cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
रेंस
रेंस (Reims, इंग्रजी उच्चारः रीम्झ) हे फ्रान्सच्या ग्रांद एस्त प्रदेशामधील एक मोठे शहर आहे. हे शहर फ्रान्सच्या उत्तर भागात पॅरिसच्या १२९ किमी ईशान्येस वसले आहे.
फ्रान्सच्या इतिहासात रेंसला विशेष स्थान आहे. हे शहर गॉल लोकांनी सुमारे इ.स. पूर्व ८० मध्ये स्थापन केले. दहाव्या शतकात रेंस फ्रान्समधील एक महत्त्वाचे सांस्कृतिक केंद्र बनले होते. फ्रान्समधील एकाधिकारशाही दरम्यान फ्रेंच सम्राटांचा राज्याभिषेक सोहळा रेंसच येथे होत असे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्समधील शहरे वर्ग:रेंस
डंडी
डंडी (इंग्लिश: ; स्कॉट्स: Dundee; स्कॉटिश गेलिक: Dùn Dè) हे स्कॉटलंडमधील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. डंडी शहर स्कॉटलंडच्या पूर्व भागात उत्तर समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते एडिनबरापासून ५८ किमी तर लंडनपासून ५८० किमी अंतरावर स्थित आहे. २०१० साली सुमारे १.५२ लाख इतकी लोकसंख्या असलेले डंडी युनायटेड किंग्डममधील ३९व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
मध्य युगात शहराचा दर्जा मिळालेल्या डंडीची येथील ज्युट उद्योगामुळे १९व्या शतकात झपाट्याने प्रगती झाली.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्कॉटलंडमधील शहरे
लुसियस व्हेरस
वर्ग:रोमन सम्राट वर्ग:इ.स. १३० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.पू. ३३३
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३३३ वर्ग:इ.स.पू.चे ३३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
आडे
आडे हे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातल्या दापोली तालुक्यातील १४५.९७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.
लोकसंख्या
आडे हे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातल्या दापोली तालुक्यातील १४५.९७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ४०९ कुटुंबे व एकूण १७१८ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर दापोली कॅम्प ३६ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये ७६४ पुरुष आणि ९५४ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक चार असून अनुसूचित जमातीचे पाच लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५६४८०७ आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
शैक्षणिक सुविधा
गावात तीन शासकीय पूर्व-प्राथमिक, दोन शासकीय प्राथमिक शाळा, दोन शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा व एक शासकीय माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा व पदवी महाविद्यालय केळशी येथे पाच किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय, वैद्यकीय महाविद्यालय, व्यवस्थापन शिक्षण संस्था, व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा व अपंगांसाठी खास शाळा दापोली येथे ३५ किलोमीटरवर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक रत्‍नागिरी येथे १५० किमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र मुंबई येथे २३० किमीवर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
पुढील सुविधा ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहेत: सामूहिक आरोग्य केंद्र, प्राथमिक आरोग्य केंद्र, प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र, प्रसूति व बालकल्याण केंद्र, क्षयरोग उपचार केंद्र, ॲलोपॅथी रुग्णालय, दवाखाना, कुटुंब कल्याणकेंद्र. पुढील सुविधा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहेत: पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय, पशुवैद्यकीय रुग्णालय, फिरता दवाखाना.
वैद्यकीय सुविधा (अशासकीय)
गावात १ बाह्यरुग्ण वैद्यकीय सुविधा व १ इतर पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा व न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या, ट्यूबवेलच्या / बोअरवेलच्या पाण्याचा, व झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. तसेच नदी / कालव्याच्या किंवा तलाव / तळे/ सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा नाही.
स्वच्छता
गावात उघडी गटारव्यवस्था आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात न्हाणीघरासह वा न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही. गावात ग्रामीण उत्पादक केंद्रे किंवा सॅनिटरी हार्डवेअरचे दुकान तसेच सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था उपलब्ध नाही.
संपर्क व दळणवळण
गावात उपपोस्ट ऑफिस उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील पोस्ट व तार ऑफिस ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४१५७१४ आहे. गावात दूरध्वनी, सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र, मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे. गावात इंटरनेट सुविधा व खाजगी कूरियर उपलब्ध नाही.
गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील रेल्वे स्थानक १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात ऑटोरिक्षा व टमटम, टॅक्सी, व्हॅन, ट्रॅक्टर उपलब्ध नाही. या सुविधा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहेत. जिल्यातील मुख्य रस्ता व दुय्यम रस्ता गावाला जोडलेला आहे. राज्य महामार्ग गावाला जोडलेला आहे. सर्वात जवळील राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात समुद्र व नदीवरील बोट सेवा उपलब्ध नाही.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात शेतकी कर्ज संस्था, स्वयंसहाय्य गट, रेशन दुकान उपलब्ध आहे. परंतु सर्वात जवळील एटीएम १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यापारी बँक, सहकारी बँक ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील मंडया / कायमचे बाजार, आठवड्याचा बाजार, कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र), अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र), आशा स्वयंसेविका उपलब्ध आहे. गावात समाज भवन (टीव्ही सह/शिवाय) उपलब्ध नाही. सर्वात जवळील क्रीडांगण, खेळ / करमणूक केंद्र, चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र, सार्वजनिक ग्रंथालय, सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात वृत्तपत्र पुरवठा, विधानसभा मतदान केंद्र व जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर
आडे ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
वर्ग:रत्‍नागिरी वर्ग:दापोली तालुका वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
अमनतौला खान
अमनतौला खान हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते दिल्लीच्या ओखला विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चाटोरी (निफाड)
चाटोरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मध्य प्रदेश
मध्य प्रदेश हे भारत देशामधील क्षेत्रफळानुसार दुसऱ्या क्रमांकाचे राज्य आहे व २०११ च्या जनगणनेनुसार लोकसंख्येत ६ व्या क्रमांकावर आहे. ह्याला भारताचे हृदय देखील म्हंटले जाते, कारण ते भारत देशाच्या मध्यावर आहे. मध्य प्रदेशात वाघांची संख्या भारतात सर्वाधिक आहे. म्हणून या राज्याला टायगर स्टेट या नावाने सुद्धा ओळखले जाते. फार फार पूर्वी अवंती महाजनपद म्हणून हा प्रदेश ओळखला जात होता. त्याकाळी त्या प्रदेशाची राजधानी उज्जैन होती. राज्याचे ६ सांस्कृतिक विभाग आहेत; निमाड, मालवा, बुंदेलखंड, बघेलखंड, महाकौशल आणि ग्वाल्हेर. भारताच्या मध्य प्रदेश हे राज्य, भाषावार प्रांतरचनेनंतर १ नोव्हेंबर इ.स. १९५६ला बनवले गेले. त्यानंतर, १ नोव्हेंबर इ.स. २०००ला पुन्हा त्यातून छत्तीसगढ हा विभाग वेगळा होऊन त्याचे स्वतंत्र्य राज्य निर्माण केले गेले. नर्मदा नदीच्या खोऱ्यात हठ्नोरा आदिमानव हा मध्य प्रदेशात सुमारे ३,००,००० वर्षांपूर्वी, मिडल Pleistocene कालखंड पासून जगात आले असते हे दर्शविते. नंतर मेसोलीठीक कालावधी दिनांक ?? पेंट मातीची भांडी भीमबेटका रॉक shelters मध्ये सापडला आहे. कायथा संस्कृती (2100-1800 सालच्या) आणि माळवा संस्कृती (1700-1500 सालच्या) राज्यातील पश्चिम भागात शोधला गेले आहेत राहण्याचे चाल्कॉलीठीक साइट.
भूगोल
मध्य प्रदेशला लागून
मध्य प्रदेश या राज्याच्या मध्यावर नर्मदा नदी आहे व सातपुडा व विंध्य हे पर्वत आहेत.
मध्य प्रदेश राज्याची राजधानी भोपाळ आहे.
प्रशासकीय विभाग
मध्य प्रदेश राज्याचे खालील दहा प्रशासकीय विभाग आहेत.
जिल्हे
मध्य प्रदेश राज्यात् खालील ४८ जिल्हे आहेत. यावरील विस्तृत लेख पहा - मध्य प्रदेशमधील जिल्हे.
पालोडी (दारव्हा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मिश्र लोणचे
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ वर्ग:लोणची वर्ग:रिकामी पाने
म्हावशी (खंडाळा)
म्हावशी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
भोकराचे लोणचे
हे भोकर या फळापासून तयार करण्यात येणारे एक प्रकारचे लोणचे आहे.
साहित्य - भोकराची हिरवी कच्ची फळे, तेल, मिरेपूड, मोहरी डाळ, मिरची पावडर, मीठ, हिंग, हळद, मेथी पावडर, लोणच्याचा मसाला इत्यादी.
