या मान्य देशांनी २००४मध्ये भाग घेतला. किरिबाती आणि पूर्व तिमोर या दोन देशांनी पहिल्यांदाच भाग घेतला. एकूण २०२ देश या खेळांत होते.
संदर्भ
वर्ग:अथेन्स वर्ग:ग्रीसमधील खेळ वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा वर्ग:२००४ उन्हाळी ऑलिंपिक वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
ओहायो नदी
ओहायो नदी (Ohio River) ही मिसिसिपी नदीची सर्वात मोठी उपनदी व अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या पूर्व भागामधील एक प्रमुख नदी आहे. पेनसिल्व्हेनिया राज्यातील पिट्सबर्ग शहरात अलेघेनी व मनोंगहेला ह्या नद्यांच्या संगमातून ओहायो नदीची सुरुवात होते. तेथून नैऋत्य दिशेला १,५७९ किमी लांब वाहत जाउन ओहायो नदी इलिनॉय व मिसूरी राज्यांच्या सीमेवरील कैरो ह्या शहराजवळ मिसिसिपी नदीला मिळते.
ओहायो नदीचे पाणलोट क्षेत्र ४,९०,६०० चौरस किमी पसरले असून ह्या क्षेत्रामध्ये १४ राज्यांचा समावेश होतो. ओहायो, इंडियाना व इलिनॉय ह्या राज्यांच्या दक्षिण सीमा तसेच वेस्ट व्हर्जिनिया व केंटकी राज्यांच्या उत्तर सीमा ओहायो नदीने आखल्या आहेत.
प्रमुख शहरे
खालील प्रमुख शहरे व महानगरे ओहायो नदीच्या काठावर वसलेली अहेत.
वर्ग:अमेरिकेतील नद्या वर्ग:मिसिसिपी नदी
नियम
नियम हे अष्टांगयोगातील दुसरी पायरी होत. जीवन जगण्यासाठी पाळावयाच्या काही गोष्टी.
यात पुढील पाच गोष्टींचा समावेश आहे.
वर्ग:योग वर्ग:तत्त्वज्ञान
Yoga
एलिएझार लाक्रा
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गुळघे
गुळघे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:श्रीवर्धन तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
दक्षिण गोलार्ध
विषुववृत्ताच्या दक्षिणेकडील पृथ्वीच्या अर्ध्या भागास दक्षिण गोलार्ध असे म्हणतात. पृथ्वीवरील पाणीच्या भागापैकी बहुतकरून भाग दक्षिण गोलार्धात आहे तर जगातील १०% लोकही दक्षिण गोलार्धात राहतात.
वर्ग:भूगोल वर्ग:दक्षिण गोलार्धातील देश
המיספירה
भैयापूर (वर्धा)
भैयापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
थकले रे नंदलाला (गाणे)
थकले थे नंदलाला
हे कवी 'ग.दि. माडगूळकर' आणि गायक व संगीतकार 'सुधीर फडके' यांच्या सहयोगातून निर्माण झालेल्या कलाकृतींपैकी एक गाणे आहे.
त्रिकोणमिती
त्रिकोणाच्या, विशेषतः काटकोन त्रिकोणाच्या बाजू आणि कोन यांच्या परस्परसंबंधांचा अभ्यास करणाऱ्या गणितशाखेस त्रिकोणमिती असे म्हणतात. प्राचीन काळापासून खगोलशास्त्र, वास्तुरचनाशास्त्र, अंतर - मापन यासाठी त्रिकोणमितीचा वापर होतो. पृष्ठीय त्रिकोणमितीच्या संकल्पना वापरून गोलीय तसेच वक्र भूमितीचा अभ्यास करता येतो. या दोन शाखांचा संकर करून गोलीय त्रिकोणमिती ही शाखा निर्माण झाली आहे.भूमिती त्रिकोणमिती कल्पना ईसापूर्व तिसऱ्या शतकात आली. ती भूमिती आणि खगोलशास्त्रीय अभ्यासांच्या अनुप्रयोगांमध्ये वापरली जात होती. भारतीयांनी त्रिकोणमितीय प्रमाणातील सर्व मूल्ये मिळवण्यासाठी एक तक्ता तयार केला. आमच्या इतिहासात भूगर्भीय, सर्वेक्षण, खगोलीय यांत्रिकी, नॅव्हिगेशन, व्हिडिओ गेम्स, बुल्डींग्जची उंची मोजण्यासाठी इत्यादी सारख्या अनेक फाईलमध्ये त्रिकोणमिती लागू केली जाते. ट्रिंगोमेट्री संबंध आणि ओळख म्हणून ओळखली जाते जी सर्वत्र स्वीकारली जाते. त्रिकोणमिती कार्ये दरम्यान नवीन संबंध मिळविण्यासाठी कोणीही त्रिकोणमिती ओळख वापरू शकतो.
थकले रे नंदलाला (गाणे)
थकले थे नंदलाला
'जगाच्या पाठीवर' ह्या चित्रपटातील हे गीत 'आशा भोसले' ह्यांनी गायिले आहे.
त्रिकोणमिती
इतिहास
इ.स.पूर्व तिसऱ्या शतकात, युक्लिड आणि आर्किमिडीज सारख्या गणितांनी वर्तुळांमधील जीवा आणि कोरलेल्या कोनांच्या गुणधर्मांचा अभ्यास केला. ते आधुनिक त्रिकोणमितीक सूत्राच्या बरोबरीचे सिद्धांत सिद्ध करण्यास सक्षम होते. त्यांनी सूत्रांचे पुरावे भूमितीय पद्धतीने सादर केले. इ.स. १४० बी.सी मध्ये हिप्परकसने त्रिकोमिती आणि गोलाकार त्रिकोणमितीतील समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी जीवाचे प्रथम तक्ते (जे आता साइन व्हॅल्यूजचे टेबल म्हणून वापरले जातात) दिले. दुसऱ्या शतकात ग्रीको-इजिप्शियन खगोलशास्त्रज्ञ टॉलेमी यांनी तपशीलवार त्रिकोणमितीय सारणी तयार केली .त्यांनी त्रिकोमिती कार्याची व्याख्या करण्यासाठी जीवाची लांबी वापरली (जी आपण आज गणनामध्ये वापरतो).आधुनिक साइन संमेलनाची प्रथम साक्षात सूर्यसिद्धांतात झाली. भारतीय गणितज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ आर्यभट्ट यांनी इ.स.५ व्या शतकात याची आणखी स्थापना केली. दहाव्या शतकात, इस्लामिक गणितज्ञ सर्व सहा त्रिकोणमितीय कार्ये वापरत होते, त्यांचे मूल्ये मांडले होते, आणि त्यांना गोलाच्या भूमितीतील अडचणींवर लागू करीत होते.
थकले रे नंदलाला (गाणे)
बोल
नाच नाचुनी अती मी दमले थकले रे नंदलाला निलाजरेपण कटीस नेसले, निसुगपणाचा शेला आत्मस्तुतीचे कुंडल कानी, गर्व जडविला भाला उपभोगाच्या शतकमलांची, कंठी घातली माला विषयवासना वाजे वीणा, अतृप्ती दे ताला अनय अनीती नुपूर पायी, कुसंगती कर ताला लोभ प्रलोभन नाणी फेकी, मजवर आला गेला स्वतःभोवती घेता गिरक्या, अंधपणा की आला तालाचा मज तोल कळेना, सादही गोठून गेला अंधारी मी उभी आंधळी, जीव जीवना भ्याला
वर्ग:गाणी
त्रिकोणमिती
इतिहास
त्रिकोमितीचा वापर गणिताच्या प्रमुख शाखांमध्ये वाढला. हे नेव्हिगेशनमध्ये वापरले जाते.१५९५ मध्ये त्रिकोनोमेट्रिया प्रकाशित करून बार्थोलोमियस पिटिसकस हा शब्द वापरणारा सर्वप्रथम होता. आज गेममा फ्रिशियस पहिल्यांदाच त्रिकोणीकरणाची पद्धत वर्णन करते जी आज सर्वेक्षणात वापरली जाते. १७ व्या शतकात स्कॉटिश गणितज्ञ जेम्स ग्रेगरी आणि कोलिन मॅकलॉरिन यांनी काम केले. १८ व्या शतकात ब्रूक टेलरने सामान्य टेलर मालिकेची व्याख्या केली.
== त्रिकोणमिती मूल्य सारणी ==
सूत्रे
समीप आकृतीमध्ये (\theta) कोन. अ (विरुद्ध), ब (समीप) आणि एच (कर्ण) बाजू
= अ/एच
= ब/एच
= अ/ब
संदर्भ
*
अजितेश राय
अजितेश राय  हा भारताचा हॉकी खेळाडू आहे. हा बहुदा मिड फिल्डर म्हणून खेळतो. तो वर्ल्ड सिरिज हॉकी संघासाठी निवडल्या गेला आहे.
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १३९७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३९७ वर्ग:इ.स.च्या १३९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बेगम समरु
बेगम समरु
दिल्लीस बेगम सामरु नावाची एक मुसलमान स्त्री पदरी मोठी सेना बाळगून होती. महादजी शिंदे दिल्लीचा बादशहा वगैरे यांना आपले सैन्य भाड्याने देऊन ती संपन्न झाली होती. ही तुळसाबाई जमालखान यांच्यासारखीच क्रूर होती. दासीने मनासारखे काम केले नाही म्हणून तिला आपल्या बसायच्या खोलीतच जिवंत गाडून त्यावर खुर्ची ठेवून् तिच्यावर ही शांतपणे हुक्का पीत बसून राहीली होती.
स्वतंत्र भारताच्यापूर्वी एकमेव कॅथॉलिक जहागिरदार होती. इ.स. १७६७ मधे युरोपमधील एक सैनिक वॉल्टर रेनहार्ड सौम्ब्रेदिल्लीत होता. त्यास बुचर ऑफ पटना म्हणजे पाटन्याचा कसाई म्हणून ओळखल्या जात होते. याने काही इंग्रजांच्या कतली केल्यामुळे तो इंग्रजांच्या विरुद्ध लढणा-याच्या सोबत लढत होता. असेच एकदा दिल्लीच्या चावडी बाजार मधे एका कोठीत त्याची दृष्टी बेगम समरु वर पडली. एकमेकांवर ते प्रेम करु लागले. वॉल्टरने तिला कधीच वेगळे केले नाही. बेगम समरु बद्दल अधिक माहिती.
वाणिज्य
वाणिज्य (इंग्लिश: Commerce, कॉमर्स ;) ही संज्ञा वस्तू व सेवा यांच्या उत्पादकांपासून ग्राहकांपर्यंत पोहोचणाऱ्या साखळीतील सर्व प्रकारांच्या देवघेवीला उद्देशून योजिली जाते. यात वस्तू, सेवा, पैसा, माहिती या व अश्या अर्थशास्त्रीय मूल्य असलेल्या कोणत्याही गोष्टीचा दोन व्यक्ती किंवा संस्थांमधील व्यापार अभिप्रेत असतो. वाणिज्य भांडवलवादी व अन्य काही अर्थशास्त्रीय व्यवस्थांचा मूलाधार आहे.
व्यापाराचे प्रारंभिक स्वरूप, गिफ्ट इकॉनॉमी, तात्काळ किंवा भविष्यातील बक्षीसांसाठी स्पष्ट करार न करता वस्तू आणि सेवांची देवाणघेवाण पाहिली. भेटवस्तू अर्थव्यवस्थेमध्ये पैशाचा वापर न करता वस्तूंचा व्यापार होतो. आधुनिक व्यापारी सामान्यत: पैशासारख्या देवाणघेवाणीच्या माध्यमातून वाटाघाटी करतात. परिणामी, खरेदी विक्री किंवा कमाईपासून विभक्त केली जाऊ शकते. पैशाच्या शोधामुळे (आणि लेटर ऑफ क्रेडिट, पेपर मनी आणि गैर-भौतिक पैसा) मोठ्या प्रमाणात सुलभ आणि व्यापारास प्रोत्साहन दिले. दोन व्यापाऱ्यांमधील व्‍यापारास द्विपक्षीय व्‍यापार असे संबोधले जाते, तर दोनपेक्षा अधिक व्‍यापारी गुंतलेल्या व्‍यापाराला बहुपक्षीय व्‍यापार असे संबोधले जाते.
एका आधुनिक दृष्टीकोनातून, विशेषीकरण आणि श्रम विभागणीमुळे व्यापार अस्तित्वात आहे, आर्थिक क्रियाकलापांचा एक प्रमुख प्रकार ज्यामध्ये व्यक्ती आणि गट उत्पादनाच्या छोट्या पैलूवर लक्ष केंद्रित करतात, परंतु त्यांचे उत्पादन इतर उत्पादनांसाठी आणि गरजांसाठी व्यापारात वापरतात. प्रदेशांमध्ये व्यापार अस्तित्वात आहे कारण भिन्न प्रदेशांना काही व्यापार-सक्षम कमोडिटीच्या उत्पादनामध्ये तुलनात्मक फायदा (समजलेला किंवा वास्तविक) असू शकतो - नैसर्गिक संसाधनांच्या दुर्मिळ किंवा इतरत्र मर्यादित उत्पादनासह. उदाहरणार्थ: वेगवेगळ्या प्रदेशांचे आकार मोठ्या प्रमाणात उत्पादनास उत्तेजन देऊ शकतात. अशा परिस्थितीत, स्थानांमधील बाजारभावानुसार व्यापार दोन्ही स्थानांना फायदा होऊ शकतो.
ऐतिहासिकदृष्ट्या, 1815 पासून 1914 मध्ये प्रथम महायुद्ध सुरू होण्यापर्यंत काही भागात मुक्त व्यापारासाठी मोकळेपणा मोठ्या प्रमाणात वाढला. 1920च्या दशकात व्यापार मोकळेपणा पुन्हा वाढला, परंतु 1930च्या महामंदी दरम्यान (विशेषतः युरोप आणि उत्तर अमेरिकेत) कोलमडला. 1950च्या दशकापासून (1970च्या तेलाच्या संकटात मंदी असतानाही) व्यापारातील मोकळेपणा पुन्हा मोठ्या प्रमाणात वाढला. अर्थशास्त्रज्ञ आणि आर्थिक इतिहासकारांचे म्हणणे आहे की व्यापारातील मोकळेपणाची सध्याची पातळी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च आहे.
प्रागैतिहासिक
प्रागैतिहासिक काळातील मानवी दळणवळणातून व्यापाराचा उगम झाला. व्यापार ही प्रागैतिहासिक लोकांची मुख्य सुविधा होती, ज्यांनी आधुनिक काळातील चलनाच्या नवकल्पनापूर्वी भेटवस्तू अर्थव्यवस्थेत एकमेकांकडून वस्तू आणि सेवांची देवाणघेवाण केली. पीटर वॉटसनने लांब-अंतराच्या व्यापाराचा इतिहास इ.स. 150,000 वर्षांपूर्वी.
भूमध्यसागरीय प्रदेशात, संस्कृतींमधील सर्वात आधीच्या संपर्कात होमो सेपियन्स प्रजातीच्या सदस्यांचा समावेश होता, मुख्यतः डॅन्यूब नदीचा वापर करून, एका वेळी 35,000-30,000 BP सुरू होते.
काही प्रागैतिहासिक काळातील व्यवहाराच्या अगदी सुरुवातीपासूनच व्यापाराची उत्पत्ती शोधतात. पारंपारिक स्वयंपूर्णतेव्यतिरिक्त, व्यापार ही प्रागैतिहासिक लोकांची प्रमुख सुविधा बनली, ज्यांनी एकमेकांकडून वस्तू आणि सेवांसाठी त्यांच्याकडे असलेल्या वस्तूंची देवाणघेवाण केली.
प्राचीन इतिहास
प्राचीन एट्रुस्कन "अरीबॅलोई" टेराकोटा जहाजे 1860 मध्ये फनागोरिया, दक्षिण रशिया जवळ बोलशाया ब्लिझनित्सा ट्युमुलस येथे सापडली (पूर्वी सिमेरियन बोस्पोरसच्या बोस्पोरन राज्याचा भाग, सध्याचे तामन द्वीपकल्प); सेंट पीटर्सबर्गमधील हर्मिटेज संग्रहालयात प्रदर्शनात. व्यापार नोंदवलेल्या मानवी इतिहासाच्या पुष्कळ [प्रमाणात] झाला असे मानले जाते. अश्मयुगात ऑब्सिडियन आणि चकमक यांच्या देवाणघेवाणीचे पुरावे आहेत. न्यू गिनीमध्ये 17,000 BCE पासून ओब्सिडियनमधील व्यापार झाला असे मानले जाते.
नजीकच्या पूर्वेकडील ऑब्सिडियनचा सर्वात जुना वापर लोअर आणि मिडल पॅलेओलिथिक काळातील आहे.
— HIH प्रिन्स मिकासानो मिया ताकाहितो रॉबर्ट कार बोसन्क्वेट यांनी 1901 मध्ये उत्खननाद्वारे अश्मयुगातील व्यापाराचा तपास केला. व्यापार दक्षिण पश्चिम आशियामध्ये प्रथम सुरू झाला असे मानले जाते.
ऑब्सिडियन वापराचा पुरातत्त्वीय पुरावा डेटा प्रदान करतो की ही सामग्री उशीरा मेसोलिथिक ते निओलिथिक पेक्षा अधिक पसंतीची निवड कशी होती, ज्याला देवाणघेवाण आवश्यक आहे कारण भूमध्य प्रदेशात ऑब्सिडियनचे साठे दुर्मिळ आहेत.
हरणी नदी
ही महाराष्ट्रातील सोलापूर जिल्ह्यातील एक नदी आहे.
वाणिज्य
प्राचीन इतिहास
ओब्सिडियनने कापणीची भांडी किंवा साधने तयार करण्यासाठी सामग्री प्रदान केली असे मानले जाते, जरी इतर अधिक सहज मिळू शकणारे साहित्य उपलब्ध असल्याने, "श्रीमंत" वापरून जमातीच्या उच्च दर्जासाठी वापर आढळला. माणसाची चकमक". विशेष म्हणजे, ऑब्सिडियनने त्याचे मूल्य चकमकच्या तुलनेत ठेवले आहे.
हरणी नदी
वर्ग: सोलापूर जिल्ह्यातील नद्या
वाणिज्य
प्राचीन इतिहास
सुरुवातीचे व्यापारी भूमध्यसागरीय प्रदेशात ९०० किलोमीटर अंतरावर ऑब्सिडियनचा व्यापार करत होते.
