cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मकर (तारकासमूह)
तारे
बीटा कॅप्रिकॉर्नी या ताऱ्याला दबीह असेही म्हणतात. यामध्ये दोन वेगवेगळे तारे आहेत. ते एकमेकांच्या अतिशय जवळ असल्याने एकच तारा असल्याचा भास होतो. त्यातील एक तारा ३.१ दृश्यप्रतीचा पिवळा राक्षसी तारा असून तो पृथ्वीपासून ३४० प्रकाशवर्षे अंतरावर आहे. दुसरा तारा ६.१ दृश्यप्रतीचा निळा-पिवळा तारा आहे. बीटा कॅप्रिकॉर्नीचे पारंपरिक नाव अरबी भाषेतील "कसायाचे भाग्यवान तारे" या अर्थाच्या वाक्यांशावरून आले आहे. हा पुरातन काळातील अरब लोकांच्या मकर राशीच्या उदयाच्या दिवशी बळी देण्याच्या प्रथेचा एक संदर्भ आहे. गॅमा कॅप्रिकॉर्नि हा आणखी एक नुसत्या डोळ्यांनी दिसू शकणारा तारा आहे. हा एक पांढरा राक्षसी तारा असून त्याची दृश्यप्रत ३.७ आहे. तो पृथ्वीपासून १३९ प्रकाशवर्षे अंतरावर आहे.
दूर अंतराळातील वस्तू
मकरमध्ये अनेक दीर्घिका आणि ताऱ्यांचे समूह आहेत. एनजीसी ७१०३ या दीर्घिकांच्या समूहापासून एक अंश दक्षिणेला मेसिए ३० (एनजीसी ७०९९) हा गोलाकार तारकागुच्छ आहे. याची दृश्यप्रत ७.५ आहे. हा पृथ्वीपासून ३०,००० प्रकाशवर्षे अंतरावर आहे.
संदर्भ
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
पिटकेर्न द्वीपसमूह
पिटकेर्न द्वीपसमूह हा ओशनिया खंडाच्या पॉलिनेशिया भागातील युनायटेड किंग्डमचा एक प्रदेश आहे. पिटकेर्न द्वीपसमूहात चार बेटे आहेत.
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे परकीय प्रांत वर्ग:पॉलिनेशिया
जिवदानी देवी
जिवदानी देवी ही हिंदू देवी आहेत. महाराष्ट्रातील विरारमध्ये देवीचे मुख्य मंदिर एका डोंगरावर आहे.
भौगोलिक स्थान
विरार रेल्वेस्थानकापासून पूर्वेकडे असलेल्या डोंगरावर जिवदानी मातेचे मंदिर आहे.हा डोंगर चंदनसार, नारिंगी व विरार या गावांच्या परिसरात आहे. (१) विरारपूर्वेला नारिंगी परिरातील अन्नपूर्णाबाई तांत्रिक महाविद्यालयासमोरील पाऊलवाटेने व (२) जिवदानी रस्त्याने गडाच्या पायथ्याशी असलेल्या श्री गणेश मंदिराकडून जाणाऱ्या सिमेंटच्या पायरी वाटेने, अशा दोन मार्गांनी गडावरील मंदिराकडे जाता येते.
शक्तिपीठाची पूर्वपीठिका
देवीची पूजा म्हणजे शक्तिपूजा. दक्षाने केलेल्या यज्ञात आत्माहुती केलेल्या सतीच्या कलेवराचे श्री विष्णूंनी आपल्या सुदर्शन चक्राने ५१ तुकडे केले. ज्या ज्या ठिकाणी हे तुकडे पडले तेथे देवतांची शक्तिपीठे तयार झाली. भारताबाहेर नेपाळ व बलुचिस्तान येथेही शक्तिपीठे आहेत. महाराष्ट्रात असलेल्या १८ शक्तिपीठांपैकी जिवदानी हे एक शक्तिपीठ आहे.
जीवदानी देवीचा इतिहास
जीवदानी देवीची पौराणिक कथा पुढीलप्रमाणे आहे: त्यांच्या जंगल प्रवासादरम्यान पांडव शूरपारकाकडे आले. त्यांनी भगवान परशुरामांनी पवित्र केलेल्या विमलेश्वराच्या पवित्र मंदिराला भेट दिली आणि वैतरणी नदीच्या काठावर थांबलेल्या प्रभासच्या प्रवासाला त्यांनी भेट दिली. तेथे त्यांनी विरार तीर्थाच्या काठी भगवती एकवीराची पूजा केली आणि तेथील शांतता आणि उदात्त निसर्ग पाहून जवळच्या डोंगरात लेणी कोरण्याचे ठरवले. त्यांनी जवळच्या टेकड्यांवर असे केले आणि एका गुहेत एकवीरा देवीच्या योग लिंगाची स्थापना आणि पूजा केली. त्यांनी तिला भगवती जीवनधानी (ती देवी, जी जीवनाची खरी संपत्ती आहे) म्हटले. असे केल्याने पांडवांनी संन्याशांसाठी शिरगावपासून सुमारे एक मैल अंतरावर असलेल्या छोट्या गुहांचा संच आता "पांडव डोंगरी" म्हणून ओळखला जातो. अनेक योगी पांडव डोंगरी येथे राहून जीवनधानी देवीचे दर्शन घेत असत.
कलियुगाच्या प्रारंभानंतर, आणि बौद्ध धर्माच्या आगमनानंतर, वैदिक योगींची संख्या कमी झाली आणि हळूहळू लोक डोंगर आणि देवी विसरले. जगद्गुरू शंकराचार्यांच्या आगमनाच्या काळात विरारमध्ये एक महार किंवा मिराशी राहत असत जे गावातील गुरे चरत असत. जगद्गुरू शंकराचार्य पद्मनाभ स्वामींच्या दर्शनासाठी ते निर्मल मंदिरात आले आणि त्यांनी आपल्या लाडक्या कुलदेवतेचे दर्शन घेण्यासाठी आशीर्वाद देण्याची विनंती केली. जगद्गुरूंनी महारांच्या भक्तीवर प्रसन्न होऊन त्यांना जीवधनीच्या पायथ्याशी गो-मातेची सेवा करण्याचा सल्ला दिला आणि योग्य वेळी त्यांच्या देवीचे दर्शन घेऊन गो-लोकाची प्राप्ती होईल. त्यांनी अक्षरशः आयुष्यभर जगद्गुरू शंकराचार्यांच्या सल्ल्याचे पालन केले आणि गावातील गुरे पाळली. गावातील गुरे चरत असताना त्याला एक गाय चरताना दिसायची, जिच्या मालकाने तिला चरायला पैसे दिले नाहीत. आपल्या कर्तृत्वाने त्याने गायीचा मालक शोधण्याचा निर्धार केला. तो जीवधन टेकडीच्या माथ्यावर गायीच्या मागे लागला. दैवी वैशिष्ट्ये असलेली एक सुंदर स्त्री प्रकट झाली. महारांना जगद्गुरू शंकराचार्यांचे शब्द आठवले आणि समजले की ती दुसरी कोणी नसून त्यांची कुलदेवी जीवनधानी आहे, तो आनंदित झाला आणि विचारले, "अगं आई! मी तुझी गाय चरली आहे, तू मला तिच्या गोठ्यासाठी पैसे देणार नाहीस?". देवी आनंदाने हसली आणि महारांच्या हातात काही पैसे ठेवण्याच्या मुद्द्यावर होती, तेव्हा ती म्हणाली, "मला हात लावू नका, मी महार आहे. मला असे काहीतरी द्या जे स्पर्श, शब्द, गंध, आकृती आणि आकृतीने खराब होऊ शकत नाही. ईथर." हे जाणून देवीने विचारले, "हे माझ्या बाळा, वर्णाश्रम धर्म आणि मोक्षधर्माचे हे अनोखे ज्ञान तू कुठून शिकलास?" यावर महार म्हणाले, "जगद्गुरू शंकराचार्यांच्या कृपेने इतर कोणाकडून नाही". हे ऐकून भगवती प्रसन्न झाली आणि म्हणाली, "तुझ्या गुणाने (पुण्य) ही गाय पहा जी दुसरी कोणी नसून कामधेनूने आपल्या पूर्वजांना तिच्या शेपटीने वैतरिणी ओलांडून उच्चस्थानी नेले आहे." असे म्हणत महारांनी गाईला टेकडीवरून झेप घेताना तिच्या दोन पायांचे ठसे फूर टेकडीवर आणि इतर दोन पायांचे ठसे स्वर्गात वैतरिणी नदीच्या पलीकडे दिसले. आता देवी म्हणाली, "तू जी गोष्ट मागितली होतीस ती मी तुला बहाल करते ती म्हणजे मोक्ष."
असे म्हणत महारांना मोक्ष (खरा जीव धन, जीवनाची खरी संपत्ती) प्राप्त झाला आणि देवी गुहेत अंतर्धान पावणार होती, तेव्हा ही सर्व दैवी घटना पाहून एक वांझ स्त्री ओरडली, "देवी देवी, अंबा अंबा, तू हे सोडशील का? तुझी वांझ मुलगी आमच्या जीवन धनाशिवाय माझ्या कुशीत बाळ?". देवी तिच्या प्रार्थनेने प्रसन्न झाली आणि म्हणाली, "तुम्ही खरोखरच महान आहात ज्याने आम्हा तिघांनाही पाहिले आहे. यापुढे मी तुम्हाला मुलाचा आशीर्वाद देतो." त्यावर त्या स्त्रीचे समाधान झाले नाही, ती म्हणाली, "हे तिन्ही जगाच्या माते, मला फक्त आशीर्वाद देऊ नका, तर तुझी प्रार्थना करणाऱ्या सर्व वांझ मुलींना मूल होऊ दे." यावर देवी प्रसन्न झाली आणि म्हणाली, "हे बघ, यापुढे कलियुगाच्या आगमनामुळे, कर्मकांडाची शुद्धता राखण्यासाठी, मी गुहेच्या कोनाड्यात एका छिद्रात राहीन. ज्या वांझ स्त्रिया मला त्यात बीटलनट्स देतात. माहूरगडमधील माझ्या मूळ जागेवर दिल्याप्रमाणे छिद्र, संततीने पुरस्कृत केले जाईल." असे म्हणत देवी अंतर्धान पावली.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू दैवते वर्ग:देवीची शक्तिपीठे
रेणीगुंटा
रेणीगुंठा हे आंध्र प्रदेश राज्याच्या चित्तूर जिल्ह्यातील गाव आहे. हे गाव तिरुपतीपासून जवळ असून येथील रेल्वे स्थानक मुंबई-चेन्नई, चेन्नई-बंगळूर आणि चेन्नई-हावरा रेल्वेमार्गांवरील प्रमुख जोडस्थानक आहे. तिरुपती विमानतळ येथून जवळ आहे.
२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २६,०३१ होती.
वर्ग:आंध्र प्रदेशातील गावे वर्ग:चित्तूर जिल्हा
गाळोठा बुद्रुक
गाळोठा बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
साराभाई वर्सेस साराभाई
साराभाई वर्सेस साराभाई (इंग्रजी: Sarabhai vs Sarabhai) ही एक भारतीय हिंदी-भाषेतील टी.व्ही. वरील सिटकॉम मालिका आहे जी १ नोव्हेंबर २००४ ते १६ एप्रिल २००६ ह्या दरम्यान स्टार वन ह्यावर आणि १५ मे २०१७ ते १५ जुलै २०१७ ह्या दरम्यान डिस्ने+ हॉटस्टार ह्यावर दोन सिझन साठी प्रसारित झाली होती. ही मालिका देवेन भोजानी यांनी दिग्दर्शित केला होता आणि हॅट्स ऑफ प्रॉडक्शन ह्याच्या बॅनरखाली जमनादास मजेठिया आणि आतिश कपाडिया यांनी निर्मिती केली होती. सतीश शाह, रत्ना पाठक शाह, सुमीत राघवन, रुपाली गांगुली आणि राजेश कुमार यांच्या प्रमुख भूमिका असलेली ही मालिका दक्षिण मुंबई ह्यातील कफ परेड मधल्या अपमार्केट परिसरात राहत असलेल्या एका सर्वार्थाने उच्च दर्जाच्या कुटुंबाबद्दल आहे. सहाय्यक कलाकारांमध्ये क्षिती जोग, शीतल ठक्कर, देवेन भोजानी, रीता भादुरी आणि अरविंद वैद्य यांचा समावेश आहे. त्याच्या सुरुवातीच्या रिलीजच्या वेळी त्याच्या संकल्पना, लेखन आणि सरासरी दर्शक रेटिंगच्या बाबतीत त्याच्या पिढीच्या पुढे असल्याचे मानले जाते, ही मालिका एक कल्ट क्लासिक बनली आहे.
सारांश
इंद्रवदन आणि माया यांचे पहिले मूल, डॉ. साहिल (सुमीत राघवन), एक कॉस्मेटोलॉजिस्ट आहे जो त्यांच्या समोरच्या अपार्टमेंटमध्ये त्याची मध्यमवर्गीय पंजाबी पत्नी मोनिषा (रुपाली गांगुली) सोबत राहतो. साहिल इतर पात्रांच्या तुलनेत अतिशय संयोजित आहे, तर मोनिषाच्या मध्यमवर्गीय पैशाची बचत करण्याच्या पद्धती धूर्त सोशलाईट मायाला त्रास देतात व मोनिषाला सतत "हलके-फुलके विनोद" देऊन अपमानित करते. मायाचा कॅचफ्रेज आहे "इट्स कॅटास्ट्रॉफिकली मिडल-क्लास!" (इंग्रजी: "It's catastrophically middle-class!") आणि सतत व्यंगाचा वापर करून मोनिषाची टिंगलटवाळी करते व तिला तिच्या मार्गातील चूक दाखवण्याचा प्रयत्न करते पण व्यर्थ. तिचे मूळ नाव "मनिषा" असे होते, परंतु साहिलसोबत लग्न केल्यानंतर मायाने तिचे नाव "मोनिषा" असे ठेवले कारण तिला तिचे जन्माचे नाव "अत्यंत मध्यमवर्गीय" आढळले. मोनिषाच्या तुलनेत माया इंद्रवदनच्या आहाराच्या आणि स्वच्छतेच्या सवयी सुधारण्यासाठी ही सतत त्याच्या मागे लागलेली असते.
इंद्रवदन आणि माया यांचे दुसरे मूल, सोनिया (क्षिती जोग / शीतल ठक्कर), ही एक सायकिक आहे जी मायाच्या काही समाजवादी वृत्तीचे प्रदर्शन करते व तिला काही तंत्राद्वारे भविष्य पाहण्याची क्षमता असते. सोनियाचे लग्न झालेलं असतं इलेक्ट्रिकल इंजिनिअर दुष्यंत पेंटर (देवेन भोजानी) ह्याच्यासोबत, ज्याला टोस्टरपासून ते ट्यूबलाइट्पर्यंत आणि फ्रिजपासून ते लिफ्टपर्यंतच्या विविध इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांबद्दल विचित्र आकर्षण असतं व त्याला जेव्हा संधी मिळेल तेव्हा मशीन्सबद्दल विविध सिद्धांत समजावून सांगायला आवडते. दुष्यंतचे कॅचफ्रेज आहे "आईल एक्सप्लेन!" (इंग्रजी: "I'll explain!") आणि त्याला व्यंग समजत नाही ज्यामुळे विनोदी परिस्थिती निर्माण होते.
इंद्रवदन आणि माया यांचे तिसरे मूल, रोसेश (राजेश कुमार), हा एक महत्त्वाकांक्षी कवी आणि अभिनेता आहे, ज्याची कविता आणि अभिनय हे मालिकेसाठी सतत विनोदाचा स्रोत आहे. माया ही साराभाई कुटुंबातील एकमेव सदस्य आहे जी त्याच्या हास्यास्पद कविता आणि अभिनय कौशल्यांना मान्यता देते आणि त्यांचे कौतुक करते. रोसेशचे इंद्रवदनसोबत प्रेम-द्वेषाचे नाते आहे कारण तो नेहमी त्याच्या विनोद आणि खोड्यांचे लक्ष्य असतो. त्याच्याकडे एक विलक्षण आणि मनोरंजक आवाज आहे व त्याच्या कविता नेहमीच खूप चांगल्या नसतात परंतु मजेदार असतात. रोसेश खूप विचित्र बोलतो आणि साहिल आणि इंद्रवदन नेहमी त्याच्या आवाजाची तुलना बदकांसारख्या प्राण्यांशी आणि मिक्सरसारख्या मशीनशी करतात. दुष्यंत त्याच्या सिद्धांत स्पष्टीकरणादरम्यान रोसेशचा नेहमी प्रात्यक्षिक म्हणून वापर करतो. तो अविवाहित आहे व त्याच्या आई-वडिलांबरोबर राहतो.
साराभाई कुटुंबात इंद्रवदनची थोरली बहीण इलाबेन (रीता भादुरी) आणि तिचा बहिरा पती मधुसूदन फुफा (अरविंद वैद्य) यांच्या सहाय्यक पात्रांचा समावेश आहे. इलाबेन बऱ्याचदा इंद्रवदन आणि मायाला भेटते आणि त्यांच्या रोजच्या समस्या सोडवायला मदत करते. मधुसूदन फुफा याच्याशी अत्यंत सहनशील असलेली आणि सांकेतिक भाषेतून त्यांच्याशी संवाद साधणारी ती एक गोड, जिवंत व्यक्ती असते. दरम्यान, मधुसूदन फुफा हा माजी स्वातंत्र्यसैनिक आहे, जो श्रवणयंत्र वापरायला नकार देतो आणि सहसा ऐकू येत नाही हे सत्य मान्य करत नाही. तो विशेषतः इंद्रवदनला त्रासदायक आहे आणि त्याच्या "है?" या कॅचफ्रेजनं तो संभाषणांमध्ये जवळजवळ नेहमीच हस्तक्षेप करतो.
अमरिंदर सिंह
कॅप्टन अमरिंदर सिंह ( मार्च ११, इ.स. १९४२) हे भारत देशातील राजकारणी व पंजाब राज्याचे माजी मुख्यमंत्री आहेत. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते असलेले अमरिंदर सिंह इ.स. २००२ ते इ.स. २००७ या काळात देखील पंजाबचे मुख्यमंत्री होते. तसेच ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८० च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये पंजाब राज्यातील पतियाळा लोकसभा मतदारसंघातून तसेच २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये पंजाब राज्यातीलच अमृतसर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यांनी २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते अरुण जेटली यांचा पराभव केला. त्यानंतर ते सोळाव्या लोकसभेत काँग्रेस पक्षाचे उपनेते आहेत.
साराभाई वर्सेस साराभाई
सारांश
साराभाईंच्या आयुष्यात घडणाऱ्या रोजच्या घटनांमध्ये कॉमेडी आणि संघर्ष निर्माण होतो. मालिकेतील बहुतांश विनोद हा शहरातील उच्चभ्रू लोकांमधील उथळ संवाद आणि मध्यमवर्गीय समाजातील उणीवा आणि अपयशांबद्दलच्या त्यांच्या कल्पनांमधून प्राप्त झाला आहे. या मालिकेचा दर्जा एवढा आहे की सर्व भारतीय सिटकॉममध्ये याला कल्ट क्लासिक मानला जाते.
अमरिंदर सिंह
२०१७ सालच्या पंजाब विधानसभा निवडणुकीत काँग्रेस पक्षाला स्पष्ट बहुमत मिळाल्यानंतर अमरिंदर सिंहांनी मुख्यमंत्रीपद स्वीकारले. २०२१ साली अंतर्गत कलहामुळे काँग्रेस पक्षाने अमरिंदर सिंह ह्यांना मुख्यमंत्रीपदावरून हटवून चरणजीत सिंह छन्नी ह्यांना ६ महिन्यांसाठी मुख्यमंत्री बनवले.
साराभाई वर्सेस साराभाई
प्रसारण
मालिकेचा पहिला भाग २००४ ते २००६ दरम्यान स्टार वन वर प्रसारित झाला. या मालिकेचे पुनःप्रसारण स्टार उत्सव वाहिनीवर देखील प्रसारित झाले. दुसरा भाग डिजिटल प्लॅटफॉर्म हॉटस्टारवर १५ मे २०१७ ते १७ जुलै २०१७ या कालावधीत रिलीज झाला. या मालिकेच्या दुसऱ्या भागासाठी खूप मोठ्या प्रमाणात विनंती करण्यात आली होती. कारण या मालिकेने अनेक वर्षांमध्ये अनेक वेळा प्रसारित होऊन प्रचंड लोकप्रियता मिळवली होती. हा कार्यक्रम ६ एप्रिल २०२० पासून स्टार भारत वर प्रसारित करण्यात आला, कारण कोविड-१९ साथीमुळे चॅनलला चालू असलेल्या मालिकांची निर्मिती थांबवावी लागली.
अमरिंदर सिंह
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:पंजाबचे मुख्यमंत्री वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
यवतमाळ विधानसभा मतदारसंघ
यवतमाळ विधानसभा मतदारसंघ - ७८ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, यवतमाळ मतदारसंघात यवतमाळ जिल्ह्यातील १. यवतमाळ तालुका आणि २. दारव्हा तालुक्यातील लाडखेड महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. यवतमाळ हा विधानसभा मतदारसंघ यवतमाळ-वाशिम लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय जनता पक्षाचे मदन मधुकरराव येरावार हे यवतमाळ विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
निवडणूक निकाल
यवतमाळ विधानसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:यवतमाळ-वाशिम लोकसभा मतदारसंघ
गुंगावाडा
गुंगावाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून डहाणू-चिंचणी सागरी महामार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव ७.५ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३०३ कुटुंबे राहतात. एकूण १३२८ लोकसंख्येपैकी ६६२ पुरुष तर ६६६ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ९२.४५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ९५.३४ आहे तर स्त्री साक्षरता ८९.६३ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ११० आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या ८.२८ टक्के आहे. वाडवळ, भंडारी,मांगेली, आगरी, आणि आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.ज्वेलरी डायमेकींग हा शतकापेक्षा जुना असलेला गृहउद्योग इथे पिढ्यानपिढ्या चालू आहे.हा भारत देशाबरोबरच दुबई, नेपाळ, बांगलादेश, श्रीलंका, दक्षिण आफ्रिका अशा अनेक देशातील सोने व्यापाऱ्यांचे मुख्य आकर्षण आहे. सोन्याच्या दागिन्यांवर आकर्षक आणि नाजूक नक्षीकाम करण्याचे कसब लाभलेले असे शेकडो डायमेकर्स आजुबाजूच्या परिसरात आहेत.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
पेठ, धाकटी डहाणू, ताडीआळे, धुमकेत, पोखरण, वाडापोखरण, चंडीगाव, आंबिस्तेवाडी, वाढवण, वरोर, वासगाव ही जवळपासची गावे आहेत.गुंगावाडा गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
इ.स. १०४४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०४४ वर्ग:इ.स.च्या १०४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लाडकी
लाडकी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हिंगणघाट तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
स्पॅनिश साम्राज्य
स्पॅनिश साम्राज्य (Imperio Español) हे इतिहासातील स्पेन व त्याच्या अधिपत्याखाली असलेल्या युरोप, आफ्रिका, अमेरिका व ओशनिया खंडांमधील अनेक वसाहती व भूभाग ह्यांपासून बनले होते. शोध युगादरम्यान स्थापन झालेले व एके काळी जगात सर्वात बलशाली असलेले स्पॅनिश साम्राज्य इतिहासातील प्रथम जागतिक साम्राज्यांपैकी एक मानले जाते.
ख्रिस्तोफर कोलंबसने अमेरिका खंडाचा शोध लावल्यानंतर स्पेनने तेथे व कॅरिबियनमधील अनेक बेटांवर वसाहती स्थापन केल्या. तसेच आफ्रिका खंडामधील अनेक भूभाग व आग्नेय आशियामधील स्पॅनिश ईस्ट इंडीजवर स्पेनची सत्ता होती. ह्या शिवाय पश्चिम युरोपातील मोठा भूभाग स्पॅनिश साम्राज्याच्या अधिपत्याखाली होता.
वर्ग:स्पेनचा इतिहास वर्ग:लॅटिन अमेरिका वर्ग:साम्राज्ये
Imperyong Kastila
बामणी (अक्कलकुवा)
बामणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
नोव्हेंबर १५
प्रतिवार्षिक पालन
नोव्हेंबर १३ - नोव्हेंबर १४ - नोव्हेंबर १५ - नोव्हेंबर १६ - नोव्हेंबर १७ - (नोव्हेंबर महिना)
गणोजी शिर्के
गणोजी राजे शिर्के हे मराठा साम्राज्यातील शिरकाण प्रदेशावर राज्य करणारे राजे होते. शिरकाण,महाड, कोकण - रायगड ते दक्षिणेला सावंतवाडीपर्यंत आणि असा विशाल प्रदेश हे राजेशिर्के यांचे राज्य होते. त्यांचे प्रचंड मोठे आरमार होते. इसवी सन अंदाजे ११०० ते १४०० दरम्यान त्यांच्याकडेच रायगड होता. त्यावेळी स्थापन केलेले शिरकाई देवीचे मंदिर आजही तेथे आहे शिवाजी राजे भोसले ह्यांनी गणोजीराजे शिर्के यांना जावई करून घेतले. इतकेच नव्हे तर त्यांची बहीण आपल्या घरी सून म्हणून आणली आणि तिला स्वराज्यामध्ये महत्त्वाचे पद देऊन गौरव केला. गणोजी राजेशिर्के हे संभाजीची पत्नी येसूबाईंचा भाऊ व शिवाजी महाराजांचे जावई होते. त्यांच्या बायकोचे नाव राजकुंवर.
औरंगजेबाने संभाजीराजेंवर हल्ला केला. त्याचा गणोजी राजेशिर्के यांना खूप त्रास झाला. पुढे राजाराममहाराज हे जिंजी वेढ्यात सांपडले असता गणोजी राजेशिर्के ह्यांनी वेढा घालणाऱ्या औरंगजेबाच्या सैन्यावर मात करून त्यांची सुटका केली. जिंजी किल्ल्याच्या नैर्ॠत्येत याचे पथक व मोर्चा होता. गणोजी राजेशिर्के ह्यांनी राजाराममहाराजांना जीव धोक्यात घालून आपल्या गोटात घेतले व दुसरे दिवशीं शिकारीच्या निमित्ताने त्यांना त्याने काही कोसांवर असलेल्या धनाजीच्या सैन्यात नेऊन पोहोचविले (१६९७ डिसेंबर) हे करताना औरंगजेबाबरोबर जराही मागेपुढे न पाहता कायमचे वैर ओढवून घेतले.
राजेशिर्के ह्यांचे वडील पिलाजी राजेशिर्के हे इतिहासांतील खूप मोठे प्रस्थ होते
पुढे ते राजाराम राजेंना गणोजी राजे ह्यांनी जिवावर उदार होऊन जिंजीच्या वेढ्यातून सोडवले. त्यामुळे खुश होऊन राजारामराजेंनी गणोजी राजे ह्यांना दाभोळ दिले. दाभोळ हे चिटणीस ह्यांचे होते. मात्र हे जमीन हस्तांतरण फारशी काळजी न घेता घाईघाईत झाल्याने मोठी तेढ निर्माण झाली निर्माण झाली व दीर्घ काळापर्यंत प्रकरण चिघळले. अजूनही त्याची धग जाणवते.
सूर्यवंशी क्षत्रिय राजेशिर्के घराण्याचे रामराज्य काळापासूनचे संदर्भ आहेत. श्री प्रभू रामचंद्र निजधामास गेल्यानंतर कालांतराने काही वर्षांनंतर राजेशिर्के ह्यांनी आपली प्रथम गादी हस्तिनापुरी स्थापित केली. शिर्के घराण्यातील पूर्वज दिल्ली तख्तावर राज्य करीत होते. त्यांना कुटर बादशाह असे म्हणत. इ.स. ५४० पासून त्यांच्याबद्दल सविस्तर माहिती उपलब्ध आहे. चालुक्य राजाशी त्यांचे घट्ट राजकीय संबंध होते व त्यांच्या अधिपत्याखालचा काळ सुवर्णकाळ समजला जायचा.
राजेशिर्के - राजेभोसले संबंध
येथे काही तपशीलवार माहिती सामायिक करत आहे. जिजामाता राजे भोसले, संभाजीराजे भोसले आणि राजे शिर्के वंशजांपैकी बरेचजण या माहितीची पुष्टी करणारे पुष्कळ पुरावे / डेटा उपलब्ध आहेत. स्वराज शासक राजेभोसले आणि संभाजीराजेच्या मृत्यूच्या आधी आणि नंतर दोन्ही वेळा यशस्वीरित्या संरक्षण आणि समर्थन देण्यात राजे शिर्के (संभाजीराजे यांच्यासमवेत) महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावत होते. या दोघांमधील आतापर्यंतच्या काळामध्ये वाढीव नातेसंबंध जवळीक दिसून येते. गणोजीराजे यांचे वडील पिलाजीराव राजे शिर्के हे अतिशय लोकप्रिय, श्रीमंत आदरणीय व्यक्ती होते. खासकरून जेव्हा संबंध येतो तेव्हा राजे शिर्केसाठी वतन हा एक छोटासा मुद्दा होता.
औरंगजेबाची गणोजीराजे यांची जवळीक ही त्या काळात प्रचलित असलेल्या गनिमी कावा याचा एक भाग होता आणि स्वराज्याच्या बाजूने सामान्यतः रणनीतिक-स्वराज-मुत्सद्देगिरी देखील वापरली जात असे. संभाजीराजे पकडल्यामुळे गणोजीराजे या कारस्थानात सामील नाहीत हे कुणालाही स्पष्ट करता आले नाही. त्याचा सहभाग हे एक रहस्यच राहिले जे नंतर रंगनाथ-स्वामींनी स्वतःच्या फायद्यासाठी वापरले आणि त्याचा उपयोग केला
संभाजीराजे आणि गणोजीराजे यांच्यातील संघर्षाचा उद्देश याचा हेतूपूर्वक शोध लावला गेला जेणेकरून मुघल (औरंगजेब) गणोजीराजेवर विश्वास ठेवू शकतील. हे जांजिरा येथील सिद्दीसाठी काम करणाऱ्या कोंडाजीबाबासारखे होते, स्वराजातील जवळच्या येसुराणीसह प्रत्येकाला असा विचार होता की कोंडाजीबाबा देशद्रोही आहेत. केवळ संभाजीराजे स्पष्टीकरण देऊ शकले आणि नंतर जेव्हा आवश्यक होते संभाजीराजे स्वतःच स्पष्टीकरण देतात.
रंगनाथ-स्वामींनी सरदेसाईवाडा (संगमेश्वर) येथे संभाजीराजे यांच्या मुक्कामादरम्यान माहिती लीक केली. रंगनाथ-स्वामींच्या या स्वराज्यविरोधी कृत्यामुळे गनिमी कावा बुमरंगे आणि गणोजीराजे कोणत्याही संरक्षणाशिवाय अडकले कारण स्पष्टीकरण देऊ शकणाऱ्या संभाजीराजे यांना अटक करण्यात आली.
संभाजीराजेच्या अटकेनंतर पेशवे यांनी स्वराज्यावर पुन्हा नियंत्रण मिळवले कारण तीनही मोठे अडथळे यापुढे राहिलेले नव्हते (संभाजीराजे, राजेशिर्के आणि कविकलाश) आणि राजेभोसले शासन चालू होते पेशवे निवडीचा वारसदार.
Ganoji RajeShirke post Sambhaji Raje Rule
Ganoji Raje Shirke had good relations with all Maratha community including with Swaraj ruler Rajaramraje before Ganoji Raje died.
Before death GanojiRaje continued to support Swaraj (Rajaramraje) post Sambhajiraje rule like he was trying to protect Sambhaji Maharaj from Kavi Kalash
GanojiRaje however had to deal with Chitnis jealousy who was upset because Dabhol Watan was given to GanojiRaje by Rajaramraje for GanojiRaje's heroic did in favour of Swaraj (ref-rescue from jinji-aurangjeb army),. Chitnis was very upset because Chitnis always wanted Dabhol to which he was over-attached. Actually Chitnis used to boast himself as Chitnis-of-Dabhol
Ganoji Raje remained popular within both RajeShirkes and Swaraj ruler Rajaramraje. Lived normal wonderful life there after
RajeBhosale-RajeShirke relations are still going good. Relations include closest matrimonial  relations also. Later RajeBhosale rule (Yesubairani-Rajaramraje) continued post-Sambhajiraje rule.
References
https://books.google.co.in/books?id=04ellRQx4nMC&pg=PA481&lpg=PA481&dq=Kavi+Kalash&source=bl&ots=0ign0E9PYm&sig=w35qSng1eLogQ4-SqwTVcqkTIl8&hl=en&sa=X&ei=bQlqUNGhDMa50AHvlIDoCA&redir_esc=y#v=onepage&q=Kavi%20Kalash&f=false) वर्ग:मराठा साम्राज्य
वाळवा तालुका
वाळवा तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
तालुक्यातील गावे
केदारवाडी (वाळवा) खरातवाडी (वाळवा) किल्लेमच्छिंद्रगड कोळे (वाळवा) कोनोळी कोरेगाव (वाळवा) कृष्णानगर (वाळवा) कुंडळवाडी कुर्लाप लाडेगाव (वाळवा) लावणमाची महादेववाडी (वाळवा) माळेवाडी (वाळवा) माणिकवाडी मारळनाथपूर मरदावाडी मासुचीवाडी मिरजवाडी नागाव (वाळवा) नरसिहपूर नवे खेड नायकलवाडी नेर्ले (वाळवा) ओझर्डे (वाळवा) पडवळवाडी पेठ (वाळवा) फाळकेवाडी चांदाचीवाडी फारणेवाडी पोखरणी (वाळवा) रेठारेधरण रेठारेहरणाक्ष रोझावाडी साखराळे सातपेवाडी शेखरवाडी शेणे (वाळवा) शिगाव (वाळवा) शिराटे शिरगाव (वाळवा) शिवपुरी (वाळवा) सुरूळ (वाळवा) ताकारी तांबवे (वाळवा) तांदुळवाडी (वाळवा) ठाणापुडे तुजारपूर वाशी (वाळवा) विठ्ठलवाडी (वाळवा) वाघवाडी वाळवा वाटेगाव येडे मच्छिंद्र येडे निपाणी येळुर येवलेवाडी
प्रसिद्ध व्यक्ति
वाळवा तालुका हा क्रांतीसिह नाना पाटील यांचा तालुका म्हणून ओळखला जातो. इंग्रजी सत्तेविरुद्ध प्रतिसरकार स्थापन करण्यामध्ये क्रांतीसिह  नाना पाटील हे प्रमुख होते. तर क्रांतिवीर  नागनाथ आण्णा नायकवडी, क्रांती अग्रणी जी. डी. बापू लाड इ.ची प्रति सरकार तयार करण्यामध्ये महत्त्वाची भूमिका होती.
संदर्भ
वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
Walwa, Sangli
लाइफ ऑफ पाय (चित्रपट)
लाइफ ऑफ पाय (चित्रपट) हा इ.स. २०१२ मधील एक इंग्लिश चित्रपट आहे.
पुरस्कार
८५व्या ऑस्कर पुरस्कार वितरण सोहळ्यात या चित्रपटाला चार पुरस्कार मिळाले.
मागादान ओब्लास्त
मागादान ओब्लास्त (रशियन: Магаданская область) हे अतिपूर्व रशियातील एक ओब्लास्त आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियाचे ओब्लास्त *
इ.स. १३७७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३७७ वर्ग:इ.स.च्या १३७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बार्तुलुम्यू दियास
बार्तुलुम्यू दियास (Bartolomeu Dias; इ.स. १४५१ - २४ मे, इ.स. १५००) हा पोर्तुगीज खलाशी आफ्रिका खंडाच्या दक्षिण टोकाला सागरी मार्गाने पोचणारा प्रथम युरोपियन शोधक होता. दियासने मे १४८८ मध्ये केप ऑफ गुड होपचा शोध लावला. त्याने या भागास काबो दास तोर्मेंतास (वादळांचे भूशिर) असे नाव दिले होते. सध्यतीत-केप अगुलस
वर्ग:पोर्तुगीज खलाशी वर्ग:इ.स. १४५१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १५०० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
ऑस्ट्रेलिया देशामध्ये ६ राज्ये आहेत व भोवतालचे अनेक द्वीपसमूह हे प्रशासकीय प्रदेश आहेत.
टीपा
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश राज्ये वर्ग:प्रशासकीय विभाग
माधवापूर
माधवापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
शोध युग
शोध युग हा जगाच्या इतिहासातील १५ व्या ते १७व्या शतकादरम्यानचा एक काळ होता जेव्हा युरोपीय शोधकांनी जगातील इतर भूभाग शोधण्याची मोठी मोहीम हाती घेतली होती. ह्या काळामध्ये स्पॅनिश व पोर्तुगीज शोधकांनी आफ्रिका, अमेरिका, आशिया व ओशनिया खंडांमधील अनेक भूभागांचा शोध लावला.
तेराव्या शतकाच्या अखेरीस मार्को पोलोने आशियाची सफर पूर्ण केली. १४९२ साली ख्रिस्तोफर कोलंबसने अमेरिका खंडाचा शोध लावला तर १४९८ साली वास्को दा गामा सागरी मार्गाने भारतापर्यंत पोचला. पोर्तुगीज खलाशी १५१२ साली मसाल्याच्या पदार्थांच्या शोधात इंडोनेशियाच्या मालुकू द्वीपसमूहावर पोचले. १५२२ साली फर्डिनांड मेजेलनने जगयात्रा सुरू केली. १५९५ साली डच, फ्रेंच व इंग्लिश शोधक ह्या शोध मोहिमेत सामील झाले. १६०८ साली ऑस्ट्रेलिया, १६४२ साली न्यू झीलंड व १७७२ साली हवाईचा शोध लावण्यात आला. ह्याच दरम्यान रशियन शोधकांनी सायबेरियावर सत्ता प्रस्थापित केली.
वर्ग:इतिहास
जीवन विद्या मिशन
जीवन विद्या मिशन ही समाजाच्या उत्कर्षासाठी आणि उन्नतीसाठी झटणारी एक संस्था आहे. सद्गुरू वामनराव पै हे १९५५ सालापासून ह्या संस्थेच्या माध्यमातून जीवन विद्येचे तत्त्वज्ञान लोकांपर्यंत पोहोचवत आहेत.
जीवन विद्येचे खालील दोन संकल्प आहेत,
"तूच आहेस तुझ्या जीवनाचा शिल्पकार" ह्या सिद्धांताभोवती जीवनविद्येचे तत्त्वज्ञान फिरते. सुरुवातीच्या काळात मुंबईमध्ये जीवनविद्येचा प्रसार झाला. आजमितीला महाराष्ट्रात अनेक ठिकाणी जीवनविद्येची केंद्रे सुरू झाली आहेत व लाखो लोकांनी जीवनविद्येचा स्विकार केलेला आहे. जीवनविद्या ज्ञान या जगातील प्रत्येकासाठी सुलभ आणि उपलब्ध होण्यासाठी. जीवनविद्येची जीवनमूल्ये आत्मसात करा जी चांगल्या मानवाला, मानसिकतेत परिवर्तन, सुसंवादी विचार, प्रेम आणि पर्यावरणाची काळजी याकडे नेत आहेत.
जीवनविद्या म्हणजे काय
जीवनविद्या हे जीवनाचे विज्ञान आणि यशस्वी आणि सुसंवादी जीवन जगण्याची कला आहे. जीवनविद्या चेतन आणि अवचेतन मनाची भूमिका आणि त्यांच्यातील संबंध शोधते. जीवनविद्या विशिष्ट मन व्यवस्थापन व्यायाम प्रदान करते जे आपल्याला जीवन यशस्वीपणे आणि सामंजस्याने हाताळण्यासाठी कौशल्यांसह सक्षम करते. हे मन व्यवस्थापन व्यायाम आपल्याला अत्यंत सकारात्मक विचारांचे नमुने तयार करण्यास मदत करतात. सकारात्मक विचार व्यक्तीसाठी फायदेशीर आहे तर सुपर सकारात्मक विचार व्यक्ती आणि प्रत्येकासाठी फायदेशीर आहे.
सुपर पॉझिटिव्ह विचार पद्धती आपल्या नातेसंबंधांवर, आरोग्यावर, कल्याणावर आणि जीवनाच्या सर्व पैलूंवर सकारात्मक परिणाम करतात.
इतिहास
नाम संप्रदाय मंडळ (जीवन विद्या मिशन)ची नोंदणी १९८० साली झाली. कार्याचे नियोजन करण्यासाठी विश्वस्त नेमले गेले. कार्यकारी कार्यकारी मंडळाची निवड करण्यात आली. १९८० साली २५ वर्षे पूर्ण झाली व त्या निमित्त मोठा समाज प्रबोधन महोत्सव आयोजित केला गेला. तसेच २००६ साली जीवनविद्येच्या परीसस्पर्शी क्रांतीला ५० वर्षे पूर्ण झाली म्हणून ६ ते ८ जानेवारीला बांद्रा-कुर्ला कॉम्प्लेक्स येथे भव्य दिव्य सुवर्ण महोत्सवी सोहळा साजरा करण्यात आला.
जीवनविद्या गरिबांना वरदान, श्रीमंताना आधार व विश्वाला उपयुक्त असून ती धर्मातीत, वैश्विक व शाश्वत आहे. अखिल मानव जातीला जीवनाभिमुख करण्याचे, सुखी करण्याचे प्रचंड सामर्थ्य तिच्यात आहे.
बिन खर्चाची, बिन कष्टाची व फावल्या वेळी करता येणारी साधना - म्हणजे विश्वप्रार्थना - करायला श्री.सदगुरू सांगतात. ही विश्वप्रार्थना म्हणजे शांतिसुखाचा राजमार्ग आहे.
स्वरूप
श्री. सदगुरू वामनराव पै यांनी स्थापन केलेला नाम संप्रदाय हा मूळचा नाथ संप्रदाय असून आदिनाथांपासून गुरूंपरंपरा सुरू झाली. या संप्रदायात नामस्मरण व प्रार्थना यांवर जास्त भर देण्यात व नंतर साधकांना दिव्य बोध व दिव्य साधना देण्यात येते.
कार्य
जीवनविद्येचे समाज प्रबोधनाचे कार्य प्रवचने, व्याख्याने, उत्सव, ग्रंथ दिंडी, संपर्क फेरी, अभ्यास वर्ग, युवा व बाल संस्कार केंद्रे, शाळा-महाविद्यालयातून विद्यार्थी व शिक्षकांना मार्गदर्शनपर व्याख्याने, प्राथमिक व प्रगत अभ्यासक्रम, अभिनव विवाह सोहळा, नवनाट्य, उपासना यज्ञ, नामसंकीर्तन यज्ञ, प्रार्थना जपयज्ञ, ग्रंथ वाचन व चर्चा वर्ग वगैरे माध्यमांतून होते.
दिव्य संदेश
"तूच आहेस तुझ्या जीवनाचा शिल्पकार"
दिव्य शिकवण
या जगात 'शहाणपण' हे खरे अमृत होय. आपण दुसरयांना जे सुख किंवा दुःख देतो ते सुख-दुःख आपणाकडेच परत येते, हा निसर्गाचा अटळ नियम नीट लक्षात घेऊन जीवन जगणे हेच खरे 'शहाणपण' होय.
दिव्य संकल्प
शुभ चिंतावे, शुभ इच्छावे, वचनी शुभ बोलावे
शुभ कर्मांच्या सामर्थ्याने करावे जीवनाचे सोने
परमेश्वराची व्याख्या
निसर्गनियमांसहित स्वयंचलित, स्वयंनियंत्रित, नैसर्गिक, पद्धतशीर व्यवस्था म्हणजे परमेश्वर. हा परमेश्वर कृपा किंवा कोप करीत नाही तर माणूसच स्वतःच्या कर्मांनी स्वतःवर कृपा किंवा कोप करीत असतो.
मूर्तिपूजा
जीवनविद्येच्या तत्त्वज्ञानाप्रमाणे मूर्तिपूजा ही प्राथमिक स्वरूपातील साधना आहे (ज्याप्रमाणे शाळेत बिगरी इयत्ता- के.जी.असते त्याप्रमाणे). सर्वसामान्य लोकांना देव आकळता येत नाही ही अडचण ओळखून ऋषिमूनींनी लोकांना मूर्तिपूजा करण्यास सांगितले. मूर्तिपूजा करता करता साधकाची स्वस्वरूपाकडे दृष्टी वळेल असा त्यांचा हेतु होता. परंतु मूळ उद्देश राहिला बाजूला व लोक तपशीलातच अडकून पडले. (कर्म-कांड सुरू झाले.) थोडक्यात ज्याप्रमाणे बिगरी हा डिग्रीचा पहिला टप्पा असला तरी कायमचे बिगरीत बसणे शहाणपणाचे नाही, त्याचप्रमाणे कायमचे मूर्तिपूजेत अडकून रहाणे शहाणपणाचे नाही असे जीवनविद्या मानते. मू्र्तिपूजेनंतर खऱ्या देवाची ओळख होण्यासाठी स्वरूप भक्तीकडे वळणे व ती शिकण्यासाठी खऱ्या सदगुरूंना शरण जाणे जीवनविद्या आवश्यक समजते.
अंधश्रद्धा
जी करिते माणसाला गद्धा ती जाणावी अंधश्रद्धा. जी श्रद्धा माणसाला विवेकहीन बनविते, जिचे बुद्धी वा तर्काच्या कसोटीच्या आधारे समर्थन केले जाऊ शकत नाही, तिला अंधश्रद्दा म्हणता येईल. अशा अंधश्रद्धांच्या आहारी गेल्यामुळे माणसाकडून एरवी न होणारे वर्तनही होऊ शकते. कौल लावणे, लिंबू फ़ेकणे, उतारा टाकणे, नवस करणे, ,घराला उलटी बाहुली लावणे वा नाल लावणे, कोहळा टांगणे, वाहनाला लिंबू-मिरची लावणे, वा‍ऱ्या करणे, प्रदक्षिणा घालणे, भानामती, भूतबाधा, पिशाच्च बाधा, या सर्व अंधश्रद्धा आहेत.यांच्या आहारी जाऊन कधीकधी मारहाण केली जाते, भांडणे होतात. काही वेळेस तर लोकांना जाळण्यासारख्या घटना घडल्या आहेत. सदगुरू श्री. वामनराव पै व त्यांचे शिष्य या अंधश्रद्धांच्या विरुद्ध गावोगावी जाऊन समाज प्रबोधन करीत आहेत.
पाप-पुण्य
जीवनात पाप-पुण्याचे स्थान फ़ारच मह्त्त्वाचे आहे, परंतु या सत्याची जाणीव लोकांना नाही असे दिसून येते. जे नास्तिक असतात ते पाप-पुण्याच्या कल्पना फ़ालतू आहेत असे समजतात व त्यांना फ़ारसे महत्त्व देत नाहीत.याच्या उलट जे आस्तिक आहेत ते अंधश्रद्धेच्या आहारी जाऊन पाप-पुण्यासंबंधी भलत्याच गैर समजुती उराशी बाळगतात.या संदर्भात जीवनविद्येचा द्दष्टिकोन स्पष्ट आहे.
जीवनविद्येने केलेली पाप-पुण्याची व्याख्या
बरी-वाईट क्रिया आणि त्याची अव्यक्त इष्ट-अनिष्ट प्रतिक्रिया या दोहोंच्या दरम्यान आपल्या क्रियेचा जो सूक्ष्म ठसा अव्यक्त स्वरूपात अत्यंत सूक्ष्म रूपाने अंतर्मनात वास करून असतो व अभिव्यक्त होण्यासाठी अनुकूल काळाची व संधीची वाट पहात तेथे ठाण मांडून बसतो, तो सूक्ष्म ठसा म्हणजे पुण्य किंवा पाप होय.
नामस्मरण
स्मरण हा जीवनाचा पाया आहे.जसे स्मरण तसे जीवन असा माणसाचा प्रत्यक्ष अनुभव असतो. याचाच अर्थ असा,स्मरण सुधारले की जीवन सुधारते व स्मरण बिघडले की जीवन बिघडते. सामान्य माणसाचे स्मरण बिघडलेले असते. असे हे बिघडलेले स्मरण सुधारण्याचा साधा व सोपा उपाय म्हणजे देवाचे नामस्मरण करणे हा होय. देवाचे स्मरण हे जीवन असून देवाचे विस्मरण हे मरण होय.
साक्षात्कार
मानवी जीवनात 'साक्षात्कार' या विषयाला फार महत्त्व स्थान आहे. परंतु लोकांना या सत्याची जाणीव झालेली दिसत नाही. माणसाला जो जन्म प्राप्‍त झालेला आहे तो देवाचा म्हणजे दिव्य स्वरूपाचा साक्षात्कार करून घेण्यासाठीच होय. मानवी जीवनाची वाटचाल स्वभावतः साक्षात्काराच्याच दिशेने (Divine Consciousness) होत असते, अशी गैरसमजूत बऱ्याच विद्वान लोकांची झालेली दिसून येते. वास्तविक वस्तुस्थिती नेमकी याच्या उलट आहे. अज्ञान आणि अहंकार यांच्या आहारी जाऊन मानवी जीवन सुखदुःखाच्या चक्रव्युहात सापडलेले असते. या चक्रव्युहाचे भेदन करून साक्षात्काराचे अंतिम ध्येय माणसाला सहजासहजी गाठता येणे शक्य नसते. जर हे ध्येय साधावयाचे असेल तर त्यासाठी एका बाजूने प्रयत्‍न, दुसऱ्या बाजूने प्रार्थना व तिसऱ्या बाजूने 'शाब्दे परेचि निष्णात अशा सदगुरूंचे अचूक मार्गदर्शन आवश्यक असते.
जीवनसंगीताचे सप्‍तसूर
जीवनसंगीताचे सात सूर आहेत. १) जग २) कुटुंब ३) शरीर ४) इन्द्रिये ५) बहिर्मन ६) अंतर्मन ७) परमात्मा
जग
जग हा आपला परिघ आहे व आपण जगाचे केंद्र आहोत. आपले जगावर व जगाचे आपल्यावर असे परस्परांवर सतत परिणाम होत असतात.दुर्दैवाने भारतीय लोकांचा जगाकडे पाहण्याचा द्दष्टीकोण अत्यंत निराशाजनक (निगेटिव्ह) असा आहे.जग हे असार आहे.भ्रम आहे, नाशिवंत आहे,मिथ्या आहे असा द्दष्टीकोन स्वीकारल्याने लोकांना जीवनसंगीतातला हा पहिलाच बेसूर होऊन जीवन भयाण, भकास, त्याज्य व दुःखमय भासू लागते. अशा निराशजनक विचारसरणीचा परिणाम म्हणून भारतीयांची प्रयत्‍नवादाकडे पाठ झाली व दैववाद बोकाळला गेला. तसेच अशा निराशाजनक विचार-प्रणाली मुळेच या असार जीवनातून बाहेर पडण्यासाठी प्रयत्‍न करणाऱ्या बैरागी, साधू, संन्यासी यांविषयी छुपे आकर्षण निर्माण झाले. श्री. सदगुरू म्हणतात, सर्वसंग परित्याग (कुटुंब-नातेवाईक-व्यवसाय यांचा त्याग) करून साधू बनणे हा साक्षात पलायन वाद आहे.
लोकांच्या या जगाबद्दल व वैराग्याबद्दल भोळसट व खूळचट कल्पना त्यांच्या सामूहिक अंतर्मनात जाऊन बसल्या आहेत व त्याचे द्दश्य परिणाम म्हणजे भारतात मोठ्या प्रमाणावर आढळून येणारे दैन्य, दुःख व दारिद्र्य होय.वैराग्याच्या नावाखाली दैन्य, दुःख व दारिद्र्य यांचे कौतुक करणाऱ्या भारतीयांच्या मनातील विकृत कल्पनांना मुळासकट उपटुन काढल्या खेरीज भारताची प्रगती होणार नाही असे सदगुरू श्री.वामनराव पै यांचे म्हणणे आहे.
त्यांनी निर्माण केलेले जीवनविद्येचे तत्त्वज्ञान असे सांगते की, जग हे असार, मिथ्या व नाशवंत नसून ते सत्य, नित्य व नित्य नूतन आहे.जगात चांगले-वाईट, बरे-बुरे, सुष्ट-दुष्ट, उत्तम-अधम,उच्च-नीच, सुंदर-कुरूप असे सर्व आहे.
जग हे निसर्ग नियमांवर चालते. जे निसर्ग-नियम पाळतात त्यांच्यावर सुख-शांतीच्या फ़ुलांचा वर्षाव होतो या उलट जे निसर्ग नियम लाथाडतात त्यांच्यावर नियतीच्या लाथा खाण्याचे प्रसंग येतात.म्हणून जीवन संगीताचा हा पहिला स्वर सुरेखपणे हाताळणे आवश्यक आहे.
कुटुंब
जीवनसंगीतातील कुटुंब या दुसऱ्या स्वराचे स्थानही फ़ार महत्त्वाचे आहे. पत्‍नी व मुले हे मुले हे कुटुंब संस्थेचे महत्त्वाचे घटक आहेत हे न लक्षात आल्यामुळे अनेकांचे संसार सुखाच्या नावाने साक्षात तापदायक रखरखीत वाळवंट झाले आहेत. पत्‍नीचे स्थान हे कुटुंबात अनन्यसाधारण असते व ती अनेक भूमिका अत्यंत कौशल्याने हाताळत असते. घरातील सर्वांची देखभाल करते म्हणून गृहमंत्री, पोटापाण्याची व्यवस्था करते म्हणून अन्न मंत्री, मुलांच्या अभ्यासाकडे-शिक्षणाकडे लक्ष देते म्हणून शिक्षण मंत्री, सर्वांच्या आरोग्याची काळजी घेते म्हणून आरोग्य मंत्री, पतीला योग्य वेळी योग्य सल्ला देऊन साथ देते म्हणून उत्कृष्ट सल्लागार अशा विविध भूमिका ती कुटुंबाच्या छोट्या राज्यात बजावत असते. अशी ही पत्‍नी कुटुंबरूपी किल्ल्याचा महत्त्वाचा बुरूज असते. हा बुरूज जर ढासळला तर किल्ला शत्रूच्या हाती सापडून विनाश ओढवला जाऊ शकतो. त्याप्रमाणे कुटुंबरूपी किल्ल्याचा पत्‍नी हा फार महत्त्वाचा बुरूज आहे हे लक्षात घेऊन ती सुस्थितीत, सुरक्षित व सुखरूप राहील याची दक्षता घेणे पतीचे कर्तव्य आहे.
वणी विधानसभा मतदारसंघ
वणी विधानसभा मतदारसंघ - ७६ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, वणी मतदारसंघात यवतमाळ जिल्ह्यातील १. मारेगांव, २. झरी जामणी आणि ३. वणी या तालुक्यांचा समावेश होतो. वणी हा विधानसभा मतदारसंघ चंद्रपूर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
जीवन विद्या मिशन
या विषयावरील अन्य पुस्तके
वर्ग:जीवन विद्या मिशन वर्ग:अध्यात्म वर्ग:महाराष्ट्रातील संस्था वर्ग:नाथ संप्रदाय वर्ग:हिंदू संत वर्ग:मराठी संत वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:कीर्तनकार वर्ग:हिंदू आध्यात्मिक गुरू
वणी विधानसभा मतदारसंघ
भारतीय जनता पक्षाचे संजिवरेड्डी बापुराव बोदकुरवार हे वणी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:चंद्रपूर लोकसभा मतदारसंघ
बारडी (अक्कलकुवा)
बारडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्कलकुवा तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
लोणी
दुधावर आलेल्य स्निग्ध सायीला एखाद्या आंबट पदार्थाचे, साधारणपणे आंबट दह्याचे, विरजण लावले की सायीचे दही बनते. असे दही पाणी घालून रवीने घुसळून काढले की पृष्ठभागावर लोणी जमा होते. पाण्याने स्वच्छ धुतलेल्या या लोण्याचा गोळा साठवता येतो. भारतात या लोण्यापासून तुपाखेरीज दुसरा कोणताही पदार्थ बनवला जात नाही. तूप हा अनेक महिने रेफ्रिजरेटरबाहेर टिकणारा पदार्थ आहे.
थालीपीठ आणि भाकरी यांच्यावर लोण्याचा गोळा ठेवून खाण्याची संस्कृती महाराष्ट्रात आहे. हे लोणी कढवले की त्याचे लोणकढे तूप बनते. लोणी जर अगदी ताजे असेल तर त्यापासून बनलेल्या तुपाला साजूक तूप म्हणतात. समारंभातील जेवणाची आणि अनेकांच्या घरच्या महाराष्ट्रीय जेवणाची सुरुवात वरण-भात-तूप वाढून होते.
असेच बटर शेंगदाण्याच्या दुधापासूनही बनवता येते. त्याला पीनट बटर म्हणतात.
इ.स. १०५१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०५१ वर्ग:इ.स.च्या १०५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लोणी
बाह्य दुवे
वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ
वर्ग:दुग्धजन्य पदार्थ वर्ग:पाकमाध्यमे
हिरालाल डाह्याभाई शाह
हिरालाल डाह्याभाई शहा (जन्म : पेढामली-मेहसाणा जिल्हा, ७ सप्टेंबर, इ.स. १९३३, - पुणे, २१ जुलै, इ.स. २०१६) हे पुण्यातील एक तांदूळ व्यापारी होते.
लहानपणीच वडील वारल्यानंतर हिराभाई आपल्या आईबरोबर पुण्याला आले आणि वयाच्या नवव्या वर्षापासून आपल्या काकांच्या व्यापारात त्यांना मदत करू लागले. गांधी विचारांच्या प्रभावात येऊन इंग्रजीवर बहिष्कार घालण्यासाठी त्यांनी शाळा सोडून दिली आणि मुंबईची वाट धरली. तेथे एका पेढीवर काही वर्षे नोकरी करून ते परत पुण्याला आले.
पुण्यात आल्यावर वयाची विशी गाठण्यापूर्वीच त्यांनी स्वतःचा व्यवसाय सुरू केला. अल्पावधीतीच हिराभाईंनी तांदूळ विक्री व्यवसायात स्वतःचे स्थान निर्माण केले. आधी आंबेमोहर आणि नंतर बासमतीसह सर्व जातींच्या तांदुळाच्या व्यापारात हिराभाईंनी केवळ पुण्यातच नाही तर देशभरात एक सचोटीचे आणि जाणकार व्यापारी म्हणून नाव कमवले.
तांदळाच्या खुल्या बाजारावर नियंत्रण आले असताना हिराभाईंनी पोहे आणि चुरमुरे-मुरमुऱ्यांचा व्यापार सुरू करून त्यामध्ये लौकिक संपादन केला. ‘प्रवासी पोहे’ नावाच्या एका पोह्यांची निर्मिती करून हिराभाईंनी त्याच्या चवीची पुणेकरांना चटक लावली. परदेशातही या पोह्यांची ते निर्यात करीत.
सामाजिक संस्थांशी संबंध
हिराभाईंचा समाजसेवेच्या निमित्ताने पुण्यातील अनेक संस्थांशी सक्रिय संबंध प्रस्थापित झाला. त्या संस्था अशा :-
वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
होलार
होलार ही भारतीय समाजातील स्वतंत्र ओळख असलेली जात आहे. ह्यांचा मुख्यव्यवसाय म्हणजे वांजंत्री हा आहे. ह्या जातीचा अभिमान हा आहे की पूर्वी मंदिरातील वाद्य वाजवण्याच मान ह्या समाजाला मिळत होता. महाराष्ट्रात एकूण 59 अनुसूचित जातींपैकी होलार एक जातं आहे. ज्याचा नंबर SC-26 असा आहे.
2001च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रातील होलार समाजची लोकसंख्या सुमारे 79, 461 इतकी होती.
होलार समाजातील काही लोक संख्या महाराष्ट्र च्या बाहेर गुजरात मध्ये पण आहेत,
नृत्यनाटिका (बॅले)
नृत्यांच्या साहाय्याने नाटकाची कथा सादर करण्याच्या प्रकाराला नृत्यनाटिका (इंग्रजीत बॅले) म्हणतात. महाराष्ट्रात अशा अनेक नृत्यनाटिका रंगमंचावर सादर करण्यात आल्या आहेत, आणि येत असतात. पण महाराष्ट्रात नृत्यनाटिका सादर करणारे कलावंत तसे कमीच आहेत. सीमा देव, आशा पारेख (नृत्यनाटिका नूरजहॉं), कनक रेळे(नृत्यनाटिका राम) इत्यादी. उत्तरी भारतात, विशेषतः बंगालचे आणि ओरिसाचे कलावंत या क्षेत्रात अग्रेसर आहेत.
