cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
इयान मॅककेलन
सर इयान मरे मॅककेलन (२५ मे, इ.स. १९३९:बर्नली, लॅंकेशायर, इंग्लंड - ) हे एक ब्रिटीश अभिनेता आहेत. गेली सुमारे ५५ वर्षे हॉलिवूडमध्ये कार्यरत असलेले इएन इंग्रजी चित्रपटसृष्टीतील प्रतिभावान व लोकप्रिय कलाकारांपैकी एक मानले जातात. त्यांनी बऱ्याच चित्रपटात कामे केली आहेत. त्यापैकी काही चित्रपटातील व्यक्तिरेखा लोकांच्या स्मरणात राहिल्या आहेत. त्यांनी ज्या नावाजलेल्या चित्रपटात उत्कृष्ट भूमिका केल्या त्या पैकी लॉर्ड ऑफ द रिंग्स, द हॉबिट आणि एक्स मेन ह्या अजरामर झाल्या. त्यांना इंग्रजी चित्रपटसृष्टीतील बरेच अत्युच सन्मान मिळालेत. ६ लौरेन्स ऑलिवर पुरस्कार, १ टोनी पुरस्कार, १ गोल्डन ग्लोब पुरस्कार, २ क्रिटिक्स चोइस पुरस्कार व अश्या विविध सन्मानांनी त्यांची चित्रपट सृष्टीतील कारकीर्द भूषवली गेली. २ अकॅडेमी पुरस्कार (ऑस्कर), ५ एमी पुरस्कार आणि ४ बाफ्टा पुरस्कार ह्या साठी त्यांचे उमेदवारी अर्ज पुरस्कृत केले गेले.
लॉर्ड ऑफ द रिंग्स आणि द हॉबीट ह्या चित्रपटांमधे गेंडाल्फ व एक्स मेन मध्ये माग्निटो म्हणून ते भरपूर प्रसिद्ध झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकन चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
जांभळी (मुखेड)
जांभळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
शिकागो बेअर्स
शिकागो बेअर्स हा अमेरिकेच्या शिकागो ह्या शहरात स्थित असलेला एक व्यावसायिक अमेरिकन फुटबॉल संघ आहे. हा संघ नॅशनल फुटबॉल लीगच्या एन.एफ.सी. नॉर्थ गटामधून खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:नॅशनल फुटबॉल लीग संघ बेअर्स
मुखदुर्गंधी
वर्ग:आरोग्य वर्ग:दंतवैद्यक
श्याम जोशी
श्याम जोशी (जन्म २२ ऑगस्ट १९५१) हे ठाणे जिल्ह्यातील बदलापूर येथे ग्रंथसखा नावाचे ग्रंथालय चालवतात. आधी चित्रकला शिक्षक असलेल्या जोशींनी स्वेच्छानिवृत्तीनंतर मिळालेले सर्व पैसे, दुर्मीळ मराठी आणि अमूल्य अक्षर वाङ्मय मिळवले आहे.
ग्रंथसंग्रह
वडिलांच्या निधनानंतर निसर्ग ट्रस्ट स्थापन करून त्यांच्या संग्रही असलेली दहा हजार पुस्तके श्याम जोशी यांनी ग्रंथालयाच्या माध्यमातून वाचकांना उपलब्ध करून दिली. ग्रंथालयाच्या जागेसाठी त्यांनी त्यांचा राहता बंगलाही विकला. त्यानंतर अक्षरशः बृहन्महाराष्ट्र पालथा घालून त्यांनी ठिकठिकाणी विखुरलेले मौल्यवान अक्षरधन मिळवले. सध्या त्यांच्या ‘ग्रंथसखा’मध्ये सुमारे दोन लाखांहून अधिक पुस्तके असून त्यापैकी निम्म्याहून अधिक दुर्मीळ ग्रंथसंपदा आहे.
सर जे जे स्कूल ऑफ आर्ट मधून टेक्सटाइल डिझाइनिंगची पदवी घेतल्यानंतर श्याम जोशींनी शिक्षकी पेशा स्वीकारला. त्यांनी गो.नी. दांडेकरांच्या सहवासात दुर्गभ्रमंती केली. इंटीरियर डिझाइनिंग्, फोटोग्राफी, ग्रंथ संकलन असे अनेक छंद त्यांना आहेत. साने गुरुजींच्या सान्निध्यात राहिलेल्या व त्यांच्या विचार प्रभावातल्या जोशींच्या वडिलांना वाचनवेड होते. त्यांच्या खोलीत भिंत भरून ग्रंथसंपदा होती. ही सर्व पुस्तके, त्यांत भरपूर भर टाकीत २१ मार्च २००५ च्या मुहूर्तावर या ग्रंथसखा नावाच्या लायब्ररीची सुरुवात झाली.
श्याम जोशी हे महाराष्ट्रातील २५हून अधिक मोठ्या रद्दी दुकानदारांच्या संपर्कात आहेत. मराठी भाषेतील अनेक अमूल्य अक्षरलेणी त्यांना या रद्दीच्या दुकानांतून मिळाली.
बदलापूर परिसरातील पाच हजारांहून अधिक वाचक ‘ग्रंथसखा’चे सभासद आहेत. श्याम जोशी यांनी ब्रिटिश राजवटीत छापण्यात आलेल्या दोलामुद्रित शंभर ग्रंथांसह अभ्यासकांना उपयोगी पडतील अशा एक लाखांहून अधिक संदर्भग्रंथांचे स्वतंत्र दालन ‘मराठी, भाषा, इतिहास, संस्कृती संशोधन केंद्र’ या नावाने अभ्यासकांना उपलब्ध करून दिले आहे.
अनेक नामवंत लेखकांनी त्यांच्याकडचा अमूल्य ग्रंथसंग्रह श्याम जोशी यांना जतन करण्यासाठी दिला आहे. त्यामुळे रवींद्र पिंगे, द.भि. कुलकर्णी, वि.आ. बुवा, निरंजन उजगरे, प्रभुराम जोशी आदी अनेकांच्या संग्रहांतील पुस्तके या स्वायत्त विद्यापीठात अभ्यासकांना आता उपलब्ध आहेत. मराठी भाषेतील समग्र कोश त्यांच्या संग्रही आहेत. याशिवाय मराठीतील बौद्ध, ख्रिस्ती, जैन वाङ्मय येथे उपलब्ध आहे.
बदलापूरकरांना ‘ग्रंथसखा’ची ओळख व्हावी म्हणून मंगेश पाडगांवकर यांच्या काव्यवाचनाची मैफल जोशींनी आयोजित केली होती.
ग्रंथालयाचे स्वरूप
जोशींच्या सहकाऱ्यांनी निवडक पंधराशे पुस्तकांची ग्रंथसूची आपल्या सभासदांसाठी उपलब्ध केली आहे. या निवडक पुस्तकांचा वाचनालयात स्वतंत्र कक्ष आहे. साहित्याचा अभ्यास करणाऱ्या व्यक्तीला कोणताही ग्रंथ उपलब्ध व्हावा व वाचनालयात बसून त्याचा अभ्यास करता यावा म्हणून अभ्यासिकेचीही सोय आहे.
वाचनालयाला शेषराव मोरे, गिरीश कुबेर, संजय भास्कर जोशी, भानू काळे, गंगाधर गाडगीळ, शंकर वैद्य, मंगेश पाडगावकर, प्रवीण दवणे, अनिल अवचट, अनंत सामंत, सुधीर मोघे, सुभाष भेंडे, फैय्याज अशा मान्यवर साहित्यिक-कलावंतांनी भेटी दिल्या आहेत. येथे वातानुकूलित अभ्यासिका आणि कै. रवींद्र पिंगे कलादालन आहे. श्रवणशाळा, पालकशाळा, काव्यसंध्या, इत्यादी उपक्रमांचे आयोजन करून या ग्रंथसख्याने आपला वेगळा ठसा साहित्यिक व सांस्कृतिक जीवनावर उमटवला आहे.
बदलती मराठी भाषा
ज्ञानेश्वरांच्या काळात म्हणजे १२व्या शतकात प्रचलित असलेली प्राकृत ते आताची २१व्या शतकात बोलली जाणारी मराठी यात खूप फरक आहे. या सुमारे आठ दशकांत मराठी भाषेत झालेले स्थित्यंतर श्राव्य माध्यमातून अभ्यासकांना उपलब्ध करून देण्याचीही श्याम जोशी यांची कल्पना आहे.
शब्दकोश
दुकानांच्या पाट्या आणि फलक लिहिणाऱ्या कारागिरांना उपयोगी पडेल, असा एक सोप्या आणि अचूक शब्दांचा कोश श्याम जोशी तयार करीत आहेत.
श्याम जोशी यांचे स्वायत्त मराठी विद्यापीठ
या संपूर्ण स्वायत्त विद्यापीठाची स्थापनाच मराठी भाषेच्या जतन आणि संवर्धनासाठी झालेली आहे. .त्यामुळेच अभ्यासकांना येथे येऊन मराठी भाषेचा अभ्यास करता येत्प. त्याप्रमाणेच भाषेच्या विकासासाठी स्वतंत्रपणेही काही उपक्रम-अभ्यासक्रम येथे राबवले जातात. पुस्तकाच्या निर्मितीप्रक्रियेची ‘पुस्तक जाणून घेऊ या’ अशी नावाची कार्यशाळा येथे भरते.
या विद्यापीठाने सार्वजनिक ठिकाणी लागणारे बॅनर्स तयार करणाऱ्या मंडळीसाठी खास पॉकेट डिक्शनरी तयार केली आहे. नेत्यांचे फ्लेक्स किंवा बॅनरवर असलेले शब्द त्यात संग्रहित करण्यात आलेत.
इमारतींच्या नावाकरिता मराठीतील ‘सुंदर-आकर्षक’ नावाचे एक पुस्तक या विद्यापीठाने तयार केले आहे. त्यात महाराष्ट्रातील नद्यांपासून फुलांपर्यंत, ते निसर्गातील पशू-पक्ष्यांपर्यंत अनेक सुरेख नावे आहेत.
हे स्वायत्त विद्यापीठ मराठी भाषेत वापरल्या जाणाऱ्या धातूंचा एक धातुकोश करीत आहेत.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
सुरु नायक
सुरेंद्र विठ्ठल नायक.
नायक, सुरू वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
उधना विधानसभा मतदारसंघ
उधना विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
चोंधी (मानोरा)
चोंधी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
हैबतपूर
हैबतपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
घोरपड
घोरपड (इंग्लिश: Bengal monitor, बेंगाल मॉनिटर) हा दक्षिण आशियात आढळणारा मॉनिटर सरड्याचा एक विशाल प्रकार आहे. पाल, सरडा, घोयरा यांसारख्या सरपटणाऱ्या प्राण्यांशी घोरपडीचे नाते जवळचे आहे. घोरपडीला इंग्रजीत ‘मॉनिटर लिझार्ड’ असेच म्हणतात. व्हॅरॅनस बेंगॉलेन्सिस (बेंगॉल मॉनिटर) ही घोरपडीची जात भारतात जवळजवळ सर्वत्र आढळते. भारतापेक्षा दक्षिण अमेरिका व वेस्ट इंडीज या ठिकाणी हा प्राणी मोठ्या प्रमाणात आढळतो.
शरीररचना व आहार
घोरपडीला उष्ण व ओलाव्याची हवा लागते. त्‍यामुळे हा प्राणी उष्ण कटिबंधांतील नदीनाल्यांच्या आसपास आढळतो. या प्राण्याची जास्तीत जास्त लांबी पाच फुटापर्यंत असते. तिचे वजन शंभर किलोपर्यंत असते. घोरपडीचे डोके धडाला एका मणक्याने जोडलेले असते. तिच्‍या शरीरावर बाह्यत्वचा असून काही जातीतील घोरपडींची त्‍वचा कठिण व जाड असते. घोरपडीची त्वचा साधारणत: खरबरीत व जाड असून हनुवटीच्या खाली बारीक त्वचा असते. तिचे दात तीक्ष्ण असून पायांची बोटे मोठी असतात. शेपूट बारीक व लांब असते. हा प्राणी अत्यंत चपळ असतो.घोरपडीचे मांस फार रूचकर असते असे म्हटले जाते. घोरपडीस पोहता येते. ती पोहताना तिच्‍या शेपटीचा उपयोग वल्‍ह्यासारखा करते. ती श्वास रोखून पाण्याखाली बराच वेळ राहू शकते. तिच्‍या शरिराचा रंग हिरवट असतो. घोरपड हा प्राणी दिसायला भयंकर असला तरी तो भित्रा असतो. मात्र संकटात सापडल्यास घोरपड मागील पायावर उभी राहते आणि अंग फुगवून मोठा आकार धारण करते. जोराने फुस्कारते, शेपटीचा तडाखा देते किंवा दातांनी चावा घेते. घोरपड जुलै ते सप्टेंबर या काळामध्ये बिळात किंवा वाळवीच्या वारुळात पंचवीस ते तीस अंडी घालते. अंडी घालून झाल्यावर ती पालापाचोळ्याने बीळ बंद करून निघून जाते. बिळातील उष्णतेमुळे अंडी उबतात. घोरपड वेगाने पळू शकते. ती पळताना तिची शेपटी वर उचलते. घोरपड दिवसा शिकार करते. पक्षी व त्यांची अंडी, उंदीर, सरडे, साप, मासे, कवचधारी प्राणी व लहानमोठे कीटक यांवर ती उपजीविका करते. वसई येथील जंगली भागांमध्‍ये विविध जातींच्‍या घोरपड आढळतात.
औषधी उपयोग
घोरपड़ीपासून एक विशिष्ट प्रकारचे तेल बनवण्यात येते. ते तेल सांधेदुखी वर लावल्यास सांधेदुखी पूर्णपणे बरी होते असा समज आहे. घोरपडीचे तेल वातविकारांवर उपयोगी पडते अशा गैरसमजुतीतून घोरपडींची हत्या केली जाते
इतर उपयोग
महाराष्‍ट्रातील दिमडी या वाद्यासाठी घोरपडीचे कातडे वापरले जात असे
तानाजीच्या ऐतिहासिक घोरपडीचे नाव ‘यशवंती’ होते. मावळे तिच्या साहाय्याने सिंहगड चढले, असे म्हणतात. त्यातील सत्याचा भाग किती, हा प्रश्न बाजूला ठेवला तरी कातळाला किंवा जमिनीला घट्ट चिकटून राहण्याचा गुण घोरपडीत असतो. घोरपड तिच्‍या नखांनी खडकसदृश्‍य कठिण भागास घट्ट धरून राहू शकते. म्हणून पूर्वीच्‍या काळी किल्ल्यांवर, अथवा उंच भूस्‍तरांवर चढताना घोरपडीच्‍या कमरेस दोर बांधून तिचा चढाईसाठी उपयोग करून घेत होते. एखाद्या बिळात किंवा कडेकपारीत लपलेली घोरपड तिचे अंग फुगवते, तेव्हा तिला तेथून ओढून बाहेर काढणे अतिशय कठीण असते. तिच्या ह्या गुणधर्मामुळे घोरपडीला ‘चिकटा’ असेही म्हणतात. ज्ञानेश्वरीत एका ओवीत, पारधी लोक शिकारीला जाताना जाळे, वागुर, कुत्री, ससाणा, भाले यांबरोबर घोरपडही घेऊन जातात – असे वर्णन आले आहे : पाशिकें, पोंतीं, वागुरा | सुणीं, ससाणें, चिकाटी खोचरा | घेऊनि निघती डोंगरा | पारधी जैसे || १६.३४५ काहींच्या मते, पारधी लोक पक्ष्यांना पकडण्यासाठी चिकट पदार्थ लावलेला जो बांबू बरोबर नेतात, त्याला चिकटा म्हणतात.
भाषा व साहित्य
घोरपडीत नर व मादी असतात, परंतु मराठीत घोरपड हा शब्द स्त्रीलिंगी रूपातच वापरला जातो. त्यामुळे ‘सशाचं स्त्रीलिंग काय?’ त्याप्रमाणे ‘पालीचे किंवा घोरपडीचे पुल्लिंग काय?’ असा प्रश्न पडतो. . घोरपड दिसायला कुरूप असते; म्हणून एखाद्याचे कुरूप स्त्रीशी लग्न लागले गेले, तर ‘घोरपड गळ्यात बांधली गेली’ असे म्हटले जाते. त्याच अर्थाने पुलंच्या बटाट्याच्या चाळीतील राघुनाना त्यांच्या कन्येस पुण्यातून लिहिलेल्या पत्रात म्हणतात, ‘मला माणसे ऐतिहासिक दिसू लागली. कोणी मिशीवाला गेल्यास तो नरवीर तानाजी वाटून त्याची घोरपड पाहू लागलो, तो त्याची बायको मागून जाताना आढळे.’ घोर याचा अर्थ चिंता किंवा काळजी. त्यावरून जिवाला घोर पडणे म्हणजे काळजी वाटणे असा वाक्प्रचार रूढ झाला आहे.
संदर्भ
वर्ग:प्राणी वर्ग:सरपटणारे प्राणी
ऱ्हस्वदृष्टी
वर्ग:आरोग्य
इ.स. १६५२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६५२ वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पॅराशूट रेजिमेंट
द पॅराशूट रेजिमेंट हे भारतीय सेनेतील एक् सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजमेंटचा दर्जा देण्यात आला.
इतिहास
भारतीय सैन्याच्या द पॅराशूट रेजिमेंट या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. भारतीय सैन्याची यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
सन्मान व पदके
द पॅराशूट रेजिमेंट या दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
हेही पहा
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
सिंदेवाही तालुका
सिंदेवाही हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील चंद्रपूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
टाकळीबुद्रुक
टाकळीबुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
पांढरा कुडा
वनस्पतीशास्त्रीय नाव: १.Holarrhena pubescence Wall. २. Holarrhena antidysenterica
कुळ: करवीर कूळ (Apocynaceae)
नाम:- (सं.) कुटज; (हिं.) कुरेया; (बं.) कुर्ची; (काश्मिरी) कोर; (गु.) कडो; (ता)कुटचप्पालै; (ते.) काककोडिसे; (क.) कोरिसिगिन; (इं.) Conessi.
वर्णन
पांढऱ्या कुड्याचे झुडुप किंवा लहान वृक्ष असतो. ही झुडुपे कोंकणात पुष्कळ असतात. यांस पांढऱ्या फुलांचे घोस येतात. फळ सुमारे हातभर लांब व बारीक शेंग असते. शेंगा जोडीने येतात, पण घोस नसतात. साल करड्या रंगाची व पोचट; मूळ वेडेवाकडे, खडबडीत व उदी रंगाचे, बिया जवासारख्या. पांढऱ्या कुड्याच्या बियांस कडवा इंद्रजव म्हणतात. बियांची चव कडू व जरा तुरट. औषधांत मुळाची साल व बिया वापरतात.
रसशास्त्र
पांढऱ्या कुड्याच्या सालींत एक फार कडू द्रव्य आहे. ते गुळवेलीच्या सत्त्वाप्रमाणे जमविता येते. हे पिठासारखे असून क्षारधर्मी आहे. हे अल्कोहोलमध्ये व पाण्यात सहज मिसळते. परंतु पाण्यात जरासे अम्लद्रव्य असल्यास विशेष मिसळते. बियांत तेल व एक कणीदार कडू द्रव्य आहे.
धर्म
कुड्याची साल कोयनेलप्रमाणे कडू असते. ती दीपक, स्तंभक, वारंवार येणाऱ्या तापाला प्रतिबंध करणारी, व ताकद देणारी आहे.. बिया वायुहर असून, स्तंभक आणि ज्वरघ्नही आहेत. सालींत आणि बियांत रक्तसंग्राहक आणि वेदनाशामक आहेत. बिया भाजल्याने त्यांतील संग्राहक गुण वाढतो.
संदर्भ
औषधीसंग्रह- डॉ. वा.ग.देसाई
वर्ग:वनस्पती वर्ग:औषधी वनस्पती
गादो-गादो
गादो-गादो (मराठी लेखनभेद: गादो गादो, गादोगादो ; भासा इंदोनेसिया: Gado-gado ;), किंवा लोतेक (सुंदी, जावी: Lotek ;), हे इंडोनेशियात प्रचलित असलेले, शेंगदाण्याचा सॉस घालून बनवले जाणारे भाज्यांचे सलाड आहे. यात सहसा कच्च्या काकड्या, लेट्यूस, उकडलेले बटाटे, उकडलेले फणसाचे गरे, उकडून सोललेल्या अंड्यांचे काप, अर्ध-उकडलेल्या फरसबीच्या शेंगा, मोड आलेली कडधान्ये, हे घटकपदार्थ एकत्र मिसळून त्यांत दाण्यांचा दाट सॉस भरपूर प्रमाणात मिसळून सलाड एकत्र कालवले जाते. दाण्याच्या सॉसाच्या खाऱ्या, आंबट-गोड अश्या संमिश्र चवींमुळे गादो-गादोची चव चटकदार खारी-आंबट-गोड बनते.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंडोनेशियन खाद्यपदार्थ
इ.स. १६५१
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६५१ वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मार्च ७
बाह्य दुवे
मार्च ५ - मार्च ६ - मार्च ७ - मार्च ८ - मार्च ९ - (मार्च महिना)
लिंबायत विधानसभा मतदारसंघ
लिंबायत विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
वाणगाव रेल्वे स्थानक
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
शिवनेश्वर देवस्थान
वर्ग:हिंदू मंदिरे वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे
भारतीय क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९८०-८१
भारत क्रिकेट संघाने जानेवारी - फेब्रुवारी १९८१ दरम्यान तीन कसोटी सामने खेळण्यासाठी ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला होता. कसोटी मालिका १-१ अशी बरोबरीत सुटली. कसोटी मालिकेव्यतिरिक्त भारताने ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडसह एकदिवसीय तिरंगी मालिकेत देखील भाग घेतला.
३री कसोटी
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील क्रिकेट वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे
पिच्हिलेमु
पिचिलेमू हे मध्य चिलीमधील प्रशासकीय उप-विभागात मोडणारे शहर आहे. तसेच 'कार्डिनल कॅरो प्रोव्हिंस'ची राजधानी आहे. ह्या प्रांतात जवळपास २२ गावे आहेत. हे शहर चिलीची राजधानी असलेल्या सान्तियागो शहराच्या नैऋत्येस वसलेले आहे. २०१२पर्यंत सान्तियागोची लोकसंख्या १३००० होती.
वर्ग:चिलेमधील शहरे
हस्तपूर
हस्तपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
डेट्रॉईट लायन्स
डेट्रॉईट लायन्स हा अमेरिकेच्या डेट्रॉईट ह्या शहरात स्थित असलेला एक व्यावसायिक अमेरिकन फुटबॉल संघ आहे. हा संघ नॅशनल फुटबॉल लीगच्या एन.एफ.सी. नॉर्थ गटामधून खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:नॅशनल फुटबॉल लीग संघ लायन्स
बफेलो बिल्स
बफेलो बिल्स हा अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क राज्यातील बफेलो ह्या शहरात स्थित असलेला एक व्यावसायिक अमेरिकन फुटबॉल संघ आहे. हा संघ नॅशनल फुटबॉल लीगच्या ए.एफ.सी. ईस्ट गटामधून खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:नॅशनल फुटबॉल लीग संघ वर्ग:बफेलो, न्यू यॉर्क
दापुराबुद्रुक
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
जून १८
बाह्य दुवे
जून १६ - जून १७ -  जून १८ -  जून १९ - जून २० (जून महिना)
कुसुंब
कुसुंब हा वृक्ष शहरात कमी प्रमाणात आढळतो. कुसुंब हा मुळातच भारतीय उपखंडातील वृक्ष आहे. तो हिमालयाच्या पायथ्यापासून दक्षिणेकडे संपूर्ण भारतभर आढळतो. हा उष्णकटीबंधातील वृक्ष असल्याने कोरड्या हवेत असला तरी त्याला दमट हवामान जास्त मानवते. भारताशिवाय श्रीलंका, मलेशिया, जावा इ. ठिकाणी देखील यांचे वास्तव्य आढळते. कुसुंब हा ५०-६० फुट उंची पर्यत सहज वाढतो. हा दाट सावली देणारा वृक्ष आहे. याच्या दाट पानाच्या रचनेमुळे झाडाखाली दाट गारवा असतो. याच्या फांद्या झाड करड्या रंगाच्या असून याचे खोड मध्यम उंचीचे असते. अगदी ८-१० फुटापासून फांद्यांचा पसारा सुरू होतो. कुसुंबाची पाने ही संयुक्त पर्णदले असून पाने एकाच बिंदू वरून समोरासमोर येतात. त्यामुळे दोनी बाजूकडील पानाची संख्या समप्रमाणात असते. एका पर्णदलात साधारणपणे ३- जोड्या असतात. पाने गर्द लाल रंगाची असून हा रंग बरेच दिवस टिकून राहतो. हळूहळू पावसाला सुरुवात होते आणि पावसाच्या पाण्यात सचैल स्नान करून झाड आपले रूप हळूहळू बदलू लागते आणि कुसुंब४ जंगलाच्या हिरव्या रंगात हरून जाते. पावसाळ्यात पिवळ्या रंगाच्या छोट्या छोट्या फुलांचे तुरे झाडावर बहरू लागतात. फुलांचा आकार कपासारखा असून, बाह्य भाग चार ते सहा भागात विभागाला असल्याने पाकळ्या सारखा दिसतो लांबकोळया फळांच्या टोकावर चार पाच काटे दिसू लागतात. ही फळे पावसाळ्यात परिपक्व होतात. या फळांमध्ये आंबट-गोड असा गर असतो. या फळांमध्ये चपट्या, गोलाकार, अर्ध्या ते एक ग्रॅम वजनाच्या एक ते दोन बिया असतात. या बियांच्या गरामध्ये आठ ते बहात्तर टक्के एवढा तेलाचा अंश असतो. लॅटीन भाषेत याचा अर्थ तेलयुक्त किवा तेलाने समृद्ध असा आहे. भारतामध्ये याला याच नावाने ओळखले जाते. संस्कृत मध्ये याला मुकुलक, रक्ताम्र तसेच लाक्षावृक्ष असे म्हणतात. कुसुंब हा औषधोपयोगी वृक्ष असून, सालीचा तसेच तेलाचा औषधामध्ये वापर होतो. या तेलाचा वापर साबण तसेच केशकाल तेल तयार करण्यासाठी होतो. हे तेल निर्यात करणारा भारत हा प्रमुख देश आहे. या तेलाचे भारतातील वार्षिक उत्पादन ४ ते ५ हजार टन असून, हे तेल आयात करणारा जर्मनी हा प्रमुख देश आहे. या झाडांची लागवड बियांपासून तसेच मुळापासून जे अंकुर फुटतात त्यापासून करता येते. या झाडांची लागवड वनखात्याकडून जंगलाच्या परिसरात होते.
संदर्भ
मुंबईची वृक्षराजी प्रकाशक =मुग्धा कर्णिक
वर्ग:वनस्पती
टी.ए. शेखर
तिरुमलै अनंतपिल्लै शेखर.
शेखर, टी.ए. शेखर, टी.ए. शेखर, टी.ए.
बहिष्कृत हितकारिणी सभा
अस्पृश्यांच्या उन्नतीसाठी सामाजिक चळवळ उभी करण्याच्या दृष्टीने डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी २० जुलै १९२४ रोजी मुंबई येथे ‘बहिष्कृत हितकारिणी सभे’ची स्थापना केली. सामाजिक व राजकीयदृष्ट्या तळागाळात फेकल्या गेलेल्यांना भारतीय समाजातील इतरांच्या बरोबर आणणे, हे ह्या सभेचे ध्येय होते. अस्पृश्यांना समाजाबाहेर ठेवून, त्यांना नागरी, धार्मिक वा राजकीय हक्क देण्यात आले नव्हते. त्यांच्या अधिकारांप्रती त्यांच्यामध्ये जागृती निर्माण करणे हा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा उद्देश होता. आपल्या समाजाच्या वतीने डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी सायमन कमिशनकडे एक पत्र सादर केले व त्यात त्यांनी मागासवर्गीयांसाठी नामनिर्देशन तत्त्वावर जागा आरक्षित ठेवण्यासंबंधीची मागणी केली. त्यात त्यांनी भूदल, नौदल व पोलीस खात्यात मागासवर्गीयांची भरती करण्यासंबंधीचीही मागणी केली होती. सभेमार्फत अस्पृश्यांच्या कल्याणासाठी शाळा, वसतिगृहे व ग्रंथालये सुरू करण्यात आली.
डॉ. आंबेडकरांचे शैक्षणिक कार्य
कनिष्ठ जातीतील लोकांमध्ये शिक्षणाचा प्रसार व्हावा व त्यांची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारावी म्हणून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी ‘बहिष्कृत हितकारिणी संघटनेची’ स्थापना केली. या संघटनेच्या वतीने सोलापूर येथे जानेवारी ४, इ.स. १९२५ रोजी एक वसतिगृह सुरू करून दलित, गरीब विद्यार्थ्यांना निवास, भोजन, कपडे व शैक्षणिक, साधनसामग्री पुरवली. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी या वसतिगृहास सोलापूर नगरपालिकेकडून रू. ४००००/–चे अनुदान मिळवून दिले. या संस्थेने ‘सरस्वती विलास’ नावाचे मासिक व एक मोफत वाचनालयही सुरू केले.
बाह्य दुवे
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे पक्ष व संघटना वर्ग:इ.स. १९२४ मधील निर्मिती
इ.स. १६५०
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६५० वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कळंबर
कळंबर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
प्रिंटर
डॉट मेट्रिक्स प्रिंटर
संगणकाच्या संदेशा प्रमाने पिन्स रिबिन वर जलद गतीने आघात करतात त्या मुळे कागदावर टीबाच्या स्वरूपात अक्षरे उमटतात. पण प्रिंटिंगच्या वेळी खुप मोठा आवाज करत प्रिंटिंग करतात. बँकेच्या ठिकाणी अशाच प्रकारचे प्रिंटर वापरले जातात
इंक जेट प्रिंटर
इंकच्या तुषार सूक्ष्म छिद्रांच्या नॉझल्सने कागदावर उडवले जातात. यात नोझल्सच्या मदतीने योग्य प्रमाणात चार प्राथमिक रंग मिसळुन रंगित प्रिंट करता येते.
लेझर प्रिंटर
हा प्रिंटर छपाईसाठी लेझर किरणांचा वापर करतो.. संगणकाकडून येणाऱ्या माहितीनुसार लेझर किरण सतत गोल फिरणाऱ्या ड्रमवर पडतात. या लेझर किरणांमुळे ड्रमवर स्थिर विद्युत प्रभाराचे ठिपके तयार होतात. ड्रमच्या लगत असलेली कोरड्या शाईची भुकटी (टोनर) ड्रमवरील विद्युत् प्रभारित कागदावर मजकुराच्या ओळी किवा चित्राचे भाग तयार करते..
झेराॅक्स, स्कॅनर, प्रिंटर, फॅक्स अशा सर्व गोष्टी एकात मिळणाऱ्या ऑल इन वन (All In One ) प्रिंटरला सध्या जास्त मागणी आहे.
चित्रदालन
वर्ग:संगणक अभियांत्रिकी
लेस्टर बी. पियरसन
लेस्टर बोल्स माइक पियरसन कॅनडाचा नोबेल पारितोषिक विजेता पंतप्रधान होता.
बाह्यदुवे
वर्ग:कॅनडाचे पंतप्रधान वर्ग:नोबेल शांतता पारितोषिकविजेते वर्ग:इ.स. १९७२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑलिंपिक खेळ वेटलिफ्टिंग
वेटलिफ्टिंग हा खेळ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये १८९६ च्या पहिल्या आवृत्तीपासून तीन अपवाद वगळता प्रत्येक वेळा खेळवला गेला आहे. महिलांचे वेटलिफ्टिंग २००० सालच्या स्पर्धेपासून भरलवे जात आहे.
प्रकार
खेळाडूच्या वजनानुसार तो खालीलपैकी एका वर्गात घातला जातो.
पदक तक्ता
भारताच्या कर्णम मल्लेश्वरीने २००० सालच्या सिडनी ऑलिंपिकमध्ये ६९ किलो गटात कांस्य पदक जिंकले होते.
वे
राष्ट्रीय महामार्ग ८ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग ८ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे. १,४२८ किमी धावणारा हा महामार्ग भारताची राजधानी दिल्लीला भारताची आर्थिक राजधानी मुंबईशी जोडतो. गुरगांव, जयपुर, अजमेर, उदयपुर, अमदावाद, वडोदरा व भरुच ही रा. म. ८ वरील काही महत्त्वाची शहरे आहेत. रा. म. ८ हा भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरणाने हाती घेतलेल्या सुवर्ण चतुष्कोण प्रकल्पाचा एक भाग आहे. दिल्ली-गुरगांव द्रुतगतीमार्ग व राष्ट्रीय द्रुतगतीमार्ग १ (राष्ट्रीय द्रुतगतीमार्ग १) हे रा. म. ८ चे भाग आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन) वर्ग:महाराष्ट्रामधील राष्ट्रीय महामार्ग
स्ट्रायकर (चित्रपट)
वर्ग:इ.स. २०१० मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
मॅकॅनाईज्ड इन्फंट्री रेजिमेंट
इतिहास
भारतीय सैन्याच्या मॅकॅनाईज्ड इन्फंट्री रेजिमेंट या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. भारतीय सैन्याची यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
सन्मान व पदके
मॅकॅनाईज्ड इन्फंट्री रेजिमेंट या दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
हेही पहा
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
मूल तालुका
मूल हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील चंद्रपूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, १९७२-७३
इंग्लंड क्रिकेट संघाने मार्च १९७३ मध्ये तीन कसोटी सामने खेळण्यासाठी पाकिस्तानचा दौरा केला. कसोटी मालिका ०-० अशी बरोबरीत सुटली.
३री कसोटी
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
सुरत पूर्व विधानसभा मतदारसंघ
सुरत पूर्व विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
इ.स. १६४८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६४८ वर्ग:इ.स.च्या १६४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
विकिमीडिया फाउंडेशन
विकिमिडिया फाउंडेशन (इंग्लिश: Wikimedia Foundation, Inc., विकिमीडिया फाउंडेशन, इन्कॉ. ;) ही ना-नफा तत्त्वावर चालवण्यात येणारी व सॅन फ्रान्सिस्को, अमेरिका येथे मुख्यालय असलेली संस्था आहे. ही संस्था विकिपीडिया, विक्शनरी, विकिक्वोट्स, विकिबुक्स, विकिमीडिया कॉमन्स, विकिस्पीशीज, विकिवर्सिटी, विकिमीडिया इन्क्युबेटर व मेटा-विकी या प्रकल्पांचे आर्थिक व इतर व्यवस्थापन करते
बाह्य दुवे
वर्ग:विकिपीडिया वर्ग:विकिमीडिया फाउंडेशन
Wikimedia
हातगाव
हातगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
बोईसर रेल्वे स्थानक
बोईसर हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम रेल्वे मार्गावरील मोठे रेल्वेस्थानक आहे. येथे सगळ्या लोकलगाड्या आणि अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्या थांबतात. तसेच येथून वसईकडे जाणाऱ्या डीझेल मेमू गाड्या निघतात.
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
दापुराखुर्द
दापुराखुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
टाकळी खुर्द (नांदगाव)
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ज्यो हम्फ्रीस
जोसेफ ज्यो हम्फ्रीस (मे १९, इ.स. १८७६ - मे ७, इ.स. १९४६) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून तीन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
हंफ्रीस, ज्यो हंफ्रीस, ज्यो हंफ्रीस, ज्यो वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लालजी देसाई
लालजी देसाई {इ.स. १९२६ - १३ जानेवारी, इ.स. २००९) हे मराठी गायक होते.
लालजींचे खरे नाव वासुदेव होते. बालगंधर्वांची गायकी गाणारे लालजी अशी त्यांची ओळख होती. शास्त्रीय संगीताचे पद्धतशीर शिक्षण घेतले नसतानाही लालजींनी बालगंधर्वांची पदे ऐकून आत्मसात केली होती. बालगंधर्वांना दैवत मानणारे लालजी यांनी मराठी संगीत रंगभूमीवरही गंधर्व गायक म्हणून नावलौकिक मिळवला होता.
आपल्या जोहार मायबाप या प्रसिद्ध गाण्याचेच नाव त्यांनी आपल्या आत्मचरित्राला दिले. आरवलीचा वेतोबा हे त्यांचे देवस्थान आणि श्रद्धास्थान होते. त्यांच्या आत्मचरित्रात त्या देवतेचा उल्लेख वारंवार येतो.
पुलंचा लालजींच्या संदर्भातला एक किस्सा
'वाऱ्यावरची वरात'चा रवींद नाट्य मंदिरातला रात्रीचा प्रयोग चालू होता. लालजी देसाई त्यांचे नाटकातील काम संपवून घाईघाईने घरी जायला निघाले होते. दुसऱ्या दिवशी त्यांचे लग्न होते. विंगेत उभे असलेल्या पु.ल.देशपांडे यांनी अंधारातच लालजींचा हात पकडला आणि म्हणाले... 'प्रयोग संपेपर्यंत थांब!' लालजींना कळेना. प्रयोग संपला. पण पुलंनी पडदा पुन्हा उघडायला लावला. लालजींचा हात धरून ते त्यांना रंगमंचावर घेऊन आले आणि प्रेक्षकांना म्हणाले, "उद्या याची 'वरात' निघणार आहे, पण तो आजच 'वाऱ्यावर' स्वार होऊन आला आहे"...आणि प्रेक्षकांनी टाळ्यांचा कडकडाट केला.
दूरदर्शनवर मुलाखती
लालजी देसाई यांच्या दूरचित्रवाणीवर अनेक मुलाखती झाल्या. त्यांतील एका मुलाखतीत ते प्रांजळपणे सांगून मोकळे झाले की, 'मी कुणाकडे गाणं शिकलो नाही. आवाज सांभाळण्यासाठी कुठली पथ्येही मी पाळत नाही. सतत रियाझही नाही. एकच करतो ते म्हणजे फक्त माझ्या दैवताचं म्हणजे बालगंधर्वांचं पूजन'.
नाट्यकारकीर्द
वाऱ्यावरची वरात नाटकाच्या आधी दुसऱ्या नाटकात काम करण्यासाठी पु.ल. देशपांडे यांनी लालजींना बोलावले होते. आपण गाणं चांगलं गाऊ पण अभिनय म्हणजे महाकठीण, असे लालजींना वाटत होते. तरी पुलंच्या आग्रहाखातर हे तिथे गेले आणि तिथे गेल्यावर विजया मेहता, अरविंद देशपांडे यांच्यासारखे दिग्गज पाहिल्यावर लालजींची इतकी भंबेरी उडली की ते तालीम सोडून घरी पळून आले.
लालजी यांनी गायलेली नाट्यगीते
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू
सहार
सहार मुंबईच्या अंधेरी उपनगरात वसतो. हा एक जुना ईस्ट इंडियन गाव आहे.१९८० मध्ये छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ सहार आंतरराष्ट्रीय टर्मिनल उघडण्याच्या परिसरात त्यानंतरच्या शहरी विकास झपाट्याने झाला. त्याच्या जवळील क्षेत्रात विलेपार्ले, मरोळ, चकाला आणि साकीनाका आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुंबईची उपनगरे
आकोला
आकोला हे महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील पाथर्डी तालुक्यात एक गाव आहे. आडगाव हे नगर तालुक्यातील गांव आहे. गावात भव्य मंदिर आहे. गावाची लोकसख्या २९७८ आहे.
आकोला या नावासारखीच अन्य गावे
खडगाव, खाडगाव, घोडेगाव, धडगाव, धाडीगाव, पाडेगाव, भडगाव, मडगाव, येडगाव, वडगाव (दर्या, बुद्रुक, मावळ, शेरी),
स्थान
महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर जिल्ह्यामधील  अहमदनगर  पाथर्डी तालुक्यात  हे गाव असून  गावापासून जिल्ह्याचे ठिकाण अहमदनगर सुमारे ४० कि.मी. अंतरावर आहे. गावापासून तालुक्याचे ठिकाण खटाव सुमारे २४ कि.मी. अंतरावर आहे. जवळच्याच गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे ४०८० हेक्टर आहे.
रस्ता
गावचा पिन कोड ४१४१०६ आहे. दळणवळणासाठी एसटी बसची सुविधा गावात आहे. गावात रेल्वे स्टेशन नाही. गाव राष्ट्रीय महामार्गालगत नाही, मात्र राज्य मार्गालगत व जिल्हा मार्गालगत आहे.
बाजार
गावात दैनिक बाजार व आठवडे बाजार आहेत. गावात सार्वजनिक वाचनालय आहे. गावात वर्तमानपत्रे मिळतात..
प्रमुख रस्ते
गावापासून नगर व पाथर्डी रस्ता तसेच  असे गावच्या लगत जाण्यासाठीचे प्रमुख जोड रस्ते आहेत.
ग्रामपंचायतीतील समित्या
१) ग्रामआरोग्य, पोषण, पाणीपुरवठा, स्वच्छता कमिट्या
२) ग्रामदक्षता कमिटी
४) संत गाडगेबाबा ग्रामस्वच्छता कमिटी
ग्रामपंचायतीकडून दिल्या जाणाऱ्या सेवा
1) रहिवाशी दाखला 2)  दारीद्यरेषेखालील दाखला 3) मृत्यृ  दाखला
4) वीज ना हरकत दाखला 5)  हयातीचा दाखला 6) नो थकबाकीचा दाखला
7) लाभ न घेत्तल्याचे प्रमाणपत्र
8) जन्म-मृत्यृ अनुउपल्बधता प्रमाणपत्र 9)  शौचालयाचा दाखला
10) घरगुती नळ जोडणी अर्ज 11) चांगल्या वर्तणुकीचा दाखला
पशुवैद्यकीय दवाखाना
गावात पशूंच्या उपचारांसाठी एकही दवाखाना नाही.
ब्रह्मपुरी
ब्रम्हपुरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या चंद्रपूर जिल्ह्यातील एक अतिमहत्त्वाचे शहर आहे. हे शहर जिल्ह्यात अतिशय शांत शहर म्हणून ओळख असलेले हे शहर, जिल्ह्याच्या ईशान्य सीमेवर वसले आहे. शहराचा विस्तार झपाट्याने होत आहे, परिसरात शिक्षणाचे माहेरघर अशी ब्रम्हपुरी शहराची ओळख आहे. या शहराची लोकसंख्याही झपाट्याने वाढत आहे. जवळपासच्या ग्रामीण तथा शहरी लोकांसाठी ब्रह्मपुरी शहर हे वैद्यकीय सोयी-सुविधांसाठी खूपच छान आहे. आठवडी बाजार, उत्तम बाजारपेठ, भव्य कापड दुकान ,सुंदर आणि स्वच्छ शहर.
आकोला
हॉंस्पिटल – वैद्यकीय सेवा
गावामध्ये प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र असून गावापासुन सहा कि.मी. अंतरावर मायणी या ठिकाणी प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे.
ब्रह्मपुरी
इतिहास
१८५४मध्ये जेव्हा स्वतंत्र चांदा (सध्याचे चंद्रपूर) जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली, तेव्हा १८७४मध्ये ब्रम्हपुरी तालुक्याची बनला. सुरुवातीला चांदा जिल्ह्यामध्ये केवळ वरोरा, मूल, ब्रम्हपुरी आणि चांदा तालुक्यांचाच समावेश होता. त्यानंतर १९०५ मध्ये चांदा आणि ब्रम्हपुरी तालुक्यातील जमीनदारी मालमत्ता हस्तांतरित करून गडचिरोली हा नव्या तालुका निर्माण झाला.
आकोला
सार्वजनिक कार्यक्रम
या गावामध्ये यात्रा,आरोग्य शिबिरे, रक्तदान शिबिरे तसेच इतर सार्वजनिक कार्यक्रम होतात.
ब्रह्मपुरी
इतिहास
ब्रम्हपुरी शहरामध्ये इंग्रजांच्या काळातील टेनिस क्लब आहे. तसेच ब्रिटिश काळातील अनेक वास्तू शहराच्या पारतंत्र्यापूर्वी असणाऱ्या त्यांच्या अस्तित्वाची जाणीव करून देत मोठ्या थाटात उभ्या आहेत. या शहराच्या चारही बाजूंनी १०० कि.मी.पर्यंत कोणतेही मोठे शहर नाही.
आकोला
गावातील शाळा
गावाजवळ नवमहाराष्ट्र विद्यालय हे विद्यालय असून येथे इयत्ता ५ वी ते १०वी पर्यंतचे वर्ग आहेत. गावामध्ये एक प्राथमिक शाळाही आहे.
ब्रह्मपुरी
इतिहास
गेल्या अनेक दशकांपासून चंद्रपूर जिल्ह्याचे विभाजन करून नव्या ब्रम्हपुरी जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात यावी अशी मागणी जोर धरत आहे.
आकोला
गावातील शाळा
वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील गावे वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील गावे
ब्रह्मपुरी
इतिहास
१९८२ मध्ये चंद्रपूर जिल्ह्याचे विभाजन करून नव्या ब्रम्हपुरी जिल्ह्याच्या निर्मितीची घोषणा करण्यात आली होती. परंतु राजकीय दबावामुळे असो, वा प्रशासकीय सोयीसाठी एका रात्रीतूनच निर्णय बदलला गेला आणि ब्रम्हपुरी ऐवजी गडचिरोली हा नवा जिल्हा बनला.
भूगोल व हवामान
ब्रम्हपुरी शहर समुद्रसपाटीपासून २३० मीटर उंचीवर आहे. शहराचे हवामान सामान्यतः उष्ण व कोरडे आहे. उन्हाळ्यामध्ये तापमानाचा पारा ४७°C पर्यंत जातो तर हिवाळ्यामध्ये ७°C पर्यंत खाली घसरतो. ब्रह्मपुरीची जगातील सर्वात उष्ण शहर म्हणून2022 मध्ये नोंद घेतली गेली.
ब्रम्हपुरी शहरामध्ये पर्जन्याचे प्रमाण खूप आहे, एका दिवसात २०२ मिलिमीटर पर्जन्याचा विक्रम १३ जुलै २०१३ रोजी नोंदविण्यात आला, यापूर्वी २४ तासातील केवळ १३१ मिलिमीटर पावसामुळे संपूर्ण चंद्रपूर शहर पाण्याखाली आले होते, तेव्हा ३०० मिमी पेक्षा जास्त पाऊस पडूनही ब्रम्हपुरी शहरामध्ये पुराची स्थिती निर्माण झाली नाही, इथे कितीही पाऊस पडला तरी ब्रम्हपुरीत पूरस्थिती उद्भवत नाही हे ब्रम्हपुरी शहराचे वैशिष्ट्य आहे.
लोकसंख्या
सन २००१ च्या शिरगणतीनुसार ब्रम्हपुरीची लोकसंख्या ३१,२०७ इतकी आहे.
पर्यटन
पर्यटनाच्या बाबतीत हा परिसर मागासलेला असला तरी गेल्या काही वर्षातील घडामोडी लक्षात घेता महाराष्ट्र शासन सुद्धा या भागामध्ये पर्यटनाचा विकास करण्यात उत्सुक आहे असे दिसते. ब्रम्हपुरी शहराच्या वायव्य सीमेवर वसलेल्या धम्म प्रचार केंद्र, धम्मभूमी नामक संस्थेला महाराष्ट्र शासनाने पर्यटन स्थळाचा दर्जा दिला आहे. त्या क्षेत्राचा विकासही पर्यटन स्थळ म्हणून होताना दिसत आहे. धम्मभूमी परिसर हा उपवन संरक्षक, वनविभाग ब्रम्हपुरी यांच्या सरकारी बंगल्याच्या मागे शिवाजी नगर मार्गावर आहे.
उत्सव
हिंदू, बौद्ध व इस्लाम हे शहरातील लोकांचे प्रमुख धर्म आहेत. तसे असले तरी या शांतताप्रिय शहरामध्ये सर्व जाती धर्माचे लोक गुण्यागोविंदाने एकमेकांच्या सण - उत्सवांमध्ये सहभागी होत असतात.
गणपती उत्सव
ब्रम्हपुरीमध्ये गणेश उत्सव खूप वर्षापासून उत्साहाने साजरा केला जातो. माननीय बाबा खानोरकर हे या उत्सवाचे जनक आहेत. हा उत्सव जवळजवळ १० दिवस चालतो .या गणपती उत्सवाला "ब्रम्हपुरीचा राजा" असे म्हणतात. गणेश उत्सव हा ब्रम्हपुरीकरांसाठी खूप मनोरंजनाचा आणि उत्साहाचा असतो, या उत्सवामध्ये लाखोंच्या संख्येने नागरिक असतात. ब्रम्हपुरी, नागभीड ,सिंदेवाही, सावली तसेच गडचिरोली जिल्ह्यातील कुरखेडा ,देसाईगंज, आरमोरी ,भंडारा जिल्ह्यातील लाखांदूर त्याचप्रमाणे सभोवतालील नागरिक हा गणेशोत्सव बघायला येतात.
बौद्ध सण व उत्सव
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंतीनिमित्त शहराच्या प्रत्येक भागातून रात्री भव्य फेऱ्या काढल्या जातात व ब्रह्मपुरीतल्या भीमनगर येथील डॉ. बाबासाहेब यांच्या पुतळ्याला वंदन करून परत जातात. तर गेल्या काही वर्षांपासून या दिवशी २४ तास अभ्यासस्पर्धेचे आयोजन केले जाते.
ख्रिस्ती सण व उत्सव
शहरातील लोकांना ख्रिस्ती सणांचे कायम आकर्षण राहिले आहे. शहरामध्ये ख्रिस्ती लोकसंख्या अतिशय विरळ असली, तरी नाताळाच्या वेळेस प्रभू येशू ख्रिस्तांचे दर्शन घेण्यासाठी चर्चमध्ये खूप गर्दी असते. ख्रिस्तानंद एज्युकेशन सोसायटीद्वारा संचालित ख्रिस्तानंद कॉन्व्हेंट स्कूल आणि ख्रिस्तानंद रुग्णालयात ख्रिस्त जन्मानिमितत्त भरलेल्या प्रदर्शनात बघ्यांची गर्दी असते.
हिंदु सण व उत्सव
ब्रम्हपुरीकरांचा प्रमुख उत्सव म्हणजे गणेशोत्सव. सर्व ब्रम्हपुरीकर गणेशोत्सवाची वर्षभर वाट बघत असतात. माजी आमदार बाबासाहेब खानोरकर यांच्या नेतृत्वाखाली स्थापन झालेल्या सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ, तर माजी नगराध्यक्ष अशोक भैय्या यांच्या नेतृत्वाखाली स्थापन झालेले ने. हि. गणेशोत्सव मंडळ ही दोन प्रमुख गणेशोत्सव मंडळे आहेत. तर धुम्मनखेडा येथील गणेशोत्सव सर्वांना जास्त आवडत असून याच्या विसर्जनाची शहर वासी आवर्जून वाट बघत असतात.
त्याचप्रमाणे प्रत्येक चौकामध्ये होळी पेटवून होळी, रंगपंचमी ,बैलपोळा, दिवाळी, नागपंचमी, नवरात्री उत्साहाने साजरे करतात.
बहुजन रिपब्लिकन एकता मंच
बहुजन रिपब्लिकन एकता मंच (बीआरईएम) हा सुलेखा कुंभारे यांच्या नेतृत्वाखालील महाराष्ट्रातील एक प्रादेशिक राजकीय पक्ष आहे. २०१४ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत पक्षाने संयुक्त पुरोगामी आघाडीला (यूपीए) पाठिंबा दर्शविला, मात्र २०१४ च्या महाराष्ट्र विधानसभेच्या निवडणुकीपूर्वी राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीला (एनडीए) पाठिंबा दिल्याने जागावाटपाबद्दल यूपीए नेते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसशी मतभेद झाले होते.
ब्रह्मपुरी
मुस्लिम सण
मुस्लिम बांधवांची संख्या शहरामध्ये बरीच आहे. हे मोठे मोठे व्यवसायिक आहेत. त्यामुळे ईद हे उत्सव मोठ्या थाटामाटात साजरी केली जाते. तसेच इतर मुस्लिम सण सुद्धा येथे साजरे केले जातात.
बहुजन रिपब्लिकन एकता मंच
संदर्भ
वर्ग:आंबेडकरवादी राजकीय पक्ष वर्ग:महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष वर्ग:दलित राजकारण
ब्रह्मपुरी
शिक्षण
ब्रह्मपुरी शहराला शिक्षणाचे माहेरघर मानले जाते. तर शहरात भांडवलदारांचे शिक्षण संस्था स्थापन करण्या त आलेल्या असून जन सामान्यांना चांगला शिक्षण घेने अश्यक्य झाले आहे.
संदर्भ
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील गावे
लक्ष्मण शिवरामकृष्णन
लक्ष्मण शिवरामकृष्णन.
शिवरामकृष्णन, लक्ष्मण वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
कोलंबसाचे गर्वगीत
कोलंबसाचे गर्वगीत हे कुसुमाग्रज तथा वि.वा. शिरवाडकरांनी लिहिलेली एक कविता आहे. ही त्यांच्या विशाखा काव्यसंग्रहात आहे.
हजार जिव्हा तुझ्या गर्जु दे, प्रतिध्वनीने त्या समुद्रा, डळमळु दे तारे विराट वादळ हेलकावु दे पर्वत पाण्याचे ढळु दे दिशाकोन सारे .... .... मार्ग आमुचा रोधू न शकतीना धनना दारा घराची वा वीतभर कारा मानवतेचे निशाण मिरवू महासागरात, जिंकुनी खंड खंड सारा
चला उभारा शुभ्र शिडे ती गर्वाने वरती, कथा या खुळ्या सागराला "अनंत अमुची ध्येयासक्ती अनंत अन् आशा किनारा तुला पामराला!"
वर्ग:वि.वा. शिरवाडकर यांचे साहित्य
निकोल
बाह्य दुवे
वर्ग:पॉप गायक व गायिका वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म वर्ग:चिलेच्या व्यक्ती
लॉरेंझो दे मेदिची
लॉरेंझो दे मेदिची (जानेवारी १, इ.स. १४४९ - मे २०, इ.स. १४९२) हा इटलीतील अनभिषिक्त शासक होता. लॉरेंझो पेशाने राजकारणी, राजदूत होता. याने अनेक महान विद्वान, कवी आणि कलाकारांना पोसले. त्याला त्याचे समकालीन लॉरेंझो इल मॅग्निफिको (महान लॉरेंझो, इंग्लिश:लॉरेंझो द मॅग्निफिसन्ट) असे संबोधत. लॉरेंझोचा शासनकाळ हा इटलीतील प्रबोधनाचा सर्वोच्चबिंदू होता. त्याच्या मृत्यूनंतर फ्लोरेन्सच्या प्रजासत्ताकाचा सुवर्णकाळ अस्तास जाण्यास सुरुवात झाली. त्याने मोठ्या प्रयत्नाने इटलीतील संस्थानांमध्ये घडवून आणलेले तह त्याच्या मृत्यूनंतर लगेचच कोसळले आणि पुन्हा यादवीस सुरुवात झाली.
लॉरेंझोला फ्लोरेन्समधील मेदिची चॅपेलमध्ये दफन करण्यात आले आहे.
वर्ग:फ्लोरेन्सचे शासक वर्ग:इटलीचा इतिहास वर्ग:रिनैसाँ वर्ग:इ.स. १४४९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १४९२ मधील मृत्यू
जामनगर उत्तर विधानसभा मतदारसंघ
जामनगर उत्तर विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ जामनगर जिल्ह्यात आहे.
निर्वाचित सदस्य
वर्ग:जामनगर जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
डेनिस बर्गकँप
डेनिस बर्गकॅंप (Dennis Nicolaas Maria Bergkamp;, ॲम्स्टरडॅम, नेदरलँड्स) हा एक निवृत्त डच फुटबॉलपटू आहे. १९९० ते २००० सालांदरम्यान राष्ट्रीय संघाचा भाग राहिलेला बर्गकॅंप १९९४ व १९९८ सालच्या फिफा विश्वचषक स्पर्धांमध्ये तसेच १९९२, १९९६ व २००० ह्या तीन यूरो स्पर्धांमध्ये नेदरलँड्सकडून खेळला होता.
क्लब पातळीवर बर्गकॅंप १९८६−९३ दरम्यान एरेडिव्हिझीमधील ए.एफ.सी. एयाक्स, १९९३−९५ दरम्यान सेरी आ मधील इंटर मिलान तर १९९५−२००६ दरम्यान प्रीमियर लीगमधील आर्सेनल एफ.सी. ह्या क्लबसाठी खेळत होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंदिरा नगर
इंदिरा नगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
पंजाब रेजिमेंट
पंजाब रेजिमेंट हे भारतीय सेनेतील एक् सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजमेंटचा दर्जा देण्यात आला.
इतिहास
भारतीय सैन्याच्या पंजाब रेजिमेंट या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. भारतीय सैन्याची यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
सन्मान व पदके
पंजाब रेजिमेंट या दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
गोंडपिपरी तालुका
गोंडपिंपरी हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील चंद्रपूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
पंजाब रेजिमेंट
हेही पहा
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
गोंडपिपरी तालुका
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
शिवसंग्राम
शिवसंग्राम ही विनायक मेटे यांच्या नेतृत्वाखालील एक मराठा संघटना आहे. ही भारतीय जनता पक्षाच्या राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीचा भाग असून २०१४ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत त्यांनी चार जागांवर आपले उमेदवार उभे केले होते; उमेदवार भाजपाच्या चिन्हावर लढले.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष वर्ग:भारतीय जनता पक्ष वर्ग:मराठा
पाव्हो लिप्पोनेन
पाव्हो टॅपियो लिप्पोनेन (एप्रिल २३, इ.स. १९४१ - ) हा फिनलंडचा भूतपूर्व पंतप्रधान आहे. हा १९९५ ते २००३पर्यंत पंतप्रधानपदी होता.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:फिनलंडचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लखमापूर (मुखेड)
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
बखर
बखर शब्दाची उत्पती अरबी शब्द खबर (बातमी, वृत्तांत) पासून झालेली आहे. मराठांच्या काळात बखर हा शब्द माहिती देणाऱ्या अर्थाने रुढ झाला आहे. अशी माहिती अर्थातच ऐतिहासिक व्यक्ति व घटना नांच्याविषनी असते. अनेक वेळा चरित्रनानकाना हुकूमावरून बखरकाराकडून लिहून घेण्यात येत असे. तथापि बखरकार एका विशिष्ट पक्षाचे असल्याने त्यांचा इतिहास पक्षपतीपणे लिहिला जात असे. स्वयकीयांची स्तुती व परकीयांची निंदा असे. तरीही राजकीय स्वरुपाच्या इतिहास लेखनाची परंपराच्या दृष्टीने त्यांचे महत्व आहे. शालीवाहन बखर ही सर्वांत जुनी बखर आहे. वि. का. राजवाडे यांच्या मते इ.स १८१८ पर्यंत सुमारे अडीचशे बखरी लिहिल्या गेल्या. इतिहासाच्या दृष्टीने महत्वाच्या असलेल्या ७० बखरी प्रसिद्ध झाल्या आहेत.
बखरलेखनाचे कालखंड
बखरलेखनाचे सर्वसाधारण तीन कालखंड पडतात. शिवपूर्व कालखंड, शिवकाल व पेशवेकाल, शिवपूर्वकालात बखर ही आख्यायिका म्हणून वावरते. शिवकालात ही बखर चरित्रकथा म्हणून अवतरते. पेशवेकालात तिला स्वतःचे स्वयंपूर्ण विकसीत स्थान मिळते.
सभासद बखर
सभासद बखर ही शिवाजी महाराजांवरील सर्वात जुनी व शिवकालात लिहिली गेलेली बखर आहे. (इ.स १६९४) हिचा कर्ता कृष्णाजी अनंत सभासद हा असून त्याने शिवाजी महाराजांचा पराक्रम स्वतः पाहिलेला व ऐकिलेला आहे. राजाराम महाराजांच्या आज्ञेने ही बखर लिहिण्यात आली. मराठी इतिहासाच्या अभ्यासूच्या दुर्देवाने सभासदाने ही बखर फार संक्षिप्त अशी लिहिली आहे. तरीही महाराजाच्या काळातील ही बखर असल्याने तिला अनन्यसाधारण महत्व आहे. बखरीत महाराजांची राज्यकारभार व्यवस्था, लप्कर अवस्था, किल्ले, खजिना, सरदार इत्यादी अनेक बाबींवर प्रकाश टाकलेला आहे.
९१ कलमी बखर
ही बखर ९१ कलम बखर नावाने प्रसिद्ध आहे. कारण त्यात ९१ कलमे असून मालोजी राजे भोसले यांच्या पासून शिवाजी महाराजांच्या मृत्युपर्यंतचा इतिहास कथन केला आहे. ही बखर प्रसिद्ध करण्याचे श्रेय संशोधक वि. स. वाकसकर यांच्याकडे जाते. (इ.स. १९३०) वाकसकरांच्या मते ही बखर मंत्री दत्ताजी त्रिमल वाकेनवीस यानी तयार केली. तिचा लेखनकाल इ.स १६८५ ते इ.स १७०७ दरम्यानचा असावा.
चिटणीस बखर
चिटणीस बखर मल्हारराव रामराव चिटणीस यानी इ.स. १८११ मध्ये दुसऱ्या शाहूंच्या आज्ञेवरून ही बखर लिहिली. बखरकाराचे खापर पणजोबा बाळाजी आवजी चिटणीस शिवाजी महाराजांचे समकालीन होते. या बखरीत एकूण सात प्रकरणे आहेत. ही बखर प्रथम विविध ज्ञानविस्तार मासिकात प्रसिद्ध झाली (इ.स. १८७७). बखरकाराकडे साधनाची अनुकूलता असली तरी साधनसामग्रीचा पद्धतशीर उपभोग करण्याचे ज्ञान त्याला नव्हते. बखरीतील घटना कालानुक्रमाने दिलेल्या नाहीत.
चित्रगुप्त बखर
ही बखर सभासद बखरीवर आधारित आहे. हिचा कर्ता रघुनाथ यादव चित्रगुप्त (चित्रे) हा असून बखरींच्या मजकूरात अधूनमधून त्यानी आपल्या कविता घातल्या आहेत. हा बखरकारही बाळाजी आवजी चिटणीसांच्याच घराण्यातील होता. सभासद बखरीत ज्या पुरुषांची आडनावे दिली नाहीत. त्यांची आडनावे चित्रगुप्त लिहिण्याच्या झोकात सहजासहज देऊन जातो. ही बखर इ.स. १७६५ च्या सुमारास लिहिली गेली असावी.
दलपतरावाची बखर
दलपतरावाची बखर शिवाजी महाराजांना विरोधी पक्षात असणाऱ्या लेखकाने ही बखर लिहिली आहे. त्यामुळे महाराजांच्या विरोधात असणाऱ्या तत्कालीन मंडळीचे लांना त्याच्या कर्माविषयी काय मत होते, हे अजमाविण्यासाठी या बखरींचा उपयोग होता.
शिवदिग्विजय बखर
ही बखर इ.स.१८१८ साली लिहली गेली आहे. हिचा कर्ता अज्ञात आहे. इतिहास संशोधक नंदुरबारकर व दांडेकर यानी तिचे संपादन केले व ती इ.स.१८९५ साली प्रसिद्ध केली. इतिहासाचार्य राजवाडांच्या मते या बखरीचा मजकूर एखाद्या जुन्या बखरीवरान घेतला असावा. राजाराम महाराजांना राजपद मिळावे म्हणून राणी सोराबाईने केलेल्या कृत्यांचे वर्णन ना बखरकाराने केले आहे.
मराठी साम्राज्याची छोटी बखर
मराठी साम्राज्याची छोटी बखर या बखरीचा रचना इ. स. १८१७ साली झाली असावी. इतिहासकार बाळाजी जनार्दन मोडक यांनी ती 'काव्येतिहासंग्रह' या मासिकात प्रसिद्ध केली. स्थल, व्यक्ती व काल यांचा बराच विपर्यास बखरीत आहे. तरीही शिवचरित्रामधील काही नव्या बाबी या बखरीतून पुढे येतात.
चिटणीसकृत संभाजी महाराजांची बखर व राजाराम महाराजांची बखर
चिटणीसकृत संभाजी महाराजांची बखर व राजाराम महाराजांची बखर मल्हार रामराव चिटणीसानेच या दोन बखरी लिहिल्या आहेत. मराठ्याच्या बाजूकडून संभाजी महाराज व राजाराम महाराज यांची चरित्रे कळण्यासाठी याच बखरींचा उपभोग होतो. हा बखरकार संभाजी महाराजांच्या विरोधात लिहितो व राजाराम महाराजांच्या संबंधी प्रशंसेचे उद्गार काढतो.
साष्टीची बखर
उत्तर कोकणातील साष्टी व वसई प्रांतावर इ.स. १७३७ ते ३९ या काळात मराठांनी स्वारी केली व ते प्रांत जिंकून घेतले. या विजयाची माहिती या बखरीत दिली आहे. ही बखर इ.स १७४२ मध्ये लिहिली गेली आहे. वसईच्या संग्रामाचे खरे श्रेय गंगाजी नाईक यांचे असून यांच्या तुलनेत चिमाजी अप्पाचे या संग्रामातील योगदान गौण असल्याचे प्रतिपादन या बखरीत करण्यात आले आहे.
श्री. शाहू महाराजांची बखर
श्री. शाहू महाराजांची बखर या बखरीचा कर्ता गोविंदराव खंडेराव चिटणीस आहे. या बखरीत शाहू महाराजांचा जन्म ते मृत्युपर्यंतची माहिती विस्ताराने दिली आहे. मुघलांच्या कैदेत असता शाहू महाराजांच्या परिस्थितीचे तपशीलवार वर्णन बखरकाराने केले आहे.
पेशव्यांची बखर
पेशव्यांची बखर या बखरीचा कर्ता कृष्णाजी सोहीनी आहे. इ.स. १७१३ ते १८१८ या काळातील सर्व घडामोडींचा तपशीलवार उल्लेख या बखरीत आढळतो. ही बखर पेशव्यांच्या पराक्रमाची गाथा आहे. मराठांच्या इतिहासातील विविध प्रसंगाचे वर्णन त्यामध्ये केले आहे.
पानिपत बखर
पानिपत बखर इ.स. १७६३ मध्ये रघुनाथ नादव याने पेशवा नानासाहेब यांची विधवा पत्नी गोपिकाबाई याच्या आज्ञेवरून ही बखर लिहिली होती. रघुनाथ यादव हा पेशव्यांच्या पदरी कारकून होता. पानिपतच्या संग्रामात वीरगती प्राप्त झालेल्या महत्वाच्या व्यक्तींची यादी हे या बखरीचे विशेष वैशिष्ट आहे. पानिपतच्या संग्रामानंतर लगेचच ही बखर लिहिली गेली असल्याने यातील हकीगत खरी असावी ही सर्वसाधारण अपेक्षा मात्र खोटी ठरते. जदुनाथ सरकार तर या बखरीचे वर्णन 'अफीमबाजाचे लेखन' असे करतात.
भाऊसाहेबांची बखर
भाऊसाहेबांची बखर पत्ररुपातील या बखरीचा लेखक शिद्यांच्या पदरी एक सेवक असावा. या बखरीत इ.स. १७६१ च्या पानिपतच्या संग्रामाविष नीचे तपशीलवार वर्णन करण्यात आले आहे. मात्र त्याच्या विश्वसनीयतेची खात्री देता येत नाही. बखरीतील मजकूरावरून काही तत्कालीन चालीरीतीवर प्रकाश पडतो. सतीची पद्धत, पाठीवर जखम झालेल्या सैनिकाची समाजात होणारी हेटाळणी याचा उल्लेख बखरकाराने केला आहे.
काशीराजाची बखर
काशीराज हा मराठी ब्राम्हण अवधचा नवाब शूजाउद-दौलाच्या सेवेत होता. त्याने फारसी भाषेत पानिपतच्या लढाईचा वृतांत लिहिला आहे. पानिपतच्या लढाईच्या तपशिलाविषयक हा वृतांत महत्वाचे साधन आहे.
अधिक वाचन
वर्ग:इतिहास वर्ग:साहित्य वर्ग:वाङमय
राष्ट्रीय महामार्ग ६५
राष्ट्रीय महामार्ग ६५ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे. ९२६ किमी धावणारा हा महामार्ग पुणे ह्या शहराला मच्छलीपट्टणम ह्या आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीवरील शहरासोबत जोडतो. इंदापूर, सोलापूर, उमरगा, झहीराबाद, हैदराबाद व विजयवाडा ही रा. म. ६५ वरील काही महत्त्वाची शहरे आहेत. २०१० पर्यंत हा महामार्ग राष्ट्रीय महामार्ग १३ ह्या नावाने ओळखला जात असे.
देर्डी
देर्डी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे