cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
भारताचे सर्व्हेयर जनरल
आत्तापर्यंतचे सर्व्हेयर जनरल
• ०१-०७-२००८ - १३-०७-२००८ : (#) डॉ. टी. रामस्वामी
• १४-०७-२००८ - Oct २००८ : (#) डॉ. पृथ्वीश नाग
• नोव्हे २००८ - जुलै २००९ : (#) डॉ. टी. रामस्वामी
• ऑग २००९ - सप्टे २००९ : (#) मे.ज. आर.एस. तंवर
• Oct २००९ - नोव्हे २००९ : (#) मे.ज. मनोज तयाल
• नोव्हे २००९ - २४-०८-२०१० : (#) डॉ. टी. रामस्वामी
• २५-०८-२०१० - ३०-०४-२०१५ : डॉ. स्वर्ण सुब्बा राव
• ०१-०५-२०१५ - ०७-०४-२०१६ : (#) राजेंद्र मणी त्रिपाठी
• ०८-०४-२०१६ - ३०-०६-२०१७: डॉ. स्वर्ण सुब्बा राव
• ०१-ऑक्टोबर-२०१७ – ३० जानेवारी २०१८: (#) मेजर जनरल गिरीश कुमार
• ३१ जानेवारी २०१८ - ३१ डिसेंबर २०१९: लेफ्टनंट जनरल गिरीश कुमार, व्हीएसएम
• ०१ जानेवारी २०२० - १४ जानेवारी २०२०: (#) श्री नवीन तोमर
• १५ जानेवारी २०२० - १५ जानेवारी २०२१: (करारावर) लेफ्टनंट जनरल (निवृत्त) गिरीश कुमार, व्हीएसएम
• १६ जानेवारी २०२१ - पदस्थ: (#) श्री नवीन तोमर (#) इतर पदभार सांभाळून या पदावर
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारताचा भूगोल वर्ग:भारत सरकार
कऱ्हाडे ब्राह्मण
कऱ्हाडे ब्राह्मण किंवा कऱ्हाडा ब्राह्मण ही मराठी ब्राह्मणांतील सात प्रमुख पोटजातींपैकी एक पोटजात आहे. महाराष्ट्रीय ब्राह्मण जातीतील इतर ३ पोटजाती देशस्थ, चित्पावन व कऱ्हाडे ब्राह्मण ह्या आहेत.
कऱ्हाडे ब्राह्मणांची आडनावे
आगटे, आठल्ये, आंबेकर, ओळकर,करकरे, करंबेळकर, कशाळकर, कामतेकर, काजरेकर, काकिर्डे, कानडे, किर्लोस्कर, किराणे, कुलकर्णी, नानिवडेकर, कोनकर, खांडेकर, खेर, गर्दे, गुर्जर, गुण्ये, गोडे, गोविळकर, गोळवलकर, घाटे, घुगरे, चांदोरकर, जठार, जांभेकर, जेमिनीस, जोशी, टिकेकर, ठाकूर, ठाकूरदेसाई, ढवळे, ताटके, तांबे, दत्ते, धाक्रस, धुपकर, दीक्षित, देव, देवस्थळी, देसाई, नवरे, नवाथे, पंडित, पंत, पराडकर, पळसुले, पाध्ये (गुर्जर पाध्ये, मोघे पाध्ये), पाळेकर, पुराणिक, पुरोहित, प्रभुघाटे, प्रभुदेसाई, फणसळकर, फळणीकर, बेर्डे, बेलवलकर, बोंद्रे, भागवत, भाट्ये, भांडारी, मावळणकार, मोघे, मुठये, मंडपे, रायकर, लळीत, लागवणकर, वळामे, शेवडे, शेंबेकर, श्रीखंडे, सप्रे, सरदेशपांडे, सरदेसाई, सरपोतदार, सरवटे, सातवळेकर, हर्डीकर, हर्षे, हळदे, हळबे, हिर्लेकर,मुळे, जठार,नाटेकर, कानेटकर, नाखरे, नाफडे, लघाटे, पोतदार, लुकतुके, माईणकर, खानविलकर, तळवलकर, कारखानीस, कुवळेकर, पित्रे इ.शेजवलकर.
अधिक माहिती
कऱ्हाडे हे प्रादेशिक नाव आहे व ते करहाटक प्रांत व त्यातील करहाटक या शहर यांवरून पडलेले आहे. तसेच दक्षिणी ब्राह्मणांतला तो एक पोटभेद आहे. कऱ्हाडे ब्राह्मण हे कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भ, गोवा, आदि भागात सर्वत्र पसरलेले आहेत. कऱ्हाडातील ५४५ उपनामांपैकी २०२ उपनामे, गावांच्या नावांपुढे ‘कर’ असा प्रत्यय लावून बनवलेली आहेत. त्यांची एकूण २४ गोत्रे आहेत. सर्व कऱ्हाडे ब्राह्मण एकवेदी (ऋग्वेदी), एक सूत्री (आश्वलायन सूत्री) व एक शाखी (शाकल शाखी आहेत). बहुतेक कऱ्हाडे स्मार्त असून अद्वैत मतानुयायी आहेत. काही कऱ्हाडे वैष्णवही आहेत; पण ते त्या मानाने फारच थोडे आहेत. बहुतेक कऱ्हाड्यांची देवता कोल्हापूरची महालक्ष्मीच आहे. तथापि गोमन्तकातील कऱ्हाड्यांच्या कुलदेवता म्हाळसा,आर्यादुर्गा,   महालक्ष्मी आदि आहेत. अनंत चतुर्दशीची पूजा, ललिता पंचमी, दुर्गाष्टमी व नवरात्रात सप्तशतीचे पाठ आपल्या कऱ्हाडे ज्ञातीत विशेषत्वाने आढळतात.
करहाटक प्रांतातून कोकणात आगमन
महाराष्ट्रातील आजवर प्रसिद्ध झालेले निरनिराळ्या घराण्यांचे इतिहास पाहिले तर हे चटकन लक्षात येते की, करहाटक किंवा कऱ्हाड प्रांतातून ही ब्राह्मण घराणी प्रथम कोकणात गेली; व तेथूनच नंतर ती अन्यत्र गेली. असे दिसते की, दक्षिण कोकणची भूमी वसाहतीस योग्य झाल्यावर, शिलाहार राजे यांचे प्रोत्साहनमुळे, ती वसाहत करण्याकरिता निरनिराळ्या प्रदेशातून लोक आले व तेथे स्थाईक झाले. त्यापैकी आपली कऱ्हाडे ज्ञाती  ही एक होय.
उदाहरणार्थ, मावळंकर (सरदेसाई, लळीत, गोविळकर) घराण्यांचे मूळपुरुष नृसिंहभट्ट सत्यवादी हे मुळचे पैठणचे. ते इ.स. ११५० चे सुमारास, संगमेश्वर तालुक्यातील मावळंगे येथील जागृत नरसिंहाची उपासना करण्यासठी येथे आले व त्यांनी कडक तपश्चर्या केली. त्यायोगे त्यांना पुत्रलाभ झाला. त्यांचे नातवाला शिलाहार राजे विजयार्क यांचेकडून, इ.स. ११८५ चे सुमारास, संगमेश्वर गाव इनाम मिळाला.
इतिहासाचार्य राजवाडे म्हणतात की, नृसिंहभट्ट यांचे कऱ्हाड घराणे हे कोकणातील पहिले व महत्त्वाचे होय; व करहाटक ब्राह्मणांचे राजापूर-संगमेश्वर टापूंत आगमन यांचेबरोबर झाले.
तसेच, मराठवाड्यातील आंबेजोगाईतील खेर घराणे आले, ते कोंकणात नेवरे येथे स्थायिक झाले.
सातारा जिल्यातील पाटण तालुक्यातील ‘आटोलि’ गावाहून इ. स.च्या अकराव्या शतकाच्या सुमारास आठल्ये आले व ते कोंकणात देवळे महालाचे ‘धर्माधिकारी’ बनले.
गुलबर्ग्याहून इ. स. १४२५ मध्ये पंडित (सरदेशपांडे, जेमिनीस, कुलकर्णी) हे देवळे, लांजे, हरचेरी, हातखंबा व पावस महालांच्या कुलकर्णी वतनाच्या सनदा घेऊन कोंकणात आले.
ओरपे, सरपोतदार, कारखानीस, सबनीस आदी घराणी करहाटक प्रांतातून कोंकणात आली.
गुजराथेतून गुर्जर आले व ते राजापूरला स्थायिक झाले.
कदंबराजांनी (कमलादेवी व माधव मंत्री यांनी) कित्येक ब्राह्मण घराणी गोमंतकात नेली; व तेथे त्यांना इनामे दिली. त्यामुळे ते गोमंतकातच स्थायिक झाले. पुढे मुसलमान व पोर्तुगीज यांच्या आक्रमणामुळे त्यापैकी काही घराणी निर्वासित झाली व रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या दक्षिण भागात स्थायिक झाली. *ठाकूर देसाई, प्रभूदेसाई, अधिकारी देसाई* या घराण्यांची कुलदैवते गोमंतकातील आहेत; यावरून वरील विधानाला पुष्टीच मिळते. गोमंतकात अद्यापही कऱ्हाडे ब्राह्मणांची २०० कुटुंबे आहेत. म्हार्दोळ व शांतादुर्गा देवस्थानचे *महाजन पाध्ये* हे मुळचे पाध्ये होत. सध्या कऱ्हाडे हे सर्व भारतभर व बाहेरही पसरलेले आहेत. इतकेच नव्हे तर, काशी-रामेश्वर-नाशिक व नेपाळातील पशुपतेश्वर या देवस्थानातील क्षेत्रोपाध्याय कऱ्हाडेच आहेत. तथापि ते मुळात करहाटक प्रांतातून कोंकणात आले व कऱ्हाडे झाले हे खरे.
