cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गर्दी
मानसिकता
गर्दीची आकलनशक्ती ही वैयक्तिक आकलनशक्तीपेक्षा कमी असते.गर्दीचा नैसर्गिक तोल बिघडविण्यास किंवा त्याचे संतूलन नाहिसे होण्यास एखादी छोटीशी घटना अथवा अफवा पुरेसी असते.गर्दीकडे सारासार विवेकबुद्धी नसते असा समज आहे. कोणी त्याप्रकारे विवेकी विचार करणारा असला तरीही त्याचा गर्दीवर काहीच परिणाम होत नाही.तो ऐकण्याच्या मनःस्थितीत गर्दी नसते.गर्दी ही कधीही स्फोट होऊ शकणारी एक प्रकारची आपत्ती असते.ती अनियंत्रित झाल्यास, सामाजिक बंधने झुगारून दिल्या जातात. गर्दी अनियंत्रित झाल्यास, माणसांच्या मनात मी व माझे, माझ्या आप्तांचे (ते गर्दीत असल्यास) अस्तित्व, इतकाच विचार मनात असतो.त्यांचे जवळ जाण्यासाठीच्या प्रयत्नामुळे 'चेंगराचेंगरी' हा प्रकार उद्भवतो.
धोके
एखाद्या विशिष्ट लक्ष्याकडे जाणाऱ्या अथवा धावणाऱ्या गर्दीस इंग्रजीत 'क्रेझ' म्हणतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:सामाजिक शास्त्रे वर्ग:सामाजिक घटक
रोहाणा (सावनेर)
रोहाणा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
मुक्ती (तत्त्वज्ञान)
हिंदू किंवा भारतातील प्राचीन समजानुसार मानवाला चार प्रकारच्या मुक्ती मिळू शकतात.
मुक्ती म्हणजे काय?
मुक्ती म्हणजे बंधनापासून सुटका. अविद्येमुळे जिवाला आपल्या मूळ स्वरूपाचा म्हणजे ईश्वरत्वाचा विसर पडतो आणि तो स्वतःला सांत, मर्त्य समजू लागतो, त्या अविद्येपासून आणि मायेपासून सुटका म्हणजे मुक्ती.
मुक्तीचे चार प्रकार
०१) समीपता - भक्त भगवंताच्या समीप, जवळ असतो. नित्य सान्निध्य असते.
ही मुक्ती उपासना अथवा पुण्याई मुळे मिळते, असे परंपरा सांगते.
०२) सलोकता - भक्त आणि भगवंत यांचे नित्य साहचर्य असते. इष्ट देवतेच्या लोकांत निवास करणे म्हणजे सलोकता.
विष्णूची उपासना करणाऱ्यांना वैकुंठ,रामाच्या उपासकांना साकेत धाम, कुष्णाच्या उपासकांना गोलोक प्राप्त होतो.ही मुक्ती तपामुळे मिळते.
तपाचे सामर्थ्ये तपिन्नला अमूप| चिरंजीव कल्प वैकुंठी नांदे
वैकुंठा जावया तपाचे सायास | करणे लागे नाश जीवा बहु || - तुकाराम महाराज
०३) सरूपता किंवा सादृश्य - भक्ताच्या कृतीमध्ये आणि स्वभावामध्ये, प्रकृतीमध्ये भगवंताशी साधर्म्य आढळते. भक्ताला इष्ट देवतेचे रूप प्राप्त होते.
ही मुक्ती ध्यानामुळे प्राप्त होते.
ध्यानी ध्याता पंढरीराया| मनासहित पालटे काया || - तुकाराम महाराज
०४) सायुज्य - भक्ताचे भगवंताशी पूर्ण ऐक्य झालेले असते. येथे जीव आत्मरुपात विलीन होऊन जातो.
मुक्ती आणि नाम
नामामुळे केवळ या चारही मुक्ती मिळतात असे नाही, तर नामापाशी त्या सेविका म्हणून उभ्या असतात असे संत सांगतात.
तुका म्हणे नामापाशी चारी मुक्ती | ऐसे बहुता ग्रंथी बोलियले ||
नारायण हरी नारायण हरी भुक्ती मुक्ती चारी घरी त्याच्या ||
भारतीय संविधानाची १०४वी घटनादुरुस्ती
भारतीय संविधानाच्या १०४व्या घटनादुरुस्तीने लोकसभा आणि राज्य विधानसभेतील अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींच्या सदस्यांसाठी जागा राखून ठेवण्याच्या समाप्तीची अंतिम मुदत १० वर्षांच्या कालावधीने वाढवली.
९५व्या घटनादुरुस्तीने अनिवार्य केल्यानुसार अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींसाठी जागांचे आरक्षण 26 जानेवारी 2020 रोजी कालबाह्य होणार होते. परंतु दिलेल्या कारणास्तव ते आणखी 10 वर्षांसाठी वाढविण्यात आले - अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींनी गेल्या 70 वर्षात बऱ्यापैकी प्रगती केली असली, तरी वरील आरक्षणासंदर्भात तरतूद करताना संविधान सभेला जी कारणे मोजावी लागली ती अद्यापही संपलेली नाहीत. त्यामुळे राज्यघटनेच्या जनकांच्या संकल्पनेनुसार सर्वसमावेशक चारित्र्य टिकवून ठेवण्याच्या दृष्टीने अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींसाठी जागा आरक्षण आणखी दहा वर्षे म्हणजे २५ जानेवारी २०३० पर्यंत चालू ठेवण्याचा प्रस्ताव आहे. - रविशंकर प्रसाद, कायदा आणि न्याय मंत्री
तथापि, या दुरुस्तीमुळे अँग्लो-इंडियन समुदायाच्या सदस्यांसाठी राखीव असलेल्या लोकसभेच्या 2 जागा आणि राज्य विधानसभेतील जागांच्या आरक्षणाचा कालावधी वाढवला जात नाही आणि अशा प्रकारे अँग्लो-इंडियन समुदायाच्या दोन सदस्यांना राष्ट्रपतींनी नामनिर्देशित करण्याची प्रथा भारताच्या पंतप्रधानांच्या शिफारशीनुसार प्रभावीपणे रद्द करण्यात आली.
वैधानिक इतिहास
संविधान (एकशेचारवी दुरुस्ती) विधेयक, 2019 हे 9 डिसेंबर 2019 रोजी कायदा आणि न्याय मंत्री रविशंकर प्रसाद यांनी लोकसभेत सादर केले. या विधेयकात घटनेच्या कलम ३३४ मध्ये सुधारणा करण्याची मागणी करण्यात आली होती.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय संविधानातील घटनादुरुस्त्या
बन्नाळी
बन्नाळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील धर्माबाद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९७५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ७० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:धर्माबाद तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
रायघर
हवामान
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.इथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे.इथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.
संदर्भ
वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील ॲथलेटिक्स - महिला भालाफेक
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील महिला भाला फेक स्पर्धअ रियो दी जानेरो, ब्राझील येथील ऑलिंपिक मैदानावर १६–१८ ऑगस्ट दरम्यान पार पडली.
वेळापत्रक
सर्व वेळा ह्या ब्राझील वेळा आहेत (यूटीसी-३)
विक्रम
स्पर्धेदरम्यान खालील राष्ट्रीय विक्रम नोंदविले गेले:
स्पर्धा स्वरुप
पात्रता फेरीमध्ये प्रत्येक ॲथलीटला तीन वेळा संधी मिळेल. पात्रता अंतर पार करणारे खेळाडू अंतिम फेरीसाठी पात्र असतील. १२ पेक्षा कमी ॲथलीट पात्रता निकष पार करू शकले तर सर्वात लांब भालाफेक करणारे पहिले १२ ॲथलीट अंतिम फेरीत प्रवेश करतील. अंतिम फेरीमध्ये पुन्हा प्रत्येकाला तीन वेळा संधी दिली जाईल. त्यामधून पहिल्या आठ खेळाडूंना आणखी तीन संधी दिल्या जातील.
पात्रता फेरी
पात्रता निकष: पात्रता standard ६३.००m (Q) किंवा कमीत कमी १२ ॲथलीट.
संदर्भ
ॲथलेटिक्स वर्ग:२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील ॲथलेटिक्स
केरी (सत्तरी)
केरी हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील १२४१.८५ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.
केरी (६२६७८५)
केरी हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या सत्तरी तालुक्यातील १२४१.८५ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ४९२ कुटुंबे व एकूण २२५१ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर साखळी०९ किलोमीटर अंतरावर आहे. या गावात ११२५ पुरुष आणि ११२६ स्त्रिया वास्तव्य करतात. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ४३ असून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ६२६७८५ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहे. गावात ४ शासकीय प्राथमिक शाळा आहेत. गावात १ खाजगी प्राथमिक शाळा आहे. गावात १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहे. गावात १ शासकीय माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा पर्ये येथे ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय साखळी येथे ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (BANDORA C T) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (BAMBOLIM C T) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (PANAJI) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक (MAEM) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (ONDA C T) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (BICHOLIM) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा (BICHOLIM) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्रसूति व बालकल्याण केंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात १ दवाखाना आहे. गावात १ पशुवैद्यकीय रुग्णालय आहे. सर्वात जवळील कुटुंब कल्याणकेंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (अशासकीय)
गावात १ बाह्यरुग्ण वैद्यकीय सुविधा आहे. गावात ३ एमबीबीएस पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहेत. गावात २ पारंपारिक वैद्य व वैदू आहेत. गावात १ औषधाचे दुकान आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या तसेच न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झाकलेल्या व न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात नदी / कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा आहे.
स्वच्छता
गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही.
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात उपपोस्ट ऑफिस उपलब्ध आहे. गावात पोस्ट व तार ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट व तार ऑफिस ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४०३५०५ आहे. गावात दूरध्वनी उपलब्ध आहे. गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आहे. गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे. गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध आहे. गावात खाजगी कूरियर उपलब्ध आहे. गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे. गावात खाजगी बस सेवा उपलब्ध आहे. गावात रेल्वे स्थानक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील रेल्वे स्थानक १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील टॅक्सी ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. गावात ट्रॅक्टर उपलब्ध नाही. सर्वात जवळील समुद्र व नदीवरील बोट सेवा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. जिल्यातील मुख्य रस्ता गावाला जोडलेला आहे. सर्वात जवळील जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वाहतुकीयोग्य जलमार्ग १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात एटीएम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील एटीएम ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात व्यापारी बँक उपलब्ध आहे. गावात सहकारी बँक उपलब्ध आहे. गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे. गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे. गावात मंडया / कायमचे बाजार उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील मंडया / कायमचे बाजार ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात आठवड्याचा बाजार उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील आठवड्याचा बाजार ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती  ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र)  ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे. गावात आशा स्वयंसेविका उपलब्ध आहे. गावात समाज भवन (टीव्ही सह/शिवाय) उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील समाज भवन (टीव्ही सह/शिवाय) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात क्रीडांगण उपलब्ध आहे. गावात खेळ / करमणूक केंद्र उपलब्ध आहे. गावात चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात सार्वजनिक ग्रंथालय उपलब्ध आहे. गावात सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध आहे. गावात वृत्तपत्र पुरवठा उपलब्ध आहे. गावात विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आहे. गावात जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आहे.
वीज
प्रतिदिवस २४ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) व हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) घरगुती वापरासाठी, शेतीसाठी आणि व्यापारी वापरासाठी उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर
केरी ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
उत्पादन
केरी ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने): भात, काजू, ऊस, नाचणी, दूध, देशी दारू, कोरीव काम, फर्निचर
२०१४ राष्ट्रकुल खेळात इंग्लंड
२०१४ राष्ट्रकुल खेळात इंग्लंडने एकूण सर्वाधिक १७४ पदके मिळवली. यांत ५८ सुवर्ण, ५९ रजत आणि ५८ कांस्यपदके होती.
वर्ग:२०१४ राष्ट्रकुल खेळातील देश वर्ग:इंग्लंडमधील खेळ
सरदार वल्लभभाई राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था, सुरत
(संक्षिप्त	SVNIT ) हे सुरत, गुजरात, भारत येथे स्थित एक सार्वजनिक तांत्रिक विद्यापीठ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था वर्ग:सुरत
खानाव
खानाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पनवेल तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पनवेल तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
भारतीय संविधानाची ९५वी घटनादुरुस्ती
भारतीय संविधानाची ९५वी घटनादुरुस्ती, अधिकृतपणे संविधान (९५वी दुरुस्ती) कायदा, २००९ म्हणून ओळखला जातो, या दुरुस्तीने अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींसाठी जागांच्या आरक्षणाचा कालावधी वाढवला. तसेच लोकसभेतील आणि राज्य विधानसभांमधील अँग्लो-इंडियन्सचे प्रतिनिधित्व आणखी दहा वर्षांसाठी, म्हणजे २६ जानेवारी २०२० पर्यंत वाढवले.
राज्यघटनेच्या कलम ३३४ नुसार १९६०मध्ये निवडून आलेल्या जागांचे आरक्षण बंद करणे आवश्यक होते, परंतु ८व्या दुरुस्तीद्वारे ते १९७०पर्यंत वाढविण्यात आले. आरक्षणाचा कालावधी अनुक्रमे २३व्या, ४५व्या, ६२व्या आणि ७९व्या दुरुस्तीद्वारे १९८०, १९९०, २००० आणि २०१० पर्यंत वाढवण्यात आला. ९५व्या घटनादुरुस्तीने आरक्षणाचा कालावधी २०२० पर्यंत वाढवला. १०४व्या दुरुस्तीद्वारे आरक्षणाचा कालावधी पुढे २०३० पर्यंत वाढवण्यात आला.
वैधानिक इतिहास
— एम. वीरप्पा मोईली, "संविधान (एकशे नववी सुधारणा) विधेयक, २००९" (पीडीएफ). सार्वजनिक डोमेन या लेखात या स्रोतातील मजकूर समाविष्ट केला आहे, जो सार्वजनिक डोमेनमध्ये आहे.
३ ऑगस्ट रोजी या विधेयकावर राज्यसभेत चर्चा झाली आणि मंजूर करण्यात आली. त्यानंतर 4 ऑगस्ट 2009 रोजी लोकसभेत त्यावर चर्चा झाली आणि त्याच तारखेला ती मंजूर झाली.
राज्यांनी मंजूरी दिल्यानंतर या विधेयकाला 18 जानेवारी 2010 रोजी तत्कालीन राष्ट्रपतींकडून संमती मिळाली आणि 19 जानेवारी 2010 रोजी भारताच्या राजपत्रात अधिसूचित करण्यात आले. 95 वी घटनादुरुस्ती 25 जानेवारी 2010 रोजी लागू झाली.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय संविधानातील घटनादुरुस्त्या
इंद्रप्रस्थ माहिती तंत्रज्ञान संस्था
इंद्रप्रस्थ माहिती तंत्रज्ञान संस्था -दिल्ली भारत जागतिक स्वायत्त विद्यापीठ आहे. हे एआयसीटीई राष्ट्रीय महत्त्व संस्था घोषणा केली आहे.
प्रतिष्ठापन
आयआयआयटी-दिल्ली (आयआयआयटी-दिल्ली कायदा, 2007) करणी स्थापन केले आहे राज्य विद्यापीठ म्हणून घोषित करण्यात आले. हे पदवीपूर्व आणि पदवीधर पातळीवरील संशोधन-देणारं विद्यापीठाचे संशोधन वर आधारीत आहे. राष्ट्रीय महत्त्व संस्था घोषणा केली आहे.
स्थान
आयआयआयटी- दिल्ली, त्याच्या कायम आवारात जुलै 2012 पासून गोविन्दपुरी मेट्रो रेल्वे स्टेशन, ओखला तिसरा टप्पा, नवी दिल्ली, भारत जवळ आहे. 25 एकरांवर पसरलेला आहे आणि संस्थेत अंदाजे 30,000 चौरस मीटर इमारत आहे परिसर, वर स्थित आहे .तो, मनोरंजन केंद्र, मुले आणि एक मुलींची, वसतिगृह प्राध्यापकांची आणि संशोधन केंद्र अनेक व्याख्यान हॉलमध्ये आहे.
शैक्षणिक कार्यक्रम
शैक्षणिक आयआयआयटी-दिल्ली कार्यक्रम
शैक्षणिक ब्लॉक
संचालक कार्यालय, प्रशासकीय आणि वित्त विभाग कार्यालय, कॉन्फरन्स कक्ष, एक बोर्ड खोली, एक औपचारिक चर्चा खोली, कल्पना देवाण-घेवाण खोली, प्रदेश आणि कार्यक्षमता कार्यालये शैक्षणिक विभाग आहेत. कार्यक्षमता आणि संशोधन खोल्या पीएचडी आणि MTech विंग आहेत.
मुख्य सुविधा
वसतिगृहात सुविधा,
लायब्ररी,
प्रयोगशाळा,
इंटरनेट सुविधा,
संगणक केंद्र,
वैद्यकीय सुविधा,
क्रीडा सुविधा
कॅंटीन.
ग्रंथालय व माहिती केंद्र
ग्रंथालयातील माहिती केंद्र कार्यक्षमता, डॉक्टरेट, संशोधन केंद्र आणि विद्यार्थी गरज वेगळ्या इमारत आहे. लायब्ररी RFID तंत्रज्ञान आणि EM सुरक्षा प्रणाली समावेश स्वयंचलित आहे.
रॅंक
आयआयआयटी-दिल्ली तांत्रिक शाळा एक 2015 मध्ये केलेल्या Dataquest एका सर्वेक्षणानुसार शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालये भारत 7 क्रमांकाचे स्थानावर आहे.
वर्ष 2014-15 मध्ये घेण्यात एजू-रैंड सर्वेक्षण, संस्था भारतीय अभियांत्रिकी संस्था 44 स्थानावर आहेत.
सिलिकॉन भारतात सर्वेक्षण 2014 मध्ये भारतीय अभियांत्रिकी संस्था इन्स्टिट्यूट ऑफ येथे अभियांत्रिकी वर्ष 35 स्थानावर आहेत.
आयआयआयटी-दिल्ली मे 2015 मध्ये भारत सरकारने राष्ट्रीय आकलन आणि प्रमाणन परिषदेने एक 'ए' ग्रेड देण्यात आली.
आयआयआयटी-दिल्ली तंत्र शिक्षण भारत सरकारच्या अखिल भारतीय परिषदेने एक "राष्ट्रीय महत्त्वाच्या संस्था" मानले जाते.
शैक्षणिक उपक्रम आणि क्लब
जेवणाचे खोली पहिल्या मजल्यावर आहे. संस्था इमारत दुसरा मजला मनोरंजन केंद्र, संगीत खोली आणि व्यायामशाळा सुविधा आहे. IIIT- दिल्ली मे क्लब अभ्यासेतर उपक्रम आहे. की डी क्लब, समुदाय क्लब, नृत्य क्लब, बांधकाम क्लब आहे, नैतिक हॅक क्लब, क्लब एक चित्रपट, संगीत क्लब, रोबोटिक्स क्लब, दौरा आणि (नेहमी) क्लब, स्पोर्ट्स क्लब, क्विझ क्लब, वेब डिझाइन आणि विकास दिल्ली वारसा करा ई-सेल क्लब, साहित्य क्लब इ.
पूर्ण-वेळ कार्यक्षमता
आयआयआयटी-दिल्ली संशोधन गटाचे शैक्षणिक कार्यक्रम आहे आणि संगणक विज्ञान, माहिती सुरक्षा आणि इंटरनेट गोपनीयता डेटा विश्लेषण, प्रतिमा विश्लेषण, मोबाइल आणि सर्वव्यापी कम्प्युटिंग, आणि हार्डवेर आर्कीटेक्चर आणि सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकी संबंधित विविध भागात विस्तृत केवळ संचालन फार मजबूत विद्याशाखा आहेत. हे फक्त डॉक्टरेट पदवीधर प्राध्यापकांची भारतातील काही महाविद्यालय आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखनात व्याकरणाची गल्लत झालेले लेख
सार्रा (सावनेर)
सार्रा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
स्वामी ब्रह्मानंद
स्वामी ब्रह्मानंद (४ डिसेंबर, १८९४ - १३ सप्टेंबर, १९८४) हे भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकारणी होते. ते १९६७ आणि १९७१ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून उत्तर प्रदेश राज्यातील हामीरपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:हमीरपूरचे खासदार वर्ग: इ.स. १८९४ मधील जन्म वर्ग: इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
बेलगुजरी
बेलगुजरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील धर्माबाद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९७५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ७० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:धर्माबाद तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
६१वी घटनादुरुस्ती (भारत)
__अनुक्रमणिकाहवीच__
सारोळा (वाशी)
सारोळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६३० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
करजीकर मोहोल्ला
करजीकर मोहोल्ला हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
राधाबाई सुब्बारायन
राधाबाई सुब्बारायन (लग्नापूर्वी कुडमुल) (२२ एप्रिल १८९१ - १९६०) या भारतीय राजकारणी, महिला हक्क कार्यकर्त्या आणि समाजसुधारक होत्या. त्या भारतीय राजकारणी पी. सुब्बारायन यांच्या पत्नी आणि मोहन कुमारमंगलम, पीपी कुमारमंगलम आणि पार्वती कृष्णन यांच्या आई होत्या.
प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण
राधाबाई कुडमुल यांचा जन्म मंगळूर येथील राव साहिब कुडमुल रंगा राव यांच्या घरी झाला. त्या चित्रापूर सारस्वत ब्राह्मण समाजातील होत्या. त्यांचे शालेय शिक्षण मंगलोर येथे झाले आणि प्रेसिडेन्सी कॉलेज, मद्रास येथून त्यांनी पदवी प्राप्त केली. लहान वयातच विधवा झालेल्या राधाबाईंनी १९१२ मध्ये कुमारमंगलमचे जमीनदार पी. सुब्बारायन यांच्याशी दुसरा विवाह केला. या जोडप्याला तीन मुलं आणि एक मुलगी होती. त्यांनी ऑक्सफर्डच्या सोमरविले कॉलेजमधून पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले.
सार्वजनिक जीवन
राधाबाई मद्रास विद्यापीठाच्या सेनेटच्या निवडून आलेल्या सदस्य होत्या. त्यांनी अखिल भारतीय महिला परिषदेच्या सदस्या म्हणूनही काम केले. १९३० च्या गोलमेज परिषदेत, त्या आणि जहाँआरा शाहनवाझ या परिषदेसाठी नामांकित महिला संघटनांच्या केवळ दोन सक्रिय सदस्य होत्या. महिलांना कायदेमंडळात ५ टक्के आरक्षण द्यावे, असा त्यांचा युक्तिवाद अयशस्वी ठरला. त्यांनी दुसऱ्या गोलमेज परिषदेतही भाग घेतला होता. आरक्षणावर लोकांचे मत जाणून घेण्यासाठी लोथियन समिती नेमण्यात आली होती, ज्यामध्ये राधाबाई सहभागी होत्या.
१९३७ मध्ये, राधाबाईंना भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची उमेदवार म्हणून सर्वसाधारण जागा लढवायची होती. पण मद्रास प्रांतीय समितीच्या अध्यक्षांनी त्यांना पाठिंबा देण्यास नकार दिला.
संदर्भ
वर्ग:कर्नाटकातील कार्यकर्ते वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय महिला कार्यकर्त्या वर्ग:भारतीय महिला हक्क कार्यकर्ते वर्ग:भारतीय समाज सुधारक वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
इजिप्शियन मंदिर
प्राचीन इजिप्त आणि इजिप्शियन लोकांच्या अखत्यारित असलेल्या प्रदेशांमधील देवदूतांच्या अधिकृत उपासना आणि इजिप्तच्या देवांची अधिकृत पूजा करण्यासाठी इजिप्शियन मंदिरे बांधली गेली. मंदिरे ज्या देवतांना किंवा राजांना अर्पण केली जात त्यांची घरे म्हणून पाहिले जात. त्यांच्यामध्ये इजिप्शियन लोकांनी विविध प्रकारचे विधी पार पाडले, ते इजिप्शियन धर्माचे मुख्य कार्य होते: देवतांना अर्पणे देतात, उत्सवांच्या माध्यमातून पौराणिक परस्परसंबंध पुन्हा घडवून आणतात आणि अनागोंदी सैन्यापासून बचाव करतात. हे विधी विश्वाची दैवी व्यवस्था, मातृत्व टिकवून ठेवण्यासाठी आवश्यक म्हणून पाहिले गेले. देवतांची देखभाल करणे हे फारोचे कर्तव्य होते, म्हणूनच त्यांनी मंदिर बांधकाम व देखभाल करण्यासाठी विचित्र स्रोत समर्पित केल्या. गरज नसल्यामुळे फारो आपले बहुतेक विधी कर्तव्य पुष्कळ पुरोहितांकडे सोपवत पण बहुतेक लोकांना समारंभात थेट भाग घेण्यापासून वगळण्यात आले आणि मंदिराच्या सर्वात पवित्र भागात प्रवेश करण्यास मनाई होती. तरीसुद्धा, इजिप्शियन लोकांच्या साठी मंदिर एक महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ होते, तेथे प्रार्थना करणारे, अर्पण करण्यासाठी आणि मंदिरात राहणा देवांकडे मार्गदर्शन मागण्यासाठी गेले होते.
मंदिराचा सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे अभयारण्य, ज्यामध्ये विशेषतः पंथाची प्रतिमा होती, ती आपल्या देवाची मूर्ती होती. अभयारण्याच्या बाहेरील खोल्या कालांतराने अधिकाधिक विस्तृत आणि विस्तृत झाल्या, ज्यामुळे प्रागैतिहासिक इजिप्तच्या उत्तरार्धात लहानशा मंदिरांतून नवीन किंगडमच्या (इ.स. या इमारती इजिप्शियन आर्किटेक्चरच्या सर्वात मोठ्या आणि चिरस्थायी उदाहरणांपैकी एक आहेत, त्यांचे घटक धार्मिक प्रतीकवादाच्या जटिल नमुन्यांनुसार व्यवस्था आणि सुशोभित केलेले आहेत. त्यांच्या नमुनेदार डिझाइनमध्ये उत्सव मिरवणुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या मार्गाच्या बाजूने जोडलेली हॉल, ओपन कोर्ट आणि प्रवेशद्वार तोरणांची मालिका असते. मंदिराच्या पलीकडे एक बाह्य भिंत होती ज्यात विविध प्रकारच्या दुय्यम इमारती होत्या.
एका मोठ्या मंदिराकडे बऱ्याच मोठ्या प्रमाणात जमीन होती आणि त्याच्या गरजा भागवण्यासाठी हजारो सामान्य लोकांना काम दिले होते. म्हणून मंदिरे ही महत्त्वाची आर्थिक तसेच धार्मिक केंद्रे होती. या शक्तिशाली संस्थांचे व्यवस्थापन करणाऱ्याचा बराच प्रभाव होता आणि राजाकडे त्यांचा अधीनपणा असूनही त्यांनी त्याच्या अधिकारासाठी महत्त्वपूर्ण आव्हाने उभी केली असू शकत.
वर्ग:इजिप्त
राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था, तिरुचिरापल्ली
(संक्षिप्त	NITT ) हे तिरुचिरापल्ली, तमिळनाडू, भारत येथे स्थित एक सार्वजनिक तांत्रिक विद्यापीठ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था वर्ग:तिरुचिरापल्ली
सटवाईवाडी
सटवाईवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६३० मिलीमीटर असते.
कालिदास कोळंबकर
कालिदास नीलकंठ कोळंबकर ( - ) हे महाराष्ट्रातील राजकारणी आहेत. हे आठ वेळा अनेक पक्षांतर्फे महाराष्ट्राच्या विधानसभेवर निवडून गेले आहेत.
सटवाईवाडी
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
कालिदास कोळंबकर
हे नायगांव मतदारसंघातून शिवसेना पक्षातर्फे महाराष्ट्राच्या ८व्या, महाराष्ट्राच्या ९व्या, महाराष्ट्राच्या १०व्या आणि ११व्या विधानसभेरवर निवडून गेले. त्यानंतर ते पक्ष बदलून काँग्रेस पक्षातर्फे वडाळा मतदारसंघातून महाराष्ट्राच्या १२व्या आणि महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेवर निवडून गेले. पुन्हा एकदा पक्ष बदलून ते वडाळ्यातून भाजपतर्फे महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेवर निवडुन गेले.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:नायगांवचे आमदार वर्ग:वडाळाचे आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या ८ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या ९ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १० व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या ११ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शुल्बसूत्र
किंवा शुल्ब सूत्र (संस्कृत śulba: "अक्षरमाळा, दोरखंड, दोरी") विधी राहण्याचे आणि अग्निशामक वेदी बांधकाम संबंधित भूमिती असलेली सूत्र  ग्रंथ आहेत. बौधायन भारताचे प्राचीन गणितज्ञ आणि शुल्ब सूत्र म्हणजेच श्रौतसूत्रचे रचनाकार होत.
वर्ग:भारतीय भूमिती वर्ग:भूमिती वर्ग:भूमितीवरील अपूर्ण लेख
करंबवणे
करंबवणे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
पिरवाडी
पिरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील सातारा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.इथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे.इथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.
संदर्भ
वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
किरण लहामते
किरण यमाजी लहामते ( - ) हे महाराष्ट्रातील राजकारणी आहेत. हे अकोला मतदारसंघातून राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातर्फे महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेवर निवडून गेले. यांनी भाजपच्या वैभव पिचड यांचा पराभव केला.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:अकोलाचे आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शेरडी
शेरडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
इगा स्वियातेक
इगा नतालिया स्वियातेक (३१ मे, इ.स. २००१:वर्झावा, पोलंड - ) ही पोलंडची टेनिस खेळाडू आहे. ही २०२३मध्ये जागतिक क्रमवारीत पहिल्या क्रमांकावर होती.
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:पोलंडचे टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. २००१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सावळी (सावनेर)
सावळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
पिंपळगाव (धर्माबाद)
पिंपळगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील धर्माबाद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९७५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ७० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
खानावळे
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पनवेल तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
भारतीय संविधानाची ६१वी घटनादुरुस्ती
भारतीय संविधानाची ६१वी घटनादुरुस्ती, ज्याला अधिकृतपणे संविधान (६१वी दुरुस्ती) कायदा, १९८८ या नावाने ओळखला जाते, या दुरुस्तीने लोकसभा आणि राज्यांच्या विधानसभेच्या निवडणुकांचे मतदान वय २१ वर्षांवरून १८ वर्षांपर्यंत कमी केले. लोकसभा आणि विधानसभांच्या निवडणुकांशी संबंधित असलेल्या भारतीय घटनेच्या कलम ३२६ मध्ये सुधारणा करून हे केले गेले.
वैधानिक इतिहास
संविधान (६१वी दुरुस्ती) कायदा, 1988 चे विधेयक 13 डिसेंबर 1988 रोजी लोकसभेत संविधान (६१वी दुरुस्ती) विधेयक, 1988 (1988 चे विधेयक क्रमांक 129) म्हणून सादर करण्यात आले. त्याची ओळख तत्कालीन जलसंपदा मंत्री बी. शंकरानंद यांनी केली होती. या विधेयकाने प्रौढ मताधिकारावर आधारित लोकसभा आणि राज्यांच्या विधानसभांच्या निवडणुकांशी संबंधित, घटनेच्या कलम 326 मध्ये सुधारणा करण्याचा प्रयत्न केला. विधेयकाला जोडलेल्या तथ्ये आणि कारणांच्या विधानाचा संपूर्ण मजकूर खाली दिला आहे: राज्यघटनेच्या कलम ३२६ मध्ये अशी तरतूद आहे की लोकसभेच्या आणि प्रत्येक राज्याच्या विधानसभेच्या निवडणुका प्रौढ मताधिकाराच्या आधारावर होतील, म्हणजेच एखाद्या व्यक्तीचे वय ३५ वर्षांपेक्षा कमी नसावे. असे आढळून आले आहे की अनेक देशांनी मतदानाचे वय 18 वर्षे नमूद केले आहे. आपल्या देशात काही राज्य सरकारांनी स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणुकांसाठी वयाची १८ वर्षे स्वीकारली आहेत. सध्याचे तरुण हे साक्षर आणि ज्ञानी आहेत आणि मतदानाचे वय कमी केल्याने देशातील प्रतिनिधित्व नसलेल्या तरुणांना त्यांच्या भावना व्यक्त करण्याची आणि त्यांना राजकीय प्रक्रियेचा भाग बनण्यास मदत करण्याची संधी मिळेल. सध्याची तरुणाई राजकीयदृष्ट्या खूप जागरूक आहे. त्यामुळे मतदानाचे वय २१ वर्षावरून १८ वर्षे करण्याचा प्रस्ताव आहे.
2. विधेयक वरील उद्देश साध्य करण्याचा प्रयत्न करते.
— बी. शंकरानंद, "संविधान (साठवी दुरुस्ती) विधेयक, १९८८". 14 आणि 15 डिसेंबर 1988 रोजी लोकसभेने या विधेयकावर चर्चा केली आणि 15 डिसेंबर रोजी विधेयकाच्या कलम 1 मधील "सिक्सटी-सेकंड" शब्दाच्या जागी "सिक्सटी-फर्स्ट" या शब्दाची औपचारिक दुरुस्ती स्वीकारल्यानंतर ते मंजूर करण्यात आले. राज्यसभेने 16, 19 आणि 20 डिसेंबर 1988 रोजी या विधेयकावर चर्चा केली आणि लोकसभेने केलेली दुरुस्ती स्वीकारल्यानंतर 20 डिसेंबर 1988 रोजी ते मंजूर केले. राज्यांनी मंजुरी दिल्यानंतर या विधेयकाला 28 मार्च 1989 रोजी तत्कालीन राष्ट्रपती रामास्वामी वेंकटरामन यांच्याकडून संमती मिळाली. ते भारतीय राजपत्रात अधिसूचित करण्यात आले आणि त्याच तारखेला ते अंमलात आले.
राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था, श्रीनगर
(संक्षिप्त	NITSRI ) हे श्रीनगर, जम्मू आणि काश्मीर, भारत येथे स्थित एक सार्वजनिक तांत्रिक विद्यापीठ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था
रेवंडे
रेवंडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील सातारा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.इथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे.इथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.
संदर्भ
वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
शेळगाव (वाशी)
शेळगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६३० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
खारकोपर
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पनवेल तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
भारताचे राजपत्र
__अनुक्रमणिकाहवीच__ __अविचलपुर्ननिर्देश__
वैष्णविवती
वैष्णविवतीची कथा इतर ग्रंथांमध्ये आढळत नाही परंतु देवी भागवत पुराणातील हिंदू ग्रंथात समाविष्ट आहे की ती पूर्वी एक राजकन्या होती, नंतर दोन जुळ्या देवतांशी लग्न करून देवी बनली. तिची कथा लोककथांमध्ये शिव आणि पार्वती वर्णन करू शकते. तिचे वर्णन एक पूर्वी राजकुमारी म्हणून आणि तिचा परिणाम पुराण मध्ये देखील होतो. ती पूर्वी देवी सीता देवीची भक्त होती, आता ती देवी आहे, ती देखील मातेची सीता पूजा करत असे.
लग्न
अश्विनी कुमार वैष्णविवतीसोबत झालेला विवाह हा बहुपत्नी विवाह मानला जातो. देवी वैष्णविवतीच्या विवाहाचे वर्णन देवी द्रौपदी सोबत केले आहे कारण तिने पांडवांशी बहुपत्नी विवाह केला होता. ती स्त्री पैलूंची देवी होती कारण ती पूर्वी देवी नव्हती. कालयवन या देवीच्या प्रेमात पडले पण तिने नाकारले आणि तिच्या सामर्थ्याने तिने कालयवनाला पृथ्वीवर फेकले. या कथेत राजकुमार आराध्य कुमारला कृष्ण चा दुसरा मुलगा किंवा पालक पुत्र म्हणून वर्णन केले आहे, कारण कृष्ण राजनयिक विवाह करतो किंवा आपल्या नातवासाठी स्वयंवराची व्यवस्था करतो. दोन जुळे देव वैष्णवती जिंकतात आणि बहुपत्नी विवाह करून तिच्याशी विवाह करतात.
वर्ग:हिंदू देवता
न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००३-०४
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २००३ मधील क्रिकेट वर्ग:न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचे भारत दौरे
चिकणा (धर्माबाद)
चिकणा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील धर्माबाद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९७५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ७० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:धर्माबाद तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
कापसळ
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
जवळपासची गावे
कामथे
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
एलेना रायबाकिना
एलेना आंद्रेयेव्ना रायबाकिना (१७ जून, इ.स. १९९९:मॉस्को, रशिया - ) ही रशियात जन्मलेली कझाकस्तानची टेनिस खेळाडू आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:कझाकस्तानचे टेनिस खेळाडू वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सिंदेवाणी बुद्रुक
सिंदेवाणी बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
अजिंक्य राऊत
अजिंक्य राऊत (जन्म : ०९ जानेवारी, इ.स. १९९३) हा मराठी अभिनेता आहे.
मालिका
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोगरवाडी
पोगरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील सातारा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.इथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे.इथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे.येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.
संदर्भ
वर्ग:सातारा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०००
पाकिस्तानच्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने २००० मध्ये श्रीलंकेविरुद्ध तीन सामन्यांची कसोटी मालिका आणि २००० सिंगर त्रिकोणी मालिका खेळण्यासाठी श्रीलंकेचा दौरा केला होता, ज्यामध्ये दक्षिण आफ्रिकेचाही समावेश होता. पाकिस्तानने एक सामना अनिर्णित राहून श्रीलंकेविरुद्धची कसोटी मालिका २-० अशी जिंकली.
कळंबे तर्फ कळे
कळंबे तर्फ कळे हे कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या  करवीर तालुक्यातील १५४.६९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०००
संदर्भ
वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे वर्ग:इ.स. २००० मधील क्रिकेट
कळंबे तर्फ कळे
कळंबे तर्फ कळे (५६७३७८)
कळंबे तर्फ कळे हे कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या  करवीर तालुक्यातील १५४.६९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात २५९ कुटुंबे व एकूण १३२७ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर कोल्हापूर १५ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये ६८६ पुरुष आणि ६४१ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ३०४ आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५६७३७८ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहे. गावात १ शासकीय प्राथमिक शाळा आहे. गावात १ खाजगी प्राथमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील कनिष्ठ माध्यमिक शाळा पाडळी (खुर्द) येथे ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील माध्यमिक शाळाकोपर्डे येथे ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा कोपर्डे येथे ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय कोपर्डे येथे ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा कोल्हापूर येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील प्रसूति व बालकल्याण केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील ॲलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील फिरता दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा आहे. पाणीपुरवठ्याचे आदर्श नियोजन या ग्रामपंचायतीने केले आहे. नळाच्या पाण्याला मीटर बसविल्याने पाणी, वीज व सांडपाणी यात प्रचंड बचत झाली.
स्वच्छता
गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे. सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही.
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.
बाजार व पतव्यवस्था
गावात एटीएम उपलब्ध नाही.
आरोग्य
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे.
वीज
प्रतिदिवस १८ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) घरगुती वापरासाठी, शेतीसाठी आणि व्यापारी वापरासाठी उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर
कळंबे तर्फ कळे ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
उत्पादन
कळंबे तर्फ कळे ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने): ऊस, साखर, भात, गूळ
वर्ग:कोल्हापूर वर्ग:करवीर तालुका वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था, पाटणा
राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था, पाटणा (संक्षिप्तछNITP ) हे भारताच्या बिहार राज्याची राजधानी पाटणा शहरातील एक सार्वजनिक तांत्रिक विद्यापीठ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था वर्ग:पाटणा
सेलू (वाशी)
सेलु हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाशी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६३० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:वाशी तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
नियोग
नियोग ही संततीप्राप्तीसाठी अवलंबलेली एक पद्धती होती. ही पद्धत प्राचीन भारतीय संस्कृतीत प्रचलित होती. या पद्धतीने स्त्रीला विधवा झाल्यावर संतती नसल्यास अथवा पति जिवंत असतांना त्याच्या नपुसंकतेमुळे अथवा असाध्य आजाराने संतती प्राप्ती शक्य होत नसल्यास. पतीच्या संमतीने अथवा ज्येष्ठांच्या आणि गुरूंच्या संमतीने दुसऱ्या योग्य पुरुषाची नेमणुक करून त्याच्याशी होणाऱ्या संमागमाद्वारे संतती प्राप्ती करून घेण्याचा मार्ग होत
नियोगाला स्त्रीचीही संमती आवश्यक असे. नियोगापूर्वी ती व्रतस्थ असे. देव, ब्राह्मण, पितर व अतिथी यांना भोजन दिल्यानंतर गुरुजनांदेखत नियोगाचा विचार जाहीर करून वडीलधारी माणसे बीजीची नियुक्ती करीत. ऋतुस्नात, शुक्लवस्त्रा व संयमी स्त्रीकडे बीजीने रात्री किंवा ब्राह्म मुहूर्त असताना (पहाटे) जावे. विलासाची इच्छा होऊ नये म्हणून त्याने अंगाला तुप (वा तेल) चोपडावे, तिच्याशी संभाषण, चुंबन, आलिंगन इ. वासनायुक्त वर्तन न करता समागम करावा. प्रत्येक वेळी ती ऋतुस्नात झाल्यानंतर फक्त एकदाच या पद्धतीने गर्भ राहीपर्यत समागम करावा, इच्छित पुत्रप्राप्तीसाठी नियोग असल्यामुळे जन्मलेले मूल मृत, अयोग्य वा कन्या असल्यास पुन्हा नियोग करावा, पुत्रप्राप्तीनंतर दोघांनी सून व सासरा या नात्याने वागावे इ. नियम होते.
नियोगाने एक, दोन आणि क्कचित तीन पुत्र प्राप्त करण्यास संमती असे. नियोगापूर्वी काही करार झाला नसेल, तर होणारा पुत्र क्षेत्रीचा ‘क्षेत्रज’ पुत्र ठरे. बीजी हा केवळ निमित्तमात्र मानला जाई. औरस पुत्राप्रमाणे क्षेत्रज पुत्राला क्षेत्राची संपत्ती व गोत्र आणि पिंडदानाचा व वंश चालविण्याचा अधिकार प्राप्त होई. ‘होणारा पुत्र दोघांचा’ असा आधी करार झाल्यास किंवा बीजीला स्वतःच्या भार्येपासूनचा पुत्र नसल्यास तो पुत्र बीजी व क्षेत्री या दोघांचाही ठरून त्याला दोघांच्याही संपत्ती वगैरेंचा हक्क प्राप्त होई. क्षेत्रीने क्षेत्रज पुत्र निर्माण करून घेतल्यानंतर त्याला औरस पुत्र झाला, तर अशा पुत्रांनी आपापल्या जनक पित्याची संपत्ती घ्यावी; परंतु औरस पुत्राने क्षेत्रज पुत्राला उपजीविकेसाठी पाचवा वा सहावा हिस्सा द्यावा, असे मनूने म्हटले आहे.
अर्थलाभ वा कामतृप्ती यांकरिता नियोग करण्यास मान्यता नव्हती. कुमारिका, पुत्रवती, सधवा वा विधवा, रुग्ण, वेडी, पतिनिधनाच्या दुःखाने बेभान झालेली, मूल होण्याचा काळ निघून गेलेली वृद्धा, वंध्या व गर्भवती यांना नियोगाचा अधिकार नव्हता. नियुक्त नसलेले, आवश्यकता नसताना नियुक्त केलेले, नियुक्त केलेले परंतु विलासमग्न होणारे व उद्दिष्टपूर्तीनंतरही गमन करणारे दीर-भावजय हे अगम्य आप्तसंभोग करणारे ठरतात, राजाने त्यांना शिक्षा द्यावी; त्यांना होणारा पुत्र बीजीचा असल्यामुळे क्षेत्रीच्या संपत्तीत त्याला वाटा नाही इ. मते होती.नियोग म्हणजे पुनर्विवाह नव्हे. उलट, स्त्रीने पुनर्विवाह करून परक्या कुलात जाऊ नये यासाठी नियोगाचा पर्याय होता. विवाहाने स्त्रीपुरूष पत्नी व पती बनतात. परंतु नियोगाने स्त्री ही बीजीची पत्नी बनत नाही, तर सदैव विवाहप्राप्त पतीचीच पत्नी राहते. पुनर्विवाहात विधवेच्या कामपूर्तीचा विचार असतो, परंतु नियोगात त्याला मुळीच स्थान नसते. नियोग हा व्यभिचारही नव्हे; कारण तो विधिपूर्वक नियुक्त स्त्रीपुरुषांचा संबंध असून तो तत्कालीन धर्म, शास्त्रे, नीती व शिष्टाचार यांना संमत होता. शिवाय, नीतीच्या कल्पना सदैव बदलत असल्यामुळे नियोगाला आजचे निकष लावणे योग्य नाही.
पुत्रप्राप्ती हाच नियोगामागचा प्रमुख उद्देश होता. पुत्रोत्पत्तीद्वारा पितृऋण फेडणे हे कर्तव्य आहे, पुत्राच्या अभावी वंश व स्वर्गही बुडतो, पुत्राने श्राद्धतर्पणादी विधी केल्याशिवाय पितरांना उत्तम गती मिळत नाही, ऐहिक समृद्धीसाठीही पराक्रमी पुत्राची गरज आहे इ. समजुतींमुळेच निपुत्रिक पुरुष स्वतःच्या पत्नीला प्रथमदर्शनी चमत्कारिक वाटणाऱ्या नियोगाची आज्ञा वा संमती देत असे. जॉन मकलेन्‌नच्या मते बहुपतित्वाची चाल, जॉलीच्या मते आर्थिक उद्देश व विंटरनिट्‌सच्या मते दारिद्रय, स्त्रियांची दुर्मिळता व एकत्र कुटुंबपद्धती ही नियोग प्रथेची कारणे होत.
स्त्रीपारतंत्र्याची व पितृप्रधान संस्कृतीची द्योतक असलेली ही प्रथा वेदपूर्वकालापासून चालत आलेली होती. पूर्वी केव्हातरी कन्यादान व्यक्तिशः वराला न करता कुलाला करीत असावेत व नियोग हा त्या प्रथेचा अवशेष असावा, असे एक मत आहे. थोरल्या भावाच्या मृत्यूनंतर धाकट्याने त्याची संपत्ती व विधवा पत्नी यांचा स्वीकार करण्याची पद्धत होती. यास्काचार्यांनी दीर (देवर) या शब्दाचा द्वितीय वर असा अर्थ दिला आहे. दीर व विधवा भावजय यांचा संबंध अजूनही काही ठिकाणी मान्य आहे. जावयाच्या धाकट्या भावाला पाणजावई व ‘वरधवा’ (कनिष्ठ वर) म्हणण्याची प्रथा आहे. या गोष्टी नियोग प्रथेच्या उगमाचा विचार करताना महत्त्वाच्या ठरतात.
बृहस्पतीच्या मते कृत व त्रेता युगांतील लोक तपस्वी असल्यामुळे त्यांना नियोगाचा अधिकार होता, परंतु नंतरच्या लोकांना तो उरलेला नाही. काही धर्मनिबंधांनी नियोग हा वैकल्पिक होता किंवा शास्त्रांनी तो फक्त शुद्रांसाठी सांगितलेला होता, असे म्हटले आहे. ही चाल उत्तर हिंदुस्थानातील काही भागांत ब्रिटिश अमदानीपर्यंत चालू होती; परंतु इसवी सनाच्या पाचव्यासहाव्या शतकापासून 'कलिवर्ज्य' प्रकरणात नियोगाचा समावेश झाला आणि ही प्रथा नामशेष झाली. आधुनिक काळात आर्य समाजाचे संस्थापक स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी मात्र अक्षतयोनी विधवेप्रमाणेच अक्षतवीर्य विधुरानेही पुनर्विवाह न करता संतानोप्तत्तीसाठी नियोग करावा, असा विचार मांडला; परंतु त्यांच्या अनुयायांनीही याबाबतीत त्यांची मते मानलेली नाहीत.
भारतीय राजपत्र
भारताचे राजपत्र हे सार्वजनिक नियतकालिक आहे आणि भारत सरकारचे अधिकृत कायदेशीर दस्तऐवज आहे. हे प्रकाशन विभाग, गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाद्वारे साप्ताहिक प्रकाशित केले जाते. राजपत्र भारत सरकारच्या छापखान्याद्वारे छापले जाते.
भारताचे राजपत्र हे साप्ताहिक सार्वजनिक नियतकालिक आणि भारत सरकारचे अधिकृत कायदेशीर दस्तऐवज आहे. हे प्रकाशन विभाग, गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाद्वारे प्रकाशित केले जाते आणि भारत सरकारच्या मुद्रणालयाद्वारे छापले जाते. राजपत्र सरकारी सूचना आणि माहिती लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी एक व्यासपीठ म्हणून काम करते. खरेतर, अधिकृत कागदपत्रे अंमलात येण्यासाठी आणि सार्वजनिक होण्यासाठी राजपत्रात माहिती प्रकाशित करणे ही कायदेशीर आवश्यकता आहे.