cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
फेसाटी (कादंबरी)
लेखकाची शब्दमांडणी इतकी प्रवाही आणि आशयघन आहे की वाचकाच्या समोर प्रसंग उभा राहतो.. यात मंडलेले वास्तव मन सुन्न करणारे आहे, कादंबरी वाचून झाल्यावर त्यातील प्रसंग अन् पात्र डोळ्यासमोर येत राहतात.. त्यांचा संघर्षच इतका आहे की संवेदनशील वाचकाच्या डोळ्याच्या कडा ओलावल्याशिवाय राहणार नाहीत..! ॲड. शिवाजी खाडे
एर्झिंजान प्रांत
एर्झिंजान (तुर्की: Erzincan ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या उत्तर भागात वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे २.२ लाख आहे. एर्झिंजान ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
मॅडिसन काउंटी, मिसूरी
ही अमेरिकेच्या मिसूरी राज्यातील ११४ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:मिसूरीमधील काउंटी
माहेला जयवर्दने
जयवर्दने, माहेला वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बावी (माढा)
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
१९८८ आशिया चषक
१९८८ आशिया चषक ही आशिया क्रिकेट संघटन ने आयोजित केलेली एकदिवसीय स्पर्धा होती. आशिया चषक मालिकेतील ही ३री स्पर्धा बांगलादेशमध्ये ऑक्टोबर-नोव्हेंबर १९८८ मध्ये झाली. या स्पर्धेत श्रीलंका, पाकिस्तान, बांगलादेश आणि भारत या देशांनी सहभाग घेतला. बांगलादेशात प्रथमच लिस्ट-अ सामने स्वरूपाची स्पर्धा खेळवली जात होती. तेव्हा बांगलादेश आयसीसीचा पूर्ण सदस्य नव्हता. सर्व सामने ढाक्यातील बंगबंधू नॅशनल स्टेडियमवर खेळविण्यात आले.
स्पर्धा साखळी पद्धतीने खेळविण्यात आली. प्रत्येक संघ विरुद्ध संघाशी एक सामना खेळला. अंतिम समयी अव्वल दोन संघ अंतिम सामन्यासाठी पात्र ठरले. अंतिम सामन्यात भारताने श्रीलंकेचा ६ गडी राखून पराभव करत दुसऱ्यांदा आशिया चषक जिंकला. भारताच्या नवज्योतसिंग सिद्धूला मालिकावीर पुरस्कार देऊन गौरविण्यात आले.
नारायणपूर (नरखेड)
नारायणपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील नरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
मॅरियन काउंटी, मिसूरी
ही अमेरिकेच्या मिसूरी राज्यातील ११४ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:मिसूरीमधील काउंटी
नांदगाव (कणकवली)
नांदगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कणकवली तालुक्यातील एक गाव आहे.
मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्गावर जिथे देवगड निपाणी राज्य महामार्ग मिळतो असे सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील महत्वपुर्ण गांव.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
लोकजीवन
गावांत 1)हिंदु2)मुस्लिम 3)बौद्ध तसेच4)ख्रिश्चन धर्माचे लोक राहतात"श्री देव रामेश्र्वर"हे ग्राम दैवत आहे.अनेक मंदिरे,तीन मस्जिद,एक बौद्ध मंदिर आहे.
प्रेक्षणीय स्थळे
रामेश्वर मंदिर, भैरी देवीचे मंदिर, राम मंदिर, महापुरुष (मधली वाडी)
नागरी सुविधा
1) सरकारी प्राथमिक आरोग्य केंद्र. 2) राष्ट्रीयकृत बँक ऑफ इंडियाची,सिंधुदुर्ग जिल्ह्या मध्यवर्ती सहकारी  बॅक. शाखा आहे. शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, हापूस आंबा, काजू बागायत, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते.3)पोस्ट आहे.3)खाजगी नर्सिग होम 4)सरकारी दवाखाना 5) रविवारचा आठवडा बाजार. 6)विविध कार्यकारी सहकारी सोसायटी.7) पशु वैद्यकीय दवाखाना.8) पाचशे लोक बसू शकतील असे मधली वाडी येथे सर्व सुविधांनी युक्त लोकसहभागातून भव्य सभागृह तयार होत आहे. 9) नाना धर्माधिकारी यांच्या प्रेरणेने भव्य बैठक सभागृह.
जवळपासची गावे
असलदे, तोंडवली, सावडाव, ओटव
संदर्भ
१.
२.
३.
४.https://www.incredibleindia.org/
५.
६.
वर्ग:कणकवली तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
शरद वर्दे
डॉ. शरद वर्दे हे एक मराठी लेखक आहेत. त्यांची बव्हंश पुस्तके त्यांच्या व्यवसायातील व अनेक देशांतील कॉर्पोरेट जगतातील अनुभवांवर बेतली आहेत.
पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक
एलाझग प्रांत
एलाझग (तुर्की: Elazığ ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या पूर्व भागात वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ५.५ लाख आहे. एलाझग ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
कुसुम अभ्यंकर
कुसुम अभ्यंकर या एक मराठी लेखिका होत्या. त्यांनी कथा, कविता, नाटक, प्रवासवर्णन आणि कादंबरी या प्रकारचे लेखन केले. १९८३-८४ सुमारास त्यांचे निधन झाले.
अभ्यंकर यांनी संपूर्ण इंग्रजी हा विषय घेऊन एम.ए. केले होते. त्यापूर्वी त्यांना बी.ए.साठी कोल्हापूर विद्यापीठाची शिष्यवृत्ती मिळाली होती. त्यांनी नाट्य, गायन, खेळ यांबरोबरच वक्तृत्वात भाग घेतला. नर्सिंगचे शिक्षण घेतलेल्या कुसुमताई त्यांच्या डाॅक्टर पतीना त्यांच्या व्यवसायात मदत करत.
अभ्यंकर या दोन वेळा (१९७८ आणि १९८०) रत्‍नागिरी मतदार संघातून आमदार म्हणून निवडून गेल्या होत्या.
पुस्तके
(अपूर्ण)
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:रत्‍नागिरीचे आमदार वर्ग:महाराष्ट्राचे आमदार वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मठ खुर्द (कणकवली)
मठ खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कणकवली तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:कणकवली तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
अनुसुइया उईके
अनुसुइया उईके (जन्म १० एप्रिल १९५७) एक राजकारणी आहेत आणि सध्या छत्तीसगढच्या राज्यपाल म्हणून कार्यरत आहेत. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस कडून १९८५ च्या मध्य प्रदेश विधानसभे च्या निवडणुकीत दमुआ येथून मध्य प्रदेश विधानसभेवर त्या निवडून आल्या होत्या. अर्जुन सिंह मंत्रिमंडळात त्या महिला आणि बालविकास मंत्री होत्या. २००६ मध्ये त्या मध्य प्रदेशातून राज्यसभेच्या सदस्य होत्या.
१६ जुलै २०१९ रोजी ह्यांची छत्तीसगड राज्याच्या राज्यपालपदी नियुक्ती झाली.
संदर्भ
वर्ग:विद्यमान भारतीय राज्यपाल वर्ग:छत्तीसगढचे राज्यपाल वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म वर्ग:भारतीय राजकारणी
दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१४-१५
दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने २१ ते २७ ऑक्टोबर २०१४ या कालावधीत न्यू झीलंडचा दौरा केला. या दौऱ्यात तीन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने होते, जे दक्षिण आफ्रिकेने २-० ने जिंकले. मालिका विजयासह, दक्षिण आफ्रिका पाच वर्षांत प्रथमच एकदिवसीय क्रमवारीत अव्वल स्थानी पोहोचला.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे वर्ग:इ.स. २०१४ मधील क्रिकेट
कारेघाट
कारेघाट हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील नवापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४३ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
मेकन काउंटी, मिसूरी
ही अमेरिकेच्या मिसूरी राज्यातील ११४ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:मिसूरीमधील काउंटी
गोखले राज्यशास्त्र व अर्थशास्त्र संस्था
इतिहास
१९०५ मध्ये  भारतीय नोकरदारांच्या शिक्षणास चालना देण्यासाठी व कार्यकारिणीसाठी भारतीय लोकांमध्ये क्षमता वाढविण्याच्या उद्देशाने सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटीची स्थापना गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी केली, गोखले राज्यशास्त्र आणि अर्थशास्त्र संशोधन संस्था हे पुण्यातील एक अभिमत विद्यापीठ आहे. संशोधन व शिक्षांकार्यामुळे मे १९९३ पासून विद्यापीठ अनुदान आयोगाने संस्थेला अभिमत विद्यापीठाचा दर्जा दिला. या संस्थेलाच गोखले इंस्टीट्यूट म्हणूनही ओळखले जाते. १९३० मध्ये सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटीने स्थापित केलेली गोखले इन्स्टिट्यूट ऑफ पॉलिटिक्स अँड इकॉनॉमिक्स, पुणे ही देशातील अर्थशास्त्रातील सर्वात जुनी संशोधन व प्रशिक्षण संस्था आहे. भारतीय समाजातील सामाजिक-आर्थिक परिमाणांचे संशोधन करण्यासाठी ही संस्था समर्पित आहे. .या संस्थेने अनुभवजन्य आणि विश्लेषणात्मक संशोधनात मजबूत ओळखपत्रे स्थापित केली आहेत. अर्थशास्त्रातील उच्च शिक्षण आणि संशोधनातील योगदानाबद्दल, 1993 मध्ये संस्थेला डीम्ड टू युनिव्हर्सिटी या संस्थेचा दर्जा देण्यात आला. ६ जून १९३० रोजी संस्था स्थापन करण्यात आली.
