cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गणेश प्रभाकर प्रधान
ग.प्र. प्रधान यांनी लिहिलेली पुस्तके (एकूण १४ पुस्तके)
"डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर त्यांच्याच शब्दांत' हे ग. प्र. प्रधान यांचे पुस्तक त्याच्या कल्पनेपासूनच वेगळे झाले आहे. डॉ. आंबेडकर हयात असून त्यांची एक तरुण पत्रकार मुलाखत घेत आहे, अशी कल्पना करून प्रा. प्रधान यांनी हे पुस्तक लिहिले आहे. प्रधान यांच्या व्यक्तिमत्त्वाप्रमाणेच हे पुस्तक वरकरणी साधे, सोपे, सरळ वाटते; पण जरा खोलात उतरल्यावर ते अवघड असल्याचे जाणवते.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:समाजवाद वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
पापड
पापड हा भारतीय उपखंडात प्रचलित असलेला पदार्थ आहे. हा पदार्थ अनेक प्रकारे बनवला जातो. नाजूक कुरकुरीतपणा हा पापडाचा प्रमुख गुणधर्म आहे. पापड उडीद हे कडधान्य वापरून प्रामुख्याने बनवले जातात. इतरही अनेक प्रकारचे पदार्थ पापड बनवण्यास वापरले जातात. जसे की पोहे, नागली पापड वगैरे. पापड कुर्कुरीत होण्यासाठी पापड बनवताना त्यात पापडखार वापरला जातो. यात पोटॅशियम कार्बोनेट, सोडियम कार्बोनेट ही रसायने असतात. हे आम्लारी पदार्थ असतात. उडीदात आम्ले असतात. पापद तळला किंवा भाजला जाताना उच्च तापमान मिळून यातील कर्बवायू मुक्त होतो. या कारणाने पापड प्रसरण पावून फुललेला म्हणजेच आकारमान मोठे झालेला आढळतो. पापडखार वापरल्याने पदार्थ टिक तात. पूर्वी जेवणासोबत पापड खाल्ला जात असे. आता जेवणाआधी सुरुवात म्हणून पापड खाण्याची पद्धत रूढ होते आहे. मारवाडी समाजात 'पापड लाओ' असे जेवणाऱ्याने म्हंटले म्हणजे त्याचे जेवण झाले असे समजतात.
अर्थकारण
मुंबईच्या लिज्जत गृह उद्योग या सहकारी उद्योगसमूहाने पापडाचे मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन व वितरण सुरू केले. जोरदार जाहिरात, कमी खर्च व सदस्यांचे उत्तम सहकार्य यामुळे पापड घराघरात पोहोचला. मात्र याशिवायही अनेक उद्योग पापड निर्मितीमध्ये आहेत. पापडाची मोठी निर्यात भारत देशातून जगभर होते.
प्रकार
बटाटे, नाचणी, ज्वारी साबुदाणा, पोहे उडीद, मूग तांदूळ अशा अनेक प्रकारांचे पापड बनवले जातात.
पारसोडी (समुद्रपूर)
पारसोडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
पापड
उडीद
उडदाच्या पापडांमध्ये अनेक प्रकार असतात. मिरपूड घातलेले, मिरची घातलेले, लसूण घातलेले, लाल तिखट घातलेले असे विविध प्रकार या पापडांमध्ये असतात.
पारसोडी (समुद्रपूर)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
पापड
प्रकार
उपहारगृहात मिळणारे पापड: भाजलेला पापड, तळलेला पापड, मसाला पापड
भौगोलिक वैविध्य
सिंधी, पंजाबी अशा अनेक प्रकारचा पापड पारंपारिकरित्या बनवला जातो.सिंधी पद्धतीचा तांदुळाचा पापड चविष्ट असतो.
पाककृती
उडदाच्या पीठात पाणी व तेल मिसळून ते मळतात. हे मिश्रण तिखट, मीठ, जिरे घालून खूप कुटतात. कुटण्याच्या प्रक्रियेत हवा मिसळते व पापड कुरकुरीत होतात. पोह्याचे पीठ ताकात भिजवून पापड केले जातात. अशा पापडांना पापडखार आवश्यक नसतो. भाजलेल्या अथवा तळलेल्या पापडावर चिरलेला कांदा, टोमॅटो, काकडी आणि मीठ, मसाला, शेव टाकून मसाला पापड तयार केला जातो.
वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:भारतीय स्नॅक पदार्थ वर्ग:भारतीय ब्रेड वर्ग:फ्लॅटब्रेड्स वर्ग:भारतीय फास्ट फूड वर्ग:तमिळ पाककृती वर्ग:केरळ पाककृती वर्ग:कर्नाटक पाककृती वर्ग:मराठी पाककृती वर्ग:आंध्र पाककृती
युजेन्यो मोंताले
युजेन्यो मोंताले (Eugenio Montale; १२ ऑक्टोबर १८९६ - २१ सप्टेंबर १९८१) हा एक इटालियन कवी व गीतकार होता. त्याच्या काव्यांसाठी मोंतालेला १९७५ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. ज्युझेप्पे उंगारेत्ती व साल्वातोरे क्वासिमोदो ह्यांच्यासमवेत मोंताले विसाव्या शतकामधील एक आघाडीचा इटालियन कवी मानला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटालियन कवी वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
देवाहुती
कपिल मुनींचा जन्म सिद्धपुर या गावी झाला. ते नंतर जवळच असणाऱ्या बिंदुसर या गावी कायमचे राहाण्यास गेले. कपिलमुनींचे असामान्य ज्ञान व यौगिक सामर्थ्य पाहून देवाहुतीने त्यांना विनवणी केली, 'मी सारा जन्म भौतिक गोष्टींमध्ये गुरफटून राहिले. मला ब्रह्मज्ञान करून घ्यायची इच्छा आहे.' कपिल ऋषींनी आपल्या आईला ब्रह्मज्ञान दिले. मुलाकडून ज्ञानप्राप्ती करून ब्रह्मवादिनी होणारी देवाहुती ही बहुधा पहिलीच माता असावी.
कपिलमुनींनी पुढे सांख्यशास्त्र नावाचा ग्रंथ लिहिला.
देवाहुती
कानपूर विमानतळ
कानपूर विमानतळ भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील कानपूर येथे असलेला विमानतळ आहे. येथून स्पाइसजेटद्वारे अहमदाबाद, कोलकाता, मुंबई आणि दिल्ली येथे विमानसेवा उपलब्ध आहे.
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:कानपूर
गॅब्रियेला सबातिनी
गॅब्रियेला सबातिनी आर्जेन्टिनाकडून टेनिस खेळलेली खेळाडू आहे.
बारीपाडा (धुळे)
बारीपाडा हे महाराष्ट्रातील धुळे जिल्ह्यात व साकरी तालुक्यात असणारे एक गाव आहे. हे आदिवासीबहुल गाव आहे. या गावानंतर गुजरात राज्याचा डोंगराळ असलेला डांग जिल्हा आहे. या गावाची लोकसंख्या सुमारे ७०० इतकीच आहे व या गावात सुमारे १०० घरे आहेत. या गावात एकही दोन मजली ईमारत नाही. त्याशिवाय, गावातील ग्रामपंचायत सभागृह व शाळेची ईमारत सोडली तर एकही सिमेंटने बांधलेली इमारत नाही. या गावात चौथ्या वर्गापर्यंत शिक्षणाची सोय आहे व गावातील प्रत्येक विध्यार्थ्याला शिक्षणासाठी शाळेत जाणे अनिवार्य आहे. शाळेत गैरहजर राहणाऱ्या शिक्षकांना रु. ५०००/- दंड केल्या जातो.
गावाची वैशिष्ठ्ये
या गावात सर्व सिमेंटचे रस्ते आहेत व योग्य तऱ्हेने नाल्या काढण्यात आलेल्या आहेत.गावात गेल्यास कुठेही घाण व काडीकचरा आढळत नाही.ग्रामपंचायतीत अंगणवाडी सेविका / ग्रामसेवक यांचे मोबाईल नंबर भिंतीवर लिहून ठेवण्यात आले आहेत तसेच, कोणत्या शासकीय योजनेचा किती निधी आला याचीपण माहिती तेथे बघावयास मिळते.तेथील प्रशासन स्वच्छ आहे.
या गावात मागील दहा वर्षांपासून रानभाज्यांची पाककला स्पर्धा घेण्यात येते.त्यासाठी त्या परिसरातील सुमारे १००० नागरिक तेथे जमतात. आलेल्या नागरिकांना अत्यंत माफक दरात जेवण देण्यात येते.या भागात प्रसिध असा इंद्रायणी तांदूळ पिकतो.
वर्ग:धुळे जिल्ह्यातील गावे वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे
अबु नुवास
अबु नुवास अल-हसन बेन हानी अल-हाकमी(इ.स. ७५०-इ.स. ८१०) हा अग्रगण्य अरबी व पर्शियन कवींपैकी एक होता.
