cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
राजगड
शिवाजी महाराजांनी मुरुंबदेवाचा किल्ला कधी घेतला याचा लिखित पुरावा आज मात्र उपलब्ध नाही. त्यामुळे किल्ला ताब्यात कधी आला हे सांगणे अनिश्चितच आहे. शिवचरित्र साहित्य खंडाच्या दहाव्या खंडात प्रसिद्ध झालले एक वृत्त सांगते की, 'शिवाजीने शहामृग नावाचा पर्वत ताब्यात घेऊन त्यावर इमारत बांधली.' सभासद बखर म्हणते की, 'मुराबाद म्हणून डोंगर होता त्यास वसविले. त्याचे नाव राजगड म्हणून ठेविले. त्या गडाच्या चार माच्या वसविल्या. बखरकार सभासदाने बालेकिल्ल्याला सुद्धा एक माची म्हणून गणले आहे.' मात्र शिवाजीने तोरण्यापाठोपाठ हा डोंगर जिंकून घेतला, हे नक्की. डोंगरावर किल्ला बांधण्याचे काम महाराजांनी मोठा झपाट्याने केले. त्या डोंगरास तीन सोंडा किंवा माच्या होत्या त्यांसही तटबंदी केली. मुख्य किल्ल्यास राजगड नाव ठेवून एक इमारत उभी केली. तीन माच्यांना सुवेळा, संजीवनी आणि पद्मावती ही नावे दिली. शिरवळ नजीक खेडबारे नावाचा गाव होता तेथे रान फार होते त्या ठिकाणी फर्माशी आंब्याची झाडे लावून पेठ वसविली व तिचे नाव शिवापूर असे ठेवले. इसवी सन १६६० मध्ये औरंगजेबाच्या आज्ञेनुसार शाहिस्तेखानाने शिवाजी महाराजांच्या प्रदेशावर स्वारी केली. फारसी साधनांमधून अशी माहिती मिळते की शाहिस्तेखानाने राजगडाकडे फौज पाठविलेली होती ह्या फौजेने राजगडाच्या जवळपासची काही खेडी जाळून उद्ध्वस्त केली परंतु प्रत्यक्ष राजगड किल्ला जिकंण्याचा प्रयत्न मात्र केला नाही ६ एप्रिल १६६३ रोजी शाहिस्तेखानावर छापा घालून शिवाजी महाराज राजगडावर परतले. सन १६६५ मध्ये मिर्झाराजे जयसिंग याने शिवाजी महाराजांच्या प्रदेशावर स्वारी केली. दाऊदखान आणि रायसिंग या दोन सरदारांना त्याने या परिसरातील किल्ले जिंकण्यासाठी पाठविले. ३० एप्रिल १६६५ रोजी मोगल सैन्याने राजगडावर चाल केली. परंतु मराठ्यांनी किल्ल्यावरून विलक्षण मारा केल्यामुळे मोगलांना माघार घ्यावी लागली.
शिवाजी महाराजांनी जयसिंगाबरोबर तह करताना २३ किल्ले देण्याचे मान्य केले व स्वतःकडे १२ किल्ले ठेवले. या १२ किल्ल्यांमध्ये राजगड, तोरणा, लिंगाणा, रायगड यांचा समावेश होतो सभासद बखरीतील उल्लेख खालील प्रमाणे आहे' सत्तावीस किल्ले तांब्रास दिले. निशाणे चढविली. वरकड राजगड व कोट मोरोपंत पेशवे, निळोपंत मुजुमदार व सरनोबत नेताजी पालकरअसे मातुश्रींच्या हवाली केले व आपणही दिल्लीस जावे, बादशाहाची भेट घ्यावी असा करार केला.'
शिवाजी महाराज आग्ऱ्याहून निसटून निवडक लोकांनिशी १२ सप्टेंबर १६६६ला राजगडाला सुखरूप पोचले. २४ फेब्रुवारी १६७० रोजी राजगडावर राजारामाचा जन्म झाला. सिंहगड किल्ला घेण्यासाठी शिवाजी महाराजांनी तानाजी मालुसरे यास राजगडावरूनच १६७० मध्ये पाठविले. सन १६७१-१६७२ मध्ये शिवाजी महाराजांनी रायगड हे स्थान राजधानीसाठी निश्चित केले, त्याआधी रायगड किल्ल्याचे इ.स १६५६ ते १६७० पर्यंत स्वराज्याचे वास्तुशास्त्रज्ञ हिरोजी इंदळकर यांच्या देखरेखीखाली १४ वर्षे बांधकाम चालू होते. त्यानंतर राजधानी राजगडावरून रायगडाकडे हलविली गेली.
बुधवार ३ एप्रिल १६८०, शा.शके १६०२ चैत्र शुद्ध पौर्णिमा, हनूमान जयंतीला शिवाजी महाराजांच निधन झाल्यावर मराठी राज्यावर औरंगजेबाच्या स्वारीचे संकट कोसळले. ११ मार्च १६८९,शा.शके १६११ फाल्गुन अमावस्येला औरंगजेबाने संभाजी महाराजांना ठार मारले यानंतर मोगलानी मराठांचे अनेक गड जिंकून घेण्याचा प्रयत्न केला. किशोरसिंह हाडा या मोगल सरदाराने जून १६८९ मध्ये राजगड जिंकून घेतला. औरंगजेबाने अबुलखैरखान याला राजगडाचा अधिकारी म्हणून नेमले. मात्र आप संभाजी महाराजांना पकडल्याची वार्ता पसरली नव्हती त्यामुळे मराठ्यांची फौज राजगडाभोवती गोळा झाली आणि आपल्या बळावर राजगड पुन्हा जिंकून घेतला. जानेवारी १६९४ मधील एका पत्रात शंकराजी नारायण सचिव याने 'कानद खोऱ्यातील देशमुखांनी राजगडाच्या परिसरातील प्रदेशाचे मोगलांच्या हल्ल्यापासून संरक्षण केल्याबद्दल त्यांची इनामे त्यांचकडे चालवावीत ' असा आदेश दिला होता. पुढे ११ नोहेंबर १७०३ मध्ये स्वतः औरंगजेब जातीनिशी हा किल्ला जिंकण्यासाठी पुण्याहून निघाला. औरंगजेबाचा हा प्रवास मात्र सुखकर झाला नाही. राजगडाच्या अलीकडे चार कोस घाटातला रस्ता आहे. रस्ता केवळ दुर्गम होता औरंगजेबाने एक महिना आधी काही हजार गवंडी, बेलदार आणि कामदार यांना रस्ता नीट करण्याच्या कामावर पाठविले. पण रस्ता काही नीट झाला नव्हता त्यामुळे बरेचशे सामान आहे तिथे टाकून जावे लागले. २ डिसेंबर १७०३ रोजी औरंगजेब राजगडाजवळ पोहचला. किल्ल्यास मोर्चे लावले. किल्ल्याचा बुरुज तीस गज उंच; त्याच उंचीचे दमदमे तयार करून त्यावर तोफा चढविल्या व बुरुजावर तोफांचा भडिमार करु लागले. तरबियतखान आणि हमीबुद्दीनखान याने पद्मावतीच्या बाजूने मोर्चे लावले. पुढे दोन महिने झाले तरी किल्ला काही हातात येत नव्हता. शेवटी ४ फेब्रुवारी १७०३ रोजी राजगड औरंगजेबाच्या हातात पडला. इरादतखान याला औरंगजेबाने किल्लेदार नेमले आणि किल्ल्याचे नाव 'नाबिशहागड' असे ठेवले.
२९ मे १७०७ रोजी गुणाजी सावंत याने पंताजी शिवदेवासह राजगडावर स्वारी करून तो किल्ला जिंकून घेतला आणि पुन्हा किल्ला मराठयांच्या स्वाधीन झाला. पुढे शाहूच्या ताब्यात किल्ला आल्यावर १७०९ मध्ये शाहूने सुवेळा माचीस ३०० रुपये व संजीवनी माचीस १०० रुपये अशी व्यवस्था लावून दिली. पेशवेकाळात राजगड हा सचिवांच्या ताब्यात होता. पेशवाईमध्ये आर्थिक परिस्थिती वांरवार बिघडत असल्याने किल्ल्यावर शिबंदीचे पगारही वेळेवर होत नसत. अशाच परिस्थितीमध्ये राजगडावरील सेवकांचे पगार एक वर्षभर थकले होते - राजवाडे खंड १२. यानंतर राजगड भोर संस्थानाच्या ताब्यात गेला. त्याची व्यवस्था पाहण्यासाठी सहा अधिकारी नेमले. सुवेळा माचीसाठी सरनोबत शिळीमकर, पद्मावती माचीसाठी सरनोबत-पवार घराण्यातील, संजीवनी माचीसाठी सरनोबत- खोपडे घराण्यातील होते. याशिवाय नाईक व सरनाईक हे अधिकारीसुद्धा असत.
राजगडावर जाण्याचा मार्ग= राजगडावर जाण्यासाठी चोहोबाजूंनी पाऊलवाटा आहेत.वेळवंड, मळे, भूतुंडे, पाल खुर्द, वाजेघर, गुंजवणे, फणसी, या मार्गाने गडावर जाता येते.काही पाऊलवाटा वापरात नाहीत.दाटझाडी व अतिशय अवघड चढ-उतर्नीमुळे तसेच रस्ता चुकण्याच्या शक्यतेमुळे त्या दुर्लक्षित आहेत.शिवकालीन राजमार्ग असलेल्या पाल दरवाजा मार्ग गडावर जाण्यासठी साखर-वाजेघर,पालखुर्द भोसलेवाडी मार्गे चांगला रस्ता आहे. पुणे वेल्हे रस्त्यावरील मार्गासनी-गुंजवणे गावातून गेलेला रस्ता चोरदिंडीतून पद्यावती माचीवर येतो.वेळवंड खोरयतील भूतांडे गावातून अळू दरवाज्यातून गडावर जाता येते.तोरण्याच्या बूधला माचीवरून डोंगराच्या सोंडेवरून जाऊन संजीवनी माचीवर जाणारा मार्ग सहा-सात तासात गडावर पोहोचतो.
सुवेळा माची
पद्मावती तळ्याच्या बाजूने वर गेले की रामेश्वर मंदिर आणि पद्मावती मंदिर आहे. इथून थोडे वर आले की एक तिठा आहे. त्यातील एक रस्ता सरळ बालेकिल्ल्याकडे, एक डावीकडून सुवेळा माचीकडे आणि तिसरा उजवीकडे संजीवनी माचीला जातो. चिलखती बुरूज, तशीच चिलखती तटबंदी ही गडाच्या दोन्ही माच्यांची वैशिष्ट्ये आहेत. थोडा उजवीकडे पाली दरवाजा आहे. गडावर यायला ही तुलनेने सोपी वाट आहे. बालेकिल्ल्यावर जाण्यासाठी बालेकिल्ल्यालाच वळसा घालून एका ठिकाणी थोडीशी अवघड आणि उभी चढण चढावी लागते. बालेकिल्ल्याचा महादरवाजा अजूनही दणकट आहे. वर चंद्रतळे आहे; एक ब्रम्हर्षी मंदिर आहे. सुवेळा माचीवरून सुर्योदय पाहणे ही दुर्ग भाटक्यांसाठी एक पर्वणीच असते. गड किल्ल्याची भटकंतिकर्न्यसथि हे उपयुक्त आहे.
पद्मावती तलाव
गुप्तदरवाज्याकडून पद्मावती माचीवर आल्यावर समोरच सुबक बांधणीचा विस्तीर्ण असा तलाव आढळतो. तलावाच्या भिंती आजही शाबूत आहेत. तलावात जाण्यासाठी त्याच्या भिंतीतच एक कमान तयार केलेली आहे. तलावात सध्या गाळ मोठा प्रमाणात साचला आहे. पद्मावती देवीच्या मंदिरा समोरच पूर्वाभिमुख असे रामेश्र्वर मंदिर आहे. मंदिरातील शिवलिंग शिवाजीकालीन आहे. मंदिरात असणारी मारुतीची मूर्ती दक्षिणाभिमुख आहे.
राजवाडा
रामेश्र्वर मंदिरापासून पायऱ्यांनी वर जातांना उजवीकडे राजवाड्याचे काही अवशेष दिसतात. या राजवाड्यामध्ये एक तलाव आहे. राजवाड्यापासून थोडे पुढे गेल्यावर अंबारखाना लागतो. त्याच्या थोडे पुढे सदर आहे. सदरेच्या समोर दारोचे कोठार आहे. सदर ही गडावरची सर्वात महत्त्वाची अशी वास्तू आहे. या वाड्याच्या सभोवतालच्या पंचवीस एकरात महाराजांनी बागही तयार केली त्यास 'शिवबाग' असे म्हणत. पूर्वी या सदरेत ओटीच्या कडेस मधल्या खणात एक जुना गालिचा व त्यावर लोड ठेवलेला असे. अनेक इतिहास तज्ज्ञांचे असे मत आहे की ही सदर नसून तटसरनौबताचे घर आहे.
पाली दरवाज्याचा मार्ग पाली गावातून येतो. हा मार्ग फार प्रशस्त असून चढण्यासाठी पायऱ्या खोदल्या आहेत. पाली दरवाजाचे पहिले प्रवेशद्वार भरपूर उंचीचे आणि रुंदीचे आहे, यातून हत्तीसुद्धा अंबारीसह आत येऊ शकतो. हे प्रवेशद्वार ओलांडून २०० मी. पुढे गेल्यावर भरभक्कम बांधणीचे दुसरे प्रवेशद्वार आहे. प्रवेशद्वाराचे संरक्षण चांगल्या बुलंद अशा बुरुजांनी केलेले आहे. या दरवाजाचे वैशिष्ट्य म्हणजे दरवाजाच्या वर आणि बुरुजावर परकोट बांधलेले आहेत. या परकोंटाना गोल आकाराचे झरोके ठेवलेले आढळतात. अशा झरोक्यांना 'फलिका' असे म्हणतात. या फलिकांचा उपयोग तोफा डागण्यासाठी होत असे. दरवाजातून आत शिरल्यावर दोन्ही बाजूस पहारेकऱ्यांच्या देवडा आहेत. या दरवाजाने गडावर आल्यावर आपण पद्मावती माचीवर पोहचतो.
गुंजवणे दरवाजा
गुंजवण दरवाजा म्हणजे एकामागे एक असलेल्या तीन प्रवेशद्वारांची एक मालिका आहे. पहिला दरवाजा अत्यंत साध्या बांधणीचा आहे. मात्र दरवाज्याला दोन्ही बाजूस भरभक्कम बुरूज आहेत. गुंजवणे दरवाज्याच्या दुसऱ्या प्रवेशद्वाराला वैशिष्टपूर्ण कमान आहे.या दरवाज्याच्या शेवटी व गणेशपट्टीच्या खाली दोन्हीकडे दोन उपडे घट घेतलेल्या व एका कमलकलिकेसमोर असलेल्या सोंडा आहेत. सांप्रत या शिल्पावरून श्री किंवा गजशिल्प तयार झाले असावे असे अनुमान निघते. या सर्व गोष्टींवरून असे अनुमान निघते की, हे प्रवेशद्वार शिवाजी महाराज पूर्व काळी बांधलेले असावे. या प्रवेशद्वारातून आत आल्यावर दोन्ही बाजूस पद्मावती माची लागते.
राजगडाला एकूण ३ माच्या आहेत. यापैंकी सर्वात प्रशस्त अशी माची म्हणजे पद्मावती माची. पद्मावती माची केवळ एक लष्करी केंद्र नसून निवासाचे ठिकाणही होते. माचीवर बांधकामाचे अनेक अवशेष सापडतात. पद्मावती देवीचे मंदिर,अमात्य सोनोपंत डबीर यांची समाधी, हवालदारांचा वाडा, रत्नशाळा, सदर, पद्मावती तलाव, गुप्त दरवाजा, पाली दरवाजा, गुंजवणे दरवाजा, दारुगोळ्याची कोठारे या वास्तू आजही शिल्लक आहेत.याशिवाय पद्मावती माचीवर ब्राम्हणवर्गाची आणि अष्टप्रधान मंडळाची काही घरे आहेत.
पद्मावती मंदिर
२००२ मध्ये या मंदिराचा जीर्णोद्धार झाला आहे. शिवाजी महाराजांचे किल्ले मुरुंबदेवाचे राजगड म्हणून नामकरण केल्यावर येथे असलेल्या जागेवर पद्मावती देवीचे मंदिर बांधले, असा उल्लेख आढळतो. सध्या मंदिरात आपल्याला तीन मूर्ती दिसतात. मुख्य पूजेची मूर्ती भोरच्या पंत सचिवांनी स्थापन केली आहे. त्याच्या उजव्या बाजूला लहान मूर्ती शिवाजी महाराजांने स्थापित केलेली आहे. या दोन मूर्तीच्या मध्ये पहारेकऱ्यांच्या देवड्या आहेत. शेंदूर फासलेला तांदळा म्हणजे पद्मावती देवीची मूर्ती आहे. या मंदिरात सध्या २० ते ३० जणांना राहता येते. मंदिराच्या बाजूसच पाण्याचे टाके आहे. यातील पाणी पिण्यासाठी योग्य आहे. मंदिराच्या समोरच अमात्य सोनोपंत डबीर यांची समाधी आहे.
संजीवनी माची
सुवेळा माचीच्या बांधणीनंतर शिवाजीमहाराजांनी या माचीचे बांधकाम करण्यास सुरुवात केली गेली. माचीची एकूण लांबी अडीच कि.मी. आहे. ही माची सुद्धा ३ टप्प्यांमध्ये बांधलेली आहे. संजीवनी माचीवरील घरांचे अवशेष आजही अस्तित्वात आहेत. माचीच्या प्रत्येक टप्प्यास चिलखती बुरुज आहेत. पहिला टप्पा खाली उतरून उत्तरेकडे वळून तटालागत थोडे मागे चालत गेल्यावर तीन तिहेरी बांधणीचे बुरूज लागतात. या तिन्ही बुरुजांवर शिवाजी महाराजांच्या काळात प्रचंड मोठा तोफा असाव्यात. या माचीवर अनेक पाण्याची टाकी आहेत. या माचीला एकूण १९ बुरूज आहेत. माचीला भुयारी परकोटाची योजना केलेली आहे. या भुयारातून बाहेरील तटबंदीकडे येण्यासाठी दिंडांची व्यवस्था केलेली आहे. संजीवनी माचीवर आळू दरवाजानेसुद्धा येता येते. आळू दरवाज्यापासून राजगडाची वैशिष्ट्य असलेली चिलखती तटबंदी दुतर्फा चालू होते. दोन्ही तटांमधील अंतर अर्धा-पाऊण मीटर असून खोली सुमारे ६ ते ७ मीटर आहे. या भागात बुरुजांच्या चिलखतात उतरण्यासाठी पायऱ्यांच्या दिंडा आहेत. तसेच नाळेतून वर येण्यासाठी दगडी सोपान आहेत. माचीवर तटबंदीमध्ये काही जागी प्रातर्विधीची ठिकाणे आढळतात. दुहेरी तटबंदीच्या शेवटी बलाढ्य बुरुज आहेच यांचा उपयोग दूरवर नजर ठेवण्यासाठी होत असे. तोरणा ते राजगड हे अंतर या मार्गे जवळचे आहे.
आळू दरवाजा : संजीवनी माचीवर येण्यासाठी या दरवाजाचा उपयोग होत असे. तोरण्यावरून राजगडावर येण्याचा एकमेव मार्ग या दरवाज्यातून जात असे. आळू दरवाजा सद्यास्थितीला बऱ्यापैकी ढासळलेल्या अवस्थेत आहे. या दरवाज्यावरील शिल्पात. वाघाने एक सांबार उताणे पाडले आहे असे दाखवले आहे.