युरोपच्या निओलिथिक काळात भूमध्यसागरीय व्यापार या सामग्रीमध्ये सर्वात मोठा होता. सुमारे 12,000 बीसीई मध्ये नेटवर्क अस्तित्वात होते 1990च्या झारिनच्या अभ्यासानुसार अनातोलिया हे प्रामुख्याने लेव्हंट, इराण आणि इजिप्तसोबत व्यापाराचे स्रोत होते. मेलोस आणि लिपारी स्रोत भूमध्यसागरीय प्रदेशात पुरातत्त्वशास्त्रासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या सर्वात व्यापक व्यापारांमध्ये उत्पादित आहेत.
अफगाणिस्तानच्या पर्वतरांगांमधील सारी-इ-संग खाण ही लॅपिस लाझुलीच्या व्यापाराचा सर्वात मोठा स्रोत होती. 1595 BCE पासून बॅबिलोनियाच्या कॅसाइट काळात या सामग्रीचा मोठ्या प्रमाणावर व्यापार झाला.
भूमध्य आणि जवळ पूर्व
तिसऱ्या सहस्राब्दीदरम्यान एब्ला हे एक प्रमुख व्यापारी केंद्र होते, ज्याचे नेटवर्क अनाटोलिया आणि उत्तर मेसोपोटेमियापर्यंत पोहोचले होते.[31][36][37][38]
युरोप आणि आशियामधील सिल्क रोड व्यापार मार्गाचा नकाशा. दागिने तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याचा इजिप्तमध्ये 3000 ईसापूर्व पासून व्यापार केला जात होता. लांब पल्ल्याचे व्यापारी मार्ग प्रथम 3ऱ्या सहस्राब्दी BCE मध्ये दिसू लागले, जेव्हा मेसोपोटेमियातील सुमेरियन लोक सिंधू खोऱ्यातील हडप्पा संस्कृतीशी व्यापार करत होते. फोनिशियन हे प्रख्यात समुद्री व्यापारी होते, जे भूमध्य समुद्र ओलांडून उत्तरेकडे ब्रिटनपर्यंत कांस्य निर्मितीसाठी कथील स्रोतांसाठी प्रवास करत होते. या उद्देशासाठी त्यांनी ग्रीक लोकांना एम्पोरिया नावाच्या व्यापारी वसाहती स्थापन केल्या.[39] भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावर, संशोधकांना किनारपट्टीचे स्थान किती चांगले जोडलेले होते आणि लोहयुगातील पुरातत्त्व स्थळांचा स्थानिक प्रसार यांच्यात सकारात्मक संबंध आढळला आहे. हे सूचित करते की एखाद्या स्थानाची व्यापार क्षमता मानवी वसाहतींचे महत्त्वपूर्ण निर्धारक होते.[40]
ग्रीक संस्कृतीच्या सुरुवातीपासून ते 5 व्या शतकात रोमन साम्राज्याच्या पतनापर्यंत, आर्थिकदृष्ट्या किफायतशीर व्यापारामुळे भारत आणि चीनसह सुदूर पूर्वेकडून मौल्यवान मसाला युरोपमध्ये आणला गेला. रोमन व्यापाराने आपल्या साम्राज्याची भरभराट आणि टिकाव धरला. नंतरचे रोमन प्रजासत्ताक आणि रोमन साम्राज्यातील पॅक्स रोमाना यांनी एक स्थिर आणि सुरक्षित वाहतूक नेटवर्क तयार केले ज्यामुळे महत्त्वपूर्ण चाचेगिरीची भीती न बाळगता व्यापारी माल पाठवणे शक्य झाले, कारण इजिप्तच्या विजयानंतर रोम भूमध्यसागरातील एकमेव प्रभावी सागरी शक्ती बनले होते आणि जवळच्या पूर्वेला.[41]
प्राचीन ग्रीसमध्ये हर्मीस हा व्यापार[४२][४३] (व्यापार) आणि वजन व मापांचा देव होता.[44] प्राचीन रोममध्ये, मर्क्यूरियस हा व्यापाऱ्यांचा देव होता, ज्याचा सण व्यापारी पाचव्या महिन्याच्या 25 व्या दिवशी साजरा करत असत.[45][46] मुक्त व्यापाराची संकल्पना ही प्राचीन ग्रीक राज्यांच्या सार्वभौम सत्तांच्या इच्छेचा आणि आर्थिक दिशेचा विरोधी होता. सार्वभौम शासनाच्या तिजोरीत सुरक्षितता राखण्यासाठी कठोर अंतर्गत नियंत्रणे (कर आकारणीद्वारे) आवश्यक असल्यामुळे राज्यांमधील मुक्त व्यापार रोखला गेला, ज्याने कार्यात्मक समुदाय जीवनाच्या संरचनेत सभ्यतेची थोडीशी देखभाल करणे सक्षम केले.[47][48 ]
