cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गीता जयंती
पांडुरंगशास्त्री आठवले यांनी गीतेसंबंधी असे म्हटले आहे की,'वेद,उपनिषदे यांचा महान ज्ञानसागर गीतेने स्वतःच्या लहानसा घागरीत सामावून घेतलेला आहे. गीता ही सर्व शास्त्रमयी आहे. 'गीतेत सर्व शास्त्रांचा समन्वय पहायला मिळतो. गीता हा वैश्विक ग्रंथ आहे. गीता हा आमचा विश्व धर्मग्रंथ आहे. साहित्य शौकिनांची लालसा गीता पूर्ण करते. कर्मवीरांना गीता उत्साह देते. भक्तांना गीतेत भक्तीचे रहस्य आढळते. व्याकरणकारांचे हृदय गीतेतील शब्दांचे लालित्य पाहून डोलू लागते. पांडुरंगशास्त्री सांगतात की, निराशावादी मनुष्य गुलाबावरील काटे पाहतो, गीता त्याला काट्यांमध्ये गुलाब पाहण्याची दृष्टी देते. गीतेने मनुष्यमात्राला यशस्वी, सुखी, शांत आणि तृप्त जीवनाचा शाश्वत मार्ग दाखविला आहे. गीता म्हणजे भारताच्या गौरवाची शान आहे. गीता जगाकडे व जीवन मार्गाकडे पाहण्याची मूलभूत अध्यात्मपर दृष्टी देणारा ग्रंथ आहे. स्वधर्म जाणणे आणि प्राणांतीही तो न टाकणे ही एक मनाची घडण आहे. आपल्या प्राणप्रिय देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी झुंजलेले वीर, क्रांतिकारक देशभक्त, गीता हृदयाशी धरून फासावर चढले, याचाच अर्थ असा की, मृत्यूलाही हसतमुखाने सामोरे जाण्याचे आत्मिक आणि मानसिक बळ, शक्ती गीतेने दिली. लोकमान्य टिळक, योगी अरविंद, महात्मा गांधी या थोर राष्ट्रीय नेत्यांनी गीतेवर चिंतन केले आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव
मोठा चिखल्या
मोठा चिखल्या किंवा मोठा वाळू टीटवा (इंग्लिश:large sand plover) हा एक पक्षी आहे.
निवासस्थाने
ते चिखलणी आणि पुळनी या ठिकाणी राहतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
सरळगाव
सरळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
कर्नाटक क्रिकेट संघ
कर्नाटक क्रिकेट संघ हा भारत देशाच्या कर्नाटक राज्याचा पुरुष क्रिकेट संघ आहे. देशांतर्गत खेळवल्या जाणाऱ्या अनेक क्रिकेत स्पर्धांमध्ये हा संघ कर्नाटकाचे प्रतिनिधीत्व करतो. कर्नाटकाने आजवर रणजी करंडक ८ वेळा तर इराणी करंडक ६ वेळा जिंकला आहे.
लोकप्रिय खेळाडू
खालील कर्नाटक खेळाडूंनी भारतीय क्रिकेट संघासाठी किमान एक आंतरराष्ट्रीय सामना खेळला आहे.
सॅमसंग एमएम-ए९४०
हा सॅमसंगच्या ए मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
कर्नाटक क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील क्रिकेट संघ क्रिकेट
सॅमसंग एमएम-ए९४०
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
गुलाब सिंग यादव
गुलाब सिंग हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते दिल्लीच्या मटियाला विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अहमदनगर जिल्ह्यातील आमदार
२२७ - कर्जत जामखेड विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:अहमदनगर जिल्हा
अग्रयायी
अग्रयायी हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आसोळीतांडा
आसोळीतांडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
शफाकत राणा
राणा, शफाकत वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जळगाव
जळगाव शहर महाराष्ट्र राज्यातील एक मोठे शहर आहे. जळगाव जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय असलेले जळगाव शहर एक महत्त्वाचे कृषी व्यापार केंद्र आहे. कापूस, खाद्यतेले, केळी इ. बाजारपेठा येथे असून जळगाव शहर हे सोन्याची बाजारपेठ म्हणून नावाजलेले आहे. येथील सोने शुद्धतेबद्दल प्रसिद्ध आहे. जळगाव शहरात ठिबक-सिंचन, पाण्याचे पाईप, डाळ व कापड इत्यादी उद्योग आहेत.
भूगोल
जळगाव शहर हे समुद्र सपाटीपासून साधारणतः २०९ मीटर उंचीवर आहे. गिरणा नदी शहराच्या पश्चिमी भागातून वाहते. जळगाव जिल्ह्यात चांगदेव या ठिकाणी तापी - पूर्णा या नद्यांचा संगम होतो. तापी - पूर्णा खोरे हा खाचदरीचा प्रदेश आहे.
इतिहास
जळगाव शहराची स्थापना मराठी सरदार तुळाजीराव भोईटे यांनी केली. सरदार तुळाजीराव भोईटे हे साताऱ्याचे संस्थानिक होते. भोईटे कुटुंबाचे पूर्वज दुर्गोजीराव भोईटे हे छत्रपती शाहू महाराजांचे निष्ठावंत सेवक असल्याकारणाने महाराजांकडून त्यांना नशीराबाद आणि जवळील प्रांत अनुदान म्हणून मिळाले होते. भोईटे बऱ्याच काळपर्यंत जळगावचे राज्यकर्ते राहिले. त्यांनी जळगाव येथे एक वाडा बांधला. आज त्या वाड्याला भोईटे गादी म्हणून ओळखले जाते.
समाज जीवन
जळगाव जिल्ह्यात हिंदू, मुस्लिम, शीख, ज्यू, ख्रिश्चन इत्यादी धर्माचे लोक राहतात. सोबतच भिल्ल, पावरा, टोकरे-कोळी या आदिवासी जमाती आहेत.लेवा पाटीदार समाज हा जळगाव जिल्ह्यातील मुख समाजघटक आहे.
हवामान
जळगाव जिल्ह्यातील हवामान हे विषम व कोरडे आहे. जळगाव जिल्ह्यात सरासरी 75 ते 80 सेमी पाऊस पडतो.
जैवविविधता
जळगाव जिल्हात खूपच जैविविधता आढळून येते
नागरी प्रशासन
जळगाव शहर हे महानगर असून येथील प्रशासकीय कारभार महापालिकेमार्फत चालविला जातो. महापालिकेची प्रशासकीय इमारत १७ मजली आहे. त्या इमारतीचे नाव सरदार वल्लभभाई पटेल असे आहे.
लोहमार्ग
जळगाव हे एक जिल्ह्यातले महत्त्वाचे रेल्वे जंक्शन असून ते भारतातल्या  मुंबई, नागपूर, नवी दिल्ली, कोलकाता, अलाहाबाद, चेन्नई यासारख्या मोठ्या शहरांशी रेल्वेमार्गाने जोडलेले आहे. जळगाव जिल्ह्यात भुसावळ, चाळीसगाव व पाचोरा हे ही रेल्वे जंक्शने आहेत, त्यांपैकी भुसावळ रेल्वे स्थानक हे महाराष्ट्रातले मोठे जंक्शन म्हणून ओळखले जाते.
हवाई मार्ग
जळगाव शहरात विमानतळ असून जळगांव ते मुंबई ही ट्रू जेट या एअरलाईनची विमानसेवा सुरू आहे. नुकतीच जळगाव ते अहमदाबाद विमानसेवा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
रस्ते
जळगाव शहरातून राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ६ (सुरत-धुळे-मुक्ताईनगर-नागपूर) जातो. तसेच जिल्ह्यातली महत्त्वाची शहरेही राज्य महामार्गांनी जोडली गेली आहेत.
लोकजीवन
जळगावात मराठी बोलली जाते. बहुतेक लोक खान्देशी ही भाषा बोलतात. कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांच्या कविता याच भाषेत आहेत. अनेकजण मराठी ऐवजी अहिराणी नावाची बोलीभाषा बोलतात. काही ठिकाणी वऱ्हाडी बोली भाषा सुद्धा बोलली जाते.
चित्रपटगृहे
जळगाव अनेक मल्टिप्लेक्स आहेत. त्यांत मराठी, हिंदी भाषा व इंग्रजी चित्रपट दाखविले जातात. जळगाव स्थानकाजवळील रीगल, मेट्रो, नटवर इत्यादी मल्टिप्लेक्स आहेत. मराठी चित्रपट प्रामुख्याने अशोक आणि राजकमल  या चित्रपटगृहांत पहायला मिळतात. आयनाॅक्स,PVR छत्रपती संभाजी महाराज नाट्यगृह, बालगंर्धव खुलं नाटयगृह
खाद्यसंस्कृती
जळगावचे वांग्याचे भरीत आणि बाजरीची भाकरी, खापरावरची पुरणपोळी तसेच केळी वेफर्स, शेव भाजी प्रसिद्ध आहे. याचबरोबर सणासुदीच्या वेळी देण्यात येणाऱ्या भंडाऱ्यात बनणारी वरण बट्टी आणि वांग्याची घोटलेली भाजीही खूप प्रसिद्ध आहे.
