cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
नैऋत्य फ्लोरिडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
नैऋत्य फ्लोरिडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ अमेरिकेच्या फ्लोरिडा राज्यातील फोर्ट मायर्स शहराजवळ असलेला विमानतळ आहे. १३,५५५ एकर जागेवर असलेला हा विमानतळ अमेरिकेतील तिसऱ्या क्रमांकाचा (डेन्व्हर आणि डॅलास-फोर्ट वर्थ नंतर) मोठा विमानतळ आहे.
येथून अमेरिकेतील मोठ्या शहरांना प्रवासी आणि मालवाहतूक सेवा उपलब्ध आहे. याशिवाय कॅरिबियन, उत्तर अमेरिकेतील देश व युरोपमधील काही शहरांना देखील येथून थेट सेवा आहे. सन कंट्री एरलाइन्सचा येथे तळ आहे. साउथवेस्ट एरलाइन्स, आणि डेल्टा एरलाइन्स येथील प्रमुख विमानकंपन्या आहेत.
वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ विमानतळ
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, १९४५-४६
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने मार्च १९४६ दरम्यान एक कसोटी सामने खेळण्यासाठी न्यू झीलंडचा दौरा केला. ऑस्ट्रेलियाने प्रथमच न्यू झीलंडचा दौरा केला होता. २२ ऑगस्ट १९३९ रोजी इंग्लंड-वेस्ट इंडीजमध्ये कसोटी झाल्यानंतर दुसरे महायुद्ध सुरू झाले. त्यामुळे ६ वर्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट ठप्प पडले होते. जर्मनीचा पाडाव आणि जपानच्या विनाशर्त शरणागतीने दुसरे महायुद्ध संपले आणि क्रिकेटला वाव मिळाला. लागलीच ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड क्रिकेट बोर्डांनी मालिका खेळविण्याचे ठरविले. ऑस्ट्रेलिया संघाने न्यू झीलंडच्या चार प्रथम-श्रेणी संघांशी सराव सामने खेळत दौऱ्याला सुरुवात केली. शेवटचा सामना न्यू झीलंड XI सोबत होता. सामना खेळताना त्याला कसोटी दर्जा दिला नव्हता. परंतु, मार्च १९४८ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटनानी सामन्याला कसोटी दर्जा म्हणून मान्यता दिली.
या एकमेव कसोटी सामन्यात एकूण १३ खेळाडूंनी पदार्पण केले. ऑस्ट्रेलियाचे कर्णधारपद बिल ब्राउनकडे होते तर वॉल्टर हॅडली याने न्यू झीलंडचे नेतृत्व केले. ऑस्ट्रेलियाने एकमेव कसोटी १ डाव आणि १०३ धावांनी जिंकली.
एकमेव कसोटी
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील क्रिकेट वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे न्यू झीलंड
इंगिशिकी
हे कायदे आणि रूढींबद्दलचे एक जपानी पुस्तक आहे. याच्या लेखनाचा मुख्य भाग ९२७ मध्ये पूर्ण झाला होता.
इतिहास
फुजीवाडानो टोकीहिरा यांनी कार्य सुरू केले, परंतु चार वर्षांनंतर ९०९ मध्ये त्यांचा मृत्यू झाला तेव्हा ते काम रखडले. त्यांचा भाऊ फुजिवारा न ताडाहिरा यांनी ९१२ मध्ये हे काम हाती घेतले आणि अखेर९२७ मध्ये पूर्ण केले.
यातील अनेक पुनरावृत्तीनंतर, हे काम ९६७ पासून सुरू होणाऱ्या सुधारणेचा आधार म्हणून वापरले गेले. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2013)">उद्धरण आवश्यक  ]
सामग्री
यातील मजकूर ५० वेगवेगळ्या खंडांत विभागलेला आहे आणि हे खंड विविध विभागात विभाजलेले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. ९२७ वर्ग:जपानी साहित्य
सोनवडे
सोनवडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील शिराळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
जवळपासची गावे
आरळा,वारणावती
संदर्भ
वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
हेल्डर पोस्तिगा
वर्ग:पोर्तुगालचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आर.सी. स्त्रासबुर्ग
वर्ग:फ्रेंच फुटबॉल क्लब
दमित्री तुर्सुनोव्ह
तुर्सुनोव्ह
अड्लेने ग्वेडीऊरा
अड्लेने ग्वेडीऊरा(१२ नोव्हेंबर १९८५) हा अल्जीरियाचा फुटबॉल खेळाडू आहे. तो आपल्या लांब पल्ल्याच्या फटक्यांसाठी ओळखल्या जातो. त्यास त्यामुळे 'रॉकेट फॅक्टरी' या उपनावानेही ओळखले जाते. सन २०११-१२ च्या मोसमात त्याने "गोल ऑफ द सिझन" हा किताब पटकवला. तो, दोन क्लबचे पुरस्कार एकाच सिझनमध्ये मिळवणारा प्रथम फुटबॉल खेळाडू समजल्या जातो.
वर्ग:अल्जीरियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सापशिडी
सापशिडी हा एक बैठा खेळ आहे. यात फासे टाकून दोन किंवा अधिक खेळाडू आपली सोंगटी शेवटच्या घरात नेण्याचा प्रयत्न करतात.
वर्ग:बैठे खेळ
दिनुभाई बोघाभाई सोलंकी
दिनुभाई बोघाभाई सोलंकी (इ.स. १९५८ - ) हा भारतातील गुजरात राज्याच्या जुनागढ लोकसभा मतदारसंघाचा खासदार होता.
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:जुनागढचे खासदार वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
उदय प्रताप सिंह
उदय प्रताप सिंह ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
तायांग खान
नैमन टोळीचा प्रमुख. याने जमुगाला आश्रय दिल्याने चंगीझ खानाचा रोष ओढवून घेतला. चंगीझने याच्या टोळीवर हल्ला करून तायांगला ठार केले व त्याच्या मुलाला परागंदा होण्यास भाग पाडले.
वर्ग: मंगोलियाचा इतिहास वर्ग:इ.स. ११३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२०४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युरोपियन ग्रांप्री
युरोपियन ग्रांप्री ही फॉर्म्युला वन ह्या कार शर्यतीच्या सर्वोच्च श्रेणीमधील एक शर्यत होती. आजवरच्या इतिहासात ही शर्यत युरोपामधील अनेक सर्किटांवर खेळवण्यात आली. २००७ सालापर्यंत ही शर्यत जर्मनीमधील न्युर्बुर्गरिंग येथे होत असे. २००८ ते २०१२ दरम्यान ही शर्यत स्पेन देशाच्या वालेन्सिया शहरातील रस्त्यांवर भरवली गेली. २०१२ अखेरीस ही शर्यत रद्द करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
बाह्य दुवे
वर्ग:युरोपमधील खेळ वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री वर्ग:युरोपियन ग्रांप्री
तौलनिक भाषाशास्त्र
'तुलनात्मक भाषा शास्त्र किंवा तौलनिक भाषाशास्त्र'ही वेगवेगळ्या भाषांमधील ऐतिहासिक परस्परसबंध तौलनिक दृष्ट्या अभ्यासणारी [[ऐतिहासिक भाषाशास्त्र|ऐतिहासिक भाषाशास्त्राची]ची एक शाखा आहे.
वर्ग:भाषाशास्त्र
इंटरॉगेटिंग मॉडर्निटी (पुस्तक)
संपादकाचा परिचय
संपादकाच्या मते भारतीय संस्कृतीला, संस्कृतीच्या सर्वसामान्य धारणांपासून वेगळ केले पाहिजे तसेच भिन्न व रोज जगले जाणारे म्हणून बघितले पाहिजे. समकालीन संदर्भात रोजच्या आयुष्यात भारतीय संस्कृती ही जात, वर्ग, लिंगभाव यांच्या आंतरछेदितेमधून दिसून येते. पुस्तकातील निबंधांची निवड, वासाहतिक आणि उत्तरवासाहतिक संदर्भात संस्कृती, ज्ञान आणि सत्ता यांच्या आंतरछेदावर भर देत, संपादिका भारतीय संस्कृतीच्या पौर्वात्य रचनेला आव्हान देतात.
रेव्हिलेशन ॲन्ड डाऊट: संत तुकाराम आणि देवी – गीता कपूर
गीता कपूर या संत तुकाराम आणि देवी या लोकप्रिय सांस्कृतिक चिन्हांना सद्यस्थितीत विद्यमान असेलेल्या (ज्या इतिहासातून उसन्या घेतलेल्या नाहीत किंवा शोधक बुद्धीने व्याप्त नाहीत) अशा 'जिवंत परंपरा’ असे मानतात.
या परंपरांत सातत्याने बदल होऊन त्यांचेव जहालीकरण होताना दिसते. गीता कपूर या चित्रपटांतील “'जिवंत परंपरेचे’” समीक्षण करतात व दावा करतात की जगण्याच्या संस्कृतीला जाणून घेतल्याने समकालीन संस्कृती समजणे सोपे जाते.