कऱ्हाड्यांचे व्यवसाय : इतिहासकाळात बहुतेक कऱ्हाडे, हे खोत, इनामदार, सरदेसाई, देसाई, सरदेशपांडे, पोतदार, सरपोतदार, सरमुकादम, सबनीस, कारखानीस इत्यादी हुद्देदार होते. त्यामुळे त्या काळात त्या गावचे किंवा विभागाचे प्रमुखपद यांच्याकडे असे. सांप्रत कऱ्हाडे ब्राह्मण भारताच्या सर्व भागांत आढळतात व निरनिराळे व्यवसाय करतात.
असामान्य बुद्धिमत्तेच्या व कर्तृत्वाच्या जोरावर कऱ्हाड्यांनी जीवनातील अनेक क्षेत्रे पादाक्रांत करून आपल्या पेशास विविधता आणली आहे. साहित्य, काव्य, राजकारण, नाटक, संगीत, इतिहास, शास्त्र, गणित शल्याचिकित्सा, चित्रकला, उद्योग, कारखानदारी वगैरे एकही क्षेत्र असे नाही की, जेथे कऱ्हाडा चमकला नाही.
साहित्यातील कऱ्हाड्यांचे मानबिंदू
पं. भास्करबुवा बखले, गोविंदराव टेंबे, पेंढारकर, जगन्नाथबुवा पुरोहित, पं. जितेंद्र अभिषेकी यांनी आप कर्तृत्वाने संगीतक्षेत्र झळाळून टाकले. इतिहास संशोधनात रियासतकार सरदेसाई, शेजवलकर, प. कृ. गोडे यांनी केलेले कार्य अनन्यसाधारण आहे. आजही आधुनिक महाराष्ट्राचे भीष्माचार्य (??) दादासाहेब पोतदार ते कार्य, या वयातही, नेटाने चालवीत आहेत. मराठी नाटकाच्या इतिहासात तर किर्लोस्कर, वसंत कानेटकर, शं. ना. नवरे यांनी नाटकांनी उभ्या महाराष्ट्राला वेड लावले आहे. अभिनयात पेंढारकर पती-पत्नी, प्रभाकर पणशीकर, दाजी भाटवडेकर, शरद तळवलकर हे लाजबाब आहेत.
आयुर्वेद म्हटला की धूतपापेश्वरचे पुराणिक, सांडू, गुण्ये हीच नावे डोळ्यासमोर येतात. स्वस्तिक रबरचे वैद्य, सप्रे, किर्लोस्कर प्रभृतीनी औद्योगिक महाराष्ट्र जगाच्या नकाशात नेऊन बसविला आहे. चित्रकलेत देऊसकर, सातवळेकर पितापुत्र, गुर्जर हे बिनीचे मानकरी ठरले आहेत. न्यायखात्यात न्या. ढवळे, न्या. तांबे, न्या. सप्रे ही नावे सर्वांच्या परिचयाची आहेत. नुसते तळवलकर हे आडनाव व्यायाम, डॉक्टरी, उद्योग वा अभिनय सुचविते. सुप्रसिद्ध गणिती जयंत नारळीकर यांनी अत्यंत तरुण वयात शास्त्रज्ञ म्हणून जगन्मान्यता मिळवली आहे.
संदर्भ
वि. वा. आठल्ये यांनी लिहिलेले ‘ कऱ्हाडे ब्राह्मणांचा इतिहास ’ हे पुस्तक. प्रथमतः त्यांनी तो आठल्या घराण्यांचा इतिहास, द्वितीय खंड, प्रकरण ३ म्हणून छापला व त्यानंतर इ. १९४७ साली त्यांनी त्यांचे स्वतंत्र पुस्तक प्रसिद्ध केले. ते पुस्तक तूर्त दुर्मिळ आहे. सबब रत्‍नागिरी येथील कऱ्हाडे ब्राह्मण संघ त्याची द्वितीय आवृत्ती काढण्याच्या विचारात आहे.
प. कृ. गोडे क्यूरेटर, भांडारकर प्राच्यविज्ञा संशोधन मंदिर, पुणे यांचा “कऱ्हाडे ब्राह्मण ज्ञातींचे मूळ व पुरातनत्व” हा निबंध. तो गुण्या घराण्याचा इतिहासात, परिशिष्ट नं ३ म्हणून छापलेला आहे.
The Tribes and Castes of Bombay by Enthoven(Vol. 1),
इ.स. १५०७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५०७ वर्ग:इ.स.च्या १५०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कऱ्हाडे ब्राह्मण
संदर्भ
Castes Today by Taya Zinkin
The Bombay Gazetteer Vol. IX, Part I
त्रिंबक नारायण अत्रे यांचा ‘गांव-गाडा’ स्कंदपुराणातील ‘सह्याद्री खंड’
मो. वि. पटवर्धन यांचे ‘वर्ण व जाती’
वसंत सबनीस यांचे ‘पान-दान’
पं. महादेवशास्त्री जोशी संपादित ‘भारतीय संस्कृती कोश, खंड २’
नावाची उत्पत्ती
प्राचीन ग्रंथातील उल्लेखांनुसार तुंगभद्रा नदीपासून ते नर्मदा वा गोदावरी नद्यांपर्यत करहाटक प्रांत पसरला होता.
गोत्रे
कऱ्हाडे ब्राह्मणांतील गोत्रे खालीलप्रमाणे आहेत (कंसात आडनावे)
उल्लेखनीय व्यक्ती
वर्ग:मराठी ब्राह्मण वर्ग:ब्राह्मण पोटजाती
काकाचीवाडी
काकाचीवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
विचार
विचार करणे म्हणजे विशिष्ट तऱ्हेने बुद्धीची पावले टाकणे.
व्यूत्पत्ती
‘चर’ म्हणजे चालणे, वि+चर म्हणजे विशिष्ट तऱ्हेने चालणे. ‘चर’चे ‘चार’ हे प्रयोजक रूप आहे. चार म्हणजे चालविणे. बुद्धीला किंवा मनाला काही नियमांनुसार ‘चालविणे’ म्हणजे विचार करणे. "पुर्वानुभवाच्या मदतिने व्यक्तिच्या मनातल्या मनात होणारी प्रक्रिया म्हनजे विचार होय". विचार प्रक्रिया;-(THINKING PROCESS) - विचार ही मानवि मनाचि प्रक्रिया आहे.डोळ्यासमोर नसलेल्या कोणत्याहि गोष्टिबद्दल चालु असलेल्या मानसिक प्रक्रियेला आपण विचार म्हणतो. मनुष्य हा विचारशील प्राणी आहे यामुळेच मनुष्य प्राणी आणि मानावेत्तर प्राणी यांचेमध्ये फरक दिसून येतो .मानवाला विचार करता येत असल्यामुळेच आज प्रगती करू शकला .विचारप्रक्रीयेमुळेच आजचा मानव चिंतनशील ,विचारशील बनला आहे.मानवाच्या प्रगल्भतेमुळे याष्याची शिखरे गाठतो आहे. म्हणूनच विचार म्हणजे काय ,विचार प्रक्रिया कशी चालते हे पाहणे महत्त्वाचे ठरते.
व्याख्या - व्यक्तीच्या पुर्वानुभवाच्या विविध अंगानी मनातल्या मनात जुळवाजुळव करण्याची प्रक्रिया म्हणजे विचार होय'. विचारांचे प्रकार ;
-१)सृजनशिल विचार ; ज्या विचारामध्ये नाविन्यपूर्णता असते त्यास सृजनशिल विचार म्हणतात.
२)आत्मकेंद्रित विचार
३)वास्तविक विचार
स्थितिज्ञान, निष्कर्ष, आणि मते
मनुष्य हा विचारशील प्राणी आहे यामुळेच मनुष्य प्राणी आणि मानावेत्तर प्राणी यांचेमध्ये फरक दिसून येतो .मानवाला विचार करता येत असल्यामुळेच आज प्रगती करू शकला .विचारप्रक्रीयेमुळेच आजचा मानव चिंतनशील ,विचारशील बनला आहे.मानवाच्या प्रगल्भतेमुळे याष्याची शिखरे गाठतो आहे. म्हणूनच विचार म्हणजे काय ,विचार प्रक्रिया कशी चालते हे पाहणे महत्त्वाचे ठरते. व्याख्या - व्यक्तीच्या पुर्वानुभवाच्या विविध अंगानी मनातल्या मनात जुळवाजुळव करण्याची प्रक्रिया म्हणजे विचार होय'. विचारांचे प्रकार ;
१)सृजनशिल विचार ; ज्या विचारामध्ये नाविन्यपूर्णता असते त्यास सृजनशिल विचार म्हणतात.
२)आत्मकेंद्रित विचार
३)वास्तविक विचार
आपणा माणसांचे सगळे विचार स्थितिज्ञान निष्कर्ष, आणि मते ह्या त्रिकूटाच्या मिश्रणांमधून तयार होत असतात, आणि कालौघात ते बदलतही असतात.
निरीक्षण/मापन/पॄथक्करण ह्या त्रिकूटावर आधारलेल्या सर्वसंमत शास्त्रीय पद्धती वापरून कोणत्याही विषयासंबंधी जमवलेली माहिती ते त्या विषयीचे स्थितिज्ञान. पर्यायी कुठल्याही स्थितिज्ञानाचा अचूकपणा कोणतीही असामी त्या शास्त्रीय पद्धती वापरून केव्हाही स्वतंत्रपणे तपासू शकते. (ह्यासंबंधी अधिक विवरण खाली परिशिष्टात दिले आहे.) कोणत्याही विषयासंबंधीच्या स्थितिज्ञानातून आपण माणसे पुष्कळदा काहीना काही निष्कर्ष काढत असतो. कोणी माणसाने काढलेले कोणतेही निष्कर्ष तात्त्विकपणॆ बरोबर असतील किंवा अजाणतेपणी चुकीचे असतील. स्थितिज्ञानातून तात्त्विकपणॆ बरोबर काढलेले निष्कर्ष "स्थितिज्ञान" ह्या गटातच घालता येतात.
आपणा माणसांची मते गुंतागुंतीच्या, पण मूलतः दोन तऱ्हांनी तयार होत असतात आणि काही वेळा बदलत असतात. त्या दोन मूळ तऱ्हा अशा :
(१) ज्या कोणा इसमांना आपण कोणत्याना कोणत्या कारणाने अधिकारी किंवा जाणकार मानत आसतो त्यांची किंवा आपल्या अवतीभोवतीच्या बहुसंख्य माणसांची जी काही मते असतील ती मते आपण पुष्कळदा आत्मसात करत असतो.
(२) आपली काही मते कुठल्याही तात्त्विक बैठकीवर नसून केवळ अंतर्ज्ञानाधारित असतात.
आपणा माणसांची काही काही मते जवळजवळ जगद्व्यापी रित्या समान असतात. उदाहरणार्थ समुद्रावर दिसणारा सूर्यास्त जवळजवळ जगद्व्यापी रित्या सगळ्या माणसांच्या मनात सुखदभावना निर्माण करतो, आणि मग आपण जवळजवळ सगळी माणसे सूर्यास्त अतिमनोहर असल्याचे विधान करत असतो. पण सूर्यास्त अतिमनोहर "असल्या"चे आपले विधान हे स्थितिवर्णन नसून केवळ एक मतप्रतिपादन असते. (उदाहरणार्थ समजा खूप मोठ्या दुःखात बुडलेल्या एकाद्या माणसाची नजर जर सूर्यास्ताकडे गेली तर त्या वेळी त्या माणसाला सूर्यास्त मनोहर न भासण्याची अगदी शक्यता आहे.) कोणत्याही परिस्थितीसंबंधी आपल्या मनातल्या प्रतिक्रिया ह्या स्थितिवर्णने नसून केवळ आपली मतप्रतिपादने असतात. पण "बहुतेक सगळ्या माणसांना सूर्यास्त मनोहर भासत असतो" हे विधान स्थितिवर्णनात्मक ठरेल, कारण त्या विधानाची सत्यता संख्याशास्त्राच्या तत्त्वांनुसार काही लोकांची तत्संबंधी मते जमा करून ठरवणे सहज शक्य आहे.
वरच्या परिच्छेदातल्या विचारांच्या किंचित विस्ताराकरता आणखी एक उदाहरण असे. : "मला खूप आनंद वाटत आहे" अशा तऱ्हांची आपल्या अंतर्मनासंबंधित विधाने माणसे करत असतात. पण तीही स्थितिवर्णनात्मक भासली तरी तशी नसून केवळ मतप्रतिपादनात्मक असतात. कारण माणसांच्या अंतर्मनातल्या भावनांचे शास्त्रीय मोजमाप कोणी दुसऱ्याने किंवा स्वतः करायची विद्या माणसाला आजमितीला अवगत नाही. "तू खूप आनंदात दिसत आहेस" हे विधानही स्थितिवर्णनात्मक भासले तरी अंशतः मतप्रतिपादनात्मक आहे. बोलणारी व्यक्ती प्रामाणिक असल्याचे धरून चालले तर "मला तू (अमुक भावना अनुभवत असल्याचे) दिसत आहेस "हा त्या वक्तव्यातला भाग थोडासा स्थितिवर्णनात्मक ठरेल, पण "तू खूप आनंदात दिसत असल्याचा" भाग मतप्रतिपादनात्मक आहे. मागच्या वाक्यात थोडासा स्थितिवर्णनात्मक असे म्हणण्याचे कारण असे की आपल्याला काय "दिसत आहे" ह्या गोष्टीचे आत्मनिरीक्षणही सरतेशेवटी "शास्त्रीय मोजमाप" वापरून आपल्याला कुठे करता येते? आपली सगळी मते आणि बरोबर/चूक निष्कर्ष ह्या गोष्टी वास्तविक स्थितिवर्णने असल्याची चुकीची कल्पना बहुतांश माणसे आपल्या मनात बाळगत असतात. ह्या वस्तुस्थितीमुळे जगात बराच लहानमोठा अनर्थ निर्माण होत असतो.
किल्ली (कुलुपाची)
किल्ली या उपकरणाचा उपयोग कुलुप उघडण्यासाठी व लावण्यासाठी होतो. कुलुप- किल्लीमुळे व्यक्तीच्या प्रवेशाची खातरजमा केली जाऊ शकते. किल्लीमुळे मिळणारी सुरक्षा पूर्णतः कडेकोट नसू शकते. तरीदेखील किल्ली ही प्रवेशाची खातरजमा करण्यासाठीचे कमी खर्चाचे उपकरण  ठरते.
इलेक्ट्रॉनिक किल्ल्या
निरनिराळ्या कुलुपांसाठी निरनिराळ्या किल्ल्या उपयोगात असतात. जसे इलेक्ट्रॉनिक कुलुपे असलेल्या दरवाज्यांना ओळखपत्रात इलेक्ट्रॉनिक सर्किटरीद्वारे उघडण्याची सोय असते. नवीन पद्धतीच्या मोटारींच्या कुलुपांच्या किल्ल्या इलेक्ट्रोनिक असतात व त्या दूरनियंत्रकाद्वारे (रीमोट कंट्रोल) चालतात.
वर्ग:तंत्रज्ञान
विचार
स्थितिज्ञान, निष्कर्ष, आणि मते
(१) "निरीक्षण/मापन/पॄथक्करण ह्या त्रिकूटावर आधारलेल्या सर्वसंमत शास्त्रीय पद्धती वापरून कोणत्याही विषयासंबंधी जमवलेली माहिती ते त्या विषयीचे स्थितिज्ञान. पर्यायी कुठल्याही स्थितिज्ञानाचा अचूकपणा कोणतीही असामी त्या शास्त्रीय पद्धती वापरून केव्हाही स्वतंत्रपणे तपासू शकते." अशी दोन विधाने वर दुसऱ्या परिच्छेदात आहेत. पण कॊणत्याही बाबीसंबंधी तशा तपासण्या करून स्थितिज्ञान प्राप्त करून घेणे हे बहुतेक सर्व जणांच्या आवक्याबाहेरचे असते, कारण निरीक्षण/मापन/पॄथक्करण ह्यांकरता लागणारा मोकळा वेळ, तंत्रज्ञान, आणि साधने ह्या सगळ्या गोष्टी अगदी मोजक्या माणसांना उपलब्ध असतात. ह्या वस्तुस्थितीमुळे आपणा बहुतेक माणसांना अनिवार्यतः कॊणाना कोणा दुसऱ्यांच्या सचोटीवर आणि जाणकारीवर विश्वास ठेवून त्यांनी पुरवलेली माहिती स्थितिज्ञानात्मक आहे असे धरून चालत रहावे लागते. आपण विश्वास ठेवलेली सगळी माणसे वस्तुतः पूर्ण सचोटीची आणि त्याहून मुख्य म्हणजे पूर्ण जाणकार असतील किंवा नसतील. उघडपणे आपण विश्वास ठेवलेल्या माणसांसंबंधी आपल्याला जे अनुभव येत रहातील त्यांनुसार आपला त्यांच्याबद्दलचा विश्वास वाढतो किंवा कमी होतो. सचोटी आणि जाणकारी ह्या दोन बाबीत माणसांचा एकमेकांवरचा बऱ्यापैकी विश्वास समाजचालनेला अत्यावश्यक आहे. पण त्या दोन बाबींच्या वाणीच्या वस्तुस्थितीपायी लोकांबाबतचे तारतम्य ही गोष्ट आयुष्यात खूप महत्त्वाची ठरते. वरच्या स्थितीचे एक मुख्य उदाहरण म्हणजे जगातल्या राजकीय, आर्थिक, आणि सामाजिक घटनांबाबत स्थितिज्ञान मिळवण्याकरता आपण माणसे वृत्तपत्रांवर आणि दूरदर्शनातल्या वृत्तकथनांवर विश्वास ठेवत असतो. पण काही काही वृत्तपत्रे आणि दूरदर्शनसंस्था बातम्या देताना बातम्यांमधे जाणूनबुजून किंवा अजाणतेपणी आपल्या मतांचेही कमीजास्त मिश्रण करत असतात.
(२) काही वेळा काही माणसे काही विधाने करताना आपण केवळ स्थितिज्ञान प्रकट करत आहोत हे जोरकसपणॆ सांगण्याकरता "वस्तुस्थिती अशी आहे की..." अशा तऱ्हेचे शब्द वापरत असतात. पण कोणी तसे म्हटले तरी त्या असामीचे ते विधान वस्तुस्थितीनिदर्शक असेल किंवा नसेलही.
वैचारिकता आणि अवैचारिकता
मनुष्य हा विचारशील प्राणी आहे यामुळेच मनुष्य प्राणी आणि मानावेत्तर प्राणी यांचेमध्ये फरक दिसून येतो .मानवाला विचार करता येत असल्यामुळेच आज प्रगती करू शकला .विचारप्रक्रीयेमुळेच आजचा मानव चिंतनशील ,विचारशील बनला आहे.मानवाच्या प्रगल्भतेमुळे याष्याची शिखरे गाठतो आहे. म्हणूनच विचार म्हणजे काय ,विचार प्रक्रिया कशी चालते हे पाहणे महत्त्वाचे ठरते. प्रत्येक व्यक्तिच्या विचारांमधे थोडीबहुत अवैचारिकता असते, आणि त्या गोष्टीची आपणा बहुतेकांना जाणीव नसते. विशेषतः दुसऱ्या कोणी आणि विशेषतः कोणी राजकारणी लोकांनी व्यक्त केलेल्या कोणत्याही विचारांमधे वैचारिकता/अवैचारिकता किती आहे? हे आपण डोळसपणे नेहमी अजमावत रहाणे इष्ट आहे. विचारांमधल्या अवैचारिकतेची मुख्य रूपे अशी : परिशिष्टे :
(१) काही लेखक/वक्तॆ आपल्या लिखाणांमधे/भाषणांमधे "गहन" शब्दांच्या लांबलचक "साखळ्यां"ची वस्तुतः फारसा किंवा अजिबात अर्थ नसलेली वाक्ये रेलचेलीने रचत असतात. गंमत म्हणजे त्या "गहनते"पायीच ती लिखाणे/भाषणॆ बव्हंशी अनाकलनीय वाटल्याने सामान्य वाचकांना ती खरोखरच फार गहन आणि म्हणून आपल्या बुद्धीच्या झेपेपलिकडची असावीत असे वाटत असते.
(२) दूरदर्शनवर ज्या जाहिराती असतात त्यांपैकी काहींमधे जाहिरातनिर्माते कुठल्यातरी प्रसिद्ध खेळाडूंची/नटनटींची चित्रणॆ दाखवून त्यांच्या तोंडी विकायच्या गोष्टींच्या शिफारसी घालत असतात. विपुल पैशाच्या मोबदल्याकरता जाहिरातनिर्माते जे काही शब्द त्यांना पोपटपंचीकरता सांगतील ते आपले मनापासूनचे असल्याच्या आविर्भावाने ते खेळाडू/नट नट्या जाहिरातींमधे बेदरकारपणे सादर करत असतात. हा फसवाफसवीचा व्यापार चालतो त्याचे उघड कारण म्हणजे प्रेक्षकांमधे पुरेसे भोळसट लोक असतात.
स्वभावचित्रणे
"स्वभावचित्रण" ह्या गोष्टीवर थोडा प्रकाश पाडण्याच्या उद्देशाने प्रथम काही विशेषणांच्या जोड्यांची एक
यादी खाली दिली आहे:
.....................................................
आता जरा वेगळ्या तऱ्हेने लिहिलेली वरचीच यादी अशी:
..............................................................................
काही निरीक्षणे:
(१) पहिल्या (आणि दुसऱ्या) यादीतल्या वीसांपैकी प्रत्येक ओळीत डावीकडे जी विशेषणे आहेत ती
चांगल्या अभिप्रायाची --अनुकूल-- आहेत; तर उजवीकडची सगळी वाईट/प्रतिकुल अभिप्रायाची
आहेत. पण गंमत म्हणजे जर आपण आपले लक्ष दुसऱ्या यादीतल्या डावीकडच्या
विशेषणांवर केंद्रित केले तर त्या यादीतल्या डावीकडच्या प्रत्येक जोडीतली विशेषणे परस्परविरोधी
असल्याचे दिसेल!
(२) पहिल्या (आणि दुसऱ्या) यादीतल्या सगळ्या वीस ओळी एक गोष्ट उघड करते ती अशी की माणसाचे पुष्कळ
"चांगले" गुण त्यांचा अतिरेक झाला म्हणजे "वाईट" ठरतात. (ह्या गोष्टीला अपवाद म्हणजे
दयाळूपणा, सहानुभूती, सत्यवचन, क्षमाशीलता, सहिष्णुता, मनाचा मोठेपणा, प्रामाणिकपणा,
अशा तऱ्हांचे दुसऱ्यांशी एकात्मता राखणारे गुण.) दुसऱ्या शब्दात, आपल्या विचारांमधे/कृतींमधे
अतिरेकाऐवजी समतोलपणा राखणे आयुष्यात महत्त्वाचे असते.
(३) स्वतःबद्दलची वाजवी चहा नसलेली माणसे सोडली तर इतर सगळ्या माणसांची मनःप्रवृत्ती
गमतीची असते ती अशी की जर कोणत्याही कारणाने कोणी इसम एखादे विशेषण आपल्या मनात
स्वतःला लावणार असेल तर तो वरच्या याद्यांमधल्या डावीकडच्या विशेषणांसारखे विशेषण स्वतःला लावेल
हे जवळजवळ ठरलेले आहे! त्या इसमाच्या अवतीभोवतीच्या माणसांचे मत मात्र वेगळे असण्याची
शक्यता असते! माणसातल्या निसर्गदत्त अहंभावाचा तो परिणाम असतो. पण त्या नैसर्गिक प्रवृत्तीला
(४) कोणा इसमाला कोणते विशेषण लावायचे ह्याबद्दल त्याला ओळखणाऱ्या माणसांमधे बऱ्यापैकी
डॉल्फिन
डॉल्फिन ही सस्तन माशाची प्रजाती आहे. डॉल्फिनला जलचरांतील बुद्धिमान प्राण्यांपैकी एक मानले जाते. डाॅल्फिन हे साधारणपणे खोल समुद्रात असतात. पण गंगा नदीतही या प्रकारच्या माशांची एक प्रजाती आढळते.
विचार
स्वभावचित्रणे
एकमत असण्याची बरीच शक्यता असली तरी काही वेळा एकमत नसण्याचीही शक्यता असते.
डॉल्फिन
राष्ट्रीय जलचर प्राणी
भारतातील गंगा नदीच्या पात्रात आढळणारा हा प्राणी भारताचा राष्ट्रीय जलचर प्राणी आहे.
विचार
स्वभावचित्रणे
माणसांची वागणूक वेगवेगळ्या परिस्थितींमधे वेगळी असते, आणि शिवाय सभोवतीच्या माणसांच्या
डॉल्फिन
हे सुद्धा पहा
वर्ग:सस्तन प्राणी वर्ग:जलचर डॉल्फिन
विचार
स्वभावचित्रणे
मनःप्रवृत्ती --आणि म्हणून प्रतिक्रिया--सुद्धा वेगवेगळ्या असतात, ह्या दोन गोष्टींमुळे तसे घडते.
त्यात भर म्हणजे कुठलीही भाषा कितीही समृद्ध असली तरी तिच्यातले विशेषणात्मक शब्द मर्यादितच
मोघमपणा प्रदर्शित करणारे शब्द विशेषणांना जोडत असतात.
पोप क्लेमेंट सहावा
पोप क्लेमेंट सहावा (--, इ.स. १२९१: मॉमों, फ्रांस - डिसेंबर ६, इ.स. १३५२:अव्हिन्यॉन, फ्रांस) हा चौदाव्या शतकातील फ्रेंच पोप होता.
क्लेमेंट ०६ क्लेमेंट ०६ वर्ग:इ.स. १२९१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १३५२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १५०६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५०६ वर्ग:इ.स.च्या १५०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
गौड सारस्वत ब्राह्मण
गौड सारस्वत जातीतील ब्राह्मण कर्नाटक, महाराष्ट्र, गोवा आणि केरळ किनारपट्टी लगतच्या प्रदेशात आढळून येतात. भाषकदृष्ट्या सारस्वत ब्राह्मणांमध्ये मराठी व कोकणी भाषक असे दोन गट आहेत. गौड सारस्वत ब्राह्मणांत कुडाळदेशकर गौड ब्राह्मण, कॅनरा गौड सारस्वत ब्राह्मण, नॉर्थ कॅनरा गौड सारस्वत ब्राह्मण अशा अनेक पोटपोटजाती आहेत. गौड सारस्वत ब्राह्मण हे मूळचे ऋग्वेदी ब्राह्मण आहेत.
सारस्वत ब्राह्मणांतही मेंगलोरी सारस्वत; आणि त्यांच्यातही त्यांच्या त्यांच्या मठाप्रमाणे बरेच भेद आहेत.
जनजीवन
मुंबईत राहणारे गौड सारस्वत ब्राह्मण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातून आलेले आहेत. श्रावणात ह्यांचे अनेक उत्सव साजरे केले जातात. मुंबईत वाळकेश्वरला असलेल्या बाणगंगा तलावावर आश्विन नवरात्रीत पालखी आणि दिव्यांचा उत्सव साजरा केला जातो. ह्या समाजातील स्रिया सिल्क साड्या, परकर पोलके नेसून येथे येतात.सरस्वती नदीच्या काठी वसलेला हा समाज गोवा राज्यात काही काळ स्थिरावला होता परंतु पोर्तुगीज लोकांचा अन्याय आणि अत्याचार सहन न झाल्याने सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात स्थायिक झाला. अठराव्या शतकात ते मुंबईत आले आणि येथेच कायम रहिवासी झाले. मुख्यतः वाळकेश्वर,गिरगाव, दादर, माहीम भागात ह्यांची वस्ती आढळते. हे शैव आणि वैष्णव अश्या दोन्ही पंथावर विश्वास ठेवत असल्याने ह्यांचे दोन्ही पंथाचे मठ आहेत.हे व्यवहारात मराठी बोलतात.घरात ते गोड कोकणी बोलतात. बाणगंगा येथे सन १७१५ मध्ये सावंतवाडीहून आलेल्या रामा कामतांनी घाट बांधला आहे. गौड सारस्वत ब्राह्मण टेंपल ट्रस्ट कडे सन १८७९ पासून बाणगंगा तलाव आणि परिसराची मालकी आहे. ह्याच परिसरात वाळुकेश्वर मंदिर, फोंड्याच्या कैवल्य मठाची शैव शाखा,आणि काशीच्या वैष्णव मठाची शाखा आहेत.
चालीरीती
सारस्वत समाजात पाहुणचार फार केला जातो.अभ्यागताला जेवणाशिवाय किंवा रिकाम्या हाती कधीच पाठविले जात नाही. महिला हिरे आणि पोवळ्यांचे दागिने सर्रास वापरतात.पुरुष धोतर आणि पांढरी टोपी अथवा पगडी पारंपरिक पोशाखात देवकार्य करतात. जेवणात खोबरे हमखास वापरले जाते. नारळाच्या दुधाच्या शेवया हा गोड पदार्थ आवर्जून केला जातो. घावणे, आंबोळी हे शाकाहारी पदार्थ नियमित खाल्ले जातात. मांसाहार करणारे पापलेट, शिंपल्या,कालवं, बांगडे आवडीने खातात.
संदर्भ
१ मुंबई टाईम्स ०६०३२०२०.
वर्ग:मराठी ब्राह्मण वर्ग:ब्राह्मण पोटजाती
१९९८ फिफा विश्वचषक
१९९८ फिफा विश्वचषक ही फिफाच्या विश्वचषक ह्या फुटबॉल स्पर्धेची सोळावी आवृत्ती फ्रान्स देशामध्ये १० जून ते १२ जुलै १९९८ दरम्यान खेळवण्यात आली. जगातील ११६ देशांच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघांनी ह्या स्पर्धेच्या पात्रता फेरीत भाग घेतला ज्यांपैकी ३२ संघांची अंतिम स्पर्धेसाठी निवड करण्यात आली.
सेंत-देनिसमधील स्ताद दा फ्रान्स येथे खेळवल्या गेलेल्या अंतिम फेरीच्या सामन्यात यजमान फ्रान्सने ब्राझिलला ३–० असे पराभूत करून आपले प्रथम अजिंक्यपद मिळवले. यजमान देशाने विश्वचषक जिंकण्याची ही सहावी वेळ होती.
पात्र संघ
ह्या विश्वचषक स्पर्धेत प्रथमच २४ ऐवजी ३२ संघांचा समावेश केला गेला. हे ३२ संघ एकूण ८ गटांमध्ये विभागण्यात आले.
स्पर्धेचे स्वरूप
ह्या स्पर्धेमध्ये ३२ पात्र संघांना ८ गटांत विभागण्यात आले व साखळी पद्धतीने लढती घेतल्या गेल्या. ह्या चोवीस पैकी सर्वोत्तम १६ संघ निवडून बाद फेरी खेळवण्यात आली..
बाह्य दुवे
वर्ग:फिफा विश्वचषक वर्ग:फ्रान्समधील खेळ वर्ग:चित्र हवे
पूजावसर
मराठीतील पहिली दैनंदिनी
कर्ते बाइदेवबास. रचना इ.स. १२९८. पूजावसरला नित्यदिनी लीळा म्हणतात; कारण त्यात श्रीचक्रधरस्वामींची समग्र दिनचर्या आली आहे.
स्वामींचा प्रातःकाळचा, मध्यान्हकाळचा आणि सायंकाळचा असे तीन पूजावसर म्हणजे पूजाविधीचे प्रसंग हा ग्रंथ सांगतो. पहाटे जाग आल्यापासून निजेपर्यंत स्वामींची दिनचर्या यात बारीकसारीक तपशिलांसह आली आहे. हे महानुभावांच्या नित्यपठणातले प्रकरण आहे. साधीसुधी भाषा आणि तत्कालीन संस्कृतीच्या चालीरीतींचे त्यात पडलेले प्रतिबिंब यांमुळे प्राचीन महाराष्ट्राच्या संस्कृतीच्या अभ्यासाच्या दृष्टीने पूजावसर एक उपयुक्त साधन आहे. राजधर आराध्य उर्फ महंत सोनपेठकर बाबा यांनी पुजावसर याच विषयावर सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पुणे येथून पीएचडी प्राप्त केली आहे.१
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
त्रिपुरारी पौर्णिमा
कार्तिक पौर्णिमेला त्रिपुरारी पौर्णिमा किंवा त्रिपुरी पौर्णिमा म्हणतात. या दिवशी शिव मंदिरात त्रिपुर वात (उंच खांबावर असलेल्या दिव्याची वात) लावली जाते. एकादशीपासून सुरू झालेले तुळशी विवाह करण्याचा हा शेवटचा दिवस असतो. बौद्ध धर्मात असे मानले जाते की कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी तथागत बुद्धांचा एक पट्टशिष्य धम्म सेनापती सारिपुत्राचे परिनिर्वाण झाले होते. या पौर्णिमेला बौद्ध धर्मीय स्त्री-पुरुष आठ शीलांचे पालन व उपोसथ व्रत करतात. सर्व लहान थोर उपासक-उपासिका एकत्र जमून बुद्ध वंदना घेऊन धम्म उपदेश ग्रहण करतात.शीख धर्मातही या दिवसाचे विशेष महत्त्व आहे. शीख धर्माचे संस्थापक गुरू नानकदेव यांची या दिवशी जयंती साजरी केली जाते.
पौराणिक पार्श्वभूमी
त्रिपुरासुर नावाच्या राक्षसाने खडतर तप करून ब्रह्मदेवाकडून शत्रूंपासून भय राहणार नाही असा वर मागून घेतला या वरामुळे उन्मत्त होऊन तो सर्व लोकांना व देवांनासुद्धा खूप त्रास द्यायला लागला. त्रिपुरासुराची तीन नगरे असून त्याला अभेद्य तट होता. त्यामुळे देवांनाही त्याचा पराभव करता येईना. देवांनी भगवान शंकराची अखेर प्रार्थना केली. तेव्हा शंकरांनी त्याची तिन्ही नगरे जाळून त्याला ठार केले. कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी ही घटना घडल्यामुळे तिला त्रिपुरारी पौर्णिमा म्हटले जाऊ लागले. या दिवशी घरात, घराबाहेर व देवळातही दिव्याची आरास करून पूजा केली जाते तसेच नदीत दीपदान करून लोक आनंदोत्सव साजरा करतात.
दीपोत्सव
या विशेष दिवशी विविध प्रकारचे खाद्यपदार्थ भाविक देवाला अर्पण करतात. याला अन्नकोट असे म्हटले जाते. त्रिपुरी पौर्णिमेचे औचित्य साधून मंदिर आणि सार्वजनिक ठिकाणी दीपोत्सव साजरा करण्यात येतो हे या दिवसाचे वैशिष्ट्य सांगता येते.मंदिरांमध्ये असलेल्या दगडी दीपमाळा या संध्याकाळी वाती लावून उजळल्या जातात. भाविक भगवान शंकरापुढे त्रिपुर वात लावून उत्सव साजरा करतात.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये वर्ग:कार्तिक महिना
चार दृश्य
चार दृश्य म्हणजे गौतम बुद्धांच्या नजरेस पडलेल्या चार घटना होय. ज्यामुळे त्यांच्या जीवनातील अस्थिरता आणि दुःखाचे अस्तित्व ज्ञात झाले. या आख्यायिकेनुसार या दृश्यांशी सामना होण्यापूर्वी सिद्धार्थ गौतमाला त्याचे वडील राजा शुद्धोधनांनी राजमहालात त्यांना ऐश्वर्यात ठेवले होते; कारण त्यांना भीती होती कि तथागत बुद्ध घर सोडून संन्यस्थ जीवन पत्करतील.
टाटा इंडिका
टाटा इंडिका ही टाटा मोटर्स या कंपनीचे हॅचबॅक प्रकारचे अत्यंत लोकप्रिय वाहन आहे.
चार दृश्य
आंबेडकरांचा दृष्टिकोन
बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपला भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म हा ग्रंथ बौद्ध धर्माच्या आधुनिक विद्यार्थ्यांशी संबंधित प्रश्नांचे उत्तर म्हणून लिहिला आहे. प्रस्तावनामध्ये, आंबेडकरांनी चार प्रश्नांची सूची दिली आहे. त्यापैकी एक प्रश्न आहे – 'बुद्धाने परिव्रजा (गृहत्याग) का घेतली ?' : प्रथम प्रश्न बुद्ध जीवनातील एका मुख्य घटनेशी संबंधित आहे, ती म्हणजे परिव्रज्या. बुद्धांनी परिव्रज्या का ग्रहण केली? ह्याचे पारंपारिक उत्तर म्हणजे, त्यांनी मृत देह, आजारी व्यक्ती आणि एक वृद्ध व्यक्ती पाहिला म्हणून. वरवर पाहता हे उत्तर हास्यास्पद वाटते. बुद्धांनी आपल्या वयाच्या २९ व्या वर्षी परिव्रज्या ग्रहण केली. या तीन दृश्यांची परिणती म्हणून जर बुद्धांनी परिव्रज्या घेतली असली तर ही तीन दृश्ये तत्पूर्वी त्यांना आधी कधी दिसली नाहीत? ह्या शेकड्यांनी घटणाऱ्या सर्वसामान्य घटना आहेत, आणि त्या तत्पूर्वी बुद्धांच्या सहजच नजरेस न येणे असंभाव्य होते. त्यांनी त्या ह्याच वेळी त्या प्रथम पाहिल्या हे पारंपारिक स्पष्टीकरण स्वीकारणे अशक्य आहे. हे स्पष्टीकरण विश्वासार्ह नाही आणि ते बुद्धीलाही पटत नाही. पण मग हे जर त्या प्रश्नाचे उत्तर नसेल तर खरे उत्तर तरी कोणते?
आर्जेन रॉबेन
आर्येन रॉबेन (Arjen Robben; ) हा एक डच फुटबॉलपटू आहे. २००३ सालापासून संघाचा भाग असलेला रॉबेन आजवर २००६, २०१० व २०१४ ह्या विश्वचषक स्पर्धा तसेच २००४, २००८ व २०१२ ह्या युएफा यूरो स्पर्धांमध्ये नेदरलॅंड्ससाठी खेळला आहे.
टाटा इंडिका
वर्ग:टाटाची वाहने
आर्जेन रॉबेन
क्लब पातळीवर रॉबेन २००२-०४ दरम्यान पी.एस.व्ही. आइंडहोवन, २००४-०७ चेल्सी एफ.सी., २००७-०९ रेआल माद्रिद तर २००९ पासून बायर्न म्युनिक ह्या क्लबांसाठी खेळत आहे.
चार दृश्य
संदर्भ
वर्ग:बौद्ध धर्म वर्ग:गौतम बुद्ध
आर्जेन रॉबेन
बाह्य दुवे
वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लोकशाही समाजवादाची वाटचाल
भारतात लोकशाही समाजवादचा विचार १९३०  नंतर  मांडला जाऊ लागला. १९३४ साली कोंग्रेस समाजवादी पक्षाची स्थापना झाली. सुरुवातीला मार्क्सप्रणीत साम्यवादाचा विचार त्यांनी बव्हंशी प्रमाण मानला. राष्ट्रीय स्वातंत्र्याच्या चळवळीपासून अलिप्त न राहता त्यात सर्व शक्तिनिशी उतरले पाहिजे व त्या चळवळीला समाजवादी वळण देण्याचा प्रयत्नं करीत राहिले पाहिजे असे त्यांनी मानले. साम्यवादी राजवटीतिल व्यक्तिस्वातंत्र्याच्या संकोच त्यांना आक्षेपाह॔ वाटला तसेच शेतीप्रधान असलेल्या या देशात कामगारवर्ग हाच क्रांतीचा अग्रदूत बनेल असे मानल्याणे आपलीच दिशाभूल होते असे त्यांनी मानले. इथल्या सामाजिक व धार्मिक व्यवस्थेतिल विषमतेकडेही त्यांनी लक्ष वेधले.
अर्जुन रणतुंगा
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लोकशाही समाजवादाची वाटचाल
राष्ट्रीय स्वातंत्र्याचा लढा चालू असताना कोंग्रेस ही एक राष्ट्रीय आघाडी समजून समाजवादी कोंग्रेसमध्ये राहिले. १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारत स्वतंत्र्यं झाला. स्वातंत्र्यानंतर कोंग्रेसच्या नेत्यांनी कोंग्रेसअंतर्गत उपपक्षाच्या अस्तित्वावर गदा आणणारे फरक कोंग्रेसच्या घटनेत केले. अशा परिस्थितीत कोंग्रेस हे समाजवादाच्या निर्मितीचे साधन बनू शकणार नाही, अशी खात्री पटल्यामुळे १९४८ मध्ये नाशिक येथील सहाव्या अधिवेशनात सोशालिस्ट पक्षाने कोंग्रेसचा त्याग केला. १९४९ मधील पाटणा येथील ७ व्या अधिवेशनात शांततामय लोकशाही मार्गानेच समाजवादाच्या निर्मितीचा निर्धार जाहीर करण्यात आला.
.
भडभुंजा
धान्यांपासून पोहे, लाह्या, दाळे, फुटाणे, चुरमुरे, आदी तयार करून विकणाऱ्या व्यावसायिकास भडभुंजा (इंग्लिश: popper, grain-parcher) म्हणतात.
वर्ग: व्यवसाय
दापिवळी
दापिवळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील अंबरनाथ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:अंबरनाथ तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
नोव्ही साद
जुळी शहरे
नोव्ही सादचे जगातील खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:सर्बियामधील शहरे
वीजनिर्मिती
निर्मिती प्रक्रिया
वीज निर्माण करण्याची साधने:
अपारंपरिक साधने
== प्रकार ==
वितरण
वरीलपैकी कोणत्याही प्रकाराने निर्माण झालेली वीज ही उपभोक्त्यापर्यंत पोचविली जाते. त्यासाठी संप्रेषण व वितरणाचे जाळे (ट्रान्समिशन व डिस्ट्रिब्युशन नेटवर्क) असते. उच्च दाबावर(हाय व्होल्टेज) विजेचे संप्रेषण (ट्रान्समिशन) करणे आवश्यक असते, कारण कमी दाबावर त्यात वितरण हानी ( ट्रा्न्समिशन लॉस) होते. यासाठी कमी दाबावर (लो व्होल्टेज) निर्माण झालेली वीज ही प्रथम रोहित्रा (ट्रान्सफॉर्मर)द्वारे अती उच्च दाबावर(एक्स्ट्रा हाय व्होल्टेज) नेली जाते. त्यानंतर ती संप्रेषण वाहिनींतून आवश्यक तेथे नेली जाते. मग तेथील विद्युत उपकेंद्रात परत तिला पुन्हा कमी दाबावर आणून सामान्य उपभोक्त्यास ती दिली जाते. या विद्युत प्रणालीचे काम एखाद्या 'पाणी वितरण प्रणाली' सारखेच असते.त्याच्या तत्त्वात व याच्या तत्त्वात काहीच फरक नाही.
हे सुद्धा बघा
वर्ग:विद्युत अभियांत्रिकी
दहेगावधुळ
दहेगावधुळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १९११ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांत खेळाडूंनी केलेल्या शतकांची यादी
१९१० ← आधी नंतर ‌→ १९१२
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९११ मधील क्रिकेट
कलमवाडी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ (पश्तो: دافغانستان کرکټ ملي لوبډله‎, दारी: تیم ملی کرکت افغانستان) हा अफगाणिस्तान देशाचा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ आहे. अफगाणिस्तानमध्ये क्रिकेटचा इतिहास जुना असला तरीही राष्ट्रीय संघाला विशेष यश मिळत नव्हते.त्यांचा कप्तान मोहम्मद नबी आहे. १९९५ साली अफगाणिस्तान क्रिकेट मंडळाची स्थापना झाली. २०११ साली अफगाणिस्तानला एकदिवसीय क्रिकेट खेळणाऱ्या संघाचा दर्जा मिळाला. अफगाणिस्तानमधील असुरक्षीत परिस्थितीमुळे हा संघ आपले गृहसामने इतरत्रच खेळतो.
क्रिकेट विश्वचषक
अफगाणिस्तानने २०१५ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेमध्ये पात्रता मिळवली. क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेमध्ये सामील होण्याची ही त्यांची पहिलीच वेळ होती.
बाह्य दुवे
क्रि वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
पुरंदर तालुका
ऐतिहासिक महत्त्व
छत्रपती शिवाजी महाराजांचा पुत्र छत्रपती संभाजी महाराजांचे जन्मस्थान म्हणून पुरंदर(सासवड) किल्ला ओळखला जातो. पुरंदर किल्ल्याच्या नावावरूनच येथील तालुका ओळखला जातो. जेजुरीचा खंडेराया, नारायणपुरचे श्रीदत्त मंदिर, केतकावळे गावातील प्रतीबलाजी मंदिर (700 वर्षे प्राचीन सुंदर स्थापत्यकला व कोरीव नक्षीकाम असलेली शिवमंदिरे (संगमेश्वर,चांगावटेश्वर,सिद्धेश्वर,नारायनेश्वर,भुलेश्वर, पांडेश्वर) बोपगावचे कानिफनाथ मंदिर,वीर गावचे श्रीनाथ म्हस्कोबा मंदिर, महात्मा फुले यांचे मूळगाव खानवडी, उमाजी नाईक यांचे जन्मगाव भिवडी,लहुजी वस्ताद साळवे, होनाजी बाळा, सगनभाऊ, गुरुवर्य बाबुराव जगताप, शहीद अशोक कामठे, सरसेनापती वीरबाजी पासलकर यांची समाधी, सरदार गोदाजी जगताप, सरदार गणोजी दरेकर, पिलाजी जाधवराव, बाळोबा कुंजीर, सिदोजीराव गायकवाड (थोपटे) प्रसिद्द इतिहासाला ज्ञात असलेली माणसे जन्माला आली. संत सोपानदेवाची समाधी याच क-हाकाठावर सासवड़ येथे आहे. सह्यादि्पवर्तावर यादवकालीन शिल्पकलेचा सुंदर नमुना असलेले भुलेश्वर मंदिर याच तालुक्याच्या पुवेला आहे.मराठेशाहीतील सर्वात शेवटी बांधलेला किल्ला मल्हारगड व आंबळे येथील ढवळगड याच तालुक्यात आहे, पेशवाई येथील ५२ सरदारांच्या जीवावर तगली. सासवडचा अंबाजी पुरंदरे, बाळोबा कुंजीर व इतर सरदारांचे वाडे आजही लक्ष वेधून घेतात. शंभर चौरस मैलाच्या क-हापठारला साहित्यिकांचा वारसा प्राचीन काळापासून आहे. रामायणकार वाल्मिक ऋषी, संत सोपान देव, पुरंदरदास,स्वामी समर्थांचे पहिले चरित्रकार श्री सखाराम बाळकृष्ण सरनाईक,श्रीधरपंत नाझरेकर, शाहीर सगनभाऊ, होनाजी बाळा, महात्मा ज्योतीराव फुले, आचार्य अत्रे, साहित्य मार्तंड यशवंतराव सावंत यांच्या पासून ते अलिकडच्या पिढीतील प्रसिद्ध साहित्यिक पत्रकार दशरथ यादव यांच्या पर्यंत साहित्य लेखनाची मोठी परंपरा आहे. यादवकालीन भुलेश्वर हे संशोधनपर पुस्तक यादव यांनी लिहिले आहे. वारकरी संप्रदायावरील वारीच्या वाटेवर ही महाकादंबरीही त्यांनी लिहिली आहे.
तालुक्यातील गावे
घेरापूरंदर गुळूंचे गुऱ्होळी हरगुडे हरणी हिवरे जाधववाडी जवळार्जुन जेजुरी (एम क्ल) जेजुरी ग्रामीण जेऊर काळदरी काळेवाडी कर्नलवाडी केतकावळे खळद खानवडी कोडीत बु. कोडीत खु कोळविहीरे कोथळे कुंभारवळण कुंभोशी लपतळवाडी माहूर माळवाडी माळशिरस मांडकी मांढर मावडी सुपे मावडी कडेपठार मिसाळवाडी (एन व्ही) मुंजवाडी नवलेवाडी नावळी नायगाव नाझरे सुपे निळूंज पांडेश्वर पांगारे पानवडी पारगाव परिंचे पठारवाडी पवारवाडी पिंपळे पिंपरे खु पिंपरी पिंगोरी पिसर्वे पिसे पिसुर्टी पोखर पोंढे गाव माहिती पूर राजेवाडी राजुरी राख रानमळा साकुर्डे सासवड सासवड ग्रामीण सटलवाडी शिंदेवाडी शिवरी नीरा शिवतक्रार सिंगापूर सोमुर्डी सोनोरी सुकलवाडी सुपे खु तक्रारवाडी टेकवडी थापेवाडी थोपटेवाडी तोंडल उदाची वाडी उधळे वनपूरी वीर वागदरवाडी वाघापूर वाल्हे
माहिती
आडाचीवाडी गाव
महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात आडाचीवाडी गाव हे गाव आहे. आडाचीवाडी गावापासून जिल्ह्याचे ठिकाण पुणे सुमारे 56 कि.मी. अंतरावर आहे. आडाचीवाडी गावापासून तालुक्याचे ठिकाण पुरंदर सुमारे 26 कि.मी. अंतरावर आहे. आडाचीवाडी गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 448.00 हेक्टर अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार आडाचीवाडी गावाची एकूण लोकसंख्या 1574 अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार सुमारे 356 कुटूंब आडाचीवाडी गावात राहतात. २०११ च्या जनगणनेनुसार 356 गावात पुरुषांची संख्या 828 असून महिलांची संख्या 746 अाहे. आडाचीवाडी गावात पोस्ट ऑफिस नाही. आडाचीवाडी गावचा पिन कोड उपलब्ध नाही. दळणवळणासाठी एसटी बसची सुविधा आडाचीवाडी गावात अाहे. आडाचीवाडी गावात रेल्वे स्टेशन नाही. आडाचीवाडी राष्ट्रीय महामार्गा / हायवे (रोड) जवळ नाही. आडाचीवाडी गाव राज्यमार्गा (रोड) जवळ नाही. आडाचीवाडी गाव जिल्हामार्गा (रोड) जवळ अाहे. आडाचीवाडी गावात राष्ट्रीयकृत (नॅशनल)/व्यवसायिक बँका नाहीत. आडाचीवाडी गावात सहकारी बँका नाहीत. आडाचीवाडी गावात विविध कार्यकारी सोसायटी (विकास) अाहेत. आडाचीवाडी गावात कृषी पणन सोसायटी नाहीत. आडाचीवाडी गावात बचत गट अाहेत. आडाचीवाडी गावात दैनिक बाजार भरत नाही. आडाचीवाडी गावात अाठवडे बाजार भरत नाही. आडाचीवाडी गावात सार्वजनिक वाचनालय नाही. आडाचीवाडी गावात वर्तमानपत्र मिळतात.
महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात आंबळे हे गाव आहे. आंबळे गावापासून जिल्ह्याचे ठिकाण पुणे सुमारे 45 कि.मी. अंतरावर अाहे. आंबळे गावापासून तालुक्याचे ठिकाण पुरंदर सुमारे 17 कि.मी. अंतरावर अाहे. आंबळे गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 1883.00 हेक्टर अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार आंबळे गावाची एकूण लोकसंख्या 2276 अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार सुमारे 501 कुटूंब आंबळे गावात राहतात. २०११ च्या जनगणनेनुसार 501 गावात पुरुषांची संख्या 1167 असून महिलांची संख्या 1109 अाहे. आंबळे गावात पोस्ट ऑफिस नाही. आंबळे गावचा पिन कोड 412104 हा आहे. दळणवळणासाठी एसटी बसची सुविधा आंबळे गावात अाहे. आंबळे गावात रेल्वे स्टेशन अाहे. आंबळे राष्ट्रीय महामार्गा / हायवे (रोड) जवळ नाही. आंबळे राज्यमार्गा (रोड) जवळ अाहे. आंबळे गाव जिल्हामार्गा (रोड) जवळ नाही. आंबळे गावात राष्ट्रीयकृत (नॅशनल)/व्यवसायिक बँका नाहीत. आंबळे गावात सहकारी बँका नाहीत. आंबळे गावात विविध कार्यकारी सोसायटी (विकास) अाहेत. आंबळे गावात कृषी पणन सोसायटी नाहीत. आंबळे गावात बचत गट अाहेत. आंबळे गावात दैनिक बाजार भरत नाही. आंबळे गावात अाठवडे बाजार भरत नाही. आंबळे गावात सार्वजनिक वाचनालय नाही. आंबळे गावात वर्तमानपत्र मिळतात. या गावच्या उत्तरेला ढवळगड किल्ला आहे.गावात सुंदर ऐतिहासिक वास्तू आहेत. गावातील प्रसिद्ध व्यक्ती गुरुवर्य बाबुराव जगताप (जनता शिक्षण संस्थेचे संस्थापक)
आंबोडी गाव
महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात आंबोडी हे गाव आहे. आंबोडी गावापासून जिल्ह्याचे ठिकाण पुणे सुमारे 40 कि.मी. अंतरावर अाहे. आंबोडी गावापासून तालुक्याचे ठिकाण पुरंदर सुमारे 2 कि.मी. अंतरावर अाहे. आंबोडी गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 236.00 हेक्टर अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार आंबोडी गावाची एकूण लोकसंख्या 650 अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार सुमारे 142 कुटूंब आंबोडी गावात राहतात.२०११ च्या जनगणनेनुसार 142 गावात पुरुषांची संख्या 330 असून महिलांची संख्या 320 अाहे. आंबोडी गावात पोस्ट ऑफिस नाही. आंबोडी गावचा पिन कोड उपलब्ध नाही. दळणवळणासाठी एसटी बसची सुविधा आंबोडी गावात अाहे. आंबोडी गावात रेल्वे स्टेशन नाही. आंबोडी राष्ट्रीय महामार्गा / हायवे (रोड) जवळ नाही. आंबोडी राज्यमार्गा (रोड) जवळ अाहे. आंबोडी गाव जिल्हामार्गा (रोड) जवळ नाही. आंबोडी गावात राष्ट्रीयकृत (नॅशनल)/व्यवसायिक बँका नाहीत. आंबोडी गावात सहकारी बँका नाहीत. आंबोडी गावात विविध कार्यकारी सोसायटी (विकास) नाहीत. आंबोडी गावात कृषी पणन सोसायटी नाहीत. आंबोडी गावात बचत गट अाहेत. आंबोडी गावात दैनिक बाजार भरत नाही. आंबोडी गावात अाठवडे बाजार भरत नाही. आंबोडी गावात सार्वजनिक वाचनालय नाही. आंबोडी गावात वर्तमानपत्र मिळत नाही.
"आस्करवाडी"
महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात अस्कारवाडी हे गाव आहे. आस्कारवाडी गावापासून जिल्ह्याचे ठिकाण पुणे सुमारे 18 कि.मी. अंतरावर अाहे. आस्कारवाडी गावापासून तालुक्याचे ठिकाण पुरंदर सुमारे 18 कि.मी. अंतरावर अाहे. आस्कारवाडी गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 418.00 हेक्टर अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार आस्कारवाडी गावाची एकूण लोकसंख्या 457 अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार सुमारे 100 कुटूंब आस्कारवाडी गावात राहतात. २०११ च्या जनगणनेनुसार 100 गावात पुरुषांची संख्या 226 असून महिलांची संख्या 231 अाहे. आस्कारवाडी गावात पोस्ट ऑफिस नाही. आस्कारवाडी गावचा पिन कोड 412301 हा आहे. दळणवळणासाठी एसटी बसची सुविधा अस्कारवाडी गावात अाहे. आस्कारवाडी गावात रेल्वे स्टेशन नाही. अस्कारवाडी राष्ट्रीय महामार्गा / हायवे (रोड) जवळ नाही. आस्कारवाडी गाव राज्यमार्गा (रोड) जवळ नाही. आस्कारवाडी गाव जिल्हामार्गा (रोड) जवळ नाही. आस्कारवाडी गावात राष्ट्रीयकृत (नॅशनल)/व्यवसायिक बँका नाहीत. आस्कारवाडी गावात सहकारी बँका नाहीत. अस्कारवाडी गावात विविध कार्यकारी सोसायटी (विकास) नाहीत. आस्कारवाडी गावात कृषी पणन सोसायटी नाहीत. आस्कारवाडी गावात बचत गट अाहेत. आस्कारवाडी गावात दैनिक बाजार भरत नाही. आस्कारवाडी गावात अाठवडे बाजार भरत नाही. आस्कारवाडी गावात सार्वजनिक वाचनालय नाही. आस्कारवाडी गावात वर्तमानपत्र मिळत नाही.
"बांदलवाडी'''
महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात बांदलवाडी हे गाव आहे. बांदलवाडी गावापासून जिल्ह्याचे ठिकाण पुणे सुमारे 55 कि.मी. अंतरावर अाहे. बांदलवाडी गावापासून तालुक्याचे ठिकाण पुरंदर सुमारे 24 कि.मी. अंतरावर अाहे. बांदलवाडी गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 226.00 हेक्टर अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार बांदलवाडी गावाची एकूण लोकसंख्या 406 अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार सुमारे 95 कुटूंब बांदलवाडी गावात राहतात. २०११ च्या जनगणनेनुसार 95 गावात पुरुषांची संख्या 193 असून महिलांची संख्या 213 अाहे. बांदलवाडी गावात पोस्ट ऑफिस नाही. बांदलवाडी गावचा पिन कोड उपलब्ध नाही. दळणवळणासाठी एसटी बसची सुविधा बांदलवाडी गावात अाहे. बांदलवाडी गावात रेल्वे स्टेशन नाही. बांदलवाडी राष्ट्रीय महामार्गा / हायवे (रोड) जवळ नाही. बांदलवाडी गाव राज्यमार्गा (रोड) जवळ नाही. बांदलवाडी गाव जिल्हामार्गा (रोड) जवळ नाही. बांदलवाडी गावात राष्ट्रीयकृत (नॅशनल)/व्यवसायिक बँका नाहीत. बांदलवाडी गावात सहकारी बँका नाहीत. बांदलवाडी गावात विविध कार्यकारी सोसायटी (विकास) नाहीत. बांदलवाडी गावात कृषी पणन सोसायटी नाहीत. बांदलवाडी गावात बचत गट नाहीत. बंधळवाडी गावात दैनिक बाजार भरत नाही. बांदलवाडी गावात अाठवडे बाजार भरत नाही. बांदलवाडी गावात सार्वजनिक वाचनालय नाही. बांदलवाडी गावात वर्तमानपत्र मिळत नाही.
बेलसर गाव
महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात बेलसार हे गाव आहे. बेलसार गावापासून जिल्ह्याचे ठिकाण पुणे सुमारे 43 कि.मी. अंतरावर अाहे. बेलसार गावापासून तालुक्याचे ठिकाण पुरंदर सुमारे 13 कि.मी. अंतरावर अाहे. बेलसार गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 1747.61 हेक्टर अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार बेलसार गावाची एकूण लोकसंख्या 3741 अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार सुमारे 832 कुटूंब बेलसार गावात राहतात. २०११ च्या जनगणनेनुसार 832 गावात पुरुषांची संख्या 1857 असून महिलांची संख्या 1884 अाहे. बेलसार गावात पोस्ट ऑफिस अाहे. बेलसार गावचा पिन कोड 412303 हा आहे. दळणवळणासाठी एसटी बसची सुविधा बेलसार गावात अाहे. बेलसार गावात रेल्वे स्टेशन नाही. बेलसार राष्ट्रीय महामार्गा / हायवे (रोड) जवळ नाही. बेलसार राज्यमार्गा (रोड) जवळ अाहे. बेलसार गाव जिल्हामार्गा (रोड) जवळ अाहे. बेलसार गावात राष्ट्रीयकृत (नॅशनल)/व्यवसायिक बँका नाहीत. बेलसार गावात सहकारी बँका नाहीत. बेलसार गावात विविध कार्यकारी सोसायटी (विकास) अाहेत. बेलसार गावात कृषी पणन सोसायटी नाहीत. बेलसार गावात बचत गट अाहेत. बेलसार गावात दैनिक बाजार भरत नाही. बेलसार गावात अाठवडे बाजार भरतो. बेलसार गावात सार्वजनिक वाचनालय अाहे. बेलसार गावात वर्तमानपत्र मिळतात.
भैरववाडी गाव
महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात भैरववाडी हे गाव आहे. भैरववाडी गावापासून जिल्ह्याचे ठिकाण पुणे सुमारे 55 कि.मी. अंतरावर अाहे. भैरववाडी गावापासून तालुक्याचे ठिकाण पुरंदर सुमारे 25 कि.मी. अंतरावर अाहे. भैरववाडी गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 307.70 हेक्टर अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार भैरववाडी गावाची एकूण लोकसंख्या 624 अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार सुमारे 129 कुटूंब भैरववाडी गावात राहतात. २०११ च्या जनगणनेनुसार 129 गावात पुरुषांची संख्या 321 असून महिलांची संख्या 303 अाहे. भैरववाडी गावात पोस्ट ऑफिस नाही. भैरववाडी गावचा पिन कोड उपलब्ध नाही. दळणवळणासाठी एसटी बसची सुविधा भैरववाडी गावात अाहे. भैरववाडी गावात रेल्वे स्टेशन नाही. भैरववाडी राष्ट्रीय महामार्गा / हायवे (रोड) जवळ नाही. भैरववाडी गाव राज्यमार्गा (रोड) जवळ नाही. भैरववाडी गाव जिल्हामार्गा (रोड) जवळ अाहे. भैरववाडी गावात राष्ट्रीयकृत (नॅशनल)/व्यवसायिक बँका नाहीत. भैरववाडी गावात सहकारी बँका नाहीत. भैरववाडी गावात विविध कार्यकारी सोसायटी (विकास) नाहीत. भैरववाडी गावात कृषी पणन सोसायटी नाहीत. भैरववाडी गावात बचत गट अाहेत. भैरववाडी गावात दैनिक बाजार भरत नाही. भैरववाडी गावात अाठवडे बाजार भरत नाही. भैरववाडी गावात सार्वजनिक वाचनालय नाही. भैरववाडी गावात वर्तमानपत्र मिळत नाही.
भिवडी गाव
महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात भिवडी हे गाव आहे. भिवडी गावापासून जिल्ह्याचे ठिकाण पुणे सुमारे 33 कि.मी. अंतरावर अाहे. भिवडी गावापासून तालुक्याचे ठिकाण पुरंदर सुमारे 5 कि.मी. अंतरावर अाहे. भिवडी गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 799.00 हेक्टर अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार भिवडी गावाची एकूण लोकसंख्या 3050 अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार सुमारे 606 कुटूंब भिवडी गावात राहतात. २०११ च्या जनगणनेनुसार 606 गावात पुरुषांची संख्या 1571 असून महिलांची संख्या 1479 अाहे. भिवडी गावात पोस्ट ऑफिस अाहे. भिवडी गावचा पिन कोड 412301 हा आहे. दळणवळणासाठी एसटी बसची सुविधा भिवडी गावात अाहे. भिवडी गावात रेल्वे स्टेशन नाही. भिवडी राष्ट्रीय महामार्गा / हायवे (रोड) जवळ नाही. भिवडी गाव राज्यमार्गा (रोड) जवळ नाही. भिवडी गाव जिल्हामार्गा (रोड) जवळ नाही. भिवडी गावात राष्ट्रीयकृत (नॅशनल)/व्यवसायिक बँका नाहीत. भिवडी गावात सहकारी बँका नाहीत. भिवडी गावात विविध कार्यकारी सोसायटी (विकास) अाहेत. भिवडी गावात कृषी पणन सोसायटी नाहीत. भिवडी गावात बचत गट अाहेत. भिवडी गावात दैनिक बाजार भरत नाही. भिवडी गावात अाठवडे बाजार भरतो. भिवडी गावात सार्वजनिक वाचनालय अाहे. भिवडी गावात वर्तमानपत्र मिळतात.
भोसलेवाडी गाव
महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात भोसलेवाडी हे गाव आहे. भोसलेवाडी गावापासून जिल्ह्याचे ठिकाण पुणे सुमारे 38 कि.मी. अंतरावर अाहे. भोसलेवाडी गावापासून तालुक्याचे ठिकाण पुरंदर सुमारे 10 कि.मी. अंतरावर अाहे. भोसलेवाडी गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 837.23 हेक्टर अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार भोसलेवाडी गावाची एकूण लोकसंख्या 1351 अाहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार सुमारे 323 कुटूंब भोसलेवाडी गावात राहतात. २०११ च्या जनगणनेनुसार 323 गावात पुरुषांची संख्या 691 असून महिलांची संख्या 660 अाहे. भोसलेवाडी गावात पोस्ट ऑफिस नाही. भोसलेवाडी गावचा पिन कोड उपलब्ध नाही. दळणवळणासाठी एसटी बसची सुविधा भोसलेवाडी गावात अाहे. भोसलेवाडी गावात रेल्वे स्टेशन नाही. भोसलेवाडी राष्ट्रीय महामार्गा / हायवे (रोड) जवळ नाही. भोसलेवाडी गाव राज्यमार्गा (रोड) जवळ नाही. भोसलेवाडी गाव जिल्हामार्गा (रोड) जवळ नाही. भोसलेवाडी गावात राष्ट्रीयकृत (नॅशनल)/व्यवसायिक बँका नाहीत. भोसलेवाडी गावात सहकारी बँका नाहीत. भोसलेवाडी गावात विविध कार्यकारी सोसायटी (विकास) अाहेत. भोसलेवाडी गावात कृषी पणन सोसायटी नाहीत. भोसलेवाडी गावात बचत गट अाहेत. भोसलेवाडी गावात दैनिक बाजार भरत नाही. भोसलेवाडी गावात अाठवडे बाजार भरत नाही. भोसलेवाडी गावात सार्वजनिक वाचनालय नाही. भोसलेवाडी गावात वर्तमानपत्र मिळतात.
बोपगाव