cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पानिपतची तिसरी लढाई
युद्धाचे परिणाम
मराठ्यांची दुर्दशा:  पानिपतचे तिसरे युद्ध हे भारताच्या इतिहासात निर्णायक व दूरगामी परिणाम करणारे ठरले. इंग्रज इतिहासकार एल्फीस्टनच्या मते पानिपतमध्ये मराठ्यांचा जसा सर्वांगीण व पूर्ण पराभव झाला असा क्वचितच कोणाचा झाला असेल, त्यामुळे मराठ्यांवर दुःखाचा डोंगरच कोसळला. या पराभवाच्या धक्क्यातून पेशवा व त्याचे मराठा राज्य हे कधीच सावरले गेले नाही. १४ जानेवारी १७६१ हा दिवस मराठ्यांच्या दृष्टीने महाप्रलयच ठरला. दुसरे दिवशी अनुपगीर गोसावी व काशीराज यांनी रणक्षेत्राला भेट दिली. तेव्हा त्यांना प्रेतांचे ३२ ढीग दिसून आले. त्यात २८ हजार प्रेते होती, दूरपर्यंत प्रेतांचे खच पडले होते. या लढाईत ९० हजार स्त्रियांना व मुलांना गुलाम बनविण्यात आले. भाऊसाहेब, विश्वासराव, इब्राहीमखान, यशवंतराव पवार, तुकोजी शिंदे, जनकोजी शिंदे ही मातब्बर मंडळी मारली गेली. मराठ्यांची कर्ती पिढीच या लढाईत नष्ट झाली. पानिपतमधून वाचलेले मराठे १५ दिवसांनी ग्वाल्हेरला पोहोचले. सुरजमल जाटने २० हजार नग्न मराठ्यांना घोंगड्या व प्रत्येकी २ रूपये दिले. इतकी दुर्दशा मराठ्यांची झाली होती. पानिपतमधील पराभवामुळे उत्तरेत मराठ्यांच्या तलवारीचा धाकही नष्ट झाला.
अब्दालीचा शेवटचा विजयः या लढाईत अब्दालीला मोठा विजय प्राप्त झाला असला तरी त्याला फार मोठा लाभ झाला असे म्हणता येणार नाही. उपासमारीने मरणाऱ्या मराठ्यांच्या छावणीत द्रव्याची लूट कोठून मिळणार? दिल्लीतही संपत्ती आधीच लुटली गेल्यामुळे तेथे जाऊनही अब्दालीच्या हाती फारसे काही लागले नाही. उजाड झालेल्या व भयानक उदासीनता पसरलेल्या उत्तरेत अधिक काळ राहण्यास अब्दालीच्या सैन्याने नकार दिला. अब्दालीला मात्र सधन पंजाब कायमस्वरूपी आपल्या ताब्यात असावा असे वाटत होते. त्यामुळे मायदेशी जातांना तो पंजाबमध्ये गेला असता त्याला शीखांचा प्रचंड प्रतिकार सहन करावा लागला. शीखांनी अब्दालीशी १७६७ पर्यंत संघर्ष करून पंजाब मुक्त केला. अब्दालीचे सर्व परिश्रम वाया गेले. १४ एप्रिल १७७२ मध्ये त्याचा मृत्यु झाला.
मोगलांची दुर्दशा: पानिपतच्या विजयानंतर अब्दालीने दिल्लीचा ताबा घेतला. मोगल बादशहा शहाआलम हा दिल्लीतून पळून गेला होता व त्याने अलाहाबादमध्ये आश्रय घेतला होता. रक्षणकर्त्या मराठ्यांचा नाश झाल्याने मोगल सत्तेला जबरदस्त धक्का बसला. अब्दाली मायदेशी निघून गेल्यानंतर दिल्लीची सत्ता नजीबखानाने मिळवली. मोगल साम्राज्य माधवरावाच्या काळात पुन्हा सत्तेवर आले असले तरी केवळ ते नाममात्रच होते.