भारताच्या आर्थिक आणि राजकीय समस्यांबद्दल संशोधन करण्यासाठी संशोधकांना प्रशिक्षण देण्याच्या उद्देशाने संस्थेची स्थापना केली गेली. डी. आर. गाडगीळ हे संस्थेचे पहिले संचालक होते.
संशोधन
वर्षानुवर्षे विविध स्रोतांकडून मिळालेल्या आर्थिक मदतीद्वारे संस्था पुढील प्रमुख क्षेत्रात संशोधन करत आहे -कृषी अर्थशास्त्र, लोकसंख्या अभ्यास आर्थिक इतिहास, नियोजन व विकासासाठी आदान-प्रदान विश्लेषण, अंशलक्षी अर्थशास्त्र, समग्रलक्षी अर्थशास्त्र, मौद्रिक अर्थशास्त्र, वित्तीय अर्थशास्त्र, सार्वजनिक अर्थशास्त्र, आंतरराष्ट्रीय अर्थशास्त्र आणि पूर्व युरोपीय देशाच्या अर्थशास्त्राचा अभ्यास. आर्थिक सिद्धांत आणि सरावाच्या विविध क्षेत्रात गुणात्मक संशोधन करण्याच्या प्रयत्नांसाठी गोखले संस्था व राजकारण आणि अर्थशास्त्र प्रसिद्ध आहे. सर्वेक्षण, संशोधन, माहिती देणारी वादविवाद, विश्लेषण आणि समालोचना या मार्गांनी अग्रगण्य योगदानाचे श्रेय या संस्थेने दिले आहे ज्याने प्रमुख सामाजिक-आर्थिक उपक्रमांवर सार्वजनिक भाषणाला आकार दिला आहे आणि महाराष्ट्र राज्यातील प्रादेशिक स्तरावर आर्थिक योजना तयार केल्या आहेत.
कृषी आर्थिक संशोधन केंद्र (एईआरसी)- केंद्रीय अन्न व कृषी मंत्रालयाने सन 1954 मध्ये संस्थेत स्थापन केलेल्या, एईआरसीने भारताच्या कृषी अर्थव्यवस्थेच्या प्रमुख संशोधन अभ्यासामध्ये योगदान दिले आहे. गेल्या सात दशकांत एईआरसीने २००हून अधिक अभ्यास पूर्ण केले आहेत, विशेषतः शेती व्यवसाय सर्वेक्षण, पाटबंधारे, पाणलोट व्यवस्थापन, ग्रामीण विद्युतीकरण, ग्रामीण सर्वेक्षण, ग्रामीण पत, कृषी भाडे, सहकार, दुष्काळ आणि दुष्काळ, पीक विमा, कृषी विपणन, कृषी निर्यात, दारिद्र्य निर्मूलन इ. केंद्र आणि राज्य सरकार तसेच नाबार्डसारख्या संस्थांसाठी. सिंचनाच्या अर्थशास्त्रावरील अग्रगण्य संशोधनाचे श्रेय या केंद्राला दिले जाते, ज्याने सिंचन क्षमता आणि त्याच्या वापराची संकल्पना चांगल्याप्रकारे समजून घेण्यात योगदान दिले आहे. त्याचप्रमाणे, पाणलोट विकासावरील अभ्यासानुसार माती आणि जलसंधारण आणि शाश्वत विकासात संशोधन करण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान आहे.
प्रकाशने
३) पुण्यामधील फळांच्या विपणननाचे  एक सर्वेक्षण, डी.आर.गाडगीळ व व्ही.आर.गाडगीळ १९३३
४) मुंबई इलाख्यामधील सहा जिल्ह्यातील मोटार बस वाहतुकीचे सर्वेक्षण, डी आर गाडगीळ,एल व्ही गोगटे १९३५
गंथालय
गोखले अर्थशास्त्र संस्था ही स्थापनेपासून हिंद सेवक समाजाच्या ग्रंथालयाचा पूर्ण उपयोग करते. हे ग्रंथालय नामदार गोपाळ कृष्ण गोखल्यांनी १९०५ साली स्थापन केले. ग्रंथालयात २,५५,०००हून अधिक ग्रंथ आहेत, तसेच राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील ४७२ नियतकालिके या ग्रंथालयात आहेत. व जवळ जवळ २००० नियतकालिकांचे जुने खंड ग्रंथालयात आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:शैक्षणिक संस्था वर्ग:पुण्यातील संस्था वर्ग:पुणे
रमेशचन्द्र शाह
रमेशचन्द्र शाह हे हिंदी भाषेत लिहीणारे एक भारतीय लेखक आहेत. त्यांच्या विनायक या कादंबरीस २०१४चा साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला.
वर्ग:हिंदी लेखक वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
मनू गंगाधर नातू
मनकर्णिका मनू गंगाधर नातू (?? - ३ एप्रिल, इ.स. १९८८) या मराठी लेखिका होत्या. त्या प्रा. दि.य. देशपांडे यांच्या पत्नी होत्या.
नातू या नागपूर येथे मराठीच्या प्राध्यापिका असून त्यांनी बर्ट्रांड रसेलच्या मॅरेज ॲन्ड मॉरल्स या ग्रंथाचे त्यांनी आजचा सुधारक मधून क्रमशः भाषांतर केले आहे. ते आजच्या सुधारकच्या एप्रिल १९९० च्या अंकापासून प्रसिद्ध झाले. याशिवाय गोपाळ गणेश आगरकर यांच्या जवळपास नामशेष झालेल्या वाड्मयाचे त्यांनी १९८३ ते १९८६ दरम्यान महाराष्ट्र राज्य साहित्य मंडळाकरिता संपादन केले.
कायसेरी प्रांत
कायसेरी (तुर्की: Kayseri ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या मध्य भागात वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे १२.७ लाख आहे. कायसेरी ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
मनू गंगाधर नातू
कुटुंब
नातू यांचे वडील व्हेटर्नरी डॉक्टर होते, तर अाई लहानपणीच वारली होती.
कायसेरी प्रांत
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
मनू गंगाधर नातू
कुटुंब
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:इ.स. १९८८ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अंबिका धुरंधर
अंबिका महादेव धुरंधर (४ जानेवारी १९१२ - ३ जानेवारी २००९) ही मुंबईतील सर जेजे स्कूल ऑफ आर्टमधून जीडी आर्टचा (चित्रकला) अभ्यासक्रम पूर्ण करणाऱ्या पहिल्या काही महिलांपैकी एक होती. ती कलाकार एम. व्ही. धुरंधर यांची मुलगी होती, जे सर जेजे स्कूल ऑफ आर्टचे माजी विद्यार्थी, शिक्षक आणि पहिले भारतीय संचालक होते.
तिने आपल्या वडिलांच्या मार्गदर्शनाखाली चित्रे काढली, त्यांच्या कलाकृतींच्या विशाल संग्रहाची काळजी घेतली आणि आयुष्यभर त्यांच्या शैलीत्मक प्रभावाखाली जगली. परिणामी, सर जेजे स्कूल ऑफ आर्टमधील शैक्षणिक कलेच्या सुवर्णकाळाचा प्रभाव तिच्यावर आयुष्यभर राहिला.
जीवन आणि शिक्षण
सुरुवातीला, धुरंधर कुटुंब ठाकूर यांच्या घरात राहत होते. अंबिका आपल्या घराजवळ असलेल्या नौरोजी रस्त्यावरील कर्वे विद्यापीठाच्या गर्ल्स हायस्कूलमध्ये शिकत होती. काही दिवसांनी तिची शाळा गिरगाव येथील दुसऱ्या इमारतीत स्थलांतरित झाली. जेव्हा ते ठाकूरच्या घरी राहत होते, तेव्हा ती शेजारी राहणाऱ्या इतर मुलींसोबत गिरगावला जायची. तथापि, त्यांच्या खार येथे स्थित अंबासदन या निवासस्थानी स्थलांतरित झाल्यानंतर, धुरंधर कुटुंबाला वाटले की तिला एकटीला रेल्वे आणि ट्रामने गिरगावला पाठवणे धोक्याचे आहे. तोपर्यंत तिचे सहावीपर्यंतचे शिक्षण पूर्ण झाले होते. त्यानंतर तिचे इंटरमिजिएट इयत्तेपर्यंतचे शिक्षण घरीच पूर्ण झाले. अंबिकाचा कल पहिल्यापासून कलांकडे असल्याने तिच्या वडिलांनी स्कूल ऑफ आर्टमध्ये तिचा दाखिला करून घेतला.