वैद्यकीय महाविद्यालये
1) गव्हर्नमेंट मेडिकल  कॉलेज  (GMC) 2) गोदावरी  मेडिकल  कॉलेज 3) चैतन्य आयुर्वेद कॉलेज 4) चामुंडामता होमिओपॅथी कॉलेज
व्यवस्थापन महाविद्यालये
college of social work (Dncvp)
संशोधन संस्था
केळी संशोधन केन्द्र आणि तेलबिया संशोधन केन्द्र जळगावला आहे
बाह्य दुवे
वर्ग:जळगाव जिल्हा वर्ग:खान्देश वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे वर्ग:जळगाव
सॅमसंग एससीएच-ए९९०
हा सॅमसंगच्या ए मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
रोमन पावल्युचेंको
रोमन पावल्युचेंको हा एक रशियन फुटबॉलपटू आहे.
डॉ. भीमराव आंबेडकर महाविद्यालय, दिल्ली
'''डॉ. भीमराव आंबेडकर महाविद्यालय''' हे १९९१ मध्ये भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जन्मशताब्दी वर्षात स्थापन करण्यात आले. हे दिल्ली विद्यापीठाचे एक घटक महाविद्यालय आहे आणि यमुना परिसरातील उच्च शिक्षणाच्या गरजा भागविण्यासाठी दिल्ली सरकारने प्रायोजित केले आहे. हे एक सह-शिक्षण संस्था आहे. महाविद्यालयाने विद्यापीठात चार व्यावसायिक अभ्यासक्रम सुरू केले आहेत, ते म्हणजे बी.ए. (ऑनर्स) बिझनेस इकोनॉमिक्स, बी.ए. (ऑनर्स) सोशल वर्क, बी.ए. (ऑनर्स) हिंदी पत्रकारिता आणि मास कम्युनिकेशन आणि बी.ए. (ऑनर्स) एप्लाइड सायकोलॉजी.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी वर्ग:दिल्लीतील महाविद्यालये वर्ग:भारतातील महाविद्यालये
केरळ क्रिकेट संघ
लोकप्रिय खेळाडू
वर्ग:भारतातील क्रिकेट संघ क्रिकेट वर्ग:रिकामी पाने
हजारीलाल चौहान
हजारीलाल चौहान हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते दिल्लीच्या पटेलनगर  विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
करकरा क्रौंच
कौच्च, बांडी, कार्कुंग, करकोचा, पोषा, करकरा, कुंज (इंग्लिश:Demoiseiie Crane; हिंदी:करकरा, कुंज) हा एक पाणपक्षी आहे.
या पक्ष्याचा आकार बदकापेक्षा मोठा असतो व अंदाजे तीन फुट उंच. सुबक ,सुंदर, लहानखोरा दिसणारा करकोचा. राखी रंग, डोके व मान काळी आणि डोक्यावर पिसे असतात. कानाच्या छीद्रानावरची पिसे पांढरी व नर आणि मादी दिसायला सारखेच असतात. हे पक्षी थव्याने आढळतात.
वितरण
पाकिस्तान मध्ये हिवाळी पाहुणे म्हणून असतात. उत्तर भारत ते बांगला देश, आसाम , महाराष्ट्र , दक्षिणेकडे कर्नाटक येथे ही आढळतात. युरोप मध्य आशिया, मंगोलिया येथे मे ते जुलै या काळात स्थायिक असतात.
निवासस्थाने
हे पक्षी निवासाला नदीकाठ, झिलानी , आणि भातशेतीचा ,तसेच करडी , गहू ,आणि हरभर्याच्या शितीचा प्रदेश अश्या टिकाणी असतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
मायामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
मायामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा अमेरिकेच्या फ्लोरिडा राज्यातील मायामी शहरात असलेला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. हा विमानतळ मायामीपासून १३ किमी (८ मैल) अंतरावर मायामी-डेड काउंटीत आहे.
याला विल्कॉक्स फील्ड असेही नाव आहे.
वर्ग:मायामी वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ वर्ग:फ्लोरिडामधील विमानतळ
मुक्‍त शिक्षण
जगातील शिक्षण व्यवस्था ३० ते ३५ वर्षांपासून खूप बदलते आहे. पारंपारिक शिक्षण व्यवस्था लोकसंख्येच्या फ़ार मोठ्या भागा पर्यंत अद्याप पोचलेलीच नव्हती. त्यामुळे उच्च दर्जाचे शिक्षण ही फ़क्‍त उच्च वर्गातील लोकांचीच मक्‍तेदारी झाली होती. मुक्‍त शिक्षण व्यवस्था हे उच्च दर्जाचे शिक्षण सर्वांसाठी मुक्‍त करण्याचा प्रयत्न करते. ह्या व्यवस्थेत शिक्षणासाठी प्रवेशावर कमीतकमी निर्बंध असतात. परंतु परिक्षा पद्धतीत मात्र गुणवत्तेची तीच पारंपारिक मानदंड वापरली जातात.
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
मुक्‍त शिक्षण ही आता बरीच जुनी संकल्पना झाली आहे. जगातील प्रथम मुक्‍त विद्यापीठ इंग्लंड मध्ये सन १९६९ मध्ये स्थापन झाले. आजही ते अत्यंत प्रतिष्ठित आणि गुणवत्तेसाठी नावलौकिक असलेले मुक्‍त विद्यापीठ आहे. आता तर जगातील २० पेक्षा अधिक देशांमध्ये मुक्‍त विद्यापीठे स्थापन झाली आहेत.
मुक्‍त शिक्षणाचे तत्त्वज्ञान
प्रत्येक व्यक्‍ति जीवनाच्या प्रत्येक क्षणी नवीन ज्ञान, क्षमता किंवा कौशल्य आत्मसात करीत असतो किंवा त्याचा वापर तरी करीत असतो. वापर करीत असतांना मिळ्णाऱ्या अनुभवातून शिक्षण हे सखोल होत असते. एका अर्थाने जीवन हे एक निरंतर शिक्षणाची प्रक्रिया असते. चांगल्या शिक्षकाची उपस्थिती ह्या निरंतर शिक्षणाच्या प्रक्रियेला जास्त सोपी, आनंददायक, वेगवान व सखोल करू शकते. परंतु शिक्षण घेण्याची मूळ प्रक्रिया ही नेहमीच विद्यार्थ्याच्या आंतरिक इच्छेवर आणि प्रयत्नावर अवलंबून असते. ह्याच कारणाने कुठलीही व्यक्‍ति शिक्षकाच्या उपस्थितीत किंवा अनुपस्थितीत देखील सतत शिकू शकते.
मुक्‍त शिक्षणाची व्याख्या
मुक्‍त शिक्षणाची सर्वमान्य अशी एकच व्याख्या नाही. वेगवेगळ्या पद्धतीने मुक्‍त शिक्षणाची व्याख्या करतात. परंतु सर्व व्याख्यांमध्ये पुढील वैशिष्ट्ये आढळतात :
वर्ग:शिक्षण
तेळगव्हाण
तेळगव्हाण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. ३९५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३९५ वर्ग:इ.स.पू.चे ३९० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
वाघिवळी
वाघिवळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
पिंपाळा
पिंपाळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
१९२८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात भारत
अ‍ॅम्स्टरडॅम, नेदरलँड येथे पार पडलेल्या १९२८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात भारताने फिल्ड हॉकी ह्या एकमेव क्रीडा प्रकारात भाग घेतला. पुरूष हॉकी संघाने सुवर्ण पदक जिंकून ऐतिहासिक कामगिरी केली. ऑलिंपिक हॉकीमधील ही सुवर्ण पदक विजयाची शृंखला १९५६ उन्हाळी ऑलिंपिक पर्यंत अखंडित राहिली.
16x16px सुवर्ण
रिचर्ड ॲलन, ध्यानचंद, मॉरीस गेटले, विल्यम गुडसर-कुलिन, लेस्ली हेमंड, फिरोज खान, जॉर्ज मार्थिन्स, रेक्स नॉरिस, ब्रूम पिनिगर, मायकल रॉक, फ्रेड्रिक सीमन, अली शौकत, जयपाल सिंग आणि सईद युसुफ - फिल्ड हॉकी, पुरूष संघ.
संदर्भ
भारत १९२८ वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वृंदारक
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
न.म. जोशी
डॉ. नरसिंह महादेव जोशी (११ जानेवारी, इ.स. १९३६:गारवडे, महाराष्ट्र - ) हे एक मराठी शिक्षणतज्ज्ञ आणि साहित्यिक आहेत. बालसाहित्य व शिक्षणक्षेत्राविषयक सखोल चिंतन हे न.म. जोशी यांचे वैशिष्ट्य आहे.