इंडो-पॅसिफिक
मुख्य लेख: मेरीटाइम जेड रोड आणि मेरीटाइम सिल्क रोड
हिंदी महासागरातील ऑस्ट्रोनेशियन प्रोटो-ऐतिहासिक आणि ऐतिहासिक सागरी व्यापार नेटवर्क[50] हिंद महासागरातील पहिले खरे सागरी व्यापार नेटवर्क बेट दक्षिणपूर्व आशियातील ऑस्ट्रोनेशियन लोकांचे होते,[50] ज्यांनी महासागरात जाणारी पहिली जहाजे बांधली.[51] तैवान आणि फिलीपिन्सच्या अ‍ॅनिमिस्ट स्वदेशी लोकांद्वारे सुरू केलेले, मेरीटाइम जेड रोड हे आग्नेय आणि पूर्व आशियातील अनेक क्षेत्रांना जोडणारे विस्तृत व्यापार नेटवर्क होते. त्याची प्राथमिक उत्पादने तैवानमधून अ‍ॅनिमिस्ट तैवानी स्थानिक लोकांद्वारे खनन केलेल्या जेडपासून बनविली गेली होती आणि फिलीपिन्समध्ये मुख्यतः अॅनिमिस्ट स्वदेशी फिलिपिनोद्वारे प्रक्रिया केली गेली होती, विशेषतः बॅटेनेस, लुझोन आणि पलावानमध्ये. काहींवर व्हिएतनाममध्येही प्रक्रिया करण्यात आली होती, तर मलेशिया, ब्रुनेई, सिंगापूर, थायलंड, इंडोनेशिया आणि कंबोडियाच्या लोकांनी मोठ्या प्रमाणात अॅनिमिस्टच्या नेतृत्वाखालील व्यापार नेटवर्कमध्ये भाग घेतला होता. त्या वेळी नेटवर्कमधील सहभागींची बहुसंख्य अॅनिमिस्ट लोकसंख्या होती. सागरी रस्ता प्रागैतिहासिक जगामध्ये एकाच भूवैज्ञानिक सामग्रीचे सर्वात विस्तृत समुद्र-आधारित व्यापार नेटवर्क आहे. हे किमान 3,000 वर्षे अस्तित्वात होते, जिथे त्याचे सर्वोच्च उत्पादन 2000 BCE ते 500 CE पर्यंत होते, मुख्य भूप्रदेशातील युरेशियातील सिल्क रोड आणि नंतरच्या सागरी रेशीम मार्गापेक्षा जुने. 500 CE ते 1000 CE पर्यंतच्या शेवटच्या शतकांमध्ये मेरीटाइम जेड रोड क्षीण होऊ लागला. नेटवर्कचा संपूर्ण काळ हा प्रदेशातील वैविध्यपूर्ण अॅनिमिस्ट समाजांसाठी सुवर्णकाळ होता.[52][53][54][55]
दक्षिणपूर्व आशियाई लोकांनी देखील दक्षिण भारत आणि श्रीलंकेसोबत 1500 ईसा पूर्व 1500 पूर्वी व्यापार मार्ग स्थापित केला, ज्यामुळे भौतिक संस्कृतीची देवाणघेवाण झाली (जसे की कॅटामरन्स, आऊटरिगर बोटी, शिलाई-फळी बोटी आणि पान) आणि कल्टिजेन्स (जसे नारळ, चंदन, केळी आणि ऊस); तसेच भारत आणि चीनच्या भौतिक संस्कृतींना जोडणे. इंडोनेशियन, विशेषतः पूर्व आफ्रिकेत मसाल्यांचा (प्रामुख्याने दालचिनी आणि कॅसिया) व्यापार करत होते कॅटामरन आणि आउटरिगर बोटी वापरून आणि हिंद महासागरातील वेस्टरलीजच्या मदतीने प्रवास करत होते. हे व्यापार नेटवर्क आफ्रिका आणि अरबी द्वीपकल्पापर्यंत पोहोचण्यासाठी विस्तारले, परिणामी पहिल्या सहस्राब्दीच्या पहिल्या सहामाहीत मेडागास्करचे ऑस्ट्रोनेशियन वसाहतीकरण झाले.
आरोपपत्र
आरोपपत्र हे आरोपीवरील आरोपांची नोंद केलेले एक अधिकृत कागदपत्र आहे. एका आरोपपत्रात एकाहून अधिक एफ.आय.आर. (FIR) असू शकतात.