अंबिका पहिल्या वर्षाच्या चित्रकला वर्गात सामील झाली असून त्यानंतर चित्रकलेच्या सर्व परीक्षेत ती उत्तीर्ण झाली. १९३१ मध्ये आपली पदवी अभ्यासक्रम पूर्ण करून ती दुसरी आली आणि असे करणारी दुसरी महिला ठरली. अँजेला त्रिंदाडे त्यावेळी तिच्या समवयस्कांपैकी एक होती. ती अँटोनियो झेवियर त्रिंदाडे यांची मुलगी होती, जे स्कूल ऑफ आर्टमध्ये शिक्षिक होते. पुढे जाऊन, अंबिका रॉयल सोसायटी ऑफ आर्ट्स, लंडनची फेलो देखील बनली.
करिअर आणि प्रभाव
तिच्या वडिलांप्रमाणेच अंबिकानेही आपल्या चित्रांमध्ये भारतीय पौराणिक आणि ऐतिहासिक विषयांचे चित्रण केले. तिने आकृती रचनांमध्ये प्रभुत्व मिळवले असून तिच्या निर्मितीमध्ये मानवी आकृत्यांच्या विविध अभिव्यक्तींचा वापर होत असत. बॉम्बे आर्ट सोसायटीच्या प्रदर्शनात प्रदर्शित झालेली तिची चित्रे 'शिवराज्याभिषेक' आणि 'देवी अंबिका तिच्या योगिनी सह' ही याची साक्ष होती. या कार्यक्रमात तिला सोसायटीतर्फे रौप्य पदक प्रदान करण्यात आले होते.
या यशानंतर, तिच्या चित्रांचे प्रदर्शन दिल्ली, बंगळुरू, म्हैसूर, कोल्हापूर आणि शिमला यासारख्या अन्य ठिकाणी करण्यात आले. या प्रदर्शनांमध्ये तिला अनेक पुरस्कार मिळाले असून तिला समीक्षकांची प्रशंसा ही मिळाली.
बडोदा स्पर्धा
१९३५ मध्ये बडोद्याच्या महाराजांच्या राज्याभिषेकाच्या हीरक महोत्सवी वर्षाचे औचित्य साधून, प्रजाजनांतर्फे त्यांना सुवर्ण-रौप्य मंजूषेतून मानपत्र देऊन सत्कार करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. एक खुली स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती ज्यामध्ये या मंजूषेचे डिझाइन आमंत्रित केले होते. अंबिकाने मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये नमूद केलेल्या वैशिष्ट्यांनुसार तिची रेखाचित्रे पाठवून या स्पर्धेत भाग घेतला. प्राप्त झालेल्या असंख्य नोंदींमधून, तिची रचना दोन निवडलेल्या निर्मितींमध्ये होती. तिला रु.५०० चे बक्षीस देण्यात आले असून वडिलांसह महाराजांना भेटण्याची संधी ही मिळाली.
भारत आणि परदेशात प्रवास
अंबिकाने आपल्या कुटुंबासह भारतात आणि नंतर परदेशात स्वतंत्रपणे प्रवास केलं होतं. अनेक संस्थानांनी तिच्या वडिलांना कमिशन केलेले कलाकृती तयार करण्यासाठी बऱ्याच वेळा आमंत्रित केले होते. बडोदा, ग्वाल्हेर, इंदूर, कोल्हापूर इत्यादी राजघराण्यांची निमंत्रणे स्वीकारल्यानंतर तिला तिच्या कुटुंबासह या संस्थानांमध्ये प्रवास करण्याची आणि राहण्याची ही संधी मिळाली.
अंबिकाने आपल्या युरोपीय दौऱ्यात लंडनमधील मादाम तुसाद प्रदर्शनाला भेट दिली असून या प्रदर्शनात, तिने हिटलर, एबिसिनियन हेले सेलासी, मुसोलिनी, गांधी, स्टॅलिन,नेपोलियन, ब्रिटीश राजघराण्यासारख्या अनेक व्यक्तिमत्त्वांची जीवन-आकाराची शिल्पे पाहिली होती.
वडिलांच्या मृत्यूनंतरचे जीवन
१९४४ मध्ये तिच्या वडिलांच्या निधनानंतर, तिने त्यांच्या कलाकृतींची देखरेख करण्याची जबाबदारी घेत असून त्यांच्या विद्यार्थ्यांच्या मदतीने त्या प्रदर्शनासाठी ठेवल्या. १९४९ मध्ये, तिने मुंबईतील खार भागात धुरंधर कलामंदिर सुरू करून अनेक विद्यार्थ्यांना कलाचा शिक्षण दिले.
भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात आणि नंतर संयुक्त महाराष्ट्राच्या चळवळीत त्यांचा सक्रिय सहभाग होता. या कार्यक्रमांसाठी तिने काही कलाकृतीही बनवल्या होत्या.
अंबिका यांनी १९३० ते १९५० पर्यंतच्या प्रवासाच्या आठवणी लेखनात जतन केले असून या कथांवर आधारित माझी स्मरणचित्रे हे पुस्तक २०१० मध्ये तिच्या मृत्यूनंतर प्रकाशित झाले होते. हे पुस्तक कलेचा इतिहास संग्रहित करत असून संस्थानांचा काळातील कला शिक्षण, कला उत्पादन, व्यवसाय आणि व्यापार यांचे वर्णन करणारी एक महत्त्वाची सामग्री म्हणून उपलब्ध आहे.
ती अविवाहित असून खार येथील अंबासदनात एकटीच राहत असत. २००९ मध्ये वृद्धापकाळात आजारपणामुळे तिचे निधन झाले.
संदर्भ
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला कलाकार वर्ग:भारतीय महिला चित्रकार वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म वर्ग:महाराष्ट्रातील महिला कलाकार वर्ग:मुंबईतील कलाकार
शाहिद खकन अब्बासी
शाहीद खकन अब्बासी (उर्दू: شاہد خاقان عباسی; २७ डिसेंबर, १९५८:कराची, सिंध, पाकिस्तान - ) हे पाकिस्तानचे पंतप्रधान आहेत. आधीचे पंतप्रधान नवाझ शरीफ यांनी भ्रष्टाचार केल्यामुळे पाकिस्तानच्या सर्वोच्च न्यायालयाने त्यांना पदमुक्त होणे भाग पाडल्यावर १ ऑगस्ट, २०१७पासून अब्बासी पंतप्रधानपदावर आहेत.
वर्ग:पाकिस्तानचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हॉट केम ऑफ पिकिंग फ्लॉवर्स
व्हॉट केम ऑफ पिकिंग फ्लॉवर्स (फुले तोडण्याने काय झाले) ही एक पोर्तुगीज परीकथा आहे. ती प्रथम टेओफिलो ब्रागा यांनी क्रॅव्हो, रोजा ए जॅस्मिन या नावाने जमा केली. अँड्र्यू लँगने ते ग्रे फेयरी बुकमध्ये समाविष्ट केलेली आहे.
परिकथेचा सारांश
एका महिलेला तीन मुली होत्या. एके दिवशी, एकीने गुलाबी कार्नेशन (एका प्रकारचे फुल) उचलले आणि गायब झाली. दुसऱ्या दिवशी, दुसरीने, तिच्या बहिणीला शोधत असताना, एक गुलाब उचलला आणि ती पण गायब झाला. तिसऱ्या दिवशी, तिसरीने काही जॅस्मिन (फुले) उचलली आणि ती सुद्धा गायब झाली. या महिलेने फार वेळ आक्रोश केला. तिचा मुलगा, त्याच्या बहिणी गायब झालेल्या दिवशी फक्त एक मुलगा, पण तो मोठा माणूस झाला. त्याने काय झाले ते विचारले तेव्हा त्याच्या आईने त्याला त्याच्या बहिणींबद्दल सांगितले. त्याने तिचा आशीर्वाद मागितला आणि त्यांना शोधायला निघाला.
रस्यात त्याला तीन मोठी मुले त्यांच्या वारशा हक्काबद्दल भांडताना दिसली. त्यात तीन गोष्टी होत्या. बूट, जो माणूस ते घालेल तो कुठेही जाऊ शकत होता, प्रत्येक कुलूप उघडणारी चावी आणि अदृश्य करणारी टोपी. मुलाने सांगितले की तो एक दगड टाकेल आणि ज्याला तो प्रथम मिळेल त्याला तिनही गोष्टी मिळतील. त्याने एक दगड फेकला आणि तीनही वस्तू चोरून पसार झाला. बुट घालुन त्याने त्याची सर्वात मोठी बहीण असणाऱ्या ठिकाणी जायची ईच्छा व्यक्त केली. तो डोंगरावरील एका मजबूत किल्ल्यासमोर प्रकट झाला. त्याने त्याच्याकडे असलेल्या चावीने सर्व दरवाजे उघडले. त्याला त्याची बहीण भरपूर जरतारी कपडे घातलेली आढळली. परंतु तिला एकच दुःख होते: तिचा नवरा एका शापाखाली होता. दरम्यान तिचा नवरा परत येतो. तिचा मुलगा टोपी घालतो आणि अदृश्य होतो. नवरा त्याच्या बायकोला दुसऱ्या माणासाबरोबर बघून भडकतो. त्याचा मुलगा त्याची टोपी काढून टाकतो आणि त्याला खर सांगतो. त्या दोघांच्या दिसण्यात असलेल्या साम्याने त्याला खात्री पटते की ते खरोखरच भाऊ आणि बहीण आहेत. त्यावर खूश होऊन त्याला एक पंख देतो. ज्यामुळे तो स्वतःला, पक्ष्यांचा राजा म्हणू शकेल.
दुसऱ्या दिवशी, तो त्याच्या दुसऱ्या बहीणीला भेटतो. तिला एक त्रास असतो कि तिच्या पतीला अर्धा दिवस मासा बनण्याचा शाप असतो. तिचा पती माशांचा राजा असतो. तो त्याला बोलावण्यासाठी एक पट्टी देतो. दुसऱ्या दिवशी, तो त्याच्या सर्वात धाकट्या बहीणीला भेटतो. जिला एका राक्षसाने पळवून नेलेले असते. ति फार दुःखी असते. तिने त्याच्याशी लग्न करण्यास नकार दिलेला असतो. तिचा भाऊ तिला सल्ला देतो कि तू त्याच्याशी लग्न करायला तयार्क हो. पण त्यापूर्वी त्याच्या कडून त्याच्या मरणाचे रहस्य विचारून घे. तो राक्षस तिला सांगतो कि, समुद्राच्या तळाशी असलेल्या लोखंडी डब्यात एक पांढरे कबूतर आहे आणि जर त्या कबुतराचे अंडे त्याच्या डोक्यावर लागले तर तो मरून जाईल. भाऊ दुसऱ्या बहिणीच्या नवऱ्याला सांगुन त्याला पेटी आणायला सांगतो. ती उघडण्यासाठी स्वतःकडील चावी वापरतो. पक्ष्यांच्या राजाने दिलेल्या पंखाच्या मद्तीने कबुतराला अंडी आणायला सांगतो. सर्वात धाकट्या बहिणीला राक्षसाला त्याचे डोके तिच्या मांडीवर ठेवण्यास सांगतो. त्या वेळेस तो भाऊ अंडी त्याच्या डोक्यावर फोडतो आणि त्याला मारतो.
या मदतीउळे त्याच्या दोन्ही मेव्हण्यांचा शाप संपतो आणि ते परत माणुस बनतात. राक्षसाकडे असलेल्या खजिन्याने सर्वात लहान बहिणीला आयुष्यभर श्रीमंत केले.
भाषांतरे
अँड्र्यू लँग यांनी द ग्रे फेयरी बुकमध्ये रंगीत फेयरी बुक्सच्या परीकथेच्या संकलनाचा भाग म्हणून या कथेचा समावेश केला.
आर्थर रॅकहॅमच्या चित्रांसह द अलाईज फेयरी बुक (१९१६) मध्ये या कथेचा समावेश करण्यात आला होता.
विश्लेषण
ही पोर्तुगीज कथा इटालियन साहित्यिक कथा द थ्री एनचांटेड प्रिन्सेसशी साम्य सामायिक करते, ज्यामध्ये एका राजाला त्याच्या मोठ्या मुलींना शापाखाली असलेल्या तीन प्राण्यांच्या स्वाधीन करण्यास भाग पाडले जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:पोर्तुगीज परीकथा
चुनाभट्टी रेल्वे स्थानक
चुनाभट्टी हे मुंबई शहराच्या चुनाभट्टी भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे.
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
बेंबळे
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
सुभाष चन्द्रन
सुभाष चन्द्रन (इ.स. १९७२ - ) हे मल्याळम भाषेत लिहीणारे एक भारतीय लेखक आहेत. त्यांच्या मनुश्यानु ओरु आमुखम या कादंबरीस २०१४चा साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला.
वर्ग:मल्याळम लेखक वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म
आशा मिश्र
आशा मिश्र या मैथिली भाषेत लिहीणाऱ्या एक भारतीय लेखिका आहेत. त्यांच्या “उचाट” या कादंबरीस २०१४चा साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला.
वर्ग:मैथिली लेखक वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कोनी
संदर्भ
वर्ग:नरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
मेरीझ काउंटी, मिसूरी
ही अमेरिकेच्या मिसूरी राज्यातील ११४ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:मिसूरीमधील काउंटी
कमवा व शिकवा
कमवा व शिकवा ही योजना कर्मवीर भाऊराव पाटील यांनी आर्थिक दृष्ट्या दुर्बल व गरजू विद्यार्थ्यांसाठी ही योजना सातारा जिल्ह्यात सुरू केली.ह्या योजनेतून गरजू विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणास हातभार लागावा हा उद्देश कर्मवीर भाऊराव पाटील यांचा होता या योजनेत विद्यालयातून अनेक गरजू विद्यार्थी सहभाग घेऊन योग्य तो रोजगार मिळवत. असून आपले शिक्षण पूर्ण करत असत कमवा व शिका या योजनेचा प्रति तास ४५ रुपये मिळत.असून सरासरी एका विद्यार्थ्याला २००० ते २५०० रुपये मिळत विद्यार्थ्याना या योजनेत दररोज दोन ते तीन तास काम करता येते.यामधून विद्यार्थ्यंना पैशानं बरोबरच कोणते काम कसे करावे याचेही माहिती मिळते. यामधून शेती विकासासाठी कोणती अवजारे वापरावी तसेच कोणत्या प्रकारच्या खतांचा वापर करावा याचेही ज्ञान विद्यार्थ्यांना मिळते. त्याचप्रमाणे विद्यार्थ्यांना नवनवीन सघनकिय ज्ञान व महाविद्यालयात चालणाऱ्या विविध कार्यालयीन तसेच विभागातील कामकाज व त्या विभागातील वेगवेगळी माहितीही मिळत असते. तसेच काम करत असताना प्रोस्थान मिळावे यासाठी त्याच विद्यार्थ्यांन मधून उत्कृष्ट विद्यार्थी निवडला जातो. तसेच विद्यापीठस्तरीय विद्यार्थिनींना नीलिमाताई पवार हा पुरस्कार मिळत असतो या योजनेमुळे अनेक गरजू विद्यार्थी हे आपल्या महाविद्यालयात काम करून आपले शिक्षण पूर्ण करून मोठं मोठ्या पदापर्यंत पोहचलेले आहे. तसेच कमवा शिका या योजनेमुळे विद्यार्थ्यांना कष्टाची जाणीव होते ही योजना सर्वच महाविद्यालंयत कार्यरत आहे कमवा शिकवा ही योजना फक्त कामच करत नाही तर शिक्षण घेत असताना पूर्ण करता येते या प्रकारे ही योजना कार्य करते.
सिवास प्रांत
सिवास (तुर्की: Sivas ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या मध्य भागात वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ६.२ लाख आहे. सिवास ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०१४-१५
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाने पाकिस्तानशी खेळण्यासाठी ११ नोव्हेंबर ते १९ डिसेंबर २०१४ दरम्यान संयुक्त अरब अमिरातीचा दौरा केला. या दौऱ्यात तीन कसोटी सामने, दोन ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामने आणि पाच एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांचा समावेश होता. कसोटी आणि टी२०आ मालिका दोन्ही १-१ ने बरोबरीत राहिल्या आणि न्यू झीलंडने एकदिवसीय मालिका ३-२ ने जिंकली.
संदर्भ
वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे वर्ग:इ.स. २०१४ मधील क्रिकेट
दांबोविता नदी
दांबोविता नदी रोमेनियातून वाहणारी एक नदी आहे. फागाराश डोंगररांगेत उगम पावणारी ही नदी २८६ किमी वाहत आर्गेश नदीला मिळते. रोमेनियाची राजधानी बुखारेस्ट या नदीकाठी वसलेले आहे.