द फाळके एरा : कॉंनफ्लिक्ट ऑंफ ट्रॅडिशनल फॉर्म ॲन्ड मॉर्डन टेक्नॉलॉजी - आशिष राज्याध्यक्ष
भारतीय चित्रपटांचा उगम आणि त्यासोबतच भारतीय भांडवल आणि उद्योग यांचा विकास यांची चिकित्सा करताना लेखक असे नमूद करतात की भारतीय सिनेमातील प्रतिमांची यशस्वी मध्यस्थी ही आधुनिकतेतली मध्यस्थी आहे.
आपले काय आहे या प्रश्नासाठी इतिहासाकडे वळणे क्रमप्राप्त आहे; कारण चित्रपटांत एकही भांडवलविरोधी किंवा वसाहतवाद विरोधी प्रतिक्रिया दिसत नाही. याउलट जे आहेत ते बदल, परिस्थिती व प्रेरणांची एक शृंखला आहे.
वूमन, नेशन ॲन्ड द कंटेम्परी हिंदी सिनेमा - सोमनाथ झुत्शी
विसाव्या शतकातली हिंदी चित्रपटातली जास्त लोकप्रिय प्रतिमा म्हणजे स्त्रिया, राष्ट्र आणि बाहेरचे, राष्ट्रवाद्यांच्या कामामधले निर्माण झालेले आणि पुनर्निर्मित स्त्री प्रश्नांनी झपाटलेले राष्ट्रवादी विचार होय. राष्ट्राचे नियंत्रण(शरीराचे राजकारण) हे स्त्रीच्या (स्त्रीच्या शरीराच्या) नियंत्रणाशी जोडले गेले तर भारतीय स्त्रीला बाहेरची /इतर(मुख्यत: भारतीय मुस्लिम स्त्री) असे रचले गेले, जिच्यापासून देश वाचवला पाहिजे. स्त्रियांची अशी प्रतिमा ही साजेसी बनवलेल्या भारतीय इतिहासातून घेतली गेली असे ही त्या सांगतात.
इमॅजिंग ट्रूथ ॲन्ड डिझायर : फोटोग्राफी ॲन्ड द व्हिज्युअल फील्ड इन इंडिया – आर. श्रीवात्सन
लेखकाच्या मते सत्याच्या कल्पनेमधून, आपल्या इच्छा आणि (स्वतः) मुळात सत्य काय आहे याची संकल्पना रचताना, आधुनिक जगामध्ये निओ साम्राज्यवाद, कम्युनिझम, पुरुषसत्तेची पुनर्रचना, अधीनतेचे सूक्ष्म राजकारण यांचे लोकांच्या दृश्य अवकाशावर वर्चस्व असते. शक्तिशाली चिन्हांची उभारणी करताना आणि अधिसत्तेच्या उपकरणांची कल्पना करताना प्रेक्षकांनी टीका (समीक्षण) आणि आव्हान करणे गरजेचे आहे.
एम्पायर, नेशन ॲन्ड द लिटररी टेक्स्ट – सुसी थारू ॲन्ड के. ललिता
या दोन लेखिका १८व्या शतकातले ‘राधिका संतवानम’ (कृतार्थ राधिका) हे तेलुगू पुस्तक प्रकाश झोतात येण्यामागे वसाहतवाद व राष्ट्रवादातील साम्याचे परीक्षण करतात. मध्ययुगात जे कलाकारांचे बंड झाले त्याला प्रेरित होऊन गणिका मुद्द्पलानी (जिला वरच्या जातीमधील महिलांप्रमाणे बंधने नव्हती) हिने राधा आणि कृष्ण यांच्या पारंपरिक चित्रीकरणाला उलथून पाडले. तिने केलेल्या स्त्रीच्या लैंगिकता आणि इंद्रिय सुखाच्या परखड चिकित्सेची कल्पना आजही करायला अवघड आहे. तसेच त्या चिकित्सेमुळे राष्ट्रवादाच्या विचारप्रवाहातील सांस्कृतिक निवड, शोषण, नैतिकतेचे संरक्षण व लिंगभाव, वर्ग व जातीचे वर्चस्व समजून घेण्यास मदत होते.
इन्व्हेस्टिंग मॉडर्निटी : द इमर्जन्स ऑफ द नॉव्हेल इन इंडिया - शिवाराम पडिक्कल
लेखक येथे १९व्या शतकात ‘कादंबरी’ या साहित्य प्रकाराच्या भारतीय स्वरूपात झालेल्या उदयाची चिकित्सा करतात. साहित्याची निर्मिती ही प्रस्थापितांसाठी स्वतःचे वास्तव आणि इतिहास रचण्याचे एक साधन असते, असे या चिकित्सेच्या आधारावर लेखक मांडतात. भारतात कादंबरी हा साहित्य प्रकार संस्कृतमधील बाणभट्टाच्या ’कादंबरी’वरून आला. जगातील ही बहुधा जगातली पहिलीच कादंबरी असावी. मात्र आधुनिक कादंबरी भारतात पाश्चिमात्य साहित्यावरून आली. ह्या पाश्चिमात्य साहित्यप्रकाराचा स्वीकार हा एक 'गुंतागुंतीचे ऐतिहासिक व्यवहार होता. आधुनिक भारतीय कादंबरीने पाश्चिमात्य कादंबरीशी स्पर्धा न करता एक नवीन प्रकार निर्माण केला. या माध्यमातून भारतीय मध्यम वर्गाने आधुनिकतेची कल्पना केली आणि वसाहतविरोधी प्रतिक्रिया रचली (कन्नड कादंबरी).
द पॉलिटिक्स ऑफ द पॉसिबल – कुमकुम संगारी
कुमकुम संगारी या कशातले तरी भिन्नत्व स्पष्ट करतात (कशातले?) आणि युरो-अमेरिकन उत्तर आधुनिकतावादामध्ये ग्ब्रीयल गार्सिया मार्क्वेझ आणि सलमान रश्दी यांच्या कामाच्या (अद्भुत वास्तवतावाद) सहज एकरूपतेच्या राजकारणाविषयी प्रश्न विचारतात.
द फीमेल सबजेक्ट, द कलोनिअल गेज : रीडिंग आयविटनेस अकाउन्ट्‌स ऑफ विडो बर्निंग – लता मणी
लता मणी या स्त्रीवादी दृष्टीकोनातून सतीच्या प्रत्यक्षदर्शीच्या राजकारणाविषयी परिक्षण करतात. हिंदू धर्माने सतीला मान्यता दिली आहे यांच्या आधारावर सतीचा कायदा झाल्यानंतरहि ब्रिटिशांनीही सतीला मान्यता दिली. किमान असलेले आणि खूप शोधलेले कार्यालयीन कागदपत्र यावरून स्रीची व्यक्तीनिष्ठता आणि तिच्या कृती करण्यामागचा तर्क समजतो.चर्चाविश्व सतीचे नायिका किंवा जिच्या अनियमित व्यक्तीनिष्ठतेला पायबंद घातला आहे अशी करुण बळी असे ध्रुवीकरण करते. स्त्रीची शोषित म्हणून जे स्थानिकरण आहे ती फक्त वसाहतिक काळातच नव्ह्ती तर राष्ट्रवादी आणि पाश्चिमात्य स्त्रीवाद्याच्या वेळीहि होती.
द सब्जेक्ट ऑफ सती - राजेश्वरी सुंदर राजन
राजन या कायद्यापासून ते चित्रपटापर्यंत, बऱ्याचशा तात्कालिक चर्चाविश्वातल्या सतीच्या प्रतिनिधित्वाचे परीक्षण करतात. त्याच्या मते हे प्रतिनिधित्व बहुतेक वेळा परंपरा विरुद्ध आधुनिकता या द्वैतावर अवलंबून असते. त्या म्हणतात कि वादाचे द्वैतीकरण हे स्वतःच समस्यात्म्क आहे. तसेच भारतातील सती प्रथेच्या व्यक्तीनिष्ठीकारणाची प्रक्रिया व 'प्रतिनिधित्वाचे राजकारण' हे कसे एकमेकांना छेदतात हे ही त्या दाखवण्याचा प्रयत्न करतात.
कलोनिॲलिझम ॲन्ड द ॲस्थेटिक्स आफ ट्रान्सलेशन - तेजस्विनी निरंजन
तेजस्विनीच्या मते वासाहतिक संदर्भात भाषांतर हे विशेषाधिकार असून त्याला प्रतीनिधित्वापासून वेगळे करता येणार नाही. भाषांतर हे पौर्वात्यांचे व इतरांचे पुनर्रचना करतो व विषम सत्ता संबंध टिकवून ठेवतो. त्या भाषांतराच्या नवीन व्यवहारची गरज मांडतात जे तात्त्विक, तात्पुरते व मध्यस्थी करणारे असतील.
