cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गजलांकित प्रतिष्ठान
गजलांकित गजलउत्कर्ष पुरस्कार
सकस आणि दर्जेदार कविता व गजल लिहिण्यासोबत गजल क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानाबद्दल गजलउत्कर्ष हा पुरस्कार दिला जातो.
गजल परिसंवाद
गजलेविषयी चर्चा घडवून आणण्यासाठी गजलांकित प्रतिष्ठान ही संस्था गजल क्षेत्रातील अभ्यासकांना बोलावून परिसंवाद आयोजित करत असते.
गजल क्षेत्रातील मान्यवरांच्या मुलाखती
मराठी गजलेविषयक अधिकाधिक माहिती सर्वांपर्यंत पोहोचावी यासाठी गजलांकित प्रतिष्ठान ही संस्था गजल क्षेत्रातील मान्यवरांच्या मुलाखतींचे आयोजन करत असते.
काही महत्त्वाच्या मुलाखती
डावीकडील ठळक नाव - मान्यवर व्यक्ती : उजवीकडील नाव - मुलाखतकार
अविश्वकोशीय मजकुर
संदर्भ व बाह्यदुवे
वर्ग:मराठी साहित्यसंस्था
आनंद (चित्रपट)
आनंद हा हिंदी चित्रपटांच्या इतिहासातील एक अजरामर कलाकृति आहे.आनंद हा सुपरस्टार राजेश खन्ना यांच्या दैदीप्यमान कारकीर्दितिल एक मानाचे पान होय.राजेश खन्ना यानी साकारलेेेली आनंद ही व्यक्तिरेेेखा अतिशय लोकप्रिय झाली होती.राजेश खन्नाच्या आनंद ने अख्या भारतीयांच्या मनावर अधिराज्य केले होते.
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट आई पुरस्कार
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट आई पुरस्कार दरवर्षी झी मराठी वाहिनी तर्फे मराठी मालिकांमधील सर्वोत्तम आईला दिला जातो. हा झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. आजवर शुभांगी गोखले, ऐश्वर्या नारकर (या सुखांनो या), मेघना वैद्य (वादळवाट), सुहिता थत्ते आणि प्रार्थना बेहेरे (माझी तुझी रेशीमगाठ) यांनी हा पुरस्कार सर्वाधिक वेळा (२) जिंकला आहे.
आनंद (चित्रपट)
ह्रषिकेश मुखर्जी यांचे महान दिग्दर्शन व राजेश खन्ना यांचा उत्कृष्ट व जीवंत अभिनय यांमुळे आनंद हा चित्रपट एक अजरामर कलाकृती ठरला.
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट आई पुरस्कार
संदर्भ
आई
आनंद (चित्रपट)
सुपरस्टार राजेश खन्ना यांचे सुंदर व लोभस व्यक्तीमत्व व स्वतच्या मृत्यूची वेळ जवळ आलेली माहिती असुनहि उरलेले क्षण आनंदाने जगणारा आनंद एकमेकात इतके एकजीव झाले कि या चित्रपटाला रसिकांनी अक्षरशः डोक्यावर घेतले व हा चित्रपट खन्ना यांच्या सुपरस्टार कारकीर्दितला एक मानाचा मुकुट ठरला.
राजेश खन्ना यानी आनंदची भुमिका नुसती साकारली नाहि तर ही भूमिका स्वतः जगली होती.राजेश खन्नानी आनंदच्या तोंडचे सर्व डायलॉग आपल्या विशिष्ट संंवाद शैलीने अजरामर केले."बाबू मोशाय, ज़िंदगी बड़ी होनी चाहिए लंबी नहीं" सारखे डायलॉग आजहि प्रेक्षकांच्या मनावर कोरलेले आहेत.
आनंद व्यक्तिरेखा स्वतः ह्र्षिकेश मुखर्जी यांनी लिहिली होती.
सुपरस्टार राजेश खन्ना म्हणजे हिंदी चित्रपट सृष्टितील एक चमत्कार होता.त्यांच्या एवढे अभूतपूर्व यश,लोकप्रियता व झपाटलेला प्रेक्षक वर्ग त्यांच्या आधी व नंतर कुठल्याहि स्टारला मिळालेले नाहि लोक त्यांच्या पायाची माती कपाळाला लावायचे.व तरुणी स्वतच्या रक्ताने त्याना पत्र लिहायच्या.एवढा लोकप्रियतेचा सन्मान इतर कुठल्याहि स्टारला मिळालेला नाही.
आनंद प्रर्दशित झाला तेंव्हा खन्ना यांचे सुपरस्टारडम अत्युच्च शिखरावर होते.आनंदची व्यक्तीरेखा साकारणे एक आव्हान होते.असाध्य व्याधीमुळे मृत्यु जवळ दिसत असुनहि आपले दुख: जगापासुन लपवुन उरलेले दिवस आनंदाने जगणारा आनंद ही रेखा म्हणजे टोकाचे दुख: व टोकाचा आनंद दाखवणारी व्यक्तिरेखा होती.पण नाटकातुन चित्रपटात आलेल्या खन्ना यांच्या रक्तात अभिनय ठासुन भरलेला होता.अभिनयाचे व्याकरण त्यांना माहिती होते.त्यामुळे आनंद व्यक्तिरेखा त्यानी उत्कृष्ट रित्या साकारून चित्रपट अजरामर केला.
आनंदने दैदीप्यमान व्यावसायिक यश तर मिळवलेच व समिक्षकांची सुद्धा वाहवा मिळवली.अभिनय व दिग्दर्शना साठिचे फिल्मफेयर पुरस्कार सुद्धा मिळवले.
पार्श्वभूमी
सुरुवातीला ह्रषिकेश मुखर्जी यांनी आनंद ही व्यक्तिरेखा राज कपुर याना डोळ्या समोर ठेेेेऊन लिहिली होती.पण काहि कारणास्तव राज कपूर यांना हां चित्रपट करणे शक्य झाले ले नाही आणि ही भुमिका सुपरस्टार राजेश खन्ना यांच्या वाट्याला आली.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
काझुका शिराकावा
काझुका शिराकावा ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
नारायण नागो पाटील
नारायण नागु पाटील हे आगरी समाजातील एक सामाजिक नेते होते. त्यांनी इतर सहकाऱ्यांसोबत खोती पद्धती बंद करण्यास इंग्रज सरकारसोबत लढा दिला. खोती पद्धत रद्द करून शासनाला कूळ कायदा बनविण्यास भाग पाडणारे आगरी समाजातील नेते नारायण नागो पाटील यांच्या स्मृती भूमिपुत्र व प्रकल्पग्रस्तांना लढण्याच्या प्रेरणा देत आहेत. चरी कोपरचा ऐतिहासिक सहा वर्षांचा संप व त्यानंतर शासनाला कायदा करण्यास भाग पाडणारे नेते म्हणून त्यांची ओळख आहे.
स्वातंत्र्यपूर्व काळात कोकणामध्ये जमीन कसणाऱ्या कुळांची खोतांकडून पिळवणूक होत होती. या पिळवणुकीतून शेतकऱ्यांची सुटका करणाऱ्या नारायण नागू पाटील यांचा २९ ऑगस्ट हा जन्मदिवस. शेतकऱ्यांच्या हितासाठी जीवनभर लढणारा हा नेता. जगातील सर्वात मोठा शेतकऱ्यांचा संप या नेत्याने घडवून आणला होता. कोकणामध्ये अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात त्यांनी शेतकऱ्यांना एकत्र केले. २७ सप्टेंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये २५ गावांमधील शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित करण्यात आला. संपूर्ण मुंबई, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी, वसई भागातील आगरी, कुणबी, गवळी, कोळी, भंडारी, खारवी, भोई, कराडी, सुतार, कुंभार या शेतकरी समाजांचा त्यांना पाठिंबा होता.
पुर्वी कोकणातील सर्वच गावांमध्ये खोती-वतनदारी पद्धत होती. स्वातंत्र्यपूर्व काळात कोकणामध्ये जमीन कसणाऱ्या कुळांची खोतांकडून पिळवणूक होत होती. खोत हे प्रामुख्याने मराठा, ब्राह्मण आणि मुसलमान समाजातील असत. खोत ब्रिटिश सरकारचे नोकर होते. कोकणातील अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात नारायण नागो पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली २७ ऑक्टोंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित केला.
कोकणामध्ये अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात त्यांनी शेतकऱ्यांना एकत्र केले. २७ सप्टेंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये २५ गावांमधील शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित करण्यात आला. या मेळाव्यात याच लढ्यात शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन केले. शेतकऱ्यांना उत्पन्नातील योग्य वाटा मिळत नसल्यामुळे त्यांनी संपावर जावे असे क्रांतिकारी निर्णय घेण्यात आले. ज्यांचे आयुष्य शेतीवर अवलंबून आहे त्यांनी शेती करणेच बंद केले. खोतांना वाटले किती दिवस आंदोलन सुरू राहील. खायला अन्न मिळेना की संप मागे घेतला जाईल. परंतु शेतकरी निर्णयावर ठाम राहिले. शहरात जाऊन मिळेल ते काम केले. महिलांनी भांडी - धुण्याचे काम केले. या आंदोलनाची दखल घेऊन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी चरीला जाऊन आंदोलकांची भेट घेतली. जुलूम बंद पाडण्यासाठी कायदा करण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले व त्यांनी कूळ कायदा करण्यास शासनास भाग पाडले. अखेर १९३९ मध्ये हा संप मागे घेण्यात आला.
चरी कोपरच्या सभेत शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन करण्यात आले. २५ गावातील शेतकऱ्यांनी शेती न कसण्याचा निर्णय घेतला. तब्बल सहा वर्ष हा संप सुरू होता. अनेकांची उपासमार झाली. काहींनी एक वेळ जेवण करून दिवस काढले परंतु सरकारच्या दबावाला बळी पडले नाहीत. अखेर तत्कालीन इंग्रज राजवटीतील सरकारला संपाची दखल घ्यावी लागली. शेतकऱ्यांच्या मागण्या मान्य झाल्यानंतर सहा वर्षांनी १९३९ मध्ये हा संप मिटला. या संपामुळे राज्यात कूळ कायदा तयार करण्यात आला होता. कूळ कायद्याने अन्यायकारक खोती पद्धत संपवली.
डमरु
डमरु हे एक चर्मवाद्य. हे शिवाचे वाद्य आहे.
डमरु हे वाद्य, हिंदू आणि तिबेटी बौद्ध धर्मात वापरले जाते. हिंदू धर्मात, डमरूला शिव देवीचे साधन म्हणून ओळखले जाते आणि असे म्हटले जाते की संपूर्ण विश्वाद्वारे निर्मित आणि नियंत्रित केलेल्या आध्यात्मिक ध्वनी उत्पन्न करण्यासाठी भगवान शिवाने तयार केले आहे. तिबेटी बौद्ध धर्मात, डमरूचा तांत्रिक पद्धतींमध्ये वाद्य म्हणून उपयॊगात आहे.
वर्णन
डमरु हे लाकडाचे असते. धातूच्या दोन्ही बाजूंनी चमचा ड्रम असतो. रेझोनेटर पितळी असतो. डमरूची उंची ६ इंच आणि वजन २५०-३३० ग्रॅम असते. डमरूच्या सभोवताली असलेल्या लेदर कॉर्ड टोकापर्यंत सरकवता येतात.
हिंदू धर्मात
भारतीय उपमहाद्वीपमध्ये डमरू अतिशय सामान्य आहे. डमरूला पॉवर ड्रम म्हणून ओळखले जाते आणि जेव्हा ते खेळले जाते तेव्हा ते आत्मिक ऊर्जा निर्माण करते असे मानले जाते. हे हिंदू देवता शिवाशी संबंधित आहे. असे मानले जाते की संस्कृत भाषा|संस्कृत भाषेतील मुळाक्षरे महेश्वराने वाजवलेल्या डमरूच्या आवाजातून बाहेर पडली. डमरूचा वापर त्याच्या लहान पोर्टेबल आकारामुळे सर्व पट्ट्यांमधील संगीतकारांद्वारे केला जातो. कोशांबीचे डमरू-नाणे मौर्य राजवटीच्या कालखंडातल्या कोसांबी (आधुनिक अलाहाबाद जिल्हा) येथील आदिवासी समाजाचे नाणे दिमारू हे ड्रमसारखे दिसते. अनेक राष्ट्रीय संग्रहामध्ये ही नाणी आहेत.
तिबेटी बौद्ध धर्मात
तिबेटी बौद्ध परंपरेत, डमरू पवित्र साधनांच्या संग्रहाचा भाग आहे. आणि वाद्य प्राचीन भारतीय तांत्रिक पद्धतींमधून स्वीकारले गेले आहे. ते ८ व्या ते १२ व्या शतकापर्यंत हिमालयापर्यंत पोहचले, तरीही तिबेट मध्ये वज्रयान प्रथा म्हणून उपयोगात असते.
खोपडी डमरू
खोपडी डमरू हे नर व मादी खोपडीपासून किंवा कॅल्व्हारियमपासून बनविले जाते.
१९६० च्या तिबेटी डायस्पोरानंतर, त्यांनी निरंतर गुणवत्ता घटल्याने भारतात आणि नेपाळमध्ये खोपडी डमरू तयार केली. भारतात यापुढे स्रोत नाही आणि बेकायदेशीर प्रथांद्वारे मानवी अस्थी घेण्यामुळे नेपाळमधून त्यांची निर्मिती आणि निर्यात प्रतिबंधित आहे. आजही कधीकधी पेंट केलेली स्किन्स सापडतात.
चौद डमरू
चौद डमरू (किंवा चोदा) डमरूचा एक विशेष प्रकार आहे. हे सामान्यतः मोठे असते, आणि त्याच्या लहान समकक्षापेक्षा जास्त गोल आकार असतो. चोड डमरू चाडच्या तांत्रिक पद्धतीमध्ये वापरला जातो.
राणी
राजाच्या पत्नीस राणी म्हणतात. वर्ग:प्राचीन भारतातील राज्यव्यवस्था
इ.स. १९६३
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९६३ वर्ग:इ.स.च्या १९६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सियाका तियेने
सियाका तियेने (२२ फेब्रुवारी, १९८२ - ) हा 🇨🇮 côte d'ivoireकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे. हा मुख्यत्वे डाव्या बचावफळीतून खेळत असे.
वर्ग:कोट दि आईव्होरचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजुपेठ
राजुपेठ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
दोडकी (वाशिम)
दोडकी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वाशिम तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
नाओमी तानी
नाओमी तानी ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भूतान राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
भूतान फुटबॉल संघ (फिफा संकेत: BHU) हा दक्षिण आशियामधील भूतान देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला भूतान सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये १६३ व्या स्थानावर आहे. भूतानने आजवर एकाही फिफा विश्वचषक अथवा ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धांमध्ये खेळला पात्रता मिळवली नाही.
बाह्य दुवे
फुटबॉल संघ वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
रेश्मा और शेरा
रेशमा और शेरा हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
राष्ट्रभक्ती साहित्य संमेलन
महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ आणि कर्नाळा चॅरिटेबल ट्रस्ट यांच्या संयुक्त विद्यमाने पहिले राज्यस्तरीय राष्ट्रभक्ती साहित्य संमेलन पुणे शहरात २५ नोव्हेंबर २०१८ रोजी झाले. संमेलनाध्यक्ष भारतीय वन सेवेतील उच्चाधिकारी व पुणे विभागाचे वनसंरक्षक रंगनाथ नाईकडे होते.
संमेलनाचे उद्घाटन ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ डाॅ. विजय भटकर यांनी केले. या संमेलनात ‘ओळखा कोण?’, ‘कर्मवीर भाऊराव पाटील’, ‘गाऊ शौर्यगाथा’, ‘धाडसी गिरिजा’, ‘निरोगी आरोग्याची गुरुकिल्ली, शाकाहार’, ‘माझी लाडकी भारतमाता (कीर्तन)’, ‘वन्यप्राण्यांच्या जगातील गंमती जमती’, ‘विज्ञानाचे नाव चांगदेव पासष्टी’, ‘सलाम मृत्युंजयांना' भाग एक-दोन-तीन, ‘स्मरणिका’ या बारा पुस्तकांचे प्रकाशन झाले.
पहा : साहित्य संमेलने
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
लक्ष्मीनगर (इगतपुरी)
लक्ष्मीनगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इगतपुरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
शेकरा (कादंबरी)
पुस्तकाबद्दल
रणजित देसाई यांची अखेरची अभिव्यक्ती म्हणजे सुजाण वाचकास अंतर्मुख करणारी एक विलक्षण लघु कादंबरी म्हणजे शेकरा असे म्हणावे लागेल.
वर्ग:रणजित देसाई यांचे साहित्य वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
पाथर्डी
पाथर्डी शहर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर जिल्ह्याच्या पाथर्डी तालुक्याचे मुख्यालय आहे. ह्या शहरातून राष्ट्रीय महामार्ग २२२ जातो. पाथर्डी शहरालगत अनेक प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र आहेत, ज्यामध्ये कानिफनाथ देवस्थान, मोहटादेवी, भगवानगड, संत सेवालाल महाराज देवस्थान, हरिहरेश्वर मंदिर ई प्रमुख देवस्थाने आहेत. या तालुक्यात मोठ्या संख्येने मराठा वंजारी, लमाण (बंजारा), तसेच मुस्लिम लोकसंख्या अढळून येते.
भूगोल
पाथर्डी शहर १९.१७ उत्तर व ७५.१८ पूर्व अक्षांश-रेखांशांवर असून समुद्रसपाटीपासून ५३३ मीटर उंचीवर आहे.
लोकसंख्या
२००१ च्या जनगणनेनुसार पाथर्डी शहराची लोकसंख्या २२,८२७ आहे. त्यांमधे ५२% पुरुष तर ४८% स्रियांचा समावेश आहे साक्षरता ७२% आहे
पाथर्डी तालुक्यात पार्थ रडला म्हणून पाथर्डी असे नाव ठेवण्यात आले अशी आख्यायिका आहे. पाथर्डी हे समृद्ध असे ठिकाण आहे पाथर्डी तालुक्यात श्रीक्षेत्र भगवानगड मोहटादेवी मंदिर आहे व श्री कानिफनाथ महाराज यांचे भव्य मंदिर आहे
संदर्भ
वर्ग:अहमदनगर जिल्हा * वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे
परवाना राजवट
परवाना राजवट म्हणजे ज्या राजवटीत कुठलेही काम करण्यासाठी परवान्याची गरज असणे.
मोरया गोसावी
श्रीमन् महासाधू श्री मोरया गोसावी महाराज हे १४व्या शतकातील गाणपत्य संप्रदायातील संत होते. ते मोठे गणेशभक्त होते. त्यांचा जन्म पुण्याजवळील मोरगाव येथे झाला. त्यांनी मोरगाव येथे मयुरेश्वराची आराधना केली. अष्टविनायक यात्रेची सुरुवात करण्याचे श्रेय पण त्यांनाच देण्यात येते. कर्नाटकातल्या बिदर जिल्ह्यात शाली नावाचे गाव होते. त्या गावी श्रीवामनभट्ट शाळिग्राम आणि त्यांची पत्‍नी पार्वतीबाई नांदत होते. देशस्थ ऋग्वेदी, हरितस गोत्राचे वैदिक असलेले, श्रीवामनभट्ट व त्यांच्या पत्नी सौ.पार्वतीबाई ह्या पतिव्रता व ईश्वरनिष्ठ होत्या. परंतु एक दुःख त्यांच्या मनाला जाळत होते, त्यांना पुत्र संतान नव्हते. पुत्रप्राप्तीच्या मार्गात काही अडथळा असल्यास तो दूर करण्यासाठी त्यांनी तीर्थयात्रा करण्याचे ठरवले. पत्‍नी बरोबर तीर्थयात्रा करत ते इ.स.१३२४ मध्ये मोरगावला आले. मोरगावला ‘भूस्वानंद’ म्हणतात. श्री वामनभट्ट यांनी ठरवले की पुत्र प्राप्ती साठी संकल्प करून अनुष्ठान करायचे, व तपश्चर्या करून श्रीमयूरेश्वराला प्रसन्न करून घ्यायचे. असा  संकल्प करून त्यांनी अनुष्ठानास प्रारंभ केला. अश्याप्रकारे त्यांनी ४ तप {४८ वर्ष} अनुष्ठान केले. एकेदिवशी पहाटे साक्षात तेजोनिधी मयूरेश्वर त्यांच्या समोर प्रकट झाले व म्हणाले “वामना तुझ्या भक्तीने मी प्रसन्न झालो आहे तुझ्या नशिबी जरी पुत्र नसला, तरी मी पुत्र रूपाने तुझ्या पोटी अवतार घेईन व जगाचा उद्धार करेन”. वामनभटांची तपश्चर्या फळाला आली. भक्तीच्या वेलीला साक्षात्कारचे फूल उमलले. प्रत्यक्ष मयूरेश्वर पुत्र रूपाने आपल्या घरात नांदणार या परते भाग्य कुठले? थोड्याच दिवसात पार्वतीबाई गर्भवती झाल्या व नवमासपूर्ण होताच श्री शालिवाहन शके १२९७ सन.१३७५, विधातरू नाम संवत्सर, माघ शुद्ध चतुर्थी, शुक्रवारी रेवती नक्षत्र, द्वितीय चरण माध्यान काळी पार्वतीबाई प्रसूत झाल्या. मयूरेश्वर रूपाने मुलाची प्राप्ती झाली, मुलाचे नाव ‘मोरेश्वर’ असे ठेवले सर्वजण प्रेमाने त्याला ‘मोरया’ म्हणत. वयाच्या ८ व्या वर्षी मोरयांची मुंज झाली. मोरया रोज त्रिकाल संध्या, गायत्री जप, सूर्योपासना, अग्निउपासना आणि अनुष्ठान करण्यात मग्न होऊ लागले. त्यांनी अष्टविनायक यात्रा करण्याचे ठरविले. अष्टविनायकातील प्रत्येक क्षेत्री ते अनुष्ठान करीत व त्या गणपतीचे तेज आपल्या हृदयात साठवून ठेवत व पुढे जात. या मागे भविष्यातील एक संकेत होता. गणेशभक्तांना अष्टविनायकांचे दर्शन एकाच ठिकाणी घडावे हा हेतु होता. स्वतः मोरया गोसावी गणपतीचे अवतार होते व पुढील सात पिढ्यांमध्ये गणेशाचे अंशरूपाने अस्तित्व होते. अष्टविनायक यात्रा पूर्ण होताच श्री मोरयाना श्री सदगुरू नयन भारती गोसावी यांचे रूपाने सद्गुरू प्राप्ती झाली. व त्यांना श्री नयन भारती गोसावी यांनी कफनी, रुद्राक्षाची माळ, कमंडलू दिले व मंत्रउपदेश देत श्री मोरयांना नाथपंथ संप्रदायाची दीक्षा दिली. मोरया गोसावी बनले. ’गो’ म्हणजे इंद्रिये, त्यांच्या स्वाधीन झाली. शमदम संपन्न गोसावी अष्टमहासिद्धी प्राप्त करून मोरगावला आले. त्यांच्या सिद्धी गोरगरिबांच्या, दीन दुबळ्यांच्या संकट निवारणासाठी राबू लागल्या. ’बहुत जनासि आधारू’ झालेल्या त्यांच्या पायाशी येऊन लोक कृतकृत्य हो‍ऊ लागले. त्यामुळे लोक त्यांना ‘गोसावी’ संबोधू लागले.
मोरया गोसावींचा सगळीकडे मोठा बोलबाला झाला. पण यात जनाची उपाधि वाढली. ध्यानधारणेला वेळ मिळेना. एक दिवस अचानक मोरगाव सोडून मोरया गोसावी चिंचवड जवळच्या किवजाईच्या जंगलात आले. त्याचवेळी श्री मयूरेश्वराने दृष्टांत दिला की, “तू आता पवना नदीच्या तिरावर असलेल्या चिंचवड गावी जाऊन रहा आणि दर महिन्याच्या विनायकी चतुर्थीस मोरगाव वारीस येत जा”. नंतर त्यांनी ताथवडे येथील केजूबाई मंदिर येते वास्तव्य केले. एकांतात ध्यानधारणा करू लागले. पण नियती काही वेगळीच होती. चिंचवडकरांनी त्यांना गावात आणले. आजचा वाडा आहे त्या ठिकाणी त्यांना झोपडी बांधून दिली. त्यात राहून मोरया गोसावी सेवा करू लागले.प्रत्येक महिन्याच्या प्रतिपदेला ते चिंचवड सोडत व मजल दर मजल करत मोरगावला जात. चतुर्थीला मोरयाची पूजा करत. पंचमीला पारणे करून चिंचवडला परत येत. मयूरेश्वराच्या आज्ञे प्रमाणे श्री मोरया गोसावी महाराज चिंचवड ते मोरगाव वारी करू लागले. श्री मयूरेश्वराच्या आज्ञे प्रमाणे श्री मोरयांनी गृहस्थाश्रमाचा स्वीकार केला व वयाच्या ९६ व्या वर्षी विवाहबद्ध झाले. त्यांच्या पत्नीचे नाव उमा असे ठेवण्यात आले. पुढे श्री थेउरच्या चिंतामणीने आशीर्वाद दिल्या प्रमाणे श्री मोरयांच्या १०४ व्या वर्षी श्री.मोरया व उमा मातांच्या पोटी श्री चिंतीमणीने जन्म घेतला. श्रीमन महासाधू श्रीमोरया गोसावी महाराज वयाच्या ११७ व्या वर्षा पर्यंत मयूरेश्वराची आराधना करत न चुकता मोरगावची वारी करत होते.
पण वयोवृद्ध झाले कारणाने एकदा त्यांना वारीला जाताना मोरगावास पोहोचायला उशीर झाला. मंदिराचे दार पूजाऱ्यांनी बंद केले होते. श्री मोरया तिथेच आसलेल्याला तरटीच्या झाडा खाली बसून व्याकूळ होऊन मयूरेश्वरचा धावा करू लागले, त्यांच्या डोळ्यातून अश्रु वाहू लागले. “तुझीये भेटीची बहू आस रे मोरया, देखीता बहुत झाले दिवस रे मोरया” हा धावा मयूरेश्वरानी ऐकला व पालनहार श्री मयूरेश्वर मोरयांच्या समोर प्रकट झाले व मोरयांना म्हणाले, “अरे मोरया कशासाठी एवढा अट्टहास करतोस, आपल्यातले द्वैतअद्वैत संपले आहे. आपल्या दोघांमध्ये कोणताच भेद उरला नाही. तू आणि मी एकच आहोत”, असे म्हणून श्री मयूरेश्वराने त्यांना सांगितले, “तू आता वृद्ध झालास, तुला आता मोरगावास येण्याची गरज नाही, मीच तुझ्या बरोबर चिंचवडला येतो”. दुसऱ्या दिवशी कऱ्हा नदीत सूर्याला दुसरे अर्घ्य देत आसताना तांदळा रूपी श्री मंगलमूर्ती हातात प्रकट झाले, आणि त्याचवेळी आकाशवाणी झाली, “हे मोरया, मी तुझ्या भक्तीने प्रसन्न झालो आहे. मी तुला वरदान देतो की भविष्यात माझ्या नावापुढे लोक तुझे नाव घेऊन जयघोष करतील”  आणि तेव्हा पासून, “मंगलमूर्ती मोरया” हा जयघोष प्रचलित झाला.
हळूहळू चिंचवडचा पसारा वाढला. अन्नदानाला मोरया महाराज फार महत्व देत. अन्नसत्र, यात्रा-उत्सव, पूजा-अर्चा यामुळे चिंचवड सदाच गजबजू लागले. श्री मोरया गोसावी महाराज यांना जनसंपर्कामुळे साधनेत व्यत्यय येत होता. त्यांनी मयूरेश्वरा कडे संजीवन समाधी घेण्याची इच्छा व्यक्त केली. श्री मयूरेश्वराने त्यांना परवानगी दिली. त्यांच्या आज्ञेनुसार  सन १५६१ मार्गशीर्ष वद्य षष्ठी रोजी चिंचवडला पवनेच्या काठी त्यांनी संजीवन समाधी घेतली. त्यावेळी श्री महाराजांचे वय १८६ वर्ष इतके होते. पवनेचा काठ पवित्र झाला. दर्शनासाठी भक्‍तांची पावले चिंचवड कडे वळू लागली.
श्री मोरयाना चिंतामणी नावाचा मुलगा होता,तो गणेशावतार होता. संपूर्ण महाराष्ट्रात श्री मोरया गोसावी महाराज व श्री महाराज ज्ञानेश्वर माऊली यांची संजीवन समाधी दक्षिणवाहिनी नदीपाशी आहे.श्री मोरयांनी संजीवन समाधी घेतल्या नंतर त्यांचे चिरंजीव श्री चिंतामणी महाराज देव यांनी समाधीवर श्रीगणेशाची स्थापना करून मंदिराची उभारणी केली. प्रमाणे संजीवन समाधी आणि हे मंदीर गणेशभक्तांचे प्रमुख आकर्षण आहे.
अब्दुल कादेर कैता
अब्दुल कादेर कैता (जन्म ६ ऑगस्ट १९८१) हा आयव्होरियन व्यावसायिक फुटबॉलपटू आहे जो विंगर म्हणून खेळतो. २००० ते २०१२ पर्यंत कैता ने आयव्हरी कोस्ट राष्ट्रीय फुटबॉल संघाचे प्रतिनिधित्व केले.
टुअरे बंधूं, कालोऊ बंधू आणि कोने बंधूप्रमाणे, कैता एक फुटबॉलिंग कुटुंबाचाही एक भाग आहे. त्याला फडेल कैता नावाचे एक ज्येष्ठ बंधू आहेत, जे पूर्वीचे आयव्होरियन आंतरराष्ट्रीयचे खेळाडू आहेत.
वर्ग:कोट दि आईव्होरचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जळगाव जंक्शन रेल्वे स्थानक
जळगाव रेल्वे स्थानक हे उत्तर महाराष्ट्राच्या जळगाव शहरामधील रेल्वे स्थानक आहे. मुंबईहून कोलकाता तसेच दिल्ली, अलाहाबाद, लखनौ इत्यादी प्रमुख शहरांकडे जाणाऱ्या सर्व गाड्या जळगावमार्गे जातात.
रोज थांबा असणाऱ्या गाड्या
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके रे
सोमनाथ वडनेरे
सोमनाथ वडनेरे - हे जलगाँव येथील उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठात जनसंवाद आणि पत्रकारिता विभागात अंशदाई अधिव्याख्याता म्हनून कार्यरत आहेत. ते एनीमेशन आणि टीवी चैनल्स वर संशोधन करित आहेत. या विषयावर अनेक लेख प्रसिध असून पुस्तक प्रकाशनाच्या मार्गावर आहेत. साइबर क्राईम वर त्यांचे संशोधनाची निवड अमरावती येथील रिसर्च स्पर्धेत होवून डेल्ही येथे त्यचे प्रेजेंटेशन झाले होते. या विषयावर अंतर्विद्यापीठ, राज्य पातली, विभागीय पातालिवर बक्षिसे प्राप्त केले आहेत
इंद्रजित गुप्ता
इंद्रजित गुप्ता (बंगाली: ইন্দ্রজিৎ গুপ্ত) (मार्च १६, इ.स. १९१९ - फेब्रुवारी २०, इ.स. २००१) हे बंगाली, भारतीय साम्यवादी नेते होते. देवेगौडा आणि गुजराल यांच्या पंतप्रधानपदावरील कारकिर्दीत ते केंद्रीय मंत्रिमंडळात गृहमंत्री होते.
जीवन
दिल्लीतील सेंट स्टिफन्स कॉलेज आणि लंडनमधील किंग्ज कॉलेज यासारख्या नामांकित शिक्षणसंस्थांमधून त्यांनी शिक्षण घेतले. त्यानंतर त्यांनी केंब्रिज विद्यापीठातून पदवी प्राप्त केली.
राजकीय कारकीर्द
ते इ.स. १९६० मध्ये सर्वप्रथम पश्चिम बंगाल राज्यातील नैऋत्य कलकत्ता लोकसभा मतदारसंघातून पोटनिवडणुकीत लोकसभेवर निवडून गेले.त्या मतदारसंघाचे त्यांनी इ.स. १९६७ पर्यंत प्रतिनिधित्व केले. त्यानंतर ते १९६७ आणि इ.स. १९७१ सालांतील लोकसभा निवडणुकींत पश्चिम बंगाल राज्यातील अलीपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. इ.स. १९७७ सालातील लोकसभा निवडणुकीत त्यांचा पराभव झाला. इ.स. १९८० आणि इ.स. १९८४ सालांतील लोकसभा निवडणुकींमध्ये ते पश्चिम बंगाल राज्यातील बासीरहाट लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यानंतरच्या इ.स. १९८९, इ.स. १९९१, इ.स. १९९६, इ.स. १९९८ आणि इ.स. १९९९ सालांतल्या लोकसभा निवडणुकींमध्ये ते पश्चिम बंगाल राज्यातील मिदनापूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. ते १०व्या, ११व्या, १२व्या आणि १३व्या लोकसभांमध्ये सर्वांत ज्येष्ठ सदस्य होते. त्यामुळे लोकसभेची स्थापना झाल्यावर इतर सदस्यांना शपथ द्यायला त्यांची हंगामी अध्यक्ष म्हणून निवड झाली.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष वर्ग:भारतीय गृहमंत्री वर्ग:बंगाली राजकारणी वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:नैऋत्य कलकत्त्याचे खासदार वर्ग:अलीपूरचे खासदार वर्ग:बासीरहाटचे खासदार वर्ग:मिदनापूरचे खासदार वर्ग:सेंट स्टिफन्स कॉलेजचे माजी विद्यार्थी वर्ग:किंग्ज कॉलेजचे माजी विद्यार्थी वर्ग:केंब्रिज विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय नास्तिक
भुलेश्वर मंदिर, माळशिरस
भुलेश्वर हे पुण्याजवळील प्राचीन मंदिर असलेले ऐतिहासिक ठिकाण आहे. हे ठिकाण महादेवाच्या पांडवकालीन मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे. मूलतः हे ठिकाण "मंगलगड" असे होते. तेराव्या शतकात देवगिरीकर यादवांच्या कारकिर्दीत महाराष्ट्रात अनेक हेमाडपंती मंदिरे निर्माण करण्यात आली. याच शतकाच्या मध्यास भुलेश्वर मंदिराचे बांधकाम झाले असावे. सिंहगडावरून निघालेल्या सह्याद्रीच्या रांगेत माळशिरस गावाच्या उत्तरेस व यवतच्या नैऋत्येस ७०० फूट उंचीवर मध्यास भुलेश्वर मंदिर आहे. मंदिराच्या भिंतीवरील शिल्पात कोरीवकाम व मूर्तिकाम अद्वितीय आहे. लढाईच्या काळात बऱ्याच मूर्तींची तोडफ़ोड करण्यात आली. या मंदिरात स्त्री रूपातील गणपतीची मूर्ती आहे. गाभा‍ऱ्यात शिवलिंग आहे. मात्र फ़क्त पूजेसाठीच ते पिंडीवर ठेवण्यात येते. मंदिराच्या आत छायाचित्रणास बंदी आहे. महाशिवरात्रीला येथे गर्दी होते.पुरंदर तालुक्यातील माळशिरस गावातून श्रावण महिन्यात येथे भुलेश्वराची पालखी नेली जाते. दर सोमवारी यात्रा भरते. ही जुनी परंरपरा आहे.या मंदिराविषयी अनेक दंतकथा सांगितल्या जातात. परंतु पत्रकार कवी दशरथ यादव यांनी संशोधन करून यादवकालीन भुलेश्वर हे एतिहासिक संशोधनपर पु्स्तक लिहिले आहे.हे एकमेव पुस्तक असून, महिमा भुलेश्वराचा गाण्याचा अल्बमही त्यांनी काढला आहे. शहाजीराजे यांच्या सुपे परगण्यातील हे ठिकाण असून राजामाता जिजाऊ बालशिवबाला घेऊन येत असत.सुरुवातीला हा गड निजामाचा सरदार मुरारजोगदेव याच्याकड़े होता. पुणे जाळल्यावर प्रांताचा कारभार मामले दॅालत मंगळ भुलेश्रर येथून होत होता.
मंदिराची रचना
अर्धखुला मंडप, अंतराळ आणि गर्भगृह असा या मंदिराचा तलविन्यास आहे. या मंदिरासमोर नंदीमंडपही आहे. गर्भगृहाच्या बाह्यभिंतीवर पाच देवकोष्ठे तर अंतराळाच्या बाह्यभिंतीवर दोन देवकोष्ठे आहेत. अर्धखुल्या मंडपाच्या खालच्या थरावर सिंह आणि हत्ती तर वरच्या थरावर पुराणकथांमधील दृश्ये कोरलेली आहेत. मंदिराच्या आवाराभोवती असलेल्या भिंतीला सोळा देवकुलिका आहेत.
मंदिराची शैली
या मंदिराची वास्तुशैली दक्षिणेकडील होयसळ मंदिराप्रमाणे आयताकृती व पाकळ्यासदृश आहे. इतर हेमाडपंती मंदिरांच्या तुलनेत या मंदिरातील शिल्परचना अधिक उच्च प्रतीची आहे. पूर्वाभिमुख असलेल्या या मंदिरांच्या बाहेरील प्राकाराची रचना उत्तरेतील जैन मंदिरांच्या धर्तीवर आहे. येथील शिवमंदिरास भुलेश्वर-महादेव किंवा यवतेश्वर म्हणतात.पुरंदर तालुक्यातील माळशिरस गावाजवळील हे मंदिर यादवकाळात बांधले आहे. मंदिराची मूळ बांधणी १३व्या शतकातील असून सभोवतालची भिंत, नगारखाना व शिखरे १८व्या शतकातील मराठा शैलीतील आहेत. पूर्वी मूळ मंदिरास अतिभव्य प्राकार होता व नंदीचा मंडप स्वतंत्र होता. १८व्या शतकात झालेल्या जीर्णोद्धारानंतर हे मंदिर एकाच छताखाली आले.
मंदिराचा गाभारा
या मंदिराचे गर्भगृह खोल असून गर्भगृहासमोर उंचावर काळ्या दगडातील कोरीव काम केलेला नंदी आहे. नंदीच्या उजव्या बाजूस एक ओटा असून त्यावर कासवावर बसलेला नंदी असावा. हल्ली त्याचे फक्त डोके शिल्लक असल्यामुळे हा प्राणी निश्चित कोणता असावा हे कळत नाही. गर्भगृहातील शिवलिंगाच्या संगमरवरी बाणावर पितळी मुखवटा बसवलेला आहे. बाण काढल्यानंतर खाली आत तीन मुख्य लिंगे, तीन कोपऱ्यात उंचवट्याच्या स्वरूपात असून ती ब्रह्मा, विष्णू व महेश यांची प्रतीके आहेत. पिंडीच्या खाली असलेल्या खोलगट भागात नैसर्गिकरीत्या पाणी पाझरत असते. अन्य शिवमंदिरापेक्षा येथे अनेक वैशिष्ट्ये आढळतात. कीर्तिमुखे, उंबरठ्यांच्या मध्यभागी न काढता दोन्ही अंगास कोरलेली आहेत. गाभाऱ्याच्या गणेशपट्टीवर गणपतीचे चित्र असले तरी देवळाभोवती असणाऱ्या दक्षिणभिमुख पट्ट्यांवर गणेशाऐवजी भैरवाचे शिल्प कोरलेले आहे. ओवऱ्या व दगडात कोरलेल्या खिडक्या यांची एकाआड एक मांडणी केलेली आहे.
मंदिरातील शिल्पे
या मंदिरात मोठ्या प्रमाणात मानवी व देवतांची शिल्पे आहेत. देवळाभोवती असलेल्या ओवऱ्यांमध्ये अनेक देवतांच्या मूर्ती असून काही ओवऱ्या रिकाम्या आहेत. मुख्य सभामंडपांच्या भोवती असलेल्या अर्ध भिंतींवर युद्धप्रसंग, सिंह, हत्ती इत्यादी प्राणी व रामायण-महाभारतातील प्रसंग कोरलेले आहेत. महाभारतातील प्रसंग भारतातील इतर मंदिरांपेक्षा येथे जास्त ठसठशीत व रेखीव आहेत. द्रौपदी-स्वयंवर, शरपंजरी भीष्म, हत्तीला आकाशात फेकणारा भीम ही कथाशिल्पे अधिक जिवंत वाटतात. मातृकादेवी, गणपती, विष्णूंचे अवतार, योद्धे, पक्षी इत्यादी विविध प्रकारचे शिल्पांकन मंदिरात आढळते.
कुंभ, कमळ कीर्तिमुख, मकर, पाने-फळे, वेलबुट्ट्या ही शुभचिन्हे मंदिराच्या सुशोभनात वापरलेली आहेत. येथील दर्पणधारी स्त्रीमूर्ती शिल्पकलेचा सुंदर नमुना आहे. दक्षिण दरवाज्यावर असलेल्या भरत-शत्रुघ्नाच्या डाव्या बाजूस दोन चौघडावाले उंट दाखवलेले आहेत. दक्षिणेकडील मंदिरात उंटाचे शिल्प क्वचितच आढळते. माळव्यात प्रचलित असलेल्या भूमिज उपशैलीचा प्रभाव येथील काही शिल्पांवर ठळकरीत्या आढळतो. यादव साम्राज्याची इतिश्री झाल्यानंतर यवनांकडून महाराष्ट्रातील अनेक मंदिरांची, शिल्पांची नासधूस करण्यात आली. भुलेश्वर मंदिरातील शिल्पांचेही या काळात अतोनात नुकसान झाले. (युद्ध आणि परकीय आक्रमण) इतके असूनही या मंदिरातील शिल्लक राहिलेल्या शिल्पांमुळे येथील सौंदर्य अद्यापि टिकून आहे.
मंदिराच्या गाभाऱ्याच्या बाहेरील बाजूस वर तीन सप्तमातृकांच्या समूहात गणेशाचे स्त्रीस्वरूपातले दुर्मीळ शिल्प आहे. वेरूळच्या कैलास लेण्यात या प्रकारचे शिल्प आढळते. प्राचीन वाङ्मयात व स्कंदपुराणाच्या काशीखंडात चौसष्ट योगिनींच्या यादीत या गणेशाचा ‘वैनायकी’ असा केलेला आढळतो. देवीसहस्रनामांत या देवतेस ‘विनायकी, लंबोदरी, गणेश्वरी’ अशा विशेषणांनी संबोधले आहे. ‘शिल्परत्‍न’ या ग्रंथात वैनायकीचा उल्लेख ‘शक्तिगणपती’ असा केलेला आहे. गुप्तकाळात प्रथम सप्तमातृका शिल्पाचा उगम झाला. मध्ययुगात शक्तिपूजक संप्रदायात वैनायकी पूजनाचे महत्त्व वाढले. वैनायकी शिल्पे गजमुख, चतुर्भुज आणि गणपतीप्रमाणे आयुधे धारण केलेली आढळतात. भुलेश्वर येथील वैनायकी शिल्पे पद्मासनात बसलेली असून सालंकृत आहेत. खाली मूषक हे वाहन आहे. येथे वेरूळच्या लेण्याप्रमाणे पूर्ण शिल्पपट्टिका नसून तीन सप्तमातृकांच्या शिल्पपट्टीत वैनायकीची शिल्पे आहेत.
दौलतमंगल किल्ला आणि मंदिरांचा जीर्णोद्धार
१६३४मध्ये विजापूरचा सरदार मुरार जगदेव याने या डोंगरावर ‘दौलत मंगळ’ नावाचा किल्ला मांडला. (शिवचरित्र प्रदीप – १९२५) या किल्ल्याचा भग्न बुरूज अद्यापही देवळाकडे जाताना उजव्या बाजूस दृष्टीस पडतो. पहिले बाजीराव पेशवे व सातारचे शाहू छत्रपती यांचे गुरू ब्रह्मेंद्रस्वामी यांनी अनेक हेमाडपंथी मंदिरांचा जीर्णोद्धार केला. १७३७मध्ये स्वामींनी एक लाख रुपये खर्चून तीन कमानींचा नगारखाना, सभामंडप व तीन चुनेगच्ची शिखरे बांधली. हे बांधकाम संभाजी व व्यंकोजी नाईक या गवंड्यांनी केले. देवळाच्या बांधकामात स्वामी जातीने लक्ष पुरवित असत. दमाजी गायकवाड या सरदाराने पवारांवर मिळविलेल्या विजयाप्रीत्यर्थ जीर्णोद्धारास पंचवीस हजार रुपये दिले. वसईच्या विजयानंतर चिमाजी अप्पांनी भुलेश्वरास मुकुटाकरिता १२५ रुपये व सव्वाशे सोन्याच्या पुतळ्या अर्पण केल्याची नोंद ऐतिहासिक साधनांमध्ये आहे. ब्रह्मेंद्रस्वामींनी माळशिरस व यवतमध्ये विहिरी व तळी बांधून दिली. येथील जीर्णोद्धारामुळे हे मंदिर भूमिज -मराठा समिश्र वास्तुशैलीचे झालेले आहे.
आसपास
जेजुरी, पुरंदर । यवत भुलेश्वर
बाह्य दुवे
वर्ग:पुणे परिसरातील पर्यटन स्थळे वर्ग:पुणे जिल्हा वर्ग:हिंदू मंदिरे वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारके
लेयटे आखाताची लढाई
लेयटे आखाताची लढाई (मराठी नामभेद: लेयटे गल्फची लढाई ; इंग्लिश: Battle of Leyte Gulf, बॅटल ऑफ लेयटे गल्फ) ही दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान दोस्त राष्ट्रे आणि शाही जपानी आरमार यांच्यात फिलिपिन्सजवळील लेयटे आखातात लढली गेलेली आरमारी लढाई होती. ही लढाई दुसऱ्या महायुद्धादरम्यानची सगळ्यात मोठी आरमारी लढाई होती आणि काही हिशोबाप्रमाणे ही जगाच्या इतिहासातीलच सगळ्यात मोठी आरमारी लढाई होती.
ही लढाई चार टप्प्यांत चार ठिकाणी लढली गेली: सिबुयान समुद्राची लढाई, सुरिगाओ आखातची लढाई, समारची लढाई, केप एन्गान्योची लढाई.
यांशिवाय आसपासच्या प्रदेशात अनेक झटापटीही झाल्या.
या लढाईत जपानी वैमानिकांनी सर्वप्रथम कामिकाझे हल्ले चढवले.
केप एन्गान्योची लढाई
वर्ग:दुसरे महायुद्ध वर्ग:लढाया वर्ग:इ.स. १९४४
याया तूरे
वर्ग:कोट दि आईव्होरचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजुरवाडी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मांजरे (शहापूर)
मांजरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
स्टँडर्ड अँड पूअर्स
स्टँडर्ड अँड पूअर्स तथा एस अँड पी ही मॅकग्रॉ हिल्स या प्रकाशन संस्थेचा एक विभाग आहे. ही संस्था आर्थिक संशोधनासंबंधीचे निकाल प्रकाशित करते. याशिवाय ही संस्था इतर व्यावसायिक कंपन्यांची बाजारातील पत ठरवते.
वर्ग:अमेरिकेतील आर्थिक सेवा देणाऱ्या कंपन्या
नोरिको तत्सुमी
नोरिको तत्सुमी(जपानी:辰巳典子; १२ ऑक्टोबर, इ.स. १९४७:ओसाका, जपान - ) ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:जपानी रतिअभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अनंतपूर
अनंतपुर हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील शहर आहे.
हे शहर अनंतपुर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
जलपुनर्भरण
पावसाच्या पाण्याची साठवण (Rainwater harvesting) म्हणजे पुनर्वापरासाठी पावसाचे पाणी जमा करणे.पावसाचे पाणी घराच्या,इमारत छतावरून एका मोठ्या जमिनीखालच्या टाकीमध्ये गोळा करतात व वर्षभर पिण्यासाठी वापरतात. काही ठिकाणी साठवावयाचे पाणी खोल खड्डा (विहीर, शाफ्ट किंवा बोअरहोल), पाझर असलेल्या जलाशयांत साठवतात. पाणी जाळी किंवा इतर साधनांसह दंव किंवा धुक्यातूनही गोळा केले जाते. हे माणसासाठी अपेय असलेले पाणी गार्डन, पशुधन, सिंचन वा घरगुती वापरासाठी योग्य असते. कापणीचे पाणी, पिण्याचे पाणी हे दीर्घ मुदतीची साठवण करून वापरले जाऊ शकते.
शेती
सहा कॅरिबियन देशाच्या मिशन्सनंतर असे दिसून आले आहे नंतरच्या वापरात आणण्यासाठी पावसाचे पाणी साठवल्याने मातीच्या किंवा पाण्याच्या टंचाईमुळे काही किंवा सर्व वर्षांसाठी होणारा कापणीचा धोका कमी होण्यास मदत होते. याव्यतिरिक्त, अतिवृष्टीच्या हंगामात पुरांमुळे माती वाहून जाण्याची जोखीम कमी होण्याची शक्यता असते. लहान शेतकऱ्यांना, विशेषतः हिमाच्छादित प्रदेशात शेती करणाऱ्यांना पावसाच्या पाण्याची साठवण करण्यापासून बहुतेक फायदे होऊ शकतात. त्यांना वाहतूक कॅंप्ले (?) जाऊ शकते आणि मातीची धूप कमी होण्यास मदत होते.
घरगुती वापर
चीन,अर्जेंटिना आणि ब्राझीलमध्ये छतावरील पावसाचे पाणी साठवण्याकरता पिण्याचे पाणी, घरगुती पाणी, पशुपालकांसाठी पाणी, लहान सिंचनासाठी पाणी आणि भूजल पातळी पुन्हा भरण्याचा मार्ग वापरला जातो. चीनमधील गांसु प्रांत आणि अर्धवाह्य उत्तरपूर्व ब्राझीलमध्ये सर्वात मोठ्या छप्पर पावसाचे पाणी साठवण प्रकल्प चालू आहेत. थायलंडच्या सुमारे ४०% लोकसंख्या पावसाच्या पाण्याची साठवण करते. १९८० च्या दशकात पावसाचे पाणी साठवण्याच्या प्रक्रियेस सरकारने मोठ्या प्रमाणात प्रोत्साहन दिले. १९९० च्या दशकात संकलन टंकांसाठी सरकारी निधी संपल्या नंतर खाजगी क्षेत्रातील लोकांनी खाजगी घराण्यांनी पायउतार केले आणि खाजगी घरांना अनेक दशलक्ष टॅंक प्रदान केले, त्यापैकी बरेच आजही वापरतात. हे जगभरातील पाण्याच्या स्वयंपूर्णतेचे सर्वात मोठे उदाहरण आहे.
भूजल पुनर्भरण
आंध्र प्रदेश, भारत, भूजल तक्ता सामान्य ग्राउंड स्तरापेक्षा सुमारे ७ मीटर कमी आहे. पावसाच्या पाण्याच्या साठवणीच्या विविध पद्धतींमुळे, मान्सूनच्या हंगामात पावसाचे पाणी वापरून ४ मीटरने जमिनीवर पाणी ठेवू शकते. भूजल पुनर्भरण हे महत्त्वाचे आहे कारण पाण्याचा तुटवडा न करता पाणी तुटपुंजेच जमिनीवर पाणी जाऊ शकते.
संदर्भ
https://divyamarathi.bhaskar.com/news/EDT-rain-water-saving-and-harvesting-2277039.html
http://prahaar.in/%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%A8-%E0%A4%B5%E0%A5%89%E0%A4%9F%E0%A4%B0-%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97-%E0%A4%AE%E0%A5%8D/
https://en.wikipedia.org/wiki/Rainwater_harvesting
वर्ग:पाणी
सूरज भान
सूरज भान (ऑक्टोबर १, इ.स. १९२८- ऑगस्ट ६, इ.स. २००६) हे भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते होते. ते इ.स. १९६७, इ.स. १९७७, इ.स. १९८० आणि इ.स. १९९६च्या लोकसभा निवडणुकीत हरियाणा राज्यातील अंबाला लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. ते अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या तेरा दिवसांच्या सरकारमध्ये कृषीमंत्री होते. वाजपेयी सरकार पडल्यावर ते ११ व्या लोकसभेचे उपाध्यक्ष म्हणून निवडून गेले. त्यांचा इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकीत पराभव झाला. त्यानंतर ते एप्रिल इ.स. १९९८ ते नोव्हेंबर इ.स. २००० या काळात उत्तर प्रदेश राज्याचे आणि नोव्हेंबर २००० ते मे इ.स. २००३ या काळात हिमाचल प्रदेश राज्याचे राज्यपाल होते. त्यांनी इ.स. १९९९ मध्ये काही काळ बिहार राज्याच्या राज्यपालपदाचा अतिरिक्त कार्यभार स्विकारला.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षाचे नेते वर्ग:जनता पक्षाचे नेते वर्ग:लोकसभेचे उपाध्यक्ष वर्ग:भारतीय कृषीमंत्री वर्ग:उत्तर प्रदेशचे राज्यपाल वर्ग:हिमाचल प्रदेशचे राज्यपाल वर्ग:बिहारचे राज्यपाल वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:अंबालाचे खासदार वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू
आदिलाबाद
आदिलाबाद (Adilabad) हे भारताच्या तेलंगणा राज्याच्या आदिलाबाद जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. आदिलाबाद शहर तेलंगणाच्या उत्तर भागात महाराष्ट्राच्या सीमेजवळ वसले आहे. तेलुगू ही आदिलाबादची मूळ भाषा आहे. आदिलाबाद कापसाच्या समृद्ध लागवडीसाठी प्रसिद्ध आहे. त्यामुळे आदिलाबादला ‘व्हाइट गोल्ड सिटी’ असेही संबोधले जाते. हे राज्याची राजधानी हैदराबाद च्या उत्तरेस सुमारे ३०४ किलोमीटर (१८९ मैल), निजामाबाद पासून १५० किलोमीटर (९३ मैल) आणि नागपूर पासून १९६ किलोमीटर (१२२ मैल) अंतरावर आहे. आदिलाबादला "दक्षिण भारताचे प्रवेशद्वार" असेही म्हणतात.
इतिहास
विजापूरचा सुलतान युसुफ आदिल शहा ह्याचे नाव आदिलाबदला देण्यात आले आहे. १९४८ पूर्वी हा भाग हैदराबाद संस्थाना मध्ये होता त्यानंतर हे भारतामध्ये सामील झाले. आंध्र प्रदेश राज्याच्या स्थापनेपासून ते २०१४ पर्यंत म्हणजेच तेलंगणा राज्याच्या निर्मिती पर्यंत हे शहर आंध्र प्रदेश राज्यामध्ये होते. २०१६ मध्ये पूर्विच्या आदिलाबाद जिल्ह्याला आदिलाबाद, निर्मल, आसिफाबाद, मंचिर्याल या ४ जिल्ह्यांमध्ये विभागले गेले.
लोकसंख्या
२०११ च्या जनगणनेनु सार, शहराची लोकसंख्या २६,०४७ कुटुंबांसह १,१७,३८८ होती. एकूण लोकसंख्येमध्ये ५९,२३२ पुरुष आणि ५८,१५६ स्त्रिया आहेत- लिंग गुणोत्तर १,००० पुरुषांमागे ९८१ स्त्रिया. ०-६ वर्षे वयोगटातील १२,९९३ मुले आहेत, त्यापैकी ६,७२५ मुले आणि ६,२६८ मुली आहेत—हे प्रमाण १,००० प्रति ९३२ आहे. ९७,९४१ साक्षरांसह सरासरी साक्षरता दर ७८.९९ % होता. शहराची नागरी एकत्रित लोकसंख्या १,३९,३८३ आहे, त्यात दसनापूरच्‍या लोकसंख्येच्‍या आकड्यांचा समावेश आहे २२,२१६.
तेलुगू आदिलाबादमध्ये सर्वाधिक बोलली जाणारी भाषा आहे. महाराष्ट्रा च्या भौगोलिक निकटतेमुळे, मराठी देखील मोठ्या प्रमाणावर बोलली आणि समजली जाते. आदिलाबादमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या इतर भाषांमध्ये हिंदी, उर्दू आणि गोंडी यांचा समावेश होतो.
भुगोल
आदिलाबादची सरासरी उंची २६४ मीटर आहे. कुंतला धबधबा, गोदावरी, पैनगंगा इत्यादी नद्या जिल्ह्यातून वाहतात.
प्रशासन
आदिलाबाद नगरपालिका ही शहराच्या नागरी गरजांवर देखरेख करणारी नागरी संस्था आहे. १९५६ मध्ये नगरपालिकाची स्थापना करण्यात आली होती. सध्या नगरपालिकेचे कार्यक्षेत्र २०.७६ चौ.कि.मी. (६.७५ चौरस मैल) मध्ये पसरलेले असून ३६ प्रभाग आहेत.
वाहतुक
राष्ट्रीय महामार्ग ४४ आदिलाबादमधून जातो.
TSRTC (तेलंगणा राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ)चा शहरात बस डेपो आहे आणि सार्वजनिक वाहतूक सुविधा पुरवते.
दक्षिण मध्य रेल्वे च्या (SCR) नांदेड रेल्वे विभागाच्या मुदखेड-माजरी विभागात आदिलाबाद येथे रेल्वे स्थानक आहे.
हे देखाल पहा
आदिलाबाद जिल्हा
संदर्भ
वर्ग:आदिलाबाद जिल्हा वर्ग:तेलंगणामधील शहरे
प्यार की कहानी
प्यार की कहानी हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
पोर्ट स्टॅन्ली
पोर्ट स्टॅन्ली आर्जेन्टिनाजवळच्या फॉकलंड द्वीपसमूहांतील सगळ्यात मोठे शहर आणि राजधानी आहे.
वर्ग:फॉकलंड द्वीपसमूह
तामाकी कातोरी
तामाकी कातोरी ही एक रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
गाय डेमेल
वर्ग:कोट दि आईव्होरचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चित्तूर
चित्तूर हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील शहर आहे.
हे शहर चित्तूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:चित्तूर जिल्हा वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
मूडीज
मूडीज कॉर्पोरेशन तथा मूडीज ही अमेरिकन कंपनी आहे. या कंपनीच्या उपकंपन्या आर्थिक संशोधन प्रकाशित करतात. यात मूडीज इन्व्हेस्टर्स सर्व्हिस आणि मूडीज ॲनालिटिक्सचा समावेश होतो.
वर्ग:अमेरिकेतील आर्थिक सेवा देणाऱ्या कंपन्या
दुधखेड
दुधखेड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुरस्कार
'''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुरस्कार''' हा गुजरात शासनाद्वारे दिला जाणारा पुरस्कार आहे. हा पुरस्कार अशा प्रतिष्ठित व्यक्तीला दिला जातो ज्याने समाज कल्याणकारी कार्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. या पुरस्काराचे स्वरूप रु. २,००,००० / - आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय पुरस्कार वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी वर्ग:गुजरात सरकारचे पुरस्कार वर्ग:सामाजिक पुरस्कार
एडन
एडन हे यमनमधील प्रमुख शहर व बंदर आहे.
लाल समुद्रावर असलेले हे बंदर प्राचीन काळापासून अरब व्यापाऱ्यांचे महत्त्वाचे व्यापारकेन्द्र आहे.
वर्ग:यमनच्या प्रजासत्ताकमधील शहरे
अरेना पांतानाल
अरेना पांतानाल (Arena Multiuso Governador José Fragelli) हे ब्राझील देशाच्या कुयाबा शहरामध्ये बांधण्यात येत असलेले एक फुटबॉल स्टेडियम आहे. हे २०१४ फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी वापरल्या जाणाऱ्या १२ स्टेडियमपैकी एक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलमधील फुटबॉल मैदाने वर्ग:२०१४ फिफा विश्वचषक मैदाने
वाशिम तालुका
वाशिम तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
तालुक्यातील गावे
आडगाव खुर्द आडगाव न काटा आडोळी आंजणखेड अणसिंग आसोळा (वाशिम) आटकळी बाभुळगाव (वाशिम) भाटुमरा भोयाटा बितोडा तेली बोरीबुद्रुक (वाशिम) बोरखेडी (वाशिम) ब्राम्हा ब्राम्हणवाडा न आसोळा चेंडकापूर (वाशिम) चिखलीबुद्रुक चिखलीखुर्द देगाव (वाशिम) देवठाणा बुद्रुक देपुळ धानोरा बुद्रुक (वाशिम) धानोरा खुर्द (वाशिम) धारागिरी धारकाटा धिल्ली धुमका दोडकी (वाशिम) दुधखेड एकंबा (वाशिम) फालेगावथेट फुलसाकरा गणेशपूर (वाशिम) घोटा (वाशिम) गिवहा (वाशिम) गोंदेगाव (वाशिम) गोन्ही हिस्सेबोरहाळा हिस्सेचिखली हिवारारोहिला इलाखी जयपूर (वाशिम) जांभरुणधर्माजी जांभरुणजहागिर जांभरुणभिते जांभरुणमहाली जांभरुणनाउजी जांभरुणपरांदे जावळा (वाशिम) जुमदा काजलांबा काकाडत कळंबामहाली कामठवाडा (वाशिम) कानडी (वाशिम) कापसी (वाशिम) कारली (वाशिम) काटा केकातुमरा खडसिंग खंडाळा खुर्द खारोळा (वाशिम) किनखेडा कोकळगाव कोंडाळामहाली कोंडाळाझामरे कृष्णा (वाशिम) कुंभारखेड मालेगाव न भाटउमरा मासळाबुद्रुक मोहजा प्र वाशिम मोहगव्हाण डाक मोहगव्हाण दुबे नागठाणा (वाशिम) निंबाळवाडी पांचाळा पांडवउमरा पांगरखेड (वाशिम) पारडीआसरा पारडी एकबुरजी पारडी ताकमोर पिंपळगाव (वाशिम) राजगाव साकरा (वाशिम) सापळी सावाळी सावंगाजहागिर सावरगाव बारदे सावरगाव जिरे सायखेडा (वाशिम) शेळगाव (वाशिम) शेळुबुद्रुक शेळुखुर्द शिरपुटी श्रीगीरी सोंडा सोनगव्हाण सोनखस (वाशिम) सोनवाळ आळिस जानुणा सोयाटा सुकाळी (वाशिम) सुपखेळ सुराळा सुरकांडी तामासी तामसाळा तांदळी बुद्रुक तांदळी शेवई तांका तोई तोंडगाव तोरनाळा (वाशिम) उकळीपेण उमराकापसे उमराळा उमरामेड उमराशामसुद्दिन विळेगाव (वाशिम) वाघजाळी (वाशिम) वाघोळीबुद्रुक वाघोळीखुर्द वाई (वाशिम) वाळकीजहागिर वाणगी वाराजहागिर वारळा झाकळवाडी झोडगा (वाशिम)
संदर्भ
वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
जनार्दन केशव म्हात्रे
जनार्दन केशव म्हात्रे हे एक मराठी कवी, गजलकार, व गजल अभ्यासक आहेत.
प्राप्त पुरस्कार
वर्ग:मराठी गझलकार वर्ग:मराठी लेखक
एमान्युएल एबूए
वर्ग:कोट दि आईव्होरचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आयुर्वेदोक्त चिकित्सा चतुष्पाद
आयुर्वेदाची आठ अंगे आहेत. या आठ प्रकारांशी चिकित्सेचा संबंध आहे. चरक संहितेत म्हंटलं आहे, " चतुर्णां भिषगादीनां शस्तानां धतुवैकृते। प्रवृत्तिः धातुसात्म्यार्था चिकित्सा इति अभिधीयते।। " रोग आणि रोगाच्या शांती करता जो जो उपाय केला जातो त्यास चिकित्सा असे म्हणतात. या चिकित्सेनुसार, १. वैद्य / भिषक, २. औषधोपयोगी द्रव्य / औषध, ३. उपस्थाता / परिचारक आणि ४. रोगी हे चारही आपापल्याप्रशस्त गुणांनी प्रशस्त असतील तरच उचित चिकित्सा होऊ शकते. तसंही आयुर्वेदाचे प्रयोजन रोगापासून रोग्याची मुक्तता आणि स्वस्थ जे आहेत त्यांच्या स्वास्थ्याची रक्षा हेच आहे. १. वैद्य - वैद्याची ४ लक्षणे - अ. वैद्य स्वतः दक्ष असावा. ब. आचार्यांकडून शास्त्राचे ज्ञान ग्रहण केलेला असावा. क. दृष्टकार्मा असावा. चिकित्सेचे विधी अनेकदा बघितलेला असावा. ड. शरीराने आणि आचरणाने शुद्ध म्हणजे शुचि असावा. २. औषध - औषधीद्रव्याची ४ लक्षणे - अ. बहुकल्प - स्वरस, अवलेह, अशा अनेक रूपांमध्ये देता येतील अशी असावीत. ब. बहुगुणी - विविध औषधी गुणांनी संपन्न असावीत. क. गुणांच्या संपत्तीने युक्त असावीत. ड. योग्य - रोग्याच्या रोगासाठी अनुकूल असावीत. ३. परिचारक - परिचारकाची ४ लक्षणे - अ. अनुरक्त - रोग्यावर स्नेह करणारा असावा. ब. शुचि - सर्व बाबतीत स्वच्छता पाळणारा असावा. क. दक्ष - कुशल असावा. ड. बुद्धिमान - समय आणि आवश्यकतेनुसार अपेक्षित निर्णय घेऊ शकणारा असावा. ४. रोगी - रोग्याची ४ लक्षणे - अ. आढ्य - धन जन संपन्न असा असावा. ब. भिषग्वश्य - वैद्याने सांगितलेले ऐकणारा, आज्ञेनुसार औषध घेणारा आणि पथ्य पाळणारा असावा. क. ज्ञापक - आपलं सुख दुःख सांगू शकणारा, आपला त्रास वैद्याला समजावू शकणारा असावा. ड. सत्त्ववान - मानसिक सत्त्वसंपन्न, चिकित्सा काळात होणाऱ्या कष्टांना न घाबरणारा असावा. हे चिकित्सेचे ४ पाय आहेत. यास चिकित्सा चतुष्पाद असे म्हणतात. यातील एक जरी पाय कमी असला तर चिकित्सा होऊ शकत नाही. चिकित्सा सफल होण्याकरता हे ४ पाय ( चिकित्सा चतुष्पाद ) आवश्यक आहेत.