वर्ग:रोमेनियामधील नद्या
भुईआवळी
भुईआवळी (शास्त्रीय नाव:Phyllanthus niruri; संस्कृत- भूम्यालकी, हिंदी- जराम्ला, सिंधी- निरुरि, बंगाली- भुइआम्ला, गुजराथी- भोंयआंवली, कन्नड- किरुनेल्ली, तामिळ- कीळकाय्नेल्ली, तेलुगू-नेलनेल्लि, मल्याळम्-कीळानेल्लि) ही भारतात आढळणारी वनस्पती आहे. इंग्रजी नावे : Chamber Bitter, Gripeweed, Shatterstone, Stonebreaker किंवा, Leafflower.
धर्म
भुईआवळी दीपनपाचन, मूत्रजनन, संस्रन, दाहप्रशमनी, व्रणरोपण, शोथप्रतिकर असून, पुन्हापुन्हा येणाऱ्या तापाचा प्रतिबंध करते.
उपयोग
भुईआवळीच्या कोवळ्या फांद्यांचा फांट आंवेत देतात. काविळीत एक तोळा मुळे वाटून दुधाबरोबर सांजसकाळ देतात. पंचांगाचा क्वाथ कडू होतो. तो हिवतापांत देतात. ह्याने शौचास साफ होते. घाम सुटतो.झोप येते आणि तापाची पाळी चुकते. यकृतवृद्धी व प्लीहावृद्धी कमी होते. भुईआवळीने लघवीचे प्रमाण वाढते, लघवीची आग कमी होते. म्हणून ती परम्यात देतात.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:वनस्पती वर्ग:औषधी वनस्पती
ओडिशाचे मुख्यमंत्री
ओडिशा या भारतीय राज्याचे मुख्यमंत्री हे ओडिशा सरकारचे प्रमुख आहेत. भारतीय राज्यघटनेनुसार, राज्यपाल हे राज्याचे न्यायमूर्ती प्रमुख आहेत, परंतु वास्तविक कार्यकारी अधिकार मुख्यमंत्र्यांकडे आहे. ओडिशा विधानसभेच्या निवडणुकांनंतर, राज्यपाल सहसा बहुमत असलेल्या पक्षाला (किंवा युती) सरकार स्थापन करण्यासाठी आमंत्रित करतात. राज्यपाल मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करतात, ज्यांचे मंत्री परिषद एकत्रितपणे विधानसभेला जबाबदार असते. त्यांना विधानसभेचा विश्वास आहे हे पाहता मुख्यमंत्रिपदाचा कार्यकाळ हा पाच वर्षांचा असतो आणि त्याला मुदतीची मर्यादा नसते.
१ एप्रिल १९३६ रोजी ओरिसा प्रांताची निर्मिती झाली. या प्रांतावर परळखेमुंडीचा राजा महाराजा कृष्णचंद्र गजपती नारायण देव यांचे नियंत्रण होते. त्यांनी जुलै १९३७ पर्यंत येथे राज्य केले. त्यानंतर अखिल भारतीय काँग्रेस पक्षाचे नेते विश्वनाथ दास यांनी आणखी दोन वर्षांसाठी पदभार स्वीकारला. १९४६ मध्ये शेवटी डॉ. हरेकृष्ण महाताब यांच्याकडे सोपवण्यापूर्वी राजाने पुन्हा ताबा घेतला.
भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर आणि राज्यघटना लागू झाल्यानंतर राज्याने लोकशाहीच्या तत्त्वांनुसार काम सुरू केले. पहिल्या निवडणुकीपर्यंत डॉ. हरेकृष्ण महाताब हे ओडिशाचे मुख्यमंत्री राहिले आणि नंतर ते नबकृष्ण चौधरी यांनी घेतले. १९४६ पासून ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी येथे आहे. १९४६ पासून ओडिशाचे १४ मुख्यमंत्री झाले. २००० पासून सेवा करत असलेले, बिजू जनता दलाचे नवीन पटनायक हे विद्यमान मुख्यमंत्री आहेत, आणि ओडिशाच्या इतिहासातील सर्वात जास्त काळ सेवा देणारे मुख्यमंत्री आहेत.
संदर्भ
वर्ग:ओडिशाचे मुख्यमंत्री
खारेपाटण (कणकवली)
भौगोलिक स्थान
सुखनदीच्या तीरावर हे गाव वसले आहे. तसेच सिंधुदुर्ग जिल्ह्याचे प्रवेशद्वार म्हणून या गावाला ओळखले जाते
या गावाची समुद्रसपाटीपासून उंची 42 मीटर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
प्रेक्षणीय स्थळे
72 खेड्यांचे आराध्य दैवत असलेले कालभैरवाचे सुंदर मंदिर हे लोकांच्या आकर्षणाचे ठिकाण बनले आहे.मंदिरात कोरलेल्या कथा मंदिराची कीर्ती वाढवतात.
जवळपासची गावे
कुनकवण,वायंगणी,चिंचवली, कुरंगवणे,शेजवली
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:कणकवली तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
गोकुळनगर
गोकुळनगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील नवापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४३ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:नवापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
पूमणि
पूमणि (१९४७:कोविलपट्टी, तमिळनाडू - ) हे तमिळ भाषेत लिहीणारे एक भारतीय लेखक आहेत. त्यांच्या अंजाडि या कादंबरीस २०१४चा साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला.
वर्ग:तमिळ लेखक वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दारिस्ते
दारिस्ते हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कणकवली तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
भेंड (माढा)
भेंड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
मॉनिटू काउंटी, मिसूरी
ही अमेरिकेच्या मिसूरी राज्यातील ११४ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:मिसूरीमधील काउंटी
हाँगकाँग क्रिकेट संघाचा पापुआ न्यू गिनी दौरा (ऑस्ट्रेलियामध्ये), २०१४-१५
हाँगकाँग क्रिकेट संघ आणि पापुआ न्यू गिनी क्रिकेट संघाने ८ ते १३ नोव्हेंबर २०१४ या कालावधीत दोन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) आणि एक तीन दिवसीय सामना खेळण्यासाठी ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेकडून एकदिवसीय दर्जा मिळाल्यानंतर पापुआ न्यू गिनीमध्ये खेळले जाणारे हे पहिले एकदिवसीय सामने आहेत. पापुआ न्यू गिनीने एकदिवसीय मालिका २-० ने जिंकली आणि त्यांचे पहिले दोन एकदिवसीय सामने जिंकणारा पहिला देश ठरला. हे सामने टाऊन्सविले येथील टोनी आयर्लंड स्टेडियमवर खेळले गेले, ज्याला नुकतेच आयसीसी ने आंतरराष्ट्रीय स्थळ म्हणून मान्यता दिली होती.
संदर्भ
वर्ग:हाँगकाँग क्रिकेट संघाचे पापुआ न्यू गिनी दौरे वर्ग:इ.स. २०१४ मधील क्रिकेट
अश्विन महेता
अश्विन महेता हे गुजराती भाषेत लिहीणारे एक भारतीय लेखक होते. त्यांच्या छबि भीतरनी या लेखसंग्रहास २०१४ चा साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला.
वर्ग:गुजराती लेखक वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तुंजेली प्रांत
तुंजेली (तुर्की: Tunceli ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या पूर्व भागात वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ६.२ लाख आहे. तुंजेली ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, १९८४
न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने ८ ऑगस्ट १९८४ रोजी एक महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळण्यासाठी नेदरलँड्सचा दौरा केला. हा न्यू झीलंड महिलांचा पहिला नेदरलँड्स दौरा होता. नेदरलँड्स महिला संघाने महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. हा दौरा न्यू झीलंड महिलांच्या १९८४ इंग्लंड दौऱ्यानंतर लगेचच झाला.
नेदरलँड्स क्रिकेट बोर्डाला स्थापना होऊन ५० वर्षे झाल्याने हा एकमेव सामना अयोजित केला गेला होता. बाबेट व्हान थिउनेनब्रूक हिला सोडून सर्व नेदरलँड्स संघातील खेळाडूंनी महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. बाबेट यापूर्वी १९८२ महिला क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत आंतरराष्ट्रीय XI महिला क्रिकेट संघाकडून १ महिला एकदिवससीय सामना खेळला होता. या सामन्याद्वारे बाबेटने नेदरलँड्सतर्फे महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले.
एकमेव महिला एकदिवसीय सामना
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील क्रिकेट वर्ग:न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचे नेदरलँड्स दौरे नेदरलँड्स वर्ग:महिला क्रिकेट
गृहशोभन
गृहशोभन म्हणजेच (इंटिरिअर डेकोरेशन) वास्तूचा अंतर्भाग सुखकर, सुंदर व सुविधापूर्ण करण्याची कला. खाजगी घरे वा निवासस्थाने आणि सभागृहे, कार्यालये, रुग्णालये, उपाहारगृहे, क्रीडाभवने, चित्रपटगृहे यांसारख्या सार्वजनिक वास्तूंच्या सजावटीसाठी आधुनिक काळात गृहशोभनाचे स्वतंत्र तंत्रच निर्माण झाले आहे.
