cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मिलिंद बोकील
मिलिंद बोकील यांची पहिली कथा त्यांनी वयाच्या २१व्या वर्षी लिहिली. ’पुन्हा सूर्य, पुन्हा प्रकाश‘ ही ती कथा. ती १९८१ मध्ये किर्लोस्कर मासिकात प्रसिद्ध झाली. ती पुष्कळ गाजली.
मिलिंदे बोकील यांनी पुणे विद्यापीठातून समाजशास्त्र विषयात डॉक्टरेट मिळवली आहे. त्यांचा डॉक्टरेटसाठीचा ’कातकरी - विकास की विस्थापन?‘ हा प्रबंध महाराष्ट्रातल्या दुष्काळग्रस्त भागांतील सहकारी पाणी व्यवस्थापनावर आधारित होता. विविध सरकारी समित्यांवर, प्रशिक्षण संस्था व बिगरशासकीय संघटनांमध्ये प्रकल्प साहाय्यक, संशोधन साहाय्यक, प्रकल्प समन्वयक, मुख्य संशोधन अधिकारी अशा विविध पदांवर त्यांनी काम केले आहे.
मिलिंद बोकील यांच्या 'शाळा' या कादंबरीवर 'ग म भ न' ही एकांकिका व नाटक झाले. नंतर तिच्यावरून मिलिंद उके दिग्दर्शित 'हमने जीना सीख लिया' हा हिंदी, व सुजय डहाके दिग्दर्शित 'शाळा', असे दोन चित्रपट. निघाले.
'समुद्र' या कादंबरीवर आधारित नाटकामधून श्रेया बुगडे प्रथमच रंगभूमीवर आली.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:मराठी लेखक  वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
नारायणगाव (चांदवड)
नारायणगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ८५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:चांदवड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
रिचर्डसन, टेक्सास
रिचर्डसन अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील एक शहर आहे. डॅलस-फोर्ट वर्थ महानगराचा भाग असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१४ च्या अंदाजानुसार १,०८,६१७ इतकी होती.
येथे भ्रमणध्वनी उपकरणे बनविणाऱ्या अनेक कंपन्यांची मोठी कार्यालये आहेत. यात एटी अँड टी, एरिक्सन, वेरायझन, सिस्को सिस्टम्स, सॅमसंग, मेट्रो पीसीएस, झीटीई, कोर्वो, फुजित्सु, टेक्सास इन्स्ट्रुमेंट्स, इ.चा समावेश आहे. याशिवाय ब्लू क्रॉस ब्लू शील्ड ऑफ टेक्सासचे मुख्यालय येथे आहे. युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्सास ॲट डॅलसचे आवारही रिचर्डसनमध्ये आहे.
वर्ग:टेक्सासमधील शहरे वर्ग:डॅलस काउंटी (टेक्सास) वर्ग:कॉलिन काउंटी (टेक्सास)
पागेवाडी
पागेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
इंद्र शेखर रेड्डी
वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:हैदराबाद हीरोझ खेळाडू वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने
मेघापूर
मेघापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
जर्दाळू
जर्दाळू हे एक कठीण कवचीचे फळ आहे. सुकवलेल्या जर्दाळूंचा सुकामेवा म्हणून वापर होतो. जर्दाळू एक लहान झाड असून ८-१० मी. (२६-३९ फूट) उंच आहे. खोड ४० सेंमी (१६ इंच) पर्यंत मोठे होते. ह्याचा डोलारा दाट असतो. पाने अंडगोलाकार, शेंड्याकडे टोकदार निमूळते २ सेंमी लांब आणि १. cm-–.१ इंच रुंद असतात. फुलांचा व्यास ०.–-११. in इंच असून त्यांना पाच पांढऱ्या ते गुलाबी रंगाच्या पाकळ्या असतात. ही फुले वसंत ऋतू मध्ये एकट्याने किंवा जोड्यांमध्ये येतात.
संदर्भ
वर्ग:सुकामेवा
कांगुळे
कांगुळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पोलादपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
बाह्यदुवे
वर्ग:पोलादपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
झॉग, आल्बेनिया
झॉग (ऑक्टोबर ८, इ.स. १८९५ - एप्रिल ९, इ.स. १९६१) हा आल्बेनियाचा पंतप्रधान, राष्ट्राध्यक्ष तसेच राजा होता.
पारवा (कारंजा)
पारवा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
झॉग, आल्बेनिया
याचे मूळ नाव अहमेत मुहतार बेज झोगोली होते. हा १९२२-२४ दरम्यान पंतप्रधान, १९२५-२८ दरम्यान राष्ट्राध्यक्ष तर १९२८-३९ दरम्यान आल्बेनियाच्या राजेपदी होता.
वर्ग:आल्बेनियाचे राज्यकर्ते वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मृत्यू
पारवा (कारंजा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १८७०
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८७० वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ऊर्जा सुरक्षितता
उर्जा सुरक्षितताचा अर्थ ऊर्जेच्या स्रोतांच्या दीर्घकालीन उपलब्धतेची हमी किंवा सर्वांना परवडण्यायोग्य दराने दीर्घकालीन विनाअडथळा ऊर्जा सेवांच्या उपलब्धतेची हमी होय.
व्याख्या
विकसित देशांमध्ये ऊर्जा सुरक्षितता म्हणजे ऊर्जेच्या स्रोतांच्या दीर्घकालीन उपलब्धतेची हमी असा अर्थ घेतला जातो. पण विकसनशील देशांमध्ये, जिथे ऊर्जा प्रणाली अजून विकसित होत आहेत, तिथे जास्त सर्वसमावेशक व्याख्या करावी लागते. विकसनशील देशांच्या दृष्टिकोनातून ऊर्जा सुरक्षितता म्हणजे सर्वांना परवडण्यायोग्य दराने दीर्घकालीन विनाअडथळा ऊर्जा सेवांच्या उपलब्धतेची हमी.
ऊर्जा धोरण व ऊर्जा सुरक्षितता
कोणत्याही देशाच्या ऊर्जा धोरणाचा विचार करताना ऊर्जा सुरक्षितता कशी मिळवता येईल, हा विचार महत्त्वाचा ठरतो.
एखादी ऊर्जा सुविधा पुरवण्यासाठी कोणता ऊर्जा स्रोत वापरणे योग्य ठरेल हे केवळ सोय या निकषावर ठरत नसून तो ऊर्जास्रोत वापरण्यासाठी किती आर्थिक किंमत मोजावी लागेल, व तो वापरण्याचे पर्यावरणीय परिणाम काय होऊ शकतील, या निकषांचाही विचार करावा लागतो. त्यामुळे जेव्हा भविष्यात केंद्रित पद्धतीने किती वीज निर्माण करायची आहे किंवा केंद्रीत पद्धतीने किती इंधनांचा पुरवठा करावा लागणार आहे, याचे अंदाज बांधले जातात, त्यावेळी ऊर्जा सेवांच्या अनुषंगाने कोणती गृहितके वापरली आहेत, यावर अंदाजांची व्यावहारिकता अवलंबून असते. कोणत्याही देशाचे ऊर्जा धोरण ठरवताना सर्व नागरिकांना समान पद्धतीने काही किमान ऊर्जा सुविधा पुरवण्यासाठी नियोजन केलेले असावे, आणि हे करत असताना पर्यावरणीय सुरक्षिततेचे भान राखले जावे, असा संकेत आहे.
भारताच्या संदर्भात ऊर्जा सुरक्षितता
भारतात वीज निर्मितीसाठी कोळसा हे सगळ्यात जास्त वापरले जाणारे इंधन आहे. त्या शिवाय नैसर्गिक वायू, जलविद्युत, अणुऊर्जा, सौर व पवन ऊर्जा यांद्वारेही वीजनिर्मिती केली जाते. गतिज ऊर्जा व उष्णता मिळवण्यासाठी मुख्यतः पेट्रोल, डिझेल, एलपीजी, सीएनजी, इ. खनिज इंधनांचा वापर केला जातो. अलिकडे जैव इंधनेही (अल्कोहोल, बायोडिझेल, बायोगॅस, इ.) काही प्रमाणात खनिज इंधनांच्या जोडीने वापरली जाऊ लागली आहेत.
यापैकी कोळसा व नवीकरणीय ऊर्जा स्रोत सोडता, इतर सर्व स्रोतांसाठी आपण आयातीवर अवलंबून आहोत. कोळशाचा वापर हा पर्यावरणाच्या दृष्टीने हानीकारक आहे, त्यामुळे तो कमीत कमी करायला हवा आहे. त्यामुळे वेगवेगळ्या आवश्यक ऊर्जा सुविधा पुरवण्यासाठी आपण जितका नवीकरणीय ऊर्जास्रोतांचा अधिक वापर करता येईल अशी तंत्रे निवडली, किंवा विकसित केली, तर आपल्याला आपल्या हातात नसलेल्या ऊर्जास्रोतांवरचे अवलंबित्व कमी करता येईल. यामुळे आपली ऊर्जा सुरक्षितता वाढेल. २०१७ साली भारत सरकारच्या नीती आयोगाने मांडलेल्या ऊर्जा धोरणाच्या रूपरेषेमध्ये याच विचारावर आधारित मांडणी केलेली आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:ऊर्जा धोरण वर्ग:भारत वर्ग:पर्यावरण
साउथ कॅरोलिना
साउथ कॅरोलिना (South Carolina, पर्यायी उच्चार: साउथ कॅरोलायना) हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या आग्नेय भागात वसलेले साउथ कॅरोलिना क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ४०वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने २४व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.
१७८८ साली अमेरिकन संघात आठव्या क्रमांकाने सामील झालेले साउथ कॅरोलिना २० डिसेंबर १८६० रोजी अमेरिकेपासून वेगळे होण्याचा निर्णय घेणारे दक्षिणेकडील पहिले राज्य होते. ह्या निर्णयाची परिणती अमेरिकन यादवी युद्धात झाली ज्यामध्ये दक्षिण आघाडी राज्यांचा पराभव झाला.
मुख्यतः कृषीप्रधान असलेले साउथ कॅरोलिना गेल्या अनेक शतकांपासून अमेरिकेमधील सर्वात मोठे तंबाखू उत्पादक राज्य राहिले आहे.
गॅलरी
<Gallery> चित्र:SkylinefromArsenalHill.jpg|कोलंबिया. चित्र:Myrtle Beach day 2008.jpg|मर्टल बीच हे साउथ कॅरोलिनामधील एक लोकप्रिय पर्यटनस्थळ आहे. चित्र:National-atlas-south-carolina.PNG|साउथ कॅरोलिनामधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग. चित्र:Scstatehouse.jpg|साउथ कॅरोलिना राज्य संसद भवन. चित्र:South Carolina quarter, reverse side, 2000.jpg|साउथ कॅरोलिनाचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे. </Gallery>
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
मालवण समुद्री अभयारण्य
मालवण समुद्री अभयारण्य महाराष्ट्राच्या मालवण( सिंधु दुर्ग) शहराजवळचे अभयारण्य आहे. या प्रदेशातील समुद्रकिनाऱ्यावरील जैविक विविधतेचे रक्षण करण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने हा भाग सागरी अभयारण्य म्हणून घोषित केला आहे. भारतातील तिसरे सागरी उद्यान तर महाराष्ट्रातील पहिले सागरी उद्यान आहे. त्याची घोषणा १३ एप्रिल १९८७ रोजी करण्यात आली.
पॉली उम्रीगर
उमरीगर, पॉली उमरीगर, पॉली वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
माणसांचे संमेलन
महाराष्ट्रातल्या पाचगणीजवळ खिंगर नावाचे एक खेडे आहे. त्या खेड्याच्याही शेजारी एका शांत, निवांत ठिकाणी ‘अक्षर मानव’ संघटनेकडून दरवर्षी माणसांचे संमेलन भरववले जाते. दरवर्षीच्या संमेलनाला माणसाशी संबंधित असलेला एक खास विषय ठरवला जातो. त्या संमेलनाला तेच नाव दिले जाते. त्या विषयाच्या संकल्पनेभोवती पूर्ण तीन दिवस गप्पा मारत, चर्चा करत, त्या संकल्पनेचा आनंददायी आणि तेवढाच गंभीर, समाजाला बोधप्रद असा उलगडा करत हे संमेलन चालते
पुण्याच्या शुक्रवार पेठेत राष्ट्रभूषा चौकात अक्षर मानव नावाच्या एका संघटनेतर्फे हे संमेलन भरते. पहिल्या वर्षाच्या संमेलनाचे नाव ‘मी संमेलन’,. दुसऱ्या वर्षीचे नाव ‘मी-तू संमेलन’ आणि तिसऱ्या वर्षीचे ‘आपण संमेलन’ होते. चौथ्या वर्षीचे संमेलन २७-२९-२९ जुलै २०१२ या दिवशी झाले. त्या संमेलनाचे नाव होते ‘समाज संमेलन.’
या माणसांच्या संमेलनाला निमंत्रणपत्रिका नसते, औपचारिक उद्‌घाटन किंवा समारोप नसतो, कार्यक्रमपत्रिका नसते आणि अध्यक्षही नसतो. संमेलनस्थळी चार रात्री आणि तीन दिवस राहणे अनिवार्य असते. संमेलनात येणाऱ्या कुठल्याही व्यक्तीला येण्याजाण्याचा खर्च, मानधन असे काहीही दिले जात नाही. राहण्याचीही स्वतंत्र व्यवस्था नसते. पण सर्वाना चांगले जेवायखायला घातले जाते व चहा-नाश्ताही मिळतो. या राहण्याखाण्याचे कुणाकडूनही कसलेही पैसे घेतले जात नाहीत.
या संमेलनांमुळे सामाजिक संस्कार घडतात, असा आयोजकांचा विश्वास आहे. चर्चांद्वारा प्रगट झालेली इथली मतमतांतरे सर्वदूर पोहोचतात आणि पुढच्या काळात ती सर्वत्र नांदत, निनादत असतात, असा उपस्थितांचा स्वानुभव आहे. आयुष्याच्या खूप महत्त्वाच्या आणि दिशादर्शक गोष्टी या संमेलनांमध्ये बोलल्या-ऐकल्या जातात. त्या अर्थाने ही संमेलने खूप अर्थपूर्ण आणि खोल चिंतन-मननाची होतात.
हे सुद्धा पहा
मराठी साहित्य संमेलने
वर्ग:मराठी संमेलने
नान्नज अभयारण्य
प्राणिजीवन
वर नमूद केल्याप्रमाणे माळढोक हा येथील मुख्य वन्य पक्षी आहे. अत्यंत दुर्मिळ प्रजाती असलेल्या येथील माळढोकांची संख्या एवढा मोठा भूभाग संरक्षित करूनही अजूनही चिंताजनकरीत्या कमीच आहे. येथे मोठ्या प्रमाणावर काळवीट दिसून येतात. तसेच भारतीय लांडगा येथे आढळून येतो. अशा प्रकारचे जंगल भारतीय लांडग्याचे मुख्य वसतीस्थान असते. इतर प्रमुख प्राण्यांमध्ये खोकड, मूंगूस व तरस येथे आढळून येतात.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:महाराष्ट्रातील अभयारण्ये
गुरजीत सिंग औजला
गुरजीत सिंग औजला ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
इलेचपूर
इलेचपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नांदेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९७५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नांदेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
पियाळी नदी
ही महाराष्ट्रातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील  एक नदी आहे.
वर्ग: सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील नद्या
पोप बेनेडिक्ट पहिला
पोप बेनेडिक्ट पहिला (--- - जुलै ३०, इ.स. ५७९:रोम) हा सहाव्या शतकातील पोप होता.
याच्या जन्माबद्दल फारशी माहिती उपलब्ध नाही.
हे सुद्धा पहा
बेनेडिक्ट ०१ वर्ग:इ.स. ५७९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इन्स्टाग्राम
इन्स्टाग्राम हे ऑनलाईन आपण त्याने आपल्या मोबाईल मार्फत फोटो शेअर करण्याचे एक ॲप आहे. मेटा प्लॅटफॉर्म्स कंपनी ( पूर्वीची फेसबुक ) या ॲपची मालक आहे. केविन शिस्ट्रोम आणि मॅक क्रीगर यांनी ऑक्टोबर २०१० साली याची निर्मिती केली होती. एप्रिल २०१२ मध्ये या ॲपच्या वापरकर्त्यांची संख्या १० कोटी होती आणि डिसेंबेर २०१४ ती संख्या ३० कोटी झाली. हे ॲप अँड्रॉइड, आयफोन, आयपॅड, नोकिया या ऑपरेटिंग सिस्टिमवर चालते. याला एप्रिल २०१२ फेसबुक कंपनीने १ अब्ज अमेरिकन डॉलरला विकत घेतले.
इन्स्टाग्राम टीव्ही (आयजीटीव्ही)
आयजीटीव्ही हे एक स्वतंत्र ॲप असुन यात स्मार्टफोन युजर ज्या पद्धतीनं संपूर्ण स्क्रीन आणि उभा (व्हर्टिकली) व्हिडिओ पाहू शकतात, इन्स्टाग्राम टीव्ही (आयजीटीव्ही) या सेवेमुळे आता इन्स्टाग्रामवर एक तासाचा व्हिडिओ अपलोड करता येऊ शकणार आहे. सामान्य व्यक्ती यात १५ सेकंद ते १० मिनिट आणि ६५० साईज एम बी पर्यंतचा व्हिडीओ अपलोड करू शकतात तर प्रसिद्ध आणि व्हेरीफाईड व्यक्ती ६० मिनिट आणि ५.४ जी बी साईज पर्यंतचा व्हिडीओ यात अपलोड करू शकतात.
याॲपचा वापर अँड्रॉइड आणि आयओएस मोबाईल वापरकर्ते करू शकतील.
इन्स्टाग्रामचा उदय 6 ऑक्टोबर 2010 साली केविन सिस्ट्रोम (Kevin Systrom) व माईक क्रिगर (mike krieger) यांनी लावला. Instagramचा उदय झाल्या नंतर लगेच 2 वर्षात फेसबूक या जगातील सगळ्यात मोठ्या सोशल मीडिया साईट ने 2012 साली Instagramला 1 बिलियन डॉलरला विकत घेतले होते.
इन्स्टाग्राम वर मोठ्या प्रमाणावर मिम्स, स्टेट्स साठीचे व्हिडिओ मोटेवैशनल फोटोस असतात. परंतु Instagram हे फोटो आणि व्हिडिओ डाउनलोड करण्याची अनुमति देत नाही. परंतु गूगल प्ले स्टोर वर असे काही ॲप्लिकेशन उपलब्ध आहेत की, त्यांच्या मदतीने आपण हे फोटो आणि विडियो आपल्या फोन मध्ये घेऊ शकतो आणि ते दुसऱ्या ठिकाणी वापरू पण शकतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:सोशल नेटवर्किंग संकेतस्थळे वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे वर्ग:मेटा प्लॅटफॉर्म्स
इ.स. १३३४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३३४ वर्ग:इ.स.च्या १३३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अनंता वेंकटरामी रेड्डी
अनंता वेंकटरामी रेड्डी (रोमन लिपी: Anantha Venkatarami Reddy;) (ऑगस्ट १, इ.स. १९५६ - हयात) हे तेलुगू, भारतीय राजकारणी आहेत. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षात आहेत. ते इ.स. १९९६, इ.स. १९९८, इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९ सालांतील लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील अनंतपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:काँग्रेस नेते वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:अनंतपूरचे खासदार वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
अजित वाडेकर
अजित वाडेकर (जन्म : १ एप्रिल १९४१; - १५ आॅगस्ट २०१८) हे भारतीय क्रिक्रेटसंघाचे खेळाडू आणि एकेकाळचे कप्तान होते.
वाडेकर,अजित वाडेकर,अजित वाडेकर,अजित वाडेकर,अजित वाडेकर,अजित वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
गोंदवले
गोंदवले हे गाव सातारा-पंढरपूर रस्त्यावर साताऱ्यापासून सुमारे ६४ किमी अंतरावर आहे. श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज यांचा जन्म, वास्तव्य व देहावसान गोंदवले येथे झाले. तेथे त्यांची समाधी, निवासस्थान, त्यांनी स्थापन केलेले थोरले व धाकटे राममंदिर, दत्तमंदिर, शनिमंदिर या वास्तू आहेत.
वर्ग:हिंदू मंदिरे
जयश्री विश्वास काळे
जयश्री काळे या एक सामाजिक कार्यकर्त्या आहेत.
जयश्री काळे यांनी मुंबईतील सिद्धार्थ महाविद्यालयात प्राध्यापक होत्या. त्यानंतर बँक ऑफ बडोदामध्येही त्यांनी अधिकारी पदावर काम केले. सामाजिक काम करण्यासाठी त्यांनी १९९८ मध्ये बँकेतून स्वेच्छानिवृत्ती घेतली. लहान मुले आणि होतकरू महिलांमधील कौशल्ये विकसित करून त्यांना स्वयंरोजगार उपलब्ध करून देण्याचे आणि महिलांना स्वावलंबी करण्याचे काम काळे तेव्हापासून करत आहेत. या कामासाठी त्यांनी जागृती सेवा संस्थेची स्थापना केली. छोटय़ा महिला उद्योजिकांनी तयार केलेल्या मालाला बाजारपेठ मिळावी, त्यांचा माल ग्राहकांपर्यंत पोहोचावा यासाठी संस्थेतर्फे प्रदर्शनांचे व विक्री मेळाव्यांचेही आयोजन केले जाते. गरीब घरातील गरजू मुलींना अभ्यासासाठी निवांत जागा व पोषक वातावरण मिळावे यासाठी मुलींच्या राहण्याची व भोजनाचीही व्यवस्था संस्थेतर्फे विनामूल्य केली जाते. गरीब घरातील मुलींचे शाळागळतीचे प्रमाण कमी होऊन त्यांचा सर्वागीण विकास व्हावा यासाठी संस्थेतर्फे गेली २००५ सालापासून वर्षे अभ्यासवर्गाचे आयोजन केले जाते. या उपक्रमात जयश्री काळे बारावीपर्यंतच्या मुलींना स्वतः गणित विषय शिकवतात. तसेच सायंकाळी वस्त्यांमध्ये जाऊन मुलींना विनामूल्य मार्गदर्शन करतात. भगिनी निवेदिता बँकेच्या अध्यक्षा म्हणूनही त्यांनी सात वर्षे काम केले आहे.
जागृती सेवा संस्थेच्या माध्यमातून महिलांना रोजगार उपलब्ध करून देण्याचे काम करत असलेल्या जयश्री विश्वास काळे यांना महर्षी कर्वे शिक्षण संस्थेतर्फे दिला जाणारा बाया कर्वे पुरस्कार प्रदान झाला आहे.. कर्वे शिक्षण संस्थेतर्फे १९९६ पासून हा पुरस्कार दिला जात आहे. सामाजिक/शैक्षणिक क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या महिलेची निवड या पुरस्कारासाठी केली जाते. जयश्री काळे यांना मिळालेला हा पुरस्कार २०१५ सालचा आहे. याशिवाय, जयश्री काळे यांना २-१-२०१८ रोजी उषा अकोलकर स्मृती पुरस्कार प्रदान झाला.
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:मराठी समाजसेविका
मीना कुमारी
मीना कुमारी तथा 'महजबीन बानो' (१ ऑगस्ट १९३३–मृत्यू:३१ मार्च १९७२), ही एक भारतीय चित्रपट-नटी, गायिका व कवयित्री होती. यासाठी तिने 'नाझ' हे टोपणनाव धारण केले होते. तसेच, अनेक चित्रपटात शोकात्मक व शोकांतक भूमिका केल्यामुळे, तिला 'ट्रॅजेडी क्वीन' ही म्हणत असत. तिला कधीकधी भारतीय चित्रपटांची सिंड्रेला असेही संबोधण्यात येत होते.
संदर्भ
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७२ मधील मृत्यू वर्ग:फिल्मफेअर पुरस्कार विजेते वर्ग:अल्पायुषी अभिनेते
मशीद
इस्लाम धर्माच्या प्रार्थनास्थळास मशीद असे म्हणतात. मशीद या शब्दाचा अर्थ प्रणाम करण्याची जागा असा होतो. मशिदीमध्ये नमाज पठण केले जाते. मुस्लिम स्थापत्यकला व मुस्लिम विद्यापीठे यांचा निर्मिती व विकास मशिदीमध्येच झाला.
वर्ग:प्रार्थनाघरे
इ.स. ५७९
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५७९ वर्ग:इ.स.च्या ५७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
माहिती व तंत्रज्ञान विभाग, महाराष्ट्र शासन
माहिती व तंत्रज्ञान मंत्रालय  हे महाराष्ट्र शासनचे एक मंत्रालय आहे. महाराष्ट्र राज्याच्या विकासासाठी वार्षिक योजना तयार करण्याची जबाबदारी आहे.
मंत्रालयाचे नेतृत्व कॅबिनेट स्तरावरील मंत्री करतात. एकनाथ शिंदे हे सध्या माहिती व तंत्रज्ञान मंत्री आहेत. आणि महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री.
कॅबिनेट मंत्र्यांची यादी
०१ मे १९६० - ०९ मार्च १९६२ ०९ मार्च १९६२	- १९ नोव्हेंबर १९६२ २० नोव्हेंबर १९६२ - २४ नोव्हेंबर १९६३ २५ नोव्हेंबर १९५३ - ०४ डिसेंबर १९६३ ०५ डिसेंबर १९६३ - ०१ मार्च १९६७	- ०१ मार्च १९६७ - १३ मार्च १९७२ १३ मार्च १९७२ - २० फेब्रुवारी १९७५ २१ फेब्रुवारी १९७५ - १६ एप्रिल १९७७ १८ एप्रिल १९७७ - ०६ मार्च १९७८ ०७ मार्च १९७८ - १७ जुलै १९७८ १८ जुलै १९७८ - १८ फेब्रुवारी १९८० ०९ जून १९८० - १२ जानेवारी १९८२ १३ जानेवारी १९८५ - ०१ फेब्रुवारी १९८३ ०७ फेब्रुवारी १९८३ - ०५ मार्च १९८५ १२ मार्च १९८५ - ०१ जून १९८५ ०४ जून १९८५ - ०६ मार्च १९८६ १२ मार्च १९८६ - २६ जून १९८८ २६ जून १९८८ - ०३ मार्च १९९० ०४ मार्च १९९० - २४ जून १९९१ २५ जून १९९१ - २२ फेब्रुवारी १९९३ ०६ मार्च १९९३ - १४ मार्च १९९५ १४ मार्च १९९५ - ३१ जानेवारी १९९९ ०१ फेब्रुवारी १९९९ - १७ ऑक्टोबर १९९९ २७ ऑक्टोबर १९९९ - १६ जानेवारी २००३ २७ डिसेंबर २००३ - १९ ऑक्टोबर २००४ ०१ नोव्हेंबर २००४ - ०४ डिसेंबर २००८ ०७ डिसेंबर २००८ - ०६ नवंबर २००९ ०७ नोव्हेंबर २००९ - १० नोव्हेंबर २०१० ११ नोव्हेंबर २०१० - ३६ सप्टेंबर २०१४ ३१ ऑक्टोबर २०१४ - ०८ नोव्हेंबर २०१९ २८ नोव्हेंबर २०१९ - ३० डिसेंबर २०१९ ३० डिसेंबर २०१९ - २९ जून २०२२ १४ ऑगस्ट २०२० - पदावर
अधिकृत संकेतस्थळ
वर्ग:महाराष्ट्र शासनाचे विभाग वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
पॉइतू-शारांत
पॉयतू-शारॉंत (मराठी लेखनभेद: प्वातू शारॉंत ; फ्रेंच: ) हा फ्रान्स देशाचा एक भूतपूर्व प्रशासकीय प्रदेश आहे. हा प्रदेश फ्रान्सच्या पश्चिम भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसला आहे. पॉइती ही पॉइतू-शारांत प्रांताची राजधानी व सर्वात मोठे शहर तर ला रोशेल हे दुसरे महत्त्वाचे शहर आहे. हा प्रदेश ऐतिहासिक पॉइतू प्रांताचा भाग आहे.
२०१६ साली लिमुझे, अ‍ॅकितेन व पॉयतू-शाराँत हे तीन प्रदेश एकत्रित करून नुव्हेल-अ‍ॅकितेन नावाचा मोठा प्रदेश स्थापन करण्यात आला.
विभाग
पॉइतू-शारांत प्रशासकीय प्रदेश खालील चार विभागांमध्ये विभागला गेला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे भूतपूर्व प्रदेश  वर्ग:नुव्हेल-ॲकितेन
मिरापूर (वर्धा)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
मेसणखेडे खुर्द
मेसणखेडे खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ८५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:चांदवड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
धामणी
धामणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या
धामणी हे पुणे जिल्ह्यातल्या आंबेगाव तालुक्यातील १३९३.७१ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ६७३ कुटुंबे व एकूण 3८१४ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर [मंचर] ३२ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये १३८४ पुरुष आणि १४३० स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक १८१ असून अनुसूचित जमातीचे ४२ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५५५१ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहेत. गावात १ शासकीय जिल्हा प्राथमिक शाळा आहेत. गावात १ शासकीय उच्च माध्यमिक व माध्यमिक शाळा आहे.. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय (पाबळ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (अवसरी) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक (अवसरी) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (घोडेगाव) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा (पाबळ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ इतर खाजगी शैक्षणिक सुविधा आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
गावात १ शासकीय दवाखाना केंद्र आहे.
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १५ किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र १५ किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ प्रसूति व बालकल्याण केंद्र मंचर येथे आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ दवाखाना आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आहे.
स्वच्छता
गावात बंद गटारव्यवस्था उपलब्ध नाही. गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही.
संदर्भ
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
टी.एस. इलियट
थॉमस स्टर्न्स इलियट (इंग्लिश: Thomas Stearns Eliot; २६ सप्टेंबर १८८८, सेंट लुईस, मिसूरी - ४ जानेवारी १९६५, लंडन) हा एक अमेरिकन-ब्रिटिश कवी व लेखक होता.
अमेरिकेच्या सेंट लुईस शहरामध्ये जन्मलेल्या इलियटने हार्वर्ड विद्यापीठामधून पदवीचे शिक्षण घेतले. तो १९१४ साली वयाच्या २५व्या वर्षी ब्रिटनला स्थानांतरित झाला. त्याने अनेक प्रसिद्ध कविता व नाटके लिहिली. त्याच्या साहित्यामधील योगदानासाठी इलियटला १९४८ साली साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १८८८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:अमेरिकन लेखक वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
ऑलिंपिक खेळात पोर्तुगाल
खेळानुसार
वर्ग:पोर्तुगालमधील खेळ
शिरळ (पाटण)
शिराळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
पसरणी
पसरणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
सांचो दुसरा, पोर्तुगाल
सांचो दुसरा (सप्टेंबर ८, इ.स. १२०९:कॉइंब्रा, पोर्तुगाल - जानेवारी ४, इ.स. १२४८:तोलेदो, स्पेन) हा पोर्तुगालचा राज्यकर्ता होता. सांचो यास बऱ्याच अंतर्गत वादास सामोरे जावे लागले, व त्याचा पायउतारा करण्यात आला.
सांचो ०२ वर्ग:इ.स. १२०९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२४८ मधील मृत्यू
देवगड नदी
ही महाराष्ट्रातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील  एक नदी आहे.ह्या नदी काठी देवगड शहर वसले आहे.
वर्ग: सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील नद्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यामधील महत्त्वाची नदी आहे दक्षिणेला तेरेखोल व उत्तरेला देवगड नदी सिंधुदुर्ग जिल्ह्याच्या सीमा निश्चित करतात
हेमु अधिकारी
कर्नल हेमचंद्र रामचंद्र अधिकारी.
अधिकारी, हेमु अधिकारी, हेमु वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
इ.स. ५७५
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५७५ वर्ग:इ.स.च्या ५७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
फ्रांस्वा व्हियों
व्हियों, फ्रांस्वा वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १४३१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १४६३ मधील मृत्यू
कृतिका देव
कृतिका देव (जन्म : ५ मे) ही अभिनेत्री असून, तिने अनेक दूरचित्रवाणी मालिका, चित्रपट व नाटके यांतून तिने काम केले आहे, हवाईजादा, हॅप्पी जर्नी, प्राईम टाईम, राजवाडे ॲन्ड सन्स, बकेट लिस्ट अश्या अनेक चित्रपटांमधून तिने भूमिका केल्या आहेत, तर इंटरनेट वाला लव्ह या कलर्स हिंदी वाहिनीवरील मालिकांत ती महत्त्वाच्या भूमिकेत आहे. कृत्तिकाने आशुतोष गोवारीकर दिग्दर्शित पानिपत (२०१९) मध्ये श्रीमंत विश्वासराव पेशव्यांची पत्नी रधिकाबाईची भूमिका केली आहे.
सुरुवातीचे जीवन
नाशिकमध्ये जन्मलेल्या कृतिकाने तिचे मानसशास्त्र हा विषय घेऊन पदवीपर्यंतचे शिक्षण पुण्याच्या सर परशुरामभाऊ महाविद्यालयातून पूर्ण केले., अभिनेत्री असलेली कृतिका ही कथ्थक नृत्यांगना असून तिने विद्याहारी देशपांडे यांच्याकडे कथ्थकचे प्रशिक्षण घेतले आहे.
कलाजीवन
कृतिका देवने "दोन गोष्टी", "ओ फ्रिदा" या नाटकांतून कला जीवनास प्रारंभ केला, यानंतर २०१४ मध्ये आलेल्या हॅपी जर्नी या सचिन कुंडलकर दिग्दर्शित चित्रपटात तरुण एलीसचे पात्र साकारले, यानंतर २०१५ मध्ये विभू पुरी दिग्दर्शित हवाईजादा या हिंदी चित्रपटात आयुषमान खुराणा, मिथुन चक्रवर्ती, पल्लवी शारदा या कलाकारांसोबत "चंपा" हे पात्र साकारले, त्यानंतर २०१५ मधे प्रदर्शित प्राईम टाईम या चित्रपटात तिने लहान काव्या आपटेची भूमिका साकारली, २०१५ मध्ये आलेल्या सचिन कुंडलकर दिग्दर्शित राजवाडे ॲन्ड सन्स या चित्रपटात तिने श्वेता राजवाडे ही भूमिका साकारली, २०१८ मधे आलेल्या बकेट लिस्ट या चित्रपटात तिने माधुरी दीक्षितसोबत काम केले.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
इ.स. २००८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. २००८ वर्ग:इ.स.च्या २००० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१४
मानधनाच्या वादावरून वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाने दौरा अर्धवट सोडल्यानंतर श्रीलंका क्रिकेट संघ ३० ऑक्टोबर ते १६ नोव्हेंबर २०१४ दरम्यान पाच एकदिवसीय सामन्यांची मालिका खेळण्यासाठी भारत दौऱ्यावर आला. भारताने मालिका ५-० अशी जिंकली आणि एकदिवसीय इतिहासातील त्याचा चवथा ५-० असा व्हाईटवॉश दिला. ०-५ ने हा श्रीलंकेचा पहिलाच व्हाईटवॉश.
चवथ्या एकदिवसीय सामन्यात रोहित शर्माने २६४ धावा केल्या, आणि एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक धावांचा नवा विक्रम केला. त्याने डावात ३३ चौकार मारले, हा सुद्धा एक विश्वविक्रम आहे. ॲलिस्टर ब्राउनचा लिस्ट अ सामन्यातील २६८ धावांचा विक्रम त्याच्याकडून फक्त चार धावांनी हुकला.
=दौरा सामने=
लिस्ट अ: भारत अ वि. श्रीलंका
=एकदिवसीय मालिका=
१ला एकदिवसीय सामना
१ला एकदिवसीय सामना अगदी एकतर्फी झाला. शांत सुरुवात केल्यानंतर पहिला पॉवरप्ले संपल्यावर आणि दुसरा पॉवरप्ले लवकर घेतल्यावर २१ ते ३० षटकांदरम्यान भारताने १०५ धावा केल्या. अजिंक्य रहाणे (१११) आणि शिखर धवन (११३) या दोन्ही सलामीवीरांनी ३५ षटकांत २३१ धावांची भक्कम सलामी दिल्यानंतर सुरेश रैनाच्या झटपट ५० धावांमुळे भारताने श्रीलंकेसमोर ३६३ धावांचा डोंगर उभा केला. श्रीलंकेच्या सलामीवीरांनीसुद्धा सावध सुरुवात केली, परंतु सलामीवीर दिलशान बाद झाल्यानंतर ठराविक अंतरावर श्रीलंकेचे गडी बाद होत गेले आणि त्यांचा डाव १९४ धावांत आटोपला. भारताने सामना १६९ धावांनी जिंकला. इशांत शर्माने त्याची एकदिवसीय गोलंदाजीतील सर्वोच्च कामगिरी नोंदवली. चवथ्या षटकात स्नायू दुखावला गेल्यामुळे वरुण आरोनला मैदान सोडावे लागले.
२रा एकदिवसीय सामना
दुसरा एकदिवसीय सामना सुद्धा आणखी एक एकतर्फी सामना होता. पहिल्याच षटकात श्रीलंकेने कुशल परेराचा विकेट गमावला, त्यानंतर दिलशान आणि संगाकाराच्या आक्रमक फलंदाजीनंतरही भारताने सामना आपल्या अधिपत्याखाली ठेवला होता. परंतू, थिसारा परेराने शेवटी केलेली फटकेबाजी आणि कर्णधार अँजेलो मॅथ्यूजने केलेल्या नाबाद ९२ धावांच्या जोरावर श्रीलंकेने निर्धारित ५० षटकांत २७४ धावा केल्या. पाठलाग करताना अजिंक्य रहाणे लवकर बाद झाला, परंतु २ऱ्या आणि ३ऱ्या गड्यासाठी झालेल्या १००+ भागीदारीच्या जोरावर भारताने ४४.१ षटकांत ४ गड्यांच्या मोबदल्यात सहज विजय मिळवला. अंबाती रायडूने (१२१) त्याचे पहिलेवहिले आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय शतक झळकावले.
३रा एकदिवसीय सामना
श्रीलंकेच्या डावाची सुरुवात खुपच खराब झाली, पहिल्याच षटकात उमेश यादवने कुशल परेराला बाद केले. महेला जयवर्धने आणि तिलकरत्ने दिलशानच्या १०५ धावांच्या भागीदारीमुळे श्रीलंकेच्या डावाला आकार मिळाला. परंतु पॉवरप्ले मध्ये अक्षर पटेलच्या तीन षटकांमधील तीन बळींमुळे श्रीलंकेच्या डावाची गती मंदावली. जयवर्धनेचे शानदार शतक आणि दिलशानच्या ५० धावांमुळे श्रीलंकेने २४२ धावा केल्या. भारताने उत्तरादाखल सकारात्मक सुरुवात केली आणि शिखर धवनच्या ७९ चेंडूंतील ९१ धावांमुळे भारताच्या विजयाचा पाया रचला गेला. कर्णधार विराट कोहलीच्या ५३ धावांच्या खेळी दरम्यान त्याने एकदिवसीय क्रिकेटच्या इतिहासात सर्वात जलद ६००० धावांचा टप्पा ओलांडला. उमेश यादवने कारकि‍र्दीत प्रथमच ४ गडी बाद करण्याचा पराक्रम केला. या विजयासह भारताने मालिकेत ३-० अशी विजयी आघाडी घेतली.
४था एकदिवसीय सामना
मालिकेतील चवथा सामना हा एकाच व्यक्तिचा होता, ती व्यक्ती म्हणजे रोहित शर्मा. ऑगस्ट २०१४ मध्ये इंग्लंडविरूद्ध खेळताना बोटाला झालेल्या फ्रॅक्चर नंतर संघाबाहेर असलेल्या रोहितचा हा त्यानंतरचा पहिलाच सामना, ज्यात त्याने ९ षट्कार आणि ३३ चौकारांसहीत १७३ चेंडूंत २६४ धावांची स्फोटक खेळी केली. आणि भारताने निर्धारित ५० षटकांत ४०४ धावांचा डोंगर उभा केला. त्याने कर्णधार विराट कोहलीसोबत ३ऱ्या गड्यासाठी २०२ धावांची तर ५व्या गड्यासाठी रॉबिन उथप्पासोबत १२८ धावांची भागीदारी केल, ज्यात उथप्पाने फक्त १६ धावांचे योगदान दिले. श्रीलंकेचे पहिले ४ फलंदाज अवघ्या ४८ धावा काढून तंबूत परतले. अँजेलो मॅथ्यूज आणि लाहिरु थिरीमाने यांच्या अर्धशतकामुळे भारताचा विजय काहीसा लांबला. ४३.१ षटकांत २५१ धावांमध्ये श्रीलंकेचा संपूर्ण संघ बाद झाला आणि भारताने सामना जिंकून मालिकेत ४-० अशी आघाडी घेतली.
५वा एकदिवसीय सामना
श्रीलंकेच्या डावाची सुरुवात आधीच्या सामन्यांप्रमाणेच झाली. ४५ धावांमध्ये दोन्ही सलामीवीर बाद झाल्यानंतर कर्णधार अँजेलो मॅथ्यूज (१३९) आणि लाहिरु थिरीमाने (५२) यांच्या १२८ धावांच्या भागीदारीने श्रीलंकेचा डाव सावरला. शेवटच्या १० षटकांत ११४ आणि शेवटच्या ५ षटकात श्रीलंकेने ७३ धावा केल्या, आणि श्रीलंकेने भारतासमोर विजयासाठी २८७ धावांचे लक्ष्य ठेवले. उत्तरादाखल फलंदाजीस उतरलेल्या भारताच्या डावाची सुरुवातही अडखळतच झाली. आधीच्या सामन्यातील द्विशतकवीर रोहित शर्मा अवघ्या ९ धावांवर बाद झाला, आणि भारताची अवस्था ४.३ षटकांत २ बाद १४ अशी झाली त्यानंतर अंबाती रायडू (५९) आणि विराट कोहलीच्या नाबाद १३९ धावांच्या जोरावर भारताने ४९ व्या षटकात ३ गडी राखून विजयी लक्ष्य पार केले. आणि श्रीलंकेला ५-० असे पराभूत करून व्हाईटवॉश दिला.
पांगारा
ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे. यास नाजुक, सुन्दर लाल फुले येतात. पांगारा पर्णसंभार असल्यावर हिरवी शाल पांघरल्यागत वाटणारा हा वृक्ष. वृक्ष आपल्या हिशेबी जरी हा फारसा महत्त्वाचा नसला तरी त्याच्या सर्व अंगोपांगाच्या उपयुक्ततेचा विचार केला तर याचे महत्त्व पटते. पर्णसंभार नसताना येणारी लाल सॅटीनसारखी फुले मिरवणारा उघडा-बोडका पांगारा एखाद्या उघड्या अंगाच्या, कपाळावर लाल मळवट भरलेल्या पोतराजासारखा वाटतो. ही लाल फुले फुलपाखरे, पक्षी यांना आपल्याकडील मधामुळे आकर्षून घेतात आणि या पोतराजाचा खेळ पाहायला आपणही नकळत क्षणभर त्याच्यासन्निध थांबतोच थांबतो. पांगारा हा उष्ण प्रदेशातील वनामध्ये आढळणारा वृक्ष आहे. आपल्याकडे पांगारा जंगलात खडकातला, शहरातील बागेमध्ये, शेताच्या कुपणाला लावतात. चहाच्या मळ्याला सावलीसाठी लावलेला असतो. या वृक्षाचा प्रसार पश्चिम द्वीपकल्प भागातील कोकण व उत्तर कारवार येथील पानझडी व मिश्र जंगलात विशेषकरून आहे. पांगाऱ्याचा प्रवास तसा निसर्गातच होतो. पक्षी भुंगे फुलातील मध घेताना परागीकरण करतात. त्यातून धरलेल्या शेंगांमधील बी पडूनही रोपे होतात. पांगारा फांद्या लावूनही जगतो. पांगारा याच्यावर एकही पान नसताना लाल मनमोहक फुलांनी बहरतो. याच्या फुलांना गंध नसला तरी आपल्या मनाला त्याचा रंग मोहिनी घालतो. फेब्रुवारी ते एप्रिल या काळात पांगाऱ्याला फुले येतात. फुलांचा लाल रंग आणि मखमली वाटणाऱ्या पाकळ्या कुणालाही आपल्याकडे पाहायला लावतात. अंगावर जरी काटे असली तरी या ५०-६० फुट उंच वृक्षाच्या पानाच्या हिरवाईने त्याचा फुलाच्या लाल रंगाने आसमंत रसरसून उठतो. पांगाऱ्याला फार महत्त्वाचे स्थान आहे. याची साल तसेच पाने औषधी गुणधर्मयुक्त आहेत. विहीर बांधताना विहिराच्या पायाच्या घोळभागाला पांगाऱ्याची फळी वर्तुळाकार बसवतात. सालीतील धाग्यापासून दोर बनवतात. अशा पद्धतीने पांगारा हा अत्यंत महत्त्वाचा वृक्ष आहे. पांगारा हा उष्ण अग्निदीपक व कफ–कृमी-मेद नाशक आहे right|thumb|पांगाऱ्याचे फुल
श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१४
५वा एकदिवसीय सामना
=आकडेवारी=
पांगारा
संदर्भ
वृक्षराजी मुंबईची
वर्ग:औषधी वनस्पती
श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१४
गोलंदाजी
=बाह्यदुवे=
=संदर्भयादी=
२०१४ श्रीलंका वर्ग:इ.स. २०१४ मधील खेळ भारत
एलिझाबेथ, ऑस्ट्रिया
एलिझाबेथ नावाच्या ऑस्ट्रियाच्या अनेक राण्या व राजकुमारी होउन गेल्या -
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने वर्ग:ऑस्ट्रियाचा इतिहास
पक्ष्यांचे स्थलांतर
पक्ष्यांचे स्थलांतर ही पक्षिजीवनामधली एक विलक्षण घटना आहे. पक्षी खाद्यासाठी, हवामान बदलामुळे तसेच पिल्लांच्या प्रशिक्षणासाठीही स्थलांतर करतात. सदा सर्वकाळ अनुकूल परिस्थिती लाभण्यासाठी वसतिस्थानात नियमितपणे आणि आलटून पालटून केलेला बदल म्हणजे स्थलांतर अशी व्याख्या लॅण्ड्सबरो थॉम्सन या शास्त्रज्ञाने केली आहे.पक्षी स्थलांतरादरम्यान मूळ वसतिस्थान ते हिवाळी मुक्काम आणि परत मूळ वसतिस्थान असा प्रवास करतात.हा पक्षी वर्षात किती किलोमीटरचा प्रवास करतो.
कोटला जयसूर्या प्रकाश रेड्डी
'''के. जयसूर्या प्रकाश रेड्डी''' (नोव्हेंबर १, इ.स. १९५१- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते सर्वप्रथम इ.स. १९९३ मध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील कर्नुल लोकसभा मतदारसंघातून पोटनिवडणुकीत लोकसभेवर निवडून गेले. त्यानंतर ते इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये त्याच मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
पक्ष्यांचे स्थलांतर
चक्रवाक पक्षी हिवाळ्यात भारताच्या दक्षिण भागात स्थलांतर करतात. आर्क्टिक टर्न हा पक्षी सर्वांत मोठे स्थलांतर करतो. तो उत्तर ध्रुव ते दक्षिण ध्रुव व परत उत्तर ध्रुव असा जवळ जवळ ३६,००० कि.मी.चा प्रवास एका वर्षात करतो. सुमारे १५९ प्रजातींचे पक्षी स्थलांतर करून भारतात येतात. त्यामधे थापट्या नकटा, शेंडीबदक, लालसरी, थोरले व धाकटे मराल,तरंग, गडवाल, चक्रवाक ही बदके तसेच कादंब व पट्टकादंब हे गूज येतात. चमचा, अवाक, तुतवार, शेकाट्या, कारंडव,उचाट, सोनचिलखा, कुरव असे पाणथळीचे पक्षीही येतात. तसेच गप्पीदास, कस्तुर, शंकर, धोबी, क्रौंच या पक्ष्यांबरोबरच दलदल ससाणा, शिक्रा, कवड्या हारिण, तीसा, श्येन कुकरी, खरुची हे शिकारी पक्षीही येतात.
कोटला जयसूर्या प्रकाश रेड्डी
संदर्भ
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:कुर्नूलचे खासदार वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
पक्ष्यांचे स्थलांतर
पक्ष्यांच्या स्थलांतराची कारणे -उत्तर गोलार्धात हिवाळ्यात निर्माण होणारा खाद्याचा तुटवडा हे तेथील पक्ष्यांच्या स्थलांतराचे प्रमुख कारण असते असे काही पक्षिशास्त्रज्ञांचे मत आहे. अलीकडील संशोधनातून असे सूचित होते की पक्ष्यांच्या स्थलांतराला दिवसाच्या कालावधीतील बदल कारणीभूत होतो. दिवस जसा लहान अथवा मोठा होतो तसा त्याचा पक्ष्यांच्या शरीरातील पीयूष (Pituitary) आणि पिनीअल (Pinneal) ग्रंथींवर परिणाम होतो. त्यामुळे पक्षी अस्वस्थ होतात आणि योग्य वेळ आली की स्थलांतराचा प्रवास सुरू करतात.
पक्ष्यांच्या स्थलांतराचे प्रमुख हवाई मार्ग - अ) निओ आर्क्टिक - निओ ट्रॉपिकल हवाई मार्ग - पक्ष्यांचे स्थलांतर उत्तर आणि दक्षिण अमेरिकेदरम्यान होते.
ब) युरेशियन - आफ्रिकन हवाई मार्ग - युरोप, आशिया आणि आफ्रिका या खंडांच्या दरम्यान होणारे स्थलांतर.
क) ऑस्ट्रेलियन हवाई मार्ग - दक्षिण पूर्व आशिया आणि ऑस्ट्रेलिया या दरम्यान होणारे स्थलांतर
ड) पेलॅजिक हवाई मार्ग - समुद्रावर होणारे स्थलांतर
विनीता आपटे
(जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) या मराठी भाषेतील लेखिका आहेत.
पक्ष्यांचे स्थलांतर
भारतीय उपखंडात दोन मार्गांनी पक्षी स्थलांतर करून येतात. त्यातील सर्वात महत्त्वाचा मार्ग हा इंडस व्हॅली मार्ग म्हणून ओळखला जातो. हा आंतरराष्ट्रीय मान्यता मिळालेला, पाणथळीच्या पक्ष्यांचा चौथ्या क्रमांकाचा मार्ग म्हणून ओळखला जातो.भारतात येणारे बहुतेक पक्षी या मार्गाने येतात. पक्ष्यांचा दुसरा हवाई मार्ग हा इशान्येकडून ब्रह्मपुत्रा नदीच्या मार्गाने भारतीय उपखंडात येतो.
स्थलांतर स्थलांतर
विनीता आपटे
वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फत्तेपूर (नांदेड)
फत्तेपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नांदेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९७५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नांदेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
वसंत जोशी
डॉ. '''वसंत स. जोशी''' (१९३० - १६ नोव्हेंबर, २०१७) हे प्राचीन मराठी साहित्याचे अभ्यासक आणि संशोधक होते.
यांचे कुटुंब मूळचे कर्नाटकातील चिक्कोडी तालुक्यातील अक्कोळ गावाचे आहे. जोशी यांचे शालेय आणि महाविद्यालयीन शिक्षण निपाणी, कोल्हापूर व पुणे येथे झाले. सन १९६८मध्ये एकनाथकृत भावार्थ रामायणाचा विवेचक अभ्यास या विषयावर त्यांना मिळालेली पीएच.डी. पदवी ही शिवाजी विद्यापीठाच्या मराठी विभागातील पहिली होती. १९६१ ते १९६५पर्यंत ते अर्जुननगरच्या देवचंद महाविद्यालयात व १९९० झालेल्या सेवानिवृत्तीपर्यंत वाईच्या किसनवीर महाविद्यालय येथे पदव्युत्तर विभागाचे प्रमुख होते.
आपल्या कारकिर्दीच्या सुरुवातीस जोशी हे दैनिक सत्यवादीत उपसंपादक होते. त्यांनी ना.सी. फडके यांचे लेखनिक म्हणूनही काम केले. प्राचीन मराठी साहित्याचे संपादन व संशोधन यात त्यांनी काम केले. महानुभव आणि संत वाङमयावर त्यांनी विपुल लेखन केले. महानुभव संत, ज्ञानदेव चिंतन, मराठी गौळण, संशोधन साधना, मराठी भाषा व साहित्य संशोधन खंड १ व २ आदी किमान १० संशोधनात्मक पुस्तकांचे लेखन व संपादन त्यांनी केले. त्यांच्या ग्रंथांना मराठी अभ्यासकांनी गौरविले व विविध पुरस्कारही मिळाले. पंजाब आणि हैद्राबादमधील मराठी हस्तलिखिताची त्यांनी संपादलेली सूची ही मौलिक संदर्भ साधन म्हणून मान्यताप्राप्त आहे.
डॉ. जोशी यांनी महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या कार्यकारी मंडळाचे सदस्य व कार्यवाह म्हणून आणि महाराष्ट्र साहित्य पत्रिकेचे संपादक म्हणून १९८५ ते १९८८ पर्यंत काम केले.
नवभारत या वाईहून प्रसिद्ध होणाऱ्या वैचारिक मासिकाच्या संपादक मंडळातही त्यांनी काम केले होते.
प्रकाशित पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रानादा
ग्रानादा (Granada) हे स्पेन देशाच्या आंदालुसिया स्वायत्त प्रदेशामधील एक शहर आहे. हे शहर स्पेनच्या दक्षिण भागात सियेरा नेव्हादा पर्वतरांगेच्या पायथ्याशी वसले आहे. येथील आलांब्रा हा किल्ला व राजवाडा युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्पेनमधील शहरे *
मंदिर
मंदिर हा शब्द बहुतांश वेळा हिंदू किंवा जैन धर्माच्या प्रार्थनास्थळासाठी वापरला जातो.
परंतु काही वेळेस (धार्मिक वगळता) इतर ठिकाणीदेखील मंदिर हा शब्द वापरला जातो. उदा. आरोग्य मंदिर, योग मंदिर, ध्यान मंदिर, विद्येचे मंदिर.
मंदिर हे देवाचे घर समजले जाते. ईश्वर साकार व सगुणच आहे असे मानून येथे मूर्तीची पूजा केली जाते. मंदिरालाच देवालय असेही म्हटले जाते.
मूर्ती
मंदिरात मूर्ती बसवल्यानंतर मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठा करण्याची भारतीय पद्धत आहे. या प्रसंगी 'माझे प्राण मी तुझ्यात म्हणजे मूर्तीमध्ये ठेवत आहे, त्यामुळे तुझे दिव्यत्व, तुझे गुण माझ्या प्राणांत उतरोत' अशी प्रार्थना केली जाते.
भारतातील ज्योतिर्लिंगे, पद्मनाभ मंदिर, तिरुपती बालाजी, सोमनाथ, कोणार्क सूर्य मंदिर, काशी विश्वनाथ, ..... ही मंदिरे,  तसेच महाराष्ट्रातील  सिद्धिविनायक, शिरडी साईबाबा, अकरा मारुती, अष्टविनायक,परशुराम मंदिर,लोणादित्य मंदिर, ..... आदी देवस्थाने प्रसिद्ध आहेत.
स्वरूप
भक्तांचे सत्संगाचे ठिकाण असे मंदिराचे स्वरूप असते. पांथस्थांना विश्रांतीचे स्थान ही मंदिरांची दुसरी ओळख होती.
पूर्वी मंदिरांकडे धनसंपत्तीसोबत ज्ञान व ग्रंथसंपत्ती राखण्याचीही परंपरा होती. हस्तलिखिते, भूर्जपत्रे आणि छापील ग्रंथ मंदिरांमध्ये असत. गुरुवायुर मंदिर, जालना येथील राजुरेश्वर गणपती मंदिर, आळंदीचे देऊळ अशा काही मंदिरांकडे ग्रंथसंपदा असल्याचे आढळते. तिरुपती बालाजी, पॉंडिचेरीचा अरविंद आश्रम, दक्षिणेश्वर कालीमंदिर (हे रामकृष्ण मठाचे मुख्य केंद्र आहे), अशा काही संस्थांनी ज्ञानदानाचे कार्य पुढे नेले आहे व ती आज विद्यापीठाचा दर्जा असलेली मंदिरे आहेत. तसेच स्वामीनारायण मंदिरांमार्फत शिक्षण संस्थादेखील चालतात.
इतिहास
भारतीय मंदिर उभारणीचे, त्यातील शिल्पकलेच्या वैभवाचे लावण्यमयी दर्शन घेण्यासाठी पट्टदकल हे महत्त्वाचे केंद्र आहे. काशी तसेच भुवनेश्वर ही प्राचीन मंदिरांची शहरे आहेत. काशीत सुमारे १६५४ मंदिर आहेत. प्राचीन काळी ही मंदिर म्हणजे सामाजिक आणि सांस्कृतिक गोष्टींची केंद्रे होती. त्यावेळी या मंदिरांमधून एकूण अठरा विभाग कार्यरत असत. ते खालील प्रमाणे आहेत.
शैली
वास्तुशिल्पांत भुवनेश्वर, कोणार्क, खजुराहो वगैरे मंदिरसमुच्चय त्या मंदिरांचे आकार व वास्तुशिल्पकलेमुळे प्रसिद्ध आहेत. राणी अहिल्यादेवी होळकर यांनी अनेक हिंदू मंदिरांचे बांधकाम केले आहे. त्यामुळे तत्कालीन शिल्पकलेचा ठसा उमटलेला दिसून येतो. नागर, द्राविड आणि वेसर अशा मंदिराच्या स्थापत्य शैली आहेत.
हेमाडपंती
यादवांचा प्रधान हेमाडपंत यांनी प्रचलित केलेली ही शैली आहे. चुन्याने दर्जा न भरता घडीव दगडांवर दगड रचून तयार केलेली वास्तू हे हेमाडपंती मंदिरांचे वैशिष्ट्य मानले जाते. वेरूळचे घृष्णेश्वराचे मंदिर, अंबरनाथचे शंकराचे मंदिर, नाशिकजवळील गोंदेश्वर मंदिर, गोदावरीच्या तीरावरील मंदिरे, कोल्हापूरच्या अंबाबाई मंदिराचा कळस, ज्योतिबाच्या डोंगरावरची देवळे, ही काही ठळक निरनिराळ्या शैलीतील मंदिरे आहेत. रतनवाडीचे अमृतेश्वर मंदिर, तुळजापूरचे मंदिर, त्र्यंबकेश्वराचे मंदिर ही हेमाडपंती पद्धतीत बांधलेली आहेत.
नागर शैलीची मंदिरे
हा हिंदु मंदिरांचा सर्वात प्राचीन प्रकार आहे. याच्या शिखराचा भाग वर निमुळता होत जाणारा असतो. मंदिराचे आठ भाग असतात. - १. मूल (पाया), २. मसूरक (चौथरा), ३. जंघा (भिंत), ४ .कपोत, ५. गल, ६. शिखर, ७. आमलक, ८. कुंभ (कळस) {१}
द्रविड शैलीची मंदिरे
कृष्णानदीपासून दक्षिणेकडे कन्याकुमारीपर्यंतच्या प्रदेशांत ही शैली आढळते. या मंदिराच्या शिखरात अनेक मजले बांधलेले असतात. या शैलीच्या मंदिराचे चार भाग असतात. - १. गोपुर, २.मंडप, ३.विमान, ४.स्तंभयुक्त वेदिका{२}
वेसर शैली
वेसर शैलीतील मंदिरे पश्चिम भारतात आढळतात. यांची रचना ताराकृती जोत्यावर केलेली असते.{३}
भूमिज शैली
या प्रकारची मंदिरे नर्मदा नदीच्या परिसरात आढळतात.
संदर्भ व नोंदी
२.भारतीय संस्कृती कोश खंड चौथा
३.भारतीय संस्कृती कोश खंड चौथा
धरणांत बुडालेली मंदिरे
धरणाचे बांधकाम झाल्याने अनेक मंदिरे पाण्याखाली जातात. त्यांतली काही फुटून-तुटून नष्ट होतात आणि काही बऱ्या अवस्थेत तग धरून राहतात. उन्हाळ्यामधे धरणाचे पाणी जसजसे संपुष्टात येते तसतशी पाण्याखालची मंदिरे दिसू लागतात. अशाच काही मंदिरांची ही नावे :
गरम मसाला
गरम मसाला (हिंदी: गरम मसाला; मराठी: गरम मसाला; पंजाबी: ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ; गुजराती: ગરમ મસાલા; बंगाली: গরম মসলা )
मंदिर
हेसुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू धर्म उपासना पद्धती वर्ग:प्रार्थनाघरे वर्ग:मंदिरे
गरम मसाला
भारतीय उपखंडातील मूळ मसाल्यांचे मिश्रण आहे,सार्वजनिक भारतीय उपखंडातील पाककृतीं, मॉरिशस आणि दक्षिण आफ्रिका पाककृतींमध्ये देखील गरम मसाला वापरले जाते.
घटक
भाजीत वा स्वयंपाकात वापरण्यात येणारे, अनेक मसाल्याचे पदार्थ वापरून तयार केलेले एक मिश्रण. याने खाद्यपदार्थाची चव वाढते. घटकः
संदर्भ यादी
वर्ग:मसाले वर्ग:भारतीय मसाले
इ.स. १५०९
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५०९ वर्ग:इ.स.च्या १५०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
गणुर
गणुर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ८५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:चांदवड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मोरंगणा (वर्धा)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
सेंट जोसेफ
जोसेफ हे येशूचे पालक वडील व मरीयाचे पती होते. त्यांची कॅथोलिक चर्च, ऑर्थोडॉक्स चर्च, ओरिएंटल ऑर्थोडॉक्स चर्च, अँग्लिकन लिबरेशन चर्च, लुथेरनझिझमध्ये 'सेंट जोसेफ' या नावाने पूजा केली जाते.
कॅथलिक आणि प्रोटेस्टंट दोन्ही ख्रिश्चन संप्रदायामध्ये, योसेफ कामगारांच्या आश्रयदाता संत म्हणून ओळखले जाते आणि विविध मेजवानी दिवस संबंधित आहे. पोप पायस नववाने त्याला कॅथोलिक चर्च ऑफ संरक्षक आणि रक्षक दोन्ही घोषित केले आहे. तो येशू आणि मेरी उपस्थितीत मृत्यू झाला की विश्वास झाल्यामुळे आजारी आणि एक आनंदी मृत्यू त्याच्या संरक्षण व्यतिरिक्त असे घोषित लोकप्रिय धार्मिकता मध्ये केले आहे. योसेफ पूर्वजांसाठी एक मॉडेल म्हणून ओळखले जाते आणि विविध धर्मप्रांत आणि ठिकाणे संरक्षक बनले आहे.
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म वर्ग:ख्रिश्चन व्यक्ती
विनय कुमार
रंगनाथ विनय कुमार (जन्म - १२ फेब्रुवारी इ.स. १९८४) हा भारतातर्फे आंतरराष्ट्रीय कसोटी, एकदिवसीय व टी२० क्रिकेट सामने खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:हैदराबाद हीरोझ खेळाडू वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
मंजिरी केळकर
मंजिरी केळकर (जन्मदिनांक २५ सप्टेंबर १९७१- हयात) ह्या हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत गाणाऱ्या गायिका आहेत. त्या जयपूरच्या अत्रौली घराण्याच्या संगीतशैलीत गातात.
पूर्वायुष्य
वयाच्या बाराव्या वर्षापासून त्यांनी गायनाला सुरुवात केली. त्यांचे वडील प्रा. आनंद असनारे हे उत्कृष्ट तबलावादक होते. लहानपणापासूनच मंजिरी वडिलांना रियाज करताना पाहत आल्या. शाळेत गायन आणि कथक या दोहोंचीही आवड होती. पण त्यांचा कल गायनाकडे जास्त असल्याचे लक्षात आल्यावर गाण्याकडेच अधिक लक्ष देण्यात आले. मंजिरी मूळच्या सांगलीच्या आहेत. सांगलीच्या पं. म्हैसकर यांच्याकडे त्यांनी सुरुवातीला शास्त्रीय संगीताचे धडे घेतले. मंजिरी यांना त्यांनी रागांचे सादरीकरण काय असते हे शिकवले. त्यानंतर म्हणजे १९८८नंतर मंजिरी यांनी पं. मधूसूदन कानेटकर यांचे शिष्यत्व पत्करले. गानसरस्वती किशोरी आमोणकर व विदुषी पद्मा तळवलकर याही त्यांना गुरू म्हणून लाभल्या आहेत.
सांगीतिक कारकीर्द
सवाई गंधर्व संगीत महोत्सव, मेघमल्हार महोत्सव, जयपूर महोत्सव, पंडित पलुस्कर महोत्सव, तानसेन महोत्सव अशा नामवंत महोत्सवांमध्ये त्यांनी गायन सादर केले आहे. जयपूर घराण्याच्या शैलीबरोबरच विविध संगीत संस्कार त्यांच्यावर घडले. त्याचे गायकीवर पडणारे प्रतिबिंब मंजिरी केळकरांना वेगळेपण मिळवून देते, असे समजले जाते.
२०१० एचआरव्ही चषक
गुणतालिका
वर्ग:२०१० एचआरव्ही चषक वर्ग:एच.आर.व्ही. चषक
मंजिरी केळकर
संगीत ध्वनिमुद्रिका
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कै.ग.रा. पुरोहित कन्या प्रशाला, सांगली
'''कै.ग.रा. पुरोहित कन्या प्रशाला''' ( कैलासवासी गजाजन रामचंद्र पुरोहित कन्या प्रशाला) ही शाळा राजवाडा, सांगली येथे आहे. ही शाळा सांगली शिक्षण संस्था या संस्थेची आहे. या संस्थेचे ब्रीद वाक्य 'ॐ तेजस्वि नावधीतमस्तु' असे आहे. या शाळेची स्थापना इ.स. १९७१ साली झाली. या शाळेमध्ये ५ वी ते १० वीचे वर्ग भरवले जातात. शाळेची एकूण मुलींची संख्या १६०० आहे. शाळेत मराठी आणि सेमी माध्यमामधून अध्यापन केले जाते.
शालेय परिसर
शाळेचे आवार एक ते दीड एकर आहे. नारळ, पिंपळ, जास्वंद, आवळा अशी अनेक झाडे आहेत. छोटी बाग व क्रीडामैदान आहे. शाळा तीन मजली असून एकूण २४ वर्ग आहेत. एका वर्गाचा पट ७५ ते ८० इतका आहे.
शालेय सांस्कृतिक कार्यक्रम
प्रशालेमध्ये स्नेहसंमेलन,मराठी दिन इत्यादी कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते.हातगा हा खेळ खेळला जातो.स्वातंत्र्य दिन,प्रजासत्ताक दिन,शिक्षक दिन,महात्मा गांधी जयंती,विज्ञान दिन इत्यादींचे आयोजन प्रशालेतर्फे होते.