cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
चंदेल्ल घराणे
इतिहास
यांची राजधानी महोत्सवपूर (महोबा) येथे होती. या घराण्याचा मूळ पुरुष नन्नूक हा होता. त्याचा नातू जयशक्ती वा जेज्जाक याच्या नावावरून चंदेल्लांच्या राज्याला जेजाकभुक्ती किंवा जझौती असे म्हणत. चंदेल हे सुरुवातीला कनौजच्या प्रतिहारांचे मांडलिक होते.
कामगिरी
हर्षाचा पुत्र यशोवर्मा याने कालंजर किल्ला जिंकून आपली सत्ता यमुनेपर्यंत पसरविली होती. त्याचा पुत्र धंग याने प्रतिहारांचा पराभव करून आपले स्वातंत्र्य जाहीर केले. याचे राज्य वायव्येस ग्वाल्हेर, उत्तरेस यमुना, पूर्वेस काशी आणि दक्षिणेस विदिशा येथपर्यंत पसरलेले होते. धंगानंतर गादीवर आलेला त्याचा पुत्र गंड यानेही आपल्या राज्याचा विस्तार केला. गंडाचा पुत्र विद्याधर याच्या काळात मात्र गझनीच्या मुहम्मदाने भारतावर अनेक स्वाऱ्या केल्या. यांच्यानंतर आलेला देवमर्मा याला कलचुरी राजा कर्ण याने ठार करून चंदेल्लांचे राज्य आपल्या राज्याला जोडले होते पण नंतर किर्तीवर्म्याने चंदेल्लांचे राज्य परत मिळविले. किर्तीवर्माचा पुत्र मदनवर्मा याला चालुक्य राजा सिद्धराज जयसिंह आणि कलचुरी राजा गयाकर्ण यांच्याशी युद्धे करावी लागली. त्याच्यानंतर परमर्दीदेव, अजयदेव, त्रैलोक्यवर्मा, भोजवर्मा हे राजेही चंदेल्ल घराण्यात होऊन गेले. वीरवर्मा हा या घराण्यात होऊन गेलेला शेवटचा राजा होता.
बाह्यदुवे
वर्ग:भारतीय राजवंश
इ.स.पू. ६९
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ६९ वर्ग:इ.स.पू.चे ६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सेल्ता दे व्हिगो
रेआल क्लब सेल्ता दे व्हिगो (Real Club Celta de Vigo) हा स्पेनच्या व्हिगो शहरामधील एक फुटबॉल क्लब आहे. १९३१ साली स्थापन झालेला सेल्ता आजवर अनेक हंगामांमध्ये ला लीगा स्पर्धेत खेळला आहे. २००३-०४ युएफा चँपियन्स लीगमध्ये सेल्ताला प्रवेश मिळाला होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्पॅनिश फुटबॉल क्लब
जोगवा
जोगवा ही देवीच्या उपासनेतील एक संकल्पना आहे. जोगवा मागणे म्हणजे भिक्षा मागणे अथवा कृपाप्रसाद मागणे. देवीचा म्हणजे अंबा, भवानी, रेणुका आदि शक्तिदेवतांपुढे पदर पसरून कृपाप्रसाद मागितला जातो.जोगते व जोगतिणी या प्रथेतील लोकसंस्कृतीचे उपासक मानले जातात.
परसुळ (चांदवड)
परसुळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्यातील एक गाव आहे.
जोगवा
स्वरूप
देवीच्या नावाने जोगवा मागणे याचा अर्थ घरोघरी जाऊन भिक्षा मागणे आणि त्यामध्ये जो कोरडा शिधा किंवा धान्य मिळेल ते शिजवून खाणे. जोगते आणि जोगतीण यांचा निर्वाह यावर अवलंबून असतो, मात्र काही भक्त केवळ देवीचे वार मानल्या गेलेल्या मंगळवारी किंवा शुक्रवारी असा जोगवा मागतात. शारदीय नवरात्री उत्सवात असा जोगवा मागितला जातो.
परसुळ (चांदवड)
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ८५० मि.मी.पर्यंत असते.
जोगवा
संत एकनाथांचे भारूड
अनादि निर्गुण प्रगटली भवानी। मोहमहिषासुर मर्दनालागुनी।। त्रिविध तापांची कराया झाडणी। भक्तांलागुनी पावसी निर्वाणीं।। आईचा जोगवा जोगवा मागेन। व्दैत सारूनि माळ मी घालीन।। हातीं बोधाचा झेंडा घेईन। भेदरहित वारीसी जाईन।। नवविध भक्तीच्या करीन नवरात्रा। करूनी पिटीं मागेन ज्ञानपुत्रा।।
परसुळ (चांदवड)
संदर्भ
वर्ग:चांदवड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
जोगवा
संत एकनाथांचे भारूड
या भारूडात जोगवा मागण्याच्या विधीचे स्वरूप आणि तो मागण्यामागचे हेतु अप्रत्यक्षपणे व्यक्त झाले आहेत. याबरोबरच भवानी आईचा रोडगा ही प्रसिद्ध आहे.
भवानी आईचा रोडगा
सत्त्वर पावगे मला। भवानीआई रोडगा वाहीन तुला।।१।। सासरा माझा गांवी गेला। तिकडेच खपवी त्याला।।२।। सासू माझी जाच करती। लवकर निर्दाळ तिला।।३।। जाऊ माझी फडफड बोलती। बोडकी करगं तिला।।४।। नणंदेचें पोर किरकिर करितें। खरूज होऊंदे त्याला।।५।। दादला मारून आहुती देईन। मोकळी करगे मला।।६।। एकाजनार्दनी सगळेंचि जाऊंदे। एकटीच राहूंदे मला।।७।।
अनिष्ट प्रथा
जोगते किंवा जोगतिणी या अनुक्रमे देवदास आणि देवदासी वर्गात मोडत असल्या तरी देवदासी प्रतिबंधक कायदा लागू झाल्यानंतर यल्लम्माला मुले किंवा मुली सोडण्याची अनिष्ट प्रथा पूर्णपणे बंद झालेली आहे असे नव्हे. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल, सामाजिकदृष्ट्या दुर्लक्षित, अशिक्षित किंवा अल्पशिक्षित, श्रद्धेच्या किंवा अंधश्रद्धेच्या ओझ्याखाली वावरणाऱ्या समाजात अजूनही देवदासी परंपरा सुरू आहे.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती वर्ग:शारदीय नवरात्र वर्ग:हिंदू धर्म उपासना पद्धती
सोयराबाई भोसले
सोयराबाई भोसले छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या द्वितीय पत्नी होत्या. या शिवाजी महाराजांचे सेनापती हंबीरराव मोहिते यांच्या भगिनी, छत्रपती राजाराम महाराजांच्या मातोश्री व छत्रपती संभाजी महाराज महाराजांच्या सावत्र आई होत्या. राजाराम महाराज हे त्यांचे पुत्र होते. शिवाजी महाराजांच्या नंतर राजाराम महाराज हे पुढचे छत्रपती व्हावेत अशी त्यांची इच्छा होती. १६८० मध्ये छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर काही कनिष्ठांच्या मदतीने सोयराबाईंचा दहा वर्षांचा मुलगा राजाराम महाराज यांना रिक्त सिंहासनावर आला. तिचे सावत्र पुत्र आणि वारस छत्रपती संभाजी महाराज यांना सोयराबाईंचा भाऊ आणि सेना प्रमुख हंबीराव मोहिते यांच्या मदतीने गादीवरून काढून टाकण्यास सक्षम होते. छत्रपती संभाजी महाराज यांनी सोयाराबाईकडून सत्ता हस्तगत केल्यानंतर, तिने प्रत्येक साधन नष्ट करण्याचा प्रयत्न केला. अष्टमंडळातील अनुयायांनी ऑगस्ट १६८१ मध्ये छत्रपती संभाजी महाराजांना विषबाधा करण्याचा प्रयत्न केला, पण ते वाचले, आणि मंत्र्यांना व कट कारस्थाने करणाऱ्यांना हत्तीच्या पायाखाली तुडवून मारण्यात आले. शिवरायांचा संशियित खून व राजाराम यांचा झालेला राज्याभिषेक चोरून लपून केला गेला. ही बातमी रायगडावरून फुटणार नाही याची दखल घेतली गेली. लगेच अष्टप्रधान मंत्र्यांनी संभाजीराजे यांना पकडण्याचे आदेशपत्र हंबीरराव मोहिते यांना दिले. पण हंबीरराव यांना शिवरायांनी खाजगीत संभाजी महाराजांना छत्रपती करा असे सांगितले होते. राजाराम हा दहा वर्षाचा आहे त्याला राजा करणे हे स्वराज्य अष्टप्रधान मंत्र्यांचे हातात देणे होईल, अशी सूचना शिवरायांनी पूर्वीच " राजारामाचे सख्खे मामा सेनापती हंबीरराव मोहिते " यांना केली होती. हंबीरराव यांना सोयराबाईंचे व मंत्र्यांचे पत्रं मिळताच त्यांनी छत्रपती संभाजी महाराज यांना त्याची माहिती कळवली. सोयराबाईंना अजून एक मुलगी होती. तिचे नाव दीपाबाई असे होते. संदर्भ :- श्रीमानयोगी ग्रंथ
वर्ग:भोसले घराणे वर्ग:मराठा साम्राज्यातील स्त्रिया
दौलतमंगळ
पुणे जिल्ह्यामधील पुरंदर तालुक्यामध्ये माळशिरस गावात दौलतमंगळ नावाचा लहानसा किल्ला आहे. पुणे जिल्ह्यातील प्रसिद्ध शिवमंदिरामधील शिल्पकलेने नटलेले भुलेश्वरचे प्रख्यात शिवमंदिर हे दौलतमंगळ किल्ल्यामध्ये आहे.