कुटुंबा चे राहणीमान, अभिरुची व विशेष गरजा इ. लक्षात घेऊन गृहशोभनाचे नियोजन करावे लागते. घरात इच्छित वातावरणनिर्मिती असावी म्हणूनही साधारणपणे फर्निचरचे रूप व मांडणी, प्रकाशयोजना, रंगसंगती यांचा विचार करावा लागतो. गृहशोभन ही एक संमिश्र कला असून तिच्याशी विविध विषय व तंत्रे निगडित आहेत. फर्निचरनिर्मितीची अनेक अंगोपांगे, रंगकाम, विद्युत्‌योजना इत्यादींचा संबंध गृहशोभनाशी असतो. गृहशोभनकाराला त्या त्या क्षेत्रातील शास्त्रज्ञांना गृहशोभनाच्या आराखड्यानुसार मार्गदर्शन करावे लागते.
घरातील अंतर्भागाचे स्थूल मानाने दोन भाग पडतात. पहिल्या भागात वास्तूची मूळ अंगे म्हणजे भिंती, दरवाजे, खिडक्या, छत इ. व दुसऱ्या भागात वास्तूमधील साधने उदा., फर्निचर, गालिचे, पडदे, पंखे, दिवे, फुलदाणी, चित्रे, शिल्पे इ. कलात्मक वस्तू यांचा समावेश होतो. यांतील पहिला भाग वास्तुकलेचा आणि दुसरा भाग गृहशोभनाचा होय. गृहशोभनकाराला सर्व वस्तूंची मांडणी करताना त्यांची रेखासंगती, रंगसंगती, पोत इत्यादींचा मेळ साधावा लागतो.
फर्निचर व इतर वस्तूंची मांडणी
फर्निचर हा घटक आकारप्रकार व उपयुक्तता यांच्या दृष्टीने अतिशय महत्त्वाचा आहे. फर्निचरची मांडणी करताना अनेक अवधाने ठेवावी लागतात. माणसांची होणारी ये-जा लक्षात घेऊन प्रवेशद्वारांतून सज्जाकडे किंवा दुसऱ्या दालनाकडे जाण्या-येण्याची जागा मोकळी ठेवून फर्निचरची मांडणी करावी लागते. फर्निचरचा विशेष उपयोग ध्यानात घेऊनच त्याला योग्य ती जागा द्यावी लागते. उदा., जेथे लिहिणाऱ्याच्या डाव्या बाजूने खिडकीतून किंवा दरवाजातून नैसर्गिक प्रकाश येईल अशा ठिकाणी टेबल ठेवतात. भिंतीवर आरसा अशा ठिकाणी लावतात, की आरशासमोर उभे राहिल्यावर बघणाऱ्याच्या चेहऱ्यावर उजेड पडेल. सोफा व खुर्च्या यांची मांडणी करताना बसणाऱ्याला नैसर्गिक हवा व उजेड मिळेल व खिडकीतून किंवा सज्जातून बाहेरील जागेचा किंवा इतर निसर्गसौंदर्याचा आस्वाद घेता येईल, अशी दृष्टी ठेवतात. झोपल्यावर नैसर्गिक हवा मिळेल व प्रवेशद्वारापासून आडोसाही लाभेल अशा प्रकारे पलंगाची जागा निवडतात. विशिष्ट प्रकारच्या वस्तूंची मांडणी झाल्यावर राहिलेल्या वस्तूंची मांडणी करतात. ती करताना त्यांचा वापर करणे सोयीचे होईल व दालनात हालचाल करण्यास जास्तीत जास्त जागा राहील याची दक्षता घेतली जाते. उपयुक्त फर्निचरची मांडणी झाल्यावर दालनाची शोभा वाढविण्यासाठी व मनाला प्रसन्नता वाटण्यासाठी नाना प्रकारे सजावट करता येते. उदा., जमिनीवर फुलझाडांच्या कुंड्या, लाकडी टेकूवर शिल्पाकृती, टेबलावर फुलदाण्या इ. ठेवून दालनाची शोभा वाढविता येते. तसेच भिंतींवर योग्य ठिकाणी निसर्गचित्रे, छायाचित्रे, विविध पशुपक्ष्यांच्या प्रतिकृती इ. लावता येतात.
वर निर्देश केलेल्या सर्व वस्तूंनी घराची शोभा वाढविता येते परंतु एकाच दालनात सर्व वस्तूंचा समावेश करण्याची गरज नसते. दालनाचा विशिष्ट उपयोग लक्षात घेऊन सजावटीच्या वस्तू निवडाव्या लागतात. उदा., स्वागतकक्षात वा बैठकीच्या दालनात चांगली निसर्गचित्रे व इतर कलात्मक चित्रे सामान्यतः लावली जातात. शयनगृहासाठी कुटुंबातील व्यक्तींची छायाचित्रे व कौटुंबिक प्रसंगांची छायाचित्रे निवडतात. अभ्यासिकेत ग्रंथांचे तसेच व्यक्तीगत छंदानुसार जमविलेल्या चित्रांचे, तिकिटांचे, नाण्यांचे वा अन्य वस्तूंचे दर्शन होईल अशी योजना करावी लागते. भिंतींवरील सजावटीत दारा-खिडक्यांच्या पडद्यांचाही विचार करावा लागतो. बहुधा दारा-खिडक्यांना पडद्याची गरज असते. पडद्यामुळे एकान्त लाभतो, शांतता जाणवते व प्रकाशही मर्यादित करता येतो. ज्या दारांना एकान्ततेसाठी पडदा लावणे जरूर आहे, अशा दारांनाच पडदे लावले जातात. पडद्यांचे रंग व स्वरूप दालनाच्या विशिष्ट वातावरणाला अनुकूल असते. अलीकडे कापडी पडद्यांऐवजी खाली-वर करण्याचे प्लॅस्टिकचे वा लाकडी पट्ट्यांचे पडदे (ब्लाइंड्स ) वापरतात. या पडद्यांनी प्रकाश कमीअधिक प्रमाणात नियंत्रित करता येतो.
छत
आधुनिक वास्तूत सिमेंट काँक्रीटचे अखंड छत तयार केलेले असते. अशा छतापासून खाली अंतरावर विजेचे पंखे व कधीकधी दिव्यांची झुंबरे टांगलेली असतात. काही वेळा छत जमिनीपासून खूप उंच असते. जुन्या निवासात छत लाकडी तुळया व वडोदे यांनी तयार केलेले असते. छत योग्य त्या उंचीवर आणण्यासाठी व ते एकसंध दिसण्यासाठी प्लॅस्टरचे दुसरे छत तयार करता येते. मूळ लाकडी छतापासून खाली काही अंतरावर लाकडी पट्ट्यांचा सांगाडा तयार करून त्यावर खालच्या बाजूने प्लॅस्टरचे तक्ते बसवितात व त्या तक्त्यांवर नक्षीकाम करून छताची शोभा वाढवितात. प्रच्छन्न प्रकाशयोजनासुद्धा अशा छतात करता येते. मूळ छत व नवीन छत यांच्यातील पोकळीत विजेचे दिवे बसवून हवी तशी प्रकाशयोजना करता येते.
तक्तपोशी
तक्तपोशी बहुधा दगडी फरशांची किंवा मोझेइक फरशांची केलेली असते. ती स्वच्छ राखणे सोयीचे असते. बैठकीच्या दालनात सतरंज्या किंवा गालिचे वापरतात. सतरंज्या किंवा चित्राकृतीयुक्त आणि भडक गालिचे न ठेवता शक्य तो साधे ठेवण्याकडे कल असतो. कारण गालिच्यावर ठेवलेल्या फर्निचरमुळे त्याच्यावरील चित्राकृती अंशतः झाकली जाते आणि ती चमत्कारिक दिसते. सतरंज्या व गालिचे यांचे रंग दालनाच्या एकूण रंगसंगतीस पोषक असावेत.