कृती - भोकराची कोवळी फळे धुऊन चिरावीत व त्यातील बिया काढून टाकाव्यात व परत फळांच्या (गरजेप्रमाणे) फोडी कराव्यात. काही ठिकाणी फळे न चिरता अखंड फळे लोणच्यासाठी वापरतात. नंतर फोडींना मीठ लावून चोळावे. तेल गरम करून त्यात मोहरी डाळ, मिरची पावडर, मिरेपूड, हिंग पावडर, मेथी पावडर, हळद टाकून फोडणी करावी. फोडणी थंड झाल्यानंतर मीठ लावलेल्या फोडींवर ओतावे व सर्व मिश्रण चांगले मिसळून घ्यावे. आवश्‍यकता असल्यास लोणच्याचा मसाला घालावा. नंतर हे सर्व बरणीत भरावे व झाकण बंद करून काही दिवस ठेवावे व नंतर लोणच्याचा वापर करावा
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ वर्ग:लोणची
हाकोन चौथा, नॉर्वे
हाकोन हाकोन्सन तथा नॉर्वेचा चौथा हाकोन (मार्च किंवा एप्रिल, १२०४ - १६ डिसेंबर, १२६३) हा १२१७ ते १२६३ दरम्यान नॉर्वेचा राजा होता.
हाकोन ०४ वर्ग:इ.स. १२०४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२६३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सूरज एंगडे
'''डॉ. सूरज मिलिंद एंगडे''' (जन्म इ.स. १९८८) हे एक भारतीय संशोधक, मानवाधिकार कार्यकर्ते, आंबेडकरवादी सामाजिक कार्यकर्ते, वकील व लेखक आहेत. ते मूळचे नांदेडचे असून अमेरिकेतील हार्वर्ड विद्यापीठात संशोधन करत आहेत. एंगडे हे भारतातील आघाडीचे विचारवंत आणि जातव्यवस्थेचे प्रख्यात अभ्यासक आहेत. ते बेस्टसेलर 'कास्ट मॅटर्स'चे लेखक आणि 'द रॅडिकल इन आंबेडकर'चे सह-संपादक आहेत. ते नेहमी सुटाबुटात वावरतात, व त्यांची आफ्रिकन हेअरस्टाईल आहे. ते संयुक्त राष्ट्रांच्या उपक्रमात काम करतात. जीक्यू इंडिया मासिकाने त्यांना २०२१ मधील २५ सर्वाधिक प्रभावशाली तरुण भारतीयांमध्ये सूचीबद्ध केले आहे.
इ.स.पू. ३३४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३३४ वर्ग:इ.स.पू.चे ३३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सूरज एंगडे
बालपण व प्राथमिक शिक्षण
सूरज एंगडे नांदेडच्या जयभीमनगर व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर नगर यादरम्यान असलेल्या जनता हाउसिंग सोसायटीमध्ये त्यांचे बालपण गेले. बौद्ध दलितांमधील सुशिक्षित लोकांनी ती सोसायटी बांधली होती. ते पत्र्याच्या खोलीत राहत. त्यांचे वडील मिलिंद एंगडे हे बँकेत चपराशी होते तसेच ते दलित पँथरशी जोडलेले होते. ते राजा ढालेंचे जवळचे सहकारी असल्यामुळे सूरजचे नाव आधी 'सहृदय' असे ढालेंनीच ठेवले होते. वडील नंतर बामसेफ-बसपाचेही कार्यकर्ते झाले होते. 'वस्तुनिष्ठ विचार' नावाचे साप्ताहिकही ते चालवत असे. वडलांच्या आग्रहामुळे सूरज यांनी कांशीराम यांचे 'चमचायुग' हे पुस्तक वाचले होते. त्यात आंबेडकरी चळवळीतील 'चमच्यां'चे सहा प्रकार कांशीराम यांनी सांगितले आहेत. दारिद्ऱ्य रेषेखालील असलेल्या कुटुंबात वाढताना त्यांनी शाळकरी वयापासून शेतमजूर, ट्रकवरती हेल्पर अशी कामे करत शिक्षण पूर्ण केले. त्यांनी सकाळी वृत्तपत्र विकण्याची काम दोन वर्ष केले. ते लहानपणापासून कविता करायचे. त्यांना एक भाऊ व एक बहीण आहे. सूरज यांचे कॉलेजपर्यंतचे शिक्षण नांदेडमध्ये झाले. त्यांनी इ.स. २००३ ते २००५ दरम्यान नांदेडच्या सायन्स कॉलेजमध्ये ११वी व १२वीचे शिक्षण घेतले. त्यांनंतर इ.स. २००५ ते २०१० दरम्यान नांदेडच्या विधि महाविद्यालयात शिकते, तेथे ते पहिल्या किंवा दुसऱ्या क्रमांकावर राहायचे. या लॉ कॉलेजमधून त्यांनी बीएसएल व एलएलबी ह्या पदव्या मिळवल्या. या महाविद्यालयात सरंजामी वातावरण असतानाही ते जनरल सेक्रेटरी (जीएस) म्हणून निवडून आले होते. ते स्टुडंट कौन्सिलवर सलग तीन वर्षे निवडून गेले आणि विद्यापीठात तिसरे आले. लॉ कॉलेजमध्ये शिकत असताना ते राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय निबंध स्पर्धेत तसेच वाद-विवाद स्पर्धेत भाग घ्यायचे.
कास्ट मॅटर्स
कास्ट मॅटर्स हे अभ्यासक सूरज येंगडे लिखित एक इंग्लिश पुस्तक आहे. भारतातील जातवास्तव, स्वतःला मिळालेले जातीचे चटके, दलितांची सध्यस्थिती, जातीअंताच्या चळवळीसमोरची आव्हाने याचा उहापोह सूरज यांनी त्यांच्या या पुस्तकातून केला आहे.
सूरज एंगडे
बालपण व प्राथमिक शिक्षण
त्यानंतर इ.स. २०१० मध्ये त्यांनी मुंबई विद्यापीठात एलएलएम करण्यासाठी प्रवेश घेतला होता. येथे त्यांचे प्रा. सुरेश माने हे एक सर होते. तेथे शिकत असतानाच इ.स. २०१० मध्ये मुंबईचा प्रतिनिधी म्हणून जनरल नॅशनल कोऑपरेशन डिबेट मध्ये त्यांनी भाग घेतला होता, ही स्पर्धा लखनऊमध्ये झाली होती. तेथे त्यांना "बेस्ट डिबेटर पुरस्कार" मिळाला. मुंबई विद्यापीठात कायद्याचे शिकत घेत असताना त्यांनी पर्यावरण विषय सुद्धा निवडला होता. विद्यापीठातील काही विद्यार्थांना एक गट बनवून एंगडे यांनी पर्यावरणाला नुकसान पोहोचवणाऱ्या कंपन्यांविरुद्ध भारतातील विविध उच्च न्यायालयांमध्ये पीआयएल (जनहित याचिका) टाकल्या होत्या. कारण पर्यावरण हा मानवाधिकार होता. यादरम्यान त्यांना शिष्यवृत्ती मंजूर झाली आणि ३१ जानेवारी २०१० रोजी ते लंडनला रवाना झाले. तिथे ते १७ महिने राहिले मग तेथून ते जिनिव्हा आणि नंतर दक्षिण आफ्रिकेत गेले. ते हार्वर्ड केनेडी स्कूलला गेले. आफ्रिकेतल्या भारतीय स्थलांतरित कामगारांच्या स्थितीचा त्यांनी अभ्यास केला. आफ्रिकेतल्या विद्यापीठातून पीएच.डी. पदवी मिळविणारा ते पहिले भारतीय दलित विद्यार्थी ठरले. ते संयुक्त राष्ट्रांच्या एका उपक्रमात काम करत आहेत.
कास्ट मॅटर्स
या पुस्तकामागची भूमिका सांगताना सूरज म्हणतात: ""जगभरातील राजकीय-सामाजिक चळवळींचे मी जेव्हा विश्लेषण करत होतो, तिथून जेव्हा मी भारताकडे पाहायचो, तेव्हा मी एक तुलनात्मक अभ्यास मांडण्याचा प्रयत्न करायचो. भारतातील दलित चळवळ असेल, भारतातील आदिवासी चळवळ असेल किंवा ओबीसी चळवळ असेल, जो प्रभुत्वशाली वर्ग आहे, त्याची परिस्थिती काय आहे? माध्यमातील अभिजन, साहित्यातील अभिजन, उद्योगातील अभिजन यांची काय परिस्थिती आहे, याच्याकडे जेव्हा मी तुलनात्मक दृष्टीने पाहण्याचा प्रयत्न करत होतो, तेव्हा वेळोवेळी हीच गोष्ट पुढे यायची की भारताच्या परिस्थितीमध्ये जात हीच केंद्रस्थानी असलेली बाब आहे. तुम्ही कुठल्याही धर्माचे असा, कोणत्याही प्रदेशातील असा, कोणत्याही विचारधारेचे असा जात हा सार्वत्रिक बाईंडिंग फॅक्टर आहे, कारण तुम्ही एका जातीत जन्माला येता आणि त्या जातीसोबतच जगता. तुम्हाला जातीपासून दूर जायचे असेल तरी जात तुमचा पिच्छा सोडत नाही.""
सूरज एंगडे
उच्च शिक्षण व संशोधन
एंगडे यांनी आशिया, आफ्रिका, युरोप आणि उत्तर अमेरिका या चार खंडांमध्ये शिक्षण घेतले आहे. त्यांनी इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेमध्ये कायद्याचे शिक्षण घेतले आहे. सध्या ते अमेरिकेतील बोस्टनमध्ये हार्वर्ड विद्यापीठात पोस्ट-डॉक्टरल फेलो म्हणजे संशोधक म्हणून काम करत आहे. जात, वर्णभेद, वंश हा सूरजच्या अभ्यासाचा विषय आहे. सध्या ते दलित आणि कृष्णवर्णीय अभ्यासाचा एक सिद्धान्त विकसित करण्यात सामील आहे.
कास्ट मॅटर्स
गेल्या काही दशकांत आर्थिकदृष्ट्या प्रस्थापित झालेले अभिजन दलित, प्रतिकांमध्ये अडकलेले दलित, स्वतःमध्ये मश्गूल असलेले स्वकेंद्री दलित आणि मूलगामी परिवर्तनाची आशा बाळगणारे रॅडिकल दलित, अशा चार प्रकारे सूरज यांनी दलितांचे वर्गीकरण या पुस्तकात केलेले आहे.
हे वर्गीकरण करत असताना सूरज यांनी म्हटलेय की प्रस्थापित दलित हे दलितांमधील आर्थिक-सामाजिक-राजकीयदृष्ट्या अधिक मागासलेल्या दलित समूहांवर आपल्याला हवे ते जातीविषयक संकेत लादतात. त्यामुळे दलितांची एकत्रित ताकद तयार न होता, दलितांमध्येच फूट निर्माण होते.
सूरज एंगडे
उच्च शिक्षण व संशोधन
त्यानंतर इ.स. २०१५ ते हार्वर्डला गेले व सध्या तेथे सीनियर फेलो म्हणून कार्यरत आहेत. आंबेडकरी चळवळीतील दलित पँथर आणि बामसेफ यांच्या विचारांचा त्यांच्यावर प्रभाव आहे. हार्वर्डला त्यांचे कार्यालय आहे ज्यात बाबासाहेब आंबेडकर, माल्कम एक्स, डब्ल्यूईबी, अँजेला डेव्हिस व कांशीराम यांचे फोटो आहेत. तसेच खूप पुस्तके सुद्धा आहेत. हार्वर्डला शिकत असताना त्यांनी नोबेल पारितोषिक विजेते अर्थतज्ज्ञ अमर्त्य सेन यांचा क्लास निवडला होता. २०१८ साली त्यांची व्यक्तिगत ओळख अमर्त्य सेन यांच्याशी झाली. ते दोघे बाबासाहेबांवर चर्चा करत असताना तेव्हा अमर्त्य सेन म्हणाले की "बाबासाहेबांनी बौद्ध धर्म स्वीकारला ही त्यांची निवड अतिशय तर्कशुद्ध होती" तसेच ते (अमर्त्य सेन) स्वतः सुद्धा बौद्ध असल्याचे त्यांनी एंगडेंना सांगितले.
कास्ट मॅटर्स
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील निर्मिती वर्ग:इंग्लिश पुस्तके वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर वर्ग:दलित अभ्यास वर्ग:दलित साहित्य वर्ग:जाती अभ्यास
सूरज एंगडे
परदेशात जातीभेदाचा अनुभव
इंग्लंडमध्ये शिकत असताना इतर भारतीय विद्यार्थ्यांकडून त्यांना "दलित" म्हणून जातिभेदाचा अनुभव आला आहे. पायल तडवी आत्महत्या प्रकरणानंतर बीबीसी मराठीसोबत त्यांनी परदेशातही जात पाठ कशी सोडत नाही हा अनुभव मांडला होता. माझ्यासह अनेक विद्यार्थ्यांना अशा प्रकारच्या अशाप्रकारच्या त्रासातून जावे लागत असून सातासमुद्रापारही जात पिच्छा सोडत नाही असे एंगडे यांनी सांगितले आहे.
लेखन
त्यांनी इ.स. २०१९ मध्ये 'कास्ट मॅटर्स' हे इंग्रजी पुस्तक लिहिले आहे. हे पुस्तक त्याच्या प्रकाशनाच्या तारखेनंतर एका आठवड्यात पुन्हा छापण्यासाठी गेले. अलीकडेच द हिंदूने प्रतिष्ठित "बेस्ट नॉनफिक्शन बुक्स ऑफ द डीकेड"च्या यादीमध्ये ते वैशिष्ट्यीकृत केले होते.
'द रॅडिकल इन आंबेडकर' हे पुस्तक सूरजने आनंद तेलतुंबडे यांच्यासोबत इ.स. २०१८ मध्ये संपादित केले आहे. दलित, ब्लॅक, रोमा, बुराकु आणि जगभरातील स्थलांतरित यांना एकत्रित आणण्याचा त्याचा प्रयत्न आहे.
व्यक्तिगत जीवन
एंगडे यांचे केस कुरळे आहेत आणि ते आफ्रिकन हेअर स्टाईल करतात, ज्याची प्रेरणा त्यांना अल्बर्ट आईन्स्टाईन आणि त्यांचे प्राध्यापक अजय स्कारीया यांच्याकडून मिळाली.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय संशोधक वर्ग:भारतीय लेखक वर्ग:महाराष्ट्रातील व्यक्ती वर्ग:भारतीय वकील वर्ग:दलित लेखक वर्ग:दलित कार्यकर्ते वर्ग:भारतीय बौद्ध वर्ग:आंबेडकरवादी वर्ग:नांदेड निवासी वर्ग:इंग्लिश भाषी भारतीय लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
अनिलकुमार वाजपेयी
अनिलकुमार वाजपेयी हे हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते दिल्लीच्या गांधी नगर विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गिरिजाबाई केळकर
गिरिजाबाई केळकर (सप्टेंबर, इ.स. १८८६ - २५ फेब्रुवारी, इ.स. १९८०) या मराठी लेखिका होत्या. यांचे पूर्वाश्रमीचे नाव दौपदी श्रीनिवास बर्वे असून त्यांचे वडील श्रीनिवास सखाराम बर्वे हे गुजरातमध्ये स्थायिक होते. गिरिजाबाईंचा जन्म त्यांच्या आजोळी मुंबई गिरगावातील आंग्ऱ्याच्या वाडीत झाला. त्यांचे आजोबा भूजच्या संस्थानिकांचे निवृत्त दिवाण विनायक नारायण भागवत हे होते. गुजराती पाचवीपर्यंत शिक्षण झाल्यावर त्यांना सहावीसाठी बर्टन फीमेल ट्रेनिंग कॉलेजच्या शाळेत घातले. त्या शाळेत असताना गिरिजाबाईंनी शेजारच्या आजीबाईंना वाचून दाखविण्याच्या निमित्ताने त्यांनी हरिविजय, रामविजय, पांडवप्रताप या पोथ्या वाचल्या. पुढे १५व्या वर्षी लग्न झाल्यानंतर गिरिजाबाई पुण्यात आल्या.
लेखन
वाचनाच्या आवडीतून गिरिजाबाई केळकरांनी मराठी भाषा उत्तम अवगत केली. दर शुक्रवारी हळदीकुंकवाच्या निमित्ताने त्या स्त्रियांना घरी बोलावून वाचायला शिकवत असत. मासिकां-वर्तमानपत्रांमधील गमतीदार मजकूर त्या त्यांना वाचून दाखवत. गिरिजाबाई केसरी वर्तमानपत्राचे संपूर्ण वाचन करीत. नंतर त्यांनी लेखनही करायला सुरुवात केली. पतीला न सांगताच त्यांनी एक लेख ज्ञानप्रकाशला पाठवलला. तो संपादकांना पसंत पडून छापून आल्यावर त्यांनी नियमितपणे लेख पाठवायला सुरुवात केली. हे सर्व लेखन निनावी असे. त्याचबरोबर त्यांचे लेख ’आनंद’ या मासिकातही छापून येऊ लागले. ज्ञानप्रकाशमधील लेखांचे ’गृहिणीभूषण’ नावाचे पुस्तक प्रकाशित झाले. पुस्तकाला ’आनंद’चे संपादक वासुदेवराव आपटे यांची प्रस्तावना होती.
आणखीही काही पुस्तके प्रकाशित झाल्यावर गिरिजाबाई केळकरांनी ’पुरुषांचे बंड’ नावाचे नाटक लिहिले, आणि त्या मराठीतल्या पहिल्या स्त्री नाटककार झाल्या. हे नाटक खाडिलकरांच्या ‘बायकांचे  बंड’ या १९०७ मध्ये रंगभूमीवर आलेल्या लोकप्रिय संगीत नाटकाला सडेतोड प्रत्युत्तर म्हणून लिहिले होते.
भारत नाटक कंपनीच्या य.ना. टिपणीस यांनी ‘पुरुषांचे बंड’ हे नाटक रंगमंचावर आणले. हेही नाटक निनावी लिहिले असल्याने नाटक पहायला येणारे प्रेक्षक नाट्यलेखकाचा शोध घेत, पण अनेक वर्षे त्यांना हा पत्ता लागू शकला नाही. १९१२ मध्ये हे नाटक रंगभूमीवर आले व १९१३ साली त्याचे पुस्तक प्रकाशित झाले. पुस्तकाला श्री.कृ. कोल्हटकरांची प्रस्तावना आहे.
सामाजिक कार्य
पुणे सोडून पुढे जळगावला गेल्यावरही गिरिजाबाईंचे शुक्रवारच्या हळदीकुंकवाचे कार्यक्रम सुरूच राहिले. त्या कार्यक्रमाला येणाऱ्या महिलांची संख्या वाढतच गेली आणि १९१९मध्ये त्याचे रूपांतर ’भगिनी मंडळ’ नावाच्या संस्थेत झाले. ही खानदेशातील स्त्रियांची पहिली संस्था होय.
सन्मान
मराठीतील पहिल्या नाटककार गिरिजाबाईंना, त्यांच्या साहित्यसेवेबद्दल इ.स. १९२८मध्ये मुंबईत भरलेल्या २३व्या मराठी नाट्य संमेलनाचे अध्यक्षपद भूषविण्याचा सन्मान मिळाला.
वर्ग:इ.स. १८८६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलने वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:मराठी नाटककार वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पाहांग
पाहांग (देवनागरी लेखनभेद: पहांग; भासा मलेशिया: Pahang; जावी लिपी: ڨهڠ ;) हे मलेशियामधील एक राज्य असून साबा व सारावाक यांच्या पाठोपाठ मलेशियातील तिसरे मोठे, तर द्वीपकल्पीय मलेशियातील सर्वांत मोठे राज्य आहे. हे राज्य द्वीपकल्पीय मलेशियाच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसले आहे. याच्या उत्तरेस कलांतान, पश्चिमेस पराक, सलांगोर, नगरी संबिलान, दक्षिणेस जोहोर व ईशान्येस तरेंगानू ही मलेशियाची राज्ये असून पूर्व किनाऱ्यास दक्षिण चीन समुद्र पसरला आहे. क्वांतान येथे पाहांगाची राजधानी आहे.
भूगोल
प्रामुख्याने डोंगराळ मुलूख असलेल्या पाहांगाचा २/३ हिस्सा उष्णकटिबंधीय सदाहरित वनांनी व्यापला आहे. तमन नगरा नावाने ओळखले जाणारे मलेशियातील सर्वाधिक विस्तीर्ण राष्ट्रीय उद्यान राज्याच्या उत्तरेला वसले आहे. द्वीपकल्पीय मलेशियातील सर्वोच्च शिखर गुनुंग ताहान याच राष्ट्रीय उद्यानात आहे.
शासन, प्रशासन व राजकारण
पाहांग घटनात्मक राजतंत्र आहे. २६ फेब्रुवारी, इ.स. १९५९ रोजी पाहांगाची विद्यमान राज्यघटना लागू झाली. राज्यघटनेनुसार सुलतान हयातभर पाहांगाचा शासनप्रमुख असतो.
देवान उंदांगान नगरी, अर्थात राज्य विधिमंडळ, हे पाहांग प्रशासनाची वैधानिक यंत्रणा असून राज्य कार्यकारी परिषद शासन व्यवस्थेची कार्यकारी यंत्रणा असते. सुलतानाने निवडलेला मंत्री बसार, अर्थात मुख्यमंत्री, दहा जणांच्या कार्यकारी परिषदेचा प्रमुख असतो.
राजकीय दृष्ट्या पाहांगाचे खालील जिल्ह्यांमध्ये विभाजन होते : बरा, बंतोंग, ताना तिंगी कॅमेरोन, जरांतुत, क्वांतान, क्वाला लिपिस, मारान, पकान, राउब, रोंपिन व तमेर्लो
बाह्य दुवे
वर्ग:मलेशियाची राज्ये
पिनाराई विजयन
पिनाराई विजयन (मल्याळम: പിണറായി വിജയൻ; २१ मार्च १९४४)  हे एक भारतीय राजकारणी व केरळ राज्याचे विद्यमान मुख्यमंत्री आहेत. २०१६ सालच्या केरळ विधानसभा निवडणुकीत डाव्या लोकशाही आघाडीला स्पष्ट बहुमत मिळाले. आघाडीच्या विधीमंडळाचे नेते असलेल्या विजयन ह्यांनी २० मे २०१६ रोजी मुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतली.
केरळच्या राजकारणात प्रदीर्घ काळ कार्यरत असलेले विजयन १९९८ ते २०१५ दरम्यान कम्युनिस्ट पक्षाच्या केरळ शाखेचे सरचिटणीस होते. त्यांनी १९९६ ते १९९८ दरम्यान राज्य सरकारमध्ये मंत्रीपद देखील भुषवले आहे.
वैयक्तिक आणि शैक्षणिक जीवन
त्यानंतर त्यांनी कमला विजयन यांच्याशी लग्न केले आणि त्यांना दोन मुलं आहे.
आणि त्यांची पत्नी ही निवृत्त शिक्षिका आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:केरळचे मुख्यमंत्री वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी) पक्षातील राजकारणी
मेयर राधाकृष्णन स्टेडियम
मेयर राधाकृष्णन मैदान हे भारताच्या चेन्नई शहरातील हॉकी मैदान आहे. या मैदानाला एम. राधाकृष्णन पिल्लै यांचे नाव दिलेले आह. या मैदानावर १९९६ आणि २००५ च्या चॅंपियन्स चषक स्पर्धा खेळल्या गेल्या. चेन्नई हॉकी असोसिएशनचे विभागीय सामने या मैदानावर खेळले जातात.
वर्ग: भारतातील हॉकी मैदाने वर्ग:चेन्नईमधील इमारती व वास्तू
अक्वायर्ड इम्यूनो डेफिशियन्सी सिंड्रोम
एड्स म्हणजे "अक्वायर्ड इम्यूनो डिफिशियेंसी सिंड्रोम" एच.आय.व्ही. विषाणूच्या संसर्गामुळे होणारी एक स्थिती आहे. यात माणसाची नैसर्गिक रोगप्रतिकारक शक्ती निकामी बनते. एड्स हा रोग नाही पण एक शारीरिक स्थिती आहे. एड्‌स झालेल्या माणसाला इतर संसर्गजन्य रोगांची सहज लागण होऊ शकते. एच.आय.व्ही. रक्तातील रोगप्रतिकारक पेशीं लिम्फोसाईट्सवर आक्रमण करतात. एड्स पीडितांच्या शरीरातील रोगप्रतिकारक क्षमता हळूहळू कमी होत गेल्याने सर्दी, खोकल्यासारखे साधे तसेच क्षयासारखे भयंकर रोग होणे शक्य असते. त्यांवर इलाज करणेही अवघड होते. एच.आय.व्ही. संसर्गापासून एड्स होईपर्यंत ८ ते १० वर्षांपेक्षाही अधिक काळ लागू शकतो. एच.आय.व्ही. ने ग्रस्त व्यक्ती अनेक वर्षांपर्यंत काहीही लक्षणांशिवाय राहू शकते.
एड्स वर्तमानकाळातील सर्वांत मोठ्या स्वास्थ्यसमस्यांपैकी एक आहे. एड्सच्या संसर्गाची तीन मुख्य कारणे आहेत - ""असुरक्षित लैंगिक संबंधातून", "बाधित रक्तातून" तसेच बाधित आईकडून अर्भकाला. नॅशनल एड्स कंट्रोल प्रोग्रॅम आणि यूएनएड्स यांच्यानुसार भारतात ८० से ८५ टक्के संसर्ग असुरक्षित विषमलैंगिक (हेट्रोसेक्शुअल) संबंधांतून पसरत आहे.  भारतात आजपर्यंत एड्‌सकडे दुर्लक्ष झाले आहे. एच.आय.व्ही. विषाणू पहिल्यांदा आफ्रिकेतील खास प्रजातीच्या माकडात सापडला आणि तेथूनच सगळ्या जगात पसरला असे मानले जाते. इ.स.१९८१ मध्ये सुमारे ५ कोटी लोक एड्‌सचे बळी ठरले आहेत असा अंदाज आहे. अजूनही  एड्‌सवर इलाज सापडलेला नसल्याने जगभरातील संशोधक त्यावर काम करत आहेत.
एड्सचा प्रसार
एड्स यापैकी कोणत्याही कारणाने पसरू शकतो :
एड्सचा प्रतिबंध
एड्सवर सध्या कोणतेही औषध वा लस नाही. एच.आय.व्ही विषाणूची लागण झाली असल्याचे खूप लवकर लक्षात आले, तर काही 'ॲंटीरेट्रोव्हायरल' औषधे घ्यायला लागून एड्सच्या स्थितीचा वेग कमी करणे काही प्रमाणात शक्य आहे. परंतु ही औषधे अतिशय महाग असल्याने विकसनशील व अविकसित देशांतील बहुतांश लोकांना उपलब्ध नसतात. तसेच ह्या औषधांची परिणामकारकता मर्यादित असून एड्सला पूर्णपणे रोखणे सध्यातरी शक्य नाही. त्यामुळे त्याचा संसर्ग होऊ नये म्हणून खालील प्रतिबंधात्मक गोष्टींचा अवलंब करणे गरजेचे आहे.
एड्सची लक्षणे
एच.आय.व्ही.चा संसर्ग झाल्यानंतर बहुतेक रोग्यांत बरेच दिवस कोणतेही लक्षण दिसून येत नाही. दीर्घ काळापर्यंत विषाणू वैद्यकीय चाचण्यांमध्येही दिसून येत नाहीत. एड्स झालेल्या अनेक लोकांना विषाणुजन्य ज्वर होतो पण त्यातून एड्सची निष्पत्ती होत नाही. काही लक्षणे खाली दिली आहेत.
ही सर्व लक्षणे साध्या रोगांत दिसून येतात त्यामुळे वैद्यकीय प्रयोगशाळेत केलेल्या चाचणीत निष्पन्न झाल्याशिवाय एड्सचे संक्रमण निश्चित ओळखता येत नाही.
उपचार
एच. आय. व्ही. वर उपचार उपलब्ध असून सरकारी रुग्णालयात ए. आर. टी. मोफत मिळते. असे औषधे आता उपलब्ध आहे ज्याना प्रति उत्त्क्रम-प्रतिलिपि-किण्वक विषाणु चिकित्सा [anti reverse transcript enzyme viral therapy or anti-retroviral therapy] औषधच्या नावाने ओळखले जाते. सिपलाची ट्रायोम्यून या सारखे औषध महाग आहेत.प्रति व्यक्ति वार्षिक खर्च सुमारे 15000 रुपये होताे आणि हे प्रत्येक जागी सहज मिळत नाही। याच्या सेवनाने आजार नियंत्रणात येतो पण संपत नाही.जर या औषधांना घेणे थांबवले तर आजार परत वाढतो म्हणून एकदा आजार झाल्यावर हे आयुष्य भर घ्यायला लागतात.जर औषध बंद केले तर आजाराचे लक्षण वाढते व एड्स ने ग्रस्त व्यक्तिचा मृत्यू होतो.
संदर्भ
वर्ग:विषाणूजन्य रोग वर्ग:रोग वर्ग:संसर्गजन्य रोग वर्ग:एड्स
साखरआंबा
कैरी किंवा आंब्याच्या फोडींना साखरेच्या पाकात मुरवून केलेल्या खाद्यपदार्थास साखरआंबा म्हणतात.
साहित्य
१वाटी कैरीचा कीस
बटाट्याचे पराठे
टीप
वर्ग:खाद्यपदार्थ
साखरआंबा
साहित्य
२ ते ३ वाट्या साखर
चमचाभर तूप
छोटा दालचिनीचा तुकडा
कृती
कैरीची सालं काढून किसून घ्यावी. कढईत तूप घालून त्यात लवंगा व दालचिनीचा तुकडा घालावा .त्यात कैरी घालून थोडी वाफवावी .नंतर साखर घालून ढवळावे .मिश्रण चांगले शिजवावे .थंड झाल्यावर त्यात वेलचीपूड मिसळावी .साखरआंबा तयार. वर्ग:खाद्यपदार्थ
आवळ्याचे लोणचे
आवळ्याचे लोणचे आवळ्याची फळे खार व मसाल्यात मुरवून केलेला खाद्यपदार्थ आहे.
विगन ॲथलेटिक एफ.सी.
विगन ॲथलेटिक फुटबॉल क्लब (Wigan Athletic Football Club) हा युनायटेड किंग्डमच्या ग्रेटर मँचेस्टर शहरामधील विगन ह्या गावात स्थित एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १९३२ साली स्थापन झालेला हा क्लब सध्या इंग्लंडच्या प्रीमियर लीगमधे खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लिश फुटबॉल क्लब
इ.स.पू. ३३५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३३५ वर्ग:इ.स.पू.चे ३३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
मिल्हे
मिल्हे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
बाह्यदुवे
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे
गाजराचे लोणचे
गाजराचे लोणचे गाजराचे तुकडे मसाल्यांमध्ये खारवून करण्यात येणारा खाद्यपदार्थ आहे.
वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:लोणची
प्रीमियर हॉकी लीग २००७, संघ
वर्ग:प्रीमियर हॉकी लीग
सामूहिक स्मृती
समूहाच्या अथवा समूहांच्या वस्तुनिष्ठ अथवा कल्पित; घटना, माहिती यांच्या बद्दलच्या समाजातील समज,विश्वास आणि जाणीवांच्या स्मृतीस सामूहिक स्मृती असे म्हणतात.समूह काहीच घटना अथवा माहिती स्मृतीत अंशतः  स्म्रुतीत ठेवतात .घटना अथवा माहिती स्मृतीत शिल्लक रहाण्याकरिता स्मृतीची निर्मिती, देवाण घेवाण, पुढील पिढिकडे हस्तांतरीत होणे गरजेचे असते.
सामूहिक स्मृतीची क्षणभंगुरता
सामूहिक स्मृतीचा आवाका मोठा असु शकतो मात्र त्याची वस्तुनिष्ठता आणि समूहाचे लक्ष सामूहिक स्मृतीच्या बाबतीत अत्यंत क्षणभंगुर असते. सामूहिक भावनेच्या भरात काही घटना अथवा माहितीस तात्कालिक विशेष महत्त्व प्राप्त होते, पण त्या नंतरच्या सामूहिक भावनेच्या उद्रेकात अथवा जुन्या पिढ्या ,भाषा काळाच्या आड गेल्यामुळे सामूहिक स्मृतीही काळाच्या पडद्या आड जाते. टाईम्स ऑफ इंडियाचे चिफ एडीटर राजेश कालरा यांच्या मते "if there is this big controversy and there is a lot of heat on the government, there is bound to be another major controversy to take the heat off the current one. If not that, there would be a brilliant spin to the whole issue to divert attention. कालरा पुढे म्हणतात One scam follows the other, taking the heat off the earlier scam. Of course, the hyper-active media moves on even as the earlier ‘huge scandal’ is consigned to the backburner, till it resurfaces.
This arrangement works beautifully for the perpetrators of scams. Gives them the breathing space and with the number of scams being exposed going up significantly, the person who has already been exposed knows once a new scam is unearthed, the focus would now be on others for quite a while and he/she can roam about as if nothing happened." सामूहिक स्मृतीची क्षणभंगुरता विनोदी पद्धतीने विषद करताना श्री सुशीलकुमार शिंदे म्हणतात "कोळसा कितीही उगाळला तरी काळाच असतो, मात्र हात धुतला की स्वच्छ होतो. ज्याप्रमाणे लोक ........ विसरले, एनडीएच्या काळातील ............ वाटपाचे प्रकरण लोकांच्या विस्मृतीत गेले त्याप्रमाणे कथित .......... प्रकरणही विसरतील " श्री सुशीलकुमार शिंदे यांचे हे विधान कटू असले तरी राजकीय नेत्याच्या मुखातून अवचितपणे बाहेर पडलेले सत्यच आहे असे मांडताना खान देशातील वरीष्ठ पत्रकार शेखर पाटील म्हणतात "सामूहिक स्मृती ही अत्यंत क्षणभंगुर असते हे रहस्य राजकीय मंडळी चांगलेच जाणून असतात. आयत्या मुद्यावर आपली पोळी भाजून घेणे अन् अडचणीत आलेल्या प्रश्‍नावर वेळ मारून नेणे हा भारतीय राजकारणातील यशाचा मूलमंत्र आहे. अगदी गल्लीबोळापासून ते देश चालवणाऱ्यांपर्यंत जनतेला याच मंत्राच्या सहाय्याने मुर्ख बनवत असतात.
चेहेडी खुर्द
चेहेडी खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
असिम अहमद खान
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लिसिनियस
लिसिनियस (लॅटिन:गैयस व्हॅलेरियस लिसिनियानस लिसिनियस ऑगस्टस; अं. २६३ - इ.स. ३२५) हा रोमन सम्राट होता.
वर्ग:रोमन सम्राट वर्ग:इ.स. ३२५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑगस्ट ४
बाह्य दुवे
ऑगस्ट २ - ऑगस्ट ३ - ऑगस्ट ४ - ऑगस्ट ५ - ऑगस्ट ६ - ऑगस्ट महिना
आय.सी.एल. ग्रँड चँपियनशिप - संघ
वर्ग: भारतीय क्रिकेट लीग २००७ वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
नियोजन विभाग, महाराष्ट्र शासन
नियोजन विभाग मंत्रालय  हे महाराष्ट्र शासनचे एक मंत्रालय आहे. महाराष्ट्र राज्याच्या विकासासाठी वार्षिक योजना तयार करण्याची जबाबदारी आहे.
मंत्रालयाचे नेतृत्व कॅबिनेट स्तरावरील मंत्री करतात. देवेंद्र फडणवीस हे सध्या नियोजन विभाग मंत्री आहेत. आणि महाराष्ट्राचे उप मुख्यमंत्री.
कॅबिनेट मंत्र्यांची यादी
०१ मे १९६० - ०९ मार्च १९६२ ०९ मार्च १९६२	- १९ नोव्हेंबर १९६२ २० नोव्हेंबर १९६२ - २४ नोव्हेंबर १९६३ २५ नोव्हेंबर १९५३ - ०४ डिसेंबर १९६३ ०५ डिसेंबर १९६३ - ०१ मार्च १९६७	- ०१ मार्च १९६७ - १३ मार्च १९७२ १३ मार्च १९७२ - २० फेब्रुवारी १९७५ २१ फेब्रुवारी १९७५ - १६ एप्रिल १९७७ १८ एप्रिल १९७७ - ०६ मार्च १९७८ ०७ मार्च १९७८ - १७ जुलै १९७८ १८ जुलै १९७८ - १८ फेब्रुवारी १९८० ०९ जून १९८० - १२ जानेवारी १९८२ १३ जानेवारी १९८५ - ०१ फेब्रुवारी १९८३ ०७ फेब्रुवारी १९८३ - ०५ मार्च १९८५ १२ मार्च १९८५ - ०१ जून १९८५ ०४ जून १९८५ - ०६ मार्च १९८६ १२ मार्च १९८६ - २६ जून १९८८ २६ जून १९८८ - ०३ मार्च १९९० ०४ मार्च १९९० - २४ जून १९९१ २५ जून १९९१ - २२ फेब्रुवारी १९९३ ०६ मार्च १९९३ - १४ मार्च १९९५ १४ मार्च १९९५ - १८ नोव्हेंबर १९९५ १८ नोव्हेंबर १९९५ - ३० जानेवारी १९९९ ०१ फेब्रुवारी १९९९ - १७ ऑक्टोबर १९९९ २७ ऑक्टोबर १९९९ - १६ जानेवारी २००३ २७ डिसेंबर २००३ - १९ ऑक्टोबर २००४ ०१ नोव्हेंबर २००४ - ०४ डिसेंबर २००८ ०७ डिसेंबर २००८ - ०६ नवंबर २००९ ०७ नोव्हेंबर २००९ - १० नोव्हेंबर २०१० ११ नोव्हेंबर २०१० - २५ सप्टेंबर २०१२ २५ सप्टेंबर २०१२ - ०७ डिसेंबर २०१२ ०७ डिसेंबर २०१२ - २६ सप्टेंबर २०२४ ३१ ऑक्टोबर २०१४ - ०८ नोव्हेंबर २०१९ २८ नोव्हेंबर २०१९ - ३० डिसेंबर २०१९ ३० डिसेंबर २०१९ - २९ जून २०२२ १४ ऑगस्ट २०२० - पदावर
अधिकृत संकेतस्थळ
वर्ग:महाराष्ट्र शासनाचे विभाग वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
पांढुर्णा (दारव्हा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
रामायण (मालिका)
रामायण ही १९८६ ते १९८८ दरम्यान दूरदर्शन ह्या दूरचित्रवाणी वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक मालिका होती. रामायण ह्या इतिहास कथेवर आधारित असलेल्या ह्या मालिकेचे निर्माण व दिग्दर्शन रामानंद सागर ह्यांनी केले होते.
प्रमुख कलाकार
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:दूरदर्शन दूरचित्रवाहिनी मालिका
फिरोजशाह तुघलक
फिरोजशाह तुघलक (पर्शियन:فیروز شاہ تغلق) (इ.स. १३०९ - सप्टेंबर २०, इ.स. १३८८) हा तुघलक वंशाचा भारतीय सुलतान होता. याने दिल्लीच्या सल्तनतीवर इ.स. १३५१पासून मृत्युपर्यंत राज्य केले. मोहम्मद बिन तुगलका नंतर फिरोजशहा तुघलक याने अत्यंत जबाबदार पणे  राज्यकारभार केला  राज्याची घडी  बसवली  सामाजिकदृष्ट्या ही  अत्यंत महत्त्वाचे निर्णय  त्यांनी आपल्या राज्य काळामध्ये घेतले  गुलामांचा स्वतंत्र विभाग निर्माण करून त्यांना चांगल्या प्रकारच्या सुविधा पुरविण्याचे काम हे त्याच्या काळामध्ये झालं  अनाथ मुलींच्या  विवाह साठी  त्याने शासनाकडून मदत देऊ केली   अनेक  अनाथ मुलींचे विवाह लावले दिल्ली सुलतानशाहीच्या काळात मोहम्मद बिन तुगलका नंतर फिरोजशहा तुघलक गाने राज्यकारभार केला या सुलतानाने आपल्या प्रशासकीय सुधारणा द्वारे कल्याणकारी राजवट निर्माण करण्यावर भर दिला राज्याचा विकास हेच उद्दिष्ट फिरोजशहा ने निश्चित केले आणि त्यासाठी त्यांनी प्रशासकीय महसूल विषयक लष्करी व न्यायदान इत्यादी क्षेत्रांमध्ये सुधारणा करण्यावर अधिक भर दिला प्रारंभीच्या काही लष्करी मोहिमा नंतर जरी अपयश येत असले तरी त्याची उणीव आपल्या सुधारणाद्वारे भरून काढण्यात फिरोजशहा तुघलक यशस्वी ठरला धार्मिक धोरणाच्या बाबतीत मात्र असहिष्णू धोरण होते हिंदूंवर जिझिया कर लादला तर मुस्लिम धर्मातील काही पंथांवर दमन नीतीचा वापर केला सुलतान फिरोजशहा तुघलक जरी मोहम्मद बिन तुगलकासारखा बुद्धीप्रामाण्यवादी नसला तरी उत्तम लेखन करणारा होता त्याने लिहिलेला फतुहाते फीरोजशाही हा ग्रंथ सुलतानशाहीच्या इतिहासाची माहिती देणारा अस्सल साधन ग्रन्थ आहे दिल्लीचे सुलतान पद धारण केल्यानंतर फिरोजशहा तुघलक आणि प्रशासकीय सुधारणा करण्यासाठी योग्य राजनिष्ठ व कर्तव्यदक्ष अधिकाऱ्यांच्या नेमणुका केल्या फीरोजशहाने  मलिक मकबूल यास खान ये जहा हा किताब देऊन वजीर या पदावर नियुक्त केले तो स्वामीनिष्ठ व कुशल प्रशासक होता हा रजब तुघलक आणि दिपलपूरच्या राजकन्येचा मुलगा होता.
वर्ग:दिल्ली सल्तनत वर्ग:इ.स. १३०९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मानवेंद्रनाथ रॉय
मानवेंद्रनाथ रॉय, मूळ नाव नरेंद्रनाथ भट्टाचार्य, (२१ मार्च, इ.स. १८८७ - २५ डिसेंबर, इ.स. १९५४) हे आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे बंगाली-भारतीय साम्यवादी नेते व तत्त्वज्ञ होते. 1934ला सर्वप्रथम संविधान सभेची संकल्पना त्यांनी मांडली. भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यासाठीच्या सशस्त्र क्रांतिकार्यात सामील झालेल्या रॉय यांना उत्तरायुष्यात मेक्सिको, रशिया, अफगाणिस्तान, चीन इत्यादी देशांत केलेल्या कार्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील एक नामवंत साम्यवादी विचारवंत म्हणून मान्यता लाभली. यांनी स्थापन केलेला मेक्सिकन साम्यवादी पक्ष हा सोव्हिएत संघाबाहेरील पहिला साम्यवादी पक्ष होता. यांनी आपल्या आयुष्याच्या अखेरीस साम्यवादाचा त्याग करून जहाल मानवतावाद पुरस्कारला.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:साम्यवाद वर्ग:बंगाली व्यक्ती वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १८८७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५४ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय नास्तिक
अवतारसिंग
अवतारसिंग हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते दिल्लीच्या कालकाजी विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कांद्याचे लोणचे
कांद्याचे लोणचे हे कांदा व मिरची, आले, इ. ओल्या मसाल्याचे पदार्थ यांचे लोणचे आहे.
वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:लोणची
ज्यो हंटर
हंटर, ज्यो हंटर, ज्यो वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साबुदाण्याचं थालीपीठ
कृती
वर्ग:खाद्यपदार्थ
भारतीय चित्रपट शिक्षण संस्था
भारतातील चित्रपटांसंबंधीत शिक्षण संस्था
वर्ग:चित्रपट
मिरजे
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
वेस्टहॅम युनायटेड एफ.सी.
वर्ग:इंग्लिश फुटबॉल क्लब
अलिकांते
अलिकांते तथा अलाकांत हे स्पेनमधील एक शहर आहे. भूमध्य समुद्रकिनारी असलेले हे शहर अलिकांते प्रांताचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०१५ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ३,२८,६४८ तर महानगराची लोकसंख्या ४,५२,४६२ आहे.
वर्ग:स्पेनमधील शहरे
नारायणराव घोरपडे
घोरपडे घराण्याच्या परंपरेनुसार बाबासाहेब घोरपडे यांनी रीतसर शिक्षण घेतले. आधी कोल्हापूरच्या राजाराम कॉलेजात व नंतर मुंबईच्या एल्फिन्स्टन कॉलेजातून त्यांनी इंग्रजी, इतिहास व अर्थशास्त्र हे विषय घेऊन आपले शिक्षण पूर्ण केले. लहान वयांतच त्यांनी पौराणिक आणि ऐतिहासिक ग्रंथांच्या वाचनाची आवड होती. कॉलेजात गेल्यानंतर त्यांचे वाचन अधिक प्रगल्भ झाले. तसेच पुढे त्यांनी एल.एल.बी.ची पदवी घेतली. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर १८ जून १८९२ रोजी त्यांना संस्थानाची मुखत्यारी देण्यात आली.
विद्यार्थिदशेत असताना बाबासाहेब घोरपड्यांना न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांच्या विचारांचे आकर्षण वाटू लागले होते. लोकमान्य टिळकांचाही त्यांच्यावर प्रभाव होता. इचलकरंजीच्या संस्थानिकपदाची सूत्रे हाती पडल्यावर त्यांनी आपल्या प्रजाजनांच्या शैक्षणिक, सामाजिक आणि सार्वजनिक उन्‍नतीकडे लक्ष दिले.
शिक्षणप्रसार
त्यांच्या कारकिर्दीत संस्थानच्या खर्चाने चालणाऱ्या शाळांची संख्या त्यांनी १७ वरून ४७ पर्यंत नेली. त्यात ५ शाळा मुलींसाठी होत्या. होतकरू विद्यार्थ्यांना / विद्यार्थिनींना विविध कॉलेजात शिक्षण घेता यावे म्हणून त्यांनी शिष्यवृत्त्या ठेवल्या. त्याचा लाभ घेऊन इचलकरंजीतील अनेक विद्यार्थी पुण्यातील विविध कॉलेजात शिकले. अनेक मुली हिंगणे स्त्री शिक्षण संस्थेत शिकल्या. आजही ह्या संस्थेत 'इचलकरंजी' सभागृह आहे.पुणे येथील महाराष्ट्र मंडळात कुस्ती शिकण्यासाठी सुद्धा ते विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देऊन पाठवत असत.१९१४ साली पहिली परदेश सफर करून आल्यावर त्यांनी गरीब आणि होतकरू विद्यार्थ्यांना परदेशात जाऊन उच्च शिक्षण घेण्यासाठी आर्थिक मदत करण्याकरता 'इचलकरंजी एज्युकेशन एन्डोमेंट फंड' स्थापन केला. त्यातून विद्यार्थ्यांना कर्जाऊ शिष्यवृत्त्या देण्यात येत असत. भारतातील निरनिराळ्या शैक्षणिक आणि धार्मिक संस्थांना दिलेल्या देणग्या आपल्या पश्चातसुद्धा सुरू राहाव्यात म्हणून १९३१ साली 'इचलकरंजी एज्युकेशन अँड चॅरीटेबल ट्रस्ट' हा दुसरा ट्रस्ट रजिस्टर केला. त्यांनी इचलकरंजीमध्ये वाचनालये सुरू केली. वेदशाळा स्थापन केली. आर्यवैद्यक शिकणाऱ्यांना ते शिष्यवृत्या देत असत. अशाच शिष्यवृती धारकांपैकी एक गोविंद आप्पाजी फडके पुढे सातारा येथील आर्यांग्ल वैद्यक महाविद्यालयाचे प्राचार्य झाले.
विवाह
अहमदनगरचे वकील मोहनीराज मोरेश्वर परांजपे यांची कन्या दुर्गाबाई यांच्याशी बाबासाहेबांचा विवाह फाल्गुन वद्य ८ शके १८०७ ता. २८ मार्च सन १८८६ या दिवशी झाला. दुर्गाबाईंचे सासरचे नांव गंगाबाई असे ठेवण्यात आले. त्या माईसाहेब किंवा गंगामाई साहेब म्हणून ओळखल्या जात. त्यांनी इचलकरंजीमध्ये स्त्री शिक्षणासाठी मोठे कार्य केले. इचलकरंजी येथे गंगामाई विद्यामंदिर आणि श्रीमंत गंगामाई गर्ल्स हायस्कूल या दोन शाळांना त्यांचेच नाव देण्यात आले आहे.
आरोग्यसुविधा
लोकांना फुकट औषधे मिळावीत म्हणून नारायणरावांनी इचलकरंजी आणि आजरा येथे दवाखाने काढले.
संगीतशिक्षणास प्रोत्साहन
बाबासाहेबांना संगीतात विशेष रुची होती. संगीतातले बारकावेही त्यांना कळत असत. पंडित विष्णू दिगंबर पलुस्कर यांच्या गांधर्व महाविद्यालयास बाबासाहेबांनी आर्थिक मदत केली.तसेच इचलकरंजीतील काही मुलांना गायन शिकण्यासाठी या संस्थेत पाठवले. उत्तर हिंदुस्थानी गायकी महाराष्ट्रात आणणारे पंडित बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर यांना बाबासाहेबांनी राजाश्रय दिला.इचलकरंजीला स्थायिक झाल्यावर पंडित बाळकृष्णबुवांनी त्यांचे चिरंजीव अण्णाबुवा, मिर्शीबुवा,भाटेबुवा, दत्तोपंत काळे असे अनेक शिष्य तयार केले. सुप्रसिद्ध गायक अब्दुल करीम खॉं साहेब यांना इचलकरंजी संस्थानातील नवरात्रोत्सव कार्यक्रमात दरवर्षी गाण्यासाठी आमंत्रण असे.
बाबासाहेबांनी इचलकरंजी संस्थानात सर्व प्रकारच्या कलावंतांना उदार आश्रय दिला होता. त्यावेळी महाराष्ट्रात शाहूनगरवासी मंडळी, महाराष्ट्र नाटक मंडळी, किर्लोस्कर, गंधर्व या नाटक मंडळ्या अतिशय जोमात होत्या. या नाटक मंडळींना इचलकरंजी संस्थानात आग्रहाचे आमंत्रण देऊन बोलावण्यात येत असे, व त्यांची नाटके जनतेसाठी म्हणून लावली जात.
उद्योगांना प्रोत्साहन
इचलकरंजी येथे बाबासाहेबांनी काही कोष्टी कुटुंबे आणली. त्यांना राहायला जागा आणि प्रारंभी आर्थिक मदत देऊन कापड विणण्याचा त्यांचा व्यवसाय करण्यास प्रोत्साहन दिले.विठ्ठलराव दातार यांना कापडगिरणी काढण्यासाठी मदत केली. पुढे काही उद्योजकांना जिनिंग फॅक्टरी सुरू करण्यासाठी जागा दिली.यानंतर पुढे अनेक लोकांनी यंत्रमागावर कापड विणण्यासाठी कारखाने काढली आणि इचलकरंजी 'वस्त्रनगरी' म्हणून नावारूपास आली. एखादा उद्योग सुरू केल्याशिवाय इचलकरंजीची भरभराट होणार नाही, असा विचार करून त्या दृष्टीने उद्योजकांना मदत करण्याच्या बाबासाहेबांच्या धोरणामुळेच वस्त्रोद्योगाचा पाया बाबासाहेबांच्या कारकिर्दीत रचला गेला.
बाबासाहेब घोरपडे उत्तम वक्ते नव्हते, तरी ते अनेक संस्थांच्या कार्यक्रमांत अध्यक्ष असत. कायदे कौन्सिलचे मेंबर म्हणून त्यांनी १४-१५ वर्षे चांगले काम केले. त्यांनी फारसे लेखन केले नसले तरी, उतारवयात बाबासाहेबांनी काही इंग्रजी पुस्तकांची मराठी भाषांतरे केली; किर्लोस्कर, सह्याद्री इत्यादी नामवंत मासिकांमधून त्यांनी थोडेफार स्फुट लेखन केले. त्याच बरोबर ब्रिटिश संस्कृतीने प्रभावित होऊन तिचे गुणगान करणारे एक स्वतंत्र पुस्तकही लिहिले.
नारायणराव बाबासाहेब घोरपडे यांनी लिहिलेली पुस्तके
ही पुस्तके आपटे वाचन मंदिर या इचलकरंजी येथील वाचनालयाच्या संदर्भ विभागात उपलब्ध आहेत.
सन्मान
बाबासाहेब घोरपड्यांसारख्या अशा एका कलाप्रेमी व नाट्यप्रेमी संस्थानिकाला सांगली येथे १९२४ साली झालेल्या २०व्या मराठी नाट्यसंमेलनाचा अध्यक्ष होण्याचे सद्‌भाग्य लाभले.
स्मारके
नारायणरावांच्या दहनस्थळी इचलकरंजी येथील पंचगंगा नदीच्या घाटावर स्मृतीस्थळ बांधण्यात आले आहे. इचलकरंजी नगरपालिकेने बांधलेल्या नाट्यगृहाला त्यांच्या स्मृत्यर्थ नारायणराव बाबासाहेब नाट्यगृह असे नाव देण्यात आले. या नाट्यगृहाजवळ त्यांचा पूर्णाकृती पुतळा उभारण्यात आला.
वर्ग:इ.स. १८७० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू वर्ग:इचलकरंजी वर्ग:मराठी संस्थानिक
गचीबौली मैदान, हैदराबाद
गचीबौली मैदान हे भारताच्या हैदराबाद शहरातील हॉकीचे मैदान आहे. प्रीमियर हॉकी लीगमधील हैदराबाद सुलतान्स हा संघ येथे खेळतो. याची क्षमता अंदाजे ८,००० इतकी आहे.
वर्ग:भारतातील हॉकी मैदाने वर्ग:हैदराबाद
पॅट क्रॉफर्ड
क्रॉफर्ड, पॅट वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बंदना कुमारी
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
करन शर्मा
करन शर्मा (जन्म: २ नोव्हेंबर, १९९६) हा एक भारतीय क्रिकेटपटू आहे. त्याने २० सप्टेंबर २०१८ रोजी २०१८-१९ विजय हजारे चषक स्पर्धेमध्ये रेल्वेकडून लिस्ट अ मध्ये पदार्पण केले.
इ.स.पू. ३३७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३३७ वर्ग:इ.स.पू.चे ३३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
चितेगाव
चितेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मोहप
मोहप हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
महाराष्ट्र दिन
पार्श्वभूमी
राज्य पुनर्रचना कायदा, १९५६ नुसार भाषांच्या आधारे भारतातील राज्यांसाठी सीमा परिभाषित केल्या गेल्या. या कायद्याचा परिणाम म्हणून जे मुंबई राज्य निर्माण झाले, ते मात्र वेगवेगळ्या मराठी, गुजराती, कच्छी आणि कोकणी भाषा बोलल्या जाणाऱ्या वेगवेगळ्या क्षेत्रांचे मिळून बनले होते. संयुक्त महाराष्ट्र समिती मुंबई राज्याचे दोन राज्यात विभाजन करण्याच्या चळवळीत आघाडीवर होती; एक भाग जेथे लोक प्रामुख्याने गुजराती आणि कच्छी बोलतात आणि दुसरा भाग जेथे लोक प्रामुख्याने मराठी आणि कोकणी बोलतात.
२५ एप्रिल १९६० रोजी भारतीय संसदेने लागू केलेल्या बॉम्बे पुनर्रचना कायदा, १९६० नुसार या चळवळीचा परिणाम म्हणून महाराष्ट्र आणि गुजरात राज्यांची निर्मिती झाली. हा कायदा १ मे १९६० रोजी अंमलात आला.
इतिहास
२१ नोव्हेंबर इ.स.१९५६ दिवशी फ्लोरा फाउंटनच्या परिसरात तणावाचे वातावरण होते क ारण राज्य पुनर्रचना आयोगाने महाराष्ट्राला मुंबई देण्याचे नाकारले त्यामुळे मराठी माणसे चिडली होती. सर्वत्र छोट्यामोठ्या सभांमधून या निर्णयाचा निषेध होत होता. या संगठनामुळे कामगारांचा एक विशाल मोर्चा सरकारचा निषेध करण्यासाठी फ्लोरा फाऊंटनासमोरील चौकात येण्याचे नियोजन झाले.
त्यानंतर प्रचंड जनसमुदाय एका बाजूने चर्चगेट स्थानकाकडून व दुसऱ्या बाजूने बोरीबंदरकडून गगनभेदी घोषणा देत, फ्लोरा फाउंटनकडे जमला. मोर्चा पोलिसी ताकद वापरून उधळून लावण्यासाठी लाठीचार्ज करण्यात आला. मात्र अढळ सत्याग्रहीं मुळे पोलिसांचे हे प्रयत्न अयशस्वी झाले आणि पोलिसांना गोळीबाराचा आदेश मुंबई राज्याचे तत्कालीन मुख्यमंत्री मोरारजी देसाई यांच्याद्वारे देण्यात आला. गोळीबार झाला आणि संयुक्त महाराष्ट्राच्या लढ्यात १०६ आंदोलक हुतात्मे झाले.
या हुतात्म्यांच्या बलिदानामुळे व मराठी माणसाच्या आंदोलनामुळे सरकारने नमते घेऊन १ मे, इ.स. १९६० रोजी मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्राची स्थापना केली. त्यानंतर इ.स. १९६५मध्ये त्या जागी हुतात्मा स्मारकाची उभारणी करण्यात आली.
हुतात्म्यांची नावे
२१ नोव्हेंबर इ. स. १९५६ चे हुतात्मे
स्पेनचा पाचवा फेलिपे
स्पेनचा पाचवा फिलिप (स्पॅनिश:फेलिपे ५; फ्रेंच: फिलिप दि फ्रांस ) (डिसेंबर १९, इ.स. १६८३ - जुलै ९, इ.स. १७४६) हा नोव्हेंबर १, इ.स. १७०० पासून जानेवारी १५, इ.स. १७२४ पर्यंत स्पेनचा राजा होता. याने आपल्या मुलगा पहिला लुई याच्या नावे सत्ता सोडली. सप्टेंबर ६, १७२४ रोजी लुईच्या मृत्युपश्चात फिलिप स्वतःच्या मृत्यू पर्यंत सत्तेवर राहिला.
वर्ग:स्पेनचे राजे वर्ग:इ.स. १६८३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७४६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोरोना प्रभाव
एखाद्या विद्युत वाहक तारेच्या सभोवताल आयनीकृत द्रवामुळे व विद्युत क्षेत्र एका विशिष्ट मर्यादेबाहेर गेल्यामुळे तयार होणारा प्रभाव.कोरोनामुळे वाहकाचा आभासी व्यास वाढण्यास मदत होते. कोरोना प्रभाव हा स्किन इफेक्टमुळे होतो. ज्यामुळे वीज फक्त वाहकाच्या प्रुष्टभागावर वाहते.कोरोना प्रभाव मुख्यत्वेकरून उच्य विद्युतदाबाच्या High Voltage Alternating Current(HVAC) वहनामुळे होतो, म्हणजेच बदलणाऱ्या विजप्रवाहामुळे(AC).या उच्य विद्युतदाबामुळे वाहकाच्या भोवतीच्या हवेचे आयनीभवन होते त्यामुळे कोरोना तयार होतो.
जेव्हा विद्युतदाब ३३ KV/cm इतका किंवा त्यापेक्क्षा जास्त असतो तेव्हाच कोरोना प्रभाव दिसुन येतो. या कोरोनामुळे ओझोन गॅस तयार होतो.
वर्ग:विद्युत अभियांत्रिकी
放電
पाब्लो पिकासो
पाब्लो पिकासो (२५ ऑक्टोबर, इ.स. १८८१ - ८ एप्रिल, इ.स. १९७३) हा युरोप खंडातील स्पेन देशातील प्रख्यात चित्रकार आणि शिल्पकार होता. पिकासो हा चित्रकलेतील त्याच्या अभिनव शैलीसाठी आणि अनन्यसाधारण विचारांसाठी प्रसिद्ध आहे. मॉडर्निझम, सुररिअलीझम ह्यांसारख्या चित्रकलेतील वेगवेगळ्या विचारप्रवाहांचा मिलाफ पिकासोच्या चित्रांमधून दिसून येतो. क्युबिझम ही चित्रशैली निर्माण करण्याचे श्रेय पिकासोकडे जाते.
जन्म आणि बालपण
पिकासोचा जन्म स्पेनमधल्या आंदालुसिया प्रांतातील मालागा ह्या शहरात झाला. कलेचा वारसा पिकासोला त्याच्या वडिलांकडूनच मिळाला. चित्रकलेत जात्याच हुशार असणा़ऱ्या पिकासोने लहानपणी चित्रकलेत अनेक बक्षिसे मिळवली होती.
तारुण्य
वयाच्या १९ व्या वर्षी पिकासो युरोपातील कलेचे माहेरघर समजल्या जाणाऱ्या पॅरिस शहरात येऊन दाखल झाला. नविन देश, नविन लोक ह्यांमुळे आलेला उपरेपणा, बरोबर रहात असलेल्या जिवलग मित्राची आत्महत्या, त्याने तरुण मनावर झालेला खोल परिणाम आणि एकाकीपणा ह्या सगळ्या भावना पिकासोच्या ह्या काळातील चित्रांमध्ये दिसून येतात.
संदर्भ
वर्ग:स्पॅनिश चित्रकार वर्ग:इ.स. १८८१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू
चलचित्र
चलचित्र, चलत्-चित्र, चित्रपट, फिल्म किंवा सिनेमा, मूव्ही हे चलच्चित्रणाच्या तंत्रातून साकारणारे एक माध्यम आहे. १९व्या शतकापासून हे माध्यम अस्तित्वात आले. चलच्चित्रणाच्या तंत्रामुळे प्रथमतः मूकपट निर्माण झाले. पुढे ध्वनिमुद्रणाच्या तंत्राची त्याला जोड मिळाली व बोलपट/ बोलते चित्रपट अस्तित्वात आले. चित्रपट हा कंटाळा दूर करण्याच एक उत्तम साधन आहे.
१९१३ साली मराठी भाषेतील पहिला चित्रपट "अयोध्येचा राजा" प्रदर्शित झाला. दिग्दर्शक-निर्माते दादासाहेब फाळके. मराठी चित्रपट सृष्टीचे जनक. मराठी माणसानेच चित्रपटांची सुरुवात केली, त्यामुळे मुंबई ही चित्रपट क्षेत्राचे मुख्य केंद्र बनली, या केंद्राला बॉलीवूड असे म्हणतात.
मराठी चित्रपट हा समाज जीवनाचा आरसा आहे. चित्रपटातून अनेक प्रकारे समाज प्रबोधन केले जाते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:रिकामी पाने
सुबोध जावडेकर
सुबोध प्रभाकर जावडेकर (इ.स. १९४८:इस्लामपूर, महाराष्ट्र - ) हे मराठी भाषेत लिहिणारे एक विज्ञान कथा लेखक आहेत.
जावडेकरांची आईवडील शिक्षक होते. त्यांच्या सतत बदल्या होत. त्यामुळे जावडेकरांचे बालपण आणि प्राथमिक शिक्षण सांगली जिल्ह्यातल्या इस्लामपूर येथे आणि त्यानंतरचे कोल्हापूर जिल्ह्यातील गारगोटीला झाले. ते चिकुर्डे गावातून मॅट्रिक झाले. पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविद्यालयातून इंटर झाल्यावर त्यांनी मुंबई आयआयटी मधून १९७१ साली रसायन अभियांत्रिकीची पदवी मिळवली.
त्यांनतर एसीसी, हिंदुस्तान लिव्हर, स्टँडर्ड अल्कली व जेकब्स या कंपन्यांमध्ये सदतीस वर्षे नोकरी करून २००८ साली जनरल मॅनेजर या पदावरून ते निवृत्त झाले.