मोह वृक्ष
मोह ( शास्त्रीय नाव:Madhuca longifolia, मधुका लॉंगीफोलिया/लॉन्जीफोलिया;) हा उष्ण, कोरड्या जमिनीत येणारा पानझडी वृक्ष आहे. ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे.
धार्मिक महत्त्व
या झाडाला काही आदिवासी जमाती देव मानतात. या झाडाखाली त्यांचा देव मांडतात. बहुतेक आदिवासींचे सण/धार्मिक कार्यक्रम या झाडाच्या फुलांपासून बनविलेल्या दारूशिवाय (मोहाची दारू) पूर्ण होत नाहीत. पोलो हा सण साजरा करून फुले गोळा करण्याला सुरुवात करतात.
दौलतमंगळ
अनेक भाविकांची नित्यनियमाने भुलेश्वर मंदिराला भेट असते. प्रामुख्याने श्रावण महिन्यात तसेच महाशिवरात्रीला भाविकांचा प्रचंड ओघ भुलेश्वरला असतो. या किल्ला व मंदिराविषयीची ऐतिहासिक माहिती असलेले दशरथ यादव यांचे यादवकालीन भुलेश्वर हे संशोधन पुस्तक प्रसिद्ध आहे. त्यातून जुना इतिहास उलगडला आहे.
मोह वृक्ष
उपयोग
मोहाची फुले पहाटे गोळा करतात आणि ती वाळवून,साठवून ठेवतात. रोख पैशांची गरज असेल तेव्हा बाजारात विकतात. मोहाच्या फळामध्ये असणाऱ्या बीजाला टोळी असे म्हणतात. या बीपासून तेल काढले जाते. पूर्वीच्या काळी खाण्यासाठी मध्य भारतातील आदिवासी हेच तेल वापरत असत. अजूनही या भागातील गरीब लोक हे तेल वापरतात. फुले व फळे मार्च ते मे या कालावधीत मिळतात.या झाडाची मुळे व फ़ांद्या इंधन म्हणून वापरतात. मोहाचे लाकूड मोठे असते,पण जास्त काळ टिकत नाही. मोहफुले मार्च महिन्यात येतात. देवा-धर्मात,औषधात मोहफुलांचा फार उपयोग होतो. या फुलांपासून दारू काढतात. टोळ म्हणजे मोहाच्या झाडाचे फळ आहे. या टोळीचे तेल काढतात. दिवा लावायला व खाण्यासाठी हे तेल वापरतात. पण टोळीचे तेल गरम खाल्ले तर चांगले असते. थंड झाल्यास त्याचा खवट वास येतो. टोळीच्या आतल्या बियांपासून साबण बनवतात. टोळीचा जेवणात बराच उपयोग होतो. मोहाचे फुल पोष्टिक आहे;म्हणून ते गरोदर बाईला, आजारी माणसाला ते खायला देतात. मोहाने पोट भरते. मोह पथ्यावर चालते. कारण मोह गरम आहे. मोहाने खोकला होत नाही.
तपील
तपील हे एक पाणी साठवून ठेवण्याचे साधन (भांडे) आहे.तपील हे तांब्याच्या,पितळेच्य धातूपासून बनवले जाते.
दौलतमंगळ
भौगोलिक स्थान
पुणे शहराच्या दक्षिणेकडे भुलेश्वर रांग म्हणून ओळखली जाणारी सह्याद्रीची उपरांग आहे. ही रांग पूर्व पश्चिम पसरलेली आहे. याच रांगेत इतिहासप्रसिद्ध सिंहगड असून दिवे घाटाजवळ सोनोरी ऊर्फ मल्हारगड हा किल्ला आहे. याच रांगेत यवत जवळ दौलतमंगळचा किल्ला आहे.
१९९६ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात भारत
वर्ग: उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात भारत
मोह वृक्ष
आराध्यवृक्ष
हा रेवती नक्षत्राचा आराध्यवृक्ष आहे.
संदर्भ
वर्ग:आराध्यवृक्ष वर्ग:औषधी वनस्पती वर्ग:२३ व २४ जुलै २०१८ - पाबळ कार्यशाळेतील लेख वर्ग:गौण वनोपज
दौलतमंगळ
जाण्यासाठी मार्ग
दौलतमंगळ किल्ल्याला जाण्यासाठी पुण्यातून दोन मार्ग सोयीचे आहेत. पुणे-दिवे घाटातून सासवड-आंबळे-माळशिरस मार्गे भुलेश्वर असा गाडीरस्ता आहे. माळशिरस हे लहानसे गाव किल्ल्याच्या दक्षिण पायथ्याला आहे. दुसरा मार्ग पुणे-सोलापूर रस्त्यावरील यवत गावाकडून आहे. यवतच्या दक्षिणेला दौलतमंगळ आहे. दौलतमंगळ किल्ल्यामधील भुलेश्वर मंदिरापर्यंत गाडीरस्ता आलेला आहे. किल्ल्याची काही तटबंदी तोडून हा रस्ता केलेला आहे.
गडावरील पहाण्यासारखी ठिकाणे
किल्ल्याच्या तटबंदीचे, बुरुजांचे अवशेष आजही आपले अस्तित्व कसेबसे टिकवून उभे राहीलेले दिसतात. किल्ल्याचा दरवाजा, पायऱ्यांचा मार्ग, पाण्याची टाकी असे वास्तूविशेषही पहायला मिळतात.
किल्ल्याचे भग्नावशेष पाहून आपण निश्चितच खिन्न होतो. खिन्न मनाने आपण भुलेश्वरच्या मंदिरात प्रवेश करतो. मंदिर पाहिल्यावर मनाची उदासिनता कुठल्या कोठे पळून जाते आणि आपण प्रसन्न मनाने मंदिराचे शिल्पकाम न्याहळू लागतो.
मुख्य मंदिराच्या बाहेरून भिंत बांधून मंदिराची सुरक्षितता वाढवल्याचे दिसून येते. मंदिरामधील अनेक मुर्त्यांची तोडफोड केल्याचे दिसते. वरच्या भागातील गिलाव्यामधील मूर्ती मात्र शाबुत असल्याचे पहायला मिळते. कलाकारांची सौंदर्यवृष्टी आणि कलाकारी मनाला भावते तसेच शिल्पांची अदाकारी ही आपल्याला थक्क करते.
परिसर
भुलेश्वर परिसरातून वज्रगड, पुरंदर, सिंहगड किल्ले दिसतात. तसेच जेजुरी, ढवळेश्वर आणि सपाटीवरचा विस्तृत प्रदेशही पहाता येतो. दौलतमंगळाच्या भेटीत आपण जेजुरी अथवा ढवळेश्वरालाही भेट देवू शकतो.
हेसुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
ठाणे मध्यवर्ती तुरुंग
ठाणे शहरातील मध्यवर्ती तुरुंग ही एक ऐतिहासिक वास्तू आहे. ठाणे शहरातील ज्या मध्यवर्ती भागात तुरुंग आहे तो पूर्वी किल्ला होता. तो पोर्तुगीजांनी १७३० मध्ये बांधला. २८ डिसेंबर १७४४ रोजी ब्रिटिशांनी हा किल्ला ताब्यात घेतला. तसेच त्याचे रूपांतर तुरुंगात केले. ठाण्याच्या या जेलमध्ये कैदी ठेवण्याची क्षमता १ हजार १०५ एवढी असताना प्रत्यक्षात दुपटीहून अधिक कैदी येथे असतात.
स्वातंत्र्यलढ्यातील योगदान
भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या काळात या किल्ल्यामध्ये अनेकांना ठेवण्यात आले होते. त्यात आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके, स्वातंत्र्यवीर सावरकर, दत्ताजी ताम्हणे, साने गुरुजी आदींचा समावेश आहे. चापेकर बंधू, महादेव रानडे, जॅक्सनचा वध केलेले अनंत लक्ष्मण कान्हेरे यांना याच तुरुंगात फाशीची शिक्षा देण्यात आली. तुरुंगाचे स्वातंत्र्यलढ्यातील योगदान व स्वातंत्र्यसैनिकांचे बलिदान लक्षात घेऊन, या तुरुंगात दरवर्षी १७ एप्रिल हा दिवस हुतात्मा दिन म्हणून आवर्जून पाळण्यात येतो.
खुल्या कारागृहाचा दर्जा
ठाणे तुरुंगाच्या एकूण क्षेत्रफळापैकी ४.२६ एकरचे क्षेत्र खुल्या कारागृहासाठी वापरले जाणार आहे. तसे झाल्यास, काही कैद्यांकडून शेतीही करून घेण्यात येईल.
वर्ग:सरकारी आस्थापना वर्ग:ठाणे
जेम्स (संगीतकार)
सुरुवातीचे जीवन
जेम्सचा जन्म नावगाव येथे झाला व टो राजशाही व चीत्तागोंग येथे मोठा झाला. त्याचे वडील एक सरकारी कर्मचारी होते व पुढे चालून ते चीत्तागोंग शिक्षण मंडळाचे अध्यक्ष झाले. त्याच्या पौन्गड वर्षांपासूनच जेम्सने संगीतात उत्सुकता दाखविली, पण ज्यामध्ये त्याच्या परिवाराने नकार दिला व त्याचे समर्थन नाही केले. त्याने १९७३ साली सातव्या वर्गात असताना मित्रांसोबत पहिल्यांदा गिटार वाजवले. त्याच्या कुटुंबासोबत झालेल्या मोठ्या वादानंतर, जेम्सने आडव्या वर्गात असतांनाच घर सोडले व अझीझ बोर्डिंग नावाच्या वसतिगृहात राहायला सुरुवात केली. तिथेच तो 'फिलिंग्स'च्या सदस्यांना भेटला व त्याच्या संगीत कार्कीर्दाचा फिलीन्ग्सचा गायक व मुख्य गिटार वादक म्हणून सुरुवात झाली.
संगीत कारकीर्द
१९८० मध्ये काही सदस्यांने फिलिंग्स सोडल्या नंतर, जेम्स, फंटी, पाब्लो व स्वपन ह्यांने गट पुन्हा सुरू केला व स्थानिक  कार्यक्रमांमध्ये संगीत सदर करायला सुरुवात केली. त्यावेळची मांडणी अशी होती : संगीतकारांमध्ये तो ' 'मार्क नोफ्लर'ला योग्य अदेने गाणारा ' प्रसिद्ध झाला. रंगभूमी वर अनेक वर्षाच्या कार्यक्रमांनंतर त्यांने 'स्टेशन रोड' नावाचा पहिला अल्बम ढाका येथे तयार व रेकोर्ड केला. त्यातील सर्व गाण्यांना जेम्सने संगीत दिले व ५ गाण्यांचे बोल पण त्याने लिहिले. तो अल्बम हिट जरी नसला तरी 'अगेर जोनोम', 'अमाई जेते दाव' व 'रुप्शागोर' ह्या गाण्यांनी मध्य प्रसिद्धी मिळाली.
१९९३ मध्ये त्यां ने 'जेल ठेके बोलछी' (जेलामधले बोल) हा त्यांचा दुसरा अल्बम प्रकाशित केला. हा अल्बम खूप प्रसिद्ध झाला व फिलिंग्स हा एक बहुचर्चित गट बनला.
बांगलादेश
जेम्स हा सायकेडेलिक व ब्लूज संगीत गातो. त्याने जिम मोरीसन, मार्क नोफ्लर व एरिक क्लापटन ह्यांना त्याचे संगीतातील प्रेरणास्थान म्हणन सांगितले आहे. जेम्स साठी बऱ्याच प्रसिद्ध गीतकारांने गाणी लिहिली आहेत; उदा. कवी शाम्सुर रेहमान, शिबली, देहोलोवी, इत्यादी. लकी अखंड व मानम अहमद ह्यांसारख्या संगीत्कारांने जेम्ससाठी गाणीही लिहिली आहे. जेम्सने पुढे चालून 'फिलिंग्स'ला नगर बओल हे नाव दिले. नगर बओल या नावाखाली त्यांचा एकमेक अल्बम २००१ सालचा 'दुष्तु चेलेर डोल' हा आहे.
बॉलीवूड
१९९० च्या दशकापासून जेम्स हा बांगलादेश व पश्चिम बंगाल येथील सुप्रसिद्ध संगीतकार राहिला आहे. जेम्स २००४ मध्ये प्रीतम ह्या बॉलीवूडमधील बेंगाली संगीतकाराला भेटला. २००५ मध्ये गॅंगस्टर ह्या बॉलीवूड चित्रपटामध्ये जेम्सने गाणे गायले. त्या चीत्रापातातील मुख्य गाण 'भिगी भिगी' हे मोठ्या पातळीवर सुप्रसिद्ध झालं. ते सुमारे एक महिना बॉलीवूडच्या गाण्यांच्या यादीत शीर्षस्थानी राहिलं. त्याने प्रीतमसोबत परत एकदा जोडी बनवून 'वो लम्हे' मधील 'चाल चले', व 'लाईफ इन ए मेट्रो' मधील 'रिश्ते' व 'अलविदा (रिप्राइज)' ही गाणी सदर केली. जेम्सचे बॉलीवूडमधील शेवटचे गाणे 'वार्निंग ३ डी' मधील 'बेबसी' हे होते.
वाय्याक्तिक जीवन
जेम्सचा पहिला विवाह रोठी हिच्याशी होता. २००२ साली त्याने पहिले लग्न तोडून बेनाझीर सझ्झाद हिच्याशी लग्न केले, जिला तो १९९९ मध्ये निऊ यॉर्क मध्ये एका संगीत कार्यक्रमात भेटला होता. बेनाझीरचे वय १८ च्या खाली असल्यामुळे तिच्या कुटुंबाच्या तक्रारीनंतर जेम्सला अटक करण्यात आली.
जेम्सला २ मुली; जन्नत व जाहान, व एक मुलगा; दानिश, आहे.
सन्दर्भ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अंतराळ पोशाख
अवकाशात वापरल्या जाणाऱ्या विशेष प्रकारे बनवलेल्या कपड्यांना  असे म्हणतात. अंतराळ अंतराळवीरांना पृथ्वीवरील वातावरणासारखे वातावरण पुरवितो. हे गणवेश अंतराळात जिवंत राहण्यासाठी प्राणवायू तसेच मलनिस्सारणाची सोय ध्यानात ठेवून बनवलेले असतात. या कपड्यात हालचाली करणे अवघड असले तरी त्यातून अंतराळ यानाबाहेर यात्रा करताना कार्यरत राहता येते. यानाच्या दुरुस्तीसाठी यानाबाहेर अंतराळ यात्रेला जाताना हा पोशाख अत्यावश्यक असतो. अंतराळवीरांचा पोशाख यात सुमारे ७ स्तर असतात. हे स्तर अंतराळवीरांचे अवकाशातील धोक्यांपासून संरक्षण करतात. त्वचेलगत पाण्यामुळे थंड राहणार्र्या वस्त्रांचा थर असतो ज्यामुळे उष्णतेपासून बचाव होतो. वरचा थर मजबूत असा दाब नियंत्रित असतो यातून प्राणवायुचा पुरवठा होत असतो. सर्वांच्या वर बाह्य स्तर व डोक्यावर शिरस्त्राण. हे सर्व अंतराळातील घातक वस्तू व उत्सर्जनापासून रक्षण करतात. हा पोशाख अंतराळवीराचे सूर्याच्या अतीनिल किरणांपासून बचाव करतो. तसेच अंतराळातील हवेच्या शून्य दाबापासून शरीराला इजा पोहोचणार नाही, याची काळजी घेतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:अवकाश वर्ग:अंतराळ विज्ञान वर्ग:अंतराळ विज्ञानावरील अपूर्ण लेख वर्ग:खगोलशास्त्र वर्ग:अवकाश विज्ञान वर्ग:अंतराळ संशोधन
पिंप
पिंपाचा उपयोग हा पाणी साठवण्यासाठी केला जातो.याचा आकार गोल असतो.पिंप हा स्टील,तांबे,पितळ,या धातूपासून केले जाते.
जोंधळी मणी
जोंधळी मणी हे छोटे छोटे आकाराचे असतात. ते ज्वारीच्या बियाप्रमाणे ते मणी दिसतात. जोंधळी मणी पासून जोंधळी हार व जोंधळी पोत तयार होते.
इ.स.पू. ७०
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ७० वर्ग:इ.स.पू.चे ७० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सीता नदी
वर्ग: नांदेड जिल्ह्यातील नद्या
पांगलोळी (पोलादपूर)
पांगलोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पोलादपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:पोलादपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
नोव्हेंबर २५
प्रतिवार्षिक पालन
नोव्हेंबर २३ - नोव्हेंबर २४ - नोव्हेंबर २५ - नोव्हेंबर २६ - नोव्हेंबर २७ - (नोव्हेंबर महिना)
सोनाईचीवाडी
सोनाईचीवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
१९८८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात भारत
वर्ग: उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात भारत
क्युरिऑसिटी अंतराळयान
क्युरिऑसिटी हे मंगळाच्या पृष्ठभागाचा अभ्यास करण्यासाठी नासा ने २६ नोव्हेंबर इ.स. २०११ रोजी सकाळी १०.०२ पाठवलेल्या अंतराळयानाचे नाव आहे. यालाच ‘मंगळ विज्ञान प्रयोगशाळा’ किंवा ‘मार्स सायन्स लॅबोरेटरी’ ऊर्फ ‘क्युरिऑसिटी’ असे नाव देण्यात आले.
मंगळावर अवतरण
क्युरिऑसिटी अंतराळयान अटलास व्ही-५४१ च्या सहाय्याने २६ नोव्हेंबर इ.स. २०११ रोजी मंगळावर पाठविण्यात आले. या अंतराळयानाला ६ ऑगस्ट इ.स. २०१२ रोजी मंगळावरील ‘गेल कुंड’ नावाच्या भागात ते यशस्वीपणे उतरविण्यात आले. गेल कुंडाचा आकार एखाद्या टेकडीसारखा आहे. गेल कुंड १५४ किलोमीटर रुंद आहे, तर मध्यभागी ४.८ किलोमीटर उंच आहे. ‘क्युरिऑसिटी’मधील बग्गी येथे ९८ आठवडे कार्यरत राहील आणि मंगळावर जमा केलेली माहिती पाठवित राहील.
