cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
समाजवादाचा उदय
मार्क्सच्या या विचारांचा स्वीकार सर्वात प्रथम रशियाने केला. नंतर चीनने. इ,स, १९१७ च्या साम्यवादी क्रांतीनंतर रशियात साम्यवादी सरकार सत्तेवर आले. नंतर चीनने इ.स. १९२५ मध्ये शेतकऱ्यांच्या मदतीने साम्यवादी क्रांती घडवून आणली. काही आग्नेय आशियायी देशांनीही साम्यवादाचा स्वीकार केला. २० व्या शतकाच्या सुरुवातीस संपूर्ण जगभर मार्क्सच्या विचारांचे वादळ होते. दरम्यानच्या कालावधीत भारत हा पारतंत्र्यातून मुक्त होण्यासाठी धडपडत असताना भारतातील काही नेते या साम्यवादी विचारांनी भारावून गेले. त्यावरही मार्क्सच्या विचारांचा पगडा बसला. त्यांनीही मार्क्सवाद स्वीकारला पण ज्याप्रमाणे चीनने, रशियाच्या धर्तीवर मार्क्सवाद जशास तसा न स्वीकारता त्यात थोडा फार बदल करून कामगाराबरोबरच क्रांतीत, शेतकऱ्यांचाही सहभाग घेऊन क्रांती यशस्वी केली. तद्वतच भारतातील काही नेत्यांनी राष्ट्रवादातून साम्यवाद स्वीकारला व नवीन लोकशाही समाजवादाचा स्वीकार केला.
घोडा
घोडा हा एक चतुष्पाद प्राणी आहे.
ओळख
मानवाने घोडे माणसाळवून त्यांचा वाहन म्हणून प्राचीन काळापासून उपयोग केला आहे. घोड्यांच्या जगभरात अनेक प्रजाती आहेत. मंगोलियासारखे काही देश तर तिथल्या आजतागायत अस्तित्वात असलेल्या अश्व-संस्कृतीसाठीच प्रसिद्ध आहेत. जगभरात आढळणाऱ्या घोड्यांच्या काही प्रमुख प्रजाती खालीलप्रमाणे... अरबी घोडा, ध्रुवीय घोडा, तट्टू, स्केंडिनेव्हियन घोडा, भारतीय घोडा, थरो ब्रेड घोडा, इंग्रजी घोडा, अमेरिकन घोडा, मंगोलियन घोडा, ओस्ट्रेलियन घोडा, इ.
भारतीय घोडा
भारतवर्षाला अश्वारोहणाचा प्रदीर्घ इतिहास आहे. भारतीय उपखंडाची व्याप्ती पूर्वी बऱ्याच दूरवर पसरलेली असल्याने,आज ज्या प्रजाती स्थानिक प्रदेशाच्या नावाने ओळखल्या जातात जसे की सिंधी घोडा, हे आजही मूळ भारतीय अश्व म्हणूनच ओळखले जातात. भारतीय अश्वांच्या काही प्रमुख प्रजाती खालीलप्रमाणे १) सिंधी घोडा २) मारवाडी घोडा ३) काठियावाडी\काठेवाडी घोडा ४) पंजाबी घोडा ५) भिमथडी तट्टू ६) पहाडी तट्टू ७) भारतीय सेना प्रजातीचा घोडा (ही इंग्रजांच्या काळापासून वेगळेपण जपलेली अशी एक संमिश्र अश्व प्रजाती असून या जातीचे घोडे, भारतीय सेना वगळता संपूर्ण जगात कोठेही आढळत नाहीत.)
प्रकार
घोडे जास्तकरून शाकाहारी असतात. ते गवत खातात. घोडे ३० ते ४५ वर्षे जगतात. १९व्या शतकातील एक घोडा आजपर्यंत सगळ्यात जास्त ६५ वर्षे जगला.
घोडा ८ तासात १४०० कि मी अंतर पळू शकतो(???) पहा : प्राण्यांचे आवाज
वर्ग:प्राणी वर्ग:सस्तन प्राणी
ड्रगान म्रदा
ड्रगान म्रदा (सर्बियन सिरिलिक:Драган Мрђа; २३ जानेवारी, १९८४ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:सर्बियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
थँक्सगिव्हिंग
थॅंक्सगिव्हिंग दिवस (आभारप्रदर्शन) हा प्रामुख्याने अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने व कॅनडा ह्या देशांमध्ये साजरा केला जाणारा एक सण आहे. दरवर्षी अमेरिकेत नोव्हेंबर महिन्याच्या शेवटच्या गुरुवारी तर कॅनडामध्ये ऑक्टोबर महिन्याच्या दुसऱ्या सोमवारी हा सण साजरा केला जातो. हा दिवस "टर्की डे" म्हणून देखील ओळखला जातो.
टमटम
टमटम हे महाराष्ट्रात ग्रामीण भागात अनेक ठिकाणी तसेच काही शहरी / निमशहरी भागात प्रवासी वाहतुकीसाठी वापरले जाणारे वाहन आहे.
हे वाहन ६ आसनी असून रिक्षा सारखे असते. या रिक्षा सहसा डीझेलवर चालतात. डीझेलवर चालणाऱ्या या वाहनांमुळे हवा-प्रदुषण मोठ्या प्रमाणात होत असल्याने काही शहरी भागात टमटमना प्रवेश निषिद्ध केला गेला आहे.
थँक्सगिव्हिंग
वर्ग:सण आणि उत्सव
टमटम
या रिक्षा ६ आसनी असल्या तरी अनेक वेळा या रिक्षात चालकाशेजारी ३ आणि मागे (४ + ४ समोरासमोर) ८ असे किमान ११ प्रवासी वाहून नेले जातात.
दे धक्का या मराठी चित्रपटात टमटममधील प्रवास पाहावयास मिळतो.
वर्ग:महाराष्ट्रामधील वाहतूक
राष्ट्रीय शिक्षक शिक्षण परिषद
राष्ट्रीय शिक्षक शिक्षण परिषद ही भारतातील शिक्षक प्रशिक्षण संस्थांना मान्यता देणे, काढून घेणे, शिक्षक प्रशिक्षणासाठी निश्चित प्रमाणके घालून देणे, अध्ययन साहित्याची निर्मिती करणे, शिक्षक प्रशिक्षणाचा अभ्यासक्रम व पद्धत यांच्या विकसासंबंधी मार्गदर्शन करण्याच्या उद्देशाने स्थापन केलेली अग्रगण्य संस्था आहे. हिची स्थापना राष्ट्रीय शिक्षक शिक्षण परिषद कायदा, १९९३तहत झालेली आहे.
वर्ग:भारतातील शैक्षणिक संस्था
एरेडिव्हिझी
एरेडिव्हिझी (Eredivisie) ही नेदरलँड्स देशामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल साखळी स्पर्धा आहे. फ्रान्समधील सर्वोच्च पातळीवरील ही लीग लोकप्रियतेमध्ये युरोपात नवव्या क्रमांकावर आहे. दरवर्षी खेळवल्या जाणाऱ्या ह्या स्पर्धेमध्ये नेदरलँड्समधील १८ सर्वोत्तम क्लब भाग घेतात. हंगाम संपल्यानंतर क्रमवारीमधील सर्वात खालच्या क्लबाची हकालपट्टी एर्स्टे डिव्हिझी ह्या दुय्यम पातळीवरील लीगमध्ये होते तर एर्स्टे डिव्हिझी मधील सर्वोत्तम संघाला एरेडिव्हिझी मध्ये बढती मिळते.
बाह्य दुवे
वर्ग:नेदरलँड्समधील फुटबॉल वर्ग:राष्ट्रीय फुटबॉल प्रिमियर लीग
अनीस जंग
अनीस जंग एक भारतीय लेखक, पत्रकार आ हे.
वर्ग:इंग्लिश लेखिका वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
उंट
उंट (camelus) हा कॅमेलस वंशातील एक समखुरी प्राणि-गणातल्या टायलोपोडा उपगणातील एक प्राणी आहे. त्याच्या पाठीवर "मदार" म्हणून ओळखले जाणारे विशिष्ट चरबी चे साठे असतात. उंट फार पूर्वीपासून पाळले जातात आणि पशुधन म्हणून ते अन्न (दूध आणि मांस) तसेच कापड देखील प्रदान करतात. उंट हे काम करणारे प्राणी आहेत जे विशेषतः त्यांच्या वाळवंटा तील निवासस्थानासाठी अनुकूल आहेत. हे प्राणी प्रवासी आणि मालवाहू वाहतुकीसाठी एक महत्त्वाचे साधन आहे.