जोशी हे मूळचे पाटण तालुक्यातील गारवडे या सातारा जिल्ह्यातील छोट्या दुर्गम गावाचे आहेत. जोशी यांची लहानपणाची पहिली पाच वर्षे या गावात गेली. जोशींचे आजोबा वामन नारायण जोशी हे आनंद संगीत मंडळीत गायक-नट होते. वडील महादेव वामन जोशी हे शाहूनगरवासी नाटक मंडळीत व्यवस्थापक होते. ही कंपनी बंद पडल्यावर ते पुण्याला आले आणि आचाऱ्याचा व्यवसाय करू लागले. न.म. जोशींच्या आईचे नाव अन्‍नपूर्णा महादेव जोशी होते. त्यांनी न.म. जोशींना साताऱ्याला आणले व पहिलीत घातले. पुन्हा गारवड्याला येऊन त्यांचे दुसरीपासूनचे शिक्षण सुरू झाले. चौथीपर्यंत गावात शिकल्यावर ते पाचवी ते सातवी या वर्गांसाठी सोलापूरला आले, आठवीसाठी जळगावला, नववीसाठी सांगलीला आणि दहावीसाठी परत पुण्याला आले. काकांच्या बदल्यांमुळे त्यांचे शालेय शिक्षण अनेक ठिकाणी झाले. त्यांनी या काळात वर्तमानपत्रे टाकली.
सन्मान आणि पुरस्कार
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म वर्ग:मराठी लेखक
सेर्झ सर्गस्यान
सेर्झ सर्गस्यान (आर्मेनियन: Սերժ Սարգսյան; ३० जून १९५४) हा कॉकेशस भागातील आर्मेनिया देशाचा तिसरा व विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आर्मेनियाचे पंतप्रधान वर्ग:आर्मेनियाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दिनुशा फर्नांडो
फर्नान्डो, दिनुशा फर्नान्डो, दिनुशा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चाफेकर
चाफेकर हे एक मराठी आडनाव आहे. या आडनावाच्या लोकांचे मूळ गाव रत्‍नागिरी जिल्ह्यातल्या रत्‍नागिरी तालुक्यातील चाफे हे गाव आहे. चाफेकर बंधूंनी ब्रिटिश अधिकारी रॅन्डचा खून केल्यानंतर ते तीनही भाऊ पकडले गेले. त्यानंतर महाराष्ट्रातील तमाम चाफेकरांनी आपण ’त्या’ चाफेकरांचे कोणीही नाहे हे दर्शविण्यासाठी आपले आडनाव’चाफेकर’ नसून ’चापेकर’ आहे असे सांगायला सुरुवात केली. प्रत्यक्षात ’चापे’ नावाचे गाव कोकणात नसल्याने ’चापेकर’ हे आडनावही कोकणस्थांत नाही.
खालील दिलेल्या यादीतले काहीजण ’चाफेकर’ऐवजी ’चापेकर’ आडनाव लावत असले तरी या सर्वांचे खरे मूळ आडनाव ’चाफेकरच आहे.
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने वर्ग:मराठी आडनावे
डेव्हिड लॉइड जॉर्ज
डेव्हिड लॉइड जॉर्ज, ड्वायफोरचा पहिला अर्ल लॉइड-जॉर्ज (David Lloyd George, 1st Earl Lloyd-George of Dwyfor; १७ जानेवारी, इ.स. १८६३ - २६ मार्च, इ.स. १९४५) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व १९०८ ते १९१६ दरम्यान युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता.
पहिल्या महायुद्धाच्या काळात ब्रिटनमधील लष्करी व राजकीय आणीबाणीची परिस्थिती हाताळण्यात एच.एच. आस्क्विथला मोठ्या प्रमाणावर अपयश आले. त्यामुळे त्याला हटवून लॉइड जॉर्जला पंतप्रधानपदी आणण्यात आले.
वेल्सचा रहिवासी असलेला तसेच पेशाने वकील असणारा लॉइड जॉर्ज हा आजवरचा एकमेव ब्रिटिश पंतप्रधान आहे. वेल्श ही त्याची मातृभाषा तर इंग्लिश ही दुय्यम भाषा होती. आपल्या उत्साही वृत्तीसाठी प्रसिद्ध असलेल्या तसेच ब्रिटनमध्ये अनेक सामाजिक बदल घडवून आणलेल्या लॉइड जॉर्जचे नाव ब्रिटिश इतिहासात मानाने घेतले जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १८६३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४५ मधील मृत्यू
ऑपरेशन ब्लू स्टार
ऑपरेशन ब्लू स्टार ( ਬਿਲਯੂ ਸਟਾਰ ) हे ३ ते ६ जून १९८४ दरम्यान शीख दहशतवादी व भारतीय लष्करादरम्यान अमृतसरमधील सुवर्णमंदीरात घडलेल्या चकमकीचे नाव आहे. अमृतसरमधील सुवर्णमंदीरात शीख अतिरेक्यांनी मोठ्या प्रमाणावर शस्त्रास्त्रे जमवली होती व हे मंदीर दहशतवाद्यांचे प्रमुख तळ बनले होते. जर्नेल सिंह भिंद्रनवाले यांच्या नेतृत्वाखाली दहशतवाद्यांनी यातुन कारवाया चालवल्या होत्या. जर्नेल सिंह भिंद्रनवाले यांना या चकमकीत ठार करून त्यांच्या कारवायांचा बिमोड करण्यात आला. तत्कालिन पंजाबमधील राजकीय घडामोडी, त्यातुन फुटीरतावाद्यांना वाढत जाणारा पाठिंबा, खलिस्तानची मागणी व या सर्वांना मिळणारा शीख धार्मिक पाठिंबा यासर्वांचे पर्या‍वसान पंजाबमधील सामाजिक, राजकीय आणि धार्मिक हिंसाचारात झाले व परिस्थिती बिघडण्यात कारणीभूत ठरले. अखेरीस ऑपरेशन ब्लू स्टारचा निर्णय तत्कालिन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी घेतला व भारतीय सैन्यास कारवाईचे आदेश दिले. जर्नेल सिंह भिंद्रनवाले सह बरेच दहशतवादी यात मारले गेले, इतरांनी शरणागती पत्करली. पण सुवर्णमंदीरात त्यावेळी बरेच नागरिकही उपस्थित होते. त्यांचाही यात मृत्यु झाला. याचमुळे शिखांचे सर्वोच्य धार्मिक स्थळ सुवर्णमंदीरातील ही कारवाई वादग्रस्त ठरली. हिंसाचाराची मालिका येथेच न संपता याचीच परिणिती पुढे तत्कालिन पंतप्रधान इंदिरा गांधींची त्यांच्याच शीख सुरक्षारक्षकांकडुन झालेली हत्या व त्यानंतर उसळलेल्या शीख विरोधी दंग्यांत झाले.
पंजाबातील घडामोडी
१९७३ मध्ये आनंदपुर साहिब मध्ये एक ठराव पास करण्यात आला. याठरावानुसार केंद्र सरकारने केवळ विदेश, संरक्षण व मुद्रा अशी पाच खाती सांभाळावीत आणि इतर अधिकार पंजाबला देत स्वायत्तता द्यावी अशी मागणी करण्यात आली.मार्च १९८१ मध्ये स्वायत्त खलिस्तानचा झेंडा आनंदपुर साहिब वर फडकवण्यात आला. दरम्यान जर्नेल सिंह भिंद्रनवाले यांनी जहाल भाषणे देण्यास सुरुवात केली.दमदमी टकसालच्या प्रमुखपदी त्यांची निवड करण्यात आली. जहालमतवादी लोकांचा त्यांना पाठिंबा मिळु लागला व आपल्या मागण्यांसाठी सशस्त्र मार्ग त्यांनी निवडला. दमदमी टकसाल आणि निरंकारी पंथाचे शीख यांत एप्रिल १९७७ मध्ये संघर्ष झाला यात १३ शीख मारले गेले. पुढे २४ एप्रिल १९८०ला निरंकारी पंथाचे प्रमुख गुरबचन सिंह यांची हत्या करण्यात आली. मग ९ सप्टेंबर १९८१ला हिंद समाचार समूहाचे प्रमुख जगत नारायण यांची हत्या झाली व याआरोपावरून जर्नेल सिंह यांना अटक करण्यात आली. अकाली दलाने जर्नेल सिंहच्या सुटके साठी केंद्र सरकार बरोबर चर्चा केली. पण २९ सप्टेंबर १९८१ला गजिंदर सिंह आणि सतनाम सिंह यांनी त्यांच्या दल खालसाच्या इतर ३ सदस्यांसोबत ( जसबीर सिंह, तेजंदरपाल सिह, करम सिंह) मिळुन  श्रीनगरहुन दिल्लीला येणारे इंडियन एयरलाइंसच्या विमानाचे अपहरण करून लाहोरला (पाकिस्तान)नेले व जर्नेल सिंह यांच्या सुटकेची मागणी केली. अखेर पुढच्याच महिन्यात ऑक्टोंबर १९८१ मध्ये जर्नेल सिंह यांना सोडण्यात आले. एप्रिल १९८२ मध्ये अकाली दलाने यमुना-सतलज योजनेला जोरदार विरोध केला.
यानंतर पंजाबातील परिस्थिती आणखी बिघडली.
