cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जनार्दन मुनेश्वर
डॉ. जनार्दन किशनराव मुनेश्वर (जन्म : सिरंजनी-नांदेड जिल्हा, इ.स. १९४३, निधन: २५.१०.२०२० (पुणे, महाराष्ट्र) हे पुण्याजवळील निगडी येथे राहणारे फुले-शाहू-आंबेडकर चळवळीतील कार्यकर्ते आहेत. व्यवसायाने ते डॉक्टर आहेत. निजामशाहीतील सिरंजनी येथे त्यांचा जन्म झाला आणि बालपण गेले. गावात शाळा नव्हती. १९५३साली गाडगे बाबा त्या गावात आले आणि जनार्दनरावांच्या आईला म्हणाले, ’तुहे पोरा लिव्हण शिकीव’;  आणि वयाच्या १०व्या वर्षी  ज.कि. मुनेश्वर बालवाडीत जाऊ लागले.  ही शाळा सिरंजनीपासून पाच किलोमीटर अंतरावर असलेल्या हिमायतनगर या गावी होती. शाळेत पायी जावे लागे.  त्या शाळेतून ते वयाच्या १७व्या वर्षी सातवी पास झाले, पुढील शिक्षणासाठी नांदेडला आले, आणि १९६२साली मॅट्रिक होऊन उच्च शिक्षणासाठी मुंबईला आले.
मुंबईचे वातावरण न आवडल्याने मुनेश्वर पुण्यात आले, इंटर सायन्स होऊन बी.जे. मेडिकल कॉलेजमध्ये दाखल झाले आणि एम.बी.बी.एस.ची परीक्षा उत्तीर्ण झाले. पुढे त्यांनी महाराष्ट्र शासनाच्या आरोग्य खात्यात वैद्यकीय अधिकारी म्हणून काम केले. कुटुंबनियोजन, माताबालसंगोपन, लसीकरण, पल्सपोलिओ, मलेरिया-क्षयरोग-कुष्ठरोग निवारण, अंधत्व निवारण आदी राष्ट्रीय आरोग्य कार्यक्रमांत त्यांनी सक्रिय सहभाग घेतला.
डॉ. जनार्दन मुनेश्वर यांना कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया कार्यक्रमात उत्कृष्ट काम केल्याबद्दल डॉ. जनार्दन मुनेश्वर यांचा राज्याच्या आरोग्यमंत्र्याकडून तीन वेळा सत्कार झाला. त्यांना महाराष्ट्र सरकारचा ’आदर्श वैद्यकीय अधिकारी’ हा पुरस्कारही मिळाला आहे. डॉ. मुनेश्वर हे महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे सक्रिय कार्यकर्ते आहेत.
शालेय शिक्षण सुरू असतानाच ते आपल्या मामाबरोबर नागपूरला आले. १४ ऑक्टोबर १९५६ला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी नागपूरच्या दीक्षाभूमीवर पाच लाख लोकांना बौद्ध धर्माची दीक्षा दिली तेव्हा ते तेथे हजर होते. त्याचा परिणाम होऊन मुनेश्वर त्या वर्षापासूनच सामाजिक कार्यात भाग घेऊ लागले.
पुढील आयुष्यात डॉ.जनार्दन मुनेश्वर यांनी, गौतम बुद्ध, सम्राट अशोक, फुले-शाहू-आंबेडकर यांचे विचार महाराष्ट्र, कर्नाटक, तमिळनाडू, पश्चिम बंगाल, मध्य प्रदेश उत्तर प्रदेश आदी राज्यांत व्याख्यानांच्या माधमातून पोहोचविण्याचे काम केले.
पुरस्कार
(अपूर्ण)
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म वर्ग:मराठी लेखक
द गब्बा
वर्ग:ऑस्ट्रेलियातील क्रिकेट मैदाने वर्ग:ब्रिस्बेन
खान्ती-मान्सी स्वायत्त ऑक्रूग
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियाचे स्वायत्त ऑक्रूग
डीझेल रेल्वे इंजिन आधुनिकीकरण कारखाना
डीझेल रेल्वे इंजिन कारखाना (इंग्लिश: Diesel-Loco Modernisation Works) हा भारत देशाच्या पतियाला शहरामधील भारतीय रेल्वेचा एक कारखाना आहे. ह्या कारखान्यामध्ये जुन्या वापरलेल्या डीझेल इंजिनांचे आधुनिकीकरण करून त्यांचा सेवा काळ वाढवला जातो. हा कारखाना १९८१ साली विश्व बँकेच्या सहाय्याने उघडला गेला.
बाह्य दुवे
वर्ग:पतियाळा वर्ग:भारतीय रेल्वेची उत्पादन केंद्रे
साधारण सापेक्षता
अवकाश व काल या दोन संकल्पनांचा एकत्रितपणे विचार करून ⇨ॲल्बर्ट आइन्स्टाइन (१८७९–१९५५) या भौतिकीविज्ञांनी निर्माण केलेली भौतिकीची एक व्यापक उपपत्ती म्हणजे सापेक्षता सिद्घांत होय. या सिद्घांतामुळे भौतिकीतील नियमांना व्यापकत्त्व प्राप्त झाले आणि त्यामुळे भौतिकी व ⇨विश्वस्थितिशास्त्र  या ज्ञानशाखांतील महत्त्वाच्या विषयांचे विश्लेषण करणाऱ्या मूलभूत संकल्पनांवर दूरगामी परिणाम झाले.
निरनिराळे निरीक्षक निरनिराळ्या गतींनी जात असताना, त्यांचा परस्पर संदर्भात विचार केल्यास नैसर्गिक भौतिक नियम आणि मोजमापे बदलतात का व बदलत असल्यास ती कशा प्रकारे बदलतात, या प्रश्नांची उत्तरे सापेक्षता सिद्घांताद्वारा देता येतात. सापेक्षता सिद्घांताच्या स्पष्टीकरणासाठी धावणाऱ्या आगगाडीचे उदाहरण नेहमीच वापरले जाते. जमिनीवर एक बिंदू घेऊन त्याच्या संदर्भात एक आगगाडी सरळ रेषेत ताशी ७० किमी. वेगाने धावत असून त्याच धावणाऱ्या आगगाडीतील एक प्रवासी, आगगाडी जात असलेल्या दिशेनेच, आगगाडीच्या संदर्भात ताशी २ किमी. वेगाने चालत आहे असे समजा, तर त्या प्रवाशाचा जमिनीवरील त्या बिंदूच्या संदर्भात वेग काय असेल, या प्रश्नाचे उत्स्फूर्तपणे मिळणारे सरळ व स्वाभाविक उत्तर ताशी ७२ किमी. हे आहे. रुढ यामिकीमध्ये याप्रमाणे, संदर्भ-चौकटी  [⟶ संदर्भ-व्यूह] एकमेकींच्या संदर्भात एकविध गतीने प्रवास करीत असतील, तर वेग व अंतर यांची मूल्ये देणाऱ्या संख्या एका संदर्भ-चौकटीतून दुसऱ्या संदर्भ-चौकटीत बदली करता येतात. विद्युत् गतिकीमध्ये (गतिशास्त्रात) तसे करता येत नाही. वरील उदाहरणात प्रवाशाऐवजी प्रकाशाचा किरण आगगाडीतून प्रवास करीत असल्याचे समजले, तर जमिनीवर घेतलेल्या बिंदूच्या संदर्भात त्या प्रकाशकिरणाचा वेग, वरीलप्रमाणे त्या बिंदू-संदर्भातील आगगाडीचा वेग व आगगाडी-संदर्भातील प्रकाशकिरणाचा वेग यांच्या बेरजेएवढा नसतो. किंबहुना, दोन्ही संदर्भ-चौकटींसाठी तो सारखाच असतो. अमेरिकन भौतिकीविज्ञ ⇨आल्बेर्ट आब्राहाम मायकेलसन व अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ ⇨एडवर्ड विल्यम्स मॉर्ली (मोर्ले) यांनी १८८७ मध्ये याबाबतीत महत्त्वाचे प्रयोग करून वरील विधानासाठी पहिला निरीक्षणात्मक पुरावा दिलेला होता. प्रकाशाचा वेग कोणत्याही दिशेत व भ्रमणाच्या कोणत्याही अवस्थेत असलेल्या कोणत्याही संदर्भ-चौकटीसाठी एकच असतो, हे या प्रयोगाने दाखवून दिले होते – [⟶ अवकाश-काल]. सुक्रिया
बाह्य दुवे
वर्ग:सापेक्षतावाद वर्ग:भौतिकशास्त्र वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:अल्बर्ट आइन्स्टाइन
महाराष्ट्र निसर्गदर्शन (पुस्तक)
हे मराठीतील एक पुस्तक आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
बोधेवाडी
बोधेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
बिली गोडलमन
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्टीवन फिन
स्टीवन थॉमस फिन (एप्रिल ४, इ.स. १९८९ - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुरी (पश्चिम बंगाल)
''हा लेख भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यातील सुरी शहराविषयी आहे. सुरीच्या ईतर संदर्भांसाठी पहा - सुरी-निःसंदिग्धीकरण.''
सुरी भारतातील पश्चिम बंगाल राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर बीरभूम जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:बीरभूम जिल्हा वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शहरे
सुशीलकुमार शिंदे
सुशीलकुमार संभाजीराव शिंदे (सप्टेंबर ४, इ.स. १९४१; सोलापूर, महाराष्ट्र) हे भारतीय मराठी राजकारणी आहेत. १६ जानेवारी इ.स. २००३ ते १ नोव्हेंबर, इ.स. २००४ या काळात ते महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री होते. इ.स. २००४ ते इ.स. २००६ या कालखंडात ते आंध्र प्रदेशाच्या राज्यपालपदी होते. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षात असून मनमोहनसिंग मंत्रिमंडळात भारताचे गृहमंत्री  होते.
सुशीलकुमार शिंदे यांनी महाराष्ट्राचे अर्थमंत्री म्हणून सलग नऊ वेळा अर्थसंकल्प मांडला. सलग साडेसहा वर्षे केंद्रीय ऊर्जामंत्री पदावर राहणारे व लोकसभेच्या नेतेपदी निवड होणारे ते पहिले मराठी नेते आहेत.
प्रारंभी जीवन
सुशीलकुमारांचा बालपण ते राजकारणपूर्व जीवन प्रवास खडतर होता. वडिलांच्या निधनानंतर घरची परिस्थिती खालावत गेली. आठवी उत्तीर्ण झाल्यानंतर सोलापूरच्या न्यायालयात शिरस्तेदाराची (शिपाई म्हणून) नोकरी मिळाली. वकिलांना पुकारायचे ते काम होते. एकीकडे शिरस्तेदारांची नोकरी आणि दुसरीकडे शाळा सुरू होती. हातात दोन पैसे येत असल्याचे समाधान होते. नोकरी करीत असताना त्या वेळी शाळेत बसविलेल्या नाटकातही काम केले. न्यायालयात दहा वर्षे नोकरी केल्यानंतर तेथे बढती मिळून क्‍लार्कची जागा मिळाली. १९६५ मध्ये बीएची पदवी घेतल्यानंतर नोकरीचा राजीनामा दिला आणि कायद्याच्या अभ्यासासाठी पुणे गाठले. पुण्यातील लॉ कॉलेजमध्ये शिक्षण घेत असताना तेथे विद्यार्थी चळवळीतही सहभाग घेतला. त्या वेळी शरद पवारांशी भेट झाली. काकासाहेब गाडगीळांनीही मदतीचा हात दिला. कायद्याचे शिक्षण आणि विद्यार्थी चळवळ सुरू असतानाच त्या वेळी वर्तमानपत्रात पोलीस उपनिरीक्षकपदासाठी जाहिरात प्रसिद्ध झाली होती. त्यांना उपनिरीक्षक म्हणून नोकरी मिळाली, तिच्यातूनच मुंबईत सीआयडी विभागात नवी नोकरी सुरू झाली. ही नोकरी करीत असतानाच सुशीलकुमारांनी एल्‌‍एल्‌‍बीचे शिक्षण पूर्ण केले.
राजकीय कारकीर्द
पोलिस निरीक्षक असल्याने सुशिलकुमार शिंदे यांचा राज्यकर्त्यांशी संबंध यायचा. पुढे मुंबईत एके दिवशी शरद पवारांची दुसऱ्यांदा भेट झाली. परिचय वाढत गेला. घट्ट मैत्री झाली. राजकारणात प्रवेश करण्याविषयी विचारणा झाली. प्रदेश काँग्रेस कमिटीत कामास सुरुवात करण्याची तयारी दाखविली. पुन्हा नोकरीचा राजीनामा दिला. पवारांनी पुढे विधानसभा निवडणूक लढविण्यासाठी तयार केले.
६ नोव्हेंबर १९७१ला शिंद्यांनी नोकरीचा राजीनामा दिला आणि ९ नोव्हेंबरपासून सोशॅलिस्ट फोरमचा निमंत्रक म्हणून काम करण्यास सुरुवात केली.
१९७२मध्ये सोलापूर (करमाळा तालुका) मतदार संघातून तिकीट मिळणार होते. मात्र, ते ऐनवेळी मिळाले नाही. पुढे या मतदारसंघाचे आमदार ताराप्पा सोनवणे यांचे आकस्मित निधन झाले. पोटनिवडणूक लागली. शिंदे यांना काँग्रेसने उमेदवारी दिली. विजय संपादन करून ते २३ एप्रिल १९७३ रोजी  प्रथमच आमदार झाले.
चरित्र
सुशील कुमार शिंदे यांची पाच-सात चरित्रे प्रकाशित झाली आहेत, त्यांतली ही तीन :-
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री वर्ग:भारतीय उर्जामंत्री वर्ग:दलित राजकारणी वर्ग: दलित नेते वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:सोलापूरचे खासदार
विल्यम एटी
विल्यम एटी (१० मार्च १७८७ - १३ नोव्हेंबर १८४९) हे एक इंग्रजी चित्रकार होते. ते इतिहास चित्रे आणि नग्न चित्रांसाठी प्रसिद्ध आहेत. ते पहिले नग्न चित्रशैलीतील ब्रिटिश चित्रकार होते. यॉर्क येथे जन्मलेल्या, एटी यांनी १२ व्या वर्षी हुलमध्ये अप्रेंटीस प्रिंटर होण्यासाठी शालेय शिक्षण सोडले. त्यानंतर सात वर्षांनी त्यांनी लंडनला १८०७ मध्ये त्यांनी रॉयल अकॅडमी स्कूलमध्ये प्रवेश घेतला. तेथे त्यांनी थॉमस लॉरेन्सच्या मार्गदर्शनाखाली अभ्यास केला आणि इतर कलाकारांच्या कामांची नकल करत प्रशिक्षण घेतले. वास्तववादी शैलीतील त्यांच्या क्षमतेमुळे रॉयल अकॅडमीमध्ये त्यांना खूप आदर मिळाला. परंतु लंडनमधील पहिल्या काही वर्षात त्यांना फार कमी व्यावसायिक यश मिळाले.
वर्ग:चित्रकार
कातगोळ्या
प्रथम कात कुटून त्याची वस्त्रगाळ पूड करतात. त्यानंतर केवड्याची ताजी पाने घेऊन त्या पानांमध्ये ती पूड भरतात व ती पूड भरलेली केवड्याची पाने ६ ते ८ दिवस गुंडाळून, बांधून ठेवतात.
त्यानंतर ती बांधलेली पाने सोडवून केवड्याचा रस शोषलेली ती काताची किंचित ओलसर असलेली पूड निपटून वेगळी काढतात व अतिशय उच्च दर्जाचे केवड्याचे अत्तर अगदी किंचित हाताला घेऊन त्या पुडीच्या लहान आकाराच्या (खोगोच्या गोळ्यांएवढ्या) गोळ्या वळतात. पुढे साधारण महिनाभर या कातगोळ्या अगदी सहज टिकतात.त्यानंतर मात्र त्याला बुरशी येण्याची शक्यता असते.
या कातगोळ्या विड्यात घालून खाल्ल्यास विड्याला विशेष सुगंध येतो.
नारायणराव बालगंधर्व त्यांच्या विड्यात या कातगोळ्यांचा वापर करायचे.
हेही पाहा
वर्ग:मुखशुद्धी
नेनेत्स स्वायत्त ऑक्रूग
नेनेत्स स्वायत्त ऑक्रूग (रशियन: Ненецкий автономный округ) हे रशियाच्या संघाच्या उत्तर भागातील एक स्वायत्त ऑक्रूग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियाचे स्वायत्त ऑक्रूग
अकोला (समुद्रपूर)
अकोला हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
रुद्र
रुद्र एक वैदिक देवता आहे. रुद्र वायु, वादळ, औषधी आणि शिकारीचा देव आहे.
इंजासन
इंजासन हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
रुद्र
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:हिंदू दैवते
विद्यार्थी साहित्य संमेलन
महाराष्ट्रात अनेक विद्यार्थी साहित्य संमेलने होतात. त्यांपैकी काही ही :-
पहा : साहित्य संमेलने वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
जाती संस्था निर्मूलनाच्या चळवळी
१९३६ मध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी लाहोरच्या जातपात तोडक मंडळासाठी 'जातिव्यवस्थेचे निर्मूलन' हे ऐतिहासिक भाषण तयार केले, मात्र या मंडळाने ते वादग्रस्त ठरवल्यामुळे प्रत्यक्षात होऊ शकले नाही. पुढे त्यांनी ते ग्रंथरूपाने प्रकाशित केले. महर्षी धोंडो केशव कर्वे इ.स. १९४८ मध्ये जाती निर्मूलन संघाची स्थापना केली होती.
"जातिभेद, जातिद्वेषनी जातिमत्सर यांचे योगाने आमचा देश कसा विभागला जात आहे, कसा भाजून निघत आहे, कसा करपून जात आहे याचेही ज्ञान राष्ट्रीय शाळेतील मुलांना मिळाले पाहिजे; जातिभेद सोडण्याची आवश्यकता किती आहे हे आमच्या विद्यार्थ्यांना समजले पाहिजे."- लोकमान्य टिळक (बेळगावचे व्याख्यान, १९०७)
संदर्भ
वर्ग:भारतामधील जाती वर्ग:जाती अभ्यास वर्ग:हिंदू धर्मामधील जातीव्यवस्था वर्ग:सामाजिक चळवळी वर्ग:धार्मिक आचार
चोपडा विधानसभा मतदारसंघ
चोपडा विधानसभा मतदारसंघ - १० हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, चोपडा मतदारसंघात जळगांव जिल्ह्यातील चोपडा तालुका आणि यावल तालुक्यातील किनगांव, साकळी ह्या महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो. चोपडा हा विधानसभा मतदारसंघ रावेर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो आणि हा मतदारसंघ अनुसूचित जमाती (ST) उमेदवारांसाठी राखीव आहे.
शिवसेना पक्षाच्या लताबाई सोनवणे ह्या चोपडा विधानसभा मतदारसंघाच्या विद्यमान आमदार आहेत.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:रावेर लोकसभा मतदारसंघ
बाणाची कादंबरी
बाणाची कादंबरी हे मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे. संस्कृत कादंबरीकार बाणभट्ट यांच्या कादंबरीचा हा अनुवाद आहे.
बाणभट्टाने संस्कृतमध्ये लिहिलेली 'कादंबरी' ही जगातली पहिली गद्य कादंबरी आहे.या कादंबरीत लांबलचक शब्दांच्या लांबीचा आणि संख्येचा उच्चांक आहे. नमुन्यादाखल हा शब्द पहा - हरिनखरभिन्नमत्तमातंगकुंभमुक्तरक्तार्द्रमुक्ताफलत्विंषि खंडितानि दाडिमबीजानि ।
संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्य वर्ग:संस्कृत साहित्य
रायगंज
रायगंज भारतातील पश्चिम बंगाल राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर उत्तर दिनाजपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,८३,६१२ होती.
वर्ग:उत्तर दिनाजपूर जिल्हा वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शहरे
संजय मोने
संजय मोने हे एक ज्येष्ठ मराठी अभिनेते, संवाद लेखक आणि पटकथा लेखक आहेत. त्यांनी बरीच नाटके लिहिली आहेत. त्यांनी अनेक टीव्ही मालिका, नाटकं आणि चित्रपटांमध्ये काम केलेले आहे. मराठी अभिनेत्री सुकन्या कुलकर्णी-मोने सोबत त्यांचा विवाह झाला आहे.
संदर्भ
मोने, संजय मोने, संजय मोने, संजय
गोपीनाथ बोरदोलोई
गोपीनाथ बोरदोलोई (६ जून, इ.स. १८९० - ५ ऑगस्ट, इ.स. १९५०) हे भारताच्या आसाम राज्याचे पहिले मुख्यमत्री होते. भारताला स्वातंत्र्य मिळण्यापूर्वी बोरदोलोई एक स्वातंत्र्यसेनानी व ब्रिटिश राजवटीमध्ये आसामचे पंतप्रधान होते. १९९९ साली बोरदोलोई ह्यांना (मृत्यूनंतर) भारतरत्न पुरस्कार देण्यात आला.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:इ.स. १८९० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५० मधील मृत्यू वर्ग:आसामचे मुख्यमंत्री वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते
भिलपाडा
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
पेरले
हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कराड तालुक्यातील एक गाव आहे.
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे वर्ग:कराड तालुक्यातील गावे
तिरुपती विमानतळ
तिरुपती विमानतळ हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील तिरुपती येथे असलेला विमानतळ आहे. तिरुपती विमानतळ हे तिरुपती शहरापासून सुमारे १४ कि.मी. अंतरावर आहे. तिथे रात्री विमान उतरण्याची सुविधा निर्माण करण्यात आलेली आहे. त्याची धावपट्टी ही ९०० मीटर पुढे वाढविण्यात येणार आहे. नविन टर्मिनल इमारतीचे काम सुरू झाले आहे. ८ ऑक्टोबरला भारत सरकारने घोषणा केली आहे कि तिरुपती विमानतळाचा सध्याचा स्तर वाढवून त्यास आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे करण्यात येईल.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील विमानतळ
कोकणचा मानबिंदू – सिंधुदुर्ग (पुस्तक)
हे मराठीतील एक पुस्तक आहे.
तुळशीचे लग्न (पुस्तक)
'तुळशीचे लग्न' ही मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लहान मुलांसाठी लिहिलेली कादंबरी आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी साहित्य
बारासात
बारासात भारतातील पश्चिम बंगाल राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर उत्तर २४ परगणा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०१५ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या २,७८,८८२ होती.
वर्ग:उत्तर २४ परगणा जिल्हा वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शहरे
इंटिग्रल कोच कारखाना
बाह्य दुवे
13.09832°N, 80.20844°W
वर्ग:चेन्नई वर्ग:भारतीय रेल्वेची उत्पादन केंद्रे
शितू
शितू ही गो.नी. दांडेकरांनी लिहिलेली मराठी भाषेतील कादंबरी आहे. या कादंबरीचे कथानक कोकणच्या पार्श्वभूमीवर बेतले आहे. या कादंबरीतील नायिकेचे नाव शितू असून नायकाचे नाव विसू आहे.
वर्ग:गो.नी. दांडेकर यांचे साहित्य वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
समरसता विद्यार्थी साहित्य संमेलन
विद्यार्थी समरसता साहित्य संमेलन
पहा : विद्यार्थी साहित्य संमेलन ; साहित्य संमेलने; समरसता साहित्य संमेलन
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
धावदोरा
शिवणकामामध्ये सुरुवातीला काम करण्यासाठी धावदोऱ्याचा वापर केला जातो. शिवणकामातील कच्चे काम या टाक्याच्या आधारे केले जाते. यामुळे मशीनवर काम करण्यासाठी धाव दोऱ्याने केले असता नवीन शिवण शिकणाऱ्या व्यक्तिला काम करणे सोपे जाते. धावदोऱ्याचा उपयोग करून बंगाली कांठावर्क या पद्धतीने भरतकाम करता येते. या उपयोग साड्यांवर भरतकाम केले जाते. हे साड्यावरील भरतकाम अतिशय सुंदर दिसते.
वर्ग:शिवणकाम
बिलकस
बिलकस हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
दत्ता भट
दत्ता भट (२४ डिसेंबर, इ.स. १९२४ - १ एप्रिल, इ.स. १९८४)हे एक मराठी नाट्य-चित्रपट अभिनेते आणि नाट्यदिग्दर्शक होते. त्यांनी अनेक मराठी नाटकांतून अजरामर भूमिका केल्या. वि.वा. शिरवाडकर यांच्या नटसम्राटच्या ४०० प्रयोगांमध्ये दत्ता भट हे गणपतराव बेलवरकरांच्या भूमिकेत होते. त्यानंतर प्रकृति‍अस्वास्थ्यामुळे त्यांनी ती भूमिका सोडली.
दत्ता भट यांनी डॉक्टर लागू, तुझे आहे तुजपाशी, फुलाला सुगंध मातीचा, आणि वेडा वृंदावन या नाटकांचे दिग्दर्शन केले आहे.
आत्मचरित्र
दत्ता भट यांचे ’झाले मृगजळ आता जलमय’ या नावाचे आत्मचरित्र ’आरती प्रकाशन’ने प्रसिद्ध केले आहे. याशिवाय त्यांचे ’जेथे जातो तेथे’ हे पुस्तकही आहे.
दता भट यांनी काम केलेली नाटके आणि त्यातील त्यांची भूमिका
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:मराठी अभिनेते वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
जेम्स हॅरिस
जेम्स अलेक्झांडर रसेल हॅरिस (इंग्लिश: James Harris ;) (मे १६, इ.स. १९९०; स्वान्सी, वेल्स - हयात) हा इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे. काउंटी क्रिकेट सामन्यांमध्ये त्याने ग्लॅमॉर्गन क्रिकेट संघाचे प्रतिनिधित्व केले. तो उजव्या हाताने स्विंग गोलंदाजी, तसेच उपयुक्त फलंदाजी करू शकणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
यमेलो-नेनेत्स स्वायत्त ऑक्रूग
यमेलो-नेनेत्स स्वायत्त ऑक्रूग (रशियन: Ямало-Ненецкий автономный округ) हे रशियाच्या संघाच्या त्युमेन ओब्लास्तमधील एक स्वायत्त ऑक्रूग आहे.
ॲडलेड ओव्हल
ऍडलेड ओव्हल हे ऑस्ट्रेलियाच्या ऍडलेड शहरातील क्रिकेटचे मैदान आहे.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियातील क्रिकेट मैदाने वर्ग:ॲडलेड
कोमॉडस
कोमॉडस (लॅटिन: Marcus Aurelius Commodus Antoninus Augustus) हा इ.स. १७७ ते १९२ ह्या काळादरम्यान रोमन सम्राट होता.
वर्ग:रोमन सम्राट वर्ग:इ.स. १६१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भारतीय क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०१०
बाह्य दुवे
वर्ग:२०१० मधील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट २०१० बांगलादेश वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
युरोप क्रिकेट समिती
बाह्य दुवे
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन
माधव बळवंत गोडबोले
माधव बळवंत गोडबोले हे एक मराठी लेखक आहेत.
पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक
सरस्वती बोडस
बोडस, सरस्वती बोडस, सरस्वती वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
खगोलीय विषुववृत्त
पृथ्वीचे विषुववृत्तीय प्रतल सर्व बाजूंनी वाढविल्यास ते पृथ्वीकेंद्रित काल्पनिक खगोलास ज्या वर्तुळात छेदते त्याला खगोलीय विषुववृत्त (Celestial equator: सेलेस्टिअल इक्वेटर) म्हणतात. पृथ्वीचा परिभ्रामण अक्ष कललेला असल्याने खगोलीय विषुववृत्त परिभ्रमण कक्षेच्या प्रतलाशी (क्रांतिप्रतल ) २३.४° कोन करते.
पारिभाषिक शब्दसूची
वर्ग:खगोलशास्त्र
अलोणी
अलोणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
जेम्स ली
जेम्स एडवर्ड ली (२३ डिसेंबर, १९८८:शेफील्ड, साउथ यॉर्कशायर, इंग्लंड - ) हा इंग्लंडकडून २००८चा १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बोबडेवाडी
बोबडेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
बफेलो पार्क, ईस्ट लंडन
बफेलो पार्क दक्षिण आफ्रिकेच्या ईस्ट लंडन शहरातील क्रिकेट मैदान आहे.
जामणी (वणी)
जामणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
चाळीसगाव विधानसभा मतदारसंघ
चाळीसगांव विधानसभा मतदारसंघ - १७ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, चाळीसगांव मतदारसंघात जळगांव जिल्ह्यातील फक्त चाळीसगांव तालुक्याचा समावेश होतो. चाळीसगांव हा विधानसभा मतदारसंघ जळगांव लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:जळगाव लोकसभा मतदारसंघ
बुरमाळी
बुरमाळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:सुधागड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
विश्रामबाग वाडा
विश्रामबाग वाडा हा मराठा साम्राज्याचा पेशवा दुसरा बाजीराव याचा जुन्या पुण्यातील राहता वाडा होता. इ.स. १८०७ साली सुमारे ३.५ लाख रुपये खर्चून हा वाडा बांधला गेला. शनिवार वाडा या पेशव्यांच्या वडिलार्जित वाड्यात राहण्यापेक्षा दुसऱ्या बाजीरावाने विश्रामबागवाड्यात राहणे पसंत केले. तिसऱ्या इंग्रज-मराठा युद्धात इ.स. १८१८ साली पुण्याचा पाडाव होईपर्यंत ११ वर्षे दुसऱ्या बाजीरावाचे येथे वास्तव्य होते. सुमारे २०,००० वर्ग फूट क्षेत्रफळाच्या या वाड्याचा बहुतांश भाग टिकला आहे. या वाड्यात सध्या टपाल कार्यालय, नगरपालिकेच्या काही कचेऱ्या व मराठा साम्राज्यातील ऐतिहासिक वस्तूंचे संग्रहालय आहे.
नगरपालिकेचे कार्यालय
दुसऱ्या बाजीराव पेशवे यांनी बांधलेल्या विश्रामबागवाड्याची १८०८ मध्ये वास्तुशांत झाल्याच्या नोंदी मिळतात. शहराच्या मध्य भागातील हा ऐसपैस वाडा आणि त्याच्या दर्शनी भागाचे सुरुवातीपासून सर्वांच्या आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरला आहे. ब्रिटिशांच्या कालखंडात त्यांनी हा वाडा तब्बल एक लाख रुपयांना पुणे नगरपालिकेला विकल्याची नोंद आढळून येते. पुणे महापालिकेची सध्याची इमारत बांधून होण्यापूर्वी नगरपालिकेचे मुख्य कार्यालय विश्रामबागवाड्यामध्येच होते.
सांस्कृतिक केंद्र
पुणे महापालिकेतर्फे विश्रामबागवाड्यात एक 'कल्चरल सेंटर' उभारण्यात आले आहे. नेपथ्याचा वापर करून संगीत-नाट्य-कला प्रांतातील कलावंतांना आता पुणेकरांसमोर कलाविष्कार सादर करण्यासाठी हा एक रंगमंच उपलब्ध आहे. दगडाचे बांधीव स्टेज उभारण्यात आले असून शेजारी एक 'ग्रीन रूम' आहे. या स्टेजवरून तासा-दीड तासाचे लहान कार्यक्रम होऊ शकतात.,
बाह्य दुवे
वर्ग:पुण्याचा इतिहास वर्ग:पुण्यातील इमारती व वास्तू वर्ग:मराठा साम्राज्य
विश्रामबाग वाड्याचा न माहीत असलेला इतिहास
विजयवाडा विमानतळ
विजयवाडा विमानतळ हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील विजयवाडा येथे असलेला विमानतळ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील विमानतळ वर्ग:विजयवाडा
विरमाळ
विरमाळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
पर्यावरण (पुस्तक)
पर्यावरणावरील पुस्तके
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
रुद्राणी
रुद्राणी ही एक तांत्रिक देवता आहे. ही रुद्राची (शिव) शक्ती आणि पत्नी आहे.त्रिशूल, डमरू, चंद्रकोर,साप इ. धारण करणारी आहे.
ही द्विभुज असून पद्म व चामर धारण करणारी आहे. रुद्राणीला एक नरबळी दिला तर ती एक हजार वर्षांपर्यंत संतुष्ट राहते असा समज आहे.
ब्रह्माची पत्नी सरस्वती ही ब्राह्मणीचे रुप / ब्राह्मी आहे. विष्णू / नारायणाची पत्नी लक्ष्मी ही वैष्णवी चे रूप आहे.आणि पार्वतीला नारायणी देखील म्हटले जाते कारण ती नारायणाची बहीण आहे.तिला माहेश्वरी, / शिवानी / महादेवी  म्हणून ओळखली जाणारी सप्तमातृकां मध्ये देखील आहे.
संदर्भ यादी
वर्ग:हिंदू दैवते वर्ग:हिंदू तांत्रिक देवता
स्टुअर्ट मीकर
स्टुअर्ट क्रिस्टोफर मीकर (२१ जानेवारी, १९८९:दरबान, नाताल प्रांत, दक्षिण आफ्रिका - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून प्रत्येकी दोन टी२० आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
किशोर जाधव
किशोर जाधव हा एक मराठी अभिनेता आहे.
जाधव, किशोर जाधव, किशोर
यु.एस.एस. लेक्झिंग्टन
'''यु.एस.एस. लेक्झिंग्टन''' नावाच्या अनेक अमेरिकन युद्धनौका आहेत/होत्या.
खऱ्या नौका:
काल्पनिक नौका:
वर्ग:अमेरिकेचे आरमार
दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य सभेचे विद्यार्थी साहित्य संमेलन
दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य सभा आणि मिरज पंचायत समिती यांच्या संयुक्त विद्यमाने मिरजेत २५ डिसेंबर २०१३ रोजी.एक विद्यार्थी साहित्य संमेलन झाले. हे या संस्थांनी भरविलेले या प्रकारचे पहिलेच साहित्य संमेलन होते. संमेलनाध्यक्षपदी पेठ शिवापूर येथील पेडणेकर हायस्कूलची नववीतील विद्यार्थिनी, बालकवयित्री रमीजा जमादार ही होती.
संमेलनात कथाकथन, कविसंमेलन आणि प्रदर्शने झाली.
कथाकथन सत्राच्या अध्यक्षपदी रोहित पाटील हा काकडवाडी जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळेचा विद्यार्थी होता. जिल्हा परिषदेच्या शाळांमधील चार कथालेखकांनी आपआपल्या कथा सादर केल्या. कथाकथनानंतर गोविंद गोडबोले यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले.
त्या दिवशी दुपारी तीन वाजता कविसंमेलन झाले. बालकवयित्री गायत्री पाटील ही बिसूर जिल्हा परिषद शाळेतील विद्यार्थिनी कविसंमेलनाच्या अध्यक्षपदी होती. जिल्हा परिषदेच्या प्राथमिक शाळेतील सुमारे साठ बालकवींनी आपाअपल्या कविता संमेलनात सादर केल्या. कविसंमेलनानंतर कवी विठ्ठल वाघ यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. संमेलनस्थळी बालभारतीच्या पुस्तकातील चित्रे ज्यांनी काढली ते चित्रकार अशोक जाधव, यांच्या पिंपळाच्या पानांवर काढलेल्या व्यक्तिचित्रांचे प्रदर्शन, काष्ठशिल्पांचे प्रदर्शन व गांधीनगर जिल्हा परिषद शाळेतील चित्रकला-शिक्षक संतोष पाटील यांच्या चित्रांचे प्रदर्शन भरविण्यात आले होते. या शिवाय, चित्रप्रदर्शनांत जिल्हा परिषद शाळेतील विद्यार्थ्यांनी रचलेल्या कवितांची सचित्र मांडणी करण्यात आली होती.
३रे विद्यार्थी साहित्य संमेलन मिरज जवळच्या कर्नाळ हायस्कूलमध्ये ३-१-२०१६ला झाले. संमेलनाध्यक्ष डिग्रजमधील यशवंतराव माध्यामिक विद्यालयाची सिमरन जमादार ही विद्यार्थिनी होती.
वर्ग: मराठी साहित्य संमेलने
कूच बिहार
कूच बिहार (बंगाली: কোচবিহার) हे भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यातील कूच बिहार जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. बंगालच्या उत्तर भागात हिमालयच्या पायथ्याशी वसलेले कूच बिहार शहर स्वातंत्र्यापूर्वी कूच बिहार संस्थानचे मुख्यालय होते. येथील कूच बिहार राजवाडा आजच्या घडीला एक लोकप्रिय पर्यटनस्थळ आहे.
न्यू कूच बिहार रेल्वे स्थानक भारतीय रेल्वेच्या न्यू जलपाईगुडी-गुवाहाटी रेल्वेमार्गावर असून येथे सर्व प्रमुख गाड्यांचा थांबा आहे. कूच बिहार विमानतळ आजच्या घडीला वापरात नाही.
बाह्य दुवे
वर्ग:कूच बिहार जिल्हा वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शहरे
बिचुकले
बिचुकले हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
कॉर्नवॉल
कॉर्नवाल (Cornwall; कॉर्निश: Kernow) ही इंग्लंडची एक काउंटी आहे. कॉर्नवॉल इंग्लंडच्या नैऋत्य कोपऱ्यामध्ये वसलेली असून तिच्या उत्तरेला व पश्चिमेला सेल्टिक समुद्र, दक्षिणेला इंग्लिश खाडी तर पूर्वेला डेव्हॉन काउंटी आहेत. क्षेत्रफळाच्या बाबतीत कॉर्नवॉलचा इंग्लंडमध्ये १२वा तर लोकसंख्येच्या बाबतीत ३९वा क्रमांक लागतो.
ऐतिहासिक काळापासून कॉर्निश लोकांची कॉर्नवॉलमध्ये वस्ती राहिली आहे. कॉर्निश ही सेल्टिक भाषासमूहामधील एक भाषा येथील अल्पसंख्य भाषा आहे. ट्रुरो हे कॉर्नवॉलचे मुख्यालय व एकमेव शहर आहे. आर्थिक दृष्ट्या कॉर्नवॉल हा युनायटेड किंग्डममधील सर्वात गरीब भागांपैकी एक आहे. पर्यटन व तांब्याच्या खाणी हे येथील प्रमुख उद्योग आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडच्या काउंट्या
ताम्रपाषाण युग
ताम्रपाषाणयुग हा मानवी सांस्कृतिक इतिहासात नवाश्मयुगानंतर आलेला सांस्कृतिक कालखंड होय. तांब्याचा शोध लागून त्याचा वापर सुरू झाला, तरी पाषाणाची लहान आकाराची शस्त्रे मानवाने वापरात ठेवलीच, म्हणून या काळाला ताम्रपाषाणयुग अशी संज्ञा दिली गेली आहे. नवाश्मयुगाची सुरुवात व शेवट यांची प्रक्रिया जगाच्या निरनिराळ्या भागांत निरनिराळ्या काळी झाली, त्याप्रमाणे ताम्रपाषाणयुगाची सुरुवातही सर्वत्र समकालीन आढळत नाही.
रेवा नातू
डॉ.रेवा नातू या हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीत गाणाऱ्या गायिका आहेत.
ताम्रपाषाण युग
अ‍ॅनातोलियात ब्रॉंझ अथवा ताम्रपाषाणयुगाची प्राचीनता इ.स.पू. सातवे सहस्रक इतकी मागे नेता येते, तर ग्रीस, क्रीट, मेसोपोटेमिया, ईजिप्त या प्रदेशात इ.स.पू. तिसरे सहस्रक, पू. यूरोपात इ.स.पू. तिसऱ्या सहस्रकाचा मध्यकाळ, इंग्लंडमध्ये इ. स.पू. सुमारे १९००, ात इ.स.पू. २५००, तर चीनमध्ये इ.स.पू. सुमारे १८०० या काळांत ताम्रपाषाणयुगीन संस्कृती प्रचलित होत्या; असे आढळून आले आहे.
रेवा नातू
शिक्षण
नातू यांना संगीताचा वारसा घरातूनच लाभला आहे. त्यांचे वडील प्रसिद्ध तबलावादक पंडित विनायक फाटक यांनी त्यांना शास्त्रीय संगीताची ओळख करून दिली. पं. फाटक साथ संगत करत असलेल्या अनेक शास्त्रीय गायकांच्या मैफली नातू यांना लहानपणीच ऐकता आल्या. <BR> वयाच्या बाराव्या वर्षी ग्वाल्हेर घराण्याचे गायक दत्तोपंत आगाशेबुवा यांच्याकडून त्यांनी गायनाचे धडे घेण्यास सुरुवात केली. पुढे त्यांनी पंडित शरद गोखले आणि डॉ. दिग्विजय वैद्य यांच्याकडूनसुद्धा शिक्षण घेतले. त्यांनी एस.एन.डी.टी. विद्यापीठ पुणे येथून संगीतातील पदव्युत्तर पदवी घेतली आहे. तेथे त्यांना वीणा सहस्रबुद्धे यांचे मार्गदर्शन लाभले. त्या आकाशवाणीच्या मान्यताप्राप्त गायिका आहेत. त्यांनी डॉ. दिग्विजय वैद्य यांच्या मार्गदर्शनाखाली पीएच.डी.चा प्रबंध पूर्ण करून अखिल भारतीय गांधर्व महाविद्यालयाची संगीताचार्य ही पदवी मिळवली.
ताम्रपाषाण युग
काही पुरातत्त्वज्ञ ताम्रयुग आणि ब्रॉंझयुग अशी वेगवेगळी युगे कल्पितात; परंतु ही कल्पना सर्वमान्य झालेली नाही. तांब्यात काही प्रमाणात नैसर्गिक रीत्याच कथिल असते. ब्रॉंझ म्हणजे तांबे व कथिल यांचे मिश्रण, तेव्हा ताम्रयुग व ब्रॉंझ युग असे वेगवेगळे सांस्कृतिक कालखंड कल्पिता येत नाहीत. या उलट मानव मुद्दाम तांब्यात कथिलाचे मिश्रण करू लागला, तेव्हा कथिलाचे प्रमाण अशा मिश्रणात नैसर्गिक तांब्यात असणाऱ्या कथिलाच्या प्रमाणापेक्षा जास्त आढळून येत असल्याने ताम्रयुग व ब्रॉंझयुग हे वेगवेगळे कालखंड मानावेत; असे काही तज्ञ म्हणतात. या जाणीवपूर्वक केलेल्या मिश्रणामुळे तांब्याला टणकपणा येऊन नैसर्गिक तांब्यापेक्षा साच्यात ओतल्यावर जास्त सफाई येते. नैसर्गिक तांबे टणक नसते. असे असले, तरी कच्चे तांबे ठोकून त्यापासून लहानसहान वस्तू बनविण्याची कला अ‍ॅनातोलिया व इराणमध्ये जवळजवळ सात हजार वर्षांपूर्वी प्रचलित होती. तांबे शुद्ध करणे व साच्यात घालून वस्तू बनविणे या प्रक्रिया सुमेर आणि ईजिप्तमध्ये इ.स.पू. तिसऱ्या सहस्रकाच्या शेवटी रूढ झाल्याचे दिसते.
रेवा नातू
मैफली
भारतात आणि भारताबाहेर अनेक ठिकाणी त्यांनी मैफली सादर केल्या आहेत.
ताम्रपाषाण युग
नैसर्गिक तांबे प्राचीन काळी अनेक ठिकाणी उपलब्ध होते. ईजिप्त, आशिया, मायनर, मेसोपोटेमिया, पॅलेस्टाइन, डॅन्यूबचे खोरे आणि राजस्थान (भारत) या विविध प्रदेशांत ते आढळून आल्याने ताम्रपाषाण संस्कृतीच्या त्या त्या भागांतील लोकांनी त्याचा उपयोग करून घेतला; परंतु हे साठे संपताच त्यांना खनिजमिश्र तांब्याचे साठे शोधावे लागले. खनिज तांबे उष्णतेच्या साहाय्याने शुद्ध करून घेण्याचे तंत्र यामुळे आत्मसात करावे लागले. या तंत्राचा वापर इ.स.पू. ३००० च्या आसपास पश्चिम आशियातील लोक करीत होते.
रेवा नातू
शैक्षणिक क्षेत्रात योगदान
लहान मुलांना गुरू-शिष्य परंपरेच्या माध्यमातून त्या शास्त्रीय गायन शिकवतात. तसेच भारती विद्यापीठ, पुणे यांच्या संगीत विद्यालयात त्या गुरू म्हणून मार्गदर्शन करतात.
ताम्रपाषाण युग
नवाश्मयुगाचा शेवट व ताम्र/ब्रॉंझ–पाषाणयुगाची सुरुवात हे सांस्कृतिक व तांत्रिक उत्क्रमण हळूहळू होत गेले. ईजिप्तमधील बॅदारियन आणि अम्रेशियन संस्कृतीचे लोक पाषाणाच्या हत्यारांबरोबरच तांब्याच्या लहान नळ्या व मासे पकडायचे गळ वापरीत. या वस्तू नैसर्गिक तांब्यापासून बनविल्या जात. खनिज तांबे शुद्ध करण्याचे ज्ञान या लोकांना नव्हते. याउलट मेसोपोटेमियात टेल हलाफ व ओबेद येथील ताम्रपाषाण संस्कृतीचे लोक शुद्ध तांब्याचे मणी व मासेमारीचे गळ वापरीत. स्यूसा (इराण) येथील रहिवासी कुऱ्हाडी, छिन्न्या, आरसे व सुया यांसारख्या प्रगत तंत्राच्या वस्तू बनवीत. ईजिप्तचे फेअरो राजे सिनाई वाळवंटातून तांबे आणवीत, अ‍ॅसिरियन लोक ते अ‍ॅनातोलियातून आणवीत. यूरोपात इ.स.पू. १६०० पासून खनिज तांब्याच्या खाणी उपयोगात आणल्या गेल्या.
ताम्रपाषाणयुगात व्यापारउदीम वाढला, त्याचप्रमाणे धातूकामात प्रावीण्य मिळविलेल्यांचा वर्ग निर्माण झाला. तांबट अन्नोत्पादनाच्या कामात सहभागी न होता, आपल्या धातुविद्येतच प्रावीण्य मिळवू लागले. तांबे शुद्ध करून साच्यात ओतणे ही क्रिया सोपी नसल्याने ही एक तंत्रशाखाच निर्माण झाली व कालांतराने अशा तज्ञ तांबटांचे संघ अथवा श्रेणी निर्माण झाल्या. तत्कालीन समाजाला अशा तंत्रज्ञांकरता धान्योत्पादन करावे लागे. एवढेच नव्हे, तर ज्या प्रदेशातून कच्चे तांबे आणून या तांबटांना विविध वस्तू बनविण्यासाठी द्यावयाचे, त्या प्रदेशांतील लोकांनाही तांब्याच्या बदली धान्य द्यावे लागे. त्यामुळे धान्योत्पादन वाढवावे लागले. या गरजेपोटी ताम्रपाषाणयुगात नांगराचा व चाकाचा शोध लागला. नांगरामुळे विस्तृत जमीन लागवडीखाली आणता आली व चाकामुळे दळणवळण जलद व सुलभ झाले. यामुळे ताम्रपाषाणयुगात नगरांचा उदय झाला, मानवी जीवन स्थिर व जास्त सुखी झाले आणि विविध कलांचा उगम झाला. क्रीटमधील मिनोअन संस्कृती, ग्रीसमधील मायसीनियन संस्कृती व इजीअन बेटांतील सायक्लॅडिक संस्कृती ताम्रपाषाणयुगीन संस्कृतीच्या नागरीकरणाची साक्ष देतात. भारतातील सिंधू संस्कृती ताम्रपाषाणयुगातच अंतर्भूत केली जाते. कारण तांब्याच्या विविध वस्तूंबरोबरच चर्ट दगडाची धारदार पातीही हे लोक वापरत होते. भारतीय उपखंडात सिंध, पंजाब, राजस्थान, गुजरात, मध्य प्रदेश इ. प्रदेशांत ताम्रपाषाणयुगीन सिंधू अथवा हडप्पा संस्कृतीचे पुरावे मिळाले आहेत. मोहें–जो–दडो व हडप्पा यांव्यतिरिक्त सिंधमध्ये कोटदिजी, राजस्थानात कालिबंगा, गुजरातमध्ये लोथल व पंजाबमध्ये रूपड ही या संस्कृतींची महत्त्वपूर्ण स्थळे ठरली आहेत. सिंधू संस्कृतिव्यतिरिक्त भारतात मध्य प्रदेश, गुजरात–महाराष्ट्र, कर्नाटक, उत्तर प्रदेश, पंजाब व काश्मीर एवढ्या विस्तृत प्रदेशांत ताम्रपाषाण संस्कृतीच्या लोकांनी वसती केल्याचा पुरावा गेल्या पंचवीस वर्षांत उपलब्ध झाला. मात्र सिंधू संस्कृति सोडता, या इतर प्रादेशिक संस्कृती नागरी स्वरूपाच्या नाहीत. पांढऱ्या रंगात चित्रकाम असलेली काळी आणि तांबडी मृत्पात्रे, दगडगोट्यांची व मातीची घरे आणि तांब्याचे शुद्धीकरण करून त्यापासून वस्तू बनविण्याची कला ही वैशिष्ट्ये असलेली राजस्थानातील बनास अथवा आहाड संस्कृती; गोल आणि काटकोन चौकोनी घरे, तांब्याच्या कुऱ्हाडी व तलवारी, गारगोटींच्या छिलक्यांचे हत्यारे, गहू, वाल, उडीद इ. धान्यांची लागवड आणि अत्यंत मनोहर चित्रण असलेली निरनिराळ्या आकारांची मृत्पात्रे ही वैशिष्ट्ये असलेली मध्य प्रदेशातील माळवा संस्कृती; टणक भाजणी, लाल पृष्टभागांवर काळ्या रंगात नक्षी काढलेली तोटीची मडकी, वाडगे व कळशा असे आकार असलेली मृत्पात्रे, मृत मुलाचे दोन मडक्यात व प्रौढांचे रांजणात दफन, गारगोटींच्या छिलक्यांची व तांब्याची हत्यारे, गहू व बार्ली यांची लागवड व त्यासाठी पाटबंधाऱ्याची योजना ही वैशिष्ट्ये असलेली महाराष्ट्राची जोर्वे संस्कृती; या सर्व ताम्रपाषाणयुगीन आहेत, या संस्कृतीचा नाश इ.स. पू. १००० च्या सुमारास झाला. याच सुमारास भारतात लोखंडाचा वापर सुरू झाला.
रेवा नातू
संदर्भ
रेवा नातू यांचे अधिकृत संकेतस्थळ
ताम्रपाषाण युग
वर्ग:सामाजिकशास्त्रे वर्ग:मानववंशशास्त्र वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर
रेवा नातू
संदर्भ
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:ग्वाल्हेर घराण्यातील गायक वर्ग:शास्त्रीय गायन वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती
हे सुद्धा पहा
रेवा नातू यांनी गायलेला राग मधुकंस
रेवा नातू यांनी गायलेले नाट्यगीत
सॅम नॉर्थईस्ट
सॅम अलेक्झांडर नॉर्थईस्ट (ऑक्टोबर १६, इ.स. १९८९:ॲशफोर्ड, केंट, इंग्लंड - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून २००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळलेला खेळाडू आहे.
नॉर्थईस्ट, सॅम नॉर्थईस्ट, सॅम नॉर्थईस्ट, सॅम वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आशुतोष अशोक गोवारीकर
आशुतोष गोवारीकर (१५ फेब्रुवारी, इ.स. १९६४; मुंबई, महाराष्ट्र - हयात) हा एक भारतीय अभिनेता, चित्रपट दिग्दर्शक व निर्माता आहे. त्याने मराठी आणि हिंदी चित्रपटांसाठी अभिनय, दिग्दर्शन व निर्मिती केली आहे. १९९८ सालच्या सरकारनामा ह्या मराठी चित्रपटामध्ये त्याने भूमिका केली होती. बॉलिवूडमधील दिग्दर्शनासाठी त्याला आजवर फिल्मफेअर सह अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९९१-९२
इंग्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने फेब्रुवारी १९९२ दरम्यान एक महिला कसोटी सामना खेळण्यासाठी ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला होता. एकमेव कसोटी महिला ॲशेस अंतर्गत खेळविण्यात आली. इंग्लंडने नुकतेच न्यू झीलंड महिलांना तीन कसोटी सामन्यांच्या मालिकेत १-० ने हरवले होते. त्यानंतर न्यू झीलंड आणि ऑस्ट्रेलियाबरोबर महिला एकदिवसीय तिरंगी मालिकेत देखील भाग घेतला होता. तिरंगी मालिकेत इंग्लंड महिलांनी उत्तम खेळाचे प्रदर्शन करीत अंतिम सामन्यात प्रवेश मिळवला. परंतु अंतिम सामन्यात आलेल्या पावसामुळे सामना रद्द करावा लागला होता आणि गट फेरीत ऑस्ट्रेलिया महिला अव्वल राहिल्याने त्यांना विजेते घोषित करण्यात आले.
एकमेव महिला कसोटी सामना नॉर्थ सिडनी ओव्हलवर खेळविण्यात आला. इंग्लंड महिलांनी कसोटीत खराब खेळी केली. पहिल्या डावात ऑस्ट्रेलियाची डेनिस ॲनेट्स हिच्या नाबाद १४८ धावांच्या जोरावर ऑस्ट्रेलियन महिलांनी कसोटी सामना १ डाव आणि ८५ धावांनी जिंकत महिला ॲशेस चषक राखला.
एकमेव महिला कसोटी
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे ऑस्ट्रेलिया वर्ग:महिला क्रिकेट
विदर्भातील अष्टविनायक
वर्ग:गणपती वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे वर्ग:विदर्भ वर्ग:अष्टविनायक
कुसुमावती देशपांडे
कुसुमावती देशपांडे (माहेरचे नाव कुसुम जयवंत) (जन्म : अमरावती, १० नोव्हेंबर, १९०४; - नागपूर, १७ नोव्हेंबर, १९६१) या मराठीतील लेखिका व समालोचक होत्या. त्यांनी मराठी लघुकथेला नवीन रूप आणि चैतन्य बहाल केले. मराठी वाङ्‌मयसमीक्षेच्या क्षेत्रात यांनी केलेले लेखन फार मोलाचे आहे. कुसुमावती यांचे वडील अमरावतीत वकिली करत. कवी अनिल (आत्माराम रावजी देशपांडे) हे त्यांचे पती होत.
शिक्षण
पुण्याच्या हुजूरपागा शाळेतून १९२१ साली मॅट्रिक झाल्यावर त्या दोन वर्षे पुण्याच्याच फर्ग्युसन कॉलेजात होत्या. त्यानंतर नागपूरला जाऊन त्यांनी नागपूर विद्यापीठातून १९२६ साली बी.ए.ची पदवी घेतली. इंग्रजी वाङ्मयाचा अधिक अभ्यास करण्यासाठी त्या इंग्लंडमधील वेस्टफील्ड कॉलेजात दाखल झाल्या. तेथून त्या १९२९ साली बी.ए.(इंग्रजी वाङ्मय) झाल्या.
कारकीर्द
नवी दिल्ली येथे त्या आकाशवाणीवरील स्त्रिया आणि मुलांच्या कार्यक्रमाच्या एक प्रमुख निर्मात्या होत्या.
"पासंग" या १९५४ साली प्रकाशित झालेल्या संग्रहात त्यांच्या लेखांचे संकलन आहे.
१९६१ला ग्वाल्हेर येथे झालेल्या साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदाचा मान कुसुमावतींना मिळाला.
विवाह
१९२९ साली त्यांचे कवी अनिल यांच्याशी लग्न झाले. हा प्रेमविवाह होता. जात वेगळी असल्याने घरातून झालेला प्रचंड विरोध सहन करून हे लग्न झाले.
निधन
ग्वाल्हेर साहित्य संमेलनानंतर महिन्याभरातच १७ नोव्हेंबर १९६१ या दिवशी कुसुमावतीबाईंचं हृदयक्रिया बंद पडून निधन झालं.
संदर्भ
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:इ.स. १९०४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बालिका दिन (महाराष्ट्र)
बालिका दिवस हा महाराष्ट्रा मध्ये सावित्रीबाई फुले यांच्या जयंती निमित्त साजरा केला जाणारा एक दिवस आहे. या दिवशी महाराष्ट्रातील सर्व शाळांमध्ये अनेक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. महिला शिक्षण दिन म्हणून देखील हा दिवस साजरा होतो. ३ जानेवारी या सावित्रीबाईंच्या जन्मदिनानिमित्त बालिका दिवस साजरा केला जातो.
महाराष्ट्र शासनाकडून १९५५ पासून हा दिवस बालिका दिन म्हणून साजरा करण्यास सुरुवात झाली. सावित्रीबाईंना भारतातील पहिल्या महिला शिक्षिका म्हणून ओळखले जाते. आपले पती महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्यासोबत त्यांनी भारतातील महिलांचे अधिकार सुधारण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. त्यांना भारतीय स्त्रीवादा ची जननी मानले जाते. सावित्रीबाई आणि त्यांचे पती यांनी इ.स. १८४८ मध्ये पुणे येथील भिडेवाड्या त मुलींच्या शाळेची स्थापना केली. ही शाळा देशात स्थापन झालेल्या सुरुवातीच्या शाळांपैकी एक होती.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील विशेष दिवस
समाजवाद
समाजवाद ही एक तत्त्वप्रणाली आहे ज्यात सामाजिक आणि आर्थिक समता व सहकार्य वाढवण्यासाठी समाजातील संपत्तीची वाटणी व मालमत्ता ह्यांचे समाजाकडून नियमन करणे हे ध्येय असते. हे नियमन कामगार समिती सारख्या प्रत्यक्ष पद्धतीने असू शकते, अथवा सरकारने केलेले अप्रत्यक्ष नियमन असू शकते. समाजवादी अर्थव्यवस्थेत उत्पादनाच्या साधनांची मालकी ही वैयक्तिक नसून सर्व समाजाची अथवा देशाची मिळून असते.
वर्ग:समाज *
राही अनिल बर्वे
राही अनिल बर्वे (जन्म ४ जून १९७९) उपाख्य राही बर्वे एक भारतीय लेखक, दिग्दर्शक, व पटकथालेखक व विशेष दृश्यपरिणाम (व्हीएफएक्स) कलाकार आहेत राहीच्या उल्लेखनीय कामांमध्ये मांझा हा लघुपट, व ऑक्टोबर २०१८ मध्ये प्रदर्शित होणारा तुंबाड हा चित्रपट आहे.
दिग्दर्शन
२००८ साली राहीने 'मांझा' या पहिल्या लघुपटावर काम सुरू केले. झोपडपट्टीतला एक मुलगा, त्याची अज्ञान बहीण व एक विकृत पोलीस शिपाई यांच्यात गुंफलेली ही सूडकथा आहे. अत्यंत काटकसरीत बनलेला, हा लघुपट त्याचा बाज, दृष्यसौंदर्य, संहिता, अभिनय अशा मूल्यांसाठी वाखाणला गेला. 'मांझा' लघुपटास पाश्चात्य दिग्दर्शक डॅनी बायल ( Danny Boyle ) यांनी आपल्या स्लमडॉग मिलियनेअर ( Slumdog Millionnaire ), चित्रपटाच्या ब्लू-रे तबकडीत उल्लेखनीय म्हणून समाविष्ट करत मांझाची पोच व ओळख वाढवली.
त्यानंतर २००९ साली, राहीने 'तुंबाड' या मुख्यप्रवाहातील त्यांच्या पहिल्या भयपटाची निर्मिती सुरू केली. २०१५ पर्यंत चित्रीकरण संपूनही तुंबाड एकूण नऊ वर्षं बासनात अडकून बसला होता. मात्र राजकुमार हिरानींसारख्या ख्यातनाम दिग्दर्शकाने तुंबाडबद्दल ट्वीट केलेल्या स्तुतीने चित्रपटाबद्दलच्या कुतूहलास हातभार लावला. जुलै २०१८ मध्ये तुंबाडची पहिली झलक प्रसृत करून ऑक्टोबर २०१८मध्ये हा चित्रपट प्रदर्शित झाला.
वैयक्तिक परिचय
राहींना विचारवंत, लेखक, कलाकार आप्तांचा वारसा लाभला आहे. वडील अनिल बर्वे हे हमिदाबाईची कोठी सारख्या नावाजलेल्या नाटकांचे लेखक होत. राहीचे आजोबा शाहीर अमर शेख संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीच्या खंद्या पुरस्कर्त्यांत आघाडीवर होते. राहीच्या मावशी व लेखिका मलिका अमर शेख यांचा विवाह कवी व दलित कार्यकर्ते नामदेव ढसाळ, यांच्याशी झाला होता. मराठी सिनेसृष्टीतील नृत्यदिग्दर्शिका फुलवा खामकर, राहीच्या ज्येष्ठ भगिनी आहेत.
यु.एस.एस. लेक्झिंग्टन (सीव्ही-२)
'''यु.एस.एस. लेक्झिंग्टन (सीव्ही-२)''' ही अमेरिकेची विमानवाहू नौका होती. इ.स. १९२७मध्ये बांधलेली ही नौका इ.स. १९४२मध्ये कॉरल समुद्राच्या लढाईत बुडाली.
लेक्झिंग्टन
डॅनियेल रेडफर्न
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वेण्णास्वामी
वेण्णास्वामी (इ.स. १६२७ - इ.स. १६७८) या समर्थ रामदास स्वामींचा शिष्या व संत कवयित्री होत्या. यांचा जन्म कोल्हापूर येथे देशपांडे नामक एका देशस्थ ब्राह्मण घराण्यात झाला. आठव्या वर्षी मिरज येथील एका तरुणाशी त्यांचे लग्न झाले. पण लग्नानंतर काही दिवसातच त्या विधवा झाल्या. त्यांच्या सासू-सासऱ्यांनी त्यांना लेखन-वाचन शिकवले.
इ.स. १६५० ते १६५६ पर्यंत त्यांनी समर्थ परिवारात शिक्षण घेतले. फक्त त्यांनाच सभेमध्ये उभे राहून कीर्तन करण्याची अनुज्ञा होती.
संदर्भ : भा. सं.को. खंड ९, पृ.५७ ते ५९
वर्ग:इ.स. १६२७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६७८ मधील मृत्यू वर्ग:समर्थ संप्रदाय
राधा जाधव
राधा जाधव या अंत्येष्टी करणाऱ्या पुरोहित आहेत. अंत्येष्टी करणाऱ्या मोजक्या महिला पुरोहितांतील त्या एक आहेत.
तेथील साई सेवा भक्त मंडळाच्या सदस्यांनी ८ मार्च २०१७ रोजी त्यांच्या या कार्याचा गौरव केला.
वर्ग:महिला
एव्हरेस्ट - राजा हिमशिखरांचा (पुस्तक)
हे मराठीतील एक पुस्तक आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
टेकडी गणपती (नागपूर)
टेकडी गणपती मंदिर हे नागपूर रेल्वे स्थानकाजवळ असलेले एक प्राचीन गणपती मंदिर असून हे नागपुरातील लोकप्रिय मंदिर आहे.
हे मंदिर टेकडीवर असल्याने त्याला टेकडी गणपती मंदिर असे म्हटले जाते.
नागपूरचे राजे भोसले यांनी सुमारे १८व्या शतकात हे मंदिर बांधले असल्याचे समजते.
वर्ग:विदर्भातील अष्टविनायक वर्ग:गणपती
जुगाड
जुगाड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
अंतरगाव (समुद्रपूर)
अंतरगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
वाझवड
वाझवड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
जेम्स टेलर
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्लॉडिअस
तिबेरियस क्लॉडियस सीझर ऑगस्टस जर्मेनिकस (ऑगस्ट १, इ.स.पू. १० - ऑक्टोबर १३, इ.स. ५४) हा जुलियो-क्लॉडियन वंशाचा चौथा रोमन सम्राट होता. त्याचे राज्यारोहणापूर्वीचे नाव तिबेरियस क्लॉडियस द्रुसस निरो जर्मेनिकस असे होते.
त्याचा जन्म गॉलमधील लग्डनम (हल्लीच्या फ्रांसमधील ल्योन शहर) येथे झाला. लहानपणापासून विकलांग असलेला क्लॉडियस सम्राट होण्याची शक्यता कमीच होती.
अनपेक्षित सम्राट
जानेवारी २४, इ.स. ४१ला तत्कालीन रोमन सम्राट कालिगुलाला त्याच्या प्रेटोरियन रक्षकांनी ठार केले. याचवेळी त्यांनी अनेक सरदार व कालिगुलाच्या बायका-मुलांचीही हत्या केली. क्लॉडियस तेथुन पळाला व एका महालात लपून बसला. वदंतेनुसार, काही प्रेटोरियन सैनिक तेथे आले व त्यांना क्लॉडियस सापडला. त्यातील एकाने क्लॉडियसच आमचा सरदार आहे असे जाहीर केले. यानंतरच्या रोमन सेनेटच्या सभेत क्लॉडियसला सम्राट घोषित केला गेला. काही इतिहासकारांच्या मते हे सगळे क्लॉडियसने रचलेले कारस्थान होते.
मृत्यू
क्लॉडियसचा मृत्यु विषप्रयोगाने झाला हे निश्चित परंतु कोणी व का हे कृत्य केले याबद्दल मतभेद आहेत. ऑक्टोबर १३, इ.स. ५४ रोजी क्लॉडियस मृत्यु पावला.
वर्ग:रोमन सम्राट वर्ग:इ.स.पू. १० मधील जन्म वर्ग:इ.स. ५४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चेशायर
चेशायर (Cheshire) ही इंग्लंडच्या वायव्य भागातील एक काउंटी आहे. ही एक औपचारिक काउंटी असून तिच्या उत्तरेस मर्सीसाइड व ग्रेटर मॅंचेस्टर, पूर्वेस डर्बीशायर, दक्षिणेस स्टॅफर्डशायर व श्रॉपशायर ह्या काउंट्या तर पश्चिमेस वेल्स आहेत. काही शहरे वगळता ही काउंटी प्रामुख्याने ग्रामीण आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडच्या काउंट्या वर्ग:चेशायर
अवाकाद्य
अवाकाद्य (शास्त्रीय नाव: Threskiornithidae, थ्रेस्किऑर्निथिडे ;) हे पक्ष्यांच्या बकाद्या श्रेणीतील एक पक्षिकुळ आहे.
मुक्तछंद
कस पिकवु शेतात मोति
माझ्या जिवाची यातना सागु कुण्णाला
अभाळातल्य्या राजा पाणी
किति वाट पाहु तुझी.........
कु:-नझिय तबोळि.
( मला आवडलेला कविता)
कु:-बिरप्पा मसाळ
छंदाचे बंधन नसलेला एक काव्यप्रकार. कवि अनिल, कुसुमाग्रज] [[en:Free verse
निरागस एकदा एक नाजुकस फुल हसत –हसत माझा खिडकीत डोकावलं अन मी ही त्याचं हसून स्वागत केलं मी न विचारताच येण्याचं कारण सांगितलं आजचा दिवस एवढंच माझं आयुष्य म्हणून म्हटलं जाता जाता तुलाही भेटावं ं
सरसरून काटा आला अंगावर