द डिस्कोर्स ऑन सायंटिफिक रॅशनॅलिटी : अ स्टडी ऑफ मास्टर रामचंद्र - एस. इरफान हबीब व ध्रुव रायना
पुस्तकातील शेवटच्या प्रकरणात लेखक वासाहतिक काळातील विज्ञानाचे तसेच पाश्चिमात्य विवेकनिष्ठतेला भारताला साजेस्या ्रूपात आणण्याच्या प्रक्रियेचे परीक्षण करतात. यासाठी लेखक मास्टर रामचंद्रचे उदाहरण घेतात. या रामचंद्रांनी १९व्या शतकात वैज्ञानिक ज्ञान देशी भाषांमध्ये आणण्याची मागणी केली. त्यांची ही मागणी निव्वळ राजकीय होती. ते विज्ञान हे वासाहतिक समुदायांची मुक्ती आहे असे मानतात. त्यांचावर पाश्चिमात्य तंत्रज्ञान व विज्ञानाचा एवढा प्रभाव होता की त्यांनी पाश्चिमात्यांशी एकरूप होण्यासाठी ख्रिस्ती धर्म स्वीकारला.
संदर्भ सूची'
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
बॉइझी विमानतळ
बॉइझी विमानतळ अमेरिकेच्या आयडाहो राज्यातील बॉइझी शहरात असलेला विमानतळ आहे. याला बोवेन फील्ड नावानेही ओळखले जाते.
येथून अमेरिकेतील मोठ्या शहरांना प्रवासी सेवा आणि मालवाहतूकसेवा उपलब्ध आहे. येथील बव्हंश प्रवासी डेल्टा एरलाइन्स आणि अलास्का एरलाइन्सचा वापर करतात.
वर्ग:अमेरिकेतील विमानतळ विमानतळ
अश्विनी भिडे
जानेवारी २०२० मध्ये, उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखाली नव्याने स्थापन झालेल्या आघाडी सरकारने महाराष्ट्र राज्यातील इतर 20 IAS अधिकाऱ्यांसह त्यांची बदली केली. नवीन सरकार अस्तित्वात आल्यावर, शिवसेनेच्या आदित्य ठाकरे यांनी आरे मिल्क मेट्रो कारशेडच्या बांधकामातील मतभेदांचे कारण देत भिडे यांच्या बदलीची मागणी केली होती.
संदर्भ
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील महिला अधिकारी
विल्यम एफ. हाल्सी, जुनियर
फ्लीट ॲडमिरल विल्यम फ्रेडरिक हाल्सी, जुनियर (ऑक्टोबर ३०, इ.स. १८८२:एलिझाबेथ, न्यू जर्सी, अमेरिका - ऑगस्ट १६, इ.स. १९४७:फिशर्स आयलंड, न्यू यॉर्क, अमेरिका) हा अमेरिकेच्या आरमाराचा सेनापती होता. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान याने प्रशांत महासागरातील जपानविरुद्धच्या लढायांमध्ये मुख्य सेनापतीपद आणि नंतर अमेरिकेच्या तिसऱ्या आरमाराचे सर्वोच्च सेनापतीपद सांभाळले.
याला बुल हाल्सी असेही म्हणत.
हाल्सी, विल्यम फ्रेडरिक वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मृत्यू
बेख्तेर
बेख्तेर (?? - ११०८) हा चंगीझ खानाचा सावत्र भाऊ होता. आयुष्याच्या खडतर काळात मासा चोरला म्हणून चंगीझने त्याला ठार केले, तरी बेख्तेरला मारण्याचे खरे कारण सत्तेच्या मार्गातील एक काटा दूर करणे असे होते.
वर्ग:मंगोलियाचा इतिहास वर्ग:इ.स. ११०८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
काकडपाडा
काकडपाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील कल्याण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कल्याण तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
कार्ल मेद्जानी
कार्ल मेद्जानी (अरबी: كارل مجاني‎‎;१५ मे, १९८५:ल्यों, फ्रांस - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:अल्जीरियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भट चंडोल (पक्षी)
. भट चंडोल, गायक चंडोल, भात चंडोल (शास्त्रीय नाव:Mirafra Javanica Cantillans(Blyth); इंग्लिश:Singing Bush Lark; हिंदी:अगन, अगिन, चरचरा; संस्कृत:अग्निकंठ, क्रकराट, मधुर क्षुपकृकराट; गुजराती:अगन; कन्नड: हाडुव भारद्वाज) हा एक पक्षी आहे.
मॉसेल बे
मॉसेल बे दक्षिण आफ्रिकेतील एक शहर आहे. केप टाउनपासून ४०० किमी पूर्वेस असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०११ च्या जनगणनेनुसार ५९,०३१ होती.
स्वामी विवेकानंद
स्वामी विवेकानंद (१२ जानेवारी, १८६३ - ४ जुलै, १९०२, नरेंद्रनाथ दत्त) हे एक भारतीय संन्यासी आणि तत्त्वज्ञ होते.रामकृष्ण परमहंस यांचे ते शिष्य होते. ते पाश्चात्य गूढवादाने प्रभावित झाले. तसेच त्यांनी पाश्चात्य जगाला वेदांत आणि योगाच्या भारतीय दर्शनांचा (शिकवण, पद्धती) परिचय करून देण्यात प्रमुख भूमिका निभावली.
मॉसेल बे
३ फेब्रुवारी, इ.स. १४८८ रोजी बार्थोलोम्यू डायस युरोपमधून भारताला समुद्री मार्ग शोधत असताना त्याने केप ऑफ गुड होपला वळसा घातल्यावर येथे पहिल्यांना नांगर टाकला होता.
स्वामी विवेकानंद
१९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात हिंदू धर्माला प्रमुख जागतिक धर्माच्या दर्जात आणून आंतरधर्मीय जागरूकता वाढवण्याचे श्रेय विवेकानंदांना दिले जाते. भारतातील हिंदू सुधारणा चळवळींमध्ये ते प्रमुख होते. त्यांनी ब्रिटिशशासित भारतात राष्ट्रवाद आणण्यात योगदान दिले.
मॉसेल बे
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील शहरे
फकिरवाडी
फकिरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील शिराळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
स्वामी विवेकानंद
विवेकानंदांनी रामकृष्ण मठ आणि रामकृष्ण मिशनची स्थापना केली. "माझ्या अमेरिकेच्या बहिणी आणि बंधूंनो...", या शब्दांनी सुरू झालेल्या त्यांच्या भाषणासाठी ते फार प्रसिद्ध आहेत, ज्यामध्ये त्यांनी १८९३ मध्ये शिकागो येथील जागतिक धर्माच्या परिषदेत हिंदू धर्माचा परिचय दिला.
बालपण
उत्तर कोलकत्ता सिमलापल्ली येथे १२ जानेवारी १८६३, सोमवारी सकाळी ६:३2 वा. (पौष कृष्ण सप्तमी, संक्रांतीच्या दिवशी) विवेकानंदांचा जन्म झाला. त्यांचे नाव नरेंद्र ठेवण्यात आले. वडील विश्वनाथ दत्त हे कोलकाता उच्च न्यायालयात (वकील) अ‍ॅटर्नी होते. ते सामाजिक आणि धार्मिक बाबीत पुरोगामी विचाराचे आणि दयाळू स्वभावाचे होते. वेद, उपनिषदे, रामायण, महाभारत, भगवतगीता आदि धार्मिक साहित्यात त्याने विशेष आवड दाखवली.. किशोरावस्थेपासूनच तो व्यायाम, खेळ आदी उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभाग घेई. त्यांना वाचन, व्यायाम, कुस्ती, मुष्टियुद्ध, पोहणे, होडी वल्हवणे, घोडेस्वारी, लाठियुद्ध, गायन आणि वादन इत्यादी छंद होते.
शिक्षण
नरेंद्रनाथांनी आपल्या घरीच शिक्षणाची सुरुवात केली. नंतर त्यांनी १८७१ साली ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांच्या मेट्रोपॉलिटन इन्स्टिट्यूशनमध्ये प्रवेश घेतला आणि ते १८७९ मध्ये प्रेसिडेन्सी कॉलेजची प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण झाले. काही दिवस या संस्थेत राहिल्यानंतर पुढे त्यांनी जनरल असेम्ब्लीज इन्स्टिट्यूशनमध्ये प्रवेश घेतला. येथे त्यांनी तर्कशास्त्र, पाश्चात्त्य तत्त्वज्ञान, आणि युरोपचा इतिहास यांचा अभ्यास केला. १८८१ साली ते फाइन आर्टची आणि १८८४ मध्ये बी.ए.ची परीक्षा उत्तीर्ण झाले.
नरेंद्रनाथांनी डेविड ह्युम, इम्यानुल कँट, गोत्तिलेब फित्शे, बारूच स्पिनोझा, जॉर्ज हेगेल, आर्थर शोपेनहायर, ऑगस्ट कोम्ट, हर्बट स्पेंसर,जॉन स्टुअर्ट मिल आणि चार्ल्स डार्विन इत्यादी विचारवंतांच्या लेखनाचा अभ्यास केला होता. हर्बर्ट स्पेन्सरच्या उत्क्रांतिवादाने ते प्रभावित झाले होते. गुरुदास चटोपाध्याय या बंगाली प्रकाशकासाठी त्यांनी स्पेन्सरच्या ‘एज्युकेशन’ या पुस्तकाचा अनुवादही केला होता. काही काळ त्यांनी स्पेन्सर यांच्याशी संपर्कही स्थापन केला होता. पाश्चात्त्य तत्त्वज्ञानाच्या अभ्यासासोबत त्यांनी प्राचीन संस्कृत आणि बंगाली ग्रंथांचाही गाढ अभ्यास केला होता. त्यांच्या प्राध्यापकांच्या मते नरेंद्र एक प्रतिभावान विद्यार्थी होते. १८८१-८४ मध्ये ते जेथे शिकले त्या स्कॉटिश चर्च कॉलेजचे प्राचार्य डॉ. विल्यम हेस्टी यांनी म्हटले आहे की, "नरेंद्र खरोखरच बुद्धिमान आहे. मी खूप फिरलो, जग पाहिले परंतु त्याच्यासारखी प्रतिभा आणि बुद्धिसामर्थ्य असलेला मुलगा अगदी जर्मन विद्यापीठातल्या तत्त्वज्ञानाच्या विद्यार्थ्यांमध्येही मला बघायला मिळाला नाही." त्यांना ‘श्रुतिधारा’ (विलक्षण स्मरणशक्ती असलेला) म्हटले जात असे. “एवढ्या तरुण मुलाने एवढे वाचले असेल असे मला वाटले नव्हते.” असे महेंद्रलाल सरकारांनी त्यांच्याशी चर्चा केल्यावर म्हटले होते.
गुरू रामकृष्ण यांची भेट
कोलकात्यात शिमला नामक मोह्ल्यात् सुरेंद्रनाथ मित्र यांनी रामकृष्ण परमहंस यांना आपल्या घरी एका समारंभासाठी बोलविले होते. त्यावेळी कुणी चांगला गायक न मिळू शकल्याने त्यांना आपल्या शेजारी राहणा-या नरेन्द्रला बोलावून आणले. इ.स. १८८१ च्या नोव्हेंबर महिन्यात श्री रामकृष्ण पहिल्यांदाच नरेंद्रला भेटले आणि त्याचे गायन ऐकून संतुष्ट झाले. त्यांनी त्याला दक्षिणेश्वर येथे येण्याचे आमंत्रण दिले. सूक्ष्म योगदृष्टीच्या साहाय्याने श्रीरामकृष्ण नरेंद्रनाथांचा महिमामय अति उज्ज्वल भावी काल पाहू शकले होते म्हणूनच ते नरेंद्राकडे आकृष्ट झाले, असे दिसते.
नरेंद्राची साधना
अनन्यचित्त होऊन गुरूने सांगितलेल्या मार्गाने साधना करीत नरेंद्र उन्नती साधत होता. रामकृष्णांच्या पवित्र सहवासात नरेंद्रात आमूलाग्र बदल झाले. त्यांच्यासह असलेल्या अन्य तरुण साधकांनी रामकृष्णांच्या आदर्शांना स्वीकारून काशीपूरच्या उद्यानात तपश्चर्या केली. रामकृष्णांच्या सेवेत हे सर्व तरुण सतत राहिल्याने त्या सर्वांच्यात अपूर्व आध्यात्मिक प्रेमसंबंध जोपासले गेले. येथे या ठिकाणीच भावी 'रामकृष्ण संघाची' पायाभरणी झाली.
गुरुभेट व संन्यासदीक्षा
याच ठिकाणी एका शुभ दिवशी रामकृष्ण यांनी आपल्या यास सर्व शिष्यांना भगवी वस्त्रे देऊन संन्यासदीक्षा दिली. संन्यासग्रहणानंतर गतकालीन युगप्रवर्तक संन्यासी मंडळींचे जीवन आणि उपदेश यांचे अनुशीलन करणे हेच नरेंद्राचे लक्ष्य बनले. नरेंद्राच्या घरी लहानाचे मोठे झालेले त्यांचे नातेवाईक डॉ. रामचंद्र दत्त हे रामकृष्णांचे भक्‍त होते. धर्मभावनेने प्रेरित होऊन नरेंद्राच्या मनात लहानपणीच तीव्र वैराग्य उत्पन्न झालेले पाहून डॉ. दत्त एकदा त्यांना म्हणाले, "भाई, धर्मलाभ हेच जर तुझ्या जीवनाचे उद्दिष्ट असेल, तर तू ब्राह्मोसमाज वगैरेंच्या भानगडीत पडू नकोस. तू दक्षिणेश्‍वरीला श्रीरामकृष्णांकडे जा." एके दिवशी त्यांचे शेजारी सुरेंद्रनाथ यांच्याकडेच रामकृष्ण परमहंसांचे त्यांना दर्शन झाले. सुरुवातीचे काही दिवस रामकृष्ण नरेंद्रनाथांना आपल्यापासून क्षणभरही दूर ठेवू इच्छित नसत. त्यांना जवळ बसवून अनेक उपदेश करत. ते दोघेच असतांना त्यांची आपापसांत खूप चर्चा होत असे. रामकृष्ण त्यांच्या अपूर्ण राहिलेल्या कार्याचा भार नरेंद्रनाथांवर सोपवणार होते. एके दिवशी रामकृष्णांनी एका कागदाच्या कपट्यावर लिहिले, `नरेंद्र लोकशिक्षणाचे कार्य करील.’ काहीसे आढेवेढे घेत नरेंद्रनाथ त्यांना म्हणाले, "हे सारे माझ्याने होणार नाही." रामकृष्ण त्यांना लगेच दृढपणे म्हणाले, होणार नाही? अरे तुझी हाडं हे काम करतील.” पुढे रामकृष्णांनी नरेंद्रनाथांना संन्यासदीक्षा देऊन त्यांचे नामकरण `स्वामी विवेकानंद’ असे केले.
धर्मप्रसार
रामकृष्ण मठाची स्थापना श्री रामकृष्णांच्या महासमाधीनंतर स्वामी विवेकानंदांनी आपले एक गुरुबंधू तारकनाथ यांच्या मदतीने कोलकात्याजवळील वराहनगर या भागात एक पडक्या इमारतीत मठाची स्थापना केली. तत्पूर्वी त्या जागेत भुतांचा वावर आहे, असा लोकप्रवाद होता. विवेकानंदांनी रामकृष्णांनी वापरलेल्या वस्तू आणि त्यांच्या भस्मास्थींचा कलश त्या ठिकाणी नेऊन ठेवला आणि त्यांचे भक्‍त तेथे राहू लागले.
रामकृष्ण यांच्या समाधीनंतर स्वामी विवेकानंद भारत भ्रमण करण्यास बाहेर पडले. अखेरीस ते कन्याकुमारी या भारताच्या दक्षिण टोकाला जाऊन पोहोचले. तेव्हा त्यांनी समुद्रात उडी मारली आणि शिलाखंडावर जाऊन ध्यानात बसले. त्यावेळी भारतातील दैन्य पाहून त्यांचे कासावीस झालेले मन अधिकच हळवे झाले. भारताच्या कल्याणासाठी, येथील जनतेच्या उद्धारासाठी आयुष्य समर्पित करणे आणि त्यासाठी या मातृभूमीचा सेवक बनून झटणे असा दृढ संकल्प स्वामीजींनी केला. अद्वैत वेदान्त विचार जगभरात पोचविणे आणि माणसातील सुप्त मनुष्यत्व जागे करणे यासाठी त्यांनी भारताच्या सीमा ओलांडून पाश्चिमात्य जगात जाण्याचेही ठरविले.
शिकागोतील सर्वधर्मपरिषद
सप्टेंबर ११, १८९३ रोजी अमेरिकेतील शिकागो शहरातील शिकागो - आर्ट इन्स्टिट्यूट येथे सर्वधर्मीय परिषद भरली होती. त्या सभेला विवेकानंद गेले. तेथे त्यांनी "अमेरिकेतील माझ्या बंधू आणि भगिनींनो" अशी भाषणास सुरुवात केली आणि सभेसाठी जमलेल्या सुमारे सात हजार लोकांनी टाळ्यांचा कडकडाट केला, जो दोन मिनिटे अखंड चालू होता. "जिने जगाला सहिष्णुता आणि वैश्विकतेचा स्वीकार करण्याची शिकवण दिली आहे, अशा सर्वात प्राचीन असणाऱ्या संन्याशांच्या वैदिक परंपरेच्या वतीने, मी जगातील नवनिर्मित राष्ट्रांचे स्वागत करतो" या शब्दात त्यांनी आपले व्याख्यान पुढे चालू केले. ह्या परिषदेत विवेकानंदांनी सनातन धर्माचे प्रतिनिधित्व करताना, वेदान्तावर व भारतीय संस्कृतीवर व्याख्यान दिले. जगातील सर्व धर्मांचे सारतत्त्व एकच आहे असे प्रतिपादन त्यांनी केले. त्यांनी फारच सुंदर वक्तृत्व करून अमेरिकन नागरिकांची मने जिंकली. आपल्या अल्पशा व्याख्यानात जणू त्यांनी विश्वधर्म परिषदेचे प्राणतत्त्वच विशद केले. काही दिवसांतच आपल्या विचारांनी त्यांनी अमेरिकेतील वृत्तपत्रांचे लक्ष वेधून घेतले. या वृत्तपत्रांनी स्वामींचे वर्णन 'भारतातून आलेला एक वादळी व्यक्तिमत्त्वाचा संन्यासी' असे केले. 'न्यू यॉर्क क्रिटिक'ने त्यांच्याबद्दल लिहिले आहे की "ते दैवी वक्तृत्वाचे धनी तर आहेतच परंतु त्यांचे धीरगंभीर उद्‌गार देखील त्यांच्या काषाय वस्त्रात शोभून दिसणाऱ्या तेजस्वी मुखमंडलाहून काही कमी आकर्षक नाहीत." वेदान्त आणि योग या विषयावर त्यांनी अमेरिका, इंग्लंड आणि इतर काही युरोपीय देशांमध्ये जाहीर तसेच खाजगी व्याख्याने दिली. अमेरिका आणि इंग्लंड देशांमध्ये त्यांनी वेदान्त सोसायटी स्थापली.
तत्त्वविचार आणि शिकवण
स्वामी हे हिंदू तत्त्वज्ञानाच्या 'वेदान्त' शाखेचे पुरस्कर्ते होते. आद्य शंकराचार्य यांच्या विचारांना पुढे नेत त्यांनी हे तत्त्वज्ञान प्रतिपादित केले.
हसन येब्दा
वर्ग:अल्जीरियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्वामी विवेकानंद
तत्त्वविचार आणि शिकवण
त्यांचे बंगालीतील সখার প্রতি (लिप्यंतरण: 'सखार प्रति') (या मथळ्याचा अर्थ : मराठी -"मित्रास"; ,इंग्लिश - "To a Friend") नावाच्या कवितेतील एक अंश:
झोंगडू
बीजिंग या चीनच्या राजधानीचे प्राचीन नाव. बाराव्या शतकात झोंगडू प्रांतावर जुर्चेन राज्याची राजवट होती.
स्वामी विवेकानंद
तत्त्वविचार आणि शिकवण
मूळ बंगाली उतारा:
देवनागरी लिप्यंतरण:
भट चंडोल (पक्षी)
भट चंडोल हा पक्षी जास्तीत जास्त नावासी,पाकिस्तान,काश्मीर,हिमाचल प्रदेश,उत्तर प्रदेश,मध्य प्रदेश,बिहार,पश्चिम बंगाल आणि दक्षिणेकडील भारतीय द्वीपकल्प येथे आढळतो.हा पक्षी मार्च ते सप्टेंबर या काळात विशेषतः जूनच्या मध्यात तो दिसतो.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
तुलूझ एफ.सी.
वर्ग:फ्रेंच फुटबॉल क्लब वर्ग:तुलूझ
स्वामी विवेकानंद
तत्त्वविचार आणि शिकवण
बहुरुपे सम्मुखे तोमार छाडि कोथाय खूंजिछो ईश्वर जीवे प्रेम करे जेई जन सेई जन सेविछे ईश्वर
अर्थ: ईश्वर अनेक रूपाने तुझ्या समोर उभा आहे. ते सोडून तू कुठे ईश्वराला शोधतोस? जे कोणी प्राणिमात्रांवर प्रेम करतात, तेच ईश्वराची (खरी) सेवा करतात.
आत्मसाक्षात्काराचे ध्येय व ते गाठण्याच्या पद्धती
ज्याप्रमाणे प्रत्येक शास्राच्या स्वतःच्या पद्धती असतात त्याप्रमाणे धर्माच्याही विशिष्ट पद्धती असतात. धर्माचे ध्येय गाठण्याच्या पद्धतींना आम्ही 'योग' म्हणतो, आणि आम्ही जे योग शिकवतो ते वेगवेगळ्या स्वभावांना व मनोधर्मांना जुळणारे असतात, यांचे वर्गीकरण असे—
त्या एकमेव केंद्रस्थानाकडे म्हणजे ईश्वराकडे जाण्याचे हे भिन्न भिन्न मार्ग होत.( ग्रंथावली खं.८,पृ.३८६)
कर्मयोग
अखिल मानवजातीचे चरम वा अंतिम लक्ष्य ज्ञान हे होय. संसारामध्ये आम्हाला भोगाव्या लागणाऱ्या एकूणेक दुःख-क्लेशांचे कारण हेच की आम्ही मोहग्रस्त होऊन सुखालाच आपल्या जीवनाचे अंतिम लक्ष्य ठरवून त्यासाठी सारखी धडपड करीत असतो. माणसाला आयुष्यात जेवढ्या म्हणून शक्तींना हाताळावे लागते, त्यापैकी मानवी चारित्र्य घडविणारी कर्म शक्ती हीच सर्वांपेक्षा अधिक प्रबल होय. आपल्याला कर्म हे करावेच लागेल पण त्याचबरोबर त्या कर्माच्या पाठीशी लपलेला कोणता हेतू आपल्याला कार्यास प्रवृत्त करीत आहे हेही आपण हुडकून काढले पाहिजे, आणि मग सुरुवातीला आपले बहुतेक सारेच्या सारे हेतू स्वार्थाने लडबडलेले असल्याचे आपल्याला आढळून येईल. परंतु चिकाटी धरल्यास ती स्वार्थमलिनता कमी होत जाऊन अखेरीस समय येईल ज्यावेळी आपण अधून मधून निःस्वार्थ कर्म करण्यास समर्थ होऊ. ज्या मंगल क्षणी आपण संपूर्ण निःस्वार्थ होऊ, त्याच क्षणी आपली समस्त शक्ती एके जागी केंद्रीभूत होईल आणि आपल्यातील अंतरस्थ ज्ञान प्रकाशित होईल.
ब्रह्म संंकल्पना
अद्वैत तत्त्वज्ञानानुसार ह्या विश्वात एकच गोष्ट सत्य आहे. आणि तिलाच तत्त्वज्ञानात ‘ब्रह्म’ म्हटले आहे; बाकी सर्वकाही असत्य असून ते मायेच्या शक्तीने ब्रह्मातून व्यक्त व तयार झाले आहे. परत त्या ब्रह्माप्रत जाऊन पोहोचणे हेच आपले लक्ष्य आहे.
भक्तियोग
भक्तियोग म्हणजे खऱ्या, अकृत्रिम भावाने भगवंताचे अनुसंधान. ह्या अनुसंधानाची उत्पती प्रेमातून, प्रेमानेच त्याचा परिपोष आणि त्याची परिसमाप्तीही प्रेमातच. अत्युत्कट भगवत प्रेमाचा क्षणभराचा दिव्योन्मादही आपल्याला कायमचे मुक्त करू शकतो.
शिक्षण संदर्भातील विचार
शिक्षण म्हणजे एखाद्याच्या अंगी अगोदरपासून असलेल्या पूर्णत्वाचा आविष्कार होय. विधार्थी जर शाळेत येत नसेल तर शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांकडे गेले पाहिजे.
भारतावर व जगावर विवेकानंदांचा प्रभाव
स्वामी विवेकानंदांच्या कार्याचा प्रभाव तत्कालीन समाजावर व स्वामीजींच्या अनुयायांवर दोन वेगवेगळ्या प्रकारे पडला. काही विषय, व्यक्ती आणि प्रसंग यांवर त्यांनी कडाडून तोफ डागली. तर काही बाबतीत वाऱ्याच्या मंद झुळकीने फुलाची पाकळी ज्या हळुवारपणे उमलते तसा त्यांचा प्रभाव होता.
ई.टी. मोहम्मद बशीर
'''ई.टी. मोहम्मद बशीर''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
रमेश राठोड
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:तेलुगू देशम नेते वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:आदिलाबादचे खासदार वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
पोळेवाडी
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:लोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
मन
जाणीव व बुद्धी यांच्यामुळे घडणाऱ्या ज्ञान, विचार, मत, स्मरणशक्ती, भावना, कल्पनाशक्ती, तर्कशक्ती, चेतना या गोष्टी ज्या ठिकाणी होतात त्या ठिकाणाला मन असे म्हणतात. या सर्व गोष्टी या मेंदूद्वारे होणाऱ्या प्रक्रिया आहेत. प्राचीन भारतीय ग्रंथांमध्ये व तत्त्वज्ञानामध्ये मनाचा सखोल अभ्यास करण्यात आला आहे. मन हे राजासारखे असावे पण मनावर नियंत्रण हवे. मनातील सर्व काही बोलण्यासाठी समोर माणूस असून उपयोगाचे नाही तर त्या माणसाला ही जागृत मन असावे.
मानवी मन ही या जगात सर्वात अनाकलनीय अशी गोष्ट आहे. मन मोकाट मोकाट ही बहिणाबाई चौधरी यांची कविता त्यात त्यांनी मनाची चंचल अवस्था प्रकट केली आहे.
मनशुद्धी
याबाबत एक श्लोक असा आहे:
सदाचारेण सर्वदा शुद्धं भवति मानसम् | निर्मलंच विशुद्धंच मानसं देवमंदिरम् ||
अर्थ: सर्वदा चांगले आचरण केल्याने मन शुद्ध होते. असे निर्मळ व विशुद्ध मन हे (जणू) देवाचे मंदिरच आहे. मानाने वागा मनाने कृती करा पण मन षड्रिपू ने बांधलं असेल तर तथाकथित योगाभ्यास करूनच पवित्रता धारण होईल. काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद आणि मत्सर या सहा भावनांना षड्रिपू (सहा शत्रू, सूचना: डचा पाय मोडावा) असे म्हणतात.
या भावनांमुळे मन अशांत होते. मन एकाग्र करण्यात यांमुळे अडचणी येतात.
१. काम म्हणजे अति व अनैतिक लैंगिक भावना.(इत्यादि कामना) २. क्रोध म्हणजे राग.(गुस्सा,चड़चिढाहट) ३. लोभ म्हणजे एखाद्या गोष्टीचा हव्यास, मिळविण्याची इच्छा, अतीव प्रेम.(लालच) ४. मोह म्हणजे अज्ञानामुळे एखाद्या क्षणभंगुर गोष्टीशी मन संलग्न करणे, गुंतविणे.(आकर्षण,फळ आकर्षणामुळे कार्यरत) ५. मद म्हणजे गर्व, अति अभिमान.(घमंड,अहंकार) ६. मत्सर म्हणजे द्वेष, जळावू वृत्ती, दुसऱ्याची भरभराट, प्रगती सहन न होणे.(ईर्ष्या,जलन)
मनाचे वर्णन
मनाचे वर्णन दयाराम ह्या हिंदी संतांनी खालील प्रकारे केले आहे:
मन लोभी,मन लालची,मन लंपट, मन चोर | मनके मतें न चालिये, पलक पलक मन और ||
मनाची चंचलता
शहंशहा नावाच्या शायराने मनाच्या चंचलतेचे असे वर्णन केले आहे:
अर्थ:बालक मन व वानर हे कधीच चुपचाप बसत नाही.बालक व वानर झोपल्यास चुपचाप राहतात पण मन हे झोपेतच उड्डाण भरते.
मनाची एकाग्रता कशी होते ?
मेंदूला एकाच विषयावर केंद्रित करण्याकरिता डोळे व  कान या मेंदूच्या आणि पर्यायान मनाच्या खिडक्या बंद कराव्या लागतील. बंद याचा अर्थ झोपेत डोळे व कान बंद असतात तसे नव्हे तर या २ इंद्रियांना सर्वशक्तीनिशी त्या विषयावर केंद्रित केलं पाहिजे .अर्थात पाचही ज्ञानेंद्रियांना एकाच विषयावर केंद्रित केले जाते. उदा: आवडता खेळ, डान्स, चित्रकला इ. आपल्याला काय व्हायचं?, लोखंड कि लोहचुंबक?, यशवान, किर्तीमान, ऐश्वर्यसंपन्न कि अपयशी, दरिद्री, दुःखी? ते आपणच ठरवायचं. आपले मन जेथे रमते ते काम आपण नेहमी करावे.
वर्ग:योग वर्ग:अध्यात्म
अगेन्स्ट हिस्टरी, अगेन्स्ट स्टेट
अगेन्स्ट हिस्टरी, अगेन्स्ट स्टेट: काउंट रपर्स्पेक्टीव्ह्स फ्रॉम द मार्जिन्स हे पुस्तक शैल मायारामने (दिल्लीतील सेंटर फॉर द स्टडी ऑफ डेव्हलपींग सोसायटी मध्ये अभ्यागत वरिष्ठ संशोधक आहेत) लिहिलेले असून भारतात पर्मंनंट ब्लॅक या प्रकाशन संस्थेद्वारे २००४ मध्ये प्रकाशित झाले.
मुख्य युक्तिवाद
अगेन्स्ट हिस्टरी, अगेन्स्ट स्टेट या पुस्तकामध्ये परंपरागत दक्षिण आशिआई लेखनशास्त्राचे सबार्ल्टन परीप्रेक्षेतून मुल्यांकन करून हिंदुत्व, इस्लाम व भारतराज्य यांच्यातील गुंतागुंतीवर भर टाकला आहे. मेयो समुदायाच्या मौखिक परंपरेतून आलेल्या गाणी आणि गोष्टींचे वर्णन करून मायारामशेल हे डोळ्या समोर उभा राहणारा इतिहास आणि स्मृती यांच्या मधला विरोधाभास तपासतात. त्यांची वांशिक ओळख कायमची सोडून द्यावी यासाठी बऱ्याच शतकापासून झेललेले आव्हान ते पर्यायी इतिहासातून सांगतात. हे पुस्तक मेयोंच्या विचारकरण्याच्या पद्धती, वर्तन, त्यांचे जगणे, प्रतिकार करणे, विसरणे, लक्षात ठेवणे या विषयी आहे. यामधून राज्याची विविध स्वरूपे आणि त्याच्याशी संलग्न असणारी लोकलेखा पद्धती आणि इतिहास यांची ग्रंथातील चर्चाविश्वे यांचे समालोचन करण्याचा प्रयत्न आहे. मेओंच्या मिथक परंपरेतून त्यांच्या मधील घडामोडी, प्रवर्ग आणि सत्तेची उतंरड हे अंतर्गत विश्व समजण्यास मदत होते. जे इस्लाम आणि हिंदू धर्मातील परंपरांवर आधारलेल्या ज्या सत्ताधारी जाती त्यांच्या निगडीत असणाऱ्या चालीरीतींशी सबंधित आहेत. मियो समुदायाच्या मौखिक परंपरा, सामुदायिक स्मृती जतन करण्याच्या पद्धती व स्वतःची शासन पद्धती यावरआधारलेल्या काही दशंकाच्या गहन संशोधनावरचा हा अभ्यास आहे.
सारांश
पूर्वभारतातील मेयो हे दक्षिण आशियातील जास्त लोकसंख्या असलेले असून ज्यांनी ब्रिटीश युगामध्ये आठव्या शतकात अरब विजयामुळे दुःख सहन केले. मेयोनी राज्य निर्माण केले नाही तर जिथे सतत नोकरशाही आणि राजकीय सत्ताधारी यांच्या विविध नियमांमुळे ते परीघावर फेकेले गेले मात्र समतेच्या मतांसाठी त्यांनी यशस्वी प्रतिकार केला. या प्रतिकाराची परंपरागत गाणी अथवा गोष्टी नसल्यामुळे त्याची नोंदकुठे ही नाही. इतिहास अथवा नोंदी या राज्यकर्ते व सत्ताधारी यानी लिहिल्या ज्यामध्ये या प्रतिकाराला आणि स्वायतत्तेला कलंकित समजले गेले इतकच नाही तर त्यांचे वांशिक पूर्वग्रह हे इतिहासातील सत्यात रूपांतर करताना त्यांना गुन्हेगार समजल गेले. ही स्वतंत्रमौखिक परंपरेमुळे ते बऱ्याच गोष्टीचे आव्हान पेलू शकले जसे शतकानुशतके होणारी राज्यनिर्मिती, नाकलनीय घटना, कथा आणि त्यांची रचलेली आणि पुनर्रचित ओळखयांची प्रक्रिया आणि वगळली गेलेली सामाजिक जात. पूर्ण प्रकरणामध्ये लेखका ने मेओंचे परिघाबाहेर फेकेले जाण्याची प्रक्रिया, प्रशासकीय दस्ताऐवज, समुदायाची संस्कृतीची स्वरूपे आणि ऐतिहासिक पुस्तके आणि स्वतः परिघाबाहेर फेकले जाण्याचा प्रतिपरिप्रेक्ष असणाऱ्या मौखिक परंपरेच्या पद्धती यांचा तपशील दिला आहे.
संदर्भ सूची
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य वर्ग:स्त्रीवाद वर्ग:स्त्री अभ्यास वर्ग:स्त्रीवादी इतिहास
इम्रान खान
इम्रान अहमद खान नियाझी (जन्म :५ ऑक्टोबर, १९५२) हे एक पाकिस्तानी माजी क्रिकेटपटू आणि राजकारणी आहेत, ज्यांनी ऑगस्ट २०१८ ते एप्रिल २०२२ पर्यंत पाकिस्तानचे २२ वे पंतप्रधान म्हणून काम केले. ते पाकिस्तान तहरीक-ए-इन्साफ (पीटीआय) या राजकीय पक्षाचे संस्थापक आणि अध्यक्ष आहेत.
लाहोर, पाकिस्तान मधील नियाझी पश्तून कुटुंबात जन्मलेल्या खानने केबल कॉलेज, ऑक्सफर्डमधून पदवी पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण केले. त्यांनी आपल्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कारकिर्दीची सुरुवात १९७१ मध्ये इंग्लंडविरुद्धच्या कसोटी मालिकेतून केली. खान १९९२ पर्यंत पाकिस्तान क्रिकेट संघातर्फे खेळत होता. इ.स. १९८२ ते १९९२ दरम्यान अधूनमधून ते क्रिकेट संघाचे कर्णधार म्हणून निवडल्या गेले होते. इ.स. १९९२ चा क्रिकेट विश्वचषक त्यांच्या नेतृत्वाखाली पाकिस्तानने जिंकला होता. क्रिकेटच्या प्रमुख अष्टपैलू खेळाडूंपैकी एक मानले जाणारे, खान नंतर आयसीसी क्रिकेट हॉल ऑफ फेममध्ये सामील झाले. १९९६ मध्ये पाकिस्तान तहरीक-ए-इन्साफ (पीटीआय) ची स्थापना करून, खान यांनी एक जागा जिंकली. २००२ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत नॅशनल असेंब्ली, मियांवली येथून विरोधी सदस्य म्हणून त्यांनी काम केले. त्यांच्या पक्षाने ने २००८ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीवर बहिष्कार घातला आणि २०१३ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत लोकप्रिय मतांनी दुसऱ्या क्रमांकाचा पक्ष बनला. २०१८ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत तहरीक-ए-इन्साफ हा नॅशनल असेंब्लीमधील सर्वात मोठा पक्ष बनला आणि खान यांनी पंतप्रधान म्हणून अपक्षांसह युतीचे सरकार स्थापन केले.
इस्लामाबाद येथील जिल्हा व सत्र न्यायालयात त्यांच्या विरुद्ध चाललेल्या भ्रष्टाचाराच्या एका खटल्यात खान दोषी आढळले. सरकारी तिजोरीतून तोशाखाना मधून काही भेटवस्तू २.५ कोटी रुपयांत खरेदी करून त्या २० कोटी रुपयांत विकल्या आणि हिशोबत मात्र केवळ ५.८ कोटी रुपये दाखवले होते. यात त्यांना ३ वर्षांचा तुरुंगवास आणि एक लाख पाकिस्तानी रुपयाचा दंड देखील ठोठावण्यात आला. ६ ऑगस्ट २०२३ रोजी त्यांना अटक देखील करण्यात आली.
संदर्भ
खान, इम्रान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:पाकिस्तानी राजकारणी
चाम नृत्य
चाम नृत्य हे आशियाई देश भूतानमधील प्रसिद्ध नृत्य आहे.(तिबेटी भाषेत འཆམ་ तसेच चिनी भाषेत 羌姆).
भौगोलिक स्थाने
चाम नृत्य हे भारतात हिमालय पर्वतराजीतील लडाख, धरमशाला,स्पिती व्हॅली, सिक्कीम आणि भारताबाहेर भूतान आणि तिबेट येथे केले जाते.
वैशिष्ट्य
चेहऱ्याला मुखवटे लावून आणि रंगीबेरंगी चित्रविचित्र पोशाख घालून केले जाणारे हे नृत्य तिबेटमधील बौद्ध धर्मातील उत्सवांचे महत्त्वाचे अंग आहे.
या बौद्ध धार्मिक नृत्याचे तीन महत्त्वाचे भाग आहेत. या नृत्यातून नैतिक उपदेश केला जातो.
१. हरीण आणि शिकारी यांचे नृत्य
२. राजपुत्र आणि राजकन्या यांचे नृत्य
३. मृत आत्म्यांना दूर पाठवून एखादे स्थान पवित्र करण्यासाठीचे नृत्य
धार्मिक महत्त्व
पूर्वी बौद्ध मठाच्या आवारात प्रामुख्याने भिक्षू मंडळी हे नृत्य करीत असत. आता बौद्ध मठातील भिक्षू एकसाथ गायन करतात आणि त्यावर हे पारंपरिक नृत्य सादर करतात. जगातील सर्व प्राणिमात्रांबद्दल करुणा बाळगण्याचा संदेश या नृत्यातून दिला जातो. चाम नृत्याच्या माध्यमातून ध्यान केले जाते आणि देवाशी संवाद साधला जातो, अशी यामागील आध्यात्मिक भूमिका आहे. पद्मसंभव याची जीवनकहाणी कथन करणे असा या नृत्यात मुख्य भाग असतो. आठव्या शतकात भूतानमध्ये बौद्ध धर्माची स्थापना करणारे गुरू रिम्पोचे यांना पद्मसंभव असे संबोधिले जाते.
तिबेटी मिथककथांमधील पात्रे या नृत्यात साकारली जातात.
स्वरूप
पायाच्या जलद हालचाली आणि ऊर्जावान जलदगतीने नृत्य असे या नृत्याचे स्वरूप आहे. पाचवे दलाई लामा यांनी याचे स्वरूप नोंदवताना म्हटले आहे की जेव्हा नृत्यात हाताच्या वेगवान हालचाली होतात तेव्हा त्याला "गर" म्हटले जाते तर पायाच्या हालचालींना प्राधान्य असताना त्याला "चाम" म्हटले जाते. चाम या नृत्य प्रकारात वाईट शक्तींवर विजय मिळविणे अशीही भावना असते.यामध्ये मृत्युदेवतेचे (यमाचेही) पात्र साकारले जाते. बौद्ध तत्त्वज्ञानाच्या विरोधात असलेल्या शक्तीही या नृत्यात साकारल्या जातात.
वाद्यांची साथ
चाम तसेच अन्य बौद्ध धार्मिक नृत्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याला असलेली वाद्यांची साथ होय. नृत्य चालू असताना बौद्ध भिक्षू बौद्ध धर्मग्रंथातील विविध वचनांचे पठण करीत असतात. या नृत्याला डांगचेन, गियालीन, शंख या वाद्यांची पूरक साथ मिळते.
भूतान
भूतानमध्ये विशेषतः शेचू या वार्षिक धार्मिक उत्सवात हे नृत्य केले जाते. भूतानच्या प्रत्येक जिल्ह्याच्या ठिकाणी हे नृत्य होते. धर्मगुरू असलेले स्त्री - पुरुष तसेच गावातील लोक मिळून हे नृत्य करतात.
तिबेट
तिबेटमध्ये मोनालम नावाचा वार्षिक प्रार्थना उत्सव होतो त्यामध्ये हे नृत्य केले जाते.
जिल सिमाँ
सायमन, गिल्स
ऐतिहासिक भाषाशास्त्र
विविध कालखंडांतील भाषेच्या स्वरूपांचा अभ्यास ऐतिहासिक भाषाशास्त्रात केला जातो. निरनिराळ्या काळखंडांतील भाषा, तिचे बदलते स्वरूप आणि तिच्यात आलेल्या शब्दांच्या उत्पत्तीचे सिद्धान्त या सर्वांचा विचार ऐतिहासिक भाषाशास्त्रात केला जातो. भाषा ही सतत बदलणारी असते. मराठी भाषेच्या यादवकालीन मराठी भाषा, बहामनीकालीन मराठी भाषा, शिवकालीन मराठी भाषा अशा अनेक पायऱ्या आहेत. भाषेच्या संदर्भात ध्वनी, शब्द, प्रत्यय, शब्दार्थ अशा  विविध घटकांमधे बदल होत असतात. आर्यभाषेपासून वैदिक भाषा अशाच काही भाषा निर्माण होत गेल्या, त्या सर्व भाषांचा अभ्यास भारतीय ऐतिहासिक भाषाविज्ञानात केला जातो. भाषेच्या बाबतीत कालानुक्रमे वर्गीकरण करणे, ऐतिहासिक विवेचन करणे, भाषेची अन्य भाषांशी तुलना करणे अशा प्रकारचा अभ्यास या शास्त्रात होतो.
इ.स. १९०४ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांत खेळाडूंनी केलेल्या शतकांची यादी
इसवी सन १९०४ मध्ये कसोटी सामन्यांमध्ये खेळाडूंनी केलेल्या शतकांची यादी इथे आहे.
ऐतिहासिक भाषाशास्त्र
भाषेचा अभ्यास प्राचीन काळापासून त्या काळाच्या शास्त्रानुसार हा अभ्यास केला जात असे. हा अभ्यास तत्त्वज्ञान, तर्कशास्त्र, धर्मशास्त्र, इतिहास या क्षेत्रातील भाषेच्या प्रश्नाची उत्तरे शोधण्यातून होत असे. बायबलमध्ये, पूर्वी एकच भाषा होती; परंतु देवानेच माणसांना भिन्न भिन्न भाषा दिल्या अशी भाषेची उत्पत्ती सांगितली आहे. या काळात भाषाविषयक अनेक गैरसमजुती होत्या. प्राचीन काळात ग्रीक आणि लॅटिन या श्रेष्ठ भाषा तर इंग्लिश, ही भ्रष्टभाषा अशी समजूत होती. दुसऱ्या एका समजुतीनुसार एकच भाषा असेल तरच समाजात एकोपा टिकून राहील; भाषा वैविध्य आले की, संघर्ष सुरू होतो, असे मत प्रचलित होते. भाषेच्या अभ्यासाच्या दृष्टीने पुढे धर्मग्रंथ, महाकाव्ये, हस्तलिखिते यांची चिकित्सा शैलीच्या अनुषंगाने करून या ग्रंथाचा काळ ठरवण्यात आला आणि अशा अभ्यासाला ‘भाषाभ्यास’ (Philology) असे नाव देण्यात आले.
इ.स. १९०४ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांत खेळाडूंनी केलेल्या शतकांची यादी
१९०३ ← आधी नंतर ‌→ १९०५
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९०४ मधील क्रिकेट
ऐतिहासिक भाषाशास्त्र
ऐतिहासिक भाषाशास्त्राची पार्श्वभूमी
सोळाव्या व सतराव्या शतकात भौगोलिक शोध आणि सांस्कृतिक निरीक्षणे यामुळे बायबल मधील कथा; इतिहास आणि भूगोल यांच्या कसोट्यावर टिकू शकल्या नाहीत. या अभ्यासातून अनेक शंका आणि भाषेचे वैविध्य समोर आले. या वैविध्यामुळे भाषा-भाषेमधला सारखेपणा दिसू लागला. या भाषा अभ्यासातून बायबलने सांगितलेला सहा हजार वर्षाचा काळ कमी वाटू लागला.
बायबलची अशी चिकित्सा सुरू झाल्यानंतरच खऱ्या अर्थाने भाषेच्या ऐतिहासिक अभ्यासाला प्रारंभ झाला. पुढे विसाव्या शतकात आधुनिक भाषाशास्त्राचा उगम झाल्यानंतर भाषेचा अभ्यास करण्याच्या अनेक पद्धती उदयास आल्या. त्यापैकी एक म्हणजे ऐतिहासिक भाषाभ्यास पद्धती होय. ही भाषाशास्त्रातील एक महत्त्वाची शाखा असून भाषा कशी जन्मली किंवा भाषेचे मूळ काय, या प्रश्नांच्या उत्तरातून भाषेच्या ऐतिहासिक अभ्यासाला सुरुवात झाली आहे.
ऐतिहासिक भाषाशास्त्राचा विकास
या ऐतिहासिक भाषाशाश्त्राचा उत्कर्ष १९ व्या शतकात युरोपमध्ये झाला. त्या काळात ही अभ्यासपद्धती शास्त्रीय व वैज्ञानिक मानली जात असे. १८५७ च्या आसपास ऐतिहासिक भाषाशास्त्रत दोन भाषांमधील कुलसंबंधाच्या संशोधनाला प्रतिष्ठा प्राप्त झाली होती. इतकी की, डार्विननेही त्याला आदर्श मानूनच ‘मानवी उत्क्रांतीचा सिद्धांत’ मांडला. आधुनिक भाषाशास्त्राचा जनक सोस्यूरनेही सुरुवातीच्या काळात ऐतिहासिक भाषाशास्त्राचा अभ्यास केलेला आहे.
विद्येच्या प्रसारानंतर युरोपीय लोक जगाच्या पाठीवर वेगवेगळ्या राज्यात जाऊन राज्य करू लागले. त्यामुळे परकीय संस्कृती आणि परकीय भाषा यांचा अभ्यास होऊ लागला. याच प्रक्रियेतून भारतात संस्कृत भाषेचा अभ्यास भाषाशास्त्राच्या क्षेत्रात क्रांतिकारक ठरला. १७८६ साली सर विल्यम जोन्स याने संस्कृत, ग्रीक आणि लॅटिन या भाषांमधील साम्य पाहून या भाषांची एकाच जननी असावी असा विचार मांडला. त्यामुळे जोन्सला भाषांचे ऐतिहासिक संशोधन करावे लागले आणि भाषांची तुलना करावी लागली. या भाषांचा तुलनात्मक अभ्यास केल्यानंतर दोन भाषांमधील साम्याचा अभ्यास करून ध्वनिपरिवर्तनाचे नियम तयार करण्यात आले. त्यातून संस्कृत, ग्रीक, लॅटिन या भाषांमागे इसवीसनपूर्व तीन हजार वर्ष ‘आदी-इंडोयुरोपियन’ ही भाषा असावी असा तर्क मांडण्यात आला आणि यातील भाषांना भाषा- भगिनी ठरवण्यात आले. त्यांची भाषाकुले व उपकुले वृक्षाकृतीच्या आधारे दाखवण्यात आले.
ऐतिहासिक भाषाशास्त्राच्या मर्यादा
ऐतिहासिक भाषाशास्त्राच्या मर्यादा
ऐतिहासिक भाषाशास्त्राची पद्धती रूढ झाली असली तरी भाषाशास्त्राच्या मर्यादाही आहेत. एक म्हणजे, या अभ्यासासाठी जी भाषिक सामग्री घेतली जाई, ती मृत भाषामधील लिखित सामग्री असे आणि त्यावरून अनुमाने केली जात. मात्र भाषेच्या ध्वनींविषयी, लिखित व मौखिक बोली स्वरूपात नेमका संबंध काय, याचा शोध घेतल्याशिवाय या तऱ्हेच्या अभ्यासावरून योग्य ते परिवर्तनाचे नियम हाती लागू शकणार नाही. ही या अभ्यासपद्धतीची मोठी मर्यादा आहे.
दुसरे म्हणजे, ‘जनन’ ही कल्पना भाषांच्या बाबतीत बरीच रूपकात्मक वापरावी लागते. जितकी ती वनस्पती व प्राणी उत्क्रांतीबद्दल वापरता येते तितकी भाषेबाबत वापरता येत नाही.
तिसरे म्हणजे, आदिभाषेची कल्पना मानताना करताना ती भाषा एकजिनसी स्वरूपाची असणे गरजेचे असते. मात्र भाषा परिवर्तनाचे नियम भाषा इतिहासाच्या काही टप्प्यात अधिक लागू पडतात तर काही टप्प्यात तितकेसे लागू पडत नाही. आणि असे का होते, याचे स्पष्टीकरण या अभ्यासपद्धतीत मिळत नाही.
ऐतिहासिक भाषाशास्त्राबाबत काही प्रश्न
भाषिक बदलाचे व त्यामागील नियमित तत्त्वांचे काटेकोर वर्णन देण्यात ऐतिहासिक भाषाअभ्यासाने प्रगती केली असली तरी १९ व्या शतकाच्या अखेरीस या अभ्यासपदाहती संदर्भात काही मुलभूत स्वरूपाच्या शंका उपस्थित होऊ लागल्या. या अभ्यासपद्धतीची ही मोठीच मर्यादा आहे.
एक म्हणजे भाषानाधील किंवा भाषाकुलामधील जनन-संबंध शोधत असताना जनक किंवा आदिभाषेचे स्वरूप निश्चित करता येणे खरोखर शक्य आहे का? दुसरे, साऱ्या भाषांची आधी एकजिनसी भाषा अस्तित्वात होती, याला वस्तुनिष्ठ कसलाही पुरावा नाही. भाषांचे स्वरूप पुनर्रचित असेच राह्रणार. त्यामुळे आदिभाषेच्या अस्तित्वाविषयी व स्वरूपाविषयी शंकाच राहते. भाषा सतत बदलत असल्यामुळे बदल हा अमुक ठिकाणपासून झाला असे मानता येत नाही. तेव्हा विशिष्ट बिंदूपासून परिवर्तनाचे वर्णन करणे सोयीचे नाही.
तिसरे असे की,  भाषाकुळातील जननसंबंध शोधत मागे मागे गेल्यास भाषांची वा कुळांची संख्या कमी कमी होत गेली पाहिजे; ती तशी होताना दिसत नाही. याचा अर्थ ‘जनन’ ही संकल्पना मानवी कुलाला जशी लागू पडते, तशीच ती भाषाकुलाला लागू पडत नाही.
चौथे म्हणजे, एक भाषा संपून दुसरी भाषा कुठे सुरू झाली ते भौगोलिकदृष्ट्या ठरवणे जितके अवघड तितकेच ऐतिहासिक दृष्ट्या ठरवणे अवघड. भाषाकुल आकृत्या जितक्या रेखीव व सुटसुटीत वाटतात तितक्याच भाषा प्रत्यक्षात गुंतागुंतीच्या असतात. अशा मर्यादा समोर आल्यामुळे ऐतिहासिक व तौलनिक भाषाअभ्यासपद्धतीपेक्षा वेगळी अभ्यास पद्धती असते अशी जाणीव निर्माण करण्याचे कार्य सोस्यूरने केले. त्यातून पुढे वर्णनानात्मक भाषापद्धतीचा विचार पुढे आला
व्हालेंस्येन एफ.सी.
वर्ग:फ्रेंच फुटबॉल क्लब
ई. अहमद
'''ई. अहमद''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
हॅरी मार्टिन्सन
हॅरी मार्टिन्सन (६ मे, इ.स. १९०४:जामशोग, स्वीडन - ११ फेब्रुवारी, इ.स. १९७८) हे स्वीडिश लेखक होते. त्यांनी लहान मुलांच्या पुस्तकांसाठी चित्रेही काढली. यांचे पूर्वाश्रमीचे आडनाव मार्टमन होते.
वर्ग:स्वीडिश लेखक वर्ग:इ.स. १९०४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
आयसीसी अमेरिका
बाह्य दुवे
वर्ग:चित्र हवे वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन
गुहिणी
भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या
हे गाव ५३२ हेक्टर क्षेत्राचे असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ८२ कुटुंबे व एकूण ४०४ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर भोर ६५ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये १९४ पुरुष आणि २१० स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ० असून अनुसूचित जमातीचे १५ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५६७३९ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहे. गावात १ शासकीय प्राथमिक शाळा आहे. गावात १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा (Pasali) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा (Keha) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय (भोर) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (भोर) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (भोर) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा (पुणे) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्रसूति व बालकल्याण केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील ॲलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ फिरता दवाखाना आहे. सर्वात जवळील कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
स्वच्छता
गावात बंद गटारव्यवस्था उपलब्ध नाही. गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध नाही. सांडपाणी थेट जलनिस्सारण केंद्रात सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही. गावात न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही.
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.