सुशोभन
फर्निचरची मांडणी करताना सोय व उपयुक्तता यांचा विचार प्रामुख्याने केला जातो. तथापि फर्निचर व इतर वस्तूंची रचना करताना रेखासंगतीही साधावी लागते. या प्रयत्नात पुष्कळ वेळा विकत मिळणारे तयार फर्निचर उपयोगी पडत नाही, म्हणून गृहशोभनकार प्रथम मांडणीचा आराखडा तयार करून त्याप्रमाणे फर्निचर तयार करून घेतो. दालनातील फर्निचर, भिंतीवरील सजावट, दारे, खिडक्यांवरील पडदे इत्यादींच्या संकलित संबंधातून रेखासंगतीचा भास निर्माण होतो. मुख्यतः दालनाच्या विशिष्ट उपयोगास पोषक होईल, अशी रेखासंगती साधणे आवश्यक असते. उदा., शयनगृहा त समग्र मांडणीमुळे आडव्या सरळ रेषांचा भास निर्माण केल्यास शांतता व विश्रांतीची भावना उत्पन्न होते. कोणत्याही दालनात जरूर एवढेच फर्निचर व निवडक शोभेच्या वस्तू ठेवणे योग्य असते. वस्तूंची फार गर्दी करू नये, नाहीतर दालनाच्या प्रशस्तपणाला बाध येतो.
प्रकाशयोजना
प्रत्येक दालनात दिवसा खिडक्या-दारांतून नैसर्गिक प्रकाश येतच असतो. रात्री मात्र कृत्रिम प्रकाशाची योजना करावी लागते. आधुनिक प्रकाशयोजना विजेच्या दिव्यांनी साधता येते. यात मुख्यतः दोन प्रकार मानता येतील. पहिला सर्व दालन प्रकाशित करणारा व दुसरा विशिष्ट कामापुरता उपयोगी पडणारा. पहिल्या प्रकारात दिवा छताच्या मध्यभागी खाली लोंबता सोडलेला असतो त्यामुळे आजूबाजूच्या भिंती व तक्तपोशी प्रकाशित होतात. दुसऱ्या प्रकारात लिहिण्या-वाचण्यासाठी मेजावर लहान दिवा ठेवतात. त्याच्या विशिष्ट रचनेमुळे प्रकाश डोळ्यांवर न पडता मेजावरच पडतो. सोफ्यावर बसून वाचण्यासाठी अशाच प्रकारचा दिवा दिवाणखान्यात वापरतात. या दिव्यांची आच्छादने रेशमी कापडांची आणि निरनिराळ्या आकारांची असल्यामुळे शोभा वाढते. स्वयंपाक करण्यासाठी भिंतीवर आणि प्रसाधनासाठी आरशाजवळही दिव्यांची योजना करतात. शक्यतो दिव्याची नलिका (ट्यूब) किंवा गोळा (बल्ब) प्रत्यक्ष डोळ्याला न दिसेल अशा तऱ्हेने झाकतात. दिव्याची जागा व प्रकार पूर्वनियोजित असल्यास या सर्व तारा भिंतीतून व छतातून खेळवून दृष्टिआड राखता येतात व त्यामुळे भिंतीच्या आणि छताच्या शोभेत भर पडते. प्रकाश व रंग यांचे अत्यंत निकटचे संबंध आहेत. प्रकाशाशिवाय रंग दिसणारच नाहीत. तसेच प्रकाशाच्या रंगाप्रमाणे वस्तूचा रंगही थोडाफार निराळा दिसतो.
रंगयोजना
वास्तूतील विविध दालनांतील रंगयोजना, त्या त्या दालनाचा विविध उपयोग आणि आपल्या मनावर व शरीरावर रंगांचे जे परिणाम संभवतात ते लक्षात घेऊन करावी लागते. पिवळा, तांबडा व निळा हे तीन मूळ रंग मानले जातात. त्यांपैकी पिवळा रंग उबदार व वृत्ती प्रसन्न करणारा आहे. प्रातःकाळचा कोवळा सूर्यप्रकाश पिवळसर असतो, त्यामुळे या रंगाच्या दर्शनाने उत्साह निर्माण होतो तसेच पिवळ्या रंगाने ऐश्वर्याची भावनाही निर्माण होते. पिवळा रंग प्रामुख्याने दिवाणखाना, भोजनगृह व प्रवेशदालन यांसाठी वापरतात. तांबडा रंग उष्णतेची भावना उत्पन्न करतो तांबड्या रंगाच्या वस्तूकडे आपले लक्ष त्वरित जाते. तथापि आपणास फार वेळ त्याकडे पाहवत नाही म्हणून हा रंग गृहशोभनात फारच कमी प्रमाणात वापरतात. दालनात ज्या ठिकाणी आपले लक्ष प्रथम जावे असे वाटत असेल, त्या ठिकाणी तांबड्या रंगाचा उपयोग करतात. दालनातील एखादी भिंत तांबडी रंगविल्यास ती मूळ जागेपासून पुढे आली आहे, असा दृक्‌भ्रम उत्पन्न होतो. निळा रंग शीतल समजला जातो, म्हणून निळ्या रंगाचा उपयोग प्रामुख्याने शयनगृहासाठी करतात. काळा व पांढरा हे रंगसुद्धा काही विशिष्ट प्रकारचा परिणाम साधतात. काळ्या रंगामुळे निराशेची भावना उत्पन्न होते. पांढरा रंग स्वच्छता व शुद्ध भावनेचे प्रतीक आहे त्यामुळे देवघर व इतर पवित्र दालने शुभ्र रंगाने सुशोभित करतात. स्वयंपाकगृह व भोजनगृह यांत भोजनाच्या वेळी मन ज्या रंगामुळे प्रसन्न राहील, अशा पिवळ्या, नारिंगी किंवा गुलाबी रंगाचा उपयोग करतात. बैठकीच्या दालनासाठी सौम्य पण उत्साहदायक अशा पिवळ्या, हिरव्या, जांभळ्या वा गुलाबी रंगांच्या छटांची योजना करतात. अभ्यासिका सजविण्यासाठी आकाशी निळसर, हिरवा किंवा राखी या रंगांच्या छटांची निवड करतात. मात्र एखादे दालन एखाद्या खास व्यक्तीने वापरावयाचे असल्यास त्याची वैयक्तिक आवड लक्षात घ्यावी लागते. त्या व्यक्तीचे वय लक्षात घेऊनही तेथील रंगयोजना करावी लागते.
एकाच रंगाच्या छटा दालनातील सर्व वस्तूंस दिल्यास एकरंगी छायाचित्राप्रमाणे भास निर्माण होईल आणि त्यामुळे थोड्याच वेळात बघणाऱ्यास त्याचा कंटाळा येईल म्हणून एखाद्या दालनासाठी योग्य प्रमुख रंग निवडून झाल्यावर त्यालाच पूरक अशा दुसऱ्या काही रंगांची जोड द्यावी लागते. त्यामुळे विविध रंगांचा वापर करून दालन अधिक आल्हाददायक करण्यात येते. या विविध रंगांनी उत्पन्न केलेला आभास व परिणाम दालनाच्या विशिष्ट उपयोगास पोषकच असतो. विशिष्ट प्रमुख रंग व पूरक जोडरंग यांची निवड व प्रमाण दालनातील विविध घटकांच्या आकारमानावरही अवलंबून असते. या सर्व वस्तूंत भिंतीचे आकारमान सर्वांत जास्त असते. म्हणून दालनाचा विशिष्ट उपयोग दर्शविणारा रंग भिंतींसाठी पसंत करतात. तथापि जास्त आकारमान असलेल्या वस्तूसाठी निवडलेल्या रंगाची छटा फिकट घेतात आणि पूरक जोडरंग गडद घेतात. त्यामुळे मोठ्या आकारमानाच्या वस्तूचा फिका रंग लहान आकारमानाच्या वस्तूंच्या गडद रंगाशी सुसंवाद साधू शकतो. सर्वांत लहान वस्तूचा रंग गडद व सर्वांत जास्त आकारमानाच्या वस्तूचा रंग फिका असावा, असा सर्वमान्य नियम आहे. त्यामुळे दालनातील सर्व वस्तूंचा तोल योग्य प्रमाणात राखला जातो.
दालनाची लांबी, रुंदी व उंची यांचे मूळ प्रमाण योग्य नसल्यास काही रंगांच्या वापराने दृक्‌भास निर्माण करून ते सुधारता येते. जसे एखादे दालन खूपच लांब पण अरुंद असेल, तर रुंदीच्या बाजूच्या भिंती तांबड्या रंगाच्या छटांनी रंगवून त्या भिंती जवळ आल्या असे पाहणाऱ्याला वाटेल, असा भास निर्माण करता येतो. तसेच लांब भिंती निळ्या आकाशी रंगाच्या छटांनी रंगविल्यास त्या दूर गेल्यासारख्या वाटतील. तसेच छत अधिक उंच असल्याचा भास निर्माण करण्यासाठी अगदी फिका किंवा आकाशी निळा रंग देतात. याउलट छत जवळ आहे, असा आभास निर्माण करावयाचा असल्यास छत गडद तांबड्या किंवा नारिंगी रंगाने रंगवितात. दालनाचे आकारमान लहान असल्यास फिकट निळसर किंवा हिरवा रंग वापरल्यास दालन मोठे आहे असे वाटते, तर उलटपक्षी दालन खूप मोठे असल्यास गडद तांबड्या किंवा नारिंगी रंगाचा उपयोग करून दालन लहान असल्याचे दाखविता येते.
