cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गांधी-आयर्विन करार
गांधी-इरविन करार' हा महात्मा गांधी आणि लंडनमधील दुसऱ्या गोलमेज परिषदेच्या आधी ५ मार्च १९३१ रोजी भारताचे तत्कालीन व्हाईसरॉय लॉर्ड इर्विन यांनी केलेला राजकीय करार होता.या अगोदर, व्हाईसरॉय लॉर्ड इरविन यांनी ऑक्टोबर १९२९ मध्ये ब्रिटिश भारतासाठी अनिश्चित भविष्यात 'वर्चस्व दर्जा' अशी अस्पष्ट ऑफर जाहीर केली आणि भविष्यातील घटनेवर चर्चा करण्यासाठी गोलमेज परिषद घेतली. लंडनमध्ये सप्टेंबर ते डिसेंबर १९३१ या कालावधीत दुसरी गोलमेज परिषद घेण्यात आली.
"द टू महात्मा" - सरोजिनी नायडू यांनी गांधी आणि लॉर्ड इर्विन यांच्याविषयी सांगितले. एकूण आठ तास बैठक २४ तास चालल्या. गांधी इर्विन यांच्या प्रामाणिकपणाने प्रभावित झाले. "गांधी-इरविन करार"च्या अटी स्पष्टपणे गांधींनी युद्धासाठी किमान म्हणून नमूद केल्या त्यापेक्षा कमी पडल्या.
खाली प्रस्तावित अटीः
भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने मीठ मार्च बंद केला
दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचा सहभाग
भारत सरकारने जारी केलेल्या सर्व अध्यादेशांची मागे घेण्यात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कामांवर अंकुश लादणे
हिंसाचार वगळता अनेक प्रकारच्या गुन्ह्यांसंबंधी सर्व खटल्या मागे घेणे
मीठ मार्चमध्ये भाग घेतलेल्या कैद्यांची सुटका.
मीठावरील कर काढून टाकणे, यामुळे भारतीयांना कायदेशीररित्या आणि त्यांच्या स्वतःच्या खाजगी वापरासाठी मीठ तयार करणे, व्यापार करणे आणि विक्री करणे शक्य झाले. ब्रिटिश राजवटीचा नाश हा ज्या पक्षाचा उद्देश होता तो पक्षाशी करार करण्याच्या कल्पनेने भारतातील आणि ब्रिटनमधील बऱ्याच ब्रिटिश अधिका-यांना संताप आला. विन्स्टन चर्चिल यांनी जाहीरपणे आपली घृणा व्यक्त केली ... "एकेकाळी आतील मंदिरातील वकील, आता देशद्रोही फकीर याच्या विचित्र आणि अपमानास्पद घटनेने, व्हायसरायच्या राजवाड्याच्या पायऱ्यांवर अर्ध-नग्न तोडगा काढला, तेथे समान अटींवर वाटाघाटी करण्यासाठी आणि पार्ली लावले. राजा सम्राटाचा प्रतिनिधी."
सर्व अध्यादेश मागे घ्या आणि खटला संपवा
हिंसाचाराच्या दोषींना वगळता सर्व राजकीय कैद्यांची सुटका करा
मद्य आणि परदेशी कपड्यांच्या दुकानांवर शांतपणे पिकिंगला परवानगी द्या
सत्याग्रहाची जप्त केलेली मालमत्ता पुनर्संचयित करा
समुद्राच्या किनाऱ्याजवळील व्यक्तींकडून विनामूल्य मीठ गोळा करण्याची किंवा उत्पादनाची परवानगी द्या
काँग्रेसवरील बंदी उठवा.
व्हाईसरॉय, लॉर्ड इर्विन, यावेळी भारतीय राष्ट्रवादाला माहित असलेल्या सर्वात कठोर दडपशाहीचे दिग्दर्शन करीत होते, परंतु त्यांनी या भूमिकेचा आस्वाद घेतला नाही. ब्रिटीश संचालित भारतीय नागरी सेवा आणि व्यापारी समुदायाने आणखी कठोर उपायांना अनुकूलता दर्शविली. परंतु ब्रिटीश पंतप्रधान रॅम्से मॅकडोनाल्ड आणि भारतीय राज्याचे मुख्य सचिव विल्यम बेन हे व्हाईटहॉलमधील कामगार सरकारचे स्थान कमकुवत केल्याशिवाय ते सुरक्षित ठेवू शकले तर शांततेसाठी उत्सुक होते. त्यांना गोलमेज परिषदेचे यश मिळवायचे होते आणि हे माहित होते की गांधी आणि काँग्रेसच्या उपस्थितीशिवाय हे शरीर जास्त वजन धरू शकत नाही. जानेवारी १९२९ मध्ये गोलमेज परिषदेच्या शेवटच्या अधिवेशनात रॅम्से मॅकडोनाल्ड यांनी पुढच्या अधिवेशनात काँग्रेसचे प्रतिनिधित्व केले जाईल अशी आशा व्यक्त केली. व्हायसरॉयने हा इशारा घेतला आणि तातडीने गांधी आणि काँग्रेस कार्यकारी समितीच्या सर्व सदस्यांना बिनशर्त मुक्त करण्याचे आदेश दिले. या इशाराने गांधींनी व्हायसरायला भेटायला सहमती दर्शविली.
व्हाईसरॉय लॉर्ड इरविन यांच्याशी करार करण्याचे गांधींचे हेतू त्यांच्या तंत्राच्या दृष्टीने चांगल्या प्रकारे समजू शकतात. सत्याग्रह चळवळीचे सामान्यत: "संघर्ष", "बंडखोर" आणि "हिंसाविना युद्ध" असे वर्णन केले गेले. तथापि, या शब्दांच्या सामान्य अर्थाने, ते चळवळीच्या नकारात्मक पैलूंवर, जसे की विरोध आणि संघर्ष यावर एक असंबद्ध जोर देतात असे दिसते. सत्याग्रहाचा हेतू मात्र, शत्रूंचा शारीरिक उन्मूलन किंवा नैतिक मोडतोड साध्य करण्यासाठी नव्हता परंतु त्याने स्वतःच्या हातांनी दुः ख सहन करून अशी मनोवैज्ञानिक प्रक्रिया सुरू केली ज्यायोगे मनाने आणि अंतःकरणाला भेटणे शक्य होईल. अशा संघर्षात, प्रतिस्पर्ध्याबरोबर तडजोड करणे पाखंडी मत किंवा देशद्रोह नाही तर एक नैसर्गिक आणि आवश्यक पाऊल होते. जर तडजोड अकाली होती आणि शत्रूला पश्चात्ताप झाला असेल तर सत्याग्रह अहिंसक लढाईत परत येण्यापासून काहीही प्रतिबंधित केले नाही.
गांधी आणि व्हायसराय यांच्यात १३ वर्षातली ही दुसरी उच्चस्तरीय बैठक होती आणि भारत सरकार अधिनियम १९१९चा आधार असलेल्या मॉंटॅगू-चेल्म्सफोर्ड सुधारणांच्या संदर्भात ती वाचली जायची.
परिणाम
जवाहरलाल नेहरू व सुभाषचंद्र बोस यांना करारातील कलमे आवडली नाहीत. त्यांच्या मते गांधींनी सरकारला फार सवलती दिल्या.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा वर्ग:महात्मा गांधी वर्ग:इ.स. १९३१ वर्ग:करार वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या काळात झालेले करार व कायदे वर्ग:महात्मा गांधी यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
इ.स. ८४४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८४४ वर्ग:इ.स.च्या ८४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
हेडीस (निःसंदिग्धीकरण)
हा शब्द खालील लेखांशी संबंधित आहे.
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
आफताब आलम (क्रिकेट खेळाडू)
आफताब आलम (३० नोव्हेंबर, १९९२:कंदहार, अफगाणिस्तान - हयात) हा अफगाणिस्तानच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी व त्याच हाताने गोलंदाजी करतो.
वर्ग:अफगाणिस्तानचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिड बार्न्स
बार्न्स, सिड वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँड्रु सिमन्ड्स
अँड्र्यू सायमंड्स (9 जून 1975 - 14 मे 2022) एक ऑस्ट्रेलियन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू होता, जो एक फलंदाजी अष्टपैलू म्हणून तिन्ही फॉरमॅट खेळला . सामान्यतः "रॉय" टोपणनाव, तो दोन विश्वचषक विजेत्या संघांचा प्रमुख सदस्य होता. सायमंड्स हा उजव्या हाताचा, मधल्या फळीतील फलंदाज म्हणून खेळला आणि मध्यमगती आणि ऑफ-स्पिन गोलंदाजी दरम्यान बदलला. तो त्याच्या अपवादात्मक क्षेत्ररक्षण कौशल्यासाठी देखील उल्लेखनीय होता.
सिमन्ड्स, अँड्रु वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
2008 च्या मध्यानंतर, सायमंड्सने दारूसह शिस्तभंगाच्या कारणांमुळे संघाबाहेर बराच वेळ घालवला. जून 2009 मध्ये, त्याला 2009 वर्ल्ड ट्वेंटी20 मधून मायदेशी पाठवण्यात आले, त्याचे तिसरे निलंबन, हकालपट्टी किंवा एका वर्षाच्या कालावधीत निवडीतून वगळण्यात आले. त्यानंतर त्याचा केंद्रीय करार मागे घेण्यात आला, आणि अनेक क्रिकेट विश्लेषकांचा असा अंदाज होता की ऑस्ट्रेलियन प्रशासक त्याला यापुढे सहन करणार नाहीत आणि सायमंड्स कदाचित त्याची निवृत्ती जाहीर करतील. सायमंड्सने अखेरीस आपल्या कौटुंबिक जीवनावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी फेब्रुवारी 2012 मध्ये सर्व प्रकारच्या क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली.
2022 मध्ये, टाऊन्सविले, क्वीन्सलँडच्या बाहेर सुमारे 50 किमी (31 मैल) एकल-वाहन कार अपघातात सायमंड्सचा मृत्यू झाला. तो 46 वर्षांचा होता.
कल्याण लोकसभा मतदारसंघ
कल्याण हा महाराष्ट्रातील ४८ लोकसभा संसद मतदारसंघांपैकी एक आहे. ह्या मतदारसंघामध्ये ठाणे जिल्ह्यामधील ६ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट केले गेले आहेत.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:ठाणे जिल्हा वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
आलाळपूर
आलाळपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
यान क्रिस्चियान स्मट्स
स्मट्स इ.स. १९१९ ते इ.स. १९२४ व इ.स. १९३९ ते इ.स. १९४८ अशा दोन कालखंडांत दक्षिण आफ्रिकेच्या पंतप्रधानपदी होता. त्याने पहिल्या व दुसऱ्या महायुद्धात युनायटेड किंग्डमकडून फील्ड मार्शल पदावर राहून भाग घेतला.
स्मट्स, यान क्रिस्चियन स्मट्स, यान क्रिस्चियन स्मट्स, यान क्रिस्चियन
अनिसुर रहमान
अनिसुर रहमान (१ मार्च, १९७१:ढाका, बांगलादेश) हा १९९५ ते १९९८ या काळात दोन एकदिवसीय सामने खेळलेला बांगलादेशी क्रिकेट खेळाडू आहे. २०१४ पासून पाच एकदिवसीय सामन्यांमध्ये त्याने पंच म्हणून आणि २०१२ पासून अकरा ट्वेंटी२० सामन्यांत पंच म्हणूनही त्यांनी काम पाहिले.
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शाहिद इस्रार
इस्रार, शहीद वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टॉर्च तपासणी
टॉक्झोप्लाझ्मा, जर्मन गोवर, कांजिण्या व हार्पिस या चार विषाणूसाठी रक्ततपासणी केली जाते. हे चारही आजार गरोदरपणात घातक असतात. या विषाणूंनी मुळे गर्भामध्ये विकृती तयार होण्याचे शक्यता असते. या विषाणूंमुळे गर्भामध्ये गर्भपात होण्याचा संभव असतो.
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र वर्ग:रोग वर्ग:वैद्यकशास्त्र
साबरमती आश्रम
साबरमती आश्रम हा भारतातील गुजरात राज्यातील अमदावाद शहराजवळ साबरमती नदीच्या किनाऱ्यावर आहे. याची स्थापना महात्मा गांधींनी १७ जून इ.स. १९१७ साली केली होती. दक्षिण आफ्रिकेतून परत आल्यानंतर महात्मा गांधी आणि त्यांच्या पत्नी कस्तुरबा यांचे हे निवासस्थान बनले.
हरिजनांचा आश्रम
तत्कालीन समाजातील अस्पृश्य लोकांना गांधीजी यांनी "हरिजन" असे संबोधले आणि या व्यक्तींच्या विकासासाठी साबरमती आश्रमात विशेष कार्य केले गेले.
आश्रमातील प्रदर्शन
साबरमती आश्रमात महात्मा गांधी यांचा इतिहास आणि स्वातंत्र्यलढ्यातील योगदान व घडामोडी यांचे दर्शन घडवणारे कायमस्वरूपी प्रदर्शन उभारलेले आहे.या माध्यमातून महात्मा गांधींचे विचार, मूल्ये आणि शिकवण जनसामान्यांपर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न केला गेला आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:महात्मा गांधी वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याशी संबंधित महत्वाची स्थाने
महदाइसा
महदाइसा ऊर्फ महदंबा या महानुभाव पंथातील एक महिला साधिका आहेत.त्यांचा जन्म मराठवाडयातील जालना जिल्ह्यामधे झाला. श्री चक्रधर स्वामींना अपेक्षित असलेल्या आचारधर्माचे काटेकोरपणे पालन करणारी महदाइसा ही संन्यासिनी, धवळेकर्ती कवयित्री,तपस्विनी होती अशी तिच्याविषयी महानुभावांंची श्रद्धा आहे. तिने उपस्थित केलेल्या प्रश्नांमुळे आणि शंकांमुळे "म्हातारी बहु चर्चक, म्हातारी जिज्ञासक" अशा शब्दांंमधे महानुभावपंंथीय तिचा गौरव करतात. चक्रधरांनी सांगितलेल्या तत्त्वज्ञानावरील तिची गाढ श्रद्धा महानुभाव पंथीयांना मार्गदर्शक आहे. तिने रचलेले "धवळे" तिला आद्य मराठी कवयित्रीचा मान प्राप्त करून देतात. आजही जालना आणि आजूबाजूच्या परिसरामध्ये महानुभाव पंथ मोठया प्रमाणात पसरलेला आहे.
महानुभाव पंंथ
यादवकालात; एकेश्वरीवादाचा पुरस्कार करणाऱ्या पंथाचा म्हणजेच महानुभाव पंथाचा उगम झाला. या पंथाचे पंचकृष्ण म्हणजेच श्रीकृष्ण, श्री दत्तगुरू, चांगदेव राऊळ, श्री गोविंद प्रभू व श्री चक्रधरस्वामी यांनी या संप्रदायाची धुरा वाहिली. चक्रधरस्वामी यांच्या काळात महानुभाव पंथाचा खऱ्या अर्थाने प्रसार झाला.महदाइसा ही चक्रधरस्वामींची शिष्या.
तत्कालीन समाजजीवनात स्त्रीच्या पातिव्रत्याच्या कल्पनेला विशेष महत्त्व होते.स्रियांंची सामाजिक अवस्था पुरुषसत्ताक असतानाच्या पार्श्वभूमीवर महदाइसा ह्यांंचे कार्य नोंंद घेण्याजोगे आहे.
कौटुंंबिक पार्श्वमी
महदाइसाचा जन्म वायेनायक व कामाइसा ह्यांच्या पोटी जालन्यामधे एका विद्वान घराण्यात झाला. तिचे पणजोबा वामनाचार्य हे यादवराजांचे आश्रित असून पणजी महदाइसाही विद्वान होती. पणजीला म्हाळसा प्रसन्न होती, असे मानले जाते. पणजी महादेवरायाची पुरोहित असल्याने राजा तिला नित्य प्रश्न विचारीत असे व ती भविष्य सांगत असे. एका वादात तिने परप्रांतीय विद्वानांचा पराभव केल्याने तिला जैतपत्र मिळाले. राजाने पाच गावे इनाम म्हणून दिली.
आस्था व श्रद्धा
बालपणीच वैधव्य आलेली महदाइसा त्या काळच्या प्रथेनुसार माहेरी आली. माहेरी तिला प्रतिष्ठा होती.तिचे चुलत बंंधु नागदेव हे पुढे तिचे गुरू झाले. महदाइसेचे ’लीळाचरित्र’, ’श्री प्रभुचरित्र’, ’स्मृतिस्थळ’ व ’धवळे’हे चार ग्रंंथ प्रसिद्ध आहेत. तीर्थयात्रेस जाणे, व्रतवैकल्य करणे, देवपूजा या तिच्या आस्थेच्या व श्रद्धेच्या संंकल्पना होत्या. प्रारंंभी चक्रधर स्वामींचे शिष्य दादोस हे तिचे गुरू होते. त्‍यांच्याकडूनच नागदेवाला व महदाइसाला श्री चक्रधरस्वामींंची महती कळली.
चक्रधर स्वामींंचे शिष्यत्व आणि साधना
चक्रधरस्वामींनी आपल्या पंथात समानतेवर भर दिला. स्त्रियांना, शूद्रांना त्यांच्या पंथात प्रवेश होता. त्यामुळेच चक्रधरस्वामी हे आद्य कृतिशील सुधारक ठरतात असे मानले जाते. स्वामींचे शिष्यत्व महदाइसेने स्वीकारले होते. महानुभाव पंथाचा सर्वश्रेष्ठ संन्यास मार्ग तिने स्वीकारला होता. महदाइसेच्या वडिलांंचा याला विरोध होता. महानुभावाचे खडतर असलेले भिक्षाव्रत तिने स्वीकारले होते. या व्रतानुसार हाताच्या ओंजळीत मावेल एवढेच अन्न भिक्षा म्हणून स्वीकारायचे, ते अन्न नदीच्या काठी जाऊन, नदीकडे तोंड करून प्राशन करायचे व मग पाणी प्यायचे. वैराग्यवृत्ती आणि मनोनिग्रह या गुणांमुळेच ती हा खडतर प्रवास पार करू शकली. चक्रधर स्वामींवर तिची नितांत श्रद्धा होती. त्यांच्या प्रत्येक विचाराला व तत्त्वज्ञानाला अनुसरणारी ती शिष्या होती. चक्रधर स्वामींना आपले जीवन तिने समर्पित केले. महदाइसाबद्दल लीळाचरित्रात माहिती मिळते. चक्रधरस्वामी गेल्यानंतर त्यांच्या लीलांचे वर्णन करण्यासाठी लीळाचरित्राची निर्मिती झाली. या लीलांमधे प्रामुख्याने चक्रधरस्वामींना जिज्ञासा व बुद्धिमत्तेच्या जोरावर प्रश्न विचारणारी महादाइसेचे वर्णन आहे’ म्हातारी चचकः, म्हातारी विसासकः एथ निरंतर काहीतरी पुसतचि असे’  असे उदगार स्वामी तिच्याबद्दल काढतांना दिसतात. दोघांच्या संवादांतून, प्रश्नोत्तरांतून पंथाची माहिती आपल्याला मिळते.
महानुभव पंंथाची जबाबदारी
चक्रधरांचे तत्त्वज्ञान नीट समजून न घेतल्याने सामाजिक विरोध त्यांंना स्वीकारावा लागला. आपल्या अवतार कार्याची समाप्ती होत आहे अशी जाणीव चक्रधरांना झाली व पंथाची धुरा नागदेव व महदाइसा या दोघांंकडे त्यांंनी सोपविली. महदाइसाने आपले संपूर्ण जीवन स्वामींच्या चिंतनात व पंथाच्या कार्यासाठी समर्पित केले.
साहित्य निर्मिती
चक्रधर स्वामींच्या चिंतनाच्या याच काळात ’धवळ्या’ची रचना झाली. धवळे, मातृकी रुक्मिणी स्वयंवर, गर्भकांड ओव्या, आरती अशी महदाईसाची वाङ्मय निर्मिती आहे. श्रीकृष्ण रुक्मिणी यांच्या विवाह कथेकडे महदाइसा आकर्षित झाली होती.रुक्मिणीच्या मनातील भक्तिभाव हा तिला महत्त्वाचा वाटला. तिचे चक्रधरस्वामींशी असलेले गुरू- शिष्याचे नाते ती या धवळ्याद्वारा व्यक्त करताना दिसते. अशा प्रकारे रुक्मिणी स्वयंवराची कथा ही तिला आद्य कवयित्रीचा मान मिळवून देणारी ठरली. श्री चक्रधरांनी ७१ प्रसंगात श्रीकृष्णचरित्राचे वर्णन केले आहे. त्याचेच श्रवण मनन व चिंतन करून धवळ्याची निर्मिती झाली आहे. चक्रधर स्वामींचा वियोग तिला सहन झाला नाही. चक्रधरांनी जाण्यापूर्वी महदाइसाला ’असंन्निधान धर्म’ सांगितला होता. ’असंन्निधानी तळमळ..... पोळलेल्या सुनेच्या परी, तयासि कव्हणे ठायी सुखासि नेये. अखंड जळतचि असे’ अशीच विरहात जळणारी रुक्मिणी महदाइसेने आपल्या काव्यातून प्रकट केली.
ऊ५ (बर्लिन उ-बाह्न)
ऊ५ तथा ऊ फ्युंफ किंवा उंटरग्राउंडबाह्न फ्युंफ हा जर्मनीच्या बर्लिन शहरातील उ-बाह्न प्रणालीतील एक मार्ग आहे.
महदाइसा
हेही पहा
महानुभाव पंथ
संदर्भ
वर्ग:महानुभाव पंथ वर्ग:भारतीय महिला वर्ग:महिला
हेडीस
हेडीस (/ˈheɪdiːz/; ग्रीक: ᾍδης Hádēs; Ἅιδης Háidēs) हा प्राचीन ग्रीक मिथकशास्त्रानुसार पाताळभूमीचा राजा व मृतांचा देव मानला जातो, तो क्रोनस आणि रिया यांचा  मोठा मुलगा होता. तो झ्यूस व पोसायडन यांचा भाऊ आहे. झ्यूस आणि डीमीटरची यांची मुलगी पर्सेफनी ही त्याची पत्नी होती.
हेडीसशी संबंधित अनेक मिथकांपैकी त्याने पर्सेफनीचे केलेले अपहरण हे एक अत्यंत प्रख्यात असे मिथक होय. हेडीसशी विवाह करण्यास ती उत्सुक नसल्याने तिचे त्याने बळजबरीने अपहरण केल्याचे मिथकांमध्ये वर्णिले आहे.
सृष्टीच्या विभाजनाच्या वेळी टायटन्सविरुद्ध ऑलिम्पियन्स या दैवी युद्धात आपल्या वडिलांचा‒क्रोनसचा‒पाडाव झाल्यानंतर झ्यूसने अंतरिक्षावर, पोसायडने समुद्रावर, तर हेडीसने पाताळावर आपली सत्ता प्रस्थापित केली. तसेच पृथ्वी या तिघांनीही आपापसात वाटून घेतली. ग्रीक दंतकथामध्ये अनेकदा पाताळभूमीला ‘हेडीस’ या नावानेच संबोधले जाते.साधारणपणे हेडीस हा पाताळाचा देव असल्याने आणि त्याने ऑलिम्पियस पर्वताला कधीच भेट दिली नसल्याने १२ ऑलिम्पियन्स देवतांमध्ये त्याचा समावेश केला जात नाही. परंतु एल्युसिनिअन गूढकथांच्या प्रभावामुळे हेडीस कधीकधी या देवतांमध्ये गणला गेला आहे.
नाव व व्युत्पत्ती
हेडीस या शब्दाचे मूळ आणि व्युत्पत्ती ही अनिश्चित आहे. त्याचा अर्थ ‘अदृष्ट’ (Unseen) असा केला जातो. अर्वाचीन भाषाशास्त्रज्ञांनी ह्या शब्दाचे प्रोटो-ग्रीक मूल *Awides असे दिले असून याचाही अर्थ ‘अदृष्ट’ असाच आहे. एका पुरातन संदर्भानुसार हेडीस अदृश्यततेचे आवरण/उष्णीश घालतो, असेही म्हटले जाते. हे आवरण/उष्णीश त्याला सायक्लोप्स याने टायटन्सविरुद्ध लढण्यासाठी बहाल केले होते. ह्या अदृष्टाच्या भीतीमुळे त्याचे नाव ग्रीक उच्चारत नसत. ५व्या शतकाच्या सुमारास ग्रीक समाज त्याला ‘प्लुटो’ या नावाने संबोधित करू लागले, असे मिथकांमधून कळून येते. एल्युसिनिअन गूढकथांमध्ये हेडीस ‘प्लुटो’ या नावानेच प्रसिद्ध आहे. प्लुटो या शब्दातील मूळ धात्वर्थ हा ‘समृद्ध’ असा असल्याने पाताळात राहणारा हा प्लुटो (अर्थातच हेडीस) कसदार माती, सुपीक जमीन, सुवर्णादी धातू, खनिजे, फळे-फुले-अन्नधान्याच्या रूपाने समृद्धीच देत असतो, असा समज तत्कालीन ग्रीक समाजात प्रचलित असावा. नंतर प्लुटो ही पाताळावर राज्य करणारी तसेच लोकांना संपन्न करणारी अशी रोमन देवता म्हणून ओळखली जाऊ लागली.
संदर्भ यादी
वर्ग:ग्रीक देव
घुंगराळा
घुंगराळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
नेव्हा नदी
नेव्हा (Нева) ही वायव्य रशियामधील एक प्रमुख नदी आहे. केवळ ७४ किमी लांबी असलेली ही नदी लेनिनग्राद ओब्लास्तमधील लदोगा सरोवरामध्ये उगम पावते. तेथून पश्चिमेस वाहत जाउन ती सेंट पीटर्सबर्ग शहरामध्ये बाल्टिक समुद्राला मिळते. मालवाहतूकीसाठी ती रशियाच्या महत्त्वाच्या जलमार्गांपैकी एक आहे.
लांबी कमी असली तरी सरासरी जलप्रवाहाच्या बाबतीत नेव्हा युरोपातील वोल्गा व डॅन्यूब खालोखाल तिसऱ्या क्रमांकाची मोठी नदी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियामधील नद्या वर्ग:लेनिनग्राद ओब्लास्त
मन नदी
ही विदर्भातील अकोला आणि बुलढाणा या जिल्ह्यांतून वाहते. मन, ही पूर्णा नदीची एक उपनदी आहे. बाळापूर या गावी म्हैस नदी आणि मन नदी या नद्यांचा संगम होतो.
पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या
वर्ग: अकोला जिल्ह्यातील नद्या वर्ग: बुलढाणा जिल्ह्यातील नद्या
ऑर्कुट
ऑर्कुट किंवा ऑर्कट (रोमन लिपी: Orkut) हे गूगल समूहाचे सोशल नेटवर्किंग संकेतस्थळ आहे. या संकेतस्थळाची रचना मुख्यत्वे करून नवीन मित्र बनविणे तसेच जुन्या मित्रांच्या संपर्कात राहण्यासाठी केली आहे. ऑर्कुट बुयुक्कोकटेन नावाच्या गूगल कर्माचा-याने ऑर्कुटची रचना केली आहे. ताच्याच नावावरून ऑर्कुट हे नाव संकेतस्थळाला दिले होते.
ऑर्कुट प्रामुख्याने भारत आणि ब्राझील या दोन देशांत लोकप्रिय होते. ऑर्कुटचा वापर जगभरात दहा कोटीहून अधिक लोक करत होते, २०१४ साली गुगल या बहुराष्ट्रीय कंपनी ने ऑर्कुट बंद करण्याची घोषणा केली व डेटा अर्काइव्ह करून बंद केले.
विशेष
ऑर्कुट उपयोगकर्ते आपल्या प्रोफाईलवर युट्युब किंवा गुगल विडीओ वरून चित्रफित जोडू शकतात आणि त्यावर टिपणीसाठी नियंत्रीत किंवा अनियन्त्रीत आधीकर उपयोगकर्ते समूहाला देऊ शकतात. तेथे G-talk (गुगलद्वारा एक त्वरित संदेश्कर्ता) जोडण्याची सोय आहे ज्याने गप्पा मारणे किंवा फाईल पाठवणे शक्य होते. सध्या G-talk ओर्कुटमध्ये जोडलेले आहे ज्याने उपयोगकर्ता थेट त्याचा ओर्कुट पानावरून गप्पा मारू शकतो.
विषय
ओर्कुटमध्ये नवीन विशेष म्हणजे विषय बदलणे. उपयोगकर्ता भव्य वाचीकेतुन रंगबेरंगी विषय पडद्यासाठी निवडू शकतो. सध्या विषय फक्त भारत, ब्राझील आणि पाकिस्तानमध्ये उपलब्ध आहेत. फेसबूकची संकल्पना भारतात आधी रुजन्या आधी बहुतांश महाविद्यालयीन विद्यार्थी ऑर्कूट हे सोशल नेटवर्क वापराचे. नंतर फेसबूक ने ऑर्कूटची जागा घेण्यास सुरुवात केली. भारतात जास्त लोकांना आकर्षित करण्यासाठी ऑर्कूट ने बऱ्याच भारतीय थीम्स पण आणल्या.
इतर विवध विषय
सदस्य त्यांच्या इच्छेनुसार मित्रांना जोडण्यासाठी संघ तयार करू शकतात. तसेच प्रत्येक सदस्य त्यांच्या मित्रसूचीतील मित्रांना 'विश्वासू शांत आणि सेक्सी' या निर्देशांवर एक ते तीन (संकेतांवर आधारित) मुल्यान्कीत करू शकतो आणि हे शेक्देवारीत एकत्रित केले जाते. फेसबुक्च्या विपरीत ओर्कुटमध्ये कोणीही कोणाचेही प्रोफाईल भेट देऊ शकतो जर भेटदेणारा तुमच्या उपेक्षीत सूचित (आताचा बदललेले विशेष जे तुम्हाला तुमचे प्रोफाईल सर्व संघांना किंवा एखाद्या उपयोगकर्त्याला निवडण्याची संधी देते) नसेल. महत्त्वाचे म्हणजे प्रत्येक सदस्य आपल्या निवडीनुसार अनुकुलीत बदल करून आपले प्रोफाईल आपल्या मित्रांना किंवा इतर (जे मित्र सूचित नाहीत) यांना काय दाखवायचे याची निवड करू शकतो आणि एक विशेष म्हणजे कोणीही सदस्य कोणत्याही इतर सदस्याला आपल्या 'क्रश सूचित' जोडू शकतो आणि त्या दोघानाही ते फक्त दोघांनी एकमेकांना त्यांच्या 'क्रश सूचित' जोद्ल्यावरच दाखवले जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:गूगल वर्ग:सोशल नेटवर्किंग संकेतस्थळे
साउथ एशियन फेमिनिझम
प्रस्तावना
वसाहत काळानंतर दक्षिण आशियामधील स्त्रीवादी विचार आणि चळवळी यामध्ये अनेक प्रश्न उभे राहिले. या प्रश्नांच्या चर्चेमधून अनेक दिशादर्शन झाले. अंतर्गत आणि सीमापार पसरत चाललेल्या धार्मिक मुलतत्त्ववादामुळे धोक्यात आलेले स्त्रियांचे स्वातंत्र्य, जागतिकीकरणामुळे स्त्रियांचे विस्थापन आणि त्यांच्या रोजगाराची झालेली विषमतापूर्ण पुर्नरचना आणि राष्ट्र आणि शासनाने वापरून बोथट केलेल्या स्त्रीवादी संज्ञा व संकल्पना अशा पर्यावरणातून स्त्रीवादी चळवळीने स्वतःला पुर्नघटीत केले. कायदाविषयक पुर्नरचनेच प्रचार – प्रसार आणि अधिकारांच्या लढाया या व अशा मुद्यांशी स्त्रीवादी चळवळीने थोड्या प्रमाणात  अंतर निर्माण केले तर; वेश्या व्यवसाय, लैंगिक समानता, सैनिकीकरनाविरोधी व जागतिकीकरणामुळे निर्माण झलेल्या शोषक रोजगारांविरोधी अशा नव्या रचनांमुळे सिद्धांकन व चळवळी यामध्ये नविन महत्त्वपूर्ण आंतरसंबंध निर्माण झाले. असाच आंतरसंबंध ‘दक्षिण आशिया’ आणि ‘पश्चिमी’/ ‘पाश्चिमात्य’ यातही निदर्शनास आला ज्यावर या पुस्तकात प्रकाशझोत टाकण्यात आला आहे.
विभाग
या पुस्तकात १६ लेख असून ते ६ विभागांत विभागण्यात आले आहेत.
फेमिनिझम, रिलीजन अँड सेक्युलर
पहिल्या विभागात भारत आणि पाकिस्तानातील स्त्रीवादी सिद्धांकन व चळवळीपुढील धार्मिक मुलतत्त्ववाद आणि निधर्मीवाद (सेक्युलारीझम) यांच्या आव्हानांची चर्चा केली आहे. या विभागात फ्लेविया ॲग्नेस, अमिना जमाल आणि अमर्त्य सेन यांचे लेख आहेत.
फ्लेविया ॲग्नेस त्यांच्या फ्रॉम शाहबानू टू कौसरबानू या लेखात राज्याची संरचना आणि जमातीचे कायदेकानून यांना मुस्लिम स्त्रीस कसे तोंड देते? संस्कृती, धर्म, कायदा आणि राजकारणाचे तिच्या जीवनावर काय परिणाम होतात आणि अ सगळ्यांच्या विरोधाभासात ती कशी तगून राहते? राजकीय परिप्रेक्षात तिला नेहमी ‘बळी’ का समजले जाते? मुस्लिम स्त्रियांनी काही विरोध व स्वत्व दाखवले नाही का? आणि असल्यास ते का झाकले गेले? तिच्या जगण्या – तागण्याच्या लढाईत तिच्या सोबत आणि तिच्या विरोधात कोण आहेत? आणि मुख्यत: ‘जे’ व्यक्तिगत ते राजकीय या स्त्रीवादी चळवळीच्या घोषणेला तिचा प्रतिसाद काय आहे? या सर्व प्रश्नांवर चर्चा केली आहे.
अमिना जमाल यांच्या ‘ग्लोबल डिस्कोर्सेस सिच्यूएटेड ट्रेडिशन्स ॲण्ड वुमेन्स एजन्सी इन पाकिस्तान’ या लेखात पाकिस्तानातील धर्मनिरपेक्ष आणि इस्लामी स्त्रीवादी यांच्या भूमिका आणि त्यांचे परिणाम यांची सखोल चर्चा केली आहे.इस्लामी स्त्रीवादी कुराणाच्या अंगाने आपले स्वतःचे म्हणणे मांडतात. सबा मेहमूद, तलाल असद अशा काही स्त्रीवादी अभ्यासकांनी धर्मनिरपेक्ष आणि इस्लामिक स्त्रीवादातील विरोधाभास मांडले आहेत. परंतु लेखिका हे मानक पाकिस्तानी स्त्रियांना लावू इच्छित नाही. ‘आधुनिक’ आणि ‘श्रद्धाळू’ मुस्लिम स्त्रीवाद्यांच्या वेगवेगळ्या परंतु ठाम असलेल्या भूमिकांची चर्चा आणि त्यांचे परिणाम या लेखात मांडले आहे.
तिसरा लेख ‘मार्शल टेल, राईट – विंग हिंदू वुमेन, ॲण्ड ‘’हिस्ट्री टेलिंग” इन द बॉम्बे स्लम्स’  हा लेख अमर्त्य सेन यांनी लिहिलेला असून या लेखात त्यांनी मुंबईतील झोपडपट्ट्यांमध्ये शिवसेनेच्या महिला आघडीच्या कार्यकर्त्या ऐतिहासिक कथांचा आधार घेऊन त्याही लढवय्या असल्याचे कसे अधोरेखित करतात याचा अभ्यास मांडला आहे. वेगवेगळ्या देशांमध्ये स्थानिक लोककथा. दंतकथा यातून स्त्रिया आपले सामुदायिक व्यक्तित्व कशा उभ्या करतात याचे दाखले देऊन कथाकथन हे हिंसा वाढवणारे कसे ठरते याचे विश्लेषण केले आहे. त्यांच्या या भूमिकेमुळे पारंपारिक हिंदू स्त्रीच्या चौकटीतून त्या बाहेर पडल्या आहेत.
फेमिनिझम, लेबर अँड ग्लोबलायझेशन
या दुसऱ्या विभागात भारत आणि श्रीलंकेतील नव्याने गठीत झालेल्या जागतिकीकरणामुळे स्त्रीवादासमोरील प्रश्नांचा उहापोह केला आहे. ‘ऑफ मोमेन्ट्स, नॉट मोमेन्ट्स: फेमिनिझम ॲण्ड लेबर ॲक्टीव्हीझम इन पोस्ट नॅशनल श्रीलंका’ या सोनाली परेरा लिखित लेखात श्रीलंकेतील वस्त्र उद्योगात असलेल्या स्त्रियांच्या लिखाणाबद्दल संशोधन केले आहे.१९७८ पासून श्रीलंकेमध्ये मुक्त व्यापारी झोन आहे, त्यामुळे तिथे व्यावसायिक संघटना बांधता येत नाहीत परंतू, या व्यावसायातील स्त्रियांची परिस्थिती अत्यंत हालाखीची आहे. या व्यावसायातील स्त्रियांचे म्हणणे मांडण्यासाठी काही एन.जी.ओ, सांस्कृतिक गट यांनी मिळून ‘द्बिंदू’ हे मुखपत्र सुरू केले त्यातील लिखाणातून या व्यावसायातील स्त्रिया आपले जीवन, व्यथा, संघर्ष शब्दांकित करतात. या लिखाणातून त्यांच्या श्रमाचा इतिहास हा त्यांच्या राष्ट्राच्या इतिहासापेक्षाही जुना आहे हे अधोरेखित करतात.
फेमिनिझम, मायग्रेशन ॲण्ड लेबर या अनन्या भट्टाचारजीच्या लेखात स्थलांतरीत कामगारांच्या विशेषतः स्त्री कामगारांच्या संघटना बांधताना निर्माण होणारे सैधान्तिक, राजकिय आणि प्रत्यक्ष प्रश्न मांडले आहेत. स्त्रीवादी सिद्धांकन आणि वैयक्तिक अनुभव या दोन मानकांच्या आधारे लेखिका विषयाची मांडणी करते. स्थलांतरीत कामगारांना स्वतःची अशी ओळख नसते, ते नागरिक, मतदार, योजनांचे लाभार्थी इतकेच काय तर नव्या समुहाचे सदस्यही नसतात हो मुद्दा या लिखाणात प्रकर्षाने पुढे येतो. एच – २ बी व्हिसावर अमेरिकेत काम करायला जाणाऱ्या माहिती तंत्रज्ञानातील उच्चशिक्षित कर्मचाऱ्यांनाही स्थलांतरीतांचे हे प्रश्न भेडसावत असतात.
फेमिनिझम, वॉर अँड पीस
या पुस्तकाच्या तिसऱ्या विभागात वांशिक लढयांमुळे अस्थिर असलेल्या भूप्रदेशातील स्त्रिया, स्त्रीवाद, स्त्रीवादाची राजकीय व सामाजिक रूपे यांचा आढावा घेतला आहे. दक्षिण आशियातील असे दोन महत्त्वाचे भूप्रदेश म्हणजे श्रीलंका आणि काश्मीर. संयुक्त राष्ट्र संघाने २००० साली स्त्रिया, युद्ध आणि शांतता या विषयावर ठराव क्रमांक १३२५ मान्य केला. या विभागातील पहिल्या लेखात वासूकी नेसीह यांनी श्रीलंकेमध्ये चालू असलेल्या नागरी युद्धामध्ये तामिळ आणि सिंहली या दोन्हीही युद्धावर असलेल्या समुदायांमधील स्त्रियांची अवस्था आणि त्यांनी घेतलेले पुढाकार या विषयी विस्ताराने लेहिले आहे. ठराव १३२५ वेगवेगळ्या स्थानांवर वेगवेगळ्या समुदायांमध्ये कसा राबवला जाती, त्याची राजकीय अंगे कोणती असतात आणि त्यासाठी अनेक नको असलेल्या तडजोडी कराव्या लागतात याचा गोषवारा या लेखात आहे.
श्रीलंकेवरील दुसऱ्या लेखात मालथी – दे- अल्विस यांनी नागरी युद्धाच्या काळात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी तसेच पक्षिय राजकारणासाठी स्त्रियांच्या मातृत्वाचे राजकारण कसे केले गेले याचा आढावा घेतला. या आढाव्यात एल.टी.टी.ई आणि इतर राजकीय पक्षांनी मातृत्वाच्या प्रश्नावर उभे केलेले अस्मितेचे राजकारण ठळकपणाने दिसून येते. अंगना चटर्जी काश्मीर बद्दल तिसऱ्या लेखात लिहिताना काश्मीरमध्ये काम करताना प्रत्यक्ष आलेले अनुभव लिहितात. काश्मीरमध्ये चाललेल्या दहशतवादी आणि भारतीय सैन्य पुरस्कृत हिंसाचाराचे भयाण चित्र तिच्या अनुभवातून उभे राहते. काश्मीरमधील जनता आणि विशेषतः स्त्रिया यांच्यावर या सतत चालू असलेल्या हिंसेचा सामाजिक व मानसिक परिणाम लेखिका स्वानुभवातून मांडते.
फेमिनिझम, फिगरेशन ॲण्ड पॉलिटिक्स ऑफ रिडींग ॲण्ड रायटिंग
या चौथ्या विभागात वाङ्मयीन व ऐतिहासिक अवकाशात स्त्रीवादासमोर लमिया करीम ‘ट्रान्सनॅशनल पॉलिटिक्स ऑफ रिडींग ॲण्ड द (अन) मेकिंग ऑफ तस्लिमा नसरीन या लेखात तस्लिमा नसरीन यांच्याकडे स्त्रीवादाचे प्रतिक म्हणून आणि त्याचवेळी धर्म बुडवी म्हणून पाहिले जाते या विषयी लिहिले आहे. तस्लिमा नसरीन यांना आणि त्यांच्या लिखाणाला त्यांच्या देशातील स्त्रीवाद्यांचा पाठिंबा नाही आणि भारतात मात्र त्यांच्याविषयी आदराची भावना आहे, हे असे का आहे याचा शोध या लेखात घेण्यात आला आहे.
‘ॲट द इंटरसेक्शन ऑफ जेंडर ॲण्ड कास्ट’ या दुसऱ्या लेखात लॉरा ब्रुक या साहित्यातील विशेषतः हिंदी कथांमधील ‘बलात्कार’ कसा लिहिला जातो आणि त्यच्या भाषेतून काय सांगितले जाते याचे विश्लेषण करतात. या विषयावर साहित्यिक आणि स्त्रीवादी यांच्यामध्ये झालेल्या चर्चांचा सारांशही त्या देतात. पुढे दलित महिलांच्या निवेदनातून मात्र वेगळा आशय पुढे आल्याचे निरीक्षण त्या नमूद करतात यासाठी त्या मंगली, अंगारा अशा कथांचे उदाहरण देतात. या विभागातील तिसऱ्या लेखात ‘सब्जेक्ट टू सेक्स’ हा लेख अंजली आरोंदेकर यांनी लिहिला असून १९२७ साली स्थापन झालेल्या गोमंतक मराठा समाज या देवदासींच्या धर्मादाय न्यासाच्या अनुशंगाने या लेखात लेखिकेने १९१८ सालापासून माहित असलेल्या आणि स्वातंत्र्यपुर्व काळापासून अस्तित्वात असलेल्या देवदासी प्रथा आणि समाजाबद्दल तौलानिक अभ्यास मांडला आहे.
फेमिनिझम, सेक्स वर्क अँड द पॉलिटिक्स ऑफ सेक्शुआलीटी
या पाचव्या विभागात वेश्या व्यवसायातील स्त्रियांचे संघटन बांधताना उभे राहिलेले प्रश्न आणि घडामोडींचा इतिहास विचारात घेतला आहे. यातील पहिला लेख ‘किपिंग सेक्शुआलीटी ऑन द अजेंडा’ हा फिरदोस अजीम यांनी लिहिला आहे. १९९० साली बांग्लादेशात वेश्या व्यवसायाला लैंगिक श्रमाचा दर्जा देण्यासाठी झालेल्या चळवळीचे यश – अपयश आणि त्या अनुशंगाने निर्माण झालेले मानवाधिकार व नागरिकत्वाचे अधिकार या घडामोडींचा आढावा या लेखात घेतला आहे.
‘पॉलिटिसायझिंग पॉलिटिकल सोसायटी’ हा कलकत्यातील सोनागाची परिसरात असलेल्या वेश्या व्यवसाय करणाऱ्या स्त्रीयाच्या ‘दुरबार’ या संघटनेविषयी तुरजो घोष यांनी लिहिलेला लेख आहे. दुरबार या संघटनेमुळे एक व्यवस्थित, टिकाऊ आणि मोठे प्रभाव क्षेत्र असलेली संघटना राजकीय दृष्ट्या कार्यान्वित आहे. याचे फायदे सभासदांना मिळतात परंतू, अशा प्रकारच्या रचनांमध्ये काही धोकेही असतात. उदा. योग्य प्रतिनिधित्व न मिळणे, जाणिव – जागृती झाल्याचा आभास असणे ई. शिवाय अशा प्रकारची संस्था सहजतेने शासकीय किंवा राजकीय व्यवस्थेचा भाग होऊ शकते या सर्व प्रश्नांचा मागोवा या लेखात घेण्यात आला आहे.
‘क्विरिंग अप्रोचेस टू सेक्स’ हा अश्विनी सुखटनकर यांनी लिहिलेला असून वेश्या व्यवसायातील कामगार संघटना उभारणे, त्या उभारताना अधिकारांचे, श्रमाचे सिद्धांकन करणे या अवकाशात उभ्या राहिलेल्या प्रश्नांची चर्चा केली आहे. मुंबईतील भारतीय बार गर्ल असोशिएशन, कलकत्यातील सोनागाची, बंगलोरमधील हिजडे आणि कोती यांची संगमा ही संघटना यांची उदाहरणे घेऊन विविध प्रश्नांना कसे हाताळले गेले आणि वेश्या व्यवसाय निर्मुलन करू इच्छीणाऱ्या दबाव गटांच्या राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय राजकारणाची नोंद यात घेतली आहे.
फेमिनिझम, क्राईसिस अँड फ्युचर
या सहाव्या विभागात स्त्रीवादी सैद्धांतिक काम उभे करण्यासाठी दक्षिण आशिया हा विभाग निवडल्यामुळे निर्माण झालेल्या शक्यता आणि मर्यादा यांची चर्चा केली आहे.हेक्लर्स टू पॉवर: द वानिंग ऑफ लिबरल राईट्स ॲण्ड चॅलेंजेस टू फेमिनिझम इन इंडिया या लेखात रत्ना कपूर भारतातील स्त्रिवादापुढील आव्हानांची चर्चा करतात.
संदर्भ सूची
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
सज्जाद अकबर
अकबर, सज्जाद वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १८३२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८३२ वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ज्युपिटर (रोमन देव)
रोमन मिथकशास्त्रानुसार ज्युपिटर हा देवांचा राजा तसेच आकाश व वीज यांचा अधिपती आहे. ग्रीक मिथकशास्त्रातील झ्यूस व ज्युपिटर सारखेच आहेत. ह्याचा संबंध ऋग्वेदातील द्यूस् किंवा द्यूस् पिता ह्यांच्याशी संबंधित आहे.
वर्ग:रोमन देव
टोकेखार
टोकेखार हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील मुरूड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:मुरूड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
मोहोने
मोहने हे ठाणे जिल्ह्यातील गाव आहे.
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
केमासे
केमासे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
तेरणा धरण
तेरणा धरण हे महाराष्ट्राच्या उस्मानाबाद जिल्ह्यातील तेरणा नदीवर बांधलेले धरण आहे. हे धरण माकणी गावाजवळ आहे.
वर्ग:भारतातील धरणे वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील धरणे
अक्षांश
पृथ्वीवरील एखाद्या ठिकाणाचे विषुववृत्तापासून उत्तर अथवा दक्षिणेकडील अंशात्मक अंतर अक्षांश या प्रमाणाने मोजले जाते. अर्थात एखाद्या ठिकाणाचा अक्षांश हा पृथ्वीच्या मध्यापासून त्या ठिकाणापर्यंत काढलेल्या रेषेचा विषुववृत्ताच्या प्रतलाशी होणारा कोन होय. साधारणपणे हा कोन अंशांमध्ये दर्शवितात. हा कोन विषुववृत्ताशी 0° पासून उत्तर अथवा दक्षिण धृवापर्यंत 90° असा बदलतो.
अक्षांश हे प्रमाण सर्वसाधारणपणे phi, \phi\,\! या ग्रीक अक्षराने दर्शविले जाते.
ज्युपिटर (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
नेस्तोर कर्शनर
वर्ग:आर्जेन्टिनाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:रिकामी पाने
याहू
याहू! ही एक अमेरिकन कंपनी आहे. याहूच्या संकेतेस्थळाद्वारे ही कंपनी वेब पोर्टल, शोध साधने, ईमेल, बातम्या, इत्यादी सुविधा उपलब्ध करून देते. याहूची स्थापना स्टॅनफर्ड विश्वविद्यालयाचे ग्रॅजुएट विद्यार्थी जेरी यॅंग व डेविड फिलो यांने १९९४ साली केली. कंपनीचे मुख्य कार्यालय सिलिकॉन दरीच्या (सिलिकॉन वॅली) सनीवेल, कॅलिफोर्निया या शहरात आहे.
इतिहास व विकास
आधी या कंपनीच्या मुख्य संकेतस्थळाचं नाव "जेरीज गाईड टू वर्ल्ड वाइड वेब" (Jerry's Guide to the World Wide Web) होतं. एप्रिल १९९४ मध्ये त्याचं नाव याहू केलं गेलं.
सेवा
याहूच्या संकेतस्थळाद्वारे अनेक सेवा उपलब्ध आहेत. याहूचे खालील उपक्रम विशेष लोकप्रिय आहेत:
बाह्य दुवे
याहूचे आंतरराष्ट्रीय अधिकृत संकेतस्थळ
वर्ग:अमेरिकेमधील कंपन्या
आलमगिरपूर
आलमगिरपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
एलिफंटा आयलंड
घारापुरी हे मुंबईजवळील एक बेट आहे. याला एलिफंटा आयलंड असेही नाव आहे.
कागल विधानसभा मतदारसंघ
कागल विधानसभा मतदारसंघ - २७३ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, कागल मतदारसंघात कोल्हापूर जिल्ह्यातील १. कागल तालुका, २. आजरा तालुक्यातील उत्तुर महसूल मंडळ आणि ३. गडहिंग्लज तालुक्यातील गडहिंग्लज महसूल मंडळ आणि गडहिंग्लज नगरपालिका क्षेत्राचा समावेश होतो. कागल हा विधानसभा मतदारसंघ कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
एलिफंटा आयलंड
हेही पहा
वर्ग:मुंबई
कागल विधानसभा मतदारसंघ
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे हसन मियालाल मुश्रीफ हे कागल विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
अमेरिकन
अमेरिकन (इंग्लिश: American) या शब्दाने अनेक गोष्टींचा उल्लेख होतो.
कागल विधानसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघ
अमेरिकन
संस्था
वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने
निकोलस कोपर्निकस
निकोलस कोपर्निकस (जन्म - फेब्रुवारी १९,१४७३ - मृत्यु - मे २४,१५४३) हे पोलंडमधील प्रसिद्ध गणितज्ञ व खगोलशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी ग्रहमालेचा अभ्यास व निरीक्षणातून महत्त्वाचे सिद्धान्त मांडले. यानुसार सूर्य हा ग्रहमालेचा केंद्रबिंदू असून पृथ्वी व इतर ग्रह सूर्याभोवती फिरतात असा सिद्धांत मांडला. परंपरागत धार्मिक विचारांनुसार पृथ्वी हा विश्वाचा केंद्रबिंदू असून सूर्य प्रुथ्वीभोवती फिरतो या रूढ समजूतीस कोपर्निकसने धक्का दिला. त्यामुळे धर्मसंस्थेने त्यांना पाखंडी ठरवून त्यांचे विचार दडपण्याचा प्रयत्न केला.
जन्म व बालजीवन
कोपर्निकस दहा वर्षांचे असताना त्यांचे वडील वारले. त्यानंतर त्यांचे पालनपोषण त्यांचे मामा लुकास यांच्या देखरेखीखाली झाले. त्यांचे मामा धर्मगुरू व शिक्षणप्रेमी होते. समाजात त्यांना खुप मान होता. स्वाभाविकच, कोपर्निकसचे पालनपोषण सुसंस्कृत व धार्मिक वातावरणात झाले. त्यामुळे तरुण निकोलसने धर्मोपदेशक व्हायचे ठरवले आणि त्यानुसार त्यांनी आपले लक्ष त्या ध्येयावर केंद्रित केले.
कोपर्निकस, निकोलस कोपर्निकस, निकोलस वर्ग:पोलिश गणितज्ञ वर्ग:खगोलशास्त्रज्ञ वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आझम खान
मोहम्मद आझम खान (१ मार्च, इ.स. १९६९:कराची, पाकिस्तान - ) हा 🇵🇰 pakistanकडून १९९६ ते १९९८ दरम्यान एक कसोटी आणि सहा एक दिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
खान, आझम वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रामगुप्त
रामगुप्त हा समुद्रगुप्त गुप्त सम्राटाचा जेष्ठ पुत्र होता व काही काल राज्यकर्ता होता. परंतु इतिहासकारांच्या मते हा प्रभावी राज्यकर्ता नव्हता. चंद्रगुप्त विक्रमादित्याने त्याला हटवून गुप्त साम्राज्याचा सम्राट बनला. <td style="background:Goldenrod;border:2px solid Sienna">भगवतोर्हतः चन्द्रप्रभस्य प्रतिमेऽयं कारिता महाराजाधिराज-श्री-रामगुप्तेन उपदेशात् पाणिपात्रिक-चन्द्रक्षमाचार्य्य-क्षमण-श्रमण-प्रशिष्य-आचार्य्य सर्प्पसेन-क्षमण-शिष्यस्य गोलक्यान्त्या-सत्पुत्रस्य चेलु-क्षमणस्येति || <td style="background:Goldenrod">रामगुप्तची नोंद असलेले विदिशाजवळ सापडलेला शिलालेखावरील उल्लेख इस. ३७५
वर्ग:गुप्त साम्राज्य
तिसळे
तिसळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील मुरूड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:मुरूड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
मानुषी छिल्लर
मानुषी छिल्लर (जन्मः रोहतक (हरियाणा, भारत), १४ मे, १९९७ - ) ही भारतीय मॉडेल असून २०१७ च्या मिस वर्ल्ड या जागतिक स्तरावरील सौंदर्य स्पर्धेची विजेती आहे. या पूर्वी तिने फेमिना मिस इंडिया २०१७ हा किताब २५ जून २०१७ रोजी मिळवला होता. मिस वर्ल्ड' हा किताब जिंकणारी मानुषी ही सहावी भारतीय महिला आहे.
गोदामगाव
गोदामगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
मानुषी छिल्लर
शिक्षण
मानुषीचे शिक्षण नवी दिल्लीतील सेंट थॉमस स्कूल येथे झाले. आणि सध्या ती सोनेपत येथील भगत फूलसिंग सरकारी महिला वैद्यकीय महाविद्यालयात वैद्यकीय शिक्षण घेत आहे. राजा आणि राधा रेड्डी व कौशल्या रेड्डी या प्रसिद्ध कलाकारांकडून तिने कुचीपुडी नृत्याचे प्रशिक्षण घेतले आहे.
गोदामगाव
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
मानुषी छिल्लर
कौटुंबिक माहिती
मानुषीचे वडील डॉ. मित्र बासू छिल्लर, संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेत वैज्ञानिक म्हणून काम करतात, तर आई डॉ. नीलम छिल्लर या इंस्टिट्यूट ऑफ ह्यूमन बिहेवियर ॲन्ड अलाईड सायन्सेसच्या     न्यूरोकेमिस्ट्री विभागात सहयोगी प्राध्यापिका आहेत.
गोदामगाव
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
मानुषी छिल्लर
संदर्भ
वर्ग:मिस वर्ल्ड वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:फेमिना मिस इंडिया विजेत्या
ग्रंथालय संमेलन
शतायु ग्रंथालय संमेलन नावाने, महाराष्ट्रातील शंभराहून अधिक वर्षांच्या जुन्या आणि चालू ग्रंथालयांच्या प्रतिनिधींचे एक एकदिवसीय संमेलन २९ एप्रिल २०१२ रोजी मुंबईत मुलुंड येथे झाले. महाराष्ट्रात आज(२०१२साली) एकूण ८३ शतायु ग्रंथालये आहेत. त्यांच्यापैकी ४५ शतायु ग्रंथांचे प्रतिनिधी संमेलनाला हजर होते. नागपूर, कागल, कुरुंदवाड, कुडाळ, भंडारा, ब्रह्मपुरी (चंद्रपूर), सांगली, सातारा, पुणे, अहमदनगर, बांदा असे अगदी चांद्यापासून ते बांद्यापर्यंतच्या महाराष्ट्राचे प्रतिबिंब या संमेलनात उमटले होते. हे संमेलन महाराष्ट्र सेवा संघाच्याअमृत महोत्सवानिमित्त त्या संस्थेने आयोजित केले होते. महाराष्ट्र सेवा संघाचे न. चिं. केळकर ग्रंथालय अवघे ३६ वर्षांचे, पण शतायु ग्रंथालयांना सन्मान आणि एक व्यासपीठ मिळावे या उद्देशाने त्यांनी हा उपक्रम स्वतःच्या खिशाला खार लावून केला. या सर्वाचा परिणाम असा की शतायु कारकिर्दीजवळ पोहोचलेली काही ग्रंथालयेदेखील या संमेलनास उपस्थित राहिली होती.
संमेलनाध्यक्ष दैनिक लोकसत्ताचे गिरीश कुबेर होते. कार्यक्रमाला प्रमुख पाहुणे म्हणून मुंबई विद्यापीठ ग्रंथालयाच्या ग्रंथपाल डॉ. प्रतिभा गोखले होत्या.
संमेलनात ‘ग्रंथ व्यवहार आणि माध्यमे’  आणि ’ग्रंथालयांचे संगणकीकरण’  हे दोन महत्त्वाचे परिसंवाद झाले.
महाराष्ट्र सेवा संघाने, महाराष्ट्रातील ग्रंथालय चळवळीत मोलाचे योगदान दिलेले अरविंद टिकेकर यांच्या स्मृतीस हे संमेलन अर्पण केले होते. टिकेकरांनी लिहिलेले ‘रिफ्लेक्शन ऑफ लायब्ररी’ हे पुस्तक त्यांच्या पत्नींनी ग्रंथालय प्रतिनिधींना भेट दिले.
पहा :महाराष्ट्रातील साहित्य संमेलने वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
व्हीनस (निःसंदिग्धीकरण)
हा शब्द खालील लेखांशी संबंधित आहे.
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
अर्खांगेल्स्क
अर्खांगेल्स्क (Архангельск) हे रशिया देशाच्या अर्खांगेल्स्क ओब्लास्ताचे मुख्यालय आहे. आहे. अर्खांगेल्स्क शहर रशियाच्या उत्तर भागात श्वेत समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले असून मध्य युगीन काळात ते रशियाचे सर्वात मोठे बंदर होते. २०१० सालच्या गणनेनुसार सुमारे ३.५ लाख लोकसंख्या असलेले अर्खांगेल्स्क रशियामधील प्रमुख शहर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:रशियामधील शहरे वर्ग:अर्खांगेल्स्क ओब्लास्त
इ.स. १७८८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७८८ वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
रायझिंग पुणे सुपरजायंट
पुण्याजवळील गहुंजे येथील महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम हे रायझिंग पुणे सुपरजायंटचे गृह-मैदान आहे. परंतु २०१६ साली महाराष्ट्रात भीषण दुष्काळ पडल्याच्या पार्श्वभूमीवर मुंबई उच्च न्यायालयाने २०१६ इंडियन प्रीमियर लीगचे महाराष्ट्रातील सर्व सामने राज्याबाहेर हलवण्याचा निर्णय दिला. ह्या कारणास्तव रायझिंग पुणे सुपरजायंट्सचे सर्व यजमान सामने विशाखापट्टणमच्या डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान येथे हलवण्यात आले. रायझिंग पुणे सुपर जायंट या संघाने २०१७ मधील आय .पी .एल .चे उपविजेते पद पटकावले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील क्रिकेट संघ वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीगमधील भूतपूर्व संघ वर्ग:पुण्यामधील खेळ
संयुक्त राष्ट्रे सदस्य देश
संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सध्या १९३ सदस्य देश आहेत. हे सर्व सदस्य संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या आमसभेचे सभासद आहेत. कायद्यानुसार केवळ सार्वभौम देशांनाच हे सदस्यत्व प्राप्त करता येते. जगातील सध्याच्या सार्वभौम देशांपैकी केवळ व्हॅटिकन सिटी हा देश सदस्य नाही.
सदस्य देश
संयुक्त राष्ट्रसंघाची स्थापना १९४५ साली करण्यात आली व मूळ सदस्य राष्ट्रांची संख्या ५१ इतकी होती. ह्यांपैकी चेकोस्लोव्हाकिया व युगोस्लाव्हिया ह्या देशांव्यतिरिक्त इतर सर्व देश आजही सदस्य आहेत. ह्या दोन देशांचे विघटन होऊन तयार झालेल्या सर्व देशांना संयुक्त राष्ट्रसंघात वेगळा प्रवेश देण्यात आला. सोव्हिएत संघाच्या विघटनानंतर रशियाने ती जागा घेतली.
खालील यादीत संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सर्व विद्यमान सदस्य दिले आहेत. (मूळ सदस्य निळ्या पार्श्वभूमीवर दाखवले आहेत ).
बाह्य दुवे
सदस्य देश
झहूर इलाही
झहूर इलाही (मार्च १, १९७१ - हयात) हा पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू आहे. १९९६ ते इ.स. १९९७ या काळात तो २ आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामने व १४ एकदिवसीय सामने खेळला. तो उजव्या हाताने फलंदाजी व उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करत असे.
बाह्य दुवे
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७१ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑलिंपिक खेळात आल्बेनिया
आल्बेनियाने सर्वप्रथम इ.स. १९७२मध्ये ऑलिंपिक स्पर्धेत भाग घेतला. १९९२ पासून ते सर्व उन्हाळी व २००६ पासून सर्व हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांमध्ये सहभागी होत आहेत.
संदर्भ
वर्ग:आल्बेनियामधील खेळ
मार्टिन गार्डनर
मार्टिन गार्डनर (२१ ऑक्टोबर, इ.स. १९१४ - २२ मे, इ.स. २०१०) हा अमेरिकेचा गणितज्ञ होता.
वर्ग:संगणकशास्त्रज्ञ वर्ग:अमेरिकन गणितज्ञ वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शब्द साहित्य संमेलन
या शब्द साहित्य मंडळाचे कार्यालय निगडीमधील सिटीप्राईड इमारतीतील तारांगण येथे आहे. संस्थेचे संमेलनाव्यतिरिक्त अन्य साहित्यिक उपक्रमहीे असतात. ते असे :
मंडळाने भरविलेली यापूर्वीची शब्द साहित्य संमेलने
पहा : मराठी साहित्य संमेलने
वर्ग:साहित्य संमेलने
फोर्ट (मुंबई)
फोर्ट हा मुंबईतील ऐतिहासिक पार्श्वभूमी असलेला जुना भाग आहे. या भागाचं नाव जवळील भक्कम अशा फोर्ट जाॅर्ज या किल्ल्याच्या नावावरून पडलं आहे, जो ब्रिटिश ईस्ट इंडीया कंपनीने बांधला आहे.
वर्ग:मुंबई
" " "इतिहास" " "
जोसेफ फोन आइकेनडॉर्फ
वर्ग:जर्मन कवी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १७८८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८५७ मधील मृत्यू
तरावाची लढाई
तरावाची लढाई दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान तरावा ॲटॉलच्या आसपास २०-२४ नोव्हेंबर, १९४३ दरम्यान लढली गेलेली लढाई होती. गॅल्व्हेनिक मोहीमेचा भाग असलेल्या या लढाईत सुमारे ६,६०० जपानी, कोरियन आणि अमेरिकन सैनिक मृत्यू पावले.
ऑगस्ट १९४२पासून सुमारे एक वर्ष सतत काम करून जपानी आरमाराने या बेटांवर ठाणे तयार केले होते. व्यूहात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे असलेल्या या ठिकाणी दोस्त राष्ट्रांच्या आरमाराने हल्ला चढविल्यावर तेथील २,६३६ जपानी सैनिक आणि २,२०० (१,००० जपानी व १,२०० कोरियन) कामगारांनी कडाडून प्रतिकार केला. ५३,००० पेक्षा अधिक अमेरिकन सैन्याविरुद्ध लढताना जपानी शिबंदीने शेवटचा सैनिक मरेपर्यंत लढाई केली. लढाईच्या शेवटी त्यांच्यातील फक्त १७ सैनिक आणि १२९ कामगार दोस्त राष्ट्रांच्या हाती जिवंत लागले. दोस्त राष्ट्रांचे जमिनीवर सुमारे २,७०० सैनिक कामी आले तर यू.एस.एस. लिस्कोम बे या एस्कॉर्ट कॅरियरला मिळालेल्या जलसमाधीत ६८७ खलाशी आणि सैनिक मृत्यू पावले.
७६ तास चाललेल्या या लढाईने दोस्त राष्ट्रांचा व्यूहात्मक दृष्ट्या फारसा फायदा झाला नाही.
वर्ग:दुसरे महायुद्ध वर्ग:किरिबाटी
वाण धरण
वर्ग:भारतातील धरणे वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे
घटोत्कच (गुप्त सम्राट)
घटोत्कच  (इ.स. २८० - इ.स. ३१९) हा गुप्त राज्याचे साम्राज्य होण्याअगोदरचा राज्यकर्ता होता. तो राजा श्रीगुप्त यांचा पुत्र होता, ज्यांनी गुप्त राज्याची स्थापना केली. वैशाली ही त्याची राजधानी होती. त्यांची आईची नाव महादेवी रचनादेवी होते.घटोत्कचाच्या राज्यकालाबद्दल फारशी माहिती उपलब्ध नाही व जास्तीकरून तो 'चंद्रगुप्त पहिला' याचा पिता म्हणून इतिहासात प्रसिद्ध आहे
संदर्भ
वर्ग:गुप्त साम्राज्य वर्ग:इ.स. ३१९ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. २८० मधील जन्म
रायगड लोकसभा मतदारसंघ
रायगड हा महाराष्ट्रातील ४८ लोकसभा संसद मतदारसंघांपैकी एक आहे. २००८ साली निर्माण करण्यात आलेल्या ह्या मतदारसंघामध्ये सध्या रायगड जिल्ह्यामधील ४ आणि रत्‍नागिरी जिल्ह्यामधील २ असे एकूण ६ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट केले गेले आहेत.
संदर्भ
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्रामधील लोकसभा मतदारसंघ
दुर्ग साहित्य संमेलन
गोनीदां दुर्गप्रेमी मंडळ ही संस्था साधारणपणे दरवर्षी एक दुर्ग साहित्य संमेलन भरवते.
पहा :मराठी साहित्य संमेलने वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
सोमपाल कामी
हा नेपाळ प्रीमियर लीगमध्ये जगदंबा जायंट्स या संघाकडून खेळतो.
हा आपला पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना १६ मार्च, २०१४ रोजी 🇭🇰 hong kongविरुद्ध खेळला.
बाह्य दुवे
वर्ग:नेपाळचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एडमंड वॉलर
एडमंड वॉलर (मार्च ३, इ.स. १६०६ - ऑक्टोबर २१, इ.स. १६८७) हा इंग्लिश कवी आणि राजकारणी होता.
इ.स. १७०९
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७०९ वर्ग:इ.स.च्या १७०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
एडमंड वॉलर
वॉलर १६२४ ते १६७९ दरम्यान अधूनमधून इंग्लंडच्या संसदेचा सदस्य होता.
वॉलर, एडमंड वॉलर, एडमंड वॉलर, एडमंड
सातिर्डे
सातिर्डे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील मुरूड तालुक्यातील एक गाव आहे.
अलिमर्दपूर
अलिमर्दपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
सातिर्डे
संदर्भ
वर्ग:मुरूड तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
अलिमर्दपूर
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
होताळा
होताळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
लाउरी क्रिस्टियान रेलांडर
लाउरी क्रिस्टियान रेलांडर (मराठी लेखनभेद: लॉरी क्रिस्चियन रिलॅन्डर ; फिनिश: Lauri Kristian Relander) (मे ३१, इ.स. १८८३ - फेब्रुवारी ९, इ.स. १९४२) हे फिनलंडचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष होते. ते फिनलंडमधील ॲग्रेरियन लीगचे प्रमुख सदस्य होते तसेच राष्ट्राध्यक्ष बनण्यापूर्वी ते संसदेचे सदस्य व सभापती होते.
वर्ग:फिनलंडचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गोकुळदास तेजपाल
जीवन
गोकुळदास यांचा जन्म १८२२ मध्ये झाला. त्यांच्या वडिलांनी आणि काकांनी लहान वयातच बॉम्बेमध्ये फेरीवाला म्हणून जीवन सुरू केले होते. गोकुळदासांचे वडील तेजपाल यांचे १८३३ मध्ये निधन झाले. काकादेखील मरण पावले तेव्हा त्यांची सर्व संपत्ती गोकुळदासांना मिळाली.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १८२२ मधील जन्म वर्ग:गुजराती व्यक्ती
महालक्ष्मी (मुंबई)
महालक्ष्मी हा दक्षिण मुंबईमधील एक भाग आहे. येथे महालक्ष्मीचे देउळ आहे. वरळीपासून पुढे हाजी अली मार्गे हे मंदिर लागते. टेकडीच्या उतारावर समुद्र किनाऱ्यावर हे मंदिर आहे. दुर्गेचे प्रतिक असलेल्या महालक्ष्मी, महाकाली, महासरस्वती अशा तीन देवींच्या मुर्ती या मंदिरात आहेत. साधारणपणे २०० वर्षां पेक्षा जास्त जुन्या असलेल्या या मंदिरातील मुर्ती वरळी समुद्रातुन काढण्यात आल्याचे सांगितले जाते. नवरात्रोत्सवात येथे नऊ दिवस मोठा उत्सव असतो.
वर्ग:मुंबई
केर (पाटण)
केर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे