cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पृथ्वी क्षेपणास्त्र
विकास व बरच काही
भारत शासनाने वेगवेगळी युद्ध क्षेपणास्त्रे व पृष्ठभाग ते आकाश या मालिकेतील क्षेपणास्त्रांवरील स्वावलंबनासाठी १९८३ साली "एकीकृत मार्गदर्शक क्षेपणास्त्र विकास कार्यक्रम" सुरू केला. या अंतर्गत विकसित केलेले पृथ्वी हे पहिले प्रक्षेपास्त्र आहे. भारतीय संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेने याआधी "प्रोजेक्ट डेव्हिल" अंतर्गत सोविएत रशियाच्या एसए-2 पृष्ठभाग ते आकाश या क्षेपणास्त्राची उलट अभियांत्रिकी केली होती. "पृथ्वी"ची प्रणोदन प्राद्योगिकी ही एसए-2 पासुन उत्पादित केली असल्याचे मानले जाते. या प्रक्षेपास्त्राच्या प्रारूपांमध्ये स्थायू अथवा द्रव, अथवा या दोन्ही प्रकारची इंधने वापरली जातात. युद्धभूमीवरील वापरासाठी विकसित केलेले हे प्रक्षेपास्त्र सामरिक उपयोगासाठी स्फोटक शीर्षावर अण्वस्त्रेसुद्धा वाहून नेऊ शकते.
प्रारूपे
पृथ्वी प्रक्षेपास्त्र प्रकल्पामध्ये भारतीय सेना, नौसेना व वायु सेना या तिन्ही दलांसाठी असलेली "पृथ्वी"ची प्रारूपे अंतर्भूत करण्यात आलेली आहेत. सुरुवातीच्या एकीकृत मार्गदर्शक क्षेपणास्त्र विकास कार्यक्रमांतर्गत असलेल्या प्रकल्पामध्ये पृथ्वी प्रक्षेपास्त्राच्या संरचना रूपरेषेत खालील प्रारूपे अंतर्भूत आहेत. वर्षानुवर्षे ही वैशिष्ठ्ये अनेक बदलांमधून गेली. भारताने लष्करी वापराकरिता तयार केलेल्या या वर्गातील कुठल्याही क्षेपणास्त्राला पृथ्वी या कूटनामाने ओळखले जाते. मात्र नंतरच्या विकसनशील प्रारूपांना पृथ्वी-२ आणि पृथ्वी-३ या नावाने ओळखले जाते.
वर्णन
पृथ्वी १
पृथ्वी १ हे १००० किलो स्फोटक शिर्षाची क्षमता व १५० किलोमीटरचा पल्ला असलेले भूपृष्ठ ते भूपृष्ठ क्षेपणास्त्र आहे. या क्षेपणास्त्राची अचूकता १०-५० मीटर असून हे ऊर्ध्व परीवाहक पट्ट्यावरून डागण्यात येऊ शकते. या वर्गातील पृथ्वी क्षेपणास्त्र भारतीय सेनेत १९९४ साली नियुक्त करण्यात आले.
पृथ्वी २
पृथ्वी २ हे प्रक्षेपास्त्र २५० किलोमीटरच्या वाढीव पल्ल्यासह १००० किलोचे स्फोटक शीर्ष असलेले क्षेपणास्त्र आहे. पृथ्वी २ हे एकस्तरीय द्रव इंधन वापरणारे क्षेपणास्त्र आहे व त्याची लांबी- ९ मीटर व्यास- १.१० मीटर, वजन-४००० ते ४६०० किलो आहे. हे क्षेपणास्त्र भारतीय वायु दलाच्या प्रार्थमिक वापराकरिता तयार केले गेले. या क्षेपणास्त्राची पहिली चाचणी २७ जानेवारी १९९६ रोजी केली गेली व याच्या विकसित आवृत्त्या २००४ मध्ये पूर्ण करण्यात आल्या. सध्या पृथ्वी २ या क्षेपणास्त्राची भारतीय वायु दलातील प्रवेश प्रक्रिया सुरू आहे. सध्याच घेण्यात आलेल्या एका चाचणीत हे क्षेपणास्त्र ३५० किलोमीटरच्या वाढीव पल्ल्यासह व सुधारित 'जडत्व परिभ्रमण सहाय्यता प्राप्त' सह डागण्यात आले. या प्रक्षेपास्त्रामध्ये प्रक्षेपास्त्र-विरोधी क्षेपणास्त्रांना चकवण्याची वैशिष्ठ्ये आहेत. बातम्यांच्या अनुसार या प्रक्षेपास्त्रच पल्ला आता ३५० km पर्यंत वाढवण्यात आला आहे.
पृथ्वी ३
पृथ्वी ३ वर्ग (कूट नाम "धनुष") हे द्विस्तरीय नौका ते पृष्ठभाग प्रक्षेपास्त्र आहे. पहिला स्तर १६ मेट्रीक टन बल (157 kN) जोर मोटरचा असून त्यात स्थायुरूपी इंधन वापरले जाते. दुसऱ्या स्तरामध्ये द्रवरूपी इंधन वापरले जाते. प्रक्षेपास्त्र १००० किलोचे स्फोटक शीर्ष ३५० किमी पर्यंत, ५०० किलोचे स्फोटक शीर्ष ६०० किमी पर्यंत आणि २५० किलोचे स्फोटक शीर्ष ७५० km पर्यंत वाहून नेऊ शकते. धनुष प्रणालीमध्ये संतुलित मंच (धनुष्य) आणि प्रक्षेपास्त्र (बाण) हे घटक अंतर्भूत आहेत. अंदाजानुसार धनुष हे पृथ्वी प्रक्षेपास्त्राचेच एक सागरी वापरासाठीच्या योग्यतेचे एक विशिष्ट रूप आहे. "धनुष" डागण्यासाठी जलस्थिर मंचाची आवश्यकता आहे. याचा छोटा पल्ला याच्या गुणांविरुद्ध असल्याकारणाने हे प्रक्षेपास्त्र फक्त शत्रूच्या विमानवाहू नौकेविरोधात अथवा बंदराविरोधात वापरता येते. या प्रक्षेपास्त्राची पृष्ठीय नौकांवरून अनेक वेळा चाचणी घेण्यात आली आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे
फर्मी गॅमा किरण अंतराळ दुर्बीण
यातील लार्ज एरिया टेलिस्कोप हे मुख्य उपकरण आहे. खगोलशास्त्रज्ञ याचा वापर मुख्यत: संपूर्ण आकाशाचा गॅमा किरणांमध्ये सर्व्हे करून सक्रिय दीर्घिकीय केंद्रक, पल्सार व इतर उच्च ऊर्जेचे स्रोत आणि कृष्णद्रव्य यांच्या अभ्यासासाठी करतात. यातील गॅमा-रे बर्स्ट मॉनिटर या दुसऱ्या उपकरणाचा गॅमा किरण स्फोटांचा अभ्यास करण्यासाठी वापर केला जातो.
फर्मीपासून मिळणारा डेटा सर्वांसाठी खुला असून तो फर्मी सायन्स सपोर्ट सेलच्या संकेतस्थळावरून मिळवता येऊ शकतो. डेटाचे विश्लेषण करण्यासाठी लागणारे सॉफ्टवेअरसुद्धा सर्वांसाठी उपलब्ध आहे.
संदर्भ
वर्ग:अंतराळ वेधशाळा वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
व्हितोरिया
वर्ग:स्पेनमधील शहरे
तुंगारठाण
तुंगारठाण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
रोमेनियन लेउ
लेउ हे रोमेनियाचे अधिकृत चलन आहे.
विल्यम रॉबर्टसन
रॉबर्टसन, विल्यम वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेफ्री निकोल
जेफ्री निकोल (जन्म १६ जानेवारी १९९९ - जकार्ता, इंडोनेशिया) हा इंडोनेशियन अभिनेता आहे. २०१३ मध्ये त्याने आपल्या करिअरची सुरुवात केली होती.
कारकीर्द
जेफ्रीने आपल्या करिअरची सुरुवात जाहिरात मॉडेल म्हणून केली. २०१७ मध्ये परतेरुहान या चित्रपटाद्वारे त्यांना मोठी भूमिका मिळाली. २०१८ मध्ये त्याने जैलंगकुंग २, समथिंग इन बिटवीन आणि डियर नॅथन: हॅलो सलमा यासारखे चित्रपट केले .२०१९मध्ये तो ड्रॅडऑट, हिट एन्ड रन, फ्री हबीबीसारख्या प्रमुख सिनेमांमध्ये दिसला.
बाह्य दुवे
जेफ्री निकोल आयएमडीबीवर
संदर्भ
वर्ग:इंडोनेशियाचे चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कर
कर म्हणजे शासनाला सेवा पुरवल्याबद्दल देण्याचा एक मोबदला होय. कराच्या मोबदल्यात शासनाकडून त्या प्रमाणात सेवा किंवा वस्तू मिळतीलच, अशी आशा किंवा इच्छा न ठेवता शासनाला कायदेशीरदृष्ट्या दिली जाणारी रक्कम म्हणजेच कर होय. कर हे शासनालाचे महत्त्वाचे उत्पन्नाचे साधन आहे. कर दोन प्रकारचे असतात - अप्रत्यक्ष कर व प्रत्यक्ष कर. करांचे वेगवेगळे प्रकार आहेत. वैयक्तिक प्राप्तीकर (आयकर), महामंडळकर, भांडवली नफाकर, भांडवलावरील आणि मालमत्तेवरील कर, खर्चावरील कर, वस्तूंवरील कर, उत्पादनावरील कर, आयातीवरील व निर्यातीवरील कर, विक्रीकर असे वेगवेगळे करांचे प्रकार आहेत. करवसुलीसाठी शासनाकडे यंत्रणा असते. करविषयक सल्लागारही असतात. कर भरण्यासाठी विविध योजना असतात. १ जुलै २०१७ पासून 'एक देश एक कर' प्रणाली सुरू करण्यात आली. कोणताही नवीन कर प्रारंभी फक्त काही ठराविक लोकांच्या ठराविक उत्पन्नावर लावला जातो व नंतर हळूहळू त्याची व्याप्ती वाढवून सर्व लोकांचे त्या प्रकारचे सर्व उत्पन्न करपात्र करण्यात येते.
प्रत्यक्ष्य कर-
अप्रतक्ष्य कर-
करिदिन : मकर संक्रांतीनंतरचा दुसरा दिवस. या दिवसाला किंक्रांत असेही म्हंणतात.
वर्ग:वित्त
लिंग गुणोत्तर
Sex ratio total population.PNG पुरुष व स्त्रीयांचे गुणोत्तर आहे. जगात सर्वसाधारणपणे पुरूष व स्त्रियांचे प्रमाण १:१ असे अपेक्षित असले तरीही प्रत्येक देशात हे गुणोत्तर वेगळे आढळते.
भारतात स्त्रियांची घटणारी लोकसंख्या चिंतेची बाब झाली आहे. २०११ सालच्या जनगणना अहवालानुसार भारतात १००० पुरुषांमागे ९४० स्त्रिया आहेत. म्हणजेच लिंग गुणोत्तर ९४० आहे.
वर्ग:लोकसंख्या
गोराडी
गोराडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
पिंपरी (आंबेगाव)
पिंपरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स राष्ट्रीय उद्यान
व्हॅली ऑफ फ्लॉव्हर्स हे भारतातील उत्तराखंड राज्यातील राष्ट्रीय उद्यान आहे. नंदादेवी राष्ट्रीय उद्याना बरोबर हे नंदादेवी रिझर्व बनवते. या उद्यानाला येथील अत्यंत वैविध्यपूर्ण निसर्गामुळे जागतिक वारसा स्थान म्हणून मान मिळालेला आहे.
भौगोलिक माहिती
हे उद्यान मुख्यत्वे हिमालयाच्या मध्यम ते अती उंच रांगामध्ये आहे. या उद्यानाचे एकूण क्षेत्रफळ ८७.५ चौ.किमी इतके आहे. याची मुख्य पर्वतरांग हिमालयातील झांनस्कार रांगआहे. तसेच सर्वोच्च ठिकाण गौरी पर्वत आहे ज्याची उंची ६७१९ मी इतकी आहे. हे उद्यान वर्षातील जवळपास ९ महिने बर्फाच्छादीत असल्याने बंद असते.
प्राणी जीवन
हे उद्यान हिमालयीन जीवांच्या संवर्धनाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहे. अतीशय दुर्मिळ सस्तन प्राणी व पक्षी या उद्यानात आढळतात. त्यातील महत्त्वाचे म्हणजे हिमालयीन थार, हिमबिबट्या, कस्तुरी मृग, हिमालयीन अस्वल, हिमालयीन तपकिरी अस्वल, भारल, पक्ष्यांमध्ये सोनेरी गरुड, हिमालयीन ग्रिफन गिधाड इत्यादी अतीदुर्मिळ प्राणी व पक्षी आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय उद्याने वर्ग:भारतातील जागतिक वारसा स्थाने
साक्षरता
साक्षरता म्हणजे लिहिता वाचता येणे किवा शिक्षण घेणे होय. साक्षरता म्हणजे केवळ लिहिता वाचता येणे इतकाच अर्थ अभिप्रेत नाही तर एखाद्या विशिष्ट उद्दिष्टासाठी वा ज्ञानार्जनासाठी लिपीचा उपयोग करण्याची कार्यक्षमता म्हणजे साक्षरता होय. साक्षरता ही दोन प्रकारे व्यक्त केली जाते कार्यिक साक्षरता या स्वरूपात, म्हणजे साक्षरतेचा वापर शिकलेल्या लिपीचा वापर व्वोविध कामकाजात करणे आणि अभिजन साक्षरता म्हणून आपले मत व्यक्त करणे, अन्वयार्थ लावणेसाठी.
मॅक ओएस एक्स लेपर्ड
मॅक ओएस एक्स १०.५ (सांकेतिक नाव लेपर्ड) ही अ‍ॅपलच्या मॅक ओएस एक्स या घरगुती व सर्व्हर प्रकारच्या संगणकांसाठी असलेल्या संचालन प्रणालीची दुसरी महत्त्वाची आवृत्ती होती. ती मॅक ओएस एक्स टायगरची उत्तराधिकारी तर मॅक ओएस एक्स स्नो लेपर्डची पूर्वाधिकारी होती. टायगरच्या पुढील आवृत्ती म्हणून २६ ऑक्टोबर २००७ मधे लेपर्ड ही आवृत्ती प्रकाशित झाली. ती दोन प्रकारांमध्ये उपलब्ध आहे: खासगी संगणकांसाठी योग्य असलेली डेस्कटॉप आवृत्ती व सर्व्हर आवृत्ती, मॅक ओएस एक्स सर्व्हर.
वर्ग:मॅक ओएस एक्स आवृत्त्या
जॉन ट्रंबल
ट्रम्बल, जॉन वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जुगाणी
जुगाणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
गणेशपूर (सेलू)
गणेशपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सेलू तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
पिंगळेवाडी लांडेवाडी
पिंगळेवाडी लांडेवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
जॅक वोराल
वोराल, जॅक वोराल, जॅक वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बॅटल ऑफ द बल्ज
डिसेंबर १६, इ.स. १९४४ ते जानेवारी २५, इ.स. १९४५ या दरम्यान झालेल्या या घनघोर लढाईत सुमारे २०,००० दोस्त सैनिक तर सुमारे ६०,००० जर्मन सैनिक मृत्युमुखी पडले. शेवटी दोस्त सैन्यांचा विजय झाला व जर्मन सैन्याच्या अनेक तुकड्या नष्ट झाल्या.
या लढाईला आर्देन चढाई, फोन रुंडश्टेट चढाई, आर्डेन्सॉफेन्सिव्ह (जर्मन) किंवा बतैल देस आर्देन (फ्रेंच) ही नावेही दिली गेली आहेत.
वर्ग:दुसरे महायुद्ध वर्ग:युरोपचा इतिहास
गंगापूर (सेलू)
गंगापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सेलू तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
नॉर्मन गॉर्डन
नॉर्मन गॉर्डन (ऑगस्ट ६, इ.स. १९११ - ) हा undefinedकडून पाच कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
ऑगस्ट २, इ.स. २०१० रोजी गॉर्डन जगातील वयाने सर्वात मोठा क्रिकेटर झाला. याआधी हा विक्रम 🇳🇿 new zealandच्या एरिक टिंडिलच्या नावे होता.
गॉर्डन, नॉर्मन गॉर्डन, नॉर्मन वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॅट्रिक मॅकशेन
मॅकशेन, पॅट्रिक वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जारळी
जारळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
पोखरकरवाडी
पोखरकरवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
मोंहदुळ
मोंहदुळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
पोखरकरवाडी
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
मोंहदुळ
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
पौणमरी
पौणमरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील यवतमाळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:यवतमाळ तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
तुषारसिंचन पद्धती
ही पद्धत बहुतांश शेती ,हिरवळीची मैदाने व गोल्फचे मैदान येथील झाडे व गवतास सिंचनासाठी वापरतात.
शेती
वर्ग:शेती वर्ग :सिंचन
पंकजा मुंडे
राजकीय महत्त्वाकांक्षा
पंकजा मुंडेंनी निवडून आल्या आल्या महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्रिपदावर दावा केला. पण भाजपच्या धुरीणांनी त्यांच्याकडे लक्ष दिले नाही. त्यांना त्यांचे बंधू धनंजय मुंडे यांच्याकडून २०१९ च्या विधानसभा निवडणुकीत हार मिळाली.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:परळी विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
जेरार्डस मर्केटर
कामगिरी
सोळाव्या शतकातील जेरार्डस मर्केटर हा जगाचा नकाशा बनवणारा नकाशा आरेखक म्हणून प्रसिद्ध आहे. त्याच्या मुळे युरोपियन शोध मोहिमांना गती मिळाली. गेरहार्ड मर्केटर याने इ.स. १५४१ साली पृथ्वीचा पहिला गोल तयार केला. इ.स. १५५४ साली गेरहार्ड मर्केटरने युरोपचा मोठा नकाशा तयार केला. इ.स. १५६९ साली त्याने संपूर्ण जगाचा नकाशा बनवला. मर्केटरने नकाशा बनवताना त्यात समांतर रेषांचा वापर केला होता त्यामुळे दोन्ही दक्षिण ध्रुव आणि उत्तर ध्रुवाकडे रेखांशातील अंतर वाढत गेल्याने होणारा फरक भरून काढण्यासाठी मर्केटरने त्या प्रदेशातील अक्षवृत्तांमधील अंतरही वाढवले. त्यामुळे नकाशातील प्रदेशांचे क्षेत्र जरी बदलले असले तरी दिशा आणि आकार यात काहीही फरक पडला नाही आणि मर्केटरच्या नकाशात अधिक अचूकता आली.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १५१२ मधील जन्म वर्ग:फ्लेमिश व्यक्ती वर्ग:जर्मन व्यक्ती वर्ग:इ.स. १५९४ मधील मृत्यू
पांडुरंग वैजनाथ आठवले
जीवन
पांडुरंगशास्त्री आठवलेंचा जन्म ऑक्टोबर १९, १९२० रोजी रोहे या कोकणातील गावात चित्पावन ब्राह्मण कुटुंबात झाला. संस्कृत शिक्षक वैजनाथ शास्त्री आठवले आणि त्यांची पत्नी पार्वती आठवले यांना जन्मलेल्या पाच मुलांपैकी ते एक होते. पारंपरिक शिक्षणाबरोबर 'सरस्वती संस्कृत पाठशाळेत' संस्कृत व्याकरणाबरोबर न्याय, वेदान्त, साहित्य, त्याचबरोबर इंग्रजी भाषा साहित्याचा अभ्यास पांडुरंगशास्त्री यांनी केला. त्यांना रॉयल एशियाटिक सोसायटी मुंबई या संस्थेने सन्माननीय सदस्यत्व देऊन सन्मानित केले होते. या ग्रंथालयात त्यांनी कादंबरी विभाग सोडून सर्व मानव्य शाखेतील प्रमुख लेखकांचे, ग्रंथाचे अध्ययन केले. वेद, उपनिषदे, स्मृती, पुराणे यावर चिंतन केले. मुंबईतील माधवबाग येथील श्रीमद्भगवद्गीता पाठशाळेत पांडुरंगशास्त्री यांनी संस्थेच्या व्यासपीठावरून नियमितपणे न चुकता वैदिकांच्या तेजस्वी जीवनवादाचा (Way of life, way of worship & way of thinking) पुरस्कार केला.
आठवले बारा वर्षांचे असताना त्यांच्या वडिलांनी लहान मुलासाठी स्वतंत्र अभ्यासाचा अभ्यासक्रम तयार केला. अशा प्रकारे, आठवले यांना प्राचीन भारतातील तपोवन पद्धतीप्रमाणेच शिकवले जात असे. 1942 मध्ये, त्यांनी श्रीमद भगवद्गीता पाठशाळा, माधवबाग, मुंबई येथे प्रवचन देण्यास सुरुवात केली, 1926 मध्ये त्यांच्या वडिलांनी स्थापन केलेले केंद्र.
आठवले यांनी रॉयल एशियाटिक लायब्ररीमध्ये 14 वर्षे परिश्रमपूर्वक वाचन केले; लहान वयातच, त्यांनी काल्पनिक साहित्याचा प्रत्येक भाग (मार्क्सच्या तत्त्वज्ञानापासून ते व्हाईटहेडच्या लेखनापर्यंत प्राचीन भारतीय तत्त्वज्ञानापर्यंत) वाचल्याबद्दल प्रसिद्ध होते. 1954 मध्ये त्यांनी जपानमध्ये झालेल्या दुसऱ्या जागतिक तत्त्वज्ञानी परिषदेत भाग घेतला. तेथे आठवले यांनी वैदिक आदर्शांच्या संकल्पना आणि भगवद्गीतेची शिकवण मांडली. अनेक सहभागी त्यांच्या कल्पनांनी प्रभावित झाले होते परंतु त्यांना भारतात अशा आदर्शांच्या अंमलबजावणीचा पुरावा हवा होता. नोबेल पारितोषिक-विजेते भौतिकशास्त्रज्ञ डॉ. आर्थर कॉम्प्टन हे आठवले यांच्या कल्पनांनी विशेषतः मंत्रमुग्ध झाले आणि त्यांनी त्यांना युनायटेड स्टेट्समध्ये एक आकर्षक संधी दिली, जिथे ते त्यांच्या कल्पनांचा प्रसार करू शकतील. आठवले यांनी नम्रपणे नकार दिला, असे सांगून की त्यांना त्यांच्या मूळ भारतात बरेच काही साध्य करायचे आहे, जिथे त्यांनी वैदिक विचार आणि भगवद्गीतेचा संदेश शांतपणे आचरणात आणणारा आणि प्रसारित करणारा एक आदर्श समुदाय जगाला दाखवून देण्याची योजना आखली.
पत्‍नी
पांडुरंगशास्त्री आठवले यांचा विवाह १९४४ साली रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावखडी येथील निर्मलाताई सिधये यांच्याशी झाला. निर्मलाताईंनी स्वाध्याय परिवाराच्या रचनात्मक कार्यातही दादांना भक्कम साथ दिली. स्वाध्याय कार्यातील बंधु-भगिनींना तसेच तत्त्वज्ञान विद्यापीठातील विद्यार्थ्यांना त्यांचे मोलाचे मार्गदर्शन कायम लाभत होते. दादांच्या देहावसनानंतर ताई ठाणे येथील तत्त्वज्ञान विद्यापीठात वास्तव्याला होत्या. ३ ऑगस्ट १९२६ रोजी जन्मलेल्या निर्मलाताई आठवले यांचे वयाच्या ९०व्या वर्षी ३१ जानेवारी २०१७ रोजी निधन झाले.
स्वाध्याय परिवार
6 मे 1997 रोजी वेस्टमिन्स्टर अ‍ॅबे येथे आयोजित एका सार्वजनिक समारंभात पांडुरंग शास्त्री आठवले यांना धर्मातील प्रगतीसाठी टेम्पलटन पारितोषिक मिळाले. मूळ वैदिक धर्माचे तत्त्वज्ञान हा या चळवळीचा पाया आहे. स्वाध्याय परिवाराने 1978 मध्ये भारतात प्रत्येक रविवारी अनुयायांच्या बैठकीसह स्वतःची स्थापना केली, जिथे प्रार्थना गायली गेली आणि आठवले यांचे व्हिडिओ रेकॉर्डिंग प्ले केले गेले. स्वाध्याय, ज्याचे जवळून भाषांतर "स्वतःचा अभ्यास" हे वैदिक तत्त्वज्ञानावर आधारित प्रक्रिया आहे आणि परिवारातील सदस्यांना "स्वाध्यायी" म्हणतात. गेल्या काही वर्षांत, आठवलेंच्या अनुयायांनी भगवद्गीतेच्या अंतर्मनातील देव आणि देवाचे वैश्विक प्रेम या संकल्पना लाखो लोकांपर्यंत पोहोचवल्या आहेत: जात, सामाजिक आर्थिक अडथळे आणि धार्मिक भेद. आठवले यांनी वैयक्तिकरित्या हजारो गावांना भेट दिली (पैदल आणि भाड्याने सायकलने) आणि त्यांचे बंधू आणि भगिनी (स्वाध्यायी) वैयक्तिकरित्या प्रत्येक घरात गेले आणि प्रत्येक कुटुंबाशी निःस्वार्थ संबंध प्रस्थापित केले आणि घरोघरी जाऊन गीतेच्या विचारांचा प्रसार केला. अनुयायांनी संपूर्ण भारतातील अंदाजे 100,000 खेड्यांमध्ये आणि जगभरातील किमान 34 राष्ट्रांचे पालन केले आहे. दादाजी या गावांमध्ये, आठवलेंनी देवकेंद्रित भक्तीद्वारे सामाजिक कार्य करण्यासाठी विविध प्रयोग (प्रयोग) सुरू केले, ज्यात सामूहिक, दैवी श्रम (भक्ती)च्या भावनेने सहकारी शेती, मासेमारी आणि वृक्ष लागवड प्रकल्पांचा समावेश आहे. कॅनडामधील अँटीगोनिश चळवळ. सार्वभौमिक रक्तनिर्मात्याच्या तत्त्वाखाली एक जागतिक कुटुंब तयार करून जगाच्या समस्यांचे निर्मूलन करण्याची आठवले यांची दृष्टी पूर्ण करण्याचे स्वाध्यायांचे ध्येय आहे. त्यांना वाटले की भगवद्गीतेची सार्वत्रिकता सर्व मानवतेसाठी मार्गदर्शक ठरते. त्यामुळे त्याचे विचार शेवटच्या माणसापर्यंत पोहोचले पाहिजेत. आज, लाखो अनुयायी कॅरिबियन, अमेरिका, आशिया, युरोप, ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड, मध्य पूर्व आणि आफ्रिका यासह 35 पेक्षा जास्त देशांमध्ये प्रत्येक राहण्यायोग्य खंडात आढळू शकतात. रेव्ह. आठवले यांचे "देवाच्या दैवी पितृत्वाखाली वैश्विक बंधुत्व" हे स्वप्न पूर्ण करणे हे स्वाध्याय परिवाराचे ध्येय आहे.
लोकप्रिय संस्कृती
१९९१ मध्ये श्याम बेनेगल यांनी आठवले यांच्या स्वाध्याय चळवळी किंवा प्रयोगांवर आधारित अंतरनाद (द इनर व्हॉईस) हा चित्रपट तयार आणि दिग्दर्शित केला, ज्यात शबाना आझमी आणि कुलभूषण खरबंदा यांच्या प्रमुख भूमिका होत्या. २००४ मध्ये अबीर बजाझ यांनी आठवले यांच्या जीवनावर आणि कार्यांवर आधारित स्वाध्याय या लघुपटाचे दिग्दर्शन केले.
कार्य करते
दादाजींच्या प्रवचनावर आधारित वैदिक स्तोत्रे, गीता आणि रामायण यावर आधारित अनेक पुस्तके आहेत. वाल्मिकी रामायण, गीता अमृतम, संतांना श्रद्धांजली, प्रार्थना प्रीती, तुलसीदल, संस्कृती पूजन (संस्कृती आणि धर्माच्या योग्य व्याख्यांचे वर्णन), विजिगीशु जीवनवाद आणि बरेच काही ही त्यांची प्रसिद्ध पुस्तके आहेत. श्री पांडुरंग वैजनाथ आठवले शास्त्री (दादा) यांनी गुजराती, मराठी, हिंदी आणि संस्कृत द सिस्टीम्स: द वे अँड द वर्क (स्वाध्यायः द युनिक फिलॉसॉफी ऑफ लाईफ) यांसारख्या अनेक भाषांमध्ये लिहिलेले.
पुरस्कार
इ.स. १९९२ मधे त्यांना टिळक पुरस्कार मिळाला. तो पुरस्कार देतांना तेव्हाचे राज्यपाल चिदंबरम सुब्रमणियम म्हणाले होते ' विद्वत्ता आणि दैवी शक्तीचा संगम झाल्यावरच समाजाचे आणि देशाचे हित सुरक्षित राहते. पांडुरंगशास्त्री आठवले यांची शिकवण सर्व समाजाने आचरण्यात आणण्याची गरज आहे. पांडुरंगशास्त्री हे आजच्या युगातील देदीप्यमान आशेचा किरण आहेत''
संदर्भ
वर्ग:स्वाध्याय परिवार वर्ग:मराठी संत वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते वर्ग:चित्र हवे वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
फ्रांसिस वॉल्टर्स
वॉल्टर्स, फ्रांसिस वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गरमसूर
गरमसूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सेलू तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
व्याघ्रप्रकल्प
व्याघ्रप्रकल्प अथवा प्रोजेक्ट टायगर या नावाने प्रसिद्ध असलेले प्रकल्प भारत सरकारतर्फे चालवण्यात येतात. यात मुख्यत्वे भारतीय वाघांचे संरक्षण करणे हा मुख्य हेतू आहे. वाघांच्या संरक्षणाअतंर्गत त्यांच्या वसतीस्थानाचे संवर्धन व वन्य वाघांच्या संख्येत वाढ करणे गृहीत आहे. वन्य वाघांची कमी होणारी संख्या ही अतिशय चिंताजनक आहे. भारतात सध्या सुमारे ३५०० पर्यंत वन्य वाघ आहेत असा अंदाज आहे.
व्याघ्र प्रकल्पांच्या निर्मितीचे कारण
२०व्या शतकाच्या सुरुवातीला अंदाजे १ लाख वाघ भारतात होते. परंतु बंदुकीमुळे वाघांच्या शिकारीत मोठ्या प्रमाणावर वाढ झाली व शिकार करणे काही लोकांसाठी छंद बनला. वाघांचे नैसर्गिक खाद्य कमी झाल्याने वाघांचे पाळीव प्राण्यांवरील हल्ले वाढले. परिणामी पाळीव प्राणी खातात म्हणून पण वाघांवर विषप्रयोग करून त्यांच्या शिकारी करण्यात आल्या. १९७० च्या सुरुवातीला केवळ १७०० वाघ उरले. त्यामुळे भारत सरकार जागे झाले व १९७२मध्ये वन्य जीव संरक्षण कायदा करण्यात आला. त्यानुसार वाघासह अनेक दुर्मिळ प्रजातींवरील शिकारीवर बंदी घालण्यात आली व व्याघ्रप्रकल्पांच्या स्थापनेस चालना मिळाली. व्याघ्रप्रकल्पामुळे वाघांची संख्या वाढण्यास अनमोल मदत झाली परंतु त्यामुळे चोरट्या शिकारींचा सुळसुळाट झाला व ९० च्या दशकानंतर पुन्हा वाघांच्या शिकारीत वाढ झाली. मुख्यत्वे चीनमधील विविध प्रकारच्या औषधांसाठी वाघाच्या हाडांची मोठी मागणी आहे. आंतरराष्ट्रीय दबावानंतरही शिकारींमध्ये आणि चीनच्या धोरणात काहीही फरक पडलेला नाही. भारतात सध्या ५३ व्याघ्र प्रकल्प आहेत.
हेही पहा
वर्ग:भारतातील व्याघ्र प्रकल्प वर्ग:जीवशास्त्र वर्ग:भारतातील संरक्षित वनक्षेत्रे
गेको
वर्ग:सॉफ्टवेअर वर्ग:मोझिला
पिंपळगाव (यवतमाळ)
पिंपळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील यवतमाळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:यवतमाळ तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
समुद्रकिनारा
पुळण
समुद्रकिनाऱ्यालगतचा रेतीमय भागास पुळण (इंग्लिश:Beach) म्हणतात. पुळणाच्या विस्तृत भूभागाला चौपाटी म्हणतात. पुळण हे भौगोलिक क्रियांनी तयार होते. पुळणावरील रेती ही पिवळसर असते.
खडकाळ किनारा
वाळुमय नसलेला किनारा खडकाळ असतो. अशा किनाऱ्यावर बंदर बांधता येते.
जॉन फेरिस
फेरिस, जॉन वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चारमिनार
चारमिनार ही भारताच्या तेलंगणा राज्यातील हैदराबाद शहरात असलेली वास्तू आहे.
वर्ग:तेलंगणा वर्ग:हैदराबाद वर्ग:हैदराबादचे निजाम
झीमान परिणाम
बाह्य चुंबकीयक्षेत्रामुळे अणू आणि रेणूंच्या वर्णपटरेखांच्या होणाऱ्या स्थानांतरणास व विभाजनास झीमान परिणाम असे संबोधले जाते.
वर्ग:प्रकाशविज्ञान
राजपूर
राजपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
हरणखुरी (अक्राणी)
हरणखुरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
घोराड
घोराड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सेलू तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
हेन्री मोझेस
मोझेस, हेन्री वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाव (गणितीय)
पाव म्हणजे कुठल्याही एककाचा एक चतुर्थांश होय. उदा. पावकिलो, किंवा पावशेर म्हणजे किलोग्रॅम अथवा शेराचा, मापाचा चौथा हिस्सा अशा अर्थाचे परिमाण.
वर्ग:संख्या
दासुन शनाका
दासुन शनाका undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वाईन
वाईन (मराठी लेखनभेद: वाइन ; अनेकवचन: वायनी ; इंग्लिश: Wine ; इटालियन, स्पॅनिश: Vino, विनो; फ्रेंच: Vin; जर्मन: Wein ;) हे द्राक्षांच्या रसापासून बनवण्यात येणारे एक मद्य आहे. वाईन तयार करण्यासाठी द्राक्षांचा चोथा करून त्यात यीस्ट मिसळले जाते. द्राक्षांतील नैसर्गिक घटकांची यीस्टसोबत प्रक्रिया होऊन वाईन तयार होते.
पश्चिमात्य देशांमध्ये इ.स. पूर्व ६००० सालापासून वाईन बनवण्यात येत आहे. इटली, फ्रान्स, स्पेन, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने व आर्जेन्टिना हे देश वाईन उत्पादनात अग्रेसर आहेत.
मर्यादेत व नियमित वाईनचे सेवन केल्यास हृदयरोगाची शक्यता कमी होते असा दावा केला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:मद्ये
भिनार (भिवंडी)
भिनार हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
रसेल टिफिन
रसेल ब्लेर टिफिन (जून ४, इ.स. १९५९ - ) हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट पंच आहे.
टिफिन, रसेल टिफिन, रसेल
हातधुई
हातधुई हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
मोझिला थंडरबर्ड
वर्ग:सॉफ्टवेअर वर्ग:मोझिला वर्ग:रिकामी पाने
रशियाचा इतिहास
रशिया हा युरेशिया खंडाच्या उत्तर भागातील एक देश आहे. रशिया हा क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने जगातील सर्वात मोठा देश आहे.
पिंपरी (यवतमाळ)
पिंपरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील यवतमाळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
रशियाचा इतिहास
पूर्वेकडील स्लाव्स आणि फिंनो-युग्रिक लोक यांनी रशियाच्या इतिहासाची सुरुवात केली. रशियाची राजधानी मॉस्को आहे. तिकडे अधिक्रत लोक रशियन भाषा म्हणतात. जून १२, १९९० तारखेला रशिया स्वातंत्र घोषित झाला पण मान्यता त्यांना डिसेंबर २६, १९९१ला मिळाली
पिंपरी (यवतमाळ)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
रशियाचा इतिहास
रशियन साम्राज्य-
मोल्डोवन लेउ
लेउ हे मोल्दोवाचे अधिकृत चलन आहे.
रशियाचा इतिहास
रशियन साम्राज्य ही जगातील एक भूतपूर्व महासत्ता होती. रशियातील झारशाही नंतर १७२१ साली रशियन साम्राज्याची स्थापना झाली व १९१७ सालच्या रशियन क्रांती दरम्यान त्याचा पाडाव झाला. रशियन साम्राज्याच्या अस्तानंतर सोविएत संघाचा उदय झाला.१७२१ साली, पीटर द ग्रेट यांच्या अधिपत्याखाली रशियन साम्राज्य उदयास आले. पीटर हा अलेक्सिस प्रथम याचा मुलगा होता. पीटरने एप्रिल २७, इ.स. १६८२ पासून मृत्यूपर्यंत राज्य केले. इ.स. १६९६पर्यंत पीटरचा सावत्रभाऊ इव्हान पाचवा व पीटर असे दोघांनी एकत्र राज्य सांभाळले. पीटरने रशियाचे साम्राज्य युरोप व आशियामध्ये सर्वदूर फैलावले व रशियाला जगातील महासत्तेचा दर्जा दिला. या कारणास्तव त्याचा उल्लेख रशियात व इतरत्र पीटर द ग्रेट (प्योत्र वेलिकी, महान पीटर) असा करतात. थोर राष्ट्रपुरूष पीटर वयाच्या १० व्या वर्षीच रशियाचा त्सार झाला. पण रशियाच्या राजावर तत्कालीन सरदार-उमरावांचा मोठा प्रभाव असल्याने राजा असूनही राष्ट्रापेक्षा स्वतःकडे आणि सरदार-उमरावांकडेच जास्त लक्ष असल्याने रशिया त्याकाळी असंस्कृत, गावंढळ, मागसलेला मानला जाई. पुढील दहा वर्षांच्या काळात त्सार पीटरने सर्व सत्ता आपल्या हातात एकवटली. इ.स. १६८२ ते १७२५ या काळात पीटर रशियावर राज्य करत होता. त्याने उत्तरेकडच्या एका युद्धात स्वीडिश साम्राज्याचा पराभव केला. व स्वीडनकडील प्रदेश स्वतःच्या ताब्यात घेतले. हे प्रदेश बाल्टिक समुद्राला लागून असल्याने रशियाला समुद्रातून व्यापार करणे शक्य झाले. बाल्टिक समुद्राला लागूनच पीटर द ग्रेटने सेंट पीटर्सबर्ग ही राजधानी उभारली.१९व्या शतकाच्या अखेरीस रशियाकडे २२,४००,००० चौ. किमी. जमीन होती. केवळ ब्रिटीश साम्राज्याकडे रशियापेक्षा जास्त जमीन होती.रशियन साम्राज्याची पश्चिम सीमा पूर्व युरोपीर मैदानापर्यंत होती.उत्तर सीमा आर्क्टिक महासागरापर्यंत होती .पूर्वेकडे सैबेरीयापर्यंत रशियाचा अंमल होता. दक्षिणेकडे कौकेशस व काड्या समुद्रपर्यंत रशियन सत्ता होती. एलिझाबेथ ही पीटर द ग्रेटची मुलगी होती. पीटरनंतर गादीवर एलिझाबेथ बसली. तिच्या कारकिर्दीत रशियाने ७ वर्षीय युद्धात भाग घेतला, व पूर्व प्रशिया जिंकुन घेतले. परंतु एलिझाबेथच्या मृत्युनंतर तिसरा प्योत्र याने हे सर्व विभाग प्रशियाच्या ताब्यात दिले. कैथेरिन दुसरी किंवा "महान कॅथेरिन" हिने रशियावर इ.स. १७६२-९६ या कालावधीत राज्य केले. हिचा कालखंड रशियाच्या प्रबोधनाचा कालखंड म्हणून ओळखला जातो. १८०० मध्ये रशियनचा खूप मोठा साम्राज्य झाला होता. १९१४चा विश्व युद्ध मध्ये पण रशीयन्स्नी बरेच देशांना मजा चाखावला होता .१९२२ आणि १९९१ सदीच्या मध्यात रशियाचा इतिहासला लोक ' सोविएट युनिअन 'चा इतिहास असे म्हणत होते .१९८० मध्ये रशियाची आर्थिक व राज्यकारभारासंबंधी स्तिथी तीव्र अशक्त झाली होती, आणि म्हणून ' सोविएट युनिअन ' म्हणजे रशियाचा मुख्य, खाली पडले होते. अधिक्र्तपणे रशियन संघच्या इतिहास जेनुअरी १९९२ मध्ये झाला. पण रशियाने त्यांचे महाशक्ती, महासत्ता सोविएटचा राज्यकारभारासंबंधीचा आणि आर्थिक स्तिथीतून उभारण्याच हारवली होती .तेव्हा पण रशियाने हार नाही मानवली , त्यांने बाजार पुंजीवाद (भांडवलशाही) वर आधारित त्यानची आर्थिक स्तिथी सुधारण्यच प्रयत्न केले. आजही रशिया अनेक राज्यकारभारासंबंधी संस्कृती आणि सामाजिक संरचना वर सोविएटशी बातम्या व चर्चा करतात. सोव्हिएत रशिया-
सोव्हिएत संघ हा एक भूतपूर्व देश आहे. सोव्हिएत संघाची स्थापना ३० डिसेंबर १९२२ रोजी झाली व २६ डिसेंबर १९९१ रोजी त्याचे १५ देशांमध्ये विघटन झाले.
पिंपरी (यवतमाळ)
संदर्भ
वर्ग:यवतमाळ तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
रशियाचा इतिहास
सोव्हिएत संघ हा जगातील सर्वात विशाल देश होता. भूरचना आणि वनस्प्तीच्या दृष्टीने सोवियेत संघाचे चार भाग पडत. अती उत्तरेच्या फिनलंडच्या सीमेपासून आर्क्टिक समुद्राच्या किनाऱ्याने बेरिंग समुद्रापर्यंत पसरलेला टुंड्राचा बर्फाच्छादित प्रदेश ज्यात मुख्यत्वे पाणथळ भाग, दलदलीचा प्रदेश, शेवाळे आणि खुरटी झुडपे यांचे साम्राज्य होते. या भागात मनुष्य वसाहत कमी होती.तैगाच्या दक्षिणेस एल्म, ओक या झाडांसह लाकडाची विपुल संपत्तीचा, सुपीक जमिनीचा प्रदेश होता. जगातील सगळ्यात मोठा, सलग, लागवडीखालचा प्रदेश अशी याची ओळख. विविध प्रकारचे कारखने, उद्योग धंदे या भागात होते. या सुपीक भागाच्या दक्षिणेला कोरड्या हवामानाचा, वाळवंटी प्रदेश होता. या भागात अनेक्दा अवर्षण, दुष्काळ असे. येथील प्रमुख पीके तंबाखू, चहा, ऊस, अंजीर, अक्रोड, बांबू, लवंग,निलगीरी ही होती. सोवियेत संघ खूप मोठा देश होता तरी एकूण उपलब्ध क्षेत्राच्या केवळ १/३ जागा लागवडी योग्य होती.
सोवियेत संघातल्या लहान मोठ्या सर्व नद्या धरून त्यांची एकूण संख्या एक लाखाच्यावर होती. जगातील सर्वात मोठ्या ९ नद्यांपैकी ओब, येनिसी, लेना व अमूर या ४ मोठ्या नद्या सोवियेत संघात होत्या. आर्क्टिक समुद्राचा सुमारे ४,००० मैलांचा समुद्र किनारा सोवियेत संघाला लाभला होता. वर्षातील बहुतेक वेळ हा समुद्र बर्फाच्छादित राहत असल्याने नौकानयनास तो फारसा उपयोगी नव्हता. सुमारे एक लाख पन्नास हजार चौरस मैल क्षेत्रफळ असलेला व चारही बाजुने भूमीने वेढलेला कास्पियन समुद्राला तर जगातील सर्वात मोठे सरोवर म्हणता येईल. सैबेरियातील बैकाल सरोवर जगातील सर्वात खोल सरोवर ठरते. विशाल आणि विस्तृत पर्वतरांगाही सोवियेत संघाला लाभल्या होत्या.सोव्हिएत संघामध्ये एकूण १५ संघीय गणराज्ये होती. १९९१ साली सोव्हिएत संघाचे विघटन झाल्यानंतर ह्या १५ गणराज्यांचे रूपांतर १५ स्वतंत्र देशांमध्ये झाले.
प्रागैतिहासिक कालखंड – भूगोल, चतुःसीमा, राजकीय विभाग, मोठी शहरे, शिक्षण, संस्कृती, भाषा-
रशिया हा जगातील शेत्रफडानुसार सर्वांत मोठा देश आहे. रशियाचे एकूण क्षेत्रफळ १७,०७५,४०० चौ.किमी. आहे. रशियात २३ जागतिक वारसा स्थडे ,४० राष्ट्रीय उद्याने आहेत. रशिया देशाचे एकूण ८३ राजकीय विभाग आहेत.
२१ प्रजासत्ताक
४६ ओब्लास्ट (प्रांत)
९ प्रदेश
१ स्वायत्त ओब्लास्ट
४ स्वायत्त जिल्हे
२ केंद्रशासित शहरे
अतिपूर्व केंद्रीय जिल्हा हा रशिया देशाच्या ८ केंद्रीय जिल्ह्यांपैकी आकाराने सर्वात मोठा व लोकसंख्येने सर्वात लहान जिल्हा आहे. दक्षिण केंद्रीय जिल्हा हा रशिया देशाच्या ८ केंद्रीय जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. दक्षिण जिल्हा रशियाच्या नैऋत्य भागातकोकसस भागामध्ये वसला आहे. खालील केंद्रीय विभाग दक्षिण जिल्ह्याच्या अखत्यारीखाली येतात. उत्तर कॉकासियन केंद्रीय जिल्हा हा रशिया देशाच्या ८ केंद्रीय जिल्ह्यांपैकी सर्वात नवा निर्माण झालेला जिल्हा आहे. १९ जानेवारी २०१० रोजी दक्षिण केंद्रीय जिल्हापासून हा जिल्हा वेगळा करण्यात आला. उत्तर कोकसस भौगोलिक प्रदेशामधील रशियाचे बहुधा सर्व प्रांत ह्या जिल्ह्याच्या अखत्यारीखाली येतात.मध्य केंद्रीय जिल्हा हा रशिया देशाच्या ८ केंद्रीय जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. मध्य जिल्हा रशियाच्या वास्तविकपणे रशियाच्या अतिपश्चिमेकडे पूर्व युरोपितवसला आहे. मध्य केंद्रीय जिल्हा हे नाव भौगोलिक नसून राजकीय व ऐतिहासिक कारणांसाठी वापरले गेले आहे.उरल केंद्रीय जिल्हा हारशिया देशाच्या ८ केंद्रीय जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा रशियाच्या उरल भागात वसला आहे.वायव्य केंद्रीय जिल्हा हा रशिया देशाच्या ८ केंद्रीय जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा रशियाच्या वायव्य भागात वसला आहे.वोल्गा केंद्रीय जिल्हा हा रशिया देशाच्या ८ केंद्रीय जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. वोल्गा जिल्हा रशियाच्या पश्चिम भागात युरोपीय रशियामध्ये वसला आहे. खालील केंद्रीय विभाग वोल्गा जिल्ह्याच्या अखत्यारीखाली येतात.सायबेरियन केंद्रीय जिल्हा हा रशिया देशाच्या ८ केंद्रीय जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. सायबेरियन जिल्हा रशियाच्या मध्य भागामध्ये वसला आहे. खालील केंद्रीय विभाग सायबेरियन जिल्ह्याच्या अखत्यारीखाली येतात.
घटनेनुसार रशिया एक संघराज्य व अर्ध-अध्यक्षीय लोकशाही राष्ट्र आहे. रशियात राष्ट्रपती हा राष्ट्रप्रमुख, तर पंतप्रधान हा कार्यकारी प्रमुख असतो.
रशिया आर्थिकदृष्ट्या प्रगतीशील राष्ट्र आहे. रशियाचा दरडोई उत्पन्नात १० वा क्रमांक लागतो.रशियन भाषा ही युरेशिया खंडामधील एक प्रमुख भाषा आहे. स्लाविक भाषांपैकी ही सर्वांत जास्त बोलली जाणारी भाषा आहे. रशियन भाषा इंडो-युरोपीय भाषाकुळातील स्लाविक भाषाकुळात गणली जाते. रशियन प्रथम भाषा असणाऱ्या भाषकांची जगभरातील संख्या सुमारे १६.४ कोटी (इ.स. २००६चा अंदाज) असून द्वितीय भाषा असणाऱ्या भाषकांची संख्या धरता एकूण भाषकसंख्या जगभरात २७.८ कोटी आहे.
शेती-
२००५ साली रशियातील १,२३७,२९४ चौ.किमी. जमिन लागवडीखाली होती. केवळ भारत ,चीन व अमेरिकेत यापेक्षा जास्त जमिन लागवडीखाली आहे. उर्जा-
रशियातील रेल्वेवाहतुक संपुर्णपणे सरकारने चालविलेल्या रशियन रेल्वे मार्फत होते. रशियात एकूण ८५,००० कि.मी. रेल्वेमार्ग आहेत. २००६ साली रशियात ९,३३,००० कि.मी. रस्ते होते. यातील ७,५५,००० कि.मी.रस्ते पक्के होते.
क्रांतीपूर्व काळात रशियात झार घराम्याची सत्ता होती. इ.स. १९१७ रशियात झालेल्या राजकीय उलथापालथीस रशियन क्रांती म्हटले जाते. यामुळे झारची निरंकुश सत्ता लयाला गेली. मार्च, इ.स. १९१७ मध्ये झारशाही लयाला गेली व त्या ठिकाणी हंगामी सरकार आले. ऑक्टोबरमधील दुसऱ्या क्रांतीत हंगामी सरकारची सत्ता बोल्शेव्हिक (साम्यवादी) सरकारच्या हाती गेली. रशियन राज्यक्रांती ही पहिली साम्यवादी क्रांती होती. जगभरातील कामगारांच्या परिस्थितीत सुधारणा घडवून आणण्यास ती कारणीभूत ठरली. आर्थिक नियोजनाच्या मार्गाने विकास साधण्याची संकल्पना ही या क्रांतीने जगाला दिलेली देणगी आहे. इ.स. १९१७ च्या फेब्रुवारी महिन्यात पेट्रोग्राड येथे कामगारांनी संप पुकारला. ही रशियन राज्यक्रांतीची नांदी ठरली. त्यानंतर राजधानीतील सैनिकांनीही कामगारांना पाठिंबा दिला. हे या राज्यक्रांतीचे पहिले पर्व होते. स्वित्झर्लंडमध्ये अज्ञातवासात असलेला बोल्शेव्हिक नेता लेनिन इ.स. १९१७ च्या एप्रिलमध्ये रशियात परतला, तेंव्हा या राज्यक्रांतीचे दुसरे पर्व सुरू झाले. पहिले महायुद्धात रशियनची क्रांती(१९०७) – पहिले महायुद्ध हे इ.स. १९१४ ते इ.स. १९१८ दरम्यान झालेले जागतिक युद्ध होते. हे युद्ध मुख्यतः युरोपातील दोस्त राष्ट्रे ( फ्रांस ,रशियन साम्राज्य ,युनायटेड किंग्डम व नंतर इटली व अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने ) व केंद्रवर्ती सत्ता ( ऑस्ट्रिया-हंगेरी ,प्रशिया (वर्तमान जर्मनी ), बल्गेरिया ,ओस्मानी साम्राज्य यांच्या दरम्यान झाले. यात दोस्त राष्ट्रांचा विजय झाला. १९१६ साली ब्रुसिलोव्हमध्ये विजय मिळवूनही रशियात सरकार विरोधी असंतोष वाढत होता. झारची राजवट नावापुरती होती. खरी सत्ता महाराणी आलेक्झानद्र हिच्या व ग्रिगोरी रास्पोतिन याच्या हातात होती. असंतोष वाढत गेल्यावर ग्रिगोरी रास्पोतिन याचा १९१६ च्या अखेरीस खून करण्यात आला. मार्च १९१७ साली, पेट्रोग्राडमध्ये झारविरुद्ध निदर्शने करण्यात आली. यामुळे झारने सिंहासनाचा त्याग केला व एक कमकुवत हंगामी सरकार स्थापण्यात आले. या गोंधळात आघाडीवरचे लष्कर निकामी ठरले. हंगामी सरकारबद्दलचा असंतोष वाढत असतानाच व्लादिमिर इलिच लेनिनच्या पक्षाची ताकद व लोकप्रियता वाढत होती. लेनिनने सरकारला युद्ध थांबवण्याची मागणी केली. बोल्शेव्हिकांनी केलेला सशस्त्र उठाव यशस्वी ठरला. लेनिनने लगेच प्रशियाला युद्ध थांबवण्याची मागणी केली. ही मागणी प्रशियाला पटली नाही. नंतर ब्रेस्ट-लिटोव्हस्कचा तह झाला. यानुसार फिनलॅंड, बाल्टिक देश, पोलंड व युक्रेन केंद्रवर्ती सत्तांना देण्यात आले. इतर कोणत्याही युद्धाचे परिणाम या युद्धाएवढे मोठे नव्हते. या युद्धामुळे प्रशियन साम्राज्य ऑस्ट्रिया-हंगेरीयन साम्राज्य ओस्मानी साम्राज्य व रशियन साम्राज्य ही साम्राज्ये नामशेष झाली.
मॉस्को, सेंट पीटर्सबर्ग, नोव्होसिबिर्स्क, निझनी नोव्हगोरोड, येकाटेरिनबर्ग, सामरा, ओम्स्क, काझन व चेलियाबिन्स्क ह्या सगडी रशियाची खूप मोठी आणि प्रसिद्ध शहरे आहे.
रशियन झारच्या खजिन्याचे रहस्य-
तळटिपा
वर्ग:रशिया रशिया
हाइकू (संगणक संचालन प्रणाली)
वर्ग:संगणक कार्यप्रणाली वर्ग:रिकामी पाने
चार्ल्स टर्नर
टर्नर, चार्ल्स वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुरेश शास्त्री
सुरेश लालचंद शास्त्री (सप्टेंबर १५, इ.स. १९५५:जोधपूर, राजस्थान, भारत - ) हा भारतीय क्रिकेट पंच आहे.
पारगाव तर्फे खेड
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
मंगळ अन्वेषण
मंगळ हा सूर्यमालेतील चौथा ग्रह आहे. त्याच्या तांबड्या रंगामुळे त्याला तांबडा ग्रह असे सुद्धा म्हटले जाते. हा तांबडा रंग त्याला आयर्न ऑक्साईडमुळे मिळाला आहे. हा एक खडकाळ ग्रह (terrestrial planet) असून त्यावरील वातावरण विरळ आहे. मंगळ ग्रहाचा पृष्ठभाग चंद्राप्रमाणे अनेक विवरे तसेच पृथ्वीप्रमाणे अनेक ज्वालामुखी, दऱ्या, वाळवंट व ध्रुवीय बर्फ यांचा बनला आहे. सूर्यमालेतील सर्वांत उंच पर्वत ऑलिंपस मॉन्स तसेच सर्वांत मोठी दरी व्हॅलेस मरिनेरिस मंगळावरच आहे. तसेच जून २००८ मध्ये नेचर मासिकात प्रकाशित झालेल्या तीन लेखांनुसार मंगळावर एक प्रचंड मोठे विवर असल्याचा पुरावा मिळाला आहे. हे विवर १०,६०० X ८,५०० किमी अकाराचे असून ते साउथ पोल - ऐटकेन बेसिन या सद्ध्याच्या ज्ञात सर्वांत मोठ्या विवरापेक्षा चारपट मोठे आहे. भूपृष्ठीय गुणधर्मांप्रमाणेच मंगळाचा परिवलन काळ तसेच ऋतुचक्र पृथ्वीसारखेच आहेत.
१९६५ मध्ये पहिल्यांदा मरीनर ४ हे अंतराळायान मंगळाजवळून गेले. त्यापूर्वी मंगळाच्या पृष्ठभागावर पाणी असावे असा समज होता. याचे मुख्य कारण म्हणजे मंगळाच्या ध्रुवीय भागाचे निरिक्षण करतांना आढळलेले बदलत जाणारे फिके व गडद पट्टे, जे संशोधकांना महासागर व खंड असावेत असे वाटले. तसेच मंगळावरील काही निमूळते व गडद पट्टे सिंचनासाठीचे पाण्याचे कालवे असल्याचाही काहींचा समज होता. नंतर हे पट्टे मंगळावर अस्तित्वातच नाही आहेत व केवळ ऑप्टिकल इल्यूजन मुळे ते दिसतात असे स्पष्टीकरण देण्यात आले. पण तरीही, इतर ग्रहांच्या तुलनेत मंगळ बराचसा पृथ्वीसारखा असून, जर सूर्यमालेत इतरत्र कुठे पाणी व जीवन असेल तर ते मंगळावरच असण्याची सर्वाधिक शक्यता आहे. बर्फाच्या स्वरूपातील पाणी जुलै ३१, २००८ रोजी फोनिक्स मार्स लॅंडरला मंगळावर आढळले होते.
मंगळावर शोध शतकांपासून पासून चालू आहे, १६०० पासून तेलेस्कॉपेच्या शोधानंतर मंगळवारच्या घडामोडी मनुष्याला बारकी ने पाहता आल्या पृथ्वी वरून मंगळाच्या वातावरण आणि संभावित जीव जंतूचा शोध सोपा झाला आहे मंगळावर बरेच शोध्यान पाठवलेले आहे विसाव्या षटका पासून मानाग्लावर मनुष्य ज्ञान खूप वाढला आहे मुख्य क्षेत्रा बद्दल माहिती आणि तिथल्या परिस्थितीची माहिती ग्रह विज्ञान खूप किचकट आहे म्हणून मार्स एक्ष्प्लोरतिओन मध्ये खूप  निस्श्फल्लता आल्या मुख्यातर सुरुवातीच्या शोधन मध्ये जवळ जवळ two -third अवकाशयान मंगळावर पोहचू शकले नाहीत आणि काही पोहचून पण काही शोध करू शकले नाही आहे पण सगळी कामगिरी चुकली नाही उधरानार्थ twin mars exploration रोवेर्स खूप वर्षांपर्यंत आपला काम करीत होते. ६ ऑगस्ट २००६ पासून दोन रोवेर्स मंगळावरील माहिती पृथ्वी वर पाठवत आहे आणि तीन orbitors ग्रह वर पाहणी करत आहे - Mars Odyssey, Mars Express, and Mars Reconnaissance Orbiter. आज पर्यंत एकही sample गोळा करण्यासाठी यान मंगळावर पाठवला नाही आहे आणि एक यान (Fobos-Grunt)sample आणू शकले नाही आहे.
नवीन कार्य
नासा ने Mars Odyssey २००१ मध्ये मंगळाच्या क्क्सश्या सोडले आहे. ह्या याना ने Gamma Ray Spectrometer ने मंगळावर बाहेरील क्षेत्रात ह्य्द्रोगेनचे प्रमाण जास्त असल्याची माहिती घेतली हे ह्य्द्रोगेन मुख्यातर बार्फाच्या माध्यमात असल्याचे समजले जाते. Mars Expressचे कार्य २००३ पासून चालू आहे हे कार्य European Space Agency (ESA) सांभाळत आहे. त्यांनी Beagle २ पण मंगळावर पाठवले आहे. ज्याच्या बद्दल माहिती आहे कि हे यान february २००४ मध्ये हरवला आहे. २००४ च्या सुरुवातीला ह्या याना ने मंगळावर methaneचा शोध लावला. ESA ने २००६ मध्ये मंगळावर auroraeचा शोध लावला. january २००४ मध्ये नासाचे यान Spirit (MER-A) मंगळावर पोहचले. ह्या याना ने आपले कार्य पूर्ण केले मंगळवारच्या वैज्ञानिक शोधनपैकी एक महत्त्वाचा शोध होता. कि मंगळावर पूर्वी कधी तरी पाणी होतं हे दोन अवकाशयान यानी शोध लावला. मंगळासंबंधीच धूळ वादळ आणि वारा वादळांनी बरेच यान नाष्ट केले आहे. त्यापैकी एक spirit rover आहे जे कि २०१० पर्यंत कर्यारात होतं. मार्च १०, २००६ लआ Mars Reconnaissance Orbiter मंगळाच्या कक्षेत पोहोचला जो कि दोन वर्षाच्या मोहिमेवर आहे हे यान मंगळाच्या भूभाग आणि हवामानची माहिती देतं जी माहिती पुढच्या यानच्या कामात येईल. ह्या यानाने मंगळाच्या पहिल्या अव्धावची चित्र पाठवली असे वैज्ञानिक माहिती आहे. Mars Science Laboratoryचे कार्य नोव्हेंबर २६, २०११ला चालू झाले आणि त्याने Curiosity Rover मंगळावर ऑगस्ट ६,२०१२ला पाठवला ,हे यान बाकी सगळ्या यानांपेक्षा प्रगतीशील आहे. हे यान ९०metre per hourच्या गतीने उडू शकतं ह्या प्रयोगात laser रसायन तंत्र आहे जे कि खडक निर्मितीची माहिती देतं. ७ metres पर्यंत
भविष्यातील मोहिमा
सप्टेंबर १५,२००८ रोजी नासाने मेव्हन या २०१३ मधील मंगळाच्या वातावरणाबद्दल माहिती गोळा करण्यासाठी नियोजित केल्याची घोषणा केली. मेटनेट या फिनिश-रशियन मोहिमेदरम्यान मंगळाच्या पृष्ठभागावर दहाहून अधिक छोटी-छोटी स्वयंचलित वाहने उतरविण्यात येतील. याद्वारे मंगळाचे वातावरण, भौतिकशास्त्र व हवामानशास्त्र यांचा अभ्यास करण्यासाठी दूरवर पसरलेले एक जाळे तयार करण्यात येईल. या मोहिमेची नांदी म्हणून २००९ किंवा २०११ मध्ये एक किंवा काही थोडे लॅंडर प्रक्षेपित करण्यात येतील. हे लॅंडर रशियाच्या फोबॉस-ग्रंट यानाच्या पाठीवर वाहून नेले जाण्याची शक्यता आहे. या मोहिमेतील इतर प्रक्षेपणे २०१९ पर्यंत टप्प्याटप्प्यात करण्यात येतील. २००४ मध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज डब्ल्यू. बुश यांनी "व्हिजन फॉर स्पेस एक्स्प्लोरेशन" याची घोषणा केली. यामध्ये मंगळावरील मानवी मोहीम हे प्रमुख ध्येय म्हणून नमुद केले होते. नासा आणि लॉकहीड मार्टिन संस्थेने ओरायन या अवकाशयानाची (ज्याला पूर्वी क्र्यू एक्स्प्लोरेशन वेहिकल म्हटले जात असे) बांधणी सुरू केली आहे. याद्वारे २०२० पर्यंत चंद्रावर मानवी मोहीम पाठविण्याचे नियोजित करण्यात आले आहे. ओरायनची चंद्रावरील मोहीम त्याच्या पुढील मंगळावरील मोहिमेचा एक टप्पा असेल. सप्टेंबर २८, २००७ रोजी नासाचे व्यवस्थापक मायकल डी.ग्रिफिन यांनी सांगितले की २०३७ पर्यंत मंगळावर माणूस उतरवण्याचे नासाचे ध्येय आहे. इस्रोची अपेक्षा आहे की ते २०३० ते २०३५ दरम्यान मंगळावर माणसास उतरवू शकतील. तत्पूर्वी मंगळावर अधिकाधिक मोठी याने पाठविण्यात येतील, ज्यांची सुरुवात एक्झोमार्स व मार्स सॅंपल रिटर्न मोहीम यांच्यापासून होईल. Martian System मंगळ हा मनुष्याचा आवडता विषय राहिला आहे. प्रत्येक दुर्दर्शिचीत्र मंगळाच्या जमिनीवर रंगाचा बदल दाखवत आहे, हंगामी वनस्पती मुळे होत आहे. असे पूर्वीची बरीच माहिई मुले मंगला बद्दल मनुष्याचा कल वाढत गेला. नंतर मंगळाच्या दोन चंद्र बद्दल माहिती मिळाली Phobos आणि  Deimos,  ध्रुवीय बर्फ ज्याला आता ओल्य्म्पूस मोन्स म्हंटले जाते. हे सूर्य मालिकेत सर्वात उंच पर्वत आहे. ह्या शोधाने पुढील मोहिमांना अधिक वेग देला. मंगल हा एक खडक असलेला पृथ्वी सारखा ग्रह आहे. जो पृथ्वीच्या काळात बनला होता. पण पृथ्वीचा व्यास मंगला पेक्षा दुप्पट आहे. मंगळावर हवामान थंड आणि वाल्वंता आहे. पण महत्त्वाचा आहे कि ह्या ग्रह वर पृथ्वी येवदीच जमीन आहे.
चित्रदालन
वर्ग:ग्रह
गिरनाळा
गिरनाळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
अमीष साहेबा
अमीश महेशभाई साहेबा (नोव्हेंबर १५, इ.स. १९५९:अमदावाद, गुजरात, भारत - ) हा भारतीय क्रिकेट पंच आहे. साहेबा गुजरातकडून रणजी करंडक स्पर्धेत फलंदाज म्हणूनही खेळला.
साहेबाने डिसेंबर १२, इ.स. २००८ रोजी पहिल्यांदा आंतरराष्ट्रीय सामन्यात पंचगिरी केली.
कृष्णा हरिहरन
क्रिश्ना हरिहरन (२४ सप्टेंबर, १९५५ - ) हे भारतीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट पंच आहेत. त्यांनी १९९७ ते २००६ दरम्यान दोन कसोटी तसेच ३४ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये पंचगिरी केली.
मे २००५चा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england- undefined आणि मार्च २००६चा undefined- undefined हे यांचे दोन कसोटी सामने होते.
वर्ग:क्रिकेट पंच वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अतिंदरपाल सिंह
सरदार अतिंदरपाल सिंह(जन्म:मार्च ३०,इ.स. १९५७) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत.ते इ.स. १९८९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये अपक्ष उमेदवार म्हणून पंजाब राज्यातील पतियाळा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:पतियाळाचे खासदार वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
जलोळा
जलोळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
रेजिनाल्ड ॲलन
ऍलन, रेजिनाल्ड वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १८५८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गिरोळी (सेलू)
गिरोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सेलू तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
अराणी जयप्रकाश
अराणी जयप्रकाश (२० जून, इ.स. १९४९) हे क्रिकेटचा कसोटी सामना खेळलेले खेळाडू तसेच पंच आहेत.
वर्ग:क्रिकेट पंच वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पिंपळगाव तर्फे महाळुंगे
पिंपळगाव तर्फे महाळुंगे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
इवातुरि शिवराम
वर्ग:क्रिकेट पंच वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म