cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जलयुक्त शिवार आणि नदी व नाले खोलीकरण
नदी / नाले खोलीकरण, रुंदीकरण, व सरळीकरणावर (शिरपूर पॅटर्नवर) होणारी टीका
पाणी प्रश्नावर कार्य करणारे जलतज्ज्ञ प्रदीप पुरंदरे यांच्या मते जलयुक्त शिवार योजनेत १३ योजनांचे एकत्रीकरण आहे, पण सध्या केवळ नदी, नाला खोलीकरणावरच भर दिला जात आहे. राज्यातील जल व भूमी अभ्यासकांनी मुख्यमंत्र्यांना उद्देशून ५ डिसेंबर २०१४ लिहिलेल्या पत्राचे सविस्तर विवेचन प्रदीप पुरंदरे यांनी महाराष्ट्र टाइम्सच्या लेखात केले आहे. पाणी मुरण्यापेक्षा ‘पाणी दिसण्यावर’ जास्त भर आहे. हे अतिक्रमण करायला जलसंपदा विभागाने किंवा महसूल विभागाने परवानगी दिली आहे का, असा त्यांचा प्रश्न आहे. शिरपूर पॅटर्नचा नदीखोऱ्यातील एकूण हायड्रॉलॉजीवर काय परिणाम होईल, अशी कामे जेथे होतील तेथून खालच्या भागातील पाणी उपलब्धता कमी होणार नाही काय, अडलेल्या पाण्याचा वापर कोण व कसा करणार इ. प्रश्न त्यांनी उपस्थित केले आहेत.
अनिल शिदोरे, ह्या एका राजकीय पक्षाच्या नेत्याने ज्या मांजरा नदीतून लातूर शहराला पाणीपुरवठा होतो त्या नदीच्या रुंदीकरण आणि खोलीकरणासंदर्भात सरकारसमोर आणि सर्व जनतेसमोर बरेच आर्थिक, सामाजिक, तांत्रिक व प्रशासकीय प्रश्न मांडले आहेत.
शासनाची भूमिका
महाराष्ट् राज्य सरकारचे कागदावरचे धोरण हे शास्त्रीय पायावर आधारित आहे, असे वाटते. उदा. ९ मे २०१३ रोजी दिलेल्या मार्गदर्शक सूचना जी.एस.डी.ए.च्या अहवालावर आधारित होत्या. परंतु, प्रसारमाध्यमातून येणाऱ्या बातम्यांवरून नदी नाल्यांच्या अनिर्बंध व अशास्त्रीय खोदकामावर शासनाचे नियंत्रण नाही किंबहुना पाठिंबा आहे, असे दिसते. केंद्र सरकारच्या जल आणि स्वच्छता खात्याने या पॅटर्नबाबत अलिकडे कर्नाटक राज्याशी बोलणी केली आहेत. हा पॅटर्न उत्तर कर्नाटकात राबविण्याचा कर्नाटक राज्याचा विचार आहे.
सामाजिक संस्थांचा सहभाग
काही सामाजिक संस्था नदी रुंदीकरण, सरळीकरण व खोलीकरणाचे काम मोठ्या प्रमाणावर करत आहेत. उदा. – आर्ट ऑफ लिव्हिंग संस्थेने सात लाख रुपये खर्चून तेरणा नदीच्या (कामेगाव सांगवी, जि. उस्मानाबाद) रुंदीकरण, सरळीकरण व खोलीकरणाचे काम सुरू केले आहे. याच संस्थेने उमरगा तालुक्यातील नारंगवाडी, आलूर, मुरूम इ. गावांमध्ये रुंदीकरण, सरळीकरण व खोलीकरणावर लाखो रुपये खर्च केले आहेत. .
संदर्भ
वर्ग:पर्यावरण वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.पू. ६४३
वर्ग:इ.स.पू.चे ६४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ७ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
ऑट्टो रेहागेल
ऑट्टो रेहागेल (Otto Rehhagel;, एसेन, जर्मनी) हा एक माजी जर्मन फुटबॉलपटू व फुटबॉल प्रशिक्षक आहे. तो २००१ ते २०१० दरम्यान राष्ट्रीय संघाचा प्रशिक्षक होता. त्याच्या प्रशिक्षकपदाखाली ग्रीसने युएफा यूरो २००४ स्पर्धेमध्ये अजिंक्यपद मिळवले व २०१० फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवली.
त्याने आजवर जर्मनीच्या बुंडेसलीगामध्ये खेळलेल्या वेर्डर ब्रेमन, बोरुसिया डॉर्टमुंड, आर्मिनिया बीलेफेल्ड, बायर्न म्युनिक, १. एफ.से. काइझरस्लाउटर्न व हेर्था बे.एस.से. ह्या क्लबांना प्रशिक्षण दिले आहे. तो बुंडेसलीगाच्या इतिहासातील सर्वात यशस्वी प्रशिक्षकांपैकी एक मानला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:जर्मनीचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:जर्मनीचे फुटबॉल प्रशिक्षक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्रीधर तिळवे
श्रीधर शांताराम तिळवे
शिक्षण                                                                          * शिवाजी विद्यापीठातून प्रथम श्रेणीतून साहित्य विषयात पदव्युत्तर पदवी प्राप्त.
* UGC (विद्यापीठ अनुदान आयोग) दिल्या जाणाऱ्या "दृककला , नाटक आणि  चित्रपट" या विषयात PhD पदवी अभ्यासक्रमासाठी तीन वर्षे कालावधीची वरीष्ठ शिष्यवृत्ती प्राप्त झाली /निवड झाली
चित्रपट क्षेत्रातील पुरस्कार
२००८-२००९ जोशी की कांबळे' या चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट कथालेखन - झी गौरव पुरस्कार प्राप्त
२० ८- २००९ जोशी की कांबळे' या चित्रपटासाठीकथा,  पटकथा,  संवाद असे महाराष्ट्र टाईम्सचे तीन पुरस्कार प्राप्त.
आंतरराष्ट्रीय  कारकीर्द
राष्ट्रीय तसेच आंतरराष्ट्रीय बुद्धीबळ स्पर्धा, महाराष्ट्र विजेता महिला बुद्धीबळ स्पर्धांच्या संयोजकांपैकी एक !
* आंतरराष्ट्रीय लेखक महोत्सवात त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व केले..
चित्रपट  व जाहीरात क्षेत्रातील विशेष उल्लेखनीय लेखन व दिग्दर्शन
* 'कभी कहाँना किसीसे' हा हिंदी चित्रपट, लेखन आणि दिग्दर्शनाच्या उत्पादन प्रक्रियेत आहे
* अनुपम खेर आणि राजु खेर निर्मित हिंदी मालिका ' बंधन'चे कथा, पटकथा आणि संवादलेखन केले
* खालील उत्पादनांच्या जाहिरातींचे त्यांनी स्वतंत्ररित्या दिग्दर्शन आणि लेखन केले आहे :
हेडरोसा बाम,  राजबिंदु सिरप,  टर्बो गॅस स्टोव्ह, अल्फा टर्बो हीटर, वंडर डोअर क्लोजर,  वुडगार्ड, मंशा बासमती चावल,  मंशा आटा, बॉडीलाईन, डायस कम्प्युटर, अल्फा वॉटर प्युरिफायर, अंबर कॉस्मेटिक, स्फुर्ती दुध आणि दुग्ध उत्पादनांची जिंगलसुद्धा बनवली.
* नुकतेच केअरलेस चित्रपटासाठी संगीत दिग्दर्शन केले आहे.
राजेश कुमार दिवाकर
राजेश कुमार दिवाकर ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
श्रीधर तिळवे
* प्रिन्स शिवाजी बोर्डिंग आणि नि-प्लास्ट इंडियासाठी माहितीपटांचे लेखन आणि दिग्दर्शन
राजेश कुमार दिवाकर
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
श्रीधर तिळवे
* खालील नाटकांसाठी लेखन, दिग्दर्शन आणि अभिनय
१. एका म्हाताऱ्याचा खून - फक्त अभिनय
२. उदाहरणार्थ मृत्यू वैगेरे - लेखन,  दिग्दर्शन, अभिनय
३. अर्थ, व्यर्थ आणि निरर्थ - लेखन,  दिग्दर्शन आणि पार्श्वसंगीत
४. आऊट अॉफ थिंग्ज (शब्दशून्य नाटक )  - लेखन,  दिग्दर्शन आणि पार्श्वसंगीत
दहा वर्षे रंगभूमीवर कार्यरत
नाट्यलेखन
१. एक होता  कच
२. अर्थ व्यर्थ निरर्थ
४. एक गाँव की कहानी
५  आऊट ऑफ थिंग
६ उदाहरणार्थ मृत्यू वैग्रे
प्रथितयश कवी, तत्त्वज्ञानी, संपादक. नऊ  कवितासंग्रह, दोन कादंबरी,  एक कथासंग्रह, तीन  टीकालेखन हे सर्व साहित्य पॉप्युलर प्रकाशन (मुंबई), ग्रंथाली, शब्दवेल प्रकाशन आणि नवता प्रकाशन इ. प्रतिष्ठित प्रकाशकांकडून प्रकाशित झाले आहे.
* ग्रंथसूची
* कवितासंग्रह  :
१. एका भारतीय विद्यार्थ्याचे उद्गार (पॉप्युलर प्रकाशन)
२. क. व्ही (पॉप्युलर प्रकाशन)
३. स्त्रीवहिनी (शब्दवेल प्रकाशन)
४. चॅनेल अंडर द वर्ल्ड (शब्दवेल प्रकाशन)
५. चॅनेल डिस्ट्रॉयरी (ग्रंथाली प्रकाशन)
६. डेकॅथॉलॉन ( शब्दवेल प्रकाशन)
७. डेकॅथॉलॉन रिअल ( नवता प्रकाशन)
८. डेकॅथॉलॉन सर्रिअल ( नवता प्रकाशन)
९  डेकॅथॉलॉन ट्रांसरिअल  ( नवता प्रकाशन)
* टीकालेखन :
२. चौथी नवता ( नवता प्रकाशन)
३ नामदेव ढसाळ : एक अढळ कवी (नवता प्रकाशन )
कादंबरी :
१. अ डॉ  हॉ का बाना सु ना  (शब्दवेल प्रकाशन )
२. आत्मचरित्रातले काल्पनिक क्षण ( शब्दवेल प्रकाशन)
* कथा :
वडाळीनजीक
वडाळीनजीक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
श्रीधर तिळवे
१. अमेरिकेचे अध्यक्ष आले तेव्हाची गोष्ट (नवता प्रकाशन )
वडाळीनजीक
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
श्रीधर तिळवे
* अभिधाचे माजी आणि सौष्ठवचे आजी  संपादक
इतर पुरस्कार :
२. 2005 साली विजय तेंडुलकर समवेत सहकार महर्षी वाङमय पुरस्कार - तरुण प्रतिभा
* काव्य आणि वादविवाद स्पर्धांमध्ये अनेक पुरस्कार
* भुषण गगराणींसोबत शिवाजी विद्यापीठाचा  उत्कृष्ट वक्ता पुरस्कार
इतर :
* न्यु कॉलेजचे विद्यापिठ युवक महोत्सवात नेतृत्व  व प्रतिनिधित्व.
* I. A. S. आणि P. S. I. साठी स्पर्धा परीक्षा प्रशिक्षण देणाऱ्या  शैक्षणिक संस्था 'मेकर्स ॲकॅडमीचे' प्रिंसिपल म्हणून काम पाहिले
* विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करणाऱ्या 'आशय  कल्चरल गृपचे' संस्थापक आणि अध्यक्ष
* खिशात दमडी न ठेवता भारतभ्रमण केल्याचा अनुभव
निवास व संपर्क
Shridhar S. Tilve
shridhar.tilve1@gmail.com                              MOBILE NO 			 : 		     9892229730/9930062427
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:मराठी लेखक
गोविंद तळवलकर
गोविंद श्रीपाद तळवलकर (जन्म : डोंबिवली, २२ जुलै, इ.स. १९२५; -  ह्युस्टन (अमेरिका), २२ मार्च, इ.स. २०१७) हे  इंग्रजी-मराठीतले पत्रकार व लेखक होते. वृत्तपत्रीय अग्रलेखांकरिता विशेषत्वाने परिचय असलेले ते एक स्तंभलेखक होते. सामाजिक, राजकीय, आंतरराष्ट्रीय घडामोडीचे भाष्यकार , साचेपी संपादक म्हणून त्यांची ख्याती आहे.
तळवलकर हे लोकसत्ताचे बारा वर्षे उप-संपादक होते, तर महाराष्ट्र टाइम्सचे २७ वर्षे संपादक होते.
संयुक्त राष्ट्रे आर्थिक व सामाजिक परिषद
जगातील आर्थिक समस्या व धोरणांवर चर्चा करण्यासाठी ही परिषद हा एक प्रमुख मंच आहे. १९९८ सालापासून ह्या परिषदेमार्फत अनेक देशांचे अर्थमंत्री, आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी, जागतिक बँक ह्यांदरम्यान संवाद घडवून आणला जातो. सध्याच्या घडीला स्लोव्हाकिया देशाचे राजदूत मिलोस कोतेरेक हे आर्थिक व सामाजिक परिषदेचे प्रमुख आहेत.
गोविंद तळवलकर
व्यक्तिगत जीवन
गोविंद तळवलकर यांचा जन्म डोंबिवली येथे झाला. त्यांना दोन मुली होत्या. १९९६ मध्ये निवृत्ती घेतल्या नंतर ते अमेरिकेतील ह्युस्टन येथे त्यांच्या मुलीकडे वास्तव्यास होते.
संयुक्त राष्ट्रे आर्थिक व सामाजिक परिषद
सदस्य
आर्थिक व सामाजिक परिषदेमधील ५४ सदस्य देश आमसभेतून निवडले जातात.
गोविंद तळवलकर
कारकीर्द
गोविंद तळवलकरांनी १९४७ साली बी.ए. झाल्यानंतर शंकरराव देव यांच्या नवभारतमध्ये काम करण्यास सुरुवात केली. पुढे १९५० ते १९६२ अशी बारा वर्षे ते लोकसत्तामध्ये उपसंपादक म्हणून कार्यरत होते. १९६२-६७ च्या दरम्यान त्यांना महाराष्ट्र टाइम्समध्ये काम करण्याची संधी मिळाली. १९६८ मध्ये महाराष्ट्र टाइम्सच्या संपादकपदाची जबाबदारी त्यांनी स्वीकारली आणि पुढे १९९६ पर्यंत म्हणजे जवळजवळ अठ्ठावीस वर्षे महाराष्ट्र टाइम्ससारख्या अग्रणी वृत्तपत्राचे संपादक म्हणून आपली कारकीर्द त्यांनी गाजवली. महाराष्ट्र टाइम्सला महाराष्ट्रातील एक प्रभावी व परिणामकारक दैनिक म्हणून घडविण्यात तळवलकरांचा सिंहाचा वाटा आहे.
टाइम्स ऑफ इंडिया, इलस्ट्रेटेड वीकली ऑफ इंडिया, द हिंदू, द डेक्कन हेरॉल्ड, रॅडिकल ह्युमनिस्ट, फ्रंटलाइन मॅगझिन अशा इंग्रजी वृत्तपत्रांतून आणि साप्ताहिकांतूनही तळवलकरांनी लेखन केले. ते "Asian Age" साठी अमेरिकेतूनही लिहीत असत.
संयुक्त राष्ट्रे आर्थिक व सामाजिक परिषद
विशेष संस्था
संयुक्त राष्ट्रांच्या खालील विशेष संस्था आर्थिक व सामाजिक परिषदेमार्फत चालवल्या जातात.
बाह्य दुवे
विकास
गोविंद तळवलकर
कारकीर्द
त्यांचे बरेचसे लेखन पुस्तकरूपातही प्रकाशित झाले आहे. लोकमान्य टिळकांची परंपरा जपणारे आणि संतांप्रमाणे सामान्यांनाही समजेल अशी लेखनशैली जोपासणारे तळवलकर हे खऱ्या अर्थाने 'अग्रलेखांचे बादशहा' होते. भाषेवरील प्रभुत्व, राजकीय आणि सामाजिक भान आणि प्रचंड व्यासंग या जोरावर त्यांनी अग्रलेखांना एका वेगळ्या उंचीवर नेले होते. कवी ग.दि. माडगुळकरयांनी त्यांचा उल्लेख 'ज्ञान गुण सागर' असा केला होता.
प्रभाव
तळवलकरांवर सुरुवातीला एम. एन. रॉय यांच्या विचारांचा प्रभाव होता.
मशरिफ बिन मूर्तझा
हा बांगलादेश क्रिकेट संघाचा उपनायक आहे.
गोविंद तळवलकर
प्रभाव
गोविंद तळवळकरांच्या लेखनाच्या प्रभावाने किमान दोन पिढ्यांचे बौद्धिक पोषण झाले.
मशरिफ बिन मूर्तझा
मोर्तझा, मशरफे वर्ग:खुलन्यातील व्यक्ती वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गोविंद तळवलकर
स्तंभ लेखन
आपल्या लेखनातून तळवलकरांनी वेळोवेळी महात्मा गांधींवर होणाऱ्या टीकांना मुद्देसूद उत्तरे दिली होती.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:मराठी पत्रकार वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी संपादक वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
कालु उचे
वर्ग:नायजेरियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हरिहर श्रीपाद नातू
हरिहर श्रीपाद नातू ( अज्ञात -हयात)  हे मराठी कीर्तनकार आहेत. ते कीर्तनाच्या पद्धतींतील नारदीय पद्धतीनुसार कीर्तन करतात.
भारतीय स्टेट बँकेचे कर्मचारी असताना नातूंना त्यांच्या उत्कृष्ट सेवेमुळे महाराष्ट्र शासनाचा १९९६ सालचा गुणवंत कामगार पुरस्कार राज्यपाल पी.सी. अलेक्झांडर यांच्या हस्ते मिळालेला आहे.
कीर्तन कारकीर्द
’कीर्तनी गाऊ अनंत’ व ’कीर्तनी गाऊ गणेशू’ या दोन ध्वनिफिती (audio cassettes) तसेच नागपूर व कुडाळ महोत्सवाच्या व्हिडीओ कॅसेट्स वितरित झाल्या आहेत. याचबरोबर गोव्यातील हरिभक्त परिषदेचे १५वे कीर्तन संमेलन आणि कुडाळेश्वर कीर्तन महोत्सव या दोन्हींची संकल्पना नातूंची होती. या कार्यक्रमांचे नेटके आयोजन नातूंनी केले होते. भारतीय स्टेट बँकेतील नोकरी आणि कीर्तनकारिता या दोन्ही क्षेत्रांत झोकून देणाऱ्या नातूंनी अभिनय आणि निवेदन या कलांचीही जोपासना केलेली आहे. कुडाळमधील बाबा वर्दम थिएटर्स या कोकणातील सुप्रसिद्ध हौशी नाट्य चळवळीमधे त्यांचे योगदान आहे. त्यांनी लिहिलेल्या राज्य पुरस्कारप्राप्त ’गीत श्री साई- कथामृत’ या संगीत नाटकात ते स्वतः निवेदक होते. हरिहर नातू हे कोकणातील नावाजलेल्या ’नादब्रह्म’ या सांगीतिक कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन करतात.
वर्ग:कीर्तनकार
नेम
विशिष्ट वेळेला काळाचे बंधन घालून केलेल्या देवाच्या नामस्मरणाला नेम असे म्हणतात.
धोडपखुर्द
धोडपखुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील रिसोड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:रिसोड तालुक्यातील गावे
वाडगाव (उमरखेड)
वाडगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
आश्विन कृष्ण एकादशी
हिंदू कालगणनेनुसार रमा एकादशी ही एक धार्मिक दृष्ट्या महत्त्वाची तिथी मानली जाते. तमिळ पंचांगानुसार हा दिवस पुरातास्सी महिन्यात येतो.
झुलवा
झुलवा हे उत्तम बंडू तुपे यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे.
आश्विन कृष्ण एकादशी
स्वरूप
कृष्णाच्या उपासनेसाठी ही तिथी महत्त्वाची मानली जाते. पूजा,उपवास आणि जागरण हे या व्रताचे स्वरूप आहे. पृथ्वी आणि परलोकात सुखाची प्राप्ती हे या व्रताचे फळ सांगितले गेले आहे. या व्रताने मोक्षप्राप्ती होते असे पद्म पुराण ग्रंथात सांगितले आहे. या दिवशी कृष्णाची पूजा केल्यानंतर भगवद्गीता या धार्मिक ग्रंथांचे पठण करावे असा संकेत रूढ आहे.
झुलवा
संदर्भ
<references group="" responsive="">
रिचर्ड आर. अर्न्स्ट
अर्न्स्ट, रिचर्ड बी. वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पीटर ओडेम्विंगी
पीटर ओडेम्विंगी (Питер Осазе Одемвингие;, ताश्केंत, उझबेक सोसाग, सोव्हिएत संघ) हा एक नायजेरियाचा फुटबॉल खेळाडू आहे. २००२ सालापासून राष्ट्रीय संघाचा भाग असलेला ओडेम्विंगी २०१० व २०१४ फिफा विश्वचषक ह्या स्पर्धांमध्ये नायजेरियासाठी खेळला आहे. २०१४ पासून ओडेम्विंगी इंग्लंडच्या प्रीमियर लीगमधील स्टोक सिटी एफ.सी. ह्या क्लबासाठी खेळत आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:नायजेरियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोहम्मद रफिक
रफिक, मोहम्मद वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आश्विन कृष्ण द्वादशी
हे ही पहा
वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:व्रतवैकल्ये
अस्‌-सलामु-अलयकुम
अस्‌-सलामु-अलयकुम (ٱلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ) हे जगभरातल्या मुसलमान समुदायाच्या लोकांकडून वापरले जाणारे अभिवादन आहे. ह्याचा शब्दशः अर्थ “तुमच्यावर शांतता नांदो” असा होतो, पण ह्याला मराठीतल्या “नमस्कार” किंवा “शुभदिवस” च्या अर्थाने वापरले जाते.
अपभ्रंश
भारतात ह्या अभिवादनाचा अपभ्रंश झालेला आढळतो व मूळ उच्चारापेक्षा वेगळा उच्चार केला जातो. भारतात ह्याला सहसा “अस्सलाम-वालेकुम” किंवा “स्सलाम-वालेकुम” असे उच्चारले जाते. ह्याचेच संक्षिप्त व धर्मनिरपेक्ष रूप “सलाम” असे आहे.
डेन्सकोर्ट, वूल्वरहॅम्प्टन
वूलवरहॅम्प्टन क्रिकेट क्लब मैदान हे इंग्लंडच्या वूलवरहॅम्प्टन शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.
१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषकातील एक सामना या मैदानावर खेळवला गेला होता.
वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट मैदाने वर्ग:स्टॅफर्डशायर
रेपो दर
रेपो दर अथवा 'अधिकृत बँक दर' म्हणजे, ज्या व्याज दराने रिझर्व्ह बँक त्याचे अखत्यारीतील बँकांना भाग भांडवल देते तो दर असतो.याचा प्रभाव,बँकेद्वारे त्याचे ग्राहकांना देण्यात येणाऱ्या कर्जाच्या दरावरही पडतो. रेपो दर वाढल्यास वा कमी झाल्यास, नाईलाजाने संबंधीत बँकाना आपले ग्राहकांना द्यावयाच्या कर्जाचे दर,बँक लाभात राहण्यासाठी, अनुक्रमे वाढवावे अथवा कमी करावे लागतात.रिव्हर्स रेपो दर हा सहसा याचेवर अवलंबून असतो.
बँका रिझर्व्ह बँकेला पुनर्खरेदीचे आश्वासन देऊन शासकीय प्रतिभूती विकून अल्पमुदतीचे  कर्ज  घेतात या व्यवहाराला  रेपो व्यवहार म्हणतात रिझर्व्ह बँक या व्यवहारावर ज्या दराने व्याज आकारते त्या दराला रेपो  दर असे म्हणतात. रेपोदर  वाढवला की तरलता कमी होऊन पतनिर्मिती कमी होते.
रेपोदराचे खालील दोन प्रकार पडतात
१) स्थिर रेपोदर -
पूर्वनियोजित पद्धतीने रिझर्व्ह बँक आणि बँकांमध्ये जे रेपो व्यवहार होतात त्यांच्यावर स्थिर रेपोदराने व्याज आकारले जाते. रेपोव्यवहारांची कमाल मुदत पूर्वी १ दिवस समजली जायची, कालांतराने ही मुदत १४ दिवस करण्यात आली ,अलीकडे ही मुदत ५६ दिवस करण्यात आली आहे. म्हणजे स्थिर रेपोदराने किमान १ दिवस ते कमाल ५६ दिवस कर्ज घेता येते, कर्ज घेण्यासाठीचे अर्ज बँका सादर करतात व लिलाव पद्धतीने ही कर्ज वाटप होतात .एल ए एफ अंतर्गत २७ एप्रिल २००१ला पहिला स्थिर रेपोदर जाहीर करण्यात आला , तो ९% होता ,१३ फेब्रुवारी २०१२ मध्ये तो ९.५% होता , २ एप्रिल २०१६ला स्थिर रेपोदर ६.७५% वरून ६.५% करण्यात आला .रेपोदर सर्वात कमी २१ एप्रिल २००९ ते १८ फेब्रुवारी २०१० या काळात ४.७५% होता. २० फेब्रुवारी २०१५ला रिझर्व्ह बँक आणि भारत सरकार दरम्यान चलनविषयक धोरण आराखडा तयार करण्यात आला, या आराखड्यानुसार या स्थिर रेपोदराला आता प्रधान दर समजण्यात येते .त्याला स्थिर रेपोदरापेक्षा धोरण (रेपो) दर म्हणण्याचा प्रघात पडलाय. इतर सर्व दर हे आता रेपोदराशी जोडले गेले आहेत, नाणे बाजारातील सर्व व्याजदर (ठेवीवरील व कर्जावरील व्याजदर) ठरविण्यासाठीचा आधार  पुरविणे आणि बँकांमधील नाणेबाजाराच्या विकासासाठी सहाय्य करणे हे या प्रधान व्याजदराचे प्रमुख कार्य आहे .बँकांना अल्पकालीन तरलता उपलब्ध करणे तसेच अल्पमुदत व्याजदराचे संकेत बाजारात पाठविणे या रेपोदर धोरणाचा उद्देश आहे.
२) तरता रेपोदर -
हेही पहा
वर्ग:अर्थशास्त्र
अंत्री खुर्द
अंत्री खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील शिराळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते.फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
छिंग राजवंश
छिंग राजवंश हे चीन मधील शेवटचे राजेशाही साम्राज्य होते.
वर्ग:साम्राज्ये वर्ग:चिनी राजवंश वर्ग:छिंग राजवंश
शेफवाझरा
शेफवाझरा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
अयिला युसुफ
हा वयाच्या सोळाव्या वर्षापासून व्यावसायिक फुटबॉल खेळत आहे.
वर्ग:नायजेरियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एकळासपूर (रिसोड)
एकळासपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील रिसोड तालुक्यातील एक गाव आहे.
रिव्हर्स रेपो दर
रिव्हर्स रेपो दर म्हणजे ज्या व्याज दराने, त्याचे अखत्यारीतील बँका, रिझर्व्ह बँकेकडे पैसे ठेवतात तो दर असतो.यामध्ये  रेपो दराचे वाढण्यावर अथवा कमी होण्यावर फरक पडतो व तो सहसा, रेपो दरावर अवलंबून असतो.
रिव्हर्स रेपोदराचे प्रकार -: रिव्हर्स रेपोदराचे दोन प्रकार पडतात
१) स्थिर रिव्हर्स रेपोदर - हा दर स्थिर असून यापेक्षा जास्त दराने लिलाव होत नाहीत. रिव्हर्स रेपो  व्यवहारही १ ते ५६ दिवस मुदतीचे असतात . २७ एप्रिल २००१ला स्थिर रिव्हर्स रेपोदर ६.७५% होता .३ मे २०११ पर्यंत स्थिर रेपोदर आणि स्थिर रिव्हर्स रेपो दर घोषित करत असताना त्यांच्यातील अंतराचे विशिष्ट सूत्र नव्हते, ३ मे २०११ पासून स्थिर रेपोदर जाहीर करत असत आणि त्यापेक्षा १०० बेसिस पॉईंट्स म्हणजे १% अंतर ठेवून स्थिर रिव्हर्स रेपोदर समजला जात असे , याआधी हे अंतर ३% पर्यंतही पोहचले आहे .२९ सप्टेंबर २०१५ च्या धोरणापर्यंत हे अंतर १% राहिले. म्हणजे स्थिर रेपोदर ६.७५% आणि स्थिर रिव्हर्स रेपोदर ५.७५% होता. २ एप्रिल २०१६ च्या धोरणाने हे अंतर ०.५%च ठेवले आहे . म्हणजे स्थिर रेपोदर ६.५% आणि स्थिर रिव्हर्स रेपोदर ६% केला आहे . हे अंतर जास्त कमी होत असले, तरी स्थिर रिव्हर्स रेपोदर हा स्थिर रेपोदराशी (प्रधान व्याजदराशी ) जोडण्यात आला आहे ,बँकाकडील अल्पकालीन अतिरिक्त तरलता वापरणे आणि ती उत्पादक बनविणे हा रिव्हर्स रेपो व्यवहारामागील उद्देश आहे. बँका कमावत असलेल्या या व्याजदराचे संकेत बाजारात पाठविणे रिव्हर्स रेपो व्यवहारांचा उद्देश आहे.
२) तरता रिव्हर्स रेपोदर - हे व्यवहार वरील पद्धतीचे असतात .परंतु यातील रिव्हर्स रेपोदर अनित्य असतो. म्हणजे जसे २ एप्रिल २०१६ पासून स्थिर रिव्हर्स रेपोदर ६% आहे . तर १ जून २०१६ च्या लिलावात तरता रिव्हर्स रेपोदर ६.४९%  होता. २ जून २०१४ पासून तरता  रिव्हर्स रेपोदरावर आधारित लिलाव केले जातात.
हेही पहा
वर्ग :अर्थशास्त्र
के.सी. पटेल
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:वलसाडचे खासदार वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इकेबाना
इकेबाना(生け花) हा आशिया खंडातल्या जपान देशातील पुष्परचनेचा कलाप्रकार आहे. याला कादो (華道) असेही म्हणतात. इकेबानाचा अर्थ फुलांच्या जीवनाची काळजी घेणे किंवा फुलांची मांडणी असा आहे.
इतिहास
इकेबाना हा पुष्परचना प्रकार इसवी सनाच्या सातव्या शतकापसून अस्तित्वात आला आहे. वेदी किंवा देवपूजेच्या जागी मांडण्यात आलेली पुष्परचना असे याचे प्रारंभीचे स्वरूप होते.त्यानंतर मात्र घरातील जागा सुशोभित करण्यासाठी ही पुष्परचना केली जाऊ लागली.
जपानमध्ये आलेल्या पाहुण्यांना चहा देणे ही आदराची आणि कलेची परिसीमा मानली जातें. असा चहा तयार करणे यात सौंदर्यशास्त्राचे अधिष्ठान आहे असेही जपानी संस्कृतीत मानले जाते.बौद्ध धर्माच्या प्रभावातून चहा देण्याच्या या परंपरेला आध्यात्मिक अधिष्ठानही मिळाले. आध्यात्मिक गुरूंनी इकेबाना या पुष्परचनेचा प्रसार सोळाव्या शतकापासून मोठ्या प्रमाणात केला.
धार्मिक महत्त्व
जपानमधील शिंटो धर्मात निसर्गाचे महत्त्व विशेष आहे. नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला घराच्या दारासमोर केलेली पाना-फुलांची सजावट ही पूर्वजांचे स्वागत आणि नव्या पिकांचे स्वागत अशा दुहेरी हेतूने केली जाते. बुद्ध मूर्तीपुढे ठेवण्यात येत असलेल्या तीन महत्त्वाच्या वस्तूंमध्ये मेणबत्त्या, उदबत्त्या आणि फुलदाणीत ठेवलेली फुले यांचा समावेश होतो. चीनमधून जपान मध्ये प्रवेश केलेल्या बौद्ध धर्मातून प्रसारित झालेल्या पुष्परचना संकल्पनेत चीन आणि जपान यांचे तत्त्वज्ञानही एकत्रितपणे समाविष्ट झाले.फुलांचे विशिष्ट आकार, फुलदाणीची रचना व आकार यातून फुलांचे नैसर्गिक आयुष्य अधिक कला टिकून राहील याची काळजी घेतली गेली. चांगल्या आणि वाईट अशा दोन्ही  शक्तींन नियंत्रित करणारी आखणी या रचनेत समाविष्ट केली गेली. फुलांचे रंग, पोत आणि व्यक्तीची मानसिकता यांचाही विचार यामध्ये केला गेला आहे. शब्दातून भावना पोचविण्यापेक्षा पुष्परचनेतून पाहणा-या व्यक्तीपर्यंत भावना पोचविणे असाही विचार यामध्ये आहे. उदा. लाल रंगाची फुले ही निधनानंतर वापरली जातात पण तीच फुले अग्नीचे प्रतीक म्हणूनही येतात. सम संख्येतील फुलांपेक्षा विषम संख्येतील फुले ही जास्त भाग्य्दायी मानली जातात.
साहित्यिक महत्त्व
जपानी भाषेतील वाका या काव्यप्रकारात अनेक कविता या फुला-पानांवर आधारित आहेत. इसवी सनाच्या सातव्या शतकापासून अकराव्या शतकापर्यंत अशा चारही ऋतूंमधील फुलांवर आधारित कवितांची निर्मिती झालेली दिसून येते.
संकल्पनेचा विकास
सहाव्या शतकाच्या दरम्यान जपान व कोरिआमध्ये बौद्ध धर्माचा प्रसार झाला. चीनमध्ये बुद्धाच्या पूजेसाठी फुलांचा वापर करण्याची पद्धती चीन मधील पुरोहितांनी विकसित केली. बुद्धाला कमळाचे फूल अर्पण करणे हा त्यातील महत्त्वाचा भाग होता. देवाला फूल अर्पण करणे किंवा पुष्पदाणीत फुले ठेवून सजविणे एवढाच याचा भाव होता. शिन-नो-हाना या नावाने प्रथम अशी व्यवस्थित शिस्तबद्ध पुष्परचना साकारली गेली. मध्यभागी पाईनची रचना आणि त्यात पाच-सहा फुले असे याचे प्रारंभीचे स्वरूप होते.
प्रशिक्षण
जपानमध्ये इकेबाना क्लाप्रकाराचा विकास झाल्यानंतर त्याचे प्रशिक्षण देणारे वर्ग सुरू करण्यात आले. इकेबाना तंत्राचे पद्धतशीर मार्गदर्शन करणारी गुरू शिष्य परंपरा तेथे सुरू झाली. या जोडीने कुटुंबातील मागील पिढीने पुढील पिढीला  ही कला शिकविणे हे ही जपानमध्ये पहायला मिळते.
संदर्भ
वर्ग:कला वर्ग:जपानी संस्कृती
ऑक्टोबर १५
बाह्य दुवे
ऑक्टोबर १३ - ऑक्टोबर १४ - ऑक्टोबर १५ - ऑक्टोबर १६ - ऑक्टोबर १७ - ऑक्टोबर महिना
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
राजू शेट्टी
राजू शेट्टी (१ जून इ.स. १९६७;शिरोळ, कोल्हापूर) हे स्वाभिमानी पक्षाचे संस्थापक आणि १५ व्या लोकसभेचे खासदार आहेत. शेतकऱ्यांना सहकारी कारखान्यांनी ऊस आणि दूध यांसाठी चांगली किंमत द्यावी यासाठी त्यांचे आंदोलन सुरू आहे.
कारकीर्द
राजू शेट्टी सुरुवातीला जिल्हा परिषदेच्या निवडणुकीत पहिल्याच प्रयत्नात निवडून आले. नंतर शिरोळ मतदारसंघातून आमदार म्हणून निवडून येताना राजेंद्र पाटील आणि रजनी मगदूम यांचा पराभव केला होता. इ.स.२००९ च्या ऑक्टोबर महिन्यातील निवडणुकीत हातकणंगले मतदारसंघातून स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे आमदार राजू शेट्टी यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या खासदार निवेदिता माने यांना ९५ हजार ६० मतांनी पराभूत करून धक्का दिला.
संदर्भ
शेट्टी, राजू वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म वर्ग:महाराष्ट्राची १२ वी विधानसभा वर्ग:इचलकरंजीचे खासदार
ल.सि. जाधव
लक्ष्मण सिद्राम जाधव (जन्म : इ.. १९४५; - ५ जून २०१९) हे एक मराठी लेखक होते. त्यांचे बालपण सोलापूर येथे मातंग वस्तीत गेले. पुढे ते भारतीय स्टेट बँकेत अधिकारी झाले. त्र्यं.वि. सरदेशमुख यांच्या सान्निध्यात त्यांच्या 'डांगोरा एका नगरीचा' या कादंबरीची मुद्रणप्रत तयात करताना ल.सि. जाधवांना खऱ्या लेखनाच्या खाणाखुणा कळायला लागल्या. पण नोकरीच्या काळात हे सर्व दडपलेले राहिले. मग जाधवांनी बँकेतून ३१ मार्च २००१ रोजी स्वेच्छनिवृत्ती घेतली. त्यानंतर चारएक वर्षे गेली. दरम्यान जाधवांचे स्फूर्तिदात्रे त्र्यं.वि. सरदेशमुखही वारले. जाधवांना एकटेपण जाणवू लागला, आणि त्यातून वयाच्या ६६व्या वर्षी, सप्टेंबर २०११मध्ये त्यांचे 'होरपळ' हे आत्मकथनात्मक पहिले पुस्तक बाहेर आले.
सेवानिवृत्तीनंतरच्या काळात वयाच्या पासष्टीनंतर लेखनाला सुरुवात करून जाधव यांनी 'होरपळ' हे आत्मकथन, 'पराभूत धर्म' व 'सुंभ आणि पीळ' या कादंबऱ्या, अशा सरस साहित्यकृती निर्माण केल्यानंतर त्यांनी 'मावळतीची उन्हे' ही अभिनव आणि गुणवत्तापूर्ण कादंबरी लिहिली. त्यांचे कवितासंग्रह, कथासंग्रह, बालवाङ्मय हे सर्व साहित्य साकेत प्रकाशन, मॅजेस्टिक प्रकाशन, विजय प्रकाशन आदी नामवंत प्रकाशकांकडून प्रकाशित झाले आहे.
ल.सि. जाधव यांना मिळालेले पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक
आश्विन कृष्ण त्रयोदशी
हे ही पहा
वर्ग:हिंदू कालमापन
राजेश पांडे
राजेश पांडे ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
इ.स.पू. ६४५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ६४५ वर्ग:इ.स.पू.चे ६४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ७ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सनी कैटा
वर्ग:नायजेरियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
जालना जिल्हा
जालना जिल्‍हा हा भारतातील महाराष्‍ट्र राज्‍याच्‍या मध्‍यभागी आहे. मराठवाडा विभागात तो उत्तर दिशेस येतो. जिल्‍ह्याचे अक्षवृत्तीय व रेखावृत्तीय स्‍थान म्‍हणजे १९.१ उत्तर ते २१.३ उत्तर अक्षांश व ७५.४ पूर्व ते ७६.४ पूर्व रेखांश. मराठवाड्यातील कुंडलिका नदीच्या काठी वसलेले जालना हे शहर व्यापारी केंद्र म्हणून महत्त्वाचे स्थान आहे. धनवान मोहम्मदच्या चपळ व्यावसायिक कौशल्यामुळे शहराचा उदय झाला, ज्याने या स्थानाची अफाट क्षमता ओळखली आणि त्याचा फायदा करून घेतला. त्यांच्या आश्रयानेच जालना नावारूपास आले आणि विणकामाची प्राचीन कलाकुसर (जुलाहा) येथे भरभराटीस आली, ज्यामुळे शहराची प्रतिष्ठा आणि समृद्धी वाढली. जालना जिल्‍हा हा पूर्वी निजामशाही राज्‍याचा भाग होता. नंतर हैदराबाद मुक्तिसंग्रामानंतर तो छत्रपती संभाजीनगर जिल्‍ह्यामधील एक (जालना) तालुका झाला.
जालना जिल्‍ह्याचे मुख्‍यालय जालना शहर असून ते महाराष्ट्र राज्‍याच्‍या व भारताच्या राजधानीशी ब्रॉडगेज रेल्‍वे लाईनने जोडलेले आहे. राज्‍यातील मुख्‍य शहरे देखील जालन्याशी राज्‍य महामार्गांनी जोडलेली आहेत. जालना जिल्‍हा हा हायब्रीड सीड्ससाठी प्रसिद्ध असून स्‍टील रिरोलिंग मिल, बिडी उद्योग, शेतीवर आधारित उद्योगधंदे उदा. दाल मिल, बी-बियाणे, तसेच मोसंबीसाठी देखील प्रसिद्ध आहे.
जालना जिल्‍ह्यातील जनतेने मराठवाडा मुक्‍ती संग्राम महत्त्वाची भूमिका पार पाडली होती. जनार्दन मामा नागापूरकर यांनी मातृभूमीसाठी आपल्‍या प्राणांची आहुती दिली आहे.
जिल्ह्याचे वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६५०-७५० मि.मी. इतके आहे. तरीसुद्धा अनेक वेळा जिल्ह्यात दुष्काळ पडतो. जिल्ह्याचा उन्हाळा कडक असतो. जिल्ह्याचा ९५% भाग हा गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात येतो. जिल्ह्याची ७५% जमिनीवर खरीप पिके निघतात, तर त्यांतली ४०% रब्बी पिकांखाली येतो. ज्वारी, गहू व इतर धान्ये, कापूस ही प्रमुख पिके आहेत.
जालना जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय जालना (शहर) असून ते हातमाग व यंत्रमाग द्वारे कापड बनविण्याचे महत्त्वाचे केंद्र आहे. बिडीचेही कारखाने आहेत.
स्थान व भौगोलिक परिस्थिती
जालना जिल्हा राज्याच्या मध्यभागी येत असल्याने केंद्रीय दळणवळण मंत्रालयाने जालना शहराजवळील इंदेवाडी येथे उपग्रह अनुश्रवण भूकेंद्र ऊभारले आहे. अंतराळात सोडलेल्या उपग्रहांशी सातत्याने संपर्क ठेवणे सोईचे ठरते.
जनगणना २०११ नुसार जिल्ह्यात एकूण ९७१ गावे असून त्यापैकी ९६३ गावे वस्ती असलेली व ८ गावे ओसाड आहेत. जिल्ह्यात ८०६ स्वतंत्र ग्रामपंचायती व १५७ गटग्रामपंचायती आहेत. जिल्हा मुख्यालय जालना येथे असून या ठिकाणी जिल्हाधिकारी कार्यालय तसेच विविध खात्यांची जिल्हास्तरीय कार्यालये आहेत. जिल्ह्यात जालना, अंबड परतूर व भोकरदन या चार ठिकाणी नागरी क्षेत्र असून त्यासाठी नगरपरिषदा आहेत. जाफ्राबाद, बदनापूर, मंठा व घनसावंगी या तहसीलच्या ठिकाणी नगरपंचायती आहेत. जालना नगरपरिषद ‘अ’ वर्गीय असून अंबड, परतूर, भोकरदन, या तीन नगरपरिषदा ‘क’ वर्गीय आहेत. जालना जिल्ह्यात जालना, अंबड, भोकरदन परतूर व मंठा या पाचही ठिकाणी कृषि उत्पन्न बाजार समिती कार्यरत आहेत.
नदी नाले
जिल्ह्याच्या दक्षिण सीमेलगत गोदावरी नदी अंदाजे ६० कि.मी. इतकी जिल्ह्यातून वाहते. त्यामुळे जिल्ह्याचा दक्षिण भाग गोदावरीच्या खोऱ्यात मोडतो. दुधना व गल्हाटी या गोदावरीच्या उपनद्या मध्य भागातून तर उत्तर भागातून पूर्णा, खेळणा व गिरजा या उपनद्या वाहतात. कुंडलिका ही दुधनाची उपनदी जालना शहरातून वाते.
गोदावरी ही जिल्ह्यातील प्रमुख नदी असून ती जिल्ह्याच्या दक्षिण सीमा प्रदेशातून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे अशी वाहते. गोदावरी नदी औरंगाबाद जिल्ह्यातून अंबड तालुक्याच्या दक्षिण सीमा प्रदेशातून जिल्ह्यात प्रवेश करते. तिचा जिल्ह्यातील प्रवास अंबड व परतूर तालुक्याच्या दक्षिण सीमा प्रदेशातून होतो. कुंडलिकाने जिल्ह्याची संपूर्ण दक्षिण सीमा सीमित केली आहे. ती जालना व बीड या दोन जिल्ह्यांमधील प्रमुख उपनदी असून ती औरंगाबाद जिल्ह्यातून अंबड तालुक्यात प्रवेशते व अंबड तालुक्याच्या दक्षिण सीमा भागात गोदावरीस मिळते.
दुधना ही जिल्ह्यातून वाहणारी आणखी एक महत्त्वाची नदी होय. औरंगाबाद जिल्ह्यात उगम पावणारी ही नदी सर्वसाधारणपणे जिल्ह्याच्या मध्यातून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे अशी वाहते व पुढे परभणी जिल्ह्यात प्रवेश करते. जिल्ह्यातील तिचा प्रवास जालना व परतूर या तालुक्यांमधून होतो. कुंडलिका व कल्याण या जालना जिल्ह्यातील दुधनेच्या प्रमुख उपनद्या होत.
जमिनीचा प्रकार
जालना जिल्ह्यातील जमीन सुपीक व काळी असून कापसाच्या पिकासाठी योग्य आहे. जालना, बदनापूर, भोकरदन व जाफ्राबाद या तहसीलींमधील जमीन हलक्या प्रतीची व मुरमाड आहे. या भागात प्रामुख्याने खरीपाची पिके घेतली जातात. जिल्ह्याच्या दक्षिण व आग्नेय भागातील अंबड, घनसावंगी, परतूर व मंठा या तहसीलींमध्ये जमीन काळी व सुपीक आहे. या जमीनीत कापसाचे व रब्बीचे पीके चांगल्या प्रमाणात येते. जिल्ह्याच्या उत्तर भागात विहिरी खोदल्या जाऊ शकत असल्या तरी जमिनीतील पाण्याची पातळी अतिशय खोल असून भूगर्भातील पाणी अपुऱ्या प्रमाणात आढळते. ते बारमाही पिकासाठी अपुरे पडते.
वने
जिल्ह्यात वनक्षेत्र फारच कमी व तुरळक असून उत्पादनाच्या दृष्टीने हलक्या दर्जाचे आहे. उपवनसंरक्षक, वनविभाग, औरंगाबाद, यांचेकडील उपलब्ध माहितीनुसार जालना जिल्ह्यातील जंगलव्याप्त क्षेत्र १०१.१८ चौ. कि.मी. आहे. एकूण भौगोलिक क्षेत्राच्या ते १.३१% येते. महाराष्ट्र राज्यात ५२१४ हजार हेक्टर जंगलव्याप्त क्षेत्र असून त्याची भौगोलिक क्षेत्राची टक्केवारी १६.९५ % आहे. राज्यातील बाकी एकूण जंगलव्याप्त क्षेत्राशी जिल्ह्याच्या वनक्षेत्राशी तुलना करता फक्त ०.१२ % येते. यावरून जिल्ह्यातील जंगलव्याप्त क्षेत्र खूपच कमी असल्याचे दिसून येते. सामाजिक वनीकरण विभागामार्फत गावातील गायरान जमिनी व रस्त्याच्या कडेने वर्गीकरण केले जात आहे. पर्यावरणाच्या समतोल राखण्याच्या दृष्टीने जंगलव्याप्त क्षेत्र साधारणपणे ३३% असणे आवश्यक आहे. जिल्ह्यातील वनक्षेत्र अतिशय कमी आहे.
विद्युत निर्मिती, पुरवठा व वापर
विद्युत निर्मितीचा एकही प्रकल्प या जिल्ह्यात नाही. राज्य विद्युत मंडळामार्फत कोयना, पारस, परळी अशा नजीकच्या प्रकल्पापासून वीज पुरवठा केला जातो. जिल्ह्यात चारही शहरांचे विद्युतीकरण पूर्ण झालेले आहे. जिल्ह्यात १०० % विद्युतीकरणामुळे विजेची मागणी वाढत असून, २,२७,००० कनेक्शने देण्यात आली आहेत.
खाणी व कारखाने
जिल्ह्यात एकूण ११६ नोंदणी झालेले कारखाने असुन या कारखान्यातील कामगार संख्या २६६७ इतकी आहे. त्यापैकी १४ कारखाने बंद आहेत. २००८ मध्ये तर दर लाख लोकसंख्येमागे या कारखान्यातील कामगारांची संख्या १६५ होती. धान्य गिरणी उत्पादनांसंबधी २० चालू कारखाने असून त्यात २२९ कामगार आहेत. मूलभूत लोह व पोलादाचे उत्पादन करणारे ३४ चालू कारखाने असून त्यांत १५१९ कामगार आहेत. जिल्ह्यातील कारखान्यांमधून २००८ साली कामगारांनी काम केलेल्या श्रमदानांची संख्या ४.७३ लक्ष आहे, ही मागील वर्षीपेक्षा कमी आहे.
आर्थिक गणना
१९९८ नंतर आर्थिक गणना २००५ मध्ये घेण्यात आली. १९९८ च्या गणनेनुसार जिल्ह्यात कृषि व बिगर कृषि उद्योग मिळुन एकूण ४०,४७७ उद्योग आहेत. त्यापैकी २९,८३० स्वयंकार्यरत उद्योग तर १०,६४७ आस्थापना होत्या. २००५ च्या गणनेनुसार जिल्ह्यात कृषि व बिगर कृषि उद्योग मिळून एकूण ६०,१८३ उद्योग आहेत. त्यापैकी ३५,८४८ स्वयंकार्यरत उद्योग तर २४,३३५ आस्थापना आहेत. मालकीच्या प्रकारानुसार सर्वात जास्त म्हणजे ५५,३२८ खाजगी, ४,३७७ सार्वजनिक व ४७८ सहकारी उद्योग आहेत. खाजगी उद्योगाची एकूण उद्योगाशी टक्केवारी ९१.९२ % येते. या उद्योगापैकी ४४,३५० (७३.६८%) ग्रामीण तर १५,८३३ (२६.३२%) नागरी भागात आहेत. अनुसूचित जाती, जमातीच्या लोकांची उद्योगाचे मालक म्हणून एकूण संस्थेची टक्केवारी अनुक्रमे ७.४४ व ३.९० येते. जागेविरहित कार्यान्वित असलेल्या उद्योगांची एकूण उद्योगांशी टक्केवारी ३०.५३ आहे. शक्तीवर चालणाऱ्या उद्योगांची एकूण उद्योगांशी टक्केवारी १२.५४ येते. जिल्ह्यात या गणनेनुसार १,६७,९२० कामगार आहेत. त्यापैकी ९४,२९५ (५६.१५ %) वेतनावर काम करणारे आहेत. प्रतिआस्थापना कामगारांची सरासरी संख्या ७ आहे. जिल्ह्यात दर लाख लोकसंख्येमागे आस्थापनांची संख्या १,५१० आहे.
शिक्षणाच्या सोयी
जालना जिल्ह्यात १,५८९ प्राथमिक २१७ माध्यमिक व ३० उच्च माध्यमिक शाळा होत्या त्यापैकी बहुतांश प्राथमिक शाळा ग्रामीण भागात आहेत. दर लाख लोकसंख्येमागे ९९ प्राथमिक तर १५ माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळा, वर्ष २००९-१० मध्ये जिल्ह्यात ४२ महाविद्यालये असून त्यातील विद्यार्थ्यांची संख्या ९,३५४ आहे. एकूण ४,०७,८२९ विद्यार्थ्यांपैकी ५७.६४ % विद्यार्थी प्राथमिक शाळांत, ३९.९१ % विद्यार्थी माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळांत तर उर्वरित २.४५ % विद्यार्थी महाविद्यालयांत आहेत. जिल्ह्यासाठी प्राथमिक शाळेतील प्रति शिक्षकी विद्यार्थ्यांचे प्रमाण ३४ आहे, व माध्यमिक शाळांमधील प्रति शिक्षकी विद्यार्थ्यांचे प्रमाण ३४ आहे.
वैद्यकीय व आरोग्य सेवा
जिल्ह्यातील वैद्यकीय सेवा राज्य शासन, स्थानिक संस्था व खाजगी संस्थामार्फत पुरविण्यात येते. जिल्ह्यात १२ रुग्णालये, १२ दवाखाने व ४० प्राथमिक आरोग्य केंद्रे कार्यरत होती. या सर्व संस्थांमधून १,१६३ खाटांची सोय होती. त्यात ७२,१०० आंतर रुग्ण व ७,४०,३०० बाह्य रुग्णांनी उपचार घेतले. सामान्य रुग्णालय, जालना यांचे अंतर्गत ८ ग्रामीण रुग्णालये आहेत. ४० प्राथमिक आरोग्य केंद्रे जिल्हा परिषदेमार्फत चालविली जातात. १,४७,००० लोकसंख्येसाठी १ रुग्णालय तर ४०,३२४ ग्रामीण लोकसंख्येमागे १ प्राथमिक आरोग्य केंद्र व दर लाख लोकसंख्येमागे ७२ खाटा असे प्रमाण आढळते.
धर्म
२०११ च्या जनगनणेनुसार जालना जिल्हातील धर्मनिहाय लोकसंख्या
धार्मिक स्थळे व पर्यटन
जालना जिल्ह्यात महत्त्वाची / प्रसिद्ध पर्यटन केंद्रे आहेत त्यातील काही धार्मिक तीर्थक्षेत्रे, यात्रास्थळे आहेत. जालना शहराची मुघल कालीन जवळपास इ.स. 450 वर्षापूर्वीची काली मस्जिद जालना, शरीफ जैनउल्ला शाह साहब रहमतुल्ला आणि बाबुल शाह रहमतुल्ला मियासाहेब दारगाह, राजाबाग सवार दारगाह, मंमादेवी मंदिर, शनिमंदिर, आनंदस्वामी मठ, इंग्रज काळातील ख्रिस्ती धर्मीय क्राईस्त चर्च, दुर्गामाता मंदीर प्रसिद्ध असुन, अंबड  येथे मस्त्याच्या आकारातील डोंगरावर मत्स्योदरी देवीचे हेमाडपंथी मंदिर असून, अंबड येथे जवळपास इ.स. ४०० वर्षापूर्वीचा चौघडा व कल्याणस्वामींचा मृदुंग तसेच वेणूबाईचा तानपुरा संगीतप्रेमींनी केलेल्या संग्रहात आढळतो. अंबड पासून १५ कि.मी. परांडा ता.अंबड जि. जालना येथे हजरत सैय्यद हाफिज अलाउद्दीन जिया चिश्ती रहमतुल्लाह अलाही उर्फ सकलाधी बाबा यांची दर्गा आहे व अंबड तालुक्यातील (पराडा वनारसी भारती बाबा बारा जोतीलिंग पराडा येथे खूप मोठे मंदिर आहे व येथे दिवाळीच्या वेळेस सप्ताह असतो). शिवाय रवना पराडा ता. अंबड येथे प्रसिद्ध दर्गा सकलाधी बाबा असून तेथे दरवर्षी मोठा ऊरुस भरतो.गणपती राजूर येथे आहे. (घनसांवगी तालुक्यातील जांमसमर्थ येथील.  समर्थ रामदास स्वामींचे जन्मस्थान असून, त्यांचे मंदिरही आहे). हेलस तालुका मंठा हे शिल्पकलेचे प्रणेते हेमाद्रीपंत यांचे गाव आहे. भोकरदन तालुक्यातील अन्वा या गावात पुरातन भव्या हेमाडपंथी शिवपंदिर असून, येथे कोरीव शिल्पहेी आहेत. वालसावंगी येथील चक्रधर स्वामी यांचे मंदिर आहे. तसेच येथील विठ्ठल रुक्मिणी मंदिर प्रसिद्ध आहे.
रोहिलागड हा जालना जिल्ह्यातील अर्धवट मानला जाणार किल्ला आहे तर मस्तगड हा एक मुघल कालीन किल्ला असून येथे नगरपालिके चे जुने कार्यालय आहे
हवामान
समुद्रकिनाऱ्यापासून अधिक अंतरावर असलेल्या व खंडांतर्गत स्थान लाभलेल्या या जिल्ह्याचे हवामान स्वाभाविकच विषम व कोरडे आहे. येथील उन्हाळा अतिशय कडक असून हिवाळा कडाक्याच्या थंडीचा असतो. एप्रिल- मे महिन्यात तापमान ४१ सेल्सिअसच्या पुढे जाते दैनिक व वार्षिक तापमानकक्षेतील फरक अधिक असतो. तौलनिकदृष्टया जिल्ह्यातील पर्जन्यप्रमाण कमी आहे. जिल्ह्यात सरासरी अवघा ४५ से. मी. इतका कमी पाऊस पडतो. त्यातही पावसाचे वितरण असमान आहे. पावसाचे प्रमाण पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाढत जाते. अंबड, परतूर, व मंठा या तालुक्यांमध्ये तुलनात्मकदृष्टया अधिक पाऊस पडतो. तर जाफ्राबाद, भोकरदन तालुक्यात कमी पाऊस पडतो. जिल्ह्यातील बहुतांश पाऊस जून ते सप्टेंबर या महिन्यांमध्ये नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून पडतो. जिल्ह्यास अल्प प्रमाणात ऑक्टोबर – नोव्हेंबर महिन्यांमध्ये ईशान्य मोसमी वाऱ्यांपासून पडणाऱ्या पावसाचाही लाभ होतो.
२०१७ मध्ये जून महिन्यात पावसाला सुरुवात झाली, परंतु जुलैपैसून पावसाने दडी मारली. त्यामुळे खरीप हंगाम अडचणीत आला.
अर्थकारण
मराठवाड्यातील इतर जिल्ह्यांप्रमाणे जालना जिल्ह्यातील रोजगाराचे प्रमुख साधन शेती हे आहे. हा जिल्हा देशात मोसंबी उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे. अलीकडेच या जिल्ह्यात ड्रायपोर्ट उभारण्याची तयारी सुरू झाली आहे. केंद्र सरकारच्या वतीने ५०० हेक्टर क्षेत्रावर हे प्रकल्प उभारला जात आहे. मराठवाड्यातील शेतमाल व औद्योगिक उत्पादने थेट मुंबईतील न्हावा शेवा पोर्ट ट्रस्टपर्यंत पोहोचविणे हा या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश आहे. या ड्रायपोर्ट जवळून मुंबई - नागपूर समृद्धी महामार्ग तयार केला जाणार आहे. त्याद्वारे उत्पादने थेट मुंबईपर्यंत पोचविली जातील.
जिल्ह्यातील बाजारपेठा
कुंभार पिंपळगाव, रजनी, जाफराबाद, तीर्थपुरी, नेर, परतूर, मंठा, राजूर, रामनगर, सेवली. पिंपळगाव (रेणूकाई), वालसावंगी, अंबड, घनसावंगी
बाह्य दुवे
वर्ग:जालना जिल्हा वर्ग:औरंगाबाद विभागातील जिल्हे वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
नरेंद्र सिंदकर
नरेंद्र सिंदकर (नोव्हेंबर २१, इ.स. १९२८ - हयात) हे रशियन भाषेचे अभ्यासक व मराठी अनुवादक आहेत.
यांनी इ.स. १९६६ साली त्यांनी आपल्या कुटुंबीयासह मॉस्को विमानतळावर पाऊल ठेवले आणि तेव्हापासून इ.स. १९९२ सालापर्यंत सलग २५ वर्षे त्यांनी मॉस्को नभोवाणीवरून मराठी विभागप्रमुख या नात्याने मराठी वृत्तप्रसारणाचे काम केले. वृत्तनिवेदन हा त्यांच्या उपजीविकेचा व्यवसाय त्यांनी निष्ठेने तर केलाच, शिवाय या अनुषंगाने त्यांनी भारताच्या सांस्कृतिक दूताची कामगिरीही यशस्वीपणे पार पाडली. रशियातली कारकीर्द हे त्यांच्या आयुष्यातले सर्वाधिक उज्ज्वल पर्व होते.
नेताजी सुभाषचंद्र बोसांच्या गूढ मृत्यूची चौकशी करण्यासाठी नेमण्यात आलेले शहानवाझ व खोसला आयोग यांनी केलेली चौकशी पक्षपाती असल्याचा आरोप करण्यात आल्यामुळे भारत सरकारने न्या. मनोजकुमार मुखर्जी आयोग नेमला; त्याला मदत करण्यासाठी दि नेताजी प्रोब अ‍ॅण्ड रिसर्च फाउंडेशनची स्थापना झालेली आहे. या समितीवर राज्यातर्फे सदस्य म्हणून सिंदकरांची नेमणूक झालेली असून, ते आयोगापुढे साक्ष देण्यासाठी गेले होते.
प्रकाशित साहित्य
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म वर्ग:मराठी व्यक्ती
सत्यराज (अभिनेता)
संदर्भ
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते
डेले अडेलेयी
वर्ग:नायजेरियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुशफिकुर रहिम
मोहम्मद मुशफिकुर रहिम (सप्टेंबर १, इ.स. १९८८ - ) (बांगला: মাহাম্মদ মুশিফকুর রিহম) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा बांगलादेशचा उपसंघनायक आहे.
रहिम, मुशफिकर रहिम, मुशफिकर वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सीमन
हा एक भारतीय (तमिळ)अभिनेता आहे.
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते
विदुळ
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
माझा गाव (पुस्तक)
पुस्तकाविषयी
त्या काळातील ग्रामीण माणूस कसा राहत होता, कसा जगत होता, त्याचे परस्पर संबंध, गावाबद्दलची आत्मीयता कशी होती, संकटकाळी तो कसा वागत होता याचं प्रत्ययकारी दर्शन ‘माझा गाव’ मधून होतं.
हळूहळू जुन्या चांगल्या परंपरांचे समाजातून उच्चाटन होऊ लागले आणि त्याजागी कोणत्याच उच्च मुल्यांची स्थापना न झाल्यामुळे समाजाच्या विविध घटकांत बेबनाव वाढत गेला. स्वार्थीपणा आणि भाऊबंदकी यामुळे माणसातील माणुसकीचा लोप होऊ लागला. म्हणूनच जुन्या परंपरांमधील चांगुलपणाचे गुणगान करण्याची एक मनस्वी ओढ लेखकाला वाटत आली आहे. यातूनच ‘माझा गाव’ची निर्मीती झाली आहे.
या कादंबरीतले प्रत्येक पात्र जिवंत आहे, स्वाभाविक वाटणारे आहे. खेड्यातील पाटील-कुलकर्णी एकत्र आल्यावर गावाच्या उद्धारासाठी बरेच काही घडू शकते आणि पुर्वीच्या काळी ते घडतही होते. याचा परिचय करून देणारी एक ह्रद्य कादंबरी. जुन्या पिढीतील परोपकारी व बुद्धीमान असे तात्या कुलकर्णी आणि गावावर जिवापाड प्रेम करणारे आप्पासाहेब इनामदार यांच्या परस्पर संबंधातून कादंबरीचे कथानक फुलत जाते. आजच्या संकुचित, स्वतःपुरते पाहणाऱ्या मानसिकतेमुळे होणाऱ्या सामाजिक ऱ्हासाच्या पार्श्वभूमीवर आजही ह्या कादंबरीचे महत्त्व अधिक आहे.
वर्ग:रणजित देसाई यांचे साहित्य वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
इ.स.पू. ६४७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ६४७ वर्ग:इ.स.पू.चे ६४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ७ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
ऑस्टिन एजीडे
वर्ग:नायजेरियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
गणेशपूर (रिसोड)
गणेशपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील रिसोड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:रिसोड तालुक्यातील गावे
रसाळपूर
रसाळपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
द सॅफ्रॉन्स
द सॅफ्रॉन्स हे इंग्लंडच्या ईस्टबोर्न शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.
मिंग राजवंश
मिंग राजवंश (सोपी चिनी लिपी: 明朝; पिन्यिन: Míng Cháo, IPA: [mǐŋ tʂʰɑ̌ʊ̯]), किंवा महान मिंगांचे साम्राज्य (सोपी चिनी लिपी: 大明国; पारंपरिक चिनी लिपी: 大明國; पिन्यिन: Dà Míng Guó) हा मंगोल-प्रभावित युआन राजवंशाच्या कालखंडानंतर इ.स. १३६८ ते इ.स. १६४४ या कालखंडात चिनावर राज्य करणारा राजवंश होता.
द सॅफ्रॉन्स
१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषकातील एक सामना या मैदानावर खेळवला गेला होता.
रसाळपूर
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
मिंग राजवंश
वर्ग:चिनी राजवंश
द सॅफ्रॉन्स
वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट मैदाने वर्ग:ईस्ट ससेक्स
नंदुरबार जिल्हा
''हा लेख नंदुरबार जिल्ह्याविषयी आहे. नंदुरबार शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या''
नंदुरबार हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या सातपुडा प्रदेशातील एक आदिवासी (tribal ) जिल्हा आहे, १ जुलै १९९८ रोजी धुळे जिल्ह्यातून बाहेर पडून नंदुरबार जिल्ह्याची निर्मिती झाली. हा जिल्हा महाराष्ट्र व गुजरात व मध्यप्रदेश राज्याच्या सीमेजवळ असून याचे क्षेत्रफळ ५०३५ चौरस कि.मी. आहे. येथील लोकसंख्या १३,११,७०९ असून त्यांपैकी १५.४५% लोक शहरी भागात राहतात. (२००१ च्या जनगणनेनुसार). हा भाग आदिवासी बहुल असून निसर्गाच्या वैविध्याने पूर्णपणे परिपूर्ण असा आहे. तसेच अक्ककलकुुवा तालुक्यातील राजवाडी होळी हा प्रमुख सण मानला जातो. प्रामुख्याने काठीच्या आदिवासी संस्कृतीतली होळी ही मोठ्या स्वरूपात होत असून तत्पश्चात भरणाऱ्या बाजारास भोंगऱ्या म्हणतात
चतुःसीमा
नंदुरबार एक आदिवासी जिल्हा आहे, जिल्ह्याला दोन राज्यांच्या सीमा लाभल्या आहेत. गुजरात राज्य वायव्य सीमेवर, तर मध्य प्रदेश राज्य जिल्ह्याच्या ईशान्य सीमेवर आहे. सीमा भागातील काही गावे (उदा. खेडदिगर व खेतिया) ही महाराष्ट्र आणि मध्यप्रदेश ह्या दोन्ही राज्यांत विभागली गेली आहेत.
इतर
नंदुरबार हा आदिवासीबहुल जिल्हा असून येथील लोकसभा व विधानसभा मतदार संघ हे अनुसूचित जमातीसाठी राखीव आदिवासी मतदार संघ आहेत.
जमाती :-
भिल्ल, पावरा, तडवी-भिल्ल, वळवी, वसावे ,टोकरे कोळी, ढोर कोळी, महादेव कोळी , कोकणा-कोकणी, गावित, मावची, धानका, इत्यादी प्रमुख आदिवासी जमाती आहेत.
सदाशिव काशीनाथ छत्रे
सदाशिव काशीनाथ ऊर्फ बापू छत्रे (इ.स. १७८८:वाळकेश्वर, मुंबई, महाराष्ट्र - इ.स. १८३०) हे इंग्रजी व संस्कृत गद्य पुस्तकांचे मराठीत अनुवाद करणारे एक लेखक होते. ते कवीही होते, पण त्यांच्या कविता उपलब्ध नाहीत.
मुंबई इलाख्यांत प्रथमतः शाळा स्थापन करणें हे काम इंग्रज सरकारकडून सुरू करताना कर्नल कौपर व जॉर्ज जार्व्हिस या अधिकाऱ्यांनी यांनी छत्र्यांची मदत घेतली होती.
छत्रे हे देशी भाषांमधून पुस्तके करवून घेणाऱ्या मुंबईच्या हैंदशाळा व शाळापुस्तक मंडळी (स्थापना - १८२२) या संस्थेचे डेप्युटी नेटिव्ह सेक्रेटरी होते. त्यांनी जॉर्ज जार्व्हिस यांच्या मदतीने अनेक मराठी पुस्तके लिहिली. ही पुस्तके बहुतेक भाषांतरित आणि बालवाङ्‌मयात मोडणारी होती.
छत्र्यांनी बाळमित्र, इसापनीती, आणि वेताळपंचविशी ही पुस्तके इंग्रजीतून मराठीत रूपांतरित केली.
बाळमित्र
सदाशिव काशीनाथ छत्र्यांचे बाळमित्र हे पुस्तक इ.स. १८२८मध्ये प्रकाशित झाले. बर्क्विन या फ्रेंच लेखकाने लिहिलेल्या पुस्तकाच्या चिल्ड्रन्स फ्रेन्ड या इंग्रजी अनुवादावरून छत्र्यांनी हे पुस्तक मराठीत आणले. हे पुस्तक अतिशय लोकप्रिय झाले होते.
झरी (लोहा)
झरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील लोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:लोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
चिडी ओडीह
वर्ग:नायजेरियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राधा मोहन सिंह
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
श्रीराम (अभिनेता)
हा एक भारतीय (तमिळ)अभिनेता आहे.
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते
सोंग राजवंश
वर्ग:चिनी राजवंश वर्ग:रिकामी पाने
शाम (अभिनेता)
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते
कदमवाडी (शिराळा)
कदमवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील शिराळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. ६४८
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ६४८ वर्ग:इ.स.पू.चे ६४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ७ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
पोप जॉन एकविसावा
पोप जॉन एकविसावा (इ.स. १२१५ - मे २०, इ.स. १२७७) हा तेराव्या शतकातील पोप होता.
हा फक्त आठ महिने सत्तेवर होता.
याचे मूळ नाव पेद्रो हुलियाव होते. जॉन एकविसावा आत्तापर्यंतचा एकमेव पोर्तुगीझ पोप आहे.
जॉन २१ जॉन २१ वर्ग:इ.स. १२१५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२७७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भालोड
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:जामनेर तालुक्यातील गावे
शिरपूर पॅटर्न
शिरपूर पॅटर्न हा जलसंधारणाचा धुळे जिल्ह्यात २००६ सालापासून राबवला गेलेला एक कार्यक्रम आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या भूजल सर्वेक्षण यंत्रणेतील निवृत्त भूवैज्ञानिक सुरेश खानापूरकर याचे निर्माते आहेत.
शिरपूर येथे अमरीशभाई पटेल या आमदारांतर्फे खानापूरकरांनी हा कार्यक्रम राबवला.
शिरपूर आणि परिसरात काळ्या मातीच्या थरानंतर रेतीचा थर आणि त्या खाली पिवळ्या मातीचा थर आहे. पिवळी माती पाण्याचा निचरा खाली होऊ देत नाही. त्यामुळे पावसाचे पाणी खोलवर मुरत नाही. बंधारे नसल्यामुळे पावसाचे पाणी वाहून जाऊन तापी नदी त मिळते. पावसाळ्याचे दोन महिन्यांनतर पुन्हा पाणीटंचाई होते. खानापूरकर यांचा जलसंधारणाचा शिरपूर पॅटर्न हा यावरचा कायमस्वरूपी उपाय ठरला.
बंधाऱ्यांचे बांधकाम
शिरपूर तालुक्यात राबविला गेलेल्या या जलसंधारण कार्यक्रमाअंतर्गत विविध नाल्यांमध्ये दीडशेपेक्षा जास्त बंधारे बांधण्यात आले. दोन बंधाऱ्यांमध्ये ५०० मीटरचे अंतर ठेवले गेले. एका नाल्यातील पाणी १८ ते २० ठिकाणी बंधारे बांधून पाणी अडविण्यात आले. बंधाऱ्याची जाडी सुमारे पाच फूट, रुंदी सुमारे २० ते ३० फूट आणि खोली ४० फुटापेक्षा अधिक होती.