cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पुरवठा साखळी
सामाजिक जबाबदारी
कंपन्यांनी उत्पादने आणि पुरवठादारांचे हिशोब तपासणी (ऑडिट) करणे आवश्यक आहे आणि त्या पुरवठादाराचे लेखापरीक्षण प्रथम-स्तरीय पुरवठा करणाऱ्यांशी (जे मुख्य ग्राहक थेट पुरवतात) थेट संबंधांपलीकडे जाणे आवश्यक आहे. पुरवठा थेट नियंत्रित केला जाऊ शकत नसल्यास आणि दृश्यमानता सुधारण्यासाठी स्मार्ट आणि इलेक्ट्रॉनिक तंत्रज्ञानाने महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावल्यास दृश्यमानता सुधारणे आवश्यक आहे.
कृषी पुरवठा साखळी
बरेच कृषी व्यवसाय आणि फूड प्रोसेसर लघु उद्योग धारकांमार्फत कच्चा माल मिळवत असतात. उदा. कॉफी, कोको आणि साखर यासारख्या विशिष्ट क्षेत्रात हे पुरवठा साखळी असल्याचे सत्य आपण पाहू शकतो.
वर्ग:पुरवठा साखळी व्यवस्थापन वर्ग:व्यवस्थापन
फुलसावंगी
फुलसावंगी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील महागांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
कार्लो रुब्बिया
( ३१ मार्च, इ.स. १९३४ गोरिझिया, इटली - हयात) हे एक इटालियन शास्त्रज्ञ आहेत. भौतिकशास्त्रातील संशोधनासाठी त्यांना इ.स. १९८४ सालचे नोबेल पारितोषिक बहाल करण्यात आले.
बाह्यदुवे
रुब्बिया, कार्लो रुब्बिया, कार्लो वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
जेम्स वॉट्सन क्रोनिन
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
बाह्यदुवे
क्रोनिन, जेम्स वॉट्सन क्रोनिन, जेम्स वॉट्सन वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
बाल वीर
बाल वीर ही एक भारतीय कल्पनारम्य दूरदर्शन मालिका आहे. सोनी सबवर या मालिकेची सुरुवात ८ ऑक्टोबर २०१२ रोजी झाली. यात देव जोशी याने मुख्य भूमिका साकारली होती. याची पटकथा रोहित मल्होत्रा याने लिहिली आहे. ही मालिका ऑप्टिमेस्टिक्स एंटरटेनमेंटद्वारे तयार केली आहे.
ही मालिका ११११ भागांसह प्रसारित झाली. याचा शेवटचा भाग ४ नोव्हेंबर २०१६ रोजी प्रसारित झाला. देव जोशी बालवीर रिटर्न्समध्ये पुन्हा अभिनय करणार आहे. या सिक्वेलचा वेश सयानी सोबत १० सप्टेंबर २०१९ रोजी पहिला भाग प्रकाशित झाला.
कथानक
ही गोष्ट बाल वीर या मुलाच्या भोवती फिरते. याला परिंनी दत्तक घेतलेले असते. त्याला ७ परीचे सामर्थ्य लाभलेले असते. गाल परी, विझधर परी (इलेक्ट्रिक फेरी), बाल परी, अटकाटी परी (अडथळ्यांची परी), आरपार परी, भटकती परी (भटकी परी), नटखट परी आणि राणी परी बाल वीरला जादूची शक्ती देते. यामुळे त्याला परी लोकांची राणी बनण्याची इच्छा असलेल्या भयानक परी (भयानक परी) विरुद्ध लढा देण्यास मदत होत असते.
वर्षांपूर्वी, मा परी (परी लोकांची निर्माते) परी पळ्यांनी (लोकांच्या परीचे) सिंहासन भैणकर परीऐवजी बहूरोपी परी (वेश परी)ला दिले होते, त्यावेळी ती भली परी (चांगली परी) होती, म्हणून ती मा परी आणि राणी पारीकडून सूड घेण्यासाठी परत तिला सिंहासन देण्यात आले नाही कारण मा परीला हे माहित होते की भाली परी राणी झाली तर ती संपूर्ण पृथ्वीवर राज्य करेल. बाल-वीरांना पृथ्वीवर पाठविण्यात आले आहे आणि भायणकर परीपासून पृथ्वीवरील बचावासाठी आणि इतर कुटिल आणि क्रूर, वाईट परीक्षांचा राग. बाल वीर पृथ्वीवर डगली कुटुंबात बल्लू म्हणून राहतो. मानव आणि मेहेर अशा कठीण परिस्थितीतसुद्धा या कुटुंबात सात सदस्य आहेत जे कधीही खोटे बोलत नाहीत. त्यांनाही राणी परी कडून शक्ती प्राप्त होतात (त्यांना अनुक्रमे बाल मित्र आणि बाल सखी बनविण्यात आले होते) आणि बाल-वीरांना त्याच्या सामर्थ्यात आणि साहसीत वाईट शक्तीशी लढण्यासाठी आणि पृथ्वीला सर्व समस्यांपासून वाचविण्यात मदत करतात.
सिक्वेल
२०१९ मध्ये बालवीर रिटर्न्स ही मालिका एसएबी टीव्हीवर प्रकाशित झाली.
बाह्य दुवे
वर्ग:सोनी सब दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:मुलांसाठी भारतीय दूरदर्शन मालिका वर्ग:भारतीय सुपरहीरोंची दूरदर्शन मालिका वर्ग:२०१२ मध्ये सुरू झालेल्या भारतीय दूरदर्शन मालिका वर्ग:२०१६ मध्ये समाप्त झालेल्या भारतीय दूरदर्शन मालिका वर्ग:ऑप्टिमेस्टिक्स एन्टरटेन्मेंटद्वारे दूरदर्शन मालिका वर्ग:भारतीय कल्पनारम्य दूरदर्शन मालिका वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
फायमॉसिस
पुरुषांमध्ये शिश्नमुंडावरील त्त्वचा मागे घेता न येणे या अवस्थेला फायमॉसिस असे म्हणतात.
कारणे
- नैसर्गिक - अयोग्य हस्तमैथुन सवयी
उपचार
- रोज अलगद त्त्वचा ताणणे - त्त्वचा पातळ करणाऱ्या मलमाचा वापर करणे - सुंता
वर्ग:लैंगिक रोग वर्ग:रोग
सोनेसांगवी
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४७० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:शिरूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
झक मारणे
झक मारणे हा मराठी भाषेत नेहमीच्या वापरात असणारा शब्द असून तो असभ्य मानला जातो. त्याचा अर्थ 'वेळ वाया घालविणे', असा केला जातो. मूळ शब्द 'झक्' असा असून वाक्प्रचारात 'झक' असा होतो. हिंदीत "झक मारना" असे म्हटले जाते. त्याचा साधारण शुद्ध रूप "झख मारना" असे होते.
अर्थ
'झक्'चा अर्थ संस्कृत भाषेतील 'झष' म्हणजे मासा, याच्याशी जोडला जातो. आणि 'झक' मारणे म्हणजे मासे मारणे, असे गृहीत धरून त्याचा अर्थ 'निरर्थक उद्योग करणे, असा केला जातो. पण असा अर्थ लावणे, ही एक मोठी चूक आहे, कारण मासे मारणे हा उपजीविकेचा उद्योग आहे, तो निरर्थक उद्योग नाही, असे मत मराठीतील 'असभ्य म्हणी व वाक्प्रचार' विषयाचे अभ्यासक अ. द. मराठे यांनी व्यक्त केले आहे. "झक" हा एक पर्शियन शब्द असून त्याचा अर्थ 'मासा' असा होतो, असे काहीजणांचे म्हणणे आहे.
विस्तारित अर्थ
मराठे यांच्या मते, शेख महंमद यांच्या 'योगसंग्राम' या ग्रंथात 'झकणे' हे क्रियापद वापरले आहे. त्याचा अर्थ 'मार्ग चुकणे, भरकटणे 'असा होतो. म्हणून झक्' मारीत जा म्हणजे 'भरकटत राहा, किंवा झक मारली आणि मुंबई पाहिली' म्हणजे निर्णय चुकला, असा अर्थ होतो.
त्याचप्रमाणे दिपविणारा प्रकाश, झक्क, भपकेदार, चकचकीत, झगझगीत, लख्ख, झक्क, भपकेदार, चकचकीत, वाईट गोष्ट, निंद्यकर्म, मूर्खपणा, पागलपणा, दुखवणे, फसवणे असेही अर्थ होऊ शकतात.