संथा
संथा हा शब्द मराठी भाषेत वेगवेगळ्या अर्थच्‍छटांनी वापरला जातो. गुरूकडून दीक्षा घेणे; आदर्श कार्यास/उद्दिष्टास/ध्येयास व्रत असल्याप्रमाणे अंगीकारणे; पाठ करण्याची (पठणाची)/ (लक्षात ठेवण्यासाठी) क्रिया, पाठाचे आवर्तन करण्याची क्रिया इत्यादीं अर्थच्‍छटांचा यात समावेश होतो. भारतातील विविध वेदादी पारंपरिक ग्रंथ विद्यार्थ्यांकडून मुखोद्गत करून घेण्याच्या पद्धतीसही संथा असे म्हटले जाते.
अबु नुवास
वर्ग:इ.स. ७५० मधील जन्म वर्ग:इ.स. ८१० मधील मृत्यू वर्ग:कवी वर्ग:भाषेनुसार कवी वर्ग:फारसी कवी वर्ग:अरबी कवी
संथा
वेदाध्ययनातील संथा
मराठी विश्वकोशात शिक्षण पद्धतीचा परिचय करून देताना लेखक रा.म.मराठे यांच्या मतानुसार प्राचीन भारतात ग्रंथ कंठस्थ करण्याची विशिष्ट पद्धत होती; वेदत्रयींचे अध्ययन गुरूकडून संथा घेऊन होई. तर पराग दिवेकर यांच्या "वेदाध्ययनातील- संथा देणे... म्हणजे काय?" या लेखातील व्याख्येनुसार वेदाध्ययनातील संथा देणे म्हणजे वेदपाठशाळेमध्ये वेद शिकविणारे गुरुजी समोर बसलेल्या विद्यार्थ्यांना वेदमंत्राचे छोटे तुकडे पाडून, त्यांच्या मागे (७वेळा) घोकायला/म्हणायला सांगतात. याला प्राथमिक अर्थानी संथा देणे असे म्हटले जाते.
मराठी विश्वकोशातील "परीक्षापद्धति, शैक्षणिक" या लेखात अकोलकर आणि गोगटे यांच्या मतानुसार प्राचीन भारतात परीक्षेची अशी तंत्रनिष्ठा व औपचारिक पद्धती नव्हती. गुरुगृही चालणाऱ्या अध्ययनात एक संथा जमली, की पुढची संथा मिळत असे.
संथा म्हणणे
विद्यार्थ्यांनी संपूर्ण पाठांतर करण्याच्या विशिष्ट पद्धतीला संथा घालणे अगर संथा म्हणणे असे म्हणतात. एखादा विषय / याज्ञिकातला प्रयोग/संहितेचा अध्याय (तोंड)पाठ करताना, संथा म्हणण्याचे १) चरणाची संथा २) अर्धनीची संथा ३) ऋचेची संथा ४) गुंडिकेची संथा हे चार टप्पे असतात.
२) अर्धनीच्या संथेत, सामान्यतः मंत्राची अर्धी ओळ (म्हणजे २ चरण एकत्र) सात वेळा म्हटली जाते. आधी चरण पाठ झालेला असेल तर गुरुजी समोर नसले तरी चालते. एकामागून एक अर्धी ओळ पूर्ण ७ वेळा घोकत संपूर्ण अध्याय पूर्ण केला की अर्धनीची १ संथा होते. याचप्रमाणे पुढे अजून ३ संथा म्हटल्यानंतर या ''अर्धनीच्या चार संथा पुऱ्या होतात.
३) ऋचेच्या संथेत, मागील अर्ध्या ओळीच्या संथेचा पुढचा भाग सुरू होतो. म्हणजे २ ओळींची संपूर्ण ऋचा, अधिक पुढच्या ऋचेचा पहिला चरण  ..,तसे ७ वेळा म्हणतात. यातील पुढच्या ऋचेचा पहिला चरण घेण्याचे कारण असे की, यामुळे संपूर्ण अध्यायातल्या प्रत्येक ऋचेची पाठोपाठ येणाऱ्या ऋचेशी गुंफण तयार होते.
मेनका (मासिक)
मेनका हे मराठी साहित्यातील एक मानाचे मासिक आहे.
संथा
संथा म्हणणे
४) गुंडिकेची संथा हा शेवटचा परंतु अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा असतो. आता मागे सांगितलेल्या ऋचेच्या संथेनी हिचे निम्मे काम- (गुंफणीद्वारे) केलेले असते. पण तरीही.., आता कितीही पाठ येत असले, तरी संथेतील पहिल्या ओळीपासून पोथीत पाहूनच सदर पाठांतराच्या अध्यायाचा एकेक अनुवाक अथवा वर्ग (पॅरेग्राफ) ७ वेळा म्हणून तो सगळा अध्याय पूर्ण करतात. ही झाली गुंडिकेची पहिली संथा. अश्या अजून तीन म्हणून, ह्या गुंडिकेच्या चार संथा पूर्ण करतात.
संथेत म्हटलेले सर्व चरण मुखोद्गत झाले आहेत याची खात्री करण्याच्या दृष्टीने गुंडिकेची संथा चालू असताना, साधारणपणे दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या संथेपासून, विद्यार्थ्याची इच्छा अगर तयारी नसली तरी विद्यार्थ्यांना पोथीत न पहाताच, मान वर करून संथा म्हणावी लागते. कोणत्याही सर्वसामान्य क्षमतेच्या विद्यार्थ्याला यांतल्या शेवटच्या २ संथांमधे या पाठांतर पद्धतीमुळे, सर्वकाही बिनचूक तोंडपाठ येते. पण एखादे वेळी काही कमजोर विद्यार्थ्यांना अधिक कष्ट घ्यावे लागतात. अश्या ह्या एकंदर १६ संथा घातल्या की विद्यार्थ्याकडून अपेक्षित असलेला पाठांतराचा विषय तयार होतो.
शिक्षा आणि प्रातिशाख्ये
श्रीधर केतकर यांच्या महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशानुसार शिक्षा ह्याचा अर्थ “शिकणें”, विशेषतः पठण करणें (संथा घेणें) म्हणजे स्पष्ट उच्चार करून आघात वगैरे देऊन संहिता म्हणणें हा होय. या वेदांगाचा प्रथमतः तैत्तिरीय उपनिषदांत नामनिर्देश आला आहे. शब्द व त्यावरील आघात, पदप्रमाण किंवा शब्दावयव व त्यावरील आघात आणि म्हणण्यातील स्वरमाधुर्य व शब्दसंधि असे शिक्षेचे सहाभाग तैत्तिरीय उपनिषद १, २ मध्ये सांगितले आहेत. धर्मकर्म किंवा धार्मिक विधी शिकविण्याप्रमाणें धर्माच्या दृष्टीने शिक्षेचीहि आवश्यकता वाटली. कारण एखादे यज्ञकृत्य बरोबर करावयाचें म्हटले म्हणजे त्यांतील कर्म माहीत असणे अवश्य असून शिवाय संहितातून परंपरेनें आलेलीं पवित्र सूक्तें जशींची तशींच बिनचूक बरोबर उच्चार करून म्हणावी लागत. परंतु ह्यावरून असे गृहीत धरल्यासारखें होते की, ज्या वेळीं शिक्षेवरील ग्रंथ अस्तित्वात आले त्या वेळेच्या पूर्वींपासूनच वेदांतील संहिता ह्या पवित्र मानल्या जात असून शिक्षाध्यापक आचार्यांनीं त्यांनां (संहितांनां) विशिष्ट स्वरूप आणले होते. परंतु वास्तविक पहाता असें दिसतें की ऋग्वेद संहितेंतील सूक्तें पूर्वीच्या कवींनीं जशीं तयार केलीं तशी आज सांपडत नाहीत. जरी परंपरागत अध्यापकांनीं त्यांतील शब्द बदलले नाहीत तरी उच्चार, शब्दाचे अंत्य व आरभींचे स्वर, अर्धवट व्यक्त भाग गाळून टाकणें वगैरे बाबतींत त्यांनीं पूर्वीच्या पठनपद्धतींत विकार व भेद होऊ दिला. उदाहरणार्थ, एका संहितेत “त्वंह्यग्ने” असें लिहिलेलं आढळते, परंतु वृत्ताच्या आधारावरून असे स्पष्ट सिद्ध होते कीं जुने पाठक “त्वंहि अग्ने” असें म्हणत असत. ह्यावरून वेदांतील संहिता ह्याच अगोदर झाल्या असल्या पाहिजेत. परंतु संहितापाठाशिवाय, शिक्षेंत सांगितल्याप्रमाणें म्हणावें लागत असल्यामुळें पदपाठ म्हणून एक निराळा आहे. ह्यांत संहितापाठांत दिसून येणारें स्वर एकमेकांस जोडून न देता प्रत्येक शब्द निरनिराळा लिहिला आहे. संहितापाठ व पदपाठ ह्यांतील भेद दाखविण्यासाठीं एक उदाहरण पुरें आहे. ऋग्वेद संहितेंतील एक मंत्र खालीं लिहिल्याप्रमाणें आहे.
अग्निः पूर्वेभिर्ऋषिभिरीडयोनूतनैरुत । स देवाँएह वक्षति ।।२।।
पदपाठाप्रमाणें हाच श्लोक खाली लिहिल्याप्रमाणें आहे.