इंग्रजांचा वाढता प्रभाव: नानासाहेब पेशव्यांच्या कारकिर्दीत मराठे संपूर्ण हिंदूस्थानात अंमल बसवीत असतांना मोगल साम्राज्याती सधन अशा बंगाल सुभ्यात इंग्रज आपल्या बुद्धीने व हिंमतीने राज्यसाधना करीत होते. पानिपतच्या लढाईमुळे मोगली राज्यासाठी भांडणाऱ्या मराठे व मुसलमान सत्ता दुर्बळ झाल्या व त्याचा फायदा नवी उदय पावणाऱ्य इंग्रजी सत्तेला मिळाला. मराठ्यांच्या पराभवामुळे उत्तर हिंदूस्थानात मोठी राजकीय पोकळी निर्माण झाली ती भरून काढण्याचे कार्य इंग्रजी सत्तेने केले.
शीखांची सत्ता स्थापना: पानिपतच्या लढाईपूर्वी पंजाबमध्ये मोगल, मराठे, अब्दाली व शीख यांच्यात प्रखर सत्तास्पर्धा सुरू होती. पंजाबचे मूळ मालक शीख असूनही पंजाब त्यांच्या मालकीचा होऊ शकत नव्हता. कधी मोगलांच्या, कधी अब्दालीच्या तर कधी मराठ्यांच्या ताब्यात जात होता. सरहद्दीवरील प्रदेश असल्यामुळे सतत परक्या आक्रमणाचा धोका असल्याने शीखांना त्यांच्या अत्याचारांना कायम तोंड द्यावे लागत होते. पानिपत युद्धामुळे ही परिस्थिती बदलली. मराठ्यांचा पराभव झाला व अब्दालीही अफगाणमध्ये निघून गेला त्यामुळे पंजाबमध्ये शीखांची सत्ता स्थापन होऊ शकली.
हैदरअलीचा उदयः पानिपतच्या पराभवामूळे कर्नाटकातून मराठ्यांचा पाया उखडला गेला. मराठ्यांनी कर्नाटकचा प्रदेश पूर्णपणे जिंकला होता. पानिपतच्या पराभवामुळे पुढे काही काळ त्यांना कर्नाटककडे लक्ष देण्यास सवड मिळाली नाही. याचा फायदा घेऊन म्हैसुरच्या हिंदू राजाची सत्ता नष्ट करून महत्त्वाकांक्षी व धाडसी हैदरअलीने आपली सत्ता स्थापन केली. हैदरअलीच्या उदयामुळे मराठ्यांच्या शत्रूंमध्ये आणखी एका शत्रूची वाढ झाली कारण पुढील काळात हैदरअलीने हयातभर व त्याच्यानंतर त्याच्या मुलाने टिपू सुलतानने मराठ्यांना कायम त्रास दिला. पानिपतचे युद्ध झाले नसते किंवा या युद्धात मराठ्यांचा विजय झाला असता तर मराठ्यांनी हैदरला डोके वर काढून दिले नसते हे सुद्धा तितकेच खरे आहे.
माधवराव पेशव्यांचा उदयः नानासाहेबांना विश्वासराव, माधवराव व नारायणराव ही तीन मुले होती. परंपरेनुसार नानासाहेबांनंतर पेशवेपदावर त्यांचा मोठा मुलगा विश्वासरावचा अधिकार होता. पानिपतच्या संग्रामात लढताना विश्वासराव ठार झाला व लवकरच नानासाहेबांचाही मृत्यु झाला. त्यामुळे दरबारात नानासाहेबांच्या दुसऱ्या मुलाला म्हणजे माधवरावला पेशवेपद देण्याचा निर्णय घेतला गेला आणि माधवरावाने आपल्या कर्तबगारीच्या जोरावर अत्यंत कमी काळात पानिपतच्या पराभवाचा कलंक पुसून टाकला.
धार्मिक कारण
पेशव्यांची धार्मिक वृती या युद्धात अतिमारक ठरली. पुण्यातील राजकारण्यांच्या दबावाला बळी पडून यात्रेकरूंना फौजेबरोबर मोहिमेत सामील करण्यात आले. एकास एक असे होत त्यांची संख्या लाखापेक्षाही जास्त झाली. सैन्याच्या मोहिमेच्या संरक्षणात आपल्याला उत्तर भारतातील देवस्थाने (तीर्थस्थाने) पहायला मिळतील या भाबड्या कल्पनेमुळे सर्वजण आले होते. तसेच गेली ५० वर्षे मराठे जवळपास अपराजितच होते. पहिल्या मोहिमांमध्ये अनेकांनी विनासायास उत्तर भारत यात्रा पूर्ण केली होती व यावेळेस तसेच घडेल असे वाटले. कदाचित कुणालाच मोहिमेचे गांभीर्य कळाले नाही. या यात्रेकरूंमध्ये वृद्ध-बायका मुले यांचीच संख्या जास्त होती ज्यांचा प्रत्यक्ष युद्धाच्या वेळेस काहीच उपयोग झाला नाही. उलट दोन गोष्टी अत्यंत नुकसानकारक ठरल्या - पहिली म्हणजे मिळालेल्या रसदेमधील मोठा हिस्सा या बुणग्यांना जात होता, त्याचा अतिप्रचंड ताण सेनेवर पडला. युद्धाअगोदर काही आठवडे नोंदीनुसार माणसांना खायला नाही म्हणून घोडे हत्ती यांचा चारा बंद करण्यात आला त्याचा परिणाम प्रत्यक्ष युद्धाच्या वेळेस दिसला. दुसरी गोष्ट म्हणजे बुणग्यांच्या मोठ्या संख्येमुळे मराठ्यांच्या आक्रमणाच्या अनेक योजना कागदावरच राहिल्या. मराठ्यांना लढाईच्या वेळेस बुगण्यांच्या संरक्षणासाठी कित्येक सैनिकांच्या तुकड्या खर्ची पडल्या तसेच बुणग्यांना घेऊन लढाईचा हा मार्ग शक्य नाही म्हणून अनेक उपायकारक आक्रमणाच्या in a new tab) योजना बारगळल्या. थोरल्या बाजीरावाच्या काळापासून मराठ्यांची सेना तुफानी वेगासाठी प्रसिद्ध होती तो वेग, चपळता व धडाडी कुठेच दिसली नाही.
राजकारणात
मराठ्यांचे पराभवाचे सर्वात महत्त्वाचे कारण खरेतर त्यांना इतर राज्यकर्त्यांकडून मदत मिळवण्यात आलेले अपयश हे होय. यात खरेतर त्याआगोदरचा ५० - ६० वर्षाचा इतिहास कारणीभूत होता. मराठ्यांनी भारतात सर्वत्र सद्दी चालवली होती. यामुळे सर्वत्र मराठ्यांबद्दल बरीचशी दहशत उत्तर भारतातील राजकर्त्यामध्ये होती. मराठ्यांनी मांडलिक राज्याकडून मोठ्या प्रमाणावर कर वसूल केल्यामुळे अनेक राज्यामध्ये नाराजी होती तसेच अनेकांना दुखावले होते. त्यामुळे ऐनवेळेस कोणीही त्यांच्या मदतीला आले नाही. परकीय सत्तेविरुद्ध पुन्हा एकदा एकत्र विरोध करण्याचे त्यांचे आवाहन वाया गेले. बहुतेकांच्या मते मराठ्यांनीच अब्दालीला चुचकारले आहे तेच त्याचे काय ते बघतील असा त्या वेळेसच्या राजकारण्यांचा सुर होता. याउलट अब्दालीने मराठ्यांना राजकारणातही in a new tab) मराठ्यांना कुठेही मदत मिळणार नाही याची पूर्णपणे काळजी घेतली. त्याने व त्याच्या मित्र पक्षांनी याबाबतीत मराठ्यांची पूर्णपणे नाकेबंदी केली होती. मराठ्यांना एकटेच लढावे लागले व त्याचा प्रचंड तोटा त्यांना झाला.