आपण माचीच्या दिशेने थोडे पुढे गेल्यावर उजवीकडे एक सदर लागते. येथून पुढे तटबंदीच्या खरा भाग सुरू होतो. येथील तटबंदी दोन टप्प्यांत विभागली असून प्रत्येक टप्प्याच्या शेवटी चिलखती बुरुज आहे. दुसऱ्या टप्प्यात गेल्यावर तटबंदीच्या दोन्ही बाजूस आतील अंगास भुयारी चिलखती परकोटाची रचना केली आहे. दुसऱ्या टप्प्याकडे जातांना एक उंच खडक लागतो आणि या खडकात ३ मीटर व्यासाचे एक छिद्र आढळते या खडकालाच नेढ किंवा 'हत्तीप्रस्तर' असे म्हणतात. या हत्तीप्रस्तराच्या अलीकडे तटातील गणपती आढळतो व तेथूनच पुढे तटातून खाली जाण्यासाठी गुप्त दरवाजा आहे. या दरवाजाला मढे दरवाजा असे म्हणतात. हत्ती प्रस्तराच्या पुढील भागातसुद्धा एक असाच गुप्त दरवाजा आहे. सुवेळामाचीच्या सर्वात शेवटच्या टप्प्यात खालच्या भागात वाघजाईचे शिल्प आहे.
काळेश्र्वरी बुरूज आणि परिसर
सुवेळा माचीच्या दुसऱ्या टप्प्याकडे जाणाऱ्या वाटेच्या उजवीकडे वळल्यावर आपल्याला पाण्याची काही टाकी दिसतात. पुढे रामेश्र्वर मंदिराचे काही अवशेष आहेत.या रामेश्र्वर मंदिरात शिवलिंग, भग्र नंदी, एक यक्षमूर्ती अशी शिल्पे आढळतात. या रामेश्र्वर मंदिराच्या वरील बाजूस शिलाखंडावर गणेशाची प्रतिमा, पार्वती, शिवलिंग अशी शिल्पे आहेत. येथून थोडेसे पुढे गेल्यावर काळेश्र्वरी बुरुज आहे. येथेच तटात एक गुप्त दरवाजा देखील आढळतो.
बालेकिल्ला
राजगडाच्या सर्वात उंच भाग म्हणजे बालेकिल्ला होय. या बालेकिल्ल्याकडे जाणारा रस्ता कठीण आणि अरुंद आहे. चढण संपल्यानंतर बालेकिल्ल्याचा दरवाजा लागतो. यालाच महादरवाजा असे ही म्हणतात. आजही दरवाजा चांगल्या स्थितीत आहे.कोणत्याही मानवानी अशा प्रकारची वास्तू रचना या पूर्वी केलेली नाही .प्रवेशद्वाराची उंची ६ मीटर असून प्रवेशद्वारावर कमळ, स्वस्तिक ही शुभचिन्ह कोरलेली आहेत. बालेकिल्ल्याला साधारण १.५ मीटर उंचीची तटबंदी बांधलेली असून विशिष्ट अंतरावर बुरूजही ठेवलेले आहेत. दरवाज्यातून आत गेल्यावर समोरच जननीमंदिर आपणास पहिला भेटते. येथून पुढे गेल्यावर चंद्रतळे लागते. तळ्याच्या समोरच उत्तर बुरूज आहे. येथून पद्मावती माची आणि इतर सर्व परिसर दिसतो. बुरुजाच्या खालून एक पायवाट बालेकिल्ल्यावर येते आता मात्र ही वाट एक मोठा शिलाखंड टाकून बंद केलेली आहे. ही वाट ज्या बुरुजावरून वर येते त्या बुरुजाला उत्तर बुरुज असे म्हणतात.येथून संपूर्ण राजगडाचा घेरा आपल्या लक्षात येतो.या उत्तर बुरुजाच्या बाजूला ब्रम्हर्षी ऋषींचे मंदिर आहे. या शिवाय बालेकिल्ल्यावर काही भग्र अवस्थेतील इमारती चौथरे, वाड्यांचे अवशेष आढळतात.
राजगड किल्ला संपूर्ण पाहण्यासाठी साधारण २ दिवस लागतात. गडावरून तोरणा, प्रतापगड, रायगड, लिगांणा, सिंहगड, पुरंदर, वज्रगड, मल्हारगड, रोहीडा, रायरेश्र्वर आणि लोहगड, विसापूर हे किल्ले दिसतात.
गडावर जाण्याची साधने
कर्जत, पाली, पुणे, गुंजवणे या बसस्थानकांवरून जाणाऱ्या महाराष्ट राज्य परिवहन मंडळाच्या बस,खाजगी वाहन, गाड्या जाउ शकते.
गडावर जाण्यासाठी अनेक मार्ग आहेत.
१. गुप्त दरवाज्याने राजगड : पुणे - राजगड अशी एस.टी पकडून आपल्याला वाजेघर या गावी उतरता येते. बाबुदा झापापासून एक तासाच्या अंतरावर रेलिंग आहेत. त्यांच्या साह्याने अत्यंत कमी वेळात राजगडावर जाता येते. या वाटेने गडावर जाण्यास ३ तास लागतात. २. पाली दरवाज्याने राजगड : पुणे-वेल्हे एस.टी.ने वेल्हे मार्गे खरीव या गावी उतरून कानंद नदी पार करून पाली दरवाजा गाठावा.ही वाट पायऱ्याची असून सर्वात सोपी आहे. या वाटेने गडावर जाण्यास ३ तास लागतात ३. गुंजवणे दरवाज्याने राजगङ : पुणे-वेल्हे या हमरस्त्यावरील मार्गासनी या गावी उतरावे आणि तिथून साखरमार्गे गुंजवणे या गावात जाता येते. ही वाट अवघड आहे.या वाटेवरून गड गाठण्यास अडीच तास लागतात. माहितगाराशिवाय या वाटेचा उपयोग करू नये. ४. आळू दरवाज्याने राजगड : भुतोंडे मार्गे आळु दरवाज्याने राजगड गाठता येतो.शिवथर घळीतून ही अळू दरवाज्याने राजगड गाठता येतो. ५. गुप्त दरवाजामार्गे सुवेळामाची : गुंजवणे गावातून एक वाट जंगलातून गुप्तदरवाजेमार्गे सुवेळा माचीवर येते.
राहण्याची सोयः
१.गडावरील पद्मावती मंदिरात २० ते २५ जणांची रहाण्याची सोय होते. २.पद्मावती माचीवर रहाण्यासाठी पर्यटक निवासाच्या खोल्या आहेत. जेवणाची सोयः आपण स्वतः करावी. पाण्याची सोयः पद्मावती मंदिराच्या समोरच पिण्याच्या पाण्याचे बारमाही टाके आहे. जाण्यासाठी लागणारा वेळ: ३ तास
सूचना/अधिक माहिती
ट्रेक्क्षितीज
वर्ग:पुणे जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले वर्ग:पश्चिम घाट वर्ग:पश्चिम घाटातील किल्ले
नभोनाट्य
नभोनाट्य हा आकाशवाणीसाठी लिहिलेल्या नाटकाचा एक प्रकार आहे. नभोनाट्यातून गंभीर, विनोदी, मनोरंजनात्मक, सामाजिक प्रबोधनपर विषय मांडले जातात. विजय तेंडुलकर, पु.ल. देशपांडे, रत्नाकर मतकरी, शं.ना. नवरे यासारख्या अनेकांनी नभोनाट्ये लिहिलेली आहेत.
इतिहास
आकाशवाणीवर नभोनाट्याला इ.स. १९३६ पासून सुरुवात झाली. त्या वर्षी बंगाली भाषेतील एका नाटकाच्या अनुवादाने भारतीय नभोनाट्याचा प्रारंभ झाला. त्यानंतर भारतातील विविध भाषांमधील नभोनाट्ये प्रसारित करण्यात येऊ लागली.आकाशवाणीने नाटकांचा अखिल भारतीय कार्यक्रम इ.स. १९५६ सालापासून सुरू केला. या कार्यक्रमातून भारतातील विविध भाषांतील नाटकांचे अनुवाद प्रसारीत केले जाऊ लागले. प्रा.मं.वि. राजाध्यक्ष यांनी या नाटकांना 'ऐकीव वा हवाई नाटके' तर पु.ल. देशपांडे यांनी नभोनाट्याला 'रेडिओ नाटक' असे संबोधले होते.
स्वरूप
नभोनाट्य हे साधारणत: ३० मिनिटांचे असते. दीर्घ नभोनाट्य हे ६० किंवा ९० मिनिटांचे असते. प्रसंग ज्याठिकाणी घडतो त्याचे हुबेहूब चित्र श्रोत्यांच्या डोळ्यासमोर उभे केले जाते. नभोनाट्य घरात बसून एकट्याने किंवा कुटुंबासमवेत ऐकता येते. वेगवेगळ्या वयोगटाचे श्रोतेही एकाच ठिकाणी बसून नभोनाट्य ऐकू शकतात.
कलाकार
बाळ कुडतरकर, नीलम प्रभू यांनी अनेक नभोनाट्ये सादर केलेली आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:नाटक
मायक्रोसॉफ्ट ऑफिस २००३ मराठी
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी टंकलेखन प्रणाली वर्ग:संगणकशास्त्र वर्ग:अपूर्ण लेख
परभुभाई नागरभाई वसावा
परभुभाई नागरभाई वसावा (१ मार्च, इ.स. १९७० - हयात) हे भारतीय जनता पक्षाचे राजकारणी आहेत. हे इ.स. २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये गुजरात राज्यातील बारडोली लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
सीगफ्रीड लेन्झ
हे जर्मन कादंबरीकार होते. त्यांनी अनेक लघुकथा, निबंध आणि रेडीओ साठी नाटिका लिहिल्या.
लेंझ, सीगफ्रीड वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
पावनखिंडीतील लढाई
पन्हाळ्यावरील इंग्रज हल्ले
पन्हाळ्यावर हल्ले करण्यासाठी सिद्दी जौहरने राजापूरच्या इंग्रजांकडून आधुनिक तोफगोळे विकत घेतले आणि इंग्लिश गोलंदाजांनाही नोकरीवर घेतले. या इंग्रजांनी पन्हाळ्यावर हल्ले करीत असताना आपला ध्वज फडकाविला होता. याचा सूड म्हणून शिवाजी महाराजांनी वर्षअखेरी राजापूरची वखार लुटली आणि तेथील चार अधिकाऱ्यांना तुरुंगात डांबून ठेवले होते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:इ.स. १६६०
स्वाती राजे
स्वाती राजे या बालसाहित्या च्या अभ्यासक व लेखिका आहेत. 'भाषा' या संस्थेतर्फे फिरत्या ग्रंथालयाचा उपक्रम त्या राबवितात.
'इंटरनॅशनल बोर्ड आॅन फाॅर यंग पीपल' (इबी) या बालसाहित्यासाठी काम करणाऱ्या संस्थेतर्फे दिनांक ८ ते १२ सप्टेंबर, इ.स. २०१० या कालावधीत स्पेन मध्ये आयोजित आंतरराष्ट्रीय परिषदेत 'ओरल ट्रेडिशन अँड मायनाॅरिटीज विदाऊट रिटन लिटरेचर' या विषया वरील चर्चासत्रात स्वाती राजेंनी भाग घेतला होता. त्यांनी दक्षिण आफ्रिका, स्वीडन, चीन, डेन्मार्क येथील परिषदातही बालसाहित्यविषयक निबंध सादर केलेले आहेत.
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
स्कॉट स्टायरिस
वर्ग:चेन्नई सुपर किंग्स माजी खेळाडू स्टायरीस, स्कॉट वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नॉर्मन यार्डली
नॉर्मन वॉल्टर ड्रॅन्सफील्ड यार्डली (१९ मार्च, १९१५:यॉर्कशायर, इंग्लंड - ३ ऑक्टोबर, १९८९:शेफील्ड, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९३८ ते १९५० दरम्यान २० कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्रीप्रिया
श्रीप्रिया ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे. हिने १९७० च्या आणि १९८० च्या दशकात दक्षिण भारतीय चित्रपटांतून भूमिका केल्या. यांत २०० तमिळ चित्रपट तसेच तेलुगू, कन्नड आणि मल्याळी भाषेतील ३००पेक्षा अधिक चित्रपटांचा समावेश आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
बिल कॉपसॉन
विल्यम हेन्री बिल कॉपसॉन (२७ एप्रिल, १९०८:डर्बीशायर, इंग्लंड - १४ सप्टेंबर, १९७१:डर्बीशायर, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९३९ ते १९४७ दरम्यान ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रिकार्दो ओसोरियो
रिकार्दो ओसोरियो मेंदोझा (स्पॅनिश: Ricardo Osorio Mendoza) (मार्च ३०, इ.स. १९८० - हयात) हा मेक्सिकोचा आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळाडू आहे. तो बचाव फळीतून खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेक्सिकोचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जुलै २९
बाह्य दुवे
जुलै २७ - जुलै २८ - जुलै २९ - जुलै ३० - जुलै ३१ (जुलै महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
कॉड
गॅडिफॉर्मिस गणाच्या गॅडिडी कुलातील निरनिराळ्या जातींच्या माशांना एकत्रितपणे कॉड म्हणतात. हे सागरी मासे आहेत. उत्तर अटलांटिक महासागर, उत्तर पॅसिफिक महासागर आणि बाल्टिक समुद्र यात ते आढळतात. अटलांटिक महासागरात आढणाऱ्या कॉडचे शास्त्रीय नाव गॅडस मोऱ्हुआ आहे. त्याची लांबी ७ सेंमी.पासून १८५ सेंमी.पर्यंत असते. वजन ३-१८ किग्रॅ. असून यापेक्षाही जास्त वजनाचे कॉड असल्याची नोंद आहे. कॉडचे डोके मोठे असून बाकीचे शरीर शेपटीकडे निमुळते होत गेलेले असते. तोंड व डोळे मोठे असतात. वरचा जबडा खालच्या जबड्यापेक्षा थोडा पुढे आलेला असतो. पृष्ठपक्ष तीन व गुदपक्ष दोन असतात. शरीरावरील खवले लहान असतात. शरीराचा रंग हिरवा, तपकिरी किंवा तांबडा असतो. मादी एका वर्षात सरासरी ९० लाख अंडी घालते. अंडी लहान व पाण्यावर तरंगणारी असतात. १० ते १५ दिवसांत अंड्यांतून पिले बाहेर पडून पोहू लागतात. अपृष्ठवंशीय प्राणी व लहान मासे हे कॉ़डचे भक्ष्य आहे. भारतात आढळणाऱ्या कॉडचे शास्त्रीय नाव ब्रेग्मॅसेरॉस मॅक्कलेलॅंडाय असे आहे. त्याची लांबी ७-८ सेंमी. असून वजन सु. ३ किग्रॅ. असते.
शरीररचना
डोक्याचा वरचा भाग काळा व पाठीकडचा भाग हिरवा असतो. शरीराच्या दोन्ही बाजू रूपेरी रंगाच्या असतात. पश्चिम किनाऱ्यावर रत्‍नागिरीपासून भडोचपर्यंत अरबी समुद्रात हे मासे आढळतात. या भागात दरवर्षी हजारो टन कॉड पकडले जातात.कॉड हा मासा खाद्य आहे. याच्या ताज्या यकृतापासून औषधी तेल ‘कॉड लिव्हर ऑईल’ काढतात. या तेलामध्ये ओमेगा-३ मेदाम्ले आणि अ आणि ड ही जीवनसत्त्वे मोठ्या प्रमाणात असतात. हे तेल बाजारात द्रवरूप आणि जिलेटीन वेष्टिन गोळ्यांच्या रूपात उपलब्ध असून ते तेल पूरक अन्न म्हणून बालकांना तसेच मुडदूस आणि क्षयरोग झालेल्या रुग्णांना देतात. हे तेल त्वचारोगावरही गुणकारी आहे. तसेच ते भाजल्यावर किंवा जखम झाल्यावर लावतात.कॉडच्या शरीरापासून मिळणारे तेल गुरे, डुकरे आणि कोंबड्यांना पूरक खाद्य म्हणून देतात.
उपयोग
साबण व ग्रीस तयार करण्यासाठी ते वापरतात. लिंबाच्या झाडावरील कवकांचा प्रादुर्भाव थांबविण्यासाठी या तेलाचा उपयोग होतो. कॉडच्या वाताशयापासून जिलेटीन असलेला ‘आयसिंग्लास’ हा पदार्थ तयार करण्यात येतो. याचा उपयोग बिअर, मद्य व व्हिनेगार स्वच्छ करण्यासाठी होतो. वाताशयाच्या धाग्यापासून जर मिळते. ते कामासाठी वापरतात. कॉडच्या त्वचेपासून उत्तम सरस तयार करतात. त्वचा कमावून त्यापासून कातडे तयार करतात. हे कातडे बूट, चप्पल, पिशव्या, बटवे व चंच्या तयार करण्यासाठी उपयोगात आणतात.
संदर्भ
वर्ग:जलचर प्राणी वर्ग:मासे
क्षमा वैद्य
वैद्य यांचा जन्म पुण्यात झाला. शिक्षण नूतन मराठी विद्यालय व हुजुरपागा या शाळांत झाले. आजोबा कीर्तनकार होते आणि आईला संगीताची आवड होती. त्यामुळे क्षमा वैद्य यांनाही संगीत व अभिनयामध्ये रुची निर्माण झाली.
संगीताचे शिक्षण
डॉ. क्षमा वैद्य यांनी गांधर्व महाविद्यालयात संगीताचे प्राथमिक धडे घेतले; तसेच भेंडीबाजार घराण्याचे पं. त्र्यंबकराव जानोरीकर यांच्याकडे त्यांचे संगीत शिक्षण झाले. स्वरराज छोटा गंधर्व, संजय देशपांडे, विष्णूपंत वष्ट व बंधू डॉ. दिग्विजय वैद्य यांचे मार्गदर्शन त्यांना लाभले.
नाट्यसंस्था
एकीकडे उत्तम असे काम अभिनेत्री गायक म्हणून करत असतानाच क्षमा वैद्य यांना स्वतःचे वेगळे काहीतरी करण्याची ऊर्मी होती. त्यातूनच त्यांनी १९९५मध्ये गोविंदराव दाते यांच्या सहकार्याने 'शिवरंजनी नाट्यगंगा' ही स्वतःची संस्था निर्माण केली. संगीत नाटकांचे पुनरुज्जीवन हा त्यांचा मुख्य उद्देश होता. त्यानुसार सर्व महत्त्वाच्या संगीत नाटकांना त्यांनी पुन्हा रंगमंचावर आणले. वेगळ्या पद्धतीने त्यांनी ही नाटके सादर केली.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
माघ शुद्ध त्रयोदशी
माघ शुद्ध त्रयोदशी या तिथीला "आद्यपरमेश्वर भगवान श्री विश्वकर्मा " यांची जयंती असते. अखिल विश्वाचे निर्माते असलेले भगवान विश्वकर्मा हे  विष्णूचे अवतार मानले जातात.भगवान विश्वकर्मा हे कलाकारांचे गुरू मानले जातात.
वर्ग:माघ महिना
प्रवेश वर्मा
प्रवेश वर्मा ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
नॉट (एकक)
एक नॉट म्हणजे विषुववृत्तावर एक भौगोलिक मिनिटाचे (१/६० डिग्री) अंतर होय.
वर्ग:गतीची एकके
फ्रेंच भारत
हे प्रदेश १९५० आणि १९५४मध्ये भारतात विलिन केले गेले.