अग्निः । पूर्वेभिः । ऋषिऽभिः । ईडयः । नूतनैः । उत। सः । देवान् । आ । इह । वक्षति ।।२।।
श्रीधर केतकर यांच्या महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशानुसार पदपाठ हे शिक्षासंपन्न धर्मकारांचें, पक्षीं वैयाकरणी लोकांचें काम आहे. कारण त्यांत संहितामंत्र व्याकरणदृष्टया परिच्छेद करून दिलेले आहेत. तरीहि पण हे फार जुने आहेत. ऐतरेय आरण्यकांत ज्याचें नांव आलेलें आहे त्या शाकल्य नांवाच्या आचार्यांनीं ऋग्वेदाचा पदपाठ लिहिला असे म्हणतात.
श्रीधर केतकर यांच्या महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशानुसार शिक्षापंथाचें जुन्यात जुने काम म्हणजे संहितापाठ व पदपाठ  होय. ह्या वेदांगाचे जुन्यात जुने आज आपणांस उपलब्ध असणारे ग्रंथ म्हणजे प्रातिशाख्ये होत. ह्यांत पदपाठावरून संहितापाठ कसे तयार करावयाचें ह्या संबंधीं नियम आहेत. ह्यामध्यें उच्चार, आघात शब्दसंधींतील व वाक्यांतील आरंभींच्या किंवा अंत्य शब्दांचे स्वरांतील उच्चारभेद ह्यांची माहिती दिली आहे. श्रीधर केतकर यांच्या महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशानुसार थोडक्यांत सांगावयाचें म्हणजे संहिता म्हणण्याच्या पद्धतीचे पूर्ण विवेचन केलेलें आहे. संहितेच्या प्रत्येक शाखेला अशा त-हेचें एक पाठपुस्तक होते; ह्यावरूनच त्यास प्रातिशाख्य असे नांव आलें. ऋग्वेदप्रातिशाख्य म्हणून एक आहे; ते आश्वलायनाचा गुरू शौनक ह्यानें लिहिले असावे. हा ग्रंथ पद्यमय असून पूर्वींच्या एखाद्या सूत्रपाठाची ही सुधारून वाढविलेली आवृत्ति असावी. हस्तलिखित ग्रंथांतून व उता-यांमधून त्यांस “सूत्र” अशी संज्ञा आहे. तैत्तिरीय प्रातिशाख्यसूत्र हें तैत्तिरीय संहितेचें सूत्र आहे.
श्रीधर केतकर यांच्या महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशानुसार आज उपलब्ध असलेला संहितापाठ प्रातिशाख्यांच्या रचनाकालापासून ते आजपर्यंत कित्येक शतके जशाचा तसाच राहिला आहे असे सिद्ध होते. ऋग्वेदप्रातिशाख्यांतील नियमांत असेच गृहीत धरले आहे की, ऋग्वेदसंहितेतील दहा मंडलें आज आहेत तशीच असली पाहिजेत, एवढेच नव्हे तर त्यांतील सूक्तांचा अनुक्रम आज जसा आहे तसाच असला पाहिजे. शौनकाच्या अत्यंत बारीक नियमांवरून आज उपलब्ध असलेल्या छापील आवृत्तीमध्यें ऋग्वेदसंहिता पदशः व शब्दशः जशी आहे तशीच ती त्या काळीं होती ह्याविषयीं शंका रहात नाही. अनुक्रमणी व तत्संबंधींचे दुसरे ग्रंथ ह्यांचें एवढें महत्त्व असण्याचे कारण इतकेच कीं, त्यांवरून वैदिक संहितापाठ, श्लोकसंख्या, रचना व स्वरूप ह्या बाबतींत आज जसा आहे तसाच फार प्राचीन काळीं होता हे सिद्ध होते.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील पारंपारिक शिक्षण पद्धती वर्ग:वेदाध्ययन
थियोडोर रूझवेल्ट
थियोडोर रूझवेल्ट (इंग्लिश:Theodore Roosevelt) (ऑक्टोबर २७, इ.स. १८५८:न्यू यॉर्क - जानेवारी ६, इ.स. १९१९:ऑइस्टर बे, न्यू यॉर्क) हे अमेरिकेचे २६ वे राष्ट्राध्यक्ष होते.
परिचय
हे मूळचे जमीनदार होते. संशोधक आणि लेखक म्हणूनही त्यांनी काम केले. त्यांना शिकारीचा छंद होता. राजकारणी आणि मुत्सद्दी म्हणून त्यांची कारकीर्द उल्लेखनीय आहे. हे न्यू यॉर्कचे राज्यपाल म्हणून काम करत असतानाच अमेरिकेच्या उपाध्यक्षपदासाठी रिपब्लिकन पक्षाचे उमेदवार म्हणून निवडून आले. विल्यम मॅक्कीन्लेंच्या हत्येनंतर ते अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बनले.
कामगिरी
इ.स. १८९८ साली स्पेनबरोबर अमेरिकेच्या झालेल्या युद्धात यांनी रफ रायडर्स नावाची पलटण तयार केली होती. रशिया-जपान युद्ध थांबवण्यात यांनी केलेली कामगिरी विशेष महत्त्वाची मानली जाते. या कामगिरीच्या सन्मानार्थ इ.स. १९०५ सालचा शांततेसाठीचा नोबेल पुरस्कार त्यांना देण्यात आला.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १८५८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९१९ मधील मृत्यू वर्ग:अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष वर्ग:रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी * वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:न्यू यॉर्कचे गव्हर्नर
दहेगाव (दिंडोरी)
दहेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
गोडसई
गोडसई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
नामशेष प्रजाती
म्हणजे पृथ्वीवरून नष्ट झालेल्या प्रजाती. यामध्ये डोडो, भारतीय चित्ता हे प्राणी आहेत.
इलायजाह ओटियेनो
ओटीनो,इलिजा
नामशेष प्रजाती
वर्ग:प्रजातींची उपलब्धता
प्रसाद (मासिक)
प्रसाद हे मराठी साहित्यातील एक मानाचे मासिक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी मासिके वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मोहित मित्रा
मोहित मित्रा एक भारतीय राजकारणी आणि भारतीय लोकसभेचे माजी सदस्य होते.
राजकीय कारकीर्द
१९५६–१९५७ दरम्यान त्यांनी कलकत्ता ईशान्य मतदार संघाचे प्रतिनिधी म्हणून भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे सदस्य म्हणून काम केले. ते राज्यातील भाषिक पुनर्रचनेचे सचिव म्हणून कम्युनिस्ट पक्षाच्या मध्यवर्ती समितीचे सदस्यही होते. १९५६ च्या पोट-निवडणुकीसाठी मित्रा कलकत्ता ईशान्य मतदारसंघातील उमेदवार म्हणून नियुक्त झाले होते. त्यानंतर त्यांनी निवडणुका जिंकल्या. प्रचंड फरकाने
संदर्भ
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:लोकसभा सदस्य
बाचोळी
बाचोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
नॅशनल लीग फॉर डेमॉक्रसी
नॅशनल लीग फॉर डेमॉक्रसी (एनएलडी) हा म्यानमार देशातील लोकशाहीसाठी दोन दशके लढा देणारा व नोबेल शांतता पुरस्कारविजेत्या ऑंग सान सू क्यी यानी सप्टेंबर 1988 मधे स्थापन केलेला राजकीय पक्ष आहे.
मार्च २०१२ सालच्या ऐतिहासिक पोटनिवडणुकीत या पक्षाने लढविलेल्या 44 जागांपैकी 43 जागांवर पक्षाचे उमेदवार विजयी झाले.
संदर्भ
वर्ग:राजकीय पक्ष वर्ग:लोकशाही
गोपालदास
वर्ग:समर्थ संप्रदाय वर्ग:हिंदू संत वर्ग:जाणकार
गुरू रंधावा
गुररंजोत सिंग रंधावा (३० ऑगस्ट १९९१ -पंजाब, भारत) एक भारतीय गायक, गीतकार आणि संगीतकार आहे. तो टी-सिरीज  म्युझिक लेबलशी संबंधित आहे.
मागील जीवन
रंधवा यांचा जन्म गुरदासपूर जिल्ह्यातील डेरा बाबा नानक तहसील, ३० ऑगस्ट १९९१ रोजी नूरपुर येथे झाला होता. त्यांनी गुरदासपूरमध्ये छोटे कार्यक्रम करून सुरुवात केली आणि नंतर दिल्लीत, छोट्या पार्टी आणि कार्यक्रमांमध्ये सादर करण्यास सुरुवात केली. दिल्लीत असताना, रंधवा यांनी एमबीए पूर्ण केले. त्याला रेपर बोहेमियाने "गुरू" असे नाव दिले होते जे स्टेजवर असताना आपले पूर्ण नाव लहान करायचा.
संगीत कारकीर्द
रंधवा यांनी आपला संगीत प्रवास डिसेंबर २०१२ मध्ये अर्जुनसोबत "सेम गर्ल" नावाच्या गाण्याद्वारे सांगितला होता. रंधवाने ‘छड गाय’ नावाचा पहिला अविवाहित वेग स्पीड रेकॉर्डच्या लेबलसह यूट्यूबवर प्रसिद्ध केला.
गुरूचे हितचिंतक असलेल्या बोहेमियाने टी-सीरीजला त्यांच्या चॅनेलवर तरुण कलाकार लाँच करण्याची विनंती केली. त्यानंतर त्यांनी "पाटोला" या गाण्यात एकत्र काम केले. हे गाणे गुरुजींच्या जीवनातील महत्त्वाचे ट्रींग म्हणून ओळखले जाते कारण हे रंधवा यांचे सर्वात उल्लेखनीय गाणे होते. रंधवा यांनी हिंदी चित्रपट हिंदी चित्रपटात बॉलिवूडमधील गायन पदार्पण केले.
बाह्य दुवे
गुरू रंधवा आयएमडीबीवर
संदर्भ
वर्ग:भारतीय गायक
पातळकोट
पातळकोट हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
किर्लोस्कर (मासिक)
किर्लोस्कर हे मराठी भाषेतील एक नियतकालिक आहे. हे नियतकालिक दरमहा प्रकाशित होते. इ.स. १९२० साली शंकर वासुदेव किर्लोस्कर (शंवाकि) यांनी या नियतकालिकाची सुरुवात केली. १९२१ ते १९२८ किर्लोस्कर खबर या मासिकाच्या प्रारंभीच्या काळात काळात सहसंपादक म्हणून नारायण हरी आपटे यांनी काम केले आहे. (संदर्भ: किर्लोस्करीय. लेखक: मंगेश कश्यप. प्रकाशक: नंदिनी पब्लिशिंग हाऊस). शंवाकि निवृत्त झाल्यावर मुकुंदराव किर्लोस्कर हे किर्लोस्कर मासिकाचे संपादक झाले.
पातळकोट
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
किर्लोस्कर (मासिक)
सुरुवात
किर्लोस्करवाडीच्या किर्लोस्कर कारखान्यात निर्मिल्या जाणाऱ्या उत्पादनांची जाहिरात करण्याच्या उद्देशाने किर्लोस्कर मासिकाची सुरुवात झाली. इ.स. १९२० च्या सुमारास किर्लोस्कर कारखान्याच्या जाहिरात व विपणनाची सूत्रे शंकर वासुदेव किर्लोस्कर सांभाळत होते. तेव्हा अमेरिकेतून प्रकाशित होणाऱ्या फोर्ड उद्योगसमूहाच्या फोर्ड टाइम्स वृत्तपत्रिकेवरून किर्लोस्करांना आपल्या कारखान्याची वृत्तपत्रिका काढण्याची कल्पना स्फुरली. वृत्तपत्रिकेच्या छपाईसाठी किर्लोस्करांनी हॅंडप्रेस छपाईयंत्र घेतले. इ.स. १९२० साली किर्लोस्कर खबर अश्या नावाने या वृत्तपत्रिकेचा पहिला अंक प्रकाशित झाला. किर्लोस्कर कारखान्याच्या उत्पादनांच्या जाहिराती, कारखान्यातील घडामोडींचे वार्तांकन आणि गावातील लोकांनी लिहिलेल्या कथा-कविता असे या वृत्तपत्रिकेचे तत्कालीन स्वरूप होते.
वाटचाल
स्थापनेनंतर किर्लोस्कर नियतकालिकाचा विस्तार वाढत गेला. विनायक दामोदर सावरकर, विष्णू सखाराम खांडेकर, नारायण सीताराम फडके, पु.ग. सहस्रबुद्धे, श्रीधर व्यंकटेश केतकर, चिंतामण विनायक जोशी, ना.धों. ताम्हणकर, बाळूताई खरे, मालतीबाई दांडेकर इत्यादी साहित्यिकांचे साहित्य किर्लोस्कर नियतकालिकातून छापून आले. बाबूराव पेंटर, प्र.ग. सिरूर, महादेव विश्वनाथ धुरंधर, ग.ना. जाधव यांसारख्या ख्यातनाम चित्रकारांनी या नियतकालिकासाठी मुखपृष्ठे रंगवली.
जून, इ.स. १९५९मध्ये किर्लोस्कर नियतकालिकाचे कार्यालय किर्लोस्करवाडीहून पुण्यास हलले.
१९ वर्षांखालील आशिया चषक, २०१६
१९ वर्षांखालील आशिया चषक, २०१६ ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा श्रीलंकेमध्ये १५ ते २३ डिसेंबर २०१६ दरम्यान खेळवली गेली. सदर स्पर्धा ही १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१८ची पात्रता प्रक्रियेचा एक भाग होती. स्पर्धेमध्ये एकूण आठ संघ सहभागी झाले, ज्यामध्ये १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१६ स्पर्धेतील सहा संघ आणि २०१६ अशियाई विभाग दोन स्पर्धेतील मधील पहिले दोन संघ यांचा समावेश होता. अंतिम सामन्यात भारतीय संघाने श्रीलंकेचा ३४ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे अजिंक्यपद मिळविले.
सहभागी संघ
स्पर्धेमध्ये आठ देशांचे संघ सहभागी झाले:
गोलंदाजी
स्रोत:इएसपीएन क्रिकइन्फो
बाह्यदुवे
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा
एन. चंद्रबाबू नायडू
हैदराबाद शहरावर व माहिती तंत्रज्ञान उद्योगावर संपूर्ण लक्ष केंद्रित करताना आंध्र प्रदेशमधील इतर ग्रामीण भागांकडे दुर्लक्ष केल्याचे आरोप नायडू ह्यांच्यावर झाले. विशेषतः शेती उद्योगाकडे नायडूंनी पाठ फिरवल्यामुळे संतापलेल्या आंध्र प्रदेशच्या जनतेचा रोष पत्करून २००४ सालच्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये नायडू ह्यांना पराभूत व्हावे लागले.
सुमारे १० वर्षे राजकारणामध्ये निष्क्रिय राहिल्यानंतर २०१४ साली आंध्र प्रदेशमधून तेलंगणा वेगळा झाल्यानंतर घेण्यात आलेल्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये तेलुगू देशम पक्षाला १७५ पैकी १०२ जागा मिळाल्या. ८ जून २०१४ रोजी नायडू पुन्हा आंध्र प्रदेशच्या मुख्यमंत्रिपदावर आले. २०१४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये नरेंद्र मोदी व राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीची साथ देणाऱ्या तेलुगू देशमला १६ लोकसभा जागांवर विजय मिळाला. २०१९ आंध्र प्रदेश विधानसभा निवडणूकीमध्ये तेलुगु देसम पक्षाला केवळ २५ जागांवर विजय मिळवता आला. वाय.एस. जगनमोहन रेड्डी ह्यांच्या नेतृत्वाखाली वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्षाने १७५ पैकी १५१ जागांवर विजय मिळवून आंध्र प्रदेशमध्ये सत्ता स्थापन केली.
अन्य
चंद्रबाबूंचे नाव अनेकदा चंद्राबाबू असे लिहिले जाते.
इ.स. १९७४मध्ये चंद्राबाबू यांनी 'एन. जी. रंगा यांची अर्थनीती' या विषयातील पीएच.डी. अर्धवट सोडली होती.
रत्‍नागिरी विधानसभा मतदारसंघ
रत्‍नागिरी विधानसभा मतदारसंघ - २६६ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, रत्‍नागिरी मतदारसंघात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील रत्‍नागिरी तालुका आणि संगमेश्वर तालुक्यातील मामळे महसूल मंडळाचा समावेश होतो. रत्‍नागिरी हा विधानसभा मतदारसंघ रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
एन. चंद्रबाबू नायडू
बाह्य दुवे
वर्ग:आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री वर्ग:तेलुगू देशम पक्षातील राजकारणी वर्ग:भारतीय राजकारणी
रत्‍नागिरी विधानसभा मतदारसंघ
शिवसेनेचे उदय रविंद्र सामंत हे रत्‍नागिरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ
फोर्ड मोटर कंपनी
फोर्ड मोटर कंपनी ही एक प्रवासी मोटार गाड्यांचे उत्पादन करणारी अमेरिकन कंपनी आहे. फोर्डचे मुख्यालय मिशिगन राज्यातील डेट्रॉईट शहराच्या डियरबॉर्न ह्या उपनगरामध्ये आहे. हेन्री फोर्ड ह्या अमेरिकन उद्योगपतीने जून १९०३ मध्ये फोर्डची स्थापना केली. एकूण कार विक्रीच्या बाबतीत फोर्ड ही जगातील चौथी मोठी कंपनी (टोयोटा, जनरल मोटर्स व फोक्सवॅगन ह्या पहिल्या तीन कंपन्या) आहे.
वर्ग:वाहन उत्पादक कंपन्या वर्ग:फोर्ड मोटर कंपनी
जंगलातून नामशेष प्रजाती
वर्ग:प्रजातींची उपलब्धता
२०१६ अबु धाबी ग्रांप्री
५५ फेऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. निको रॉसबर्ग ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व सेबास्टियान फेटेल ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.
बाह्य दुवे
वर्ग:अबु धाबी ग्रांप्री वर्ग:२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम
माहेर (मासिक)
माहेर हे मराठी साहित्यातील एक मानाचे मासिक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी मासिके वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
नदी
नदी म्हणजे मोठ्या भूप्रदेशावरून एका दिशेकडून दुसरीकडे वाहत जाणारा नैसर्गिक रुंद थंड पाण्याचा प्रवाह. नदीचा उगम हा तलाव, मोठा झरा, अनेक छोटे झरे एकत्रित येऊन किंवा बर्फाच्छादित पर्वतापासून होतो. रचनेच्या दृष्टीने त्या भूप्रदेशातून जल निःसारण करणाऱ्या सर्व जल प्रवाहांची मिळून नदीप्रणाली होते आणि त्या प्रदेशाला त्या नदीचे खोरे म्हणतात.
नदी ही बहुधा गोड्या पाण्याची बनलेली असते. आणि हे पाणी समुद्राच्या दिशेने किंवा क्वचित एखाद्या जलाशयाच्या दिशेने वाहत जाते. काही नद्या दुसऱ्या नदीला मिळून त्यांची अधिक मोठी नदी बनते. अति प्रचंड नद्यांना नद असे म्हणतात. उदा. ब्रह्मपुत्रा नद. कमी रुंदीच्या जलप्रवाहाला झरा, ओहोळ, नाला, किंवा ओढा म्हणतात. नदी असे म्हणण्यासाठी कोणतेही प्रमाणित नियम नाहीत. जेथे नदी समुद्राला मिळते तिथे तिची रुंदी जास्त असू शकते आणि पाणी खारटसर. नदीच्या या भागाला खाडी म्हणतात. अनेकदा नदी नसून सुद्धा खाडी असू शकते. समुद्राचे पाणी किनाऱ्याच्या दंतूर किनाऱ्याच्या भूभागातून थोड्या अंतरासाठी जमिनीत घुसते त्या जलाशयालाही खाडी म्हणतात. समुद्रापासून दूर असलेल्या मोठ्या जलाशयाला, तलाव, तळे किंवा सरोवर म्हणतात. जलाशय फारच छोटा आणि फक्त पावसाच्या पाण्याने बनलेला असेल तर त्याला डबके म्हणतात.
उगम
नदीचा उगम विविध प्रकारे होतो. त्यामध्ये जलाशय, झरे, प्रचंड मोठ्या दलदलीच्या जागा आणि बर्फाची पठारे यांचा समावेश होतो. बहुतेक सगळ्या नद्यांना उपनद्या, ओढे, नाले येऊन मिळतात. हेच नद्यांचे पाणी वाहते असण्याचे प्रमुख स्रोत असतात. काही वेळा भूगर्भातील पाणीही झऱ्यांद्वारे नदीत येऊ शकते. नदीच्या वाहत्या पाण्यात नदीपात्रातील [खडक], वाळू व सच्छिद्र जमीन यांतील पाणीही सामील असते. अनेकदा दरीतून वाहणारी नदी पात्रावरून लहान दिसली तरी तिच्यात मोठ्या प्रमाणात पाणी असू शकते.
नद्या सर्वसाधारणपणे उगमापासून सुरुवात करून, उताराकडे वाहात जातात व समुद्रास जाऊन मिळतात. काही प्रसंगी सूर्याच्या उष्णतेने बाष्पीभवन होऊन नद्या मध्येच संपू शकतात. काही वेळा नदीतील पाणी जमिनीतील भेगांमध्ये झिरपून जाऊ शकते, आणि नंतर भूगर्भातील पाणी बनते. प्राचीन भारतातील सरस्वती नदी भूगर्भात अशीच लुप्त झाली आहे. या शिवाय शेती आणि औद्योगिकीकरणामुळे होणारा नदीच्या पाण्याचा उपसाही नदी आटवू शकतो. धरणे नदी रोखून धरतात, व त्यामुळे धरणाखालील काही भागातले पात्र आटून जाते.
भूसंरचना
नदीचे पाणी बहुधा तिच्या ठरलेल्या पात्रातूनच वाहते. मोठ्या नद्यांची पूररेषा मात्र नेहमीच्या पात्रापेक्षा अधिक अंतरापर्यंत विस्तारलेली असू शकते. तरीही सर्वसाधारणपणे नदीचे पात्र व पूर आलेल्या नदीचे पात्र हे बहुधा ठरलेले असते. शहरी भागात, जर नदीपात्राच्या पूररेषेचा विचार केलेला नसेल तर पूर आल्यावर नदीचे पाणी शहरातील काही भागात घुसलेले दिसते. नदीचे वरचे अंग म्हणजे, नदीच्या उगमाजवळील भाग होय. हे कोणत्याही दिशेने वाहत असले तरी याला उगम असेच संबोधले जाते. यामुळे नदीच्या मुख्य अथवा खालच्या भागाच्या वाहण्याच्या प्रवृत्तीनुसार नदीची दिशा ठरवली जाते.
नदीचे पात्र सहसा एकच असते. परंतु काही वेळा नदी एकाच वेळी अनेक पात्रांनीही वाहते. ही पात्रे एकमेकांना जोडलेली अथवा विलगही असू शकतात. अशा नद्या न्यू झीलंडच्या दक्षिण बेटावर आढळतात. वाहणाऱ्या पाण्याच्या ओढीने नदीच्या पात्राची रुंदी आणि आकार बदलू शकतो.
ब्राह्म अथवा आयरच्या नियमानुसार, नदीची वाहून नेण्याची क्षमता ही नदीच्या वेगाच्या साधारण एक षष्ठांश इतकी असते. म्हणजेच जर नदीचा प्रवाह दुप्पट झाला तर तिची वाहून नेण्याची क्षमता चौसष्टपट वाढते. पर्वतीय प्रदेशात पाण्याच्या प्रवाहामुळे कठीण खडकांचीही धूप झालेली आढळून येते. त्यामुळे खडकांच्या बारीक तुकड्यांची वाळू बनते. काही वेळा पठारी प्रदेशात प्रवाहाच्या ताकदीमुळे नदी आपला मार्ग बदलते आणि मार्ग छोटा होतो. काही वेळा नद्या काठावरचा गाळ प्रवाहात ओढतात. हा गाळ प्रवाहाच्या मध्य भागात जमत जातो आणि त्याचे बेट तयार होते. या भूभागांना त्रिभुज प्रदेश अशी संज्ञा आहे. हे त्रिभुज प्रदेश अतिशय सुपीक असतात. असे प्रदेश नदीच्या मुखाजवळ तयार होतात. उदा. बांगलादेशमध्ये गंगा नदीत व ब्रह्मपुत्रा नदीत असे अनेक त्रिभुज प्रदेश बनले आहेत.
वर्गीकरण
जरी खालील प्रकारचे वर्गीकरण सर्वसाधारण अंदाज घेण्यासाठी उपयुक्त असले तरी अजून अनेक प्रकारे वर्गीकरण शक्य आहे. नदी या एका संकल्पनेत अनेक घटक समाविष्ट होतात. पाण्याचा प्रवाह हा वातावरणातील बदल, भूपृष्ठाची ठेवण आणि तत्कालीन जीवसृष्टी यावरही अवलंबून असतो.
बहुतेक सर्व नद्या भूपृष्ठावरच वाहतात. परंतु काही नद्या भूपृष्ठाखालून गुहांमधून वाहतात. अशा नद्यांमुळे अनेक गुहा मोठ्या झालेल्या असतात. अनेकदा अशा नद्या लवणखडक फोडतात व गुहा बनवत जातात. यामुळे अनेक चमत्कृतिपूर्ण आकार बनलेले दिसून येतात.
काही नद्या तात्पुरत्या असतात. त्या फक्त काही काळ वाहून मग अनेक वर्षांसाठी लुप्त होतात. अशा नद्या अत्यंत कमी अथवा अनियमित पर्जन्यमान असलेल्या प्रदेशात आढळतात. भारतात राजस्थानमधील घागरा नदी ही अशाच प्रकारची नदी आहे आणि हिमालयातील बहुतांश नद्या या उन्हाळ्यात वाहत असतात.
उपयोग
नद्यांचा प्रमुख उपयोग पाण्याचा स्रोत म्हणून होतो. वाहतुकीसाठीही नदीचा उपयोग होतो. नदीचा उपयोग संरक्षणाची ढाल, वीजनिर्मिती, आणि मोठी यंत्रे चालवण्यासाठीही करून घेतला जातो. औद्योगिकीकरण आणि शहरांची घाण वाहून नेण्यासाठी नद्यांचा वापर सध्या होत आहे. भूभागांची सरहद्द सुनिश्चित करणे, वाहतुकीचे माध्यम व दिशादर्शक म्हणून नदीचा उपयोग शतकानुशतके होत आला आहे. नदीतल्या नौकानयनाचा पहिला पुरावा इ.स. पूर्व ३३०० पासून सिंधू संस्कृतीमध्ये सापडतो. नदीपात्रातली वाहतूक ही अतिशय स्वस्त पडते. आज ही जगातल्या महत्त्वाच्या आणि मोठ्या नद्यांमध्ये अशी वाहतूक केली जाते. उदा. अ‍ॅमेझॉन नदी, गंगा नदी, नाईल नदी, मिसिसिपी नदी आणि सिंधू नदी.
स्कॅंडेनेव्हिया, कॅनडा, ब्रम्हदेश या देशांतील दाट अरण्यांच्या प्रदेशांत तोडलेले वृक्ष वाहून इच्छित ठिकाणी नेण्यासाठीही नद्यांचा उपयोग केला जातो.
अनादी काळापासून अन्न मिळवण्यासाठी नद्यांचा उपयोग होत आला आहे. नद्यांतील जीवसॄष्टीचे एक चक्र असते. यामुळे अनेक प्रकारचे मासे मिळतात. फक्त मासेमारीच नव्हे तर शेतीसाठी व पर्यायाने अन्न उत्पादनासाठी नदीच्या पाण्याचा उपयोग होत आला आहे.
गोड्या पाण्याचा उपलब्धीमुळे जगातील बहुतेक सर्व शहरे नदीकाठीच वसलेली आहेत. नद्यामुळे शहर कसे बनणार याचा आराखडाही आपोआप ठरत जातो असे दिसून येते. या शहरांच्या उभारणीमुळे सांडपाणी नदीत सोडले जाते आणि नदीचे प्रदूषण होते.
भारतातील बहुतेक नद्यांच्या काठावर मनोरंजनासाठी व नदीत प्रवेश करण्यासाठी उपयुक्त असे काठ (घाट) बनवले गेले आहेत.
नदीतील वाळूचा उपयोग बांधकामासाठी केला जातो. सुशोभित केलेले नदीचे काठ जास्त पर्यटक आकर्षित करतात, आणि स्थानिक समाजातील लोकांना जलपर्यटनाची सोय करण्याची संधी देतात.
काही वेळा पर्वतीय प्रदेशात वाहणाऱ्या नद्या धबधबे निर्माण करतात. अशी ठिकाणे सहलींचे केंद्र बनतात. काही वेळा खळखळत वाहणाऱ्या पाण्यात कायाकिंग नावाचे वेगवान नौकानयन केले जाते. जोरदार प्रवाह असलेल्या नद्यांपासून वीजनिर्मिती केली जाते.
नद्या या सुरक्षेचे माध्यम म्हणूनही वापरल्या गेल्या आहेत. तसेच राजकीय सीमा म्हणूनही त्यांचा उपयोग झालेला दिसतो. उदा. डॅन्यूब नदी ही रोमन साम्राज्याची सरहद्द मानली गेली होती. ती आजही तशीच बल्गेरिया आणि रोमेनिया दरम्यानची सरहद्द मानली गेली आहे. भारतातील अनेक राज्यांच्या सरहद्दी नदीचे प्रवाह ठरवतात.
अमेरिकेतील मिसिसिपी नदी आणि युरोपातील ऱ्हाईन नदी या खंडाच्या सरहद्दी ठरवणाऱ्या नद्या आहेत. पुरातन ग्रीक इतिहासकार मॅगेस्थेनिस याने त्याच्या इंडिका नावाच्या ग्रंथात गंगा नदी विषयी नोंदवून ठेवले होते की, ही भारतातील अनेक नद्यांपैकी ही एक मोठी नदी आहे. या नदीत नौकानयन करता येते आणि हिचा उगम पर्वतातून होतो. या नदीला अनेक नद्या येऊन मिळतात व ही पुढे समुद्रास जाऊन मिळते. या नदीमुळे गंगारीदाई नावाच्या प्रचंड मोठे हत्तींचे कळप असलेल्या एका राज्याला अतिशय पक्की अशी सरहद्द मिळते व त्याची शक्ती वाढते. या नदीमुळे नद्यामुळे अनेक ठिकाणी पर्यटक आकर्षित होत असतात.
पूर
पूर येणे ही नदीच्या नैसर्गिक चक्राचा भाग आहे. नदीकाठची धूप व आसपासच्या मैदानात साठणारी गाळवजा माती ही पुरामुळेच होते. माणसाने आपल्या सोयीनुसार बंधारे घालून, काठ बांधून व प्रवाह वळवून पूर येण्यावर निर्बंध घातले आहेत. तरीही अनेकदा शहराची रचना करतांना जलप्रवाहाची दिशा व वेग विचारात न घेतल्याने पूर येतात व मोठी जीवितहानी व वित्तहानी होते. मुंबईमध्ये मिठी नावाच्या नदीच्या पूर रेषेचा विचार न करता त्या भागातही बांधकामे केल्यामुळे नदीचे पाणी शहरातील उपनगरांत शिरले होते व मोठा हाहाकार उडाला होता. बांग्लादेश येथेही उन्हाळ्यात हिमालयातले बर्फ मोठ्या प्रमाणात वितळून गंगा, ब्रह्मपुत्रा या नद्यांना मोठे पूर येतात. अशाने भारतातील व बांग्लादेशातील जनजीवन विसकटते. नदीतील पाण्याची पातळी वाढली की पुर येतो त्याची अनेक कृत्रिम कारणेही आहेत.
वेग
पाण्याचा वेग हा त्याच्या वाहणाऱ्या आकारमानानुसार क्युसेकमध्ये- (क्युबिक मीटर पर सेकंद) एका सेकंदात किती घनमीटर पाणी वाहिले- यावर ठरवला जातो. (क्युसेक =1 m³/s = 35.51 ft³/s) तसेच काही वेळा हे गॅलन मध्येही मोजले जाते. नदीचा वेग नियंत्रित करण्यासाठी बांधलेले काठ उपयोगी पडतात. अशा बांधलेल्या रुंद दगडी काठांना घाट असे म्हणतात. भारतात पवित्र समजल्या जाणाऱ्या सर्व मोठ्या नद्यांना घाट आहेत.
पाण्याचे नियोजन
नद्यांच्या पाण्याचा सुयोग्य वापर व्हावा यासाठी बहुतेक वेळा प्रवाहाचे नियमन केले जाते. यामुळे त्यांच्यापासून मानवाला पोहोचणारी हानीही कमी होते.
नदीचे नियोजन ही सातत्याने चालणारी गोष्ट आहे. कारण नदी तिला घातलेल्या बांध-भिंती नष्ट करते. तसेच बांधांमधले घातूचे भाग गंजतात व बदलावे लागतात. धरणाच्या भिंतींना पाण्याच्या धडकांनी तडे जातात व बाहेर पडलेल्या पाण्याने हाहाकार उडतो. याशिवाय अशा प्रकारच्या पाणी नियोजनाने विस्थापित झालेल्या लोकांचे प्रश्न उभे राहतात.
नदीच्या खनन कार्यामुळे तयार होणारी भूरूपे
१. व्ही आकाराची दरी
३. घळ
४. धावत्या
५. धबधबा
६. रांजणखळगे
7. डोंगर बाहु
नदीच्या खननामुळे आणि संचयनामुळे तयार होणारी भूरूपे
१. नागमोडी वळणे
२. नालाकृती सरोवर
जगातील प्रमुख नद्या
जगातील सर्वांत जास्त लांबीच्या १० नद्या पुढीलप्रमाणे आहेत.
नद्यांचे भौगोलिक महत्त्व
नदी तिच्या दोन्ही तीरांवरील तिच्या पात्रातून सखल भागाकडे वाहत जाते आणि तिच्या मार्गातील भूप्रदेशाची घडामोड करून वेगवेगळी भूरूपे निर्माण करते. दोन राजकीय भूप्रदेशांच्या सरहद्दी बहुधा नद्या असतात.
सामाजिक महत्त्व
नदीच्या काठी संपूर्ण गावाचे जीवन घडत असते. त्यामुळे नदीच्या विषयी जी कृतज्ञता वाटते व्यक्त करण्यासाठी नदीकाठी विविध प्रकारचे उत्सव केले जातात. नदीमध्ये दिवे सोडणे, नदीची ओटी भरणे यासारखे धार्मिक व सामाजिक ऐक्य साधणारे विधी करण्याची जुनी प्रथा दिसून येते. पुण्यातील पवना नदीचा उत्सव, वाई येथील कृष्णामाई हिचा उत्सव ही प्रातिनिधिक उदाहरणे म्हणून सांगता येतील.
नद्यांचे धार्मिक महत्त्व
नदीच्या काठावर संस्कृती तयार होते. त्यामुळे लोकांचे दैनदिन व्यवहार हे नदीच्या संपर्कानेच अधिक होतात. त्यामुळे धर्माचरण म्हणजे दैनंदिन आंघोळ, संध्या, जप, तर्पण यासारख्या गोष्टी प्राचीन कालापासून नदीच्या किनारीच होऊ लागल्या. त्यामुळे नदी हे त्या त्या गावाचे प्रमुख सामाजिक आणि धार्मिक केंद्र मानले जाते.
ऋग्वेद या ग्रंथात नन्दीसूक्त आहे. त्यामध्ये भारत वर्षातील प्राचीन नद्यांची नावे आढळतात. गंगा, यमुना, सरस्वती, परुष्णा, वितस्ता, विपाशा, असिक्नी, सुशोमा, त्रिसामा, सिंधू, कुभा, क्रमू अशा त्या नद्या आहेत.(ऋग्वेद १०.७५)
राजकीय महत्त्व
काही नद्या एका प्रांतातून दुसऱ्या प्रांतात, किंवा एका देशातून दुसऱ्या देशात वहात जातात. काहीवेळा अशा दोन प्रातांमध्ये किंवा दोन देशांमध्ये नदीच्या पाणीवापरावरून झगडे सुरू होतात.
चित्रपट
नदी या विषयावर दिग्दर्शक संदीप सावंत यांनी 'नदी वाहते' नावाचा मराठी चित्रपट बनवला आहे.
उपयोगी
चित्र दालन
वर्ग:नद्या वर्ग:भूगोल वर्ग:जलस्त्रोत
अतिशय चिंताजनक प्रजाती
म्हणजे अशा प्रजाती ज्या जवळ जवळ नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहेत.
वर्ग:प्रजातींची उपलब्धता
मात्सुओ बाशो
मात्सुओ बाशो (जपानी भाषा: 松尾 芭蕉 ; रोमन लिपी: Matsuo Bashō ;) (इ.स. १६४४ - नोव्हेंबर २८, इ.स. १६९४) हा जपानच्या एडो काळातील प्रख्यात कवी होता. हायकायनो रेन्गा या काव्यप्रकारातील रचनांसाठी बाशो त्याच्या काळी ख्यातनाम होता. His father may have been a low-ranking samurai, which would have promised Bashō a career in the military, but not much chance of a notable life. His biographers traditionally claimed that he worked in the kitchens. आता काही अनेक शतकांच्या टीका व समीक्षणांनंतरही त्याच्या छोट्या व सुबद्ध हायकूंमुळे तो हायकू-कवींमध्ये अग्रणी मानला जातो. त्याच्या काव्यरचना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रसिद्ध असून जपानात अनेक स्मारकांवर व वारसास्थळांवर त्यांतील अवतरणे नोंदवली आहेत.
कार्य
मात्सुओ बाशो यांनी जपानी हायकू या काव्यप्रकारात अत्यंत सुबद्ध अशी रचना केली होती. Later that year he left Edo on the first of four major wanderings. उदा;古池や蛙飛込む水の音(जपानी कांजी) ふるいけやかわずとびこむみずのおと (जपानी १७ हिरागानालिपीत भाषांतरित) फुरुइके या कावाझू तोबीकोमू मिझुनो ओतो (रोमाजी बांधणी ) स्पष्टीकरण : फु-रु-इ-के या(५) का-वा-झू तो-बी-को-मू(७) मि-झुनो ओतो(५) मराठी भाषांतरण : जुना तलाव त्यात बेडूक उडी घेतो पाण्याचा आवाज..........
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानी कवी वर्ग:इ.स. १६४४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६९४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दगडपिंपरी
दगडपिंपरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
पठार (समुद्रपूर)
पठार हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
दगडपिंपरी
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
हालडोर लाक्सनेस
हालडोर लाक्सनेस (इस्लेन्स्का: Halldór Kiljan Laxness; २३ एप्रिल १९०२ - ८ फेब्रुवारी १९९८) हा एक आइसलँडिक लेखक होता. लाक्सनेसने त्याच्या कारकिर्दीमध्ये अनेक कविता, लघुकथा, कादंबऱ्या, वृत्तपत्र लेख लिहिले. त्याच्या साहित्यासाठी लाक्सनेसला १९५५ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. नोबेल मिळवणारा तो आजवरचा एकमेव आइसलँडिक साहित्यिक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आइसलँडच्या व्यक्ती वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
बागलवाडी (पाटण)
बागलवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
अच्युतानंद सामंत
अच्युतानंद सामंत (२० जानेवारी, १९६५:कलारबांका, कटक जिल्हा, ओडिशा - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे कंधमालमतदारसंघातून बिजु जनता दलतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
यांनी कलिंग इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडस्ट्रियल टेक्नोलॉजी आणि कलिंग इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस या संस्थांची स्थापना केली.
वर्ग:कंधमालचे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म वर्ग:बिजु जनता दलचे राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चिंताजनक प्रजाती
म्हणजे अशा प्रजाती ज्या अतिशय कमी संख्येने उपलब्ध आहेत किंवा वातावरणात हळू हळू होणाऱ्या बदलांमुळे नष्ट होत आहेत.
वर्ग:प्रजातींची उपलब्धता
कब्बाला
Kabbalah (קבלה) आहे एक यहूदी गूढच्या en:Torah. जादू पहिल्या शतकात रब्बी en:Simeon bar Yochai मध्ये सुरू. तो 13 व्या शतकात चालू स्पेन रब्बी करून en:Moses de León. विचारांच्या आणि कल्पकता पलीकडे काहीतरी अजूनही कसे पाहिले आणि वाटले जाऊ शकतात ते स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न करते. en:Kabbalah यहूदी आध्यात्मिक जीवन महान प्रभाव आहे. विविध आध्यात्मिक हालचाली आधारित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इस्रायल
मानकोपरा
मानकोपरा हे यवतमाळ जिल्ह्यातील एक गाव आहे.
Mankopara Maharashtra 445202 https://goo.gl/maps/kkBtXuzs2Un
तहसील → दारव्हा
जिल्हा → यवतमाळ
मानकोपरा विषयी :
मानकोपरा हे गाव कारंजा लाड ते दारव्हा रोडवर आहे.
या गावात प्रामुख्याने उसाचे व कापसाचे पीक घेतले जाते.
अडाण नदीच्या किनाऱ्यावर बसलेले हे गाव समृद्ध आहे.
जनगणना २०११ अनुसार मानकोपरा गावाचे स्थान कोड ५४२५१४ आहे.. हे गाव उपजिल्हा मुख्यालय दारव्हापासून १५ किमी अंतरावर, आणि यवतमाळ या जिल्ह्याच्या ठिकाणापासून ५६ किलोमीटर अंतरावर आहे. मानकोपरा गावात एक ग्रामपंचायत आहे.
गावाचे एकूण क्षेत्रफळ ५८७ हेक्टर आहे, लोकसंख्या १००० आहे. मानकोपरा गावात २८८ घरे आहेत.
बोदेगाव व चिखली ही मानकोपरा गावाच्या शेजारील गावे आहेत.
देवस्थान :
'जागृत हुडीचा मारुती ' हे या गावातील प्रमुख देवस्थान आहे. दरवर्षी हनुमान जयंतीला यात्रा भरते. भाविक भक्त मंडळी दुरून दुरून दर्शनासाठी येतात, तसेच काही भक्त मंडळी नागपूर मुंबई सारख्या शहरातून सुद्धा दर्शना करता येतात. विशेष म्हणजे,.. हे हनुमंत राया आपल्या भक्ताची मनातील इच्छा पूर्ण करतात. त्यामुळे या हनुमंतरायाचं नाव जागृत होडीचा मारुती हे पडले आहे......
अजय कुमार मंडल
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
हितेश्वर सैकिया
हितेश्वर सैकिया हे (१९३४-१९९६ ) हे काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आणि आसामचे फेब्रुवारी इ.स. १९८३ ते डिसेंबर इ.स. १९८५ आणि जून इ.स. १९९१ ते एप्रिल इ.स. १९९६ या काळात मुख्यमंत्री होते.
सैकिया, हितेश्वर वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
वाळवंट
वाळवंट हे अनेक भौगोलिक रचनांपैकी एक असून पृथ्वीचा बराच भूभाग वाळवंटांनी व्यापला आहे. तथापि वाळवंट हा शब्द केवळ वाळूने व्यापलेल्या प्रदेशालाच लागू होत नाही तर इतर काही भौगोलिक रचनादेखील वाळवंट या संज्ञेत येतात.
प्रकार
वाळवंटांची दोन मुख्य प्रकारांमध्ये विभागणी करता येते.
उष्ण वाळवंटे
वाळूने व्यापलेला प्रदेश ही व्याख्या केवळ उष्ण वाळवंटांसाठीच लागू होते. नावाप्रमाणे उष्ण वाळवंटातील तापमान अतिउष्ण ते शीत या पट्ट्यात येते.
वैशिष्ट्ये
सर्वसाधारणपणे उष्ण वाळवंटाची पुढील वैशिष्टे सांगता येतील.
ललना (मासिक)
ललना हे मराठी साहित्यातील एक मानाचे मासिक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी मासिके वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
गोपाळवाट
गोपाळवाट हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:रोहा तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
चौधरी चरण सिंह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
चौधरी चरण सिंह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा भारत देशाच्या उत्तर प्रदेश राज्याच्या लखनौ शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. मार्च २०१४ मध्ये प्रवाशांच्या संख्येबाबतीत हा विमानतळ उत्तर प्रदेशमधील सर्वात वर्दळीचा तर भारतामध्ये १०व्या क्रमांकाचा वर्दळीचा विमानतळ होता. १७ जुलै २००८ रोजी भारत सरकारने ह्या विमानतळाचे अमौसी विमानतळ हे नाव बदलून चौधरी चरण सिंह विमानतळ हे नाव दिले. या विमानळाला २०१२ साली आंतरराष्ट्रीय दर्जा मिळाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:लखनौमधील वाहतूक वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील विमानतळ
सॅम्युएल बेकेट
बाह्य दुवे
वर्ग:आयरिश लेखक वर्ग:आयरिश नाटककार वर्ग:आयरिश कवी वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
असुरक्षित प्रजाती
म्हणजे अशा प्रजाती ज्यांच्या संवर्धनाची व्यवस्थित काळजी घेतली नाही तर त्या चिंताजनक प्रजाती होऊ शकतात.
वर्ग:प्रजातींची उपलब्धता
योगेशकुमार सभरवाल
योगेश कुमार सभरवाल (१४ जानेवारी, १९४२ - ३ जुलै, २०१५) हे भारताचे ३६वे सरन्यायाधीश होते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश वर्ग:गुजरातचे राज्यपाल वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तरुण गोगोई
मुख्यमंत्रीपदावरील कार्यकाळ
आसामच्या मुख्यमंत्रिपदाची सूत्र स्वीकारताना गोगोई यांनी इ.स. २००१ मध्ये राज्याचा विकास आराखडा तयार करून उद्योगजगताच्या मनात आसामाविषयी विश्वास निर्माण केला. याच जोरावर राज्याचा विकास घडवत त्यांनी आपल्या मुख्यमंत्रीपदाच्या दुसऱ्या कालखंडात राज्याचे शिलकी बजेट सादर करून दाखवले. विशेषतः अनेक महिन्यांपासून पगार थकलेल्या सरकारी कर्मचाऱ्यांनाही त्यांनी खूष केले. आपल्या राजनैतिक चातुर्याने त्यांनी मुख्यमंत्रिपदाच्या कारकिर्दीत राज्यातील अनेक दहशतवादी संघटनांना चर्चा करण्यास प्रवृत्त केले. आपल्या कामगिरीने काँग्रेस पक्षाध्यक्षांचा विश्वास संपादला.
पुरस्कार
तरुण गोगोई यांना इ.स. २०२०चा मरणोत्तर पद्मविभूषण पुरस्कार दिनांक ८ नोव्हेंबर २०२१ रोजी भारताचे राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते त्यांच्या कुटुंबियांना प्रदान करण्यात आला.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:आसामचे मुख्यमंत्री वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
होर्हे लुइस बोर्गेस
होर्हे फ्रांसिस्को इसिदोरो लुइस बोर्गेस (ऑगस्ट २४,१८९९ - जून १४,१९८६) हा अर्जेंटिनाचा लेखक होता.
वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म वर्ग:स्पॅनिश लेखक वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पावनगाव
पावनगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
लौजी रेल्वे स्थानक
लौजी  हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्यम रेल्वेवरील कर्जत-खोपोली दरम्यानचे खोपोलीच्या आधीचे स्थानक आहे. खोपोलीहून सुटून छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनसला जाण्यासाठी कर्जत-कल्याणमार्गे जाणाऱ्या दररोजच्या सहा लोकल्स लौजीला थांबतात. त्यांतील पाच लोकल जलद आहेत तर एक लोकल धिमी आहे. लौजी हे गाव रायगड जिल्ह्यातल्या कर्जत तालुक्यात येते. हा भाग अविकसित, डोंगराळ आहे. येथे फार कमी लोकसंख्या आहे.
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:रायगड जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
सरसावा वायुसेना तळ
सरसावा वायुसेना तळ भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील सहारनपूर येथे असलेला विमानतळ आहे. याचा वापर भारतीय वायुसेना करीत असली तरी अधूनमधून अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींना सहारनपूर येथे ये-जा करण्यासाठी या तळाचा वापर करण्यात येतो.
येथे वायुसेनेच्या ३०व्या विंगमधील ११७ आणि १५२ क्रमांकाची हेलिकॉप्टर दले एम.आय.-१७ प्रकारची हेलिकॉप्टर उडवतात.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ वर्ग:सहारनपूर जिल्हा
हॉलीवूड
अमेरिकेतील चित्रपटउद्योग हॉलीवूड या नावाने ओळखला जातो. अमेरिकेत चित्रपटांची निर्मिती बव्हंशी कॅलिफोर्नियातील लॉस एंजेलसजवळील हॉलीवूड या गावात किंवा त्याच्या आसपास होते. त्यामुळे अमेरिकन चित्रपट उद्योगाला हॉलीवूड हे नाव प्रचलित झाले आहे.
अमेरिकन सिनेमा, ज्याला हॉलीवूड म्हणूनही ओळखले जाते, ही अमेरिकेतील चित्रपटसृष्टी आहे. २०व्या शतकाच्या सुरुवातीपासून हॉलीवूडचा जागतिक चित्रपट उद्योगावर खूप मोठा प्रभाव आहे. क्लासिकल हॉलीवूड सिनेमा ही अमेरिकन सिनेमाची सर्वात प्रबळ शैली आहे, जी १९१३ ते १९६९ या काळात विकसित झाली. आजही तिथे बनवलेल्या बहुतेक चित्रपटांमध्ये ही शैली वापरली जाते.
पौलोमी घटक
पौलोमी घटक (बंगाली:পৌলমী ঘটক) यांचा जन्म ३ जानेवारी १९८३ साली झाला.त्या पश्चिम बंगालमधील एक टेबल टेनिस खेळाडू आहे. १९९८ ते १९९६ दरम्यान त्यांनी तीन ज्युनियर राष्ट्रीय विजेतेपद (१९९६,१९९८ व १९९९) तसेच सात वरिष्ठ राष्ट्रीय विजेतेपद जिंकले.१९९८ मध्ये त्यांनी दोन्ही वरिष्ठ राष्ट्रीय व कनिष्ठ राष्ट्रीय विजेतेपद जिंकले. पौलोमी ने २००६ मध्ये मेलबर्न येथे राष्ट्रकुल खेळात भारताचे प्रतिनिधित्व केले होते.आणि तसेच २००० ते २००८ च्या दरम्यान राष्ट्रकुल स्पर्धेत प्रतिनिधित्व केले होते. त्या १६ वर्षांच्या असताना सिडनी ऑलिंपिकमध्ये खेळल्या होत्या.त्या २००७ मध्ये इंडियन ओपन स्पर्धेतही खेळले.
हॉलीवूड
आधुनिक सिनेमाच्या जन्माचे श्रेय सामान्यतः फ्रेंच असलेल्या ऑगस्टे आणि लुई ल्युमियर यांना दिले जाते, तरी अमेरिकन सिनेमाने चित्रपट उद्योगात लगेचच सर्वात महत्त्वाचे स्थान निर्माण केले. हॉलीवूडने २०१७ पर्यंत दर वर्षी सरासरी ७०० पेक्षा जास्त इंग्रजी चित्रपट प्रदर्शित केले. चीननंतर कोणत्याही एकल-भाषेतील सिनेमाच्या निर्मितीमध्ये हॉलीवूड दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. युनायटेड किंग्डम (२९९), कॅनडा (२०६), ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडचे राष्ट्रीय चित्रपटगृह देखील इंग्रजी भाषेतच चित्रपट तयार करतात, परंतु ते हॉलीवूड प्रणालीचा भाग मानले जात नाहीत. असे म्हटले आहे की, हॉलीवूडला एक आंतरराष्ट्रीय सिनेमा देखील मानले जाते आणि काही चित्रपटांच्या अनेक भाषिक आवृत्त्या (अनेकदा स्पॅनिश किंवा फ्रेंचमध्ये) तयार केल्या आहेत. समकालीन हॉलीवूड अनेकदा चित्रपट निर्मिती कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडला आउटसोर्स करते.
पौलोमी घटक
पौलोमी घटक हया भारत पेट्रोलियममध्ये सामील झाल्या आणि आता त्या सहाय्यक व्यवस्थापक म्हणून खेळत आहे.त्या पीएसपीबीचे प्रतिनिधित्व करतात. पौलोमी घटक यांनी नवा नालंदा हायस्कूल येथे आपले शालेय शिक्षण पूर्ण केले.आणि नंतर कोलकत्ता विद्यापीठात जोगमयया देवी महाविद्यालयात अभ्यास केला. भारतातील वरिष्ठ महिला खेळाडूंमध्ये पौलोमी हया 2 व्या क्रमांकावर आहेत.
हॉलीवूड
हॉलीवूडमध्ये सर्वात जुने चित्रपट स्टुडिओ आणि निर्मिती कंपन्या उदयास आल्या; या अर्थाने हॉलीवूड हा सर्वात जुना चित्रपट उद्योग मानला जातो. हॉलीवूड हे सिनेमाच्या विविध शैलींचे जन्मस्थान देखील आहे - त्यांपैकी कॉमेडी, नाटक, ॲक्शन, संगीत, रोमान्स, भयपट, विज्ञान कथा आणि युद्ध महाकाव्य - आणि याच्यामुळे इतर अनेक राष्ट्रीय चित्रपट उद्योगांना उदाहरण मिळाले.
पौलोमी घटक
सुरुवातीचे जीवन
पौलोमी घटक यांचा जन्म ३ जानेवारी १९८३ पश्चिम बंगाल मधील कोलकाता येथे झाला.त्या सुभाष चंद्र घटक यांची मुलगी आहेत ज्यांनी संपूर्ण आयुष्यभर सतत आधार दिला.टेबल टेनीस खेळण्याव्यतिरिक्त त्यांना पेंटिगचीहि आवड आहे. ९ वर्षांच्या वयात त्यांनी टेबल टेनिसच्या करियरला सुरुवात केली. कॉमनवेल्थ गेम्स २०११ नंतर सौम्यदीप रॉयशी विवाह झाला.