इच्छा नसतानाही एखादे काम नाईलाज म्हणून करणे, नाईलाज म्हणून हात चोळीत बसणे, भीक मागणे, बोंबलत राहणे (जसे की "मागे दौलत किल्ले स्वामींचे स्वामी घेतील. कर्जदार झक मारीत राहतील), मूर्खपणा करणे. झकचे आणखीही ग्राम्य अर्थ आहेत किंवा संदर्भानुसार होतात. झक मारून झुणका खाणे, असाही वाक्प्रचार काही ठिकाणी केला जातो.
'मारणे' हे क्रियापद जोडल्यास होणारे अर्थ
मराठे यांच्या मते 'भरकट' या अर्थी 'झक' हे नाम आहे. त्या नामाला 'मारणे' हे क्रियापद चिकटवले आहे. त्यापासून 'झक मारणे' असा पूर्ण वाक्प्रचार बनतो. 'झक'ला 'मारणे' हे क्रियाविशेषण जोडण्यामागे 'महाराष्ट्राचा लढवय्येपणा' हे कारण आहे. मराठे गेल्या तीनशे वर्षांपासून अनेक प्रकारची युद्धे करीत आले आहेत, ती व्यापक मारामारीच होती. त्यामुळे 'झक मारणे' असा वाक्प्रचार रूढ झाला असावा.
'मारणे' हा अशिष्ट शब्द समजला जातो; तो 'झक'ला जोडल्यास साधारणतः पुढील किमान  अर्थ निष्पन्न होतात:
'मारणे' हे क्रियाविशेषण जोडून होणारे इतर काही शब्दप्रयोग पुढीलप्रमाणे :
झकत करणे, झकत जाणे, झक्कत करणे/जाणे, झकत/झक्कत देणे, झकत/ झक्कत येणे, झक मारीत राहणे -
मराठीतील उपयोग
मराठी भाषेत या शब्दाचे विविध रीतीने उपयोग केले जातात. जसे की, झक मारीत-जाईल-देईल-येईल-करील.
संदर्भ
वर्ग:मराठी शब्द व वाक्प्रचार
फुलसिंगनगर
फुलसिंगनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील महागांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:महागांव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
व्हाल लॉग्सडन फिच
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
बाह्यदुवे
फिच, व्हाल लॉग्सडन फिच, व्हाल लॉग्सडन वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
एस.सी. जमीर
सानायंग्बा चुबातोशी जमीर (ऑक्टोबर १७, इ.स. १९३१ - ) हे भारत देशाच्या ओडिशा राज्याचे विद्यमान राज्यपाल आहेत. ह्यापूर्वी ते महाराष्ट्र. गुजरात व गोवा राज्यांच्या राज्यपालपदी होते. काँग्रेस पक्षाचे सदस्य असलेले जमीर आजवर चार वेळा नागालॅंडचे मुख्यमंत्री राहिले आहेत.
वर्ग:नागालँडचे मुख्यमंत्री वर्ग:ओडिशाचे राज्यपाल वर्ग:महाराष्ट्राचे राज्यपाल वर्ग:गोव्याचे राज्यपाल वर्ग:गुजरातचे राज्यपाल
शेलडा
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
नवल किशोर शर्मा
नवल किशोर शर्मा (जुलै ५, इ.स. १९२५:दौसा, राजस्थान, भारत - ) हा भारतीय राजकाणी आहे. शर्मा जुलै २००४ ते जुलै २००९ दरम्यान गुजरात राज्याचा राज्यपाल होता.
शर्मा, नवल किशोर शर्मा, नवल किशोर
अखलाकुर रहमान किडवाई
अखलाकुर रहमान किडवाई (जुलै १, इ.स. १९२० - ) हा भारतीय राजकारणी आहे. हा २००४ ते २००९ पर्यंत हरियाणाचा राज्यपाल होता.
किडवाई, ए.आर. किडवाई, ए.आर.
गौळ
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
शिन-ई अ‍ॅनिमेशन
Shin-Ei Animation Co., Ltd. (जपानी: シンエイ動画株式会社) टीव्ही असाही यांच्या मालकीचा एक जपानी अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओ आहे. १९७६ मध्ये टोकियोमध्ये स्थापित, हे ए प्रॉडक्शनचा उत्तराधिकारी आहे, त्याचे संस्थापक दाकिचि कुसुबे यांनी मागील अ‍ॅनिमेशन उपक्रम केले होते, जो पूर्वी टोई अ‍ॅनिमेशनसाठी अ‍ॅनिमेटर होता. शिन-एई सर्वात लोकप्रिय दोन अ‍ॅनिम टेलिव्हिजन मालिकेमागील अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओ म्हणून ओळखले जाते: डोरेमन आणि क्रेयॉन शिन-चान, जे अजूनही अनुक्रमे १९७९ आणि १९९२ पासून जपानी टीव्हीवर चालतात.
कामाची यादी
सध्या जपानी टेलिव्हिजनवर प्रसारित केलेली कामे बोल्ड आहेत.
सविंदणे
सविंदणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील शिरूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४७० मिमी पर्यंत असते.
लोकजीवन
साधारणता येथील लोक शेतकरी आहे
जवळपासची गावे
कवठे, लोणी, कान्हूर मेसाई, वडगाव, शिंगवे पारगाव, पोंदेवडी,खडकवाडी, इचकेवाडी
संदर्भ
वर्ग:शिरूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
अतुल समरसेकरा
मैतीपागे अतुल रोहित समरसेकरा ( ५ ऑगस्ट १९६१) हा एक पूर्वीचा श्रीलंकेचा खेळाडू आहे जो सध्या क्रिकेट कोच म्हणून ऑस्ट्रेलियात काम करीत आहे. तो जोरदार ठोकाठोकी करणारा एक आघाडीचा क्रिकेट खेळाडू तसेच, एक मध्यम-गती गोलंदाज होता. त्याने१९८३ ते १९९४ दरम्यान चार कसोटी सामने व ३९ एकदिवसीय सामने खेळलेत. त्याने १९८३ व १९९२ साली क्रिकेट वर्ल्ड कप मध्ये श्रीलंकेचे प्रतिनिधित्व केले.
समरसेकरा, अतुल वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ताज महाल
ताजमहाल (उर्दू: تاج محل) हे भारतातील आग्रा नगरात यमुना नदीकाठी असलेले एक स्मारक असून हे जगातील सात आश्चर्यांपैकी एक गणले जाते. ताजमहाल हा मोगल स्थापत्यकलेचा उत्कृष्ट नमुना आहे. त्याची आर्किटेक्चरल शैली पर्शियन, ओट्टोमन, भारतीय आणि इस्लामिक आर्किटेक्चरच्या घटकांची एक अनोखी संमिश्रता आहे. १९८३ मध्ये, ताजमहाल युनेस्को च्या जागतिक वारसा स्थळ बनले. यासह, हे जागतिक वारसामध्ये प्राप्त झालेल्या सर्वोत्कृष्ट मानवी कार्यांपैकी एक म्हणून वर्णन केले गेले आहे. ताजमहाल हा देखील इस्लामिक आर्ट ऑफ इंडियाचा रत्नजडित घोषित करण्यात आला आहे. त्याचे पांढरे घुमट आणि टाइल संगमरवरीने आकारात झाकलेले आहेत, संरक्षित संगमरवरी ब्लॉक्स्च्या मोठ्या थरांनी बनविलेल्या इमारतींप्रमाणे बनविलेले नाहीत. मध्यभागी बांधलेले समाधी त्याच्या स्थापत्य श्रेष्ठतेमध्ये सौंदर्याचे संयोजन दर्शवते. ताजमहाल इमारत गटाचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते पूर्णपणे सममितीय आहे. त्याचे बांधकाम वर्ष १६४८ मध्ये जवळजवळ पूर्ण झाले होते. उस्ताद अहमद लाहोरी हे बऱ्याचदा मुख्य डिझाइनर मानले जातात. मुगल बादशाहशहाजहान याने त्याच्या मुमताज महल या प्रिय पत्नीच्या मृत्युपश्चात तिच्या स्मृती प्रीत्यर्थ हे शुभ्र संगमरवरात स्मारक उभारले. ताज महालाचे बांधकाम इ.स. १६५३ मध्ये पूर्ण झाले. उस्ताद अहमद लाहौरी यांच्या मार्गदर्शनाखाली एकूण २०,००० कामगारांनी हे बांधकाम पूर्ण केले. ताज महाल ही वास्तू मुघल स्थापत्यशैलीचे एक उदाहरण आहे. युनेस्कोने ताज महाल या वास्तूला इ.स. १९८३ मध्ये जागतिक वारसा स्थळ म्हणून घोषित केले गेले. प्रतिवर्षी सुमारे तीस लक्ष (३०,००,०००) पर्यटक ताज महालाला भेट देतात.
