cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जैवतंत्रज्ञान
जैवतंत्रज्ञानाचा विस्तार
तणनाशकांना अधिक सहनशील पिकांची निर्मिती : जैवतंत्रज्ञानाचा वापर तणनाशकांना अधिक सहनशील पिके विकसित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो, ज्यामुळे शेतीमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या तणनाशकांचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होते. उदाहरणार्थ, राउंडअप रेडी सोयाबीन हे अनुवांशिकरित्या सुधारित सोयाबीन आहे जे तणनाशक राउंडअपला सहनशील आहे. राउंडअप रेडी सोयाबीनमध्ये शेतीमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या राउंडअपचे प्रमाण कमी करण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे पर्यावरणाचे संरक्षण करण्यात मदत होऊ शकते.
नवीन उत्पादने तयार करण्यासाठी कृषी जैवतंत्रज्ञान चा उपयोग : जैवइंधन उत्पादन : जैवइंधन उत्पादनात अधिक कार्यक्षम असणारी पिके विकसित करण्यासाठी जैवतंत्रज्ञानाचा वापर केला जाऊ शकतो. उदाहरणार्थ, उच्च पातळीचे तेल तयार करण्यासाठी अनुवांशिकरित्या सुधारित केलेल्या सोयाबीनचा वापर बायोडिझेल, एक नूतनीकरणक्षम इंधन तयार करण्यासाठी केला जाऊ शकतो जो जीवाश्म इंधनावरील आपला अवलंबित्व कमी करण्यास मदत करू शकतो.
औषधी निर्माण करणे : जैवतंत्रज्ञानाचा उपयोग औषध उत्पादने तयार करणारी पिके विकसित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. उदाहरणार्थ, सिस्टिक फायब्रोसिसवर उपचार करण्यासाठी वापरता येणारे प्रथिन तयार करण्यासाठी तंबाखूच्या वनस्पतींमध्ये अनुवांशिक बदल करण्यात आले आहेत. या प्रोटीनमध्ये सिस्टिक फायब्रोसिससाठी सुरक्षित आणि प्रभावी उपचार होण्याची क्षमता आहे.
औद्योगिक उपयोगाची रसायने: जैवतंत्रज्ञानाचा वापर औद्योगिक रसायने तयार करणारी पिके विकसित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. उदाहरणार्थ, इथेनॉल तयार करण्यासाठी उसाच्या झाडांना अनुवांशिकरित्या सुधारित केले गेले आहे, जे एक औद्योगिक रसायन आहे जे विविध उत्पादनांमध्ये वापरले जाऊ शकते.
दुग्ध व्यवसाय उत्पादन वाढीसाठी :- दुग्ध व्यवसायासाठी भरपूर दुग्ध उत्पादन करणारी जनावरांची निर्मिती करणे तसेच त्यांच्यात अनुवंशिकीय बदल करून त्यांना फायदेशीर बनवणे
संगणक विज्ञानामध्ये जैव माहिती डेटा निर्मिती करणे :- जैवतंत्रज्ञान तंत्राद्वारे संगणकचा उपयोग करून नवीन जैव माहिती चे विश्लेषण करणे तसेच कृत्रिम बुद्धिमत्ता व डेटा सायन्स उपयोग करून  सॉफ्टवेअर शास्त्रामध्ये आधुनिकीकरण करणे
नॅनोटेक्नॉलॉजि शाश्त्राचा उपयोग - जैवतंत्रज्ञान तंत्राद्वारे नॅनोटेक्नॉलॉजि शाश्त्राचा उपयोग करून नॅनोयुरिया, नॅनो स्वरूपातील कीटकनाशकांची निर्मिती करण्यासाठी याचा उपयोग होतो. वैद्यकीय क्षेत्रामध्ये आधुनिकता ,टिशु निर्मिती तंत्रज्ञान ,स्किनग्राफ्टिंग इत्यादीसाठी.
वनस्पती मध्ये अनुवंशिकीवय बदल करून त्यांना फायदेशीर बनवणे,जिवाणू चा उपयोग करून त्यांच्याकडून शेती माती तसेच मानवासाठी फायदेशीर उत्पाद तयार करणे. एकूणच, कृषी जैवतंत्रज्ञानामध्ये शेतकऱ्यांना अनेक फायदे प्रदान करण्याची क्षमता आहे, ज्यामध्ये पीक उत्पादनात वाढ, कीड आणि रोगांवरील सुधारित प्रतिकारशक्ती, सुधारित पोषण सामग्री, कमी उत्पादन खर्च, सुधारित पीक गुणवत्ता, नवीन पीक वाण आणि वाढीव कार्यक्षमता यांचा समावेश आहे. तथापि, या तंत्रज्ञानाचा मोठ्या प्रमाणावर अवलंब करण्यापूर्वी त्यांचे धोके आणि फायदे यांचा काळजीपूर्वक विचार करणे सुद्धा गरजेचे आहे.
वावी (सिन्नर)
वावी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्याच्या पूर्वेस असलेले वावी हे गाव सिन्नर-शिर्डी ह्या मार्गावरील सिन्नर तालुक्यातील प्रमुख व्यापारी, आर्थिक व शैक्षणिक केंद्रापैकी एक केंद्र आहे. सिन्नरच्या पूर्वे व उत्तरेला अहमदनगर जिल्ह्याची कोपरगाव तालुक्याची व दक्षिणेला संगमनेर तालुक्याची सीमा आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
लोकजीवन
वावी गाव हे सह्याद्रीच्या पर्जन्यछायेतील गाव असल्याने पावसाचे प्रमाण नेहमीच कमी असते.गावातील व परिसरातील वाड्यांतील लोकांचा मुख्य व्यवसाय पावसाच्या पाण्यावरील शेती हाच आहे. गावातील शेतीला निश्चित असे पाणी पुरवणारी पाणी योजना नाही, ती होणे गरजेचे आहे. पूर्वी गावातील शेतकरी बाजरी, ज्वारी, भुईमूग ही मुख्य पिके तर अंतर्पिके म्हणून मठ, मूग, उडीद, चवळी, तूर इ. पिके घेत. पाण्याच्या उपलब्धतेवर गहू, हरभरा ही पिके घेतली जात.आता अलीकडे शेतकरी पारंपरिक पिकांऐवजी सोयाबीन, मका, कापूस ही पिके घेऊ लागली आहे. पावसाच्या लहरीपणावर शेती अवलंबून शेती असल्याने शेतकऱ्यांना निश्चित उत्पन्न नसल्याने शेतकरी उपजीविकेसाठी शेतकरी दुग्धव्यवसाय हा शेतीस पूरक व्यवसाय करतात.40 वर्षांपूर्वी एकच दुग्ध संकलन संस्था असलेल्या गावात 6/7 दुग्ध संकलन संस्था स्थापन झाल्या आहेत. गावात मराठा व माळी समाज बहुसंख्येने असला तरी मागास व अल्पसंख्यांक समाज गावात एकोप्याने राहतात. गावात ह भ प पांडुरंग महाराज वावीकर यांच्या प्रेरणेने कै. रामगिरी महाराज यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त हरिनाम सप्ताह साजरा केला जातो. तसेच शिवजयंती, गणपती उत्सव, डॉ बाबासाहेब आंबेडकर जयंती, तुकाराम बीज, संत शिरोमणी सावता महाराज जयंती, ईद, मोहरम इ. उत्सव सर्वधर्मिय समाज एकत्रितपणे साजरे करतात.
प्रेक्षणीय स्थळे
वावीमध्ये वैजेश्वर,श्रीराम,मारुती, भैरवनाथ, विठ्ठल, संत तुकाराम, संत सावता, शाहीर परशुराम समाधी, लक्ष्मणगिरी महाराज समाधी, रामगिरी महाराज समाधी आहेत. वैजेश्वर मंदिर यादव काळाचा इतिहास सांगते. यात्रा, बोहडयांची गावात परंपरा होती.
जवळपासची गावे
वावी हे सिन्नर तालुक्याच्या पूर्व सीमेवरील प्रमुख व्यापारी, शैक्षणिक केंद्र आहे. गावाला अनेक छोट्या छोट्या वाडी, वस्त्यांची पंचक्रोशी लाभलेली आहे.गावाच्या चारी दिशांना असणाऱ्या माळवाडी, वल्हेवाडी, घोटेवाडी, कहांडळवाडी, दुसिंगवाडी, मलढोण, मिरगाव, पिंपरवाडी, पांगरी, मिठसागरे, शहा, पाथरे, निऱ्हाळे, मऱ्हळ अशा गावांचा वावी गावाशी दैनंदिन संपर्क आहेत.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
प्राणनाथ थापर
जनरल प्राणनाथ थापर (पंजाबी: ਪ੍ਰਾਨ ਨਾਥ ਥਾਪਰ ;) (मे २३, इ.स. १९०६ - जून २३, इ.स. १९७५) हे भारतीय सेनेच्या भूदलाचे पाचवे प्रमुख होते. त्यांनी मे ७, इ.स. १९६१ रोजी भूदलप्रमुखपदाची सूत्रे हाती घेतली व ती नोव्हेंबर १९, इ.स. १९६२ या सेवानिवृत्तीच्या दिवसापर्यंत सांभाळली.
सैनिकी कारकीर्द
महाविद्यालयीन शिक्षणानंतर थापरांनी बर्कशायर, युनायटेड किंग्डम येथील रॉयल अकॅडमी ऑफ सॅंडहर्स्ट या सैनिकी अकादमीत प्रशिक्षण घेतले. इ.स. १९२६ साली १ल्या पंजाब रेजिमेंटीमध्ये ते दाखल झाले. दुसऱ्या महायुद्धात ते ब्रिटिश भारतीय सैन्यातर्फे बर्मा, मध्यपूर्व व इटली आघाड्यांवरील मोहिमांत सहभागी झाले होते. त्यांना नोव्हेंबर, इ.स. १९४७मध्ये ''मेजर जनरलपदावर बढती मिळाली, तर इ.स. १९५४ साली त्यांची लेफ्टनंट जनरलपदी नेमणूक झाली होती.
सेवानिवृत्तीनंतरचे जीवन
भूदलातून सेवानिवृत्त झाल्यावर थापर ऑगस्ट, इ.स. १९६४ ते जानेवारी, इ.स. १९६९ या काळात अफगाणिस्तानात भारताचे राजदूत होते. २३ जून, इ.स. १९७५ रोजी नव्या दिल्लीत वयाच्या ६९व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख
सत्यशोधक कम्युनिस्ट पार्टी
सत्यशोधक कम्युनिस्ट पार्टी हा महाराष्ट्र राज्यातील एक राजकीय पक्ष आहे. या पक्षाची स्थापना १९७८ मध्ये कॉम्रेड शरद पाटील यांनी केली होती. २००७ पर्यंत ते पक्षाचे सरचिटणीस म्हणून कार्यरत होते. कार्ल मार्क्स, बाबासाहेब आंबेडकर आणि जोतीराव फुले यांच्या विचारसरणीवर पक्षाने आपले राजकीय तत्त्वज्ञान ठेवले आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष वर्ग:महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष वर्ग:आंबेडकरवादी राजकीय पक्ष वर्ग:जोतीराव फुले वर्ग:कार्ल मार्क्स वर्ग:इ.स. १९७८ मधील निर्मिती
पाली (वाडा)
पाली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे श्री कोल्ड्रिंक्स गेल्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव ८.१ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३३३ कुटुंबे राहतात. एकूण १५६७ लोकसंख्येपैकी ८०५ पुरुष तर ७६२ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७२.२५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८४.३२ आहे तर स्त्री साक्षरता ५९.५५ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या २१२ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १३.५३ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.येथे विविध गणपती कारखाने आहेत. त्यामध्ये दरवर्षी १५ ते १७ हजार गणेशमूर्ती साकारल्या जातात. अर्ध्या फुटापासून सात फुटापर्यंत गणेशमूर्ती साकारल्या जातात. ठाणे, पालघर, नाशिक जिल्ह्यातून येथील गणेशमूर्तीना मागणी असते.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
लक्ष्मीबाई केळकर
वंदनीय मावशी तथा लक्ष्मीबाई केळकर  (माहेरच्या कमल दाते) या राष्ट्रसेविका समिती नावाच्या राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या स्त्री-शाखेच्या संस्थापिका होत्या. समितीच्या वतीने त्यांनी पाळणाघरे, शिशुमंदिरे, आरोग्य केंद्रे, कीर्तन प्रवचनाचे कार्यक्रम इत्यादी उपक्रम सुरू केले. स्त्रियांना उत्तम गृहिणी होण्याचे प्रशिक्षण देण्याच्या दृष्टीने मुंबई येथे बकुळ देवकुळे यांच्या मार्गदर्शनाखाली गृहिणीविद्या या विषयावर तीन वर्षाचा अभ्यासक्रम सुरू केला. त्यांचे ध्येय अखिल हिंदू महिलांचे संघटन करून तेजस्वी राष्ट्र निर्माण करणे. तसेच राष्ट्रमाता जिजाबाई या मातृत्वासाठी, झाशीची राणी या नेतृत्वासाठी आणि अहिल्याबाई होळकर या कर्तृत्वासाठी आदर्श होत्या आणि आजही आहेत.
पाली (वाडा)
जवळपासची गावे
कळमभाई,देवघर,बिळोशी, वासुरीखुर्द, खारिवळीतर्फेपोळबार, सापणेखुर्द, सापणेबुद्रुक,करंजे, काडिवळी, हारोसाळे,देसई ही जवळपासची गावे आहेत.पोशेरी ग्रामपंचायतीमध्ये पाली आणि पोशेरी ही गावे येतात.
लक्ष्मीबाई केळकर
अधिक माहिती साठी बघा https://www.mahamtb.com/Encyc/2020/1/1/Article-on-rashtra-sevika-samiti.html
पाली (वाडा)
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
लक्ष्मीबाई केळकर
संदर्भ
वर्ग:राष्ट्रसेविका समिती वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पाली (वाडा)
संदर्भ
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
काजोल
काजोल देवगण (पूर्वीचे नाव: काजोल मुखर्जी, ५ ऑगस्ट १९७४) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री व बॉलिवूडमधील सर्वात प्रसिद्ध व्यक्तींपैकी एक आहे. आपल्या अभिनयासाठी काजोलने आजवर ६ फिल्मफेअर पुरस्कार जिंकले आहेत (नूतनसोबत बरोबरी) ज्यांपैकी विक्रमी ५ पुरस्कार सर्वोत्तम अभिनेत्री ह्या श्रेणीमध्ये आहेत. २०११ साली भारत सरकारने काजोलला पद्मश्री पुरस्कार देऊन गौरवले.
१९९२ सालच्या बेखुदी ह्या चित्रपटामधून काजोलने बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. १९९३ साली शाहरूख खानसोबतचा बाजीगर हा तिचा दुसरा चित्रपट प्रचंड यशस्वी झाला. त्यानंतर १९९५ साली आदित्य चोप्राने आपल्या दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे ह्या चित्रपटामध्ये काजोलला आघाडीची भूमिका दिली. ह्या चित्रपटाच्या तुफान यशामुळे काजोल यशाच्या व कीर्तीच्या शिखरावर पोचली. ह्यानंतरच्या काळात करण जोहरने काजोल व शाहरूख खान जोडीसोबत अनेक यशस्वी चित्रपट काढले.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मंगला नारळीकर
डॉ. मंगला नारळीकर (पूर्वाश्रमीच्या मंगला राजवाडे) (१७ मे, १९४३ - १७ जुलै, २०२३) या एक भारतीय मराठी गणितज्ज्ञ असून त्यांनी प्रगत गणितावर काम केले आहे.
शिक्षण
मंगला राजवाडे यांनी मुंबई विद्यापीठतून १९६२ साली बी.ए. पदवी घेतली. त्यानंतर त्या १९६४ साली एम.ए. (गणित) झाल्या व या परीक्षेत त्या विद्यापीठातून पहिल्या आल्या. त्यावेळी त्यांना कुलपतींकडून सुवर्णपदक सुद्धा मिळाले.
विवाह आणि कुटुंब
इ.स. १९६५ मध्ये मंगला राजवाडेंचा विवाह गणिती आणि अंतराळशास्त्रज्ञ रँग्लर जयंत नारळीकर यांच्याशी झाला. संस्कृत पंडित सुमती नारळीकर या त्यांच्या सासू आणि बनारस हिंदू विद्यापीठातील गणिताचे माजी प्राध्यापक विष्णू वामन नारळीकर हे मंगलाबाईंचे सासरे होत. त्यांच्या गीता, गिरिजा आणि लीलावती या तीन मुलींपैकी सर्वांत मोठी बायोकेमिस्टीची प्राध्यापक असून बाकीच्या दोन संगणक क्षेत्रात कार्यरत आहेत.
मृत्यू
नारळीकर यांचे पुणे येथे राहत्या घरी १७ जुलै २०२३ रोजी कर्करोगाच्या आजाराने निधन झाले.
विवादास्पद उदाहरण
मंगला नारळीकर यांनी एक विवादास्पद सूचना केली आहे. ती अशी : संख्येचे वाचन करताना पहिला अंक आधी आणि बाकीचे नंतर उच्चारावेत, म्हणजे लोकांचा घोटाळा (??) होत नाही. उदा० बत्तीस म्हणायच्या ऐवजी तीन-दोन म्हणायचे. या सूचनेवर प्रचंड टीका झाली आहे.
