cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
फैजपूर (जळगाव)
औद्योगिक इतिहास
गावात पूर्वी जिनींग अँड प्रेसिंगचे कारखाने होते. गावात कापसाचा व सरकीचा व्यापार मोठ्या प्रमाणात चालायचा. त्याचप्रमाणे फैजपूर हे पूर्वी त्याच्या ऑइल मिल्ससाठीसुद्धा प्रसिद्ध होते. येथील तेल देश विदेशात निर्यात होत असे. सद्यस्थितीत त्यातील केवळ एक ऑइल मिल कार्यान्वयित असून अन्य मिल्स बंद झाल्या आहेत. बुधवारी फैजपुरात गावरान तुपाचा बाजार वाणी गल्लीत भरायचा. या भागाला आजही तूप बाजार म्हणून ओळखले जाते. फैजपूर येथे असलेला मधुकर सहकारी साखर कारखाना हा जळगाव जिल्ह्यातील सगळ्यात पहिले उभारला गेलेला साखर कारखाना आहे.
काँग्रेसचे प्रथम ग्रामीण अधिवेशन
भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे पन्नासावे (५० वे) अधिवेशन हे २७ आणि २८ डिसेंबर १९३६ रोजी फैजपूर येथे करण्यात आले होते. हे अधिवेशन काँग्रेसचे प्रथम ग्रामीण अधिवेशन होते. या अधिवेशनात मोठ्या संख्येने शेतकरी सहभागी झाले होते. शेतकऱ्यांच्या कल्याणासाठी आणि त्यांच्यासाठी संघर्ष करणाऱ्या काँग्रेससाठी फैजपूर अधिवेशन महत्त्वाचे होते. फैजपूर अधिवेशनचे अध्यक्ष जवाहरलाल नेहरू होते जे तत्कालीन काँग्रेसमधील महत्त्वाचे नेते होते आणि राजमल ललवाणी त्या परिषदेचे कोषाध्यक्ष होते. या अधिवेशनात महात्मा गांधी व इतर दिग्गज नेते सुद्धा उपस्थित होते. त्या ठिकाणी आता ‘नेहरू विद्यानगर’चा परिसर आहे. तेथे धनाजी नाना विद्यालय, बी.एड. कॉलेज व फार्मसी इन्स्टिट्यूट आहेत. या अधिवेशनाचा देखावा शहरातील छत्री चौकातल्या भिंतीवर साकारण्यात आला आहे.
संत खुशाल महाराज
फैजपूर हे संत खुशाल महाराजांसाठी सुद्धा ओळखले जाते. त्या संतांच्या संदर्भात एक आश्चर्यकारक घटना लोकमानसात रूढ आहे. संत खुशाल महाराजांना देणे असलेले लखमीचंद सावकाराचे दोनशेचाळीस रुपये प्रत्यक्ष विठ्ठलाने अदा केले असे म्हटले जाते. त्यासंबंधीची १८३७ मध्ये विठ्ठलाला दिलेली मोडी लिपीतील पावतीही खुशाल महाराजांच्या मंदिरात उपलब्ध आहे!
महाराजांच्या नावाने कार्तिक महिन्यांत फैजपूर येथे रथोत्सव साजरा होतो. महाराजांचे पुत्र श्रीहरी महाराज यांनी ती प्रथा खुशाल महाराजांच्या मृत्यूनंतर, १८८५ साली सुरू केली.
खुशाल महाराजांनी विविध प्रकारचे लेखन केले आहे. त्यात ‘श्रीदशावतार चरित्र ग्रंथ’ हा महत्त्वपूर्ण आहे. त्या ग्रंथाचे एकूण सेहेचाळीस अध्याय आहेत. खुशाल महाराजांना त्यांनी वीस अध्याय लिहिल्यावर देवाज्ञा झाली. त्यानंतर त्यांचे चिरंजीव श्रीहरी महाराज यांनी सव्वीस अध्यायांची भर घालून ग्रंथ पूर्ण केला. तो ग्रंथ पितापुत्रांच्या एकात्म भावनेमुळे सलग असाच वाटतो. पांडुरंग स्वप्नात येणे, विठ्ठलाची मूर्ती सामानात येणे वगैरे कथा संत खुशाल महाराजांच्या चरित्रात आहेत. त्या कन्हैयालाल धोंडू मोरे यांनी ‘श्रीव्यासपुरी महात्म्य’ या ग्रंथात लिहून ठेवल्या आहेत.
परिवहन
रस्तेमार्ग
शहरातून राज्य महामार्ग क्रमांक ४ जातो, त्यामुळे फैजपूर हे रस्तेमार्गाने योग्य प्रकारे जोडले गेलेले आहे.
लोहमार्ग
गाढव
हे सुद्धा पहा
वर्ग:प्राणी वर्ग:सस्तन प्राणी वर्ग:रिकामी पाने
फैजपूर (जळगाव)
परिवहन
सर्वात जवळचे विमानतळ :
देशांतर्गत : जळगाव विमानतळ (४५ कि.मी.)
आंतरराष्ट्रीय : देवी अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, इंदूर (२३० कि.मी.)
प्रसिद्ध व्यक्ति
बाळ सीताराम मर्ढेकर : मराठी लेखक व कवी
मोनिका
हि एक भारतीय (तमिळ)अभिनेत्री आहे.
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
चौदा यज्ञ (गीतोक्त)
गीतेमध्ये चौदा प्रकारचे यज्ञ सांगीतले आहेत-
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये वर्ग:याद्या
बार्बरा ऑरचर्ड
बार्बरा ऑरचर्ड (१४ ऑगस्ट, १९३०:ॲडलेड, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५७ ते १९५८ दरम्यान २ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कमळपक्षी
कमळपक्षी कुळातील दोन जाती आपल्याकडे सापडतात. Bronze-Winged Jacana (Metopidius indicus) कांस्यपक्षी कमळपक्षी आणि Pheasant- Tailed Jacana (Hydrophasianus chirugrusus). कमळपक्षी हा दलदलीत, तलावात आणि कमळवेलींच्या तळ्यात आढळणारा साधारण ३१ सें. मी. आकाराचा पक्षी आहे.
वर्णन
हा पाणथळ पक्षी बराचसा पाणकोंबडीच्या वळणाचा आहे. टंगाळे पाय, कोळ्यांच्या पायांसारखी लांबसडक बोटे आणि लांब, सरळ नखं असलेला हा एक पाणपक्षी. वीणीच्या हंगामात नर पियूला कोयत्याच्या आकाराची लांब आणि टोकदार शेपटी असते. त्यावेळी त्याचा रुबाब वाढतो. वीण काळानंतर ही शेपटी झडून पडते. एरवी नर-मादी दिसायला सारखेच असतात. छातीच्या वरील भागात काळा पट्टा, गळ्याचा भाग पांढरा, चोच व मानेचा भाग पिवळा, डोळ्याजवळून एक उभी, लांब काळी रेघ, उर्वरीत पाठ, पोट इ. तपकिरी रंगाचे. या पक्ष्याचे पाय, पायांची बोटे व नखे मोट्ठी असतात, जेणेकरून यांना तरंगत्या पाण वनस्पतीवर किंवा तरंगत्या पानांवर चालता येते. वीण काळात नराला शेपटी असते तर त्याचा तपकिरी रंग जास्त गडद होतो.
आढळस्थान
कमळपक्षी एकट्याने किंवा थव्याने तलावात, कमळवेलींच्या आसापास दिवसभर पोहतांना दिसतात. हा पक्षी हिमालयाच्या २००० मी. उंचीपर्यंत भारतभर सर्वत्र आढळ्तो तसेच बांगलादेश, पाकिस्तान, श्रीलंका, म्यानमार हा देशातही याची वस्ती आहे. आपल्या जातिवंत सौंदर्याने जलाशयाची शोभा वाढवणारे हे रूपवान पक्षी निसर्गाची शान आहेत. म्हणूनच थायलंड सरकारच्या टपाल विभागातर्फे या दोन्ही कमळ पक्ष्यावर आकर्षक तिकिटे प्रकाशित केली आहेत.
खाद्य
पाणथळीतील पाणवनस्पती, पाण कीटक, लहान मासे, मृदु शरीरी कालव, शंख व शिंपल्या, गोगलगायी, पाण वनस्प्तींच्या बिया, त्यांचे कोंब हे कमळपक्ष्याचे आवडते खाद्य आहे.
घरटे
दोन्ही जातीतील मादीचे अनेक सहचर असतात. कमळपक्षी शिंगाड्याच्या किंवा कमळाच्या पानावर आपले घरटे बांधतो. मादी एकावेळी ३ ते ४, चमकदार हिरवट-तपकिरी रंगाची अंडी देते. कमळपक्ष्याची मादी बहुपतिकत्व स्वभावाची असून पिलांचे संगोपन नर कमळपक्षी करतो. एका नराबरोबर समागम करून ती अंडी घालून मोकळी होते. अंड्यांचे उबविणे व पिलांची निगा राखणे हे काम संपूर्णपणे नरावर सोपवून ती दुसऱ्या नराकडे जाते व अशा प्रकारे ती एका मागोमाग एक असे अनेक घरोबे करते.
चित्रदालन
वर्ग:पक्षी
म्युर्ते-ए-मोझेल
म्युर्ते-ए-मोझेल (Meurthe-et-Moselle) हा फ्रान्स देशाच्या लोरेन प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या ईशान्य भागात बेल्जियम व लक्झेंबर्ग देशांच्या सीमेजवळ वसला येथून वाहणाऱ्या म्युर्ते व मोझेल ह्या नद्यांवरून त्याचे नाव देण्यात आले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:लोरेन
स्प्रेड ईगल धबधबा
वर्ग:मेघालयमधील धबधबे वर्ग:रिकामी पाने
बेळ्ळारी जिल्हा
''हा लेख बेळ्ळारी जिल्ह्याविषयी आहे. बेळ्ळारी शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.''
बेळ्ळारी हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील उत्तर भागातील जिल्हा आहे. हा जिल्हा गुलबर्गा प्रशासकीय विभागात मोडतो.
वर्ग:बेळ्ळारी जिल्हा वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे
बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
वर्ग:रिकामी पाने क्रिकेट
जॉइस जॉर्ज
जॉइस जॉर्ज ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
२००९-१० आयसीसी इंटरकाँटिनेंटल चषक
अंतिम सामना
वर्ग:इंटरकाँटीनेंटल चषक वर्ग:चित्र हवे
वंटांग धबधबा
वर्ग:मिझोरममधील धबधबे वर्ग:रिकामी पाने
जिवा महाला
गाव
जिवाजींचे मूळ गाव कोंडवली बुद्रुक (मौका/खारे) हे वाई तालुक्यात आहे. मात्र हे गाव धोम धरणामुळे स्थलांतरित झाले आहे. प्रसिद्ध इतिहासंशोधक श्री.पांडुरंग नरसिंह पटवर्धन यांनी जिवाजी महाले यांचे महाबळेश्वरजवळ कोंडवली या गावी त्यांचे वंशज शोधून काढले आहेत.
घराण
वंशावळ – जिवाजी महाले हे नाभिक समाजाचे होते असे सांगितले जाते. जिवाजी महाले यांचे मोठे भाऊ हा तानाजी (तानाजी) महाले संकपाळ. जिवाजी महालेंचे पुत्र सीताराम; सीतारामचा मुलगा (सुभानजी); सुभानजीचे (नवलोजी व काळोजी); नवलोजीचा मुलगा हरी आणि काळोजीचा मुलगा सुभानी होय.
हरी आणि सुभानजी हे जिवाजी महालाचे खापरपणतू होतात.
जिवाजी महाला यांचे वडील पहिलवान होते, त्यांनीच जिवाजी महाले यांना पहिलवानीचे धडे दिले होते. जिवाजींचे वडील शिवाजी राजांचे वडील शहाजी यांच्या सेवेत होते. युद्धसमयी त्यांना एक पाय गमवावा लागला होता.
पराक्रम
शिवाजी राज्यांनी प्रतापगडाच्या पायथ्याशी अफझलखानास मारल्यावर अफझलखानाच्या 'सय्यद बंडा' नावाच्या रक्षकाने शिवाजी महाराजांवर तलवारीचा जोरदार वार केला. जिवाजींने सय्यद बंडाचा हात कापुन शिवाजी महाराजांचे प्राण वाचवले. या प्रसंगी जिवाजी महालाचे वय २५ च्या घरात असावे असा कयास काढण्यात येतो. रायरेश्वर किल्ल्याच्या पायथ्याला सरदार श्रीमंत श्री वीर कान्होजी जेधे यांच्या जहागीर आंबवडे गावी, वीर कान्होजी जेधे यांच्या समाधी स्थळाच्या बाजूलाच जिवा महाला यांची समाधी आहे.
दांडपट्टा चालविण्यात महाले समुदाय हा पटाईत होता. आजही महाले समुदायातील म्हातारे लोक दांडपट्टा चालवतात. जिवाजी महाले सुद्धा दांडपट्टा चालवण्यात तरबेज होते. सैयद बंडाने महाराजांवर तलवार उगारली तेव्हाच दांडपट्टा काढून जिवाजी महाले यांनी त्याला पालथा पाडला होते, "होता जिवा म्हणून वाचला शिवा" न्हवे तर ही म्हण अशी होती "होते जिवाजी म्हणून वाचले शिवाजी’, ही म्हण या प्रसंगावरून पडली.
छत्रपतींकडून बक्षीस
छत्रपती शाहूराजांनी १७०७ मध्ये जिवांच्या वंशजांना निगडे/साखरे ही गावे इनाम दिली. त्या इनामपत्रात जिवाजी महाले यांच्या मर्दानी, पुरातन व एकनिष्ठ असा गौरवपूर्ण उल्लेख केला आहे.
रस्ता
मुंबईत अंधेरी (पूर्व) येथील ना.सी. फडके रस्ता आणि स्वामी रस्ता यांना जोडणाऱ्या एका छोट्या रस्त्याला जिवा महाले रोड म्हणतात.
चौक
शिवरत्न जिवाजी महाले चौक (अहमदनगर) शूरवीर जिवाजी महाले चौक,अपोलो टाॅकीज(पुणे)
पुरस्कार
शिवप्रताप दिन कार्यक्रमाच्या निमित्ताने जिवा महाले याच्या नावाने दरवर्षी एक पुरस्कार देण्यात येतो. आत्तापर्यंत हा पुरस्कार मिळालेल्या व्यक्ती:- वगैरे.
संदर्भ
वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती वर्ग:हिंदू योद्धे
रेनडियर
रेनडियर हा एक चतुष्पाद प्राणी आहे. या प्राण्यांपासून दुग्धोत्पादनही होते.
वास्तव्य
रेनडियर हा हिमालयात व थंड प्रदेशात मोठ्या प्रमाणात आढळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:हरीण
सिस्को सिस्टिम्स
वर्ग:अमेरिकेमधील तंत्रज्ञान कंपन्या
चातारी
चातारी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
युरी झिर्कोव
युरी झिर्कोव हा एक रशियन फुटबॉलपटू आहे.
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म वर्ग:रशियाचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वज्रबोधी
वर्ग:बौद्ध धर्म वर्ग:बौद्ध भिक्खू वर्ग:चिनी बौद्ध वर्ग:इ.स. ६७१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ७४१ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय बौद्ध वर्ग:धर्मांतरित बौद्ध वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
बी.टी. बियाणे
बॅसिलस थरींगजिनेसीस या जिवाणुच्या नावाचे लघुरूप म्हणजे बी.टी.हा जिवाणू स्फटिक प्रथिने तयार करतो.ही प्रथिने अनेक बोंडअळीसाठी विषारी असतात. जैविक तंत्रज्ञानाद्वारे या जिवाणुच्या गुणसूत्राचा वापर करून पिकांची वाणे तयार करण्यात येतात. ती अनेक रोगप्रतिबंधक असतात. अशा पिकांवर बाहेरून बोंडअळीकरिता किटकनाशकांची फवारणी करण्याची गरज पडत नाही. हा बी.टी. जिवाणू सर्वत्र सापडतो.
यातील विषद्रव्ये फक्त बोंडअळीलाच बाधीत करतात असा शास्त्रज्ञांचा दावा आहे. या जिवाणुचा शोध सन १९०१ मध्ये जपानचे शास्त्रज्ञ 'ईशिवाता' यांनी लावला.त्यानंतर सन १९११ मध्ये जर्मनीचे एम्स्ट बर्लिनेर यांनी तो स्वतंत्रपणे शोधला.
वाद
अशा प्रकारे तयार केलेले पिकांचे वाण हे सर्व प्राणिमात्रांसाठी घातक असल्याचा आरोप करण्यात येत आहे.भारतात याला तीव्र विरोध होत आहे.या वाणांमध्ये पुनर्निर्मितीची क्षमता नसल्यामुळे प्रत्येक वेळेस कंपन्यांचे बियाणेच विकत घ्यावे लागेल असा आरोपही होतो आहे.याने निसर्गचक्राला बाधा येईल असा अनेकांचा समज आहे.पर्यावरणाचा समतोल ढासळेल असा दावाही टिकाकार करीत आहेत.
वर्ग:शेती
चौदा यमधर्म
हिंदू धर्मातील चौदा प्रकारचे यमधर्म खालील प्रकारे आहेत-
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये वर्ग:याद्या
अहिंसा एक्सप्रेस
अहिंसा एक्सप्रेस ही भारतीय रेल्वेची एक प्रवासी सेवा आहे. भारतीय रेल्वेची पुणे जंक्शन ते अहमदाबाद जंक्शन या दरम्यान साप्ताहिक धावणारी ट्रेन आहे. या रेल्वेचा डाउन ट्रेन क्रं. ११०९६ आहे आणि अप क्रं. ११०९५ आहे. अहिंसा म्हणजे शांततेचा मार्ग !ही गाडी पुणे ते अहमदाबाद स्थानकांदरम्यान आठवड्यातून एकदा धावते. मध्य रेल्वेद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या अहिंसा एक्सप्रेसला पुणे ते अहमदाबाद दरम्यानचे ६३५ किमी अंतर पार करायला सुमारे १२ तास लागतात.
बोगी
सहसा या गाडीला १ वातानुकुलित प्रथम श्रेणी, १ दोन स्तरीय बिछायती असलेला वातानुकूलित, २ त्रिस्तरीय बिछायते असलेले वातानुकूलित, १० शयन यान, ४ सामान्य अनारक्षित व १ खानपान व्यवस्थेचे डबे असतात. भारतीय रेल्वे स्वतः च्या अधिकारात प्रवाश्यांची मागणी आणि गरजे प्रमाणे बोगी वाढवते.
तपशील
पुणे ते अहमदाबाद दरम्यानचा संपूर्ण रेल्वेमार्ग विद्युत इंजिन असल्यामुळे कल्याण शेडमधील WCAM 2/2P ह्या प्रकारचे इंजिन संपूर्ण मार्गावर वापरले जाते.
मार्ग
ही ट्रेन पुणे स्टेशन, कल्याण जंक्शन, भिवंडी रोड, वसई रोड, डहाणू रोड, वापी, वल्साड, नवसारी, सूरत, भरूच जंक्शन, वडोदरा जंक्शन, आनंद जंक्शन, नदीयाड जंक्शन, अहमदाबाद जंक्शन या दरम्यान धावते.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे वाहतूक
लक्ष्मीकांत देशमुख
लक्ष्मीकांत देशमुख यांचे मूळ गाव उस्मानाबाद जिल्ह्यातले मुरूम. मराठवाडा विद्यापीठातून त्यांनी रसायनशास्त्रातील एम.एस्‌सी ही पदवी व कोल्हापूर विद्यापीठातून मराठी साहित्य हा विषय घेऊन एम.ए. ही पदवी घेतली. त्यानंतर त्यांनी बंगलोरमधून एम.बी.ए केले. अमेरिकेतून त्यांनी इंटरनॅशनल पॉलिसी या विषयावर एक अभ्यासक्रमही पूर्ण केला. भारतीय प्रशासन अधिकारी म्हणून काम करून ते ... साली निवृत्त झाले. प्रशासकीय अधिकारी असताना प्रत्येक प्रश्न त्यांनी संवेदनशीलतेने आणि न्यायबुद्धीने सोडवला त्यातूनच त्यांच्या साहित्यकृती आकार घेत गेल्या.
बालमजुरीसंदर्भातील 'हरवलेले बालपण' ही कादंबरी आणि स्त्रीभ्रूणहत्या विषयांसंदर्भातील 'सावित्रीच्या गर्भात मारलेल्या लेकी' हा कथासंग्रह लक्ष्मीकांत देशमुख यांच्यातील संवेदनशील लेखकाचे दर्शन घडवतो. 'इन्किलाब आणि जिहाद' या कादंबरीतून समकालीन आंतरराष्ट्रीय राजकारणाचे धक्कादायक अंतरंग त्यांनी उलगडून दाखवले आहे. सहा कादंबऱ्या, आठ कथासंग्रह, दोन नाटके आणि इतर सहा-सात पुस्तके अशी साहित्यसंपदा देशमुख यांच्या नावावर आहे. त्यांची अजून नऊ पुस्तके प्रकाशनाधीन आहेत. (डिसेंबर २०१७ची स्थिती)
लक्ष्मीकांत देशमुख हे 'अक्षर अयान' या दिवाळी अंकाचे मुख्य संपादक आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:मराठी नाटककार वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
इलीन मॅसे
इलीन मॅसे (२८ डिसेंबर, १९३५:ऑस्ट्रेलिया - २२ जानेवारी, २०१९:ऑस्ट्रेलिया) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५७ ते १९५८ दरम्यान ४ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
पद्मप्रिया जानकीरामन
पद्मप्रिया जानकीरामन (२८ जानेवारी, ?? - ) (तमिळ: பத்மபிரியா) ही एक भारतीय (तमिळ)अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे. ही पद्मप्रिया ह्या नावाने प्रसिद्ध आहे.
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळी व्यक्ती वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जोस के. मणी
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
लोणावळा
लोणावळा हे भारतातील राज्य महाराष्ट्रातल्या पुणे जिल्ह्यामध्ये असलेले एक पर्यटनस्थळ आहे. लोणावळा पुण्यापासून रस्त्याने ६४ किमी तसेच मुंबईपासून ९६ किमी अंतरावर आहे. लोणावळा चिक्की हा एक चवीने आंबट गोड असलेला सुप्रसिद्ध पदार्थ आहे. लोणावळा हे मुंबई व पुण्यामधील एक अतिमहत्त्वाचे रेल्वे स्टेशन आहे. पुण्यातून येथे येण्यासाठी उपनगरीय लोकल रेल्वेगाड्या असतात. मुंबई – पुणे एक्सप्रेस हायवे आणि मुंबई – चेन्नई हायवे लोणावळा शहरातून जातो.
लोणावळा हे भारतीय नौदलाचे सर्वोत्तम तांत्रिक प्रशिक्षण केंद्र आयएनएस शिवाजीचे मुख्यालय आहे.
मुंबई-पुणे महामार्गावर समुद्रसपाटीपासून ६२५ मीटर उंचीवर सह्याद्रीच्या ऐन घाटमाथ्यावरील हे ठिकाण थंड हवेसाठी प्रसिद्ध आहे. विपुल वनराई, हिरवीगार निसर्गशोभा, वनश्रींने भरगच्च असलेले डोंगरमाथे व दऱ्या, पावसाळयात कडेलोट होऊन कोसळणारे धबधबे हे सारं काही मनाला खूपखूप सुखद वाटते. म्हणूनच या ठिकाणी पर्यटकांची नेहमी गर्दी असते.
पावसाळयाच्या दिवसात पावसाच्या सरी अंगावर झेलत व ढगांच्या ओलसर धुकट वातावरणात हरवून जाण्यात खूप मजा वाटते. हिवाळयात तर धुके लपेटूनच फिरावे लागते. उन्हाळ्यात जांभळे आणि करवंदांची लयलूट असते.
लोणावळा आणि खंडाळा या दोन्ही ठिकाणांच्या जवळपासच पाहण्यासारख्या अनेक गोष्टी आहेत. राजमाची पॉइंट, वळवण धरण, भुशी धरण, टायगर्स लीप, ड्यूक्स ॲन्ड डचेस नोज, कार्ला-भाजा येथील लेणी, लोहगड, विसापूर किल्ले ही त्यांपैकी काही ठळक ठिकाणे होत. हवामान चांगले असल्याने या परिसरात अनेक सॅनेटोरियम्स आहेत. लोणावळा येथील शुद्ध देशी गीर गायीच्या दुधापासुन बनवलेल्या साजुक तुप आणि मधात तळलेली चिक्की तर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर प्रसिद्ध आहे. रोज ५००० टन चिक्की निर्यात केली जाते.
इतिहास
लोणावळा हे यादव साम्राज्याचा भाग होते. नंतर मुघलांना या जागेचे व्यूहात्मक महत्त्व लक्षात आल्याने त्यांनी ते काबीज केले आणि बराच काळ ताब्यात ठेवले. या भागातील किल्ल्यांनी आणि मावळ्यांनी मराठा आणि पेशवा राज्यांच्या इतिहासात मोलाची भूमिका बजावली आहे.१८७१मध्ये तेव्हाचे बॉम्बे प्रेसिडेन्सीचे गव्हर्नर लॉर्ड एल्फिन्स्टन यांनी लोणावळा आणि खंडाळा शोधले.
लोकसंख्या
२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार लोणावळ्याची लोकसंख्या ५७,६९८ होती. ५३.४७% पुरुष तर ४६.५३% स्त्रिया आहेत. लोणावळ्याचे साक्षरता गुणोत्तर ८९% आहे. लोणावळ्यातील १०% लोकसंख्या ही ६ वर्षाखालील मुलांची आहे.
खंडाळा
हे एक प्रसिद्ध थंड हवेचे ठिकाण आहे. येथून मुंबई दिशेला जाणाऱ्या बोरघाटाची उतरण सुरू होते.
राजमाची पॉईंट
राजमाची पॉईंट लोणावळ्यापासून ६.५ किमी अंतरावर आहे. येथून शिवाजी महाराजांचा राजमाची किल्ला तसेच आजूबाजूच्या परिसराचे विहंगम दृश्य बघता येते.
टायगर पॉईंट
टायगर पॉईंट हा एक उंचावरील कडा आहे. जेथे सरळ उभी अशी ६५० मीटरची खोल दरी आहे.
कार्ला लेणी
लोणावळ्याजवळच्या मळवली येथे असलेल्या कार्ला लेण्यांची निर्मिती बुद्ध भिक्षूंनी ख्रिस्तपूर्व २ ऱ्या आणि ३ ऱ्या शतकात केली. येथे एकवीरा देवीचे प्रसिद्ध मंदिर आहे.
लोहगड किल्ला
मळवली रेल्वे स्थानकापासून ११.२ किमी लांबीच्या चढाईच्या रस्त्याने, एकेकाळी शिवाजी महाराजांचा लष्करी तळ असलेल्या या लोहगड किल्ल्याला पोहोचता येते. लोहगडसमोरच विसापूरचा किल्ला आहे.
भुशी धरण
लोणावळा आणि आयएनएस शिवाजीमध्ये असलेल्या धरणाजवळील हा धबधबा प्रसिद्ध आहे. येथे आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे रेल्वे टर्मिनस उभारले जाणार आहे जेणेकरून लोणावळा रेल्वे स्थानकावरील ताण कमी होईल व पुणे उपनगरी रेल्वेसाठी विशेष टर्मिनस मिळेल.
वाहतूक
लोणावळा रस्ता व रेल्वेमार्गे भारतातील प्रमुख शहरांशी जोडलेले आहे. मुंबई–पुणे द्रुतगतीमार्ग याजवळून जातो व त्यास लोणावळ्यासाठी प्रवेशमार्ग आहे. राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ४ लोणावळ्यातूनच जातो. लोणावळा रेल्वे स्थानक पुणे-मुंबई रेल्वेमार्गावरील अतिमहत्त्वाचे स्थानक असून येथून जाणाऱ्या सगळ्या गाड्या येथे थांबतात. येथे दौंडप्रमाणेच मोठे रेल्वे जंक्शन उभारले जावे अशी प्रवाशांची अनेक शतकांपासून मागणी आहे.
संदर्भ
वर्ग:थंड हवेची ठिकाणे वर्ग:पुणे जिल्हा
बोत्स्वाना राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
वर्ग:रिकामी पाने क्रिकेट
दुदुमा धबधबा
दुदुमा धबधबा हा ओडिशामधील मचकुंद  नदीवर असून त्याची उंची १५७मी आहे. हा दक्षिणेतील मोठा धबधबा असल्यामुळे या धबधब्यावर मचकुंद हा जलविद्युत प्रकल्पसुद्धा आहे. तसेच हे महत्त्वाचे असे धार्मिक तीर्थक्षेत्र आहे. ओंनुकूडेली नावाची एक सुंदर वसाहत येथे विकसित झाली आहे. हा धबधबा कोरापूटपासून (ओडिशा) ९२ किमी व विशाखापट्टणमपासून (आंध्रप्रदेश) जवळपास २०० किमी अंतरावर आहे. या प्रदेशात 'बोन्डा' हे आदिवासी जमात राहतात. हा  ओडिशा व आंध्रप्रदेश राज्यातील सीमेचा भाग असून दोन्ही बाजूला याचे उपधबधबे आहेत.
वर्ग:ओडिशातील धबधबे वर्ग:रिकामी पाने
तिरंदाज मासा
ओळख
तिरंदाज माशाचा समावेश पर्किफॉर्मीस गणाच्या टॉक्झोटिडी कुलात होत असून सामान्यपणे आढळणाऱ्या माशाचे शास्त्रीय नाव टॉक्झोटिस जॅक्युलॅट्रिक्स आहे. या कुलात टॉक्झोटिस ही एकच प्रजाती असून त्यात सात जातींचे तिरंदाज मासे आहेत. या माशांचे डोळे मोठे असतात. विशेष म्हणजे पाण्याच्या पृष्ठभागावरील वनस्पतींच्या फांद्यांवर बसलेल्या कीटकांवर हे मासे तोंडातून जोरदार पिचकारी मारून त्यांना खाली पाडतात. म्हणून या कुलाला टॉक्झोटिडी (तिरंदाज) ही संज्ञा वापरली आहे. हे मासे भारतापासून फिलिपीन्सपर्यंत, ऑॅस्ट्रेलिया व पॅसिफिक महासागर या पश्चिम भागात आढळतात. उष्ण प्रदेशातील सागरकिनारी, खाजणीच्या वनात आणि खाडीत ते राहतात. ते नद्यांच्या पात्रांमध्ये दूरवर गोड्या पाण्यातही आढळतात. जेथे नद्यांच्या पाण्यावर वनस्पतींची पाने आणि फांद्या झुकलेल्या असतात, तेथे ते झुंडीने वावरतात. तिरंदाज मासे सु. ४० सेंमी.पर्यंत लांब वाढू शकतात. मात्र, सामान्यपणे ते सु. २० सेंमी. लांब असतात. शरीर दोन्ही बाजूंना दबलेले व चपटे असते. शरीराचा रंग चंदेरी असून बाजूला विरत गेलेले उभे ४-५ पटाशीसारखे काळे पट्टे असतात. डोके त्रिकोणी असून तोंड टोकदार असते. कल्लाछद मोठे असून पृष्ठपर आणि अधरपर काहीसे दूर सरकलेले असल्यामुळे या माशाचा आकार काहीसा लांबट व चपटा पण आकर्षक वाटतो.
तिरंदाज मासे सु. ४० सेंमी.पर्यंत लांब वाढू शकतात. मात्र, सामान्यपणे ते सु. २० सेंमी. लांब असतात. शरीर दोन्ही बाजूंना दबलेले व चपटे असते. शरीराचा रंग चंदेरी असून बाजूला विरत गेलेले उभे ४-५ पटाशीसारखे काळे पट्टे असतात. डोके त्रिकोणी असून तोंड टोकदार असते. कल्लाछद मोठे असून पृष्ठपर आणि अधरपर काहीसे दूर सरकलेले असल्यामुळे या माशाचा आकार काहीसा लांबट व चपटा पण आकर्षक वाटतो.
पाण्यावर झुकलेल्या वनस्पतींवर बसलेले टोळ, फुलपाखरे, [[पतंग, भुंगेरे, रातकीटक, कोळी]] अथवा अन्य लहान प्राणी, तसेच पाण्यातील लहान मासे हे त्यांचे भक्ष्य असते. ते पृष्ठभागाजवळ येऊन पाण्याबाहेरील भक्ष्यावर पाण्याची अचूक पिचकारी मारून त्याला खाली पाडतात आणि खातात. त्यांच्या तोंडात टाळ्यावर एक उभी खाच असते. तिला जीभ लावून कल्ल्यांचा कप्पा आंकुचित करून ते पाण्याची पिचकारी उडवितात. ही पिचकारी २ ते ५ मी. दूर जाऊ शकते. तसेच पिचकारीचा कोन पाण्याच्या पृष्ठभागाशी ४५० ते ११०० इतका असू शकतो. त्यांचे दोन्ही डोळे पाण्याच्या पृष्ठभागाजवळ आणून ते प्रकाशकिरणांच्या वक्रीभवनाचा अंदाज घेऊन भक्ष्याचा अचूक वेध घेतात. एकापाठोपाठ ६-७ वेळा ते पिचकारी मारू शकतात. प्रौढ मासे पहिल्या प्रयत्नात भक्ष्य मिळवितात. भक्ष्य ३०-६० सेंमी. उंचीवर असल्यास हे मासे पाण्याबाहेर उडी मारून त्यास थेट पकडतात.
संदर्भ
http://mr.vikaspedia.in/agriculture/fisheries/92493f93090292693e91c-92e93e93893e
वर्ग:मासे
ॲडम मिल्ने
ॲडम मिल्ने (१३ एप्रिल, १९९२:न्यू झीलंड - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश
ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका हे देश संस्थापक असलेली आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती १५ जून १९०९ रोजी लॉर्ड्स येथे इंपेरियल क्रिकेट परिषद म्हणून स्थापन झाली. ह्या परिषदेमध्ये सुरुवातीला फक्त राष्ट्रकुलमधील देशांनाच सामिल होता येत होते. ह्या सदस्यांनंतर १९२६ मध्ये भारत, न्यू झीलंड आणि वेस्ट इंडीज, आणि त्यानंतर १९५३ मध्ये पाकिस्तान सामील झाला. १९६१ मध्ये, राष्ट्रकुलामधून बाहेर पडल्याने दक्षिण आफ्रिकेने सदस्यत्वाचा राजीनामा दिला. १९६५ मध्ये इंपेरियल क्रिकेट परिषदेचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे करण्यात आले त्याचबरोबर पहिल्यांदाच नियमन मंडळात राष्ट्रकुलाच्या बाहेरील देशांच्या निवडीला मंजूरी देण्याबाबत नवीन नियम केले गेले. नियमन मंडळामध्ये नव्याने निवड झालेला कोणताही सदस्य फक्त सहयोगी (असोसिएट) सदस्य म्हणून निवड केला जातो ज्याला पूर्ण सदस्य होण्याची संधी असते. फिजी आणि अमेरिका हे सर्वात पहिले सहयोगी सदस्य होते. १९८९ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे नाव पुन्हा एकदा बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती असे केले गेले. १९९१ मध्ये दक्षिण आफ्रिका पुन्हा एकदा पूर्ण सदस्य म्हणून निवडला गेला आणि १९९२ मध्ये झिम्बाब्वेची निवड. सर्वात अलिकडील पूर्ण सदस्य अफगाणिस्तान आणि आयर्लंड, २०१७ साली नियुक्त केला गेला. सध्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीमध्ये एकूण १०५ सदस्य आहेत.
समितीच्या सदस्यत्वाचे तीन प्रकार आहेत: पूर्ण सदस्य, सहयोगी (असोसिएट) सदस्य, आणि संलग्न सदस्य. सर्वात वरच्या श्रेणीमध्ये १० पूर्ण सदस्य आहेत. त्याखालोखाल ३९ सहयोगी सदस्य आणि सर्वात खालच्या श्रेणी मध्ये ५६ संलग्न सदस्य आहेत.
आयसीसी सदस्य
खालील यादीमध्ये, निलंबित सदस्य † ह्या खुणेने दर्शविले आहेत.
पूर्ण सदस्य
पूर्ण सदस्य हे देशातील किंवा सहयोगी देशातील क्रिकेट नियामक मंडळ असते. पूर्ण सदस्य हे एका भौगोलिक प्रदेशाचे प्रतिनिधी असू शकतात. सर्व पूर्ण सदस्यांना अधिकृत कसोटी सामने खेळण्यासाठी एक संघ पाठवण्याची मुभा असते. त्याशिवाय, पूर्ण सदस्य असलेल्या देश हे आपोआपच आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यास पात्र असतात. वेस्ट इंडीज संघ कोणत्याही एका देशाचे प्रतिनिधीत्व करत नाही तर कॅरिबियन प्रदेशातील एकूण २० देश आणि प्रदेशांचा एकत्रित संघ आहे. तसेच इंग्लंड क्रिकेट संघ हा इंग्लंड आणि वेल्सचे प्रतिनिधित्व करतो. सदस्य देशांची अधिकृत क्रमवारी दर्शवणारे संकेतस्थळ येथे आहे.
सहयोगी सदस्य
सहयोगी सदस्य देशांमध्ये त्या देशांचा समावेश होतो जे पूर्ण सदस्यत्व पात्र नाहीत परंतु जेथे क्रिकेटची घट्टपणे स्थापना झाली आहे आणि क्रिकेट संघटित आहे. सहयोगी सदस्यांमध्ये एकूण ३९ देशांचा सहभाग असून, सर्वात अलिकडे सौदी अरेबियाचा समावेश झाला आहे.
सर्व सहयोगी सदस्य आयसीसी विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा आणि आयसीसीद्वारा प्रशासित एकदिवसीय मालिका खेळण्यासाठी पात्र असतात. दर दोन वर्षांनी होणाऱ्या आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० (२०१८ पर्यंत, पुढील टी२० विश्वचषक २०१८ मध्ये होईल) साठीची पात्रता प्रक्रिया म्हणून आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता स्पर्धा घेतली जाते. पात्र संघाला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० चा दर्जा दिला जातो.
राष्ट्रीय प्रशासकीय संघटनेच्या इतर प्रशासकीय गरजांसोबत सहयोगी सदस्यांनी खालील निकषांचे पालन करणे गरजेचे असते: खालील यादीमध्ये, निलंबित सदस्य † ह्या खुणेने दर्शविले आहेत.
आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीतर्फे विश्व क्रिकेट लीगच्या यशावरून सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांना आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा दिला जातो. सर्वोत्तम सहा संघांना आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा दिला जातो, त्यामुळे अशा सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांना पूर्ण सदस्यांसोबत अधिकृत एकदिवसीय क्रिकेट खेळण्यास परवानगी मिळते.
एकदिवसीय दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य खालीलप्रमाणे:
आंतरराष्ट्रीय टी२० दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य
अफगाणिस्तान, आयर्लंड, पापुआ न्यू गिनी, संयुक्त अरब अमिराती, स्कॉटलंड आणि हॉंग कॉंग ह्या संघांकडे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा असल्याने आपोआपच आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० दर्जा सुद्धा मिळाला आहे. आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०, २०१६ साठी पात्र ठरलेल्या नेदरलँड्स संघाचा टी२० दर्जा कायम राहिला तर या स्पर्धेसाठी नव्याने पात्र ठरलेल्या ओमानला सुद्धा आंतरराष्ट्रीय टी२० दर्जा प्रदान करण्यात आला.
सध्या आंतरराष्ट्रीय टी२० दर्जा असलेले सहयोगी सदस्य खालीलप्रमाणे:
संलग्न सदस्य
संलग्न सदस्यांचा विचार सहयोगी सदस्यत्त्वासाठी होण्याकरता राष्ट्रीय प्रशासकीय संघटनेने सहयोगी सदस्यत्त्वासाठी गरजेचे निकष पूर्ण केल्याचे सिद्ध करावे लागते आणि त्याशिवाय शेवटच्या तीन वर्षांत खेळाविषयीचे खालील मानदंड अनुसरलेले असले पाहिजेत:
''खालील यादीमध्ये, निलंबित सदस्य † ह्या खुणेने दर्शविले आहेत. ''
रायचूर जिल्हा
''हा लेख रायचूर जिल्ह्याविषयी आहे. रायचूर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.''
रायचूर हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील उत्तर भागातील जिल्हा आहे. हा जिल्हा गुलबर्गा प्रशासकीय विभागात मोडतो.
वर्ग:रायचूर जिल्हा वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे
धापेवाडा
नागपूर जवळ असलेले एक गाव.हे विदर्भाचे पंढरपूर म्हणुनही ओळखले जाते.येथे विठ्ठल रुखमाई देवस्थान आहे.
वर्ग:विदर्भ वर्ग:नागपूर जिल्हा
डेन्व्हरचे महापौर
डेन्व्हरचे महापौर अमेरिकेतील डेन्व्हर शहराचे मुख्याधिकारी असतात. या पदाची निवड डेन्व्हर शहरातील मतदारांकडून थेट निवडणुकीद्वारे चार वर्षाच्या मुदतीकरता होते. मायकेल हॅन्कॉक हे २०१६मधील महापौर होते.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:अमेरिकेतील महापौर
किंग्स कॉलेज ओव्हल
किंग्ज कॉलेज ओव्हल हे ऑस्ट्रेलियाच्या ॲडलेड शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.
१८ जानेवारी १९५७ रोजी ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला आणि एकमेव महिला कसोटी सामना खेळविण्यात आला.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियातील क्रिकेट मैदाने वर्ग:ॲडलेड
वॅल स्लॅटर
वॅल स्लॅटर (१६ जानेवारी, १९३३:क्वीन्सलंड, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५७ मध्ये १ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पसायदान विचार साहित्य संमेलन
श्री ज्ञानेश्वर महाराज संस्थान कमिटी (आळंदी) आणि महाराष्ट्र साहित्य परिषद (पुणे) यांच्या संयुक्त विद्यमाने पहिले पसायदान विचार साहित्य संमेलना ३, १४ आणि १५ एप्रिल २०१८ या काळात आळंदीत होणार आहे. ज्येष्ठ समीक्षक आणि लोकसाहित्य व लोकसंस्कृतीच्या व्यासंगी अभ्यासक डॉ. तारा भवाळकर या संमेलनाध्यक्ष असतील.
पहा : साहित्य संमेलने
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
महाड
महाड हे महाराष्ट्रात कोकण विभागातील एक शहर आहे. महाड हे मुंबईपासून १८० किलोमीटर अंतरावर तर पासून १२० किलोमीटर अंतरावर आहे. आसपासच्या रम्य व सुंदर वातावरणामुळे महाड हे पर्यटनाचे ठिकाण झाले आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी येथे चवदार तळे सत्याग्रह केला आणि हे ठिकाण इतिहासात अमर झाले. पौराणिक, ऐतिहासिक, सामाजिक व पारंपरिक महत्त्व असल्यामुळे महाडचे वैशिष्ट्य वाढले आहे.
महाड हे सह्याद्री रांगांने घेरलेले व सावित्री आणि गांधारी नद्यांच्या काठावर वसलेले शहर आहे. कोंकणातल्या शहरांमध्ये महाड हे बऱ्यापैकी सुधारलेले शहर असल्यामुळे ते आधुनिक औद्योगिक व पौराणिक भारतीय संस्कृतीचा एक आगळा वेगळा संगम आहे.
इतिहास :
इतिहासात महाडचा सर्वात जुना संदर्भ ई.स.पु. २२५ मध्ये आढळतो.
ई.स. १३० मधे महाडवर बौद्ध धर्मिय कंभोजवंशिय राजा विष्णू पुलित यांचे राज्य होते.महाडची गांधारपाले बौद्ध लेणी त्याच्या राजवटित निर्माण केली गेली.तसा शिलालेख तेथे आहे.
महाडवर मुख्यत: मौर्य सम्राट,कंभोज,सातवाहन,क्षात्रप,वाकाटक,शिलाहार,देवगिरीचे यादव,निजामशाह,आदिलशाह,शिवाजी महाराज,पोर्तुगिज,पेशवे,सिद्दि यांची राजवट झाली आहे.ई.स.१८१८मधे ब्रिटिशांनी पेशव्यांकडून महाड जिंकले,१९४७ला स्वातंत्र्य मिळेपर्यंत महाड ब्रिटिशांच्या अमलाखाली होते.
ईसवी सनाच्या पहिल्या शतकापासुन महाड हे कोकणातील एक प्रमुख बंदर व व्यापार केंद्र म्हणुन प्रसिद्ध होते.त्यामुळेच महाड हे नाव पाली भाषेतील शब्द महाहट् वरून पडले.महा-मोठि व हट्-बाजारपेठ,मोठी बाजारपेठ.
महाडचा कोट हा छोटेखानी किल्ला आदिलशाहि काळात बांधला गेला.१७७४ मधे नाना फडणविसांनी कोटाची दुरूस्ती करून तोफा तैैैनात केल्या होत्या.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
नागरी सुविधा
येथे राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाची शाखा आहे. शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते.
प्रेक्षणीय स्थळे
महाडमधील व महाडच्या आसपास असलेली काही प्रेक्षणीय स्थळे:
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे वर्ग:रायगड जिल्हा
दयाळ (पक्षी)
दयाळ हा भारतीय उपखंडात व अशियाच्या बहुतांशी भागात आढळणारा पक्षी आहे. (शास्त्रीय नाव : Copsychus saularis ). ह्या पक्ष्याचे मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे याचा सुरेख आवाज. पावसाळ्याच्या महिन्यात झाडीतून सुरेख आवाजात हा पक्षी गात असतो. एखादी सुरेख शीळ वाजवल्याप्रमाणे तो आवाज काढतो. तसेच शिळींमध्ये विविधता असते. याचे मुख्य खाद्य विविध प्रकारचे किडे व अळ्या हे आहे.
दयाळ पक्षी हा बांग्लादेशचा राष्ट्रीय पक्षी आहे. दयाळ (Oriental Magpie-Robin) या पक्ष्याचा म्युझिकापिडी (Musicapidae) या पक्षिकुलात आणि टर्डिडी या उपकुलात समावेश होतो. याचे शास्त्रीय नाव कॉप्सिकस सॉलॅरिस (Copsychus saularis) असे आहे. kopsukhos या ग्रीक शब्दाचा अर्थ कृष्णपक्षी आणि सोलॅरिस या लॅटिन शब्दाचा अर्थ सूर्याशी संबंधित.
दयाळ पक्षाची महाराष्ट्रात वापरली जाणारी मराठी पुल्लिंगी नावे :- उसळी/हजोर उसळी (गोडी भाषेत); काबरो (भिल्लांच्या भाषेत); कालाचिडी; कालो करालो (पारध्यांच्या भाषेत); काळचिडी (नाशिक); खापऱ्या चोर; डोमिगा; दयाळ (पुणे), दहीगोल (चंद्रपूर), दहेंडी; पद‍उसीर (माडिया भाषेत), बडा चिविंच (कोरकू भाषेत); मडवळ (सिंधुदुर्ग), सुई (भंडारा),
स्त्रीलिंगी नावे :- गवळण, गुमदडी (गोवा), सुईन (चंद्रपूर).न
अन्य भाषांतील नावे :- काली सुई चिडिया, ग्वालिन, दयाल, दहंगल, दहिंगल, दहियर, दहियल, दोयल, महरी (सर्व हिंदी); अश्वक, अश्वकश्रीवद्‌, अश्वाख्य, करेटु, कालकंठ कलविंग, दध्यंक, दाधिक, नीलकंठ, भारत दध्यंक, श्रीवद्‌ पक्षी (सर्व संस्कृत); दैयड (गुजराती); पेद्द नलंचि, सरल गाडु (दोन्ही तेलुगू); उब्बेकुळ्ळ सुव्वि, मडिवाळ सुव्वि, मडिवाळ हक्कि (सर्व कानडी); गुंडू करिच्चान्‌, राबिन्‌ (दोन्ही तामीळ).
राजस्थानचा रखरखीत प्रदेश सोडून भारतात दयाळ सगळीकडे आढळतो. डोंगराळ भागात १,२२० मीटर उंचीपर्यंत तो सापडतो. झाडीत राहणारा असल्यामुळे तो झाडांच्या राईत आणि बागांत असतो. गावात आणि खेड्यापाड्यांत तो नेहमी दिसतो.
दयाळ आकाराने बुलबुल पक्ष्याएवढा असतो. नर काळा-पांढरा असतो, तर मादी नरासारखीच पण काळ्या रंगाऐवजी गर्द राखी रंगाची असते. दोघेही नेहमी शेपटी हलविताना दिसतात.
पहा : प्राण्यांचे आवाज
बाह्य दुवे
वर्ग:पक्षी वर्ग:जल्पकाद्य
घसारा
वाणिज्यात घसारा ही सततच्या वापरामुळे कुठल्याही मालमत्तेच्या किमतीमध्ये होणाऱ्या घसरण होय.
यम
यमधर्म, यम किंवा यमराज ही हिंदू वेद पुराणांप्रमाणे मृत्यूची देवता तथा प्रथम पितर आहे. वैदिक परंपरेनुसार, यम हा पहिला मानव होता जो मरण पावला आणि मृत्यूचा अधिपती झाला. जुन्या लिखाणाप्रमाणे यमराज ही एक वैदिक देवता आहे. हा विवस्वानाचा पुत्र असून त्वष्ट्याची मुलगी सरण्यू ही त्याची आई होय. मात्र याच वेळी यमराज हे सूर्यपुत्र आहेत अशी ही धारण आहे. हा भेद पूर्वीच्या काळी अनेक यम झाल्याचे दर्शवते. तस्मै यमाय नमो अस्तु मृत्यवे | ( ऋ. १०.१६५.४ ) मृत्यूरूप अशा त्या यमाला नमस्कार असो. भगवान शनि महाराज हे यमाचे भाऊ आहेत. महाभारत काळात मांडव्य ऋषींच्या शाप वाणीमुळे विदुराच्या रूपात यमराजाचा जन्म पृथ्वीवर झाला होता. जो कोणी या पृथ्वीतलावर जन्माला येईल त्यालाही मरावे लागेल. पशू, पक्ष्यांपासून ते झाडे-वनस्पती, नद्या, पर्वत, सर्वांचा अंत निश्चित आहे. पण मृत्यूचा देव यमराज कोणाला कधी, कोणत्या ठिकाणी मरायचे हे ठरवतो. जीव घेण्याचा अधिकार यमराजालाच आहे. गरुड पुराण आणि कठोपनिषद ग्रंथात यमपुरी किंवा यमलोकाचा उल्लेख आहे. मृत्यूच्या बारा दिवसांनंतर, मानवी आत्मा यमलोकाचा प्रवास सुरू करतो.
घसारा
व्यावसायिक संकल्पना
मालमत्तेवरील घसारा हा व्यवसायासाठी खर्च म्हणून मोजला जातो. कर नियमाप्रमाणे निर्धारित दराप्रमाणे घसारा मोजून तेवढी रक्कम खर्चात मोजण्याची परवानगी असते. घसारा मोजताना व्यवसायाला रोख रक्कम द्यावी लागत नाही पण एखाद्या मालमत्तेच्या वापरामुळे जी झीज झालेली असते तिचे मूल्यमापन काही आधारावर करणे एवढेच अपेक्षित असते. घसाऱ्यामुळे मालमत्तेच्या खात्यावरील शिल्लक रक्कम कमी होत जाते. दुसरीकडे घसाऱ्याएवढी रक्कम फायद्यातून बाजूला काढून घसारा फंड बनवला जातो. हा फंड वापरून नवी मालमत्ता विकत घेता येऊ शकते.
यम
स्वरूप
यम हा पिता, पितरांचा राजा, पहिला मर्त्य आहे असे मानले जाते. त्यांचे वाहन रेडा किंवा काळी म्हैस असून ते यमलोकात राहतात. कावळा आणि कबूतर हे यमराजाचे दूत आहेत. चार डोळे असलेले दोन कुत्रे यमलोकाच्या प्रवेशद्वाराचे रक्षण करतात. नरक चतुर्दशीला भगवान सूर्यदेवाचा पुत्र मानल्या जाणाऱ्या यमराजाची विशेष पूजा केली जाते.
घसारा
व्यावसायिक संकल्पना
मालमत्तेचे वापरयोग्य वय लक्षात घेऊन घसाऱ्याचा दर ठरवला जातो. उदा. मोटरकार वरील घसारा २० टक्के प्रतिवर्ष दराने मोजला जातो. म्हणजे एका मोटरकारचे आयुष्य ५ वर्षे मानले जाते. उद्योगासाठी घेतलेल्या कारच्या खरेदी किंमतीच्या २० टक्के रक्कम दरवर्षी घसारा म्हणून फायद्यातून कमी करता येईल. या मुळे अंतिम फायद्याची रक्कम कमी होऊन कर कमी भरावा लागेल
यम
कथा
एके काळी यमुनेच्या तीरावर अमृत नावाचा एक व्यक्ती राहत होता. तो रात्रंदिवस यमदेवतेची आराधना करत असे कारण त्याला अनेकदा स्वतःच्या मृत्यूच्या भीतीने पछाडले होते. एके दिवशी यमराज प्रसन्न झाले आणि त्यांना दर्शन दिले आणि वरदान मागायला सांगितले. अमृताने यमराजांना अमरत्वाचे वरदान मागितले. यमराजांनी त्याला समजावले की ज्याने जन्म घेतला आहे त्याला मरायचे आहे. यमराजाचे हे ऐकून अमृताने त्याला सांगितले की, जर मृत्यू टाळता येत नसेल तर किमान मृत्यू माझ्या अगदी जवळ असेल तेव्हा तरी मला कळावे म्हणजे मी माझ्या कुटुंबाची काही व्यवस्था करू शकेन. यानंतर यमराजांनी अमृतला मृत्यूची पूर्व माहिती देण्याचे वचन दिले. त्या बदल्यात यमाने अमृतला वचन देण्यास सांगितले की, मृत्यूची चिन्हे मिळताच तो जग सोडून जाण्याची तयारी करू लागेल. असे सांगून यमराज अदृश्य झाले.
अशी अनेक वर्ष उलटून गेली आणि अमृतने यमाच्या वचनाची खात्री पटल्याने सर्व देव साधना सोडून दिली आणि तो विलासी जीवन जगू लागला. त्याला आता मृत्यूची चिंता नव्हती. हळूहळू अमृतचे केस पांढरे होऊ लागले. काही वर्षांनी त्याचे सर्व दात तुटले, त्यानंतर त्याची दृष्टीही कमी झाली. तरीही त्याला कोणत्याही प्रकारे यमराजाचे संदेश अथवा चिन्ह मिळाले नाही. अशीच आणखी काही वर्षे गेली आणि आता तो अंथरुणावरून उठूही शकत नव्हता, त्याचे शरीर अर्धांगवायूच्या अवस्थेत पोहोचले होते. पण त्याने मनातल्या मनात यमाचे आभार मानले की मृत्यूचे कोणतेही चिन्ह पाठवले नाही. पन एके दिवशी तो चकित झाला, जेव्हा त्याने आपल्या जवळयमदूत आलेले पाहिले.यमदूतांनी त्याला यमराजाकडे नेले. तेव्हा अमृतने यमराजाला सांगितले की, तू मला मृत्यूपूर्वी कोणतीही चिन्हे अथवा संदेश दिले नाहीत. तेव्हा यमराजाने त्याला सांगितले की- मी तुला चार प्रमुख संदेश पाठवले होते, पण तुझ्या वासना आणि विलासी जीवनशैलीने तुला आंधळे केले होते, त्यामुले तुला ते दिसले नाहीत. आता हे संदेश लक्षपूर्वक ऐक. परंतु यापैकी कोणतीही लक्षणे समजू शकली नाहीत कार्ण तुझे कर्म योग्य राहिले नव्हते. त्यामुळे तुझा आत्मा आता शुद्ध करणे आवश्यक आहे.
घसारा
मोजण्याच्या पद्धती
१) ठराविक दराने घसारा मोजणे - घसाऱ्याचा ठरवून दिलेला दर वापरून दरवर्षी ठराविक रक्कम घसारा म्हणून कमी करणे.
यम
कथा
सावित्रीची कथा: सावित्रीने यमराजापासून पतीचे प्राण कसे परत आणले अशीही एक कथा आहे.
कार्य
यमराजांचे मुख्य कार्य म्हणजे शिक्षेने आत्मा शुद्ध करणे. यमराज सर्व मृत आत्म्यांना त्यांच्या कर्मानुसार स्वर्ग आणि नरकात पाठवतात. यमराज सर्व मृत आत्म्यांना आश्रय देतात. म्हणूनच यमराजाला मृत्यूचा देव असेही म्हटले जाते. मृत्यू झाल्यावर सर्व प्रथम व्यक्ती यमलोकात जाते आणि तिथे यमराजांसमोर हजर केले जाते. त्याच्या चांगल्या-वाईट कर्मांचा विचार करून ते त्याला स्वर्ग किंवा नरकात पाठवतात. ते नीतीने विचार करतात, म्हणून त्यांना 'धर्मराज' असेही म्हणतात. असेही मानले जाते की मृत्यूच्या वेळी केवळ यमाचे दूतच आत्मा प्राप्त करण्यासाठी येतात.
घसारा
मोजण्याच्या पद्धती
या पद्धतीत वार्षिक घसारा = मालमत्तेचे मूल्य वजा उर्वरित मूल्य (भंगार मध्ये गेल्यास मिळणारी रक्कम ) भागिले मालमत्तेचे अपेक्षित वापरयोग्य वय
यम
नावे आणी नक्षत्र देवता
यमराजाला भरणी नक्षत्राचे आराध्य दैवत मानले जाते. स्मृतींमध्ये चौदा यमांची नावे आली आहेत, ती पुढीलप्रमाणे- यम, धर्मराजा, मृत्यु, अंतक, वैवस्वत, काल, सर्वभूत, क्षय, उदुंबर, दघ्न, नील, परमेष्ठी, वृकोदरा, चित्रे आणि चित्रगुप्त. "यम गायत्री मंत्र": ॐ सूर्य पुत्राय विद्महे । महाकालाय धीमहि । तन्नो यमः प्रचोदयात ॥
घसारा
मोजण्याच्या पद्धती
वर्ग:व्यापार वर्ग:वाणिज्य वर्ग:बँकिंग
यम
स्थाने
यमराजाचे प्राचीन मंदिर हिमाचल प्रदेशातील चंबा जिल्ह्यात भरमौर नावाच्या ठिकाणी आहे. मंदिराला या भागात चार अदृश्य दरवाजे आहेत असे मानले जाते जे सोने, चांदी, तांबे आणि लोखंडाचे बनलेले आहेत. यमराजाच्या निर्णयानंतर यमदूत आपल्या कर्मानुसार आत्म्याला स्वर्ग किंवा नरकात घेऊन जातात. गरुड पुराणातही यमराजाच्या दरबारात चार दिशांना चार दरवाजांचा उल्लेख आहे.
वर्ग:हिंदू दैवते वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
रूड व्हान निस्तलरॉय
राष्ट्रीय संघ
वर्ग:फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केमन द्वीपसमूह राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
वर्ग:रिकामी पाने
चौदा रत्ने (वस्तू)
प्रत्येक वर्गातील श्रेष्ठ वस्तूला रत्न अशी संज्ञा आहे. ती खालीलप्रमाणे-
पर्यावरण अभियांत्रिकी
म्हणजे विज्ञान व अभियांत्रिकी तत्त्वांचा वापर करून पर्यावरण सुधारणे (हवा, पाणी व जमीनीचे स्रोत), मानवास व इतर प्राणिमात्रांस राहण्यायोग्य असे पाणी,हवा व जमीन उपलब्ध करून देणे आहे.
चौदा रत्ने (वस्तू)
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:याद्या
पर्यावरण अभियांत्रिकी
यात, पाणी व हवेचे प्रदुषण नियंत्रित करणे, पुनर्प्रक्रिया, कचऱ्याची विल्हेवाट व लोक-आरोग्याच्या बाबी व पर्यावरण अभियांत्रिकीच्या कायद्यांचे ज्ञान याचा समावेश आहे.तसेच, भविष्यातील बांधकाम प्रकल्पांमुळे, पर्यावरणावर होणाऱ्या परिणामांचा अभ्यासही यात समाविष्ट आहे.
वर्ग:पर्यावरण अभियांत्रिकी
Охрана окружающей среды
ज्योती धुर्वे
ज्योती धुर्वे ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
चिखली (उमरखेड)
चिखली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
झेब्रा
झेब्रा एक आफ्रिकेमध्ये आढळणारा एक चतुष्पाद प्राणी आहे. घोड्याच्या जमातीमधे मोडणाऱ्या झेब्र्याच्या अंगावर वैशिष्ट्यपूर्ण काळे व पांढरे पट्टे असतात. झेब्रे कळपाने राहतात. त्यांना घोडे व गाढवे या जवळच्या जातिबांधवांसारखे पाळीव प्राणी म्हणून राखता येत नाही. झेब्रा हा शाकाहारी प्राणी आहे.हा जंगली प्राणी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:प्राणी वर्ग:भूचर प्राणी वर्ग:सस्तन प्राणी
जॉइस बाथ
जॉइस बाथ (२७ फेब्रुवारी, १९२५:ऑस्ट्रेलिया - १९ मार्च, २००६:मेलबर्न, ऑस्ट्रेलिया) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५७ ते १९५८ दरम्यान ३ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कोप्पळ जिल्हा
''हा लेख कोप्पळ जिल्ह्याविषयी आहे. कोप्पळ शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.''
कोप्पळ हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील उत्तर भागातील जिल्हा आहे.
हा जिल्हा गुलबर्गा प्रशासकीय विभागात मोडतो.
प्रियामणी
प्रियामणी ही एक भारतीय तमिळ अभिनेत्री आहे.
कोप्पळ जिल्हा
वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे
प्रियामणी
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळी व्यक्ती वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
जोरांडा धबधबा
जोरांडा धबधबा (ओडिया:ଯୋରନ୍ଦା ପ୍ରପାତ) हा भारताच्या ओडिशा राज्यातील धबधबा आहे. हा धबधबा मयूरभंज जिल्ह्यातील सिमलीपाल राष्ट्रीय उद्यानात आहे. हा भारतातील १९व्या क्रमांकाचा सगळ्यात उंच धबधबा आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:ओडिशातील धबधबे वर्ग:मयूरभंज जिल्हा
नाच गं घुमा
नाच गं घुमा मराठी लेखिका माधवी देसाई यांचे आत्मचरित्र आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
चौदा रोगभेद
मानवाला होणाऱ्या रोगांचे भेद खालीलप्रमाणे आहेत.-
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:याद्या वर्ग:आयुर्वेद
पूर्णिमा जयराम
हि एक भारतीय (तमिळ)अभिनेत्री आहे.
झिना हिकाका
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
खंडधर धबधबा
खंडधर धबधबा ओडिशा राज्याच्या सुंदरगढ जिल्ह्यात आहे.
वर्ग:ओडिशातील धबधबे वर्ग:सुंदरगढ जिल्हा
वाहतूक अभियांत्रिकी
म्हणजे वैज्ञानिक तत्त्वांचा वापर करून लोकांची, प्राण्यांची व सामानाची सुरक्षित, कुशलतेने व पूर्ण कार्यक्षमतेने ने-आण करणे आहे. ही स्थापत्य अभियांत्रिकीची उप-शाखा आहे. हिच्यात खालील सहा विभाग आहेत - अवकाश, हवाई, महामार्ग, पाईपलाईन, देशांतर्गत जलमार्ग, समुद्रकिनाऱ्यावरची व सागरावरची वाहतूक). हे विभाग एकूण १८ तांत्रिक विभागांपैकी एक तृतीयांश विभागांचे प्रतिनिधित्व करतात.
रस्त्यांचे नियोजन आणि बांधणी, शहरांचे नियोजन, आणि वाहतुकीचे नियंत्रण करण्याविषयीचा अभ्यास वाहतूक अभियांत्रिकीत केला जातो. देशातील पायाभूत सुविधासाठी या शाखेचे योगदान फार मोठे आहे.
वर्ग:अभियांत्रिकी शाखा
बर्किना फासो
इतर बहुतांशी आफ्रिकन देशांप्रमाणे बर्किना फासो गरीब व अविकसित आहे. दरडोई उत्पनामध्ये बर्किना फासो जगात सर्वांत खालच्या क्रमांकांपैकी एक आहे. बर्किना फासोचा मानवी विकास सूचक जगात खालून दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आफ्रिकेतील देश वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
सॅमसंग एसजीएच-इ३१०सी
हा सॅमसंगच्या इ मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मराठी विश्वकोश
मराठी विश्वकोश हा महाराष्ट्र शासन तयार करवून घेत असलेला आणि मुळात पुस्तकरूपात असलेला मराठी ज्ञानकोश आहे. तो आता डिजिटल झाला आहे. हा ज्ञानकोश आंतरजालावर ऑनलाइन व मोफत वाचता येतो.
मराठी विश्वकोशाच्या विसाव्या खंडाचा पूर्वार्ध जानेवारी २०१५मध्ये आणि उत्तरार्ध जून २००१५मध्ये प्रकाशित करण्यात आला. मूळ २० छापील खंडांचे डिजिटायझेशन करून ते क्रमाक्रमाने आंतरजालावर उपलब्ध करून देण्याचा उपक्रम २५ ऑक्टोबर २०११ पासून सुरू झाला. प्रकाशित झालेले २० खंड आंतरजालावर सीडॅकच्या सहकार्याने आले आहेत. मानव्य विद्या विज्ञान व तंत्रज्ञान यांतील सर्व विषयाचे ज्ञान एका व्यापक योजनेखाली संकलित करणारा असा हा मराठी विश्वकोश कोणताही एक महत्त्वाचा विषय अन्य अनेक विषयांशी संलग्न असतो.
मराठी विश्वकोशाची विषयव्याप्ती
मराठी विश्वकोशात सुमारे शंभर विषयांवरील विविध नोंदींचा समावेश आहे.
मानव्यविद्या
पहा मुख्य लेख : मानव्यविद्या
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी भाषेतील ज्ञानकोश वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
पुणे वॉरियर्स इंडिया
सामने आणि निकाल
आयपीएल मधील सर्वसाधारण प्रदर्शन
२०११ हंगाम
प्रत्येक संघ एकूण १४ सामने खेळला, ज्यात पाच संघा सोबत होम आणि अवे सामने तर उरलेल्या ४ संघांपैकी २ संघा सोबत होम तर इतर २ संघा सोबत अवे सामने.
२०१२ हंगाम
कोची संघ रद्द झाल्याने, प्रत्येक संघ इतर आठ संघासोबत होम आणि अवे, अश्या १६ सामने खेळेल.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीगमधील भूतपूर्व संघ वर्ग:पुण्यामधील खेळ
संत
सन्तत्त्व
सन्त या शब्दाचा धात्वर्थ सद्‌वस्तू असा आहे. तीनही काळी जिच्या स्वरूपात बदल होत नाही आणि जिचा अभाव कोणत्याही काळी सिद्ध होत नाही अशी जी चैतन्य वस्तू, तिलाच सन्त असे म्हणतात. देहाहंकाराशी लढून, त्याचा निःपात करून, कार्यकारण उपाधीवर विजय मिळवून जो आत्मरूप बनला आहे, त्याला मिळणारी एक महान पदवी म्हणजे सन्तत्त्व होय. साधू, सन्त, सज्जन आणि भगवद्‌भक्त हे साधारणपणे एकच असतात. भगवद्‍गीतेमधील दुसऱ्या अध्यायातील स्थितप्रज्ञ, सहाव्या अध्यायातील योगी, बाराव्या अध्यायातील ज्ञानोत्तर भक्त, चौदाव्या अध्यायातील गुणातीत आणि अठराव्या अध्यायातील कर्मसंन्यासी, हे सर्व एकच. ब्रह्मनिष्ठ किंवा ईश्‍वरभावाला प्राप्त झालेल्या विभूतींची नावे जरी भिन्न असली तरी वृत्ती सारखीच असते. भागवतात अशा महात्म्यांना "भागवत' किंवा भागवतोत्तम सन्त असे म्हणतात. हे भागवतोत्तम सत्पुरुष समदर्शी असतात. सम याचा एक अर्थ व्यावहारिकाच्या म्हणजे उपाधीच्या पलीकडचा, तर सम शब्दाचा दुसरा अर्थ ब्रह्म म्हणजेच सर्वच ब्रह्म किंवा ईश्‍वर पाहणारा, असा आहे. मुण्डकोपनिषदात "श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठं' अशी सन्तांची लक्षणे सांगितली आहेत. श्रुतिसम्पन्नता आणि ब्रह्मनिष्ठता याबरोबरच कृपाळूपणा हा सन्तांचा महत्त्वाचा गुण. श्रुतिसम्पन्नतेने ब्रह्मनिष्ठ झालेले सन्त कृपेचा वर्षाव करतात.
सन्ताची अभंगवाणी हे महाराष्ट्राचे आणि मराठीचे परमभूषण आहे.सन्ताची अभंगवाणी हे महाराष्ट्राच्या मराठी भाषेचे अक्षर लेणे होय.
साधुसन्त मायबाप
तिंही केले कृपादान ।
पण्ढरिये यात्रे नेले
घडले चन्द्रभागे स्नान ।।
ख्रिश्चन धर्मातील सन्तपदे
महाराष्ट्रात सन्तपरम्परेमध्ये चमत्काराला नकार देणारी आणि मानवतेच्या सेवेला खरे सन्तत्त्व मानणारी 'जे का रंजले गांजले' म्हणणारे सन्त तुकाराम, तसेच तुकडोजी महाराज, गाडगेबाबा अशी मोठी परम्परा आहे. युरोपात पाहिले तरी चमत्काराला आव्हान देणारी प्रबोधनाची प्रचण्ड मोठीच परम्परा तेथे आहे. गॅलिलिओला दिलेल्या शिक्षेबद्दल तीनशे वर्षांनी का होईना माफी मागून सत्यशोधनाविषयी आस्था दाखवण्याचे धारिष्ट्य तेथे दाखवण्यात आले.
असे असले तरी ख्रिश्चन धर्मात सन्तपद देण्यासाठी चमत्काराची अट ठेवली आहे.
मदर तेरेसा आणि सन्तपद
मदर तेरेसा ह्यांचा मृत्यू १९९७ साली झाला. त्यांच्या मृत्यूनंतर, सन्तपद देण्यासाठी २००३ साली पहिला चमत्कार झाल्याचा दावा करण्यात आला होता. 'मोनिका बसेरा', नावाच्या पश्चिम बंगाल येथील तरुणीच्या पोटातील कर्करोगाची गाठ मदर तेरेसांच्या फोटोमधून दिव्य शक्ती मिळाल्यामुळे बरी झाल्याचा हा दावा होता. आता विज्ञानाच्या कसोटीवर विचार करायचे ठरवले तर एखादी व्यक्ती मृत्यूनन्तर देखील इतर लोकांच्या जीवनावर प्रभाव टाकू शकते, हीच गोष्ट विज्ञानाच्या कसोटीवर टिकत नाही. थोडे पुढे जाऊन ह्या दाव्यातील वास्तव समजून घेतले, तर अनेक गोष्टी लक्षात येतात. प्रत्यक्षात कुठलेही साक्षी पुरावे न देता हा दावा करण्यात आला होता. चौकशीमध्ये पुढे हे देखील समोर आले होते की प्रत्यक्षात मोनिका बसेरा ह्यांना क्षयरोगाचा उपचार चालू होता आणि त्यांच्या पोटातील गाठ देखील क्षयरोगातून झालेली होती आणि क्षयरोगाच्या उपचारांनी ती गाठ बरी झाली होती. त्या वेळी डॉ. नरेन्द्र दाभोलकर ह्यांच्या नेतृत्वाखाली 'महा. अंनिस'ने ह्या चमत्काराच्या दाव्याला विरोध केला होता आणि वास्तव समाजापुढे ठेवले होते. आत्ता देखील त्याच पद्धतीने, २००८ मध्ये केवळ मदर तेरेसा ह्यांचे नाव घेऊन प्रार्थना केल्यामुळे ब्राझीलमधील एका व्यक्तीच्या मेन्दूतील गाठी ब‍ऱ्या झाल्याचा चमत्कार घडल्याचा दावा केला जात आहे. ही व्यक्ती कोण आहे, त्याला नक्की कोणता आजार होता, प्रार्थनेमुळेच हा आजार बरा झाला, हे कशावरून सिद्ध होते, यांपैकी कोणत्याही प्रश्नांचे समाधानकारक उत्तर न देता केवळ चमत्कार झाला, असे सांगणे हे विज्ञानाच्या प्राथमिक कसोट्यांवर देखील उतरत नाही.
चमत्काराने आजार बरे होण्यातला धोका
कर्करोगासारखे आजार हे चमत्काराने बरे होतात, असा समज लोकांमध्ये पसरणे हे अतिशय गम्भीर आहे. असे समज जेव्हा समाजातील प्रतिष्ठित लोकांच्या नावाने पसरवले जातात, तेव्हा ते समज ह्या व्यक्तींना शास्त्रीय उपचारांच्या पासून दूर नेणारे आणि त्यामुळेच हानिकारक देखील ठरू शकतात. म्हणून एखाद्या व्यक्तीला 'सन्त' जाहीर करण्यासाठी चमत्कारांची अट ही केवळ विज्ञान विरोधीच नाही, तर लोकांच्या शोषणाला देखील कारणीभूत ठरू शकणारी आहे.सन्त हे मानव समाजास उपकारक काम करतात
सन्त विषयावरची पुस्तके
बाह्य दुवे
वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
ऑलीव्ह स्मिथ
ऑलीव्ह स्मिथ (१७ मे, १९२३:ऑस्ट्रेलिया - १४ फेब्रुवारी, २०१४:मेलबर्न, ऑस्ट्रेलिया) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९५७ ते १९६९ दरम्यान ४ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रवींद्र गुर्जर
रवींद्र गुर्जर हे एक मराठी अनुवादक-लेखक आहेत. त्यांची पस्‍तीसहून अधिक अनुवादित पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत.
गुर्जरांची गायत्री साहित्य नावाची प्रकाशन संस्था आहे. त्यांच्या संस्थेने सुधा मूर्ती यांचे वाईज अँड अदरवाईज या पुस्तकाचे संस्कृत भाषांतर प्रकाशित केले आहे. लेखन-प्रकाशनावरोबरच ग्रंथालय चळवळ, वाचन संस्कृती विकास, कार्यशाळा आदी विषयांवर मार्गदर्शकपर व्याख्यानांच्या माध्यमांतून गुर्जर साहित्य चळवळीत कार्यरत आहेत.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक
चिल्ली
चिल्ली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
याक
याक किंवा चमरी गाय हा एक "गोवंश उपकुळातील चतुष्पाद पाळीव प्राणी आहे. हा मुख्यतः तिबेटच्या थंड आणि शुष्क पठारावर, चीनच्या युन्नान आणि स-च्वान प्रांतात, म्यानमारच्या काचीन राज्यात, सायबेरिया, मंगोलिया नेपाळ आणि भारतातील हिमालयाच्या परिसरातील प्रांतात मोठ्या प्रमाणावर आढळतो.
याचा वापर, भरवाहनासाठी, अवजड कामासाठी, शेतीकामासाठी, दुग्धजन्य पदार्थासाठी तसेच मांसाहारासाठी केला जातो. याचा केसांपासून राग, कपडे, शोभेच्या वस्तू व खेळण्याच्या वस्तूंसाठी सुद्धा केला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:प्राणी
डेन्मार्क राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बाह्य दुवे
क्रिकेट वर्ग:रिकामी पाने
संथाळी विकिपीडिया
संथाळी विकिपीडिया ही विकिपीडियाची संथाळी भाषेतील आवृत्ती आहे, जी विकिमीडिया फाउंडेशनद्वारे चालविली जाते. ही आवृत्ती २ ऑगस्ट २०१८ रोजी आरंभ केली गेली. संथाळी भाषेची स्वतःची वर्णमाला ओल चीकी या विकिपीडियाची वर्णमाला म्हणून वापरली गेली आहे. संथाळी दक्षिण आशियामध्ये (बांगलादेश, भारत, भूतान आणि नेपाळ) सुमारे ७४ लाख भाषिक असलेली ऑस्ट्रो आशियन भाषासमूहातील मुंडा उपसमूहातली एक भाषा आहे.