मकबरा
ताजमहालच्या मध्यभागी पांढऱ्या संगमरवरी टॉवर आहे जो चौकोनी पायावर बांधलेला आहे. ही एक सममितीय इमारत आहे, ज्यास इव्हान म्हणजे विशाल वक्र (कमानी) गेट आहे. या इमारतीच्या वर एक मोठा घुमटाकार सुशोभित केलेला आहे. बऱ्याच मोगल थडग्यांप्रमाणेच त्याचे मूळ घटकही पर्शियन मूळचे आहेत.
रिचर्ड डि ग्रोएन
डि ग्रोएन, रिचर्ड डि ग्रोएन, रिचर्ड वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ताज महाल
मुख्य कमान
मुख्य कमानीच्या दोन्ही बाजूस एकापेक्षा दुसऱ्या शैलीवर दोन किंवा दोन अतिरिक्त पिस्ता दोन्ही बाजूंनी बनवलेल्या आहेत. त्याच शैलीमध्ये, खोलीच्या चारही बाजूंनी दोन पिष्टक (एकापेक्षा एक वर) बनवले गेले आहेत. ही रचना इमारतीच्या प्रत्येक बाजूला अगदी सममितीय आहे, यामुळे ही इमारत चौकाऐवजी अष्टकोन बनवते, परंतु कोपऱ्याच्या चारही बाजू इतर चार बाजूंपेक्षा खूपच लहान असल्याने त्यास चौरस म्हणणे योग्य ठरेल. समाधीस्थळाभोवती असलेले चार टॉवर मूळ बेस पोस्टच्या चार कोप यांमधून इमारतीच्या देखाव्याला चौकटीत बांधलेले दिसतात. मुख्य हॉलमध्ये मुमताज महल आणि शाहजहांची बनावट कबरे आहेत. ते अतिशय शोभेच्या आहेत आणि खालच्या मजल्यावर आहेत.
घुमट
थडग्यावर अत्यंत मोहक संगमरवरी मंदिराची थडगी (डावीकडील), त्यातील सर्वात भव्य भाग आहे. त्याची उंची अंदाजे ३५ मीटर असून ती इमारतीच्या पायथ्याशी जवळजवळ आहे आणि ती ७ मीटर उंच दंडगोल तळावर आहे. त्यास कांद्याच्या आकाराचे (पेरू आकार असेही म्हणतात) त्याच्या आकारानुसार घुमट देखील म्हणतात. त्याची शिखर एक उलट्या कमळांनी सुशोभित केली आहे. हे शिखरावर घुमटाच्या कडा घालते.
छत्र्या
त्याच्या चारही बाजूंनी चार लहान घुमट छत्री (उजवीकडे पहा) द्वारे मबाडचे आकार अधिक मजबूत केले गेले आहे. छत्रींचे घुमट हे मुख्य घुमट्याच्या आकाराच्या प्रती आहेत, फक्त आकार फरक आहे. त्यांचे आधारस्तंभ तळाशी छतावरील आतील प्रकाशासाठी खुले आहेत. संगमाची उंच उंच फुलदाणी पुढील घुमटाच्या उंचीमध्ये वाढवते. मुख्य घुमटासह, एक कमळ शिखर देखील छत्री आणि फुलदाणी सुशोभित करते. घुमट आणि छत्रीच्या क्रेस्टवरील पारंपारिक पर्शियन आणि हिंदु स्थापत्य कलेचा प्रसिद्ध घटक धातुच्या कलशात सुंदर आहे.
किरीट कलश
मुख्य घुमटाच्या मुकुटांवर कलश आहे (उजवीकडे पहा). हे शिखर कलश १८०० च्या सुरुवातीस सोन्याचे होते आणि आता ते पितळ बनलेले आहे. हा किरीट-कलश पर्शियन आणि हिंदू वास्तुकले च्या घटकांचे एकत्रित संयोजन आहे. हे हिंदू मंदिरां च्या शिखरावर देखील आढळते. या कलशात एक चंद्र आहे, ज्याचे टोक स्वर्गाकडे आहे. त्यांच्या नियोजनामुळे चंद्राची टीप आणि कलश त्रिशूल चे रूप तयार करतात, जे हिंदू देवतांचे प्रतीक आहे.
मिनार
मुख्य तळाच्या चार कोप यावर चार विशाल टॉवर (डावे पहा) स्थित आहेत. ते प्रत्येक ४० मीटर उंच आहे. हे टॉवर्स ताजमहालच्या डिझाइनचा एक सममित ट्रेंड दर्शवतात. हे मिनारे मशिदीत नमाज अदा करण्यासाठी बनवलेल्या मीनारांप्रमाणेच बांधले गेले आहेत. प्रत्येक टॉवर दोन बाल्कनीद्वारे दोन समान भागात विभागलेला आहे. टॉवरच्या शेवटी शेवटची बाल्कनी आहे, ज्यावर मुख्य इमारतीप्रमाणेच छत्री बांधली आहे. त्यांच्याकडे देखील कमळाचा आकार आणि मुकुट कलश आहेत. या मिनारांमध्ये एक विशेष गोष्ट आहे, हे चार बाह्य बाजूने वाकलेले आहेत, जेणेकरून कधी पडल्यास, ते बाहेरील बाजूस पडतात आणि मुख्य इमारतीला कोणतेही नुकसान पोहोचू शकत नाहीत.
बाह्य अलंकार
ताजमहालची बाह्य सजावट हे मोगल स्थापत्यकलेचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे. पृष्ठभागाचे क्षेत्र बदलल्यामुळे मोठ्या पिष्टकचे क्षेत्र कमी होते आणि त्याचे अलंकारही त्याच प्रमाणात बदलते. सुशोभित करणे रोगण किंवा गाकरीपासून किंवा कोरीव काम व रत्नांनी केले जाते. इस्लामच्या मानववंश आकृतीवरील बंदीचे पूर्णपणे पालन केले आहे. अलंकार केवळ सुलेखन, निराकार, भूमितीय किंवा वनस्पतींच्या डिझाइनद्वारे केले जाते.
ताजमहालमध्ये सापडलेला कॅलिग्राफिक फ्लोरिड थुलथ लिपीचा आहे. हे पर्शियन लिपिक अमानत खान यांनी तयार केले आहेत. या कॅलिग्राफी यास्पर्स मुळे संगमरवरीच्या पांढऱ्या रंगात तयार केलेली आहे. संगमरवराच्या सेनोटाफवर केलेले काम अतिशय नाजूक, नाजूक आणि बारीक आहे. उंचीची काळजी घेण्यात आली आहे. वरच्या पॅनेल्सवर त्याच प्रमाणात मोठ्या प्रमाणात लिखाण केले गेले आहे जेणेकरून खालीून पाहिल्यास ते वाकलेले दिसत नाही. संपूर्ण प्रदेशात सजावट करण्यासाठी कुरआनाचे श्लोक वापरले गेले आहेत. अमानत खान यांनीही त्या श्लोकांची निवड केली होती, असे अलीकडील संशोधनातून दिसून आले आहे.
अंतर्गत सजावट
ताजमहालचे आतील भाग पारंपारिक शोभेच्या घटकांच्या पलिकडे गेले आहे. येथे जदाऊंचे कार्य मोहक नसून, मौल्यवान दगड आणि रत्नांची कलाकृती आहे. आतील कक्ष एक अष्टकोन आहे, ज्यात प्रत्येक उपखंडात प्रवेशद्वार आहे, जरी फक्त दक्षिण बागेत प्रवेशद्वार वापरलेले आहे. अंतर्गत भिंती सुमारे २५ मीटर उंच आहेत आणि आभासी आतील घुमटाने आच्छादित आहेत, ज्याला सूर्य चिन्हाने सजावट केलेले आहे. आठ पिष्टक कमानी मजल्यासाठी जागा उपलब्ध करतात. बाहेरील बाजूला, प्रत्येक खालच्या पिश्ताकवर दुसरा पिष्टक भिंतीच्या मध्यभागी जवळजवळ जातो. चार मध्यवर्ती वरचे कमानी बाल्कनी बनवते आणि प्रत्येक बाल्कनीची बाह्य विंडो एका संगमरवरी जाळीने झाकलेली असते. बाल्कनीच्या खिडक्या व्यतिरिक्त, छत असलेल्या छतांनी झाकलेल्या ओपन वेंट्समधून प्रकाश येतो. चेंबरची प्रत्येक भिंत डॅडो बास रिलीफ, लेपिडरी आणि अत्याधुनिक कॅलिग्राफी पॅनेल्सने सुसज्ज आहे, जी इमारतीच्या बाह्य नमुने बारकाईने दर्शवितात. आठ संगमरवरी खोल्यांनी बनविलेल्या जाळ्याचे अष्टकोन थडग्याभोवती आहेत. प्रत्येक फलकातील जाळी मोज़ेकच्या सूक्ष्म कार्याद्वारे तयार केली जाते. उर्वरित पृष्ठभागावर मौल्यवान दगड आणि रत्नांचे अतिशय बारीक मोज़ेक काम आहे, जे जोडले गेले आहेत. द्राक्षांचा वेल फळे आणि फुलांनी सजविला ​​आहे.