ऑपरेशन ब्लू स्टारची कारवाई
ऑपरेशन ब्लू स्टारचे नेतृत्व तत्कालिन मेजर जनरल कुलदीप सिंह बरार यांनी केले. सुवर्ण मंदिर व आजुबाजुच्या इमारती दहशतवाद्यांचे गढ बनल्या होत्या. जर्नेल सिंह स्वतः सुवर्ण मंदिरात अकाल तख्त या अतिशय महत्त्वाच्या भागात होते. त्यांचे सशस्त्र समर्थक व दहशतवादी दलांचे नेतृत्व शाबेग सिंह यांच्याकडे होते. (शाबेग सिंह हे पुर्वी भारतीय सैन्यात मेजर जनरल पदावर होते, १९७१ च्या युद्धात त्यांनी बांगलादेश मुक्तीबाहिनीच्या सभासदांना प्रशिक्षित केले होते. त्यांनी भा‍रतीय सैन्यात अतिविशिष्ठ सेवा पदक व परमविशिष्ठ सेवा पदक मिळाले होते.)
आपल्या ऑपरेशन ब्लू स्टार: अ ट्रु स्टोरी या पुस्तकात मेजर जनरल बरार म्हणतात. ३० मे रोजी मेरठ मधुन त्यांना तातडीने चंदिगढ येथे पोहचण्याचा संदेश मिळाला. तेथेच त्यांना संभाव्य कारवाईचे आदेश व नेतृत्व देण्यात आले. पुढे सांगण्यात आले, परिस्थिती फार बिघडली असुन येत्या २/४ दिवसात खलिस्तानची घोषणा होऊ शकते. यानंतर पंजाब पोलीस दल खलिस्तानच्या स्वाधीन होईल. यानंतर दिल्ली व हरियाणातील शीख पंजाब कडे कूच करून, हिंदुं पंजाबातुन बाहेर येतील. १९४७ प्रमाणे दंगली उसळन्याची शक्यता आहे. याचवेळी पाकिस्तानही सीमा पार करून समर्थन देऊ शकतो व बांगलादेश निर्मिती सारखा प्रकार भारतातही घडवला जाऊ शकेल.
३ जुन पासुनच भारतीय सेनेने सुवर्ण मंदिराच्या परिसरात मोर्चे बांधणी सुरू केली होती. आजुबाजुच्या काही इमारतींचा ताबा घेऊन त्यावर मशिनगन्स बसवल्या गेल्या. त्याचबरोबर ३ जुन पासुन सुवर्ण मंदिरा सभोवतालच्या परिसरात संचारबंदी लागु करण्यात आली. ३ जुन पासुन ५ जुन पर्यंत अधुन मधुन काही फैरी दोन्ही बाजुंकडुन झाडण्यात आल्या. सुवर्ण मंदिरा जवळील इतर इमारतीतील दहशतवाद्यांनी फारसा प्रतिकार न करता समर्पण केले. मुख्य कारवाईस सुरुवात सुवर्ण मंदिरात ५ जुनला रात्री १० वाजेच्या सुमारास झाली.
कारवाईची सुरुवात रात्री ७ वाजेच्या सुमारास करण्याची योजना होती. त्यामुळे ५ वाजता भारतीय सेनेने लाउडस्पीकर वरून सुचना देऊन ज्यांना बाहेर पडायचे असेल त्यांना बाहेर येण्यास सुचवले. पण कोणीही बाहेर आले नाही. पुन्हा रात्री ७ वाजता तशाच सुचना देण्यात आल्या पण प्रतिसाद मिळाला नाही अखेर रात्री ९ वाजता पुन्हा सुचना दिल्यानंतर ८ ते १० वृद्ध माणसे बाहेर आली. जनरल बरार यांच्या म्हणण्यानुसार या माणसांनी सांगितले की आत मधुन इतर जणांनाही बाहेर यायचे आहे पण त्यांना येऊ दिले जात नाही. अखेर सैन्याने कारवाई सुरू करण्याचा निर्णय घेतला.
सैन्याची सुरुवातीची योजना होती की दहशतवाद्यांचे बाहेरील कडे नष्ट झाल्यावर जर्नेल सिंह सकट इतर दहशतवाद्यांना समर्पण करायला लावायचे. पण प्रत्यक्ष सुवर्ण मंदिरात दडलेल्या दहशतवाद्यांच्या तयारीची व शस्त्र सामग्रीची सैन्याला कल्पना नव्हती. १० च्या सुमारास पॅराशुट रेजिमेंटच्या जवानांना मुख्य दरवाजातुन प्रवेश करून मध्यभागी असणारया तळ्याच्या कडेने अकाल तख्त कडे पोहोचण्यास सांगितले. पण जवानांनी मुख्य दरवाजातुन आत प्रवेश करताच पायऱ्यांच्या दोन्ही बाजुंनी मशिन गन्स मधुन मारा करण्यात आला. यात बरेचसे जवान मारले गेले, काही जवान त्यावर मात करून आत प्रवेश करण्यात यशस्वी झाले पण त्यांवर आतल्या इमारतींतुन गोळेबार‍ झाला अखेर त्यांनी बाहेर पडुन पहिला हल्ला नाकाम झाल्याचे जनरल बरार यांना कळवले.
यानंतर १० व्या बटालियनचे जवान त्यांच्या मदतीला देऊन पुन्हा हल्ला करण्यात आला. यावेळी जवानांनी पायऱ्यांजवळीन मशिन गन्स निकामी करण्यात यश मिळवले. यानंतर जवानांनी "परिक्रमा" भागात प्रवेश केला. पण आतील बाजुत दहशतवाद्यांनी जोरदार गोळीबार व ग्रेनेडचा हल्ला केला यामुळे जवानांना अकाल तख्त पर्यंत पोहोचता आले नाही. दहशतवाद्यांनी दरवाजे आणि खिडक्यांवर वाळुने भरलेली पोती लावली होती. यामुळे त्यांच्या वर सरळ गोळीबार करता येत नव्हता त्यातच अश्रुधुराप्रमाणे काम करणारे सन ग्रेनेड भारतीय सैनिकांनी फेकल्यावर ते उलटुन परत येत होते. सैनिकांनी यानंतर सुवर्ण मंदिराच्या दिशेने फार मारा होत असुन प्रत्युतरासाठी सुवर्ण मंदिराच्या दिशेने गोळीबार करण्याची परवानगी मागितली. पण सुवर्ण मंदिराच्या वास्तुला कसलेही नुकसान न करण्याचे निर्देश असल्याने जनरल बरार यांनी गोळीबाराची परवानगी दिली नाही. तेव्हा सैन्याच्या प्राणहानीच्या बातम्या सतत येत राहिल्या. सैनिक अकाल तख्तच्या जवळही जाऊ शकत नाहीत आणि प्राणहानीचा आकडाही वाढत होता तेव्हा एका चिलखती गाडी तुन जवानांना अकाल तख्तजवळ जाण्यासाठी पाठवन्यात आले. पण दहशतवाद्यांनी रॉकेट लॉंचरने ती चिलखती गाडी उडवली. यानंतर जनरल बरार यांनी वरिष्ठांकडे रणगाड्यांचा वापर करण्याची प‍रवानगी मागितली व ती मिळाली. प्रथम रणगाड्यांच्या हॅलोजन दिव्यांच्या प्रकाशाने दहशतवाद्यांवर प्रखर प्रकाशझोत मारून हल्ला करायचा प्रयत्न झाला पण तोही यशस्वी झाला नाही. अखेर रणगाड्यांतुन अकाल तख्त वर मारा करन्यात आला जो यशस्वी ठरला. यानंतर रात्री १ वाजेच्या (६ जुनच्या सकाळी) सुमारास काही जण पांढरे निशाण फडकवुन बाहेर आले तेव्हा सैन्याला कारवाई यशस्वी झाल्याचा अंदाज आला. नंतर अकाल तख्तमध्ये घुसुन जर्नेल सिंह व शाबेग सिंह यांची प्रेते मिळाली व त्यांची ओळख पटवण्यात आली. आजुबाजुच्या परिसरातील सर्व दहशतवाद्यांना ताब्यात घेण्याची कारवाई आणखी काही तास सुरू राहिली.
जिवितहानी
भारत सरकारने दिलेल्या अधिकृत आकडेवारी नुसार यात भारतीय सेनेचे ८३ जण मारले गेले. यात ४ अधिकारी, ४ कनिष्ठ अधिकारी व ७५ जवान होते. सुमारे २०० जण जखमी झाले. तर ४९२ दहशतवादी या कारवाईत मारले गेले. अनधिकृत आकडे यापेक्षा जास्त आहे
कारवाईचे परिणाम
खलिस्तानची चळवळ लगेचच खंडित झाली नाही. सुवर्ण मंदिराच्या कारवाईने शीख समाजात तीव्र रोष निर्माण झाला. भारतीय सैन्यातही काही शीख सैनिकांनी बंड केले, त्याचवर्षी पंतप्रधान इंदिरा गांधींची त्यांच्याच शीख सुरक्षारक्षकांकडुन हत्या करण्यात आली व त्यानंतर राजधानी दिल्लीत शीख विरोधी दंगे उसळले.
६ जुन नंतर भारतीय सैन्यातील काही शीख सैनिकांनी कारवाईच्या निषेधार्थ बंड केले व अमृतसर कडे कूच केले. राजस्थान मधील गंगानगर, बिहार मधील रामगढ, मुंबई जवळील ठाणे, तसेच अलवर, जम्मू आणि पुणे येथे शीख सैनिकांचे बंड झाले होते. रामगढ मधील सैनिकांनी ब्रिगेडियर पुरींची हत्याही केली. पण लवकरच भारतीय सैन्यातर्फे हे बंड मोडण्यात आले. बंडात सामील असणाऱ्या सैनिकांवर जेल मध्ये शिक्षा भोगण्याची कारवाई सुद्धा झाली पण जेल मधुन सुटल्यावर या सैनिकांना पुन्हा भारतीय सैन्यात सामावुन घेण्यात आले.
बीबीसी वृतवाहिनीला रामगढ येथील विद्रोहात सहभाग घेतलेले सैनिक बलजीत सिंह यांनी दिलेल्या मुलाखतीत म्हटले.
"मी शीख रेजिमेंटल सेंटर रांची मध्ये होतो. १० जूनला जवानांनी गुरूद्वाऱ्यात अमृतसरला जाण्याची शपथ घेतली. दुपारीच काही तुकड्यांत १६०० जवान निघाले. यावेळी ब्रिगेडियर एस. सी. पुरी यांनी आम्हाला थांबवण्याचा प्रयत्न केला पण त्यांच्या वर गोळ्या चालवल्या गेल्या त्यात ते मारले गेले. माझे वडील हे येथे कॅप्टन होते पण त्यांचे आम्ही ऐकले नाही. आमच्या कडे एमएमजी, एलएमजी, ग्रेनेडस होते. पण पुढील दिवशीच जोनपुर, लखनऊ व कानपूर मध्ये आम्हाला अडवण्यात आले. यानंतर जेलची शिक्षा झाली आणि जेल मधुन सुटल्यानंतर पुन्हा सैन्यात प्रवेश मिळाला व मी पुढील १७ वर्षे नोकरी केली."
संदर्भ आणि नोंदी
http://khabar.ibnlive.in.com/news/13930/1
http://www.bbc.co.uk/hindi/news/cluster/2009/06/090605_bluestar25_sikhs_as.shtml http://www.bbc.co.uk/hindi/specials/920_bluestar1_rebels/
वर्ग:पंजाब वर्ग:शीख धर्म वर्ग:दहशतवाद
डेव्हिड लिव्हिंगस्टन
डेव्हिड लिव्हिंस्टन (जन्म : ग्लासगो, १९ मार्च १८१३; - कांगो नदीचा किनारा, आफ्रिका, १ मे १८७३) हे एक धाडशी स्कॉटिश धर्मोपदेशक होते. त्यांनी झांबेजी नदीचा प्रवाह कसा जातो हे शोधून काढले. त्याचबरोबर त्यांनी कांगो, टांगानिका, न्यासा इत्यादी सरोवरांच्या भोवतालचा प्रदेश शोधून काढला.
धर्मोपदेशक डेव्हिड लिव्हिंगस्टन पेशाने डाॅक्टर होता. जेव्हा तो २७ वर्षांचा झाला तेव्हा त्याने आफ्रिकेला जाऊन ख्रिस्ती धर्मप्रसारकाचे काम करीत करीत गरजू लोकांवर औषधोपचार करायचे ठरवले. जसेजसे दिवस जाऊ लागले तसे त्याला आफ्रिकेच्या अज्ञात प्रदेशांत फिरून, तेथील लोकांच्या काही अडचणी असल्याच तर त्या दूर करावयाची इच्छा झाली. जेथे हल्ली अंगोला झांबिया, झायरे, झिंबाब्वे, तांझानिया, बुरुंडी, मोझांबिक, रुवांडा आदी देश दाखवतात ती लाखो चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळाची जागा त्याकाळच्या आफ्रिकेच्या नकाशात कोरी दाखवत, कारण त्या देशांसंबंधी त्याकाळी सुविद्य जगाला काहीच माहिती नव्हती. आफ्रिका खंडाचा समुद्रकिनारा व नाईल नदीची माहिती उर्वरित जगाला होती, आणि तेवढेच भाग नकाशात दाखवले जात. डेव्हिड लिव्हिंगस्टनने उरलेली अज्ञात आफ्रिका बघायचे ठरवले.
लिव्हिंगस्टनने केप ऑफ गुड होप (केप काॅलनी) पासून ते विषुववृत्तापर्यंत आणि अटलांटिक महासागरापासून ते हिंदी महासागरापर्यंत फिरून त्या भूभागाचा नकाशा बनवला. हल्ली व्हिक्टोरिया फाॅल्स म्हणून ओळखला जातो तो (झांबेजी नदीचा) विशाल धबधबा लिव्हिंस्टनच्या नजरेस पडला. आणि ही सारी माहिती लंडनच्या राॅयल जिऑग्राफिकल सोसायटीला पाठवली.
सोळा वर्षांच्या भटकंतीनंतर १८५६ साली जेव्हा डेव्हिड लिव्हिंगस्टन लंडनला परतला तेव्हा संपूर्ण राष्ट्राने त्याचा सत्कार केला.
पुन्हा आफ्रिका
थोड्या काळानंतर लिव्हिंगस्टन परत आफ्रिकेत आला. यावेळी त्याने पूर्व आणि मध्य आफ्रिकेमधून झांबेजी नदीच्या किनाऱ्याने चालायला सुरुवात केली. या प्रवासात त्याला न्यासा तलावाच्या अस्तित्वाचा शोध लागला. १८६६ साली त्याने नाईल नदीच्या काठाकाठाने हिंडायला सुरुवात केली. परंतु काही खास हाती लागायच्या आतच डेव्हिड आजारी पडला व त्याला टांगानिका सरोवराच्या किनाऱ्यावर असलेल्या उजीजी गावात आसरा घ्यावा लागला. या आजारपणात लिव्हिंगस्टनचा आणि उर्वरित जगाचा संपर्क तुटला.
अशीच चार वर्षे गेली. डेव्हिड लिव्हिंगस्टन बरा झाला, आणि त्याने परत नवीन मुलूख शोधायला प्रारंभ केला. अमेरिकेच्या न्यूयाॅर्क शहरातील एक धाडसी पत्रकार, हेनरी स्टॅनली, डेव्हिडला शोधत आफ्रिकेत आला आणि त्यांची भेट झाली. १८७१ साली झांजीबारमधल्या जवळपास २०० लोकांच्या साथीने हे दोघे आफ्रिकेच्या अंतर्भागात घुसले आणि त्यांनी सतत नऊ महिने जंगलभ्रमण केले. स्टॅनलेने आजारी लिव्हिंगस्टनला इंग्लंडला परतायचा सल्ला दिला, पण त्याने तो मानला नाही. डेव्हिडला नाईल नदीच्या उगमाचा शोध लावायचा होता. स्टॅनलेनेनी आणलेली औषधे आणि पौष्टिक खाद्यपदार्थ आणि अन्य सामग्रीच्या बळावर त्याने आपला प्रवास चालूच ठेवला.
हेनरी स्टॅनले आपल्या देशाला परतला आणि त्याच सुमारास डेव्हिडला एक नदीचा उगम सापडला. पण ती नदी नाईल नदी नसून कॉंगो नदी (झायरे नदी) होती. परंतु तिची अधिक माहिती मिळविण्यापूर्वीच, तिच्या काठाने हिंडताना डेव्हिड लिव्हिंगस्डनचे १ मे १९७३ रोजी निधन झाले. स्थानिक लोकांनी त्याच्या शरीराला मसाले चोळून ते सडू दिले नाही. आफ्रिकेच्या अंतर्भागातून हजारो आफ्रिकन त्याच्या प्रेताबरोबर चालतचालत झांजीबारला आले व त्यांनी त्याला शेवटची मानवंदना दिली. अखेर त्याचे शव झांजीबारमार्गे ११ महिन्यांनी, १८ एप्रिल १८७४ रोजी, इंग्लंडला पोचले आणि तेथे त्यावर रीतसर अत्यसंस्कार झाला.
डेव्हिड लिव्हिंगस्टनच्या स्मरणार्थ झांबिया देशातील एका शहराला लिव्हिंगस्टन हे नाव दिले गेले. स्काॅटलंडने दहा पौंडाच्या चलनी नोटेवर त्याचा फोटो छापला. ब्रिटन, झांबिया, बुरुंडी, झिंबाब्वे यांच्यासह अनेक देशांनी त्याचे चित्र असलेली टपाल तिकिटे छापली.
डेव्हिड लिव्हिंगस्टनने शोधलेल्या आफ्रिका खंडाच्या प्रदेशांची झलक अमेरिकन पत्रकार हेनरी स्टॅनलेच्या 'थ्रू द डार्क काॅन्टिनेन्ट' या पुस्तकातून वाचता येते.
(अपूर्ण)
वर्ग:इ.स. १८१३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८७३ मधील मृत्यू वर्ग:भूगोल
इमरान हुसेन
इमरान हुसेन हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते दिल्लीच्या बल्लीमारान विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
देव टीटवा
हा पक्षी आकाराने लाव्या पेक्षा लहान असतो. त्याचे जाड गोल डोके. उघडे पिवळे पाय असतात. त्याची कबुतारासारखी चोच असते. वरून वाळूसारखा उदी खालून पांढरा असतो. त्याचे कपाळ पांढरे असते व डोके व कानाच्या पिसे काळी असतात. डोळ्याभोवती काळा रंग असतो. गळ्याभोवती पांढरा पट्टा असतो. तसेच छाती व पाठीभोवती काळी पट्टी असते. उडताना पंखावर पंढरी पट्टी दिसत नाही. नर आणि मादी दिसयला सारखे असतात.
