cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जगा आणि काम करा
लाइव्ह आणि कार्य पिता एक कष्टाळू माणूस होता जो आपल्या पत्नी आणि तीन मुलांचे समर्थन करण्यासाठी जिवंत ब्रेड बनवून घेतो, त्याने स्वतःला सुधारण्यासाठी आशा असलेल्या कार्यगट वर्गांनंतर आपल्या सर्व संध्याकाळ घालवला म्हणून तो एके दिवशी एक चांगल्या पगाराची नोकरी मिळू शकते. त्याशिवाय रविवारी पित्याला आपल्या कुटुंबासोबत जेवण केले नाही आणि फारच कठिण अभ्यास केला कारण तो आपल्या कुटुंबाला सर्वोत्तम मोनेल देऊ शकत होता ...
वर्ग:९ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
औरैया
औरैया भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर औरैया जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:औरैया जिल्हा
२०१० जर्मन ग्रांप्री
२०१० जर्मन ग्रांप्री ही जर्मनीच्या बाडेन-व्युर्टेंबर्ग राज्यातील हॉकेनहाइम शहरात २५ जुलै, २०१० रोजी भरलेली फॉर्म्युला वन कार शर्यत होती. ही शर्यत फेर्नान्दो अलोन्सोने जिंकली.
वर्ग:जर्मन ग्रांप्री वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
अन्वर अल सादात
बाह्य दुवे
वर्ग:इजिप्तचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू वर्ग:हत्या झालेले राजकारणी वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आझमगढ
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:आझमगढ जिल्हा
२००९ जर्मन ग्रांप्री
वर्ग:जर्मन ग्रांप्री जर्मन ग्रांप्री वर्ग:रिकामी पाने
यशोदा गर्ल्स आर्ट्स अँड कामर्स कालेज स्नेहनगर, नागपूर
यशोदा गर्ल्स आर्ट्स अँड कामर्स कालेज  स्नेहनगर,  नागपूर
प्रा गोविंद ना. रावळेकर- ‍‍ मराठी विभाग
लेख - सावित्रीबाई फुले
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
पुडास
पुडास हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
लांदेस
लांदेस (Landes; ऑक्सितान: Lanas) हा फ्रान्स देशाच्या अ‍ॅकितेन प्रदेशातील एक विभाग आहे. फ्रान्सच्या आग्नेय कोपऱ्यात वसलेल्या लांदेस विभागाच्या पश्चिमेला अटलांटिक महासागर आहे. आकाराने लांदेस फ्रान्सच्या संलग्न ९५ विभागांपैकी दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:ॲकितेन
डेव्हिड डिऑप
डेव्हिड मॅंडेसी डिऑप (जुलै ९, १९२७:बोर्दो, फ्रांस - १९६०:डकार, सेनेगल) हे फ्रेंच भाषेचे सेनेगाली कवी होते. त्यांना मुख्यतः त्यांच्या मूळ आफ्रिकन लोकांच्या साहित्यिक चळवळीतील योगदानासाठी ओळखले जाते. त्यांच्या कवितांतून पाश्चात्य वसाहतवादाविषयीची चीड आणि आफ्रिकेच्या स्वातंत्र्याबद्दलचा आशावाद दिसून येतो.
डेव्हिड डिऑप यांचा जन्म फ़्रान्समध्ये बोर्दो येथे झाला. त्यांचे वडील सेनेगाली, व आई कॅमेरूनिअन होती. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण सेनेगालात झाले. डेव्हिड डिऑप यांच्या काव्यरचनेची सुरुवात शालेय वयातच झाली. त्यांच्या कवितांचा समावेश लेओपोल्ड सेंघोर यांनी संपादलेल्या व फ्रेंच भाषेमधील आफ्रिकन साहित्यातला महत्त्वाचा टप्पा म्हणून पुढील काळात गणल्या गेलेल्या कवितासंग्रहामध्ये करण्यात आला. .
डिऑप यांचा मृत्यू १९६० साली डकार येथे एका विमान अपघातात झाला.
संदर्भ
वर्ग:फ्रेंच भाषेमधील कवी वर्ग:सेनेगाली कवी वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राष्ट्रीय महामार्ग १७ ब (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग १७-बी हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन) वर्ग:चित्र हवे
श्रीलेखा गोविल
गोविल, श्रीलेखा गोविल, श्रीलेखा वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भावनगर लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:गुजरातमधील लोकसभा मतदारसंघ
इ.स. २९९
समाप्ती
वर्ग:इ.स. २९९ वर्ग:इ.स.च्या २९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बाराबंकी
बाराबंकी भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर बाराबंकी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:बाराबंकी जिल्हा
उपकोषागार कार्यालय, इस्लामपूर-वाळवा
उपकोषागार कार्यालय, इस्लामपूर-वाळवा हे महाराष्ट्र शासनाचा लेखा व कोषागारे-मुबई (वित्त विभाग) यांच्या अंतगर्त असलेले कार्यालय आहे. जिल्हा कोषागार अधिकारी, सांगली हे या कार्यालयाचे  जिल्हा प्रमुख आहेत. या कार्यालया अंतर्गत २९ आहरण व सावितरण अधिकारी आहेत. या २९ आहरण व सावितरण अधिकारी यांच्या कार्यालयाचे वेतन भत्ते तसेच आकस्मिक खर्च देयके या उपकोषागार मार्फत पारीत केली जातात. या उपकोषागार कार्यालयातून इस्लामपूर व आष्टा या दोन ठिकाणच्या मुद्रांक विक्रेत्यांना मुद्रांक पुरवठा केला जातो. तसेच वाळवा तालुक्यातील शासन जमा रकमेचा लेखा ठेवला जातो
बदायूं
बदायूं भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर बदायूं जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:बदायूं जिल्हा
ए.के. लोहितदास
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चिंचोळी (आष्टी)
चिंचोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
२०१० हंगेरियन ग्रांप्री
२०१० हंगेरियन ग्रांप्री ही २०१० फॉर्म्युला वन मोसमाची बारावी शर्यत होती. ही शर्यत १ ऑगस्ट, २०१० रोजी हंगेरीत हंगरोरिंग येथे भरवली गेली.
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
बेहेडपाडा
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
धंधुका लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:गुजरातमधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ
राष्ट्रीय महामार्ग १८
राष्ट्रीय महामार्ग १८ (National Highway 18) हा भारतामधील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग वर्ग:चित्र हवे
लूका मोड्रिच
वर्ग:क्रोएशियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
Luka Modrić
२००९ हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री वर्ग:२००९ फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:रिकामी पाने
विजयगड (पालघर)
विजयगड (पालघर) हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातल्या उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यामधल्या वाडा तालुक्यातले एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून गौरापूर-कुडुस मार्गाने गेल्यावर अमेय इलेक्ट्रिकल्सनंतर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून विजयगड १८ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती करतात.
लोकजीवन
विजयगड (पालघर) हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार ह्या गावात २१९ कुटुंबे राहतात. एकूण ९९३ लोकसंख्येपैकी ४८४ पुरुष तर ५०९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ८१ टक्के आहे. पुरुष साक्षरता ८७ टक्के तर स्त्री साक्षरता ७५ % आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १३९ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १४ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
विजयगडमधे प्राथमिक शिक्षण, प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते, वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता, पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी मिळतात. रिक्षासुद्धा असतात.
जवळपासची गावे
जामघर, नेहरोळी, लखमपूर, खुपारी, चिंचघर, डोंगस्ते, बिळवळी, बुधावळी, गुंज, काटी, नांदणीगायगोठा ही जवळपासची गावे आहेत. डोंगस्ते ग्रामपंचायतीमध्ये डोंगस्ते आणि विजयगड ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
बागपत
बागपत भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर बागपत जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
तळगड
इतिहास
शिवाजी महाराजांच्या निधनानंतर हा किल्ला सिद्दीकडे गेला. इ.स. १७३५ मध्ये पहील्या बाजीराव पेशव्यांनी हा किल्ला जिंकून घेतला.
बागपत
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:बागपत जिल्हा
तळगड
पहाण्याची ठिकाणे
तळगड हा किल्ला तसा लहान आहे. त्यामुळे याचा घेरापण लहान आहे. हा गड दक्षिणोत्तर पसरलेला आहे. या किल्ल्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याची तटबंदी अजूनही शाबूत आहे. अनेक ठिकाणचे बुरुज आजही चांगल्या स्थितित आढळतात. किल्ल्यात शिरतांना पडझड झालेला दरवाजा लागतो तो म्हणजे हनुमान दरवाजा. या हनुमान दरवाजाच्या उजव्या कोपऱ्यात मारुतीची सुंदर मूर्ती कोरलेली आहे. येथेच खडकात कोरलेले खांब टाके आहे. टाक्या जवळच प्रवेशद्वारावरील शरभाचे शिल्प आपल्याला दीसुन येतात. दरवाजातून आत गेल्यावर गडमाथ्यावर प्रवेश करण्यापूर्वी बांधीव पायऱ्या व प्रवेशद्वाराचे अवशेष पाहायला मिळतात. गडमाथ्यावर उजव्या बाजूला दोन मजली भक्कम बुरूज पाहायला मिळतो. थोड्याच अंतरावर मंदिराचे जोत व ३ पाण्याची टाकी आढळतात. गडाच्या सर्वोच्च माथ्यावर कातळात खोदलेली सात पाण्याची टाकी त्याच्या पुढे लक्ष्मी कोठार नावाची वास्तू पाहायला मिळते. पुढे उत्तरेकडे चालत गेल्यावर टोकावर बुरुज आहे. गडावर अनेक ठिकाणी घरांचे आणि वाड्यांचे अवशेष आढळतात. किल्ल्यावरून घोसाळगड, मांदाड खाडी, कुडा लेण्यांचा डोंगर असा सर्व परिसर दिसतो.
पोहोचण्याच्या वाटा
मुंबई - गोवा महामार्गावर मुंबई पासून १२८ कि. मी. अंतरावर इंदापूर गाव आहे. इंदापूर गावापासून तळागाव १५ कि. मी. अंतरावर आहे. इंदापूर गावातून रिक्षा किंवा बसने तळागावात जाता येते. तळागावातूनच किल्ल्यावर जाण्याची मुख्य वाट आहे. गावातून किल्ल्यावर जाण्यासाठी एकच वाट आहे. या वाटेने गडावर जातांना पहिल्या टप्प्यावर एक छोटीशी सपाटी लागते. दुसरा टप्पा म्हणजे गडाच्या माचीचा भाग आणि तिसरा भाग म्हणजे किल्ल्याच्या अंतर्भागात असणारे प्रशस्त पठारच होय. पायथ्यापासून किल्ल्यावर जाण्यास अर्धा तास लागतो.
इंदापूरला जाण्याचा दुसरा मार्ग म्हणजे कोकण रेल्वे. दिव्याहून सकाळी ६.०० वाजता सुटणारी दिवा - मडगाव पॅसेंजर ९.३० वाजता इंदापूरला पोहोचते. संध्याकाळी मडगाव - दिवा पॅसेंजर इंदापूरला १५.५५ वाजता आहे.
राहाण्याची सोय
किल्ल्यावर राहण्याची सोय नाही.
जेवणाची सोय
तळागावात हॉटेल्स आणि भोजनालये आहेत.
ढाक बहिरी
बहिरी - गडदचा बहिरी हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
तळगड
पाण्याची सोय
किल्ल्यावर बारामही पिण्याचे पाण्याची टाकी आहे.
ढाक बहिरी
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
तळगड
जाण्यासाठी लागणारा वेळ
तळागावातून जाण्यासाठी अर्धा तास लागतो.
सूचना
१) रोहा परिसरात ४ किल्ले येतात. नीट नियोजन केल्यास, स्वतःच्या वहानाने, तळागड, घोसाळगड, बिरवाडी व अवचितगड हे किल्ले व कुडाची लेणी व्यवस्थित पाहून होतात.
२) घोसाळगड, बिरवाडी व अवचितगड या किल्ल्यांची माहिती साईटवर दिलेली आहे.
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
२००७ हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री वर्ग:२००७ फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:रिकामी पाने
इ.स. ३००
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३०० वर्ग:इ.स.च्या ३०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
भरे
भरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
सविता मालपेकर
मालपेकर, सविता मालपेकर, सविता वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बॉम्बे मिल हँड्‌स असोसिएशन
बॉंबे मिल हॅंड्‌स असोसिएशन ही ब्रिटिश भारतातील मुंबईत कामगारांना न्याय मिळवून देणासाठी व त्यांचे हक्क अबाधित ठेवण्यासाठी स्थापली गेलेली गिरणी कामगार संघटना होती. महात्मा फुले यांच्या सत्यशोधकी विचारांचा वारसा लाभलेले नारायण मेघाजी लोखंडे यांनी २३ सेप्टेंबर, इ.स. १८८४ रोजी ही संघटना स्थापली. या संघटनेपासूनच भारतातील कामगार चळवळ आरंभली, असे मानले जाते. भारतातील कामगार चळवळीच्या एकूणच कार्यामध्ये नारायण मेघाजी लोखंडे यांचे योगदान मोलाचे होते.
वर्ग:भारतामधील कामगार संघटना वर्ग:इ.स. १८९० मधील निर्मिती
सहकारी संस्थेची नोंदणी
सहकारी संस्थेची नोंदणी.
महाराष्ट्रातील सहकाररी संस्थांची नोंदणी सहकारी संस्था कायदा १९६० नुसार करावी लागते. संपूर्ण राज्यासाठी एक रजिस्ट्रार असतो आणि तोच कायद्याची अंमलबजावणी करतो. त्याच्या मदतीला विभागीय स्तरावर खायक रजिस्ट्रार आणि जिल्हा पातळीवर जिल्हा रजिस्ट्रार असतात. तालुका पातळीवर जिल्हा रजिस्ट्रारच्या वतीने कार्य करण्यासाठी सहायक रजिस्ट्रार असतात. जिल्हा रजिस्ट्रार आणि तालुका पातळीवरील रजिस्ट्रार सहकारी संथांच्या नोंदणी कार्य करतात.
* अटी: [१] सहकारी कायद्याने सभासद होण्यास पात्र असणाऱ्या आणि संस्थेच्या कार्य क्षेत्रात असणाऱ्या किमान १० वैक्ती पाहिजेत. त्या एका कुटुंबातील असू नयेत. [२] संघीय स्वरूपाच्या संस्थेच्या बाबतीत किमान ५ संस्था सभासद पाहिजेत. [३] उपसा सिंचन संस्थेच्या बाबतीत किमान ५ वैक्ती पाहिजेत. [४] अमर्यादित जबाबदारी असणाऱ्या संस्थेच्या बाबतीत सर्व सभासद एकाच खेड्यातील, शहरतील अथवा गावातील रहिवासी पाहिजेत. वर्ग:९ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
मधुमिता (दिग्दर्शक)
मधुमिता या तमिळ चित्रपट लेखिका आणि दिग्दर्शिका आहेत. यांनी २००८ ते २०१९ दरम्यान चार चित्रपटांचे लेखन आणि दिग्दर्शन केले
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
२००६ हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री वर्ग:२००६ फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:रिकामी पाने
प्रोग्रेसिव्ह ड्रॅमॅटिक असोसिएशन
ही पुण्यातील नाट्यसंस्था आहे. १९५२ साली भालबा केळकर, श्रीराम लागू इत्यादी नाट्यअभिनेत्यांनी या नाट्यसंस्थेची स्थापना केली.
वर्ग:महाराष्ट्रातील नाट्यसंस्था
ज्यूरासिक काळ
ज्यूरासिक काळ हा पृथ्वीच्या इतिहासातील सुमारे १९.९६ ± ०.०६ कोटी वर्षांपूर्वीपासूनचा ते १४.५५ ± ०.४ कोटी वर्षांपूर्वीपर्यंतचा कालखंड होता. वर्ग:पृथ्वीवरील कालखंड
राष्ट्रीय महामार्ग १९ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग १९ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
क्लिफर्ड शुल
बाह्य दुवे
शुल, क्लिफर्ड
तंट्या भिल्ल
१८७८ ते १८८९ या अकरा वर्षांच्या काळात सावकार-मालगुजारांचा कर्दनकाळ बनलेला तसेच ब्रिटिशांची झोप उडवणारा तंट्या भिल्ल सर्वसामान्यांसाठी मात्र तारणहार ठरला होता. महाराष्ट्र-मध्य प्रदेशच्या सीमा भागात निमाड, बेतूल, होशंगाबाद परिसरात तंट्या अक्षरशः लोकनायक होता.ब्रिटिश राजसत्तेच्या काळात निजाम, होळकर, शिंदे व इतर संस्थानिक ब्रिटिश सत्ते बरोबर जुळवून घेण्याचा प्रयत्न करत होते त्या काळात हा लोकविलक्षण नायक जनाधारावर झुंजत होता ११ वर्ष ब्रिटिश सत्तेच्या तोंडचे पाणी तंट्याने पळविले. ज्या काळात पुण्यात महात्मा जोतीराव फुले समाज सुधारणेसाठी कार्यरत होते त्याच काळात हा भिल्ल नायक आदिवासी-किसान ह्यांच्या पारतंत्र्याच्या बेड्या झुगारून देण्याचा एकाकी लढा देत होता. तंट्याला पकडण्यासाठी १०,५०० रुपये आणि पंचवीसशे एकर जमिनीचे बक्षीस ब्रिटिशांनी देऊ केले होते व त्याच बरोबर होळकरांनी सुद्धा वेगळे बक्षीस ठेवले होते. याच्या वरूनच तंट्या भिल्लाने किती त्रास ब्रिटिश सत्तेला दिला होता हे लक्षात येते. त्याच बरोबर ब्रिटिशांनी तंट्याला पकडण्यासाठी ‘तंट्या पोलीस’ नावाचे स्वतंत्र पोलीस दल स्थापन केले. गावागावात तंबु उभे करून पोलीस चौक्या उभ्या केल्या होत्या. मालगुजार व सावकारांना मोफत शास्त्रे वाटली होती तरीही हा वीर ११ वर्ष पोलिसांच्या हातांवर तुरी देऊन डोंगरदऱ्यात तळपत होता.
भारतीय स्वातंत्र लढ्याच्या इतिहासाप्रमाणे या आदिवासी भिल्ल क्रांतिकारकांचा इतिहास ही महत्त्वाचा आहे जो बाकीच्या क्रांतिकारकांच्या प्रमाणे सगळ्यांच्या पुढे आला नाही. बलाढ्य ब्रिटिश सत्तेला सतत अकरा वर्ष सळो कि पळो करणारे हे क्रांतिकारक दुर्लक्षितच राहिले. व त्यांना ब्रिटिश सत्तेने कायम दरोडेखोर याच दृष्टिकोनातून बघितले.
भारतीय रॉबिनहुड क्रांतिकारक तंट्याभील यांच्या जयंती निमीत्त विनम्र अभिवादन 🙏
- सुनीता बुरसे
बालपण
मध्य प्रांतातील निमाड जिल्ह्यातील एका खेड्यात १८४२ साली तंट्या भिल्ल यांचा जन्म झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव भाऊसिंग होते. भिल्लांना स्वसंरक्षणासाठी लहानपणापासून भालाफेक आणि धनुष्यबाण चालवण्याचे शिक्षण मिळे. या युद्धकलांमध्ये तंट्या तरबेज होते.
२००५ हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री वर्ग:२००५ फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:रिकामी पाने
इ.स. ३०१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३०१ वर्ग:इ.स.च्या ३०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
जे. महेंदरन
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झारवड बुद्रुक
झारवड बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
लाईम रीजिस
लाईम रीजिस हे डॉर्सेट काउंटीमधील एक शहर आहे. हे शहर तेथील ब्ल्यू लिआस कड्यांमध्ये मिळालेल्या जीवाश्मांसाठी प्रसिद्ध झाले आहे. हे शहर इंग्लिश खाडीच्या किनाऱ्यावर वसलेले आहे.
वर्ग:डॉर्सेट वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील शहरे
असंग
असंग हा महायान बौद्ध धर्मातील एक "सर्वात महत्त्वाचा आध्यात्मिक व्यक्ती" आणि "योगाचार शाखेचा संस्थापक" होता. परंपरेने, त्यांना आणि त्यांचे सावत्र भाऊ वसुंबंधु यांना बोधिसत्व मार्गावरील महायान अभिधर्म, विजयनवाद (जागरूकता) विचार आणि महायान शिकवण देणारे भारतीय शास्त्रीय संस्कृत प्रमुख म्हणून ओळखले जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:बौद्ध विद्वान वर्ग:बौद्ध भिक्खू वर्ग:भारतीय बौद्ध वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ वर्ग:योग शिक्षक वर्ग:महायान
राजा शिवछत्रपती (पुस्तक)
राजा शिवछत्रपती (पुस्तक) हे बळवंत मोरेश्वर पुरंदरे यांनी लिहिलेले शिवचरित्र आहे.
वर्ग:बळवंत मोरेश्वर पुरंदरे यांचे साहित्य वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
मानसी साळवी
मानसी साळवी हिंदी व मराठी दूरचित्रवाणी मालिकांतून अभिनय करणारी अभिनेत्री आहे.
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
२००४ हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री वर्ग:२००४ फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:रिकामी पाने
मोरणी
मोरणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
इ.स. ३०२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३०२ वर्ग:इ.स.च्या ३०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
ब्लू लिआस
दक्षिण, पूर्व आणि पश्चिम इंग्लंडमधील तसेच दक्षिण वेल्समधील भौगोलिक खडकरचनांना ब्ल्यू लिआस असे म्हटले जाते.
वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील भौगोलिक रचना
२००३ हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री वर्ग:२००३ फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:रिकामी पाने
अहमदाबाद लोकसभा मतदारसंघ
अहमदाबाद हा भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक लोकसभा मतदारसंघ होता. २००८ साली हा मतदारसंघ बंद करून त्यातील विधानसभा मतदारसंघ अहमदाबाद पूर्व व अहमदाबाद पश्चिम ह्या नवीन मतदारसंघांमध्ये विभागण्यात आले.
बाह्य दुवे
वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:अहमदाबाद जिल्हा वर्ग:गुजरातमधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ
कार्लटन आणि युनायटेड मालिका, १९९९-२०००
कार्लटन आणि युनायटेड मालिका, १९९९-०० ही यजमान ऑस्ट्रेलिया, भारत आणि पाकिस्तान ह्या देशांदरम्यान खेळवली गेलेली एकदिवसीय त्रिकोणी मालिका होती. ऑस्ट्रेलिया आणि पाकिस्तान यांच्या मध्ये झालेल्या अंतिम सामन्यांच्या मालिकेमध्ये ऑस्ट्रेलियाने पाकिस्तानचा २-० असा पराभव केला. =संघ= =गट फेरी=
गुणफलक
स्रोत: इएसपीएन क्रिकइन्फो
१२वा सामना
=अंतिम मालिका=
२रा अंतिम सामना
=संदर्भ आणि नोंदी=
=बाह्यदुवे= वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे वर्ग:इ.स. २००० मधील खेळ
मनोबाला
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू
नारायण मेघाजी लोखंडे
रावबहाद्दुर नारायण मेघाजी लोखंडे (१८४८-१८९७) हे भारतातील कामगार संघटना चळवळीचे जनक होते. १९व्या शतकात कापड गिरणीच्या कामगारांची परिस्थिती सुधारण्यासाठीच नव्हे तर जातीय आणि सांप्रदायिक मुद्द्यांवर त्यांनी केलेल्या धाडसी पुढाकारासाठीही त्यांची आठवण ठेवली जाते. याशिवाय १८९५ मध्ये हिंदू-मुस्लिमांदरम्यान झालेल्या दंगलीत केलेल्या कामाबद्दल त्यांना राव बहादूर ही पदवीही देण्यात आली होती. तत्कालीन ब्रिटिश भारत सरकारने त्यांना "जस्टिस ऑफ पीस" हा सन्मान देऊन सन्मानित केले होते. भारत सरकारने २००५ मध्ये त्यांच्या छायाचित्रासह एक टपाल तिकीट जारी केले.
सामाजिक योगदान
१८८० पासून त्यांनी मुंबईहून प्रकाशित होणाऱ्या दीनबंधू चे व्यवस्थापन हाती घेतले. सुरुवातीस रेल्वे खात्यात कारकून म्हणून व पुढे पोस्ट खात्यात काही काळ नोकरी केल्यावर, लोखंडे यांना मुंबईच्या मांडवी भागात एका कापड गिरणीत भांडारपालाची नोकरी मिळाली. तेथे त्यांना दहशतीच्या वातावरणात, दिवसातून १३-१४ तास काम करीत असलेले गिरणी कामगार आढळले; त्यांना आठवडयाची सुट्टीही मिळत नसे; परिणामी लोखंडे यांनी नोकरी सोडून स्वतःस कामगार चळवळीस वाहून घेण्याचे ठरविले. त्याकरिता ते कामगार वस्तीतच राहू लागले. नारायण मेघाजी यांनी भारतातील पहिली कामगार संघटना बॉम्बे मिलहॅंड्स असोसिएशन २३ सप्टेंबर १८८४ रोजी स्थापन केली आणि समाजसेवेत स्वतःला पूर्णपणे वाहून घेतले. नारायण मेघाजी लोखंडे यांना भारतातील ट्रेड युनियन चळवळीचे जनक म्हणून ओळखले जाते.
नारायण मेघाजी यांच्यासह महात्मा फुले यांनी मुंबईतील कापड कामगारांच्या सभांनाही संबोधित केले. फुले व त्यांचे सहकारी कृष्णराव भालेकर आणि लोखंडे यांनी शेतकरी आणि कामगारांना संघटित करण्याचा प्रयत्न करण्यापूर्वी त्यांच्या तक्रारींचे निवारण करण्याचा प्रयत्न कोणत्याही संघटनेने केला नाही हे विशेष आहे.
लोखंडे यांनी आठवड्यातील सातही दिवस राबणाऱ्या कामगारांकरिता साप्ताहिक सुटीसाठी लढा दिला आणि १० जून १८९० पासून रविवार ही साप्ताहिक सुट्टी म्हणून जाहीर झाली जी आजपर्यंत चालू आहे.
एन.एम.लोखंडे यांच्यामुळे गिरणी कामगारांना मिळालेले काही हक्क हे होते :
ब्रिटिश राजवटीने त्यांना राव बहादूर ही पदवी बहाल केली होती. त्यांनी 'मुंबई कामगार संघ' स्थापन केला.
पत्रकारिता
इ.स. १८८० मध्ये पुण्यात बंद पडलेले दीनबंधू हे सत्यशोधक समाजाचे पहिले मुखपत्र लोखंडे यांनी मुंबईत सुरू केले. हे नियतकालिक शेतकरी-कामकरी वर्गाची बाजू हिरिरीने मांडत असे; त्यांच्या हालअपेष्टांना, दुःखाला वाचा फोडून सरकारचे व जनतेचे लक्ष वेधून घेत असे. लोखंडे यांनी गुराखी या नावाचे एक दैनिकही काढले होते.
सक्तीचे शिक्षण, दारूबंदी, मागासलेल्यांना नोकरीत प्रवेश, विद्यार्थ्यांना सवलती, शेतकऱ्यांना जंगलच्या कायद्यामुळे होणारा त्रास, विधवांच्या केशवपनास बंदी वगैरे अनेक प्रश्नांना लोखंडे यांनी दीनबंधू ह्या मुखपत्रातून वाचा फोडली. रायगडावरील छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या समाधीची दुर्दशा झाली असल्याचा पहिला आवाज दीनबंधूने उठविला.
सत्यशोधक समाजाचे पुरस्कर्ते आणि मुंबईतील आद्य प्रवर्तक नारायण मेघाजी लोखंडे आणि रामजी संतुजी आवटे यांनी दीनबंधूची जबाबदारी स्वीकारली. पत्रावर असलेल्या कर्जाचा बोजाही दोघांनी स्वीकारला. मुख्य जबाबदारी लोखंडे यांच्यावर होती. त्यांनी हे पत्र पुण्याहून मुंबईला नेले. ९ मे १८८० रोजी मुंबईतून दीनबंधूचा पहिला अंक प्रसिद्ध झाला. भालेकरांना या पत्राची जबाबदारी का सोडावी लागली, याचे विवेचन या अंकात लोखंडे यांनी केले होते. अनेक अडचणी सोसून भालेकरांनी निष्ठेने हे पत्र सुरू ठेवल्याबद्दल त्यांनी यात भालेकरांचा गौरवही केला होता.
दीनबंधू मुंबईतून सुरू झाले, संपादक बदलले, तरी पत्राच्या धोरणात बदल झाला नाही. विरोधकांची पत्रावरील टीकाही तशीच सुरू राहिली. या सर्व टीकेला लोखंडे यांनी तेवढ्याच दमदारपणे उत्तर दिले. पण या टीकेमुळे लोखंडे यांचे सहकारी अस्वस्थ होत. लोखंडे हे जोतिबा, भालेकरांच्या पठडीतले निष्ठावंत कार्यकर्ते होते. आवटे यांची वृत्ती व्यापारी होती. ब्राम्हणांना आवडत नसेल, कशाला टीकेच्या फंदात पडायचे, अशी त्यांची व्यवहार पाहणारी दृष्टी होती. आपला व्यवसाय झाला, दोने पैसे गाठीला लागले, की पुरे असा व्यवहार ते पाहत. तर, ब्राम्हणांना न घाबरता त्यांच्याशी दोन हात करायला लोखंडे मागेपूढे पाहात नसत. यामुळे आवटे आणि लोखंडे यांचेच वाद होवू लागले. शेवटी आवटे बाजूला झाले. पण खचून न जाता लोखंडे जिद्दीने अखेरपर्यंत (९ फेब्रुवारी १८९७) पत्राचे काम सुरू ठेवले.
दीनबंधूची मालकी बदलली पण आर्थिक अडचणी कमी झाल्या नाहीत. लोखंडे संपादक झाल्यावर वर्गणीदार वाढले. पण त्यातून खर्च भागणे शक्य नव्हते. त्यामुळे लोखंडे यांच्या मुंबईतील नरसू सायबू, रामय्या व्यंकय्या, नागू सयाजी, जाया कराडी आदी हितचिंतकांनी वर्गणी गोळा करून चार हजार रुपये जमा केले आणि कर्जाचा बोजा हलका केला. डॉ. संतुंजी रामजी लाड यांनीही आर्थिक मदत करून पत्र बंद पडू दिले नाही.
मृत्यू
मुंबईत इ.स. १८९६ मध्ये प्लेगची मोठी साथ उसळली. या साथीत अनेक लोक मृत्युमुखी पडले. याही वेळी पुढाकार घेऊन लोखंडे यांनी सरकारी मदतीने प्लेगग्रस्तांसाठी एक ‘मराठा इस्पितळ’ काढले; परंतु दुर्देवाने लोखंडे यांनाच प्लेगने पछाडले व त्यातच त्यांचा अंत झाला.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १८४८ मधील जन्म वर्ग:मराठी कामगार चळवळकर्ते वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:रावबहादुर वर्ग:इ.स. १८९७ मधील मृत्यू वर्ग:जोतीराव फुले
प्रुदेन्ते दि मोरायेस
प्रुदेन्ते होजे दि मोरायेस बारोस (Prudente José de Morais Barros) (४ ऑक्टोबर, १८४१ - ३ डिसेंबर, इ.स. १९०२) हा ब्राझिल देशाचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १८४१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९०२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रचंड पांडा
The Giant Panda (Ailuropoda melanoleuca, literally meaning "cat-foot black-and-white") is a bear native to central-western and south western China. It is easily recognized by its large, distinctive black patches around the eyes, over the ears, and across its round body. Though it belongs to the order Carnivora, the Giant Panda's diet is 99% bamboo. Other parts of its diet include honey, eggs, fish, yams, shrub leaves, oranges, and bananas when available.
The Giant Panda lives in a few mountain ranges in central China, mainly in Sichuan province, but also in the Shaanxi and Gansu provinces. Due to farming, deforestation, and other development, the Giant Panda has been driven out of the lowland areas where it once lived.
The Giant Panda is a conservation reliant endangered species. A 2007 report shows 239 Giant Pandas living in captivity inside China and another 27 outside the country. Wild population estimates vary; one estimate shows that there are about 1,590 individuals living in the wild, while a 2006 study via DNA analysis estimated that this figure could be as high as 2,000 to 3,000. Some reports also show that the number of Giant Pandas in the wild is on the rise. However, the IUCN does not believe there is enough certainty yet to reclassify the species from Endangered to Vulnerable.
While the dragon has historically served as China's national emblem, in recent decades the Giant Panda has also served as an emblem for the country. Its image appears on a large number of modern Chinese commemorative silver, gold, and platinum coins. Though the Giant Panda is often assumed to be docile, it has been known to attack humans, presumably out of irritation rather than predation.
स्वरूप
The Giant Panda has a black-and-white coat. Adults measure around 1.5 m long and around 75 cm tall at the shoulder. Males are 10–20% larger than females. Males can weigh up to 150 kg. Females are generally smaller than males, and can occasionally weigh up to 125 kg (275 pounds). The Giant Panda lives in mountainous regions, such as Sichuan, Gansu and Shaanxi.
The Giant Panda has a body shape typical of bears. It has black fur on its ears, eye patches, muzzle, legs, arms and shoulders. The rest of the animal's coat is white. Although scientists do not know why these unusual bears are black and white, some speculate that the bold coloring provides effective camouflage into its shade-dappled snowy and rocky surroundings. The Giant Panda's thick, wooly coat keeps it warm in the cool forests of its habitat. The Giant Panda has large molar teeth and strong jaw muscles for crushing tough bamboo.
The Giant Panda has the second longest tail in the bear family, with one that is 10 to 15 cm long. The longest belongs to the Sloth Bear.
The Giant Panda can usually live to be 25–30 years old in captivity.
वर्तणूक
In the wild, the Giant Panda is a terrestrial animal and primarily spends its life roaming and feeding in the bamboo forests of the Qinling Mountains and in the hilly Sichuan Province. Though generally alone, each adult has a defined territory and females are not tolerant of other females in their range. Pandas communicate through vocalization and scent marking such as clawing trees or spraying urine. The Giant Panda is able to climb and take shelter in hollow trees or rock crevices but does not establish permanent dens. For this reason, pandas do not hibernate, which is similar to other subtropical mammals, and will instead move to elevations with warmer temperatures. Pandas rely primarily on spatial memory rather than visual memory.
Social encounters occur primarily during the brief breeding season in which pandas in proximity to one another will gather. After mating, the male leaves the female alone to raise the cub.
आहार
Despite its taxonomic classification as a carnivore, the Giant Panda has a diet that is primarily herbivorous, which consists almost exclusively of bamboo. However, the Giant Panda still has the digestive system of a carnivore, as well as carnivore-specific genes, and thus derives little energy and little protein from consumption of bamboo. Its ability to digest cellulose is ascribed to the microbes in its gut. The average Giant Panda eats as much as 9 to 14 kg (20 to 30 pounds) of bamboo shoots a day. Because the Giant Panda consumes a diet low in nutrition, it is important for it to keep its digestive tract full. The limited energy input imposed on it by its diet has affected the panda's behavior. The Giant Panda tends to limit its social interactions and avoids steeply sloping terrain in order to limit its energy expenditures.
Two of the panda's most distinctive features, its large size and its round face, are adaptations to its bamboo diet. Panda researcher Russell Ciochon observed that: “[much] like the vegetarian gorilla, the low body surface area to body volume [of the giant panda] is indicative of a lower metabolic rate. This lower metabolic rate and a more sedentary lifestyle allow the giant panda to subsist on nutrient poor resources such as bamboo.” Similarly, the Giant Panda's round face is the result of powerful jaw muscles, which attach from the top of the head to the jaw. Large molars crush and grind fibrous plant material.
Twenty-five species of bamboo are eaten by pandas in the wild, such as Fargesia dracocephala and Fargesia rufa. Only a few bamboo species are widespread at the high altitudes pandas now inhabit. Bamboo leaves contain the highest protein levels; stems have less.
Because of the synchronous flowering, death, and regeneration of all bamboo within a species, the Giant Panda must have at least two different species available in its range to avoid starvation. While primarily herbivorous, the Giant Panda still retains decidedly ursine teeth, and will eat meat, fish, and eggs when available. In captivity, zoos typically maintain the Giant Panda's bamboo diet, though some will provide specially formulated biscuits or other dietary supplements.
Genomics
The giant panda genome was sequenced in 2009 using a next-generation sequencing technology. Its genome contains 20 pairs of autosomes and one pair of sex chromosomes.
वर्गीकरण
For many decades the precise taxonomic classification of the Giant Panda was under debate because it shares characteristics of both bears and raccoons. However, molecular studies suggest that the Giant Panda is a true bear and part of the Ursidae family, though it differentiated early in history from the main ursine stock. The Giant Panda's closest ursine relative is the Spectacled Bear of South America. The Giant Panda has been referred to as a living fossil.
Despite the shared name, habitat type, and diet, as well as a unique enlarged bone called the pseudo thumb (which helps them grip the bamboo shoots they eat), the Giant Panda and Red Panda are only distantly related. Molecular studies have placed the Red Panda in its own family Ailuridae, and not under Ursidae.
उपजाती/प्रजाती
Two subspecies of Giant Panda have been recognized on the basis of distinct cranial measurements, color patterns, and population genetics (Wan et al., 2005).
पूर्वीचे संदर्भ
In the past, pandas were thought to be rare and noble creatures – the mother of Emperor Wen of Han was buried with a panda skull in her vault. The grandson of Emperor Taizong of Tang is said to have given Japan two pandas and a sheet of panda skin as a sign of goodwill. Unlike many other animals in Ancient China, pandas were rarely thought to have medical uses. The few known uses include the Sichuan tribal peoples' use of panda urine to melt accidentally swallowed needles, and the use of panda pelts to control menses as described in the Qin Dynasty encyclopedia Erya.
The creature named mo (貘) mentioned in some ancient books has been interpreted as giant panda. The dictionary Shuowen Jiezi (Eastern Han Dynasty) says that the mo, from Shu (Sichuan), is bear-like, but yellow-and-black, although the older Erya describes mo simply as a "white leopard". The interpretation of the legendary fierce creature pixiu (貔貅) as referring to the giant panda are also common.
The comparative obscurity of the giant panda throughout most of China's history is illustrated by the fact that, despite there being a number of depictions of bears in Chinese art starting from its most ancient times, and the bamboo being one of the favorite subjects for Chinese painters, there are no known pre-20th-century artistic representations of giant pandas.
आधुनिक "शोध"
The Giant Panda was first made known to the West in 1869 by the French missionary, Armand David, who received a skin from a hunter on March 11, 1869. The first Westerner known to have seen a living Giant Panda is the German zoologist Hugo Weigold, who purchased a cub in 1916. Kermit and Theodore Roosevelt, Jr., became the first foreigners to shoot a panda, on an expedition funded by the Field Museum of Natural History in the 1920s. In 1936, Ruth Harkness became the first Westerner to bring back a live Giant Panda, a cub named Su Lin who went to live at the Brookfield Zoo in Chicago. In 1938 five Giant Pandas were sent to London; these activities were later halted because of wars and for the next half of the century, the West knew little of pandas.
Panda diplomacy
Loans of Giant Pandas to American and Japanese zoos formed an important part of the diplomacy of the People's Republic of China in the 1970s, as it marked some of the first cultural exchanges between the People's Republic and the West. This practice has been termed "Panda Diplomacy".
By 1984, however, pandas were no longer used as agents of diplomacy. Instead, China began to offer pandas to other nations only on 10-year loans. The standard loan terms include a fee of up to US$1,000,000 per year and a provision that any cubs born during the loan are the property of the People's Republic of China. Since 1998, due to a WWF lawsuit, the United States Fish and Wildlife Service only allows a U.S. zoo to import a panda if the zoo can ensure that China will channel more than half of its loan fee into conservation efforts for the Giant Panda and its habitat.
In May 2005, China offered a breeding pair to Taiwan. The issue became embroiled in cross-Strait relations—both over the underlying symbolism, and over technical issues such as whether the transfer would be considered "domestic" or "international," or whether any true conservation purpose would be served by the exchange. China's offer was initially rejected by President Chen of Taiwan. However when the presidency changed hands China's offer was accepted at the beginning of Ma Ying-jeou's presidency in 2008, and the pandas themselves arrived in December of that year. A contest to name the pandas was held in China, resulting in the politically charged names "Tuan Tuan" and "Yuan Yuan" (from tuanyuan, meaning "reunion", i.e. "reunification").
Conservation
The Giant Panda is an endangered species, threatened by continued habitat loss and by a very low birthrate, both in the wild and in captivity.
The Giant Panda has been a target for poaching by locals since ancient times, and by foreigners since it was introduced to the West. Starting in the 1930s, foreigners were unable to poach Giant Pandas in China because of the Second Sino-Japanese War and the Chinese Civil War, but pandas remained a source of soft furs for the locals. The population boom in China after 1949 created stress on the pandas' habitat, and the subsequent famines led to the increased hunting of wildlife, including pandas. During the Cultural Revolution, all studies and conservation activities on the pandas were stopped. After the Chinese economic reform, demand for panda skins from Hong Kong and Japan led to illegal poaching for the black market, acts generally ignored by the local officials at the time.
Though the Wolong National Nature Reserve was set up by the PRC government in 1958 to save the declining panda population, few advances in the conservation of pandas were made, due to inexperience and insufficient knowledge of ecology. Many believed that the best way to save the pandas was to cage them. As a result, pandas were caged at any sign of decline, and suffered from terrible conditions. Because of pollution and destruction of their natural habitat, along with segregation due to caging, reproduction of wild pandas was severely limited. In the 1990s, however, several laws (including gun control and the removal of resident humans from the reserves) helped the chances of survival for pandas. With these renewed efforts and improved conservation methods, wild pandas have started to increase in numbers in some areas, even though they still are classified as a rare species.
In 2006, scientists reported that the number of pandas living in the wild may have been underestimated at about 1,000. Previous population surveys had used conventional methods to estimate the size of the wild panda population, but using a new method that analyzes DNA from panda droppings, scientists believe that the wild panda population may be as large as 3,000. Although the species is still endangered, it is thought that the conservation efforts are working. As of 2006, there were 40 panda reserves in China, compared to just 13 reserves two decades ago.
The Giant Panda is among the world's most adored and protected rare animals, and is one of the few in the world whose natural inhabitant status was able to gain a UNESCO World Heritage Site designation. The Sichuan Giant Panda Sanctuaries, located in the southwest Sichuan province and covering seven natural reserves, were inscribed onto the World Heritage List in 2006.
Not all conservationists agree that the money spent on conserving pandas is money well spent. Chris Packham has argued that breeding pandas in captivity is "pointless" because "there is not enough habitat left to sustain them". Packham argues that the money spent on pandas would be better spent elsewhere, and has said that he would "eat the last panda if I could have all the money we have spent on panda conservation put back on the table for me to do more sensible things with," though he has apologized for upsetting people who like pandas. He points out that "The panda is possibly one of the grossest wastes of conservation money in the last half century."
Reproduction
Initially the primary method of breeding Giant Pandas in captivity was by artificial insemination, as they seemed to lose their interest in mating once they were captured. This led some scientists to try extreme methods such as showing them videos of giant Pandas mating and giving the males Viagra. Only recently have researchers started having success with captive breeding programs, and they have now determined that Giant Pandas have comparable breeding to some populations of the American Black Bear, a thriving bear family. The current reproductive rate is considered one young every two years.
Giant Pandas reach sexual maturity between the ages of four and eight, and may be reproductive until age 20. The mating season is between March and May, when a female goes into her estrous cycle which lasts for two or three days and only occurs once a year. When mating, the female is in a crouching, head-down position as the male mounts her from behind. Copulation time is short, ranging from thirty seconds to five minutes, but the male may mount her repeatedly to ensure successful fertilization. The gestation period ranges from 95 to 160 days. Cubs weigh only 90 to 130 grams (3.2 to 4.6 ounces), which is about 1/900 of the mother's weight. Usually, the female gives birth to one or two cubs. Since cubs are born very small and helpless, they need the mother's undivided attention, so she is able to care for only one of her cubs. She usually abandons one of her cubs, and it dies soon after birth. At this time, scientists do not know how the female chooses which cub to raise, and this is a topic of ongoing research. The father has no part in helping raise the cub.
When the cub is first born, it is pink, fदुवाess, and blind. A Giant Panda cub is also extremely small, and it is difficult for the mother to protect it because of the baby's size. It nurses from its mother's breast 6 to 14 times a day for up to 30 minutes at a time. For three to four hours, the mother may leave the den to feed, which leaves the cub defenseless. One to two weeks after birth, the cub's skin turns gray where its hair will eventually become black. A slight pink color may appear on cub's fur, as a result of a chemical reaction between the fur and its mother's saliva. A month after birth, the color pattern of the cub's fur is fully developed. A cub's fur is very soft and coarsens with age. The cub begins to crawl at 75 to 90 days; mothers play with their cubs by rolling and wrestling with them. The cubs are able to eat small quantities of bamboo after six months, though mother's milk remains the primary food source for most of the first year. Giant Panda cubs weigh 45 kg (99.2 pounds) at one year, and live with their mothers until they are 18 months to two years old. The interval between births in the wild is generally two years.
In July 2009, Chinese scientists confirmed the birth of the first cub to be successfully conceived through artificial insemination using frozen sperm. The cub was born at 07:41 on 23 July that year in Sichuan as the third child of You You, an 11-year-old. The technique for freezing the sperm in liquid nitrogen was first developed in 1980 and the first birth was hailed as a solution to the problem of lessening Giant Panda semen availability which had led to in-breeding. It has been suggested that panda semen, which can be frozen for decades, could be shared between different zoos to save the species. It is expected that zoos in destinations such as San Diego in the United States and Mexico City will now be able to provide their own semen to inseminate more Giant Pandas.
नाव
There is no conclusive source for the origin of the Anglicized name "panda." The closest candidate that has been accepted as the source originates in the Nepali word ponya, possibly referring to the adapted wrist bone. The Western world originally applied this name to the Red Panda. Until 1901, when it was erroneously stated that it was related to the Red Panda, the Giant Panda was known as "mottled bear" (Ailuropus melanoleucus) or "particolored bear."
In most encyclopedic sources, the name "panda" or "common panda" originally referred to the lesser-known Red Panda, thus necessitated the inclusion of "giant" and "lesser/red" prefixes in front of the names. Even now, Encyclopaedia Britannica still uses "giant panda" or "panda bear" for the bear and simply "panda" for the Ailuridae, despite the popular usage of the word "panda" today.
Since the earliest collection of Chinese writings, the Chinese language has given the bear 20 different names, such as 花熊 (hua xiong) "spotted bear" and 竹熊 (zhu xiong) "bamboo bear." The most popular names in China today are 大熊貓 (dà xióng māo), literally "large bear cat," or just 熊貓 (xióng māo), "bear cat." The name may have been inspired by the Giant Panda's eyes which have pupils that are cat-like vertical slits unlike other bear species with round pupils.
In Taiwan, the popular name for panda is the inverted 貓熊 (māo xióng) "cat bear," even though many encyclopedia and dictionaries in Taiwan still use "bear cat" as the correct name. Some linguists argue that, in this construction, "bear" instead of "cat" is the base noun, making this name more grammatically and logically correct, which may have led to the popular choice despite official writings.
प्राणीसंग्रहालयातील पांडा
Pandas have been kept in zoos as early as the Western Han Dynasty in China, where the writer Sima Xiangru notes that the panda was the most treasured animal in the emperor's garden of exotic animals in Xi'an. Not until the 1950s were pandas again recorded to have been exhibited in China's zoos.
A 2006 न्यू यॉर्क टाइम्स article outlined the economics of keeping pandas, which costs five times more than that of the next most expensive animal, an elephant. American zoos generally pay the Chinese government $1 million a year in fees, as part of a typical ten-year contract. San Diego's contract with China was to expire in 2008 but got a five-year extension at about half of the previous yearly cost. The last contract, with the Memphis Zoo in Memphis, Tennessee, ends in 2013.
आशिया
Many zoos and breeding centers in China house giant pandas. These include:
उत्तर अमेरीका
As of 2007, five major North American zoos have Giant Pandas:
Pandas in media
The first sequences of pandas in the wild were shot by Franz Camenzind for ABC in about 1982. They were bought by BBC Natural History Unit for their weekly magazine show Nature.
Recently, NHNZ has featured pandas in two documentaries. Panda Nursery (2006) featured China’s Wolong National Nature Reserve in the mountains in Sichuan Province; forty Giant Pandas and a dedicated team of staff play a crucial role in ensuring the survival of the species. As part of the Reserve’s panda breeding program, a revolutionary new method of rearing twin cubs called ‘swap-raising’ has been developed. Each cub is raised by both its natural mother and one of the Reserve’s veterinarians, Wei Rongping, to increase the chances of both cubs surviving. Growing Up: Giant Panda (2003) featured Chengdu Giant Panda Center in south-west China as one of the best in the world. Yet with female pandas' short fertility cycles and low birth rates, raising the captive panda population is an uphill battle.
२००२ हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री वर्ग:२००२ फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:रिकामी पाने