महाराष्ट्राबाहेरील कलावंत आणि त्यांच्या नृत्यनाटिका
{अपूर्ण)
पहा: नाटक
वर्ग:मनोरंजन वर्ग:विस्तार विनंती
कठपुतळी
कठपुतळी म्हणजे लाकडापासून तयार केलेल्या वेगवेगळ्या प्रकारच्या छोट्या बाहुल्या. या बाहुल्यांचे हात आणि पाय हे हलविता येतात. त्यांना रंगही दिलेला असतो आणि वेशभूषाही असते. या बाहुल्यांना बारीक आणि लांबून न दिसणारे धागे बांधून त्या नाचविल्या जातात. कठपुतळ्या चालविणारा कठपुतळीकार पडद्याआडून हे काम बोटांच्या व हातांच्या साहाय्याने करीत असतो. तो लोकांना दिसत नाही. बाहुल्यांच्या हालचालीतून नाट्य रंगविले जाते. पडद्यामागे बहुधा दुसरा इसम त्या नाटकातले संवाद बोलत असतो. त्यानुसार, कठपुतळीकार हा बाहुल्या नाचवितो. अशा प्रकारे हालणाऱ्या चालणाऱ्या बाहुल्यांच्या साह्याने एखाद्या नाटकातील वा पुराणातील प्रसंग सादर केला जातो.
भारतात हे एक मनोरंजनाचे व लोककलेचे साधन आहे.
मीना नाईक यांचे वाटेवरती काचा गं हे बालकांच्या लैंगिक शोषणवरील बाहुली नाट्य आहे. १४ नोव्हेंबर २००० ते २०१२ पर्यंत या नाटकाचे पाचशेहून अधिक प्रयोग झाले.
के.एस. गोडे हे महाराष्ट्रातील एक प्रसिद्ध बाहुली कलावंत (शब्दभ्रमकार) आहेत. ते या कलेसाठी स्वतःच बाहुल्या बनवतात.
पुणे शहरात ९ मे २०१७ रोजी पहिले बाहुली नाट्य संमेलन झाले. त्यावेळी गोडे यांना जीवनगौरव पुरस्कार दिला गेला.
वर्ग:लोककला
महादापूर (हिंगणघाट)
महादापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:हिंगणघाट तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
प्रवीण ठिपसे
प्रवीण महादेव ठिपसे (ऑगस्ट १२, इ.स. १९५९ - ) हे 'ग्रॅंडमास्टर किताब मिळवणारे पहिले भारतीय बुद्धिबळ खेळाडू आहेत. त्यांनी हा किताब १९८४ साली मिळवला.
यांची पत्नी भाग्यश्री साठे ठिपसे ही महिला इंटरनॅशनल मास्टर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय बुद्धिबळ खेळाडू वर्ग:भारतीय ग्रँडमास्टर वर्ग:मराठी ग्रँडमास्टर वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते वर्ग:छत्रपती पुरस्कार विजेते
अभिनय
शब्दार्थ आणि इतिहास
सर्वात पहिला अभिनेता म्हणून ईकरिआ (Icaria) येथील प्रचीन ग्रिक थेस्पीस (Thespis) याला ओळखले जाते. एका दंतकथेनुसार (पुर्वापार चालत आलेल्या गोष्टीनुसार) थेस्पीस काव्यत्मक निवेदनातून बाहेर यायचा व वेगळ्याच पात्राच्या माध्यमातून लोकांशी संवाद साधायचा. थेस्पीस अभिनय सुरू करण्यापूर्वी, निवेदक गोष्टीचे निवेदन करत असे (उदा. "डायोनिससने असे केले, डायोनिसस असे म्हणाला" इ.) निवेदनानंतर जेव्हा थेस्पीस लोकांसमोर येई तेव्हा तो जणू काही तेच पात्र आहे असे बोलत असे. ( उदा. " मी आहे डायोनिसस, मी हे केले" इ.). थेस्पीसच्या नावावरून थेस्पियस हा शब्द तयार झाला.
अभिनयासाठी तुमच्याकडे अनेक प्रकारची कौशल्ये असण्याची गरज असते. जसे की, आवाजाची फेक, स्पष्ट उच्चार, देहबोली, भावनिक आरेखन, उत्कृष्ठ कल्पनाशक्ती, आणि नाट्य (नाट्य स्वरूपात कल्पना) सादर करण्याची क्षमता. अभिनय क्षेत्रात याशिवायही भाषेवरील प्रभुत्व, उच्चार आणि देहबोली, सादरीकरण (सादरीकरणाची क्षमता), निरिक्षण आणि नकला करण्याची क्षमता, मुकाभिनय, आणि रंगमंचाची भूक (अभिनयाची भूक) इत्यादी गोष्टींची आवशक्यता असते. अनेक अभिनेते, या प्रकारची कौशल्ये विकसीत करायाला शिकविणा-या खास कार्यशाळेतून, किंवा महाविद्यालयातून तयार झालेले असतात. आपली त्या गोष्टीची भूक भागवता आली पाहिजे आपणास कलेतील माहिती असणे गरजेचे असते समोरच्याला आपण कोणत्या प्रकारे आपली कला दाखवतो त्या वर अभिनेत्याची ओळख निर्माण होत असते.
‘अभिनय’ हा निव्वळ एक शब्द नसून ती एक संकल्पना आहे. तो एक विचार आहे, आणि विचार म्हटला की विचारधारा आली, सैद्धांतिक मांडणी आली. ‘अभिनय’ या संकल्पनेचा विचार हा मानवी अस्तित्वाइतकाच प्राचीन असला पाहिजे.
मुकाभिनय
एखादी कथा सांगण्यासाठी न बोलता केवळ शरीराच्या आणि हाताच्या हालचाली आणि चेहऱ्यावरील हावभाव यांचा केलेला वापर म्हणजेच मूकाभिनय, मूकनाट्य होय.
(Mime act:- the use of movements of your hands and body and the expression on your face to tell a story or to act something without speaking; a performance using this method of acting.)
आपल्या मनातील भावना हाताची हालचाल आणि देहबोलीतून मूकपणे सादर करणे म्हणजे मायमिंग. अंधारात कलाकाराची कला स्पष्ट दिसावी यासाठी डोक्यापासून पायापर्यत पांढऱ्या शुभ्र कापडात शरीर लपेटून चेहऱ्यावरील अवयव काळ्या आणि लाल रंगाने रंगवून हायलाइट केले जातात.
वर्ल्ड माईम डे हा जागतिक माईम ऑर्गनायझेशनचा एक जागतिक उपक्रम आहे. आर्ट ऑफ माईम साजरी करण्यासाठी २२ मार्च तारीख निवडण्याचे कारण म्हणजे प्रसिद्ध फ्रेंच माईम कलाकार मार्सेल मार्सेऊ यांचा जन्मदिवस आहे. २०११ पासून हा दिवस जगातील चारही खंडात साजरा केला जात आहे. मात्र याला अजूनही युनेस्कोची मान्यता मिळालेली नाही.
१९९८ मध्ये पॅरिस येथे मार्सेल यांच्या माइम स्कूलमध्ये त्यांचे मित्र व सहकारी मार्को स्टेझानोव्हिक यांनी आयोजित केलेल्या या लहान दौऱ्याचसाठी इस्त्राइलचे माइम कलाकार ओफर ब्लम आले होते. ब्लम आणि स्टेझानोव्हिक यांच्या प्राथमिक चर्चेतून आर्ट ऑफ माइमला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रसिद्धी व प्रोत्साहन मिळण्यासाठी जागतिक माइम डे साजरा करण्याचे ठरले. पण तारीख ठरत नव्हती. २०११ पर्यंत ही सूचलेली कल्पना तशीच राहिली. २००४ मध्ये वर्ल्ड माइम ऑर्गनायझेशनची सर्बियामध्ये स्थापना करण्यात आली. कारण संस्था स्थापनेची सर्वात कमी कागदपत्र सर्बियामध्ये लागत असत. २००७ मध्ये मार्सेल यांचे निधन झाले. एप्रिल २०११ मध्ये जीन बर्नाड लॅकलोटे यांने जागतिक माइम डे व जर्नी मॅन्यूअल डू माईमची एक विकसित कल्पना स्टेझोनोव्हिकला इमेल केली. त्यावेळेस ब्लूम व स्टेझोनोव्हिक यांना जागतिक माइम डेवरील चर्चा आठवली. आर्ट ऑफ माइममधील सर्वात मोठी व्यक्तीव समजला जाणारा आपला मित्र मार्सेलच्या नावाला अजरामर करण्यासाठी २२ मार्च ही या दिवसाची तारीख त्यांनी ठरवली.
संदर्भदूवे
^ Csapo and Slater (1994, 257); hypokrisis, which literally means "acting," was the word used in discussions of rhetorical delivery.
हाळपाडा
भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर पुढे आंबेसरीनाका बसथांब्यानंतर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव २६ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ६६३ कुटुंबे राहतात. एकूण ३५८२ लोकसंख्येपैकी १७९१ पुरुष तर १७९१ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ४३.७४ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ५५.९६ आहे तर स्त्री साक्षरता ३१.९६ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ७२९ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या २०.३५ टक्के आहे. आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
सुकडआंबा, व्याहाळी, रामपूर, रायपूर, मोडगाव, धुंदळवाडी, पारडी, ब्राह्मणवाडी, बहारे, घाडणे, जिनगाव ही जवळपासची गावे आहेत.हळदपाडा/हाळपाडा समूह ग्रामपंचायतीमध्ये हाळपाडा, खुबाळे, वरखंडे ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/