बग्गी
‘क्युरिऑसिटी’च्या बग्गीला सहा चाके आहेत. तिच्यावर अनेक वैज्ञानिक उपकरणे आहेत, कॅमेरे आहेत, हवामान तपासणी यंत्रे आहेत. कठीण दगडाचे वेधन करू शकेल असा यांत्रिक हात आहे. खडकापासून दूर राहूनही लेझर किरणाच्या सहाय्याने खडकाचे कपचे काढता येण्याची सोय या बग्गीत आहे. खडकांचे रासायनिक विश्लेषण करून त्यातील कर्ब, नत्र, स्फुरद, गंधक, ऑक्सिजनचे प्रमाण शोधण्याची कामगिरी ही बग्गी करू शकेल. या रासायनिक विश्लेषणामुळे मंगळावरील मातीत सूक्ष्मजीव आहेत का किंवा त्यांचे जीवाश्म आढळतात का हे तपासले जाईल. मात्र, मंगळावर सूक्ष्मजीव असतील आणि यदाकदाचित ‘क्युरिऑसिटी’च्या सान्निध्यात आले तर त्यांना ओळखण्याची कोणतीही सोय करण्यात आलेली नाही. याबाबत खात्री करून घेण्यासाठी मंगळावरील दगड- मातीचे नमुने पृथ्वीवर आणून त्या नमुन्यांचे सखोल परीक्षण करावे लागेल. मात्र या मोहिमेत ते शक्य नाही.
संदर्भ
वर्ग:अंतराळयाने
रक्तचंदन
ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे. ही चंदनाचीच एक जात आहे. त्यास शास्त्रीय भाषेत "टेरोकाप्स सॅन्टलिनस' असे म्हणतात. अनेक लोकं याला उगाळुन याचा टिळा लावतात.
जानेवारी ९
बाह्य दुवे
जानेवारी ७ - जानेवारी ८ - जानेवारी ९ - जानेवारी १० - जानेवारी ११ - (जानेवारी महिना)
रक्तचंदन
रक्तचंदनाच्या लाकडापासून बाहुली बनवली जाते. हाडे किंवा सांधे दुखू लागल्यावर अथवा प्रचंड प्रमाणात मुक्कामार बसल्यावर ती उगाळून लावल्यास ओढ बसून वेदनेची तीव्रता कमी होते.
जानेवारी ९
बाह्य दुवे
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
रक्तचंदन
right|thumb|रक्तचंदनाचे झाड
right|thumb|रक्तचंदनाचे खोड व पाने
वर्ग:औषधी वनस्पती वर्ग:वृक्ष
इ.स.पू. ७१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ७१ वर्ग:इ.स.पू.चे ७० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
विळेगाव
विळेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
के.एस. हेगडे
कावदूर सदानंद हेगडे हे भारताच्या लोकसभेचे ७वे अध्यक्ष व सर्वोच्च न्यायालयामधील एक न्यायाधीश होते. ते मंगळूर येथील निट्टी विद्यापीठ ह्या शैक्षणिक संस्थेचे संस्थापक होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:कर्नाटकातील राजकारणी वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:राज्यसभा सदस्य
डी.के. सुरेश
'''डी.के. सुरेश''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
नागफणी
हा दागीना स्त्रिया दंडा मध्ये वापरतात.
रचना
हे गोलाकार वेढणी सारखा असतो.त्याचा एका बाजूला नागाची फणी असते.
धातू
हे सोने या धातू मध्ये असते.
संदर्भ
वर्ग:दागिने
सोनावडे
सोनावडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. ७२
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ७२ वर्ग:इ.स.पू.चे ७० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
विटावे
विटावे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ८५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:चांदवड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
पुयणी (नांदेड)
पुयणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नांदेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नांदेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
डी. रविकुमार
'''डी. रविकुमार''' ( १९६१) हे एक तामिळ बौद्धिक आणि जातिविरोधी कार्यकर्ता आहेत. ते निरापीरीकाय या मासिकाचे संपादक होते. १९९० च्या दशकात तामिळनाडूमधील निरिराकाईंनी अनेक नवीन लेखकांना प्रेरित केले. रविकुमार हे एस. आनंद यांच्यासह जातीविरोधी पब्लिशिंग हाऊस नवयानचे संस्थापक आहेत आणि लोक शिक्षण चळवळीचे माजी अध्यक्ष आहेत (मक्कल काळवी अय्याकाम) आणि पीयूसीएल (तमिळनाडू आणि पांडिचेरी).
रविकुमार कुडलूर जिल्ह्यातील कट्टुमनारकोइल येथून तामिळनाडू विधानसभेवर निवडून गेले आणि २००६ ते २०११ पर्यंत त्यांनी काम केले. तामिळनाडूमध्ये ई-कचरा हाताळण्यासाठी नवीन धोरण आणण्यात त्यांचा मोलाचा वाटा होता. तामिळनाडू सरकारने एक कौशल्य विकास कार्यक्रम सुरू केला आणि रविकुमारच्या विनंतीनुसार तमिळनाडूचे तत्कालीन मुख्यमंत्री कालाईनगर एम. करुणानिधी यांनी सहा कल्याणकारी मंडळे तयार केली.
२०१० मध्ये, रविकुमार यांना तमिळनाडू राज्य सरकारने "अरिंगर अण्णा पुरस्कार" दिला.
पुढील वाचन
वर्ग:दलित राजकारणी वर्ग:दलित कार्यकर्ते वर्ग:दलित लेखक वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म वर्ग:हयात व्यक्ती वर्ग:तमिळ लेखक वर्ग:तमिळ व्यक्ती वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:आंबेडकरवादी
२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२, सराव सामने
२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२ दरम्यान दिनांक १३ ते १९ सप्टेंबर दरम्यान सर्वच्या सर्व १२ संघांमध्ये मिळून एकूण १२ सराव सामने खेळवले गेले.
सराव सामने वर्ग:इ.स. २०१२ मधील खेळ वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
परळे (पोलादपूर)
परळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पोलादपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:पोलादपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
निधोना
निधोना हे औरंगाबाद जिल्ह्याच्या फुलंब्री तालुक्यातील गाव आहे. हे गाव फुलंब्री - नाचनवेल रस्त्यावर आहे.
लोकसंख्या तपशील
या गावाची इ.स. २०११च्या जनगणनेनुसार -- कुटुंब असून लोकसंख्या -- आहे. पैकी पुरूष लोकसंख्या -- तर स्त्रीयांची संख्या -- इतकी आहे. वयोगट ० ते ६ मधील बालकांची संख्या -- असून ते एकूण लोकसंख्येच्या -- % आहे. अनुसूचित जातीची लोकसंख्या -- (---%) असून त्यात --- पुरूष व -- स्त्रिया आहेत तर अनुसूचित जमातीचे—लोक (%) असून त्यात --- पुरूष व --- स्त्रिया आहेत.
बाजार
गुरुवार हा या गावच्या आठवडी बाजाराचा दिवस आहे.र
जमिनीचा वापर
या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
हे ही पहा
वर्ग:औरंगाबाद जिल्ह्यातील गावे वर्ग:फुलंब्री तालुक्यातील गावे
सिद्धेश्वरशास्त्री विष्णू चित्राव
महामहोपाध्याय विद्यानिधि सिद्धेश्वरशास्त्री विष्णू चित्राव (१ फेब्रुवारी, इ.स. १८८४ - ६ जानेवारी, इ.स. १९८४) हे वैदिक साहित्याचे अभ्यासक व मराठी कोशकार होते. यांनी सुमारे १४ वर्षे (इ.स. १९३२-इ.स. १९४६) झटून भारतवर्षीय प्राचीन चरित्रकोश नामक मराठी कोशग्रंथाची रचना केली.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी ज्ञानकोशकार वर्ग:इ.स. १८८४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
मन्याड नदी
ही महाराष्ट्रातील नांदेड आणि लातूर जिल्ह्यातील एक नदी आहे. ही नदी मांजरा नदीची उपनदी आहे. लातूर जिल्ह्यातील अहमदपूर तालुक्यात उगम पावून नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यात ती मांजरा नदी ला येऊन मिळते.
वर्ग:लातूर जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील नद्या
रक्तरोडा
रक्तरोडा ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे. रक्तरोडाला भारतीय भाषांमधून या वेगवेगळ्या नावांली ओळखले जाते -
वर्णन
रक्तरोड्याचा मोठा वृक्ष असतो. ही झाडे डोंगराळ प्रदेशात आढळतात. त्याच्या पानांच्या दाटीत फुलांचे घोस येतात, त्या पाठोपाठ फळे लागतात. ही फळे मिऱ्यांहून मोठी, गोल, लाल रंगाची असतात. टपोरी गोल बोराच्या आकाराची हिरवी फळे पिकल्यावर किंचित पिवळट होतात. पिकलेले फळ झाडावरच तडकते. या फळाच्या आत लालभडक वेष्टनात लपेटलेल्या बिया असतात. याची संयुक्त पाने गुळगुळीत असून याचे खोड पिवळे असते. हा वृक्ष बाल्यावस्थेत असताना सर्वांगावर रेशमी लव असते.
उत्पत्तिस्थान
भारतात बहुतेक प्रदेशांत.
