cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
लेत्सी तिसरा, लेसोथो
तिसरा लेत्सी (१७ जुलै, १९६३:मोरिजा, लेसोथो - ) हा लेसोथोचा राजा आहे. हा १९९०पासून राजेपदावर आहे. १९९०मध्ये याचे वडील मोशूशू दुसरा पदभ्रष्ट झाल्यावर लेत्सी सत्तेवर आला. १९९५मध्ये मोशूशू पुन्हा एकदा राजा झाला परंतु १९९६मध्ये झालेल्या त्याच्या मृत्यूनंतर लेत्सी पुन्हा राजा झाला. याचे मूळ नाव डेव्हिड मोहाटो बेरेंग सीइसो आहे.
बख्त बुलंद शाह
नागपूर शहराचा संस्थापक म्हणून इतिहासात त्यांना ओळखले जाते. बख्त बुलंद शहा याने पूर्वी राजापूर बरसा किंवा बारास्ता म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या बारा लहान गावांना एकत्र करून नागपूर शहराची स्थापना केली.१७०२ मध्ये बरीच शहरे व खेड्यांची स्थापना झाली. सर्व लहान गावे नागपूर शहरात विलीन झाली. आपल्या राज्याला योग्य आकार दिल्यानंतर त्यांनी लोकांना स्थायिक होण्यास उद्युक्त केले आणि त्यामुळे व्यापारात सुलभता आली. त्यांचे राज्य महान सुधारांच्या युगाचे प्रतीक आहेत. शेती, व्यापार आणि या क्षेत्राच्या वाणिज्यात बऱ्यापैकी प्रगती झाली. नागपूर किल्ल्यात त्यांनी मस्जिदीची बांधणी केली ज्याने नागपुरात इस्लाम धर्म आणि संस्कृतीची सुरुवात केली.
लेत्सी तिसरा, लेसोथो
लेत्सी वैधानिक राजा असून त्याच्या हातात जास्त अधिकार नाहीत.
बख्त बुलंद शाह
बख्त बुलंद हा मुघल बादशहा औरंगजेब यांच्या सेवेत जाऊन, इस्लामचा स्वीकार करीत मोगल दरबारात देवगडचा राजा म्हणून अधिकृतपणे ओळखले गेले. मराठ्यांविरूद्ध मोगल युद्धाच्या वेळी बख्त बुलंद शहा नंतर मोगलांविरूद्ध उठाव केले आणि त्यांच्या प्रदेशाचा काही भाग हिसकावून घेतल्याचे कळले आहे.
लेत्सी तिसरा, लेसोथो
लेत्सी ०३ वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
बख्त बुलंद शाह
परिचय
बख्त बुलंद शाह देवगड-नागपूर राज्याचा एक राजपुत्र होता. देवगडचे पुढचे राजा चांद सुलतान होते. त्याने डोंगराखालील देशात मुख्यतः वास्तव्य केले. त्याने नागपूर येथे आपली राजधानी निश्चित केली. १७३९ in मध्ये चांद सुलतानच्या मृत्यूवर बख्त बुलंदचा अवैध मुलगा वली शाह यांनी सिंहासनावर कब्जा केला आणि चांद सुलतानच्या विधवेने, स्वतःची मुले अकबर शह आणि बुरहान शाह साठी, वऱ्हाडमधील मराठा नेते रघुजी भोसले यांची मदत मागितली. वाली शाहला ठार मारण्यात आले आणि योग्य वारस सिंहासनावर ठेवले. १७४३ नंतर, मराठा राज्यकर्ते सत्तेवर आली, त्यांनी १७५१ पर्यंत देवगड, चंदा आणि छत्तीसगड प्रांत जिंकलेल्या राघोजी भोसलेपासून या भागात राज्याची सुरुवात केली.
१८०३ मध्ये दुसऱ्या इंग्रज-मराठा युद्धाच्या वेळी राघोजी द्वितीय ब्रिटिशांविरूद्ध पेशव्यामध्ये सामील झाले, परंतु ब्रिटिशांना विजय प्राप्त झाले. १८१६ मध्ये दुसऱ्या राघोजींच्या मृत्यू नंतर, त्यांचा मुलगा पारसाजी यांची सत्ता भ्रष्ट करून त्यांची दुसऱ्या माधोजी द्वारे हत्या करण्यात आली. त्याच वर्षी त्यांनी इंग्रजांशी तह केला होता, तरीही१८१७ मध्ये इंग्रजांविरूद्ध तिसऱ्या इंग्रज-मराठा युद्धाच्या काळात मुधोजी पेशव्यात सामील झाले, पण सध्याच्या नागपूर शहरातील सीताबर्डी येथे त्यांचा पराभव झाला. या युद्धाने भोसलेंच्या पडझडीचा पाया रचला आणि नागपूर शहराचा इंग्रजांच्या ताब्यात जाण्याचा मार्ग मोकळा झाल्याने ही भयंकर लढाई महत्त्वपूर्ण ठरली. मुधोजींना सिंहासनावर तात्पुरती जीर्णोद्धार करून हद्दपार करण्यात आले आणि त्यानंतर इंग्रजांनी दुसऱ्या राघोजीचे नातू तिसरे राघोजी यांना गादीवर बसवले. तिसऱ्या राघोजींच्या शासनकाळात (जे १८४० पर्यंत चालले होते), हा प्रदेश ब्रिटीश रहिवासी होता. १८५३ मध्ये तिसरे राघोजी वारस न सोडता मेल्याने इंग्रजांनी नागपूर ताब्यात घेतले.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग:नागपूरचा इतिहास वर्ग:भारताचा इतिहास वर्ग:नागपूरचे राजे
गोठणगाव (हिंगणा)
गोठणगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील हिंगणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:हिंगणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
चौकुळ
चौकुळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील सावंतवाडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:सावंतवाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (अरबी: مطار الملك خالد الدولي) सौदी अरेबियाच्या रियाध शहराजवळील विमानतळ आहे. १९८३मध्ये सुरू झालेल्या या विमानळावर प्रत्येकी आठ गेट्स असलेली चार टर्मिनल, मशीद तसेच ११,६०० मोटारगाड्यांसाठीचा तळ आहेत. चार टर्मिनलांपैकी फक्त तीन सध्या वापरात आहेत. पैकी एक टर्मिनल सौदी राजघराण्यासाठी राखीव आहे. ३१५ किमी२ (७८,००० एकर) इतका विस्तार असलेला हा विमानतळ जगातील सगळ्यात मोठा विमानतळ आहे.
दोन समांतर धावपट्ट्या असलेला हा विमानतळ नासाच्या स्पेस शटलच्या अवतरणासाठीते एक राखीव स्थळ होती.
एर इंडिया मार्फत किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून भारतामधील दिल्ली, मुंबई, कोळिकोड व तिरुवनंतपुरम ह्या शहरांमध्ये थेट प्रवासी विमानसेवा पुरवली जाते. जेट एरवेज येथून मुंबई पर्यंत थेट सेवा पुरवते.
संदर्भ
वर्ग:सौदी अरेबियामधील विमानतळ वर्ग:रियाध
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७७
ऑस्ट्रेलियाचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील क्रिकेट
भारतातील कला आणि मनोरंजन
भारतातील कला आणि स्थापत्यकलेचा मार्ग स्वदेशी आणि परदेशी प्रभावांच्या संश्लेषणाद्वारे आकारला गेला आहे ज्यामुळे प्राचीन काळापासून उर्वरित आशियातील कलांचा मार्ग आकारला गेला आहे. कला म्हणजे चित्रकला, वास्तुकला, साहित्य, संगीत, नृत्य, भाषा आणि सिनेमा. भारताच्या सुरुवातीच्या काळात, बहुतेक कलांवर वैदिक प्रभाव होता. समकालीन हिंदू धर्माच्या जन्मानंतर, जैन, बौद्ध आणि शीख धर्माच्या कला राजे आणि सम्राटांच्या आश्रयाखाली विकसित झाल्या. इस्लामच्या आगमनाने भारतीय वास्तुकला आणि कलेच्या संपूर्ण नवीन युगाचा जन्म झाला. शेवटी ब्रिटीशांनी त्यांचे स्वतःचे गॉथिक आणि रोमन प्रभाव आणले आणि ते भारतीय शैलीशी जोडले. त्यांच्या कलेत संस्कृतीचे ओतणे आहे.
आर्किटेक्चर
इस्लामच्या आगमनानंतर, पारंपारिक भारतीय आणि इस्लामिक घटकांना एकत्रित करून इंडो-इस्लामिक आर्किटेक्चर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आर्किटेक्चरची एक नवीन शैली उदयास आली. सुरुवातीच्या उदाहरणांमध्ये कुतुब कॉम्प्लेक्स, दिल्ली सल्तनतच्या सलग सुलतानांनी बांधलेल्या स्मारकांची मालिका समाविष्ट आहे. मुघल साम्राज्याच्या स्थापत्यशास्त्रात लाल किल्ला, ताजमहाल, आग्रा किल्ला, हुमायूनची कबर, जामा मशीद आणि फतेहपूर सिक्री यांचा समावेश होतो.
वसाहतवादाने नवा अध्याय सुरू झाला. डच, पोर्तुगीज आणि फ्रेंच प्रभावशाली असले तरी इंग्रजांचाच प्रभाव कायम होता. औपनिवेशिक कालखंडातील आर्किटेक्चर शास्त्रीय प्रोटोटाइपद्वारे अधिकार निर्माण करण्याच्या प्रयत्नांपासून ते आता इंडो-सारासेनिक आर्किटेक्चर - हिंदू, इस्लामिक आणि पाश्चात्य घटकांचे मिश्रण म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या अधिक प्रतिसादात्मक प्रतिमा तयार करण्याच्या नंतरच्या दृष्टिकोनापर्यंत भिन्न होते.
भारतात आधुनिक आर्किटेक्चरचा परिचय आणि नंतर स्वातंत्र्यानंतर, नेहरूवादी दृष्टीकोनातून चालना देणारा नमुना म्हणून शोध प्रगतीकडे अधिक होता. ले कॉर्बुझियरने चंदीगडचे - बहुतेक वास्तुविशारदांचा तिरस्कार/प्रेम- शहराचे नियोजन या दिशेने एक पाऊल मानले गेले. नंतर आधुनिकतावाद पश्चिमेकडे कमी लोकप्रिय झाला आणि नवीन दिशा शोधल्या गेल्याने, भारतीय संदर्भात मूळ असलेल्या वास्तुकलेकडे भारतात चळवळ सुरू झाली. क्रिटिकल प्रादेशिकता नावाची ही दिशा बी.व्ही. दोशी, चार्ल्स कोरिया, इत्यादी वास्तुविशारदांच्या कार्यात उदाहरणादाखल आहे. याशिवाय, 90 च्या दशकापासून जागतिकीकरण आणि आर्थिक विकासाच्या आगमनाने, आधुनिक IT कॅम्पस आणि गगनचुंबी इमारतींचा संग्रह निर्माण झाला आहे आणि आर्थिक सुधारणांचा वेग वाढल्याने, महानगरीय क्षेत्रे भविष्यातील क्षितिज प्राप्त करत आहेत.
साहित्य
भारतीय साहित्य हे जगातील सर्वात जुने साहित्य म्हणून सामान्यतः मान्य केले जाते, परंतु पूर्णपणे स्थापित झालेले नाही. भारतात अधिकृतपणे मान्यताप्राप्त 22 भाषा आहेत आणि गेल्या काही वर्षांमध्ये या भाषांमध्ये विविध प्रकारचे साहित्य तयार झाले आहे. भारतीय साहित्यात मौखिक आणि लेखी दोन्ही प्रकार महत्त्वाचे आहेत. भारतीय संस्कृतीत हिंदू साहित्यिक परंपरांचे वर्चस्व आहे. ज्ञानाचा पवित्र प्रकार असलेल्या वेदांव्यतिरिक्त, हिंदू महाकाव्ये रामायण आणि महाभारत, वास्तुशास्त्र आणि शहर नियोजनातील वास्तुशास्त्र आणि राज्यशास्त्रातील अर्थशास्त्र यासारखे ग्रंथ आहेत. उपखंडात भक्तीपर हिंदू नाटक, कविता आणि गाणी आहेत. कालिदास (प्रसिद्ध संस्कृत नाटक शकुंतलाचे लेखक) आणि तुलसीदास (ज्याने रामायणावर आधारित एक महाकाव्य हिंदी कविता लिहिली, ज्याला रामचरितमानस म्हणतात) या सर्वोत्कृष्ट ज्ञात आहेत.
तमिळ साहित्य 2500 वर्षांहून अधिक काळापासून अस्तित्वात आहे. टोलकाप्पियमला त्याचे सर्वात जुने काम म्हणून श्रेय देण्यात आले आहे, तर तिरुक्कुरलचा नेमका उगम अज्ञात आहे. तमिळ साहित्याचा सुवर्णकाळ संगम काळात होता, साधारण १८०० वर्षांपूर्वी. या काळातील उत्कृष्ट कलाकृती म्हणजे सिलाप्पतीकरम, मनिमेकलाई आणि शिवकासिंथामणी. तमिळ साहित्य त्याच्या धर्मनिरपेक्ष परंपरांसाठी ओळखले जाते, जरी त्याच्या लेखकांची धार्मिक श्रद्धा होती. थिरुक्कुरल हे तमिळ कलाकृतींमध्ये श्रेष्ठ मानले जाते. संस्कृत साहित्य आणि तमिळ साहित्यानंतर कन्नड साहित्य हे भारतीय साहित्यातील तिसरे जुने साहित्य आहे. कन्नड साहित्यातील सर्वात जुने अहवाल पाचव्या शतकातील आहेत. अमोघवर्ष नृपतुंगा यांनी आठव्या शतकात लिहिलेले कविराजमार्ग हे कन्नडमधील पहिले उपलब्ध साहित्यिक आहे. मध्ययुगीन काळात अवधी आणि ब्रिज सारख्या बोलींमध्ये हिंदी साहित्याची सुरुवात धार्मिक आणि तात्विक कविता म्हणून झाली. या काळातील सर्वात प्रसिद्ध व्यक्ती म्हणजे कबीर आणि तुलसीदास. आधुनिक काळात, खादी बोली अधिक ठळक झाली आणि संस्कृतमध्ये विविध प्रकारचे साहित्य निर्माण झाले.
संगीत
भारतीय संगीतामध्ये लोक, लोकप्रिय, पॉप आणि शास्त्रीय संगीताच्या अनेक प्रकारांचा समावेश आहे. कर्नाटक आणि हिंदुस्थानी संगीतासह भारताच्या शास्त्रीय संगीत परंपरेचा सहस्राब्दींचा इतिहास आहे आणि अनेक युगांमध्ये विकसित झालेला, धार्मिक प्रेरणा, सांस्कृतिक अभिव्यक्ती आणि शुद्ध मनोरंजनाचे स्रोत म्हणून आजही भारतीयांच्या जीवनासाठी मूलभूत आहे. भारत हा अनेक डझन वंशीय गटांचा बनलेला आहे, ते त्यांच्या स्वतःच्या भाषा आणि बोली बोलतात. स्पष्टपणे उपखंडीय प्रकारांसोबतच पर्शियन, अरब आणि ब्रिटिश संगीताचा मोठा प्रभाव आहे. फिल्मी आणि भांगडा सारख्या भारतीय शैली संपूर्ण युनायटेड किंग्डम, दक्षिण आणि पूर्व आशिया आणि जगभरात लोकप्रिय झाल्या आहेत.
भारतीय तारे आता अनेक देशांमध्ये रेकॉर्ड विकतात, तर जागतिक संगीत चाहते भारतातील विविध राष्ट्रांचे मूळ संगीत ऐकतात. अमेरिकन सोल, रॉक आणि हिप हॉप संगीताने देखील प्रामुख्याने भारतीय पॉप आणि फिल्मी संगीतावर मोठा प्रभाव पाडला आहे. गझल, कव्वाली, ठुमरी, धृपद, दादरा, भजन, कीर्तन, शब्द आणि गुरबानी हे इतर अत्यंत लोकप्रिय प्रकार आहेत. 1931 मध्ये अर्देशीर एम. इराणी यांच्या आलम आरा आणि त्याच्या लोकप्रिय साउंडट्रॅकच्या प्रकाशनाने फिल्मी संगीताची सुरुवात झाली असे म्हटले जाते. भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या सुरुवातीच्या काळात, काही पाश्चात्य घटकांसह चित्रीकरण हे सामान्यतः भारतीय (शास्त्रीय आणि लोक) प्रेरणादायी होते. वर्षानुवर्षे, पाश्चात्य घटक वाढले आहेत, परंतु भारतीय चव पूर्णपणे नष्ट न करता. बहुतेक भारतीय चित्रपट संगीतमय असतात आणि त्यात विस्तृत गाणे आणि नृत्य क्रमांक असतात. भारतीय शब्द वापरण्यासाठी पॉप म्युझिक कंपोझर्स — किंवा संगीत दिग्दर्शकांसाठी सतत काम केले जाते. चित्रपटाचे साउंडट्रॅक टेप आणि सीडी म्हणून रिलीज केले जातात, कधीकधी चित्रपट प्रदर्शित होण्यापूर्वीच.
नृत्य
भारतीय शास्त्रीय नृत्य वेगवेगळ्या शैलीत सादर केले जाते. त्याचा सिद्धांत तामिळनाडू (400 ईसापूर्व) येथील ऋषी भरत मुनीच्या नाट्यशास्त्रात सापडतो. नाट्यशास्त्र हा शास्त्रीय भारतीय नृत्यावरील सर्वात महत्त्वाचा प्राचीन ग्रंथ आहे. हिंदू धर्म आणि तत्त्वज्ञानाच्या पायाच्या संदर्भात याला पाचवा वेद देखील म्हटले जाते, ज्यातून कर्नाटक संगीताची संबंधित दक्षिण भारतीय संगीत परंपरा निर्माण झाली. त्याच्या विविध वर्तमान प्रकारांमध्ये भरतनाट्यम, ओडिसी, मणिपुरी, कथकली, कुचीपुडी, मोहिनीअट्टम, कथ्थक आणि सत्रिया यांचा समावेश होतो.
भरतनाट्यम हा तामिळनाडूमध्ये उगम पावणारा शास्त्रीय नृत्य प्रकार आहे. याची निर्मिती भरत मुनींनी केली असावी असे मानले जाते. प्राचीन काळी भरतनाट्यम हे मंदिर (हिंदू मंदिर) देवदासींद्वारे केले जात होते. हिंदू मंदिरांमधील अनेक प्राचीन शिल्पे भरतनाट्यम नृत्य मुद्रा करणांवर आधारित आहेत.
ओडिसी हा नृत्याच्या सर्वात जुन्या प्रकारांपैकी एक आहे, ज्यामध्ये ओडिसी नृत्याचे चित्रण इ.स.पूर्व 1 व्या शतकापर्यंतचे आहे. भारतीय शास्त्रीय नृत्याच्या इतर प्रकारांप्रमाणे, ओडिसी शैलीचा मूळ पुरातन काळापासून आहे. उदयगिरी ( भुवनेश्वर जवळ) च्या टेकड्यांमध्ये बस-रिलीफमध्ये नर्तकांचे चित्रण केलेले आढळते, ते 1ल्या शतकातील आहे. नाट्यशास्त्र या प्रदेशातील नृत्याबद्दल बोलते आणि त्याला ओद्रा-मागधी असे संबोधते.
कथकली ( कथेसाठी कथा , अभिनय किंवा नाटकासाठी काली ) हा नृत्य- नाटकाचा एक प्रकार आहे. दक्षिण भारतातील केरळ राज्यात 500 वर्षांपूर्वी त्याचा उगम झाला. नाटक, नृत्य, संगीत आणि कर्मकांड यांचा तो अप्रतिम संगम आहे. स्पष्टपणे रंगवलेले चेहरे आणि विस्तृत वेशभूषा असलेली पात्रे हिंदू महाकाव्य, महाभारत आणि रामायणातील कथा पुन्हा साकारतात.
कुचीपुडी हा दक्षिण भारतातील आंध्र प्रदेश, तेलंगणा राज्याचा शास्त्रीय नृत्य प्रकार आहे. कुचीपुडी हे बंगालच्या उपसागराच्या सीमेवर असलेल्या कृष्णा जिल्ह्यातील दिवी तालुक्यातील एका लहान गावाचे नाव आहे आणि रहिवासी ब्राह्मणांनी या पारंपारिक नृत्य प्रकाराचा सराव केल्यामुळे त्याला सध्याचे नाव मिळाले. मोहिनीअट्टम हे दक्षिण भारतातील केरळ राज्यातील एक पारंपारिक नृत्य आहे. मोहिनी ही हिंदू पौराणिक कथांमधील अप्सरा आहे आणि मल्याळममध्ये अट्टम म्हणजे नृत्य. म्हणून मोहिनीअट्टमचा अर्थ मूलत: "जादूचा नृत्य" असा होतो. मोहिनीअट्टमची थीम देवावर प्रेम आणि भक्ती आहे. नर्तकांनी परिधान केलेला पोशाख सामान्यत: सोनेरी किनारी असलेली पांढऱ्या रंगाची कासवू साडी असते.
कृष्णाच्या जीवनातील भागांवर नृत्य करणाऱ्या वैष्णव भक्तांमधून कथ्थक नृत्य प्रकाराचा उदय झाला. मूलतः उत्तर भारतीय मंदिर नृत्य, त्याचे रूपांतर मुघल काळातील दरबारी नृत्यात झाले. नवीन मुस्लिम प्रभावाने नृत्य प्रकारात काही बदल घडवून आणले: जे मोठ्या प्रमाणावर भक्ती प्रथा होती ते आता अधिक दरबारी मनोरंजन बनले आहे.
आसामी साहित्य आणि संस्कृतीचे प्रमुख शिल्पकार मानले जाणारे महान वैष्णव ( भक्ती ) गुरू श्रीमंत शंकरदेव यांची सत्तरीय नृत्य ही निर्मिती आहे असे मानले जाते. अंकिया नाट (आसामी एकांकिकेचा एक प्रकार, शंकरदेवाची दुसरी निर्मिती) सोबत करण्यासाठी त्यांनी हे भव्य सत्तरीय नृत्य तयार केले जे सहसा सत्रास (आसामी मठात) सादर केले जात असे. हे नृत्य सत्रांमध्येच विकसित झाले आणि वाढले म्हणून त्याला या धार्मिक संस्थांचे नाव दिले गेले.
ऋतूंचे आगमन, मुलाचा जन्म, लग्न आणि सण साजरे करण्यासाठी प्रत्येक संभाव्य प्रसंगी लोकनृत्ये सादर केली जातात. नृत्य हावभाव, मुद्रा आणि अभिव्यक्तींवर खूप केंद्रित आहेत. नृत्य उत्साह आणि चैतन्य सह फुटले. पुरुष आणि स्त्रिया काही नृत्ये खास करतात, तर काही कार्यक्रमांमध्ये स्त्री आणि पुरुष एकत्र नृत्य करतात. बऱ्याच प्रसंगी कलाकार मुख्य गीत गातात आणि वाद्यांची साथ असते. नृत्याच्या प्रत्येक प्रकाराचा एक विशिष्ट पोशाख असतो. बहुतेक पोशाख विस्तृत दागिन्यांसह आकर्षक असतात.
भांगडा हा संगीत आणि नृत्याचा एक प्रकार आहे ज्याचा उगम भारतातील पंजाब प्रदेशात झाला आहे. भांगडा नृत्याची सुरुवात पंजाबी शेतकऱ्यांनी वैशाखी, शीख सण साजरा करण्यासाठी लोकनृत्य म्हणून केली. गावकऱ्यांनी त्यांच्या जमिनीची शेती कशा पद्धतीने केली हे विशिष्ट हालचाली प्रतिबिंबित करतात. भारताच्या फाळणीनंतर ही संगीत कला पुढे संश्लेषित झाली, जेव्हा पंजाबच्या विविध भागांतील निर्वासितांनी त्यांची लोकनृत्ये ते ज्या प्रदेशात स्थायिक झाली त्या लोकांसोबत शेअर केली. हा संकरित नृत्य भांगडा झाला. नृत्य फक्त एका चालीपासून सुरू झाले आणि नंतर विकसित झाले. हे शीख समुदायातील पंजाबी कलाकारांनी लोकप्रिय केले आहे, ज्यांच्याशी ते आता सामान्यतः संबंधित आहे.[1] आज, भांगडा नृत्य जगभरात विविध प्रकारांमध्ये आणि शैलींमध्ये टिकून आहे – त्यात पॉप संगीत, चित्रपट साउंडट्रॅक, महाविद्यालयीन स्पर्धा आणि अगदी टॅलेंट शो यांचा समावेश आहे.
थिरायट्टम हे केरळ राज्यातील दक्षिण मलबार प्रदेशातील (कोझिकोड आणि मलप्पुरम दि:) एक धार्मिक नृत्य आहे. मल्याळम भाषेत, "थिरायट्टम" हा शब्द 'रंगीत नृत्य' असा आहे. नृत्य, वाद्य संगीत, नाटक, फेशियल आणि बॉडी मेकअप, मार्शल आर्ट आणि धार्मिक कार्याचे मिश्रण असलेल्या या जीवंत जातीय कला प्रकारात. थिरायट्टम उत्सवादरम्यान, पवित्र उपवन आणि गावातील देवस्थानांच्या अंगणात थिरायट्टम लागू केले गेले.
नाटक
भारतीय नाटक आणि रंगभूमीला त्याच्या संगीत आणि नृत्यासोबत मोठा इतिहास आहे. कालिदासाची शकुंतला आणि मेघदूत ही नाटके भासाच्या अनुषंगाने काही जुनी नाटके आहेत. केरळमधील कुतियट्टम, प्राचीन संस्कृत थिएटरचा एकमेव जिवंत नमुना आहे, ज्याचा उगम सामान्य युगाच्या सुरुवातीस झाला असे मानले जाते, आणि मानवतेच्या मौखिक आणि अमूर्त वारशाचा उत्कृष्ट नमुना म्हणून युनेस्कोने अधिकृतपणे मान्यता दिली आहे. ते नाट्यशास्त्राचे काटेकोरपणे पालन करते. नात्याचार्य मणी माधव चाक्यर यांना प्राचीन काळापासून लुप्त होत चाललेली नाट्य परंपरा पुनरुज्जीवित करण्याचे श्रेय दिले जाते. रस अभिनयातील प्रभुत्वासाठी ते प्रसिद्ध होते. त्यांनी अभिज्ञासाकुंतला, विक्रमोर्वशीय आणि मालविकाग्निमित्र ही कालिदासाची नाटके सादर करण्यास सुरुवात केली ; भासाचे स्वप्नवासवदत्त आणि पंचरात्र ; हर्षाचा नागानंद.
ब्राह्मणगाव परगणे परतुर
ब्राह्मणगाव परगणे परतुर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५५५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:सेलू (परभणी) तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
दांडेली
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:सावंतवाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
शिरठोण
शिरठोण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
चंद्रशेखर खरे
चंद्रशेखर खरे हे कॅलिफोर्निया विद्यापीठातील गणिताचे प्राध्यापक व नंबर थिअरी, कॅल्क्युलस आणि प्रोबॅबिलिटी या क्षेत्रांतील गणितातील उल्लेखनीय संशोधनासाठी  पुरस्कार मीळालेले भारतीय सशोधक आहेत. त्याचे शालेय तसेच कनिष्ठ महाविद्यालयीन शिक्षण मुंबईत झाले. त्या नंतर त्यांनी ऑक्सफर्ड विद्यापिठातून डॉक्टरेट मिळवली व टाटा मूलभूत संशोधन केंद्रात काही वर्षे काम केल्यानंतर अमेरिकेत प्राध्यापकी चालू केली.
वर्ग:गणितज्ञ वर्ग:फेलो ऑफ रॉयल सोसायटी
इंटरस्टेट २
इंटरस्टेट २ तथा आय-२ हा अमेरिकेतील महामार्ग आहे. संपूर्णपणे टेक्सास राज्यात असलेला हा रस्ता पेनितास शहराला हार्लिंजेन शहराशी जोडतो.
झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१९
झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ जुलै २०१९ दरम्यान ३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने आणि ३ आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यासाठी आयर्लंडचा दौरा करणार आहे. सर्व सामने स्टोरमोंट क्रिकेट मैदान आणि ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदानावर होतील.
३रा सामना
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट वर्ग:झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे वर्ग:आयर्लंडमधील क्रिकेट
वसंत लाड
वसंत लाड हे अमेरिकेतील न्यू मेक्सिको राज्यातील अल्बुकर्क इथे एक पूर्ण विकसित व स्वायत्त अशी आयुर्वेदिक संस्था चालवणारे आयुर्वेदाचार्य आहेत.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:आल्बुकर्की
जंक्शन
जंक्शन हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इंदापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
हेगर्सटाउन, मेरीलँड
हेगर्सटाउन अमेरिकेच्या मेरीलँड राज्यातील शहर आहे. वॉशिंग्टन काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ३९,६६२ होती तर हेगर्सटाउन-मार्टिन्सबर्ग महानगराची लोकसंख्या २,६९,१४० होती.
वर्ग:मेरीलँडमधील शहरे वर्ग:वॉशिंग्टन काउंटी (मेरीलँड)
नेरी (हिंगणा)
नेरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील हिंगणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:हिंगणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
ब्रह्मवाकडी
ब्रह्मवाकडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५५५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:सेलू (परभणी) तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
मॅकॲलन, टेक्सास
मॅकॲलन अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील शहर आहे. हिदाल्गो काउंटीमधील हे शहर राज्याच्या दक्षिण टोकाकडील मोठे शहर आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,२९,८७७ होती तर मॅकॲलन-एडिनबर्ग-मिशन महानगराची लोकसंख्या ७,७७४,७७३ होती.
मेक्सिकोच्या सीमेपासून जवळ असलेल्या या शहरात आयात-निर्यातीचा व्यवसाय मोठ्या प्रमाणात होतो.
वर्ग:टेक्सासमधील शहरे वर्ग:हिदाल्गो काउंटी (टेक्सास)
क्षरण
पृथ्वी विज्ञानमध्ये, धूप ही पृष्ठभाग प्रक्रिया (जसे पाण्याचे प्रवाह किंवा वारा) काढून की मृदा, खडक, किंवा पृथ्वीच्या कवच वरून विसर्जित साहित्य  एक स्थानपासून  त्याचे  दुसऱ्या स्थानावर वहन होत असते. यामध्ये विदारणाचा समावेश होत नाही ). या नैसर्गिक प्रक्रिया झाल्याने वेगवान क्रियाप्रक्रियेमध्ये खननाचे, पाणी, बर्फ (हिमनद्या), पाऊस, हवा (वारा), वनस्पती, प्राणी आणि मानव घटकानुसार याची  धूप कधी कधी विभागली जाते. पाणी धूप, अंत्यत थंड धूप, बर्फ धूप, वारा धूप  आणि मानवी कारणांमुळे  धूप होते. जमिनीत झिरपणाऱ्या पाण्यामुळे  होणारं रॉक किंवा माती मध्ये, तळाशी जमणारा गाळ म्हणून उल्लेख आहे. शारीरिक किंवा यांत्रिक धूप, रासायनिक धूप, माती किंवा खडक साहित्य काढले आहे. उरलेली तळाशी जमणारा गाळ किंवा द्राव्य असू शकते. हे काही मि.ली पासून ते  हजारो किमी पर्यंत असू शकते.
भूगर्भीय हवामानाच्या भौगोलिक ड्रायव्हर्सच्या कृतीद्वारे विदारणाचे नैसर्गिक दर नियंत्रित केले जातात. यामध्ये पाऊस ;  नद्यांमध्ये बेडरोक वेअर; समुद्र आणि लाटा द्वारे किनारपट्टीवरील धूप; हिमवर्षाव तोडणे, घर्षण करणे आणि त्रास देणे; क्षेत्रीय पूर; वारा घर्षण; भूजल प्रक्रिया; आणि भूस्खलन आणि मोडतोड वाहण्यासारख्या इ.चा मोठया प्रमाणात स्थानिक  प्रक्रिया होय. अशा प्रक्रिया ज्या दरांवर कार्य करतात त्या पृष्ठभागावर किती जलद घट होते हे नियंत्रित करते. थोडक्यात, मोठ्या प्रमाणात उतार असलेल्या पृष्ठभागावर शारीरिक धूप जलद वाढते आणि दर हवामान-नियंत्रित गुणधर्मांद्वारे देखील पुरविला जाणारा पाणी (उदा. पावसाद्वारे), वादळ, वा-याचा वेग, लाट आणणे किंवा वातावरणातील तापमान (विशेषतः काही लोकांसाठी) संवेदनशील असू शकते. बर्फाशी संबंधित प्रक्रिया). क्षरण दर आणि आधीपासून वाहून गेलेल्या कमी झालेल्या साहित्याच्या प्रमाणात, उदाहरणार्थ, नदी किंवा हिमनदी दरम्यानही अभिप्राय शक्य आहेत. त्या जागा तीव्रता उत्पन्न तळाशी जमणारा गाळ किंवा बाह्यभागात ही  धूप प्रक्रिया होते. पदच्युती एक नवीन स्थानावर साहित्य आगमन आणि मोठ्या भागात  नियंत्रित होत असते
शेतात अयोग्य रानबांधणी, पाण्याचा अयोग्य वापर, पाणी मुरवण्याची व्यवस्था नसणे, अपधाव सुरक्षितपणे वाहून जाण्यासाठी व्यवस्था नसणे इत्यादींमुळे जमिनीची धूप होते. ती कमी करण्यासाठी पॅरा गवताची लागवड फायदेशीर ठरते. या गवताचा उपयोग दुभत्या गुरांना हिरवा चारा म्हणून तर होतोच; शिवाय जमिनीवर गवती आच्छादन निर्माण होऊन जमिनीची धूप थांबते.
धूप ही एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे, तरीही मानवी क्रियाकलाप जागतिक पातळीवर धूप होत असलेल्या दरापेक्षा 10-40 पट वाढला आहे. अप्पालाचियन पर्वतांसारख्या सुप्रसिद्ध कृषी स्थळांवर, सखोल शेती पद्धतींमुळे या प्रदेशात कमी होणा-या नैसर्गिक दराच्या वेगाने 100 % पर्यंत धूप होऊ शकतो. अत्यधिक (किंवा प्रवेगक) धूप यामुळे "ऑन-साइट" आणि "ऑफ-साइट" दोन्ही समस्या उद्भवतात. साइटवरील प्रभावांमध्ये कृषी उत्पादकता कमी होणे आणि ( नैसर्गिक लँडस्केप्सवर ) पर्यावरणीय संकुचितपणाचा समावेश आहे, दोन्ही पोषक-समृद्ध वरच्या मातीच्या थरांच्या नुकसानामुळे. काही प्रकरणांमध्ये, अंतिम परिणाम म्हणजे वाळवंटीकरण. ऑफ-साइट इफॅक्ट्समध्ये जलमार्गाचे गाळ काढणे आणि जलकुंभांचे इट्रॉफिकेशन, तसेच रस्ते आणि घरांना गाळामुळे होणारे नुकसान समाविष्ट आहे. पाणी आणि वारा धूप ही जमीन खराब होण्याचे दोन मुख्य कारण आहेत; एकत्रितपणे, जागतिक पातळीवरील निकृष्ट दर्जाच्या 84% क्षेत्रासाठी ते जबाबदार आहेत, यामुळे अतिरीक्त धूप जगभरातील सर्वात महत्त्वाची पर्यावरणीय समस्या बनली आहे.
गहन कृषी, जंगलतोड, रस्ते, मानववंशविषयक हवामान बदल आणि शहरी पसरणे हे उत्तेजक उत्तेजनावर होणा to्या दुष्परिणामांच्या संदर्भात अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानवी क्रिया आहेत. तथापि, असे अनेक प्रतिबंध आणि उपाय आहेत ज्या संवेदनशील मातीत कमी होण्यास किंवा कमी करू शकतात.
परिणाम
जमिनीच्या धुपेवर पाऊस, वारा, तापमान, भूरचना, वनस्पती आणि जमिनीचा प्रकार या घटकांचा परिणाम होतो. पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण आणि तीव्रता जास्त असेल तर जमिनीच्या होणाऱ्या धुपेचे प्रमाण जास्त असते.जमिनीचा उतार जास्त असल्यास वाहणाऱ्या पाण्याचा वेग जास्त असतो, त्यामुळे जमिनीची धूप मोठ्या प्रमाणावर घडून येते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:कृषिशास्त्र वर्ग:शेती वर्ग:Pages with unreviewed translations
सिद्धेवाडी
सिद्धेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
परीटवाडी
परीटवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इंदापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
कुणकेरी
कुणकेरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील सावंतवाडी तालुक्यापासून ६ कि. मी. अंतरावर वसलेले, निसर्ग सौंदर्याची लखलखती खाण असलेले, वैशिष्ट्यपूर्ण प्रथा परंपरा जपणारे गाव आहे.
प्रेक्षणीय स्थळे
पाळणेकोंड धरण, हुडा
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:सावंतवाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
अतुल गावंडे
अतुल गावंडे (५ नोव्हेंबर, १९६५:न्यू यॉर्क, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) हे अमेरिकेतील एक मराठी डॉक्टर आहेत. ते बॉस्टनच्या ब्रिगहॅम ॲन्ड विमेन्स हॉस्पिटलमध्ये तसेच द डेना फार्बर कॅन्सर इन्स्टिस्ट्यूट येथे शल्यविशारद, हार्वर्ड मेडिकल स्कूलचे प्राध्यापक व न्यू यॉर्कर या नियतकालिकात विज्ञानविषयक स्तंभ लिहिणारे लेखक आहेत. ते संशोधन व स्तंभ लेखनासाठी दिल्या जाणाऱ्या मॅकऑर्थर पारितोषिकाचे विजेते आहेत. लोकहिताचे लेखन केल्याबद्दल २०१०चा नॅशनल मॅगेझिन पुरस्कार गावंडे यांना मिळाला आहे.
शिक्षण
गावंडे यांचे शालेय शिक्षण ग्रीसमध्ये आणि पुढील वैद्यकीय शिक्षण स्टॅनफर्ड आणि हार्वर्ड विद्यापीठांतून झाले. शिवाय त्यांनी तत्वज्ञान, राजकारण आणि अर्थशास्त्र हे विषय घेऊन अाॅक्सफर्ड विद्यापीठातून एम.ए. केले आहे.
पुरस्कार
२००९ साली न्यूयाॅर्करमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या गावंडे यांच्या दोन विशिष्ट शहरांतील आरोग्यसेवांची तुलना करणाऱ्या एका लेखामुळे अमेरिकत एकच खळबळ उडाली. त्या लेखाला एका अमेरिकन उद्योगपतीने २०,००० डाॅलर्सचा पुरस्कार दिला. गावंडे यांनी तत्काळ ती रक्कमब्रिगहॅम ॲन्ड विमेन्स हॉस्पिटलला देणगीदाखल दिली. अमेरिकन अध्यक्ष बराक ओबामा यांनी अमेरिकन आरोग्यविषयक विधेयक पारीत करताना त्या लेखाचा उपयोग झाल्याचे आवर्जून सांगितले.
संदर्भ
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ वर्ग:मराठी डॉक्टर वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
आसिफ अली झरदारी
पाकिस्तानची दिवंगत पंतप्रधान व लोकप्रिय पुढारी बेनझीर भुट्टोचा पती असलेला झरदारी भुट्टोच्या मंत्रीमंडळामध्ये अनेक खात्यांवर होता. १९९६ साली झरदारीला भ्रष्टाचाराच्या आरोपावरून शिक्षा झाली. २००४ साली तुरूंगातून सुटल्यानंतर झरदारीने पुढील अनेक वर्षे दुबईमध्ये व्यतीत केली. डिसेंबर २००७ मधील बेनझीर भुट्टोच्या हत्येनंतर झरदारी पकिस्तानात परतला व त्याने पाकिस्तान पीपल्स पार्टीचे नेतृत्व हाती घेतले. सप्टेंबर २००८ मध्ये तो निवडणुकीमध्ये विजय मिळवून पाकिस्तानचा राष्ट्राध्यक्ष बनला. आपल्या कार्यकाळादरम्यान झरदारीने अफगाणिस्तानात चालू असलेल्या युद्धामध्ये अमेरिकेसोबत सहकार्य केले तसेच आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीकडून पाकिस्तानसाठी कोट्यावधी डॉलर्सचे कर्ज मिळवले.
वर्ग:पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष
चिखलठाणा बुद्रुक
चिखलठाणा बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५५५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
पेनितास, टेक्सास
पेनितास अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील छोटे गाव आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४,४०३ होती. या गावाच्या ठिकाणी १५१० पासून वस्ती आहे.
ह गाव इंटरस्टेट २ या महामार्गाचे पश्चिमेकडील टोक आहे.
वर्ग:टेक्सासमधील शहरे वर्ग:हिदाल्गो काउंटी (टेक्सास)
शिव-हरी
शिव-हरी ही एक भारतीय चित्रपट संगीत दिग्दर्शक जोडगोळी आहे. प्रसिद्ध भारतीय संतूरवादक पंडित शिवकुमार शर्मा व बासरीवादक पंडित हरिप्रसाद चौरसिया ह्या दोघांनी बॉलिवूडमधील काही चित्रपटांना (मुख्यत: यश चोप्रा दिग्दर्शित) शिव-हरी ह्या नावाने पार्श्वसंगीत दिले आहे.
चित्रपटयादी
वर्ग:भारतीय संगीतकार
लाठी
लाठी म्हणजे भरीव बांबूपासून बनविलेली एक काठी असते.त्याची उंची साधारणतः बापरणाऱ्याच्या उंचीपेक्षा सव्वा ते दीडपट असते. भरीव बांबूस आगीवर किंचीत भाजून व मग त्यास तेल चोपडून ही लाठी तयार करतात.आत्मरक्षणासाठी याचा पूर्वी उपयोग होत असे.बहुदा, याचे टोकास धातूने मढविलेले असे.
बाह्य दुवे
१. | लाठी चालविण्याचे प्रात्यक्षिक दाखविणारा व्हीडीओ
इसासणी (हिंगणा)
इसासणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील हिंगणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:हिंगणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
पश्चिम बंगालचे राज्यपाल
पश्चिम बंगालचे राज्यपाल हे पश्चिम बंगाल राज्याचे भारताच्या राष्ट्रपतींचे नाममात्र प्रमुख आणि प्रतिनिधी आहेत. राज्यपालांची नियुक्ती राष्ट्रपती ५ वर्षांच्या कालावधीसाठी करतात आणि राज्यपालांचे अधिकृत निवासस्थान हे  राजभवन, कोलकाता (प्राथमिक) आणि राजभवन, दार्जिलिंग (उन्हाळा) येथे आहे. जगदीप धनखर यांनी २३० जुलै २०१९ रोजी केरळचे राज्यपाल म्हणून पदभार स्वीकारला.
== पश्चिम बंगालच्या राज्यपालांची यादी (सूची) ==
संदर्भ
वर्ग:पश्चिम बंगालचे राज्यपाल
सोनके (पंढरपूर)
सोनके हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
नमनगन
नमनगन (उझबेक: Наманган) हे मध्य आशियामधील उझबेकिस्तान देशाच्या नमनगन विलायती ह्या प्रांताचे मुख्यालय व उझबेकिस्तानमधील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. नमनगन शहर उझबेकिस्तानच्या अतिपूर्व भागात किर्गिझस्तान देशाच्या सीमेजवळ वसले आहे. २०२१ साली नमनगनची लोकसंख्या सुमारे ६.४४ लाख इतकी होती.
सीर दर्या ही मध्य आशियातील प्रमुख नदी नमनगनच्या दक्षिणेकडून वाहते.
वर्ग:उझबेकिस्तानमधील शहरे
हार्लिंजेन, टेक्सास
येथे युनियन पॅसिफिकचा मोठा मालधक्का असून तेथून देशभरातील सामानाची आयात-निर्यात होते. हार्लिंजेन इंटरस्टेट २ या महामार्गाचे पूर्वेकडील टोक असून येथे हा महामार्ग आय-६९ईला मिळतो.
वर्ग:टेक्सासमधील शहरे वर्ग:कॅमेरॉन काउंटी (टेक्सास)
पाकिस्तान पीपल्स पार्टी
पाकिस्तान पीपल्स पार्टी (, सिंधी: پاڪستان پيپلز پارٽي) हा पाकिस्तान देशामधील एक प्रमुख राजकीय पक्ष आहे. समाजवादी विचारधारा असलेल्या ह्या पक्षाची स्थापना १९६७ साली झुल्फिकार अली भुट्टोने केली. आसिफ अली झरदारी हा पी.पी.पी.चा विद्यमान अध्यक्ष तर बिलावल भुट्टो झरदारी हा चेअरमन आहे. पाकिस्तानच्या सिंध प्रांतामध्ये पी.पी.पी.चे राजकीय सामर्थ्य सर्वाधिक आहे.
पाकिस्तानची दिवंगत पंतप्रधान बेनझीर भुट्टो १९८२ सालापासून तिच्या २००७ सालच्या मृत्यूपर्यंत पी.पी.पी.ची प्रमुख होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:पाकिस्तानमधील राजकारण वर्ग:राजकीय पक्ष
चिखलठाणा खुर्द
चिखलठाणा खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५५५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:सेलू (परभणी) तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
कळठण नंबर १
कळठण नंबर१ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इंदापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
व्ही.जी. वझे महाविद्यालय
कला,विज्ञान आणि वाणिज्य शाखेचे विनायक गणेश वझे महाविद्यालय मुलुंड पूर्व,मुंबई येथे स्थित आहे.केळकर संस्थेच्या विश्वस्त संस्थापकांच्या स्मरणार्थ १९८४ साली विनायक गणेश वझे स्थापना करण्यात आली.
इतिहास
भाऊसाहेब केळकर हे सुगंधी द्रव्ये निर्माण करणारे उद्योगपती होते.ते शैक्षणिक संस्थांना देणग्या देऊन आणि वंचित विद्यार्थ्यांना अनुदान देऊन शिक्षणास चालना देत होते. १९७९ साली महाविद्यालय स्थापन करण्यासाठी मुलुंड येथे केळकर शिक्षण संस्थेची स्थापना केली. केळकर-वझे कुटूंबातर्फे केळकर महाविद्यालयाची सुरुवात झाली होती.मुंबई विद्यापीठाशी महाविद्यालय लवकरच संलग्न झाले आणि लगेचच मुंबई महाविद्यापीठाशी महाविद्यालय कायमस्वरुपी संलग्न झाले
स्थान
मुंबईच्या ईशान्य उपनगरीय भागात,मुलुंड पूर्व येथील मिठानगर याभागात हे महाविद्यालय स्थित आहे.
संलग्नता आणि प्रमाणन
१९९० पासून महाविद्यालय हे मुंबई विद्यापीठाशी कायमस्वरुपी संलग्न आहे.नंतर यू.जी.सी. अर्थात विद्यापीठ अनुदान आयोगाने(युनिव्हर्सिटी ग्रांट्स कमिशन) महाविद्यालयास मान्यता दिली.प्रथमतः केळकर महाविद्यालय महाराष्ट्रातील कला,विज्ञान आणि वाणिज्य संस्थाशी संलग्न होते,नंतर विद्यापीठ अनुदान आयोगाने(यू.जी.सी.) सुरू केलेल्या NAAC म्हणजे राष्ट्रीय मूल्यांकन आणि प्रमाणन परिषदेद्वारे महाविद्यालयाचे मूल्यमापन केले गेले.१९९८ मध्ये महाविद्यालयाने पंचतारांकित दर्जा प्राप्त केला.२००५ आणि २०१२मध्ये तिसऱ्यांदा करण्यात आलेल्या पुनर्मूल्यांकनात NAACद्वारे "अ " दर्जा (A) प्राप्त झाला.
अभ्यासक्रम
दुहेरी पदवी कार्यक्रमांतर्गत महाविद्यालयात विविध व्यावसायिक अभ्यासक्रम,पदव्युत्तर शिक्षण कार्यक्रम आणि सुधारित प्रमाणपत्र कार्यक्रम उपलब्ध आहेत.
विद्यार्थी परिषद
महाराष्ट्र विद्यापीठ कायदा, १९९४ च्या कलम ४०(२) (ब) नुसार, महाविद्यालयातील विद्यार्थी, विविध वर्ग आणि नियमांचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी महाविद्यालयाने २२नामांकन केलेल्या विद्यार्थ्याची परिषद स्थापन करते.
महोत्सव
महाविद्यालयातर्फे दरवर्षी "डायमेन्शनस्" हा महोत्सव साजरा करण्यात येतो.साधारणतः डिसेंबर किंवा जानेवारी महिन्यात हा महोत्सव आयोजित करण्यात येतो. दरवर्षी एक विशिष्ट थीम (विषय) ठरवून त्यावर आधारित अनेक सादरीकरणं असतात. तसेच महाविद्यालयात "ध्रुवा" हा संस्कृत महोत्सव साजरा केला जातो. या महोत्सवात अनेक शाळा व महाविद्यालयातून विद्यार्थी कार्यक्रमातील स्पर्धांमध्ये सहभागी होतात. ह्या महोत्सवाची सुद्धा एक थीम असते.
सुगावाभोसे
सुगावाभोसे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
व्हिन डीझेल
याने फास्ट अँड फ्युरियस या चित्रपटशृंखलेमध्ये डॉम टोरेटो आणि द क्रॉनिकल्स ऑफ रिडिक या चित्रपटशृंखलेत ''रिचर्ड बी. रिडिक''च्या भूमिका केल्या आहेत.
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
दानोळी
दानोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील सावंतवाडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:सावंतवाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
जुनापाणी (हिंगणा)
जुनापाणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील हिंगणा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:हिंगणा तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
दळज नंबर १
दळज नंबर १ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इंदापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
कोविड-१९
कोरोनाव्हायरस रोग २०१९ (कोविड -१९) हा एक अति संसर्गजन्य रोग आहे जो गंभीर तीव्र श्वसन सिंड्रोम-संबंधित कोरोनाव्हायरस २ अथवा (एसएआरएस-कोव्ह-२) (SARS-CoV-2) या नावाच्या नवीन विषाणूद्वारे होतो. ज्या सार्स (SARS-CoV-1) या रोगाने आग्नेय आशियामधे थैमान घातले होते. त्या कोरोनाव्हायरस विषाणूच्या प्रजातीतील पण पूर्णपणे नवीन असा हा विषाणू आहे.
डिसेंबर २०१९ मध्ये चीनच्या हुबेई प्रांताची राजधानी वुहानमध्ये या नवीन आजाराची पहिली ओळख करण्यात आली होती. (तेथेच हा रोग कृत्रिमपणे तयार करण्यात आला.) आणि त्यानंतर जागतिक स्तरावर या आजाराचा प्रसार झाला व त्याने जागतिक महामारीचे रूप घेतले. या आजाराच्या सामान्य लक्षणांमध्ये ताप, खोकला आणि श्वास लागणे यांचा समावेश आहे, तर इतर लक्षणांमध्ये थकवा, स्नायू दुखणे, अतिसार, घसा खवखवणे, गंध कमी होणे आणि पोटदुखी या लक्षणांचा समावेश असू शकतो. सामान्यत: लागण झाल्यापासून लक्षणे दिसण्यापर्यंतचा कालावधी हा दोन ते चौदा दिवसांचा असू शकतो. बहुतेक प्रकरणांमध्ये सौम्य लक्षणे आढळतात, तर काही रोग्यांमधे व्हायरल न्युमोनिया आणि बहु-अवयव निकामी होण्याची भीती असते. पर्यंत जगातील १८५ देशातील पेक्षा जास्त लोकांना हा रोग झाला असल्याची प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत. परिणामी पेक्षा जास्त लोक मरण पावले आहेत. पेक्षा जास्त लोक बरेही झाले आहेत. एकूण संसर्ग झालेल्या रोग्यांपैकी लोकांचा मृत्यू झाला आहे.
महाराष्ट्रातील कोरोना विषाणू उद्रेकातील पहिल्या रुग्णाची नोंद ९ मार्च २०२० रोजी पुण्यात झाली.
ज्यांना विषाणूची लागण झाल्याचा संशय आहे अथवा सौम्य लक्षणे दिसत आहेत अशांना आणि त्यांची काळजी घेणाऱ्या अथवा त्यांच्या संपर्कात येणाऱ्या सर्वानी मास्क वापरण्याची शिफारस केली जाते. सध्या, कोरोनाव्हायरस रोग २०१९ (कोविड -१९) वर जगात कोणतीही लस किंवा विशिष्ट उपचार नाहीत. फक्त रोग्याच्या लक्षणांवर आधारीत उपचार, प्रतिकार शक्ती वाढविण्याचे उपाय, विलगीकरण व काही प्रयोगात्मक उपाय या गोष्टींचा उपचार म्हणून वापर केला जातो.
जागतिक आरोग्य संघटनेने हा कोरोनाव्हायरस रोग २०१९ (कोविड -१९)चा उद्रेक हा सार्वजनिक आरोग्यासाठी आंतरराष्ट्रीय आणीबाणी असल्याचे सांगत या उद्रेकाला जागतिक महामारी जाहीर केले.
टेड्राॅस ॲडमहॅनोम गेब्रेयेसोस यांनी Covid-19 नाव घोषित केले. इंटरनॅशनल कमिटी ऑफ टॅक्सोनाॅमी ऑफ व्हायरस यांनी SARS-Cov-2 हे नाव दिले
कोरोनाचे ४ प्रकार :
प्रसार
जेव्हा एखादी व्यक्ती एखाद्या दूषित पृष्ठभागाला स्पर्श केल्यानंतर त्याच हाताने डोळ्यावर, नाकात किंवा तोंडाला स्पर्श करते तेव्हा अशा कृतीने ती व्यक्ती संक्रमित होते त्यास फोमेट ट्रान्समिशन म्हणून ओळखले जाते. संक्रमित व्यक्तीच्या मलमूत्रातून विषाणूचे संक्रमण पसरते अशी चिंता व्यक्त केली जात असली तरी हा धोका कमी असल्याचे ही मानले जाते.
लक्षणे दिसू लागताना हा विषाणू सर्वात जास्त संक्रामक असतो परंतु लक्षणे दिसत नसतानाही व ती उद्भवण्याआधी ही एखाद्या व्यक्तीद्वारा विषाणू पसरवला जाण्याची शक्यता आहे, परंतु अशी जोखीम कमी असल्याचे मानले जाते. युरोपीयन सेंटर फॉर डिसीज प्रिव्हेंशन एंड कंट्रोल (ईसीडीसी) या संस्थेच्या म्हणण्यानुसार हा रोग किती सहजतेने पसरतो हे पूर्णपणे स्पष्ट नसले तरी एक व्यक्ती साधारणपणे दोन ते तीन इतर व्यक्तींना संक्रमित करते.
विषाणुशास्त्र
सीव्हियर ॲक्याुट रेस्पेरेट्री सिंड्रोम कोरोनाव्हायरस २ (SARS-CoV-2) हा एक व्हायरसचा वाण आहे ज्यामुळे कोरोनाव्हायरस रोग २०१९ (कोविड -१९) हा श्वसन रोग होतो. याला बोली भाषेत कोरोनाव्हायरस म्हणून ओळखले जाते. सुरुवातीच्या काळात याला नॉव्हेल कोरोनाव्हायरस (२०१९-एनसीओव्ही) हे तात्पुरते नाव दिले होते. जनुकीय विश्लेषणावरून असे दिसून आले आहे की कोरोनाव्हायरस हा विषाणू बीटाकोरोनॅव्हायरस ह्या विषाणूंच्या प्रजातीमधील आहे. बीटाकोरोनॅव्हायरस ह्या प्रजातीतील इतर विषाणू म्हणजे सार्स व मार्स होय.
विकृतिविज्ञान
कोविड १९ या रोगात विषाणू फुफ्फुसातील टाइप २ अल्व्होलर नावाच्या पेशींमध्ये जास्त प्रमाणात असणाऱ्या अँजिओटेन्सीन नावाच्या एंझाईम (ACE2)द्वारे फुफ्फुसांच्या पेशींवर हल्ला करतो. त्याच प्रमाणे तो जठरातील, लहान आतड्यातील व मलाशयातील ग्रंथीच्या पेशीत असणाऱ्या अँजिओटेन्सीन एंझाईमद्वारे या अवयवांवर हल्ला करून या अवयवांचे देखील नुकसान करतो. या विषाणूमुळे रक्तवाहन यंत्रणेचे तीव्र नुकसान होते तसेच हृदयाघात होण्याची शक्यता असते. चीनच्या वुहानमधील रुग्णालयात दाखल झालेल्या १२% संक्रमित लोकांमध्ये तीव्र ह्रदयाची दुखापत झाल्याचे माहिती आहे. हृदयाघात होण्यामागील मुख्य कारण रोगप्रतिकारक यंत्रणे वर आलेला तणाव किंवा अँजिओटेन्सीन नावाचे एंझाईम असू शकते. अतिदक्षता विभागात भरती असलेल्या ३१% रुग्णांमधे रक्त रक्तवाहिनीच्या आत रक्ताच्या गुठळ्या तयार होण्याचे प्रमाण आठळते.
निदान
१७ जानेवारी २०२० रोजी जागतिक आरोग्य संघटनाने सार्स-सीओव्ही -2 साठी अनेक आरएनए चाचणीचे मानदंड प्रकाशित केले व रिअल-टाइम रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्शन पॉलिमरेज चेन रिएक्शन (rRT-PCR) ही चाचणी कोरोना लागण झाल्याचे पुष्टीकरण करण्यासाठी प्रमाणित केली. ही चाचणी विशेषतः नाकातुन घेतलेल्या नमुन्यांची अथवा घशातून घेतलेल्या थुंकीच्या नमुन्यांवर केली जाते. चिनच्या शास्त्रज्ञांना कोरोनाव्हायरसच्या नमुन्याच्या विश्लेषणाअंती ह्या विषाणुचे जनुकीय गुणसुत्र मिळवण्यात यश मिळाले. जगभरातील संशोधकांना स्वतःचे रिअल-टाइम रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्शन पॉलिमरेज चेन रिएक्शन (rRT-PCR) ह्या चाचणी साठीचे टेस्ट किट बनवण्यासाठी मदत होइल या उद्देशाने ते संशोधन चिनच्या शास्त्रज्ञांनी जाहीर प्रकाशित केले. ७ एप्रिल २०२० रोजी भारतात कोरोनाचा वाढता प्रादुर्भाव पहाता राष्ट्रीय विषाणूविज्ञान संस्थेने एचएलएल लाइफकेयर लिमिटेड या सरकारी कंपनीने विकसित केलेले रॅपिड अँटिबॉडी ब्लड टेस्ट किटला प्राथमिक चाचणी म्हणून मान्यता दिली. १५ ते २० मिनिटांत होणाऱ्या या चाचणीच्या मदतीने कोरोना प्रादुर्भाव कोणत्या भागात वाढत आहे याचा आभ्यास करण्यासाठी उपयुक्त ठरणार आहे. या रॅपिड अँटिबॉडी ब्लड टेस्टची अचूकता केवळ ६० ते ७०% आहे आसा चीन मधिल अनुभव आहे. अँटीबॉडी रक्त चाचणीत रुग्ण संक्रमित असल्याचे अढळल्यास त्या रुग्णांची जागतिक आरोग्य संघटनाने प्रमाणित केलेली rRT-PCR चाचणी होणार आहे.
प्रतिबंध
रोगाचा प्रसार रोखण्यासाठीचे धोरण म्हणून वारंवार साबणाने व्यवस्थित(कमीतकमी २० सेकंद) हात धुणे, इतरांशी शारीरिक अंतर राखणे (विशेषतः लक्षणे असणाऱ्या लोकांकडून), खोकताना किंवा शिंगताना रुमालाचा वापर करणे. अचानक शिंक आली असताना व रुमाल जवळ नसल्यास कोपऱ्याने हाताची घडी घालून खाकेच्या दिशेने आतील बाजूस शिंकणे. न धुतलेले हात चेहऱ्यापासून दूर ठेवणे या उपायांचा वापर केल्यास विषाणूचा प्रादुर्भाव रोखण्यात मदत होते.
सामाजिक शारीरिक अंतर हा कोरोनाव्हायरस सारख्या अति संक्रामक रोगाचा प्रसार रोखण्याच्या उपायांपैकी सर्वात महत्त्वाचा विषय आहे. निदान न झालेल्या पण संक्रमित असलेल्या अशा व्यक्तींच्या मार्फत समाजात होणारे संभाव्य संक्रमण रोखण्यासाठी या उपायाचा फार फायदा होतो. शाळा आणि कामाची ठिकाणे बंद करून, प्रवासावर प्रतिबंध घालून आणि सार्वजनिक मेळावे रद्द करून संभाव्य संक्रमित व्यक्तींचा इतरांशी संपर्क कमी करण्यामागचा उद्देश असतो. दोन व्यक्तींमधील अंतराच्या मार्गदर्शक तत्त्वांप्रमाणे कमीतकमी ६ फूट (१.८ मीटर) अंतर राखणे आवश्यक आहे. बऱ्याच देशांनी शिफारस केली आहे की निरोगी व्यक्तींनी देखील जनतेत जाताना मास्क किंवा स्कार्फचा वापर करावा.
हा विषाणू एखाद्या पृष्ठभागावर काही तासांपासून काही दिवसांपर्यंत जिवंत राहू शकतो. विशेषतः कागदी पुठ्यावर एका दिवसासाठी, प्लास्टिक (पॉलीप्रॉपिलिन) तसेच स्टेनलेस स्टील (एआयएसआय ३०४) वर तीन दिवस आणि शुद्ध तांब्याच्या वस्तुंवर चार तासांपर्यंत राहु शकतो परंतु हा काळ आर्द्रता आणि तापमानानुसार बदलतो.
या विषाणूचा प्रादुर्भाव प्रतिबंधित करण्यासाठी ७८ ते ९५ % शुद्ध इथेनॉल, ७० ते १०० % प्रोपेनॉल २ (आयसोप्रोपिल अल्कोहोल), १-प्रोपेनॉल ३० % व २-प्रोपेनॉलचे 45% याचे मिश्रण, ०.२१ % सोडियम हायपोक्लोराइट (ब्लीच), ०.५ % हायड्रोजन पेरोक्साइड, ०.२३ -७.५ % पोविडोन-आयोडीन या विविध रसयनांचा वापर करता येऊ शकतो. योग्य प्रकारे वापरल्यास साबण आणि डिटर्जंट देखील प्रभावी आहेत. साबणाने व्हायरसच्या फॅटी प्रोटेक्टिव्ह लेयरची विटंबना होते, त्यामुळे विषाणू निष्क्रिय होतात. बेंझलकोनिअम क्लोराईड आणि क्लोरहेक्साइडिन ग्लुकोनेट यासारखी सर्जिकल जंतुनाशके ही कमी प्रभावी आहेत.
या रोगाचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी खालील नियम व संकेतांचे पालन करा.
व्यवस्थापन
कोरोनाव्हायरस रोग २०१९ च्या रुग्णांच्या उपचाराचे व्यवस्थापन हे प्रामुख्याने लक्षणांवर आधारित असते यात ऑक्सिजन तसेच सलाईनचा वापर केला जाऊ शकतो. प्रतिकारशक्ती सुधारण्यासाठी वैयक्तिक स्वच्छता, निरोगी जीवनशैली आणि शरीराला आवश्यक पोषण प्रदान करणारे द्रवपदार्थ, विपुल पोषक द्रव्ये, सूक्ष्म पोषक घटक आणि पुरेसे कॅलरी असलेला आहार उपयोगी पडतो. संसर्गाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यावर सौम्य लक्षणे असणा-यांना सहाय्यक उपचार उपयोगी ठरू शकतात. जागतिक आरोग्य संघटनेने रुग्णालयामध्ये दाखल झालेल्या लोकांची काळजी घेण्यासाठी काही शिफारसी प्रकाशित केल्या आहेत.
औषध उपचार
एप्रिल २०२० पर्यंतच्या माहिती प्रमाणे, कोरोनाव्हायरस रोग २०१९ (कोविड १९) साठीचे कोणताही विशिष्ट उपचार नाहीत. कोरोना व्हायरसला नष्ट करेल असे कोणतेही औषध किंवा त्या विषाणूपासून आपला बचाव होईल अशी कोणतीही लस अद्याप निघालेली नाही. भारतासह अनेक देशात लस तयार करण्यासाठीचे संशोधन जोरात सुरू आहे. गोवर, देवी, कावीळ अशा रोगांसाठीच्या लस तयार करण्यासाठी लागलेल्या वेळे पेक्षा फार कमी वेळ ह्या लसीच्या संशोधनासाठी लागेल असा शात्रज्ञांचा अंदाज आहे. २०२० च्या फेब्रुवारीच्या उत्तरार्धात, जागतिक आरोग्य संघटनेने सांगितले की या विषाणूची लस तयार होण्यास कमीतकमी १८ महिन्यांचा कालावधी लागू शकतो. ८ एप्रिल २०२० पर्यतच्या माहितीप्रमाणे जगात एकूण ११५ वेगवेगळ्या ठिकाणी अभूतपूर्व गतीने प्रयोग सुरू आहेत.
भारतासह चीनमधे प्रभावीपणाच्या पुराव्याशिवाय पारंपरिक औषधांचा वापर व अवैज्ञानिक वैकल्पिक उपायांना काही लोक प्रोत्साहन देत आहेत.
वैयक्तिक संरक्षणासाठीची उपकरणे
कोरोनाव्हायरसच्या उपचारादरम्यान वैद्यकीय क्षेत्रातील लोकांना संक्रमणापासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी वैयक्तिक संरक्षणासाठीची उपकरणे फार जरुरीची असतात. २०२० च्या कोरोनाव्हायरस महामारीत जगात सर्वत्र वैद्यकीय वैयक्तिक संरक्षणासाठीचे साहित्य आणि इतर वस्तूंचा तुटवडा हा एक मोठा मुद्दा बनला. विषाणूपासून संरक्षण करणारा पोशाख, वैद्यकीय मास्क, हातमोजे इत्यादी साधनांचा तुटवडा आहे.
महाराष्ट्रातील कोरोना रोगाची सांख्यिकी
मुख्य पान: २०२० मधील महाराष्ट्रातील कोरोना विषाणू उद्रेक
संदर्भ
२०१९ वर्ग:संसर्गजन्य रोग वर्ग:नैसर्गिक आपत्ती
गुजरात प्रदेश काँग्रेस कमिटी
गुजरात प्रदेश काँग्रेस कमिटी (GPCC) ही गुजरात राज्यासाठी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची शाखा आहे. जगदीश ठाकोर हे समितीचे अध्यक्ष आहेत.