पूर्वयोजना व आराखडा
काटकोन रेखांकन पद्धतीमध्ये वास्तूच्या किंवा दालनाच्या अंतरंगाची मांडणी आणि उभारणी (प्लॅन अँड एलेव्हेशन) पुढील दोन पद्धतींनी करतात:
या पद्धतीच्या रेखांकनामुळे वस्तू तयार करणाऱ्या कारागिरास व तंत्रज्ञास खरीखुरी मापे व कोन समजतात. तथापि वस्तूची जोडणी करण्यासाठी यथार्थदर्शन पद्धतीने काढलेल्या आलेखनाचा उपयोग होतो. या दोन्ही पद्धतींचा उपयोग करून दालनाच्या सजावटीची चित्रे तयार करतात. दालनातील छतावरील पंखे, दिवे आणि तक्तपोशीवर भिंतीची जाडी, दरवाजे-खिडक्यांची जागा, फर्निचर व इतर वस्तूंची रचना मांडणी-पद्धतीने दाखवितात. तर चारही भिंतींवर दारे, खिडक्या, पडदे, दिवे व फर्निचर इत्यादींची रचना उभारणी-पद्धतीने दाखवितात. गृहसजावटीमध्ये पडद्यांना विशेष महत्त्व असते. रंगांप्रमाणेच पडद्यांमुळेही खोलीचा किंवा दारा-खिडक्यांचा आकार लहान-मोठा दाखविता येतो. छताची उंचीही कमी-अधिक भासविता येते. विशेषतः खिडक्यांची सजावट करण्याकरिता पडद्यांचा बराच उपयोग होतो. खिडक्यांचा आकार व त्यांची चौकट लक्षात घेऊन पडद्याची रचना करावी लागते. पडद्याचे रंग ठरविताना विशिष्ट खिडकीची दिशा व दालनाचा प्रकारही विचारात घ्यावा लागतो. उदा., स्वयंपाकघर किंवा शयनगृह यांतील खिडक्यांना ताणयुक्त (स्प्रिंगचा) अर्धा पडदा लावून वर पटदंड (कर्टन-रॉड) लावावा. तसेच दोन बाजूंना दालनाच्या रंगसंगतीला जुळणारे दोन गडद रंगांचे पडदे सोडावे. एखाद्या दालनातील खिडकी प्रमाणापेक्षा लहान असेल, तर ती आहे त्यापेक्षा मोठी भासवावयाची असल्यास खिडकीच्या आकाराहून मोठ्या आकारात वरील बाजूला पटदंड लावून दोन बाजूंना दोन लांब पडदे सोडावे म्हणजे खिडकी आहे त्यापेक्षा बरीच मोठी दिसेल व दालनाच्या आकारमानाशी खिडकीचा आकार योग्य मेळ साधू शकेल.
ऐतिहासिक आढावा
प्राचीन ईजिप्तमध्ये इ. स. पू. ४५०० ते १०९० या काळात सामान्य घरे विटामातीची असत. भिंतींना मातीचा गिलावा असून त्यावर पांढरा अगर दुसरा एखादा रंग देत. मोठ्या घरातील भिंतींवर निरनिराळी चित्रे काढीत. दारे व खिडक्यांना पडदे लावीत. हे पडदे लव्हाळ्याच्या जातीच्या गवताचे व विणलेले असत. पडद्यातून बाहेरील दृश्य दिसे. भिंतींना वरच्या बाजूने सुशोभित झालरी लावून जमिनीवर सचित्र चटया पसरत. दुसऱ्या सहस्रकात घरातील भिंतींचा खालचा सु. ०·३० मीटरचा काठ पिंगट रंगाने व त्यावरील सु. १·२० मी. भागात लाल, काळा व पांढरा या रंगांचे उभे पट्टे रंगवीत. या उभ्या पट्ट्यांवरील भिंतींचा भाग फिकट पिवळ्या रंगाचा असून त्यात चमकदार रंगाने रंगविलेल्या सुशोभित चित्रचौकटी असत. महत्त्वाच्या खोलीतील छत लाकडी असून ते रंगविलेले असे. त्या छतावरील चित्रांचे विविध विषय, साहचर्यातून आलेली कमलपुष्पे, कळ्या, लव्हाळे, तालवृक्ष इत्यादींच्या नैसर्गिक आकार-प्रकारातून सुचलेले असत. छताच्या कडेने चौकडीची किंवा वेलबुटीची सुंदर किनारपट्टी असे. इ. स. पू. चौदाव्या शतकात राजवाड्यातील भिंतींवर वेलबुटीची नक्षी असे. हे सर्व नैसर्गिक रंगांत रंगविलेले असत. या रंगकामात झगझगीत पिवळा रंग अधिक वापरात होता. जमीनही रंगवून त्यावर एखादा देखावा चितारलेला असे.
प्राचीन ग्रीस, रोम व क्रीटच्या परिसरात ख्रि. पू. ३००० ते ४७६ या काळात घरांच्या भिंतींवर बैलांच्या झुंजीसारखी लोकजीवनातील प्रसंगांची दृश्ये रंगविलेली असत. यांतील पुरुषांची चित्रे लाल रंगाने व स्त्रियांची चित्रे पिवळ्या रंगाने रंगविलेली असत. भिंतींवरील नक्षीचा अरुंद पट्टा पक्ष्यांच्या चित्रांनी सजविलेला असे. हा पट्टा व छत यांच्यामध्ये पिवळ्या, काळ्या व पांढऱ्या रंगांची आणखी एक निरुंद चमकदार पट्टी असे. ग्रीक आणि रोमन राजवाड्यांतील दालने व दिवाणखान्यांत ही भित्तिचित्रे रंगविलेली असत.
इ. स. पू. पाचव्या शतकात रोमन गृहशोभनात कवडी-फरशीने तक्तपोशी सजविणे रूढ होते. रोमन भित्तिचित्रांमध्ये नक्षीदार स्तंभ, कोनाडे आणि खिडक्या दाखवीत. पुष्कळशा उघड्या खिडक्यांतून दिसणारी काल्पनिक दृश्ये त्यांत रंगविलेली असत.
महाभारतातील ‘मयसभा’ हा गृहशोभनकलेचा अतिप्राचीन व चमत्कृतिपूर्ण नमुना मानता येईल. त्याचप्रमाणे अजिंठा लेण्यां तील भित्तिचित्रे व कोरीवकाम केलेली दालने यासंबंधात विशेष उल्लेखनीय आहेत. मौर्य काळात (इ. स. पू. ३२३ ते १८५) घरांच्या भिंती रंगविलेल्या असत. गुप्त काळात (इ. स. ३२० ते ६००) राजवाड्यांतील कोरीवकाम केलेले स्तंभ व नक्षीदार कमानी एकमेकांस जोडलेल्या असत. भिंतीवरील कोरीवकामात अर्धमूल्यवान रत्ने जडविलेली असत. इ. स.च्या सोळाव्या ते अठराव्या शतकांतील राजवाड्यांतील अंतर्गत सजावट कोरीवकामांनी परिपूर्ण असे. सतराव्या व अठराव्या शतकांत सुती कापडावर रंगकाम केलेल्या भारतीय झालरी व पलंगपोस निर्यात होत.
प्राचीन चीनमधील शांग राजघराण्यापासून (ख्रि. पू. १३००) चालत आलेल्या गृहशोभनकलेत फारसा बदल झाला नाही. महत्त्वाच्या इमारतींमध्ये कोरीवकाम व रंगकाम केलेले असे. या चित्रांमध्ये सपक्ष सर्प (ड्रॅगन) वा व्याघ्र या प्राण्यांचा व काही इतर चित्राकृतींचा समावेश असे. खिडक्यांना विविध नमुन्यांच्या लाकडी पट्ट्यांच्या जाळ्या असत व त्यांवर पांढऱ्या रंगाचा पारदर्शक कागद ताणून बसविलेला असे. खिडक्यांचे बाह्याकार पंखा, पाने किंवा समभुज चौकोन यांसारखे असून दारे कमलदल, कुंभ किंवा कवच यांच्यासारख्या असत. काही भिंती सरकत्या असत व त्यांवर चित्रजवनिका  सोडलेल्या असत.
जपानमधील गृहशोभनकला चिनी शैलीने बरीच प्रभावित झाली होती. पंधराव्या व सोळाव्या शतकांत ती साधी व काटकसरीची परंतु सौंदर्यपूर्ण होती. जमिनीवर चटया अंथरलेल्या असत, दारे सरकती असून ती सचित्र कागदाने सुशोभित केलेली असत. एकेक भिंत म्हणजे जणू एक देखावाच असे.