मुस्लिम परंपरेनुसार थडग्याचे विस्तृत सजावट करण्यास मनाई आहे. म्हणून शाहजहां आणि मुमताज महल यांचे शरीर त्याच्या खाली तुलनेने सोपे, वास्तविक थडग्यात पुरले आहे, उजवीकडे आणि मक्काकडे. मुमताज महलची थडगे आतल्या खोलीच्या मध्यभागी आहे, ज्याचा आयताकृती संगमरव री पाया १.५ मीटर रुंद आणि २.५ मीटर लांबीचा आहे. बेस आणि वरच्या दोन्ही सजावट प्रकारात मौल्यवान दगड आणि रत्ने जोडलेली आहेत. आहेत. यावर केलेले सुलेख मुमताजची ओळख व कौतुक आहे. त्याच्या झाकणावर एक आयताकृती लोजेन्ज (रॉम्बस) आहे, जो एका लेखन मंडळासारखा दिसत आहे. मुमताजच्या थडग्याच्या दक्षिणेस शाहजहांची थडगे आहे. संपूर्ण प्रदेशात हा एकमेव दृश्यमान असममित घटक आहे. हा मतभेद कदाचित शहाजहांची थडगे बांधण्याची वेळ आली नसल्यामुळे असेल. ही थडगे फक्त मुमताजसाठी बांधली गेली. ही थडगे मुमताजच्या थडग्यांपेक्षा मोठी आहे, परंतु तोच घटक दर्शवितो: त्यावर एक मोठा आधार असून त्यावर काही मोठे सजावट केलेली आहे, तीच लॅपीडरी आणि सुलेखन जी त्याला ओळखते. तळघरातील मुमताज महलच्या मूळ थडग्यावर अल्लाहांची एकोणवेण्णव नावे कोरलेली आहेत, त्यातील काही ''"ओ नीतिवान, ओ भव्य, ओ राजसी, ओ अनुपम, ओ अपूर्व, ओ अनन्त, ओ अनन्त, ओ तेजस्वी... " इत्यादी. शाहजहांच्या थडग्यावर लावलेला; "हिजरीच्या १०७६ वर्षात रजब महिन्याच्या सत्ताविसाव्या दिवशी त्याने या जगापासून अनंतकाळच्या प्रांगणात प्रवास केला."''
चार बाग
हे संकुल सुमारे ३०० मीटर चौरस मीटर चारबाग या मोगलच्या बागेत वेढलेले आहे. या बागेत एक उंचावलेला मार्ग आहे. ही पत्रिका या चार बागेला १६ निम्न स्तरीय बेडमध्ये विभागते. बागेच्या मधोमध उंच स्तरावर बांधलेल्या तलावा मध्ये ताजमहालचे प्रतिबिंब आहे. हे समाधी आणि मुख्य प्रवेशद्वार दरम्यान बांधले गेले आहे. ही प्रतिमा त्याच्या सौंदर्यात सौंदर्य जोडते. इतर ठिकाणी बागेत रोपाच्या ओळी आहेत आणि मुख्य दरवाजापासून समाधीकडे जाणारे कारंजे आहेत. या उंच मजल्याच्या तलावाला अल-हौद अल कवथर म्हणतात, जो मुहम्मदच्या अपेक्षेनुसार अप्पा तलावाचे प्रतिनिधित्व करतो. बागांना पर्शियन बागांनी प्रेरित केले आहे, आणि पहिल्यांदा मोगल सम्राट बाबर यांनी भारतात बांधले होते. हे चार नद्या (नंदनवन) नद्यांचे आणि नंदनवन किंवा नंदनवनाच्या बागांना सूचित करतात. हा शब्द पारदीजा या पर्शियन शब्दापासून आला आहे, ज्याचा अर्थ एक भव्य बाग आहे. पर्शियन रहस्यवादात, मोगल काळात इस्लामिक मजकूरामध्ये, फिरदौस यांना परिपूर्णतेची बाग म्हणून वर्णन केले आहे. यामध्ये, मध्य डोंगर किंवा स्रोत किंवा कारंजे चार दिशेने चार दिशेने वाहतात, उत्तर, दक्षिण, पूर्व आणि पश्चिम अशा चार दिशांना बागेचे चार भाग करतात.
मोगल चारबाग बहुतेक आयताकृती असून मध्यभागी मंडप / समाधी आहे. केवळ ताजमहालच्या बागांमध्ये ही विकृती आहे; तो मुख्य घटक मंडप बागेच्या शेवटी आहे. यमुना नदीच्या दुसऱ्या बाजूला असलेल्या महताब बाग किंवा चांदनी बागच्या शोधापासून, भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण या निष्कर्षावरून निष्कर्ष काढला आहे की यमुना नदी देखील या बागेच्या स्वरूपाचा एक भाग होती आणि स्वर्गातील नद्यांपैकी एक म्हणून देखील मोजली जावी. बागचे डिझाइन आणि त्याची स्थापत्य वैशिष्ट्ये, जसे की कारंजे, विटा, संगमरवरी वॉकवे आणि काश्मिरातील शालीमार बागसारखे दिसणारे भूमितीय विटांनी भरलेल्या बेड, अली मर्दन या दोघांचे वास्तूविशारद एकसारखेच असू शकतात. बागेचे प्रारंभिक वर्णन त्याच्या बागांमध्ये गुलाब, कुमुद किंवा नर्गिस आणि फळझाडे यांचे जास्त प्रमाण दर्शविते. जसे की मोगल साम्राज्याप्रमाणे. गडी बाद होण्याचा क्रम लागला, बागांच्या दृश्यामध्ये घट झाली. जेव्हा त्याचे व्यवस्थापन ब्रिटीश राज्यात आले तेव्हा त्यांनी लंडनच्या बागांप्रमाणे त्यातील बाग बदलली.
इतर इमारती
ताजमहाल इमारत गट संरक्षण भिंतींनी वेढलेली आहे. या भिंती लाल वाळू च्या दगडांनी तीन बाजूंनी बनविल्या आहेत आणि नदीच्या दिशेने उघडल्या आहेत. या भिंतींच्या बाहेरील जागेवर अतिरिक्त समाधी आहेत, ज्यात शाहजहांच्या इतर बायका पुरल्या गेल्या आहेत, तसेच मुमताजच्या प्रिय दासीसाठी एक विशाल समाधी देखील बांधली गेली आहे. या इमारती देखील बहुतेक लाल वाळूच्या दगडाने बांधल्या गेल्या आहेत आणि त्या काळातल्या लहान थडग्यांचे चित्रणही आहे. या तटबंदीच्या बागांमध्ये आतील बाजूस खांब असलेले आर्चवे कॉरीडोर आहेत. ही हिंदू मंदिरांची शैली आहे, नंतर पुढे मशिदींमध्येही त्यांचा अवलंब करण्यात आला. भिंतीवर घुमटाच्या आकाराचे डंपलिंग्ज (छत्री असलेल्या छोट्या इमारती, ज्या त्या काळी रक्षण करण्यासाठी वापरल्या जात असत, पण आता संग्रहालये आहेत).
मुख्य दरवाजा (दरवाजा) देखील एक स्मारक स्वरूप आहे. हे संगमरवरी आणि लाल वाळूचे दगड देखील बनलेले आहे. हे सुरुवातीच्या मुघल सम्राटांचे आर्किटेक्चरल स्मारक आहे. त्याची कमान ताजमहालच्या कमानीची एक प्रत आहे. त्याच्या पिस्ता कमानी सुलेखन सह सुशोभित आहेत. यामध्ये बास आराम आणि पीटरा ड्यूरा मोजॅकसह फुलांचा आराम वापरला जातो. इथल्या इतर इमारतींप्रमाणे कमानींच्या छतावर आणि भिंतींवर भूमितीय नमुने बनवले गेले आहेत.
या समूहाच्या अगदी शेवटच्या बाजूला दोन मोठ्या लाल सॅंडस्टोन इमारती असून थडग्याकडे तोंड आहे. त्यांचे मागील भाग पूर्वेकडील आणि पश्चिम भिंतींशी जोडलेले आहेत आणि दोन्ही एकमेकांचे प्रतिबिंबित आहेत. पाश्चिमात्य इमारत एक मशिदी आहे आणि पूर्वेस जवाब म्हणतात, ज्यांचा मुख्य हेतू आर्किटेक्चरल बॅलेन्स आहे आणि अभ्यागत खोली म्हणून अद्याप वापरला जात आहे. या दोन इमारतींमधील फरक असा आहे की मशिदीत एक कमानी आहे, मकाच्या दिशेने एक कोना आहे, आणि जावाबच्या मजल्यावरील भूमितीय नमुने बनवलेले आहेत, तर मशिदीच्या मजल्यात ५६९ नमाज पठण आहे (जा-नमाज) मॉडेल काळ्या संगमरवरी बनलेले आहेत. मशिदीचे मूळ रूप शाहजहांने बांधलेल्या इतर मशिदींशी, खासकरून मशिद जहांमा किंवा दिल्लीच्या जामा मशिदीसारखेच आहे; एक मोठा हॉलवे किंवा चेंबर किंवा अंगण, ज्यावर तीन घुमट बांधलेले आहेत. या काळातील मोगल मशिदींनी मंदिराला तीन भागात विभागले आहे; मध्यभागी मुख्य स्थान आणि दोन्ही बाजूंनी लहान जागा. ताजमहालमधील प्रत्येक तीर्थक्षेत्र मोठ्या कमानी तळघरात उघडते. या साथीदार इमारती १६४३ मध्ये पूर्ण झाल्या.
बांधकाम
ताजमहाल सीमांकित आग्रा शहराच्या दक्षिण टोकाला एका छोट्या भूमि पठारावर बांधला गेला. त्यानंतर शाहजहां ने जयपूरच्या महाराजा जयसिंगला आग्रा शहराच्या मध्यभागी एक मोठा वाडा दिला. सुमारे तीन एकर क्षेत्र खोदले गेले होते आणि ते कचरा भरून नदीच्या पृष्ठभागापासून पन्नास मीटर उंच केले होते, जेणेकरून सीलिंग सुरुवातीपासूनच जतन केले जाऊ शकते. समाधीच्या ठिकाणी, पन्नास विहिरी खोदल्या गेल्या आणि कंकडांनी भरल्या आणि पाया बांधला गेला. मग पारंपारिक बांबूऐवजी (मचान) विटांनी बांधले होते. ही रचना इतकी मोठी होती की ती भक्तांच्या अंदाजातून काढून टाकण्यासाठी अनेक वर्षे लागतील. यावर उपाय म्हणजे शाहजहांच्या आदेशानुसार स्थानिक शेतकऱ्यांना एक मोकळा हात देण्यात आला की कोणीही एका दिवसात इतक्या विटा वाढवू शकेल आणि रात्रभर रचना साफ केली गेली. सर्व बांधकाम साहित्य आणि संगमरवरी नियुक्त केलेल्या ठिकाणी नेण्यासाठी पंधरा किलोमीटर लांबीच्या चिखलाची ढाल बनविली गेली. खास बांधलेल्या गाड्यांमध्ये वीस ते तीस बैलांची नांगरणी केली आणि दगड येथे आणले गेले. विस्तृत पाय आणि बॉलने विंचला चालविण्याची एक प्रणाली बनविली गेली, जेणेकरून ब्लॉक्स इच्छित ठिकाणी नेले जातील. नदीतून पाणी आणण्यासाठी रत प्रणालीचा वापर केला जात असे. त्यातून, वर बांधलेल्या मोठ्या टाकीमध्ये पाणी भरले गेले. त्यानंतर ते तीन दुय्यम टाक्यांमध्ये भरले गेले, तेथून ते नळ्या (पाईप्स) द्वारे ठिकाणी नेले गेले.
पायाभरणी व समाधी बांधण्यासाठी बारा वर्षे लागली. उर्वरित इमारती आणि भाग पुढील दहा वर्षात पूर्ण झाले. यात प्रथम मिनारे, नंतर मशिद, नंतर जबाब आणि शेवटी मुख्य दरवाजाचा समावेश आहे. हा गट बऱ्याच टप्प्यात तयार झाला म्हणून, त्याच्या निर्मितीच्या समाप्तीच्या तारखेमध्ये बरेच फरक आहेत. कारण परिपूर्णतेबद्दल अनेक भिन्न दृश्ये आहेत. उदाहरणार्थ, मुख्य समाधी १६४३ मध्ये पूर्ण झाली, परंतु उर्वरित गट इमारती बांधल्या जात राहिल्या. त्याचप्रमाणे, त्याच्या उत्पादनाच्या किंमतीतही फरक आहेत, कारण त्याची किंमत निश्चित करण्याच्या मुदतीच्या कालावधीत फरक झाला आहे. तरीही एकूण मूल्य अंदाजे ३ अब्ज २० कोटी रुपये आहे; सध्याच्या चलनात रूपांतरित केल्यास ते सध्या कोट्यवधी डॉलर्सपेक्षा जास्त असू शकते.
ताजमहाल संपूर्ण भारत आणि आशियामधून आणलेल्या साहित्यापासून बनविला गेला. बांधकामादरम्यान एक हजाराहून अधिक हत्ती वाहतुकीसाठी वापरण्यात आले होते. शक्तिशाली पांढरा संगमरवर राजस्थानातून, पंजाबहून जास्पर, ग्रीन किंवा जेड आणि क्रिस्टल किंवा क्रिस्टल चीनमधून आणला गेला. तिबेटमधील फिरोजा, अफगाणिस्तानातील लॅपिझ लाजुली, श्रीलंकाकडून नीलम आणि इंद्रगोप किंवा (कॉर्नेलियन) अरब पासून. एकूणच अठ्ठावीस प्रकारची मौल्यवान दगड आणि रत्ने पांढऱ्या संगमरवरीमध्ये एम्बेड केली गेली.
उत्तर भारतातील सुमारे वीस हजार मजुरांची फौज सतत कार्यरत होती. यामध्ये बुखारा येथील कारागीर, सिरिया आणि इराणचे सुलेखक, दक्षिण भारतातील मोज़ेक कारागीर, बलुचिस्तानमधील दगडी कोरीव काम आणि कारागीर यांचा समावेश होता. कांग्रे, बुर्जी आणि कलश इत्यादी निर्माते होते, दुसरे ज्यांनी फक्त संगमरवरी वस्तूंवर पुष्प कापले होते. इत्यादी काही सृष्टी युनिट तयार केलेल्या सत्तावीस कारागिरांपैकी काही होते. ताजमहालच्या निर्मितीमध्ये काही खास कारागीर ज्यांना स्थान आहे:
व्हॅस्बर्ट ड्रेक्स
व्हॅस्बर्ट कॉनियेल ड्रेक्स (ऑगस्ट ५, इ.स. १९६९:बार्बाडोस - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
ड्रेक्स, व्हॅस्बर्ट ड्रेक्स, व्हॅस्बर्ट वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निकोलास ब्लूमबर्गेन
हे शास्त्रज्ञ आहेत.
नरेंद्र मोदीचे ग्रंथसंग्रह
हा लेख नरेंद्र मोदी यांनी लिहिलेल्या पुस्तकांच्या यादीतील आहे. त्यांच्यावर लिहिलेल्या पुस्तकांची यादीही आहे.
पुस्तके
नरेंद्र मोदी ऊर्फ ’नमो’ यांच्यावर सतत वृत्तपत्रांमधून आणि अन्य नियतकालिकांतून लिखाण प्रसिद्ध होत असते. त्यांच्या जीवनावर व राजकीय कारकिर्दीवर काही पुस्तकेही प्रकाशित झाली आहेत, ती अशी :-
नरेंद्र मोदी यांनी स्वतः लिहिलेली पुस्तके
वर्ग:भारतीय साहित्य
घानमुख
घानमुख हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील महागांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:महागांव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
शेळगाडा
शेळगाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
सादलगाव
सादलगांव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील शिरूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४७० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:शिरूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
घोंसारा
घोंसारा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील महागांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:महागांव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सनवर होसेन
मोहम्मद सनवर होसेन (५ ऑगस्ट, १९७३ - ) हा undefinedकडून ९ कसोटी आणि २७ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वाजेवाडी
वाजेवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील शिरूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
साहित्याचे प्रयोजन
डॉ. देवानंद सोनटक्के यांच्या मते, कलावंत कशासाठी कला निर्माण करतो आणि रसिक कोणत्या हेतूने तिचा आस्वाद घेतो, स्वीकार करतो या प्रश्नांच्या उत्तरासाठी प्रयोजनविचार महत्त्वाचा आहे. कलानिर्मिती ही व्यावहारिक गोष्ट नाही, त्यामुळे तिच्या निर्मितीचे प्रयोजन ही गोष्ट गुंतागुंतीची आहे. त्यामुळे प्रयोजनाचा विचार कलानिर्मितीमधील महत्त्वाचा विचार आहे.१
वाजेवाडी
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४७० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:शिरूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
साहित्याचे प्रयोजन
भारतीय साहित्यशास्त्रातील दृष्टीकोण
१.	काव्यनिर्मितीची प्रेरणा – २.	समाजजीवनाला गती देणे –
३.	काव्य म्हणजे जीवनभाष्य ४.	कला आणि नीती
१.	पलायनवाद आणि वासनातृप्ती २.	जिज्ञासापूर्ती आणि उद्बोधन ३.	शुद्ध आनंद आणि आत्माविष्कार ४.	परतत्त्वस्पर्श
१. मनोरंजन २. विरेचन ३. अनुभवसमृद्धी ४. स्व-रूपनिष्ठा १.	मनोरंजन रंजन ही मानवी मनाची प्रवृत्ती आणि गरज आहे. या मानसिक गरजेतूनच गोष्टी सांगणे आणि ऐकणे यांचा जन्म झाला म्हणून हेच प्रयोजन ठेवून कथनात्म साहित्य निर्माण केले जाते असे काही अभ्यासकांना वाटते. अर्थात साहित्यात उच्च वाङमयीन अभिरुचीचे मनोरंजन अभिप्रेत असते. २.	विरेचन विरेचन म्हणजे कॅथार्सिस. ही ग्रीक तत्त्ववेत्ता अरिस्टॉटल मांडलेली संकल्पना आहे. त्याच्या मते, शोकांतिकेच्या दर्शनामुळे त्याच्या दया आणि करुणा या भावनांचे विरेचन होऊन मनुष्याचि चित्तवृत्ती आल्हाददायक होते. म्हणून विरेचन हेच साहित्यकृतीचे प्रयोजन ठरते असे काहींना वाटते. हे लेखक आणि रसिकसापेक्ष प्रयोजन आहे. ३.	अनुभवसमृद्धी हे वाचकसापेक्ष व लेखकसापेक्ष प्रयोजन आहे. कलाकृती हा लेखकाच्या आत्मशोधाचा एक मार्ग असतो, या शोधातूनच त्याला अनुभवाची समृद्धी प्राप्त होत असते व असे साहित्य वाचून वाचकालाही ही समृद्धी प्राप्त करून देते. या समृद्धीसाठीच लेखन आणि वाचन केले जाते. ४.	स्व-रूपनिष्ठा साहित्यकृती ही एक भाषिक संघटना असते. अनुभवाचे हे रूप म्हणजे लेखकाला गवसलेल्या अनुभव- बीजाचा विस्तार असतो. लेखकाने त्या बीजानुभवाशी प्रामाणिक राहून त्याचा विस्तार आणि आविष्कार करणे हे एक लेखन प्रयोजन मानले गेले आहे. मर्ढेकरांनी यालाच वाङमयीन आत्मनिष्ठा म्हटले आहे. भालचंद्र नेमाडे यांनी यालाच लेखकाची नैतिकता मानले आहे. अशाप्रकारे डॉ. सोनटक्के यांनी भारतीय आणि पाश्चात्त्य साहित्य प्रयोजनांचा विचार व विश्लेषण केले आहे.
१. डॉ.. देवानंद सोनटक्के यांनी दयानंद महाविद्यालय सोलापूर येथे सादर केलेला शोधनिबंध
संदर्भ ग्रंथ
१.	काव्यशास्त्र प्रदीप, स. रा. गाडगीळ, विजया प्रकाशन, नांदेड, १९८७
२.	साहित्यविचार, अ. वा. कुळकर्णी, प्रतिमा प्रकाशन, पुणे, दु. आ. १९९७
३.	भारतीय साहित्यशास्त्र, ग. त्र्यं. देशपांडे, पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई, दु.आ.१९६३
४.	रसचर्चा, पद्माकर दादेगावकर, पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई
संदर्भ लेख :
१.	मी का लिहिते?, कुसुमावती देशपांडे, पासंग, मौज प्रकाशन, मुंबई, १९८७
हे सुद्धा पहा
वर्ग:साहित्य वर्ग:कला
शेळकुई
शेळकुई हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, १९६४-६५
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने मार्च-मे १९६५ दरम्यान पाच कसोटी सामने खेळण्यासाठी वेस्ट इंडीजचा दौरा केला. वेस्ट इंडीजने कसोटी मालिका २-१ अशी जिंकली. ऑस्ट्रेलियाचा हा दुसरा वेस्ट इंडीज दौरा होता. घरच्या मैदानावर वेस्ट इंडीजने ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध पहिला कसोटी मालिका विजय मिळवला. कसोटी मालिका फ्रँक वॉरेल चषक या नावाने खेळवली गेली.
५वी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील क्रिकेट वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे वेस्ट इंडीज वर्ग:फ्रँक वॉरेल चषक
जनार्दन स्वामी
जनार्दन स्वामी (शके १४२६ - १४९७) हे एकनाथ महाराजांचे गुरू होते. संभाजीनगरजवळील देवगिरी किल्ल्याचे ते किल्लेदार होते. थोर दत्तोपासक श्रीजनार्दनस्वामी इस्लामी सत्तेत देवगिरी अथवा दौलताबाद येथे अधिकारावर राहून दत्तोपासनेचा प्रसार करणारे म्हणून प्रसिद्ध आहेत. फाल्गुन वद्य ६ शके १४२६ रोजी यांचा जन्म चाळीसगावच्या देशपांडे घराण्यात झाला. शके १४४७ मध्ये त्यांनी एकाच कुलगोत्रातील दोन मुलींशी लग्न करून गृहस्थाश्रमास प्रारंभ केला. भगवच्चिंतन, स्नानसंध्यादि कर्मे, अतिथिसेवा, राजकार्य आणि सावित्री-रमा या दोन स्त्रियांशी संसार; असा त्यांचा जीवनक्रम होता. राजकारणात नित्य दगदग, वसुली, अधिकारी लोकांची ताबेदारी, यवनांची लहर, इस्लामी लोकांशी संबंध यांतून त्यांना मार्ग काढायचा होता. स्वधर्मनिष्ठा राखायची होती. घरातील दत्तोपासना वाढवायची होती. कृष्णातीरी अंकलखोप, कुरवपूर, वाडी, औदुंबर इत्यादी दत्तस्थानांना ते भेटी देत असत. अंकलखोप येथे त्यांना दत्तात्रेयांचा अनुग्रह झाला.
देवगिरीच्या जवळच पाचसहा मैलांच्या परिसरात शुलभंजन शिखराच्या सपाटीवर शिवमंदिरे आहेत. तेथेच सूर्यकुंड नावाचे एक तळे आहे. याच भागात सहस्रलिंग म्हणूनही एक स्थान आहे. दाट झाडी व एकान्त यांमुळे जनार्दनपंत दत्तध्यानासाठी येथे येत असत. . अनेकांना या ठिकाणी साक्षात्कार होत असत. याच ठिकाणी जनार्दनस्वामींना दत्तांचा साक्षात्कार झाला. दत्तावधूताने कलियुगातील पहिला शिष्य जनार्दन केला असे नाथांनी म्हटले आहे. या दत्तसाक्षात्काराचे वर्णन संत एकनाथ यांनी आपल्या एकनाथी भागवतात केले आहे.
काव्यरचना आणि मठस्थापना
जनार्दनस्वामींची काही स्फुट रचना असावी. ‘आत्मनात्मविवेकसार’ नावाचा एक ओवी वृत्त वापरून ग्रंथ त्यांनी पंचीकरणावर लिहिलेला आहे. उपनिषदवेदान्त भावगीता त्यांनी रचिली असल्याचे कन्नडकर वि. बा. जोशी आपल्या ‘श्रीसंत जनार्दनस्वामी’ या चरित्रग्रंथात सांगतात. जनीजनार्दन, रामाजनार्दन, एकाजनार्दन अशा काही शिष्यांचा परिवारही त्यांच्याबरोबर असे. पैठण, देवगिरी, काशी इत्यादी ठिकाणी जनार्दनस्वामींचे संबंध आहेत.
नाथांनी काशीस ब्रह्मघाटापाशी जनार्दन मठाची स्थापना केली. देवगिरी येथे, मानपुरी मठात, बीडपटांगण मठात, परभणी जिल्ह्यातील चारठाणा येथील मठात, नाशिकच्या तपोवनातील मठात, जनार्दनस्वामींच्या मठांची परंपरा चालू आहे. उमरखेड, संभाजीनगर, कमळनुरी तालुक्यातील शेवाळे, देवपैठण (निंबराजांचे), कारंजा अशा अनेक ठिकाणी जनार्दनस्वामींच्या दत्तोपासनेच्या परंपरा चालू आहेत. जनार्दनस्वामींची समाधी अहमदनगर जिल्ह्यातील खरवंडीला नसून देवगिरीलाच असल्याचे संशोधक सांगतात.
कर्मयोगी जनार्दन स्वामी
देवगिरीवर येऊन जनार्दनस्वामीनी यवनसेवा पत्करली. या एका प्रसिद्ध स्थानाभोवती जनार्दनस्वामी व एकनाथ यांच्या अनेक रम्य व भावगर्भ स्मृती एकवटलेल्या आहेत. दुर्गातीर्थ व श्रीगोरक्षगुहा ही दोन स्थाने भाविकांना सुखविणारी होती. जनार्दनपंतांनी यवनसेवा पत्करूनही आपली धार्मिक वृत्ती सोडली नाही. नित्याचे आन्हिक, गुरुचरित्र, ज्ञानेश्वरी इत्यादी ग्रंथांची पारायणे, नामस्मरण व राजकारण यांत त्यांचे चित्त रंगून गेले होते. गोरक्षगुहा व गडाखाली सहस्रस्तंभ देवीजवळचे स्थान या ठिकाणी एकान्तात त्यांची ध्यानधारणा चाले. जनार्दनस्वामींचे नैष्ठिक आचरण व दत्तभक्ती यांचा प्रभाव यवनसत्तेवरही असावा. असे सांगतात की, त्यांना व यांच्या परिवारास सोयीचे व्हावे म्हणून देवगिरीच्या आसपास शुक्रवारऐवजी गुरुवारी सुट्टी असे.
दत्तोपासना
अशा रीतीने जनार्दनस्वामींपासून महाराष्ट्रात दत्तोपासनेची एक शाखा समृद्ध झालेली दिसली. एकनाथांनी दत्तभक्ती विठ्ठलभक्तीत मुरवून टाकली असली तरी जनार्दनस्वामींच्या कृपेने जागृत झालेला दत्तभक्तीचा धागा अतूट होता. ‘धन्य गुरू जनार्दन । स्वानंदाचें जें निधान’ नाथांनी यासाठी म्हटले आहे. आपणांस ज्ञानबोध दत्तात्रेय-जनार्दन यांच्याकडूनच मिळाल्याची ग्वाही देताना एकनाथांनी म्हटले आहे,
एकनाथ महाराजांच्या प्रत्येक कवनाशेवटी 'एका जनार्दनी' असा स्वतःचा आणि आपले गुरू जनार्दन स्वामी यांचा नामनिर्देश असतो. गुरू परंपरा :- आदिनारायण । अत्री । दत्तात्रेय । जनार्दन । एकनाथ
बाह्य दुवे
वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती वर्ग:मराठी कवी वर्ग:इ.स. १५७५ मधील जन्म
शिक्का
शिक्का हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
रुपे कार्ड
रुपे कार्ड हे भारतीय डेबिट कार्ड आहे. मास्टरकार्ड आणि व्हिसाची मक्तेदारी मोडीत काढण्यासाठी २०१२ साली हे संपूर्ण देशी डेबिट कार्ड भारतीय बाजारात आले आहे. रिझर्व्ह बँकेने स्थापन केलेले नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियानी रुपे कार्ड या ब्रॅंड अंतर्गत हे कार्ड बाजारात आणले आहे. डेबिट कार्डमध्ये उपलब्ध असणाऱ्या सर्व सुविधा यात उपलब्ध असणार आहेत.
वर्ग:भारताची अर्थव्यवस्था वर्ग:भारतात बँकिंग व्यवस्था
गुंज (महागांव)
गुंज हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील महागांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:महागांव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ढोकसांगवी
ढोकसांगवी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील शिरूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४७० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:शिरूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
धोतर
धोतर हा भारतीय पुरुषांचा पारंपारिक वस्त्रप्रकार आहे. हा वस्त्रप्रकार भारत, नेपाळ, पाकिस्तान, बांगलादेश, म्यानमार, श्रीलंका, मालदीव भारतीय उपखंडाबाहेर आग्नेय आशियातील थायलंड, मलेशिया, इंडोनेशिया, तसेच आफ्रिकन देशांमध्ये काही प्रमाणात प्रचलित आहे.
धोतर म्हणजे चौकोनी आकाराचे, सुमारे ४.५ मीटर लांबीचे, सहसा सुती किंवा रेशमी कापड असते. कमरेवरून व पायांवरून लपेटून घेऊन, गाठ मारून कमरेपाशी बांधून ते नेसले जाते.
आज नागरी भागामध्ये धोतराचा वापर कमी झाला आहे. पण ग्रामीण व अर्धनागरी भागात अजूनही धोतराचा वापर केला जातो. हिंदू धर्मातील पौरोहित्य करणारे ब्राह्मण धोतराचा वापर करताना दिसतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय पोशाख वर्ग:मराठी पोशाख
घाटबोरुल
घाटबोरुल तथा घाटबोरल हे कर्नाटकाच्या बीदर जिल्ह्यातील एक गाव आहे. हुमनाबाद तालुक्यातील या गावाची लोकसंख्या २००१ च्या जनगणनेनुसार ७,७३५ इतकी होती.
वर्ग:कर्नाटकमधील गावे वर्ग:बीदर जिल्हा
सिंदीदिगर
सिंदीदिगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
हिंगणी (महागांव)
हिंगणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील महागांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:महागांव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, १९६४-६५
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाने मार्च-एप्रिल १९६५ मध्ये तीन कसोटी सामने खेळण्यासाठी पाकिस्तानचा दौरा केला. कसोटी मालिका पाकिस्तानने २-० अशी जिंकली. पाहुण्या न्यू झीलंडचे नेतृत्व जॉन रिचर्ड रीड यांनी केले.
३री कसोटी
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील क्रिकेट वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
अकोलेकाटी
अकोलेकाटी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील उत्तर सोलापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
संदर्भ
वर्ग:उत्तर सोलापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
न्हावरा
न्हावरा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील शिरूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४७० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:शिरूर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
पिपरा
पिपरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सेलू तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
जन शताब्दी एक्सप्रेस
जन शताब्दी एक्सप्रेस  या भारतीय रेल्वेच्या रेल्वेगाड्यांचा एक प्रकार आहे. भारतीय रेल्वेच्या शताब्दी एक्सप्रेस या रेल्वेगाड्या लोकप्रिय झाल्यानंतर त्याच प्रकारच्या रेल्वेगाड्या काहीशा कमी सुविधांसह, मात्र अधिक किफायतशीर दरात जन शताब्दी एक्सप्रेस या नावाने सुरू केल्या. यातील जन हा शब्द सामान्यजन (किंवा जनता) अशा अर्थाने आहे. शताब्दी रेल्वेगाड्या पूर्णपणे वातानुकूलित असतात तर जनशताब्दी गाड्यांमध्ये वातानुकूलित आणि बिगर वातानुकूलित अशा दोन्ही प्रकारचे डबे असतात्त.लवकरच पुणे बेळगाव मार्गावर जनशताब्दी एक्सप्रेस सुरू होणार आहे
सध्याच्या सेवा
जन शताब्दी एक्सप्रेस रेल्वेगाड्या सध्या पुढील मार्गावर धावत आहेत. :
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:जन शताब्दी एक्सप्रेस
सारस्वत बँक
सारस्वत बँक ही भारतीय सहकारी क्षेत्रातील सर्वांत मोठी बँक आहे. या बँकेची स्थापना सप्टेंबर १९१८ मध्ये झाली. सारस्वत बँक सर्व प्रकारच्या बँकिंग सेवा पुरविते. व्हिसा कार्ड, इंटरनेट बँकिंग , परकीय चलनसारख्या सेवा बँक देते. महाराष्ट्र, गोवा, कर्नाटक, गुजरात, मध्यप्रदेश आणि दिल्लीत शाखाविस्तार करणाऱ्या या सहकारी बँकेला भारतीय रिझर्व्ह बँकेने अखिल भारतीय कार्यक्षेत्राचा परवाना दिला आहे. असा परवाना मिळालेली सारस्वत ही सहकार क्षेत्रातली एकमेव बँक आहे.
वर्ग:भारतातील वित्तसंस्था वर्ग:भारतीय बँका
सांबर हरीण
सांबर हरीण भारतात आढळणारी हरीणाची मुख्य जात आहे. याचे शास्त्रीय नाव Cervix unicolour असे आहे. भारतात आढळणाऱ्या हरीणांमध्ये आकाराने सर्वात मोठे हे हरीण आहे. खांद्या पर्यंत याची उंची साधारणपणे १ ते दीड मीटर पर्यंत भरते तर पूर्ण वाढलेल्या नराचे वजन सहजपणे ४०० ते ५०० किलो पर्यंत भरू शकते .याची वर्गवारी हरीणांच्या सारंग कुळात होते. या कुळातील हरीणांच्या मादींना शिंगे नसतात. नरांची शिंगे भरीव असून दरवर्षी उगवतात व गळतात. शिंगाना अनेक टोके असतात. सांबरांच्या एका शिंगाला पुढे १ व मागे दोन अशी एकूण तीन टोके असतात. माद्या नेहेमी कळप करून रहातात त्यांचा कळप ८ ते १० जणांचा असतो. नर शक्यतो एकटेच असतात.सांबरांचे मुख्य खाद्य शाकाहारी असल्याने गवत, पाने, फळे इत्यादी आहे.
सांबराचे मुख्य शत्रु वाघ, बिबट्या, तळ्यांमधील मगरी , व रानकुत्री आहेत. आकार मोठा असल्याने वाघांचे सर्वात आवडते खाद्य आहे.
वावर
सांबर हे मुख्यत्वे भारतात किंवा भारतीय उपखंडात आढळते. विविध भागातील भौगोलिक परिस्थितीनुसार त्यांच्या शरीरात बदल घडले आहेत. त्यांचे नैसर्गिक वसतीस्थान हे दाट ते घनदाट जंगले आहे. त्यांची नोंद विषववृतीय अती घनदाट जंगलांपासून ते शुष्क पानगळीच्या जंगलात तसेच उत्तरेत सूचिपर्णी वृक्षांच्या जंगलात पण झाली आहे. भारतातील शुष्क काटेरी व वाळवंटी प्रदेश सोडून ते सर्व प्रकारच्या जंगलात आढळतात. परंतु दाट ते घनदाट जंगले ते जास्त पसंत करतात. तसेच पाण्याच्या जवळ राहणे ते पसंत करतात. म्हणूनच मुख्य राष्ट्रीय उद्यानात हे तेथील तलावांपाशी हमखास आढळून येतात.
संदर्भ
वर्ग:प्राणी वर्ग:हरीण
सिंदवणी
सिंदवणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे.तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत.उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा.उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून चालू होऊन फेब्रुवारीपर्यंत संपतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो.
संदर्भ
वर्ग:अक्राणी तालुक्यातील गावे वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील गावे
रा.सु. गवई
रामकृष्ण सूर्यभान गवई उपाख्य दादासाहेब गवई (३० ऑक्टोबर १९२९ – २५ जुलै, २०१५) हे भारतीय राजकारणी, सामाजिक कार्यकर्ते, दलित चळवळीतील ज्येष्ठ नेते, आणि रिपाइं गवई गटाचे संस्थापक व अध्यक्ष होते. ते आंबेडकर प्रणीत रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडियाचे अध्यक्ष होते, आणि या पक्षाच्या माध्यमातून त्यांनी राजकीय व सामाजिक क्षेत्रातही अनेक कामे केली. गवई यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यासोबतही काम केले होते. ते बिहार, सिक्किम व केरळ या तीन राज्यांचे राज्यपाल, तसेच लोकसभा व राज्यसभा या संसदेच्या दोन्ही सदनाचे सदस्य (खासदार) होते. गवई हे महाराष्ट्राच्या विधान परिषदेचे सलग ३० वर्ष सदस्य (आमदार) होते, यादम्यान त्यांनी महाराष्ट्र विधान परिषदेचे सभापती, उपासभापती व विरोधी पक्षनेता या पदांवर कार्य केले होते. त्यांवी अनेक सामाजिक कामे सुद्धा केलेली आहेत.
राजकीय कारकीर्द
गवई यांचा विद्यार्थी दशेपासून सामाजिक व राजकीय चळवळीत सक्रीय सहभाग होता. ते महाराष्ट्र विधान परिषदेचे इ.स. १९६४ ते १९९४ अशी सलग ३० वर्षे सभासद (आमदार) होते. या कालावधी दरम्यान त्यांनी इ.स. १९६८ ते १९७८ मध्ये महाराष्ट्र विधान परिषदेचे उपसभापती आणि इ.स. १९७८ ते १९८२ मध्ये विधान परिषदेचे सभापती म्हणून कार्य केले. त्यानंतर १२ डिसेंबर १९८६ ते २० डिसेंबर १९८८ आणि २० डिसेंबर १९९० ते १७ जुलै १९९१ या काळात दोनदा विधान परिषदेचे विरोधी पक्षनेतेपद त्यांच्याकडे आले.
गवई हे संसदेच्या दोन्ही सदनांचे सदस्य होते. इ.स. १९९८ मध्ये, ते १२व्या लोकसभा निवडणुकीत अमरावती लोकसभा मतदारसंघातून विजयी झाले. १० मार्च इ.स. १९९८ ते २६ एप्रिल इ.स. १९९९ पर्यंत ते लोकसभेचे सदस्य (खासदार) होते. त्यानंतर ३ एप्रिल २००० ते २ एप्रिल २००६ दरम्यान ते राज्यसभेचे सभासद (खासदार) होते. राज्यसभेत त्यांनी अरुण शौरी लिखित 'वरशिपिंग फॉल्स गॉड' या पुस्तकात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्याविषयी आक्षेपार्ह विधाने केली असल्याने या पुस्तकाची पाने फाडून सभागृहात भिरकावली.
गवईंनी तीन राज्यांचे राज्यपाल म्हणून कार्य केलेले आहे. ते सिक्कीमचे राज्यपाल म्हणून १३ जुलै २००६ ते १२ ऑगस्ट २००६ दरम्यान कार्यरत होते, तर बिहारचे राज्यपाल म्हणून २२ जून २००६ ते ९ जुलै २००८ दरम्यान, आणि केरळचे राज्यपाल म्हणून ११ जुलै २००८ ते ७ सप्टेंबर २०११ दरम्यान कार्यरत होते.
सामाजिक कारकीर्द
वेस्टर्न इंडिया फुटबॉल असोसियेशनचे ते अध्यक्ष होते. महाराष्ट्र राज्यात रोजगार हमी योजना सुरू व्हावी, यासाठी त्यांनी तत्कालीन मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक आणि विधान परिषदेचे तत्कालीन अध्यक्ष वि.स. पागे यांच्या सहकार्याने पायाभूत काम केले. ते भारतीय रिपब्लिकन पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष सुद्धा राहिलेले आहेत, सेंट्रल जनरल कौन्सिल ऑफ जागतिक बौद्ध फेलोशिपच्या २३ नोव्हेंबर १९८० रोजी बँकॉक येथील सभेत एकमताने निवड करण्यात आली होती. गवईंनी दलित लोकांच्या उद्धारासाठी भरीव कामगिरी केली त्याचबरोबर जातिभेद, धर्मभेद वा पंथभेद पाळून स्वःजातियांना सवलती देऊन इतरांना कधीही दूर ढकलले नाही. नागपूरच्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारक समिती, दीक्षाभूमी आणि अमरावतीच्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर शिक्षण प्रसारक मंडळाचे ते अध्यक्ष होते. दीक्षाभूमी येथील स्तूप निर्मितीत त्यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान होते. इ.स. १९७८ मध्ये अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती यांना लागू करण्यात आल्या होत्या, त्याच सवलती अनुसूचित जाती आणि जमाती यांच्यातीलच बौद्ध धर्मांतरानंतर बनवलेल्या नवबौद्धांना (नवदीक्षित बौद्ध) त्या सवलती नाकारण्यात आल्या होत्या, त्यासाठी गवई यांनी दिल्लीमधील बोटक्लब मध्ये १४ दिवसांचे उपोषण केले होते, या उपोषणाच्या वेळी इंदिरा गांधी यांनी त्यांना भेट दिली होती.
वैयक्तिक जीवन व शिक्षण
अमरावती जिल्ह्यातील दारापूर येथे ३० ऑक्टोबर १९२९ रोजी गवईंचा जन्म झाला. त्यांच्या आईचे नाव सरूबाई तर वडिलांचे नाव सूर्यभान गवई होते. ते इ.स. १९५४ मध्ये नागपूर विद्यापीठतून पदवी परीक्षा उत्तीर्ण झाले. २९ नोव्हेंबर १९५९ रोजी त्यांचा विवाह कमला गवई यांच्याशी झाला. त्यांना दोन मुले भूषण व राजेंद्र आणि एक मुलगी कीर्ती आहे. भूषण गवई हे सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश आहेत, तर राजेंद्र गवई हे डॉक्टर, राजकारणी व भारिप (गवई)चे अध्यक्ष आहेत. रा.सु. गवई हे एक आंबेडकरवादी व बौद्ध धर्मीय होते.