वर्ग:भारतीय न्यायव्यवस्था
पर्ल बक
पर्ल बकने लिहिलेली आणि तिच्याविषयीची मराठी पुस्तके
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू वर्ग:नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
कर्स्टन डन्स्ट
कर्स्टन कॅरोलाइन डन्स्ट (३० एप्रिल, १९८२:पॉइंट प्लेझंट, न्यू जर्सी, अमेरिका - ) ही अमेरिकन चित्रपट अभिनेत्री आहे. हिने वयाच्या सातव्या वर्षी चित्रपटांतून अभिनय करण्यास सुरुवात केली होती. ही बारा वर्षांची असताना तिला इंटरव्ह्यू विथ द व्हॅम्पायर चित्रपटातील क्लॉडियाच्या भूमिकेसाठी गोल्डन ग्लोब पुरस्काराचे नामांकन मिळाले होते. तिने लिटल विमेन, वॅग द डॉग, स्मॉल सोल्जर्स आणि ब्रिंग इट ऑन तसेच स्पायडरमॅन चित्रपटशृंखलेमध्ये अभिनय केला आहे.
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:अमेरिकन अभिनेत्री वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
जॉन अँब्रोझ फ्लेमिंग
सर जॉन ॲंब्रोझ फ्लेमिंग (२९ नोव्हेंबर, १८४९ - १८ एप्रिल, १९४५) हा ब्रिटिश विद्युत अभियंता आणि भौतिकशास्त्रज्ञ होता.
फ्लेमिंगने थर्मियॉनिक वाल्व तथा व्हॅक्युम ट्यूबचा शोध लावला. याने विद्युत मोटरींसाठीचा डाव्या हाताचा नियमही बसविला.
वर्ग:इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १८४९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४५ मधील मृत्यू
मलिंदा पुष्पकुमार
मलिंदै पुष्पकुमार (२४ मार्च, इ.स. १९८७:कोलंबो, श्रीलंका - ) undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सीना नदी
सीना नदी ही महाराष्ट्रातील अहमदनगर, उस्मानाबाद व सोलापूर जिल्ह्यातील एक नदी आहे.
नगर शहरा पासुन दक्षिण दिशेकडे नगर शहरापासुन १६. किमी अंतरावर सिना नदी काठी नगर तालुक्यातील दहिगाव आहे. या ठिकाणी श्री राम मंदिर आहे व ते पुुु्रातण आहे. या मंदिराचे बांधकाम हेमाडपंथी बांधणीचे बांधकाम आहे. हे मंदिर अहिल्याबाई होळकर यांनी बांधलेले आहे असा पुरावा आहे. या मंदिराचे बांधकाम ९५० वर्षा पुवीॅचे आहे असे पुरावे देखील आढळतात. दहिगाव हे गाव सिना नदी काठी वसलेले गाव आहे.
सीना नदी ही अहमदनगर शहराच्या बाजूला उत्तरेकडून दक्षिणेकडे वाहते आहे, तसेच पूर्वी आणि आज पण नगर शहराला, पुणे महामार्ग आणि अहमदनगर रेल्वे स्थानकावर जाण्यासाठी स्थानक भागात साधारण १४७ वर्षांपूर्वी ब्रिटिशांनी बांधलेला ऐतिहासिक लोखंडी पूल आजपर्यंत चांगल्या स्थितीत आहे,विशेष म्हणजे यापुलाचे लोखंड अजूनही गंजलेले नाही हे विशेष आहे.
सीना नदी आणि भिंगार नाला यांचा संगम बुरुडगाव या गावाजवळ आहे हे गाव नगर शहरापासून 2 ते 3 कि. मी. अंतरावर आहे. पुढे ही नदी वाकोडी गावाच्या हद्दीतील खांदे वाडी व इनामकर मळा येथे एक छोटेसे धरण बांधले आहे याचा उपयोग येथील लोकांना खूप मोठया प्रमाणात होते.
नदीचा उगम जेऊर येथील ससेवाडी येथील गावात अहमदनगर येथे झाला आहे. ही नदी अहमदनगर उस्मानाबाद जिल्ह्यामधील परांडा तालुका ते सोलापूर जिल्ह्यातून वाहते. सीना नदीवर सीना कोळेगाव हे धरण बांधलेले आहे ते करमाळा तालुक्यातील कोळगाव येथे बांधले आहे. नदी ज्या ज्या गावांमधून वाहते तेथे नदीकिनारी भव्य प्राचीन मंदीरे आहेत. मिरगव्हाण हे गाव देखील सीना नदीच्या काठी असून ते करमाळा तालुक्यात आहे. याच गावात सिनाकाठी महादेवाचे प्राचीन मंदीर आहे. परंडा तालुक्यातील डोमगाव येथे रामदास स्वामी यांचे शिष्य कल्याण स्वामी यांची समाधी आहे. तसेच येथे रामाचे प्राचीन मंदिर आहे. कल्याणस्वामी यांच्या संधी स्थळावरून येथील जलाशयाला 'कल्याण सागर' असे म्हणतात. जवळच सोनारी येथे कालभैरवाचे प्राचीन व प्रसिद्ध मंदिर आहे. चोंडी येथे सीना नदीच्या काठी पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर यांचे प्रसिद्ध मंदिर आहे. ही नदी पुढे भीमा नदीस मिळते. भोगावती ही सीना नदीची एकमेव उपनदी आहे.
सीना या नदीस परांडा तालुक्यातुन वाहणारी दुधना ही नदी आवारपिंपरी गावा पासून 2 किमी अंतरावर जाऊन मिळते.पुढे येऊन सिना नदी ही सोलापूर जिल्ह्यात येते. ती नदी करमाळा येथे येऊन माढा, मोहोळ, उत्तर सोलापूर तालुक्यातून वाहते. माढा तालुक्यातील उंदरगाव येथे सीना नदीवरील सर्वात मोठा कोल्हापूर पद्धतीचा बंधारा आहे. सीना नदीच्या तीरावरील उंदरगाव हे तीर्थस्थान म्हणून प्रसिद्ध आहे. या गावात पवनपुत्र हनुमान, विठ्ठल रुक्मिणी, श्री राम,श्री दत्त, श्री गणपती, श्री महादेव, नरसिंह, विठ्ठल बिरूदेव, अंबाबाई, खंडोबा इ. मंदिरे आहेत. माढा-वैराग रोड या गावातून जातो. सीना नदीवर येथे पूल बांधण्यात आला आहे. हा पूल दोन्ही किनाऱ्यावर असणाऱ्या उंदरगाव आणि केवड या गावांना जोडतो.गुंडूबा तथा गुंडेश्वर आणि तेली महाराजांचे मंदिर उंदरगाव व वाकाव या गावावरील सीमेवर आणि सीना नदीच्या किनारी आहे. सीना नदीला उंदरगाव येथे बेंद नाला, घोरडा नाला आणि भोंगाळा नाला मिळतो. तसेच मनकर्णा नदी ही सीना नदीची एक उपनदी आहे.केवड या ठिकाणी नदी तीरावर काळभैरवनाथाचे अतिप्राचीन हेमाडपंथी मंदिर आहे. दरवर्षी चैत्र पौर्णिमेनिमित्त येथे मोठा उत्सव भरतो. नदीच्या पश्चिमेला इंग्रज तर पूर्वेला निजामच्या साम्राज्याच्या खुणा आजही या गावात पाहायला मिळतात. सीना नदीमुळे परिसरातील बागायती शेतीत वाढ झाली आहे. उंदरगाव परिसरात सीना नदीला सीमामाई असे संबोधले जाते.उत्तर सोलापूर तालुक्यातील पाकणी येथे सीना नदीच्या काठी प्राचीन असे नरसिंह मंदिर आहे.
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील नद्या
रॉड ब्लेगोयेविच
'''रॉड आर. ब्लागोयेविच''' (डिसेंबर १०, इ.स. १९५६ - ) हा अमेरिकेतील इलिनॉय या राज्याचा भूतपूर्व (४०वा) गव्हर्नर आहे.
ब्लागोयेविच, रॉड ब्लागोयेविच, रॉड वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कंवलप्रीत सिंग
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फिलिपिनो भाषा
फिलिपिनो ही फिलिपाईन्स देशाची राष्ट्रभाषा आहे. ही भाषा टागालोग ह्या मुख्य भाषेची प्रमुख बोली असून मनिला महानगर तसेच इतरत्र फिलिपिनो भाषेचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.
हे पण पहा
वर्ग:टागालोग भाषा वर्ग:मलायो-पॉलिनेशियन भाषासमूह
बीजगणित
बीजगणित (अरबी: جبر; इंग्लिश: Algebra, अल्जिब्रा / अल्जेब्रा ;) ही गणिती क्रिया व संबंध यांचे नियम अभ्यासणारी आणि त्यांतून उद्भवणाऱ्या बहुपद्या, समीकरणे व बैजिक संरचना अभ्यासणारी गणिताची एक प्रमुख शाखा आहे. भूमिती, विश्लेषण, चयन व संख्या सिद्धान्त या गणिताच्या अन्य शाखांसह बीजगणित शुद्ध गणिताचा महत्त्वाचा भाग मानले जाते.
इंग्लिश भाषेमधील अल्जिब्रा हे नाव मुहम्मद बिन मुसा अल्-ख्वारिझ्मी ह्या एका इराणी गणितज्ञाच्या "अल्-किताब अल्-जब्र वा-इ-मुकाबला" (अरबी الكتاب الجبر والمقابلة ;) ह्या प्रबंधाच्या शीर्षकावरून आले आहे.
भासकराचारय लीलावतेी माधे समीकरणाचा ाबहयास केला
बाह्य दुवे
वर्ग:गणित