cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
आद्य शंकराचार्य
बाह्य दुवे
वर्ग:शंकराचार्य वर्ग:हिंदू आचार्य वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ वर्ग:धर्म संस्थापक वर्ग:इ.स. ७८८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ८२० मधील मृत्यू
काली, कोलंबिया
''हा लेख कोलंबिया देशातील काली शहराविषयी आहे. काली शब्दाच्या इतर उपयोगांसाठी पहा - काली (निःसंदिग्धीकरण)''.
सांतियागो दे काली तथा काली हे कोलंबियातील एक शहर आहे. हे शहर व्हाये देल कौका प्रभागाचे प्रशासकीय केन्द्र असून २०१८ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २२,२७,६४२ होती.
वर्ग:कोलंबियामधील शहरे वर्ग:व्हाये देल कौका प्रभाग
मारियो मोन्ती
मारियो मोन्ती (Mario Monti; मार्च १९, इ.स. १९४३) हा एक इटालियन अर्थतज्ञ, राजकारणी व इटलीचा माजी पंतप्रधान आहे. नोव्हेंबर २०११ मध्ये सिल्व्हियो बेर्लुस्कोनीने पंतप्रधानपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर मोन्तींना ह्या पदावर नेमण्यात आले. २०१३ मधील सार्वत्रिक निवडणुकीत मोन्तीच्या पक्षाला फारसे यश मिळाले नाही व २८ एप्रिल २०१३ रोजी एन्रिको लेता हा इटलीचा नवा पंतप्रधान बनला.
बाह्य दुवे
मोन्ती, मारियो वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सेवाग्राम एक्सप्रेस
सेवाग्राम एक्सप्रेस  ही भारतीय रेल्वेची नागपूर ते मुंबई दरम्यान धावणारी जलद रेल्वेगाडी आहे.
मार्ग
मध्य रेल्वेद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या सेवाग्राम एक्सप्रेस मार्गे लागणारी महत्त्वाची शहरे मुंबई, कल्याण, नाशिक, मनमाड, जळगाव, भुसावळ, अकोला, वर्धा व नागपूर ही आहेत. ह्या गाडीचा एकूण प्रवास कालावधी हा १५ तास इतका आहे. गाडीस भोजनयान जोडलेले नाही.
संदर्भ
वर्ग: भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:नागपूरमधील वाहतूक
ए.एम. आरिफ
'''ए.एम. आरिफ''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
घाटेवाडी
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
क्यूऑन्टेक्स्ट
वर्ग:विकी सॉफ्टवेअर
ऑटोड्रोम उवान वाय ऑस्कर गालेवेझ
वर्ग:फॉर्म्युला वन सर्किट
पोप ग्रेगोरी चौथा
ग्रेगोरी चौथा (??? - जानेवारी २५, इ.स. ८४४) हा जानेवारी २५, इ.स. ८२७ ते मृत्युपर्यंत पोप होता.
याच्याबद्दल जास्त माहिती उपलब्ध नाही.
त्याने रोममधील बेसिलिका दि सान मार्कोची पुनर्बांधणी केली.
वर्ग:इतिहास ग्रेगोरी ०४ वर्ग:इ.स. ८४४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नडियाद
नडियाद हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे.
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:खेडा जिल्हा
सूर्य मंदिर, मोढेरा
मोढेराचे सूर्य मंदिर भारताच्या गुजरात राज्यातील महेसाणा जिल्ह्यातील मोढेरा गावातील सूर्यमंदिर आहे. पुष्पावती नदीच्या काठावर असलेले हे दुर्मिळ मंदिर इसवीसन १०२६-२७ साली चालुक्य राजा भीम पहिला याने बांधले.
भूगोल
मोढेरा गाव महेसाणा पासून २६ किलोमीटर तसेच अहमदाबाद शहरापासून १०१ किमी अंतरावर आहे.
सावरगाव (उमरी)
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:उमरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
बोटोणा
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
सूर्य मंदिर, मोढेरा
इतिहास
स्कंद पुराणानुसार मोढेरा जवळील भागाला रामायण काळी 'धर्मारण्य' असे संबोधले जायचे. रावणाचा वध करून परतलेल्या श्रीरामाने गुरू वसिष्ठाना ब्रह्म हत्येच्या पातकापासून मुक्त होण्यासाठी काय करावे असे विचारले. गुरू वसिष्ठांनी धर्मारण्यात जाऊन यज्ञ करण्याचा सल्ला दिला. मोढेरा येथील जन धारणेनुसार प्रभू श्रीराम आणि सीता यांनी या ठिकाणाला भेट देऊन यज्ञ केला आणि 'मोढेरक' या गावाची स्थापना केली. याचा गावाला पुढे मोढेरा असे म्हटले जाऊ लागले. सुर्यमंदिराबाहेर असणाऱ्या कुंडाला राम कुंड असेही म्हटले जाते.
इसवी सन १०२४-२५ च्या सुमारास गझनीच्या महमूदचे आक्रमण चालुक्य वंशीय राजा भीम पहिला याने मोढेरा येथे युद्ध करून परतवून लावले होते. इतिहासकारांचे असे मत आहे की या विजयाच्या स्मृतीप्रित्यर्थ मोढेरा येथे सूर्यमंदिर उभारण्यात आले.
वास्तू विशेष
मोढेरा येथील सूर्य मंदिर संकुलात तीन विभाग आहेत. प्रवेश करताच दिसते ते रामकुंड हे पाण्याचे मानव निर्मित तळे, त्यानंतर सभामंडप आणि शेवटी गूढमंडप अथवा गर्भगृह. सभामंडपामध्ये अतिशय सुरेख असे कोरीव खांब आहेत. गर्भगृहात प्रदक्षिणेसाठी चिंचोळा मार्ग आहे.
रामकुंड
प्रवेश करताच दिसणारे रामकुंड हे उत्तर दक्षिण १७६ फुट लांब आहे तर पूर्व पश्चिम लांबी १२० फुट आहे. रामकुंडाची रचना ' वाव ' किंवा पायऱ्यानी बनलेल्या विहीरीप्रमाणे असल्यामुळे वैशिष्ट्यपूर्ण भासते. या पायऱ्यावर विविध देवतांची १०८ छोटी मंदिरे आहेत.
सभामंडप
सभामंडपात प्रवेश करताना आधी कीर्ती तोरण लागते. काळाच्या ओघात तोरण नष्ट झाले असले तरी त्याचे दोन खांब अजूनही वैभवाची साक्ष देतात. सभामंडपाला चारही बाजूनी प्रवेशद्वारे आहेत. सभागृहाच्या छताला आधार देणारे खांब दोन प्रकारचे आहेत. बाहेरील बाजूस असणारे छोटे खांब आणि जमिनीपासून छतापर्यंत असणारे मोठे खांब.
गूढ मंडप
गूढ मंडपाच्या बाहेरील भिंती सूर्याच्या १२ प्रतिमांनी तसेच विश्वकर्मा, अग्नी, गणेश, सरस्वती, अष्ट दिक्पाल यांच्या मूर्तींनी सजवलेल्या आहेत. गूढ मंडपास तीन बाजूनी प्रत्येकी एक खिडकी आहे. विशिष्ट दिवशी या खिडक्यातून सूर्यकिरण प्रवेश करत आणि मध्यभागी असणाऱ्या सूर्य मूर्तीवर पडत. गूढ मंडपातील काही मूर्तीवर इराणी पद्धतीचा संस्कार दिसतो. गूढ मंडपात काही मिथुन शिल्पेही आढळतात. गूढ मंडपावर आज शिखर आढळत नाही. चित्र टाका
वर्ग:महेसाणा जिल्हा वर्ग:भारतामधील मंदिरे
पं. बाळकृष्णबुवा संगीत साधना मंडळ
'''पं. बाळकृष्णबुवा संगीत साधना मंडळ''' ही भारतीय शास्त्रीय संगीताचा प्रसार करणारी व शिक्षण देणारी  इचलकरंजी येथील संस्था आहे.
वर्ग:महाराष्ट्रातील संस्था
नादावळी
नादावळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
जेम्स वॅट
वॉट (जन्म : ग्रिनक-स्कॉटलंड, १९ जानेवारी १७३६; - २५ ऑगस्ट १८१९) हे एक स्कॉटिश संशोधक व उपकरणनिर्माते होते. त्‍यांच्या वडिलांचा जहाजबांधणीचा व बांधकामाचा व्यवसाय होता आणि त्यांची एक कार्यशाळा होती. जेम्स अशक्त असल्याने त्याचे आधीचे शिक्षण घरीच झाले. नंतर शाळेत जाऊन त्यांनी लॅटिन, ग्रीक व गणित या विषयांचे अध्ययन केले. त्यांना यंत्रोपकरणात विशेष रुची असल्याने त्यांचे खरे शिक्षण वडिलांच्या कार्यशाळेत झाले. तेथे त्यांनी स्वतः यारीसारख्या यंत्राच्या प्रतिकृती बनविल्या; तसेच जहाजावरच्या उपकरणांची माहिती करून घेतली. आधीच्या इजिनात मूलभूत स्वरूपाच्या सुधारणा करून त्यांनी बनविलेले वाफेचे इंजिन हे शक्तिनिर्माणाचे साधन म्हणून सर्वत्र वापरले जाऊ लागले. औद्योगिक क्रांतीच्या सुरुवातीच्या काळातील हे सर्वांत महत्त्वाचे साधन ठरले.
वॉट यांनी त्यानंतर ग्लासगो व लंडन येथे वैज्ञानिक (गणितीय) उपकरणांच्या निर्मितीविषयीचे प्रशिक्षण घेतले. त्या काळी मुख्यतः सर्वेक्षण व मार्गनिर्देशन यांकरिता लागणारी उपकरणे बनवीत असत. १७५७ साली ग्लासगोला परत आल्यावर वैज्ञानिक उपकरणनिर्माते म्हणून त्यांनी ग्लासगो विद्यापीठात काम करण्यास सुरुवात केली. तेथे असताना त्यांनी चतुर्थ यंत्र, होकायंत्र, दाबमापक इत्यादी उपकरणे तयार केली. या काळात त्यांचा अनेक वैज्ञानिकांशी परिचय झाला. पैकी जोसेफ ब्लॅक यांच्याबरोबर त्यांची मैत्री जमली व त्या मैत्रीचा त्यांना वाफेच्या इंजिनात सुधारणा करण्याच्या दृष्टीने खूप उपयोग झाला.
वाफेवर चालणाऱ्या आगगाडीचा जनक म्हणून जेम्स वॅट यांना ओळखले जाते. जेम्स वॅट लहानपणी अतिशय आळशी होता, असे त्याच्या न बोलण्यामुळे तरी वाटत होते. तो स्वयंपाकघरात त्याच्या आत्याबरोबर बसलेला असताना, विस्तवावर एका किटलीमध्ये पाणी उकळत होते. त्या पाण्याची वाफ किटलीच्या तोंडातून बाहेर पडत होती. जेम्स त्या वाफेवर एकदा कप व एकदा चमचा धरत होता व तो कप व चमचा वाफेच्या जोराने कसा खालीवर होतो, याचे निरीक्षण करत होता. त्याच्या आळशीपणाबद्दल त्याची आत्या नेहमीच कानउघाडणी करत असे. एकदा योगायोगाने जेम्सच्या कॉलेजच्या प्रयोगशाळेतील न्यूमनचे मॉडेल इंजिन जेम्सकडे दुरुस्तीला आले. इंजिन दुरुस्त करताना जेम्सच्या लक्षात आले, की हे इंजिन फक्त थोडाच वेळ काम देण्याच्या योग्यतेचे आहे. विचार केल्यावर त्याच्या ध्यानात आले, की न्यूमनचा बॉयलर फार लहान आहे. ज्यात दट्ट्या असतो त्या सिलिंडराच्या घनफळाच्या ३-४ पट वाफ असली, तरच तिच्यामार्फत दट्ट्या सिलिंडराच्या टोकापर्यंत लोटला जाऊ शकेल, असे त्यांना दिसून आले. अशा रीतीने या इंजिनात वाफ मोठ्या प्रमाणात वाया जाते, हे त्यांच्या लक्षात आले. न्यूमनच्या इंजिनमधील खाली-वर होणारा दांडा (दट्ट्या) जेव्हा खाली ओढला जाई, तेव्हा त्या सिलिंडरमधील पंपरॉड (दांडा) वर उचलला जाई. जेम्सने एका सिलिंडरमधील वाफ पंपाने दुसऱ्या सिलिंडरमध्ये नेऊन त्या सिलिंडरवर गार पाण्याचा मारा केला व त्या वाफेचे बाष्पीभवन करून, पोकळी निर्माण करायची असे ठरवले. त्यामुळे खर्च व वेळ वाचला. दोन सिलिंडरमध्ये त्याने एअरपंप बसवला. पुढे जेम्सने या इंजिनमध्ये पुष्कळ सुधारणा केल्या.
न्यूमनच्या इंजिनातील दोषांवर उपाय शोधताना जेम्सला अचानकपणे इंजिनाला स्वतंत्र असा संघनक (वाफेचे द्रवात-पाण्यात-रूपांतर करणारे साधन) जोडण्याची कल्पना सुचली व हा त्यांचा पहिला व सर्वांत महत्त्वाचा शोध ठरला. सिलिंडरात वाफेचे पाण्यात रूपांतर होताना जी सुप्त उष्णता लागते ती वाया जाणे हा न्यूमन इंजिनाचा सर्वांत मोठा दोष असल्याचे त्यांच्या ध्यानी आले होते. म्हणून वाफेच्या संघननाचे काम सिलिंडराऐवजी त्याला जोडलेल्या पण त्यापासून अलग असलेल्या कक्षात करण्याचे त्यांनी ठरविले. सिलिंडरातून बाहेर पडणारी वाफ सिलिंडरात नेऊन तेथे तिचे संघनन होते. यामुळे सिलिंडरात पाण्याच्या फवाऱ्याने संघनन करताना सिलिंडर व दट्ट्या थंड होत असे आणि ते परत तापविण्याकरिता वारंवार जादा उष्णता लागते असे. संघनकामुळे ही उष्णता वाचते. याशिवाय सिलिंडर व दट्ट्या गरम राहण्यासाठी त्यांनी सिलिंडराभोवती आवेष्टन घालून त्यात वाफ सोडण्याची व्यवस्था केली. यामुळे उष्णतेची व पर्यायाने इंधनाची बचत होऊन इंजिन अधिक कार्यक्षम झाले. अशा रीतीने त्यांनी वाफ एंजिनात मूलभूत सुधारणा केल्या. मात्र वाफ एंजिनाचा शोध त्यांनी लावला हा लोकप्रिय (प्रचलित) समज चुकीचा आहे. कारण त्यांच्या जन्माच्या वेळीही वाफ एंजिने खाणीतील पाणी उपसण्यासाठी वापरात होती. वॉट यांच्या सुधारणांमुळे वाफ इंजिन चालवायला सोपे झाले; ते अधिक खात्रीशीर रीतीने वापरता येऊ लागले व अधिक शक्तिशाली वाफ इंजिने बनविता येऊ लागली. यामुळे कागद गिरण्या, कापड गिरण्या, पिठाच्या गिरण्या, लोखंडाचे कारखाने, भट्‌ट्या, पाणीपुरवठा इ. असंख्य ठिकाणी त्याचा उपयोग होऊ लागला. व्यावसायिक दृष्टीने महत्त्वाच्या ठरलेल्या या इंजिनाचे औद्योगिक क्रांतीला चांगलीच चालना मिळाली. वॉट यांनी जॉन रोबक यांच्याबरोबर वाफेची इंजिने बनविण्याचा व्यवसाय भागीदारीत सुरू केला (१७६८) आणि १७६९ साली त्यांनी या एंजिनाचे एकस्व (पेटंट) घेतले. मात्र या धंद्यात त्यांना विशेष यश मिळाले नाही. दरम्यान अर्थार्जनासाठी त्यांनी चष्म्याच्या व्यापाऱ्याकडील नोकरी, कालव्यांचे सर्वेक्षण व खोदकाम, बंदरांतील सुधारणा वगैरे कामे केली. या कामांना कंटाळून ते १७७४ साली बर्मिगहॅमला गेले व तेथे त्यांनी मॅथ्यू बोल्टन यांच्या भागीदारीत नव्याने वाफ एंजिने बनविण्याचा उद्योग सुरू केला. त्यांची ही भागीदारी २५ वर्षे टिकली व उद्योग भरभराटीला आला. १७७६ साली त्यांनी दोन वाफ एंजिने उभारली. पैकी एक दगडी कोळशाच्या खाणीत व दुसरे लोखंडाच्या कारखान्यात उभारले. यामुळे वाफ एंजिनांना मागणी वाढली व धंद्याला ऊर्जितावस्था प्राप्त झाली.
पुढील पाच वर्षे म्हणजे १७८१ सालापर्यंत त्यांनी तांब्याच्या व कथिलाच्या खाणीतील पाणी उपसण्यासाठी असंख्य वाफ एंजिने उभारून त्यांच्या देखभालीचे काम केले. खाणव्यवस्थापकांना इंधनाच्या खर्चात बचत व्हावी असे वाटत होते. तसेच अन्य क्षेत्रांतूनही या एंजिनाला मोठी मागणी येण्याची चिन्हे दिसू लागली होती. म्हणून बोल्टन यांनी वॉट यांना एंजिनातील दट्ट्याच्या पश्चाग्र (पुढे-मागे होणाऱ्या) गतीचे भुजादंडाच्या परिभ्रमी म्हणजे फिरत्या गतीत परिवर्तन करण्याची विनंती केली. वॉट यांनी हे काम १७८१ साली यशस्वीपणे साध्य केले. त्याकरिता त्यांनी तथाकथित ‘सूर्य व ग्रह दंतचक्र’ ही योजना केली. त्यामुळे एंजिनाच्या एका आवर्तनात भुजादंडाचे दोन फेरे होतात. १७८२ साली त्यांनी द्विक्रिय एंजिनाचे एकस्व घेतले. या एंजिनात दांडा रेटला व ओढलाही जातो. यासाठी दंड व दट्ट्या नव्या पद्धतीने दृढपणे जोडले जाणे आवश्यक होते. ही समस्या त्यांनी १७८४ साली समांतर गतीचा आपला शोध वापरून सोडविली. या दट्ट्याचा दांडा लंब दिशेत हालेल अशा रीतीने संयोगदांड्यांची मांडणी केली होती. बोल्टन यांच्या सूचनेवरून १७८८ साली वॉट यांनी एंजिनाची गती स्वयंचलितपणे नियंत्रित करणारा केंद्रोत्सारी गतिनियंता शोधून काढला व १७९० साली त्यांनी दाबमापक शोधला. यामुळे वॉट एंजिन जवळजवळ परिपूर्ण अवस्थेपर्यंत पोहोचले होते.
एंजिनाची शक्ती मोजण्यासाठी त्यांनी त्याची घोड्याच्या शक्तीशी तुलना केली. अशा प्रकारे हॉर्स पॉवर (अश्वशक्ती) ही संज्ञा प्रचारात आली. त्यानंतर एक अश्वशक्ती म्हणजे १ मिनिटात ३३,००० पौंड वजन १ फूट उंच उचलण्यास लागणारी शक्ती हे मूल्य निश्चित केले. दाबमापकाने एंजिनाची अश्वशक्ती मोजीत व अश्वशक्तीनुसार एंजिनाची किंमत ठरवीत.
वाफ एंजिनाशिवाय अभियांत्रिकी व रसायनशास्त्र या विषयांतही त्यांनी संशोधन केले होते आणि त्यांना भाषा व संगीत यांतही रस होता. त्यांचे काही महत्त्वाचे संशोधन पुढीलप्रमाणे आहे:आपले कार्यालय उबदार ठेवण्यासाठी त्यांनी वाफेच्या वेटोळ्यांचा वापर केला होता (१७८४). इंधनाची बचत करणारी भट्टी, दाब देऊन मजकुराच्या प्रती काढावयाचे यंत्र व प्रतिलिपी शाई, शिल्पाची (पुतळ्याची) पुनःनिर्मिती करणारे यंत्र, अम्लतेची चाचणी घेणारे दर्शक, नियामक झडप, क्लोरीनचा वापर करून विरंजन (रंग घालविण्याची क्रिया) करण्याचे तंत्र वगैरे त्यांचे शोध महत्त्वाचे आहेत. शिवाय पाणी हे मूलद्रव्य नसून संयुग आहे, असे सुचविणारे ते एक पहिले संशोधक होते. ग्लासगो वॉटर कंपनीचे सल्लागार म्हणून त्यांनी काम केले होते. विज्ञान व कला यांचा प्रसार करणाऱ्या लूनर सोसायटीचे ते सदस्य होते.
वॉट यांना त्यांच्या संशोधनकार्याबद्दल पुढील अनेक मानसन्मान मिळाले होते : एडिंबरो व लंडन (१७८५) येथील रॉयल सोसायटीचे सदस्यत्व, ग्लासगो विद्यापीठाची डॉक्टर ऑफ लॉज ही पदवी (१८०६), फ्रेंच ॲकॅडेमी ऑफ सायन्सेसचे परदेशी सदस्यत्व वगैरे. त्यांना जहागिरी देऊ करण्यात आली होती; पण ती त्यांनी स्वीकारली नाही. त्यांच्या सन्मानार्थ शक्तीच्या एककाला वॉट (वॅट) हे नाव देण्यात आले असून वेस्ट मिन्स्टर ॲबे येथे त्यांचा पुतळा उभारला आहे. त्यांचा एक मुलगा (जेम्स) सागरी अभियंता होता व त्याने जहाजाकरिता वाफ एंजिनाचा वापर केला होता.
वर्ग:भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १७३६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८१९ मधील मृत्यू
ट्रॅक्शन टीमपेज
हे एक विकि सॉफ्टवेअर आहे. ते जावा या भाषेत विकसित केले गेले आहे.
वर्ग:विकी सॉफ्टवेअर
झेल्टवेग विमानतळ
वर्ग:फॉर्म्युला वन सर्किट
एक्सविकी
हे एक विकि सॉफ्टवेअर आहे. ते जावा या भाषेत विकसित केले गेले आहे.
वर्ग:विकी सॉफ्टवेअर
एडवर्ड तिसरा, इंग्लंड
एडवर्ड तिसरा (नोव्हेंबर १३, इ.स. १३१२ - जून २१, इ.स. १३७७) हा इंग्लंडचा राजा होता.
जानेवारी २५, इ.स. १३२७ला एडवर्ड दुसऱ्याला त्याची बायको फ्रांसची इसाबेला व तिचा प्रेमी रॉजर मॉर्टीमर यांनी पदच्युत केले व एडवर्ड तिसऱ्याला वयाच्या १४व्या वर्षी राजा केले. त्याने जवळजवळ ५० वर्षे राज्य केले.
इ.स. १३३०मध्ये १८ वर्षांच्या एडवर्डने मॉर्टिमरला कैद केले व मृत्युदंडाची शिक्षा दिली. आपल्या आईला त्याने कैदेत टाकले परंतु मारले नाही.
इ.स. १३३०मध्ये त्याने स्कॉटलंडवर चढाई केली व आपल्या पित्त्याला (एडवर्ड बॅलियोल) राजा केले. यानंतर त्याने फ्रांसशी युद्ध करून वर्चस्व स्थापण्याचे बव्हंशी यशस्वी प्रयत्न केले.
इ.स. १३७७मध्ये एडवर्ड ६५व्या वर्षी मृत्यु पावला.
वर्ग:इंग्लंडचे राजे वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास वर्ग:इ.स. १३१२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १३७७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बोलोन्या
बोलोन्या (Bologna; ; Bononia) ही इटली देशाच्या एमिलिया-रोमान्या ह्या प्रदेशाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. इटलीच्या उत्तर भागात वसलेले व सुमारे २.८४ लाख लोकसंख्या असलेले बोलोन्या हे इटलीमधील सातव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. इ.स. १०८८ साली स्थापन झालेले येथील बोलोन्या विद्यापीठ जगातील सर्वांत जुने विद्यापीठ मानले जाते.
सध्या बोलोन्या हे उत्तर इटलीमधील कला व संस्कृतीचे माहेरघर मानले जाते. २००० साली बोलोन्या युरोपियन सांस्कृतिक राजधानीचे शहर होते. बोलोन्या हे इटलीमधील सर्वांत सुबत्त शहरांपैकी एक असून येथील राहणीमानाचा दर्जा इटलीमध्ये सर्वोत्तम आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटलीमधील शहरे
दुबई संग्रहालय
दुबई संग्रहालय (अरबी: متحف دبي) हे दुबई संयुक्त अरब एमिरेट मधील मुख्य संग्रहालय आहे जे अल फहीदी किल्ल्यामध्ये आहे. हे संग्रहालय १७८७ मध्ये बांधले गेले आहे आणि ही दुबईमधील सर्वात जुनी इमारत आहे. दुबईच्या शासकांनी दुबईच्या अमिरातमध्ये पारंपारिक जीवनशैली सादर करण्याच्या उद्देशाने १९७१ मध्ये हे संग्रहालय दुबईच्या राज्यकर्त्याने उघडले होते. किल्ल्यापासून, गॅलरीकडे जाण्याचा मार्ग आहे, जी विशेषत १८०० च्या दशकात देशाची सामान्य संस्कृती दर्शविते. या गॅलरीमध्ये पुरातन वस्तू तसेच दुबईबरोबर व्यापार करणाऱ्या आफ्रिकन व आशियाई देशातील कलाकृतींचा समावेश आहे. दुबई संग्रहालयाचे एकूण क्षेत्रफळ ४००० चौरस मीटर आहे.
इतिहास
अल फहिदी किल्ला अनेक टप्प्यांत बांधला गेला आहे. सर्वात जुने टॉवर १७८७ च्या सुमारास बांधले गेले होते आणि ही दुबईतील सर्वात जुनी इमारत आहे असे मानले जाते जी आजही अस्तित्वात आहे.१९६९ मध्ये शेख हमदान बिन राशिद अल मकतूम यांनी शेख बद्र मोहम्मद अल सबाह यांना एक पत्र पाठवून संग्रहालय तज्ज्ञांना दुबईला पाठवण्यासाठी संग्रहालय स्थापनेसाठी मदत करण्यास सांगितले.
किल्ला
अल फहिदी किल्ला चौकोनी आकाराचा आहे. हा किल्ला कोरल रॉक आणि तोफेत बांधले होते. किल्ल्याच्या मुख्य दरवाज्यात दोन तोफ आहेत.एक हॉल मुख्य गेटवर आहे जो तिकिट काउंटर आहे तर इतर ऐतिहासिक कालखंडातील जुन्या शस्त्रे आणि शस्त्रे संग्रहित आहे .लोकसाहित संगीतातील व्हिडिओच्या पुढे पारंपारिक वाद्ये देखील दर्शविली जातात.
गॅलरी
किल्ल्याच्या दक्षिण-पश्चिम कोपऱ्यातील बुरुजावर गॅलरीमध्ये प्रवेश करणायचा रास्ता आहे. १९६० च्या दशकात दुबईला तेलाच्या शोधापूर्वीपासून आजतागायत चित्रित करणारा व्हिडिओ दाखवणारा एक व्हिडिओ कक्ष देखील आहे. त्या खाली एक नकाशा आहे जो शहरातील शहरी भाग व्हिडिओच्या टाइमलाइनसह समक्रमित होत असल्याचे दर्शवितो.
संग्रहालयाची मुख्य आकर्षणे खालीलप्रमाणे आहेत
स्मारके विंग :
स्मारक शाखेत प्राचीन शस्त्रे, थडगे, शहरी समुदाय आणि कुंभारकाम या वस्तूंचे वेगवेगळे प्रदर्शन आहेत. कुंभाराच्या संग्रहात स्वयंपाकासाठी हाताने बनवलेले भांडी, अन्न संरक्षणासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वस्तू आणि पाणी साठवण या गोष्टींचा समावेश आहे. वस्तू आणि खाद्यपदार्थांच्या वाहतुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या वस्तू आहेत.
दुबईचा विंग :
दुबईच्या विंगमध्ये पुरातन काळात दुबईचे दैनंदिन जीवन दर्शविणारी अनेक प्रदर्शने आहेत.
१९५० पासूनचे बाजारपेठा :
दुबई संग्रहालयात बुर दुबईच्या जुन्या बाजारात स्टोअर आणि ट्रेडमॅनचे आयुष्यमान प्रदर्शन असलेली संपूर्ण बाजारपेठ आहे. ही एक गॅलरी आहे जी १९५० च्या दशकाची आर्किटेक्चर आहे ,
पारंपारिक घर आणि मशिद :
या गॅलरीमध्ये जुने घरे आणि पवन टॉवर आहेत ज्यात दुबईमध्ये अनेक वर्षांपासून इमारती आणि संरचना कशा विकसित झाल्या आहेत हे दर्शवितात.
ओएसिस विंग, डेझर्ट एट नाईट अँड द सी एक्झिबिट :
दुबई संग्रहालयात सागर प्रदर्शन हे दाखवते की समुद्र आणि त्याच्या नैसर्गिक संसाधनांनी दुबईच्या अर्थव्यवस्थेला भरभराट करण्यास कशी मदत केली आहे. पर्ल डायव्हिंग आणि फिशिंग इंडस्ट्रीने आधुनिक दुबईच्या आकारात मोठे योगदान दिले आहे. दुबईचे प्राचीन बंदर एक महत्त्वपूर्ण व्यापार मार्ग म्हणून काम करीत होता ज्यात वेगवेगळ्या प्रदर्शनात कलात्मक दृष्टिकोनातून वर्णन केले गेले आहे. सी विंग स्थानिक मच्छीमार आणि व्यापारी यांच्याद्वारे जहाज बांधणीच्या पद्धती दर्शविते.
वाहतूक
पर्यटक जवळच्या घुबाईबा किंवा फहीदी बस स्थानकांद्वारे किंवा जवळच असलेल्या घुबाईबा किंवा फहीदीच्या मेट्रो स्टेशनद्वारे दुबई संग्रहालयात पोहोचू शकतात. भाड्याने घेतलेल्या कार किंवा टूर ऑपरेटर वाहतूक सेवा देखील प्रदान करतात.
बाह्य साइट
दुबई संग्रहालय वेबसाइट
संदर्भ
वर्ग:दुबईमधील इमारती व वास्तू वर्ग:संग्रहालये
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर इंटरनॅशनल असोसिएशन फॉर एज्युकेशन, जपान
'''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर इंटरनॅशनल असोसिएशन फॉर एज्युकेशन''' (बीएआयएई) ही जपानमधील आंतरराष्‍ट्रीय संस्था आहे. जपानमधील टोयोटा शहरामध्‍ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्‍या अनुयायांनी ११ एप्रिल २००३ रोजी या संस्‍थेची स्‍थापन केली. दलित, बौद्ध व शोषित समाजातील दुर्लक्षित घटकांना दर्जात्‍मक शिक्षण मिळवून देणे हा संस्‍थेचा उद्देश आहे. संस्‍थेने नागपूरच्‍या रोहित कुंभारे या विद्यार्थ्‍याला आयआयटीमध्‍ये प्रवेश घेण्‍यासाठी आर्थिक मदत केली.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानमधील संस्था व संघटना वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी वर्ग:आंबेडकरवादी संस्था व संघटना वर्ग:दलित संस्था व संघटना
डॅनियेल पॅट्रिक मॉयनिहॅन
डॅनियेल पॅट्रिक "पॅट" मॉयनिहॅन (मार्च १६, इ.स. १९२७ - मार्च २६, इ.स. २००३) हा अमेरिकन सेनेटर व समाजशास्त्रज्ञ होता. डेमॉक्रेटिक पक्षाचा सदस्य असलेला मॉयनिहॅन न्यू यॉर्क राज्यातून १९७८मध्ये पहिल्यांदा अमेरिकन सेनेटवर निवडून गेला व १९८२, ८८ आणि ९४ मध्ये पुन्हा निवडला गेला. मॉयनिहॅनने २००० च्या निवडणूकीत उमेदवारी केली नाही.
सुसिलो बांबांग युधोयोनो
सुसिलो बांबांग युधोयोनो (बासा जावा: Susilå Bambang Yudhåyånå; सप्टेंबर ९, इ.स. १९४९) हा इंडोनेशिया देशामधील एक राजकारणी, लष्करी अधिकारी व माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. तो ऑक्टोबर २००४ ते ऑक्टोबर २०१४ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर होता.
डॅनियेल पॅट्रिक मॉयनिहॅन
या आधी मॉयनिहॅन अमेरिकेचा संयुक्त राष्ट्रांकडे व भारतातील राजदूत होता. मॉयनिहॅनने अमेरिकेची सेनेटमध्ये अनेकदा भारताची बाजू उचलून धरली होती.
मॉयनिहॅन, डॅनियेल पॅट्रिक वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:अमेरिकेचे भारतातील राजदूत
सुसिलो बांबांग युधोयोनो
२००४ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकीमध्ये मेगावती सुकर्णोपुत्रीला पराभूत करून युधोयोनो सत्तेवर आला. २००९ सालच्या निवडणुकीमध्ये पुन्हा विजय मिळवून त्याने सत्ता राखली. इंडोनेशियाच्या संविधानानुसार एका व्यक्तीला केवळ दोन वेळा (कमाल १० वर्षे) राष्ट्राध्यक्ष राहता येते. त्यानुसार २० ऑक्टोबर २०१४ रोजी युधोयोनो सत्तेवरून पायउतार झाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रिव्हरसाईड आंतरराष्ट्रीय रेसवे
वर्ग:फॉर्म्युला वन सर्किट
कुर्नूल
कुर्नूल हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील शहर आहे. हे शहर कुर्नूल जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे वर्ग:कुर्नूल जिल्हा
ए.के.पी. चिनराज
'''ए.के.पी. चिनराज''' (तमिळ;ஏ. கே. பி. சின்ராஜ்; १ जून, १९६५ - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे नमक्कलमतदारसंघातून १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:नमक्कलचे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रीकास्टिंग विमेन:एस्सेज इन कलोनियल हिस्टरी
रिकास्टिंग विमेन:एस्सेज इन कलोनियल हिस्टरी हे १९८९ चे पुस्तक आहे. हे पुस्तक कुमकुम संगारी व सुदेश वैद यांनी संपादित केलेले असून काली फॉर विमेन इन इंडिया आणि Rutgers University press in the United States यांनी प्रकाशित केलेले आहे. या लेख संग्रहांच्या माध्यमातून राजकीय अर्थव्यवस्था,कायदा,धर्म आणि संस्कृती यांचा पितृसत्तेशी असणारा सहसंबंध तसेच, परिवर्तनवादी चळवळींचा वेगळा इतिहास आणि वर्ग व लिंगभाव यांचे नाते स्पष्ट होते. भारतातील स्त्रीवादी चळवळीचे एक महत्त्वपूर्ण योगदान म्हणून हे पुस्तक बघितले जाते. स्त्रीवादी दृष्टीकोनातून इतिहास पुर्नलेखनावर झालेल्या कुठल्याही चर्चेतून हे म्हटले गेले की, इतिहास लेखन ही अचूक आणि पारदर्शी प्रक्रिया नसते. इतिहास लेखन ही प्रस्थापित प्रक्रिया असून इतिहासकार त्यामध्ये मध्यस्थाची भूमिका बजावतात.
प्रस्तावना/ पुस्तकाची पार्शाभूमी
इतिहासाचे पुनर्लेखन करण्याबद्दल स्त्रीवादी परिप्रेक्ष्यातून झालेली मांडणी महत्त्वाची आहे कारण त्यातून इतिहास लेखन ही प्रक्रिया सहज होणारी किंवा पारदर्शी नसते हे मांडले गेले. इतिहास लेखन ही प्रस्थापित प्रक्रिया असून इतिहासकार त्यामध्ये माध्यस्थाची भूमिका बजावतात. इतिहासकारचे सामाजिक स्थान (जात, लिंगभव, वर्ग), त्याची/ तिची सैद्धांतिक भूमिका आणि समकालीन संदर्भ यामधून इतिहास किंवा ऐतिहासिक नक्की कशाला म्हणायचे आणि इतिहास म्हणून कशाचे लेखन करायचे हे निश्चित होत असते.
१.	समावेशनाचा इतिहास :- या पद्धतीमध्ये इतिहासाला प्रश्न विचारले गेलेले नाहीत. या इतिहासामध्ये कर्तृत्ववान स्त्रियांचा समावेश झालेला दिसतो. सुरुवातीच्या स्त्रीवादी इतिहास लेखनामध्ये कर्तृत्ववान स्त्रियांचाच समावेश करत, स्त्री योद्ध्या व कवयित्री यांवर प्रकाश टाकत,स्त्रियांना अवकाश मिळाल्यास त्याही पुरूषांप्रमाणे कृती करू शकतात हे सिद्ध करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.
२.	योगदानाचा इतिहास :- या पद्धतीमध्ये अशी मांडणी करण्यात आली आहे कि,स्त्रिया या केवळ इतिहासामध्ये उपस्थित नव्हत्या तर इतिहास निर्माण करणाऱ्या होत्या जसे कि, क्रांतिकारी व राष्ट्रवादी चळवळीतील स्त्रियांचे योगदान.
३.	दडपनुकीचा इतिहास - यामध्ये दडपनुकीतूनच आदर्श स्त्रीची प्रतिमा उभी केली जाते. स्त्रिया हा       इतिहासातील विश्लेषणाचा स्वतंत्र कोटीक्रम म्हणून ओळखल्या जाऊ लागल्या.
ठळक मुद्दे
स्त्रीवादी इतिहास लेखन हा निवडीचा मुद्दा नाही. रीकास्टिंग वुमेन हे सदर पुस्तक याचे उत्तम उदाहरण असून यामध्ये वसाहतकालीन भारताचा अभ्यास करण्यासाठी लिंगभाव ही संकल्पना विश्लेषणाच्या पातळीवर वापरली आहे. सामाजिक सुधारणांच्या आपल्या समजुती देखील त्यातून दूर होण्यास मदत होते. रिकास्ट म्हणजे तपास; वसाहतीक भारतातील सामाजिक सुधारणांबद्दल असणाऱ्यात समजुती पुन्हा तपासून बघण्यासाठी स्त्रीवादी इतिहासकारांनी तत्कालीन स्त्रीयांचे प्रश्न या मुद्द्यापासून सुरुवात केली. ज्यामधून एक वेगळ्याच प्रकारचा लिंगभाव इतिहास पुढे येण्यास सुरुवात झाली. जसे की या मांडणी मधून प्रकाशात आणले गेले की, तत्कालीन सामाजिक सुधारणावादी चळवळचे नेतृत्व हे मध्यमवर्गीय उच्च जातीयांचे तसेच लिंगाभाव संवेदनहिन होते. तसेच खाजगी व सार्वजनिक क्षेत्रांचे जे विभाजन केले गेले होते त्याला देखील प्रश्नांकीत केले गेले. यासाठीच स्त्रीवादी इतिहासकारांनी लिंगाभाव हा विश्लेषणाचा कोटीक्रम आणि वर्णन करण्याची संकल्पना यामध्ये फारकत केली आहे. यामुळेच इतिहासाचे विश्लेषण करताना स्त्रिया हा एक संपूर्णतः वेगळा कोटीक्रम असणे आवश्यक असल्याचे प्रस्थापित झाले.
पुस्तकाच्या प्रस्तावनेमध्ये लेखकांनी स्पष्टपणे नमूद केले आहे की, वसाहतकालीन भारतातील पितृसत्तेची संरचना समजून घेण्यासाठी जी आवश्यकता निर्माण झाली त्यातून हे पुस्तक करण्याची गरज भासली. तसेच त्याची पुढील इतर दोन महत्त्वाची करणे आहेत.
१.	हे पुस्तक येण्याआधी दोन दशकांपर्यंत जी समजूत होती की, वसाहतोत्तर भारतामध्ये स्त्रीयांची परिस्थिति सुधारेल त्याला तडा दिला गेला.
२.	सुधारणा व विकास यांचे जे राष्ट्रवादी मॉडेल होते त्याच्या वैधतेला प्रश्नांकीत केले गेले.
बदलत्या काळानुसार झालेल्या सामाजिक बदलांचे राजकारण अभ्यासाने हा स्त्रीवादी विश्लेषणाचा महत्त्वाचा विषय ठरला. म्हणूनच स्त्रियांचा इतिहास आणि स्त्रीवादी इतिहास यातील फरक लेखकांनी स्पष्टपणे मांडला आहे. ज्यामधून पुढे जाऊन त्यांनासुद्धा हे लक्षात आले की, प्रत्येक सामाजिक वास्तव ही लिंगाभाव आधारित विषमतेने युक्त आहे.
वर्ग संरचना आणि वर्चस्ववादी विचारसारणी मजबूत करण्यासाठी लिंगभाव हा कळीचा मुद्दा ठरतो आणि त्यामधूनच विविध पित्तृसत्तांमध्ये असणारा फरक आणि त्याचा वर्गाशी असणारा संबंध हे या पुस्तकातून मांडले आहे. सामाजिक पुनर्रचनेची प्रक्रिया व विविध पितृसत्ता पुनर्स्थापित करण्याची प्रक्रिया या दोन्ही समांतर होत्या. वसाहतकालीन भारतामध्ये जमीन पुनरवाटप धोरण राबविले गेले ज्यामुळे जमीनदार हे अधिक ताकदवान बनले तर शेतमजुर हे अजून दारिद्रयात लोटले गेले. या दोन्ही वर्गातील स्त्रियांना त्याचे परिणाम भोगावे लागले; ज्यामुळे त्यांचा पुढील काळात झालेल्या शेतकरी चळवळींमध्ये सहभाग दिसून येतो. पुरूषांचे जमीनीवरील मालकी हक्क व उत्पादनाच्या स्त्रोतांवर नियंत्रण हे कायम राहीले. यामध्यमातूनच वसाहतकालीन कायद्यांमधून विवाह, परंपरा आणि दत्तक प्रथा यासंदर्भातील पितृसत्ताक चालीरितींना वैधता बहाल केली गेली.
लेखक अधोरेखित करतात की, तत्कालीन मध्यम वर्गीय स्त्रियांसाठी केल्या गेलेल्या सुधारणा या प्रत्यक्षात सांस्कृतिक राष्ट्रवाद आणि त्यासोबत जोडलेली वर्ग-जातीची अस्मिता यांच्यासाठी होत्या. खाजगी व सार्वजनिक जग कशाला म्हणायचे याची देखील पुनर्व्याख्या केली गेली. राष्ट्रवाद्यांसाठी पाश्चिमात्य भौतिकता याविरुद्ध एतद्देशीय खाजगी जग हे पर्यायी होते. या पुस्तकाचे अजून एक महत्त्वाचे योगदान म्हणजे आदर्श स्त्रीची प्रतिमा ही पुन्हा रचली गेली जी प्रामुख्याने उच्च जातीय स्त्री केंद्री व साहजिकच कनिष्ठ जातीय स्त्रियांच्या विरोधी होती. त्यामुळे या दोन्ही समूहातील स्त्रियांसाठी सार्वजनिक जग म्हणजे नक्की कोणते, त्याची उपलब्धता हे पुन्हा ठरविले गेले. लेखक पुन्हा नमूद करतात की, परंपरा आणि आधुनिकता या दोन्ही पितृसत्ताक विचारधारेने युक्त असतात. त्यामुळे त्यांना एकमेकांच्या विरोधातील द्वैत म्हणून बघण्यापेक्षा त्यातील गुंतागुंत ही विश्लेषण करण्यात महत्त्वाची समजणे आवश्यक आहे.
पुस्तकातील पहिला लेख उमा चक्रवर्ती यांचा असून त्यांनी राष्ट्रवाद्यंच्या वसाहतकालीन इतिहासामध्ये आलेल्या प्राचीन भारतामध्ये स्त्रीयांचे स्थान हे गौरवस्पद होते या मिथकाला छेद दिला आहे. त्या नमूद करतात की, हे मिथक जारी मान्य केले तरी ते फक्त आर्य स्त्रियांसाठी सत्य होते;ना की वैदिक दासींसाठी. १९ व्या शतकातील राष्ट्रवाद्यंसाठी हिंदू उच्च जातीय स्त्रिया या ‘आदर्श स्त्री’ कोटिक्रमात बसणाऱ्यात होत्या.
वसाहत काळात याप्रकरच्या ज्या पुनरचना केल्या गेल्या त्यावर तत्कालीन राष्ट्रवादाचा प्रभाव होता जसे की, राष्ट्राची व्याख्या, सत्ता इ. स्वातंत्र्यपूर्व भारतीय राष्ट्रवादामध्ये स्त्रियांचं राजकीय सहभाग हा महत्त्वाचा मानला गेला. १९ व्या शतकाच्या शेवटी सांस्कृतिक राष्ट्रवादावर अधिक भर दिला गेला. समाजात सांस्कृतिक वर्चस्व असणारे समूह व त्याआधारे त्यांची स्वतःची सत्ता कायम करणे यातून राष्ट्राची संकल्पना ठरवली जाऊ लागली. या काळामध्ये सांस्कृतिक वर्चस्व हे अधिक महत्त्वाचे ठरल्याने सामाजिक सुधारणांना विरोध केला जाऊ लागला. जसे की, त्या पूर्वीच्या शतकामध्ये सामाजिक सुधारणांच्या केंद्रस्थानी स्त्रीयांचे प्रश्न होते. जणू काही त्यापूर्वी स्त्रीयांचे प्रश्न हे अस्तित्वातच नव्हते. याला पार्थ च्याटर्जी यांनी त्यांच्या लेखामध्ये स्त्रियांच्या प्रश्नांवरील राष्ट्रवादी उपाय असे म्हणाले आहे.
पुस्तकाच्या लेखकांनी प्रस्तावनेमध्ये स्वतहून नमूद केले आहे त्याप्रमाणे; ही पुस्तक सर्वांचे प्रतिनिधित्व करत नाही ही त्याची कमतरता आहे. त्यातील लेख हे प्रामुख्याने हिंदू वर्चस्ववादी विभिन्न समुहाशी संबंधित असून मुख्यत्वाने उत्तर भारतातील व मध्यम वर्गीयांचे आहेत. या पुस्तकाच्या मर्यादा असल्या तरी देखील स्त्रीयांचे सामाजिक स्थान, त्याचे भौतिक संदर्भ, अभ्यास क्षेत्रातील व्यस्त/विरोधी प्रतिनिधित्व यासंदर्भात स्त्रीयांचे बदलत जाणारे स्थान याची महत्त्वपूर्ण मांडणी केली आहे. पितृसत्तेची नव्याने पुनर्स्थापना कशी केली जाते हे अभ्यासण्यासाठी हे पुस्तक पुस्तक उपयुक्त आहे.
योगदान
David Kopf यांनी The Journal of Interdisciplinary HistoryDavid Kopf या जर्नल मध्ये या पुस्तकाची चिकित्सा केलेली आहे. Recasting women या पुस्तकाने १९ व्या शतकातील बंगालमधील पुनरुत्थानाच्या इतिहास लेखनाचे नवे पद्धतीशास्त्र मांडले आहे. तसेच, सती बंदी, बाल विवाह बंदी, बहुपत्नीत्व बंदी,विधवा पुर्नविवाहास उत्तेजन, स्त्री शिक्षण यांसारखे कायदे ब्रिटिशांनी केलेय़ा कायद्यांची चिकित्सा जहाल स्त्रीवादी कश्या पद्धतीने करतात हे या पुस्तकातून पुढे येते.
महत्त्वाच्या संकल्पना
राजकीय अर्थव्यवस्था
पितृसत्ता
लिंगभाव
संदर्भ सूची
Sangari Kumkum; Sudesh Vaid, eds. (1989), Recasting Women: Essays in Colonial History, Kali for Women, ISBN 9788189013790
Kopf, David (1992). "Reviewed Work: Recasting Women: Essays in Indian Colonial History" (PDF). The Journal of Interdisciplinary History (MIT Press) 22: 563–565
हे पण पहा
पितृसत्ता
लिंगभाव
उमा चक्रवर्ती
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
उस्मानाबाद विधानसभा मतदारसंघ
शिवसेनेचे कैलास बाळासाहेब पाटील (घाडगे) हे उस्मानाबाद विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघ
फॉसविकी
हे एक विकि सॉफ्टवेअर आहे. ते पर्ल या भाषेत विकसित केले गेले आहे.
मनाचे श्लोक
’मनाचे श्लोक’ हे समर्थ रामदास स्वामींनी रचलेले मानवी मनास मार्गदर्शनपर असे पद्य आहे.
मराठी पारंपरिक संस्कृतीत समर्थ रामदासकृत 'मनाचे श्लोक' सकाळच्या तसेच सायंकालीन प्रार्थनेत, प्रभातफेरीत, संस्कार व सुविचार म्हणून आणि संप्रदायातील शिष्यांकडून भिक्षा मागतानाही म्हटले जात.
पद्य रचनेची वैशिष्ट्ये
'या पद्यात श्लोकांची एकूण संख्या २०५ आहे. मनाच्या श्लोकांची रचना ही भुजंगप्रयात वृत्तात आहे. प्रत्येक ओळीत १२ अक्षरे आहेत.
इतर भाषांतील अनुवाद
शाहतुराब हे सूफी धर्म प्रचारक होते. ते स्वतःस हुसेनी ब्राह्मण म्हणवत. शाह तुराब हे सूफी संप्रदायाच्या प्रचारार्थ दक्षिणेत आधी तिरुवन्नमलाई (तामिळनाडू) व पुढे कर्नाटकात गेले. दक्षिण भ्रमंतीत शाह तुराब तंजावरला पोहोचले तेव्हा तिथे प्रतापसिंगराजे भोसले (१७३९-६३) अधिपती होते. तंजावरच्या वास्तव्यात शाह तुराब तेथील रामदासांच्या मठात गेले. तिथेच मनाच्या श्लोकाची पोथी त्यांच्या पाहण्यात आली. त्यांनी ती वाचली व तेथे असतानाच तिचा दखनीत अनुवाद केला.
संदर्भ
वर्ग:समर्थ रामदास स्वामी साहित्य
ऑडम्यूज
हे एक विकि सॉफ्टवेअर आहे. ते जावा या भाषेत विकसित केले गेले आहे.
वर्ग:विकी सॉफ्टवेअर
नवाखार
नवाखार हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
फीनिक्स स्ट्रीट सर्किट
वर्ग:फॉर्म्युला वन सर्किट
पिंगळवाडी (दिंडोरी)
पिंगळवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ब्राह्मणवाडा (कारंजा)
ब्राह्मणवाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे वर्ग:कारंजा घाडगे तालुक्यातील गावे
साष्टांग नमस्कार (नाटक)
साष्टांग नमस्कार हे प्र.के. अत्रे (आचार्य अत्रे) यांनी लिहिलेले एक विनोदी नाटक आहे.
आल्फोन्सो दुसरा
आल्फोन्सो दुसरा तथा आल्फोन्सो द'अरागोन (नोव्हेंबर ४, इ.स. १४४८ - डिसेंबर १८, इ.स. १४९५) हा जानेवारी २५, इ.स. १४९४ ते मृत्युपर्यंत नेपल्सचा राजा होता.
हा फर्डिनांड पहिला व त्याची प्रथम पत्नी, क्लेरमोंटची इसाबेल यांचा मुलगा होता.
आल्फोन्सो राजा झालेला कळल्यावर फ्रांसचा राजा चार्ल्स आठवा याला इटली काबीज करायची संधी दिसली व त्याने सप्टेंबर इ.स. १४९४मध्ये चढाई केली आणि नेपल्सच्या जवळ येउन ठेपला. हे पाहून घाबरलेल्या आल्फोन्सोने पदत्याग केला व आपला मुलगा, फर्डिनांड याला राजा केले व स्वतः संन्यास घेतला.
यानंतर वर्षभरात तो मृत्यु पावला.
वर्ग:इ.स. १४४८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १४९५ मधील मृत्यू वर्ग:नेपल्सचे राज्यकर्ते
सोशलटेक्स्ट
हे एक विकि सॉफ्टवेअर आहे. ते जावा या भाषेत विकसित केले गेले आहे.
वर्ग:विकी सॉफ्टवेअर
एैन-डियाब सर्किट
वर्ग:फॉर्म्युला वन सर्किट
एन. रेडप्पा
'''एन. रेडप्पा''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
शोगुन
शोगुन (将軍) हा मध्ययुगीन जपानमधला एक लष्करी दर्जा आणि एक प्रतिष्ठेचे पद आहे. हा शब्द मूळ सेइ-ई तायशोगुन(征夷大将軍:せいいたいしょうぐん, पूर्वेच्या जंगली आक्रमकांना हरवणारा सेनापती) या संज्ञेचा संक्षेप आहे.
एन. रेडप्पा
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
शोगुन
वर्ग:जपान *
घाटमाथा
घाटमाथा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
वामनभाऊ
संतश्रेष्ठ वामनभाऊ महाराज (जन्म - १ जानेवारी, इ.स. १८९१ मृत्यू - २४ जानेवारी, इ.स. १९७६) हे महाराष्ट्रातील एक प्रसिद्ध मराठी संत आणि कीर्तनकार होते. संत वामनभाऊ महाराज हे एक अवतारी सिद्धपुरुष, साक्षात्कारी संत होते. त्यांनी आपले संपूर्ण जीवन वारकरी सांप्रदायाला समर्पित केले होते. वामनभाऊ महाराज यांनी अध्यात्मातून अठरा पगड जातींच्या लोकांमध्ये चांगल्या विचारांची पेरणी केली. त्यांनी माणसाला माणूस म्हणून जगण्याचे शिकविले आणि चालू असलेल्या अनिष्ट रूढी, चुकीच्या परंपरा व अंधश्रद्धा बंद करण्याचा उपदेश केला. भाऊंना प्रत्यक्ष पाहिलेले, त्यांचे अनुभव घेतलेले असंख्य लोक आजही हयात आहेत, त्यांचा शिष्यगण, त्यांनी घडवलेले अनेक कीर्तनकार, टाळकरी, वारकरी गहिनीनाथ गड येथे या महात्म्याच्या पुण्यतिथीला न चुकता हजेरी लावतात. त्याचबरोबर राजकीय, सामाजिक व सर्व क्षेत्रातील लाखो, आबालवृद्ध भक्त येथे 'भाऊंच्या' समाधीच्या दर्शनाला येतात.
माता राहीबाई भाग्याची खाण । पिता तोलाजी हा पुण्यवान ।। पुत्र जन्माला रत्नासमान । तयासी शोभे नाव वामन ॥ फुलसांगवी, ता.शिरूर (कासार), जि. बीड येथील तोलाजी ग्यानबा सोनावणे व बोरगाव (चकला) ता. गेवराई जि. बीडचे विठोबा राख यांच्या कन्या राहीबाई यांचा विवाह झाला. वंजारी समाजातील या पुण्यवान माता-पित्याच्या पोटी सदगुरू संत वामनभाऊ महाराज यांनीं जन्म घेतला. त्यांना जेष्ठ बंधू नारायन हे होते. माता राहीबाई या जुन्या प्रथेप्रमाणे बाळंतपणासाठी माहेरी बोरगावला गेल्या होत्या. सन १८९१ साली श्रावण शुद्ध सोमवारी सूर्योदय समयी त्यांनी या रत्नाला जन्म दिला. नाव ठेवले, वामन. 'भाऊ' हे भगवान शंकराचा अवतार मानले जातात. माता राहीबाई यांच्या पोटी प्रत्यक्ष देवाने जन्म घेतला. हे त्याचे भाग्य थोर असले तरी.नियतीला काही वेगळेच घडवायचे होते. भाऊंचे संगोपन त्या माउलीच्या नशिबी नव्हते. भाऊंच्या जन्मानंतर अवघ्या ४० दिवसानंतर माता राहीबाई यांना देवाज्ञा झाली. मातेचे प्रेम या बाळाला मिळाले नाही. पूर्ण कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला. बाळाचे संगोपन कसे करायचे हा प्रश्न त्यांच्या पुढे उभा होता. राहीबाईने त्यांची आई आबाबाई यांना दृष्टांत दिला व सांगितले 'आई आता तूच माझ्या बाळाची आई हो. तूच माझ्या वामनचा सांभाळ कर.' आबाबाई सकाळी झोपेतून उठल्या त्यांनी बाळाला जवळ घेतले आणि चमत्कार झाला. नातवासाठी आजीला पान्हा फुटला. या आजीनेच भाऊंना लहानचे मोठे केले.
संपूर्ण जीवन वारकरी सांप्रदायाला समर्पित करणारे वैराग्य मूर्ती संत वामनभाऊ महाराज. डोंगर दऱ्यातून पायपीट करून या महात्म्याने भागवत धर्माची पताका सर्वत्र फडकवली. 'भाऊ ' हे अतिशय कडक स्वभावाचे होते. असे म्हटले जाते. परंतु चोरी करायला आलेल्या चोरांनाही त्यांनी जेऊ घातले होते. या महात्म्याचा हाच एक प्रसंग. पौष् वद्य ७/८ हा संत वामनभाऊंच्या पुण्य स्मरणाचा दिवस. 'भाऊ ' श्री क्षेत्र गहिनीनाथ गड येथे संत यादवबाबा यांचे उत्तराधिकारी झाले. यानंतर त्यांनी वारकरी सांप्रदायाचे कार्य सुरू केले. आजीवन ब्रह्मचार्यव्रत व त्यागी वृत्तीमुळे त्यांची परिसरात ख्याती होती. वाचासिद्धी प्राप्त असलेल्या या साधूने कधीही महिलांना पायावर दर्शन दिले नाही. महिलांना त्यांचे दुरूनच दर्शन घ्यावे लागे.आजही त्यांच्या समाधीचे दर्शन महिलांना बाहेरूनच घ्यावे लागते. भाऊंचा स्वभाव कडक होता व ते रागात काही बोलून गेले तर ते सत्य होत असे. म्हणून बरेच लोक त्यांच्या जवळ जायला घाबरत होते. मात्र त्यांच्या शब्दाने असंख्य भक्तांचे कल्याणही झाल्याचे अनेक उदाहरणे समाजात आहेत. वयाच्या १२ व्या वर्षी भाऊंकडे दाखल झालेले धामनगावचे रघुनाथ महाराज चौधरी भाऊंचे अनेक प्रसंग आपल्या कीर्तनात आवर्जून सांगतात, आज ज्या ठिकाणी श्री क्षेत्र गहिनीनाथ गडाचे बांधकाम आहे त्याच ठिकाणी पूर्वी मोजके बांधकाम झालेले होते. म्हणजे पत्र्याचा निवारा होता. श्रावण महिन्यातील दिवस होते. रात्रीची वेळ रिमझिम पाऊस येत होता. गडावर सर्वत्र भक्त झोपलेले होते.वामनभाऊंना जाग आली व ते हातात कंदील घेऊन बाहेर आले. सध्या यादवबाबा व खंडुबाबांची समाधी आहे त्याच्या मागच्या बाजूला एक छोटा नाला आहे. त्या नाल्यात कोणीतरी लपल्याची चाहूल बाबांना लागली आणि ते आत आले. त्यांनी आपले शिष्य दगडूबा व किसानबा यांना आवाज दिला. ते सहसा त्यांना एकेरीने हाक मारायचे त्याप्रमाणे भाऊ म्हणाले 'किसन्या.... दगड्या उठा, जागे आहेत का झोपलेत, का मेलेत... उठा ' भाऊंचे शब्द कानी पडताच ते दोघे उठले व काय बाबा काय झाले ? असे त्यांनी विचारले त्यावेळी त्यांना बाबांनी बाहेर कोणीतरी माणसे लपलेले दिसत आहेत, जाऊन पहाबर असे सांगितले. दगडूबा हे शरीराने धष्टपुष्ट पण भित्र्या स्वभावाचे होते, किसानबा हे किरकोळ पण धाडसी होते. भाऊंच्या आदेशाप्रमाणे ते दोघे तेथे गेले आणि थेट त्या लपलेल्या लोकांपर्यंत जाऊन त्यांची चौकशी केली व तुम्हाला बाबांनी बोलावले असे सांगितले. भाऊंचा आदेश त्या चोरांनाही मोडता आला नाही. ही सर्वमंडळी भाऊंच्या समोर आली त्या वेळी भाऊंनी प्रश्न केला, तुम्ही कोण..कुठले आणि येथे काय करता ? त्यावर त्यांना खोटे बोलण्याचे धाडस न झाल्याने त्यांनी आपण बीडसांगवीचे असून चोरी करायला आलो असल्याचे सांगितले. घरी गेल्या आठ दिवसांपासून खायला दाणा नाही व लेकरबाळ उपाशी आहेत, त्यामुळे आम्ही चोरी करायला आल्याचे त्यांनी सांगितले. भाऊंना त्यांची दया आली. त्या चोरांना भाऊ म्हणाले 'आता तुम्ही जेवण करून येथेच आराम करा'. त्यांना पोटभर जेऊ घातले व सकाळी प्रत्येकाला झेपेल एवढे धान्य सोबत दिले व त्या चोरांना घरी जाण्याची परवानगी दिली. परिणाम असा झाला की, या चारही चोरांनी पुढच्या एकादशीच्या वारीला भाऊंच्या हाताने तुळशीची माळ घातली व चोरी करण्याचे कायमचे सोडून दिले.
गहिनीनाथगड (चिंचोली-ता.पटोदा, जिल्हा बीड) हे संतश्रेष्ठ वामनभाऊ महाराज यांच्या पावन स्पर्शाने पुनीत झालेले क्षेत्र आहे. तेथूनच वामनभाऊ त्यांनी वारकरी संप्रदायाचे कार्य सुरू करून ते सर्वत्र पोहोचविले. संत वामनभाऊ महाराज यांचा ३७ वा पुण्यतिथी सोहळा, पौष कृ.७/८ (२ व ३ फेब्रुवारी २०१३) रोजी, श्री क्षेत्र गहिनीनाथ गड ,चिंचोलीनाथ, ता.पाटोदा, जि.बीड येथे संपन्न होणार आहे. त्यांचे 'संत वामनभाऊ महाराज जीवन कार्य' हे चरित्र नव्याने प्रकाशित झाले आहे. लेखक: के. टी. तांदळे, प्रकाशिका ; सौ.प्रमिला तांदळे, पत्ता- गोपिका प्रकाशन, संत नामदेव नगर, धानोरा रोड, बीड-४३११२२
बाह्य दुवे
http://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5014727546495420396 http://www.tseries.com/music/shree-vamanbhaunchi-katha http://milindgawali-actor.blogspot.in/2010/03/marathi-film-sant-vamanbhau-shooting.html https://www.youtube.com/watch?v=SiSphvj07qM https://www.youtube.com/watch?v=xu_3JOStq4Q
हेही पहा
श्री क्षेत्र संस्थान नारायण गड
वर्ग:वारकरी संत वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू वर्ग:वारकरी संप्रदायातील व्यक्ती वर्ग:कीर्तनकार वर्ग:मराठी संत वर्ग:हिंदू संत वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७६ मधील मृत्यू
हुंदा
हुंदा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील उमरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:उमरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
योशिहिको नोदा
योशिहिको नोदा (野田 佳彦, २० मे १९५७) हे जपान देशाचे माजी पंतप्रधान व जपानी डेमोक्रॅटिक पक्षाचे प्रमुख नेते आहेत. त्यांनी २ सप्तेंबर २०११ रोजी नाओतो कान ह्यांच्याकडून पंतप्रधानपदाची सुत्रे हाती घेतली. जून २०१० मध्ये पदग्रहण केलेल्या कान ह्यांच्यावर मार्च २०११ मधील भूकंप व त्सुनामीनंतरची परिस्थिती हाताळण्यात आलेल्या अपयशाबद्दल मोठ्या प्रमाणावर टीका झाली होती. ह्याची जबाबदारी स्वीकारून कान ह्यांनी २६ ऑगस्ट २०११ रोजी पंतप्रधानपदाचा राजीनामा दिला होता.
डिसेंबर २०१२ मध्ये घेण्यात आलेल्या निवडणुकांमध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाचा दारुण पराभव झाला. विजयी पक्षाचे शिन्जो आबे हे जपानचे नवे पंतप्रधान आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानचे पंतप्रधान वर्ग:जपानी बौद्ध वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पुष्पा भावे
'''प्रा. पुष्पा भावे''' (माहेरच्या पुष्पा सरकार; (२६ मार्च, १९३९; - ३ ऑक्टोबर २०२०) ह्या एक स्त्री चळवळीच्या कार्यकर्त्या, समीक्षक, रंगभूमीच्या भाष्यकार आहेत. भावे यांचे साहित्य-समाज आणि राजकीय चळवळीतील योगदान महत्त्वपूर्ण आहे.
मराठी व संस्कृत हे विषय घेऊन त्यांनी मुंबईच्या एल्फिन्स्टन महाविद्यालयातून एम.ए. ची पदवी प्राप्त केली आणि मुंबईतच सिडनहॅम महाविद्यालयात त्या प्राध्यापक म्हणून रूजू झाल्या. त्यानंतर दयानंद कॉलेज, म.ल. डहाणूकर वाणिज्य महाविद्यालय आणि चिनॉय महाविद्यालय येथे त्यांनी मराठीचे अध्यापन केले आणि शेवटी रुईया कॉलेजमधून त्या निवृत्त झाल्या.
त्या मराठीच्या प्राध्यापक आणि विद्यार्थिप्रिय शिक्षक होत्या. मराठी भाषा आणि मराठी नाटक हा त्यांच्या जिव्हाळ्याचा विषय. त्यांनी नाटकांविषती आणि एकूण नाट्यसृष्टीविषयी भरपूर लेखन केले आहे. अनेक गाजलेल्या नाटकांची त्यांनी केलेली समीक्षणेही गाजली आहेत.
राजकीय व सामाजिक कारकीर्द
विद्यार्थिदशेपासून राष्ट्र सेवा दल आणि लोकशाहीवादी चळवळींशी पुष्पाताईंचा संपर्क होता. संयुक्त महाराष्ट्र आंदोलन, गोवामुक्ती आंदोलन अशा सत्याग्रहांमध्ये त्यांनी भाग घेतला होता. स्वातंत्र्योत्तर काळात महागाईविरोधी आंदोलनामध्ये अहिल्या रांगणेकर आणि मृणाल गोरे यांच्यासमवेत पुष्पाताई या लाटणे मोर्चात हिरिरीने सहभागी झाल्या होत्या. मुंबईतील गिरणी कामगार संघर्ष समितीच्या चळवळीला वैचारिक मार्गदर्शन करण्यापासून कामगारांना हक्काचे घर मिळावे यासाठी सरकारशी संघर्ष करण्यात पुष्पाताई अग्रभागी होत्या. स्त्रीवादी चळवळीची पाठराखण करणाऱ्या पुष्पाताईंनी दलित स्त्रियांच्या संघटनेमध्ये स्वतंत्र वैचारिक भूमिका घेत संघटन केले. अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीमध्ये त्या आरंभापासून होत्या. डॉ. बाबा आढाव यांच्या असंघटित कामगार चळवळीत हमाल, रिक्षावाले, कागद-काच-पत्रा वेचणारे अशा कष्टकऱ्यांच्या आंदोलनांमध्ये त्या समर्थक राहिल्या. सामाजिक कृतज्ञता निधी या सामाजिक कार्यकर्त्यांना मानधन देणाऱ्या उपक्रमामध्ये पुष्पाताई सतत अग्रभागी असत.
मराठवाडा विद्यापीठ नामांतर, मंडल आयोग अशा प्रश्नांवर झालेल्या चळवळींवर पुष्पाताईंचा वैचारिक ठसा होता. आणीबाणीविरोधात लोकनेते जयप्रकाश नारायण यांच्या नेतृत्वाखाली उभ्या राहिलेल्या संपूर्ण क्रांती आंदोलनातून जन्माला आलेल्या जनता पक्षाचे पुष्पाताईंनी तडफेने काम केले.
पदाधिकारीपद
साने गुरुजी राष्ट्रीय स्मारक निधी, अनुवाद सुविधा केंद्र, भारत-पाकिस्तान पीपल्स फोरम फॉर पीस अ‍ॅण्ड डेमॉक्रसी, मृणाल गोरे साऊथ एशियन सेंटर, केशव गोरे स्मारक ट्रस्ट, मानवी हक्कांसाठी काम करणारी मेहेर संस्था अशा विविध संस्था-संघटनांमध्ये पुष्पाताई पदाधिकारी आहेत.
बाळ ठाकरे यांच्या नावाला विरोध
इ.स. २०१३ सालच्या साहित्य संमेलनाच्या व्यासपीठाला शिवसेनाप्रमुख दिवंगत बाळ ठाकरे यांचे नाव देण्याला भावे यांनी उघडपणे विरोध केला होता.
त्यांच्या मते, ”बाळासाहेबांनी साहित्य संमेलनाला ’बैलबाजार’ असा शब्द वापरला होता. पर्यायाने साहित्यिकांना बैल म्हटंले होते. त्यानंतर बाळ ठाकरे यांनी अनेक वेळा पु.ल. देशपांडे यांच्यावरही टीका केली होती. त्यांनी पु.ल.देशपांडे यांना `मोडका पुल` असे म्हटले होते. साहित्यिकांवर आणि साहित्य संमेलनावर नेहमीच टीका करणाऱ्या बाळ ठाकरे यांचे नाव व्यासपीठाला देणे योग्य नाही. त्यामुळे त्यांच्या स्मृती ज्यांना कोणाला जागवायच्या असतील त्यांनी वेगळ्या प्रकारे जागवाव्यात” असे म्हणतं ज्येष्ठ समीक्षिका प्रा. पुष्पा भावे यांनी बाळासाहेबांच्या नावाला थेटपणे विरोध दर्शविला होता.
अन्य लेखन
'अभिरुची : ग्रामीण आणि नागर' या गो.म. कुलकर्णी यांनी संपादित पुस्तकात पुष्पा भावे यांचा एक लेख आहे.
'मराठी टीका' या वसंत दावतर यांनी संपादित केलेल्या पुस्तकातही भावेंचा लेख आहे. 'महात्मा फुले गौरव ग्रंथा'साठी त्यांनी लेखन केले आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार विजेत्या वर्ग:नामांतर आंदोलनात सहभागी व्यक्ती
तिमिंगल
तिमिंगल हा एक तारकासमूह आहे. इंग्रजीमध्ये याला Cetus (सीटस) असे म्हणतात. हे इंग्रजी नाव ग्रीक पौराणिक कथांमधील सीटस या सागरी राक्षसाच्या नावावरून पडले आहे. त्याला आजकाल व्हेल म्हणुनही संबोधतात.
गुणधर्म
तिमिंगल तारकासमूहाचा काही भाग उत्तर खगोलार्धामध्ये आणि बराचसा भाग दक्षिण खगोलार्धामध्ये आहे. तिमिंगल तारकासमूहाच्या उत्तरेला मीन आणि मेष, दक्षिणेला शिल्पकार आणि अश्मंत, पूर्वेला यमुना आणि वृषभ आणि पश्चिमेला कुंभ तारकासमूह आहेत. तिमिंगल तारकासमूह विषुवांश ००ता २६मि २२.२४८६से ते ०३ता २३मि ४७.१४८७से आणि क्रांती १०.५१४३९४८° ते −२४.८७२५०९५° यांच्यामध्ये आहे. तिमिंगल तारकासमूहाचे खगोलावरील क्षेत्रफळ १२३१ चौ. अंश एवढे आहे. तिमिंगल तारकासमूह नोव्हेंबर महिन्यामध्ये सर्वात चांगला दिसतो.
क्रांतिवृत्त
जरी तिमिंगल तारकासमूह राशींचा भाग नसले तरी क्रांतिवृत्त या तारकासमूहापासून अतिशय जवळून जाते. त्यामुळे सूर्य, चंद्र आणि ग्रह काही काळासाठी या तारकासमूहामध्ये असतात. हे लघुग्रहांसाठी अधिक योग्य आहे कारण त्यांच्या कक्षा ग्रहांच्या तुलनेत जास्त कललेल्या असू शकतात. लघुग्रह ४ व्हेस्टा याचा शोध याच तारकासमूहामध्ये इ.स. १८०७ साली लागला होता.
मंगळावरून पाहिले असता क्रांतिवृत्त या तारकासमूहातून जाते. सूर्य या तारकासमूहात जवळपास सहा दिवस असतो. कारण मंगळाची कक्षा पृथ्वीच्या तुलनेत १.८५° कललेली आहे.
तारे
तिमिंगल तारकासमूहामध्ये बायर नाव असलेले ८८ तारे आहेत. त्यामधील १५ ताऱ्यांभोवती ग्रह आढळले आहेत. या तारकासमूहातील काही प्रसिद्ध तारे आहेत.
मायरा (इंग्रजी: Mira, बायर नाव: Omicron Ceti, o Ceti) हा या तारकासमूहातील सर्वात प्रसिद्ध आणि पहिला ज्ञात परिवर्तनशील तारा आहे. ३३२ दिवसांच्या कालावधीमध्ये त्याची आभासी दृश्यप्रत सर्वात जास्त ३ पासून (उघड्या डोळ्यांनी दिसू शकतो) सर्वात कमी १० पर्यंत (उघड्या डोळ्यांनी दिसू शकत नाही) बदलते. त्याचे अंतर पृथ्वीपासून ४२० प्रकाशवर्ष आहे.
टाऊ सेटी (τ Ceti) हा या तारकासमूहातील तारा पृथ्वीपासून फक्त ११.९ प्रकाशवर्ष अंतरावर आहे. तो पृथ्वीपासूनचा १७वा सर्वात जवळचा तारा असून अनेक विज्ञान कथांमध्ये याचा उल्लेख आढळतो.