बॅबिलोन
या शहराची स्थापना इ.स.पू. १८९४मध्ये आमोरी वंशीय राजांनी केली. याचे अवशेष अर्वाचीन इराकच्या बॅबिलोन प्रांतातील अल हिल्लाह या गावाजवळील एका टेकडीखाली सापडतात.
बाह्यदुवे
वर्ग:इराकचा इतिहास वर्ग:प्राचीन शहरे
गव्हांडे
गव्हांडे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इगतपुरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
यक्ष
यक्ष (स्त्रीलिंग -यक्षी किंवा यक्षिणी) ही हिंदू पुराणांतील अप्सरा, किन्नर, गंधर्व आणि विद्याधर यांजप्रमाणे, कनिष्ठ देवता असून काही ठिकाणी यक्षांचा वनचर असाही उल्लेख होतो. धन-संपत्तीचे रक्षण करण्यासाठी यक्षांची नेमणूक होत असे. हिंदू पुराणांनुसार वैश्रवण कुबेर हा यक्षाधिपती मानला जातो. अनेक देवळांवरील यक्षांच्या प्रतिमा पाहिल्या तर, ही मंडळी ढेरपोटी आणि आखूड पायाची असावीत, असा समज होतो. यक्ष ही एक अतिमानवी योनी असावी.
कुबेराने नेमून दिलेल्या कामात चूक केल्यामुळे एक वर्षाची शिक्षा भोगणारा एक यक्ष हा कालिदासाच्या मेघदूताचा नायक आहे.
पांडवांच्या अज्ञातवासाच्या काळात त्यांना एका तळ्याचे रक्षण करणारा एक यक्ष भेटतो. त्याने विचारलेल्या अवघड प्रश्नांची उत्तरे भीम अर्जुन, नकुल, सहदेव या चौघांना येत नाहीत. केवळ धर्म (युधिष्ठिर) त्या प्रश्नांची उत्तरे देऊ शकतो. आजही सहजासहजी न सुटणाऱ्या अवघड प्रश्नाला यक्षप्रश्न म्हणतात.
पंचतंत्रातल्या एका गोष्टीत झाडावर बसलेल्या एका यक्षाला एका विणकराने स्वतःसाठी आणखी एक डोके आणि अधिकचे दोन हात मागितल्याची गोष्ट आहे.
महाभारतातल्या शिखंडी नावाच्या स्त्रीने स्थूणाकर्ण नावाच्या एका यक्षाला आपला स्त्रीपणा देऊन त्याचे पुरुष असणे थोड्या दिवसापुरते घेतले होते. हे जेव्हा यक्षराज कुबेराला समजले तेव्हा त्याने स्थूणाकर्णाला शिखंडीच्या मृत्यूपर्यंत तो स्त्रीच राहील असा शाप दिला.
पुराणातल्या एका कथेत ब्रह्मदेवाने यक्षाचे रूप घेऊन देवांचे गर्वहरण केले होते.
कुरुक्षेत्राच्या चारही बाजूंना अरंतुक, तरंतुक, मचकुक आणि रामहृद नावाचे यक्ष आहेत, असे महाभारतात सांगितले आहे.
तरंतुकारंतुकयो: यदंतरं रामहृदानांच मचकुकस्यच ।...महाभारत वनपर्व ८३.२०८; शल्यपर्व ५३.२४
रामायण-महाभारत, पुराणे आणि जैन-बौद्ध कथांत आलेल्या काही यक्षांची नावे
अरंतुक, आसारण, करतु, तरंतुक, ताक्ष्य, मचकुक, मणिभद्र (दशकुमारचरितात आलेले नाव), मानस, रथकृत, रामहृद, शतजित, श्रोतायक्ष, सत्यजित्‌, सुप्रतीक (याचे नाव कथासरित्सागरात आले आहे. कुबेराच्या शापाने याचे रूपांतर कारणभूति नावाच्या एका पिशाच्चात झाले होते), सुरूचि, स्थूणाकर्ण.
महाकवी दंडी याने लिहिलेल्या 'दशकुमारचरिता'त दिल्याप्रमाणे मणिभद्र नावाच्या यक्षाला तारावली नावाची मुलगी होती. तिच्या नवऱ्याचे नाव कामपाल.
यक्षिणी
‘उड्डामरेश्वरतन्त्र ’ हे तंत्रशास्त्रातील अत्यंत दुर्मीळ आणि गुप्त तंत्र आहे, साधक याचा उपयोग अतिशय निर्वाणीच्या क्षणी करतात. या तंत्रात यक्षिणींची संख्या ३६ असल्याचे सांगितले आहे.
८ प्रमुख यक्षिणी धरून एकूण ३६ यक्षिणींची नावे
१. अनुरागिणी, कनकावती, कपालिनी, कलाकर्णी, कामेश्वरी, घंटा, ७. चंद्री, जनरंजिका, नखकेशी, नटी, पद्मिनी, प्रमोदा, १३. भामिनी, भीषणी, मदना, मनोहरा, महाभया, महेंद्री, १९. मालिनी, मेखला, रतिप्रिया, लक्ष्मी, वटयक्षिणी, वरयक्षिणी, २५. विकला, विचित्रा, विभ्रमा, विशालाक्षी, शंखिणी, शतपत्रिका, ३१. शोभा, सुरसुंदरी, सुलोचना, स्मशाना, स्वर्णावती, हंसी (एकूण ३६),
प्राचीन जगतातील सात आश्चर्ये
वर्ग:इतिहास वर्ग:जगातील सात आश्चर्ये
महात्मा गांधी पुरस्कार (गुजरात शासन)
महात्मा गांधी पुरस्कार हा गुजरात शासनाद्वारे दिला जाणारा पुरस्कार आहे. हा पुरस्कार अशा प्रतिष्ठित संस्थेला दिला जातो जीने समाज कल्याणकारी कार्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. या पुरस्काराचे स्वरूप रु. २,००,००० / - आहे.
संदर्भ
वर्ग:पुरस्कार वर्ग:महात्मा गांधी वर्ग:गुजरात वर्ग:महात्मा गांधी यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
रामपूर (घाटंजी)
रामपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट वडील पुरस्कार
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट वडील पुरस्कार दरवर्षी झी मराठी वाहिनी तर्फे मराठी मालिकांमधील सर्वोत्तम वडिलांना दिला जातो. हा झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. आजवर अरुण नलावडे यांनी हा पुरस्कार सर्वाधिक वेळा (५) जिंकला आहे.
संदर्भ
वडील
संजोग (हिंदी चित्रपट)
संजोग हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
गोल्डमन सॅक्स
गोल्डमन सॅक्स ही जगातील सर्वांत मोठी आर्थिक सेवा देणारी कंपनी आहे. गोल्डमन सॅक्सची स्थापना १८६९ मध्ये झाली. याचे मुख्यालय अमेरिकेतील न्यू यॉर्क शहरात आहे.
वर्ग:अमेरिकेतील आर्थिक सेवा देणाऱ्या कंपन्या
अनुप श्रीधर
अनुप श्रीधर हा भारताचा थोमस कप कर्णधार आहे.
बाह्य दुवे
श्रीधर, अनूप वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म वर्ग:चित्र हवे
सोल बांबा
वर्ग:कोट दि आईव्होरचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १९६६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९६६ वर्ग:इ.स.च्या १९६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
साना
साना ही येमेन देशाची राजधानी व प्रमुख शहर आहे. साना हे जगातील सर्वात जुन्या शहरांपैकी एक आहे.
वर्ग:यमनच्या प्रजासत्ताकमधील शहरे वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
एकंबा (वाशिम)
एकंबा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वाशिम तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
ऊर्जा विकास
ज्या मूळस्थानापासून किंवा शक्तीच्या ज्या मूळ उगमापासून ऊर्जा मिळवता येते त्याला ऊर्जास्रोत म्हणतात.
वर्गीकरण
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वॉल्टर ग्रिफेन
ग्रिफेन, वॉल्टर वर्ग:पुरुष चरित्रलेख