वर्ग:भारताचा इतिहास वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
राष्ट्रकुल खेळ
राष्ट्रकुल खेळ ही राष्ट्रकुल परिषदेमधील सभासद राष्ट्रांची एक क्रीडा स्पर्धा आहे. इ.स. १९३० सालापासून राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धा दर चार वर्षांनी भरवले जातात. सुरुवातीस ब्रिटिश एम्पायर खेळ, नंतर इ.स. १९५४ पासून ब्रिटिश एम्पायर व राष्ट्रकुल खेळ व इ.स. १९७० पासून ब्रिटिश राष्ट्रकुल खेळ ह्या नावंनी ही स्पर्धा ओळखली जात असे. १९७८ साली राष्ट्रकुल खेळ हे नाव ह्या स्पर्धेला दिले गेले.
कॉमनवेल्थ गेम्स फेडरेशन ही लंडन येथे मुख्यालय असलेली संस्था ह्या खेळांचे आयोजन करण्यास जबाबदार आहे. राष्ट्रकुल खेळांत अनेक ऑलिंपिक खेळ तसेच इतर काही विशेष खेळ घेतले जातात.
राष्ट्रकुल परिषदेचे ५४ सदस्य असले तरीही राष्ट्रकुल खेळांमध्ये ७१ देश भाग घेतात. अनेक ब्रिटिश परकीय प्रदेश तसेच युनायटेड किंग्डममधील इंग्लंड, स्कॉटलंड, आयर्लंड व वेल्स हे घटक देश वेगवेगळे संघ पाठवतात.
सहभागी देश व प्रदेश
टीपा:
इराणचा ध्वज
इराणचा ध्वज (फारसी:پرچم ایران) २९ जुलै १९८० रोजी वापरात आणला गेला.
बडी ओल्डफील्ड
नॉर्मन बडी ओल्डफील्ड (५ मे, १९११:इंग्लंड - १९ एप्रिल, १९९६:इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९३९ मध्ये १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
इराणचा ध्वज
वर्ग:देशानुसार ध्वज वर्ग:इराण
बडी ओल्डफील्ड
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जीन इंगेलो
जीन इंगेलो (१७ मार्च, १८२०:लिंकनशायर, इंग्लंड - २० जुलै, १८९७), इंग्लिश कवयत्री व कादंबरीकार होती. हिचा जन्म लिंकनशायरमध्ये झाला.
वर्ग:इंग्लिश साहित्यिक वर्ग:इ.स. १८२० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८९७ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स.पू. ५३३
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५३३ वर्ग:इ.स.पू.चे ५३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
वॅनबर्न होल्डर
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्रीदेवी
श्रीदेवी ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री होती. श्रीदेवीने 'सोलहवां सावन' (१९७८), 'हिम्मतवाला' (१९८३), 'मवाली' (१९८३), 'तोहफा' (१९८४), 'नगीना' (१९८६), 'घर संसार' (१९८६), 'आखिरी रास्ता' (१९८६), 'कर्मा' (१९८७), 'मि. इंडिया' (१९८७) यासह अनेक सिनेमात काम केले. याचबरोबर, त्यांनी हिंदी चित्रपटांसह तमीळ, तेलगू, मल्याळम, कन्नड चित्रपटांमध्ये सुद्धा काम केले. २०१३ साली, अभिनय क्षेत्रात उत्तम कामगिरी केल्याबद्दल श्रीदेवी यांनी भारत सरकारकडून पद्मश्री या पुरस्काराने गौरविण्यात आले होते. २४ फेब्रुवारी २०१८ रोजी त्यांचे दुबई, संयुक्त अरब अमिराती येथे निधन झाले.
व्यक्तिगत परिचय
श्रीदेवी यांनी चित्रपट दिग्दर्शक आणि निर्माते श्री. बोनी कपूर यांच्याशी १९९६ मध्ये लग्न केले होते. दोघांची प्रेमकहानी चित्रपट 'मिस्टर इंडिया (१९८७)'ची शूटिंग सुरू असताना सुरू झाली होती. श्रीदेवीला जाह्नवी कपूर व खूशी कपूर या दोन मुली आहेत.
पार्श्वभूमी व चित्रपटांतील पदार्पण
'जूली'मधून केले होते पदार्पण केले होते. त्यांनी १९७५ मध्ये फिल्म 'जूली'तून डेब्यू केले. यात त्या चाइल्ड आर्टिस्टच्या रूपात दिसली होती. सुरुवातीच्या फिल्म्स मध्ये त्यांना फारसे यश मिळाले नाही. १९८३ मध्ये आलेल्या 'हिम्मतवाला'ने श्रीदेवीला स्टार बनवले. यानंतर त्यांनी कधीच मागे वळून पाहिले नाही.
चित्रपट हिम्मतवालामधून श्रीदेवी यांनी बॉलीवुडमध्ये पदार्पण केले होते. श्रीदेवी शेवटी 'मॉम' या फिल्ममधून झळकल्या होत्या. मॉम फिल्म ७ जुलै २०१७ला प्रदर्शित झाली होती. त्याआधी २०१२ साली आलेल्या 'इंग्लिश-विंग्लिश' या चित्रपटातून श्रीदेवी यांनी बॉलिवूडमध्ये पुनरागमन केले.
बोनी कपूर यांच्यासोबत विवाहबद्ध झाल्यानंतर त्यांनी जुदाई सिनेमा केला. तेव्हापासून श्रीदेवी चित्रपटसृष्टीपासून दूर होत्या. त्यानंतर सहा वर्षानंतर श्रीदेवी यांनी मिसेस मालिनी अय्यर या मालिकेतून छोट्या पडद्यावर एंट्री केली.
निधन
श्रीदेवी यांचे २४ फेब्रुवारी इ. स. २०१८च्या रात्री 11.30 .pmच्या सुमारात बाथटब मध्ये बुडून दुबईयेथे निधन झाले. त्या ५४ वर्षांच्या होत्या. दुबईत एका लग्न समारंभासाठी त्याआपल्या कुटुंबीयांसह गेल्या होत्या.
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
दिलशान वितरणा
डोराके वितरणागे अशाना निरोशन दिलशान वितरणा (१३ मे, १९७८:कँडी, श्रीलंका - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हेरार्दो तोरादो
जेरार्दो तोरादो (Héctor Moreno; ३० एप्रिल १९७९, मेक्सिको सिटी) हा एक मेक्सिकन फुटबॉलपटू आहे. तो सध्या क्रुझ अझुल व ह्या संघांसाठी खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:मेक्सिकोचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गाड्सडेन खरेदी
गाड्सडेन खरेदी किंवा व्हेंता देला मेसिया (मेसियाची विक्री) हा अमेरिकेच्या ॲरिझोना आणि न्यू मेक्सिको राज्यांतील ७६,८०० किमी२ क्षेत्रफळाचा प्रदेश आहे. हा प्रदेश अमेरिकेने ३० डिसेंबर, इ.स. १८५३ रोजी मेक्सिकोकडून विकत घेतला. यावर त्यावेळच्या अमेरिकन राजदूत जेम्स गाड्सडेनने सही केली असल्यामुळे त्यास हे नाव देण्यात आले.
वर्ग:अमेरिकेचा इतिहास वर्ग:मेक्सिकोचा इतिहास
अविनाश जोगदंड
अविनाश जोगदंड (३० नोव्हेंबर, इ.स. १९७३) हे एक मराठी उद्योजक आहेत.
यांचा जन्म वाशिम जिल्ह्याच्या मालेगाव तालुक्यातील आमखेडा या दुष्काळी गावात झाला.
यांचेचे आठवीपर्यंतचे शिक्षण आमखेडा येथील जिल्हा परिषदेच्या शाळेत झाले. दहावी नंतर त्यांनी अकोल्याला इलेक्ट्रोपॅथीच्या अभ्यासक्रमात प्रवेश घेतला परंतु ते पूर्ण न करता त्यांनी पुण्यात कंत्राटदाराकडे सुपरवायझरचे काम केले. इमारत बांधणीचे काम करणाऱ्या मजूरांचा वेळ वाया जाऊ नये या साठी जोगदंड यांनी कामाच्या वेळेआधीच साहित्य उपलब्ध करून देणे, त्यांचे दुपारच्या जेवणाचे डबे एकत्र करणे अशा युक्त्या केल्या. हे काम त्यांनी विनामोबदला केले. त्याच वेळी त्यांनी एम.ई. तसेच एम.पी.जी या पदव्या मिळवल्या
गव्हर्नन्स ऑफ गव्हर्मेंट हाही अभ्यासक्रम पुरा केला.
खूप प्रयत्‍नांनंतर अविनाशला पुण्याजवळ भूमिगत वीजवाहिनी टाकण्याचे काम मिळाले. मग वीज मंडळाची उपकेंद्रे व केंद्रे उभारण्याची कामे त्यांना मिळू लागली.
कंपनीची स्थापना
१९९४ मध्ये अविनाश व त्याच्या काकाने रामेलेक्स प्रायव्हेट लिमिटेड ही वीजवहनाच्या क्षेत्रातील कामे करणारी कंपनी स्थापन केली.
येथे त्यांनी वीज वाहून नेताना होणारी हानी टाळण्यासाठी कॉम्प्रेशन टाइप क्लॉप्स ॲन्ड कंडक्टर ही सुधारणा राबवली.
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म वर्ग:मराठी उद्योगपती
भा.वि. भागवत
प्रा. '''भालचंद्र व्ही. भागवत''', एफ.सी.आय; ए.सी.आर.ए., हे एक मराठी लॅंडस्केप आर्किटेक्ट असून पुण्यातील नामवंत उद्यानतज्ज्ञ होते. त्यांचे बालपण कल्याण जवळच्या रायता या गावी गेले.
ते सुरुवातीस कारकून होते. १९३४ साली त्यांनी फुलांची बाग असलेल्या एका मळ्याच्या व्यवस्थापकाची नोकरी घेतली व त्याकाळात ते उद्यानतज्ज्ञ झाले.
व्हिक्तोर ओर्बान
व्हिक्तोर ओर्बान (Viktor Orbán; ३१ मे १९६३) हा एक हंगेरीयन राजकारणी व देशाचा विद्यमान पंतप्रधान आहे. २०१० सालापासून सत्तेवर असलेला ओर्बान ह्यापूर्वी १९९८ ते २००२ दरम्यान देखील पंतप्रधानपदावर राहिला होता. ओर्बान हंगेरीमधील फिदेझ ह्या राष्ट्रवादी पारंपारिक मतवादी राजकीय पक्षाचा अध्यक्ष देखील आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:हंगेरीचे पंतप्रधान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भा.वि. भागवत
पुण्याची एम्प्रेस गार्डन त्यांनी बनवली.
यांचा मुलगा प्रभाकर भालचंद्र भागवत हेही लॅंडस्केप आर्किटेक्ट असून त्यांनी गुजरात मधील टिंबा या दगडी खाणीचे जंगलात रूपांतर केले. त्यांनी अनेक कंपन्या, बंगले, आणि शाळा-महाविद्यालये-विद्यापीठे यांच्या बागा आखल्या.
म.का. राजवाडे हे भागवतांचे विद्यार्थी होत.
प्रसन्न कुमार पतासनी
प्रसन्न कुमार पतासनी ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
इ.स.पू. ५३४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५३४ वर्ग:इ.स.पू.चे ५३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
कसारा लोकल
कसारा लोकल ही मध्य रेल्वेची सेवा मुंबई छत्रपती शिवाजी टर्मिनस ते कसारा अशी चालते. बहुतेक वेळा ही लोकल कल्याण आणि मुंबई छत्रपती शिवाजी टर्मिनस दरम्यान येता जाता द्रुतगतीने धावते व मोजक्याच स्थानकांवर थांबते. कल्याण ते कसारा ती सर्व स्थानकांवर थांबते. या लोकलच्या वेळापत्रकला जोडलेले एस्टी महामंडळाच्या बसेसचे वेळापत्रक आहे. त्यामुळे नाशिक येथुनही कसारा लोकल मार्गे मुंबईला पोहोचणे शक्य आहे.
हेही पहा
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे
पाबलो बरेरा
पाब्लो बरेरा (Jonny Magallón; २१ जून १९८७, ओकोत्लान, हालिस्को) हा एक मेक्सिकन फुटबॉलपटू आहे. तो सध्या क्रुझ अझुल व ह्या संघांसाठी खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म वर्ग:मेक्सिकोचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मार्कस ऑरेलियस
मार्कस ऑरेलियस ॲंटोनिनस ऑगस्टस (एप्रिल २६, इ.स. १२१ - मार्च १७, इ.स. १८०) हा इ.स. १६१ ते मृत्यूपर्यंत रोमन सम्राट होता.
वर्ग:रोमन सम्राट वर्ग:इ.स. १२१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बर्नाड ज्युलियन
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गांबिया
गांबिया हा पश्चिम आफ्रिकेतील देश आहे. हा आफ्रिका खंडातील सर्वात छोटा देश आहे. गांबियाच्या पूर्व, उत्तर व दक्षिण दिशांना सेनेगल हा देश तर पश्चिमेला अटलांटिक महासागर आहे. गांबिया ह्याच नावाच्या पूर्व-पश्चिम वाहणाऱ्या नदीच्या भोवताली हा देश वसला असून बंजुल ही गांबियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
आफ्रिकेमधील इतर देशांप्रमाणे गांबिया अनेक दशके युरोपीय राष्ट्रांची वसाहत होता. १९६५ साली गांबियाला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य मिळाले. सध्या गांबिया राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असून येथे अध्यक्षीय लोकशाही पद्धतीचे सरकार आहे.
गांबियाची अर्थव्यवस्था बव्हंशी शेतीवर अवलंबुन आहे व ह्या परिसरामधील इतर देशांच्या तुलनेत गांबियाला आर्थिक, सामाजिक व राजकीय स्थैर्य लाभले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आफ्रिकेतील देश वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
उदयन काळे
कारकीर्द
उदयन काळे यांनी आकाशवाणीमध्ये तंबोरा वादक म्हणून नोकरी केली. त्यांनी सर्वप्रथम संगीत शाकुंतल या नाटकात क्षमा वैद्य यांच्याबरोबर अभिनय केला. याशिवाय संगीत सौभद्र व संगीत स्वयंवरमधील कृष्ण, मानापमानमधील धैर्यधर, मत्स्यगंधामधील पराशर आणि संशयकल्लोळ मधील अश्विनशेठ या उदयन काळे यांनी केलेल्या काही भूमिका होत.
त्यानी भरत नाट्य संशोधन मंदिराच्या बाबुराव विजापुरे यांच्याकडून संवादाचे शिक्षण घेतले.
प्रमुख भूमिका
लावणी भुलली अभंगाला मध्ये काळे यांनी वठवलेली निळोबाची भूमिका प्रसिद्ध झाली. या नाटकाचे त्यांनी सुमारे दोन हजार प्रयोग केले.
उदयन काळे यांना मिळालेले पुरस्कार
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
चर्चबेल (ललित लेखसंग्रह)
अर्पणपत्रिका
अवलिया ताजुद्दीन व संगीतकार रोशन यांच्या पवित्र स्मृतीस...
परिचय
आत्मपर आशय असूनही भावमधुर काव्याची प्रचिती देणारे लेख या संग्रहात आहेत. 'चर्चबेल'मध्ये ग्रेसच्या अन्य कवितांच्या तुलनेत अधिक सुगमता आहे आणि लक्षपूर्वक वाचल्यास 'कवी' ग्रेस समजून घेण्यासाठी त्यांचे ललित लेख फारच महत्त्वाचे ठरतील हे लक्षात येते.
भाषांतर
डॉ. जया मेहता यांनी चर्चबेलचा गुजराती भाषेत केलेला अनुवाद प्रकाशित झालेला आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी ललित लेखसंग्रह वर्ग:कवी ग्रेस यांचे साहित्य
प्रसुन बॅनर्जी
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
जुलै ३०
बाह्य दुवे
जुलै २८ - जुलै २९ - जुलै ३० - जुलै ३१ - ऑगस्ट १ (जुलै महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
इ.स.पू. ५३५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५३५ वर्ग:इ.स.पू.चे ५३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
डॅलस/फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
डॅलस/फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ अमेरिकेच्या डॅलस आणि फोर्ट वर्थ या शहरांदरम्यान आहे.
विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने
ऑक्टोबर १७पासून यूएस एरवेझची सेवा अमेरिकन एरलाइन्स नावाने चालू राहील.
वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ वर्ग:डॅलस-फोर्ट वर्थ महानगर
केट मुलग्रु
केटने इतर बऱ्याच दूरचित्र मालिका, नाटके व चित्रपटांमध्ये भूमिका केली आहे. तिला या विविध भूमिकांसाठी ओबी पुरस्कार, गोल्डन सॅटलाईट पुरस्कार, सॅटर्न पुरस्कार व अशा अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित केलेले आहेत.
केट ही अल्झायमर रोगाला लढा देण्यासाठी असलेल्या अल्झायमर असोसिएशन ह्या अमेरिकी स्वयंसेवी संस्थेची, नॅशनल ऍडव्हायझोरी कमीटीची कार्यक्षम सदस्या आहे आणि क्लिवलॅंड मेट्रो हेल्थ सिस्टम ह्या अमेरिकातील, ओहायो राज्यात असलेल्या क्लिवलॅंड शहरातील स्वयंसेवी संस्थेची सुद्धा कार्यक्षम सदस्या आहे.
सुरुवातीचे जीवन
केट मुलग्रुचा जन्म रोजी  डुबूक्यु शहरात झाला, जे अमेरिकेत आयोवा राज्यात आहे. थॉमस जेम्स मुलग्रु, दुसरे, हे तिचे वडील जे एक कंत्राटदार होते व जोऍन व्हर्जिनिया किरनॅन मुलग्रु ही तिची आई जी एक चित्रकार व कलावंत होती.
केट एक आयरीश-कॅथोलीक जातीची होती व तिच्या ८ भावंडांमध्ये ती दुसरी होती. वयाच्या १७व्या वर्षी केटला स्टेला ऍड्लर स्टूडियो ऑफ ऍक्टींग मध्ये प्रवेश मिळाला जे न्यू यॉर्क शहरामधील एक प्रसिद्ध अभिनय शिकवणारी संस्था आहे. त्याच वेळेस केटला युनिव्हर्सिटी ऑफ न्यू यॉर्क हे न्यू यॉर्क शहरातील सुप्रसिद्ध विद्यापीठ मध्ये सुद्धा प्रवेश मिळाला. केटने १९७६ मध्ये असोसीयेट ऑफ आर्टसची पदवी मिळवल्यानंतर युनिव्हर्सिटी ऑफ न्यू यॉर्क सोडले.
रंगभूमी
केट मुलग्रु अभिनित नाटके.
हे सुद्धा बघा
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर वर्ग:स्टार ट्रेक वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते
चंद्रमाधवीचे प्रदेश (काव्यसंग्रह)
चंद्रमाधवीचे प्रदेश हा मराठी कवी माणिक गोडघाटे ऊर्फ ग्रेस यांचा तिसरा काव्यसंग्रह आहे. इ.स.१९७७ मध्ये तो प्रथम प्रकाशित झाला. इ.स. २००८ मध्ये त्याची तिसरी आवृत्ती निघाली.
अर्पणपत्रिका
ग्रेस यांनी हा काव्यसंग्रह त्यांचे प्रकाशक रामदास भटकळ यांना अर्पण केलेला आहे.
परिचय
मातृवनातील सावल्या, चंद्रमाधवीच्या प्रदेशांत, सूर्यास्ताचे पाणी आणि धर्मांतराच्या प्रार्थना अशा चार गुच्छांमध्ये हा संग्रह विभागलेला आहे. भय इथले संपत नाही... (निष्पर्ण तरूंची राई), ती गेली तेव्हा रिमझिम... (आई), घर थकलेले संन्यासी तसेच मराठीच्या पाठ्यपुस्तकात समाविष्ट झालेली पाऊस आला पाऊस आला... ह्या ग्रेस यांच्या प्रसिद्ध कविता या संग्रहात आहेत. कावळे उडाले स्वामी या शीर्षकाचीही एक कविता या संग्रहात आहे.
कुर्ला विधानसभा मतदारसंघ
कुर्ला विधानसभा मतदारसंघ - १७४ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ मुंबई उपनगर जिल्ह्यात येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, कुर्ला मतदारसंघात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनगणना वॉर्ड क्र. १९७६, जनगणना वॉर्ड क्र. १९७७ मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते ८६, ८९ ते २६४, २६७ ते २७१, २७४, २७५, २८९, २९१ ते २९४, जनगणना वॉर्ड क्र.२१७९ मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते ८६, ५०८ ते ६००, ६१२ ते ६१६ आणि जनगणना वॉर्ड क्र. १९७५ मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते २७, २९ ते ४६, १२७ ते १४७ आणि १५६ ते २०१ यांचा समावेश होतो. कुर्ला हा विधानसभा मतदारसंघ मुंबई उत्तर मध्य लोकसभा मतदारसंघात मोडतो आणि हा मतदारसंघ अनुसूचित जाती - SC च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.
शिवसेनेचे मंगेश अनंत कुडाळकर हे कुर्ला विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:उत्तर मध्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ
दौगाव्हा नदी
दौगाव्हा नदी किंवा पश्चिम द्विना नदी पूर्व युरोपमधील नदी आहे. रशियामधील वाल्दाई टेकड्यांमध्ये उगम पावलेली ही नदी बेलारूस आणि लात्व्हियामधून वाहात रिगाच्या आखातास मिळते.
वर्ग:लात्व्हियामधील नद्या वर्ग:रशियामधील नद्या वर्ग:बेलारूसमधील नद्या
मोतक
मोतक (मोतक : (अ) नर, (आ) मादी.) हा भारतातील सर्वांत कमी वजनाचा मासा आहे. याचे वजन फक्त ०·०८ ग्रॅम इतके आहे. याचे शास्त्रीय नाव होराइक्थीस सेठनाय हे आहे.या माशाचा शोध १९३८ साली लागला व याचे शास्त्रीय नाव सुंदरलाल होरा व एस्. बी. सेठना या दोन भारतीय शास्त्रज्ञांच्या गौरवार्थ दिले गेले.
शरीररचना
याच्या शरीररचनेत इतर माशांत न आढळणारी काही वैशिष्ट्ये आहेत. तसेच नराचे वीर्य शुक्राणुधर नावाच्या मुद्‍गलासारख्या आकाराच्या वीर्य-नलिकेत भरलेले असते व ते मादीच्या योनीत जननभुजेतून सोडले जाते. नंतर शुक्राणुधरातील शुक्राणू बाहेर पडतात. अशी रचना इतर माशांत आढळत नाही. गॅम्ब्युझिया, गपी, मॉली, असिपुच्छ मासा या मध्य अमेरिकेतल्या माशांत मात्र अशा प्रकारचे पण साध्या स्वरूपाचे अवयव अस्तित्वात आहेत; वर वर्णिलेला वैशिष्ट्यपूर्ण शुक्राणुधर मात्र या माशांत आढळत नाही.
स्टॅगिरा
स्टॅगिरा किंवा स्टॅगिरस हे प्राचीन ग्रीसमधील शहर असून ते प्राचीन ग्रीक तत्त्ववेत्ता आणि राजकारण धुरंधर ॲरिस्टॉटलचे जन्मगाव म्हणून ओळखले जाते. या शहराची स्थापना आयोनियन वसाहतवाद्यांनी इसवी सन पूर्व ६५५ साली केली असावी, असे इंग्रजी विकिपीडियात म्हंटले आहे.
हे शहर विद्यमान स्टॅगिरा या शहरापासून आठ किलोमीटर अंतरावर आहे.
मॅसिडोनियन सम्राट फिलीप दुसरा याने हे शहर इसवी सन पूर्व ३८४ मध्ये जिंकले आणि त्याचा नाश केला. तथापि त्याच्या मुलाचा शिक्षक आणि गुरू ॲरिस्टॉटल यास गुरुदक्षिणा म्हणून फिलीपने पुन्हा हे शहर वसविले. जुन्या साऱ्या रहिवाशांवर त्याने गुलामगिरी लादली. त्याने नव्याने काही वस्तू उभारल्या; त्यात दिमित्री या देवतेची दोन मंदिरे आणि काही नाली तसेच वस्त्या यांचा समावेश होता.
संदर्भ
वर्ग:ग्रीस वर्ग:प्राचीन शहरे वर्ग:ग्रीसमधील शहरे वर्ग:ग्रीसचा इतिहास वर्ग:प्राचीन ग्रीक शहरे
इस्रायल कास्त्रो
इस्राईल कास्त्रो (Israel Castro; २० डिसेंबर १९८०, मेक्सिको सिटी) हा एक मेक्सिकन फुटबॉलपटू आहे. तो सध्या सी.डी. ग्वादालाहारा व ह्या संघांसाठी खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म वर्ग:मेक्सिकोचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रहलाद सिंग पटेल
प्रहलाद सिंग पटेल ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
इ.स.पू. ५३६
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५३६ वर्ग:इ.स.पू.चे ५३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
पोर्तुगीजांच्या भारतीय वसाहती
पोर्तुगीज भारत (पोर्तुगीज: Índia Portuguesa किंवा Estado da Índia;) या पोर्तुगालाच्या भारतातील वसाहती होत्या.
वास्को दा गामा याने युरोपातून भारताकडे येण्याच्या सागरी मार्गाच्या शोध लावल्यानंतर सहा वर्षांनी, म्हणजे इ.स. १५०५ साली केरळातील कोची येथे फ्रान्सिस्को द अल्मीडा याच्या पहिला पोर्तुगीज व्हाइसरॉय म्हणून झालेल्या नेमणुकीपासून भारतातील पोर्तुगीज सत्तेला आरंभ झाला. इ.स. १५१० साली पोर्तुगीज भारताचे मुख्य ठाणे गोव्यात हलवण्यात आले. इ.स. १७५२ सालापर्यंत आफ्रिका खंडाच्या दक्षिणेपासून आग्नेय आशियापर्यंत, अश्या हिंदी महासागरातील सर्व पोर्तुगीज वसाहतींना पोर्तुगीज भारत या संज्ञेने उल्लेखले जाई. इ.स. १७५२ साली मोझांबिकास अलग करून स्वतंत्र वसाहतीचा दर्जा देण्यात आला. इ.स. १८४४ साली पोर्तुगीज भारताच्या शासनाने मकाव, सोलोर व तिमोर येथील वसाहतींना प्रशासकीय कक्षेतून वगळल्यानंतर पोर्तुगीज भारताची व्याप्ती गोवा व मलबारापुरती सीमित राहिली. इ.स. १९५४ साली दादरा आणि नगर हवेली भारतीय प्रजासत्ताकाने पोर्तुगीज भारताच्या ताब्यातून मिळवले, तर इ.स. १९६१ सालातील डिसेंबरात गोवा, दीव व दमण या अखेरच्या तीन वसाहतीही ताब्यात घेतल्या. पोर्तुगीज भारताच्या वसाहती भारतीय प्रजासत्ताकात सामील झाल्या, तरीही या सामिलीकरणास पोर्तुगाल शासनाची मान्यता इ.स. १९७५ साली मिळाली. याकाळा पासून पाच वेळा गोवा इन्क्विझिशन केले गेले.
सोळावे शतक
पोर्तुगीजांनी १५३० सालापासून भारतात लश्करी कारवाया आणि वसाहती निर्माण केल्याची नोंद आहे. त्या वर्षी ॲंतोनियो दि सिल्व्हेरियाने वसई शहर लुटून जाळले आणि तेथून तो पुढे मुंबईच्या बेटांवर चालून गेला. पोर्तुगीजांसमोर हार पत्करून ठाण्याच्या राजाने माहीमसह मुंबईतील बेटे पोर्तुगीजांच्या हवाली केली.. पुढील वर्षी गुजरातच्या बादशहा बहादुरशाहने दीवचे बेट पोर्तुगीजांना न दिल्यामुळे अंतोनियो दि साल्दान्हाने पुन्हा एकदा वसई लुटली.
१५३३मध्ये दियोगो दि सिल्व्हेरियाने वांद्र्याच्या बेटापासून गुजरातमधील सुरते पर्यंतच्या समुद्रकिनाऱ्यावरील दिसेल ते शहर बेचिराख केले. या मोहीमेत त्याने ४,००० गुलाम आणि अमाप संपत्ती लुटून आणली.. पोर्तुगीजांनी पाच वेळा गोवा इन्क्विझिशन द्वारे प्रचंड अत्याचार येथील हिंदू जनतेवर केले आणि हिंदूंचा छळ केला.
बाह्य दुवे
वर्ग:गोव्याचा इतिहास वर्ग:पोर्तुगालचा इतिहास वर्ग:भारताचा इतिहास
एलोजियम (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
एलोजीयम हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील दुसऱ्या पर्वाचा, चौथा भाग आहे आणि संपूर्ण मालिकेतील विसावा भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
बीव्हर क्रीक स्की रिझॉर्ट
वर्ग:कॉलोराडोमधील स्की रिसॉर्ट
मितवा (ललित लेखसंग्रह)
मितवा हा मराठी कवी माणिक गोडघाटे ऊर्फ ग्रेस यांचा दुसरा ललित लेखसंग्रह होय. इ.स. १९८७ मध्ये त्याची पहिली आवृत्ती प्रकाशित झाली. या संग्रहात सत्तेचाळीस ललित लेख आहेत.
अर्पणपत्रिका
हा संग्रह लेखकाने "अंगणात दाणे टाकण्यापूर्वीच उडून गेलेल्या चिमण्यांना" अर्पण केला आहे.
