cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
एकत्र कुटुंब पद्धती
ग्रामीण भागात प्राचीन काळापासून मोठ्या कुटुंबातील सर्वजण एकत्र गुण्यागोविंदाने राहत असत. कुटुंबाचा कारभार हा त्या कुटुंबातील जेष्ठ व्यक्ती कारभारी म्हणून बघत असे. हा कारभारी होण्याचा मान मोठ्या बंधूला असे. सर्वांच्या एकीच्या बळामुळे विहीर खोदणे, जमीन खरेदी करणे, लग्नकार्य व्यवस्थित पार पाडणे असे मोठे व्यवहार सहज पार पाडले जात. त्याचबरोबर शेती व्यवसाय करणाऱ्या शेतकऱ्यांना घरच्या घरी शेतात काम करणारी मंडळी असल्याने मजुर लावण्याची गरज नसे. त्यामुळे मजुरी खर्चाची मोठ्या प्रमाणावर बचत होत असे. त्याचबरोबर मोठ्या कुटुंबाचा गावात धाक असे. मात्र पुढे कालांतराने एकत्रित कुटुंब पद्धतीत अनेक अडचणी निर्माण होऊ लागल्या. एकत्रित कुटुंब पद्धतीत अल्पशा कारणास्तव घरातील तंटे निर्माण होऊ लागले. आणि शासनाच्या धोरणानुसार ' छोटे कुटुंब सुखी कुटुंब ' म्हणून सदस्य वेगळ्या चुली मांडू लागले. जमिनीचे तुकडे करून शेतकरी अल्पभूधारक झाले. लग्नकार्य संकट वाटू लागले. त्यामुळे ग्रामीण भागातील शेतकरी कर्जबाजारी होत असल्याचे चित्र आहे. ग्रामीण भागातील शेतकरी आपल्या शेतात जाऊन राहू लागल्याने गावे ओस पडत आहेत.
मकाजी मेघपर
मकाजी मेघपर गुजरात मधील सौराष्ट्राच्या जामनगर जिल्ह्यातील कालावड तालुक्यातील एक गाव आहे. या गावाची स्थापना इ.स. १७५४ मध्ये ध्रोल राज्याचे कुंवर मकनजी जाडेजा द्वारे केली गेली होती. येथील जनसंखेत मुख्यतः जाडेजा राजपुत आहेत, तसेच पटेल, ब्राह्मण आणि दलितांची वस्ती आहे. येथील लोकांचा मुख्य व्यवसाय शेती व पशुपालन आहे.
एकत्र कुटुंब पद्धती
हिंदूमध्ये एकत्र कुटुंबास एक विधिमान्य दर्जा व त्यांच्या घटकांस काही वैशिष्ट्यपूर्ण अधिकार प्राप्त झालेले आहेत. घराण्याचा अस्तित्वात असलेला समान पुरुष पूर्वज, त्याची कुठल्याही श्रेणीपर्यंत असणारी पुरुषानुवर्ती पुरुषसंतती व ह्या सर्वांच्या पतन्या, विधवा व अविवाहित मुली या सर्वांचे मिळून एक एकत्र हिंदू कुटुंब होते. याप्रमाणे हिंदू कुटुंब हा कायद्याने नसून रक्ताने जोडलेला वरील मर्यादेत बसणारा एकगोत्री आप्तवर्ग होय. सामान्यत: हिंदू कुटुंब हे एकत्र कुटुंबच आहे,अशी कायद्याची धारणा आहे व विभाजनाचा प्रत्यक्ष पुरावा दाखविल्याखेरीज या धारणेचे खंडन होत नाही. सामायिक रहिवास, सामायिक देवता, सामायिक भोजन व सामायिक मालमत्ता ही सर्वसाधारणपणे एकत्र कुटुंबाची लक्षणे आहेत. परंतु सामायिक मालमत्ता हे मात्र एकत्र कुटुंबाच्या अस्तित्वाचे अपरिहार्य लक्षण नव्हे. त्यामुळे सामायिक मालमत्तेशिवायही एकत्र कुटुंब अस्तित्वात असू शकते.
लीलाधर हेगडे
त्यांनी गायलेली उत्तुंग आमुची उत्तर सीमा, माझे राष्ट्र महान ही गीते प्रसिद्ध झाली. मुलांसाठी हेगडे यांनी अनेक पुस्तके लिहिली आहेत.
मकाजी मेघपर
संदर्भ
वर्ग:गुजरातमधील गावे वर्ग:जामनगर जिल्हा
एकत्र कुटुंब पद्धती
घराण्याचा अस्तित्वात असलेला समान पुरुष पूर्वज, त्याची कुठल्याही श्रेणीपर्यंत असणारी पुरुषानुवर्ती पुरुषसंतती व ह्या सर्वांच्या पात्न्या, विधवा व अविवाहित मुली या सर्वांचे मिळून एक एकत्र हिंदू कुटुंब होते. याप्रमाणे हिंदू कुटुंबहाकायद्याने नसून रक्ताने जोडलेला वरील मर्यादेत बसणारा एकगोत्री आप्तवर्ग होय. सामान्यत: हिंदू कुटुंब हे एकत्र कुटुंबच आहे, अशी कायद्याची धारणा आहे व विभाजनाचा प्रत्यक्ष पुरावा दाखविल्याखेरीज या धारणेचे खंडन होत नाही. सामायिक रहिवास, सामायिक देवता, सामायिक भोजन व सामायिक मालमत्ता ही सर्वसाधारणपणे एकत्र कुटुंबाची लक्षणे आहेत. परंतु सामायिक मालमत्ता हे मात्र एकत्र कुटुंबाच्या अस्तित्वाचे अपरिहार्य लक्षण नव्हे. त्यामुळे सामायिक मालमत्तेशिवायही एकत्र कुटुंब अस्तित्वात असू शकते.
लीलाधर हेगडे
‘रामनगरी’त राम नगरकरांनी हेगडे यांची शिस्तप्रियता आणि नियोजनाचे मार्मिक वर्णन केले आहे. आपल्या कृतीतून दुसऱ्याचा फायदा कसा होईल, समाज कसा सुधारेल याचाच विचार लीलाधर करीत असतात. बालसाहित्य लेखनामागेही संस्कारशील मने घडविण्याचाच संकल्प त्यांनी केला
एकत्र कुटुंब पद्धती
कायद्याच्या क्षेत्रात एकत्र कुटुंबाला तदंतर्गत असणाऱ्या सहदायादवर्गामुळे विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. हासहदायादवर्ग मात्र केवळ रक्ताच्या नात्यामुळे निर्माण न होता, एखाद्या नातेवाईकाच्या एका विषिष्ट प्रकारच्या संपत्तीशी उत्तराधिकारामुळे एकसमयावच्छेदेकरून निगडित होणाऱ्या गटामध्ये विधिचालनानुसार निर्माण होतो. प्रत्येक हिंदूची वडिलार्जित व स्वार्जि किंवा स्वकष्टार्जित अशी दोन प्रकारची संपत्ती असू शकते. पिता, पितामह किंवा प्रपितामह यांपासून पुत्र, पौत्र किंवा प्रपौत्र यास वारसाहक्काने मिळालेल्या संपत्तीस ‘वडिलार्जित’ असे नामाभिधान आहे. अन्य कुठल्याही व्यक्तीकडून वा कुठल्याही मार्गाने मिळवलेली संपत्ती ही सर्वसाधारणपणे स्वार्जित म्हणून गणली जाते. अर्थात पित्याची स्वार्जित संपत्ती ही वारसाहक्काने पुत्रा च्या हाती पडल्यास ती पुत्राचे हाती वडिलार्जित संपत्ती बनते.
लीलाधर हेगडे
लीलाधर हेगडे यांनी मिळालेले पुरस्कार
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म वर्ग:मराठी गायक वर्ग:मराठी शाहीर
एकत्र कुटुंब पद्धती
याप्रमाणे एकत्र कुटुंब व सहदायादवर्ग यामध्ये थोडा फरक असला, तरी वरील रीतीने प्राप्त झालेली सहदायादवर्गाची संपत्ती म्हणजेच तत्संबंधी एकत्र कुटुंबाची सामायिक संपत्ती हे समीकरण विधिमान्य झालेले आहे. हा बाह्यतः विरोधाभास वाटला, तरी अशा सहदाय संपत्तीवर सहदायादवर्गाचा मालकीहक्क असतो व त्या वर्गामध्ये न मोडणाऱ्या एकत्र कुटुंबाच्या इतर घटकांचे अशा संपत्तीमध्ये निर्वाहादी उपयोगासाठी लाभप्रद्र हितसंबंध असतात, असे त्याचे स्पष्टीकरण आहे.
दायभाग पंथ बंगाल मध्ये रूढ असून मिताक्षरा पंथ हा भारतात इतरत्र रूढ आहे. मिताक्षरा सहदायाची काही खास लक्षणे आहेत. सहदायादवर्गाच्या चार पिढ्यांच्या मर्यादेपर्यंत जन्माला येणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीस जन्मसिद्ध हक्क मिळतो व त्या वर्गापैकी कुठलीही व्यक्ती मृत झाल्यास तिचा सामायिक मालमत्तेमधील हक्क तिच्या वारसांकडे न जाता उत्तरजीवित्वाच्या तत्त्वानुसार उर्वरित सहदायादांकडे अनुक्रमित होतो. सहदायादवर्गापैंकी सर्वांची सहदायादावर सारखीच मालकी असल्यामुळे व नवीन सहदायाद जन्मास आल्यास इतरांचा वैयक्तिक मालकीहक्क कमी होणे आणि एखादा सहदायाद मृत झाल्यास इतरांचा मालकीहक्क त्या प्रमाणात वाढणे क्रमप्राप्तअसल्यामुळे, विभागणी होईपर्यंत कुठल्याही विशिष्ट सहदायादाला सहदायाच्या कुठल्याही विशिष्ट भागांवर आपला खास वैयक्तिक हक्क सांगता येत नाही व तोपर्यंत त्याच्या वैयक्तिक अविभक्त हितसंबंधाची व्याप्ती बदलती व अतिरिक्त स्वरूपाची असते. परंतु दायभाग पंथाने जन्मसिद्ध हक्क व उत्तरजीवित्व ही दोन्ही तत्त्वे झिडकारलेली असल्याकारणाने दायभागपंथीय सहदायादाच्या अविभक्त हितसंबंधांचे स्वरूप किंवा सहदायामधील त्याचा हिस्सा प्रथमापासूनच निश्चित स्वरूपाचा असतो व त्याच्या मृत्यूनंतर तो त्याच्या विधवा, मुलगा आदी वारसांकडे वारसा हक्काने अनुक्रमित होतो. यावरून एकत्र किंवा अविभक्त असतानासुद्धा दायभागपंथीय सहदायादाचे अविभक्त हितसंबंध हे विभक्तसदृश असतात, असे आढळून येईल. त्याचप्रमाणे काहीखास अपवाद वगळल्यास मिताक्षरापंथीय सहदायादास आपला सहदायामधील अविभक्त हितसंबंध हस्तांतरित करता येत नाही, तर दायभागपंथीय सहदायादाच्या हितसंबंधाचे स्वरूप म्हणजेच त्याचा सहदायातील हिस्सा प्रथमपासून निश्चित असल्यामुळे त्याचे त्याला सुलभतेने हस्तांतरण करता येते.
सहदायादांची सहदाय मालमत्ता म्हणजेच एकत्र किंवा अविभक्त कुटुंबाची सामायिक मिळकत. ही नाना प्रकारची असू शकते व तिच्यामध्ये वडिलार्जित संपत्ती, एखाद्या सहदायादाने सामायिक संपत्तीमध्ये संमिश्रित केलेली त्याची वैयक्तिक स्वार्जित संपत्ती तसेच सहदायादांनी वडिलार्जित संपत्तीच्या मदतीने व सामायिक प्रयत्नांनी मिळवलेली संपत्ती या सर्वांचा समावेश होऊ शकतो.
अविभक्त असेपर्यंत सहदायाच्याबाबतीत सर्व सहदायादांना उपभोगाचा सारखाच हक्क असतो. सहदायातून आपल्या निर्वाहाची व्यवस्था करून घेणे व सर्व सहदायावर ताबा असणे, हे प्रत्येक सहदायादाचे महत्त्वाचे आहेत. सहदायादवर्गामध्ये प्रथमत: समान पूर्वज व त्यांच्या मृत्यूनंतर उर्वरितांमधील सर्वसाधारणत: जेष्ठ पुरुष हाकर्ता म्हणून समजला जातो. या कर्त्यास इतर सहदायादांचे सर्वसामान्य अधिकार असतातच. त्याशिवाय सामायिक मालमत्तेची व्यवस्था पाहणे, कुटुंबाचे उत्पन्न स्वमतानुसारकुटुंबाच्या गरजांसाठी खर्च करणे, एकत्र कुटुंबाचे वादामध्ये वादी वा प्रतिवादी या नात्याने भाग घेणे, संविदेत सहभागी होणे, अशा कुटुंबाचा सामायिक धंदा चालवणे व त्यासाठी प्रसंगविशेषी कर्ज उभारणे इ. अनेक हक्क त्याला कर्ता या नात्याने प्राप्तहोतात. परंतु विशेष म्हणजे विधिमान्य गरजेसाठी किंवा सहदायलाभासाठी कर्त्याला इतर सहदायादांच्या संमतीशिवाय किंवा त्यांच्या मनाविरुद्धसुद्धा मालमत्तेचे किंवा तिच्या विशिष्ट भागाचे हस्तांतरण करण्याचा आहे. असे सबळ कारण नसताना त्याने केलेले हस्तांतरण शून्यनीय असते व त्यास इतर सहदायादांपैकी कोणीही आक्षेप घेतल्यास कोर्ट ते रद्दबातल करतो.
एकत्र कुटुंबाच्या सामायिक मालमत्तेचे स्वार्जित संपत्तीमध्ये रूपांतर करण्याचा एक सर्वसाधारण मार्ग म्हणजे विभाजन. विभाजन हे दरडोई तत्त्वावर नसून दरशाखा तत्त्वानुसार होते. हिस्सेदार समदायादास पुत्रपौत्रादी असल्यास पुन्हा त्यांच्याबरोबर विभागणी होईपर्यंत त्यांच्या हातातील हिस्सा हा त्याच्या पुत्रापौत्रदिकांच्या बाबतीत सामायिकच राहतो. त्याचप्रमाणे अविवाहित किंवा निपुत्रिक असणाऱ्या हिस्सेदाराचा हिस्सा हातात्पुरता स्वार्जितासारखा हस्तांतरणीय असला, तरी त्याचे मूळचे स्वरूप वडिलार्जित असल्यामुळे सदरहू दायादास पुढे पुत्र झाल्यास किंवा त्याने पुत्र दत्तक घेतल्यास सदरहू पुत्राच्या जन्मसिद्ध अधिकारामुळे पुन्हा पितापुत्रांमध्ये सहदायादवर्ग निर्माण होतो व उपरोक्त हिस्सा सामायिक मालमत्ता बनते. विभाजनामध्ये सर्व सहदायाबादांना हिस्सा मिळतोच. त्याशिवाय विभाजन पितापुत्रांमध्ये असल्यास पित्याची पत्नी, केवळ पुत्रांमध्ये असल्यास त्यांची विधवा माता व पुत्रपौत्रांमध्ये असल्यास त्यांची विधवा आजी ह्या स्त्रियांनासुद्धा खास अपवाद म्हणून हिस्सा मिळतो. त्याशिवाय १९३७चा ‘हिंदू संपत्तिविषयक हक्क’ या अधिनियमान्वये एखादा मिताक्षरा सहदायाद मृत झाल्यास त्याचे सामायिक मालमत्तेमधील अविभक्त हितसंबंध वारसाहक्काने त्याच्या विधवेस मिळण्याची तरतूद केली आहे व तिला तत्संबंधी विभाजन मागण्याचाही हक्क देण्यात आला आहे. मिताक्षरा सहदायादवर्गास लागू असलेल्या उत्तरजीवित्वाच्या अनुक्रमणपद्धतीस सांविधिक कायद्याने दिलेला हा पहिलाच व मोठा धक्का होय.
एकत्र कुटुंब पद्धत १९५६ च्या हिंदु-उत्तराधिकार अधिनियमाने बाह्यतः जरी नष्ट केलेली नसली, तरी अस्तित्वात असलेल्या सहदायादवर्गाचे क्रमशः परंतु निश्चितपणे विघटन होण्याची व नवीन सहदायादवर्ग उत्पन्न होण्यास प्रतिबंध करण्याची भरपूर तरतूद त्यातील कलम ६ व कलम १९ (ब) या अन्वये करण्यात आली आहे. त्याचप्रमाणे तिसाव्या कलमान्वये आपल्या अविभक्त हितसंबंधांची मृत्युपत्रान्वये विल्हेवाट लावण्याचा अधिकार सहदायादास देण्यात आला आहे. त्यामुळे येत्या चाळीस-पन्नास वर्षात एकत्र कुटुंबपद्धती ही कायद्याच्या उपाययोजनेमुळे पार नष्ट होईल, असे अनेकांचे मत आहे, सामायिक जमीन कसणे हाकुटुंबाच्या उत्पन्नाचा एकमेव मार्ग राहिला नसल्यामुळे व त्याला नोकरी, धंदा इ. व्यक्तिगत पर्याय उपलब्ध झाल्यामुळे तसेच औद्योगिकीकरण, लोकसंख्ये चे नागरीकरण, सामाजिक परिवर्तन इ. कारणांमुळे एकत्र हिंदू कुटुंब हे दिवसेंदिवस आईबाष व अज्ञान मुले एवढ्यांपुरते संकुचित होत आहे व काहीअंशी लयाला जाऊ पहात आहे, ही गोष्ट खरी आहे. परंतु सगोत्र बंधूंना एकमेकांविषयी विलक्षण ओढ अजूनहीवाटते, ही गोष्ट तितकीच खरी आहे. त्याशिवाय १९६१ च्या आयकर अधिनियमान्वये व्यक्तिगत उत्पन्नापेक्षा अविभक्त हिंदू कुटुंबास आयकरांतून जास्त सूट मिळत असल्यामुळे, तसेच धंदा करताना परक्या लोकांबरोबर भागीदारी करण्यापेक्षा आपापसात एकत्र कुटुंब या नात्याने धंदा करणे जास्त चांगले आहे, असे अनेक धनिक पितापुत्रांना आढळून आल्यामुळे हिंदू समाजामध्ये विशेषतः व्यापारी वर्गामध्ये, एकत्र कुटुंबपद्धतीला चिकटून राहण्याची, एवढेच नव्हे, तर संमिश्रणाच्या मार्गाने नवनवीन सहदायादवर्ग निर्माण करण्याची प्रवृत्ती दिसून येत आहे. त्यामुळे एकत्र कुटुंबाच्या भवितव्याविषयी निश्चित अंदाज वर्तवणे कठीणच आहे.
वर्ग:कुटुंबनियोजन वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२१ लेख वर्ग:कुटुंब वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर
कनिका दिवाण
मागील जीवन आणि शिक्षण
दिवाण यांचा जन्म कोलकाता येथे झाला. तिच्या वडिलांनी पश्चिम आशियामध्ये चुनखडी उत्खनन सुरू केल्यानंतर दीवान दोन वर्षांची असताना बहारीनला गेली. तिने अमेरिकन शाळेत शिक्षण घेतले. पहिल्या आखाती युद्धाच्या उद्रेकानंतर, दिवाणला इंग्रजी बोर्डिंग स्कूलमध्ये दाखल करण्यात आले. तिने व्हार्टन बिझनेस स्कूलमध्ये फायनान्समध्ये मेजर केले, १९९८ मध्ये पदवी प्राप्त केली.
कारकीर्द
दिवाणने स्वतःचा डिझाईन व्यवसाय, का डिझाईन एटेलियर स्थापन करण्यापूर्वी गुंतवणूक बँकर म्हणून काम केले. २०११ मध्ये तिने गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्डच्या सर्वात मोठ्या संगमरवरी मोज़ेकच्या डिझाइन आणि निर्मितीचे निरीक्षण केले - काबूस बिन सैद अल सैद यांचे पूर्ण आकाराचे पोर्ट्रेट. यात १२८,२७४ वैयक्तिक संगमरवरी तुकड्यांचा समावेश होता आणि ते तयार करण्यासाठी ३,७९२ तास लागले.
चित्पावन आडनावांची यादी
अ
अग्निहोत्री
अघाटेकर
अठीरकर
अभ्यंकर
आखवे
आगरकर
आगलावे
आगाशे
आचवल
आचारी
आचार्य
आठवले
आपटे
आपट्ये
आमकर
आवळस्कर
ओक
ओगले
आंबेकर
क
करमरकर
कर्वे
कळसकर
काटके
काणे
कानिटकर
कान्हेरे
कापरेकर
कापशे
कापसे
कार्लेकर
कावडीकर
काशीकर
किडमिडे
किणकिणे
कुर्लेकर
केळकर
कोकणे
कोपरकर
कोल्हटकर
ख
खंगाळे
खरे
खाजगीवाले
खाजणे
खांडवीकर
खाडिलकर
खामकर
खांबेटे
ग
गणपुले
गद्रे
गांगल
गाडगीळ
गानू
गोखले
गोगटे
गोडबोले
गोडसे
गोंधळेकर
गोरे
गोवंडे
गोवित्रीकर
गोसावी
गोळे
घ
घाणेकर
घारपुरे
घारे
घुले
घैसास
घोटवडेकर
घांघरेकर
घनवटकर
घांघुरडे
च
चितळे
चिपळूणकर
चिपळोणकर
चक्रदेव
चापेकर
चिंचाळकर
ज
जाईल
जोग
जोगदंड
जोगळेकर
जोशी
ठ
ठोसर
ड
डोंगरे
ढ
ढमढेरे
त
ताम्हणकर
तिखे
तुळपुळे
थ
थत्ते
थोरवे
द
दांडेकर
दातार
दाते
दामले
दीक्षित
देव
देवधर
देवल
देशपांडे
देसाई
देपोलकर
दाभोळकर
इ.स. १९१० मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांत खेळाडूंनी केलेल्या शतकांची यादी
इसवी सन १९१० मध्ये कसोटी सामन्यांमध्ये खेळाडूंनी केलेल्या शतकांची यादी इथे आहे.
चित्पावन आडनावांची यादी
द
दिवेकर
न
नातू
निमकर
नेने
नरवणे
इ.स. १९१० मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांत खेळाडूंनी केलेल्या शतकांची यादी
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९१० मधील क्रिकेट
चित्पावन आडनावांची यादी
न
नगरकर
पटवर्धन
परचुरे परांजपे पाटणकर
पिंगळे
पेठे
पेंडसे
पोंक्षे
पाळंदे
पुराणिक
पाध्ये
पंडित
फ
फाटे फडके
फफे
फाटक
फाळके
फणसे
फडणवीस
ब
बकालकर
बडे
बर्वे
बागुल
बाम
बालकर
बाळ
बेडेकर
बेंद्रे
बेहेरे
बोडस
बोरकर
भ
भट
भागवत
भावे
भिडे
भुस्कुटे
भेंडे
भोगले
म
मन्नूकर
मराठे
मालशे
मनोळीकर
मुळे
मुळेकर
मुळ्ये
मेहेंदळे
मोडक
मोने
मंडलिक
मनोहर
महाजन
य
योगी
र
रानडे
राणे
रिसबूड
राजवाडे
रत्नपारखी
ल
लोंढे
लागू
लिमये
लेले
लुकतुके
व
वझे
वर्तक
वाडदेकर
विद्वांस
वेंगुर्लेकर
वैद्य
वैशंपायन
वेलणकर
वेखंडे
वाटवे
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी आडनावे
मॅक्सीन बर्नस्टन
डॉ. मॅक्सीन बर्नसन (७ ऑक्टोबर, इ.स. १९३५:एस्कनाबा, मिशिगन, अमेरिका - हयात) या सातारा जिल्ह्यातल्या फलटण येथील प्रगत शिक्षण संस्थेच्या संस्थापिका होत. त्या फलटण, हैदराबाद आणि अमेरिकेत येथे वास्तव्य करतात. त्यांनी वयाच्या ८२व्या वर्षीही त्यांचे भाषा समृद्धी संशोधनाचे कार्य चालू ठेवले आहे.
डॉ. मॅक्सीन बर्नसन यांचा जन्म ७ ऑक्टोबर १९३५ला अमेरिकेतल्या मिशिगन राज्यातील एस्कनाबा येथे झाला. त्यांचे वडील नॉर्वेच्या तर आई फिनलंडच्या विस्थापित कुटुंबातून आल्या होत्या. मिनेसोटाच्या ऑग्सबर्ग कॉलेजमधून बी. ए. केल्यानंतर त्यांनी तेथील शाळेत एक वर्ष इंग्रजी शिकवले आणि त्यानंतर त्यांना न्यू यॉर्क येथील कोलंबिया विद्यापीठातून इंग्रजी विषयात एम्. ए. करण्यासाठी वुड्रो विल्सन फेलोशिप मिळाली. पदवी मिळाल्यानंतर डॉ. बर्नस्टन यांनी आयोवातील डेकोरा येथील ल्यूथर कॉलेजात दोन वर्षे इंग्रजी शिकवले. बर्नस्टन १९६१ मध्ये प्रथम भारतात आल्या. त्यांनी दोन वर्षे हैदराबादच्या विवेकवर्धिनी कॉलेजात इंग्रजी शिकवले. त्यानंतर त्या अमेरिकेत परतल्या व तेथील पेनसिल्व्हेनिया विद्यापीठात त्यांना भाषाशास्त्र व भारतीय भाषांमध्ये पीएच. डी. करण्यासाठी फेलोशिप मिळाली.
१९६६ मध्ये बर्नसन यांना पश्चिम महाराष्ट्रातल्या फलटण तालुक्यातील मराठी बोलीमधील सामाजिक विविधता या विषयावर काम करण्यासाठी फुलब्राइट-हेज फेलोशिप मिळाली. पुढे त्यांना अमेरिकन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियन स्टडीज कडून भारतात राहून काम पूर्ण करण्यासाठी फेलोशिपही मिळाली. १९७३ मध्ये त्यांची पीएच.डी. पूर्ण झाली.
भाषाशास्त्रातील संशोधनाबरोबरच डॉ. बर्नसन यांनी त्यांच्या स्नेही जाई निंबकर यांच्यासोबत अमराठी प्रौढांना मराठी शिकवण्यासाठी नऊ पुस्तकांच्या संचावर काम सुरू केले होते. या पुस्तकांमध्ये एक व्याकरणाचे पुस्तक व एक शब्दकोश यांचाही समावेश होता. १९७१ पासून त्यांनी दर वर्षाआड अमेरिकेत जाऊन असोसिएटेड कॉलेजेस ऑफ द मिडवेस्ट इंडिया स्टडीज प्रोग्रॅम अंतर्गत पुण्यात येऊ इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांना स्प्रिंग ओरिएन्टेशन कोर्समध्ये मराठी शिकवणे सुरू केले. त्यासाठी त्यांनी ग्रामीण आणि शालाबाह्य मुलांसाठी रात्रीची शाळा काढली. या शाळेत मुलांप्रमाणेच स्त्रिया आणि प्रौढही येऊ लागले. सुरुवातीला मुलांना त्यांच्यात्यांच्या बोलीभाषेतून शिकलेली मुले पंचायतीच्या किंवा आणि नगरपालिकेच्या शाळेत जाण्यासाठी तयार झाली की त्यांना प्रमाण मराठी भाषा शिकवायची, अशा रीतेने मॅक्सीनबाईंनी हजारो मुलांना शिक्षणाची गोडी लावली.
गोटखिंडी
गोटखिंडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
मॅक्सीन बर्नस्टन
प्रगत शिक्षण संस्थेची स्थापना
१९७८ मध्ये डॉ. बर्नसन यांनी आपले अमेरिकन नागरिकत्व रद्द केले व त्या भारतीय नागरिक बनल्या. त्याच वर्षी आपल्या एका मैत्रिणीबरोबर त्यांनी फलटणच्या दलित वस्तीतील शालाबाह्य मुलांना अनौपचारिकरीत्या शिकवण्यास सुरुवात केली. याच कामाची परिणती पुढे हळूहळू प्रगत शिक्षण संस्थेच्या स्थापनेत झाली.
गोटखिंडी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
मॅक्सीन बर्नस्टन
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म वर्ग:सातारा जिल्हा वर्ग:मराठी शिक्षणतज्ज्ञ
गोटखिंडी
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
जोरीस मथियसेन
जोरीस मथियसेन (५ एप्रिल, इ.स. १९८०:गॉइर्ल, उत्तर ब्राबांत प्रांत, नेदरलँड्स - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
मुफ्ती महंमद सईद
मुफ्ती महंमद सईद (१२ जानेवारी १९३६ - ७ जानेवारी २०१६) हे भारत देशाच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यामधील पीपल्स डेमॉक्रॅटिक पार्टी ह्या पक्षाचे संस्थापक, ज्येष्ठ नेते व जम्मू काश्मीरचे मुख्यमंत्री होते. ते २००२-०५ व २०१५-१६ ह्या काळात जम्मू-काश्मीरच्या मुख्यमंत्रीपदावर होते. मुफ्ती महंमद सईद इ.स. १९८९ - १९९० या काळात व्ही.पी. सिंग केंद्रीय सरकारमध्ये भारताचे गृहमंत्री राहिले होते.
२०१४ जम्मू काश्मीर विधानसभा निवडणुकांची परिणती त्रिशंकू निकालांत झाली. पीडीपीला २८, भारतीय जनता पक्षाला २५ तर नॅशनल कॉन्फरन्सला १५ जागांवर विजय मिळाला. सरकार स्थापनेसाठी अनेक महिने पीडीपी व भाजपदरम्यान वाटाघाटी चालू होत्या. अखेर १ मार्च २०१५ रोजी ह्या पक्षांनी एकत्र सरकार निर्माण करण्याचा निर्णय घेतला. १ मार्च २०१५ रोजी मुफ्ती महंमद सईदांनी मुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतली. ७ जानेवारी २०१६ रोजी त्यांचे दिल्लीच्या एम्स रुग्णालयात आजारपणामुळे निधन झाले. त्यांच्या मृत्यूनंतर काही काळ जम्मू काश्मीरमध्ये राष्ट्रपती राजवट लागू झाली व त्यानंतर एप्रिल २०१६ मध्ये सईदांची मुलगी मेहबूबा मुफ्ती मुख्यमंत्रीपदावर आली.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय गृहमंत्री वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे मुख्यमंत्री वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:चित्र हवे
विक्रीकर
विक्री कर हा विकल्या जाणाऱ्या वस्तूवर विकण्याच्या वेळी (Point of sale) लावला जाणारा कर आहे.
अंमलबजावणी
वर्ग:भारतातील कररचना वर्ग:अर्थशास्त्र वर्ग:विक्रीकर
अलुतेदार
अलुतेदार हा अठरा जातींचा समूह आहे. यांचे महाराष्ट्रातील प्रमाण ३०% पेक्षा अधिक आहे, आणि हा इतर मागास वर्ग (ओबीसी)मध्ये मोडतो. अलुतेदारांनाच ’नारू’ म्हणतात.
या अठरा गाव कामगारांचा समावेश अलुतेदारांमध्ये होत होता. याशिवाय इतर भटक्या जाती व जमातींचाही ग्रामीण विभागाच्या अर्थव्यवस्थेत महत्त्वाचा वाटा होता.
अलुतेदारांची यादी काही ठिकाणी वेगळी दिली आहे, ती अशी :
कळवंत, खाटीक, गोंधळी, घडशी, डावऱ्या, तराळ, तांबोळी, माळी, शिंपी, साळी, सोनार हे बारा अलुतेदार. तर काही ठिकाणी १२ अलुतेदारांची ही यादी कळवंत, घडशी, चौगुला, मुलाणा, ठाकर, डवऱ्या, तराळ, तांबोळी, तेली, माळी, साळी, सोनार अशी दिली आहे. याचा अर्थ असा की गावागावाप्रमाणे अलुतेदारांची यादी वेगवेगळी असे. पुन्हा प्रत्येक गावात हे सर्व अलुतेदार असतीलच असे नाही. एक नक्की की, अलुतेदार हे बलुतेदारांच्या मानाने दुय्यम असत.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय समाज
अझहर खान
मोहम्मद अझहर खान (जन्म ७ सप्टेंबर १९५५- गुजरनवाला पंजाब पाकिस्तान) हा पाकिस्तानचा माजी क्रिकेटपटू होता जो इ.स. १९८० मध्ये फक्त एक कसोटी सामना खेळला.
अंजुम, नवेद वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाव भाजी
पाव भाजी हा एक महाराष्ट्रीय/मराठी खाद्यप्रकार आहे. महाराष्ट्रातील लोकप्रिय खाद्यपदार्थ म्हणून पावभाजी प्रसिद्ध आहे. विशेषतः पुणे आणि मुंबई या शहरात प्रसिद्ध झालेला हा पदार्थ महाराष्ट्र राज्याच्या विविध प्रांतात प्रसिद्ध झाला.
इतिहास
अमेरिकेतील युद्धाच्या वेळी मुंबईतील कापड गिरणीतील कामगारांना अधिक वेळ काम करावे लागे. त्यांना अमेरिका येथे कापड पुरवठा करण्यासाठी सतत काम करावे लागत असे. या दरम्यान पोळी किंवा भाकरी ऐवजी पाव या पदार्थाचा वापर वाढला आणि पातळ भाजी किंवा आमटी याऐवजी वेगळ्या प्रकारची भाजी त्यांच्या आहाराचा भाग झाली असे मानले जाते.
पावभाजी पद्धत-प्रकार
पाव-भाजी मध्ये भाजी बनविण्यासाठी टोमॅटो,बटाटे, कांदा, लसूण आल्याची चटणी, तिखट, मसाले, तसेच ढोबळी मिरची, फूलकोबी, मटार ह्या भाज्यांचा देखील समावेश होतो. पाव भाजीचे त्याच्या प्रकारावरून इतर नामकरण करण्याची देखील प्रथा आहे जसे भाज्या कुस्करून न घालता मोठ्या फोडींच्या स्वरूपात केल्या तर त्यास खडा-पावभाजी (खड्याप्रमाणे मोठ्या आकाराचे भाजीचे तुकडे)असे म्हणतात. तसेच भाजीत लोणी अधिक प्रमाणात वापरल्यास त्यास बटर/लोणी/मस्का(हिंदीत) पावभाजी, तसेच चिझ-पावभाजी, ड्रायफ्रुट (सुकामेवा) पावभाजी इ. असे प्रकार करण्यात येतात.
संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:भाज्यांच्या पाककृती वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
आंद्रे ओइजे
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
काटी
काटी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे खानिवळीरस्ता, पळसईफाटारस्ता, गौरापूररस्ता,आणि नंतर कुडुस मार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव २१ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे लहान आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ५३ कुटुंबे राहतात. एकूण २८१ लोकसंख्येपैकी १४२ पुरुष तर १३९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७२.१५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७६.६१ आहे तर स्त्री साक्षरता ६७.२६ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ४४ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १५.६६ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
विजयगड, डोंगस्ते, बिळावळी,बुधावळी, गुंज, नांदणीगायगोठा, अंबरभुई, निंबावळी, गोराड, केळथण, लोहापे ही जवळपासची गावे आहेत.बुधावळी ग्रामपंचायतीमध्ये बुधावळी आणि काटी ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
रघुनंदन स्वरूप पाठक
रघुनंदन स्वरूप पाठक (२५ नोव्हेंबर, इ.स. १९२४ - १७ नोव्हेंबर, इ.स. २००७) हे भारताचे माजी सरन्यायाधीश होते. ते २१ डिसेंबर, इ.स. १९८६ ते १८ जून, इ.स. १९८९ या कालावधीत सरन्यायाधीश होते. त्याआधी ते अलाहाबाद उच्च न्यायालयाचे आणि हिमाचल प्रदेश उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश होते.
वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
डावे पक्ष
डावे पक्ष, उजवे पक्ष आणि मध्यममार्गी पक्ष अशा सरधोपट पद्धतीने राजकीय पक्षांची विभागणी करण्यात येते. त्यानुसार, भारतातील काही प्रसिद्ध डावे पक्ष आणि त्यांच्याच विचाराच्या संघटना :-
केव्हन करान
करान, केव्हन वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डावे पक्ष
डाव्या पक्षांच्या युवक संघटना
वर्ग:राजकीय पक्ष
पोप निकोलस पाचवा
पोप निकोलस पाचवा (नोव्हेंबर १५, इ.स. १३९७ - मार्च २४, इ.स. १४५५) हा मार्च ६, इ.स. १४४७ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.
याचे मूळ नाव तोमासो पॅरेंतुचेली होते. निकोलस नाव घेणारा हा शेवटचा पोप आहे.
निकोलस ०५ निकोलस ०५ वर्ग:इ.स. १३९७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १४५५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोटर रामास्वामी
वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
अँग्लो-इंडियन
संदर्भ
वर्ग:भारतीय लोक वर्ग:ब्रिटिश भारत
दुगलगाव
दुगलगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
कारवळे खुर्द
कारवळे खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील अंबरनाथ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
पुरावनस्पतीशास्त्र
प्राचीन काळातील वनस्पतींचा खडकातील अवशेषाद्वारे अभ्यास करणे म्हणजे पुरावनस्पतीशास्त्र (Palaeobotany) होय. खडकांचे प्रामुख्याने ३ प्रकार आहेत: अग्नीजन्य खडक, गाळाचे खडक, व रूपातंरीत खडक. यापैकी फक्त गाळाच्या खडकांमध्ये जिवाश्म आढळते. ज्याप्रमाणे मानवी इतिहास हा पुस्तकांद्वारे दिसून येतो, त्याचप्रमाणे सजीवांचा इतिहास हा जीवाश्म द्वारे दिसतो. पृथ्वीवरील वातावरणीय बदल, हे समजण्यासाठी जीवाश्मांचा अभ्यास हा उपयोगी ठरू शकतो. जीवाश्म इंधनाचे चांगले स्‍त्रोत होऊ शकतात. दगडी कोळसा पेट्रोलीयम तसेच नैसर्गिक वायू हे जीवाश्म इंधन म्हणून ओळखले जातात. जीवाश्मद्वारे त्या काळातील वातावरण, भौगोलिक परिस्थिती, तापमान ,सजीवांमधील बदल अशा अनेक घटकांचा अभ्यास करता येतो.
"जिंको" या वनस्पतीला पुरावनस्पतिशास्त्रात अत्यंत महत्त्व आहे कारण ही वनस्पती सध्या अस्तित्वात असून याचे जीवाश्म यामध्येसुद्धा अस्तित्व दिसते. अशांना जिवंत जीवाश्म म्हणजेच लिविंग फॉसिल असे म्हणतात.
भारतात ह्या विषयाचा अभ्यास व संशोधन प्रामुख्याने: या ठिकाणी संशोधनास प्रोत्साहन दिले जाते.
वर्ग:पुरावनस्पतीशास्त्र
नुरुल आबेदिन
आबेदिन, नुरुल वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉन हैतिंगा
जॉन गीसबर्ट ॲलन हैतिंगा (१५ नोव्हेंबर, १९३४ - )) हा कडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आयकर
आयकर किंवा प्राप्तिकर या नावाने भारतात ओळखला जाणारा हा करप्रकार थेट कर (डायरेक्ट टॅक्सेस) या गटात मोडतो. व्यक्तिच्या/संस्थेच्या वार्षिक उत्पन्नावर लावल्या जाणाऱ्या या कराच्या आकारणीला ब्रिटीश काळात प्रारंभ झाला.सध्या भारतात खालीलप्रमाणे आयकर लावला जातो. आयकर हा व्यक्ती किंवा संस्थांवर (करदाते) त्यांच्याद्वारे कमावलेल्या उत्पन्नाच्या किंवा नफ्याच्या संदर्भात लादलेला कर आहे (सामान्यतः करपात्र उत्पन्न म्हणतात). प्राप्तिकराची गणना सामान्यतः करपात्र उत्पन्नाच्या कर दराच्या गुणाकार म्हणून केली जाते. कर आकारणीचे दर करदात्याच्या प्रकार किंवा वैशिष्ट्यांनुसार आणि उत्पन्नाच्या प्रकारानुसार बदलू शकतात.
अधिकारक्षेत्रातील रहिवासी करदात्यांच्या करपात्र उत्पन्न हे सर्वसाधारणपणे एकूण उत्पन्न कमी उत्पन्न उत्पन्न करणारे खर्च आणि इतर वजावट असते. सामान्यतः, केवळ मालमत्तेच्या विक्रीतून मिळणारा निव्वळ नफा, विक्रीसाठी ठेवलेल्या वस्तूंसह, उत्पन्नामध्ये समाविष्ट केला जातो. कॉर्पोरेशनच्या भागधारकांच्या उत्पन्नामध्ये सामान्यतः कॉर्पोरेशनच्या नफ्याचे वितरण समाविष्ट असते. वजावटीत सामान्यत: सर्व उत्पन्न-उत्पादक किंवा व्यावसायिक खर्च समाविष्ट असतात ज्यात व्यवसाय मालमत्तेच्या खर्चाच्या पुनर्प्राप्तीसाठी भत्ता समाविष्ट असतो. अनेक अधिकार क्षेत्रे व्यक्तींसाठी काल्पनिक कपातीची परवानगी देतात आणि काही वैयक्तिक खर्चाच्या कपातीची परवानगी देतात. बऱ्याच अधिकारक्षेत्रे एकतर अधिकार क्षेत्राबाहेर कमावलेल्या उत्पन्नावर कर देत नाहीत किंवा अशा उत्पन्नावरील इतर अधिकारक्षेत्रांना भरलेल्या करांसाठी क्रेडिटची परवानगी देत ​​नाहीत. अनिवासी लोकांवर काही अपवाद वगळता केवळ अधिकारक्षेत्रातील स्त्रोतांकडून मिळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या उत्पन्नावर कर आकारला जातो.
बऱ्याच अधिकारक्षेत्रांना कराचे स्वयं-मूल्यांकन आवश्यक असते आणि काही प्रकारचे उत्पन्न देणाऱ्यांना त्या देयकेमधून कर रोखून ठेवण्याची आवश्यकता असते. करदात्यांनी आगाऊ कर भरणे आवश्यक असू शकते. थकीत कर वेळेवर न भरणारे करदाते सामान्यतः महत्त्वपूर्ण दंडांच्या अधीन असतात, ज्यामध्ये व्यक्तींसाठी तुरुंगवास किंवा एखाद्या संस्थेचे कायदेशीर अस्तित्व रद्द करणे समाविष्ट असू शकते.
इतिहास
१८६० मध्ये भारतीयांवर पहिल्यांदा प्राप्तिकर लादला गेला. प्राप्तिकराची घोषणा जेम्स विल्सन या पहिल्या इंग्रज ‘फायनान्स मेंबर’ ने १८६० मध्ये केली. उत्पन्नावर कर आकारण्याची संकल्पना ही एक आधुनिक नवकल्पना आहे आणि त्यात अनेक गोष्टींचा अंदाज आहे: पैशाची अर्थव्यवस्था, वाजवीपणे अचूक खाती, पावत्या, खर्च आणि नफा यांची सामान्य समज आणि विश्वसनीय नोंदी असलेला सुव्यवस्थित समाज.
सभ्यतेच्या बहुतेक इतिहासासाठी, या पूर्व शर्ती अस्तित्वात नव्हत्या आणि कर इतर घटकांवर आधारित होते. संपत्ती, सामाजिक स्थान आणि उत्पादनाच्या साधनांची मालकी (सामान्यत: जमीन आणि गुलाम) यावरील कर हे सर्व सामान्य होते. दशमांश देणे किंवा प्रथम फळ अर्पण करणे यासारख्या प्रथा प्राचीन काळापासून अस्तित्वात होत्या, आणि त्यांना आयकराचा अग्रदूत म्हणून ओळखले जाऊ शकते, परंतु त्यांच्यात अचूकतेचा अभाव होता आणि ते निव्वळ वाढीच्या संकल्पनेवर आधारित नव्हते.
सुरुवातीची उदाहरणे
पहिला आयकर साधारणपणे इजिप्तला दिला जातो.[1] रोमन प्रजासत्ताकाच्या सुरुवातीच्या काळात, सार्वजनिक करांमध्ये मालकीची संपत्ती आणि मालमत्तेचे माफक मूल्यमापन होते. सामान्य परिस्थितीत कर दर 1% होता आणि कधीकधी युद्धासारख्या परिस्थितीत 3% पर्यंत चढतो. हे माफक कर जमीन, घरे आणि इतर रिअल इस्टेट, गुलाम, प्राणी, वैयक्तिक वस्तू आणि आर्थिक संपत्तीवर लावले गेले. एखाद्या व्यक्तीकडे जितकी जास्त मालमत्ता होती, तितका जास्त कर त्यांनी भरला. व्यक्तींकडून कर वसूल करण्यात आला.[2]
इसवी सन 10 मध्ये, झिन राजवंशातील सम्राट वांग मँग यांनी व्यावसायिक आणि कुशल कामगारांसाठी 10 टक्के नफ्याच्या दराने अभूतपूर्व आयकर लागू केला. 13 वर्षांनंतर 23 AD मध्ये तो उलथून टाकण्यात आला आणि त्यानंतरच्या पुनर्स्थापित हान राजवंशाच्या काळात पूर्वीची धोरणे पुनर्संचयित करण्यात आली.
1188 मध्ये हेन्री II याने तिसऱ्या धर्मयुद्धासाठी पैसे उभारण्यासाठी सादर केलेला सलादिन दशमांश हा उत्पन्नावरील पहिल्या नोंदी करांपैकी एक होता.[3] दशमांशाची मागणी होती की इंग्लंड आणि वेल्समधील प्रत्येक सामान्य व्यक्तीला त्यांच्या वैयक्तिक उत्पन्नाच्या आणि जंगम मालमत्तेचा एक दशांश कर लावावा.[4]
1641 मध्ये, पोर्तुगालने डेसिमा नावाचा वैयक्तिक आयकर लागू केला.[5]
भारतासाठी आयकराचे दर
आर्थिक वर्ष २०२१-२०२२ साठीचे आयकराचे दर
३,००,००० रु. पर्यंत (ज्येष्ठ नागरिकांसाठी) (वय >=60 <80) - कर नाही
५,००,००० रु. पर्यंत (अतिशय ज्येष्ठ नागरिकांसाठी) (वय >80) - कर नाही
संदर्भ
वर्ग:भारतातील कररचना
गुंतवणूक कर
गुंतवणूक कर तथा कॅपिटल गेन्स टॅक्स हा गुंतवलेल्या मालमत्तेची विक्री केल्यावर झालेल्या फायद्यावर घेतला जाणारा कर होय.कॅपिटल गेन्स टॅक्स (CGT) भांडवली लाभांवरील कर आहे, विक्रीवरील मिळणा-या रकमेपेक्षा अधिक असलेली नॉन इनवेंटरी मालमत्तेच्या विक्रीवर नफा मिळाला. स्टॉक, बॉण्ड्स, मौल्यवान धातू आणि मालमत्तेच्या विक्रीतून मिळविलेले सर्वसाधारण भांडवल लाभ मिळतात. सर्व देशांमध्ये कॅपिटल गेन टॅक्स लागू नाही आणि व्यक्ती आणि महामंडळांकरिता वेगवेगळ्या करांचे वेगवेगळे दर आहेत.
इक्विटीसाठी, एक लोकप्रिय आणि द्रव मालमत्तेचे उदाहरण, राष्ट्रीय आणि राज्य कायद्यांमधे अनेकदा वित्तीय जबाबदाऱ्या आहेत ज्यांचे भांडवली लाभांविषयी आदर असणे आवश्यक आहे. शेअर बाजारातील व्यवहार, लाभांश आणि भांडवली लाभांवरील करांवर राज्याने कर लागू केले आहेत. तथापि, या वित्तीय दायित्वाचे कार्यक्षेत्र ते अधिकारक्षेत्र बदलू शकतात
वर्ग:भारतातील कररचना
पोप पॉल पहिला
पोप पॉल पहिला (लॅटिन: पॉलस; इटालियन: पाओलो) (इ.स. ७००:रोम, इटली - जून २८, इ.स. ७६७) हा मे २९, इ.स. ७५७पासून मृत्यूपर्यंत पोप होता.
पोप ज्युलियस पहिला
पोप ज्युलियस पहिला हा इ.स. ३३७ ते इ.स. ३५२ दरम्यान पोप होता.
हे सुद्धा पहा
ज्युलियस ०१ वर्ग:इ.स. ३५२ मधील मृत्यू वर्ग:रोमन व्यक्ती वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बीजपरीक्षण
बीजपरीक्षण (SEED TESTING) दर्जेदार बियाण्यात खालील गुणधर्म असतात. अनूवांशिक द्रुष्ट्या त्या त्या जातीचे गुणधर्म त्याच्या प्रजेत उतरले पाहिजेत. चांगल्या बियाण्यात उत्तम रुजवणक्षमता पाहिजे. ते रोग व कीटक यापासून मुक्त पाहिजे. ते इतर बियापसून वा तनांच्या बियाण्यापासून मुक्त पाहिजे. बियाण्याची अनूवांशिक शुद्धता व रुजवणक्षमता बीजपरीक्षणाने कळून येते. बीजपरीक्षणामुळे त्या बाबतीत अस्तित्वात असलेल्या कायद्याची पूर्तता करता येते. बियाण्याची गुणवत्ता कळते. त्यामुळे दर एकरी बियाणे किती वापरावे हे कळते. बराच काळ साठवलेले बियाणेदेखील पुनः परीक्षण (RETESTING) करवून घ्यायला हवे.
वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा
'''आय.सी.सी. विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा''' ही एक दिवसीय क्रिकेट स्पर्धा कसोटी क्रिकेट खेळण्यास पात्र नसलेल्या देशांसाठी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन आयोजीत करते. सर्व असोसिएट व ऍफिलीयेट सदस्य ह्या साखळी सामन्यांसाठी पात्र आहेत. संघाना वेगवेगळ्या विभागात ठेवण्यात आलेले आहे व त्यांच्या प्रदर्शनानुसार त्यांना पुढच्या गटात जाण्यास संधी मिळते अथवा खालच्या गटात ढकलले जाते. विभाग १ मध्ये खेळणाऱ्या संघाना विश्वचषक स्पर्धेत खेळण्याची संधी मिळते.
असोसिएट देशांचे एकदिवसीय मानांकन
Rankings as at completion of 2009 Global Division Three
Notes:
* These nations are yet to be placed into a World Cricket League Future Division, however their ranking should stay until the future divisions are played
+ These are provisional rankings as per being placed into a division, will change once the tournament is played
एंगलगुप्पे सीतारामैया वेंकटरामैया
एंगलगुप्पे सीतारामैया वेंकटरामैया (१८ डिसेंबर, इ.स. १९२४ - २४ सप्टेंबर, इ.स. १९९७) हे भारताचे माजी सरन्यायाधीश होते. ते १९ जून, इ.स. १९८९ ते १७ डिसेंबर, इ.स. १९८९ या कालावधीत सरन्यायाधीश होते. त्याआधी ते कर्नाटक उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश होते.
वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
संपत्ती कर
संपत्ती कर हा व्यक्ती, कंपनी किंवा इतर व्यावसायिक पेढींच्या मालमत्तेवर लावला जाणारा कर आहे.
वर्ग:भारतातील कररचना
देशस्थ ब्राह्मण
देशस्थ ब्राह्मण ही महाराष्ट्रीय सनातन वैदिक हिंदूंच्या ब्राह्मण जातीतील ६ पोटजातींपैकी लोकसंख्येने सर्वात मोठी पोटजात आहे. मराठी ब्राह्मण जातीतील इतर ५ पोटजाती कऱ्हाडे, चित्पावन, देवरुखे, दैवज्ञ व सारस्वत ह्या आहेत. देशस्थ ब्राह्मणांच्या ऋग्वेदी व यजुर्वेदी ह्या दोन शाखा आहेत. देशस्थ ब्राह्मण समाज हा प्रामुख्याने महाराष्ट्रात व कर्नाटकच्या उत्तर भागात आढळतो.
गेल्या दोन सहस्र वर्षात देशस्थ समाजाने अनेक ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाची व्यक्तिमत्त्वे निर्माण केली आहेत. यामध्ये भास्कर II सारखे गणितज्ञ, भवभूती सारखे संस्कृत विद्वान,   ज्ञानेश्वर, श्रीपादराजा, एकनाथ, पुरंदर दास, समर्थ रामदास आणि विजय दास सारखे भक्ती संत आणि जयतीर्थ आणि व्यासतीर्थ यांसारखे तर्कशास्त्रज्ञ यांचा समावेश आहे.
आदी शंकराचार्यांनी भारताच्या चार टोकांना धर्मपीठे स्थापन केली. या चारही पीठाच्या व्यवस्थेसाठी शंकराचार्यांनी कोल्हापूरकडील चार देशस्थ ब्राह्मणांची मुख्य पुजारी म्हणून नेमणूक केली होती. ही परंपरा आजही चालू आहे. जगद्‍गुरू शंकराचार्यांच्या केरळमधल्या कालडी या गावातील वेदपाठशाळेचे मुख्य कमलाकर नावाचे देशस्थ ब्राह्मण आहेत. काशीला विश्वेश्वराच्या मंदिराच्या आसपास स्थायिक झालेल्या मराठी ब्राह्मणांपैकी जवळजवळ सगळे देशस्थ ब्राह्मण असतात.
भौगोलिक वितरण
देशस्थ ब्राह्मण हे मूळ भारतीय महाराष्ट्र राज्यातील आहेत. तथापि पुरोहित म्हणून त्यांचे प्रशिक्षण, हिंदू कायदे आणि धर्मग्रंथांमधील कौशल्य आणि प्रशासकीय कौशल्ये यांनी ऐतिहासिकदृष्ट्या त्यांना भारताच्या कानाकोपऱ्यात रोजगार मिळवून दिला आहे. उदाहरणार्थ, १७०० च्या दशकात, जयपूरच्या दरबारात बनारस येथून देशस्थ ब्राह्मणांची भरती करण्यात आली होती. दक्षिण भारतात विजयनगर साम्राज्य पडल्यानंतर हा समुदाय बनारसला स्थलांतरित झाला होता. मराठा साम्राज्य भारतभर विस्तारत असताना समाजाची सर्वात मोठी चळवळ झाली. पेशवे, होळकर, सिंधिया, आणि गायकवाड राजघराण्यातील नेत्यांनी सत्तेच्या नवीन जागा स्थापन केल्या तेव्हा पुजारी, कारकून आणि सैन्यातील लोकांची लक्षणीय लोकसंख्या त्यांच्यासोबत घेतली. यातील बहुतेक स्थलांतरित साक्षर वर्गातील होते जसे की विविध ब्राह्मण उपजाती आणि चांद्रसेनीय कायस्थ प्रभू. या गटांनी बडोदा, इंदूर, ग्वाल्हेर, बुंदेलखंड, तंजावूर यांसारख्या अनेक ठिकाणी नवीन मराठा साम्राज्याच्या राज्यांमध्ये प्रशासनाचा कणा बनवला. सध्याच्या महाराष्ट्रात, समाज आता बहुतांशी शहरी आहे. ब्राह्मण हे महाराष्ट्रातील अनेक प्रदेशात जमीनदार होते, तथापि, भारतीय स्वातंत्र्य नंतर हाती घेतलेल्या भू-सुधारणा उपायांनी त्यांना खेड्यांमधून हाकलून दिले.
आडनाव
कुळकर्णी, देशमुख, देशपांडे, जोशी ही देशस्थांमधली प्रमुख आडनावे आहेत. यांशिवाय दहा हजारांहून कितीतरी अधिक आडनावे देशस्थांत असतात. त्यांच्या या विशाल संख्येमुळे पंचांगांत त्यांच्या आडनावांची जंत्री दिलेली नसते. रुईकर पंचांगात एक छोटी जंत्री दिलेली आहे. यांची आडनावे काहीवेळा त्यांच्या पूर्वजांच्या गावाच्या नावापासून तयार होतात. उदाहरणार्थ बीडकर आडनाव असलेल्या व्यक्तीचे मूळ गाव हे बीड असते. धारवाडकर आडनाव असलेल्या व्यक्तीचे धारवाड. कविवर्य कुसुमाग्रज हे मूळचे शिरवाड गावचे म्हणून त्यांचे आडनाव शिरवाडकर. त्याव्यतिरिक्त काही आडनावे त्यांच्या उद्योगव्यवसायामुळे ठरत असत. जसे कुळकर्णी हे आडनाव कुळांच्याकडून कर गोळा करण्याचे काम करणाऱ्या व्यक्तीचे, तर जोशी हे आडनाव पंचांग पाहणाऱ्या व्यक्तीचे. कधीकधी आडनाव हे शारीरिक व मानसिक गुणावरून असते. उदाहरणार्थ बुद्धिसागर म्हणजे बुद्धीचा सागर किंवा सागरासम अफाट बुद्धी असलेला.. काही काही आडनावे क्वचितच असतात, जसे गाडे, ससाणे, गाडेकर ही आडनावे देखील देशस्थ ब्राम्हणांत येतात.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी ब्राह्मण वर्ग:ब्राह्मण पोटजाती
ग्रेगोरी व्हान डेर वील
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पतियाळाचे युवराज
वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
चारगाव (अंबरनाथ)
चारगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील अंबरनाथ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
गुजर निंबाळकरवाडी
गुजर-निंबाळकरवाडी हे पुणे जिल्ह्यातल्या हवेली तालुक्यातील ३४५.६१ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.
बेलटुंगवाडा हे महाराष्ट्रीयन संस्कृतीची स्थापत्यशैली दर्शवणारे प्रसिद्ध ठिकाण गुजर निंबाळकरवाडी येथे आहे
भौगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या
गुजर-निंबाळकरवाडी हे पुणे जिल्ह्यातल्या हवेली तालुक्यातील ३४५.६१ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात २८६ कुटुंबे व एकूण १३८४ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर पुणे १२ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये ७१९ पुरुष आणि ६६५ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ७५ असून अनुसूचित जमातीचे ७ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५६२९६ आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
गावात प्राथमिक आरोग्य केंद्र, आणि पशुवैद्यकीय रुग्णालय उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील प्रसूति व बालकल्याण केंद्र, क्षयरोग उपचार केंद्र आणि कुटुंब कल्याणकेंद्र कात्रज येथे १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (खाजगी)
गावात २ खाजगी दवाखाने उपलब्ध आहेत. गावात १ इतर पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात शुद्धीकरण न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या, ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात धबधब्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.
स्वच्छता
गावात बंद गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध आहे.
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस कात्रज येथे ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात दूरध्वनी, मोबाईल फोन सुविधा, इंटरनेट सुविधा, शासकीय बस, ऑटोरिक्षा व टमटम, टॅक्सी, ट्रॅक्टर उपलब्ध आहे. गावात खाजगी कूरियर उपलब्ध आहे. गावात रेल्वे स्थानक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील रेल्वे स्थानक पुणे येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. जिल्यातील मुख्य रस्ता आणि दुय्यम रस्ता गावाला जोडलेला आहे.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात एटीएम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील एटीएम वरखडे नगर येथे ३ किलोमीटर अंतरावर, गावात व्यापारी बँक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील व्यापारी बँक कात्रज येथे ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात सहकारी बँक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सहकारी बँक कात्रज येथे ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आहे. गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे. गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे. गावात आठवड्याचा बाजार उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील आठवड्याचा बाजार निंबाळकर वस्ती येथे ३ किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती कात्रज येथे ५ किलोमीटर अंतरावर आहे.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र), अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र), इतर पोषण आहार केंद्र, आणि आशा स्वयंसेविका उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील सार्वजनिक ग्रंथालय कात्रज येथे ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात वृत्तपत्र पुरवठा उपलब्ध आहे. गावात विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आहे. गावात जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आहे.
वीज
गावात घरगुती वापरासाठी शुक्रवार ते बुधवार २४ तास व गुरुवार १० विजेचा पुरवठा उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर
गुजर-निंबाळकरवाडी ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सेवा कर
वर्ग:भारतातील कररचना वर्ग:रिकामी पाने
हुबळवाडी
हुबळवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
पोप अलेक्झांडर सातवा
याचे मूळ नाव फाबियो चिगी असे होते.
अलेक्झांडर ०७ अलेक्झांडर ०७ वर्ग:इ.स. १५९९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६६७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माताहारी
माताहारी ऊर्फ मार्गारिटा गर्ट्‌यूड हिचा जन्म इ.स. १८७६ मध्ये एक डच कुटुंबात झाला होता. तिचे बालपण अत्यंत श्रीमंतीत आणि चैनीत गेले होते. ती आपल्या चार भावंडांत सर्वात मोठी होती. डच लष्करातल्या कर्नल रुडॉल्फ मॅक्लिऑड यांच्याशी लग्न झाल्यानंतर तिचा लब्धप्रतिष्ठित समाजात प्रवेश झाला. नवऱ्याची डच ईस्ट इंडीजमध्ये (आताच्या इंडोनेशियात) बदली झाल्यावर माताहारी जावा बेटावर गेली.
माताहारीचा नवरा दारुड्या असल्याने तिचे वैवाहिक जीवन सुखाचे नव्हते. इंडोनेशियात असताना तिने एका नाचगाणी करणाऱ्या कंपनीत प्रवेश केला आणि प्रसिद्धीच्या सोयीसाठी आपले नाव माताहारी केले. मलायी भाषेत माताहारी म्हणजे दिवसाचा डोळा(दिनमणी) अर्थात, सूर्य. इ.स. १९०७ मध्ये माताहारी नेदरलॅंड्सला परत आली आणि तिने नवऱ्याला घटस्फोट दिला. नंतरे ती एक व्यावसायिक नर्तकी म्हणून पॅरिसला गेली. आपल्या सौंदर्याने आणि मादक नृत्यशैलीमुळे तिने लोकांना मंत्रमुग्ध केले. रातोरात तिचे नाव कर्णोपकर्णी होत लोकांलोकांत पोचले. तिच्या नृत्याची दिलखेचक शैली जनतेत विलक्षण लोकप्रिय झाली.
अनेक वरिष्ठ सैन्याधिकारी, राजकारणी आणि अन्य प्रभावशाली व्यक्ती माताहारीच्या संपर्कात येऊ लागल्या. या लोकांत जर्मन राजकुमारही होता. पहिल्या महायुद्धात नेदरलॅंन्ड्ज हे राष्ट्र तटस्थ होते. त्या काळात माताहारीने फ्रान्स, नेदरलॅंन्ड्ज व स्पेन या देशांदरम्यान अनेकदा प्रवास केला. एकदा जेव्हा ती स्पेनला चालली होती तेव्हा इंग्लंडच्या फॉलमाउथ बंदरात तिला हेरगिरीच्या आरोपावरून अटक करून लंडनला आणले. फ्रान्स आणि इंग्लंड यांच्या गुप्तहेर खात्यांचा माताहारीवर ती जर्मनीची हेर आहे असा संशय होता. परंतु त्यांच्याकडे त्या वेळी कोणताही पुरावा नव्हता. इतके असूनही तिच्यावर ती दुहेरी गुप्तचर(डबल एजंट) असल्याचा आरोप ठेवला गेला, आणि तिला बंदुकधारी सैन्यदलाच्या रांगेसमोर उभे करून गोळ्या घालून ठार केले गेले. ही घटना इ.स. १९१७ मध्ये घडली. तिच्या अंत्यसंस्काराला तिचे कोणीही नातेवाईक हजर नव्हते. एका प्रथितयश नर्तकीचा असा दुर्दैवी करुण अंत झाला.
माताहारीचे चरित्रलेखक रसेल वॉरन हाऊ यांनी इ.स. १९८५ साली, माताहारी निर्दोष असल्याचे फ्रान्स सरकारला कबूल करायला लावले.