cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पुणे मेट्रो
खर्च
महामेट्रो फ्रेंच डेव्हलपमेंट एजन्सी (एएफडी; फ्रेंच: Agence française de développement) आणि युरोपीयन इन्व्हेस्टमेंट बँक (ईआयबी; इंग्रजी: European Investment Bank) या दोन संस्थांबरोबर अनुक्रमे ₹ ४,५०० कोटी व ₹ २,००० कोटींच्या कर्जाच्या प्रक्रियेत आहे.
मार्गिका १ (पिंपरी-चिंचवड ते स्वारगेट)
पुणे मेट्रोची पहिली मार्गिका पिंपरी-चिंचवड ते स्वारगेट अशी १६.५९ किमी लांबीची असेल. तिच्या पिंपरी ते रेंज हिल्स ह्या उन्नत मार्गावर ९ स्थानके तर तिथून स्वारगेटपर्यंतच्या भूमिगत मार्गावर ५ स्थानके असतील.
प्रस्तावित विस्तार
पहिल्या दोन मेट्रो मार्गिकांना डिसेंबर २०१६ मध्ये केंद्र शासनाची परवानगी मिळताच, मार्गिका १चा विस्तार उत्तरेकडे पिंपरी पासून निगडी पर्यंत व दक्षिणेकडे स्वारगेट पासून कात्रज पर्यंत करण्यात यावा या मागणीने जोर धरला. या मागणीच्या पार्श्वभूमीवर पुणे व पिंपरी-चिंचवड महापालिकांनी स्वखर्चाने आपआपल्या क्षेत्रातील विस्तारासाठी सविस्तर प्रकल्प अहवाल (डीपीआर) तयार करण्याचे ठरवले. परंतु १८ जानेवरी २०१८ रोजी पुण्याचे पालकमंत्री गिरीश बापट यांनी संत तुकारामनगर येथील पहिल्या मेट्रो स्थानकाच्या भूमिपूजन समारंभात केलेल्या भाषणात असे संगितले की मार्गिकेचा विस्तार दोन्ही बाजूंना प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्यात करण्यात येईल. पालकमंत्र्यांच्या या घोषणेमुळे नागरिकांमध्ये गोंधळ उडाला व पिंपरी-चिंचवड शहरातील सामाजिक संस्थांनी फेब्रुवारी २०१८ मध्ये सांकेतिक उपोषण आयोजित केले. पिंपरी-चिंचवड महापालिके ने २७ फेब्रुवारी २०१८ला पिंपरी ते निगडी पर्यंतच्या विस्तारासाठीचा प्रकल्प अहवाल राज्य शासनाकडे संमतीसाठी पाठवण्यात आल्याचे सांगितले.
मार्गिका २ (वनाझ ते रामवाडी)
कोथरूडमधील पौड रस्त्यावरील वनाझ ते नगररस्त्यावरील रामवाडीपर्यंत धावणारी दुसरी मार्गिका ही १४.६६ किमी लांबीची पूर्णतः उन्नत मार्गिका असेल. या मागिकेवर एकूण १६ स्थानके असतील. ही मार्गिका शिवाजीनगर येथे बांधण्यात येणाऱ्या सिव्हिल कोर्ट स्थानकावर मार्गिका १ व ३ शी जोडली जाईल.
आराखड्यातील फेरबदल
प्रकल्पसाठी येणाऱ्या खर्चात बचत करण्यासाठी डीएमआरसीने नोव्हेंबर २०१५ मध्ये पुणे महानगरपालिकेला जंगली महाराज रस्त्यावरील मेट्रो मार्ग बदलून मुठा नदीला समांतर करण्यात यावा असे सुचवले. यामुळे मार्गाची लांबी २६० मीटरने कमी होऊन १४.६६ किमी इतकी झाली. जानेवरी २०१८ मध्ये भारतीय रेल्वेच्या विस्तार आराखड्यामुळे मेट्रो मार्गिका २ च्या मार्गात पुणे स्टेशन परिसरात पुन्हा फेररचना करण्यात आली.
प्रस्तावित विस्तार
मार्गिका २ साठीचा मेट्रो डेपो व शिवसृष्टी हा छत्रपती शिवाजी महाराजां च्या जीवनावरील प्रकल्प, या दोन्ही प्रकल्पांसाठी कोथरूड येथील पूर्वीच्या कचरा डेपोची जागा निश्चित करण्यात आली होती. हा गोंधळ सोडवण्यासाठी फेब्रुवारी २०१८ मध्ये घेण्यात आलेल्या बैठकीत ही जागा पुणे मेट्रो प्रकल्पासाठी महामेट्रो ला देण्याचा निर्णय घेण्यात आला. शिवसृष्टी प्रकल्प आता चांदणी चौक येथील जैवविविधता पार्कसाठी (बीडीपी; इंग्रजी: Biodiversity park) आरक्षित असलेल्या जमिनीवर साकरण्यात येईल. महामेट्रो ने मार्गिका २ वनाझपासून चांदणी चौकापर्यंत वाढवण्याची घोषणाही याच बैठकीत केली. चांदणी चौकातील स्थानकाला शिवसृष्टीचे नाव देण्यात येणार आहे. या अंदाजे २ किमी लांबीच्या विस्तारासाठीचा डीपीआर महामेट्रो कडून तयार करण्यात येत आहे. वनाझ व शिवसृष्टी या दोन स्थानकांदरम्यान भुसारी कॉलनी येथेही एक स्थानक बांधण्याचा विचार आहे.
मार्गिका ३ (हिंजवडी ते सिव्हिल कोर्ट)
जून २०१५ मध्ये मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी घोषणा केली की शिवाजीनगर ते हिंजवडी या मार्गावर मेट्रो उभारण्यात येऊ शकते का याचा अभ्यास करण्यात येईल. त्यानुसार पीएमआरडी एने प्रस्तुत केलेल्या अहवालात या मार्गावर प्रस्तावित 'लाइट रेल' अर्थात ट्रॅम ऐवजी मेट्रो जास्त सोयीची ठरेल असे सुचवले. ही मार्गिका पीएमआरडीए द्वारे खासगी-सार्वजनिक भागीदारीतून उभारण्यात येणार आहे. ह्या मार्गिकेसाठी ₹ ८,३३३ कोटी इतका खर्च अपेक्षित असून, केंद्र शासनाने ₹ १,३०० कोटींचा निधी उपलब्ध करून दिला आहे तर राज्य शासनाकडून ₹ ८१२ कोटींचा निधी अपेक्षित आहे. पीएमआरडीए, केंद्र शासन व राज्य शासन मिळून प्रकल्पासाठी आवश्यक ४०% निधी उपलब्ध करतील तर उर्वरित ६०% निधी खासगी गुंतवणूकदाराकडून उभारण्यात येईल. टाटा रियल्टी-सीमेन्स, आयएलएफएस व आयआरबी या तीन कंपन्या निविदा भरण्यासाठी पत्र ठरल्या आहेत व त्यांच्याकडून अंतिम निविदा २७ एप्रिल २०१८ पर्यंत सुपूर्द करणे अपेक्षित आहे. ह्या मार्गिकेचे व्यवस्थापन व संचालन पहिल्या ३५ वर्षांसाठी खासगी भागीदाराकडे असेल. मार्गिका ३ चे प्रत्यक्ष बांधकाम जून २०१८ मध्ये सुरू होण्याची शक्यता आहे.
प्रस्तावित मार्गिका
खलील मार्गांवर मेट्रोची मागणी करण्यात आली आहे:
४) पिंपरी चिंचवड महापालिका भवन ते निगडी
संदर्भ
वर्ग:पुण्यामधील वाहतूक वर्ग:भारतामधील जलद परिवहन
ऑगस्ट १७
चौथे शतक
३०९/ ३१० - पोप युसेबियसला सम्राट मॅक्सेंटियस याने सिसिलीला पाठवले, जिथे त्याचा मृत्यु झाला.
सातवे शतक
६८२ - पोप लिओ II ने पोप बनला.
बाह्य दुवे
ऑगस्ट १५ - ऑगस्ट १६ - ऑगस्ट १७ - ऑगस्ट १८ - ऑगस्ट १९ - ऑगस्ट महिना
इ.स.पू. ४४५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४४५ वर्ग:इ.स.पू.चे ४४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सबाह तिसरा अल-सलीम अल-सबाह
सबाह तिसरा अल-सलीम अल-सबाह (इ.स. १९१३ - ३१ डिसेंबर, इ.स. १९७७) हा कुवैतचा दुसरा अमीर होता. हा इ.स. १९६५पासून मृत्यूपर्यंत सत्तेवर होता. याने ऑगस्ट १९७६ मध्ये कुवैतची संसद देशहिताविरुद्ध असल्याची सबब सांगून चार वर्षांकरता बरखास्त केली होती. हा त्याच्या कुळाचा १२वा शासक होता.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:कुवैतचे शेख वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कादियम श्रीहरी
कादियम श्रीहरी ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
नायोबियम
ज्या ज्या ठिकाणी कमी तपमानात ताकद टिकविण्याची गरज पडते त्या प्रत्येक ठिकाणी नायोबियमचा प्रवेश झाला आहे. विशेषतः जेट इंजिनच्या टर्बाइन यंत्रातील पाते, येथे तापमान वाढून चालत नाही म्हणून नायोबियम हाच सक्षम पर्याय आहे. नायोबियम अनेक धातूंसोबत मिळून मिस्ळून यांत्रिक सामानाचे सुटे भाग बनविण्याच्या कार्यात उपयोगी पडतो.
मिश्रधातूंचा एक घटक म्हणून नायोबियम महत्त्वाची भूमिका बजावतो. नायोबियम ऍल्युमिनियम, टायटॅनियम, मॉलिब्डेनम, झिर्कोनियम इ. धातूंचा मित्र आहे. या धातूच्या अंगी न्युट्रॉन पारदर्शकता आहे. उच्च वितळणबिंदू, उत्तम उष्णता रोधकता, रासायनिक परिणामास रोखणारे गुणही याच्याजवळ आहेत. चांदीऐवजी अनेक क्षेत्रात नायोबियम वापरण्याकडे आता कल असून नायोबियमची नाणीही करण्याचा विचार गंभीरपणे होत आहे. या दोन्ही धातूंची किंमत सारखीच असून चांदी दिवसेंदिवस दुर्मिळ होत असल्याने नायोबियम त्यास उत्तम पर्याय म्हणून समोर येत आहे.
शोधाचा इतिहास
१७ व्या शतकाच्या मध्यात उत्तर अमेरिकेतील कोलंबिया नदीच्या पात्रात सोनेरी शिरा असणारा, कृष्णवर्णी, वजनदार खनिज प्रकार आढळला. इतर अनेक नमुन्यांसह तो ब्रिटिश वस्तुसंग्रहालयाकडे पाठविला गेला आणि पुढे सुमारे १५० वर्षे तो तेथेच पडून होता. इंग्लिश रसायनशास्त्रज्ञ चार्ल्स हॅचेट यांनी त्याचे पहिल्यांदा पृथक्करण करून त्यास कोलंबियम असे नाव दिले. पुढच्याच वर्षी स्वीडनचे रसायनशास्त्रज्ञ अँड्रिस एकबर्ग यांना स्कॅंडिनेव्हियात सापडलेल्या खनिजावर संशोधन करून त्यास टांटालम असे नाव दिले. पण कोलंबियम आणि टांटालम असे दोन वेगळे धातू नसून एकाच धातूस दोन ठिकाणी दोन वेगवेगळी नावे ठेवल्या गेली असे रसायनशास्त्रज्ञांचे मत होते. १८४४ साली जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ आणि खनिज तज्ज्ञ हेन्रिक रोझ यांनी सिद्ध केले की कोलंबियम आणि टांटालम हे दोन वेगवेगळे पदार्थ आहेत. हेन्रिक रोझ यांनीच मग कोलंबियम धातूस नायोबियम असे नाव दिले.
१८६६ मध्ये स्वीस रसायनशास्त्रज्ञ '''जे. सी. गॅलिसर्ड द मेरिग्नॅक''' यांनी पहिल्यांदा या जुळ्या धातूंना वेगळे करण्याची औद्योगिक स्वरूपाची पहिली रीत प्रत्यक्षात आणली. त्यांना या मूलद्रव्यांच्या संयुगाची वेगवेगळ्या प्रकारे विरघळण्याची रीत कळली आणि ही दोन्ही मूलद्रव्ये वेगळी असल्याचे सिद्ध तर झालेच पण त्यांच्या औद्योगिक उत्पादनास सुरुवातही झाली. १९ व्या शतकाच्या अखेरीस फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ हेन्री मॉइसन यांनी पहिल्यांदा नायोबियमची शुद्ध प्रत मिळविली.
नावाची व्युत्पत्ती
ग्रीक पुराणकथेप्रामाणे टॅंटलस राजाची मुलगी निओब हिच्या नावावरून नायोबियम हे नाव कोलंबियम धातूला देण्यात आले.
वर्ग:मूलद्रव्ये
ओंकार दादरकर
पुरस्कार व सन्मान
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
प्राग
''हा लेख प्राग शहराविषयी आहे. चेक प्रजासत्ताकच्या प्राग प्रांताबद्दलचा लेख येथे आहे.''
प्राग (Praha, ) ही मध्य युरोपातील चेक प्रजासत्ताक देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. देशाच्या मध्य-उत्तर भागात व्लातावा नदीच्या काठावर वसलेल्या प्राग शहराची लोकसंख्या १३ लाख तर महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या २३ लाख आहे.
भूगोल
प्राग शहर व्लातावा नदीच्या किनाऱ्यावर बोहेमिया खोऱ्याच्या मध्य्भागात 50°05"N व 14°27"E ह्या गुणकांवर वसले आहे.
हवामान
प्रागचे हवामान सागरी स्वरूपाचे असून येथील हिवाळे थंड व सूर्यदर्शनरहित असतात. नोव्हेंबर ते मार्च दरम्यान हिमाच्छादित जमीन आढळते. येथे पाउस तुलनेत कमी पडतो.
जुळी शहरे
प्राग शहरचे जगातील खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकामधील शहरे वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
पाटण
पाटण हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे पाटण जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण आहे. पाटण हे शहर जुन्या काळी 'अन्हीलवाड' या नावाने प्रसिद्ध होते. सोळंकी वंशाची राजधानी म्हणून प्रसिद्ध असणाऱ्या या गावात अजूनही जुन्या तटबंदीचे आणि वेशींचे अवशेष दृष्टीस पडतात. पाटण हे शहर येथे असणाऱ्या 'राणीनी वाव' या पुरातन स्थळामुळे तसेच 'पटोला' साड्यांमुळे प्रसिद्ध आहे. ‘युनेस्को’च्या जागतिक वारसास्थळांमध्ये तिचा समावेश करण्यात आला आहे. सध्या भारतीय चलनात असलेल्या नव्या शंभर रुपयांच्या नोटेवरदेखील या वावेचं चित्र आहे.
इतिहास
पाटणची स्थापना चावडा शासक राजाने नवव्या शतकात "अनाहिलपताक" म्हणून केली. १०व्या-१३व्या शतकादरम्यान, शहराने चावडांच्या उत्तराधिकाऱ्या चालुक्य राजवंशाची राजधानी म्हणून काम केले. इतिहासकार टर्टियस चँडलर यांचा अंदाज आहे की अंदाजे एक लाख लोकसंख्या असलेले अन्हिलवाडा (पाटण या प्राचीन शहरावर बांधलेले आहे) हे इ.स १००० मध्ये जगातील दहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर होते. मुस्लिम आक्रमक कुतुबुद्दीन अयबक याने १२०० ते १२१० च्या दरम्यान शहरावर आक्रमण केले. हिंदुंनी अतिशय कडवट लढा दिला. आणि अनेक आक्रमकांना मारले. पण शेवटी पाणी तोडल्याने शहर पडले. अल्लाउद्दीन खिलजीने १२९८ मध्ये या शहराचा विध्वंस केला आणि अनेक् हिंदुंना मारून टाकले. देवळे पाडली. याच काळात येथील सूर्य मंदिरही भग्न करण्यात आले. हिंदू राज्याचा जुना किल्ला आजही त्याचे अवशेष दिसून येतात. वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:पाटण जिल्हा वर्ग:हिंदूंचा छळ
इ.स.पू. ४४३
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४४३ वर्ग:इ.स.पू.चे ४४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सॅमसंग एसजीएच-डी९००
सॅमसंग एसजीएच-डी९०० हा सॅमसंग इलेक्ट्रॉनिक्स कंपनीने तयार केलेला भ्रमणध्वनी आहे. सॅमसंग अल्ट्रा एडिशन १२.९ किंवा सॅमसंग ब्लॅक कार्बन या नावांनेही ओळखला जाणारा हा फोन २००६ मध्ये पहिल्यांदा तयार करण्यात आला.
वर्ग:सॅमसंग भ्रमणध्वनी
बी.आर. शिरसाट
(जन्म- १५ मे १९५३ मृत्यू - ३१ ऑक्टोबर २००७)
प्रकाश आंबेडकर यांच्या नेतृत्वात स्थापन झालेल्या भारिप बहुजन महासंघ या पक्षात सुरुवातीपासून सक्रिय सहभाग.
टेक्नेटियम
टेक्नेटियम (Tc) (अणुक्रमांक ४३) हे एक मूलतत्त्व आहे.
बुंदला धबधबा
वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील धबधबे
मल्याळम विकिपीडिया
मल्याळम विकिपीडिया ( മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ) विकिपीडियाची मल्याळम भाषेतील आवृत्ती आहे. हे विनामूल्य आणि सार्वजनिकरित्या संपादनयोग्य ऑनलाइन विश्वकोश २१ डिसेंबर २००२ रोजी आरंभ केले होते. हा प्रकल्प दक्षिण-पूर्व आशियाई भाषेच्या विकिपीडियास विविध गुणवत्तेच्या मॅट्रिकांमधील अग्रगण्य विकिपीडिया आहे. फेब्रुवारी २०२१ पर्यंत यात ७२,००० पेक्षा जास्त लेख होते, आणि विकीपीडियामध्ये लेख खोलीच्या बाबतीत १० व्या क्रमांकावर आहे.
सुरुवात
मल्याळम भाषा विकिपीडिया wikipedia.org वर २१ डिसेंबर २००२ पासून उपलब्ध आहे. विनोद एम. पी. यांनी यासाठी पुढाकार घेतला होता. निर्मितीच्या दोन वर्षानंतर, विकी सक्रिय ठेवण्याचा प्रयत्न करणारे ते मुख्य व्यक्ती होते. मल्याळम विकिपीडियाचे जवळजवळ सर्व प्रारंभिक वापरकर्ते अनिवासी मल्याळी होते. ओएस आणि ब्राउझरशी संबंधित समस्या, भाषणेचे मुद्दे, युनिकोड संबंधित मुद्द्यांमुळे या काळात विकीपीडियाची वाढ खूपच मर्यादित होती.
प्रारंभिक वाढीचा टप्पा
२००२ च्या मध्यापर्यंत, युनिकोड आणि इनपुट साधने लोकप्रिय झाली. मल्याळममध्ये ब्लॉगिंग व्यापक झाले. विकिपीडिया वापरकर्त्यांनी ही साधने वापरण्यास सुरुवात केली आणि डिसेंबर २००४ पर्यंत या विकिपीडियाने १०० लेख गाठले. २००५ च्या मध्यापर्यंत बरेच वापरकर्ते सामील झाले आणि सप्टेंबर २००५ पर्यंत विकीचा पहिला संरचना चालक (सिस ऑप) नेमला गेला. एक महिन्यानंतर ते विकीचा पहिला नोकरशहा झाला आणि प्रशासनाच्या दृष्टीने विकी स्वयंपूर्ण झाले.
२००६ साली मल्याळम संगणकीय साधनांचा व्यापक वापर करून अनेक वापरकर्ते विकीत सामील झाले. ५००वे लेख १० एप्रिल २००६ रोजी अस्तित्वात आले; पुढील सप्टेंबरमध्ये लेखांची संख्या १००० वर पोहोचली. १५ जानेवारी २००७ रोजी ही संख्या २००० झाली आणि ३० जून रोजी ती ३००० झाली.
माध्यमांमध्ये वार्तांकन आणि भरीव वाढ
मल्याळम विकिपीडियाबद्दलचे पहिले मोठे माध्यम वार्तांकन २ सप्टेंबर २००७ रोजी होते जेव्हा मल्याळम दैनिक वृत्तपत्र मातृभूमीने रविवारच्या पुरवणीत मल्याळम विकिपीडिया प्रकल्पात विस्तृत माहिती दिली. यामुळे विकिपीडिया प्रकल्पात महत्त्वपूर्ण रूची निर्माण झाली आणि मोठ्या संख्येने वापरकर्ते या प्रकल्पात सामील झाले आणि योगदान देऊ लागले. त्यानंतरची वाढ घातीय होती.
लेखाची संख्या वाढत असताना, लेखांची गुणवत्ता राखण्यासाठी अत्यंत काळजी घेतली गेली. मार्च २०१० पर्यंत पृष्ठखोली ३०१ वर पोचली. १ जून रोजी विकिपीडियाने १०,००० लेखांचा टप्पा ओलांडला तेव्हा बऱ्याच मुद्रित आणि ऑनलाइन वृत्तपत्रांनी या कथेचा समावेश केला. मल्याळम दैनिक वृत्तपत्र मध्यमम् यांनी मल्याळम विकिपीडियाच्या योगदानकर्त्यांसाठी संपादकीय खर्च केले. मल्याळम विकिपीडियाची मोबाइल आवृत्ती फेब्रुवारी २०१० मध्ये आरंभ केली गेली.
बाह्य दुवे
वर्ग:भाषेनुसार विकिपीडिया
कामाख्य प्रसाद टासा
कामाख्य प्रसाद टासा ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
मॉलिब्डेनम
(Mo) (अणुक्रमांक ४२) रासायनिक पदार्थ.
पृथ्वीवर केवळ ०.०००३ % येवढ्या अल्प प्रमाणात मॉलिब्डेनम आढळते. हे प्रमाण नगण्य असले तरी जगाच्या अनेक भागात मॉलिब्डेनमचे साठे सापडले आहेत. मॉलिब्डेनम अतिकठीण असूनही तो तंतुक्षम आहे आणि रूळांच्या साहाय्याने किंवा ठोकून मॉलिब्डेनमला आकार देता येतो. ग्राफाईट प्रमाणेच मॉलिब्डेनममध्येही एकावर एक याप्रमाणे ढलप्यांची रचना आढळते. अशा १,६०० ढलप्या एकावर एक असलेल्या तुकड्याची उंची केवळ एक मायक्रॉन एवढी भरते.
१७७८ मध्ये स्वीडनचे रसायनशास्त्रज्ञ कार्ल विल्हेम शील यांनी मॉलिब्डेनमचा शोध लावला. "मॉलिब्डॉस" या ग्रीक भाषेतील शब्दावरून मॉलिब्डेनम हे नाव घेण्यात आले. याचा शब्दशः अर्थ शिसे असा होतो. प्राचीन ग्रीक लोकांना शिशाचे खनिज "गॅलेना मॉलिब्डेना" परिचित होते आणि त्यात मॉलिब्डेनाइटही होतेच. यामुळे कदाचित ही दोन्ही खनिजे एकच असावीत असे वाटल्याने त्यांनी शिसे असा अर्थ होत असलेले मॉलिब्डेनम हे नाव या द्रव्यास ठेवले असावे. १७८३ साली स्वीडनचेच रसायनशास्त्रज्ञ पी. एच. जेम यांना धातुरूप चूर्णाच्या रूपात हे मूलद्रव्य वेगळे करण्यात यश आले.
उपयोग
मॉलिब्डेनमच्या खनिजांचा मोठा भाग फेरोमॉलिब्डेनम या मिश्र धातू निर्मितीसाठी वापरला जातो. यामुळे उच्च दर्जाचे पोलाद तयार होते. टंग्स्टनही पोलादाच्या मजबुतीसाठी उपयोगी पडते पण मॉलिब्डेनम अधिक प्रभावी आहे. पोलाद निर्मितीच्यावेळी १ % टंग्स्टन वापरून जेवढी मजबुती आणता येते तेवढीच मजबुती केवळ ०.३ % मॉलिब्डेनम वापरून आणता येते शिवाय टंग्स्टनपेक्षा मॉलिब्डेनम स्वस्त पडत असल्याने मॉलिब्डेनमलाच लोखंडाचा एकनिष्ठ सहकारी म्हटले जाते.
ऍल्युमिनियम, तांबे, निकेल, कोबाल्ट, टायटॅनियम यांचा पायाभूत धातू म्हणून उच्च ताकदीच्या टंग्स्टन किंवा मॉलिब्डेनमच्या तंतूंचे बळकटी आणण्यासाठी उपयोग केल्याने वरील धातू / मूलद्रव्ये टायटॅनियमपेक्षा दुप्पट ताकदीचे होतात. वितळलेल्या काचेत मॉलिब्डेनम मिसळल्यावर काचेचा रंग सूर्यप्रकाशात निळा होतो आणि रात्री तीच काच पूर्णपणे पारदर्शी होते.
वर्ग:मूलद्रव्ये
ह.भ.प. श्री रानबा (रामेश्वर) महाराज गुट्टे
ह.भ.प. श्री रामेश्वर उर्फ रानबा महाराज गुट्टे यांचा जन्म इ.स.१९२५(नंदनंज) मृत्यू १५ जानेवारी २००८ हे वारकरी संप्रदायातील जेष्ट कीर्तनकार आणि प्रवचनकार होते.
परिचय
वारकरी संप्रदायातील जेष्ट कीर्तनकार आणि प्रवचनकार ह.भ.प. श्री रामेश्वर उर्फ रानबा महाराज गुट्टे यांचा जन्म नंदनंज गावी १९२५ साली झाला. घरातील वारकरी संप्रदायाच्या वातावरणाने लहानपण पासूनच त्यांचा भजन कीर्तनाकडे ओढा होता. त्या काली ग्रामीण शिक्षणाची व्यवस्था नव्हती. मोडी भाषेत काही शिक्षणाचे पाढे गिरवले. शिक्षण घेत असतानाच धार्मिक कार्यक्रम व भजन, कीर्तना त ते सहभागी होत. संसार आणि परमार्थ यांची सांगड घालताना दारिद्र्याचे चटके बसत असत म्हणून परमार्थ त्यांनी कधी सोडला नाही. सुतारकी, लोहारकी, शिवणकाम अशी कामे करून संसार व परमार्थ दोन्ही नेटाने चालू ठेवले.
अध्ययन
उखळीकर हे त्यांचे गुरू घराणे. भजन कीर्तनकाचे विद्यावयात अध्ययन गुरुवर्य पंढरीनाथ शास्त्री महाराज उखळीकर यांच्याकडे केले. मोडी भाषेत शिक्षण घेऊन ही त्यांचे  प्राकृत व संस्कृत भाषेवर प्रभत्व होते. श्री क्षेत्र आळंदी येथे त्यांनी वेदांचे अध्ययन केले.
कार्य
कीर्तन प्रवचन करत असताना ग्रामीण भागात पंचायतराजला सुरुवात झाली. कासारवाडी, नंदनज ग्रुप ग्रामपंचायतचे ते १७ वर्ष बिनविरोध सरपंच राहिले. कासारवाडी - मराळवाडी - नंदनज याच्या पतसंस्थे वर chairman म्हणून त्यांची निवड झाली जेथे त्यांनी ३५ वर्ष काम केले. राजकारण, समाजकारण व परमार्थ एकाच वेळी चालू ठेवला.
पुढे ते श्री क्षेत्र परळी वैद्यनाथ येथे संथ जगमित्र नागा संस्थानचे प्रमुख मार्गदर्शक झाले. अनेक वर्ष भजन कीर्तन सेवेतून महाराष्ट्रात वारकरी संप्रदाया त ते लोकप्रिय झाले.
दिनांक १५ जानेवारी २००८ पौष शु. ७ मंगळवारी त्यांनी उत्तरायणात सकाळी ६ वाजता देह ठेवला. मकर संक्रांतीच्या पर्वा काळात त्यांनी इच्छा मरण साधले.
रुथेनियम
वर्ग:मूलद्रव्ये
मांच
मांच (Manche) हा फ्रान्स देशाच्या नोर्मंदी प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या ईशान्य भागात इंग्लिश खाडीवर वसला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:बास-नोर्मंदी
सारा बर्नहार्ट
सारा बर्नहार्ट (ऑक्टोबर २३, इ.स. १८४४ - मार्च २६, इ.स. १९२३) ही "जगाला आजवर ज्ञात असलेली सर्वाधिक लोकप्रिय अभिनेत्री" म्हणून ख्याती असणारी फ्रेंच नाट्य अभिनेत्री (आरंभी चित्रपट अभिनेत्री) होती. १८७० च्या दशकात फ्रेंच रंगभूमीवर तिने नाव कमावले आणि लवकरच यूरोप व अमेरिकेत तिची मागणी वाढली. गंभीर नाट्यकलाकार अशी ओळख असलेल्या साराला "दैवी सारा" असे टोपणनाव मिळाले.
बर्नहार्ट, सारा बर्नहार्ट, सारा बर्नहार्ट, सारा
इ.स.पू. ४४६
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४४६ वर्ग:इ.स.पू.चे ४४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
अमनपूर
अमनपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
नागपूर जिल्हा
नागपूर जिल्हा हा महाराष्ट्र राज्याच्या विदर्भ विभागात मोडतो. हा नागपूर जिल्हा हा भारताच्या जवळजवळ मध्यभागी असून, भारताचा शून्य (0) मैलाचा दगड नागपूर शहरात आहे. देशच्या मध्यभागात असल्याने देशातील महत्त्वाचे लोहमार्ग व महामार्ग नागपूर जिल्ह्यातून जातात. नागपूर शहर हे महाराष्ट्र राज्याची उपराजधानी आहे.
नद्या व नकाशा
नागपूर जिल्ह्याच्या पश्चिम सीमेवर वर्धा आणि पूर्व सीमेवर वैनगंगा नदी आहे.
कन्हान ही नागपूर जिल्ह्यातील प्रमुख नदी असून ती जिल्ह्याच्या मध्य भागातून वाहते. ती उत्तरेकडून वाहत येउन पूर्वेकडे जाते आणि जिल्ह्याच्या सीमेवर वैनगंगा नदीला भेटते. तिला लागूनच मौदा हे अतिशय महत्त्वाचा तालुका आहे, तसेच माथणी हे  महत्त्वाचे गाव आहे.
सिंचनक्षमता
या जिल्ह्यात लघु सिंचन क्षमता खालील प्रकारे आहेत :
पर्यटनस्थळे
जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे- दीक्षाभूमी, ड्रॅगन पॅलेस, कामठी, जादू महल, गंगावतरण पुतळा, भारताचा शून्य मैलाचा दगड, मध्यवर्ती संग्रहालय, नागपूर
पेंच प्रकल्प आणि राष्ट्रीय उद्यान
अंबाझरी तलाव
रामटेक येथील राममंदिर
परमात्मा एक सेवक मानवधर्म आश्रम
महाकवी कालिदास स्मारक
मनसर येथील रामधाम
अदासा
आंभोरा
भिवगड किल्ला
सीताबर्डीचा किल्ला
रमण विज्ञान केंद्र
देवलापार येथील गोशाळा
पेंच येथील कुवांरा भिवसन
पारशिवनी येथील घोघरा महादेव
पाकिस्तानचा ध्वज
पाकिस्तानचा ध्वज (उर्दू: پاکستان کا قومی پرچم) हा ११ ऑगस्ट १९४७ रोजी, म्हणजे ज्या दिवशी देशाला स्वातंत्र्य मिळाले त्याच्या तीन दिवस आधीपासून वापरात आणला गेला.
नागपूर जिल्हा
नागपूर जिल्ह्यातील नेहमी पूरग्रस्त राहणाऱ्या गावांची तालुकानिहाय यादी
ही नागपूर जिल्ह्यातील, पावसाळ्यात नेहमी पूरग्रस्त होणाऱ्या गावांची यादी आहे :
पाकिस्तानचा ध्वज
वर्ग:देशानुसार ध्वज वर्ग:पाकिस्तान
नागपूर जिल्हा
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे * वर्ग:नागपूर विभागातील जिल्हे
रीना रॉय
रीना रॉय ( ७ जानेवारी १९५७) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. १९७० व १९८० च्या दशकांमध्ये तिने अनेक चित्रपटांमध्ये नायिकेच्या भूमिका केल्या आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
झ्वियाद गामसाखुर्दिया
गामसाखुर्दिया, झ्वियाद वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बसवेश्वर
महात्मा बसवेश्वर हे बाराव्या शतकातील वीरशैव लिंगायत धर्माचे संस्थापक तथा धर्मगुरू असून त्यांचा जन्म कर्नाटकातील विजापूर जिल्ह्यातील इंगळेश्वर-बागेवाडी या गावात ११३१ साली अक्षय्य तृतीयेला झाला.
कौटुंबिक पार्श्वभूमी
तत्कालीन मंगळवेढा राज्यावर कलचुर्य राजा बिज्जल राज्य करीत होता. महात्मा बसवेश्वर बाराव्या शतकात कर्नाटकातील विजापूर जिल्ह्यातील इंगळेश्वर-बागेवाडी या गावात ११३१ साली वैशाख शुद्ध तृतीया, (अक्षय्य तृतीया) या दिवशी ब्राह्मण अग्रहार प्रतिष्ठित कुटुंबात बसवेश्वरांचा जन्म झाला. काहींच्या मते तो इंगळेश्र्वर (जि. विजापूर) या गावी झाला असावा. त्यांच्या जन्मकाळाविषयी मतभेद असले, तरी सामान्यतः त्यांचा जन्म वैशाखातील अक्षय्य तृतीयेला ११३१ला झाल्याचे मानले जाते. त्यांचे वडील मादिराज आणि आईचे नाव मादलांबिका होते. महात्मा बसवेश्वरांच्या मोठ्या भावाचे नाव देवराज व बहिणीचे नाव अक्कानागम्मा होते. वयाच्या आठव्या वर्षी ज्ञान मिळविण्यासाठी ते कृष्णा व मलप्रभा या नद्यांच्या संगमावरील कुडलसंगम येथे गेले, ते वीरशैव प्राचीन अध्ययन केंद्र होते. तेथे महात्मा बसवेश्वरांनी काही वर्षे वास्तव्य केले. कूडलसंगम येथे त्यांनी वेगवेगळ्या भाषा, धर्म, तत्त्वज्ञान इत्यादींचा अभ्यास केला. त्यांचा विवाह त्यांच्या मामाच्या मुलीशी झाला. तेव्हा ते सोलापुरातील मंगळवेढा येथे आले. तेथे ते एकतीस वर्षे राहिले.
महात्मा बसवेश्वर आणि शरण चळवळ
अग्रजापासून अंत्यजापर्यंत सर्वजण महात्मा बसवेश्वर महाराजांच्या शरण चळवळीत सामील झाले. त्या चळवळीत झालेल्या सहभागी पुरुषांना आणि स्त्रियांना लिंगदीक्षा घेऊन गळ्यात शिवलिंग धारण केल्यानंतर अनुक्रमे शरण-शरणी अशी नावे मिळाली. शरण चळवळीचे रूपांतर पुढे वीरशैव लिंगायत धर्म प्रचार व प्रसरामध्ये झाले. लिंग धारण केलेल्या शरणांची पूर्वाश्रमीची जात नष्ट झाली. अग्रज-अंत्यज यांच्यात रोजी बेटी व्यवहार सुरू झाले जातीच्या भिंती तुटून पडल्या महात्मा बसवेश्वरांच्या शरणचळवळरूपी झाडाला समता, समानता, बंधुता, विवेक, कायक, दासोह याची फळे आली. समाजाच्या प्रत्येक थरातून स्त्री-पुरुष महात्मा बसवेश्वरांच्या वीरशैव लिंगायत चळवळीत सामील झाले, ते शरण झाले. शरण म्हणजे गळ्यात शिवलिंग धारण करून शरण परिवारात राहणारा, वचनांवर विश्वास ठेवणारा, नित्य, सत्य-शुद्घ दासोह करणारा, चर्चा-अनुभाव-अनुभव करणारा, लिंग-जाती इ. भेद न मानणारा, मुक्त व्यक्ती म्हणजे शरणी-शरण पण हीच व्याख्या २१ व्या शतकाला अनुसरून करावी लागेल, ती अशी होईल-  निजमुक्त, निर्मोही, जाती-लिंग-वर्ण-वर्ग इ. भेद विरहित, कायकनिरत, दासोही, अनुभवी म्हणजेच शरण
मातंग चेन्नय्या, डोहर कक्कय्या, हडपद अप्पाण्णा, नुलीय चंदय्या, कुंभार गुंडय्या,  चांभार हरळय्या, अंबिगर चौडय्या, मेदार बुरुड केतय्या, तुरुंगाहि रामण्णा, मादार धूळय्या, वैद्य संगण्णा, कन्नप्पा तेली, किन्नरी बोमय्या, अल्लमप्रभु, बहुरूपी चौडय्या, शरण सुरय्या, शरण उरलिंगदेव हे शरण शुद्रातिशूद्र समजल्या जाणाऱ्या जातीतून बसवांच्या चळवळीत सहभागी झाले. सुळे सक्कव्वे, सुळे पद्मलदेवी, सुळे चामलदेवी यांसारख्या वेश्या बसवाच्या विचाराला प्रभावित होऊन शरणी झाल्या. वेश्या आपला पूर्वाश्रमीचा व्यवसाय आणि पूर्वाश्रम सोडून पुण्यांगना झाल्या. चोर, लुटारू, दरोडेखोर यांनी आपले दुष्कृत्य सोडून दिले. ते शरण बनले. दारू विकणारा हेडद मारय्या वाटसरूंच्या सेवेसाठी पाणी, दूध आणि ताक विकायला लागला. सर्वजण दुष्कर्मे सोडून सदाचारी बनले,शरण बनले. महात्मा बसवेश्वरांनी ऐतखाऊ लोकांचे मनपरिवर्तन केले. त्यांना कष्टाचे महत्त्व समजावून सांगितले. कायकाकवे कैलास, श्रम हाच ईश्वर हा मूलमंत्र महात्मा बसवेश्वरांनी भारतीय अर्थव्यवस्थेला दिला. श्रमाला व्यवसायाला कायकाला मानाचे, सन्मानाचे स्थान प्राप्त करून दिले. दिवसभर कष्ट करून शरण संध्याकाळी अनुभवमंटपात एकत्र येत. विचारविनिमय, चर्चा करत. शरणांच्या स्वानुभवातून वचने जन्माला आली. तीच वचने म्हणजेच भारतीय संविधानाचा गाभा आहे. संविधानातील समता, स्वातंत्र्य, बंधुता, श्रमप्रतिष्ठा, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य, सामाजिक न्याय, स्त्री-पुरुष समानता ही मूल्ये शरणांच्या समताधिष्ठित वचनात दडली आहेत.
समाजातील प्रत्येक घटकाने सदाचाराने आचरण करावे. नितिनियमांचे पालन करावे. अनाचार करू नये. चोरी, क्रोध, राग, स्तुती, मत्सर, आत्मस्तुती करू नये असे महात्मा बसवेश्वर एका वचनात सांगतात. महात्मा बसवेश्वर म्हणतात, "चोरी करू नको, हत्या करू नको,  खोटे बोलू नको,  रागावू नको, इतरांचा तिरस्कार करू नको, दुसऱ्याची निंदा करू नको, हीच अंतरंगशुद्धी, हीच बहिरंगशुद्धी, हेच कुडलसंगमदेवाला प्रसन्न करण्याची रीत आहे.
आयुष्यभर मला शरणांची सेवा करण्याची संधी मिळावी, असे महात्मा बसवेश्वर वचनात सांगतात, "मंदिराचा कळस बनून कावळ्याच्या विष्टेने अपवित्र होण्यापेक्षा शरणांच्या पायातील पादुका करा, मज कूडलसंगमदेवा.
काश्मीरहून चिक्कय्या नावाचा हत्यारी कल्याणला महात्मा बसवेश्वरांना मारण्यासाठी आला. शरणांचा सदाचार कायकनिष्ठा वर्तन पाहून हत्यारी चिक्कय्याने आपला हत्या करण्याचा व्यवसाय सोडून दिला. त्यांनी बसवांनी घालून दिलेल्या वीरशैव लिंगायत धर्माचा स्वीकार केला. तो शरण झाला. जंगलातून आणलेली ताडपत्रे शरणांना विकून त्यावर तो उदरनिर्वाह करू लागला. चिक्कय्या शरणांमध्ये कायकनिष्ठ, सदाचारी शरण म्हणून मान्यता पावले.
महात्मा बसवेश्वरांनी बाराव्या शतकात श्रमजीवी समाजाची निर्मिती केली. कल्याणच्या अनुभवमंटपात निर्माण झालेल्या वचन साहित्याने कन्नड भाषेला समृद्ध केले. माणसाची जीवन जगण्याची शैली बदलून टाकली.
एके दिवशी महात्मा बसवेश्वरांना कल्याण नगराचा हालहवाल पाहण्यासाठी फेरफटका मारत असताना हरळय्या नावाच्या  चांभाराच्या शरणांच्या आग्रहाला मान देऊन त्याच्या घरी जाऊन दासोह करतात. जेवण करून निघताना बसवण्णा हरळय्यांना विनयपूर्वक हात जोडून " शरणूशरणार्थी शरण हरळय्या " म्हणून नमस्कार करतात. हरळय्याही विनयपूर्वक हात जोडून नमस्कार करतात. महात्मा बसवेश्वर घरातून बाहेर गेल्यावर हरळय्यांच्या लक्षात येते की महात्मा बसवेश्वरांनी आपल्याला हात जोडून नमस्कार केला. त्याचे ओझे आपल्यावर झाले. ते कमी करण्यासाठी ते आपल्या पत्नीशी चर्चा करतात. ते दोघेही निर्णय घेतात. आपण महात्मा बसवेश्वरांना आपल्या कातडीचे जोडे भेट द्यायचे. हरळय्या डाव्या मांडीचे, कल्याणीम्मा उजव्या मांडीचे कातडे काढून महात्मा बसवेश्वरांसाठी सुंदर जोडे बनवतात. ते जोडे महात्मा बसवेश्वरांना भेट देतात. महात्मा बसवेश्वर जोडी पाहून म्हणतात, अरेरे हरळय्या ! , हे जोडे खूप सुंदर आहेत. पण हे जोडे कोणत्याही प्राण्याच्या कातडीचे नाहीत तर माझ्या शरणांच्या कातड्याचे आहेत. त्याक्षणी हरळय्या महात्मा बसवेश्वरांचे चरणस्पर्श करतात. चरणस्पर्श करणाऱ्या हरळय्याला महात्मा बसवेश्वर आपल्या ह्रदयाशी लावतात आणि म्हणतात,
हरळय्यांनी बनवलेले जोडे त्यांना परत करतात. त्या जोड्याची मधुवरस नावाचा ब्राह्मण मंत्री विटंबना करतो. कालांतराने तो मधुवरस महात्मा बसवेश्वर यांच्या तत्त्वज्ञानाने प्रभावित होतो आणि लींगदिक्षा घेऊन गळ्यात शिवलिंग धारण करून शरण बनतो. असेच एके दिवशी सायंकाळी भरलेल्या अनुभव मंटपात ब्राम्हण मधुवरसाची कन्या कलावती आणि चांभार हरळय्याचा मुलगा शीलवंत यांच्या विवाहाचा निर्णय शरण  एकमुखाने घेतात. मधुवरस आणि हरळय्या दोघेही आधीच लिंगदिक्षा घेऊन लिंगधारी झाले असल्याने त्यांच्यात रोजी-बेटी व्यवहार होत होता. शरण कलावती आणि शीलवंतचा विवाह करून देतात. हा विवाह कोणताही धर्म बुडवणारा नव्हता कारण दोघेही आधीच लिंगधारी शरण झाले होते पण प्रस्थापित वैदिक व्यवस्थेने हा विवाह अमान्य केला. बिज्जल राजाचे कान भरले. बिज्जल राजाने महात्मा बसवेश्वरांना हद्दपार केले. वचनसाहित्य जाळले. शीलवंत हरळय्या आणि मधुवरस यांना हत्तीच्या पायाला बांधून देहदंडाची शिक्षा दिली. शिल्लक राहिलेले वचन साहित्य घेऊन शरण बैलहोंगलमार्गे उळवीला गेले. या प्रवासात शरण दोन ठिकाणी मारले गेले. बिज्जलाचे सैन्य आणि शरण यांच्यात युद्ध झाले. हरळय्याची पत्नी कल्याणीम्मा, मडिवाळ माचीदेव, किन्नरी ब्रम्हय्या आणि शरण या उळवीच्या प्रवासात गतप्राण झाले. माता नागाई, चेन्नबसवण्णा, मडिवाळ माचीदेव, डोहर कक्कय्या या गणाचारी शरणांच्या नेतृत्वाखाली वचन सुरक्षित उलवीला पोहचले. उळवीच्या महामनेत, आकाळगवीत, विभूतीकनज, रुद्राक्षमंटप या गुहेत वचन सुरक्षित लपवून ठेवले. जंगलात काही काळ गुहेत, पावसाळ्यात झाडाला झोके बांधुन शरण उळवीत राहिले. गोव्याच्या कदंब राजाने शरणांना आश्रय दिला. ही सर्व क्रांतिकारी घटना कल्याण क्रांती म्हणून नावारूपाला आली शरण संस्कृतीचा इतिहास समृद्ध करणारी ही घटना आजही अंगावर शहारे उत्पन्न केल्याशिवाय राहत नाही कल्याण सोडून बसवन्ना कुडल संगमला गेले तेथेच ते शिवलिंगाशी एकरूप झाले,लिंगैक्य पावले. त्याच्याबरोबर त्याचे सहकारी हडपद  अप्पण्णा आणि महात्मा बसवेश्वरांच्या पत्नी निलंबिका मृत्यू पावले. कल्याणक्रांतीत सहभागी मडिवाळ माचीदेव वृद्धवस्था आणि युद्धातील जखमांमुळे मुरगोडला मरण पावले. वयाने जेष्ठ असणारे कक्कय्या युद्धात निष्णात होते. वचनसाहित्य रक्षणासाठी गेलेले कक्कय्या बिज्जलाच्या सैन्यांशी झालेल्या युद्धात कक्केरीला मृत्यू पावले. उळवीला चेन्नबसवण्णांनी, उळवीच्या महामनेजवळ किन्नरी बोमय्यांनी, तडीकेरेला गेलेल्या, वृद्धवस्थामुळे थकलेल्या माता नागाईनी तेथेच आपला देह ठेवला. शरण शून्यात विलीन झाले. ह्या घटनेचे दुःख सोलापूरच्या सिद्धरामेश्वरांना झाले ते एका वचनात म्हणतात,
लिंगायत संत साहित्य - वचन साहित्य
सुंदर आचरण असणाऱ्या व्यक्तीची सुंदर रचना म्हणजे वचने आहेत. वचने हे एक अनुभवजन्य साहित्य आहे. अंधश्रद्धा, कर्मकांड, बुवाबाजी, पुरोहितशाही, काल्पनिक धर्मग्रंथ, जातिभेद, स्त्रीदास्य, श्रम इ. अनेक विषयांवर प्रहार करणारे क्रांतिकारक विचार वचनांत आहेत. वचन हा लिंगायतांचा धर्मग्रंथ आहे.
दूधसागर धबधबा
दूधसागर धबधबा भारतातील गोवा राज्यातील मांडवी नदीवरील धबधबा आहे. हा धबधबा पणजीपासून ६० किमी अंतरावर आहे. हा धबधबा मडगाव-बेळगाव लोहमार्गावर असून मडगावच्या पूर्वेला ४६ किमी आणि बेळगावच्या दक्षिणेला ८० किमी अंतरावर आहे. दूधसागर धबधबा भारतातील सर्वात उंच धबधब्यांपैकी एक असून त्याची उंची ३१० मी (१०१७ फूट) आणि सरासरी रुंदी ३० मी आहे.
बसवेश्वर
लिंगायत संत साहित्य - वचन साहित्य
आद्यांचे वचन परिसासम असे पहा :
दूधसागर धबधबा
धबधब्यापर्यंत पोहोचण्याचे मार्ग
धबधब्यापसून सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक कॅसलरॉक रेल्वे स्थानक आहे. या स्थानकापर्यंत रस्त्यानेसुद्धा पोहोचता येते. तिथून रेल्वेने दूधसागर धबधब्यापर्यंत जाता येते. दूधसागर रेल्वे थांब्याला फलाट नाही. प्रवासी आणि पर्यटकांना रेल्वेच्या या अनियोजित १ ते २ मिनिटांच्या थांब्यामध्ये रेल्वेतून उतरून रुळावरून धबधब्यापर्यंत १-२ किमी चालत जावे लागते. अलिकडे भारतीय रेल्वेने प्रवाश्यांना दूधसागर थांब्याला उतरण्यास मनाई केली आहे. धबधब्याच्या आसपास स्वच्छ पिण्याच्या पाण्याची आणि शौचालयाची कुठेही सोय नाही. तसेच तिथे मोबाईल सिग्नलही मिळत नाही आणि रस्त्यानेही तिथपर्यंत पोहोचता येत नाही. धबधब्याला भेट देताना सावधानता बाळगणे आवश्यक आहे. दूधसागर धबधबा ट्रेकिंगचे एक प्रसिद्ध ठिकाण आहे. अनेक ट्रेकिंग संस्था पावसाळ्यात दूधसागर धबधब्याचे ट्रेक आयोजित करतात ज्यामध्ये कॅसलरॉक स्टेशनपासून धबधब्यापर्यंतचे अंदाजे २१ किमीचे ट्रेक आणि धबधब्याच्या पायथ्याशी एक दिवसाचा मुक्काम यांचा समावेश आहे.पावसाळ्यात दुधसागर धबधबा बघण्यासारखा असतो. बऱ्याच फिल्म्समध्ये हा धबधबा दाखवलेला आहे.
बसवेश्वर
लिंगायत शब्दाचा अर्थ
लिंग + आयत = लिंगायत. याचा अर्थ इष्टलिंग म्हणजे विश्वाच्या आकाराचे माणसाच्या डाव्या हाताच्या उंची इतके शिवाचे प्रतिक, आयत म्हणजे धारण करणे किंवा स्वीकारणे होय. लिंग धारण करणारा तो लिंगायत असा लिंगायत शब्दाचा अर्थ आहे. वर्ण, वंश, लिंग (स्त्री - पुरूष), जात, जन्म ठिकाण असा कोणताही भेदभाव न करता प्रत्येक स्त्री - पुरुषाला लिंग धारण करून लिंगायत होता येते. इष्टलिंग हे समतेचे व विज्ञानाचे प्रतिक आहे. महात्मा बसवेश्वरांनी इष्टलिंगाची निर्मिती करून समतावादी वीरशैव लिंगायत धर्म प्रचार व प्रसार १२ व्या शतकात केला.महात्मा बसवसार महाराज
दूधसागर धबधबा
संदर्भ
वर्ग:गोव्यामधील धबधबे
बसवेश्वर
लिंगायत धर्म संस्कार
गर्भधारणा संस्कार
नामकरण सोहळा
इष्टलिंग दीक्षा संस्कार
कल्याण महोत्सव (विवाह)
वाढदिवस
अंतिम संस्कार.
लिंगायत धर्म: मुख्य तत्त्वे
वेदशास्त्र,अगमादी शैव संस्कार पुनरुज्जीवित केला. मानव सर्व एकच आहोत हे सांगताना बसवण्णा आपल्या वचनात म्हणतात (वचन कन्नड भाषेत) : - "इवनारव, इवनारव, इवनारवनेंदनिसदिरयया इस नम्मव, इव नम्मव, नम्मवनेंदनिसयया, कुडलसंगमदेवा, निम्म मनेय मगनैदानिय्या." वरील वचन मराठीत :- हा कोणाचा, हा कोणाचा, हा कोणाचा ऐसे नच म्हणवावे; हा आमुचा, हा आमुचा, हा आमुचा ऐसेचि वदवावे. कुडलसंगमदेवा, तुमचा घरचा पुत्र म्हणवावे.
'वेद शास्त्र धर्म जे काही सांगतील मी त्यांना मानणार नाही.' आपल्या वचनात बसवण्णा म्हणतात, "वेदक्के ओरेय कट्टवे,शास्त्रक्के निगळवनिक्कु वे, तर्कद बेन्न बारनेत्तुव, आगमद मूग कोयिवे, नोडखा, महादानी कुडलसंगमदेवा, मादार चेन्नय्यन, मनेय मग नामय्या."
वचन मराठीत :- वेदावर खडग प्रहार करेन शास्त्राला बेड्या लावीन तर्कशास्त्राच्या पाठीवर आसूड ओढेन आगमशास्त्राचे नाक कापेन मातंग चेन्नयाचा प्रिय आहे मी, कुडलसंगमदेवा.
मंदिर म्हणजे बहुजनाचे अंधश्रद्धा व भोळी मनोवृत्तीचे केंद्र आहे. म्हणून बसवण्णांनी आपल्या अनुयायांना मंदिर न बांधण्याचा आदेश दिला आहे. आपल्या देहालाच देवालय माना. देवालयापेक्षा देहालय श्रेष्ठ आहे.अशी शुद्ध विचारसरणी बसवण्णांची होती.
शरण सर्वंज्ञांचे वचन
बसवगुरूंचे नाव जाणेना कोण? या जगी नाश होनेना बोलुनी खोटे लिंगायतांचा कर्ता बसवण्णांच जाणा सर्वज्ञ.
लिंगायत धर्म चळवळ
लिंगायत स्वतंत्र धर्म आहे. तो अन्य कोणत्याही धर्माची जात, उपजात, शाखा अथवा पंथ नव्हे. बौद्ध, जैन, शीख, ख्रिश्चन धर्माला ज्या वैशिष्ट्यामुळे स्वतंत्र धर्म म्हणून मान्यता मिळाली ती सर्व वैशिष्ट्ये लिंगायत धर्म पूर्ण करतो. म्हणून तो एक स्वतंत्र धर्म आहे. स्वतंत्र धर्म म्हणून मान्यता मिळविण्यासाठी धर्मगुरू, धर्मसंहिता, धर्मचिन्ह,धर्माचे नाव,धर्मक्षेत्र, धार्मिक केंद्र, धर्मसंस्कार, धार्मिक विधी, धर्माचा ध्वज, धर्माचे ध्येय इ. लक्षणे असावी लागतात. ती लिंगायत धर्मात आहेत. म्हणून तो स्वतंत्र धर्म आहे.
व्यवस्था परिवर्तन
महात्मा बसवण्णांनी व्यवस्था परिवर्तन केले व्यवस्थेत बदल केला. एकांताकडून- लोकांताकडे, अज्ञानाकडून- ज्ञानाकडे दानधर्माकडून- दासोहाकडे, मंदिराकडून- अनुभवमंटपाकडे,  वैराग्याकडून- गृहस्थीजीवनाकडे,  कठोरतेकडून- सहजतेकडे,  शिष्यत्वाकडून- शरणजीवनाकडे,  बहुदेवतावादाकडून-एकेश्वरवादाकडे,  संस्कृतकडून- लोकभाषा कन्नडकडे, अंधश्रद्धेकडून विवेकवादाकडे ऐतखाऊवृत्तीकडून कायकवादाकडे,  विषमतेकडून- - समानतेकडे,  शिवलिंगाकडून- इष्टलिंगाकडे,  देवालयाकडून-देहालयाकडे,  शैवपंथाकडुन- स्वतंत्र लिंगायत धर्माकडे,  कल्पोकल्पित ग्रंथाकडून- अनुभवी वचनसाहित्याकडे,  देहदंडणाकडून- देहधर्माकडे, ग्रंथप्रमाण्यवादाकडून-बुद्धिप्रामाण्यवादाकडे घेऊन जाणारी नवी व्यवस्था निर्माण करणारे बसवण्णा सामाजिक क्रांतीचे अग्रदूत होती. नवा पथ मार्ग शोधणारे ते एक पथदर्शी होते.
महात्मा बसवण्णांचा संदेश
महात्मा बसवण्णांनी जनसामान्यांना सहज साधी शिकवण दिली. त्यांची शिकवण सामान्य माणसासाठी आहे. ती सहज साधी आणि सोपी आहे. संसारी माणसाच्या जगण्याचे जीवन तत्त्वज्ञान त्यांनी मांडले. ते घरोघरी जात. शरणूशरणार्थी करत. शरण कक्कय्या, हरळय्या, चेन्नय्या, नुलीय चंदय्या, मडिवाळ माचीदेव, व घटीवाळय्या या कष्टकरी, दीनदलित, आदिवासी, अठरा आलुतेदार, बारा बलुतेदार, यांना बसवण्णा एकत्र करू लागले. त्यांना सहज साधे जीवन तत्त्वज्ञान सांगू लागली एकाच देवाची इष्टलिंगाची साधना करा. देहच देवालय आहे. एकत्र या चर्चा करा. सुसंवाद करा. स्त्रियांना समान अधिकार द्या. पंचसूतके पाहू नका. दलितांना समान संधी द्या. जातीभेद, वर्णभेद, लिंगभेद करू नका. कोंबडे-बकरे कापू नका. स्वकष्टावर जगा. भिक्षा मागून खाऊ नका. काम कष्ट करा. कायकात कैलास आहे. दासोह समाजसेवा आहे. पर्यावरण रक्षण करा. दगडधोंडे पुजू नका. पुरोहिताच्याहस्ते देवपूजा करू नका. ज्योतिष, भविष्य, वास्तुशास्त्र, पंचांग पाहू नका. यज्ञ, होम-हवन करु नका. अनुभव मंटपात बसा. प्रश्न उत्तर करा, चर्चा करा. वचन साहित्य द्या. शुभाशुभ पाहू नका. नदी-स्नान करू नका. एकमेकांच्या पाया पडू नका. शरणूशरणार्थी म्हणा. संन्यासवादाचे उदात्तीकरण करू नका. संसारिक जीवन जगा. अस्पृश्यता पाळू नका. माणसाला माणसाप्रमाणे वागवा. पशुहत्या करू नका. मांसाहार करू नका व्यसनाधीन बनू नका. चोरी करु नका. हत्या करु नका. रागावू नका. खोटे बोलू नका. कोणाची घृणा करु नका. दया हाच धर्म आहे. सदाचाराने वागा. निती-नैतिकता आणि विवेकाने वागा. दयाच धर्माचा मूलमंत्र आहे. शरणांची थट्टा मस्करी करू नका. नवस-सायास करू नका. अंधश्रद्धा सोडून द्या. प्राणीमात्रावर दया करा. भुकेलेल्याला अन्न द्या. घोर जपतप करू नका. झोपच जप आहे. कठोर देहदंडण, इंद्रियदमन करू नका. देहाला कष्ट देऊ नका. देह कायकासाठी कष्टवा. उपवास-तापास, व्रतवैकल्ये करू नका. वेळेवर दिवस वर्ष यात भेद करू नका. प्रत्येक दिवस, वार शुभच आहे. मरण महानवमी आहे, त्याचे स्वागत करा. सुखी संसार करा, संसार सोडून हिमालयात जाऊ नका. संन्यास धारण करण्याची गरज नाही. मूर्तिपूजा सोडून द्या. अनावश्यक खर्च करू नका. काल्पनिक स्वर्ग-नरक यावर विश्वास ठेवू नका. सदाचार स्वर्ग आहे. अनाचार नरक आहे. देवघर गाव सोडून अन्यत्र भटकू नका. शेत पावनभूमी आहे. कष्टाची भाकरच महाप्रसाद आहे. जिवंत नागाला मारून चित्रातल्या नागाची पूजा करू नका, विसंगत व्यवहार सोडून द्या. निसर्गनियमाप्रमाणे देहधर्माप्रमाणे वागा. अनावश्यक देहाला त्रास देऊ नका. चारित्र्य सांभाळा. दासोह करा. गरजेपुरती संपत्ती बाळगू नका. फुकटचे कोणाला काही देऊ नका. फुकटचे कोणाचे काही घेऊ नका. दानधर्मापेक्षा दासोह महत्त्वाचा आहे. शिक्षण घ्या, वचने लिहा, वाचनसाहित्य वाचा. ज्ञानी व्हा, नैतिक बना, विवेकी बना, स्वतःमध्ये बदल करा. स्वतामधील दोष दूर करा. कर्मकांड दूर करा. स्वतःची स्तुती करू नका अशी सहज साधी शिकवण बसवण्णांनी दिली. आम-आदमीने ती आत्मसात केली आणि आचरणात आणले.
चातुर्वर्ण्य व कर्मकांड विषयक विचार
उचनीचतेवर टीका करताना बसवण्णा म्हणतात, चांभार उत्तम तो दुर्वास कश्यप लोहार, कौंडिण्य तो न्हावी तिन्ही लोकी बरवी प्रसिद्धी ती जातीचे श्रेष्ठत्व हाची वेडाचार.
भस्म, गंध टिळा लावून काय उपयोग आहे, मणी गळ्यात बांधून काय उपयोग आहे जर तुमच्यात शुद्ध अंतरंग नसेल, मनाची शुद्धता नसेल हे सर्व देखावा आहे. लोक, ज्या गोष्टी आपल्या आचरणात येणे कठीण आहे त्याच गोष्टीच्या बाह्य अवडंबराने स्वतः शुद्ध मनाचे आहोत असा खोटा आव आणतात. जे देवाला दूध, लोणी, तूप अर्पण करतात ते अंधभक्त होत. त्या संदर्भात बसवण्णा म्हणतात,
दुग्ध ते उच्छिट तथा वासराचे। पाणी ते मत्स्याचे उच्छिष्टची। पुष्प ते उच्छिट तथा भ्रमराचे। साधन पूजेचे काय सांगा ?
दूध हे वासराचे उष्ट असते, पाणी माशांचे उष्ट असते, पुष्प भ्रमराचे उष्ट असते असे वापरलेले अस्वच्छ उष्ट साधने देवाच्या पूजेचे साधन होऊ शकते का ? अशाप्रकारे बसवण्णांनी अंधश्रद्धा, कर्मकांड, जातीयता, बळी प्रथा,इत्यादींवर प्रखर हल्ला केला आहे. वीरशैव विचारधारेचा प्रमुख ग्रंथ सिंद्धान्त ’शिखामणी’ हा वर्णाश्रम धर्मावर आधारित असल्याचे कारण हा ग्रंथ आगम, निगम, शैवपुराण, वेद शास्त्र इत्यादींच्या मूळ स्रोतांशी बांधलेला आहे. बसवण्णा एका वचनात म्हणतात : -
संत बसवण्णांनी अनुभव मंटपाची स्थापना केली. त्यातून साहित्य निर्माण केले.उचनीचता,कर्मकांडे, पशुबली ही थोतांडे नाकारली व लिंगायत धर्माची स्थापना केली.
बाह्य दुवे
वर्ग:कन्नड साहित्यिक वर्ग:कर्नाटकचा इतिहास वर्ग:भारतीय समाजसुधारक वर्ग:लिंगायत संप्रदाय वर्ग:हिंदू संत वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. ११३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ११६७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
घाघरी धबधबा
हा झारखंडमधील लाटेहर जिल्ह्यातील एक धबधबा आहे. ९८मी. उंची असलेला हा भारतातील ३३वा सर्वात उंच धबधबा आहे.
वर्ग:झारखंडमधील धबधबे
ऱ्होडियम
ऱ्होडियम हे (Rh) (अणुक्रमांक ४५) एक मूलद्रव्य आहे. हा रुपेरी रंगाचा एक कठीण धातू आहे.
वर्ग:मूलद्रव्ये
जॉन प्लेयर मैदान
वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट मैदाने
बिग बेन
बिग बेन (Big Ben) हे लंडन शहराच्या वेस्टमिन्स्टर राजवाड्यामधील एक ऐतिहासिक घड्याळ आहे. हे घड्याळ एलिझाबेथ टॉवरवर लावले असून अनेकदा ह्या टॉवरलाच बिग बेन असे संबोधले जाते. बिग बेन घड्याळ चारही बाजूंनी वेळ दाखवते.
इ.स. १८५८ साली बांधून पूर्ण झालेला हा मनोरा लंडन व इंग्लंडमधील सर्वात ठळक खुणांपैकी एक असून अनेकदा चित्रपटांमध्ये लंडनची ओळख करून देण्याकरता वापरला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:लंडनमधील इमारती व वास्तू
पांगिरा (चित्रपट)
पांगिरा हा विश्वास पाटील यांच्या याच नावाच्या कादंबरीवर आधारीत असलेला मराठी भाषेतील चित्रपट आहे. या चित्रपटात शेतकऱ्यांच्या उत्पादनाच्या हमी भावाचा प्रश्न हाताळला गेला आहे. तिसऱ्या नाशिक आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवासाठी या चित्रपटाची निवड झाली होती. याचे दिग्दर्शन राजीव पाटील यांनी केलेले आहे.
कालिकेश सिंग देव
कालिकेश सिंग देव ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
पांगिरा (चित्रपट)
वर्ग:मराठी चित्रपट
रत्‍नागिरी जिल्हा
रत्‍नागिरी जिल्हा भारत देशातील महाराष्ट्र राज्याच्या ३६ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. या जिल्ह्याच्या पश्चिमेस अरबी समुद्र, दक्षिणेस सिंधुदुर्ग जिल्हा, पूर्वेस सातारा जिल्हा, कोल्हापूर जिल्हा व सांगली जिल्हा तर उत्तरेस रायगड जिल्हा (जुने नाव कुलाबा जिल्हा) आहे. रत्‍नागिरी शहर हे या जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. या जिल्ह्याची शहरी लोकसंख्या ११.३३% इतकी आहे.
हल्लीचा रत्‍नागिरी जिल्हा हा ब्रिटिश काळात आणि नंतरही उत्तर रत्‍नागिरी जिल्हा म्हणून ओळखला जात होता. हल्लीच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्याला दक्षिण रत्‍नागिरी जिल्हा म्हणत. दक्षिण रत्‍नागिरी जिल्ह्यात सावंतवाडी या संस्थानाचाही समावेश होता. सन १९८१ साली या जिल्ह्यांची नावे बदलली.
रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुकानिहाय नद्या
काजळी, केव, गड, बोर, मुचकुंदी, वाशिष्टी, शास्त्री, सावित्री,जगबुडी
दळणवळण
रत्‍नागिरी ते कोल्हापूर (राष्ट्रीय महामार्ग २०४)
मुंबई ते कोचीन (राष्ट्रीय महामार्ग 66)
रत्‍नागिरी जिह्यातील गड-किल्ले
१. आंबोळगड
३. गोविंदगड
४. जंगली जयगड
५. जयगड
७. पूर्णगड
८. भवानीगड
९. महिपतगड
१०. महीमंडणगड
११. यशवंतगड
१२. रत्‍नदुर्ग
१३. रसाळगड
१४. विजयगड
१५. सुवर्णदुर्ग
शेती
डॉ.बाळासाहेब सावंत कोकण कृषि विद्यापीठ,दापोली (स्थापना ;१८ मे १९७२) रत्‍नागिरी जिल्हा एक निसर्गरम्य व पर्यटन स्थळ म्हणून ओळखले जातो जिल्ह्याला लाभलेला समुद्रकिनारा व आजूबाजूची निसर्गरुपी डोंगररांग आहे त्याच्यामुळे रत्‍नागिरी येथे पर्यटक संपूर्ण जगातून येत असतात.
राजकीय संरचना
लोकसभा मतदारसंघ (१) : रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग.
विधानसभा मतदारसंघ (५) : दापोली, गुहागर, चिपळूण, रत्‍नागिरी व राजापूर.
बाह्य दुवे
* वर्ग:कोकण विभागातील जिल्हे वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
आर्थर आर. फोन हिप्पेल
हिप्पेल, आर्थर आर. फोन वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १८९८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
मार्शल मॅकलुहान
हर्बर्ट मार्शल मॅकलुहान (२१ जुलै, १९११:एडमंटन, आल्बर्टा, कॅनडा - ३१ डिसेंबर, १९८०) हे कॅनडाचे इंग्लिश लेखक आणि तत्त्वज्ञ होते. यांनी युनिव्हर्सिटी ऑफ मॅनिटोबा आणि युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅम्ब्रिज येथे शिक्षण घेतले. त्यांनी अमेरिका आणि कॅनडातील अनेक विद्यापीठांतून अध्यापन केले. ते १९४६ पासून मृत्युपर्यंत युनिव्हर्सिटी ऑफ टोरोंटोमध्ये प्राध्यापक होते.
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.पू. ४४७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४४७ वर्ग:इ.स.पू.चे ४४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक वर्ग:रिकामी पाने
सॅमसंग जीटी-सी३३०३ आय
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
हुंडरू धबधबा
हा झारखंडमधील रांची जिल्ह्यातील एक धबधबा आहे. ९८मी. उंची असलेला हा भारतातील ३४वा सर्वात उंच धबधबा आहे.
वर्ग:झारखंडमधील धबधबे वर्ग:रांची जिल्हा
रंजना लिपी
रंजना लिपी ही नेपाळी भाषेची अधिकृत लिपी आहे. ही लिपी ब्राह्मी लिपीवर आधारित असून या लिपीचे देवनागरी लिपीशी साम्य आहे.
वर्ग:लिप्या
संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
संपर्क क्रांती एक्सप्रेस ही भारत देशामधील भारतीय रेल्वेद्वारे चालवली जाणारी एक विशेष प्रवासी रेल्वे सेवा आहे. केंद्रीय रेल्वेमंत्री नितीश कुमार ह्यांनी २००४-०५ सालच्या रेल्वे अर्थसंकल्पामध्ये ह्या गाड्यांची घोषणा केली होती. संपर्क क्रांती गाड्या अनेक राज्यांमधील महत्त्वाच्या शहरांना राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीसोबत जोडतात. राजधानी एक्सप्रेसच्या धर्तीवर चालू करण्यात आलेल्या संपर्क क्रांती एक्सप्रेस गाड्या राजधानीपेक्षा कमी दरात प्रवासी सेवा पुरवतात. पहिली संपर्क क्रांती एक्सप्रेस दिल्लीच्या हजरत निजामुद्दीन ते बंगळूरच्या यशवंतपूर स्थानकांदरम्यान ८ फेब्रुवारी २००८ रोजी धावली.
मार्ग मराठवाडा संपर्क क्रांती एक्सप्रेस हुजूर साहेब नांदेड ते हझरत निझामुद्दिन
सध्या एकूण १९ संपर्क क्रांती एक्सप्रेस मार्ग कार्यरत आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
गोधरा
गोधरा हे भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक शहर व पंचमहाल जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. गोधरा गुजरातच्या पूर्व भागात बडोद्याच्या ८० किमी ईशान्येस तर अहमदाबादच्या १२० किमी पूर्वेस वसले आहे. २०११ साली गोधराची लोकसंख्या १.६१ लाख होती.
केरोळी
केरोळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
स्टार अलायन्स
स्टार अलायन्स ही जगातील सर्वात मोठी विमान कंपन्यांची संघटना आहे. १४ मे १९९७ साली स्थापन झालेल्या व जर्मनीच्या फ्रांकफुर्ट शहरामध्ये मुख्यालय असलेल्या ह्या संघटनेमध्ये सध्या जगातील २६ विमानकंपन्या सहभागी आहेत. स्टार अलायन्स सदस्य कंपन्यांची रोज एकूण सुमारे १८,००० उड्डाणे होतात व १९० देशांमधील १,२६९ विमानतळांवर विमानसेवा पुरवली जाते.
स्टार अलायन्स ही जगातील तीन विमानसंघटनांपैकी एक असून स्कायटीम व वनवर्ल्ड ह्या इतर दोन संघटना आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:विमानकंपनी संघटना
आंबळी
आंबळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
पॅलिडियम
पॅलॅडियम हा (Pd) (अणुक्रमांक ४६) एक रासायनिक मूलद्रव्य आहे.
वर्ग:मूलद्रव्ये वर्ग:धातू
टॉम केन्डॉल
टॉम केन्डॉल वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॅमसंग बीजीटी-सी६११२सी
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
बहावल स्टेडियम
बहावलपूर स्टेडियम हे पाकिस्तानच्या बहावलपूर शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.
१५ जानेवारी १९५५ रोजी पाकिस्तान आणि भारत संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला आणि एकमेव कसोटी सामना खेळविण्यात आला.
अएन
अएन (Aisne) हा फ्रान्स देशाच्या पिकार्दी प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या उत्तर भागात बेल्जियम देशाच्या सीमेजवळ असून, तेथून वाहणाऱ्या अएन नदीवरून त्याचे नाव देण्यात आले आहे.
अबू बक्र
अबू बक्र अस्-सिद्दिक (अब्दल्ला इब्न अबी कहाफा) (अरबी : أبو بكر الصديق or عبد الله بن أبي قحافة) (५७३ - ऑगस्ट २३, ६३४) हा इस्लाम धर्माचा प्रेषित मोहम्मद पैगंबराचा मित्र व जवळचा सल्लागार, पाठिराखा होता. पैगंबरानंतर त्याच्या राजकीय व संघटनात्मक कार्याचा कारभार अबू बक्राने सांभाळला. रूढ लोकसमजुतीनुसार अबू बक्र इस्लामाचा पहिला पुरुष अनुयायी मानला जातो; मात्र या समजुतीच्या ऐतिहासिक सत्यतेबद्दल इतिहासकारांमध्ये एकमत नाही. सत्याची पाठराखण करण्याच्या गुणविशेषावरून पैगंबराने त्याला 'अस्-सिद्दिक' (अर्थ : खरा) हा किताब बहाल केला. पैगंबराच्या निधनानंतर तो पहिला मुस्लिम राज्यकर्ता (६३२ - ६३४) झाला. सुन्नी इस्लामानुसार तो राशिदुनांपैकी (अर्थ : उपदिष्ट खलिफे) पहिला होता. शिया इस्लामानुसार मात्र तो राजकीय संधिसाधू मानला जातो. अबू बक्राची खिलाफत दोन वर्षे व तीन महिने चालली. या काळात त्याने इस्लामी राज्याची बांधणी केली. पैगंबराच्या निधनानंतर ज्या अरब टोळ्यांनी इस्लामी मताविरुद्ध बंड पुकारले होते, त्यांच्याविरुद्ध त्याने रिद्दा युद्धे लढून संपूर्ण अरबी द्वीपकल्प जिंकला व इस्लामाच्या अमलाखाली आणला. त्याने सास्सानी पर्शियन साम्राज्यावर व बायझंटाइन साम्राज्यावर आक्रमण करून वर्तमान सीरिया व इराकाचा भूप्रदेश काबीज केला. त्याच्याच कारकीर्दीत कुराणातील वचनांचे वर्तमानातील प्रचलित स्वरूपामध्ये संकलन केले गेले.
वर्ग:इस्लाम धर्म वर्ग:खलिफे वर्ग:मुस्लिम व्यक्ती वर्ग:इ.स. ५७३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ६३४ मधील मृत्यू
कुंवर पुष्पेन्द्र सिंह चंदेल
कुंवर पुष्पेन्द्र सिंह चंदेल ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
राजन खान
राजन खान हे एक मराठी कथालेखक आणि कादंबरीकार आहेत.
इतर
खान राजन
इ.स.पू. ४४८
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४४८ वर्ग:इ.स.पू.चे ४४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
चंद्रकांत खोत
चंद्रकांत खोत (जन्म : भीमाशंकर, ७ सप्टेंबर १९४०; मुंबई, १० डिसेंबर २०१४) हे एक मराठी लेखक, कवी आणि संपादक होते.
घरची परिस्थिती हलाखीची असल्याने खोत यांच्या वडिलांनी मुलांना सातवीपर्यंत शिक्षण घेऊ दिले व त्यानंतर कामधंद्याचे बघा असे सांगितले. मात्र शिक्षणाची ओढ असलेले खोत थांबले नाहीत व स्वकष्टाने त्यांनी पुढील शिक्षण घेतले. एम.ए. झाल्यावर त्यांनी पीएच.डी. करण्याचा प्रयत्न केला. यासाठी त्यांनी सत्तरीच्या दशकातील कवितांचा मागोवा घेतला. पण पीएचडीसाठी गाईड न मिळाल्याने खोत यांचे स्वप्न अर्धवटच राहिले. मात्र तोवर खोत यांनी साहित्य क्षेत्रात स्वतःचे स्थान निर्माण केले. विशेष म्हणजे खोत यांना पीएचडी करता आली नसली तरी त्यांच्याच मूळ गावातून येणाऱ्या एका तरुणाने खोत आणि त्यांचे साहित्य यावर प्रबंध लिहून पीएच.डी.ची पदवी मिळवली होती.
लेखनासाठी खोतांना राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. मराठी साहित्यविश्वात ’लिटल मॅगेझिन‘ चळवळ आणि आपल्या ’बिनधास्त‘ लेखनाने त्यांनी खळबळ उडवून दिली होती. पठाणी वेश, डोक्‍यावर फरकॅप, डोळ्यांत सुरमा अशा टेचात ते मराठी साहित्यसृष्टीत वावरत असत. आपल्या ’बोल्ड’ कादंबऱ्यांसाठी चंद्रकांत खोत विशेष ओळखले जात.