वितरण
भारतीय उपखंड, श्रीलंका आणि अंदमान बेटात हिवाळी पाहुणे
निवासस्थाने
चिखलानी, नद्या काठचा वाळवंटी भाग , दलदली आणि सागर किनारे
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, १९९०
इंग्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने ऑगस्ट १९९० दरम्यान दोन महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी आयर्लंडचा दौरा केला. इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा हा पहिला आयर्लंड दौरा होता. यजमान आयर्लंडचे नेतृत्व एलिझाबेथ ओवेन्सने केले तर इंग्लंडची कर्णधार कॅरेन स्मिथीस होती. महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका इंग्लंड महिलांनी २-० ने जिंकली.
२रा सामना
वर्ग:इ.स. १९९० मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे वर्ग:महिला क्रिकेट
कोबाल्ट
बाह्य दुवे
वर्ग:मूलद्रव्ये वर्ग:धातू
ऑलिंपिक खेळात ऑस्ट्रिया
ऑस्ट्रिया देशाने आजवरच्या सर्व उन्हाळी व हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांमध्ये सहभाग घेतला आहे. ह्याला एकमेव अपवाद म्हणजे १९२० उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धा ज्यामध्ये पहिल्या महायुद्धामधील सहभागामुळे ऑस्ट्रियावर बंदी आणली गेली होती.
हिवाळी खेळ
वर्ग:ऑस्ट्रियामधील खेळ
मध्य प्रदेश क्रिकेट संघ
मध्य प्रदेश क्रिकेट संघ भारतातील मध्य प्रदेश राज्याचे अंतर्गत क्रिकेट स्पर्धांमध्ये प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. याची सुरुवात होळकर क्रिकेट संघ या नावाने झाली.
भीमबल
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टॉम पॅरिस
टॉम पॅरिस, played by रॉबर्ट डंकन मॅकनिल, is a character in Star Trek: Voyager.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक कथानकातील पात्र वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर वर्ग:स्टार ट्रेक
ऑलिंपिक खेळात डेन्मार्क
वर्ग:रिकामी पाने
बंजारातांडा
बंजारातांडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
पिंपळवाडी (मालेगाव)
पिंपळवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
बेगमपेट विमानतळ
बेगमपेट विमानतळ आंध्र प्रदेशमधील हैदराबाद शहरातील विमानतळ होता.२३ मार्च २००८ला हैदराबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ तयार झाल्यावर हा विमानतळ बंद करण्यात आला.या विमानतळाचा सध्या 'आंध्र प्रदेश एव्हीएशन अकादमी' ,'राजीव गांधी एव्हिएशन अकादमी तसेच भारतीय वायुदल बेगमपेट वायुसेना तळ याचा उपयोग करतात. बेगमपेट विमानतळावर पूर्वी दोन टर्मिनल होते.हैदराबाद साठी आंतरराष्ट्रीय तसेच देशांतर्गत उड्डाणेही या विमानतळाने हाताळलीत.हे भारतातील सहावे व्यस्त विमानतळ होते.एर सहाराची सुमारे १२६ उड्डाणे येथुनच होत असत.
बेगमपेट विमानतळावर नविन टर्मिनलजवळ १३ विमानांच्या पार्किंगची सुविधा आहे.त्याशिवाय उत्तर दिशेस ५ विमाने रात्री पार्क करता येतात.ही सुविधा ए-३२० आणि बोइंग-७३७ सारख्या मोठ्या विमानास तसेच पुढील तीन वर्षांसाठी पुरेशी आहे. यास पर्याय म्हणुन मार्च २००८ मध्ये हैदराबाद विमानतळ सुरू केल्याने, हैदराबाद या शहरात मध्यावर असलेले हे विमानतळ सध्या हवाईदलाच्या प्रशिक्षणासाठी तसेच अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तिंची ने-आण करण्यासाठी वापरला जातो.वाम राजकारणी पार्टीच्या सदस्यांनी नागरी हवाईवाहतूक मंत्रालयास तीव्र निवेदने लिहुन,हे विमानतळ कमी खर्चाच्या नागरी वाहतूकीसाठी, जे या कामासाठी उपयुक्त आहे,वापर पूर्ववत सुरू करण्यास दबाव आणत आहे.त्या मंत्रालयाने हवाई वाहतूक नियंत्रणाच्या प्रशिक्षणासाठी हे विमानतळ वापरण्याबाबत प्रस्ताव ठेवला आहे. पूर्वी या विमानतळावर मर्यादित स्वरूपात रात्री विमान उतरविण्याची सुविधा होती.थेट विमानसेवा नसल्यामुळे, आंध्र प्रदेशातील फक्त ४०% आंतरराष्ट्रीय उड्डाणेच येथुन जात होती.. २००६ च्या सुरुवातीस अध्यक्ष जॉर्ज बुश यांचे 'एर फोर्स वन' हे विमान त्यांचे हैदराबाद भेटीदरम्यान येथे उतरले होते व उड्डाण भरते झाले.आंतर्‍आष्ट्रीय व देशांतर्गत वाहतूकीसाठी बेगमपेट विमानतळाची क्षमता प्रवाश्यांची वाहतूक वाढल्यामुळे,दरसाली ४५% या दराने वाढल्याचा रिपोर्ट आहे.ही भारतात सर्वाधिक आहे.या विमानतळाने सुमारे २०,००० प्रवासी दर दिवस या दराने तसेच, ३०० विमान चलन, ज्यात १६ आंतरराष्ट्रीय व १० देशांतर्गत उड्डाणांचा समावेश आहे, हाताळली आहेत.या विमानतळाच्या क्षमतेचे दातृत्व सुरुवातीस अपेक्षेपेक्षा बरेच कमी होते, पण मागणीनुसार त्यात वाढ झाली.ही सर्व वाढ बघुन,प्रश्न उभा राहतो कि भारतीय हवाईदल या तळाचा प्रत्यक्ष वापर कितपत करीत आहे व ते भविष्यात खुले कां करण्यात येउ नये. नविन ८ विमानतळ सुरू करण्याबाबत व ते हैदराबादला व इतर विमानतळांशी जोडण्याबाबत,राज्य सरकारला खूप आशा आहे.या विमानतळावरून शेवटचे उड्डाण हे २२ मार्च २००८ रोजी थाई एरवेजचे बँकॉकला जाणारे आंतरराष्ट्रीय उड्डाण होते.
इतिहास
बेगमपेट विमानतळ हे सन १९३० मध्ये हैदराबाद एरो क्लबच्या उद्घाटनाने सुरू झाले.हैदराबाद राज्याचा निझाम यास त्याच्या डेक्कन एरवेझसाठी वापरत असे.ब्रिटिश भारतातील ही एक प्राथमिक विमानसेवा होती.सन १९३७ मध्ये टर्मिनल इमारत तयार झाली. दक्षिण दिशेस नंतर एक नविन इमारत तयार केल्या गेली. नंतर हीच मुख्य इमारत झाली.जुन्या इमारतीस मग 'जुने बेगमपेट विमानतळ' असे संबोधिल्या जाउ लागले.सन २००८ मध्ये झालेल्या भारतातील प्रथम 'हवाई कसरती' १५ ते १८ ऑक्टोबर दरम्यान येथे झाल्या.
अ ट्विस्ट इन द टेल (पुस्तक)
अ ट्विस्ट इन द टेल (ISBN 0-340-405384) हा ब्रिटिश लेखक आणि राजकारणी जेफ्री आर्चर यांचा इ.स. १९८८ मधील कथासंग्रह आहे. यातील कथा उत्तरोतर अधिक रंजक बनत जाते व उत्सुकता शिगेला ताणली असताना कथानक अनपेक्षितरित्या नाट्यमय वळण घेते. अशी या कथांची वैशिष्ट्यपूर्ण शैली आहे.
बेगमपेट विमानतळ
सर्वसाधारण विमानन(एव्हीऐशन) व प्रशिक्षण
येथील वाणिज्यिक सेवा बंद झाल्यावर,ते वायुदल व उड्डाण प्रशिक्षणासाठी वापरल्या जाउ लागले.प्रशिक्षणार्थी विमान हे फक्त याच्या दक्षिण दिशेचाच वापर करतात कारण उत्त्रेला असलेला भाग हा वाणिज्यिक सेवांसाठी बंद आहे.
अ ट्विस्ट इन द टेल (पुस्तक)
यात पुढील १२ कथा आहेत.
कॅस्पिअन चिखल्या
कॅस्पिअन चिखल्या किंवा वाळू टीटवा (इंग्लिश:Caspian sand plover) हा एक पक्षी आहे.
अ ट्विस्ट इन द टेल (पुस्तक)
बाह्य दुवे
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
बेगमपेट विमानतळ
बाह्य दुवे
वर्ग:हैदराबादमधील वास्तू व इमारती वर्ग:हैदराबादमधील वाहतूक वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील विमानतळ वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:भारतातील बंद विमानतळ
कॅस्पिअन चिखल्या
निवासस्थाने
ते समुद्र किनारे, नद्या आणि दलदलीच्या ठिकाणी वास्तव्य करतात.
जॉन मॉरिस
जॉन एडवर्ड मॉरिस (१ एप्रिल, १९६४:इंग्लंड - हयात) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९९० ते १९९१ दरम्यान ३ कसोटी आणि ८ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑक्सिजन चक्र
ऑक्सिजन चक्र
पृथ्वीच्या वातावरणातील जलावरणात आणि शिलावरणामध्येही सुमारे २१% ऑक्सिजन आढळतो. जीववरणामध्ये ऑक्सिजनचे अभिसरण व त्याचा पुनर्वापर म्हणजे ऑक्सिजन चक्र होय. जैविक आणि अजैविक असे दोन्ही घटक यामध्ये समाविष्ट आहेत.
वातावरण हे अर्थातच पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर असलेल्या वायूंचा प्रदेश आहे आणि पृथ्वीवरील मुक्त ऑक्सिजनच्या सर्वात मोठ्या जलाशयांपैकी एक आहे. बायोस्फिअर म्हणजे पृथ्वीच्या सर्व पारिस्थितिक प्रणालीची बेरीज. यात प्रकाश संश्लेषण आणि इतर जीवनाच्या प्रक्रियेतून निर्मित काही विनामूल्य ऑक्सिजनदेखील आहे. ऑक्सिजनचा सर्वात मोठा जलाशय शिलावरण आहे. यापैकी बहुतेक ऑक्सिजन मुक्त नसतो, परंतु सिलिकेट्स आणि ऑक्साईड्स सारख्या रासायनिक संयुगांचा भाग असतात.
ऑक्सिजन वातावरणात फोटोलिसिस प्रक्रियेद्वारे मुक्त होतो. हे ओझोन सायकलचे सर्वात प्रसिद्ध फोटोलिसिस आहे. सूर्यप्रकाशाच्या अल्ट्रा व्हायलेट रेडिएशनद्वारे ऑक्सिजन रेणू(O२) अणू ऑक्सिजनमध्ये मोडला जातो. नंतर हे विनामूल्य ऑक्सिजन ओ 3 किंवा ओझोन तयार करण्यासाठी विद्यमान ओ 2 रेणूसह पुन्हा संयोजित होते. हे चक्र महत्त्वपूर्ण आहे कारण ते पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर पोहोचण्यापूर्वी हानिकारक उष्णतेकडे वळणाऱ्या बहुतेक हानिकारक अल्ट्रा व्हायलेट रेडिएशनपासून पृथ्वीचे रक्षण करण्यास मदत करते.
जीवशास्त्राचे मुख्य चक्र म्हणजे श्वसन व प्रकाश संश्लेषण. माणूस जेव्हा श्वासोच्छ्वास करतो, तेव्हा प्राणी आणि मनुष्य चयापचय प्रक्रियेमध्ये आणि कार्बन डाय ऑक्साईड सोडत श्वासाबरोबर ऑक्सिजन घेतो.. प्रकाशसंश्लेषण या प्रक्रियेचा उलट आहे, आणि ते प्रामुख्याने वनस्पती आणि प्लॅंक्टोनद्वारे होते.
पृथ्वीवरील जीवनाचे रक्षण आणि संरक्षण करण्यात मदत करण्यासाठी  ऑक्सिजन चक्र हे महत्त्वाची भूमिका बजावते.
पेटर हॅन्सन
वर्ग:स्वीडनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तोरनाळा
तोरनाळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. ३९६
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३९६ वर्ग:इ.स.पू.चे ३९० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
ऑलिंपिक खेळात क्रो‌एशिया
वर्ग:रिकामी पाने
विद्यानगर
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
निकेल
निकेल (Ni) (अणुक्रमांक २८) हे निसर्गतः आढळणारे धातूरूप मूलद्रव्य आहे.
वर्ग:मूलद्रव्ये वर्ग:धातू
रिंपा शिवा
रिंपा शिवा (१९८६ - ) या एक भारतीय महिला तबलावादक आहेत. या फरुखाबाद घराण्याच्या शिष्या असून त्यांनी आपले वडील स्वपन शिवा यांच्याकडून तबल्याचे प्रशिक्षण घेतले.
वर्ग:तबलावादक वर्ग:महिला तबलावादक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
उपनंद
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
१९३२ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात भारत
अमेरिकेतील लॉस एंजेलिस, कॅलिफोर्निया येथे झालेल्या १९३२ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात भारतीय पुरूष हॉकी संघाने सलग दुसऱ्यांदा सुवर्ण पदक जिंकले
16x16px सुवर्ण
रिचर्ड ॲलन, मुहम्मद अस्लम, लाल बोखारी, फ्रँक ब्रेवीन, रिचर्ड कार, ध्यानचंद, लेस्ली हेमंड, आर्थर चार्ल्स हिंद, सईद जाफर, मसूद मिन्हास, ब्रूम पिनिगर, गुरमित सिंग कुल्लर, रूप सिंग, विल्यम सुलीवन, कारलाइल टॅपसेल - फिल्ड हॉकी, पुरूष संघ.
राऊंड रॉबिन निकाल
प्रत्येक संघ इतर दोन संघांबरोबर एकदा खेळला
References
भारत १९३२
न्यूक्लियोफाइल
न्यूक्लियोफाइल ही एक रासायनिक प्रजाती आहे जी इलेक्ट्रॉन च्या जोडीला प्रतिक्रियेच्या संबंधात रासायनिक बंध तयार करण्यासाठी दान करते. इलेक्ट्रॉनची एक मुक्त जोडी किंवा कमीतकमी एक पाय बॉन्ड असलेले सर्व रेणू किंवा आयन न्यूक्लॉफाइल्स म्हणून कार्य करू शकतात. न्यूक्लॉफाइल्स इलेक्ट्रॉन देणगी देतात म्हणून, ते लुईस बेसवर व्याख्या असतात.
इतिहास :-सुधारणे क्रिस्टोफर केल्क इंगोल्ड यांनी १ 33 in33 मध्ये न्यूक्लॉफाईल आणि इलेक्ट्रोफिल या शब्दाची सुरुवात केली होती. न्यूक्लियोफाइल हा शब्द न्यूक्लियस आणि ग्रीक शब्दापासून आला आहे. गुणधर्म सुधारणे सर्वसाधारणपणे, नियतकालिक सारणीच्या ओळीत, अधिक मूलभूत आयन (कॉन्जुगेट acidसिडचा पीकेए जितका जास्त असतो) न्यूक्लॉफाइल म्हणून जास्त प्रतिक्रियाशील असतो. समान हल्ला करणारे घटक (उदा. ऑक्सिजन) असलेल्या न्यूक्लॉफिल्सच्या मालिकेत न्यूक्लियोफिलीसीटीचा क्रम मूलभूततेचे अनुसरण करेल. ऑक्सिजनपेक्षा सल्फर हा एक चांगला न्यूक्लियोफाइल आहे.
न्यूक्लियोफिलीसीटी सुधारणे संबंधित न्यूक्लियोफिलिक सामर्थ्य प्रमाणित करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या बऱ्याच योजना तयार केल्या गेल्या आहेत. बऱ्याच न्यूक्लॉफाइल्स आणि इलेक्ट्रोफाइलचा समावेश असलेल्या प्रतिक्रियांचे प्रतिक्रिया दर मोजून खालील अनुभवात्मक डेटा प्राप्त केला गेला. तथाकथित अल्फा प्रभाव दर्शविणारे न्यूक्लॉफाइल सामान्यतः या प्रकारच्या उपचारात वगळले जातात.
स्वेन-स्कॉट समीकरण सुधारणे 1953 मध्ये साधित स्वाईन स्कॉट समीकरण []] []] मध्ये असा पहिला प्रयत्न आढळतोः वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
महाराष्ट्र क्रिकेट संघ
हा खानदेश,पश्चिम महाराष्ट्र आणि मराठवाड्याचे नेतृत्व करणारा संघ आहे.
लोकप्रिय खेळाडू
वर्ग:भारतातील क्रिकेट संघ क्रिकेट
बालसंस्कार (संकेतस्थळ)
'बालसंस्कार' डॉट कॉम (Balsanskar.com) या संकेतस्थळची सुरुवात गुढीपाडवाच्या शुभमुहूर्तावर दिनांक १६ मार्च २०१० रोजी करण्यात आली. हे संकेतस्थळ मराठी भाषेत उपलब्ध आहे. हे संकेतस्थळ गुरुपौर्णिमेच्या मुहूर्तावर हिंदी भाषेत आणि गणेशचतुर्थीच्या मुहूर्तावर इंग्रजी भाषेत, कृष्ण जयंतीला कन्नड भाषेत सुरू करण्यात आले.आदर्श आणि सुसंस्कारित पिढी हेच देशाचे भवितव्य ! हे या संकेतस्थळाचे ब्रीदवाक्य आहे.
संकेतस्थळ.
