cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बूढानीलकंठ मंदिर
आख्यायिका
राजा प्रताप मल्ल (१६४१ -१६७४) यांना बुधानीलकंठाची ही मूर्ती येथून हलवून हनुमानधोकाच्या प्रांगणात ठेवून तिची प्रतिष्ठापना करायची होती. परंतु त्यांना स्वप्नात असा दृष्टांत झाला की ही मूर्ती येथून हलवू नये, तसेच त्यांनी आणि त्यांच्या वारसदारांनी या मूर्तीचे दर्शनही घेऊ नये, अशी आख्यायिका आहे. त्यामुळे त्यांनी हनुमानधोका दरबार आवारात बुऱ्हाणीलकंठाची दुसरी मूर्ती बनवली गेली आणि ती मूर्ती आजही हनुमानधोका दरबार आवारात आहे. या काळापासून नेपाळच्या सिंहासनस्थित राजाला बूढानीलकंठाचे दर्शन निषिद्ध मानले जाते.
संदर्भ
वर्ग:काठमांडू वर्ग:विष्णू वर्ग:नेपाळमधील तीर्थक्षेत्रे
१९२४ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात भारत
ॲथलेटिक्स
दिलेले क्रमांक हिट्स मधील आहेत
संदर्भ
भारत १९२४
सिंधी (दारव्हा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
एस.एल. भैरप्पा
'''एस.एल. भैरप्पा''' (जन्म : सांतेशिवारा-हासन-कर्नाटक, २० जुलै १९३४) हे लोकप्रिय कन्नड कादंबरीकार आहेत. त्यांच्या कादंबऱ्या मराठीसह अन्य भारतीय भाषांत अनुवादल्या गेल्या आहेत. त्यांच्या ‘वंशवृक्ष’, ‘पर्व’, ‘जा ओलांडुनी’, ‘धर्मश्री’, ‘तंडा’, ‘काठ’, ‘सार्थ’ या कादंबऱ्यांनी मराठी वाचकांना आकर्षित केले आहे. त्यांचे ‘सत्य आणि सौंदर्य’, ‘मी का लिहितो?’ यांसारखे वैचारिक ग्रंथ इंग्रजी आणि कन्नडमध्ये प्रकाशित झाले आहेत. भैरप्पा यांना अभिजात भारतीय संगीत आवडते. त्यावरही त्यांनी कादंबरी रचली आहे.
भैरप्पांनी सन १९५८पासून कादंबरी लेखनास आरंभ केला. १९६२ साली त्यांची वंशवृक्ष ही पहिली कादंबरी प्रसिद्ध झाली. तेव्हापासून पुढे ५०हून अधिक वर्षे ते लिहीतच राहिले. सर्वाधिक विक्री झालेल्या २२ गंभीर कादंबऱ्यांचे ते लोकप्रिय लेखक आहेत. 'आवरण' कादंबरीच्या चार वर्षात ३४ आवृत्त्या निघाल्या, हा भारतीय कादंबरी विश्वातला विक्रम समजला जातो.
१९८७ साली 'वंशवृक्ष'चा मराठी अनुवाद प्रसिद्ध झाला. त्यानंतर भैरप्पांना मराठीतही लोकप्रिय कादंबरीकार म्हणून स्थान मिळाले. मराठीबरोबर डाॅ. एस.एल. भैरप्पा यांच्या कादंबऱ्यांचे अनुवाद हिंदी, संस्कृत, इंग्रजी आणि इतर बहुतांश भारतीय भाषांमध्ये झाले आहेत.
एस.एल. भैरप्पा यांचे झालेले सन्मान
* भारत सरकारतर्फे राष्ट्रीय संशोधन प्रोफेसर म्हणून मान्याता (२०१४)
वर्ग:कन्नड साहित्यिक वर्ग: ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
पीटर (मराठी चित्रपट)
पीटर हा २०२१ मधील मराठी भाषेचा चित्रपट आहे जो अमोल अरविंद भावे यांनी  दिग्दर्शित केला आहे. हा चित्रपट २२ जानेवारी २०२१ रोजी भारतात प्रदर्शित झाला होता. या चित्रपटात प्रेम भोईर, मनीषा भोर आणि अमोल पानसरे हे कलाकार आहेत.
कथा
पीटर ही दहा वर्षांच्या लहान मुलाची धन्या आणि लहान बकरीची भावनिक कथा आहे. त्याच्या बलिदानाबद्दल खेड्यातील लोक बकरी शोधत होते पण गाव मेळ्यामुळे सर्व बकर्याला मारल्या गेल्या आणि फक्त एकच बकरी जिवंत होता जो खूपच लहान होता. बाळ बकरीचे संगोपन धन्याकडे होते जे आनंदाने ते स्वीकारतात. धन्या प्रत्येकाने स्पायडरमॅन म्हटले आणि त्याच्या शाळेतील मित्रांनी त्याला पीटर म्हटले.
बाह्य दुवे
पीटर आयएमडीबीवर
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मराठी चित्रपट
इ.स.पू. ३८१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३८१ वर्ग:इ.स.पू.चे ३८० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
एसिनो लारियो
एसिनो लारियो हे इटलीच्या लोंबार्दिया प्रांतातील एक छोटे गाव आहे. २००४ च्या अखेरीस येथील लोकसंख्या ७७२ होती. हे शहर मिलानपासून ६० किमी उत्तरेस आणि लेक कोमोच्या पश्चिमेस ४ किमी अंतरावर वसलेले आहे.
२०१६ चे विकिमेनिया संमेलन येथे आयोजित होईल.
वर्ग:इटलीमधील शहरे २०१६
कोठा (मालेगाव)
कोठा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
डायनॅमो कीव्ह
वर्ग:युक्रेनियन फुटबॉल क्लब
ग्रेग लव्हरिज
ग्रेग रियाका लव्हरिज (जानेवारी १५, इ.स. १९७५:पामरस्टोन, न्यू झीलँड - ) हा 🇳🇿 new zealandकडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
लव्हरिज, ग्रेग लव्हरिज, ग्रेग वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑलिंपिक खेळात भारत
भारत देशाने आजवर १८९६, १९०४, १९०८ व १९१२ सालांमधील स्पर्धा वगळता सर्व उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभाग घेतला आहे. ऑलिंपिक खेळात भारताचा सर्वप्रथम सहभाग सन १९०० मध्ये झाला. त्यावेळी नॉर्मन प्रितचार्ड ह्या एकमेव ॲथलिटने भारतातर्फे भाग घेतला, ज्यामध्ये त्याने २ पदके मिळविली. देशाचा पहिला संघ १९२० उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेसाठी पाठविला गेला.
इतिहास
१९२० च्या संघात २ कुस्तीगीर, ३ ॲथलिट आणि मॅनेजर यांचा समावेश होता. ४ खेळाडूंमधून, फक्त फाडेप्पा चौगुले हा एकच खेळाडू मॅरेथॉन पूर्ण करु शकला. ४२.७५० किमी अंतर पार करण्यासाठी त्याने २ तास ५० मिनीटे आणि ४५.४ सेकंद अशी वेळ दिली आणि १९ व्या क्रमांकासह भारताचा पहिला ऑलिंपिक मॅरेथॉन धावपटू होण्याचा बहूमान फाडेप्पा चौगुले याला मिळाला.
आतापर्यंत भारतीय खेळाडूंनी ऑलिंपिक मध्ये एकूण २६ पदके मिळविली आहेत, त्यापैकी सर्वात जास्त ११ पदके हॉकी मध्ये आहेत. बऱ्याच काळापर्यंत भारतचा पुरूष हॉकी संघ ऑलिंपिक खेळात सर्वोच्च स्थानावर होता. १९२८-१९५६ या काळात लागोपाठ मिळविलेल्या ६ सूवर्ण पदकांसह, १९२८-१९८० या १२ वर्षांच्या कालखंडात पुरूष हॉकी संघाने तब्बल ११ पदके मिळविली.
भारतीय ऑलिंपिक असोसिएशन ह्या भारताच्या राष्ट्रीय ऑलिंपिक संघटनेची स्थापना १९२७ साली झाली.
२०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक भारतासाठी सर्वांत जास्त यशस्वी ठरले. यावेळी भारताला ६ पदके मिळाली (२५ मी रॅपिड फायर नेमबाजी मध्ये विजय कुमारला रौप्य पदक, ६६ किलो फ्रिस्टाईल कुस्तीमध्ये सुशिल कुमारला रौप्य पदक, प्रत्येकी एक कांस्य पदक १० मीटर एर रायफल नेमबाजी मध्ये गगन नारंग, महिला एकेरी बॅटमिंटन मध्ये सायना नेहवाल, ५१ किलो बॉक्सिंग मध्ये मेरी कोम आणि ६० किलो फ्रिस्टाईल कुस्तीमध्ये योगेश्वर दत्त यांना मिळाले)
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये भारताला तीन वेगवेगळ्या क्रिडाप्रकारांत तीन पदके मिळाली. यामध्ये अभिनव बिंद्राला १० मी एर रायफल मध्ये मिळालेले सुवर्णपदक हे कोणत्याही भारतीयाला मिळालेले पहिले आणि आतापर्यंतचे पहिले सुवर्ण पदक आहे.
सुशील कुमार हा नॉर्मन प्रितचार्ड(ज्याने ब्रिटीश राजवटीतील भारताकडून खेळताना दोन पदके जिंकली होती) नंतर एकच क्रिडाप्रकारात २ ऑलिंपिक पदके मिळविणारा पहिला भारतीय ठरला.
खेळाप्रमाणे पदक
वर्ग:भारतातील खेळ
दुर्मुख
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
न्याहाडी
न्याहाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
बिल व्होस
विल्यम बिल व्होस (ऑगस्ट ८, इ.स. १९०९:कर्कबी-इन-ऍशफील्ड, नॉटिंगहॅमशायर, इंग्लंड - जून ६, इ.स. १९८४:लेंटन, नॉटिंगहॅमशायर) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून २७ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
व्होस, बिल वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रकाश विठ्ठल इनामदार
कारकीर्द
त्यांनी कलासंगम या संस्थेची स्थापना केली.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:मराठी अभिनेते वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
शिंद्यांची छत्री
शिंद्यांची छत्री हे महाराष्ट्राच्या पुणे शहराजवळील वानवडी येथे बहिरोबा नाल्याच्या काठावर असलेले स्मारक आहे. हे स्मारक इ.स.च्या १८व्या शतकातील मराठा साम्राज्यातील मुत्सद्दी सेनानी, महादजी शिंदे यांच्या स्मृत्यर्थ बांधले गेले आहे.
पानिपतच्या तिसऱ्या लढाईनंतर महादजी शिंदे यांनी मराठा साम्राज्याला पुन्हा उभारी मिळवून देण्याचे काम केले. पहिल्या इंग्रज मराठा युद्धामध्ये त्यांच्या नेतृत्वाखाली मराठा फौजांनी काही लढायांमध्ये ब्रिटिशांचा निर्णायक पराभव केला व इंग्रजांना तह करण्यास भाग पाडले. १२ फेब्रुवारी, इ.स. १७९४ रोजी वयाच्या ६७व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.
इ.स. १७९४ सालाच्या सुमारास वर्तमान शिंद्यांच्या छत्रीच्या जागी महादजीने बांधवलेले शिवालय होते. महादजी शिंदे यांच्या मॄत्यूनंतर त्यांचे अंत्यसंस्कार याच जागेत करण्यात आले. समाधीच्या बाजूला मोठे शिवमंदिर आहे. मंदिरावर अप्रतिम नक्षीकाम व रंगकाम केलेले आहे. स्मारकाच्या पुनर्बांधणीकरिता ग्वाल्हेरच्या श्रीमंत माधवराव शिंद्यांनी देणगी दिली आहे.
संदर्भ
वर्ग:पुण्याचा इतिहास वर्ग:शिंदे घराणे वर्ग:पुण्यातील इमारती व वास्तू
खडक माळेगाव
खडक माळेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
प्रेक्षणीय स्थळे
बायजामाता मंदिर
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
वानोळा
वानोळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
मिरेल रडोई
वर्ग:रोमेनियाचे फुटबॉल खेळाडू
पुण्याचे महापौर
पुण्याचे महापौर हे पुणे शहराचे प्रथम नागरिक असतात. मुरलीधर मोहोळ नोव्हेंबर २०१९पासून पुण्याचे महापौर आहेत. हे भारतीय जनता पक्षाचे नगरसेवक आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:पुण्याचे महापौर
वारुड
वारुड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
महिला व बालविकास विभाग, महाराष्ट्र शासन
महिला व बालविकास मंत्रालय  हे महाराष्ट्र शासनचे एक मंत्रालय आहे. महाराष्ट्र राज्याच्या विकासासाठी वार्षिक योजना तयार करण्याची जबाबदारी आहे.
मंत्रालयाचे नेतृत्व कॅबिनेट स्तरावरील मंत्री करतात. मंगलप्रभात लोढा हे सध्या महिला व बालविकास कॅबिनेट मंत्री आहेत. हा महाराष्ट्र शासनाचा एक विभाग आहे. ह्या विभागाची स्थापना 1993 साली करण्यात आली. महिला व बालविकास स्वतंत्र खाते सुरू करणारे महाराष्ट्र हे देशातील प्रथम राज्य आहे. महिला व बालविकास विभागातील (गट अ व ब) संवर्गातील राजपत्रित पदे महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग.(MPSC) मार्फत महिला व बालविकास विभाग सुधारित सेवा प्रवेश नियम 2021 व 2022 नुसार कायदेशीर दृष्टीने सामाजिक राज्यसेवा म्हणजेच (सरळसेवा) स्पर्धात्मक परिक्षेच्या मार्फत भरली जातात.
महिला व बालविकास विभागातील राजपत्रित (गट अ व ब) संपूर्ण पदे हे १९९३ पासून ते आजपर्यंत, सामाजिक राज्यसेवा स्पर्धा परिक्षेतून भरली जातात.
अधिकृत संकेतस्थळ
वर्ग:महाराष्ट्र शासनाचे विभाग वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
प्रतापगढ जिल्हा (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१७-१८
इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ एप्रिल २०१८ मध्ये ३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची मालिका खेळण्याकरिता भारतचा दौरा करणार आहे. सदर दौरा महिला अजिंक्यपद स्पर्धेचा भाग नसणार आहे. तर २०२१ महिला क्रिकेट विश्वचषकासाठी खेळाडूंचा सराव व्हावा याकरता होणार आहे.\
मालिकेपुर्वी इंग्लंड संघ भारत 'अ' संघाविरुद्ध एक सराव सामना खेळेल.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट वर्ग:महिला क्रिकेट
पार्श्वनाथ आळतेकर
पार्श्वनाथ अनंत आळतेकर (१४ सप्टेंबर, इ.स. १८९८ - २२ नोव्हेंबर, इ.स. १९५९) हे मराठी नाट्य-चित्र अभिनेते, दिग्दर्शक, निर्माते, नाट्यसंस्था स्थापक आणि चालक होते.
आळतेकरांचे बालपण आणि मॅट्रिकपर्यंतचे शिक्षण कोल्हापुरात झाले. त्यांचे काका त्यांना कोल्हापुरात होणाऱ्या प्रत्येक नाटकाला घेऊन जात, त्यामुळे पार्श्वनाथानांही नाटकाचे वेड लागले, आणि ते त्यांनी आयुष्यभर जपून ठेवले. कॉलेजात असताना ’हाच मुलाचा बाप’ या नाटकातील नायकाच्या भूमिकेसह आळतेकरांनी गडकऱ्यांच्या एकच प्याला, पुण्यप्रभाव, प्रेमसंन्यास या नाटकांचे दिग्दर्शनही केले.
पुढे कायद्याच्या शिक्षणाच्या निमित्ताने मुंबईत आल्यावर पार्ष्वनाथ आळतेकरांना चरितार्थासाठी ’मॅजेस्टिक फिल्म कंपनी’त नोकरी सुरू केली. तिथेच त्यांनी पृथ्वीवल्लभ आदी सिनेमांतून भूमिका केल्या. वासवदत्ता आदी हिंदी-मराठी चित्रपटांच्या दिग्दर्शनांखेरीज एका कानडी आणि दोन तामिळ चित्रपटांचेही दिग्दर्शन केले.
जेम्स मॅडिसन
जेम्स मॅडिसन (इंग्लिश: James Madison ;) (१६ मार्च, इ.स. १७५१ - २८ जून, इ.स. १८३६) हा अमेरिकन राजकारणी, राजकीय तत्त्वज्ञ व अमेरिकेचा चौथा राष्ट्राध्यक्ष होता. अमेरिकेच्या संस्थापकांपैकी एक मानला जाणाऱ्या मॅडिसनाने ४ मार्च, इ.स. १८०९ ते ४ मार्च, इ.स. १८१७ या काळात अध्यक्षपद सांभाळले.
पार्श्वनाथ आळतेकर
उडती पाखरे आदी नाटके नव्या तंत्राने रंगभूमीवर आणून रंगभूमीला प्रशिक्षित दिशा देण्याचा प्रयत्‍न पार्श्वनाथ आळतेकरांनी केला. स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर रंगभूमीला राजाश्रय मिळा्वा म्हणून त्यांनी खूप प्रयत्‍न केले. रंगभूमीचा वनवास संपला पाहिजे आणि नाट्यकलेचा जीवनासाठी उपयोग झाला पाहिजे, असे ते सतत म्हणत, आणि त्या दृष्टीने त्यांनी आयुष्यभर प्रयत्‍न केले.
जेम्स मॅडिसन
तो अमेरिकेच्या राज्यघटनेचा प्रमुख लेखक होता. फेडरॅलिस्ट या इ.स. १७८८ साली प्रकाशित झालेल्या अमेरिकी राज्यघटनेवरील टिप्पणी-स्वरूपातल्या निबंधसंग्रहातील एक-तृतीयांश लेख त्याने लिहिले होते.
पार्श्वनाथ आळतेकर
संस्था स्थापना
नाट्यकलेचे पद्धतशीर आणि शास्त्रशुद्ध शिक्षण देऊन नट, नटी आणि दिग्दर्शक तयार होणे रंगभूमीच्या विकासाठी आवश्यक असल्याचे जाणून पार्ष्वनाथ आळतेकरांनी पुण्यात १९३८ साली ’नॅशनल थिएटर ॲकॅडमी’ स्थापन केली. एका वर्षाने ही संस्था बंद पडल्यावर त्यांनी मुंबईत तशीच दुसरी संस्था स्थापली. याच काळात आळतेकर स्व्तःला ’रेजिसोर’ म्हणू लागले. ’रेजिसोर’ म्हणजे नाट्य दिग्दर्शन, नाट्य निर्मिती, नाट्य शिक्षण यांसारखी विविध नाट्यविषयक कामे करणारा माणूस.
जेम्स मॅडिसन
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेचा इतिहास वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १७५१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८३६ मधील मृत्यू
Be−x-old:Джэймз Мэдысан
पार्श्वनाथ आळतेकर
सन्मान
वर्ग:इ.स. १८९८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:मराठी नाट्यनिर्माते वर्ग:मराठी नाट्यदिग्दर्शक वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलने वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
रसायनी (खालापूर)
रसायनी हे महाराष्ट्राच्या रायगड जिल्ह्यातील एक गाव आहे.
रसायनी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
गणेश मांजरेकर
मांजरेकर, गणेश मांजरेकर, गणेश
मायराळडोह
मायराळडोह हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
उद्धव कानडे
उद्धव कानडे हे एक मराठी कवी आहेत.
इ.स.पू. ३८२
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३८२ वर्ग:इ.स.पू.चे ३८० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
उद्धव कानडे
पुरस्कार आणि सन्मान
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दुष्कर्ण
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॉल टेलर
पॉल टेलर (ऑगस्ट ८, इ.स. १९६४:ॲश्बी-डि-ला-झूश:लीस्टरशायर, इंग्लंड - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९९३-९४मध्ये दोन कसोटी आणि एक एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामना खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विविंशती
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँगस फ्रेझर
ॲंगस रॉबर्ट चार्ल्स फ्रेझर (८ ऑगस्ट, इ.स. १९६५:विगन, लॅंकेशायर, इंग्लंड - )हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
हा ४६ कसोटी तर ४२ एकदिवसीय सामने खेळला.
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.पू. ३८४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३८४ वर्ग:इ.स.पू.चे ३८० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
न्हावे (मुरबाड)
न्हावे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
आनंद बालाजी देशपांडे
मुंबईत आल्यावर आकाशानंद यांनी ’ऐसी अक्षरे’ आणि शालेय चित्रवाणी’ या कार्यक्रमांची निर्मिती केली.त्यानंतर त्यांनी शिक्षण, समाजसेवा आदी क्षेत्रांत काम करणाऱ्या लोकांना व्यासपीठ मिळवून देऊन त्यांचे विचार समाजापर्यंत पोहोचवणारा ’ज्ञानदीप’ हा कार्यक्रम सादर करण्यास सुरुवात केली.
मुंबई दूरदर्शनवरचा हा कार्यक्रम इतका लोकप्रिय झाला की, 'ज्ञानदीप' या कार्यक्रमामार्फत ज्ञानाची ज्योत घराघरात पोचली. या कार्यक्रमावर आधारित 'ज्योत एक सेवेची' हे मासिकही आकाशानंद यांनी त्यांनी पंचवीस वर्षे चालवले.
इ.स. १९९२ मध्ये सेवानिवृत्त झाल्यावर आकाशानंद यांनी अंधेरीत पहिल्या 'ज्ञानदीप' मंडळाची स्थापना केली. त्याचा विस्तार होऊन राज्यात पंधराशे मंडळे स्थापन झाली. 'ज्ञानदीप' या कार्यक्रमावर अमिता भिडे यांनी पीएचडी मिळवली, पण त्याही आधी १९८८ मध्ये या कार्यक्रमाची दखल घेऊन त्यावर ब्रिटिश ब्रॉडकास्टिंग कॉर्पोरेशनच्या एलिझाबेथ स्मिथ यांनी पंचेचाळीस मिनिटांचा लघुपट केला होता.
लेखन
देशपांडे यांनी 'माध्यम चित्रवाणी' नावाने ’दूरचित्रवाणी’ या विषयावर पहिले मराठी पुस्तक लिहिले होते. या पुस्तकाला राज्य सरकारचा सर्वोत्कृष्ट पुस्तकाचा पुरस्कार मिळाला होता. याशिवाय गोष्टींची तीनशे पुस्तके लिहून त्यांनी मराठी बालसाहित्यात मोलाची भर घातली.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
यंत्र अभियांत्रिकी
यांत्रिक अभियांत्रिकी भौतिक यंत्रांचा अभ्यास आहे, ज्यामध्ये शक्ती आणि हालचालींचा समावेश असू शकतो. ही अशी अभियांत्रिकी शाखा आहे जी अभियांत्रिकी भौतिकशास्त्र आणि गणिताची तत्त्वे भौतिक विज्ञानासह एकत्रित करते, तसेच यांत्रिक प्रणालींचे डिझाइन, विश्लेषण, उत्पादन आणि देखरेख करण्यासाठी ही उपयोगात आणली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अभियांत्रिकी शाखा
राजयोगी भगवानबाबा (मराठी चित्रपट)
राजयोगी भगवानबाबा हा संत भगवानबाबा यांच्या जीवनचरित्रावर आधारीत असलेला एक मराठी चित्रपट आहे. हा चित्रपट १३ जून, इ.स. २०१० या दिवशी प्रथम प्रदर्शित करण्यात आला होता. याचे दिग्दर्शन मफिज इनामदार यांनी केलेले असून चित्रपटाचे संपूर्ण चित्रीकरण, संवाद लेखन, संकलन, डबिंग ही सर्व कामे महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील शेवगाव येथेच करण्यात आली होती.
बाह्यदुवे
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मराठी चित्रपट
पल्लव वंश
इसवी सनाच्या चौथ्या शतकाच्या सुरुवातीला शिवस्कंदवर्मा या पल्लव राजाने कृष्णेपासून पेन्नेरू नदीपर्यंतचा प्रदेश जिंकून आपल्या अधिपत्याखाली आणला. त्याच्यानंतरच्या विष्णूगोप या कांचीच्या पल्लव राजाचा समुद्रगुप्ताने पराभव केला. पुढे दिडशे वर्षे या भागात अराजक माजले पण सिंहविष्णू अवनीसिंह या राजाने अराजकाचा नाश करून पल्लवांची सत्ता पुन्हा प्रस्थापित केली. त्याने चोळांचा पराभव करून तोंडमंडलम जिंकले. त्याने कलभ्र, पांड्य, चेर यांचा पराभव करून सिलोनच्या राजाचाही पराभव केला. याच्यामुळेच सार्वभौमत्वाच्या चढाओढीत पल्लवांचे पदार्पण झाले.
महत्त्वाचे राजे
सिंहविष्णूच्या मृत्यूनंतर त्याचा मुलगा महेंद्रवर्मन हा पल्लवांचा राजा झाला. त्याने तमिळ व आंध्रप्रदेशात आपला राज्यविस्तार केला. चालुक्य राजा पुलकेशीने पल्लवांचे वेंगीचे राज्य जिंकून घेऊन राजधानी कांचीवर प्रभुत्व निर्माण केले त्यामुळे महेंद्रवर्मनला माघार घ्यावी लागली. महेंद्रवर्मनाने त्रिचनापल्ली, चिंगलपूर व अर्काट जिल्ह्यात अनेक मंदिरे बांधली. महेंद्रवाडीजवळ एका भव्य जलाशयाची निर्मिती केली. महेंद्रवर्मनने चेत्याकारी (मंदिर निर्माता), चित्रकारपुल्ली (चित्रकारातील चित्ता) व विचित्र चित्त (अलौकिक बुद्धिचा) अशा पदव्या धारण केलेल्या होत्या.
पल्लवांची स्थापत्यकला
जगप्रसिद्ध माम्मळपुरमची (महाबलीपुरम) आणि कांचीपुरमची मंदिरे पल्लव राजांनी बांधली. मद्रासपासून अठ्ठावन्न किलोमीटर अंतरावर माम्मळपुरमची मंदिरे आहेत. येथे दहा मंदिरे असून ती पल्लव राजा नरसिंहवर्मनने बांधली. येथे त्रिमुर्ती, वराह, दुर्गा, गणेश, पिंडारी व पाच पांडवांची मंदिरे आहेत. त्यांना धर्मराज, अर्जुन, भीम, सहदेव व द्रौपदी रथ अशी नावे आहेत. याच मंदिरात अर्जुन तपस्य व गंगावतरण ही प्रेक्षणीय शिल्पे आहेत. गुहास्थापत्यामधून मंदिरस्थापत्याचे परिवर्तन पल्लवकलेने घडवून आणले.
पल्लव आणि चालुक्य यांच्यातील संघर्ष
इ.स.चे ६ वे शतक ते इ.स.चे ८ वे शतक भारतातील राजकीय इतिहासाचा प्रमुख रोख पल्लव व बदामीचे चालुक्य यांच्यात श्रेष्ठत्वासाठी चाललेल्या झगड्याभोवती केंद्रीत होता. कृष्णा व तुंगभद्रा या दोन नद्यांमधील प्रदेशावर प्रभुत्व मिळविण्यासाठी दोन्हीही सत्तांचे प्रयत्न चालू असत. पल्लव राजांनी अनेक वेळा तुंगभद्रा नदी ओलांडून जाण्याचा प्रयत्न केला. हा संघर्ष कधी एकाला तर कधी दुसऱ्याला विजय मिळवून देत दीर्घकाळ चालू राहिला.
क्रिस्चियान चिवु
वर्ग:रोमेनियाचे फुटबॉल खेळाडू
पल्लव वंश
पल्लव आणि चालुक्य यांच्यातील संघर्ष
पल्लवांच्या प्रदेशावर दुसऱ्या पुलकेशीने केलेले दुसरे आक्रमण मात्र अयशस्वी ठरले. या आक्रमणावेळी पल्लव राजा नरसिंहवर्मन याने इ.स. ६४२च्या सुमारास वातापी ही चालुक्यांची राजधानी ताब्यात घेतली. याचवेळी दुसरा पुलकेशीही मारला गेला. इ.स.च्या ७ व्या शतकाच्या अखेरीस पल्लव व चालुक्य यांच्यातील संघर्ष काहिसा थंडावला. इ.स.च्या ८ व्या शतकाच्या पूर्वार्धात चालुक्य राजा दुसरा विक्रमादित्याने तीनवेळा कांचीवर हल्ला करून कांची जिंकण्याचा प्रयत्न केला. इ.स. ७४० मध्ये विक्रमादित्याने पल्लवांचा अतिशय दारुण पराभव केला. चालुक्यांकडून झालेल्या या पराभवानंतरही शंभर वर्षे पल्लव राज्यकर्ते तग धरून राहिले असले तरी चालुक्यांच्या या विजयामुळे पल्लवांची अतिदक्षिणेकडील श्रेष्ठता मात्र पूणपणे संपुष्टात आली.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय राजवंश
ओरिसा स्टीलर्स
बाह्य दुवे
वर्ग:हॉकी वर्ग:प्रीमियर हॉकी लीग संघ
मॅमोग्राफी
मॅमोग्राफी म्हणजे स्तनाच्या कर्करोगाचे निदान करण्यासाठी असलेली एक्स रे तपासणी होय.
भारतामध्ये गेल्या काही वर्षांत स्तनाच्या कर्करोगाचे प्रमाण दर हजारी लोकसंख्येमध्ये 0 ते 1 वरून 2.5 रुग्ण इतके वाढले आहे.
स्तनाच्या कर्करोगाचे निदान लवकरात लवकर होणे गरजेचे आहे.
लवकर निदान झाल्यास उपचार सुलभ व कमी त्रासाचे असतात.
एक सेंटिमीटर पेक्षा लहान असलेल्या गाठीसाठी chemotherapy किंवा रेडिओथेरेपीची आवश्यकता नाही.
हे लवकर निदान मॅमोग्राफी ने केले जाते.
मॅमोग्राफी विषयी अत्यंत महत्त्वाची माहिती. मॅमोग्राफी मुळे तुमचे प्राण वाचवू शकता कारण निदान लवकर होते. ही तपासणी फक्त पाच ते दहा मिनिटात होऊ शकते. ही सुरक्षित तपासणी असून याचा फारसा त्रास होत नाही. सर्जन घट्ट असल्यास डिजिटल सोनोग्राफी करता येते. घराण्यात कोणाला स्तनाचा कॅन्सर असल्यास ती माहिती डॉक्टरांना देणे गरजेचे असते. जुने mammography रिपोर्ट डॉक्टरांना दाखवणे गरजेचे असते.
वर्ग:कर्करोग
मालेगाव जहांगिर
मालेगाव जहांगिर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
अश्विन चितळे
अश्विन चितळे हा मराठी बालकलाकार आहे. तो त्याच्या श्वास चित्रपटा मधील भूमिके साठी ओळखला जातो.
चितळे, अश्विन चितळे, अश्विन
खाणगावनजीक
खाणगावनजीक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
शल
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाळु
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
एफ.सी. शख्तार दोनेत्स्क
फुटबॉल क्लब शख्तार दोनेत्स्क (Футбольний клуб «Шахта́р» Доне́цьк) हा युक्रेन देशाच्या दोनेत्स्क शहरामधील एक फुटबॉल क्लब आहे. डायनॅमो कीव्ह खालोखाल दोनेत्स्क हा युक्रेनमधील सर्वात लोकप्रिय क्लब आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:दोनेत्स्क
वारजाई
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
भारनियमन
सध्या भारतात सर्वत्र भारनियमन आढळून येते. विजेची निर्मीती जर मागणीपेक्षा कमी असेल तर भारनियमन  अटळ ठरते.
वर्ग:विद्युतनिर्मिती
अणमाळ
अणमाळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
सुधाकर राव
सुधाकर राव वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
इ.स.पू. ३८५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३८५ वर्ग:इ.स.पू.चे ३८० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
नामदेव ढसाळ
नामदेव लक्ष्मण ढसाळ (फेब्रुवारी १५, इ.स. १९४९ - जानेवारी १५, इ.स. २०१४) हे मराठी कवी, विचारवंत, दलित साहित्यात परिवर्तन घडवणारे लेखक आणि बौद्ध-दलित चळवळीतील नेते होते. महानगरीय जीवनावर लिहिणारे आणि बोली भाषेत लेखन करणारे ते मराठीतले एक महत्त्वाचे लेखक होते. दलित समाजात आपल्या कविताच्या माध्यमातून जनजागृती केली.
जीवन
इ.स. १९७३ मध्ये नामदेव ढसाळ यांचा पहिला कवितासंग्रह गोलपिठा प्रकाशित झाला. मूर्ख म्हाताऱ्याने डोंगर हलवले हा माओवादी विचारांवर आधारित, तर प्रियदर्शिनी हा त्यांचा इंदिरा गांधी यांच्या विषयीचा कविता संग्रह आहे. तसेच खेळ हा शृंगारिक कवितांचा संग्रह आहे.
दलित चळवळ
ढसाळ यांनी साहित्याच्या माध्यमातून दलितांच्या व्यथा, वेदनांना प्रसिद्धी दिली. महाराष्ट्र आणि भारताला प्रभावित करणाऱ्या 'दलित पॅंथर' या आक्रमक संघटनेचे ते संस्थापक अध्यक्ष होते. या संस्थेची स्थापना त्यांनी इ.स. १९७२ मध्ये दलित चळवळीतील समवयस्क सहकाऱ्यांच्या व साहित्यिकांसह केली. या संघटनेवर अमेरिकेतील ब्लॅक पॅंथर चळवळीचा प्रभाव होता. या संघटनेद्वारा ढसाळ यांनी दलितांच्या अनेक प्रश्नांवर उग्र आंदोलने केली व तत्कालीन सरकारांना दलित हिताच्या भूमिका घेण्यास भाग पाडले. कालांतराने या चळवळीत फूट पडल्यावरही ढसाळ हे दलित पॅंथरमध्येच राहिले मराठवाडा विद्धयापीठ नाम विस्तारमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. दलित चळवळीला त्याचे महत्त्वाचे योगदान आहे.
साहित्यशैली
नामदेव ढसाळ हे इ.स. १९६० नंतरच्या मराठी कवींमधील प्रमुख कवी समजले जातात. त्यांनी विशिष्ट शैलीने मराठी कवितेत मोलाची भर घातली. त्यांनी भाषिकदृष्टया प्रमाण मराठी भाषेपेक्षा वेगळी भाषा वापरली. त्यांच्या लिखाणावर लघुनियतकालिकांचा, मनोहर ओक यांचा तर काही प्रमाणात दिलीप चित्र्यांचा प्रभाव दिसतो. त्यांच्या कृतींमध्ये वेदना,विद्रोह आणि नकार हा स्थायीभाव आहे.
निधन
नामदेव ढसाळ आयुष्याची शेवटची अनेक वर्षे मायस्थेनिया ग्रॅव्हीज या दुर्धर आजाराने ग्रस्त होते. याशिवाय त्यांना कॅन्सरचा आजारही जडला होता. सोमवार जानेवारी १३, इ.स.२०१४ रोजी त्यांना मुंबईतील बॉम्बे हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आले होते. बुधवार, १५ जानेवारी इ.स. २०१४ रोजी पहाटे चारच्या सुमारास त्यांचे निधन झाले. ते ६४ वर्षांचे होते. गुरुवार,१६ जानेवारी २०१४ सकाळी ११ वाजता आंबेडकर महाविद्यालयाच्या प्रांगणात अंत्यदर्शनासाठी ठेवल्यानंतर चैत्यभूमी येथे त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले.
साहित्यकृती
नामदेव ढसाळ यांच्या साहित्यकृती खालीलप्रमाणे आहेत.
ढसाळांवरील पुस्तके
ढसाळ यांच्या जन्मदिनी दरवर्षी महाराष्ट्र साहित्य परिषद, राजगुरुनगर, (पुणे) व ग्रामपंचायत पूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने "पद्मश्री नामदेव ढसाळ जयंती सोहळा, काव्यप्रतिभा पुरस्कार व कविसंमेलन..." आदी भरगच्च कार्यक्रम जन्मभूमी खेड तालुक्यात आयोजित केले जातात.मसापचे कार्यवाह व जिल्हा परिषद सदस्य शरद बुट्टेपाटील यांच्या विशेष प्रयत्नातून या कार्यक्रमासाठी जिल्हा परिषदेच्यावतीने दरसाल किमान २५०००/— रु. निधी कायमस्वरुपी मंजूर करून घेतला आहे.
स्मृती गौरव समिती
नामदेव ढसाळांच्या निधनानंतर त्यांच्या स्मृती तेवत ठेवण्याच्या इराद्याने वैभव छाया आणि इतर समविचारी मित्रांनी 'नामदेव ढसाळ स्मृती गौरव समिती'ची स्थापना करून नामदेव ढसाळांच्या एकूण आयुष्याला सलाम करणारा सारे काही समष्टीसाठी हा अभिवादनपर कार्यक्रम दरवर्षी १५ जानेवारी रोजी मुंबई येथे साजरा केला जातो. या कार्यक्रमात आंबेडकरी कविता, नामदेव ढसाळ यांच्या कवितांचे वाचन, त्यांच्या कवितांचे नाट्यरूप, त्यांनी लिहिलेल्या गाण्यांचे सादरीकरण तसेच त्यांच्या जीवनावर व कवितांवर आधारित चित्रप्रदर्शन, चित्रकविता प्रदर्शन, त्यांची शाहिरी, कविता वाचन, चर्चासत्र, चित्रपट-लघुपट स्क्रीनिंग अशा कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येते.
सारं काही समष्टीसाठी
सारं काही समष्टीसाठी हा ढसाळांच्या सन्मानार्थ आयोजित केला जाणारा एक महोत्सव आहे. समष्टीचा ढोबळ अर्थ म्हणजे सर्वांसाठी. परंतु कवी वैभव छाया हे नामदेव ढसाळांच्या काव्य पंक्तीतून अर्थ सांगतात, ती हीच खरी समष्टी या संकल्पनेची उत्पत्ती, व्युत्पत्ती आणि व्याख्या असावी.
'' हे सारे विश्वव्यापी गळूप्रमाणे फुगू द्यावे. अनामवेळी फुटू द्यावे, रिचू द्यावे. नंतर उरल्या सुरल्यांनी कुणालाही गुलाम करू नये, लुटू नये काळा गोरा म्हणू नये तू ब्राह्मण, तू क्षत्रिय, तू वैश्य, तू शुद्र असे हिणवू नये आभाळाला आजोबा आणि जमिनीला आजी मानून त्यांच्या कुशीत गुण्यागोविंदाने राहावे चंद्र सूर्य फिके पडतील असे सचेत कार्य करावे एक तीळ सर्वांनी कांडून खावा माणसावरच सुक्त रचावे माणसाचेच गाणे गावे माणसाने. ''
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय बौद्ध वर्ग:नवयान बौद्ध वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:दलित लेखक वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:मराठी कवी वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:भारतीय लेखक वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:भारतीय कवी वर्ग:आंबेडकरवादी वर्ग:नामांतर आंदोलनात सहभागी व्यक्ती
सत्व
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माणका
माणका हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
फिल कार्ल्सन
कार्लसन, फिल वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
महेश एलकुंचवार
"महेश एलकुंचवार यांची नाट्यसृष्टी भारतीय रंगभूमीवरील महान दस्तऐवज":
लेव्हस्की सोफिया
पीएफसी लेव्हस्की सोफिया (बल्गेरियन:ПФК Левски София) हा बल्गेरियाच्या सोफिया शहरात असलेला व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. १९१४मध्ये स्थापन झालेल्या या क्लबला व्हेसिल लेव्हस्की चे नाव देण्यात आले आहे.
महेश एलकुंचवार
भारतीय रंगभूमीवरील महान नाटककार महेश एलकुंचवार यांनी नाट्यमय अभिव्यक्तीचे अनेक प्रकार आपल्या नाटय लेखनात केलेले आहेत. ज्यात वास्तववादी, प्रतीकात्मक, अभिव्यक्तीवादी शैलीत त्यांनी रचना केलेल्या आहेत. सर्जनशीलता ही त्यांच्याकडे उपजत आहे.जीवनवादी नाटककार म्हणून त्यांच्याकडे पाहिले जाते. जन्म ते मृत्यू यासारख्या विविध थीम त्यांनी मांडल्या आहेत. तीन ते चार दशकांहून अधिक काळ आधुनिक भारतीय रंगमंचावर त्यांचा प्रभाव आहे. 1967 मध्ये सत्यकथा या प्रख्यात साहित्यिक मासिकात "सुलतान" या त्यांच्या एकांकिकेच्या प्रकाशनानंतर महेश एलकुंचवार  नाट्यसृष्टीत प्रकाशझोतात आले. प्रसिद्ध दिग्दर्शक विजया मेहता यांनी एलकुंचवार यांची नाट्यकृती रंगमंचावर आणली.1969 आणि  1970 मध्ये होळी आणि सुलतान यांच्यासह रंगायनसाठी त्यांनी  अनेक नाटकांचे दिग्दर्शन केले.महेश एलकुंचवार यांच्या नाटकांवर आधारित होली ,रक्तपुष्प, पार्टी, विरासत   अशा अनेक व्यावसायिक चित्रपटांनंतर यश मिळाले. महेश एलकुंचवार यांच्या नाटकांचे अनेक भारतीय आणि पाश्चात्य भाषांमध्ये भाषांतर केले गेले. (इंग्रजी, फ्रेंच आणि जर्मन इत्यादी)
1984 मध्ये त्यांच्या होळी या नाटकावर केतन मेहता यांनी होली या चित्रपटाची निर्मिती केली होती. त्यासाठी महेश एलकुंचवार यांनी पटकथा लिहिली होती. त्याच वर्षी गोविंद निहलानी यांनी महेश एलकुंचवार यांच्या पार्टी नावाच्या नाटकावर आधारित ‘पार्टी’ या चित्रपटाचे दिग्दर्शन केले. सोनाटा या एलकुंचवार यांच्या अभिजात नाटकावर आधारित चित्रपटात अपर्णा सेन, शबाना आझमी आणि ललित दुबे यांनी भूमिका साकारल्या आहेत.महेश एलकुंचवार यांची नाट्यसृष्टी भारतीय रंगभूमीवरील महान दस्तऐवज आहे.
खाणगावथडी
खाणगावथडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
महेश एलकुंचवार
संदर्भ:
खाणगावथडी
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
महेश एलकुंचवार
1. महेश एलकुंचवार; शांता गोखले आणि मंजुळा पद्मनाभन (अनुवाद) (2004). सिटी प्ले (प्लेस्क्रिप्ट). सीगल बुक्स. आयएसबीएन 8170462304. २. महेश एलकुंचवार खंड १( संग्रहित नाटकः ऑक्सफोर्ड युनिव्हर्सिटी प्रेस) २००८.
3. महेश एलकुंचवार खंड २ ( संग्रहित नाटकः ऑक्सफोर्ड युनिव्हर्सिटी प्रेस) २०११.
महेश एलकुंचवार (जन्म : ९ ऑक्टोबर १९३९)
महेश एलकुंचवारांचा जन्म विदर्भातील परवा गावात स्थलांतरीत तेलगू ब्राह्मण कुटुंबात झाला. वयाच्या चौथ्या वर्षी त्यांनी आपले आईवडील आणि जन्मगाव सोडून दिले. त्यांचे पदवीपर्यंतचे शिक्षण मॉरिस महाविद्यालयात आणि पदवीत्तर शिक्षण इंग्रजी साहित्यात नागपूर विद्यापीठातुन झाले. हे मराठीतील साठोत्तर कालखंडातील एक महत्त्वाचे नाटककार आहेत. त्यांच्या वाडा चिरेबंदी, मग्न तळ्याकाठी आणि युगान्त या तीन नाटकांचा मिळून मराठी रंगभूमीवर झालेला सलग दीर्घ रंगमंचीय प्रयोग वैशिष्ट्यपूर्ण ठरला असून तो त्रिनाट्यधारा' म्हणून ओळखला जातो. महेश एलकुंचवारांनी   धर्मपीठ आर्टस्  आणि कॉमर्स महाविद्यालय, नागपूर आणि एम.पी. देव मेमोरियल सायन्स महाविद्यालय नागपूर या ठिकाणी  इंग्रजी साहित्याचे अध्यापन  केले. ते १९९० साली विभागप्रमुख या पदावरून निवृत्त झाले. नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा, दिल्ली या ठिकाणी त्यांनी विझिटिंग प्राध्यापक म्हणूनही कित्येक वर्ष काम केले. महेश एलकुंचवारांचे वाडा चिरेबंदी या नाटकाचा इंग्रजी भाषे मध्ये " द ओल्ड स्टोन मॅन्शन " नावाने अनुवाद करण्यात आला आहे. मराठी नाट्यरसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवणारे ज्येष्ठ साहित्यिक-नाटककार महेश एलकुंचवार यांच्या ‘वाडा चिरेबंदी’ ही नाट्यकृती प्रसिद्ध आहे. ‘वाडा चिरेबंदी’ नाटकाचे आतापर्यंत व्यावसायिक रंगभूमीवर १४० प्रयोग झाले असून ‘मग्न तळ्याकाठी’ नाटकाचे सात प्रयोग झाले आहेत. निवेदिता जोशी-सराफ, प्रसाद ओक, वैभव मांगले, चिन्मय मांडलेकर, सिद्धार्थ चांदेकर असे तगडे कलाकार या नाटकामध्ये काम करत आहेत. या नाटकाचे दिग्दर्शन प्रतिथयश रंगकर्मीं चंद्रकांत कुलकर्णी यांनी केले आहे.‘वाडा चिरेबंदी’तील व्यक्तिरेखांचे दहा वर्षांनंतर नेमके काय होते असा विचार एलकुंचवार यांच्या मनात आला. समाज बदलतो तशी मूल्यं बदलतात. पिढी बदलते तसे नातेसंबंधही बदलतात. हे ध्यानात घेऊन प्रकाश टाकण्याच्या उद्देशातून ‘वाडा’चा दुसरा भाग म्हणून एलकुंचवारांनी ‘मग्न तळ्याकाठी’ नाटकाचे लेखन केले. रुद्रवर्षा, वासनाकांड, पार्टी, वाडा चिरेबंदी, आत्मकथा, प्रतिबिंब, मग्न तळ्याकाठी,युगान्त, गार्बो, सोनाटा, एका नटाचा मृत्यू ही एलकुंचवारांची नाटके आहेत. आत्मकथा, पार्टी, प्रतिबिंब, रक्तपुष्प, वाडा चिरेबंदी या नाटकांचे हिंदी भाषेत, तर यांतील काही नाटकांचे बंगाली व इंग्रजी भाषेतही अनुवाद झाले आहेत.
संदर्भ
एलकुंचवार महेश एलकुंचवार महेश वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती
पाणशेत
पाणशेत हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. ३८३
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३८३ वर्ग:इ.स.पू.चे ३८० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
माळेगाव (नांदेड)
माळेगाव हे महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्याच्या लोहा तालुक्यातील एक गाव असून दरवर्षी मार्गशीर्ष महिन्यातील वद्य एकादशीला येथे भरणाऱ्या खंडोबाच्या यात्रेसाठी ते प्रसिद्ध आहे.
खंडोबाचे मंदिर
माळेगाव येथील खंडोबाचे मंदीर हे हेमाडपंती स्थापत्यशैलीचे असून मंदिराच्या सभोवताली मोठे आवार आहे. मंदिराला दगडी महाद्वार असून त्याला लागूनच छोटा बुरूज आहे. मंदीराच्या सभामंडपात मध्यभागी एका दगडी ओट्यावर मणी मल्लासुराचे दगडावर कोरलेले मुखवटे आहेत. गाभाऱ्यात एका आयताकृती उंच दगडी ओट्यावर मल्हारी व म्हाळसा यांचे मुखवटे आहेत. निजाम राजवटीत मंदीराची व्यवस्था परगण्याचे राजे गोपालसिंग कंधारवाला व त्याचा पुत्र कंधारचा किल्लेदार अजयचंद याच्याकडे होती.
खंडोबाची यात्रा
खंडोबाच्या यात्रांमध्ये मोठी यात्रा माळेगावच्या खंडोबाची यात्रा. ही यात्रा म्हणजे महाराष्ट्रातील तसेच महाराष्ट्राच्या लगत असणाऱ्या आंध्र, कर्नाटक यांच्या सीमावर्ती प्रदेशातील भटक्या विमुक्तांसाठी. या यात्रेत वाघ्यामुरळींची गाणी, गोंधळय़ांची गाणी, वारू नाचविणे, आराध्यांची गाणी, ढोलकी-फडाच्या तमाशाचे खेळ, संगीत बारी याशिवाय बहुरूपी रायरंद, वासुदेव, स्मशान जोगी, मरीआईवाले अशा विविध लोककलावंतांनी सादर केलेल्या कलांचे दर्शन या यात्रेत होते. खंडोबाचा उत्सव व यात्रा दरवर्षी मार्गशीर्षातील वद्य एकादशीला सुरू होते. या दिवशी देवस्वारीची गावातून पालखी निघते. यावेळी रिसनगावचे नाईक यांचा प्रमुख मान असतो. रिसनगाव माळेगावापासून १५ ते २० कि.मी. अंतरावर आहे. या घराण्यातील नागोजी नाईकने निजामशाही विरुद्ध बंडखोरी केली तेव्हा इ.स. १८०९ मध्ये त्यांना पकडल्याचा आणि कंधार येथे तोफेच्या तोंडी दिल्याचा उल्लेख आहे. नागोजी नाईक हे खंडोबाचे मोठे भक्त होते. वेशपरंपरेने आता यात्रेतील पालखीचा मान या नाईकांच्या घराण्याचा आहे. तर कंधारजवळ असलेल्या भोसी गावातील वाणी कुटुंबीयांकडे खंडोबाच्या पागोटय़ाचा मान आहे.
माळेगावची यात्रा सुप्रसिद्ध असून यावेळी भरणार गुरांचा बाजार व विविध भटक्या व विमुक्त जातींच्या जातपंचायती ही तिची प्रमुख वैशिष्टये आहेत. यात्रेला ३०० वर्षाची परंपरा असल्यामुळे जनावरांची खरेदी विक्री, शर्यती, प्रदर्शन, कुस्त्यांची दंगल, लोककला, संगीत वाद्य, लोकनाट्य असे विविध कार्यक्रम स्थानिक समितीच्या सहकार्याने आयोजित केले जातात. पूर्वी तीन-तीन महिने माळेगावची यात्रा भरत असे. परंतु सध्या ती पाच दिवस भरते.
भटक्या जमातींच्या जीवनप्रणालीचा महत्त्वाचा घटक असलेल्या जात पंचायतींच्या सभाही या यात्रेमध्ये भरविल्या जातात. अशा प्रकारच्या मेळय़ांमधून सामाजिक सुसंवादही घडत असतो. या सभांमध्ये जातीअंतर्गत भांडण, तंटे, गुन्हे, कौटुंबिक प्रष्न, देवाणघेवाण, सोयरीकी इ. गोष्टींवर सखोल चर्चा चालते व नंतर त्यांची सुनावणी होते. या यात्रेत गोसावी, गारुडी, घिसाडी, जोशी, कोल्हाटी, मसणजोगी, नंदीवाले, पांगुळ, वासुदेव, वैदु आदी भटक्या व विमुक्त जातींची जात पंचायत असते.
माळेगावची यात्रा म्हणजे महाराष्ट्रातील लोकसंस्कृतीच्या उपासकांची यात्रा होय.
संदर्भ
वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
सुलोचन
सुलोचन हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिवगड
शिवगड हा कोल्हापूर जिल्ह्यातील एक किल्ला आहे. राधानगरी तालुक्यातील दाजीपूर अभयारण्यात हा किल्ला दडला आहे.
कोल्हापूर व सिंधुदुर्ग जिल्ह्याच्या सीमेवर गव्यांसाठी प्रसिद्ध असलेले दाजीपूर अभयारण्य आहे. या अभयारण्यात अपरिचित असा शिवगड किल्ला आहे. मालवण, आचरा इत्यादी तळकोकणातील बंदरांत उतरणारा माल अनेक घाटमार्गांनी सह्याद्रीच्या पठारावरील बाजारपेठांत जात असे. अशा घाटमार्गांपैकीच फोंडा घाटावर नजर ठेवण्यासाठी शिवगडाची उभारणी करण्यात आली होती. राधानगरी व कळम्मावाडी धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात असलेल्या व जीववैविध्यतेने नटलेल्या दाजीपूर अभयारण्याला बरेच पर्यटक भेट देतात, पण अभयारण्यातच असलेला शिवगड पाहाण्यास फारसे पर्यटक फिरकत नाही.
पण आता टीम शिवगड कोल्हापूरने शिवगड संवर्धन कार्य हाती घेतले आहे व शिवगड किल्ल्यावर ती बऱ्याच मोहीमी राबवून वृक्षारोपण दिशादर्शक दुर्गमअशी वाट झाडाझुडपांनी पूर्ण बंदिस्त झालेली वाट पुन्हा पूर्वी प्रमाणे सुरळीत करून घेतली आहे. पिण्याच्या पाण्याच्या टाक्या साप करून घेतलेल्या आहेत. टीम शिवगड कोल्हापूर मूळ आत्ता शिवगड वर पर्यटक येणे वाढत चालले आहे.इतिहासाच्या पानांवर लपला गेलेला हा शिवगड टीम शिवगड ने संवर्धन करण्याचा दृढ निश्चय मनी धरला आहे. तसचे खूप मोठ्या प्रमाणात शिवगड संवर्धन कार्यासाठी दिवसेंदिवस शिवभक्त वाढत चालले आहेत. शिवगड हा किल्ला दुहेरी तटबंदीचा असून तो चौकी वजा किल्ला आहे. तळकोकणातील बंदरांत उतरणारा माल अनेक घाटमार्गांनी सह्याद्रीच्या पठारावरील बाजारपेठांत जात असे. अशा घाटमार्गांपैकीच फोंडा घाटावर नजर ठेवण्यासाठी शिवगडाची उभारणी करण्यात आली होती. शिवगडला चार ही बाजूनी दुहेरी तटबंदी आहे. तर किल्ल्याचा दरवाजा गो मुखी प्रकारचा आहे.
जेवणाची सोय
गडावर जेवणाची सोय नाही, पण दाजीपूर गावात होऊ शकेल.
पाण्याची सोय
गडावर पिण्याच्या पाण्याची सोय नाही.
कसे जावे
कोल्हापूरहून दाजीपूर अभयारण्याचे प्रवेशद्वार ८० किमी वर आहे. कोल्हापूरहून मालवण, कुडाळ, कणकवली, वेंगुर्ले येथे जाणाऱ्या एसटी बसने अडीच तासात दाजीपूरला पोहोचता येते. अभयारण्याच्या प्रवेशद्वारापाशी माणसी २०/- रुपये भरून प्रवेश घेता येतो. प्रवेशद्वारापासून ३ किमी वर उगवाईचे पठार आहे, तेथपर्यंत कच्च्या रस्त्याने खाजगी वाहनाने किंवा चालत जाता येते. शिवगडाच्या पायथ्याशी गडगेसखल गाव आहे. कोकणातील फोंडा घाटाच्या पायथ्याशी असलेले हे गाव, फोंड्यापासून ६ किमी वर आहे. या गावातून दोन तासात दक्षिण बुरुजाच्या खालून शिवगडावर प्रवेश करता येतो.
गड आणि त्याच्या जवळपास पाहण्यासारखी ठिकाणे
दाजीपूर अभयारण्यातील कच्च्या रस्त्याने फॉरेस्ट रेस्ट हाऊसपर्यंत गेल्यावर एक पायवाट गगनगिरी महाराजांच्या आश्रमापाशी जाते. या वाटेने अर्धातास चालल्यावर माणूस शिवगडासमोरील पठारावर येतो. पठार व शिवगड यांच्यामध्ये एक टेकाड आहे. पठारावरून खाली उतरून मधल्या टेकाडाला वळसा घालून थोडासा चढ चढून शिवगडावर जाता याते. येथे तटबंदीचे काही अवशेष दिसतात. शिवगडाच्या वायव्य दिशेकडे तोंड करून असलेल्या उद्ध्वस्त प्रवेशद्वारातून गडावर प्रवेश होतो. प्रवेशद्वाराचे बुरुज अजून शाबूत आहेत.
प्रवेशद्वारातून आत आल्यावर समोर एक लांबलचक तटबंदी दिसते. गडाचे संरक्षण करण्यासाठी या दुहेरी तटबंदीची योजना केली असावी. तटबंदी ओलांडून पूढे गेल्यावर उजव्या बाजूस एक बुरूज दिसतो. गडाच्या पठारावर एक सुंदर सती शिळा आहे. स्थानिक लोक तीला 'उगवाई देवी' म्हणतात. तेथून उत्तरेच्या बुरुजावर गेल्यावर खाली कुर्ली धरण दिसते. तटबंदीच्या कडेकडेने दक्षिण बुरुजापाशी गेल्यावर बुरुजाखालून कोकणातील गडगेसखल गावातून येणारी वाट दिसते, तर दक्षिणेला फोंडा गाव दिसते.
या शिवाय गडावर वाड्यांचे काही अवशेष आहेत. गडाचा आकार आटोपशीर असल्यामुळे गड पाहाण्यास अर्धातास पुरतो. गड उतरून परत येताना टेकडाला वळसा घातल्यावर समोरच्या कातळावर धबधब्यांच्या खुणा दिसतात. या धबधब्याजवळ पाण्याचे एक टाके आहे. धबधब्याचे पाणी पाटाने टाक्यात वळवलेले आहे. गडावर पाण्याची व्यवस्था आढळत नाही. या कुंडातील पाण्याचा वापर गडासाठी होत असावा. गडावरून आजूबाजूचा परिसर पाहात असतांना पूर्वेला दाजीपूरच्या जंगलात एका मंदिराचे शिखर दिसते. मंदिर असलेल्या या परिसराला 'झांजेचे पाणी' म्हणतात. गड पाहून परत उगवाईच्या पठारावर येऊन कच्च्या रस्त्यावरून जंगलाच्या दिशेने चालत गेल्यावर १० मिनिटात मंदिरापाशी पोहोचता येते. गगनगिरी महाराज येथे तपसाधनेसाठी बसत असत. या मंदिराच्या मागच्या बाजूला काही घरे आहेत. ती ओलांडून पुढे गेल्यावर एक बारामाही वाहणारा झरा आहे. त्यास झांजेचे पाणी म्हणतात. येथून शिवगडाचे दर्शन होते. येथून अर्ध्या तासात परत अभयारण्याच्या प्रवेशद्वाराशी जाता येते.
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्हा
शेन ली
शेन ली ऑस्ट्रेलियाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. याचा भाऊ ब्रेट ली हा देखील ऑस्ट्रेलियाकडून क्रिकेट खेळला.
ली, शेन वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्राविका आश्रम संस्था
श्राविका आश्रम ही संस्था सम्राट चौकामधील बुधवार पेठेत आहे. सोलापुरात शैक्षणिक क्षेत्रात मुलींना शिक्षण देणारी संस्था म्हणून ती नावाजलेली संस्था आहे. या संस्थेची स्थापना सुमतीबाई शहा यांनी केली आहे. श्राविका आश्रमाचे मुख्य उद्दिष्ट “लौकिक व धार्मिक शिक्षण” देणे हे आहे. या आश्रमाचे ब्रीदवाक्य “जहाँ सुमति तहाँ संपत्ती नाना” ज्या स्त्रियांच्या जीवन संपलेला आहे. अशा स्त्रियांना स्वावलंबी करण्याचे दुःख नष्ट करण्याचे व त्यांना जीवनात समाधान प्राप्त करून देण्याचे कार्य हे आश्रम करते. अपंग, निराधार, परितक्त्या या स्त्रियांना आधार देऊन शिक्षित करणे, काम शिकविणे व त्यांच्या कामाच्या मोबदल्यात मानधन देणे हे कार्य हे आश्रम करते. स्वतःच्या अस्तित्वाची जाणीव करून देणे आणि आपण कोणापेक्षा कमी नाही असा आत्मविश्वास त्यांच्यामध्ये निर्माण करते. आश्रमातील प्रत्येक विभागाला थोर स्त्रियांची नावे दिली आहेत. त्यामध्ये वंदना, सीता, द्रोपदी, अंजना, उर्मिला इत्यादी प्राचीन काळातील महान आदर्श स्त्रिया नावे दिलीत. हा आदर्श स्त्रिया डोळ्यासमोर ठेवून जीवन जगावे. या आश्रमाची सुरुवात जुने इमारती मध्ये झाली होती. या जुन्या इमारतीतील खोल्यांना या स्त्रियांची नावे दिली होती. पण नंतर नवीन इमारत मधील खोल्यांना 16 भावनांची नावे दिली आहेत. आश्रमामध्ये श्री चतुराबाई श्राविका बालमंदिर शाळा 15 ऑगस्ट 1912 साल स्थापन झाली. शाळा सोलापूरमधील फलटण गल्ली शहाच्या वाड्यात सुरू केले. नंतर ती सम्राट चौकातील बुधवार पेठेत हलविण्यात आली. येथे मुलींना शिक्षण देण्याचे कार्य सुरू केले. सर्व जाती, जमातीतील मुलींना प्रवेश दिला जात असे. मुलींच्या विकासाला चालना दिली जाते, मुलींमध्ये आत्मविश्वास निर्माण करते, मुलींना स्वावलंबी बनवते, धार्मिक व लौकिक म्यानातून आत्मनिर्भर करण्याचा प्रयत्न करते, अशीही श्राविका आश्रम ही आज तागायत शिक्षण क्षेत्रात भरारी घेत आहे. संस्थांमध्ये जवळपास तीन ते साडेतीन हजार विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत. आजच्या काळात शिक्षण क्षेत्रात प्रगती करणारे श्राविका संस्थान आहे. == फोटो = १ २
एफ.सी. कोपनहेगन
फुटबॉल क्लब कोपनहेगन (डॅनिश: F.C. København) हा डेन्मार्क देशाच्या कोपनहेगन शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. १९९२ साली स्थापन झालेला व डॅनिश सुपरलीगमध्ये खेळणारा कोपनहेगन हा डेन्मार्कमधील सर्वात यशस्वी फुटबॉल क्लब आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग: डॅनिश फुटबॉल क्लब वर्ग:कोपनहेगन
शिवचरण गोयल
शिवचरण गोयल हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते दिल्लीच्या मोतीनगर विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मॅक्स वेबर
मॅक्सिमिलिअन कार्ल एमिल वेबर (२१ एप्रिल, इ.स. १८६४ - १४ जून, इ.स. १९२०) हे जर्मन समाजशास्त्रज्ञ, तत्त्वज्ञ आणि राजकीय अर्थतज्ज्ञ होते.त्यांचा जन्म टूरफूर्ड या गावी झाला.त्यांचा सामाजिक सिद्धांत, सामाजिक संशोधन आणि एकूणच समाजशास्त्र शाखेवर मोठा प्रभाव राहिला आहे.सामजिक क्रियेचा सिद्धांत मांडलं
वेबर, मॅक्स वेबर, मॅक्स
नामदेवराव एकनाथ नवले
रावबहादुर नामदेव एकनाथ नवले (जन्म : इ.स.१८९४) हे ब्रिटिश भारतातील वकील आणि राजकारणी होते. ते बडोदा कॉलेज मधून बी.ए.आणि मुंबईच्या सरकारी विधी महाविद्यालयातून एल्‌.एल.बी. झाले. शिक्षणासाठी त्यांना महाराजा सयाजीराव गायकवाड स्कॉलरशिप आणि दिवाण बहादुर धमासकर स्कॉलरशिप ही विद्यावेतने मिळाली होती. १९२३ मध्ये ते मुसळगावच्या कृष्णराव शिंदे सरदेशमुखांच्या कमला नावाच्या कन्येशी विवाहबद्ध झाले.
नवले वकिली करत असतानाच ते अहमदनगर जिल्हा स्कूलबोर्डाचे चेअरमन झाले. पुढे मुंबई विद्यापीठाच्या नियामक मंडळाचे प्रतिनिधी म्हणून ते मुंबई लेजिस्लेटिव्ह काउन्सिलवर निवडून गेले. एकूण दहा वर्षे मुंबई काउन्सिलचे ते एक प्रमुख ब्राम्हणेतर सदस्य होते. सभासद असतानाची त्यांची हुशारी आणि कर्तबगारी जाणून त्यांना नंतर काउन्सिलचा उपसभापती म्हणून निवडून दिले गेले.
नामदेवराव नवले यांच्या अध्यक्षतेखाली इस्लामपूरमध्ये १९२७मध्ये सातारा जिल्हा शेतकी संमेलन झाले होते. ते १९२९ मध्ये झालेल्या मध्य प्रांत आणि वऱ्हाड ब्राम्हणेतर संमेलनाचेही अध्यक्ष होते. हिंदुस्थानच्या भेटीला आलेल्या सायमन कमिशनपुढे त्यांनी ब्राम्हणेतरांची कैफियत जोरदारपणे आणि सहजपणे अमान्य न करता येतील असे दाखले देऊन मांडली होती. ब्राम्हणेतर पक्षाचे नेते आणि प्रतिनिधी या नात्याने त्यांनी १९३० साली दिल्लीला भरलेल्या सर्वपक्षीय संमेलनात नामदेवरावांनी हजेरी लावली होती. ते काही काळ अहमदनगर जिल्हा बोर्डाचे सदस्य, तर काही काळ अहमदनगर आणि संगमनेर नगरपालिकांमध्ये नगरसेवक होते.
शेर-ए-जालंदर
बाह्य दुवे
वर्ग:प्रीमियर हॉकी लीग संघ वर्ग:जालंधर
एजी६०० विमान
याची चाचणी चीनच्या ह्युबेई प्रांतातील झांग्झे येथील तलावात घेण्यात आली. हे एक मोठे विमान मानले जाते.वाय २० आणि सी ९१९ ही याप्रकारची चीनजवळ असलेली विमाने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:विमाने
वानोळातांडा
वानोळातांडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.