लिहिलेली पुस्तके
डॉ. मंगला नारळीकर यांनी अनेक इंग्रजी व मराठी पुस्तके लिहिलेली आहेत, त्यापैकी काही खालीलप्रमाणे:
संशोधनात्मक लेख व पत्रिका
प्रकाशित संशोधनात्मक लेख आणि संशोधन पत्रिकांची नावे खालीलप्रमाणे आहेत:
पुरस्कार
वर्ग:भारतीय गणितज्ञ वर्ग:महिला शास्त्रज्ञ वर्ग:मराठी महिला वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
१९८० ऑस्ट्रेलियन ओपन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन वर्ग:इ.स. १९८० मधील खेळ
लक्ष्मीपूर
लक्ष्मीपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
डॅरेन मॅडी
डॅरेन ली मॅडी (२३ मे, १९७४ - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून ३ कसोटी आणि ८ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:कोलकाता टायगर्स खेळाडू वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग दोन, २०१८
आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग दोन, २०१८ ही एक क्रिकेट स्पर्धा फेब्रुवारी २०१८ मध्ये नामिबियात होणार आहे. ह्या स्पर्धेचा विजेता व उपविजेता संघ मार्च मध्ये झिम्बाब्वे येथे होणाऱ्या क्रिकेट विश्वचषक पात्रता, २०१८ साठी पात्र ठरतील.
हेही पहा
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट वर्ग:नामिबियामधील क्रिकेट
कुरुंदवाडी
कुरुंदवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील आटपाडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:आटपाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
अगानो भांडी
ही एक जपानी भांडी बनवायची पद्धत आहे. पारंपारिक रीत्या ही भांडी फुकुची, तागावा जिल्हा, फुकुओका येथे बनविली जात होती.
इतिहास
अगानो कावारा वेअर (上野香春焼) ही एक प्रकारची अगानो भांडी आहेत. ही परंपरेने कावारा, फुकुओका प्रांतात बनवली जात होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानी मातीची भांडी वर्ग:फुकुओका प्रांतातील संस्कृती
पोर्ट मॉरेस्बी
पोर्ट मॉरेस्बी ही पापुआ न्यू गिनी ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. हे शहर न्यू गिनी बेटाच्या आग्नेय भागात वसले आहे.
सुमारे ३ लाख लोकसंख्या असलेले पोर्ट मॉरेस्बी शहर २००५ साली घेण्यात आलेल्या एका अहवालानुसार राहण्यासाठी जगातील सर्वात वाईट शहरांपैकी एक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:पापुआ न्यू गिनीमधील शहरे वर्ग:ओशनियामधील देशांच्या राजधानीची शहरे *
केसरी (वृत्तपत्र)
स्थापना
लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळकांनी जनतेला स्वातंत्र्य चळवळीस उद्युक्त करावयाच्या व सामाजिक परिवर्तनांसाठी जनजागृतीचा एक महत्त्वाचा भाग या विचारांनी १८८१ मध्ये 'केसरी' हे वृत्तपत्र सुरू केले. 'केसरी'चे प्रथम संपादक गोपाळ गणेश आगरकर यांनी १८८८ पर्यंत काम केले.
गोपाळ गणेश आगरकर हे बुद्धिवादी होते. त्यांनी प्रारंभीच्या काळात जनतेच्या विचार परिवर्तनाविषयक लिखाणांवर भर दिला. समाज सुधारणांच्या मूलगामी विचारांतून सामाजिक सुधारणा वेग धरू शकतील याबाबत त्यांनी जागरूकतेने सामाजिक सुधारणांवर आग्रही राहून 'केसरी'त लिखाण केले. त्याचबरोबर राजकीय स्वातंत्र्याचाही पुरस्कार केला. आगरकरांचा सडेतोडपणा, वैविध्य यामुळे 'केसरी'ची लोकप्रियता वाढली खरी; परंतु पुढे टिळक व आगरकर यांच्यात वैचारिक मतभेद वाढत गेल्यामुळे १८९० पासून 'केसरी'चे काम लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक पाहू लागले.
स्वतंत्र्य लढ्यातील योगदान
भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात टिळक व गांधी या दोन्ही पर्वात आणि त्यानंतरच्या कालखंडात संयुक्त महाराष्ट्राच्या चळवळीत, राज्यातील जी वैचारिक वर्तमानपत्रे समाज जागृतीच्या कार्यात अग्रेसर होती, त्यात 'केसरी' वृत्तपत्रास जनमानसाने सातत्याने प्रातिनिधिकरीत्या वैशिष्ट्यपूर्ण स्थान दिले, ही या वृत्तपत्राची खासीयत आहे. 'केसरी'ने राज्यातील जनतेच्या विविध प्रश्न व समस्यांना वाचा फोडण्याचे कामही केले आहे. 'केसरी' वृत्तपत्राने वर उल्लेखिल्याप्रमाणे त्या कालखंडात जे महत्त्वपूर्ण योगदान दिले त्यास तोड नाही. 'केसरी', 'ज्ञानप्रकाश' व 'नवा काळ' ही वृत्तपत्रे साधारणतः तालुका वजा शहरात येत असत; परंतु दळणवळणांच्या सीमित सोयीमुळे त्या काळच्या मुंबई राज्यात सर्वच ठिकाणी वृत्तपत्रे उपलब्ध नसत. त्या काळात हल्ली इतके वर्तमानपत्र वाचावयास मिळणे हे सहज सुलभ नव्हते. ठरावीक व्यक्तींकडेच व वर्तमानपत्रांच्या दुकानांतही मोजक्याच प्रती असत. राजकीय संक्रमणाचा कालखंड असल्यामुळे उपलब्ध वर्तमानपत्रांवर वाचकांची गर्दी होत असे.
'केसरी'च्या वृत्तपत्रीय कार्याचा आजपर्यंतच्या १३० वर्षांच्या या प्रदीर्घ काळातील वाटचालीचे अवलोकन करता इतिहासाचा अधिक धांडोळा घेणे मला क्रमप्राप्त वाटते. यातील जवळ जवळ ८० वर्षांच्या कालावधीत प्राधान्याने स्वातंत्र्यप्राप्ती व त्यानंतरचे मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्राची चळवळ या वातावरणात 'केसरी'चा काळ व्यतीत झाला आहे.
त्या काळात दृक्‌श्राव्य माध्यमे उपलब्ध नव्हती. अगदी १९६० पर्यंत रेडिओसुद्धा ग्रामीण भागात फारच दुर्मिळ होते. त्यामुळे जनसामान्यांसाठी प्रसारमाध्यमांचे काम 'केसरी' व इतर काही वृत्तपत्रांनी पार पाडले. स्वातंत्र्यप्राप्ती व संयुक्त महाराष्ट्राची चळवळ या व्यतिरिक्त देशात व राज्यात इतरही खूपच समस्या व प्रश्न होते. या प्रश्नांना ऐरणीवर आणण्याचे काम 'केसरी'ने केले. मुंबई-पुण्यासारखी मोठी शहरे वगळता तालुकास्तरीय व ग्रामीण भागात बहुसंख्य जनतेला जीवन जगतांना प्लेग, देवी, नारू यांसारख्या रोगांच्या साथी, वैद्यकीय सुविधांचा अभाव, वारंवार पडणारे तीव्र दुष्काळ, तगाई, चारा खावटी, कर्जवसुली, सावकारी पाश, चलनांची टंचाई, अत्यंत अपुऱ्या शैक्षणिक सुविधा, दळणवळणांसाठी आवश्यक असणाऱ्या पक्क्या रस्त्यांची आवश्यकता, अंधश्रद्धा, जुन्या कालबाह्य चालीरीती, रूढी परंपरा, बालविवाह, केशवपन, सतीची चाल, पुनर्विवाह व सामाजिक विषमता, तुटपुंजे संशोधन, लोकजागृतीमधील अभाव इत्यादी भीषण परिस्थितीचा सामना करावा लागत होता. ग्रामीण भागातून मुख्यत्वे धान्यटंचाई, अपुरे चलन व निरक्षरता या सर्वांत मोठ्या समस्या होत्या. एकूण समाजातील मूठभर सधन व थोडाफार शिक्षित नोकरवर्ग सोडला तर सर्वत्र सामाजिक समस्यांनी, प्रश्नांनी घेरलेले, अशी राज्य व राष्ट्राची परिस्थिती होतीच होती. या सर्व सामाजिक, आरोग्य विषयक, शैक्षणिक व आर्थिक पातळ्यांवर बहुसंख्य सामान्य जनतेचे जीवनमान असहाय स्थितीत होते. याचीही आजच्या चंगळवादी जीवनशैलीत जगणाऱ्यांना व जगू पाहणाऱ्या समाजाला कल्पना करता येणार नाही; परंतु यातील काही थोडाफार काळ मी पाहिलेला आहे. 'केसरी'ने त्या काळातील या समाज जीवनाच्या स्थितीवर सातत्याने, प्रसारमाध्यमाची जी अत्यावश्यक भूमिका असावी लागते, ती 'केसरी' या वृत्तपत्राने सातत्याने मांडलेली आहे. मी या बाबीत माझ्या विद्यार्थिदशेपासून साक्षीदार राहिलेलो आहे. लोकमान्यांची 'केसरी'बाबतची भूमिका, राजकीय चळवळीस हातभार लागून राजकीय स्वातंत्र्याच्या उद्दिष्टपूर्तीनंतर सामाजिक व आर्थिक स्वातंत्र्याचे प्रवाह या राष्टात व राज्यात वाहू लागणे अपेक्षित होती. 'केसरी'ने केवळ वृत्त किंवा लोकशिक्षण हे उद्दिष्ट न ठेवता जनतेला राष्टअभ्युदयासाठी कार्यप्रवण करणे हेही महत्त्वाचे कार्य पार पाडले आहे. 'केसरी'ने विचारवंतांवर छाप पाडली असे खास करून म्हणता येईल. टिळक युगात वृत्तपत्रातून ब्रिाटिश साम्राज्यशाही विरुद्ध स्वातंत्र्यचळवळीस अनुकूल विचार मांडीत राहणे ही खासच धैर्याची बाब होती. भारतात ब्रिाटिश राज्यकर्त्यांची भूमिका वृत्तपत्र स्वातंत्र्याला खुलेपणाची नव्हती. टिळकांनी ब्रिाटिशांशी झगडून वृत्तपत्र स्वातंत्र्य मिळविले. त्याबाबत त्यांच्यावर खटलेही झाले. या बिकट परिस्थितीतून 'केसरी'ची वाटचाल सुरूच होती.
टिळक युगानंतर 'केसरी'ने गांधीयुगातून जात स्वातंत्र्य मिळेपर्यंत कठीण परिस्थितीतून लोकजागृतीचे महत्त्वाचे कार्य सुरूच ठेवले. न. चि. केळकरांनीही विविध विषयांशी संबंधित वैचारिक लिखाण करून 'केसरी'ची प्रतिष्ठा वाढविली. त्याद्वारे सामाजिक विचारधनात मोलाची भर घातली. आचार्य जावडेकर यांनी गांधी आणि टिळक या दोन्ही महत्त्वाच्या नेत्यांच्या विचारांचा सुयोग्य समन्वय घडवून समाजवादी विचारसरणीचा पुरस्कार केला.
देशाला स्वातंत्र्य मिळाले. 'केसरी' व इतर बऱ्याच वृत्तपत्रांची जनजागृतीच्या पर्वाची विजयी सांगता झाली. लोकमान्यांचे नातू जयंतराव टिळक तसे १९४५ पासून 'केसरी'च्या कामात संपादन करीत होते; परंतु देशात फाळणीच्या दंगली, गांधीहत्या या घटना घडून राष्टाला स्थिरतेचे वातावरण मिळाले नव्हते. तशातच १९६० च्या दशकात 'मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्र झालाच पाहिजे' या चळवळीने जोर धरला. त्या काळात 'केसरी'ने संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीसह महाराष्ट्रातील जनतेच्या भावभावना प्रतिबिंबित केल्या. १ मे १९४६ रोजी झालेल्या बेळगाव येथील साहित्य संमेलनात ग. त्र्यं. माडखोलकर यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेला संयुक्त महाराष्ट्र निर्मितीचा प्रथम ठराव सर्वप्रथम १४ मे १९४६ला प्रकाशित केला. त्यानंतरची ही चळवळ पुढे सुरू राहून १ नोव्हेंबर १९५६ला गुजरात-महाराष्ट्राचे संयुक्त द्विभाषक राज्य स्थापन झाले. या चळवळीत एकंदर १०५ जण हुतात्मा झाले. नंतर १ मे १९६० रोजी मुंबईसह स्वतंत्र मराठी भाषकांचे महाराष्ट्र राज्य निर्माण झाले. हा इतिहास एवढ्या विस्ताराने सांगण्याचे कारण, की स्वातंत्र्य चळवळीनंतर स्वतंत्र महाराष्ट्र राज्य निर्मितीची चळवळ हीदेखील महत्त्वाची चळवळ होती. यासाठीही 'केसरी'ने मोठी भूमिका बजावली.
'केसरी'च्या कार्यभारात दीपक जयवंतराव टिळक व त्यांचे पुत्र रोहित टिळक यांचा मोठा वाटा आहे. जयंतराव टिळकांनी किल्ल्यांच्या परिक्रमाची आवड जोपासली होती. वाचकांमध्येही किल्ल्याविषयीच्या पर्यटनासाठीची आवड त्यांनी निर्माण केली. दीपक टिळकांनी जयंतरावांची विचारधारा टिकवून ठेवत, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अवलंब करत 'केसरी'चे रूप पालटविले. व हा केसरी लोकांना खूप उपयोगी झाला
ऐतिहासिक दस्तावेज
लोकमान्य टिळकांचे केसरीतील लेख हे इतिहासाच्या अवलोकनासाठी आणि संशोधनाच्या दृष्टीने अतिशय महत्त्वाचे आहेत. त्यांचे हे संदर्भमूल्य जाणून केसरी-मराठा संस्था आणि राज्य मराठी विकास संस्था यांनी संयुक्त प्रकल्प हाती घेऊन या १९२२ पासून १९३० पर्यंत प्रसिद्ध झालेलल्या लेखांचे ४ खंड डिजिटल स्वरूपात संकेतस्थळावर उपलब्ध करून दिले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:बाळ गंगाधर टिळक वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याशी संबंधित साहित्य वर्ग:मराठी भाषेमधील वृत्तपत्रे वर्ग:महाराष्ट्रामधील वृत्तपत्रे
स्वीडिश भाषा
स्वीडिश ही स्कँडिनेव्हियन भाषा स्वीडन व फिनलंड ह्या देशांची राष्ट्रभाषा आहे. ही भाषा नॉर्वेजियन भाषेसोबत बऱ्याच प्रमाणावर तर डॅनिश भाषेसोबत काही अंशी मिळतीजुळती आहे.
हे पण पहा
वर्ग:जर्मेनिक भाषा वर्ग:स्वीडिश भाषा वर्ग:फिनलंडमधील भाषा वर्ग:भाषा वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
यू. श्रीनिवास
उप्पलपू श्रीनिवास (२८ फेब्रुवारी, इ.स. १९६९ - १९ सप्टेंबर, इ.स. २०१४) हे भारतीय मेंडोलिन वादक होते. सप्टेंबर १३ २००३ रोजी त्यांना राष्ट्रीय कुमार गंधर्व पुरस्कार जाहीर झाला.
वर्ग:मॅंडोलिन वादक वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
माळढोण
माळढोण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १६१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १६१ वर्ग:इ.स.च्या १६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
160er
अमरीश पुरी
(जून २२, इ.स. १९३२ - जानेवारी २, इ.स. २००५) हे चित्रपट अभिनेते होते. हे लाला निहालचंद (वडील) आणि वेद कौर (आई) या दंपत्तीच्या पाच अपत्यांपैकी तिसरे अपत्य आणि मदन पुरी यांचे लहान बंधु होते. १९७० ते २००५ या काळात यांनी हिंदी भाषेसह अनेक चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या.
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
१९८१ ऑस्ट्रेलियन ओपन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन वर्ग:इ.स. १९८१ मधील खेळ
क्षत्रिय (१९९३ हिंदी चित्रपट)
क्षत्रिय हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
तिवसाळा (केळापूर)
तिवसाळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
१९८२ ऑस्ट्रेलियन ओपन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन वर्ग:इ.स. १९८२ मधील खेळ
क्वेबेक सिटी
क्युबेक  ही कॅनडा देशातील क्वेबेक ह्या प्रांताची राजधानी आहे. मॉंत्रियाल ह्या शहराच्या ईशान्य दिशेवर २३३ कि. मी. अंतरावर असलेल्या ह्या शहराची लोकसंख्या २००६ च्या जनगणनेनुसार ४,९१,१४२ इतकी आहे. पर्यायी मॉन्ट्रिऑल नंतरचे, क्युबेक प्रांतातील, हे सगळ्यात मोठे शहर आहे. सभोवतालच्या उपनगरांची लोकसंख्या धरल्यास क्युबेक शहराची लोकसंख्या सुमारे ७,१५,५१५ इतकी आहे.
अल्गॉन्किन भाषेत "जिथे नदी निमुळती होते" (ते शहर) असा क्युबेक ह्या शब्दाचा अर्थ आहे. खरोखरीच, क्युबेक आणि लेव्ही ह्या दोन शहरांच्या दरम्यान सेंट लॉरेन्स ही नदी निमुळती होते. उत्तर अमेरिकेतील जुन्या शहरांपैकी क्युबेक हे एक शहर असून त्याची स्थापना १६०८ साली सॅम्युएल द शांप्लेन ह्याने केली. शहारातील प्राचीन भागांमधील तटबंदीच्या भिंती अजूनही शाबूत असून युनेस्कोने १९८५ साली त्या भागाला "प्राचीन क्युबेक" असे नवीन जागतिक वारसा स्थान जाहीर केले आहे.
क्युबेक शहर तिथल्या उन्हाळ्यातील आणि हिवाळ्यातील उत्सवांबद्दल प्रसिद्ध आहे. "कार्निव्हल" नावाचा मोठा उत्सव इथे हिवाळ्यात साजरा केला जातो. "शातो फ्रोंतनाक" नावाचे अतिसुन्दर हॉटेल, "म्युझे दला सिव्हिलिझास्यॉं", "म्युझे दे बोझार" ही इथली प्रसिद्ध ठिकाणे आहेत. ह्याशिवाय, "मॉन्टमोरेन्सी" नावाचा धबधबा आणि "सेन्ट ऍन द बोप्रे" हे रमणीय चर्च ही येथील ठिकाणे पहाण्यासारखी आहेत.
वर्ग:कॅनडामधील शहरे
श्रमिक मुक्ती दल
श्रमिक मुक्ती दल ही महाराष्ट्रामधील सामाजिक-राजकीय संस्था आहे. ही महाराष्ट्रातील अकरा जिल्ह्यांत दुष्काळ, धरणे व प्रकल्प हद्दपार आणि जातीय उत्पीडन या विषयावर शेतकरी व श्रमिकांचे आयोजन करणारी संस्था आहे. श्रमिक मुक्ती दल (एसएमडी) केवळ मार्क्सवादावर आधारित नाही तर मार्क्स-फुले-आंबेडकरवादावर आधारित विचारसरणीचे अनुसरण करते.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष वर्ग:महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष वर्ग:आंबेडकरवादी राजकीय पक्ष वर्ग:आंबेडकरवादी संस्था व संघटना वर्ग:कार्ल मार्क्स वर्ग:जोतीराव फुले वर्ग:शेतकरी संघटना
जतींद्रनाथ दास
जतींद्रनाथ दास एक भारतीय क्रांतिकारी होते. लाहोर कटातील आरोपी म्हणून शिक्षा भोगत असताना तुरुंगातील जुलुमाचा निषेध म्हणून केलेल्या उपोषणात त्रेसष्टाव्या दिवशी सप्टेंबर १३ १९२९ रोजी त्यांचा मृत्यू झाला.
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक वर्ग:इ.स. १९२९ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
इ.स.पू. ३२२
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३२२ वर्ग:इ.स.पू.चे ३२० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
मालेगाव (सिन्नर)
मालेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
तळी वृक्ष
तळी वृक्ष (शास्त्रीय नाव: कोरिफा अंब्राकुलिफेरा लिन ) हा सुपारी कुळातील वृक्ष आहे. याचा घेर गोलाकार छत्रीच्या आकाराचा असल्याने याच्या शास्त्रीय नावात कोरिफा आहे.
मालेगाव (सिन्नर)
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
तळी वृक्ष
कोरिफा या प्रजातीच्या ८ जाती ऑस्ट्रेलिया आणि आशिया खंडात विशेषतः श्रीलंकेत सापडतात. त्यातील ४ जाती भारतात आढळतात. महाराष्ट्रात तळीवृक्ष तसेच गरबांग तथा कोरिफा ईलाटा या दोन उपजाती आढळतात. यातील कोरिफा ईलाटा ही उपजात बंगालमध्ये नैसर्गिक रित्या सापडते. या दोन्ही जाती उद्यानातून शोभेसाठी म्हणून लावल्या जातात.
भारतात या ताल वृक्षाचा प्रथम लेखी उल्लेख ड्रेकेस्टेयान फोन हिड यांच्या होर्तुस मलाबारीकुस या बारा खंडीय ग्रंथाच्या पहिल्या खंडात कोडा पाना या नावाखाली आढळतो. हे नाव मूळ वृक्षाच्या मल्ल्याळम कुडा पाना (छत्री ताड) या नावापासून आलेले आहे. यांच्या बुंध्याचा घेर तीन फुटापर्यंत असतो. याचे खोड सरळसोट असून त्यावर गळलेल्या पानांच्या वर्तुळाकार खुणा असतात. याची पाने पंख्याच्या आकाराची आणि वजनदार असतात. या प्रचंड पानांच्या आसऱ्याखाली दहा-बारा माणसे सहज बसू शकतात. वृक्षाचे आयुष्य साधारणत: साठ वर्षाचे असून याला आयुष्यात एकदाच फुले येतात. याच्या फुलोऱ्यात कित्येक हजार फुले असतात.या फुलांना नासलेल्या दह्यासारखा आंबट दर्प असतो.
फुले आल्यानंतर याची पाने एक एक करून गळून पडतात आणि फळे पक्व होईपर्यंत तो संपूर्ण पर्णहीन झालेला असतो. सुपारीच्या आकाराची फळे जेव्हा गळू लागतात तेव्हा त्यांचा खच वृक्षाच्या बुंध्याशी जमा होतो.याच्या पिकलेल्या फळांचे कवच हस्तिदंतासारखे कठीण असते.फळांच्या गराचा उपयोग माश्यांना भूल देण्यासाठी करतात. याच्या पानाचा उपयोग ताडाच्या इतर जातींप्रमाणेच घरे शाकारणे,चटया,पंखे,टोपल्या इत्यादी बनवण्यासाठी वापरतात. याच्या पानांचा उपयोग लोखंडी सुईने मजकूर लिहिण्यासाठी करीत असत. कागद बनवण्याची कला अस्तित्वात येण्यापूर्वी तालपत्रावरच प्राचीन ग्रंथ लिहिले गेले आहेत.
जे-की संग
जुलै २६, इ.स. २०१३, तो सोल मध्ये आत्महत्या होता, निषेध लिंग भेदभाव यानंतर पुरुष यौन उत्पीड़न.
तळी वृक्ष
श्रीलंकेत अजूनही जन्मनोंदी, कुंडल्या तालपत्रावरच केल्या जातात.याच्या कोवळ्या पानांच्या चिंचोळ्या पट्याना ओलास असे म्हणतात.या पट्या त्यातील मध्य शीर काढून उकळत्या पाण्यात काही वेळ ठेवून त्यांना झिलई देतात.या झिलईदार पट्या कलाकुसरीच्या कामासाठी वापरतात. गेल्या दशकात विलेपार्ल्यात एक आणि त्यानंतर लालबागमध्ये एक अशी दोन श्रीताल म्हणून प्रसिद्ध झालेली झाडे भरभरून फुलली आणि मग निसर्गाने नेमून दिलेल्या मृत्युच्या स्वाधीन झाली. आणखी एक श्रीताल मुंबईत फुलला आहे.आता श्रीतालाची काही झाडे जिजामाता उद्यानात आणि मुंबई विद्यापीठाच्या पाम उद्यानात वाढत आहे. त्यांची सुंदर रसरशीत हिरव्या रंगाची प्रचंड मोठी पाने,त्यावरचे काळसर जांभळे करवती काटे जवळून पहायचे तर आत्ताच संधी आहे.नंतर एकदा ते गगनाच्या ओढीने वाढू लागले कि त्यांची अशी जवळीक मिळण कठीण...या झाडांची फुले पहायला अजून पन्नास-साठ वर्षे वाट पहावी लागेल. पण या झाडाला फुलण्या-फळण्याचा आशीर्वाद देण म्हणजे त्याच्या मृत्यूची घटिका ठरवण्यासारख असत हे मात्र लक्ष्यात ठेवायचं. =संदर्भ= वृक्षराजी मुंबईची
जे-की संग
बाह्य दुवे
वर्ग:दक्षिण कोरियन व्यक्ती वर्ग:आत्महत्या वर्ग:तत्त्वज्ञ वर्ग:दक्षिण कोरिया
तळी वृक्ष
वर्ग:वनस्पती
१९८३ ऑस्ट्रेलियन ओपन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन वर्ग:इ.स. १९८३ मधील खेळ
लेंगरेवाडी
लेंगरेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील आटपाडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:आटपाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
दिनकर कैकिणी
पं. दिनकर कैकिणी (ऑक्टोबर २, इ.स. १९२७ - जानेवारी २३, इ.स. २०१०) हे हिदुस्तानी संगीतातील भारतीय गायक होते. ते आग्रा घराण्याचे गायक होते. त्यांच्या गायकीत ग्वाल्हेर घराणे व आग्रा घराणे या दोन्हींचा उत्तम संगम दिसून येतो.
पूर्वायुष्य
त्यांचे प्रथम संगीत गुरू पतियाळा घराण्याचे पं. के. नागेश राव हे होते. त्यानंतर त्यांनी दोन वर्षे ग्वाल्हेर घराण्याच्या पं. ओंकारनाथ ठाकूर यांच्याकडे संगीत शिक्षण घेतले. वयाच्या अकराव्या वर्षी त्यांनी लखनौच्या मॉरिस कॉलेजात (भातखंडे संगीत संस्थान विश्व विद्यालयात) प्रवेश घेतला. तिथे त्यांना पं. विष्णू नारायण भातखंडे व उस्ताद फैय्याज खान यांचे शिष्य पं. श्रीकृष्ण नारायण रातंजनकर यांच्याकडून संगीताची तालीम मिळाली. ह्या अतिशय कठीण प्रशिक्षणात एस. सी. आर. भट्ट, चिदानंद नगरकर, के. जी. गिंडे यांसारख्या आपल्या अन्य सहाध्यायांबरोबर कैकिणींनी संगीताचा कसून अभ्यास केला. त्याचा परिणाम म्हणूनच की काय, इ.स. १९४३ मध्ये त्यांना संगीतातील पदवीसोबत ख्याल गायनासाठी मानाचे समजले जाणारे भातखंडे सुवर्णपदक प्राप्त झाले.
सांगीतिक कारकीर्द
त्यांनी इ.स. १९४६ साली आपले संगीत कार्यक्रम करण्यास सुरुवात केली. एक गायक व संगीत प्रशिक्षक म्हणून त्यांनी देशोदेशींचे दौरे केले. संगीत क्षेत्रात त्यांनी अनेक मानाची पदे भूषविली. इ.स. १९५४ सालापासून त्यांनी आकाशवाणीवर सुरुवातीस रचनाकार व नंतर निर्माता म्हणून काम पाहिले. ते भारताच्या सूचना व प्रसारण मंत्रालयाच्या प्रबंध विभागाचे सहायक संचालक होते. त्यानंतर ते दीर्घ काळासाठी मुंबई येथील भारतीय विद्या भवनच्या संगीत व नृत्य शिक्षापीठाचे प्राचार्य पदी नियुक्त होते. अनेक वेगवेगळ्या समित्यांमध्ये त्यांचा समावेश होता, तसेच विविध परीक्षा मंडळांतही त्यांचा सहभाग होता.
त्यांनी बंदिशींवर 'रागरंग' नावाचे पुस्तकही लिहिले आहे. स्वरचित राग आणि बंदिशींवरील त्यांच्या ध्वनिमुदिकाही प्रकाशित झाल्या आहेत. संजीवनी भेलांडे, आरती अंकलीकर-टिकेकर, उदित नारायण, निषाद बाक्रे, सुधींद भौमिक यांसारखे शिष्य त्यांनी घडवले आहेत. गायक, संगीतकार आणि गुरू अशा वेगवेगळ्या भूमिका त्यांनी पार पाडल्या.
वैयक्तिक जीवन
कैकिणींचे सर्व कुटुंब संगीत साधनेत आहे. त्यांच्या पत्नी शशिकला ह्या नभोवाणी गायिका होत्या व भवन्स संगीत व नृत्य महाविद्यालयाच्या मुख्याध्यापिका पदावरून निवृत्त झाल्या. त्यांचे धाकटे पुत्र योगेश साम्सी हे नामवंत तबला वादक असून त्यांच्या कन्या आदिती कैकिणी उपाध्या या शास्त्रीय संगीत गायिका आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:तानसेन पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू वर्ग:आग्रा घराण्यातील गायक
श्रीधर पाठक
प्रसिद्ध हिंदी कवी. सप्टेंबर १३ १९२८ रोजी त्यांचे निधन झाले.
वर्ग:हिंदी कवी वर्ग:इ.स. १९२८ मधील मृत्यू
पंकज कपूर
पंकज कपूर (२९ मे, इ.स. १९५४ - हयात) हे हिंदी भाषेतील चित्रपट अभिनेते आहेत. मूलतः भारतातील पंजाब राज्यातल्या लुधियान्याचे असलेले पंकज कपूर हे हिंदी नाट्य, दूरचित्रवाणी आणि चित्रपटांत अभिनय करणारे एक कलावंत आहेत. ते अनेकदा चित्रपटांत व चित्रवाणीवरील मालिकांत दिसतात. त्यांची सर्वांत प्रशंसनीय कामगिरी एक डॉक्टर की मौत (इ.स. १९९१) आणि इ.स. २००३ मध्ये निघालेल्या विशाल भारद्वाज-दिग्दर्शित मकबूल या चित्रपटांत दिसली. या दोन्ही भूमिकांसाठी त्यांना राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाले होते.
इ.स. १९८० ते इ.स. १९९० मध्ये चित्रवाणीवर आलेल्या करमचंद आणि नंतर आलेल्या सार्वजनिक कार्यालयांमधील भ्रष्टाचारावर टिप्पणी करणारी एक विनोदी मालिका(जबान सॅंभाल के) यांतल्या भूमिकांद्वारे पंकज कपूर यांना घराघरांमधून लोकमान्यता मिळाली.
शिक्षण
पंकज कपूर प्रथम नवी दिल्ली येथे इंजिनियरिंगचे शिक्षण घेतले. त्या महाविद्यालयातून ते इ.स. १९७३ मध्ये पहिल्या क्रमांकाने उत्तीर्ण झाले. नंतर त्यांनी नवी दिल्ली येथील नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा (एनएसडी), येथून अभिनयाची पदवी मिळवली. तेथेही त्यांना त्या वर्षीचे अभिनयाचे पहिले बक्षीस मिळाले.
कारकीर्द
नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामामधून बाहेर पडल्यावर पुढची चार वर्षे कपूर यांनी नाटकांतून कामे केली, आणि त्याच सुमारास रिचर्ड एटनबरो यांच्या दिग्दर्शनाखाली गांधी या चित्रपटात एक भूमिका केली. या चित्रपटाच्या हिंदी आवृत्तीसाठी त्यांनी महात्मा गांधीच्या भूमिकेला आवाज दिला होता.
पंकज कपूर यांनी आत्तापर्यंत ७४हून अधिक नाटकांचे आणि मोहनदास बीए एलएलबी, वाह भाई वाह, साहेबजी बिबीजी गुलामजी', दृष्टान्त, कनक डी बल्ली, अल्बर्ट ब्रिज आणि पांचवां सवार''' या चित्रवाणी मालिकांचे दिग्दर्शन केले आहे.
संदर्भ
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
चिनी बौद्ध त्रिपिटक
चीनी बौद्ध त्रिपिटक हे चिनी, जपानी, कोरियन आणि व्हियेतनामी बौद्ध धर्मातील विहित बौद्ध साहित्याचा एकूण सारांशीत अंश आहे. त्रिपिटकाच्या पारंपारिक नावाचा (चीनी: 大 藏經; पिनयिन: डैंगजिंग; जपानी: 大 蔵 経 डेझोकाईओ; कोरियन: 대장경 डेजांग्गीओंग; व्हियेतनामी: Đại tạng kinh) अर्थ "सुत्ताचा महान खजिना" हे आहे.
सामग्री
चिनी बौद्ध त्रिपिटकात प्रारंभीच्या बौद्ध संघातील आगम, विनय आणि अभिधम्म ग्रंथाचा समावेश आहे. तसेच अगम्य बौद्ध धर्मातील महायान सुत्त ग्रंथ आहेत.
आवृत्त्या
सर्वाधिक वापरण्यात येणारी एक आवृत्ती म्हणजे ताइशो शिन्शु दाइझोक्यो (तैशो त्रिपिटाका, 大 正 新 脩 大 藏經). आधुनिक स्वरूपातील आवृत्ती इ.स. १९२४ आणि १९३४ मध्ये टोकियो येथे १०० खंडांमध्ये प्रकाशित झाले. ज्यास ताइशो कालखंडानंतर नामनिर्देशित करण्यात आले. हे एकमेव पूर्णतः विरामन्हांकित त्रिपिटक आहे.
झुझान्गिंग आवृत्ती (卍 續 藏), त्रिपिटकच्या दुसऱ्या आवृत्तीस पूरक आहे.
काष्ठ शिल्प उदाहरण
वर्ग:बौद्ध धर्म वर्ग:बौद्ध साहित्य वर्ग:त्रिपिटके वर्ग:चिनी साहित्य वर्ग:चिनी संस्कृती
जुल्म की अदालत
ज़ुल्म की अदालत हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
१९८४ ऑस्ट्रेलियन ओपन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन वर्ग:इ.स. १९८४ मधील खेळ
विद्युतचुंबकी चौविभव
सापेक्षतेच्या सिद्धान्तात विद्युतचुंबकी चौविभव ही सापेक्षित सदिश असून ती त्रिमितीतल्या विद्युत अदिश विभव आणि चुंबकी सदिश विभवास चौमितीत एकाच सदिशात - चौसदिशात व्याख्यित करते.
व्याख्या
विद्युतचुंबकी चौविभवाची व्याख्या:
! एसआय एकक ! सीजीएस एकक
विद्युत आणि चुंबकी क्षेत्रांचा संबंध ह्या चौविभवांवरून लावला जातो:
सारणीरूपांत ते खालीलप्रमाणे लिहिले जाते:
येथे, A० हा त्रिमितीतील विद्युत विभव आणि A१,A२,A३ हे चुंबकी विभवाचे त्रिमितीतील त्रिदिश घटक दाखविते.
विशेष सापेक्षतेत, विद्युत आणि चुंबकी क्षेत्र प्रदिशाच्या रूपातच लिहिले जाते आणि म्हणून ते लॉरेंझच्या रूपांतरणाखाली (विद्युतचुंबकी प्रदिश) व्यवस्थित रूपांतरित होते. ते विद्युतचुंबकी चौविभवाच्या संज्ञेत असे लिहिले जाते::
संदर्भ
वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
चौबल
सापेक्षतेच्या सिद्धान्तात चौबल हे अभिजात बलाचे चौमितीतील रूप असून कणाच्या स्वतःच्या कालसापेक्ष चौसंवेगाचा बदलाचा दर अशी त्याची व्याखा केली जाते:
अचल वस्तुमानाच्या m > ० कणाकरता,  (येथे  हा चौवेग) आपण न्यूटनचा दुसऱ्या नियमाप्रमाणेच चौबलाचा चौत्वरणाची संबंध लावू शकतो.
येथे:
आणि
येथे \mathbf{u}, \mathbf{p} आणि \mathbf{f} हे अनुक्रमे वेग, संवेग आणि बल त्रिदिश होय.
वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
मांडळा
मांडळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
पळसई
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे खानिवळी मार्गाने गेल्यावर पळसईफाट्याने हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १७ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३६४ कुटुंबे राहतात. एकूण १६४० लोकसंख्येपैकी ८७१ पुरुष तर ७६९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६२.७४ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७०.९७ आहे तर स्त्री साक्षरता ५३.६४ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या २२३ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १३.६० टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
आब्जे, निचोळे, भावेहर, खानिवळी, गौरापूर, आसनास, कळमभाई, देवघर, बिळोशी, वासुरीखुर्द, खारीवळीतर्फेपोळबार ही जवळपासची गावे आहेत.पळसई ग्रामपंचायतीमध्ये आसनास, बोरांदे, कळमभाई, पळसई ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
फारूख शेख
फारूक शेख हा मुख्यत्वे हिंदी चित्रपटांत भूमिका करणारा अभिनेता आहे. अनेक समांतर चित्रपटांतून फारूकने भूमिका केल्या आहेत तसेच दूरचित्रवाणी कार्यक्रमांचे संचालनही केले आहे.
शेख, फारुख वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
चौत्वरण
सापेक्षतेच्या सिद्धान्तात चौत्वरण हे अभिजात त्वरणाचे चौमितीतील रूप असून कणाच्या स्वतःच्या कालसापेक्ष चौवेगाचा बदलाचा दर अशी त्याची व्याखा केली जाते:
येथे:
आणि
आणि \gamma_u हा चाल u साठीचा लॉरेंझ घटक दाखविते. चलावरील बिंदू हे उचित कालाऐवजी \tau दिलेल्या संदर्भ चौकटीतल्या कालसापेक्ष भैदिज असल्याचे दर्शविते.
वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
तोल्माचेवो विमानतळ
तोल्माचेवो विमानतळ (Аэропóрт Толмачёво) हा रशिया देशाच्या नोवोसिबिर्स्क शहरामधील एक विमानतळ आहे. नोव्होसिबिर्स्क शहराच्या १६ किमी पश्चिमेस स्थित असलेला हा विमानतळ सायबेरियामधील सर्वाधिक वर्दळीचा तर रशियातील सातव्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ आहे. तोल्माचेवो विमानतळ १९५७ साली वाहतूकीस खुला करण्यात आला.
बाह्य दुवे
वर्ग:नोवोसिबिर्स्क वर्ग:रशियामधील विमानतळ
मार्को यान्सिन
मार्को यान्सिन (१ मे, २०००:दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा undefinedचा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने गोलंदाजी करणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे. २०२१ च्या आयपीएल मध्ये त्याने मुंबई इंडियन्ससाठी रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर विरुद्ध ९ एप्रिल २०२१ रोजी आयपीएल पदार्पण केले.
२६ डिसेंबर २०२१ रोजी सेंच्युरियन येथे भारताविरुद्ध पहिल्या कसोटीत त्याने कसोटी पदार्पण केले.
वर्ग:इ.स. २००० मधील जन्म वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील मुष्टियुद्ध – वेल्टरवेट
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील मुष्टियुद्ध स्पर्धेतील लाईट वेल्टरवेट  स्पर्धेत ६9 किलो पेक्षा कमी वजनाच्या बॉक्सरचा समावेश असतो. 32 मुष्टीयोद्धे ह्या स्पर्धेत सहभागी झाले.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील मुष्टियुद्ध
समीरा रेड्डी
समीरा रेड्डी ( १४ डिसेंबर १९८०) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. ती प्रामुख्याने तेलुगू व हिंदी चित्रपटांमध्ये भूमिका करते. समीराने २००२ सालच्या मैने दिल तुझको दिया ह्या चित्रपटामध्ये सोहेल खानच्या नायिकेची भूमिका करून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. तेव्हापासून तिने अनेक चित्रपटांमध्ये कामे केली आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वारा
भूपृष्ठावरून वाहणाऱ्या हवेस वारा असे म्हणतात. पृथ्वीवरील वायूदाबातील फरकामुळे वातावरणात हालचाली होतात.जास्त दाबाच्या प्रदेशाकडून कमी दाबाच्या प्रदेशाकडे हवा वाहू लागून वारे निर्माण होतात. याला पवन असेही म्हणतात.
वाऱ्यामुळे ढग वाहून नेण्यास, पाऊस पडण्यास, वस्तू वाळण्यास मदत होते. तसेच वादळे, चक्रीवादळे होतात. वाऱ्यावर पवनचक्की चालते.
वाऱ्याचे कार्य
वाऱ्यामुळे होणारी झीज किंवा भर विशेषतः कोरड्या हवेच्या प्रदेशांत (मरुप्रदेशांत) दिसून येते. वाऱ्याच्या माऱ्याने खडकांचे ढिले झालेले कण किंवा कपचे सुटून पडण्यास मदत होते; परंतु वाऱ्याचे कार्य मुख्यतः त्याच्याबरोबर वाहून येणाऱ्या वाळूच्या माऱ्याने दिसून येते. वाळूच्या घर्षणाने खडक झिजतात आणि त्यांचे तुकडे तुकडे व शेवटी बारीक वाळू बनते. वाळू आणि वारा यांच्या संयुक्त माऱ्यामुळे रुक्ष प्रदेशातील खडकांची झीज होऊन त्यांस चित्रविचित्र आकार प्राप्त होतात. कधी कधी वाऱ्याच्या मार्गात उभ्या असलेल्या खडकाचा मधलाच भाग जास्त झिजून छत्री खडक तयार होतो. वाऱ्यामुळे वाळू दुसरीकडे वाहून नेली जाऊन तिची भर पडते आणि वालुकागिरी निर्माण होतात. काही वालुकागिरी स्थिर असतात, तर बहुतेक अस्थिर असतात; कारण त्यांच्या वाताभिमुख सौम्य येथे आकृती आहे. उतारांवरून वाऱ्याने वाहून येणारी वाळू त्यांच्या तीव्र, वातपराङ्‌मुख उतारावरून पलीकडे पडत राहते आणि सबंध वालुकागिरीच पुढे सरकल्यासारखा वाटतो. चंद्रकोरीच्या आकाराचे बारखान वालुकागिरीही वाऱ्यामुळेच निर्माण होतात. वाऱ्यामुळे एका ठिकाणची माती दुसरीकडे वाहून नेली जाते आणि तेथे तिची भर पडते. हे ‘लोएस’ मातीचे थर होत.
वर्ग:निसर्ग वर्ग:वातावरण
हरिभाऊ देशपांडे
हरिभाऊ देशपांडे (जन्मदिनांक अज्ञात - - २३ जून, इ.स. १९८२) हे मराठी ऑर्गनवादक व नाट्य-अभिनेते होते. ''गंधर्व नाटकमंडळीं मध्ये ऑर्गनवादक म्हणून काम केलेल्या देशपांड्यांनी बालगंधर्वांच्या अनेक संगीतनाटकांतील पदांना ऑर्गनाची साथ केली होती.
संगीताची आवड असलेल्या बालगंधर्व यांच्या कन्या पद्माताई खेडेकर यांनी हरिभाऊ देशपांडे यांच्याकडून पेटीवादनाचे धडे घेतले होते.
हरिभाऊंची तीन मुले - चंद्रशेखर, संजय आणि अनिल ही तिघेही उत्तम ऑर्गन वाजवतात. चंद्रशेखर गायकही आहे. त्यांच्या एका मुलीचे नाव ऊर्मिला वैद्य. हरिभाऊंनी नाट्यसंगीत गाणारे अनेक शिष्य तयार केले. लालजी देसाई, मोहिनी पेंडसे-निमकर, आनंद भाटे हे त्यांपैकी काही. दरवर्षी गुरुपौर्णिमेला जॉली क्लबच्या हॉलमध्ये हरिभाऊंचे शिष्य गात असत. सर्व शिष्यांचे गाऊन झाल्यावर पहाटे साडेचार वाजता स्वतः बालगंधर्व गायला बसत.
हातात इतकी चांगली कला व इतका शिष्यगण असूनसुद्धा हरिभाऊ देेशपांडे यांचे उत्तरायुष्य हलाखीत गेले.
चरित्र
हरिभाऊंचे चिरंजीव - अनिल हरि देशपांडे यांनी त्यांचे वडील आणि बालगंधर्व यांच्या मैत्रिपूर्ण जीवनावर 'बालगंधर्वांची कला व हरिभाऊ देशपांडे चरित्र' नावाचे पुस्तक लिहिले आहे.
चंद्रशेखर देशपांडे
चंद्रशेखर देशपांडे (जन्म : ९ जुलै १९३८) हे हरिभाऊंचे ज्येष्ठ चिरंजीव. ह्यांनीही बालगंधर्वांना ऑर्गनची साथ केली होती. वयाच्या १२व्या वर्षी ते पेटी वाजवायला शिकले. त्यांचे पेटीवादन ऐकून हरिभाऊंनी त्यांना ऑर्गन वाजवायला शिकवले. चंद्रशेखर देशपाडे हे नवीन मराठी शाळेत संगीत शिक्षक होते. यांनी जयराम शिलेदार आणि जयमाला शिलेदारयांच्या ‘मराठी रंगभूमी’ संस्थेच्या सुमारे ४०० प्रयोगांमध्ये ऑर्गनची साथ केली आहे. वयाच्या ४५व्या वर्षी त्यांनी ऑर्गनवादन सोडून दिले. त्यानंतर बालगंधर्वांची गायकी नव्या पिढीपर्यंत पोचविण्याचे काम त्यांनी आयुष्यभर केले. ऑर्गनवादन अवघड असल्याने कोणी ते शिकायला तयार होत नाही असे चंद्रशेखर यांचे म्हणणे आहे.
ह्वांग कुन
ह्वांग कुन (देवनागरी लेखनभेद: हुआंग कुन; पारंपरिक चिनी लिपी: 黄昆 ; पिन्यिन: Huáng Kūn) (सप्टेंबर २, १९१९ - जुलै ६, २००५) हा चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील विख्यात |भौतिकशास्त्रज्ञ होता. तो चिनी विज्ञान अकादमीचा सभासद होता. जनता-प्रजासत्ताकात विज्ञान क्षेत्रातील सर्वोच्च समजल्या जाणाऱ्या 'विज्ञान व तंत्रज्ञानाच्या सर्वोच्च शासकीय पारितोषिकाने' २००१ साली त्याला गौरवण्यात आले.
वर्ग:चिनी भौतिकशास्त्रज्ञ
योसा बुसान
योसा बुसान अथवा तानिगुची बुसान (१७१६–१७ जानेवारी १७८४) जपानी कवी आणि चित्रकार होते. केवळ बुसान ह्या नावानेही ओळखला जातो. मूळ नाव तानिगुची बुसान.
सेत्सू प्रांतातील केमा येथे एका संपन्न कुटुंबात त्याचा जन्म झाला. कलेच्या अभ्यासासाठी घराबाहेर पडून त्याने बराच प्रवास केला. हाइकू ह्या काव्यप्रकारावर प्रभुत्व मिळविण्यासाठी त्याने अनेक गुरू केले. १७५१ मध्ये क्योटो येथे व्यावसायिक चित्रकार म्हणून तो काम करू लागला. १७५४ ते १७५७ ही तीन वर्षे त्याने तांगो प्रांतातील योसा येथे काढली. तेथे असतानाच योसा बुसान हे नाव त्याने घेतले. हाइकू ह्या काव्यप्रकाराची जपानी साहित्यातील परंपरा विशेष संपन्न करणाऱ्या मात्सुओ बाशो (१६४४–९४) ह्या श्रेष्ठ जपानी कवीबद्दल त्याला नितांत आदर होता. बुसानच्या कवितेवर त्याच्यातल्या चित्रकाराचा ठसा उमटल्याचे दिसून येते. संपन्न दृश्यात्मकतेचा प्रत्यय हा त्याच्या कवितेचा एक विशेष होय.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:जपानी कवी वर्ग:इ.स. १७८४ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १७१६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अशोक खळे
अशोक खळे (जन्म : २३ मार्च, इ.स. १९५५ - - ११ नोव्हेंबर, इ.स. २०१७) हे सायकल चालवणारे तसेच 'घाटांचा राजा' म्हणून ओळखले जाणारे महाराष्ट्रातील एक सायकलपटू होते. विसाव्या शतकातील सत्तरच्या दशकात त्यांनी स्पर्धात्मक सायकलिंगला सुरुवात केली.
कामगिरी
महाराष्ट्र राज्य सायकलिंग चॅम्पियनशिप, सातारा-मालेगाव-सातारा रेस, मेडन सायकल रेस, बरोडा बॉम्बे सायकल रेस, या सारख्या महत्त्वाच्या स्पर्धांमध्ये उल्लेखनीय कामगिरी करत अशोक खळे यांनी अनेक विक्रम प्रस्थापित केले. इ.स. १९७९ साली हैदराबादमध्ये पार पडलेल्या राष्ट्रीय खेळांमध्ये त्यांनी पहिला क्रमांक पटकाविला होता. इ.स. १९८३ साली इटली येथे पार पडलेल्या '३८व्या ग्रान प्री मिओ डेल्ला लिबरेझिन' आणि '८०व्या जिरो डेल्ले रेगिओनि रोड बायसिकल रेस'मध्ये त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व केले होते. इ.स. १९८६ साली दिल्लीत झालेल्या राष्ट्रीय सायकलिंग चॅम्पियनशिपमध्ये ते महाराष्ट्र राज्याचे प्रतिनिधी होते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू वर्ग:महाराष्ट्रातील सायकलपटू वर्ग:शिवछत्रपती पुरस्कारविजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कॉफी
कॉफी हे एक पेय आहे. कॉफी हे जगभर खप असलेले, तरतरी आणणारे, खास चव आणि स्वाद असलेले एक उत्तेजक पेय आहे. रुबिएसी कुलातील कॉफिया प्रजातीमध्ये असलेल्या वृक्षांच्या फळांतील बियांपासून कॉफीची भुकटी बनवितात. कॉफी वनस्पतीचे शास्त्रीय नाव कॉफिया अरॅबिका असे आहे. कॉफे पाउडर बनवण्या साठी कॉफी बीन्स रोअस्त करून बारीक करा. या जातींची लागवड जगाच्या विविध भागांत होते. कॉफी मूळची आफ्रिकेतील असून पंधराव्या शतकात ती इथिओपियातून अरबस्तानात आणली गेली. त्यानंतर मध्य आशियातील ठिकाणांहून तिचा प्रसार यूरोपात साधारणत: सोळाव्या आणि सतराव्या शतकांत झाला. याच सुमारास जावा व इतर बेटे आणि नंतर ब्राझील, जमेका, क्यूबा, मेक्सिको या उष्णकटिबंधातील प्रदेशांत तिचा प्रसार झाला.
इतिहास
ऐतिहासिक दाखल्यांनुसार अरब व्यापारी विक्रेत्यांचे तांडे वैराण, वाळवंटी भागातून लांबच्या पल्ल्यांचा प्रवास करीत असत. विशिष्ट प्रकारच्या झुडपांच्या बिया चघळत चघळत त्यांचा प्रवास घडत असे. अरब व्यापारी, उंटांनासुद्धा बियांच्या चघळण्याने तरतरी वाटत असे. त्या बियांमधील कॅफीन घटक तरतरी आणण्यास उपयुक्त ठरतो, असे कालांतराने संशोधकांनी सिद्ध केले.