उपयोग
सर्वसाधारण -
आयुर्वेदिक औषधी - रोहितारिष्ट
संदर्भ
वर्ग:औषधी वनस्पती
सहस्रकुंड धबधबा
सहस्रकुंड धबधबा  हा नांदेड जिल्ह्यातील धबधब्यांपैकी एक धबधबा आहे.
इतर पर्यटन स्थळे
दोन दिवसांची सवड काढली तर येथून जवळच असलेल्या माहूर येथील रेणुका मातेचे दर्शन, दत्त शिखर, अनसूया मातेचे मंदिर आणि परिसरातील हिरवाईने नटलेल्या डोंगर-दऱ्यापण पाहता येतील. सहस्रकुड धबधब्याच्या काठावर पर्यटकांसाठी बगीचा तयार करण्यात आला आहे. बागेत विविध रंगाची फुलपाखरे पर्यटकांची मने मोहून टाकीत आहेत. धबधब्याजवळ असलेल्या पंचमुखी महादेवाचे मंदिर आहे.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील धबधबे वर्ग:यवतमाळ जिल्हा
पूर्णगड किल्ला
पूर्णगड किल्ला''' हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे. रत्‍नागिरी् जिल्यातील मुचकुंदी नदीच्या मुखाजवळ पूर्णगडाचा छोटासा किल्ला गतवैभवाच्या खाणाखूणा जपत उभा आहे. पूर्णगडाच्या दक्षिण अंगाला मुचकुंदी नदीची खाडी असून पश्चिमेकडे सागर किनारा आहे. लहानश्या टेकडीवर असलेल्या पूर्णगड किल्ल्याच्या पूर्व उतारावर पूर्णगड नावाचे गाव वसलेले आहे. मुंबई पणजी महामार्गावर हातरवांबा फाटा आहे. येथून पश्चिमेकडे रत्‍नागिरी हे जिल्ह्याचे ठिकाण सागर किनाऱ्यावर वसलेले आहे. रत्‍नागिरी मधील प्रेक्षणीय स्थळे तसेच थिबा राजवाडा पाहून आपण पावस या धार्मिक क्षेत्राकडे निघतो. वाटेतील भाटय़े खाडीवरील पूल ओलांडल्यावर भाटय़े गाव लागते. या गावात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आरमाराचा सेनापती मायनाक भंडारी यांचे स्मारक आहे. ते त्यांच्या वंशजांच्या घराच्या अंगणात आहे.
गावरवडीच्या पुलाच्या अलिकडेच पूर्णगड गाव आहे..
पाहण्यासारखे
येथे तटबंदीवर चढण्यासाठी पायऱ्यांचा मार्ग आहे. तटबंदीवरून गडाची पूर्ण फेरी मारता येते. पश्चिम अंगाची काही तटबंदी ढासळलेली आहे. पण इतर तटबंदी काळ्या पाषाणातील असून अजूनही भक्कम अशी आहे. किल्ल्याला पश्चिमेकडे लहानसा दिंडी दरवाजा आहे.
गडावरील राहायची सोय
या किल्ल्यावर राहण्याची सोय उपलब्ध नाही. पूर्णगड हे जवळचे गाव आहे जेथे निवासाची सोय उपलब्ध आहे.
गडावरील खाण्याची सोय
या किल्ल्यावर खाण्याची सोय नाही.
गडावरील पाण्याची सोय
पूर्णगडावर पाण्याची सोय नाही. पूर्वी गडाबाहेरील विहीरीतून गडामध्ये पाणीपुरवठा केला जात असे. लहान आकाराचा किल्ला म्हणून पूर्णविरामाच्या लहानश्या टिंबासारखा किल्ला म्हणून पूर्णगड नाव पडले. तर काहींच्या मते छत्रपती शिवाजी महाराजांनी किल्ले बांधणीचे काम येथे थांबवले म्हणून हा पूर्णगड.
गडावर जाण्याच्या वाटा
जलदुर्ग असल्याने पायथ्याच्या गावातून एक सोपी वाट गडावर घेऊन जाते.१०ते १५ मिनिटांच्या चढाई ने किल्ल्यावर जाता येते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
बाबा आमटे
मुरलीधर देवीदास आमटे ऊर्फ बाबा आमटे (डिसेंबर २६, इ.स. १९१४ - फेब्रुवारी ९, इ.स. २००८) हे एक मराठी समाजसेवक होते. कुष्ठरोग्यांच्या शुश्रूषेसाठी त्यांनी चंद्रपूर, महाराष्ट्र येथे आनंदवन नावाचे आश्रम त्यांनी सुरू केले. ते कुष्ठरोग्यांसाठी आणि समाजातील इतर उपेक्षितांसाठी खूप झटत होते .याशिवाय 'वन्य जीवन संरक्षण', 'नर्मदा बचाओ आंदोलन' अशा इतर सामाजिक चळवळींमध्येही त्यांनी सक्रिय सहभाग नोंदवला   आहे. बाबा आमटे यांना आधुनिक भारताचे 'संत' या नावाने गौरवले आहे.
जीवन
मुरलीधर देवीदास ऊर्फ बाबा आमटेंचा जन्म महाराष्ट्रातील वर्धा जिल्ह्यातल्या हिंगणघाट येथील जमीनदार कुटुंबात डिसेंबर २६, इ.स. १९१४ रोजी झाला. वरोड्यापासून पाच-एक मैलांवरील गोरजे गावाची जमीनदारी आमटे घराण्याकडे होती. घरच्या सुबत्तेमुळे त्यांचे बालपण सुखात गेले. त्यांना रेसर कार चालवण्याची व वृत्तपत्रांतून चित्रपट परीक्षणे लिहिण्याची आवड होती. त्यांचे महाविद्यालयीन शिक्षण नागपूरमध्ये झाले. त्यांनी नागपूर विद्यापीठातून इ.स. १९३४ साली बी.ए. व इ.स. १९३६ साली एल्‌एल.बी. ह्या पदव्या संपादन केल्या. आपण स्वतः डॉक्टर बनावे असे बाबांचे विचार होते. परंतु वडिलांच्या आग्रहाखातर ते वकील झाले. यानंतर त्यांनी काही काळ वकिलीही केली. इ.स. १९४९-५० या कालावधीत त्यांनी जवाहरलाल नेहरूंच्या शिफारसीमुळे फक्त डॉक्टरांना करता येणारा कुष्ठरोगनिदानावरील आणि चिकित्सेवरील अभ्यासक्रम पूर्ण केला.
गांधीजींच्या सेवाग्राम आश्रमात राहत असताना गांधीजींच्या विचारांनी प्रभावित होऊन बाबांनी स्वातंत्रप्राप्तीच्या चळवळीत स्वतःला झोकून दिले. इ.स. १९४३ मध्ये वंदेमातरम्‌ची घोषणा दिल्याबद्दल त्यांना २१ दिवसांची तुरुंगवासाची शिक्षा झाली होती. स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतरही कुष्ठरोग निर्मूलनाच्या कार्यासह त्यांनी इतरही राष्ट्रीय महत्त्वाच्या प्रश्नांवर विविध मार्गांनी आंदोलने केली व आपली प्रतिक्रिया नोंदवली. पंजाब दहशतवादाने वेढलेला असताना तेथील नागरिकांना इतर राज्यांतील भारतीय त्यांच्याबरोबर असल्याचा आत्मविश्वास देण्यासाठी बाबांनी पंजाबला भेट देण्याचे धाडस केले होते. त्यावेळी त्यांनी अनेक नेत्यांशी व प्रत्यक्ष नागरिकांशी संवाद साधला होता. राष्ट्रीय एकात्मतेचा प्रसार करण्यासाठी बाबांनी इ.स. १९८५ मध्ये ‘भारत जोडो’ अभियान योजले होते. यानिमित्त त्यांनी भारत भ्रमण करून जनतेपर्यंत एकात्मतेचे तत्त्व पोहोचवण्याचा प्रयत्‍न केला. नर्मदा बचाव आंदोलनात तब्बल एक तप (१२ वर्षे) नर्मदाकाठी मुक्काम करून त्यांनी आंदोलनाला पाठबळ दिले होते.
अभय साधक
१९४२ च्या सुमारास एकदा बाबा रेल्वेने वरोड्याला चालले होते. त्यावेळी रेल्वेत काही इंग्रज तरुण शिपाई एका नवविवाहितेची छेड काढत होते. तिचा नवरा घाबरून स्वच्छतागृहात लपून बसला होता. त्यावेळी बाबा पुढे झाले आणि त्यानी इंग्रज शिपायांना थांबविण्याचा प्रयत्‍न केला. असे करत असताना बाबांनी पहिल्यांदा काही ठोसे लगावले, पण नंतर इंग्रजही बाबांना मारू लागले. गाडी जेव्हा वर्धा स्टेशनात थांबली तेव्हा बाबांनी ती तेथेच अडवून ठेवली. खूप लोक जमा झाले. त्या सैनिकांच्या तुकडीचा कमांडिंग ऑफिसर तेथे आला आणि त्याने चौकशी करण्याचे वचन दिले. ही गोष्ट जेव्हा गांधीजींना समजली तेव्हा अभय साधक अर्थात न्यायासाठी लढणारा निर्भय योद्धा असे नाव दिले.
आनंदवन
बाबा आमटे आनंदवन म्हणजे असंख्य मनांना उभारी देऊन त्यांना स्वतःच्या पायावर उभे करणारी सेवाभावी संस्था आहे. तत्कालीन समाजात कुष्ठरोग हे मागील जन्मीच्या पापांचे फळ समजले जाई तसेच आजही काही लोक ते अंधश्रद्धेमुळे तसे मानतात. यामुळे कुष्ठरोग्यांस वाळीत टाकले जाई. आमट्यांनी एकदा पावसात कुडकुडत भिजणारा एक कुष्ठरोगी (तुळशीराम) पाहिला. ते त्याला घरी घेऊन आले. गांधींनी ज्याला गौरविले होते अश्या अभयसाधकाला त्या कुष्ठारोग्याला पाहून भीती वाटली. त्यामुळे त्यांच्या मनात विचारांचे द्वंद्व निर्माण झाले. तेव्हापासून त्यांनी कुष्ठरोग अभ्यासायला सुरुवात केली. इ.स. १९५२ साली वरोड्याजवळ त्यांनी आनंदवनाची स्थापना केली. . इ.स. २००८ सालापर्यंत १७६ हेक्टर क्षेत्रात पसरलेले आनंदवन ३५०० कुष्ठरोग्यांचे घर बनले आहे.
भामरागड तालुक्यातील आदिवासींच्या विकासासाठी हेमलकसा येथे बाबांनी लोकबिरादरी प्रकल्प सुरू केला. गेल्या ३५ वर्षांपासून या प्रकल्पाची जबाबदारी बाबांचे सुपुत्र डॉ. प्रकाश आमटे व स्नुषा डॉ. मंदाकिनी आमटे समर्थपणे सांभाळत आहेत. या प्रकल्पाअंतर्गत आदिवासींना माहीत नसलेल्या शेतीच्या नवीन पद्धती शिकविल्या जातात. तसेच विद्यार्थ्यांसाठी शाळा, ज्येष्ठ नागरिकांसाठी उत्तरायण ही निवासी संस्था, वन्यप्राण्यांच्या रक्षणासाठी अनाथालय असे विविध उपक्रमही हेमलकसा येथे यशस्वीपणे चालू आहेत. डॉ. प्रकाश व डॉ. सौ. मंदा आदिवासींना अथकपणे आरोग्य सुविधा पुरवीत आहेतच. हे कार्य बाबांच्या प्रेरणेतूनच सुरू आहे.
सहा कुष्ठरोगी, १४ रुपये रोख, १ आजारी गाय व सरकारकडून मिळालेली ५० एकर नापीक जमीन यावर त्यांनी कार्य सुरू केले. या कार्यात बाबांच्या पत्‍नी श्रीमती साधना आमटे यांचाही त्याच तोडीचा वाटा आहे. साधनाताईंनी लिहिलेल्या ’समिधा’ या आत्मचरित्रपर पुस्तकातून साधनाताईंच्या संयमी, त्यागी व बाबांच्या कार्यासह त्यांना सांभाळणाऱ्या समर्थ व्यक्तिमत्त्वाचा परिचय आपल्याला होतो. ’समिधा’तून बाबांच्या जीवनकार्याचा आढावाही आपल्यासमोर येतो.
बाबा प्रत्यक्ष समाजकार्यात नसते, तर एक उच्च दर्जाचे प्रतिभावान साहित्यिक म्हणून समाजासमोर आले असते. सतत कामात असूनही त्यांनी ‘ज्वाला आणि फुले’ आणि ‘उज्ज्वल उद्यासाठी’ हे काव्यसंग्रह लिहिले. यांतून त्यांच्या साहित्यिक गुणांसह समाजकार्यावरची निष्ठाही दिसून येते.
एकदा रविंद्रनाथ टागोर यांच्या शांतिनिकेतन आश्रमास बाबा आमट्यांनी भेट दिली. शांतिनिकेतनाच्या या भेटीचा त्यांच्यावर प्रभाव पडला. पुढे महात्मा गांधी यांच्या संपर्कात आल्यावर गांधींजींच्या सत्य, नीति व निर्भयतेवर आधारलेल्या विचारसरणीने प्रभावित होऊन दीनदलितांच्या सेवेसाठी काम करण्याचे त्यांनी ठरवले. गांधींजींनी त्यांना अभय साधक अशी पदवी दिली होती. गांधीप्रभावापूर्वी ते क्रांतिकारक शिवराम हरी राजगुरू यांचेही सहकारी होते.
संवेदनशीलता, प्रखर बुद्धिमता, धाडस, प्रचंड कष्ट करण्याची शारीरिक व मानसिक तयारी, कामाचा झपाटा, ठरवले ते साध्य करण्याची निश्‍चयी वृत्ती, संघटन कौशल्य, व्यवस्थापन कौशल्य आणि प्रेरणासातत्य या सर्व गुणांच्या आधारे बाबांनी आपले सर्व प्रकल्प यशस्वी केले. बाबा आमटे यांच्या नेतृत्वाखाली आमटे परिवार कार्यरत होताच, पण त्यांच्या कार्यामुळे अनेक क्षेत्रांतील सामाजिक कार्यकर्त्यांना प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षपणे प्रेरणा मिळाली, ऊर्जा मिळाली. बाबा आनंदवनात मित्रमेळ्याचे आयोजन करत असत. या मेळ्यांना अनेक कलाकारांसह सामाजिक कार्यकर्ते उपस्थित रहात असत. यातूनच असंख्य कार्यकर्ते घडले, कामांना दिशा मिळाली.
कार्य
इ.स. १९४९ सालामध्ये त्यांनी महारोगी सेवा समितीची स्थापना केली. याशिवाय आमटेंनी कुष्ठरोग्यांसाठी खालील संस्था स्थापन केल्या.
बाबांनी आनंदवनाच्या मूळच्या खडकाळ जमिनीत शेतीविषयक विविध प्रयोग केले. ते राष्ट्रीय एकात्मतेचे कट्टर पुरस्कर्ते होते. इ.स. १९८५ साली शंभर दिवसांच्या भारत छोडो आंदोलनात त्यांनी सहभाग घेतला. मेधा पाटकर यांच्या सोबत ते नर्मदा बचाव आंदोलनातही सक्रिय होते. सामाजिक व पर्यावरण क्षेत्रांत त्यांनी भरीव कार्य केले आहे. त्यांचे पुत्र प्रकाश आमटे व विकास आमटे त्यांचे कार्य  पुढे नेत आहेत.
विरगव्हाण (कारंजा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
भारतीय वनांचे प्रकार
भारतीय वनांचे प्रकार
नामदेव
संत नामदेव महाराज (जन्म : २६ ऑक्टोबर  १२७०; संजीवन समाधी : ३ जुलै  १३५०) हे महाराष्ट्रातील वारकरी संतकवी होते. त्यांचे आडनाव रेळेकर असे होते. ते मराठी भाषांमधील सर्वाधिक जुन्या काळातील कवींपैकी एक होते. त्यांनी व्रज भाषांमध्येही काव्ये रचली. शिखांच्या गुरू ग्रंथसाहिबातले चरित्रकार, आत्मचरित्रकार आणि ‘कीर्तना’च्या माध्यमातून भागवत धर्म पंजाबपर्यंत नेणारे आद्य प्रचारक होते. त्यामुळे पंजाबी मंडळी तसेच संबंधित मंडळी आज त्यांच्या जन्मस्थानाचा, नरसी नामदेव या गावाचा विकास करण्यासाठी धडपडत आहेत. नरसी नामदेव हे गांव महाराष्ट्रातील मराठवाड्यामधील हिंगोली जिल्ह्यातील असून तेथील संत नामदेव महाराज  यांच्या मंदिराचा जीर्णोद्धार २०१९ला झाला.
भक्तशिरोमणी संत नामदेव हे संत ज्ञानेश्वरांच्या कालखंडात होऊन गेले .वारकरी संप्रदायाचे प्रचारक नामदेव महाराज नामवेदाचे व नामविद्येचे आद्य प्रणेते असलेले महाराष्ट्रातील हे एक थोर संत होत. आपल्या कीर्तनकलेमुळे प्रत्यक्ष पांडुरंगाला डोलायला लावणारी अशी त्यांची कीर्ती होती. संत नामदेव प्रत्यक्ष श्रीविठ्ठलाच्या निकटवर्ती असलेला सखा होता, असे मानले जाते. संत नामदेव हे वारकरी संप्रदायाचे महान प्रचारक असून भारतभर त्यांनी त्या बाबतीत भावनिक एकात्मता साधली. भागवत धर्माची पताका पंजाबपर्यंत घेऊन जाण्याचे कार्य त्यांनी स्वकर्तृत्वाने केले.
दामाशेट्टी हे संत नामदेवांचे वडील व गोणाई त्यांची माता होती. दामाशेटींचा व्यवसाय कपडे शिवणे हा होता. म्हणजे ते शिंपी होते. यांच्या अगोदरच्या सातव्या पिढीतील पुरुष यदुशेट हे सात्त्विक प्रवृत्तीचे भगवद्भक्त होते. सध्याच्या हिंगोली जिल्ह्यातील नरसी-बामणी (नरसी नामदेव) हे संत नामदेवांचे जन्म गाव होय. नामदेवांचा जन्म प्रभव नाम संवत्सरात, शके ११९२ (इ.स.१२७०) मध्ये कार्तिक शुद्ध एकादशीस, रोहिणी नक्षत्रास, रविवारी झाला. संत नामदेवांना ८० वर्षांचे आयुष्य लाभले. त्यांचे बालपण हे पंढरपुरात गेले. त्यांनी लहानपणापासूनच श्रीविठ्ठलाची अनन्यसाधारण भक्ती केली.
संत गोरा कुंभार यांच्याकडे, तेरढोकी येथे निवृत्तीनाथ, ज्ञानेश्वर महाराज, सोपानदेव, मुक्ताबाई, संत नामदेव, चोखामेळा, विसोबा खेचर आदी संतांचा मेळा जमला होता. याच प्रसंगी संत ज्ञानेश्वरांच्या विनंतीवरून गोरोबाकाकांनी उपस्थितांच्या आध्यात्मिक तयारीविषयी आपले मतप्रदर्शन केले होते. या प्रसंगानंतरच संत नामदेवांना विसोबा खेचर हे आध्यात्मिक गुरू म्हणून लाभले.
पत्‍नी राजाई, मोठी बहीण आऊबाई; नारा, विठा, गोंदा, महादा हे त्यांचे चार पुत्र व एक मुलगी लिंबाई असा संत नामदेवांचा परिवार होता. त्यांच्या कुटुंबात एकूण पंधरा माणसे होती. स्वतःला ‘नामयाची दासी’ असे म्हणणाऱ्या संत जनाबाई या त्यांच्या परिवारातील एक सदस्य होत्या.
संत नामदेवाची अभंगगाथा (सुमारे २५०० अभंग) प्रसिद्ध आहे. त्यांनी शौरसेनी भाषेत काही अभंग रचना (सुमारे १२५ पदे) केली. त्यातील सुमारे बासष्ट अभंग (नामदेवजीकी मुखबानी) शीख पंथाच्या गुरुग्रंथ साहेबमध्ये गुरुमुखी लिपीत घेतलेले आहेत. संत नामदेवांनी आदि, समाधी व तीर्थावळी किंवा तीर्थावली या गाथंतील तीन अध्यायांतून संत ज्ञानेश्वरांचे चरित्र सांगितले आहे.
भागवत धर्माचे एक आद्य प्रचारक म्हणून संत नामदेवांनी संत ज्ञानेश्वरांच्या संजीवन समाधीनंतर सुमारे ५० वर्षे भागवतधर्माचा प्रचार केला. प्रतिकूल परिस्थितीमध्ये महाराष्ट्राची भावनिक एकात्मता जपण्याचे अवघड काम त्यांनी केले. पंजाबमधील शीख बांधवांना ते आपले वाटतात. शीख बांधव ‘नामदेव बाबा’ म्हणून त्यांचे गुणगान गातात. पंजाबातील ‘शबदकीर्तन’ व महाराष्ट्रातील ‘वारकरी कीर्तन’ यांत विलक्षण साम्य आहे. घुमान (पंजाब) येथे शीख बांधवांनी त्यांचे मंदिर उभारले आहे. बहोरदास, लढ्विष्णूस्वामी, केशव कलाधारी हे त्यांचे पंजाबी शिष्य होत. राजस्थानातील शीख बांधवांनीही नामदेवाची मंदिरे उभारलेली आहेत. `संत शिरोमणी' असे यथार्थ संबोधन त्यांच्याबद्दल वापरले जाते.
भगवद्भक्तांच्या व साधु-संतांच्या चरण धुळीचा स्पर्श व्हावा म्हणून पंढरपूर येथील विठ्ठल मंदिराच्या महाद्वारी "पायरीचा दगड" होण्यात त्यांनी धन्यता मानली. संत नामदेव हे आषाढ वद्य त्रयोदशी, शके १२७२ मध्ये (शनिवारी, दि. ३ जुलै, १३५० रोजी) पंढरपूर येथे पांडुरंगचरणी विलीन झाले. नक्की दिनांकाविषयी एकवाक्यता दिसून येत नाही. संत नामदेव हे कीर्तने करत करत भारतभर फिरले.
बाह्य दुवे
वर्ग:वारकरी संत वर्ग:वारकरी संप्रदायातील व्यक्ती वर्ग:मराठी संत वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १२७० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १३५० मधील मृत्यू वर्ग:मराठी कवी
इ.स.पू. ७३
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ७३ वर्ग:इ.स.पू.चे ७० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
श्रीब्रह्मानंद
श्रीब्रह्मानंद (मूळ नाव: अनंत बाळंभट्ट गाडगुळी) ( २७ फेब्रुवारी १८५९ - निर्वाण: सन १९१८)
हे श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराजांचे शिष्य होते. त्यांच्या गुरूनिष्ठेमुळे ते श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांचे 'कल्याणस्वामी' म्हणून ओळखले जात. कर्नाटकात रामनामाचा प्रसार करण्याचे महत्कार्य त्यांनी केले.
पूर्ववयात त्यांनी तर्क, साहित्य, व्याकरण व वेदांत यांचा सखोल अभ्यास केला. परंतु अभ्यास संपत आला असताना त्यांच्या हाताच्या बोटांवर कोडाचे डाग दिसू लागले व निव्वळ पुस्तकी शास्त्राध्ययनाचे वैयर्थ्य त्यांना पटले. त्यांना सद्गुरूभेटीचा ध्यास लागला. ईश्वरी संकेताने त्यांची इंदूर येथे श्रीसद्गुरूंशी भेट झाली. परंतु प्रथम भेटीत त्यांना सद्गुरूंचे श्रेष्ठत्व आकलन झाले नाही. दुसऱ्या भेटीत ते त्यांना शरण गेले. श्रीसद्गुरूंनी त्यांना अनुग्रह देऊन त्यांचे नाव 'ब्रह्मानंद' असे ठेवले. सद्गुरूंच्या आज्ञेने त्यांनी नर्मदातटाकी राममंत्राचे पुरश्चरण केले.
श्रीसद्गुरूंनी त्यांना कर्नाटकात श्रीरामनामाचा प्रसार करण्याची आज्ञा दिली. त्यानुसार त्यांनी बेलधडीला श्रीराममंदिराची स्थापना करून आपल्या कार्याला सुरुवात केली. व्यंकटापूर येथील व्यंकोबाच्या (व्यंकटेश) मंदिराचा त्यांनी जीर्णोद्धार केला. कर्नाटकात श्रीब्रह्मानंदांचे अनेक शिष्य झाले.
श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांनी सन १९१३ मध्ये देह ठेवल्यानंतर त्यांना जिणे व्यर्थ वाटू लागले. त्यांनी कागवाड (कर्नाटक) येथे सन १९१८ मध्ये देह ठेवला. तेथे त्यांचे समाधिमंदिर आहे.
वर्ग:इ.स. १८५९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९१८ मधील मृत्यू
तातर भाषा
तातर ही रशिया देशातील तातरस्तान प्रजासत्ताकाच्या दोन अधिकृत भाषांपैकी एक भाषा आहे. तातर वंशाचे लोक मुख्यतः ही भाषा वापरतात.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:तुर्की भाषासमूह वर्ग:रशियामधील भाषा वर्ग:भाषा वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
डीन कुरियाकोसे
डीन कुरियाकोसे ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
सुभाषनगर (पाटण)
सुभाषनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
अमृता सुभाष
अमृता सुभाष या चित्रपट, दूरचित्रवाणी मालिका आणि नाटक या माध्यमांत काम करणाऱ्या अभिनेत्री, लेखिका, गायिका आणि संगीतकार आहेत. अभिनेते प्रसाद ओक सोबतची त्यांची अवघाचि संसार ही झी मराठी या दूरचित्रवाणी वाहिनीवरील मालिका विशेष गाजली.
सदरलेखन
दैनिक ‘लोकसत्ता’च्या शनिवारच्या ‘चतुरंग’ या पुरवणीत अभिनेत्री अमृता सुभाष यांचे ‘एक उलट, एक सुलट’ नावाचे सदर येत असे. या स्तंभलेखनावर आधारलेल्या ‘एक उलट, एक सुलट’ या पुस्तकाचे प्रकाशन अभिनेते डॉ. श्रीराम लागू यांच्या हस्ते झाले. (१७-११-२०१४)
पुरस्कार
अमृता सुभाष यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
परसुळे
परसुळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पोलादपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
इ.स.पू. ७४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ७४ वर्ग:इ.स.पू.चे ७० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
खडकपूर्णा नदी
ही औरंगाबाद जिल्ह्यातील कन्नड तालुक्यात उगम पाऊण सिल्लोड भोकरदन जाफराबाद या तालुक्यात वाहत जाऊन पुढे विदर्भात बुलडाणा जिल्ह्यात प्रवेश करते.
वर्ग:बुलढाणा जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
संजय हजारे
हजारे, संजय हजारे, संजय वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
श्रीपाद वैद्य
श्रीपाद वैद्य हे 'पर्यावरणीय मानव विकास' या विषयाचे जनक, सर्वप्रथम व्याख्याकर्ता ऑथर, रिसर्च चँपियन व ॲडव्होकेट आहेत. ते पर्यावरणवादी, लेखक, कवी व नवनिर्मितिकारसुद्धा आहेत.
पर्यावरणीय मानव विकास या विषयाच्या व्याख्येच्या अनुशंगाने पाणी, अन्न, ऊर्जा, नवनवीन खेळ, नवनिर्मिती, इकोवरशिप, विज्ञान, साहित्य, लेखन, कला, इत्यादी सारख्या पर्यावरणीय मानव विकासात महत्त्वाच्या ठरणाऱ्या बाबींमध्ये त्यांनी केलेले विक्रम व उपाययाेजना जनतेला योग्य दिशा दाखवून जनजागृती करतात. ते या क्षेत्रातील अग्रणी रेकॉ़र्ड सेटर आहेत. 'पर्यावरणीय मानव विकास' या क्षेत्रातील त्यांच्या निःस्वार्थ योगदानासाठी त्यांना पुरस्कार मिळाले आहेत. त्यांच्या शंभराहून अधिक, विविध राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरांवरील विक्रमांनी पर्यावरणीय मानव विकासाच्या कार्यात भर पडली आहे. जगाच्या पाठीवर कोठेही पर्यावरणीय मानव विकास साधू इच्छिणारा निःस्वार्थ स्वयंसेवक हा कोणत्याही बाह्य मदतीची अपेक्षा न ठेवता स्वतःच सततचे प्रयत्न करत राहू शकतो, याचे उदाहरण दाखवायचे झाल्यास त्यांचे कार्य आहे. ते बोलके व प्रेरणादायी असे आहे. . मानवी जीवनाला सुखी, समृद्ध व सक्षम करणारी पर्यावरणीय मानव विकासाची नवी दिशा त्यांनी दाखविली. १९९३ पासून आजतागायत ते निरपेक्षपणे पर्यावरणीय मानव विकासासाठी प्रचार, प्रसार व संशोधनातून सातत्यपूर्ण योगदान देत आले असून त्यांनी या संबंधित ज्ञान 'सा विद्या या विमुक्तये' (The knowledge is that which liberates) या उक्तीनुसार सर्वांसाठी मुक्त करून विविध माध्यमांद्वारे जगभरात प्रसिद्ध केलेले आहे.
सुरुवातीचे जीवन
श्रीपाद वैद्य यांचा जन्म ५ मे, १९६९ रोजी नागपूर येथे मध्यमवर्गीय मराठी कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील कृष्णराव व आई शारदा यांचे आराध्य हे श्रीदेव दत्त असल्याने त्यांचे नाव श्रीपाद असे ठेवण्यात आले. त्यांच्या वडिलांनी भारतीय सैन्यादलात काम करीत असताना चीनच्या व पाकिस्तानच्या विरुद्ध झालेल्या १९६५ सहित एकूण तीन युद्धांत सक्रिय सहभाग नोंदविला होता. नागपूर महानगरपालिकेतर्फे आयोजित नागपूर महोत्सव २०१६ तील माजी सैनिकांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करणाऱ्या कार्यक्रमात कृष्णराव वैद्य यांचा मरणोपरान्त सत्कार मुलगा या नात्याने श्रीपाद यांनी स्वीकारला.
पर्यावरणीय मानव विकास
नैसर्गिक संसाधनांचे पर्यावरणीय मानव विकासात अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. 'पर्यावरणीय मानव विकास' या विषयाची व्याख्या इंग्रजीमध्ये अशी आहे : The systematic process of using knowledge and eco-innovations for satisfying fundamental human needs along with creation of enriched environment, peace, competence and more opportunities to spread happiness and bring about well-being of ordinary people. पर्यावरणीय मानव विकास ही एक नीटनेटकी अशी धोरणात्मक योजनाप्रणाली आहे जिचा उद्देश उपलब्ध ज्ञानाच्या आधारे सृजनात्मक अशा निसर्गमित्र नवनिर्मितींचा उपयोग मानवाच्या मूलभूत गरजा भागविण्यासाठी तसेच समृद्ध पर्यावरण, शांती, सक्षमता व अधिकच्या सुसंधी घडविताना सर्वसामांन्यांचे कल्याण साधून त्यांना सुखी करणे हा आहे.
शाश्वत विकास विषयक
'शाश्वत विकास मित्र विक्रम' ही संकल्पना त्यांनी सुरू करून प्रत्यक्षात आणली ज्यासाठी त्यांची इंग्लंड येथील सुपरह्युमन हॉल ऑफ फेममध्ये नोंद झाली.
नवनवीन खेळ
श्रीपाद वैद्य यांनी विविध नवीन खेळांची रचना केली आहे. देश-विदेशात तसेच नवीन खेळांच्या विश्वकोशात या खेळांची नाेंद घेतली गेली आहे.
विक्रम प्राप्त स्पोर्टिंग चॅलेंजेस
स्पोर्टिंग चॅलेंजेसद्वारे आव्हानात्मक वृत्ती संरचनात्मकतेच्या वाटेवर येण्यास मदत होऊन समाजात शांतीचा मार्ग प्रशस्त होतो. या दृष्टीने महागड्या खेळांपासून वंचित राहिलेले, घरच्या घरी सहज उपलब्ध साधनांद्वारे खेळून जागतिक पातळीवरही आपले काैशल्य दाखवू शकतील अशा विविध स्पोर्टिंग चॅलेंजेसचे महत्त्व त्यांनी निदर्शनास आणून दिले. अनेक स्पोर्टिंग चॅलेंजेसचे ते ओरिजिनेटर आहेत. खेळभावना प्रोत्साहित करणाऱ्या त्यांच्या राष्ट्रीय व विश्वविक्रमांच्या संदर्भातील विविध चॅलेंजेस जगभरात प्रदर्शित झाली आहेत. उदाहरणादाखल :
कला विषयक
'कॉईन स्टॅकिंग आर्ट' या कलाप्रकारात त्यांनी विविध प्रयोग यशस्वी केले ज्याची नोंद विविध विक्रमस्वरूपात झाली. जगातील सर्वात वेगवान स्टॅकिंग म्हणजेच एका मिनिटात ७३ नाणी स्टॅक करण्याचा विक्रम त्यांच्या नावे आहे. त्यांनी कॉईन स्टॅक्ड उभी थ्री-डी शब्दरचना (Vertical 3D coin structure of 'HI' - LBR 2019), श्री गणेश स्वरूपाची रचना, इत्यादी सारख्या नवनिर्मितींची सुरुवात करून या कलेला प्रसारित करण्याचा प्रयत्न केला.
संदर्भ
वर्ग:पर्यावरणवादी वर्ग:मराठी लोक वर्ग:नवनिर्मितीकार वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:महाराष्ट्रातील व्यक्ती
पोखरणी (नांदेड)
पोखरणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नांदेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नांदेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
वाकीबुद्रुक
वाकीबुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ८५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:चांदवड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
रिकी पाँटिंग
रिकी थॉमस पॉंटिंग (१९ डिसेंबर, इ.स. १९७४: लॉन्सेस्टन, टास्मानिया, ऑस्ट्रेलिया - ) हा ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू आणि माजी कर्णधार आहे. उजव्या हाताने फलंदाजी करणारा हा खेळाडू स्लिप आणि फलंदाजाजवळच्या जागांमधील उत्कृष्ट क्षेत्ररक्षकही होता. ऑस्ट्रेलियाच्या घरगुती स्पर्धांमध्ये तो टास्मानियन टायगर्सकडून, बिग बॅश लीगमध्ये होबार्ट हरिकेन्सकडून खेळतो तर आय.पी.एल.मध्ये तो कोलकाता नाइट रायडर्सकडून खेळलेला आहे. भारताचा सचिन तेंडुलकर आणि वेस्ट इंडीजचा ब्रायन लारा यांच्या बरोबरीने अनेक जण त्याला आधुनिक काळातील सर्वोत्कृष्ट फलंदाज मानतात.
२९ नोव्हेंबर २०१२ रोजी त्याने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्तीची घोषणा केली. ३० नोव्हेंबर २०१२ पासून पर्थ इथे सुरू झालेला दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धचा कसोटी सामना हा पंटर या टोपणनावाने ओळखल्या जाणाऱ्या रिकी पॉंटिंगचा कारकिर्दीतील १६८ वा आणि अखेरचा सामना ठरला. या सामन्यासोबत त्याने सर्वाधिक कसोट्या खेळणारा ऑस्ट्रेलियाचा खेळाडू म्हणून स्टीव वॉच्या विक्रमाशी बरोबरी केली.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या क्रिकेट संघाचे नायक
मर्व्हिन डिलन
डिलन, मर्व्हिन डिलन, मर्व्हिन वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युएफा यूरो १९९६
युएफा यूरो १९९६ ही युएफाच्या युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद स्पर्धेची दहावी आवृत्ती होती. इंग्लंड देशाने आयोजन केलेल्या ह्या फुटबॉल स्पर्धेसाठी ४७ संघांच्या पात्रता फेरीनंतर सोळा संघांची अंतिम स्पर्धेत निवड केली गेली.
पात्र संघ
* चेकोस्लोव्हाकियाच्या विघटनानंतर.
** सोव्हिएत संघाच्या विघटनानंतर.
*** युगोस्लाव्हियाच्या विघटनानंतर.
स्पर्धेचे स्वरूप
ह्या स्पर्धेमध्ये प्रथमच आठ ऐवजी १६ संघाना दाखल केले गेले. ह्या सोळा अंतिम संघांना ४ गटांमध्ये विभागण्यात आले. साखळी लढती आटोपल्यानंतर प्रत्येक गटामधील अव्वल दोन संघ उपांत्यपूर्व फेरीसाठी पात्र ठरले.
यजमान शहरे
इंग्लंडने प्रथमच ह्या स्पर्धेचे आयोजन केले.
बाह्य दुवे
१ वर्ग:इंग्लंडमधील खेळ