इंटरनेटच्या म्हणजेच मायाजालाच्या या विश्वात मुलांसाठी विविध संकेतस्थळे उपलब्ध आहेत. विविध दूरचित्रवाहिन्या, तसेच विविध संस्था आणि मंडळे मुलांच्या व्यक्तीमत्त्व विकासासाठी विविध उपक्रम राबवत आहेत. असे असतांना या संकेतस्थळात वेगळे ते काय ? त्यातच आणखी एक नवीन भर ? असा प्रश्न नक्कीच उपस्थित होतो.
मुलांचा व्यक्तीमत्त्व विकास करणे म्हणजे त्यांचे अंतरंग विकसित करणे होय. विकासासाठी मुलांमध्ये प्रामाणिकपणा, वक्तशीरपणा, नम्रता यांसारख्या नैतिक मूल्यांची ओळख होणे, एवढा एकच उद्देश नसून त्याचे संवर्धन होणेही महत्त्वाचे आहे. खरेतर आपली संस्कृती एवढी महान आहे की, त्यातील विविध गोष्टी, राष्ट्रपुरुषांची उदाहरणे, धर्मशास्त्रात सांगितल्याप्रमाणे केले जाणारे आचरण यांप्रमाणे कृती केली आणि ते गुण आपल्यात आणण्याचा प्रयत्न केला, तरी खऱ्या अर्थाने व्यक्तीमत्त्व विकसीत होईल.
`आदर्श नेहेमी स्फूर्ती देतात', असे म्हटले जाते. आज मुलांपुढे चित्रपट अभिनेते, राजकारणी यांसारखे आदर्श आहेत. `द्रष्टा दृष्यवशात् बद्ध:' या सुभाषिताप्रमाणे दूरचित्रवाहिन्या आणि अन्य माध्यमे यांद्वारे चंगळवाद, भ्रष्टाचार, हाणामारी यांचे बालमनावर आक्रमण होत आहे. नकळत तेच संस्कार त्यांच्या अंतर्मनावर कोरले जात आहेत. सध्याच्या एकत्र कुटुंबपद्धती नसलेल्या, व्यस्त आणि अत्यंत धकाधकीच्या जीवनात पालकांनाही प्रत्येक दिवशी मुलांसाठी पुरेसा वेळ देणे कठीण होत आहे. अशा वेळी मुलांचे पालकत्त्व नेमके कोणी घ्यायचे आणि हा संस्काराचा भाग कोणी मुलांवर रुजवायचा अन् सातत्याने बिंबवायचा, हा एक प्रश्नच असतो.
हे सर्व जाणून घेऊन व्यक्तीमत्त्व विकास खऱ्या अर्थाने व्हावा आणि आपली वाटचाल आनंदप्राप्तीच्या दिशेने व्हावी, ही ईश्वरचरणी प्रार्थना ! असे झाल्यास या संकेतस्थळाचा उद्देश खऱ्या अर्थाने साध्य झाला, असे आम्ही समजू.
आपल्या सहकार्याची आवश्यकता !
सध्या मराठी भाषेत प्रसिद्ध झालेले लेख आम्ही हिंदी, इंग्रजी आणि कन्नड भाषेत भाषांतर करीत आहोत. मनुष्यबळ मर्यादित असल्याने आम्हाला आपल्या सहकार्याची आवश्यकता आहे. आपण या भाषांचे जाणकार असाल किंवा ह्या भाषा आपल्याला चांगल्या प्रकारे येत असतील तर आपण या संकेतस्थळावरील प्रसिद्ध झालेले लेखांचे भाषांतर करून आम्हाला आमच्या baalsanskar@gmail.com या संगणकीय पत्त्यावर पाठवावेत.
संकेतस्थळाच्या मार्गिका पुढीलप्रमाणे आहे.
मराठी भाषा : www.balsanskar.com/marathi
हिंदी भाषा : www.balsanskar.com/hindi
इंग्रजी भाषा : www.balsanskar.com/english
कन्नड भाषा : ww.balsanskar.com/kannada
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे वर्ग:संकेतस्थळे वर्ग:मराठी संकेतस्थळे
जगदीप सिंग
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिगेल, पोर्तुगाल
मिगेल पहिला (ऑक्टोबर २६, इ.स. १८०२ - नोव्हेंबर १४, इ.स. १८६६) हा १८२८ ते १८३४ पर्यंत पोर्तुगालचा राजा होता.
हा होआव सहावा आणि स्पेनची कार्लोता होआकिना यांचे सातवे अपत्य व तिसरा मुलगा होता.
वर्ग:पोर्तुगालचे राज्यकर्ते वर्ग:इ.स. १८०२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८६६ मधील मृत्यू
निल्कीस
निल्कीस, played by ईथान फिलीपस, is a character in Star Trek: Voyager.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक कथानकातील पात्र वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर वर्ग:स्टार ट्रेक
बलाकी
हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला.
वर्ग:कौरव वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑलिंपिक खेळात संयुक्त संघ
संयुक्त संघ हे १९९२ च्या उन्हाळी आणि हिवाळी ऑलिंपिकमध्ये भाग घेणाऱ्या पूर्वीच्या सोव्हिएत संघाच्या खेळाडूंच्या संघाला दिलेले नाव होते. यांत बाल्टिक देशांचे खेळाडू नव्हते.
वर्ग:ऑलिंपिक खेळात देश वर्ग:सोव्हिएत संघामधील खेळ
वेल्श भाषा
वेल्श ही सेल्टिक भाषासमूहामधील एक भाषा युनायटेड किंग्डम देशाच्या वेल्स घटक देशाची राष्ट्रभाषा आहे. ही भाषा कॉर्निश व ब्रेतॉन ह्या इतर सेल्टिक भाषांसोबत मिळतीजुळती आहे. वेल्शला वेल्समध्ये राजकीय दर्जा असून येथील २१.७ टक्के लोक वेल्श बोलू शकतात.
हे पण पहा
वर्ग:सेल्टिक भाषासमूह भा वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील भाषा
नील विल्यम्स
नील फिट्झजेराल्ड विल्यम्स (२ जुलै, १९६२:विंडवर्ड - २७ मार्च, २००६:विंडवर्ड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९९० मध्ये १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
धूलिवंदन
धुलिवंदन हा होळीची राख व माती अंगाला लावण्याचा दिवस असून हा सण होळीच्या दुसऱ्या दिवशी ( फाल्गुन वद्य प्रतिपदेस) साजरा करतात. यास धुळवड असेही म्हटले जाते. या दिवशी महाराष्ट्रात सार्वजनिक सुट्टी असते.हा सण फाल्गुन कृष्ण प्रतिपदेला साजरा करतात. परंपरेप्रमाणे या दिवशी होलीका दहनाची राख एकमेकांना लावतात.
कोकणात प्रत्येक गावाचे धूलिवंदन वेगवेगळ्या दिवशी असू शकते. या गावाचे धूलिवंदन सामान्यतः होळीच्या १५व्या दिवशी असते.
वर्ग:महाराष्ट्रातील सण व उत्सव वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव वर्ग:महाराष्ट्रातील सार्वजनिक सुट्ट्या
मुंबई क्रिकेट संघ
लोकप्रिय खेळाडू
वर्ग:भारतातील क्रिकेट संघ क्रिकेट वर्ग:रिकामी पाने
अलेक्सिस किवी
अलेक्सिस किवी (फिनिश: Aleksis Kivi; - ) हा एक फिनिश लेखक होता. त्याने लिहिलेले Seitsemän Veljestä (सात भाऊ) हे पुस्तक फिनिश भाषेमधील सर्वात पहिले प्रमुख साहित्य मानले जाते. किवी फिनलंडमधील सर्वोत्तम साहित्यिकांपैकी एक मानला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:फिनिश लेखक
राजुरा (मालेगाव)
राजुरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
सामान्य टिलवा
बहाडा टिलवा (इंग्लिश:Eastern Redshank; हिंदी:छोटा बटन,सुरमा) हा एक पक्षी आहे.
हा पक्षी आकाराने तित्तिरापेक्षा लहान उंचीने मोठा टिलवा त्याचा रंग वर करडा उदी. खाली पांढरा.बदामी छाती.त्यावर बारीक काड्या.हिवाळ्यात उडताना मागील पंखांची किनार पंढरी व शेपटीजवळ पाचरीच्या आकाराचा पांढरा डाग ठळक दिसतो.विणीच्या हंगामात वरून काळ्या व पिंगट रंगाच्या कड्या व ठिपके.छातीवर दाट तपकिरी रेषा .नर-मादी दिसायला सारखेच एकटे किंवा थव्यातून आढळतात.
वितरण
भारतीय उपखंड,श्रीलंका,मालदीव,अंदमान आणि निकोबार बेटांत हिवाळी पाहुणे.
निवासस्थान
चिखलाणी,सागरकिनारे आणि दलदली.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
विल्यम दुसरा, इंग्लंड
विल्यम दुसरा (इ.स. १०५६ - ऑक्टोबर २, इ.स. ११००) हा इ.स. १०८७ पासून मृत्यूपर्यंत इंग्लंडचा राजा होता.
हा विल्यम पहिल्याचा (विल्यम द कॉँकरर)चा दुसरा मुलगा होता. याला रुफस या नावानेही ओळखत.
विल्यम ०२ वर्ग:इ.स. १०५६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ११०० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख