cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ऑनलाइन जाहिराती
किंमत
ऑनलाईन जाहिरातींच्या तुलनेत ऑनलाईन जाहिरातींचा दर कमी असून इतर माध्यमाच्या तुलनेने खूपच प्रभावी आहे.
मोजमाप
ऑनलाईन जाहिरातदार जाहिरातीच्या परिणामकारकतेनुसार ग्राहकांच्या संख्येबाबतचा किंवा ग्राहकांच्या प्रतिसादाबाबतचा तपशील गोळा करु शकतो.
बांधणी
जाहिरातदार मजकूर जास्तीत जास्त आकर्षिक करण्यासाठी वेगवेगळया प्रतिमा, दूरचित्रवाणी, लिंक्स इ. मार्गांनी जाहिरातीची बांधणी करु शकतो, जेणेकरून या जाहिरातीमुळे ग्राहक वर्ग तयार करता येईल.
आवाका
ऑनलाईन जाहिरातींमुळे जागतिक बाजारपेठेमध्ये स्पर्धा करता येणे सहज शक्य झाले आहे.
वेग
ऑनलाईन जाहिरातींचा वेग इतर कोणत्याही माध्यामातून प्रसारित होणा-या जाहिरातींपेक्षा जलद आहे. तसेच या जाहिरातीमध्ये सुधारणा किंवा काही बदल करावयाचे असल्यास ते सुद्धा जलद गतीने करता येणे शक्य आहे.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:संगणकशास्त्र
डेल्टा, कॉलोराडो
डेल्टा अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील छोटे शहर आहे. डेल्टा काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०२ च्या जनगणनेनुसार ९,०३५ होती.
डेल्टा काउंटी इंडिपेंडंट हे साप्ताहिक येथून दर बुधवारी प्रकाशित होते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे वर्ग:डेल्टा काउंटी, कॉलोराडो
२००३ टीव्हीएस चषक
२००३ टीव्हीएस कप (प्रायोजक टीव्हीएस च्या नावावर) ही एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती जी ११ ते २१ एप्रिल २००३ या कालावधीत बांगलादेशमध्ये आयोजित करण्यात आली होती. ही स्पर्धा भारत, बांगलादेश आणि दक्षिण आफ्रिका यांनी खेळली होती. भारत आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील अंतिम सामना दोनदा वाहून गेला, दोन्ही अंतिम फेरीतील खेळाडूंना ट्रॉफी वाटली.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २००३ मधील क्रिकेट
वण्णाळी
वण्णाळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील देगलूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
आकले
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
वण्णाळी
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
आकले
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
सुरूपसिंग हिऱ्या नाईक
सुरूपसिंग हिऱ्या नाइक महाराष्ट्राच्या नवापूर विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार आहेत. हे १९७८पासून सतत या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करीत आहेत. २००९मध्ये महाराष्ट्राची बाराव्या विधानसभेत त्यांची निवड झाली नाही.
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य वर्ग:नवापूर विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
चिंदित ब्रिगेड
चिंदित ब्रिगेड तथा लॉंग रेंज पेनेट्रेशन ग्रुप्स ही ब्रिटिश आणि ब्रिटिश भारतीय सैन्याच्या विशिष्ट तुकड्यांना दिले गेलेले नाव होते. १९४३-४४मध्ये दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान या सैन्यबलाने म्यानमारमध्ये लढाईत भाग घेतला होता. या शत्रूप्रदेशात दूरवरच्या धडकमोहीमा करणाऱ्या तुकड्या होत्या.
याची रचना ब्रिटिश आर्मीच्या ब्रिगेडियर ओर्ड चार्ल्स विनगेटने केली होती. घनदाट जंगलातून आणि प्रतिकूल हवामानातून दूरवर कूच करताना या तुकड्यांना शत्रूबरोबरच मलेरिया आणि हगवणीसारख्या अनेक रोगांचाही सामना करावा लागला व त्यात या तुकड्यांचे मोठे नुकसान झाले.
वर्ग:दुसरे महायुद्ध वर्ग:ब्रिटिश भारतीय लष्कर
झिन्नेर
झिन्नेर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६३० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
अरिवली
अरिवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पनवेल तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पनवेल तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९८५
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने मे-सप्टेंबर १९८५ दरम्यान द ॲशेस अंतर्गत सहा कसोटी सामने आणि तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी इंग्लंडचा दौरा केला. ॲशेस मालिका इंग्लंडने ३-१ अशी जिंकली. तर आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका ऑस्ट्रेलियाने २-१ अशी जिंकली.
६वी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील क्रिकेट वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
आयरे
आयरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून विक्रमगड मार्गाने गेल्यावर पुढे अडखडक मार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव ११ किमी अंतरावर आहे.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २९६ कुटुंबे राहतात. एकूण १५२३ लोकसंख्येपैकी ७७३ पुरुष तर ७५० महिला आहेत. गावाची साक्षरता ४७.६१ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ५४.१२ आहे तर स्त्री साक्षरता ४१.१४ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ३३० आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या २१.६७ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. ऑटोरिक्शासुद्धा जव्हारवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
आल्याचीमेट, कोगदे, चांदगाव, अनंतनगर, आकरे, शिवाजीनगर, गोरठण, जामसर, चंद्रनगर, सुर्यनगर, बोराळे ही जवळपासची गावे आहेत.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
स्वप्ना पाटकर
स्वप्ना पाटकर (१६ एप्रिल, इ.स. १९८२ - ) या भारतीय लेखिका, गीतकार, आणि मराठीचित्रपटसृष्टीतल्या एक फिल्म निर्माता आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय चित्रपट निर्माते वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:मराठी लेखिका
डव्ह क्रीक, कॉलोराडो
डव्ह क्रीक हे अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील वस्तीवजा शहर आहे. हे शहर डोलोरेस काउंटी चे प्रशासकीय केन्द्र आणि सर्वात मोठे शहर आहे. २०२० च्या जनगणनेनुसार या शहराची लोकसंख्या ६३५ होती.
या शहराला जवळून वाहणाऱ्या डव्ह क्रीक नावाच्या ओढ्यावरून दिलेले आहे. हे शहर स्वतःला जगाची पिंटो बीन राजधानी म्हणवून घेते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:डोलोरेस काउंटी, कॉलोराडो वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
मीरा कोसंबी
डॉ. मीरा कोसंबी (२४ एप्रिल, १९३९ - २६ फेब्रुवारी, २०१५) या एक मराठी लेखिका आणि प्रख्यात भारतीय समाजशास्त्रज्ञ होत्या. त्यांचे वडील डॉ. दामोदर धर्मानंद कोसंबी हे इतिहासतज्ज्ञ आणि मोठे गणिती होते. मीराबाईंचे आजोबा आचार्य धर्मानंद दामोदर कोसंबी हे एक बौद्ध धर्माचे अभ्यासक आणि पाली भाषेचे उत्तम जाणकार होते.
मीरा कोसंबी यांचे उच्च शिक्षण स्टॉकहोम विद्यापीठात झाले होते. १९व्या शतकातील प्रबोधनपर्व हा त्यांच्या पीएच.डीचा विषय होता. त्यापूर्वी त्या पुण्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजात शिकत होत्या. याच कॉलेजात पुढे त्यांनी काही काळ अध्यापनाचे काम केले. त्यानंतर त्यांनी २० वर्षे स्वीडनमध्ये प्राध्यापकी केली. त्या अविवाहित होत्या.
स्त्रीसाहित्य आणि चळवळी या विषयांचाही त्यांचा अभ्यास होता. एसएनडीटी विद्यापीठातील स्त्री अभ्यास आणि संशोधन केंद्राच्या त्या प्रमुख होत्या. विविध विषयांवरील सुमारे १२ ग्रंथ त्यांनी लिहिले आहेत. डॉ. मीरा कोसंबी यांनी अनेक संशोधनपर लेखनात एकाचवेळी अनेक विषयांचा सखोलतेने अभ्यास केला असल्याचे आढळून येते. `मानववंशशास्त्रज्ञ, समाजशास्त्रज्ञ, इतिहासशास्त्रज्ञ, भूगोलतज्‍ज्ञ आणि अर्थतज्‍ज्ञ’ या विषयांत त्यांचा संशोधनपर व्यासंग अव्याहतपणे चालत असे. एकाचवेळी अनेक विषयांवर होणारे त्यांचे बेफाट आणि अफाट वाचन हे संशोधक, पंडित आणि अभ्यासकांनाही अक्षरशः अवाक करणारे होते. या त्यांच्या संशोधनात भाषा, बोली, साहित्य, लोकसाहित्य हे विषय असतच. परंतु या विषयांची सांस्कृतिक, भौगोलिक आणि ऐतिहासिक वैशिष्ट्येसुद्धा त्या अभ्यासून पाहत असत. त्यांच्या इंग्रजी आणि मराठी साहित्यात त्यांची लेखनशैली स्वतंत्रपणे उठून दिसते. `इंडियन कौन्सिल ऑफ सोशल सायन्स रिसर्च’साठी त्यांनी पुणे, मुंबई तसेच पंढरपूर वगैरे भागातील अनाथ मुलांवर केलेल लेखन खूपच संशोधनपर आणि माहितीपूर्ण आहे. हे संशोधन करता करता त्यांनी मराठी रंगभूमी आणि सिनेमा तसेच अनेक चांगल्या साहित्यकृतींचाही दांडगा अभ्यास केलेला होता.
लिंब
लिंब हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील सातारा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.इथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे.इथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.
संदर्भ
वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६७
पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील क्रिकेट
सोमनाथ मंदिर
सोरठी सोमनाथ हे बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक मंदिर आहे.
सोमनाथ मंदिर, ज्याला सोमनाथ मंदिर किंवा देव पाटण असेही म्हणतात, हे भारतातील गुजरातमधील प्रभास पाटण, वेरावळ येथे स्थित एक हिंदू मंदिर आहे. हे हिंदूंसाठी सर्वात पवित्र तीर्थक्षेत्रांपैकी एक आहे आणि शिवाच्या बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी ते पहिले मानले जाते. अनेक मुस्लिम आक्रमणकर्त्यांनी आणि राज्यकर्त्यांनी वारंवार नाश केल्यानंतर मंदिराची भूतकाळात अनेक वेळा पुनर्बांधणी करण्यात आली. सोमनाथ मंदिराची पहिली आवृत्ती 1ल्या सहस्राब्दीच्या सुरुवातीच्या शतकापासून ते 9व्या शतकापर्यंतच्या अंदाजानुसार कधी बांधली गेली हे स्पष्ट नाही. मंदिराचा इतिहास हा इतिहासकारांमधील न सुटलेल्या विवादांचा विषय आहे.
सोमनाथ मंदिराचा 19व्या-आणि 20व्या शतकाच्या सुरुवातीला वसाहती काळातील इतिहासकार आणि पुरातत्त्वशास्त्रज्ञांनी सक्रियपणे अभ्यास केला होता, जेव्हा त्याचे अवशेष इस्लामिक मशिदीत रूपांतरित होण्याच्या प्रक्रियेत ऐतिहासिक हिंदू मंदिराचे चित्रण करतात. भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर, ते अवशेष पाडण्यात आले आणि सध्याचे सोमनाथ मंदिर हिंदू मंदिर वास्तुकलेच्या मारू-गुर्जरा शैलीमध्ये पुनर्बांधणी करण्यात आले. भारताचे पहिले गृहमंत्री वल्लभभाई पटेल यांच्या आदेशानुसार समकालीन सोमनाथ मंदिराची पुनर्बांधणी सुरू झाली आणि मे 1951 मध्ये त्यांच्या मृत्यूनंतर पूर्ण झाली भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे श्री सोमनाथ मंदिर ट्रस्टचे विद्यमान अध्यक्ष आहेत.
स्थान
सोमनाथ मंदिर गुजरातच्या सौराष्ट्र प्रदेशातील वेरावळ जवळ प्रभास पाटण येथे समुद्रकिनाऱ्यालगत आहे. हे अहमदाबादच्या नैऋत्येस सुमारे 400 किलोमीटर (249 मैल) आहे, जुनागढच्या दक्षिणेस 82 किलोमीटर (51 मैल) आहे - गुजरातमधील दुसरे प्रमुख पुरातत्त्व आणि तीर्थक्षेत्र. हे वेरावळ रेल्वे जंक्शनच्या आग्नेयेस सुमारे 7 किलोमीटर (4 मैल) आहे, पोरबंदर विमानतळाच्या आग्नेयेस सुमारे 130 किलोमीटर (81 मैल) आणि दीव विमानतळाच्या पश्चिमेस सुमारे 85 किलोमीटर (53 मैल) आहे.
सोमनाथ मंदिर वेरावळच्या प्राचीन व्यापारी बंदराजवळ स्थित आहे, गुजरातमधील तीनपैकी एक आहे जिथून भारतीय व्यापारी वस्तूंच्या व्यापारासाठी निघाले. 11व्या शतकातील पर्शियन इतिहासकार अल-बिरुनी म्हणतात की सोमनाथ इतके प्रसिद्ध झाले आहे कारण "समुद्री प्रवास करणाऱ्या लोकांसाठी ते बंदर होते आणि झांज (पूर्व आफ्रिका) आणि चीन या देशातील सुफाला येथे जाणाऱ्यांसाठी ते एक स्थानक होते". एक प्रख्यात तीर्थक्षेत्र म्हणून त्याची ख्याती मिळून, त्याचे स्थान भारतीय उपखंडातील राज्यांना सुप्रसिद्ध होते.साहित्य आणि ऐतिहासिक पुरावे सूचित करतात की मध्ययुगीन काळातील वेरावळ-पाटण क्षेत्र बंदर देखील सक्रियपणे मध्य पूर्व आणि दक्षिणपूर्व आशियाशी व्यापार करत होते. यामुळे वेरावळ परिसरात तसेच मंदिराला संपत्ती आणि कीर्ती प्राप्त झाली.
प्रभास पाटणची जागा सिंधू संस्कृती, 2000-1200 BCE दरम्यान व्यापली गेली. जुनागड जिल्ह्य़ातील काही मोजक्या ठिकाणांपैकी ते एक होते. 1200 BCE मध्ये सोडून दिल्यानंतर, 400 BCE मध्ये ते पुन्हा व्यापले गेले आणि ऐतिहासिक कालखंडात चालू राहिले. प्रभास देखील अशाच प्रकारे व्यापलेल्या इतर साइट्सच्या जवळ आहे: जुनागड, द्वारका, पदरी आणि भरुच.
नामकरण आणि महत्त्व
सोमनाथ म्हणजे "सोमचा देव" किंवा "चंद्र".या जागेला प्रभासा ("वैभवाचे स्थान") असेही म्हणतात. सोमनाथ मंदिर हे हिंदूंसाठी एक ज्योतिर्लिंग स्थान आणि तीर्थ (तीर्थक्षेत्र) एक पवित्र स्थान आहे. गुजरातमधील द्वारका, ओडिशातील पुरी, तामिळनाडूमधील रामेश्वरम आणि चिदंबरम यासह भारताच्या समुद्रकिनाऱ्यावरील पाच सर्वात प्रतिष्ठित स्थळांपैकी एक आहे.
ज्योतिर्लिंग
2015 मध्ये सोमनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर, प्रभास पाटण
अनेक हिंदू ग्रंथ सर्वात पवित्र शिव तीर्थक्षेत्रांची यादी प्रदान करतात, तसेच प्रत्येक स्थळाला भेट कशी द्यावी आणि त्यामागील पौराणिक कथा याविषयी मार्गदर्शन करतात. ग्रंथांचे महात्म्य प्रकार सर्वोत्कृष्ट ज्ञात होते. यापैकी, सोमनाथाचे मंदिर ज्ञानसंहितामधील ज्योतिर्लिंगांच्या यादीत शीर्षस्थानी आहे - शिव पुराणातील अध्याय 13, आणि ज्योतिर्लिंगांच्या यादीसह सर्वात जुने ज्ञात मजकूर. इतर ग्रंथांमध्ये वाराणसी महात्म्य (स्कंद पुराणात आढळते), शतरुद्र संहिता आणि कोथिरुद्र संहिता यांचा समावेश होतो. सर्व एकतर थेट सोमनाथ मंदिराचा बारा स्थळांपैकी एक नंबर म्हणून उल्लेख करतात किंवा वरच्या मंदिराला ""म्हणतात. सौराष्ट्रातील सोमेश्वर - या साइटसाठी समानार्थी शब्द जो या सुरुवातीच्या भारतीय ग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांची नेमकी तारीख अज्ञात आहे, परंतु ते इतर ग्रंथ आणि प्राचीन कवी किंवा विद्वानांच्या संदर्भावर आधारित आहेत, हे साधारणपणे 10 व्या आणि 12 व्या शतकाच्या दरम्यानचे आहेत, काही ते खूप पूर्वीचे आहेत आणि काही नंतरचे आहेत. जरी पुराण-शैलीच्या अध्यायांची तारीख विवादित आहे कारण हे जिवंत ग्रंथ होते आणि भारतीय इतिहासातील त्यांच्या नवीन आवृत्त्यांमध्ये सुधारित केले जात होते, त्याचे राजे आणि शिलालेख कालक्रमानुसार अधिक निश्चितपणे ठेवले जाऊ शकतात. यापैकी एक, उदाहरणार्थ, 9व्या शतकातील नागभट्ट दुसरा - एक प्रतिहार राजा, जो म्हणतो की त्याने सोमनाथ आणि इतर सौराष्ट्र स्थळांवर तीर्थ पूर्ण केले. असे साहित्यिक आणि राजेशाही तीर्थक्षेत्राचे पुरावे एकत्रितपणे असे सूचित करतात की सोमनाथ मंदिर हे 10 व्या शतकापर्यंत हिंदूंसाठी एक प्रसिद्ध आणि सर्वात आदरणीय ज्योतिर्लिंग तीर्थ होते.
पौराणिक
हिंदू धर्माच्या प्राचीन संस्कृत ग्रंथांमध्ये सोमनाथ मंदिराचा उल्लेख नाही. मनाथच्या "प्रभासा-पट्टण" स्थळाचा उल्लेख प्राचीन ग्रंथांमध्ये आढळतो.[32] उदाहरणार्थ, तीन पुस्तकातील अध्याय १०९, ११८ आणि ११९ (वन पर्व) मधील महाभारत (इ. स. ४००) आणि भागवत पुराण राज्य प्रभासचे कलम १०.४५ आणि १०.७८ हे सौराष्ट्राच्या किनारपट्टीवरील तीर्थ आहे.
इतिहासकार रोमिला थापर यांच्या मते, सोमनाथ नंतरच्या शतकात पौराणिक कथांद्वारे या प्रभास पट्टणाशी जोडला गेला असावा. कपिला आणि हिरण या नद्या पौराणिक सरस्वती नदीला मिळतील अशा त्रिवेणी संगमाचा शोध लावून हे घडवून आणले होते असे तिने मांडले. येथे, सोम - चंद्र देव (चंद्रदेव) - आपली वासना गमावल्यानंतर, सरस्वती नदीत स्नान केले आणि अशा प्रकारे त्याचे प्रभास (तेज) परत मिळवले. त्यामुळे या शहराचे नाव प्रभासा असे ठेवण्यात आले, म्हणजे चमक. [३२] सोमेश्वर आणि सोमनाथ ("चंद्राचा स्वामी" किंवा "चंद्र देव") ही पर्यायी नावे याच परंपरेतून उद्भवली आहेत.
अल्फ हिल्टेबिटेल - संस्कृतचे विद्वान जे महाभारतासह भारतीय ग्रंथांच्या अनुवादासाठी आणि अभ्यासासाठी ओळखले जातात, थापरच्या विरूद्ध, महाभारतातील दंतकथा आणि पौराणिक कथांसाठी योग्य संदर्भ म्हणजे वैदिक पौराणिक कथा आहेत ज्या त्यांनी उधार घेतल्या, एकत्रित केल्या आणि पुन्हा रूपांतरित केल्या. त्याच्या काळासाठी आणि प्रेक्षकांसाठी. वैदिक वाङ्मयातील ब्राह्मण पदरात सरस्वती नदीशी संबंधित तीर्थांचा उल्लेख आधीच आढळतो. तथापि, महाभारत संकलित आणि अंतिम केले तेव्हा नदी कोठेही दिसत नव्हती, सरस्वती आख्यायिका सुधारित केली गेली. ती भूमिगत नदीत नाहीशी होते, नंतर हिंदूंमध्ये आधीच लोकप्रिय असलेल्या संगम (संगम) साठी पवित्र स्थळांवर भूमिगत नदी म्हणून उदयास येते. महाभारत नंतर वैदिक विद्येच्या सरस्वती आख्यायिकेला प्रभास तीर्थाशी जोडते, हिल्टेबीटेल म्हणतात.[37] महाभारताच्या गंभीर आवृत्त्यांमध्ये, अनेक प्रकरणांमध्ये आणि पुस्तकांमध्ये हे "प्रभासा" द्वारकाजवळच्या किनारपट्टीवर असल्याचा उल्लेख आहे. अर्जुन आणि बलराम तिर्थावर गेलेले एक पवित्र स्थळ असे त्याचे वर्णन केले जाते, ते ठिकाण जेथे भगवद्गीता ख्यातीचे कृष्ण जाण्याची निवड करतात आणि आपले शेवटचे दिवस घालवतात, त्यानंतर हे असे आहे.
कॅथरीन लुडविक - एक धार्मिक अभ्यास आणि संस्कृत विद्वान, हिल्टेबीटेलशी सहमत आहेत. ती म्हणते की महाभारत पौराणिक कथा वैदिक ग्रंथांमधून घेतलेल्या आहेत परंतु त्यामध्ये ब्राह्मण-केंद्रित "बलिदान विधी" पासून ते तीर्थ विधींमध्ये बदल करतात जे प्रत्येकासाठी उपलब्ध आहेत - महान महाकाव्याचे अभिप्रेत प्रेक्षक. अधिक विशिष्‍टपणे, ती सांगते की, पंचविंसा ब्राह्मण यांच्‍या भागांमध्‍ये आढळल्‍या सरस्‍वती नदीकाठी यज्ञांचे सत्र वाण पर्व आणि शल्‍यपर्वाच्‍या भागांमध्‍ये सरस्‍वती नदीच्‍या संदर्भात तीर्थ स्थळांमध्‍ये बदलण्‍यात आले होते.[38] अशाप्रकारे महाभारतातील प्रभासची पौराणिक कथा, जी "समुद्राजवळ, द्वारकाजवळ" असल्याचे सांगते. हे तीर्थयात्रेच्या विस्तारित संदर्भाला "वैदिक विधी समतुल्य" म्हणून सूचित करते, जे प्रभासचे एकत्रीकरण करते जे वनपर्व आणि शल्य पर्व संकलन पूर्ण झाले तेव्हा तीर्थ स्थळ म्हणून आधीच महत्त्वाचे असले पाहिजे.
कालिदासाच्या ५व्या शतकातील रघुवंश या काव्यात त्याच्या काळातील काही पूज्य शिव तीर्थक्षेत्रांचा उल्लेख आहे. त्यात बनारस (वाराणसी), महाकाल-उज्जैन, त्र्यंबक, प्रयागा, पुष्करा, गोकर्ण आणि सोमनाथ-प्रभास यांचा समावेश होतो. कालिदासाची ही यादी "त्याच्या काळात साजऱ्या होणाऱ्या तीर्थांचे स्पष्ट संकेत देते", डायना एक सांगते - एक भारतशास्त्रज्ञ आहे, ज्या ऐतिहासिक भारतीय तीर्थक्षेत्रांवरील प्रकाशनांसाठी प्रसिद्ध आहेत.
इतिहास
त्रिवेणी संगम (कपिला, हिरण आणि सरस्वती या तीन नद्यांचा संगम) असल्यामुळे सोमनाथ हे ठिकाण प्राचीन काळापासून तीर्थक्षेत्र आहे. सोम, चंद्र देव (चंद्रदेव), शापामुळे त्याची वासना गमावली असे मानले जाते आणि ते परत मिळविण्यासाठी त्याने या ठिकाणी सरस्वती नदीत स्नान केले. याचा परिणाम म्हणजे चंद्राचे मेण आणि क्षीण होणे असे म्हटले जाते. शहराचे नाव, प्रभास, म्हणजे चमक, तसेच सोमेश्वर आणि सोमनाथ ("चंद्राचा स्वामी" किंवा "चंद्र देव") ही पर्यायी नावे या परंपरेतून उद्भवली आहेत.
सोमेश्वर हे नाव 9व्या शतकापासून दिसू लागले, जे भगवान शिवाशी संबंध सूचित करते. गुर्जर-प्रतिहार राजा नागभट द्वितीय (आर. ८०५-८३३) यांनी नोंदवले आहे की त्यांनी सोमेश्वरासह सौराष्ट्रातील तीर्थांना भेटी दिल्या आहेत. रोमिला थापर म्हणते की हा शिवमंदिराचा संदर्भ असू शकतो किंवा नसू शकतो कारण हे शहर स्वतः या नावाने ओळखले जात होते. चौलुक्य (सोलंकी) राजा मूलराजा याने 997 CEच्या आधी केव्हातरी या ठिकाणी पहिले मंदिर बांधले असावे, जरी काही इतिहासकारांचे असे मत आहे की त्याने पूर्वीच्या लहान मंदिराचा जीर्णोद्धार केला असावा.
याउलट, ढाकी सांगतात की सोमनाथ स्थळाच्या 1950 नंतरच्या उत्खननात जे अल-बिरुनीने प्रदान केलेल्या तपशिलांशी जुळतात, त्यातून सोमनाथ मंदिराची सर्वात जुनी आवृत्ती सापडली आहे. या उत्खननाचे नेतृत्व बी.के. थापर - भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणाच्या महासंचालकांपैकी एक - आणि त्यात 10व्या शतकातील मंदिराचा पाया, लक्षणीय तुटलेले भाग आणि गझनीच्या महमूदने नष्ट करण्यापूर्वी सोमनाथ मंदिराच्या मोठ्या, सुशोभित आवृत्तीचे तपशील दाखवले.
त्यानुसार बी.के. थापर, आत्तापर्यंत मिळालेल्या पुरातत्त्वीय पुराव्यावरून असे सूचित होते की सोमनाथ-पाटण येथे 9व्या शतकात मंदिराची रचना नक्कीच होती, परंतु त्यापूर्वी कोणतेही मंदिर नव्हते. हे दृश्य K.M ने सामायिक केलेले नाही. मुन्शी - सोमनाथ मंदिरावरील पुस्तकांचे लेखक आणि 1950 मध्ये सोमनाथ मंदिराच्या पुनर्बांधणीसाठी हिंदू राष्ट्रवादींसोबत प्रचार करणाऱ्यांपैकी एक. मुन्शी, ऐतिहासिक साहित्यावर विसंबून असे सांगतात की पहिले सोमनाथ मंदिर 1ल्या सहस्राब्दीच्या सुरुवातीच्या शतकात लाकडापासून बांधले गेले होते. , आणि अनेक वेळा बदलले. रोझा सिमिनो यांच्या मते, बी.के. थापर हे "विपुल आणि खात्रीशीर" आहेत आणि तिने याला "महत्त्वपूर्ण आकाराचे" "फेज III" सोमनाथ मंदिर असे संबोधले आहे, हे लक्षात घेऊन की, ढक्की आणि शास्त्री यांनी ओळखलेल्या काही पुरातत्त्वीय वस्तू वगळता पहिल्या आणि II मंदिरांबद्दल फारसे माहिती नाही. विवादित ऐतिहासिक साहित्य. तथापि, राज्य Cimino, विपरीत B.K. थापर यांचा ९व्या शतकातील प्रस्ताव, उत्खननादरम्यान सापडलेले तिसरे मंदिर हे 960 ते 973 CEच्या दरम्यानचे आहे, ज्यात ढाकी आणि शास्त्री यांच्या महा गुर्जरा वास्तुकला आहे.
1026 मध्ये, भीम प्रथमच्या कारकिर्दीत, गझनीचा तुर्किक मुस्लिम शासक महमूद याने सोमनाथ मंदिरावर छापा टाकून लुटले, त्याचे ज्योतिर्लिंग तोडले. त्याने 20 दशलक्ष दिनारांची लूट घेतली. रोमिला थापर यांच्या मते, गोव्याच्या कदंब राजाच्या 1038 शिलालेखावर अवलंबून, गझनीनंतर 1026 मधील सोमनाथ मंदिराची स्थिती अस्पष्ट आहे कारण शिलालेख गझनीच्या हल्ल्याबद्दल किंवा मंदिराच्या स्थितीबद्दल "विचित्रपणे शांत" आहे. हा शिलालेख, थापर सांगतात, असे सुचवू शकते की नाश करण्याऐवजी ते अपवित्र झाले असावे कारण मंदिराची बारा वर्षांच्या आत त्वरीत दुरुस्ती करण्यात आली होती आणि 1038 पर्यंत ते सक्रिय तीर्थक्षेत्र होते.
1026च्या गझनीच्या तुर्किक मुस्लिम शासक महमूदने केलेल्या हल्ल्याची पुष्टी 11 व्या शतकातील पर्शियन इतिहासकार अल-बिरुनी यांनी केली आहे, ज्याने महमूदच्या दरबारात काम केले होते, जे काही प्रसंगी 1017 ते 1030 सीई दरम्यान महमूदच्या सैन्यासोबत होते आणि जे येथे राहत होते. वायव्य भारतीय उपखंड प्रदेश - नियमित अंतराने, जरी सतत नाही. 1026 सीई मध्ये सोमनाथ साइटवर आक्रमण झाल्याची पुष्टी इतर इस्लामिक इतिहासकार जसे की गर्दिझी, इब्न जफिर आणि इब्न अल-अथिर यांनी देखील केली आहे. तथापि, दोन पर्शियन स्रोत - एक अध-धहाबी आणि दुसरे अल-याफी यांनी - हे 1027 सीई असे नमूद केले आहे, जे कदाचित चुकीचे आहे आणि एक वर्ष उशीरा आहे, खान यांच्या मते - अल-बिरुनीवरील अभ्यासासाठी प्रसिद्ध असलेले विद्वान. आणि इतर पर्शियन इतिहासकार. अल-बिरुनी यांच्या मते:
सोमनाथ मंदिराचे स्थान सरस्वती नदीच्या मुखापासून पश्चिमेस तीन मैलांपेक्षा कमी अंतरावर होते. हे मंदिर हिंद महासागराच्या किनाऱ्यावर वसलेले होते जेणेकरून प्रवाहाच्या वेळी मूर्तीला त्याच्या पाण्याने स्नान केले जात असे. अशा प्रकारे तो चंद्र सतत मूर्तीला स्नान घालण्यात आणि तिची सेवा करण्यात मग्न होता."
ब्रिटीश राज
1842 मध्ये, एडवर्ड लॉ, एलेनबरोचा पहिला अर्ल यांनी गेट्सची घोषणा जारी केली, ज्यामध्ये त्याने अफगाणिस्तानातील ब्रिटीश सैन्याला गझनीमार्गे परत जाण्याचे आणि अफगाणिस्तानातील गझनी येथील गझनीच्या महमूदच्या थडग्यातून चंदनाचे दरवाजे भारतात परत आणण्याचे आदेश दिले. हे महमूदने सोमनाथ येथून घेतले होते असे मानले जाते. एलेनबरोच्या सूचनेनुसार, जनरल विल्यम नॉट यांनी सप्टेंबर 1842 मध्ये दरवाजे काढून टाकले. संपूर्ण सिपाही रेजिमेंट, 6 वी जाट लाइट इन्फंट्री, हे दरवाजे विजयात भारतात परत नेण्यासाठी तपशीलवार होते. तथापि, आगमनानंतर, ते गुजराती किंवा भारतीय डिझाइनचे नसून चंदनाचे नसून देवदार लाकडाचे (मूळचे गझनीचे) असल्याचे आढळून आले आणि त्यामुळे ते सोमनाथचे खरे नाही. त्यांना आग्रा किल्ल्याच्या शस्त्रागाराच्या भांडारात ठेवण्यात आले होते जिथे ते आजही पडून आहेत.लंडनमधील हाऊस ऑफ कॉमन्समध्ये 1843 मध्ये मंदिराच्या दरवाजांच्या प्रश्नावर आणि प्रकरणातील एलेनबरोच्या भूमिकेवर वादविवाद झाला. . ब्रिटीश सरकार आणि विरोधक यांच्यात बराच संघर्ष झाल्यानंतर, आपल्याला माहित असलेल्या सर्व तथ्यांची मांडणी केली गेली.
विल्की कॉलिन्सच्या 19व्या शतकातील द मूनस्टोन या कादंबरीत, शीर्षकाचा हिरा सोमनाथच्या मंदिरातून चोरीला गेला असावा असे मानले जाते आणि इतिहासकार रोमिला थापर यांच्या मते, गेट्समुळे ब्रिटनमध्ये निर्माण झालेल्या स्वारस्याचे प्रतिबिंब आहे. सोमनाथवरील तिचे अलीकडील कार्य गुजरातच्या पौराणिक मंदिराच्या इतिहासलेखनाच्या उत्क्रांतीचे परीक्षण करते.
1950-1951 दरम्यान पुनर्रचना
स्वातंत्र्यापूर्वी, वेरावळ जुनागढ राज्याचा एक भाग होता, ज्याच्या शासकाने 1947 मध्ये पाकिस्तानमध्ये प्रवेश केला होता. भारताने सार्वमत घेतल्यानंतर या राज्याला जोडण्यासाठी विरोध केला आणि राज्य जोडले. भारताचे उपपंतप्रधान वल्लभभाई पटेल 12 नोव्हेंबर 1947 रोजी जुनागढला भारतीय सैन्याने राज्याच्या स्थिरीकरणाचे निर्देश देण्यासाठी आले होते, त्या वेळी त्यांनी सोमनाथ मंदिराच्या पुनर्बांधणीचे आदेश दिले.
पटेल, के.एम. मुन्शी आणि काँग्रेसचे इतर नेते सोमनाथ मंदिराच्या पुनर्बांधणीचा प्रस्ताव घेऊन महात्मा गांधींकडे गेले तेव्हा गांधींनी या निर्णयाला आशीर्वाद दिला पण बांधकामासाठी निधी जनतेकडून गोळा करावा आणि मंदिरासाठी निधी देऊ नये असे सुचवले. राज्याद्वारे. मंदिराच्या जीर्णोद्धाराच्या प्रकल्पाशी स्वतःला जोडल्याचा अभिमान वाटत असल्याचे त्यांनी व्यक्त केले. तथापि, लवकरच गांधी आणि सरदार पटेल दोघेही मरण पावले, आणि पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांच्या नेतृत्वाखालील भारत सरकारचे अन्न व नागरी पुरवठा मंत्री मुन्शी यांच्या नेतृत्वाखाली मंदिराच्या पुनर्बांधणीचे कार्य चालू राहिले.
ऑक्टोबर 1950 मध्ये अवशेष पाडण्यात आले. त्या ठिकाणी असलेली मशीद बांधकाम वाहने वापरून काही किलोमीटर अंतरावर हलविण्यात आली. मे 1951 मध्ये, के एम मुन्शी यांनी आमंत्रित केलेले भारतीय प्रजासत्ताकचे पहिले राष्ट्रपती राजेंद्र प्रसाद यांनी स्थापनेचे काम केले. मंदिरासाठी समारंभ. राष्ट्रपती आपल्या अभिभाषणात म्हणाले, “माझे मत आहे की सोमनाथ मंदिराची पुनर्बांधणी त्या दिवशी पूर्ण होईल जेव्हा या पायावर केवळ भव्य वास्तूच उभी राहणार नाही, तर भारताच्या समृद्धीचा वाडा खरोखरच ती समृद्धी असेल. सोमनाथचे प्राचीन मंदिर हे प्रतीक होते. ते पुढे म्हणाले: "सोमनाथ मंदिर हे सूचित करते की पुनर्बांधणीची शक्ती विनाशाच्या शक्तीपेक्षा नेहमीच मोठी असते."
सध्याचे मंदिर
सध्याचे मंदिर मारू-गुर्जरा वास्तुशास्त्राचे (ज्याला चौलुक्या किंवा सोलंकी शैली असेही म्हणतात) मंदिर आहे. यात "कैलास महामेरू प्रसाद" फॉर्म आहे, आणि गुजरातच्या मुख्य गवंडीपैकी एक असलेल्या सोमपुरा सलाटचे कौशल्य प्रतिबिंबित करते.
नवीन सोमनाथ मंदिराचे शिल्पकार प्रभाशंकरभाई ओघडभाई सोमपुरा होते, ज्यांनी 1940च्या दशकाच्या उत्तरार्धात आणि 1950च्या दशकाच्या सुरुवातीस जुन्या पुनर्प्राप्त करण्यायोग्य भागांना नवीन डिझाइनसह पुनर्प्राप्त आणि एकत्रित करण्याचे काम केले. नवीन सोमनाथ मंदिर अतिशय गुंतागुंतीचे कोरीवकाम केलेले आहे, दोन लेव्हल मंदिर आणि खांब असलेला मंडप आणि 212 रिलीफ पॅनेल्स.
मंदिराचा शिखारा, किंवा मुख्य शिखर, गर्भगृहाच्या वर 15 मीटर (49 फूट) उंचीवर आहे आणि त्याच्या शीर्षस्थानी 8.2-मीटर-उंच ध्वज खांब आहे.[93] आनंद कुमारस्वामी - कला आणि स्थापत्यशास्त्राचे इतिहासकार यांच्या मते, पूर्वीचे सोमनाथ मंदिराचे अवशेष सोलंकी शैलीचे होते, जे भारतातील पाश्चात्य प्रदेशात आढळणाऱ्या वेसारा कल्पनांनी प्रेरित नगारा वास्तुकला आहे.
कलाकृती
19व्या शतकात उध्वस्त स्वरूपात सापडलेले पुन्हा बांधलेले मंदिर आणि सध्याच्या मंदिरात लक्षणीय कलाकृतीसह पूर्वीच्या मंदिराचे परत केलेले भाग वापरले आहेत. नवीन मंदिराने काही जुन्या पटलांसह नवीन पटल जोडले आहेत आणि एकत्रित केले आहेत, दगडाचा रंग या दोन्हीमध्ये फरक करतो. ऐतिहासिक कलाकृती असलेले फलक आणि खांब सोमनाथ मंदिराच्या दक्षिण आणि नैऋत्य बाजूला होते आणि आढळतात.
सर्वसाधारणपणे, रिलीफ आणि शिल्प विकृत केले जाते, कारण पॅनेलवर "उरलेल्या काही प्रतिमा ओळखणे" बहुतेकांसाठी कठीण आहे, असे कौसेन्स म्हणतात.[96] एक मूळ नटराज (तांडव शिव), जरी कापलेले हात आणि विकृत असले तरी, दक्षिणेकडे पाहिले जाऊ शकते. विकृत नंदी उजवीकडे आहे. याच्या डावीकडे शिव-पार्वतीच्या खुणा आहेत, ज्यांच्या मांडीवर देवी बसलेली आहे. ईशान्य कोपऱ्याकडे, ऐतिहासिक हिंदू मंदिरांमधील रामायण दृश्यांप्रमाणेच एका बँडमधील फलकांचे काही भाग शोधले जाऊ शकतात. कुसेन्स म्हणतात, "मुख्य दरवाजाच्या दोन्ही बाजूला सुंदर उभ्या मोल्डिंगसह" विभाग पाहिले जाऊ शकतात आणि हे सूचित करते की नष्ट झालेले मंदिर "अत्यंत समृद्धपणे कोरलेले" होते. मंदिरात वैदिक आणि पुराणिक देवतांची आकाशगंगा असण्याची शक्यता आहे, कारण अर्धवट टिकून राहिलेल्या आरामांपैकी एक सूर्याची प्रतिमा दर्शवितो—त्याच्या हातात दोन कमळे.
जुन्या मंदिरात मंडप आणि परिक्रमा मार्गावर प्रकाश पडू देणाऱ्या मोठ्या खिडक्यांसह एक खुली योजना आहे. सोमनाथ मंदिराच्या आतील आणि खांबांवर क्लिष्ट आणि तपशीलवार कलाकृती माउंट अबू येथील तेजपाल मंदिरात सापडलेल्या कलाकृतींसारख्याच होत्या.
तीर्थ आणि उत्सव
सोमनाथ-प्रभास तीर्थ हे हिंदूंसाठी आदरणीय तीर्थस्थानांपैकी एक आहे. महाराष्ट्रातील स्थळांमधील ब्राह्मी लिपीतील शिलालेखांमध्ये आढळणारी ही प्रसिद्ध प्रभास स्थळ आहे. कालिदासाच्या काव्यात त्याचा उल्लेख आढळतो. नवीन मंदिर द्वारकेसह गुजरातमधील सर्वोच्च तीर्थक्षेत्र आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ज्योतिर्लिंगे वर्ग:हिंदू मंदिरे
जॉन ओस्वाल्ड
जॉन ओस्वाल्ड (३० मे, इ.स. १९५३:किचनर, ओन्टॅरियो - ) हा कॅनडातील संगीत रचनाकार, वायुवाद्यवादक, माध्यम कलाकार आणि नर्तक आहे. त्याच्या ध्वनिचौर्य या प्रकल्पामुळे तो प्रसिद्धीच्या झोतात आला. (आधीच) अस्तित्वात असलेल्या संगीत रचनांमधून नवे संगीत निर्माण करणे हे ध्वनिचौर्यसमजले जाते. त्याच्या तथाकथित नवनिर्मितीमुळे ओस्वाल्ड युरोपियन-पाश्चात्त्य संगीत विश्वात अत्यंत वादग्रस्त ठरला आहे. माईल्स बोवी हा संगीत समीक्षक व लेखक उपहासाने ओस्वाल्डला "संगीतध्वनिचौर्याचा जनक' असे संबोधतो
कॅनडा कौन्सिल फॉर आरट्स या संस्थेतर्फे देण्यात येणाऱ्या २००४ सालच्या वार्षिक गव्हर्नर जनरल्स अवॉर्ड् इन व्हिज्युअल अँड मीडिया आर्ट्स या पुरस्कार विजेत्यांच्या सातजणांच्या यादीत ओस्वाल्डचा समावेश होता. त्याला मीडिया आर्टिस्ट हा जीवन गौरव पुरस्कार देण्यात आला. लंडन ऑबझर्व्हर ने त्याला पृथ्वीवरचा सर्वात झपाटलेला माणूस म्हणले आहे.
ध्वनिचौर्यविषयक तत्त्वज्ञान
"Plunderphonics" ही संज्ञा ओस्वाल्डने "Plunderphonics, or Audio Piracy as a Compositional Prerogative" या शोध निबंधात उपयोगात आणली. ही संकल्पना त्याची निर्मिती आहे. त्याने हा निबंध टोरोन्टो येथे १९८५ साली भरलेल्या वायर्ड इलेक्ट्रो-अकौस्टीक कॉन्फरंस येथे सादर केला होता.१९६० सालापासून ओस्वाल्डने "संगीतध्वनीचौर्य तंत्र' अमलात आणले. ही प्रेरणा त्याने विलियम्स एस. बरो या अमेरिकन लेखक, उपहास लेखक, चित्रकार आणि वक्ता याच्याकडून घेतली.
हेही पाहा
The Viral Communications Anti-Copyright Policy Plunderphonics - O'Hell (The Doors) Mystery Tapes — My Desert Island Vinyl Collection
संदर्भ
वर्ग:विसाव्या शतकातील युरोपीय संगीतकार वर्ग:संगीत क्षेत्रातील चौर्य वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
युक्रेनी वायुसेना
युक्रेनी वायुसेना युरोपच्या युक्रेन देशाच्या संरक्षण दलाचा भाग असून याचे मुख्यालय विनित्सिया शहरात आहे. सोवियेत संघाच्या विघटनानंतर मूळ सोवियेत वायुसेनेतील अनेक विमाने युक्रेनला मिळाली व त्यातून युक्रेनी वायुसेनेची निर्मिती झाली. त्यानंतर युक्रेनने आपल्या वायुसेनेचा आकार कमी करीत असतानाच दर्जा वाढविण्याचा प्रयत्न केला. तरीही त्यातील बहुसंख्य विमाने मूळ रशिया व सोवियेत बनावटीचीच आहेत. २०२२ च्या सुमारास युक्रेनी वायुसेनेत २२५ लढाऊ विमाने होती.
वाकी (सावनेर)
वाकी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
युक्रेनी वायुसेना
निवृत्त
पूर्वी युक्रेनी वायुसेनेने मिग-२१, मिग-२३, मिग-२७, सुखॉई एसयू-१५, सुखॉई एसयू-१७, याकोलेव्ह याक-२८, तुपोलेव्ह टीयू-१६०, तुपोलेव्ह टीयू-९५, तुपोलेव्ह टीयू-२२एम, तुपोलेव्ह टीयू-२२, तुपोलेव्ह टीयू-१६, तुपोलेव्ह टीयू-१५४ आणि तुपोलेव्ह टीयू-१३४ प्रकारची विमाने वापरली आहेत.
वाकी (सावनेर)
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
युक्रेनी वायुसेना
संदर्भ आणि नोंदी
वायुसेना वर्ग:देशानुसार वायुसेना
बोरी (वाशी)
बोरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६३० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
उमरगाम रोड रेल्वे स्थानक
उमरगाम रोड रेल्वे स्टेशन (UBR) हे गुजरात च्या वलसाड जिल्ह्यातील एक मध्यम रेल्वे स्टेशन आहे, गुजरात, भारत. हे भारतीय रेल्वेच्या मालकीचे आणि चालवते आणि पश्चिम रेल्वे विभागात आहे. हे स्थानक उमरगाम आणि जवळच्या प्रदेशाला सेवा देते. येथे तीन फलाट आहेत. स्थानकावर सशुल्क शौचालय आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे स्थानके वर्ग:पश्चिम रेल्वे
ह्युगो, कॉलोराडो
ह्युगो अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील वस्तीवजा शहर आहे. हे शहर लिंकन काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र आणि सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले ठिकाण आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ७३० होती.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:लिंकन काउंटी, कॉलोराडो वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्षा तोडमल
जन्म - १६ फेब्रुवारी १९७५
डॉ.वर्षा तोडमल या प्राध्यापिका, लेखिका, व्याख्यात्या, मुलाखतकार आहेत. म.ए.सो. च्या आबासाहेब गरवारे महाविद्यालयामध्ये मराठी विभाग प्रमुख म्हणून कार्यरत आहेत. गेली वीस वर्षे शैक्षणिक क्षेत्रामध्ये मराठी साहित्याचे अध्ययन आणि अध्यापन करत आहेत. स्त्री-साहित्य ,संत-साहित्य आणि शिक्षण हे त्यांच्या संशोधनाचे विषय आहेत. कविता हा आस्थाविषय आहे.
शिक्षण
एम.ए.(मराठी, इंग्रजी) ,बी एड, डी.सी.जे, पीएच.डी
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठा च्या संशोधन केंद्रामध्ये पीएच.डी पदवीसाठी संशोधन केले. 'स्वामी विज्ञानानंद: व्यक्ती आणि वाङ्मय :एक चिकित्सक अभ्यास' हा त्यांच्या संशोधनाचा विषय होता. प्राचार्य डॉ.अनिल सहस्त्रबुद्धे यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी संशोधन पूर्ण केले.
संदर्भ
वर्ग:मराठी शिक्षिका वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
थडीसावरगाव
थडीसावरगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील देगलूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:देगलूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
जपानचे शाही सैन्य
जपानचे शाही सैन्य (जपानी:大日本帝國陸軍; दै-निप्पॉन तैकोकु रिकुगुन; बृहद् जपानच्या साम्राज्याचे सैन्य) तथा इंपेरियल जॅपनीझ आर्मी हे जपानच्या साम्राज्याचे १८६८ ते १९४५ दरम्यानचे अधिकृत सैन्यबल होते.
याची मुखत्यारी शाही जपानी सैन्याच्या जनरल स्टाफ ऑफिस आणि युद्ध मंत्रालयाकडे होती. या दोन्ही संस्था नावापुरत्या जपानच्या सम्राटाला आधीन होत्या.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:जपानचा इतिहास वर्ग:दुसरे महायुद्ध
आकुर्ली
आकुर्ली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पनवेल तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पनवेल तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
ब्रह्ममुहूर्त
ब्राह्ममुहूर्त हा रात्रीचा १४ वा मुहूर्त काळ आहे. एक मुहूर्त हा ४८ मिनिटांचा कालावधी असतो, ज्यामध्ये संपूर्ण रात्र १५ मुहूर्तांची असते. भौगोलिक स्थान आणि वर्षाच्या वेळेनुसार सूर्योदयाची वेळ प्रत्येक दिवशी बदलते आणि ब्राह्ममुहूर्ताची वेळ त्याप्रमाणे बदलते. उदाहरणार्थ, जर सूर्योदय सकाळी ६:०० वाजता असेल, तर ब्राह्ममुहूर्त पहाटे ४:२४ वाजता सुरू होतो आणि पहाटे ५:१२ वाजता संपतो.
योगामध्ये
आयुर्वेद चिकित्सा सांगते की मानवी शरीरात वात (वायु आणि आकाश), पित्त (अग्नी आणि पाणी) आणि कफ (पृथ्वी आणि पाणी) असे तीन दोष आढळतात. या तीन दोषांची वाढ किंवा घट काळाच्या चक्राशी संबंधित आहे. सूर्योदयापासून १०:०० पर्यंतam ही कफाची वेळ आहे; १०:०० पासून२:०० पर्यंत amसायंकाळ ही पित्ताची वेळ आहे; आणि २:०० पासूनसंध्याकाळी ६:०० पर्यंतसायंकाळ (सूर्यास्त) ही वातची वेळ आहे.
संदर्भ
वर्ग:ध्यान वर्ग:हिंदू प्रार्थना आणि ध्यान
९२वे अकादमी पुरस्कार
अ‍ॅकेडमी ऑफ मोशन पिक्चर आर्ट्स अँड सायन्सेस (एएमपीएएस) द्वारा सादर केलेल्या ९२ व्या अकादमी (ॲकॅडमी) अवॉर्ड सोहळ्याने २०१९ च्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा गौरव केला. कॅलिफोर्नियाच्या लॉस एंजेलिसच्या हॉलीवूडमधील डॉल्बी थिएटरमध्ये हा कार्यक्रम झाला. फेब्रुवारीच्या अखेरीस अकादमी पुरस्कार सोहळ्याच्या दशकाहून अधिक काळानंतर, ९ फेब्रुवारी, २०२० रोजी, ९२ वा अकादमी पुरस्कार महिन्याच्या सुरुवातीला घेण्यात आला. या समारंभात एएमपीएएसने अकादमी पुरस्कार (सामान्यत: याला ऑस्कर म्हणून ओळखले जाते) २४ प्रकारात सादर केले. हा सोहळा अमेरिकेमध्ये एबीसीद्वारे प्रसारित केला होता. हा पुरस्कार लिनेट हॉवेल टेलर आणि स्टेफनी अल्लान यांनी निर्मित केला. याचे दिग्दर्शन ग्लेन वेस यांनी केले होते. इ.स. २०१९ मधील ९१ व्या अकादमी पुरस्कारच्या सादरीकरणातील स्वरूपाच्या यशाचे कारण सांगत एबीसीने घोषणा केली की हा सोहळा पुन्हा यजमानविना आयोजित केला जाईल.
संबंधित कार्यक्रमांमध्ये, ॲकॅडमीने २७ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हॉलीवूड अँड हाईलँड सेंटरच्या ग्रँड बॉलरूममध्ये ११ वा वार्षिक गव्हर्नर पुरस्कार सोहळा आयोजित केला.
दक्षिण कोरियाई चित्रपटाच्या पॅरासाईटने चार पुरस्कारांसह या सोहळ्याचे नेतृत्व केले. यात सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक बोंग जॉन-हो आणि बेस्ट पिक्चर यांचा समावेश होता. प्रथमच इंग्रजी भाषा नसलेल्या चित्रपटाला हा मान मिळाला. तसेच सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय वैशिष्ट्य चित्रपटासाठी प्रथमच दक्षिण कोरियन सादर केला होता. युद्धावर आधारीत १९१७ या चित्रपटाने तीन पुरस्कार जिंकले, तर फोर्ड विरुद्ध फेरारी, जोकर आणि वन्स अपॉन ए टाईम इन हॉलीवूडने प्रत्येकी दोन दोन पुरस्कार जिंकले. अमेरिकन फॅक्टरी, बोंबशेल, हेअर लव्ह, जोजो रॅबिट, ज्युडी, लर्निंग टू स्केटबोर्ड इन वॉरझोन (इफ यू अ गर्ल), लिटिल वुमन, मॅरेज स्टोरी, द नेबरर्स विंडो, रॉकेटमन आणि टॉय स्टोरी 4 यांनी प्रत्येकी एक ऑस्कर जिंकला.
विजेते आणि नामांकिते
९२ व्या ॲकॅडमी अवॉर्ड्ससाठी नामांकिते १३ जानेवारी २०२० रोजी सकाळी ५:१८ वाजता पीएसटी (१३:१८ यूटीसी) जाहिर केले होते. बेव्हरली हिल्समधील ॲकॅडमीच्या सॅम्युअल गोल्डविन थिएटरमध्ये अभिनेते जॉन चो आणि इस्का राय यांनी ही घोषणा केली होती.
संदर्भ
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार
डावे राजकारण
__अनुक्रमणिकाहवीच__
बोधगया
बोधगया हे भारत देशाच्या बिहार राज्यामधील एक ऐतिहासिक स्थान आहे. बिहारच्या गया जिल्ह्यात गया शहरापासून १५ किमी अंतरावर असलेल्या बोधगया येथील महाबोधी मंदिरासाठी जगप्रसिद्ध आहे. येथील बोधी वृक्षाखाली बसून भगवान गौतम बुद्धांना ज्ञानप्राप्ती झाली होती असे मानण्यात येते. बोधगया, कुशीनगर, लुंबिनी व सारनाथ ही बौद्ध धर्मामधील चार सर्वात पवित्र स्थाने आहेत.
२००२ साली महाबोधी मंदिराला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थाने ह्या यादीमध्ये स्थान मिळाले. बोधगयेला भेट देणाऱ्या पर्यटकांसाठी गया विमानतळावर अनेक आंतरराष्ट्रीय कंपन्या सेवा पुरवतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:गया जिल्हा वर्ग:बिहारमधील शहरे *
बारावडपाडा
बारावडपाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून विक्रमगड मार्गाने गेल्यावर नाशिक मार्गाने जामसर वडोळी रस्त्याने गेल्यावर हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव २८ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १४९ कुटुंबे राहतात. एकूण ७१२ लोकसंख्येपैकी ३२६ पुरुष तर ३८६ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ५४.१४ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ६२.७२ आहे तर स्त्री साक्षरता ४६.९२ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ८४ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या ११.८० टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन,बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. अॉटोरिक्शासुद्धा जव्हारवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
दाहुळ, दाभेरी, कायरी, दाभलोण, किरमिरे, ओझर, मेढा, तलासरी, खंबाळे, साखरशेत, दाधारी ही जवळपासची गावे आहेत.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
डावे विचार
__अनुक्रमणिकाहवीच__
लिंबाचीवाडी
संदर्भ
वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
आगरवाडी (चिपळूण)
आगरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
उजवे राजकारण
__अनुक्रमणिकाहवीच__
न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड आणि नेदरलँड्स दौरा, २००२
न्यू झीलंड महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने जून आणि जुलै २००२ मध्ये नेदरलँड आणि आयर्लंडचा दौरा केला. त्यांनी नेदरलँड्स ३-० आणि आयर्लंड २-० ने पराभूत करून तीन सामन्यांच्या एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय मालिकेत दोन्ही बाजू खेळल्या. दौऱ्यानंतर, ते इंग्लंडमध्ये तिरंगी मालिकेत इंग्लंड आणि भारत खेळले.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २००२ मधील क्रिकेट वर्ग:न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचे नेदरलँड्स दौरे वर्ग:न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे
भिडे वाडा, बुधवार पेठ, पुणे
__अनुक्रमणिकाहवीच__
भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, गांधीनगर
भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, गांधीनगर (संक्षिप्त IIT गांधीनगर किंवा IITH) हे गांधीनगर जिल्ह्यात, गुजरात, भारत येथे स्थित एक सार्वजनिक तांत्रिक विद्यापीठ आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय तंत्रज्ञान संस्था
उजवे विचार
__अनुक्रमणिकाहवीच__
प्रचार
प्रचार (इंग्रजी: Propaganda) हा संप्रेषणाचा एक प्रकार आहे, ज्याचा उपयोग मुख्यतः प्रेक्षकांना प्रभावित करण्यासाठी किंवा कार्यसूची (अजेंडा) पुढे नेण्यासाठी केला जातो. असा प्रचार वस्तुनिष्ठ नसतो आणि यामध्ये विशिष्ट धारणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी निवडक तथ्ये सादर केली जातात. तसेच तर्कसंगत प्रतिसाद देण्याऐवजी भावनिक भाषा वापरली जाते. प्रचार हा विविध संदर्भांमध्ये आढळू शकतो.
२० व्या शतकात, इंग्रजी शब्द "प्रोपगंडा" हा बऱ्याचदा हाताळणीच्या दृष्टिकोनाशी संबंधित होता, परंतु ऐतिहासिकदृष्ट्या, प्रचार ही विशिष्ट मते किंवा विचारसरणींना प्रोत्साहन देणारी कोणत्याही सामग्रीची तटस्थ वर्णनात्मक संज्ञा आहे. समतुल्य गैर-इंग्रजी संज्ञा देखील मोठ्या प्रमाणात मूळ तटस्थ अर्थ टिकवून ठेवतात.
चित्रे, व्यंगचित्रे, पोस्टर्स, पॅम्प्लेट्स, चित्रपट, रेडिओ शो, टीव्ही शो आणि वेबसाइट्स यासह नवीन तंत्रज्ञानाचा शोध लागल्याने बदललेली सामग्री आणि प्रसारमाध्यमांची विस्तृत श्रेणी प्रचार संदेश देण्यासाठी वापरली जाते. अगदी अलीकडे, डिजिटल युगाने प्रचार प्रसारित करण्याच्या नवीन मार्गांना जन्म दिला आहे, उदाहरणार्थ, बॉट्स आणि अल्गोरिदम सध्या संगणकीय प्रचार आणि बनावट किंवा पक्षपाती बातम्या तयार करण्यासाठी आणि सोशल मीडियावर पसरवण्यासाठी वापरल्या जात आहेत.
गुळवणे
गुळवणे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
होलियोक, कॉलोराडो
होलियोक अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील छोटे शहर आहे. फिलिप्स काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र आणि सगळ्यात मोठे शहर असलेल्या होलियोकची लोकसंख्या २०२० च्या जनगणनेनुसार २,३४६ होती.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:फिलिप्स काउंटी, कॉलोराडो वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
तुंबरपल्ली
तुंबारपळ्ळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील देगलूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:देगलूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
आकुळवाडी
आकुळवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पनवेल तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
जैतपूर
जैतपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
अरुणा भट
अरुणा भट (२६ जून, इ.स. १९५२ - २७ जानेवारी, इ.स. २०१६: पुणे, महाराष्ट्र) या एक मराठी नाट्य-चित्र अभिनेत्री होत्या. त्या २०११ ते २०१६ दरम्यान नाट्य परिषदेच्या पुणे शाखेच्या कार्यकारिणी सदस्या होत्या.
त्यांनी डार्लिंग डार्लिंग, घरोघरी हीच बोंब, नवऱ्याची धमाल तर बायकोची कमाल, बायको नसावी शहाणी या नाटकांत अभिनय केला. अशा अनेक नाटकांसह त्यांनी चित्रपटांत देखील विविध भूमिका साकारल्या आहेत.
हॅरिसन काउंटी, इंडियाना
ही अमेरिकेच्या इंडियाना राज्यातील ९२ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:इंडियानामधील काउंटी
ब्रह्मगाव (वाशी)
ब्रह्मगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६३० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
लुमाणेखोल
लुमाणेखोल हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील सातारा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.इथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे.इथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.
९१वे अकादमी पुरस्कार
अ‍ॅकेडमी ऑफ मोशन पिक्चर आर्ट्स अँड सायन्सेस (एएमपीएएस) द्वारा सादर केलेल्या ९१ व्या ॲकॅडमी अवॉर्ड सोहळ्याने २०१८ च्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटांचा गौरव केला. कॅलिफोर्नियाच्या लॉस एंजेलिसच्या हॉलिवूडमधील डॉल्बी थिएटरमध्ये हा कार्यक्रम संपन्न झाला. हा सोहळा २४ फेब्रुवारी २०१९ रोजी आयोजित करण्यात आला होता. या समारंभात एएमपीएएसने अकादमी पुरस्कार (सामान्यत: याला ऑस्कर म्हणून ओळखले जाते) २४ प्रकारात सादर केले. डोना गिग्लियॉटी आणि ग्लेन वेस निर्मित अमेरिकन ब्रॉडकास्टिंग कंपनी (एबीसी) द्वारे अमेरिकेत हा सोहळा दूरदर्शनवर प्रकाशित झाला होता, तसेच वेस दिग्दर्शक म्हणूनही काम करत होते. १९८९ मध्ये ६१ व्या ॲकॅडमी अवॉर्ड्सनंतर यजमानविना आयोजित केलेला हा पहिलाच सोहळा होता.
संबंधित कार्यक्रमांमध्ये, अकादमीने १८ नोव्हेंबर २०१८ रोजी हॉलीवूड अँड हाईलँड सेंटरच्या ग्रँड बॉलरूममध्ये आपला १० वा वार्षिक गव्हर्नर पुरस्कार सोहळा आयोजित केला. ॲकॅडमी सायंटिफिक अँड टेक्निकल अवॉर्ड्स ९ फेब्रुवारी २०१९ रोजी बेव्हरली हिल्समधील बेव्हरली विल्शायर हॉटेलमध्ये एका समारंभात यजमान डेव्हिड ओयलोवो यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आले.
संदर्भ
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार
इंडियन फोर्थ कोअर
पहिल्या महायुद्धात फोर्थ कोर पश्चिम युरोपात लढले. दुसऱ्या महायुद्धात हे सैन्य सुरुवातीस नॉर्वेत लढले तसेच ब्रिटनमध्ये तैनात होते. जपानने म्यानमारमार्गे भारतावर आक्रमण केल्यावर यास भारतास रवाना करण्यात आले.
वर्ग:ब्रिटिश भारतीय लष्कर वर्ग:पहिले महायुद्ध वर्ग:दुसरे महायुद्ध
कळकावणे
कळकावणे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
चांदोद
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> चांदोद किंवा चाणोद हे भारताच्या गुजरात राज्यातील वडोदरा जिल्ह्यातील डभोई तालुक्यातील एक गाव आहे.
भूगोल
हे नर्मदा, ओरसंग आणि सरस्वती नद्यांच्या संगमावर स्थित आहे. या गावामध्ये कपिलेश्वर महादेव, शेषशिनारायण मंदिर, पिंगलेश्वर महादेव, काशी विश्वनाथ महादेव या मंदिरांचा समावेश आहे. मृतांचे अंतिम संस्कार करण्यासाठी हे हिंदुंचे प्रमुख तीर्थक्षेत्र आहे.