परिचय
स्वप्नवेचणीचे शिलालेख, दंतकथांचे संदर्भ, एका वैराणसूक्ताचे अधांतर आणि भासचक्राचे तोल अशा चार विभागांमध्ये हा संग्रह विभागलेला आहे.
वर्ग:कवी ग्रेस यांचे साहित्य वर्ग:मराठी ललित लेखसंग्रह
ग्वियेर्मो फ्रांको
ग्वियेर्मो फ्रांको (Guillermo Franco; ३ नोव्हेंबर १९७६, कोरियेंतेस, आर्जेन्टिना) हा एक निवृत्त आर्जेन्टाईन-मेक्सिकन फुटबॉलपटू आहे. तो २००५-२०१० दरम्यान संघाचा भाग होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म वर्ग:मेक्सिकोचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, १९९०-९१
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाने नोव्हेंबर-डिसेंबर १९९० दरम्यान तीन कसोटी सामने आणि तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी पाकिस्तानचा दौरा केला होता. कसोटी मालिका १-१ अशी बरोबरीत सुटली तर एकदिवसीय मालिका पाकिस्तानने ३-० ने जिंकली.
पाकिस्तानने मायदेशात वेस्ट इंडीजविरुद्ध प्रथमच आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका जिंकली.
३री कसोटी
वर्ग:इ.स. १९९० मधील क्रिकेट वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
प्रियंका सिंह रावत
प्रियांका सिंह रावत ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
योकोहामा सिटी युनिव्हर्सिटी
योकोहामा सिटी युनिव्हर्सिटी (वायसीयू) (जपानी: 横 浜 市立 大学) हे एक सार्वजनिक विद्यापीठ आहे. ते जपानमधील योकोहामा येथे स्थित आहे. २०१० पर्यंत, वायसीयूमध्ये सुमारे ४,८५० विद्यार्थी शिकतात, त्यापैकी १११ परदेशी विद्यार्थी आहेत. येथे दोन विद्याशाखा आहेत. वायसीयूमध्ये चार कॅम्पस आहेत. त्यांची नावे कनाझावा-हक्केई, फुकुरा, मैओका आणि त्सुरमी अशी आहेत. तसेच येथे दोन रुग्णालये, वायसीयू हॉस्पिटल आणि वायसीयू मेडिकल सेंटर आहेत. वाईसीयू पोर्ट-सिटी युनिव्हर्सिटी लीग (पीयूएल)चा सदस्य आहे,, आणि बे एरिया (जनुबा) मधील जपानी युनिव्हर्सिटी नेटवर्कचा कोर सदस्य आहे. २०१७ मध्ये, वायसीयूला २०१६-२०१७ च्या शैक्षणिक वर्षात जगातील सर्वोत्कृष्ट छोट्या विद्यापीठांमध्ये १६ वे स्थान देण्यात आले होते (टाईम्स उच्च शिक्षण), जपानमधील जीवन विज्ञान संस्थेच्या नेचर इंडेक्स २०१६ नुसार याला २३ व्या क्रमांक देण्यात आला होता.
योकोहामा स्कूल ऑफ कॉमर्स ते योकोहामा सिटी युनिव्हर्सिटी पर्यंत
वायसीयूची सुरुवात पूर्ववर्ती,योकोहामा स्कूल ऑफ कॉमर्स पासून झाले. याची स्थापना १८८२ मध्ये झाली होती. सुरुवातीला स्थानिक व्यापाऱ्यांनी त्यांची देखभाल केली. १८८८ मध्ये या शाळेचे नाव बदलण्यात आले आणि ती शाळा, मुलांसाठीची पाच वर्षांची शाळा (वय १४ – १९ किंवा त्यापेक्षा जास्त) बनली. १९१७ मध्ये, योकोहामा कमर्शियल स्कूल नगरपालिकेच्या अधिपत्याखाली आली. १९२१ मध्ये ती सात-वर्षासाठीची व्यावसायिक शाळा (१२ - १९ किंवा त्यापेक्षा जास्त वयोगटातील) बनली. जपानी कमर्शियल स्कूल रेग्युलेशन (१९२१) ने व्यावसायिक शाळांसाठी सात वर्षाचा कोर्स मंजूर केलेला नसल्यामुळे शिक्षण मंत्रालयाने दोन वर्षांनी अभ्यासक्रम कमी करण्याचा आग्रह केला. १९२४ मध्ये, दोन वर्षांचे स्पेशल कोर्स असलेली ही पाच वर्षांची शाळा बनली. १९२८ मध्ये हा विशेष अभ्यासक्रम बनला. १९४९ मध्ये, त्याचे नामकरण योकोहामा सिटी इकोनॉमिक्स कॉलेज केले गेले आणि जपानच्या नवीन शैक्षणिक प्रणाली अंतर्गत योकोहामा शहर विद्यापीठात याची पुनर्रचना केली गेली.
कनाझवा-हक्की कॅम्पस
कनाझवा-हक्की कॅम्पस हा योकोहामा वायसीयूच्या मुख्य परिसरांपैकी एक आहे. योसी, वायसीयूचा शुभंकर (मॅसकॉट) याच कॅम्पसमध्ये आढळणाऱ्या झाडांपैकी एका झाडाचे (जिन्कगो) पान आहे. या विद्यापीठाचे एक महत्त्वाचे चिन्ह म्हणजे घड्याळ टॉवर या कॅम्पसमध्ये आहे.
फुकुरा कॅम्पस
फुकुरा कॅम्पस, योकोहामा येथील वायसीयूमधील मुख्य परिसरांपैकी एक आहे. यात वायसीयू स्कूल ऑफ मेडिसिन, हॉस्पिटल आणि प्रगत वैद्यकीय संशोधन केंद्र स्थित आहे. हे योकोहामा सी-साइड लाइनवरील शिदाई-इगाकुबु या स्टेशनला जोडलेले आहे. या कॅम्पसमध्ये हेपबर्न हॉल आहे.
मैओका कॅम्पस
मैकोका कॅम्पस तोत्सुका-कु, योकोहामा येथे स्थित आहे. यात किहरा इन्स्टिट्यूट फॉर बायोलॉजिकल रिसर्च (केआयबीआर) आहे.
आंतरराष्ट्रीय कला व विज्ञान महाविद्यालय
इंटरनॅशनल कॉलेज ऑफ आर्ट्स ॲण्ड सायन्सेसचे पुनर्गठन केले गेले आणि स्कूल ऑफ इंटरनेशनल लिबरल आर्ट्स, स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स अँड बिझिनेस अ‍ॅडमिनिस्ट्रेशन आणि स्कूल ऑफ सायन्समध्ये २०१९ मध्ये विभागले गेले.
संयुक्त पदवीधर स्कूल ऑफ मेडिसीन प्रोग्राम
वाईसीयू ग्रॅज्युएट स्कूल ऑफ मेडिसिन "संयुक्त पदवीधर शाळा कार्यक्रमांमध्ये" गुंतलेली आहे ज्यामध्ये विविध आस्थापनांचा समावेश आहे.
योकोहामा सिटी युनिव्हर्सिटी मेडिकल सेंटर
योकोहामाच्या कानाझावा -कु येथील वायसीयू हॉस्पिटलमध्ये ६५४ बेड आहेत. २०१२ आर्थिक वर्षात ४,६५,९१८ बाह्यरूग्ण आणि २,१३,१४९ रूग्णांवर उपचार केले. प्रादेशिक कॅन्सर केर हॉस्पिटल, एड्स केर सेंट्रल कोअर हॉस्पिटल आणि स्पेशिफिक फंक्शन हॉस्पिटल म्हणून मान्यता प्राप्त रूग्णालय म्हणून रूग्णालय हे नावजलेले आहे.
आंतरराष्ट्रीय सहकार्य
वायसीयूने खालील विद्यापीठांसह करारांची देवाणघेवाण केली आहे.
मानद डॉक्टरेट पदवी प्राप्तकर्ता
मानद डॉक्टरेट पदवी प्राप्तकर्त्यांमध्ये खालील व्यक्ति समाविष्ट आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:योकोहामा वर्ग:Webarchive template wayback links वर्ग:जपानमधील विद्यापीठे
रॉस टेलर
टेलर, रॉस वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सांध्यपर्वातील वैष्णवी (काव्यसंग्रह)
सांध्यपर्वातील वैष्णवी हा मराठी कवी माणिक गोडघाटे ऊर्फ ग्रेस यांचा चौथा काव्यसंग्रह होय. इ. स. १९९५ मध्ये त्याची पहिली आवृत्ती प्रकाशित झाली.
अर्पणपत्रिका
या संग्रहात अर्पणपत्रिकेवर ॥ अर्पणपत्रिका ॥ असा स्पष्ट उल्लेख आहे. आईचा पिंड स्पर्शून गेलेल्या कावळ्याला ग्रेस यांनी हा काव्यसंग्रह अर्पण केलेला आहे. आपल्या लेखनात त्यांनी इतरत्रही "पक्षियांचा राणा कावळाचि" अशी घोषणा केलेली आहे.
परिचय
अर्पणपत्रिकेआधी केलेल्या आत्मनिवेदनात ग्रेस यांनी ते आत्मनिवेदन 'वैष्णवी'पुढे केलेले आहे अशी भूमिका मांडलेली आहे. आपल्या काव्यप्रवासातील वैष्णवीचे महत्त्वही त्यांनी निवेदनात उलगडून दाखविले आहे. प्रार्थनापर्व, सांध्यपर्व आणि दृष्टांतपर्व अशा तीन पर्वांमध्ये हा काव्यसंग्रह विभागलेला आहे.
वर्ग:मराठी कवितासंग्रह वर्ग:कवी ग्रेस यांचे साहित्य
रोवियो एंटरटेनमेंट
मर्यादित ही एक फिनीश कंपनी असून ती अ‍ँग्री बर्डस् या खेळाच्या निर्मितीबद्दल प्रसिद्ध आहे. वर्ग:कंपन्या
इ.स.पू. ५३७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५३७ वर्ग:इ.स.पू.चे ५३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक