cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अथेन्स
इतिहास
अखेर इ.स. १४५८ साली ओस्मानी साम्राज्याने अथेन्सवर कब्जा केला. दुसरा मेहमेद अथेन्समध्ये शिरत असताना येथील येथील वास्तूशास्त्राने मोहित झाला व त्याने अथेन्समध्ये लुटालुट व जाळपोळ करण्यावर बंदी आणली. ओस्मानांनी पार्थेनॉनचा वापर मशीद म्हणून करण्यास सुरुवात केली. त्यांच्या ३७५ वर्षांच्या राजवटीत अथेन्सचे अतोनात नुकसान झाले व येथील लोकसंख्या झपाट्याने कमी झाली. १८३३ साली अखेरीस ग्रीक स्वातंत्र्यलढ्याला यश मिळाले व ओस्मानांनी अथेन्स सोडले. नव्या ग्रीस देशाची अथेन्स राजधानी नियुक्त केली गेली. ह्या काळापर्यंत अथेन्समधील अनेक इमारती जमीनदोस्त झाल्या होत्या व शहर जवळजवळ संपूर्णपणे निर्मनुष्य व बकाल झाले होते. ग्रीसची राजधानी बनल्यानंतर मात्र अथेन्सचा वेगाने विकास झाला व येथील लोकसंख्या पुन्हा वाढीस लागली. १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात अथेन्समध्ये अनेक उत्कृष्ट इमारती बांधण्यात आल्या. इ.स. १८९६ साली अथेन्समध्ये नव्या युगातील पहिली ऑलिंपिक स्पर्धा भरवली गेली.
दुसऱ्या महायुद्धानंतर अथेन्समधील लोकसंख्येचा स्फोट झाला व पायाभुत सुविधा अपुऱ्या पडू लागल्या. १९९० च्या दशकात अनेक नवे प्रकल्प सुरू करण्यात आले तसेच प्रदुषण कमी करण्यासाठी पावले उचलली गेली. इ.स. २००४ साली अथेन्सने पुन्हा ऑलिंपिक स्पर्धेचे आयोजन केले.
भूगोल
अथेन्स शहर ग्रीसच्या आग्नेय भागातील अ‍ॅटिका खोऱ्यात एजियन समुद्रकिनाऱ्यावर वसले आहे.
हवामान
अथेन्सचे हवामान दमट स्वरूपाचे असून येथील हिवाळे सौम्य तर उन्हाळे रूक्ष व कडक असतात.
वाहतूक
अथेन्समध्ये सर्व प्रकारच्या आधुनिक वाहतूक सेवा उपलब्ध आहेत. ३०० बसमार्ग, २ मेट्रो रेल्वेचे मार्ग, ट्राम व उपनगरी रेल्वे इत्यादींमुळे येथील नागरी वाहतूक सुलभ आहे.
हेलेनिक रेल्वे संस्थेचे अथेन्स हे सर्वात मोठे केंद्र आहे. येथून ग्रीसमधील व युरोपातील अनेक मोठ्या शहरांसाठी रेल्वेगाड्या सुटतात. अथेन्स आंतराष्ट्रीय विमानतळ हा येथील सर्वात मोठा विमानतळ आहे. एजियन एरलाइन्स ह्या ग्रीसमधील प्रमुख विमानकंपनीचे मुख्यालय येथेच आहे.
खेळ
अथेन्सला क्रीडा इतिहासात मानाचे स्थान आहे. आधुनिक युगातील सर्वात पहिली ऑलिंपिक स्पर्धा अथेन्समध्ये इ.स. १८९६ साली भरवली गेली. २००४ साली अथेन्सने दुसऱ्यांदा ऑलिंपिकचे आयोजन केले. ह्यासाठी १९८२ साली बांधल्या गेलेल्या ऑलिंपिक मैदानाची मोठ्या प्रमाणावर डागडुजी करण्यात आली. तसेच ग्रीसमधील ह्या सर्वात मोठ्या स्टेडियममध्ये युएफा चॅंपियन्स लीगच्या १९९४ व २००७ सालचे अंतिम सामने खेळवले गेले.
फुटबॉल हा येथील लोकप्रिय खेळ आहे. ओलिंपिकॉस एफ.सी., पानाथिनाइकॉस एफ.सी. व ए.इ.के. अथेन्स एफ.सी. हे येथील तीन सर्वात यशस्वी व लोकप्रिय फुटबॉल क्लब आहेत.
आंतरराष्ट्रीय संबंध
अथेन्सचे जगातील खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:ग्रीसमधील शहरे वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे  वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक यजमान शहरे
वझीर अली
बाह्य दुवे
अली, वझीर वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
सुसरी नदी धरण
सुसरी नदी धरण हे सुसरी नदीवरील धरण आहे. हे धरण महाराष्ट्रातील ठाणे जिल्ह्याच्या डहाणू तालुक्यात उभारले जाणार आहे. या धरणासाठी इ.स. १९७१ साली पहिल्यांदा सर्वेक्षण करण्यात आले होते. त्यानंतर इ.स. १९७६ साली दुसरे, तर इ.स. २००९ साली तिसरे सर्वेक्षण केले गेले. याला महावीर बंधारा असेही नाव आहे.
विरोध
या धरणामुळे मौजे रानशेत, आवढाणी, महालक्ष्मी, धानिवरी, दहीगाव, ओसूर, असरविरा, नवनाथ आणि गणेशबाग (रानशेत) येथील आदिवाश्यांच्या जमिनी व वनजमिनीचे सुमारे १००० हेक्टर क्षेत्रफळाहून अधिक क्षेत्र पाण्याखाली येणार आहे. यामुळे समस्याग्रस्त समाजघटकांनी सुसरी धरणविरोधी संघर्ष समिती या समितीच्या माध्यमातून विरोध दर्शवण्याचे प्रयत्न चालू राखले आहेत
कुंदळ
कुंदळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील पलुस तालुक्यातील एक गाव आहे.
१९७२ ए.एफ.सी. आशिया चषक
ही ए.एफ.सी. आशिया चषक फुटबॉल स्पर्धेची पाचवी आवृत्ती थायलंड देशाच्या तेहरान शहरामध्ये ७ मे ते १९ मे इ.स. १९७२ दरम्यान खेळवण्यात आली. ए.एफ.सी.ने आयोजित केलेल्या ह्या स्पर्धेत आशिया खंडामधील केवळ सहा देशांच्या राष्ट्रीय संघांनी भाग घेतला. गतविजेत्या ने ही स्पर्धा पुन्हा जिंकली.
सुसरी नदी धरण
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे वर्ग:ठाणे जिल्हा
कुंदळ
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पलुस तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
पोप पाँटियानस
पोप पॉॅंटियानस तथा पॉॅंटियान ( - ऑक्टोबर, इ.स. २३५:सार्डिनिया, इटली) हा तिसऱ्या शतकातील पोप होता.
पॉॅंटियानस वर्ग:इ.स. २३५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राष्ट्रीय महामार्ग ७८ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग ७८ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
शेख हसीना
शेख हसीना (बांग्ला: শেখ হাসিনা; लग्नानंतरचे नाव: शेख हसीना वाजेद; २८ सप्टेंबर, इ.स. १९४९; ) ह्या दक्षिण आशियामधील बांगलादेशच्या १०व्या पंतप्रधान असून जानेवारी इ.स. २००९ पासून पदारूढ आहेत. ह्यापूर्वी इ.स. १९९६ ते इ.स. २००१ दरम्यान त्या ह्या पदावर होत्या. शेख हसीना बांगलादेशाचे स्वातंत्र्यसैनिक व पहिले पंतप्रधान शेख मुजिबुर रहमान ह्यांची मुलगी असून, इ.स. १९८१ सालापासून त्या बांगलादेश अवामी लीग ह्या राजकीय पक्षाच्या पक्षाध्यक्ष आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:बांगलादेशचे पंतप्रधान
१९७२ ए.एफ.सी. आशिया चषक
संघ
वर्ग:थायलंडमधील खेळ वर्ग:ए.एफ.सी. आशिया चषक
इ.स. ४०१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४०१ वर्ग:इ.स.च्या ४०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
एम. करुणानिधी
एम.करुणानिधी/मुतुवेल करुणानिधी जून ३, इ.स. १९२४ - ७ ऑगस्ट, २०१८) हे तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री आणि द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे अध्यक्ष होते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:तमिळ राजकारणी वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी वर्ग:तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय नास्तिक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निपाणी नगरपालिका
वर्ग:निपाणी
गुल मोहम्मद
गुल मोहम्मद वर्ग:रिकामी पाने
कुप्रसिद्ध दहशतवादी
कोणतेही सबळ कारण नसताना किंवा चुकीच्या विचारसणीच्या प्रभावाने जी माणसे किंवा ज्यांचे गट जाळपोळ, लुटालूट, गोळीबार, बॉम्बस्फोट, खून, नरसंहार किंवा अपघात घडवून आणतात अशांना साधारणपणे दहशतवादी असे समजण्यात येते. काही कुप्रसिद्ध दहशतवाद्यांची ही जंत्री :
वर्ग:दहशतवाद वर्ग:गुन्हेगार वर्ग दहशतवादी वर्ग:दहशतवादी संघटना
मोई (आष्टी)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
हातलोंढी
हातलोंढी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ओडिशामधील जिल्हे
भारताच्या ओडिशा राज्यात ३० जिल्हे आहेत. त्यांवर एक दृष्टिक्षेप.
वर्ग:भारतामधील जिल्हे वर्ग:ओडिशामधील जिल्हे
हिंदू-अरबी संख्या प्रणाली
हिंदू अरेबिक संख्या प्रणाली किंवा इंडो अरेबिक संख्या प्रणाली (हिंदू संख्या प्रणाली किंवाअरेबिक संख्या प्रणाली) अशी ही वेगवेगळ्या नावाने ओळखले जाते. ही एक दशमान संख्या प्रणाली आहे, प्रामुख्याने सध्या हिचा वापर केला जातो.
या संख्या प्रणालीचा शोध हा पहिल्या ते चौथ्या शतकाच्या सुमारास भारतीय गणितज्ञांनी लावला होता. सुमारे नवव्या शतकाच्या आसपास अरब लोकांनी हिचा वापर करण्यास सुरुवात केली. मुहम्मद इब्न मुसा अल-ख्वारिझ्मी आणि अल किंदी यांच्या गणितीय लेखनांबरोबर ह्या संख्या प्रणालीचा खूप प्रसार झाला, आणि नंतरच्या काळात ही पद्धत अरबांमार्फत युरोपमध्ये पोहोचली. ह्या संख्या प्रणालीचा उगम हा ब्राह्मी लिपीमध्ये दिसून येतो.
मोराळे (पलुस)
मोराळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील पलुस तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पलुस तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
वाई (दिग्रस)
वाई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दिग्रस तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ४०२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४०२ वर्ग:इ.स.च्या ४०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
एफ.सी. स्तेआवा बुकुरेस्त
'''एफ.सी. स्तेआवा बुकुरेस्त''' (Fotbal Club Steaua București) हा रोमेनियाच्या बुखारेस्ट शहरामधील एक फुटबॉल क्लब आहे. १९४७ सालापासून अस्तित्वात असलेला स्तेआवा रोमेनियामधील सर्वात यशस्वी क्लब मानला जातो. स्तीआवाने आजवर लीगा १ ही रोमेनियामधील सर्वोच्च श्रेणीची लीग स्पर्धा २६ वेळा जिंकली असून त्यांनी १९८६ च्या हंगामामध्ये युएफा चॅंपियन्स लीग स्पर्धेचे अजिंक्यपद मिळवले होते.
बुखारेस्टमधील दुसरा लोकप्रिय क्लब एफ.सी. दिनामो बुकुरेस्त सोबत स्तेआवाची अनेक दशकांची प्रतिस्पर्धा आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:रोमेनियामधील फुटबॉल क्लब वर्ग:बुखारेस्ट
हसन अली खान
हसन अली खान हा पुण्यातील घोडे व्यापारी आहे. याची 50 हजार कोटी रुपयांच्या करचुकवेगिरी प्रकरणी चौकशी सुरू आहे. सध्या तो तुरुंगात आहे.
अमीर इलाही
इलाही, अमीर वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने
गमाल आब्देल नासेर
गमाल आब्देल नासेर (अरबी: جمال عبد الناصر, १५ जानेवारी १९१८ - २८ सप्टेंबर १९७०) हा इजिप्त देशाचा दुसरा राष्ट्राध्यक्ष होता. १९५७ ते १९७० दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर राहिलेला नासेर त्यापूर्वी देशाचा उपपंतप्रधान होता. १९३८ ते १९५२ दरम्यान इजिप्तच्या लष्करामध्ये राहिल्यानंतर नासेरने १९५२ सालच्या इजिप्तमधील क्रांतीमध्ये पुढाकार घेतला होता.
शीत युद्ध काळादरम्यान नासेरने तटस्थ राहणे पसंद केले तसेच सुवेझ कालव्याचे राष्ट्रीयीकरण केले. ह्या कारणांस्तव नासेर इजिप्त व अरब जगतात लोकप्रिय होता. त्याला विसाव्या शतकामधील मध्य पूर्व भागातील सर्वात प्रभावशाली नेत्यांपैकी एक मानले जाते. १९६४ ते १९७० दरम्यान तो अलिप्त राष्ट्रगट चळवळीचा सरचिटणीस होता.
वर्ग:इजिप्तचे राष्ट्राध्यक्ष
राष्ट्रीय महामार्ग ७९ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग ७९ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे. हा रस्ता राजस्थानच्या अजमेर शहरास चित्तोडगढ, रतलाम मार्गे मध्य प्रदेशमधील धारशहरास जोडतो.
रोम्युलो बेटानकोर्ट
बेटानकोर्ट, रोम्युलो वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राष्ट्रीय महामार्ग ७९ (जुने क्रमांकन)
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
देवचंद कॉलेज अर्जुननगर व्हाया निपाणी
देवचंद कॉलेज, अर्जुननगर सुवर्ण ग्रंथालय महाराष्ट्र कर्नाटक सीमा परिसरात विशेषतः निपाणी भागात उच्च शिक्षणासाठी महाविधालायाची गरज लक्षात घेऊन व शिक्षणाचा सर्वदूर प्रसार व्हावा या उदात्त हेतूने सन १९६० साली पद्मभूषण सन्माननीय देवचंदजी शाह यांनी देवचंद कॉलेजची स्थापना केली व विध्यर्थ्याला अभ्यासासाठी सुविधा करिता ग्रंथालय स्थापन झाले आज ग्रंथालयाची स्वतंत्र इमारत असून एकूण ६० हजार ग्रंथा बरोबर विविध विषयांची नियतकालिके वृतपत्रे, ग्रंथेतर साहित्य उपलब्ध आहे. क्रमिक पुस्तकाबरोबर संदर्भ ग्रंथ, विविध ज्ञानकोश, ई बुक्स, ई जर्नलस ही उपलब्ध आहेत. त्याचप्रमाणे दुर्मिळ ग्रंथ संपदा, महात्मा गांधी यांचे सबांधी साहित्य, भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, छत्रपती शाहू महाराज, विल्यम शेक्सपिअर. मराठी भाषेतील खंड उपलब्ध आहेत. ग्रंथालयामार्फत प्रसंगानुरूप वाचनवृद्धीसाठी उपक्रम राबविले जातात. विध्यार्थायाबारोबर इतर माजी विधायार्थी, शिक्षक यांनाही सभासदत्व दिले जाते जेणेकरून वृद्धी बरोबर विकासास हातभार लागेल.
वर्ग:महाराष्ट्रातील शिक्षणसंस्था*/ महाराष्ट्रातील महाविद्यालये
१९७६ ए.एफ.सी. आशिया चषक
ही ए.एफ.सी. आशिया चषक फुटबॉल स्पर्धेची पाचवी आवृत्ती इराण देशाच्या तेहरान व ताब्रिझ शहरांमध्ये ३ मे ते १३ मे इ.स. १९७६ दरम्यान खेळवण्यात आली. ए.एफ.सी.ने आयोजित केलेल्या ह्या स्पर्धेत आशिया खंडामधील केवळ पाच देशांच्या राष्ट्रीय संघांनी भाग घेतला. यजमान ने ही स्पर्धा तिसऱ्यांदा जिंकली.
संघ
वर्ग:इराणमधील खेळ वर्ग:ए.एफ.सी. आशिया चषक
गुडाकेश मोती
गुडाकेश मोती (२९ मार्च, १९९५:गयाना - ) हा undefinedकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ४०३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४०३ वर्ग:इ.स.च्या ४०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
केशव रामराव जोशी
डॉ. के.आर. जोशी यांचे संपूर्ण नाव केशव रामराव जोशी. हे संस्कृतमधले प्रकांड पंडित होते.
बालपण आणि शिक्षण
डॉ .के.रा. जोशी यांचा जन्म महाराष्ट्रातल्या विदर्भातील छिंदवाडा जिल्ह्यात ७ मार्च इ. स. १९२८ रोजी झाला. ते नागपूर विद्यापीठातून एम.ए.पीएच.डी. झाले. त्यानंतर साहित्याचार्य (जयपूर), काव्यतीर्थ (कोलकाता), साहित्योत्तमा (बडोदा), संपूर्ण दर्शन मध्यमा (वाराणसी) या पदव्याही त्यांनी संपादन केल्या.
कारकीर्द
त्यांचा प्राचीन व अर्वाचीन परंपराचा अभ्यास होता. गरिबीतून वर आलेल्या जोशी यांनी स्वतःचे व्यक्तिमत्त्व स्वतःच घडवले होते. त्यांनी काशीला राहून शास्त्री पंडितांसमवेत परंपरागत अध्ययन केल्यानंतर तत्त्वज्ञान, व्याकरण आणि वेदाभ्यास यांत न अडकता शास्त्राभ्यास आणि ललित लेखनावरही आपले प्रभुत्व सिद्ध केले. त्यांनी हुंड्यासारख्या सामाजिक समस्यांचा ऊहापोहदेखील त्यांच्या संस्कृत साहित्यातून केला.
के.रा .जोशी नागपूरच्या संस्कृत भाषा प्रचारिणी सभेचे अनेक वर्ष उपाध्यक्ष होते. बिंझाणी कॉलेजात काही काळ प्राध्यापकी केल्यानंतर त्यांनी नागपूर विद्यापीठाच्या संस्कृत विभागाचे प्रमुख म्हणून काम केले. विद्यापीठाच्या संस्कृत अभ्यासमंडळाचे ते काही काळ अध्यक्ष होते. कविकुलगुरू कालिदास संस्कृत विद्यापीठाच्या विविध प्राधिकरणांवरही ते सदस्य होते. तसेच ते नागपूरच्या संस्कृत भाषा प्रचारिणी सभेचे अनेक वर्ष उपाध्यक्ष होते. के.रा. जोशी यांनी विद्यापीठ अनुदान आयोगाद्वारा अनुदानित हिंदी भाषिक राज्यांमध्ये संस्कृत शिक्षणाच्या समस्या आणि स्वातंत्र्योत्तर काळात संस्कृत साहित्य या विषयावर अखिल भारतीय चर्चासत्र आयोजित केले होते.
संस्कृत प्रचारिणी सभेतर्फे प्रकाशित होत असलेल्या ’संस्कृत भवितव्यम्‌’ या मासिकाचे ते अनेक वर्षे संपादक होते.
त्यांनी ’शारीरिक भाष्यावरील विश्लेषण’, ’अभिनवम् शास्त्रत्रिदलम’ या पुस्तकांसह 'नीलकंठविजयम् व रहस्यमयी’ या नाटिकाही लिहिल्या. कॉंप्युयुटर ज्या लॉजिकवर चालतो त्या 'लॉजिक' वर आधारित त्यांचे पुस्तक 'न्यायसिद्धान्त मुक्तावली' खूपच गाजले. त्यांनी अनेक विद्यार्थ्यांना पीएच.डी.साठी मार्गदर्शन केले.
दीर्घ आजारानंतर के.रा. जोशी यांचे नागपूर येथे १२ जून इ. स. २०१२ रोजी निधन झाले.
डॉ.के.रा. जोशी यांची ग्रंथसंपदा
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:संस्कृत लेखक वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
अंगुल जिल्हा
''हा लेख अंगुल जिल्ह्याविषयी आहे. अंगुल शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
अंगुल जिल्हा हा भारताच्या ओडिशा राज्यातील एक जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र अंगुल येथे आहे.
वर्ग:ओडिशामधील जिल्हे
मेटहुंभाची
मेटहुंभाची हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
रॉबिन सिंग, जुनियर
रॉबिन सिंग, जुनियर
भगवद्‌गीता
भगवद्‌गीता हा प्राचीन भारतीय तत्त्वज्ञानविषयक ग्रंथ आहे. वेदांच्या अखेरच्या रचनेतील एक ग्रंथ. 'गीतोपनिषद' म्हणूनही प्रसिद्ध.
त्यात भगवान श्रीकृष्णांनी अर्जुनाला जीवनाबद्दल केलेला उपदेश आहे.
५००० वर्षांपूर्वी २५ डिसेंबर ह्या दिवशी श्रीकृष्णाने अर्जुनाला गीता सांगितली.
भारतीय या ग्रंथाला पवित्र धर्मग्रंथ समजतात. त्यामुळे न्यायालयात गीतेवर हात ठेवून शपथ घेण्याची प्रथा पडली आहे.
गीताई हे आचार्य विनोबा भावे यांनी केलेले गीतेचे मराठीत केलेले ओवीबद्ध भाषांतर आहे.
भगवत्‌ गीता हा हिंदुस्थानातला अतिशय महत्त्वाचा व मानवी इतिहासातल्या ग्रंथांपैकी अतिशय तत्त्वज्ञानावर आधारलेला महत्त्वाचा संदर्भग्रंथ आहे. हा ग्रंथ संस्कृत भाषेत काव्यस्वरूपात लिहिलेला आहे. 'महाभारत' या महाकाव्याचा एक भाग असलेला हा ग्रंथ १८ अध्यायांचा (७०० श्लोक) आहे. महाभारतातल्या महायुद्धाच्या वेळेस भगवान श्रीकृष्णांनी गीता अर्जुनास मार्गदर्शन स्वरूपात सांगितली, असे महाभारताच्या कथेत म्हटले आहे. हिंदू (वैदिक) धर्माच्या मते भगवान श्रीकृष्ण हे भगवान विष्णूंचे स्वरूप मानले जातात. हा ग्रंथ मानवाला परमोच्च ज्ञान देतो आणि जीवन कसे जगावे यांचे मार्गदर्शन करतो असे मानले जाते.
सामान्यजनांमध्ये भगवत्-गीता, 'गीता' या नावाने ओळखली जाते. कुरुक्षेत्रावर रणांगणामधे युद्धाच्या सुरुवातीला सांगितली गेलेली गीता हा श्रीकृष्ण आणि अर्जुन यांच्यातला संवाद असून त्यामधे श्रीकृष्णाने अर्जुनाच्या शंकांचे निरसन केले आहे. विविध उदाहरणे आणि उपमांचा आधार घेत श्रीकृष्णाने अर्जुनाला योग आणि वेदान्त यांबद्दल मार्गदर्शन केले आहे. यामुळे हिंदू धर्मातील एक अत्यंत महत्त्वाचा मार्गदर्शकपर ग्रंथ आणि मानवी जीवनाचे तत्त्वज्ञान सुखकर करण्याकरता उपयुक्त ठरेल असा संदर्भग्रंथ असे गीतेचे स्वरूप आहे. जगातील विविध देशांतले व विविध धर्मांतले असंख्य तत्त्ववेत्ते, शास्त्रज्ञ आणि विचारवंत यांनी या ग्रंथाबद्दल कायमच गौरवोद्गार काढले आहेत आणि मानवी जीवनाच्या अथांग सागरामधे गीतेला दीपस्तंभाचे स्थान दिले आहे.
भगवद्गीतेत असे सांगितले गेले आहे की, गीता सांगत असताना भगवान श्रीकृष्णाने अर्जुनाला स्वतःचे विश्वरूप दर्शन दाखविले आणि त्याला तो देव असल्याचे पटवले. (श्रीकृष्णाने असे विश्वरूपदर्शन बालपणी यशोदामातेला आणि वृद्धापकाळी उत्तंक ऋषीलाही दाखविले आहे!)
भारतीय संस्कृतीमधे गीतेचे स्थान इतके महत्त्वाचे आहे की गीतेला 'योगोपनिषद' किंवा 'गीतोपनिषद' ही म्हणले जाते आणि तिला उपनिषदांचा दर्जा दिला जातो. गीता उपदेशपर असल्याने आणि ती उपनिषदांचा अर्थ सांगत असल्याने तिला 'उपनिषदांचे उपनिषद' असेही म्हणले जाते. गीतेतील ज्ञानामुळे माणसाला अत्युच्च समाधान आणि आनंद मिळतो व त्याचप्रमाणे मोक्षाचा मार्ग सापडण्यास मदत होते म्हणून गीतेला 'मोक्षशास्त्र' म्हणले गेले आहे. इस्कॉन संघटना भगवद्गीता सर्व लोकांना पोहचवण्यासाठी प्रयत्न करत आहे.
गीता निर्मितीचा काळ
महाभारतातल्या 'भीष्म पर्वा'मध्ये गीतेचा अंतर्भाव आहे. महाभारतातल्या २५व्यापासून ते ४२व्या अध्यायांत संपूर्ण गीता येते. संस्कृत भाषेतल्या विविध अलंकारांचा वापर करून लिहिली गेलेली गीता छंदोबद्ध आहे. त्यामुळे भारतामधे ती 'गायली' जाते.
उपनिषदांनंतर आणि तत्त्वज्ञानाचा पाया असलेल्या सूत्रांच्या आधी गीता लिहिली गेली असे मानण्यात येते. ख्रिस्तजन्माच्या आधी काही शतके गीता लिहिली गेली यावर सर्वांचे एकमत असले तरी गीतेच्या निश्चित कालावधीबाबत तज्ज्ञांमधे एकवाक्यता नाही. त्याचप्रमाणे हिंदू धर्मातल्या बहुतेक सगळ्या अर्वाचीन ग्रंथांप्रमाणेच गीतेच्या लेखकाची निश्चित माहिती आधुनिक युगातल्या जाणकारांना नाही परंतु तरीही महाभारतात समाविष्ट असल्याने गीता 'महर्षी व्यास' यांनी लिहिली असे मानले जाते.
छंदाच्या रचनेच्या अभ्यासावरून काही जाणकारांनी असेही मत प्रदर्शित केले आहे की गीता महाभारतात नंतर घालण्यात आली.
हिंदुस्थानातील बहुतेक सर्व ज्ञान हे मौखिक स्वरूपात एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीला ठेवा स्वरूपात देण्याची प्रथा असल्याने आधुनिक अभ्यासकांच्या मतापेक्षा गीता कित्येक वर्षे जुनी असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. यामुळेच गीतेमधील तत्त्वज्ञान हे कालातीत आहे असे मानले जाते. कुठल्याही युगात त्याचे महत्त्व आपण नाकारू शकत नाही. म्हणूनच विद्वानांच्या मते आध्यात्मिकदृष्ट्या गीता कधी लिहिली गेली अथवा कधी सांगितली गेली याला फारसे महत्त्व नाही.
गीतेच्या विविध आवृत्त्या व संबंधित ग्रंथ संपदा
भगवद्‌गीतेच्या प्रभावातून हजारो वर्षांपासून वेगवेगळ्या कालखंडांत इतर विविध गीता निर्माण झाल्या. यात अष्टावक्रगीता, ईश्वरगीता, कपिलगीता, गणेशगीता, पराशरगीता, भिक्षुगीता, व्यासगीता, रामगीता, शिवगीता, सूर्यगीता, हंसगीता, इतकेच काय, पण यमगीताही लिहिली गेली. कूर्मपुराणात उत्तर विभागात पहिल्या अकरा अध्यायांत ईश्वरगीता तर पुढील अध्यायांत व्यासगीता आहे. गणेशपुराणात शेवटच्या क्रीडा खंडात १३८ ते १४९ अध्यायांत गणेशगीता आहे.
सर्व प्रकारच्या धर्माचा त्याग कर आणि केवळ मलाच शरण ये. मी तुला सर्व पापांपासून मुक्त करीन. तू भयभीत होऊ नकोस.
गीतेची अठरा नावे
'''गीता, गंगा, गायत्री, सीता, सत्या, सरस्वती| '''ब्रह्मविद्या, ब्रह्मवल्ली, त्रिसंध्या, मुक्तगेहिनी|| '''अर्धमात्रा, चिदानंदा, भवग्नी, भयनाशिनी| '''वेदत्रयी, परा, अनंता, तत्त्वार्थज्ञानमंजिरी||
ही गेय स्वरूपातली गीतेची अठरा नावे नित्य घेतल्यास गीता पठणाचे पुण्य लाभते, अशी मान्यता आहे.
अधिकरणें
१ ऐतिह्य कथन, २ दैन्य प्रदर्शन, ३ श्रीकृष्णास शरण, ४ आत्मप्रबोधन, ५ स्वधर्मपालन, ६ बुद्धियोग, ७ स्थितप्रज्ञता, ८ कर्मयोग, ९ नित्यकर्म, १० लोकसंग्रह, ११ शासनपालन, १२ शत्रुसंहार, १३ जन्मकर्म, १४ कर्म-अकर्म, १५ प्राज्ञमुखें ज्ञान, १६ सांख्ययोग, १७ सदामुक्तता, १८ योगारुढ होणें, १९ समाधि अभ्यास, २० शाश्वत योग, २१ एकसूत्रता, २२ शरणता, २३ मोह त्यागून ज्ञानविज्ञान साधन, २४ संतत स्मरण, २५ भूत लय-उत्पत्ति, २६ बोधक्षयोदय, २७ ईश्वरी सत्त, २८ हरिभावना, २९ निष्काम भक्ति, ३० ईशस्मरण, ३१ विभूतिसंक्षेप, ३२ विभूतिविस्तार, ३३ ईश्वरी रूप, ३४ ईश्वरी रूपावलोकन, ३५ क्षमापनस्तोत्र, ३६ रूपविसर्जन, ३७ भक्ततुलना, ३८ सुलमसाधन, ३९ ईश्वरगुणगान, ४० क्षेत्राक्षेत्रशोधन, ४१ प्रकृतित्याग, ४२ निर्लिप्त आत्मता, ४३ त्रिगुण संसार, ४४ गुणमुक्तता, ४५ वृक्ष (अश्वत्थ) छेन्न, ४६ जीवात्मादर्शन, ४७ जीवनव्याघ्र, ४८ पुरुषोत्तम, ४९ दोन संपदा, ५० असुरवर्णन, ५१ शास्त्रीय संयमानें नरकद्वार टाळणें, ५२ श्रद्धाविभाग, ५३ स्वाभाविक गुण, ५४ आहार यज्ञाचारण, ५५ ॐ तत्सदर्पण, ५६ त्यागमीमांसा, ५७ कर्मनिर्णय, ५८ त्रिधावृत्ति, ५९ पूर्णसाधना व ६० अर्जुनबोध, हीं साठ गीतेचीं अधिकरणें अथवा विषय होत.
भगवद्गीतेचा प्रभाव
हिंदू धर्मातील धार्मिक महत्त्वाबरोबरच भगवद्गीतेने अनेक विचारवंत, संगीतकारांना प्रभावित केले आहे, जसे की अरविंद घोष, स्वामी विवेकानंद, महात्मा गांधी, आल्डस हक्सली, हेन्री थोरो, जे. रॉबर्ट ऑपनहाइमर, राल्फ वाल्डो इमर्सन, कार्ल गुस्टाफ युंग, ब्युलेंट एसेव्हिट हेर्मान हेस, हाइनरिश हिमलर, जॉर्ज हॅरिसन, निकोला टेस्ला आणि इतर. सध्याच्या स्वरूपातील कर्मयोगाच्या सिद्धांताचा मुख्य स्त्रोत भगवद्गीता ही आहे.
आद्य शंकराचार्य
भगवद्गीतेबद्दल शंकराचार्यांचे मत :
""भगवद्गीतेच्या स्पष्ट ज्ञानाने मानवी अस्तित्वाची सर्व उद्दिष्टे पूर्ण होतात. भगवद्गीता हे वैदिक धर्मग्रंथातील सर्व शिकवणींचे प्रकट रूप आहे.""
रामानुजाचार्य
""भगवान कृष्णाने सर्व आध्यात्मिक ज्ञानाचे सार असलेल्या ईश्वराच्या भक्तीचे विज्ञान प्रकट करण्यासाठी भगवद्गीतेचे ज्ञान अवतरित केले होते." अवतरण आणि अवतार घेण्यामागील परम भगवान श्रीकृष्णाचा मुख्य उद्देश अध्यात्मिक विकासाला विरोध करणार्‍या कोणत्याही राक्षसी आणि नकारात्मक, अनिष्ट प्रभावांपासून जगाला मुक्त करणे हा आहे, तरीही त्याच वेळी सर्व मानवजातीच्या आवाक्यात राहणे हा त्यांचा अतुलनीय हेतू आहे.""
ए. सी. भक्तिवेदांत स्वामी प्रभुपाद
भगवद्गीता जशी आहे तशी चे लेखक
स्वामी विवेकानंद
स्वामी विवेकानंदांना भगवद्गीतेमध्ये खूप रस होता. असे म्हटले जाते की, भगवद्गीता त्यांच्या दोन सर्वात आवडत्या पुस्तकांपैकी एक होती (दुसरा एक होता ख्रिस्ताचे अनुकरण). १८८८-१८९३ मध्ये जेव्हा विवेकानंद संन्यासी म्हणून संपूर्ण भारतभर भटकंती करत होते, तेव्हा त्यांनी फक्त दोनच पुस्तके आपल्याजवळ ठेवली - गीता आणि इमिटेशन ऑफ क्राइस्ट.
महात्मा गांधी
'भगवद्गीतेचा निःस्वार्थ सेवेवर भर' हा महात्मा गांधी यांच्यासाठी प्रमुख प्रेरणास्त्रोत होता. गांधीजीनी म्हटले होते की- "जेव्हा मला काही शंका सतावतात, निराशा माझ्या चेहऱ्यावर डोकावते आणि मला आशेचा एकही किरण क्षितिजावर दिसत नाही, तेव्हा मी भगवद्गीतेकडे वळतो आणि मला दिलासा देणारा श्लोक शोधतो; आणि प्रचंड दुःखाच्या सगरात मी लगेच हसायला लागतो. जे गीतेचे चिंतन करतात त्यांना दररोज नवनवीन आनंद आणि नवीन अर्थ प्राप्त होतील."
अरविंद घोष
श्री अरबिंदो यांच्या म्हणण्यानुसार, " भगवद्गीता हा मानवजातीचा खरा धर्मग्रंथ आहे, ज्यामध्ये प्रत्येक युगासाठी नवीन संदेश आणि प्रत्येक सभ्यतेसाठी नवीन अर्थ आहे."
जवाहरलाल नेहरू
भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी असे म्हटले आहे की " भगवद्गीता मूलत: मानवी अस्तित्वाच्या आध्यात्मिक पायाशी संबंधित आहे. ती जीवनातील जबाबदाऱ्या आणि कर्तव्ये पूर्ण करण्यासाठीच्या कृतीची साद आहे."
अ‍ॅनी बेझंट
""अध्यात्मिक माणसाला एकांतवासात राहण्याची गरज नाही, दैवी जीवनाशी एकरूप होणे आणि सांसारिक घडामोडींमध्ये टिकून राहणे शक्य आहे. त्या मिलनाचे अडथळे आपल्या बाहेर नसून आपल्या आत आहेत - हा भगवद्गीतेचा मुख्य धडा आहे." - अ‍ॅनी बेझंट"
ई. श्रीधरन
""हे लक्षात घ्या, अध्यात्माला कोणतेही धार्मिक अभिव्यक्ती नसतात. अध्यात्माचे सार हे माणसाला त्याचे मन आणि त्याचे विचार शुद्ध करणे असे आहे. जेव्हा मी "भगवद्गीता" सारखे जुने धर्मग्रंथ वाचायला सुरुवात केली तेव्हा मला ते दैनंदिन जीवना करिता उपयुक्त वाटले. आणि म्हणून मग मी त्याचा सराव करू लागलो. मी याला प्रशासकीय अंतिम सत्य मानतो, जे तुम्हाला संस्था चालवण्यासारख्या गोष्टी करण्यात मदत करेल."" -ई. श्रीधरन
एपीजे अब्दुल कलाम
एपीजे अब्दुल कलाम, भारताचे ११वे राष्ट्रपती, हे मुस्लिम असूनही भगवद्गीता वाचायचे आणि मंत्रांचे नियमित पठण करायचे.
नरेंद्र मोदी
भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भगवद्गीता "जगाला भारताची सर्वात मोठी देणगी" असे ठामपणे मांडले आहे. मोदींनी २०१४ मध्ये अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांना 'भगवद्गीता ॲक्कॉर्डींग टू गांधी' ची एक प्रत भेट म्हणून दिली होती.
सुनीता विल्यम्स
सुनीता विल्यम्स, अनिवासी भारतीय अमेरिकन अंतराळवीर जिने एक महिला म्हणून सर्वात जास्त काळ अंतराळात उड्डाण करण्याचा विक्रम केला आहे, तिने तिच्यासोबत भगवद्गीता आणि उपनिषदांची प्रत अंतराळात नेली होती. ती म्हणते, "स्वतःवर, जीवनावर, आपल्या सभोवतालच्या जगावर चिंतन करण्‍यासाठी आणि इतर मार्गाने पाहण्‍याच्‍या या अध्‍यात्मिक गोष्टी आहेत, मला वाटले की ते अगदी योग्य आहे." तिच्या अंतराळातील कलावधीवर बद्दल बोलताना असे तिने प्रतीपादित केले.
जे. रॉबर्ट ऑपनहाइमर
मॅनहॅटन प्रकल्पाची ट्रिनिटी चाचणी ही अण्वस्त्राचा पहिला स्फोट होता, ज्याने ओपेनहाइमरला भगवद्गीतेतील श्लोक आठवण्यास प्रवृत्त केले.
जे. रॉबर्ट ऑपनहाइमर, अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ आणि मॅनहॅटन प्रकल्पाचे संचालक, यांनी १९३३ मध्ये संस्कृत भाषा शिकली आणि मूळ संस्कृत भगवद्गीता वाचली. तत्पश्र्चात त्यांच्या जीवनाच्या तत्त्वज्ञाला वळण देणारे सर्वात प्रभावशाली पुस्तक म्हणजे भगवद्गीता होय असे त्यांनी उद्धृत केले. ओपेनहायमरने असे सांगितले की, ट्रिनिटी अणुचाचणीचा स्फोट पाहत असताना, त्यांना भगवद्गीतेतील एक श्लोक उत्स्फूर्तपणे उच्चारला (XI,12): दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता। यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः।।११-१२।। अर्थात- जर हजार सूर्याचे तेज एकाच वेळी आकाशात फुटले तर ते पराक्रमी तेजाचे अद्भुत दिलखेचक दृष्य असेल...
काही वर्षांनंतर त्यांनी असे देखील म्हटले की त्या वेळी त्यांच्या डोक्यात आणखी एक श्लोक आला होता:
"आपल्याला माहित आहे की हे जग एकसारखे राहणार नाही. काही लोक हसले, काही लोक रडले आणि बहुतेक लोक गप्प होते. मला भगवद्गीता या हिंदू धर्मग्रंथातील एक श्लोक आठवला; विष्णू राजपुत्राला त्याचे कर्तव्य पार पाडण्यासाठी पटवून देण्याचा प्रयत्न करत आहे आणि त्याला प्रभावित करण्यासाठी, त्याचे विराटरूप धारण करतो आणि म्हणतो, 'आता मी मृत्यू; जगाचा नाश करणारा आहे.' मला असे वाटते की आम्ही सर्वांनी येनकेन प्रकारे हाच विचार केला."
विल स्मिथ
हॉलिवूड अभिनेता, विल स्मिथ मी येथे (भारतात) अनेक वेळा आलेलो आहे. मला इतिहासाची आवड आहे. माझे ९० टक्के व्यक्तिमत्व 'भगवत गीता'द्वारे आहे... आणि ती वाचण्यासाठी आणि येथे येण्यासाठी, माझ्या अंतरंगातील अर्जुनाला दिग्दर्शित केले जात आहे. पुढच्या वेळी मी ऋषिकेशला जाणार आहे. मी नक्कीच इथे अधिक काळ घालवणार आहे.
हेन्री डेव्हिड थोरो
हेन्री थोरो यांनी असे लिहिले की,""सकाळी मी माझ्या बुद्धीला भगवद्गीतेच्या अद्भूत आणि वैश्विक तत्त्वज्ञानाने स्नान घालतो ज्याच्या तुलनेत आपले आधुनिक जग आणि त्याचे साहित्य तुच्छ आणि क्षुल्लक वाटते.""
हेर्मान हेस
हेर्मान हेस यांना असे वाटले की," भगवद्गीतेचे चमत्कार हे जीवनातील ज्ञानाचे खरोखर सुंदर प्रकटीकरण आहे जे तत्वज्ञानाला धर्मात फुलण्यास सक्षम करते."
राल्फ वाल्डो एमर्सन
राल्फ वाल्डो एमर्सन यांनी भगवद्गीतेबद्दल असे म्हटले: "मला भगवद्गीतेचा एक भव्य दिवस लाभला आहे. जणू काही एक साम्राज्य आपल्याशी बोलले, लहान किंवा अयोग्य असे काहीही नसते, परंतु विशाल, शांत, सुसंगत प्राचीन बुद्धिमत्तेची अशी साद आहे ज्याने दुसर्‍या युगात आणि वातावरणात विचार केला होता आणि अशा प्रकारे त्याच प्रश्नांचे निराकरण केले आणि आपल्याला एक धडा शिकवला."
विल्हेल्म फॉन हम्बोल्ट
विल्हेल्म फॉन हम्बोल्ट यांनी गीता असे उच्चारले: "सर्वात सुंदर, कदाचित कोणत्याही ज्ञात भाषेत अस्तित्वात असलेले एकमेव खरे तात्विक गाणे ... कदाचित जगाला दाखविण्याची सर्वात खोल आणि उदात्त गोष्ट आहे."
ब्युलेंट एसेव्हिट
तुर्कीचे माजी पंतप्रधान मुस्तफा ब्युलेंट एसेव्हिट यांना विचारले असता त्यांना तुर्कीचे सैन्य सायप्रसला पाठवण्याचे धैर्य कशामुळे मिळाले. त्यावर त्याचे उत्तर असे होते की,"त्यांना भगवद्गीतेने बळ दिले होते, जी शिकवते की जर कोणी नैतिकदृष्ट्या योग्य असेल तर, अन्यायाविरुद्ध लढण्यास संकोच करू नये".
लॉर्ड वॉरन हेस्टिंग्ज
ब्रिटीश भारताचे पहिले गव्हर्नर जनरल वॉरन हेस्टिंग्स यांनी लिहिले: "मी गीतेचा उच्चार करण्यास संकोच करत नाही, ही उत्कृष्ट मौलिकता, संकल्पनेची उदात्तता, तर्क आणि शब्दलेखन जवळजवळ अतुलनीय आहे; आणि मानवजातीच्या सर्व ज्ञात धर्मांमध्ये एक अपवाद आहे..."
रुडॉल्फ स्टेनर
"आम्हाला भगवद्गीतेसारख्या उदात्त सृष्टीकडे पूर्ण समज देऊन जायचे असेल तर आपल्या आत्म्याला त्याच्याशी जुळवून घेणे आवश्यक आहे." - रुडॉल्फ स्टेनर
बाह्य दुवे
वर्ग:भगवद्गीता वर्ग:अध्यात्म वर्ग:धार्मिक साहित्य वर्ग:महाभारत
भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन मंदिर
इतिहास
प्राच्यविद्येच्या क्षेत्रात काम करणाऱ्या जगभरातील संशोधकांच्या ज्ञानाची भूक भागविणाऱ्या भांडारकर प्राच्यविद्या संस्थेचा सुवर्णकाळ आता इतिहासबद्ध होत आहे. 'भांडारकर'मध्येच ग्रंथपाल म्हणून अर्धशतकाहून अधिक काळ काम पाहिलेले वा.ल. मंजुळ हा इतिहास लिहीत आहेत. २०१७ मध्ये संस्थेच्या शताब्दी महोत्सवापूर्वी हा इतिहास जगासमोर आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत.
'भांडारकर'मध्ये झालेले संशोधनाचे कार्य, त्यामध्ये आपापला वाटा सक्षमपणे उचललेल्या व्यक्तींचे योगदान नव्या पिढीसमोर यावे, यासाठी हा इतिहास लिहिला जात आहे.
काही महत्त्वाच्या नोंदी
१९१६ : 'आनंदाश्रमा'मध्ये झालेली पहिली बैठक.
१९१७ : डॉ. भांडारकरांकडील साडेतीन हजार हस्तलिखितांच्या संग्रहातून संस्थेची स्थापना
१९१९ : 'भांडारकर'चेच अपत्य असलेल्या 'ऑल इंडिया ओरिएंटल कॉन्फरन्स'ची स्थापना आणि पहिली द्वैवार्षिक परिषद.
१९२० : डेक्कन कॉलेजमधील १८ हजार हस्तलिखितांचा भांडारकरच्या हस्तलिखितांमध्ये झालेला समावेश.
महाभारत प्रकाशन मध्ये निजामाची देणगी
अतिथिगृहाची इमारत बांधण्यासाठी व महाभारत हे हिंदू महाकाव्य प्रकाशित करण्यासाठी पैशाची गरज होती.तेव्हा संस्थेने हैद्राबादचा सातवा निजाम मीर उस्मान अली खान याला विनंती केली. तेव्हा त्याने कोणताही वेळ न दवडता लगेच प्रतिवर्षी रु.१०००ची मदत ११ वर्षासाठी मंजूर केली. त्याबरोबरच अतिथिगृहासाठी रु.५०,०००ची मदत जाहीर केली.
महाभारताची चिकित्सक आवृत्ती
संस्थेने १९१९ मध्ये महाभारताची चिकित्सक आवृत्ती प्रकाशित करण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प हाती घेतला. विष्णू सीताराम सुखठणकर यांची महाभारत प्रकल्पाच्या संपादकपदी नियुक्ती करण्यात आली. या प्रकल्पाला ब्रिटिश अ‍ॅकॅडमीने अर्थसाह्य केले होते. सुखटणकर यांच्या निधनानंतर श्रीपाद कृष्ण बेलवलकर यांच्याकडे संपादकपदाची धुरा सोपविण्यात आली. १९४३ मध्ये संस्थेच्या रौप्यमहोत्सवी वर्षांच्या कार्यक्रमास स्वातंत्र्योत्तर काळात राष्ट्रपती झालेले डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन उपस्थित होते. तर, १९६८ मध्ये झालेल्या सुवर्णमहोत्सवी कार्यक्रमास राष्ट्रपती डॉ. झाकीर हुसेन उपस्थित होते.
प्राच्य विद्या परिषद
अखिल भारतीय प्राच्यविद्या परिषद (ऑल इंडिया ओरिएन्टल कॉन्फरन्स) ही भांडारकर संस्थेने दिलेली देणगी आहे. संस्कृत आणि प्राच्यविद्या क्षेत्रातील अभ्यासक आणि संशोधकांचे संमेलन असे या परिषदेचे स्वरूप असून आतापर्यंत देशभरात विविध ठिकाणी ४७ परिषदा झाल्या आहेत.
ग्रंथभांडार
भांडारकर संस्थेतील ग्रंथालयात(लायब्ररी)ग्रंथाचे प्रामुख्याने चार विभाग करण्यात आले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था वर्ग:संग्रहालये वर्ग:महाराष्ट्रातील ग्रंथालये
डेव्हिड लिम्बर्स्की
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वाडगाव (दिग्रस)
वाडगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दिग्रस तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
राष्ट्रीय महामार्ग ७९ अ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग ७९-ए हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
अमरावती लोकसभा मतदारसंघ
अमरावती हा महाराष्ट्रातील ४८ लोकसभा संसद मतदारसंघांपैकी एक आहे. ह्या मतदारसंघामध्ये सध्या अमरावती जिल्ह्यामधील ६ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट केले गेले आहेत. हा मतदारसंघ अनुसुचित जातीच्या (SC) उमेदवारांसाठी राखीव ठेवला गेला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमरावती जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रामधील लोकसभा मतदारसंघ  वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
मिर्झापूर (आष्टी)
मिर्झापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
नागराळे
नागराळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील पलुस तालुक्यातील एक गाव आहे.
मिर्झापूर (आष्टी)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
नागराळे
संदर्भ
वर्ग:पलुस तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
ऑक्सफर्ड इंग्लिश डिक्शनरी
ऑक्सफर्ड इंग्लिश डिक्शनरी हा इंग्रजी भाषेतील सुप्रसिद्ध शब्दकोश आहे.या शब्दकोशाचा पहिला खंड फेब्रुवारी १ १८८४ रोजी प्रसिद्ध झाला.त्यावेळी 'अ न्यू इंग्लिश डिक्शनरी ऑन हिस्टॉरिकल प्रिन्सिपल्स; फाऊंडेड मेनली ऑन द मटेरियल्स कलेक्टेड बाय द फिलॉलॉजिकल सोसायटी' असे त्याचे लांबलचक नाव होते. पहिल्या ३५२ शब्दांच्या खंडात 'ए' पासुन 'ऍंट' पर्यंतच्या शब्दांचा समावेश होता. पुढे हळूहळू या कोशात शब्दांची भर पडत गेली आणि संपूर्ण एकत्रित शब्दकोश तयार होण्यास एप्रिल १९ १९२८ ही तारीख उजाडली. १९३३ मध्ये या शब्दकोशाला ऑक्सफर्ड इंग्लिश डिक्शनरी असे नाव मिळाले. १९५७ नंतर जगातील इतर बोली भाषेतील शब्दांचा या कोशात समावेश होण्यास सुरुवात झाली. तसेच जे शब्द वापरले जात नाहीत ते काढून टाकणेही सुरू झाले. नंतर या कोशाचे संगणकीकरण करण्यासाठी 'न्यू ऑक्सफर्ड इंग्लिश डिक्शनरी' हा प्रकल्प हाती घेण्यात आला. या कामात १२० टाइपरायटर्सनी जवळजवळ ३५ कोटी कॅरेक्टर्स टंकली. पुन्हा १९८९ मध्ये न्यू हा शब्द काढून टाकण्यात आला व 'ऑक्सफर्ड इंग्लिश डिक्शनरी - २' या नावाने खंड प्रकाशित करण्यात आला. सध्या या शब्दकोशाचा इतिहासातील सर्वांत महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प चालू असून 'ओईडी-३' या प्रकल्पात प्रत्येक शब्दाचा अर्थ, त्याच्या विविध अर्थछटा, संदर्भ तसेच व्याकरण या बाबी बारकाईने तपासल्या जात आहेत. प्रकल्पासाठी प्रस्तावित खर्च साडेपाच कोटी डॉलर इतका असून हा प्रकल्प पूर्ण होण्यास २०३७ साल उजाडेल.
वर्ग:शब्दकोश
जंटलमन (१९९३ तमिळ चित्रपट)
वर्ग:तमिळ गाणी वर्ग:रिकामी पाने
राजकीय सिद्धान्त
राजकीय सिद्धांत
एखादा विशिष्ट समूह किंवा संपूर्ण समाजाच्या नियमनासाठी बनविली जाणारे नियम किंवा संकेत हे स्वभावतःच ’राजकीय’ स्वरूप धारण करतात. ’सिद्धांत’ म्हणजे पद्धतशीर ज्ञान. राज्यशास्त्राचा संबंध समूहाच्या दैनंदिन व्यवहारांशी असल्याने राजकीय सिद्धांत केवळ शास्त्राच्या चौकटीत राहू शकत नाही. योग्य-अयोग्य, चांगले-वाईट अशा मूल्यांसंबंधी अधिकारयुक्त निर्धारण ही जबाबदारी राजकीय सिद्धांत टाळू शकत नाहीत, म्हणून राजकीय सिद्धांतामध्ये राज्यशास्त्र आणि राजकीय तत्त्वज्ञान या दोहोंचा समावेश होतो. ॲन्ड्र्यू हॅकरच्या म्हणण्यानुसार "प्रत्येक सिद्धांतकर्ता हा अंशतः शास्त्रज्ञ आणि अंशतः तत्त्वज्ञ असतो." राज्यशास्त्र हे केवळ वास्तवतेशी संबंधित असते तर तत्त्वज्ञान वास्तवाबरोबरच आदर्श आणि मूल्यांचा विचार करीत असते. तत्त्वज्ञानच विविध संज्ञा आणि संकल्पनांचे स्पष्टीकरण देत असते. विज्ञानाचे कार्यक्षेत्र प्रयोगशीलतेशी निगडित आहे, तत्त्वज्ञान मात्र अमूर्त बाबींचाही विचार करते. तत्त्वज्ञानाच्या जुन्या परंपरेत राज्यव्यवस्थेसाठी राजकीय तत्त्वज्ञान ही संज्ञा वापरली जाई. प्लेटो आणि अ‍ॅरिस्टॉटल यांनी आपापले विचार मांडताना मात्र प्रत्यक्ष अनुभवांचाही वापर केला होता. राज्यशास्त्राच्या अभ्यासासाठी वैज्ञानिक पद्धतीचा अवलंब ही मात्र अलीकडची गोष्ट आहे. राजकीय सिद्धांताचे महत्त्व सांगण्यास कार्ल मार्क्स यांचे एक विधान पुरेसे आहे. ते म्हणत : "तत्त्वज्ञांनी आजवर जगाचे निर्वचन केलेले आहे, मुद्दा आहे तो जगात बदल घडवून आणण्याचा." दान्ते जर्मिनोचे एक अत्यंत मार्मिक विधान आहे : "राजकीय सिद्धांत खऱ्या अर्थाने राजकारणाची समीक्षा करणारे शास्त्र आहे आणि बाकी काही नाही."
राजकीय सिद्धांताच्या ऱ्हासाची हाकाटी आणि त्यानंतर
दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान तात्त्विक आणि बौद्धिक वर्तुळात इतर सामाजिक शास्त्रांमधील तज्ज्ञांची घेतली गेली तितकी दखल राज्यशास्त्रज्ञांची कुणी घेतली नाही. अमेरिकी राज्यशास्त्रज्ञ डेव्हिड इस्टन याने १९५३ साली प्रकाशित झालेल्या आपल्या एका पुस्तकात राजकीय सिद्धांत मृत्यू पावल्याची घोषणा केली. इतर अनेकांनी त्याची री ओढली आणि वर्तनवाद नावाची अभ्यासपद्धती राज्यशास्त्रात दृढ झाली. तिला मूल्यनिरपेक्ष विचार अभिप्रेत होता. सोळा वर्षांनंतर इस्टननेच मूल्यांचे महत्त्व मान्य करीत एका भाषणात उत्तर-वर्तनवादाची घोषणा केली.
केन थॉम्प्सन
केनेथ लॅन थॉम्प्सन (फेब्रुवारी ४, १९४३:ब्रॉन्क्सव्हिल, न्यू यॉर्क - ) हे एक अग्रेसर अमेरिकन संगणकशास्त्रज्ञ असून त्यांच्या B आज्ञावली परिभाषेमधील योगदानाबद्दल आणि युनिक्स तसेच बेल प्रयोगशाळेच्या प्लॅन ९ या संगणक संचालण प्रणालींचे मार्गदर्शक म्हणून ओळखले जातात. त्यांचा उल्लेख सामान्यतः केन थॉम्प्सन किंवा hacker वर्तुळात "केन" या नावाने होतो.
पार्श्वभूमी
डेनिस रिचींचा ब्रॉन्क्सव्हिल, न्यू यॉर्क येथे जन्म झाला. भौतिकशास्त्र आणि उपयोजित गणित या विषयात हार्वड विद्यापिठातून पदवी संपादन केल्यानंतर इ.स. १९६७ मध्ये, त्यानी बेल लॅब्जच्या संगणन विज्ञान संशोधन विभागात कार्यारंभ केला.
In the 1960s, Thompson and Dennis Ritchie worked on the Multics operating system. While writing Multics, Thompson created the Bon programming language. The two left the Multics project as it was becoming too complex, but they took the lessons they learned to Bell Labs, where, in 1969, Thompson and Ritchie were the principal creators of the UNIX operating system. There, Thompson also wrote the B programming language, a precursor to Ritchie's C.
Thompson had developed the CTSS version of the editor QED, which included regular expressions for searching text. QED and Thompson's later editor ed (the default editor on Unix) contributed greatly to the eventual popularity of regular expressions, previously regarded mostly as a tool (or toy) for logicians. Regular expressions became pervasive in Unix text processing programs (such as grep), and even more modern programming languages like Perl. Almost all programs that work with regular expressions today use some variant of Thompson's notation for them.
Along with Joseph Condon, he created the hardware and software for Belle, a chess computer. He also wrote programs for generating the complete enumeration of chess endings, for all 4, 5, and 6-piece endings, allowing chess-playing computer programs to make "perfect" moves once a position stored in them is reached. Later, with the help of chess endgame expert John Roycroft, Thompson distributed his first results on CD-ROM.
Thompson's style of programming has influenced others, notably in the terseness of his expressions and a preference for clear statements.
In late 2000, Thompson retired from Bell Labs. He worked at Entrisphere, Inc as a fellow until 2006, and now works at Google.
C आणि युनिक्स
जरी रिची म्हणत असले की, C परिभाषेची निर्मिती 'चांगल काम असल्यासारख वाटत' आणि त्यांच्या जागी इतर कुणीही त्या वेळी तीच गोष्ट केली असती, तरीही बेल लॅब्जमधील त्यांचे सहकारी आणि सी प्लस प्लस प्रोग्रॅमिंग लॅंग्वेजचे विकासक, जार्न स्ट्रॉस्ट्रप म्हणतात त्याप्रमाणे 'जर डेनिसने ते दशक गूढ गणितच्या अभ्यासात घालवायचे ठरविले असते, तर युनिक्सच्या जन्माला अद्याप अवकाश असता'.
युनिक्सच्या यशानंतर, रिचीने संगणक प्रणाली आणि आज्ञावली परिभाषांमधील आपले संशोधन बेल लॅब्जच्या प्लान ९, इन्फेर्नो संगणक प्रणाली आणि लिंबो आज्ञावली परिभाषा यातील योगदानासह सुरू ठेवले.
पारितोषिके
thumb|250px|थॉम्प्सन, रिची आणि [[विल्यम जेफरसन क्लिंटन|क्लिंटन]]
ट्युरिंग पारितोषिक
इ.स. १९८३ मध्ये, रिची आणि केन थॉम्प्सन याना त्यांच्या प्रजातीय संगणक प्रणाली सिद्धान्तावरील कामासाठी आणि विषेशतः युनिक्स संगणक प्रणाली कार्यान्वित करण्यासाठी संयुक्तरित्या ट्युरिंग पारितोषिकाने सन्मानित करण्यात आले. रिचीच्या ट्युरिंग पारितोषिकावेळी दिलेल्या भाषणाचे शीर्षक होते, "Reflections on Trusting Trust." presented the backdoor attack now known as the Thompson hack, and is widely considered a seminal computer security work in its own right.
नॅशनल मेडल ऑफ टेक्नॉलॉजी
एप्रिल २७ इ.स. १९९९ रोजी, थॉम्प्सन आणि रिची याना संयुक्तरित्या १९९८ सालच्या नॅशनल मेडल ऑफ टेक्नॉलॉजीने अमेरिकेचे अध्यक्ष बिल क्लिंटन यांच्या हस्ते सन्मानित करण्यात आले. त्याना हा सन्मान, त्यांचे युनिक्स संगणक प्रणाली आणि C आज्ञावली परिभाषा यांमधील उल्लेखनीय योगदान संगणक हार्डवेर, सॉफ्टवेर, आणि नेटवर्कींग सिस्टिम्स याना प्रचंड प्रगतिपथावर नेणारे, संपूर्ण उद्योगाच्या वाढिस आणि पर्यायाने माहिती युगात अमेरिकच्या आघाडीस हातभार लावणारे ठरले याबद्दल देण्यात आला.
सुटोमू कनाइ पारितोषिक
१९९९ मध्ये, इंस्टिट्यूट ओफ इलेक्ट्रीकल अँड इलेक्ट्रॉनिक्स इंजिनिअर्सने केन थॉम्प्सन यांची त्यांच्या युनिक्स संगणक प्रणाली (जी अनेक दशके has been a key platform for distributed systems work) कार्यान्वित करण्यासाठी पहिल्या सुटोमू कनाइ पारितोषिकानसाठी निवड केली.
टोपणनाव
केनीथ थॉम्प्सन बऱ्याचदा "केन" (hacker वर्तुळात) या नावाने ओळखले जातात.
थॉम्प्सन, केन थॉम्प्सन, केन
राष्ट्रीय महामार्ग ४
राष्ट्रीय महामार्ग ४ (National Highway 4) हा भारताच्या अंदमान आणि निकोबार ह्या राज्यामधून धावणारा एकमेव राष्ट्रीय महामार्ग आहे. हा महामार्ग अंदमानमधील सर्व प्रमुख शहरांना राजधानी पोर्ट ब्लेअरसोबत जोडतो.
इतिहास
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग वर्ग:अंदमान आणि निकोबारमधील वाहतूक
इ.स. ४०४
मृत्यू
जानेवारी १ - संत टेलिमाकस, ख्रिश्चन संत.
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४०४ वर्ग:इ.स.च्या ४०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बौध जिल्हा
''हा लेख बौध जिल्ह्याविषयी आहे. बौध शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
बौध जिल्हा हा भारताच्या ओडिशा राज्यातील एक जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र बौध येथे आहे.
चतुःसीमा
वर्ग:बौध जिल्हा वर्ग:ओडिशामधील जिल्हे
निपाणी शहराचे आर्थिक अवलोकन
निपाणी शहराचे आर्थिक अवलोकन निपाणीला कोकणचे आर्थिक प्रवेशद्वार म्हणून ओळखले जाते. नारळ, काजू, मीठ, मसाला, खोबरे या वस्तू राजापूर, वेंगुर्ला, मालवण, येथून येत तर जोंधळा, गुळ, शेंग, तंबाखू, ताग, मिरची, भुईमुग, हा माल स्थानिक शेतकरयाकडून पिकवाला जाई. निपाणी परिसरात पिकणारा तंबाखू संपूर्ण भारतामध्ये उच्च प्रतीचा मानला जातो, दरवर्षी ५०० कोटीहून अधिक उलाढाल होते. येथील व्यापाऱ्यांनी मद्रास, कलकत्ता, व भारतातील निरनिराळ्या भागामध्ये हा तंबाखू पाठवतात. १९६१ च्या आकडेवारीनुसार त्यावेळी जवळ जवळ १८० वखारी होत्या, तर त्याला जोडधंदा म्हणून बिडी व्यवसाय सुद्धा निपाणीत चालत होता. बेळगाव जिल्ह्यामध्ये निपाणी रामदुर्ग, अंकलगी या ठिकाणी हा व्यवसाय चालतो. १९८० च्या दरम्यान बिडी कामगारांची संख्या १५०० होती तर जवळजवळ २०० तंबाखू पेढ्या होत्या, तंबाखू व्यापाराला अनुसरून अनेक व्यवसाय या ठिकाणी चालतात सध्या ऊस उत्पादनाचे प्रमाण सुद्धा निपाणीत सुरू झाले आहे. तर हलसिध्नाथ साखर कारखाना, हिंदुस्थान लेटकस लिमिटेड, इंडियन ऑइल प्लॅंन्ट तसेच ॲलुमिनियम भांडी कारखाना, अरोरा इंडस्ट्रीज, प्लास्टर ऑफ पॅरिस इंडस्ट्रीज, सौ मिल्स, ओईल मिल्स, टेक्सटाइल इंडस्ट्रीज यांनी निपानीच्या औधोगिक विकासाला चालना दिली आहे. त्याचप्रमाणे निपाणीमध्ये १९३८ मध्ये कृषी संजीवन केंद्र सुरू करण्यात आले असून या केंद्राचा मुख्य उदेश तंबाखू क्षेत्रामध्ये सुधारणा घडूवून आणणे हा होता. तंबाखूसाठी योग्य जमीन शोधून काढणे व त्या पद्धतीचा तंबाकूची बियाणे विकसित करणे हा उद्देश होता त्याचप्रमाणे आनंद-२ आनंद ११९ हा तंबाखू विकसित केला आहे व बाजरी, गहू, मक्का, कापूस, मिरची यामध्ये संशोधन केले आहे, एकूण २२ एकरमध्ये हे कृषी केंद्र वसवले आहे.
फेर्दिनांद मार्कोस
बाह्य दुवे
वर्ग:फिलिपिन्सचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गो-नारा
वर्ग:जपानी सम्राट वर्ग:इ.स. १४९७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १५५७ मधील मृत्यू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिल लॉरी
लॉरी,बिल वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राष्ट्रीय महामार्ग ८० (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग ८० हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे. हा रस्ता बिहारमधील मोकामाहला पश्चिम बंगालमधील फरक्काशी जोडतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
१९८० ए.एफ.सी. आशिया चषक
ही ए.एफ.सी. आशिया चषक फुटबॉल स्पर्धेची सातवी आवृत्ती कुवेत देशाच्या कुवेत शहरामध्ये १५ सप्टेंबर ते ३० सप्टेंबर इ.स. १९८० दरम्यान खेळवण्यात आली. ए.एफ.सी.ने आयोजित केलेल्या ह्या स्पर्धेत आशिया खंडामधील दहा देशांच्या राष्ट्रीय संघांनी भाग घेतला. यजमान ने ही स्पर्धा प्रथमच जिंकली.
संघ
वर्ग:कुवेतमधील खेळ वर्ग:ए.एफ.सी. आशिया चषक
नोएडा
नोएडा, न्यू ओखला इंडस्ट्रियल डेव्हलपमेंट अथॉरिटीसाठी लहान, भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील गौतम बुद्ध नगर जिल्ह्यात स्थित एक नियोजित शहर आहे. नोएडा हे दिल्लीचे उपग्रह शहर आहे आणि ते भारताच्या राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्राचा (NCR) एक भाग आहे. भारताच्या जनगणनेच्या तात्पुरत्या अहवालानुसार, 2011 मध्ये नोएडाची लोकसंख्या 642,381 होती. शहराचे व्यवस्थापन न्यू ओखला औद्योगिक विकास प्राधिकरण (NOIDA) द्वारे केले जाते. जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय जवळच्या ग्रेटर नोएडा शहरात आहे.
हे शहर नोएडा (विधानसभा) मतदारसंघ आणि गौतम बुद्ध नगर (लोकसभा) मतदारसंघाचा एक भाग आहे. महेश शर्मा हे गौतम बुद्ध नगरचे विद्यमान लोकसभा खासदार आहेत, तर पंकज सिंह नोएडाचे विद्यमान आमदार आहेत.
2015 मध्ये एबीपी न्यूझने आयोजित केलेल्या "सर्वोत्कृष्ट शहर पुरस्कार" मध्ये नोएडाला उत्तर प्रदेशातील सर्वोत्कृष्ट शहर आणि संपूर्ण भारतातील घरांच्या बाबतीत सर्वोत्कृष्ट शहर म्हणून स्थान देण्यात आले होते.
नोएडा हे जवळपास ५०% हिरवे कव्हर असलेले भारतातील सर्वात हरित शहर मानले जाते, जे भारतातील कोणत्याही शहरापेक्षा सर्वाधिक आहे. हे मध्यम श्रेणीतील शहरांमध्ये (3 लाख ते 10 लाख लोकसंख्या) सर्वात स्वच्छ शहर आणि 1,000,000 पेक्षा कमी लोकसंख्या असलेल्या शहरांमध्ये चौथे स्वच्छ शहर देखील आहे.
इतिहास
हे शहर ब्रजच्या सांस्कृतिक प्रदेशात आहे. नोएडा 17 एप्रिल 1976 रोजी प्रशासकीय अस्तित्वात आले आणि 17 एप्रिल "नोएडा दिवस" म्हणून साजरा केला जातो. विवादास्पद आणीबाणीच्या काळात (1975-1977) शहरीकरणाचा एक भाग म्हणून त्याची स्थापना करण्यात आली. संजय गांधी यांच्या पुढाकाराने UP औद्योगिक क्षेत्र विकास कायदा, 1976 अंतर्गत शहराची निर्मिती करण्यात आली. संपूर्ण राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रामध्ये शहराचे दरडोई उत्पन्न सर्वाधिक आहे. नोएडा हे विशेष आर्थिक क्षेत्र (SEZ) म्हणून वर्गीकृत आहे. नोएडा प्राधिकरण देशातील सर्वात श्रीमंत नागरी संस्थांपैकी एक आहे.
भूगोल
नोएडा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील गौतम बुद्ध नगर जिल्ह्यात आहे. नोएडा सुमारे 25 km नवी दिल्लीच्या आग्नेय, 20 km जिल्हा मुख्यालयाच्या वायव्येस, ग्रेटर नोएडा, आणि 457 km राज्याची राजधानी लखनौच्या वायव्येस. हे पश्चिम आणि नैऋत्येला यमुना नदीने, उत्तरेला आणि वायव्येस दिल्ली शहराने, ईशान्येला दिल्ली आणि गाझियाबाद शहरांनी उत्तर-पूर्वेस, पूर्वेला आणि आग्नेयेला हिंडन नदीने बांधलेले आहे. नोएडा यमुना नदीच्या पाणलोट क्षेत्रात येते आणि जुन्या नदीच्या पलंगावर आहे. माती समृद्ध आणि चिकणमाती आहे.
हवामान
उन्हाळ्यात (मार्च ते जून) हवामान उष्ण राहते आणि तापमान कमाल ४८ पर्यंत असते °C ते किमान 30 पर्यंत °C
जूनच्या मध्यापासून ते सप्टेंबरच्या मध्यापर्यंत मान्सूनचा हंगाम असतो.
हिमालयीन प्रदेशातून येणाऱ्या थंडीच्या लाटांमुळे नोएडातील हिवाळा थंड आणि कडक होतो. तापमान 3 पर्यंत खाली येते °C ते 4 हिवाळ्याच्या शिखरावर °C. नोएडातही धुके आणि धुके आहे  समस्या. जानेवारीमध्ये, दाट धुक्याने शहर व्यापले आहे, ज्यामुळे रस्त्यांवरील दृश्यमानता कमी होते.
लोकसंख्याशास्त्र
2011च्या जनगणनेच्या तात्पुरत्या आकडेवारीनुसार, नोएडाची लोकसंख्या 642,381 होती, त्यापैकी पुरुषांची लोकसंख्या 352,577 आणि महिलांची लोकसंख्या 289,804 होती. साक्षरता दर 88.58 टक्के होता. पुरुष साक्षरता 92.90% आणि महिला साक्षरता 83.28% होती.
तेथे जवळपास सर्व प्रमुख धर्माचे लोक आहेत, परंतु बहुसंख्य हिंदू धर्माचे पालन करतात. शहरात अनेक प्रसिद्ध हिंदू मंदिरे आहेत, त्यापैकी काही प्रसिद्ध आहेत सेक्टर 22 मधील हनुमान मंदिर, सेक्टर 26 मधील कालीबारी मंदिर, सेक्टर 33 मधील इस्कॉन मंदिर, सेक्टर 34 मधील श्री जगन्नाथ मंदिर, सेक्टर मधील साई बाबा मंदिर. ६१, सेक्टर ३१ मधील शिवमंदिर, सेक्टर ३६ मधील श्री राम मंदिर आणि सेक्टर १६३ मोहियापूर येथील कुटी मंदिर. सेक्टर 50 मधील शिया जामा मशीद आणि सेक्टर 51 मधील सेंट ग्रेगोरियोस इंडियन ऑर्थोडॉक्स चर्च, सेक्टर 50 मधील मार थॉमा चर्च आणि सेक्टर 34 मधील सेंट मेरी कॅथोलिक चर्च देखील प्रसिद्ध आहेत.
प्राधिकरण
उत्तर प्रदेश औद्योगिक क्षेत्र विकास कायदा, 1976 अंतर्गत स्थापन केलेली वैधानिक प्राधिकरण NOIDA प्राधिकरणाद्वारे शहराच्या पायाभूत सुविधांची देखभाल केली जाते. प्राधिकरणाचे प्रमुख त्याचे अध्यक्ष संजीव कुमार मित्तल आहेत, जे आयएएस अधिकारी आहेत, प्राधिकरणाच्या दैनंदिन बाबी, तथापि, त्याचे सीईओ, जे एक आयएएस अधिकारी देखील आहेत ते पाहतात. नोएडा प्राधिकरण उत्तर प्रदेश सरकारच्या पायाभूत सुविधा आणि औद्योगिक विकास विभागांतर्गत येते. नोएडा प्राधिकरणाचे अध्यक्ष आलोक टंडन आहेत आणि सीईओ रितू माहेश्वरी आहेत.
सामान्य प्रशासन
गौतम बुद्ध नगर जिल्हा प्रशासनाचे नेतृत्व गौतम बुद्ध नगरचे जिल्हा दंडाधिकारी (DM) करतात, जे एक IAS अधिकारी आहेत. डीएम हे केंद्र सरकारसाठी मालमत्ता नोंदी आणि महसूल संकलनाचे प्रभारी आहेत आणि शहरातील राष्ट्रीय निवडणुकांवर देखरेख करतात.