उंटाच्या तीन जिवंत प्रजाती आहेत. जगातील उंटांच्या एकूण लोकसंख्येपैकी एक-कुबड ड्रोमेडरी किंवा अरबी उंटां ची संख्या ९४% आहे आणि दोन-कुबड असलेला बॅक्ट्रियन उंटांची संख्या ६% आहे. तर जंगली बॅक्ट्रियन उंट ही एक वेगळी प्रजाती आहे, जी आता गंभीरपणे धोक्यात आहे. उंट हा शब्द अनौपचारिक रीतीने व्यापक अर्थानेही वापरला जातो, जेथे कॅमेलिड कुटुंबातील सर्व सात प्रजातींचा समावेश करण्यासाठी अधिक योग्य शब्द "कॅमेलिड" आहे. यामध्ये खरे उंट (वरील तीन प्रजाती) आणि पुढील "न्यू वर्ल्ड" जातीच्या उंटांचा समावेश होतो: लामा, अल्पाका, गुआनाको, आणि विकुना, जे लॅमिनी या स्वतंत्र जमातीशी संबंधित आहेत. या पैकी लामा अल्पाका, ग्वुनाको, विकुना या दक्षिण अमेरिका खंडात आढळणाऱ्या उप प्रजाती आहेत. उत्तर अमेरिके त इओसीन काळात उंटांचा उगम झाला होता. पॅराकेमेलस हे आधुनिक उंटांचे पूर्वज बेरिंग लँड ब्रिज ओलांडून आशिया मध्ये सुमारे ६ दशलक्ष वर्षांपूर्वी मायोसीनच्या उत्तरार्धात स्थलांतरित झाले होते.
उंट साधारणपणे चाळीस ते पन्नास वर्षे जगतो. पूर्ण वाढ झालेल्या ऊंटाची उंची साधारणपणे वाशींडांना धरून सात फूटांपेक्षा जास्त असते. उंटाचा वेगाने धावण्याचा वेग पासष्ट कि.मी. प्रति तास असतो. तर लांबवर पल्ला गाठण्याचा वेग चाळीस कि.मी. प्रति तास असतो.
इतिहास
उंटांच्या अवषेशांवरून असे सिद्ध झाले आहे की एक वाशींडी उंट हे मुलतः अमेरिकेतून अलास्का मार्गे आशिया खंडात पसरले असे मानले जाते. तर दोन वाशींडांचे उंट मूलतः तुर्कस्तानच्या वाळवंटी प्रदेशातून आशिया खंडात पसरले असे मानले जाते. पू्र्वी तुर्कस्तानला बॅक्ट्रीया असे नाव होते त्यावरून बॅक्ट्रीयन उंट असे नाव या प्राण्याला पडले.
वास्तव्य
वरील सर्व भागातील उंट हे मुख्यतः माणसाळवले गेले आहेत. परंतु ऑस्ट्रेलिया खंडाच्या मध्य भागात अजूनही नैसर्गिक उंट आहेत. यांची संख्या सुमारे सात लाख इतकी आहे व त्यांचे प्रजनन ११% दराने वाढते आहे.
वंश विषयक
उंट वा लामा यांच्या एकत्रित प्रजोत्पादनाचे प्रयत्न झाले आहेत. तसेच एक व दोन वाशींडी उंटाचे प्रजननही केले जाते. यांना 'बुख्त' असे संबोधन आहे. हे साधारणपणे कझाकिस्तान या प्रदेशात आढळतात.
निसर्गाशी जुळवून घेण्याची क्षमता
उंट अन्न चरबीच्या रूपात वाशींडां मध्ये साठवून ठेवतो आणि अन्नाची कमतरता आल्यावर त्यातून गरज भागवतो. उंटांच्या लाल पेशीचा आकार अंडाकृती असतो यामुळे कमी पाणी शरीरात असतांनाही त्या कार्यरत राहतात.
उपयोग
सुदान मध्ये उंटांची शेती ही केली जाते. लष्करात उंटांचा वापर करून घेतला जातो.
उंटाचा प्रमुख उपयोग वाळवंटातील वाहन म्हणून केला जातो. त्याची पाणी न पिता तसेच चरबी साठवणूक करण्याची क्षमता यामुळे तो वाळवंटी प्रदेशातील आदर्श वाहन बनतो. उंटाच्या चरबीचा वापर करून घेतला जातो. उंटाचे मांस खाण्यासाठी वापरले जाते तर चामडे पादत्राणे बनविण्यासाठी वापरले जाते. उंटाच्या केसांपासून काही विशिष्ट प्रकारची औद्योगिक वस्त्रेही बनविली जातात.
<span class="mw-headline" id="संदर्भ">संदर्भ
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r1954978">.mw-parser-output .reflist{font-size:90%;margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}
बाह्य दुवे
वर्ग:प्राणी वर्ग:सस्तन प्राणी
वरदा गोडबोले
पूर्वायुष्य
वरदा गोडबोले यांचे संगीताचे शिक्षण किराणा घराण्याचे पं अच्युतराव अभ्यंकर, ठुमरीचे शिक्षण सुशिलाताई पोहनकर व पं अजय पोहनकर, पं. यशवंतबुवा महाले आणि पं. मधुबुवा जोशी यांच्याकडे झाले.
सांगीतिक कारकीर्द
वरदा गोडबोले यांना मुंबईच्या रुईया महाविद्यालयातून कलाशाखेच्या पदवी परीक्षेत संस्कृत विषयात सुवर्णपदक मिळवून विद्यापीठात सर्वप्रथम येण्याचा मान मिळाला आहे. त्याचप्रमाणे त्या मुंबई विद्यापीठात संगीत विषयात पदव्युत्तर (एम ए) परीक्षेत संगीत विषय घेऊन सर्वप्रथम आल्या आहेत.
शिष्यवृत्ती
त्यांना आतापर्यंत अनेक बक्षिसे व शिष्यवृत्त्या मिळाल्या असून त्यात पंडित भीमसेन जोशी शिष्यवृत्तीचा विशेष उल्लेख करावा लागेल. त्याचसोबत केंद्र सरकारच्या दोन शिष्यवृत्त्यांचाही समावेश आहे. वरदा गोडबोले यांना आचार्य रातंजनकर यांच्या नावाची दोन वर्षांची मानाची शिष्यवृत्ती मिळाली आहे.
वरदा गोडबोले यांच्या भारतात अनेक ठिकाणी गाण्याच्या मैफली झाल्या आहेत. नितीन देसाईकृत बालगंधर्व या मराठी चित्रपटात वरदा गोडबोले यांनी पार्श्वगायन केले आहे.
पुरस्कार व सन्मान
२०१४ या वर्षी वरदा गोडबोले यांना अखिल भारतीय गंधर्व महाविद्यालयाची संगीताचार्य ही सर्वोच्च पदवी मिळाली.
वर्ग:मराठी गायिका वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पांढऱ्या गळ्याची भू कस्तुरिका
पांढऱ्या गळ्याची भू कस्तुरिका, लंगली, हरदुली किंवा पानपतारा गुळफा (इंग्लिश:whitethroted ground thrush) हा एक पक्षी आहे.
ओळखण
पांढऱ्या गळ्याची भू कास्तुरिका हा पक्षी आकाराने मैनेपेक्षा लहान, गळा व कानाभोवतालचा रंग पांढुरका असतो त्यावर गर्द तपकिरी रंगाच्या दोन पट्ट्या, खांद्यावर पांढरा पट्टा पंखाची किनार पांढुरखी असते. डोक्याचा काळा पांढरा रंग छान उठून दिसतो.
वितरण
निवासी, स्थानिक स्तलांतर करणारे, गुजरात, मध्यप्रदेश, बिहार, महाराष्ट्र तामिळनाडू, कर्नाटक व केरळ येथे विलीन असतात.
निवासस्थाने
वने, दर्या, व नाल्याकाठची झाडे ,जंगले, कॉफीच्या लागवडीचा प्रदेश आणि बांबूमिश्रीत वने येथे आढळून येतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
नागरिकत्व
आपण सर्वजन भारत माझा देश आहे आणि मी या देशाचा नागरिक आहे. असे अभिमानाने सांगत असतो. नागरिक म्हणजे राज्याचा सभासद असणारी  व्यक्ती होय.
डी.एन. नगर मेट्रो स्थानक
'''डी.एन. नगर''' हे मुंबई मेट्रोच्या मार्ग १ वरील एक स्थानक आहे. हे स्थानक अंधेरी उपनगराच्या पश्चिम भागात स्थित आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन ८ जून २०१४ रोजी झाले.
वर्ग:मुंबई मेट्रो स्थानके
पत्‍नी
एक पुरुष आणि एक स्त्री ह्यांच्यात विवाह संस्कार संपन्न होताना त्या दोघांमध्ये निर्माण होणाऱ्या नवीन नात्यात ती स्त्री तिने ज्याच्याशी विवाह केला त्या पुरुषाची पत्‍नी हे नाते प्राप्त करते. "पत्‍नी" हे नाते प्राप्त केल्याने त्या स्त्रीस त्यायोगे त्या नात्यास अनुसरून येणारे अधिकार तथा कर्तव्ये प्राप्त होतात. तसेच त्यायोगे ती स्त्री सामाजिक आचारविचारांच्या यथायोग्य स्वातंत्र्य तसेच बंधनास प्राप्त होते. कुटुंबामध्ये पत्‍नीचा सहभाग हा फार महत्त्वाचा असतो.
वर्ग:कुटुंब वर्ग:नाती
लव्हार्डे
लव्हार्डे (५५६१६५) हे पुणे जिल्ह्यातल्या मुळशी तालुक्यातील गाव आहे.
लव्हार्डे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील मुळशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
कोटा नीलिमा
कोटा नीलिमा एक भारतीय लेखक, संशोधक, कलाकार आणि राजकीय टीकाकार आहेत.
लव्हार्डे
भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या
लव्हार्डे ७३१ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १०७ कुटुंबे व एकूण ५१९ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर पुणे ४० किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये २५४ पुरुष आणि २६५ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ११ असून अनुसूचित जमातीचे २३५ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५६१६५ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहे. गावात १ शासकीय प्राथमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील कनिष्ठ माध्यमिक शाळा (कोळवडे ) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा (कोळवडे) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा (पिरंगुट ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय (पिरंगुट) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (पुणे ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (पुणे ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (पुणे ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक (पुणे ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (पिरंगुट ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (पुणे ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा (पुणे ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
कोटा नीलिमा
वर्ग:इंग्लिश लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लव्हार्डे
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
स्वच्छता
गावात बंद गटारव्यवस्था उपलब्ध नाही.
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात बँका व एटीएम उपलब्ध नाही.
जमिनीचा वापर
लव्हार्डे ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
उत्पादन
लव्हार्डे ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने):
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १६२० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे वर्ग:मुळशी तालुक्यातील गावे
झ्द्राव्को कुझ्मानोविच
वर्ग:सर्बियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पुरुष नसबंदी शस्त्रक्रिया
पुरुष नसबंदी ही एक झटपट शस्त्रक्रिया अहे. स्त्री नसबंदी शस्त्रक्रियापेक्षा ती फारच सोपी आणि सुरक्षित आहे.ही शस्त्रक्रिया स्थानिक भूल देऊन प्राथमिक आरोग्य केंद्रात सुद्धा करता येते.या शस्त्रेक्रियेनंतर तासाभरात घरी जाता येते.
शस्त्रक्रियेची पद्धती
या शस्त्रक्रियेत दोन्ही बाजूच्या वीर्यनलिका कापून बांधल्या जातात.अंडकोशाच्या वरच्या भागात लहान छेद घेऊन ही नस बाहेर काढता येते. शस्त्रक्रियेनंतर दोन-तीन महिने निरोध वापरावा लागतो. कारण वीर्यकोशात साठवलेल्या शुक्रपेशी पूर्णपणे बाहेर पडेपर्यंत दोन-तीन महिने जातात. ही काळजी घेतली नाही तर गर्भधारणा होऊ शकते.योग्य तऱ्हेने केलेल्या पुरुष नसबंदी शस्त्रक्रिया जवळजवळ १००% परिणामकारक ठरतात. ही शस्त्रक्रिया केल्यावर शुक्रजंतू तयार होणे आणि संप्रेरके तयार होणे थांबत नाही.
प्रसार व स्वीकार
या अत्यंत सोप्या व निर्धोक शस्त्रक्रियेचा पुन्हा प्रसार होणे आवश्यक आहे. पुरुषी अहंकारापोटी व 'अशक्तपणा येतो' हे खोटे कारण सांगून पुरुष टाळाटाळ करतात व स्त्रियांवर शस्त्रक्रिया करून घेण्याची जबाबदारी टाकतात. कुटुंब नियोजनाअंतर्गत ही शस्त्रक्रिया सुचवली जाते.
उलटवण्याची पद्धती
पुन्हा प्रजननासाठी आवश्यक वाटल्यास कापून अलग केलेल्या नसा शस्त्रक्रियेने परत जुळवता येतात- त्यात ५० टक्के यशाची शक्यता असते. उलटवण्याची पद्धत ही महागडी असते. गाठ सुटल्यास उलटू शकते.
वर्ग:प्रजनन वर्ग:कुटुंबनियोजन वर्ग:शस्त्रक्रिया
कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ
कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव (आधीचे : उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ) हे महाराष्ट्रातील जळगाव येथे स्थित एक विद्यापीठ आहे याची स्थापना १९९० साली झाली होती. जळगाव, धुळे आणि नंदुरबार हे तीन जिल्हे उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाच्या अधिकारक्षेत्रात येतात. विद्यापीठाचे आधीचे नाव (उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ) बदलून ते "कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ" असे करण्यात आले आहे. विद्यापीठ परिसर हा जळगावपासून ८ कि.मी. अंतरावर आहे आणि आशिया महामार्ग क्र. ४६ पासून दीड किमी अंतरावर आहे. गिरणा नदीच्या काठावर आणि डोंगराळ प्रदेशातील हे क्षेत्र ६५० एकर (२.७ चौरस किमी ) विस्तारलेले आहे.
समाधी
समाधी ही संकल्पना पातंजल योग, बौद्धदर्शन तसेच वेदान्त दर्शन यांत प्रामुख्याने वापरली गेली आहे. पातंजल योगा त समाधी ही मध्यवर्ती संकल्पना आहे. कैवल्यप्राप्तीसाठी साधकाने करावयाच्या अष्टांगयोग साधनेतील ती शेवटची पायरी मानली गेली आहे.
वर्ग:योग वर्ग:तत्त्वज्ञान वर्ग:आरोग्य वर्ग:प्राणायाम वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:मृत्यू
तांबडा भट चंडोल (पक्षी)
तांबडा भट चंडोल (शास्त्रीय नाव:mirafra erythroptera; इंग्लिश:Redwinged Bush Lark/Indian Bush Lark; हिंदी:अगिया,झिरझिरा,जंगली अगिया) हा एक पक्षी आहे.
ओळखण
हा पक्षी आकाराने चिमणी एवढा हा पक्षी उडताना त्याच्या पंखावर दिसणाऱ्या तांबूस डागांवरून तांबडा भट चंडोल इतर चंडोलातून वेगळा ओळखला जातो.या पक्ष्याचे नर व मादी असे दोन प्रकार पडतात नर व मादी दिसायला सारखे असल्याने त्या दोघांला ओळखणे कठीणच जाते.हा पक्षी हवेत उडताना सि-सि-सि-सि न त्या पाठोपाठ लगेच व्हिसी-व्हिसी-व्हिसी असा आवाज करतो.
वितरण
अतीपावसाचा प्रदेश सोडून हे पक्षी सर्वत्र आढळून येतात.हे पक्षी जास्तीत-जास्त मार्च ते ऑक्टोबर या काळात दिसतात.
निवासस्थाने
हे पक्षी झुडपी जंगले व रानामध्ये राहतात.
टोगो
टोगो हा पश्चिम आफ्रिकेतील एक देश आहे. टोगोच्या पश्चिमेला घाना, पूर्वेला बेनिन, उत्तरेला बर्किना फासो तर दक्षिणेला अटलांटिक महासागर आहे. लोम ही टोगोची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
इतर बहुतांशी आफ्रिकन देशांप्रमाणे टोगो गरीब व अविकसित आहे.
खेळ
वर्ग:आफ्रिकेतील देश वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
आनुवांशिक जनुकशास्त्र
आनुवांशिक जनुकशास्त्र हे जनुकशास्त्राची पुढची श्रेणी आहे. मानवात, तसेच बहुतेक सजीवांच्या पेशींच्या केंद्रातील डीएनएवरील माहिती ए, टी, जी आणि सी या रासायनिक स्वरूपांत असते. या रासायनिक स्वरूपांत बदल होतो पण डीएनएची श्रृंखला तशीच असते, या रासायनिक स्वरूपातील बदलांचा अभ्यास आनुवांशिक जनुकशास्त्रात (एपिजेनेटिक्स) केला जातो. भारतातील नामवंत शास्त्रज्ञ संजीव गलांडे यांनी या विषयात संशोधन केले आहे.
‎
वर्ग:विज्ञान
सूक्ष्मजीव
आकाराने सूक्ष्म असणाऱ्या सजीवांना सूक्ष्मजीव (इंग्लिश: Microorganism, मायक्रोऑरगॅनिझम) असे म्हणतात. सूक्ष्मजीवांचा अभ्यास करणाऱ्या विद्याशाखेस सूक्ष्मजीवशास्त्र असे म्हणतात.
रोगकारक सूक्ष्मजीव
सूक्ष्मजीवांपैकी अनेक जाती रोगांसाठी कारणीभूत असतात. उदाहरणार्थ क्षय रोगासाठी मायक्रोबॅक्टेरिम ट्यूबरकुलाॅसिस हा जंतू कारणीभूत आहे. जंतूंना जीवाणू असेदेखील म्हटले जाते
जंतुसंसर्ग
जंतुसंसर्ग झाल्याने रोगप्रतिकारशक्ती कमी होते. भाजलेल्या जखमांना जंतुसंसर्गाचा खूप मोठा धोका असतो. कुपोषणामुळे क्षयरोगासारखा जंतुसंसर्ग होतो.
निदान
लघवी, रक्त, थुंकी, विष्ठा यांच्या तपासण्यांद्वारे जंतुसंसर्गाचे निदान होऊ शकते. लाळेच्या तपासणीमधूनही निदानाची पद्धती अवलंबली जाते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:जीवशास्त्र वर्ग:वैद्यकशास्त्र
दौंड तालुका
दौंड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. दौंड हे येथील एकमेव शहर आहे.
तालुक्यातील गावे
बोरीबेळ बोरीभडक बोरीपारधी चिंचोळी (दौंड) दहिताणे (दौंड) डाळिंब (दौंड) दापोडी (दौंड) दौंड देळवडी देशमुखमळा देऊळगावगाडा देऊळगावराजे देवकरवाडी धुमाळीचामळा एकेरीवाडी गाडेवाडी (दौंड) गलांडवाडी गणेशरोड गार (दौंड) गावडेबागडेवस्ती गिरीम गोपाळवाडी हंडाळवाडी हातवळण हिंगणीबेरडी हिंगणीगडा जावजेबुवाचीवाडी जिरेगाव कदमवस्ती कडेठाणवाडी काळेवाडी (दौंड) कामतवाडी काणगाव कासुर्डी (दौंड) कौठाडी केडगाव(दौंड) केडगाव स्थानक खडकी (दौंड) खामगाव (दौंड) खानोटे खोपोडी खोर (दौंड) खोरोडी खुटबाव (दौंड) कोरेगावभिवर कुरकुंभ कुसेगाव लाडकातवाडी लिंगाळी लोणारवाडी (दौंड) मालाडपाटस माळठण माळवाडी (दौंड) मसणारवाडी मेरगळवाडी मिरवाडी नंदादेवी (दौंड) नांदुर (दौंड) नानगाव नानविज नाथाचीवाडी नवीनगर नायगाव (दौंड) निंबाळकरवस्ती पाडवी (दौंड) पांढरेवाडी (दौंड) पानवळी पारगाव (दौंड) पाटस (दौंड) पाटेठाण पेडगाव (दौंड) पिळणवाडी पिंपळाचीवाडी पिंपळगाव (दौंड) राहु राजेगाव (दौंड) रवणगाव रोती सहजपूरवाडी शिरापूर (दौंड) सोनवाडी टाकळी (दौंड) तांबेवाडी (दौंड) ताम्हणवाडी तेलेवाडी (दौंड) उंडावाडी वडगाव बांदे वाळकी विरोबावाडी वडगाव दरेकर वाखरी (दौंड) वरवंड (दौंड) वासुंदे (दौंड) वातलुज यावत यावत स्थानक
क्षेत्रफळ/भौगोलिक रचना
दौंड तालुका पुणे जिल्ह्याच्या पूर्व भागात स्थित असून त्याचे क्षेत्रफळ १,२९० चौरस किमी इतके तर लोकसंख्या ३.८२ लाख इतकी आहे.दौंड येथे रेल्वे जंक्शन आहे येथे स्वर्गीय किसनदास गुलाबचंद कटारिया महाविद्यालय दौंड आहे .येथे एस आर पी ट्रेनिंग सेंटर आहे .बस स्थानक आहे
शेती
लोकांचा प्रमुख व्यवसाय हा शेती असून गहू, ज्वारी आणि ऊस ही इथली महत्त्वाची पिके आहेत. साखरेची येथून निर्यात होते.
झाडोरा
ह्या तालुक्यातील महत्त्वपूर्ण झाडोरा हा काटेरी झुडुपी जंगल या प्रकारांतर्गत मोडते. महत्त्वाच्या वनस्पतीत बोर, बाभूळ, हिवर इत्यादी वनस्पतींचा समावेश होतो.
दौंड तालुक्याचे विद्यमान आमदार
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
ध्यान
ध्यान ही एक अशी शक्ती आहे की जी आपल्याला गुलामी आणि प्रकृती या सर्वांचा प्रतिकार करण्यास समर्थ करते.ध्यान हे आनंदाप्रत पोचण्याचे द्वार आहे.प्रार्थना,अनुष्ठाने व उपासनेचे इतर सर्व प्रकार हे ध्यानाचे निव्वळ प्राथमिक धडे होत.सावकाशपणे व पायरीपायरीने आपण आपल्याला वळण लावायचे असते.
योग
स्वतःला काही प्रत्यक्ष अनुभूती आल्याखेरीज कुणीही धार्मिक या संज्ञेस पात्र होऊ शकणार नाही.या अनुभूती कशा प्राप्त करून घ्याव्यात हे शिकवणारे शास्र म्हणजे योग.आध्यात्मिक ज्ञान मिळवण्याचा योग एक आश्चर्यकारक पद्धति आहे. पण तुम्हाला माहिती आहे की योग एक उत्तम शारीरिक व्यायाम देखील आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की हठयोग किंवा योगाच्या शारीरिक बाबींमध्ये विशिष्ट शरीर मुद्रा किंवा संरेखन व्यायामांचा समावेश आहे ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त करण्यासाठी आवश्यक शारीरिक तंदुरुस्ती मिळविण्यात मदत होते.
स्वामी विवेकानंंद म्हणतात
आध्यात्मिक जीवनाला जर सर्वात जास्त सहाय्य कशाचे होत असेल तर ते ध्यानाचे होय.ध्यानामधे आपण आपल्या सर्व भौतिक उपाधी टाकून देतो आणि आपल्या दिव्य स्वरूपाचा अनुभव घेतो. 'मी देह नाही,मी आत्मा आहे' ;अखिल विश्व, त्यातील सर्व संबंध,त्यातील सर्व चांगल्या वाईट गोष्टी ह्या म्हणजे जणूकाही पडद्यावरील चित्रमालिका होत अणि मी त्यांचा केवळ साक्षी आहे' ही भावना म्हणजे आध्यात्मिक जीवनाच्या यशाची गुरुकिल्ली होय. (ग्रंथावली खं.८, पृ.३४—३५)
ध्यान म्हणजे एकाग्रता
ध्यान ही एक अशी शक्ती आहे की जी आपल्याला गुलामी आणि प्रकृती या सर्वांचा प्रतिकार करण्यास समर्थ करते.ध्यान हे आनंदाप्रत पोचण्याचे द्वार आहे.प्रार्थना,अनुष्ठाने व उपासनेचे इतर सर्व प्रकार हे ध्यानाचे निव्वळ प्राथमिक धडे होत.सावकाशपणे व पायरीपायरीने आपण आपल्याला वळण लावायचे असते.तज्ञांचे म्हणणे आहे की हठयोग किंवा योगाच्या शारीरिक बाबींमध्ये विशिष्ट शरीर मुद्रा किंवा संरेखन व्यायामांचा समावेश आहे ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त करण्यासाठी आवश्यक शारीरिक तंदुरुस्ती मिळविण्यात मदत होते.पण तुम्हाला माहिती आहे की योग एक उत्तम शारीरिक व्यायाम देखील आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की हठयोग किंवा योगाच्या शारीरिक बाबींमध्ये विशिष्ट शरीर मुद्रा किंवा संरेखन व्यायामांचा समावेश आहे ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त करण्यासाठी आवश्यक शारीरिक तंदुरुस्ती मिळविण्यात मदत होते.
विद्यार्थिपणात अभ्यासावर ध्यान करावे लागते. आपल्यापाशी असलेले ज्ञान दुसऱ्याला देताना एकाग्रता लागते. अर्जुनाला दिसणारा पोपटाचा डोळा हे अर्जुनाचे ध्यान आहे. एखाद्या विषयावर आपले लक्ष्य पूर्णपणे केंद्रित करणे हेही ध्यानच आहे. ध्यानातली एकाग्रता ही आपल्या जाणिवेचा दरवाजा उघडण्याची चावी आहे. यासाठी मनाची इतर दारे बंद करावी लागतात. एकाग्रता प्रथम अंतःकरणात प्रवेश करते आणि मग ती हव्या त्या शाखेत संचार करते. श्रीमाताजी म्हणतात, ‘प्रथम अस्तित्वाची एकता; मग हृदयाची शुद्धता यामुळे एकाग्रता साधते. याने ईश्वरी स्पर्श लाभतो. एकाग्रतेतील नीरवता मनाला स्थिर ठेवते. पृष्ठभागावरील हालचालींना पायबंद घालते. जाणीव नवी होते. ती अकारण विचारलहरींना थांबविते. मग आपण मनाच्या उच्च पातळीवर सहज पोहोचतो. दिव्य स्फूर्तीची ग्रहणक्षमता आपल्यात येते. शांती, नीरवता, आनंद यांचा जो लाभ करून देते ती साधना! आपले पार्थिव, प्राणिक, मानसिक अस्तित्व आपल्यातल्या प्रभुशरणतेच्या साधनेशी सतत लढते. म्हणून मनःशांतीला भारतीय दर्शनांमध्ये महत्त्वाचे स्थान आहे. मनःशांतीने आपल्या नव्या कामात समतोल येतो. कामात पूर्ण रंगतो. मनास छान वाटते. कामातले ओझे संपते. अवघडपणा कोणताही मावळतो. अदृश्य शक्ती येते. ती आपल्याला पाहाते. आपला आधार होते. मनाला उंची देते. कामात देवत्व येते. सारे देव करतो. संतांचा भाव येतो. मनाला ताजेपण येते. कामाने परिस्थिती बदलते. वृत्ती पालटते. मनाचे आजार संपतात. ‘स्थिरसुखमासनम्’ ही व्याख्या आठवते. ही पतंजलींची व्याख्या आहे. ती साऱ्यांनी स्वीकारली आहे. आसनापेक्षा ध्यानात सहजता हवी. आपण ज्या विविध चालण्या-बोलण्याच्या आदि क्रिया करतो, त्याला कृतिशील ध्यान म्हणतात. केवळ ध्यानासाठी जे ध्यान होते त्याला निष्क्रिय ध्यान म्हणतात. श्री अरविंदांच्या मते; मनन व चिंतन या ध्यानाच्या चढत्या पायऱ्या आहेत.
प्रार्थना वर्ग:योग वर्ग:तत्त्वज्ञान वर्ग:आरोग्य वर्ग:प्राणायामस्वतःला काही प्रत्यक्ष अनुभूती आल्याखेरीज कुणीही धार्मिक या संज्ञेस पात्र होऊ शकणार नाही.या अनुभूती कशा प्राप्त करून घ्याव्यात हे शिकवणारे शास्र म्हणजे योग.आध्यात्मिक ज्ञान मिळवण्याचा योग एक आश्चर्यकारक पद्धति आहे. पण तुम्हाला माहिती आहे की योग एक उत्तम शारीरिक व्यायाम देखील आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की हठयोग किंवा योगाच्या शारीरिक बाबींमध्ये विशिष्ट शरीर मुद्रा किंवा संरेखन व्यायामांचा समावेश आहे ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त करण्यासाठी आवश्यक शारीरिक तंदुरुस्ती मिळविण्यात मदत होते.
आर्ची जॅक्सन
जॅक्सन, आर्ची वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोडपाखिंडी
कोडपाखिंडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
भालचंद्र दिनकर फडके
(? - सप्टेंबर १८, २००४) हे मराठी समीक्षक, लेखक होते.
प्रकाशित साहित्य
फडके,भालचंद्र दिनकर वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी लेखक
अभय अष्टेकर
अष्टेकर यांनी त्यांचे विद्यापिठीय शिक्षण भारतात पूर्ण केले. पुढे त्यांनी १९७४ साली शिकागो विद्यापीठ येथे रॉबर्ट गेरॉश यांच्या मार्गदर्शनाखाली डॉक्टरेट (Ph. D.) पूर्ण केली.
वर्ग:भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:भारतीय नास्तिक वर्ग:भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ
कोलम बुद्रुक
कोलम बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
बोरगाव (वाळवा)
बोरगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
केन म्युएलमन
म्युएलमन, केन वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अंडेल्को दुरीचिक
आन्देल्को दुरिचिच (सर्बियन सिरिलिक: Anđelko Đuričić; २१ नोव्हेंबर १९८०, पान्चेव्हो, युगोस्लाव्हिया) हा एक सर्बियन फुटबॉलपटू आहे. २०१० फिफा विश्वचषकातील संघामध्ये गोलरक्षक म्हणून त्याची निवड केली गेली होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:सर्बियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वाडी (अंबरनाथ)
वाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील अंबरनाथ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
अलेप्पो
बाह्य दुवे
वर्ग:सीरियामधील शहरे
अर्नेस्ट्स गुल्बिस
अर्नेस्ट्स गुल्बिस (लात्व्हियन: Ernests Gulbis; ३० ऑगस्ट, इ.स. १९८८:रिगा, लात्व्हिया - ) हा एक लात्व्हियन टेनिसपटू आहे. एप्रिल २०१४ अखेरीस तो ए.टी.पी. एकेरी क्रमवारीमध्ये विसाव्या क्रमांकावर होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:लात्व्हियाचे टेनिस खेळाडू
पांढऱ्या भुवईची भू कस्तुरिका
पांढऱ्या भुवईची भू कस्तुरिका (इंग्लिश:whitebrowed ground thrush) हा एक पक्षी आहे.
ओळख
हा पक्षी मध्यम आकाराच्या मैनेएवढा असतो.नर हा पांढरी भुवई असलेला काळसर पक्षी आहे.ह्या पक्षाचा मध्य भागाचा रंग राखीव किंवा पांढरा असतो.नरापेक्षा मादीचा रंग वेगळा असतो.पिवळट भुवई.पंखाखाली रुंद पांढऱ्या पट्ट्या असतात.
वितरण
हे पक्षी मणिपूर येथे दाट झाडी असलेल्या डोंगराच्या रांगा येथे असतात तसेच सैबेरियातील येनिसे ते अमुरलॅंंड येथे मोठ्या प्रमाणावर आढळून येतात.
निवासस्थाने
हे पक्षी सदाहरितपर्णी वृक्षाची जंगले येथे निवास करतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
तेलंगणा विधानसभा निवडणूक, २०१४
तेलंगणा विधानसभा निवडणूक २०१४ ही भारताच्या तेलंगणा राज्यातील विधानसभा निवडणुक होती. ३० एप्रिल २०१४ रोजी एकाच घेण्यात आलेल्या ह्या निवडणुकीमध्ये पहिल्यावाहिल्या तेलंगणा विधानसभेमधील सर्व ११९ जागांसाठी नवे आमदार निवडले गेले.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील विधानसभा निवडणुका २०१४
डॅनियेल अग्यै
डॅनियेल अग्यै (१० नोव्हेंबर, इ.स. १९८९:डान्सोमान, घाना - ) हा 🇬🇭 ghanaकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
अग्यै गोलरक्षक म्हणून खेळतो.
वर्ग:घानाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्रिस गुचियोनी
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे टेनिस खेळाडू
नील कस्तुरिका
नील कस्तुरिका किंवा गोलफा (इंग्लिश:Indian Blue Rock Thrush;हिंदी:कश्मिरी कस्तूरी, श्यामा) हा एक आकाराने बुलबुलापेक्षा मोठा पक्षी आहे. नराचा रंग निळा व मादीचा वरील रंग राखी-पिंगट असतो. खालील भाग पंढूरका. त्यावर गर्द तपकिरी रंगाच्या रेषा व पंखांवर पिवळट रेषा असतात.
वितरण
ते भारत, बांगला देश, पाकिस्तान, श्रीलंका व ब्रह्मदेश या ठिकाणी राहतात.
निवासस्थाने
ते पाषाणयुक्त क्षेत्र, सागर किनाऱ्यावरील खडक, खाणी, विटांच्या भट्ट्या तसेच पुरातन गड व इमारती या ठिकाणी राहतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
हान्स सार्पी
वर्ग:घानाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हेमा लेले
हेमा सुभाष लेले या माजी प्राध्यापक, अभिनेत्या, कवी, बालसाहित्यकार आणि मराठी लेखिका आहेत.
हेमा लेले यांचे शालेय शिक्षण पुण्याच्या रेणुकास्वरूप प्रशालेतून (मुलींच्या भावे स्कूलमधून) झाले. कॉलेजात असताना त्यांनी पुरुषोत्तम करंडक स्पर्धाेत उदय लागू यांच्यासमवेत विजय तेंडुलकरांच्या ‘रात्र’ एकांकिकेमध्ये काम केले होते. त्यानंतर त्यांनी थिएटर ॲकॅडमीच्या तीन पैशांचा तमाशा आणि पडघम या व्यावसायिक नाटकांतही भूमिका केल्या.
कवितांवर आधारित वेळूचे बन आणि बालकवितांचा समावेश असलेल्या चिमणगाणी या कार्यक्रम निर्मितीच्या हेमा लेले या सूत्रधार असत.
मुलांचे संगोपन केल्यावर आलेले अनुभव हेमा लेले यांनी ‘बागडणाऱ्या गुजगोष्टी’ या पुस्तकातून मांडले आहेत.
सुरभी कल्चरल ॲकॅडमीतर्फे हेमा लेले यांच्या विचारांच्या निर्झराकाठी या पुस्तकाचे आणि ई-बुकसह अरे संस्कार संस्कार या मालिकेतील १५ पुस्तकांच्या इंग्रजी अनुवादाचे प्रकाशन ज्येष्ठ अभिनेते डॉ. मोहन आगाशे यांच्या हस्ते झाले होते. (२-३-२०१४)
पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ब्रुस यार्डली
यार्डली, ब्रुस वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोसरा
कोसरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
एडवर्ड एस्टलिन कमिंग्स
एडवर्ड एस्टलिन कमिंग्स ऊर्फ '''ई.ई. कमिंग्स' (इंग्लिश: Edward Estlin Cummings'') (ऑक्टोबर १४, इ.स. १८९४ - सप्टेंबर ३, इ.स. १९६२) हा इंग्लिश भाषेतील अमेरिकन कवी, चित्रकार, निबंधकार, लेखक व नाटककार होता. त्याने हयातीत सुमारे २,९०० कविता रचल्या. इ.स.च्या विसाव्या शतकातील इंग्लिश भाषेतील लोकप्रिय कवींमध्ये तो गणला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लिश कवी वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६२ मधील मृत्यू
भाषा
भाषेविषयीचे कुतूहल प्राचीन काळापासून माणसाला वाटत आले आहे. अगदी पूर्वीपासूनच लोकपरंपरेत भाषेच्या उगमाबद्दल, शक्तीबद्दल विविध आख्यायिका, कहाण्या प्रचलित होत्या, तो त्या कुतूहलाच्याच पूर्तीचा प्रयत्न होय. भाषा हे आपल्या अंतरंगातील मनोगत, भावना, विचार इत्यादी प्रगट करण्याचे साधन आहे, ही जाणीव तर पूर्वीपासून होतीच. पण या साधनाचे स्वरूप नेमके कसे आहे, हे स्पष्ट करण्याचे प्रयत्न आधुनिक कालखंडात विशेषत्वाने होऊ लागले. त्यातूनच भाषाविज्ञान ही ज्ञानशाखाही विकसित होत गेली. बदलत्या काळानुसार भाषेत बदल होत गेल्याचे आपणास दिसून येते. वेगवेगळ्या जाती धर्माची भाषा वेगवेगळी असू शकते.
मराठीतील भाषा हा शब्द मूळ संस्कृत भाषेतील भाष् (म्हणजे बोलणे) या धातूवरून तयार झालेला तत्सम शब्द आहे. भाष्य, भाषक, भाषण, संभाषण, भाषीय हे या धातूपासून निर्माण होणारे भाषेशी निगडित विविध संकल्पना सूचित करणारे शब्द आहेत. या मूळ संदर्भामुळे 'भाषा' ही संज्ञा 'बोलणे' या अर्थाने सर्वसाधारण व्यवहारात वापरली जाणे स्वाभाविक होय. कोणताना कोणता आशय दुसऱ्यापर्यंत पोहोचवण्यासाठी भाषा उपयोगात येत असते. हे तिचे आशयवाही माध्यम हे स्वरूप लक्षात घेऊन काही वेळा पशुपक्ष्यांची भाषा, नजरेची भाषा, प्रेमाची भाषा असे शब्दप्रयोगही केले जातात. काही वेळा विशिष्ट अर्थ व्यक्त करण्यासाठी भाषा विशिष्ट शब्द म्हणजे विशिष्ट खुणा अथवा संकेत वापरत असते, या वैशिष्ट्यावर भर देत करपल्लवी, नेत्रपल्लवी या भाषा आहेत, असे म्हटले आहे. संगणकाची भाषा असाही शब्दप्रयोग होतो.
मराठी ही महाराष्ट्रातील महत्त्वाची भाषा आहे.
भाषेची व्याख्या
सर्वसाधारण व्यवहारात 'भाषा' ही संज्ञा वापरण्यात काही चुकीचे नसले, तरी तिचा सखोल अभ्यास करायचा असेल, तर मात्र आपण कशाचा नेमका अभ्यास करणार आहोत, हे स्पष्ट असावे लागते. भाषाविज्ञान ही ज्ञानशाखा त्यामुळे भाषेची अधिक नेमकेपणाने व्याख्या करू इच्छिते. भाषेचे स्वरूप नेमकेपणाने उलगडण्यासाठी ते आवश्यक आहे. त्यादृष्टीने पाहता, केवळ 'बोलणे' म्हणजे भाषा नव्हे, तर भाषा ही गोष्ट त्यापलिकडची, अधिक व्यापक अशी आहे, असे आज अभ्यासक मानतात. भाषा ही विविध प्रकारांनी मानवी जीवनाच्या सर्व अंगांना व्यापून असलेली गोष्ट असल्याने तिच्याकडे पाहण्याच्या विविध रीती आणि दृष्टिकोन संभवतात. साहजिकच तिच्या व्याख्याही निरनिराळ्या प्रकारे केल्या गेल्या आहेत. मानवी मुखयंत्रणेतून निर्माण झालेली ध्वनिचिन्हांनीयुक्त असलेली यादृच्छिक संकेतव्यवस्था म्हणजे 'भाषा'होय.
भाषेचे स्वरूप
वरील व्याख्येनुसार भाषा ही संकेतव्यवस्था असते, असे आपण पाहिले. याचा अर्थ आशय व्यक्त करण्यासाठी भाषेमध्ये काही ठरावीक खुणा वापरल्या जातात.जेव्हा भाषावैज्ञानिकांनी मानवी भाषांचा विचार केला, तेव्हा त्यांना या खुणा प्रामुख्याने ध्वनिरचनांच्या स्वरूपात आढळल्या. सुट्या ध्वनींच्या माध्यमातून नव्हे, तर त्यांच्या रचना करूनच अर्थ व्यक्त होत असतो. त्याचे कारण असे की माणूस व्यावहारिकदृष्ट्या वेगळे ओळखू येणारे किती ध्वनी उपयोगात आणू शकतो, याला मर्यादा आहेत. त्याला व्यक्त करायचे असणारे अर्थ मात्र अमर्याद आहेत. त्यामुळे मोजक्या ध्वनींच्या अनेक रचना करण्याचे तंत्र मानवी भाषेने विकसित केले असे म्हणता येईल. तसेच रेडिओ किंवा दुूरदर्शनचा संच बाहेरून बघितला तर खूपच सुबक आणि आकर्षक तारांच्या दिसतो. पण मागच्या बाजूने तो उघडला की त्याच्यात वेगवेगळ्या खूपच गुंतागुंतीच्या रचना केलेल्या आहेत असे दिसते. भाषेचे स्वरूप असेच गुंतागुंतीचे असते. प्रत्येकाला स्वतःची भाषा येत असल्यामुळे ती खूप सोपी आहे असे वाटत असते. पण कोणत्याही भाषेचे स्वरूप आपण समजावून घ्यायला लागलो की तिच्यात दूरदर्शन संचाप्रमाणे खूपच गुंतागुंतीच्या रचना आहेत असे लक्षात येते.
भाषेचे प्रकार
भाषा ही संज्ञा विविध अर्थांनी वापरली जात असल्याने तिचे असे प्रकार करताना कोणता अर्थ अभिप्रेत आहे हे लक्षात घ्यावे लागते. स्वाभाविक, नैसर्गिक, कृत्रिम, सांकेतिक भाषा आणि संवाद.
भाषा उत्क्रांती
अतिप्राचीन काळी मनुष्यप्राण्याच्या शरीरातल्या इतर संस्थांसमवेत मज्जासंस्था, श्रवणसंस्था, कंठ, ओठ, जीभ, दात, नाक ह्या अवयवांची अतिआश्चर्यजनक उत्क्रांती झाली, आणि त्यायोगे तोंडाने तऱ्हेतऱ्हेचे आवाज (ध्वनी) करणे आणि दुसऱ्या प्राण्यांनी/मनुष्यांनी केलेले आवाज (ध्वनी) ऐकणे ह्या गोष्टी मनुष्यप्राण्याला शक्य झाल्या. त्या उत्क्रांतीच्या आणखी पलीकडे माणसाच्या मेंदूची उत्क्रांती अशी की विशिष्ट आवाजांना विशिष्ट मूर्त/अमूर्त गोष्टींची प्रतीके करण्याची कल्पना माणसाला सुचली. त्यानंतरचा माणसाच्या बुद्धीचा टप्पा म्हणजे वेगवेगळ्या मूर्त/अमूर्त गोष्टींची प्रतीके ठरलेल्या शब्दांना विशिष्ट रित्या वाक्यांच्या साखळ्यांमधे बांधून सभोवतीच्या माणसांशी विचारांची देवाणघेवाण करण्याची माणसाला सुचलेली कल्पना. मुख्य म्हणजे विशिष्ट आवाजांच्या साखळ्यांच्या प्रतीकांद्वारे विचारांची देवाणघेवाण करण्याकरता माणसांच्या "टोळ्यां"मधे प्रतीकांसंबंधात सर्वसंमतता अनिवार्यतः असावी लागणार होती आणि असावी लागते.
वर म्हटलेली "टोळ्यां"मधली शब्द आणि भाषेचे व्याकरण ह्यांबाबतची सर्वसंमतता गरजेपायी हळूहळू कशी तयार झाली असावी ही कल्पना खूप मनोरंजक आहे. कारण कुठल्याही "टोळी"मधली ती सर्वसंमतता कुठल्याही काळी टोळीतल्या अग्रणींच्या सभा भरवून टोळ्यांनी ठरवल्या नव्हत्या! कालौघात वेगवेगळ्या भाषांमधले व्याकरण हळूहळू ठरत गेले, वेगवेगळे शब्द प्रचारात आले, काही शब्दांचे अर्थ बदलले, काही प्रचलित शब्द अप्रचलित झाले. भाषांमधले शब्द आणि व्याकरणसुद्धा, दोन्ही गोष्टी कालौघात अनिवार्यतः हळूहळू बदलत असतात.
मराठी भाषा उत्क्रांती
उदाहरणार्थ शिवाजी महाराजांनी बाळाजी आवजी चिटणीसांना लिहून घेण्याकरता कथन केलेल्या एका पत्राच्या सुरुवातीतली भाषा अशी :
त्याउलट शिवाजी महाराजांच्या आधी तब्बल चारशे वर्षे आयुष्य कंठून गेलेल्या संत जनाबाईंच्या नावे जे सुमारे ३०० अभंग प्रसिद्ध आहेत त्या सगळ्या अभंगांमधली भाषा अगदी सध्याच्या मराठीसारखी आहे हे मोठे कोडे आहे. उदाहरणार्थ संत जनाबाईंच्या नावे प्रसिद्ध असलेला एक अभंग असा:
चोखा मेळा,नामदेव, वगैरे इतर प्राचीन संतांच्या नावे प्रसिद्ध असलेल्या अभंगांमधली भाषासुद्धा अगदी सध्याच्या मराठीसारखी आहे. संत ज्ञानेश्वर,संत नामदेव, आणि संत जनाबाई हे तिघेही समकालीन होते. असे असून फक्त ज्ञानेश्वरीतली भाषा जुन्या साच्यातली (प्राकृत) आहे.
लिपी उत्क्रांती
काही भाषा फक्त "बोलभाषा" आहेत, म्हणजे बोललेल्या विचारांच्या शब्दप्रतीकांशी सुसंगत अशी लेखी चिह्ने/प्रतीके त्या भाषांमधे नाहीत. शब्दप्रतीकांशी सुसंगत लेखी चिह्ने/प्रतीके--म्हणजे भाषांच्या लिप्या-- तयार करण्याची कल्पना पुरातन काळी कोणत्या तरी कल्पक माणसाला ज्या दिवशी प्रथम सुचली तो दिवस चाक तयार करण्याची कल्पना माणसाला सुचलेल्या दिवसाइतकाच महत्त्वाचा खास आहे. अर्थात आपले विचार शाश्वतरीत्या प्रकट करून ठेवण्याकरता माणसाला खूप मर्यादी अशी चित्रलिपी प्रथम सुचली होती.
आपल्या परिचयाच्या देवनागरी लिपीमध्ये सुट्या सुट्या ध्वनींचे लेखन करण्याची पद्धत आहे.
संदिग्ध भाषा, विनोद
भाषांमधल्या शब्दप्रतीकांसंबंधात वेगवेगळ्या समाजांमधे बरीच सर्वसंमतता असते हे खरे, पण बऱ्याच वेळा समाजातल्या वेगवेगळ्या माणसांच्या मनात काहीकाही शब्दांचा वेगवेगळा "अर्थ" -प्रतीक-- असतो. ही वस्तुस्थिती काही वेळा खूप अनर्थ निर्माण करू शकते, त्याचे कारण एकमेकांशी बोलणाऱ्या दोन्ही माणसांना त्या वस्तुस्थितीची सुतराम कल्पना नसते. दुसऱ्याशी बोलताना कुठल्या तरी शब्दासंबंधी त्या वस्तुस्थितीची पुसट कल्पना जर एकाद्याच्या मनात डोकावली तरच त्याबाबत स्पष्टीकरण होऊन त्या दोघा माणासांच्या विचारांच्या देवाणघेवाणीत लहानमोठा अनर्थ टळू शकतो. उलट काही वेळा विशेषतः राजकारणी मंडळी आपल्या वक्तव्यात काहीकाही सन्दिग्ध शब्द ते ऐकणाऱ्यांची दिशाभूल करण्याच्या उद्देशाने जाणूनबुजून वापरत असतात!
काही शब्दांचे सूचितार्थ वेगवेगळ्या माणसांच्या मनात भिन्न असतात ही एक गोष्ट; त्याच्या जोडीला कितीतरी शब्दांना अगदी भिन्न असे तीन-पाच-दहा-पंधरा सर्वसंमत अर्थ असतात. ह्या गोष्टीचा उपयोग करून—शब्दश्लेष किंवा अर्थश्लेष योजून—विनोद निर्माण करण्याची कल्पना जगातल्या सगळ्या समाजांमधे शेकडो वर्षे अस्तित्वात आहे. त्या विनोदांमधली अनपेक्षितता श्रोत्यांचे/वाचकांचे मनोरंजन करण्याला कारणीभूत होत असते. तशा तऱ्हेचे विनोद करून मूळ गंभीर विषयाला पार बगल देण्याचे कामही काही वेळा विशेषतः राजकारणी मंडळी करत असतात.
नावात काय आहे?
तात्त्विक दृष्ट्या कोणत्याही भाषेतले शब्द ही केवळ कशीना कशी सर्वसंमत झालेली प्रतीके आहेत. तेव्हा "नावात काय आहे? ज्या गोष्टीला आपण 'गुलाब' म्हणतो तिला आपण दुसरे कोणतेही नाव दिले --किंवा वाच्यार्थाने नाव 'ठेवले'-- तरी ती आपणा माणसाना सुगंधाची अनुभूती तितकीच सुखद देणार" अशा साधारण भाषांतराचे एक वाक्य शेक्सपिअर ह्या इंग्रजी श्रेष्ठ लेखकाने "रोमिओ ऍंड जूलिएट" ह्या आपल्या नाटकातल्या दुसऱ्या अंकात जूलिएटच्या तोंडी घातले आहे. पण ते विधान करणाऱ्या जूलिएटला माणसाच्या मनोरचनेचे संबंधित ज्ञान उघडपणे बरेच कमी होते. पूर्वी प्रचारात असलेल्या कुठल्याही अप्रिय गोष्टीच्या संज्ञेशी काही संबंध किंवा उच्चाराचे साम्य असलेली किंवा कानाला कर्कश भासणाऱ्या अक्षरक्रमाची एकादी संज्ञा जर कोणी कुठल्या गोष्टीला नव्याने दिली तर ती संज्ञा समाजात हळूहळू सर्वसंमत होण्याची शक्यता माणसाच्या मनोरचनेपायी सुतराम नाही. "'गु', 'ला', आणि 'ब' ह्या तीन क्रमवार अक्षरांनी मराठीभाषिकात सर्वसंमत झालेली संज्ञा असलेल्या गोष्टीला जर कोणी "ठुळाफ" किंवा "ठठठ" अशी वैकल्पिक संज्ञा सुचवली तर ती कोणी वापरेल का?" अशा आशयाचा जूलिएटला लगेच विचारलेला इंग्रजीतला प्रश्न शेक्सपियरने रोमिओच्या तोंडी घालायला हवा होता. पण नाटकातल्या त्या प्रसंगी जूलिएट आणि रोमिओ हे दोघेही मदनवशावस्थेत रममाण होते!
भाषा प्रभाव
आपली मातृभाषा ही एकच भाषा माणसाला अवगत असली तर विशेषतः त्या परिस्थितीत त्या कुठल्याही मातृभाषेचे व्याकरण आणि तिच्यातल्या शब्दभांडाराची जी काही असेल ती मर्यादा, ह्या दोन्ही बाबींचा माणसाच्या विचारशक्तीवर, वैचारिक देवाणघेवाणीवर, आणि मग आयुष्याच्या एकूण अनुभवावर अगदी मोठा प्रभाव असतो. कुठल्याही भाषेतले शब्दभांडार जितके व्यापक तितकी ती भाषा नेमाने वापरणाऱ्या माणसाची विचारक्षमता अधिक असण्याची शक्यता जास्त. (अर्थात माणसाने आपल्या भाषेच्या संपन्नतेचा फायदा मुळात घेतला पाहिजे हे उघड आहे.) इंग्रजी भाषेतले शब्दभांडार जगातल्या सर्व भाषांमधे सर्वांत अधिक व्यापक असल्याचे तज्ञ मानतात. असे असूनही माणसांच्या आयुष्यात ज्या 'अनंत" सूक्ष्मरीत्या भिन्न घटना घडत असतात त्यांचे शब्दांनी नीट वर्णन करायला इंग्रजी भाषेतलीही नामे, क्रियापदे, विशेषणे, आणि क्रियाविशेषणे तोकडी ठरतात. मग माणसे नाइलाजाने "किंचित", "जराशी", "काही वेळा" अशा तऱ्हेची विशेषणे/क्रियाविशेषणे विशेषणांना/क्रियाविशेषणांना जोडून वेळ भागवून नेत असतात.
भाषांच्या वर लिहिलेल्या वेगवेगळ्या मर्यादा अस्तित्वात असूनही आपण माणसे इतके विचार आणि इतरांशी विचारांच्या इतक्या देवाणीघेवाणी करू शकतो हे एक खूप मोठे आश्चर्य आहे.
आजच्या जगात लोक ६,८००हून अधिक भाषांद्वारे आणि ४१,०००हून अधिक बोलीभाषांद्वारे विचारांची देवाणघेवाण होते.
परिशिष्टे
मूल काही महिन्यांचे असते तेव्हापासून एका विशिष्ट प्रकारच्या ध्वनीला ठरावीक प्रकारचा प्रतिसाद देऊ लागते असा आपल्यापैकी बऱ्याच जणांचा अनुभव असावा. जेवढा सराव जास्त तेवढा विविध भाषा त्याला अवगत होतात. कानावर पडलेले शब्द तो बोलण्याचा सराव करतो.
संदर्भ
* वर्ग:मराठी व्याकरण
कुणाल
कुणाल (जन्म : इ.स.पू. २६३ - ?) हा सम्राट अशोक आणि राणी पद्मावतीचा मुलगा होता. हा सम्राट अशोकांचा वारस आणि संपूर्ण भारतीय उपखंडावर राज्य करणाऱ्या मौर्य साम्राज्याचा भावी राजा मानला गेला होता. भविष्यात कुणाल राजा होणार यामुळे त्याच्याबद्दल आत्यंतिक मत्सर करणाऱ्या तिश्यरक्षा नावाच्या सम्राट अशोकांच्या दुसऱ्या राणीने कुणाल तरुण असतानाच त्याचे डोळे काढून त्याला आंधळे केले होते. त्यामुळे कुणाल सिंहासनावर बसू शकला नाही आणि राणी तिश्यरक्षाचा मुलगा व त्याचा सावत्र भाऊ संप्रती हा मौर्य साम्राज्याचा वारसदार झाला.
कुणाल नावाचा अर्थ
कुणाल हे हिमालयातल्या एका लांब चोच असणाऱ्या पक्षाचे नाव आहे. या पक्षाला इंग्रजीत ‘पेंटेड स्नाईप्स’ असे म्हटले जाते. साऱ्या भारतवर्षावर राज्य करणाऱ्या सम्राट अशोकांना या पक्षाच्या डोळ्यांवरून आपल्या मुलाचे नाव कुणाल ठेवले होते. कुणाल या संस्कृत शब्दाचा अर्थ ‘सुंदर डोळ्यांचा पक्षी’ असा होतो तर माणसाचे नाव कुणाल असेल तर त्याला अर्थ होतो ‘असा माणूस ज्याला प्रत्येक गोष्टीत सौंदर्य दिसते’ किंवा ‘असा माणूस ज्याला काहीही पाहण्यासाठी सुंदर डोळे लाभलेले आहेत.’ संस्कृत भाषेनुसार या शब्दाचा अर्थ ‘कमळ’ असाही होऊ शकतो.
सुरुवातीचा काळ
सम्राट अशोकांनी आपल्या या मुलाला लहानपणीच उज्जैनला पाठवले होते.तेथेच त्याने लहानाचे मोठे व्हावे, राजपुत्र म्हणून तेथेच शिक्षण घ्यावे आणि मौर्य साम्राज्याचा वारस म्हणूनच त्याची जडणघडण व्हावी हा अशोकांचा हेतू होता.
हरारे
हरारे ही झिम्बाब्वे ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. १९८२ सालापर्यंत हे शहर सॅलिस्बरी ह्या नावाने ओळखले जात असे.
झिम्बाब्वेमधील राजकीय व आर्थिक अस्थैर्यामुळे हरारे शहर बकाल बनले आहे. २००९ मधील एका पाहणीनुसार वास्तव्य करण्यासाठी हरारे हे जगातील सर्वात कठीण शहर आहे. २००९ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या १६,०६,००० इतकी तर २००६ च्या अंदाजानुसार महानगराची लोकसंख्या २८,०,००० इतकी होती.
वर्ग:झिम्बाब्वेमधील शहरे वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे वर्ग:हरारे
रिचर्ड ऑस्टिन
ऑस्टिन, रिचर्ड वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आझाद नगर मेट्रो स्थानक
आझाद नगर हे मुंबई मेट्रोच्या मार्ग १ वरील एक स्थानक आहे. हे स्थानक अंधेरी उपनगराच्या पश्चिम भागात स्थित आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन ८ जून २०१४ रोजी झाले.
वर्ग:मुंबई मेट्रो स्थानके
नारिंगी भू कस्तुरीका
नारिंगी भू कस्तुरीका (इंग्लिश:Orangeheaded Ground Thrush) हा एक पक्षी आहे.
ओळख
आकाराने मैनेपेक्षा लहान. नर डोके वरील भाग रंग नारिंगीतांबूस. खालील भागाचा रंग निळा राखी. मादी दिसायला नारीसारखी; मात्र वरील भागाचा रंग तपकिरी.
वितरण
ईशान्य भारत व बांगलादेश. हरयाणा पूर्व राजस्थान, उत्तर प्रदेश ,मध्यप्रदेश. बिहार पूर्व घाट, तमिळनाडू व श्रीलंका या भागात हिवाळी पाहुणे. मे ते जून या काळात वीण.
निवासस्थाने
सदाहरितपर्णी वने व दुय्यम प्रतीची जंगले.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
पुण्यश्लोक (निःसंदिग्धीकरण)
आपल्या पुण्यशील कामासाठी परिचित अश्या चारित्र्यवान व्यक्तींना पुण्यश्लोक म्हटले जाते.
पुण्यश्लोको नलो राजा पुण्यश्लोको जनार्दन:। पुण्यश्लोको विदेहश्च पुण्यश्लोको युधिष्ठिर:॥
चित्रपट आणि मालिका
पहा:-पुण्यश्लोक, महर्षी आणि महात्मा
खिरडीसाठे
खिरडीसाठे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
कासगाव (अंबरनाथ)
कासगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील अंबरनाथ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
थॉमाझ बेलुची
बेलुची, थॉमाझ
रॉल लुईस
लुईस, रॉल वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माणकोजी शिंदे
माणकोजी शिंदे हे अहिल्याबाई होळकर यांचे वडील होते. अहमदनगर जिल्ह्यातील चौंडी या गावचे पाटील असलेले माणकोजी यांना धनगर असल्याचा अभिमान होता.
वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कळमखांड
कळमखांड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २५८ कुटुंबे राहतात. एकूण ११६४ लोकसंख्येपैकी ५८२ पुरुष तर ५८२ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७१.१० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७८.८५ आहे तर स्त्री साक्षरता ६३.६२ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १३३ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या ११.४३ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
आंभई, कुंडल, रायसळगाव, ब्राह्मणगाव, सुपोंदे, पोशेरी, मांडे, वावेघर, कंचाड, वाघोटे, हमरापूर ही जवळपासची गावे आहेत.कळमखांड गावची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
व्हिटनी ह्युस्टन
व्हिटनी एलिझाबेथ ह्युस्टन (इंग्लिश: Whitney Elizabeth Houston) (९ ऑगस्ट, इ.स. १९६३ - ११ फेब्रुवारी, इ.स. २०१२) ही अमेरिकेतील प्रसिद्ध पॉप गायिका होती. हिने आपल्या गायनाने इ.स.चे १९८० चे दशक गाजविले. गायक असलेल्या पालकांच्या संगतीत व्हिटनी वयाच्या अकराव्या वर्षापासून गायला लागली. तिने गाण्याचा पहिला कार्यक्रमही त्याच वर्षी सादर केला. तिची "सेव्हिंग ऑल माय लव्ह फॉर यू" आणि "आय वॉना डान्स विथ समबडी" या गाण्यांनी रसिकांना वेड लावले.
वैवाहिक जीवन
बॉबी ब्राउन या गायकाशी तिचे लग्न झाले होते, परंतु त्यांचे वैवाहिक जीवन अपयशी ठरले. त्यातून व्हिटनीला नैराश्य आले व म्हणून ती अमली पदार्थांच्या आहारी गेली असे मानले जाते.
पुरस्कार
सर्वाधिक पुरस्कार मिळवणारी गायिका म्हणून व्हिटनीचे नाव गिनिज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये समाविष्ट आहे. तिला गाण्यासाठी तब्‍बल ४१५ पुरस्कार मिळाले आहेत. तिला सहा वेळा ग्रॅमी पुरस्कार मिळाले.
मृत्यू
११ फेब्रुवारी, इ.स. २०१२ रोजी बेव्हर्ली हिल येथील बेव्हर्ली हिल्टन हॉटेलात व्हिटनीचा बाथटबात डोके बुडलेल्या अवस्थेत मृतदेह सापडला. तिच्या मृत्यूचे कारण समजले नसले, तरीही त्यासंबंधी तपास चालू आहे. निधनसमयी ती ४८ वर्षाची होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:गायक वर्ग:अमेरिकन व्यक्ती वर्ग:पॉप संगीत वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
जुन्नर तालुका
जुन्नर तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. जुन्‍नर शहर हे तालुक्याचे मुख्यालय आहे. महाराष्ट्रातील पहिला पर्यटन तालुका म्हणून हा तालुका प्रसिद्ध आहे.