दुराण्यांच्या चुका
मराठ्यांप्रमाणे अब्दालीनेही अनेक चुका केल्या. अब्दालीचा मराठी सेनेच्या सामर्थ्याचा अंदाज चुकला होता. त्याचा तोफखाना मराठ्यांच्या तोफखान्यापुढे अगदीच कुचकामी ठरला. त्याची त्याला मोठी किंमत मोजावी लागली. त्याचीदेखील ३५-४० हजार इतकी सेना मारली गेली. युद्धानंतर अब्दालीकडे अजून प्रतिकार करू शकेल असे सैन्यच उरले नाही. म्हणूनच अब्दालीने मराठे अजून फौज एकत्र करून हल्ला करणार आहेत या बातमीवर आपला गाशा गुंडाळण्याचा निर्णय घेतला.
साहित्यात व दैनदिन जीवनात
या युद्धाचा प्रभाव दैनंदिन जीवनात पण दिसून येतो. हे युद्ध म्हणजे महाराष्ट्रातील जनमानसात अपयशाचे प्रतीक आहे, अनेक म्हणी यामुळे मराठीत रूढ झाल्या आहेत. उदा: ´पानिपत झाले´(खूप नुकसान झाले),हे युद्ध संक्रातीच्या दिवशी झाल्यामुळे`' संक्रांत कोसळली´ (खूप मोठे संकट आले), ´विश्वास गेला पानिपतात` अश्या अनेक म्हणी तयार झाल्या. .
संदर्भ
वर्ग:भारताचा इतिहास वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:मराठा साम्राज्य सहभागी असलेल्या लढाया
गोविंद गोपाळ गायकवाड
गोविंद गोपाळ गायकवाड वढू (बु.) येथील सैनिक होते. ते जातीने महार होते त्यामुळे त्यांचा उल्लेख गोविंद गोपाळ महार असाही केला जातो. औरंगजेबाच्या सैन्याने छत्रपती संभाजी महाराज यांची निर्घृण हत्या करून त्यांच्या मृतदेहाचे तुकडे इतःस्ततः फेकून दिले होते. त्या तुकड्यांना एकत्र करून गोविंद गोपाळ गायकवाड यांनी त्यांच्यावर पुणे जिल्ह्यातल्या शिरूर तालुक्यातील वढू (बु.) येथे अंत्यसंस्कार केले. त्याच जागेवर संभाजी महाराजांची समाधी उभी केलेली आहे. त्या गावात गोविंद गायकवाडांची समाधी आहे.
इ.स. १३५७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३५७ वर्ग:इ.स.च्या १३५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. २१९
समाप्ती
वर्ग:इ.स. २१९ वर्ग:इ.स.च्या २१० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
अर्धस्वर
‘य्, र्, ल्, व्’ यांची उच्चारस्थाने अनुक्रमे ‘इ, ऋ, लृ, उ’ या स्वरांच्या उच्चारस्थानासारखीच असल्याने या व्यंजनांचा वरील स्वरांशी निकटचा संबंध आहे; म्हणून त्यांना अर्धस्वर (अंतस्थ) म्हणतात. अर्धस्वर एकूण चार आहेत. स्वरांच्या क्रमानुसार अर्धस्वरांचा क्रम य्, व्, र्, ल् असा आहे.
शांताराम बापुराव जानोरकार
शांताराम बापूराव जानोरकारांचा जन्म महाराष्ट्रातील अकोला जिल्ह्यात महान या छोट्याश्या गावी १५ जुलै, १९३९ रोजी झाला. त्यांचे वडील बापूराव उत्तमराव जानोरकार महान येथे वैद्यकीय व्यवसाय करत असत आणि कालांतराने त्यांनी शिक्षकी पेशा स्वीकारला. शांताराम यांचे शालेय शिक्षण पातूर आणि अकोला येथे पार पडले आणि इ.स. १९६४ साली त्यांनी कृषी शाखेतून विज्ञानाची पदवी (BSc) प्राप्त केली. कालांतराने गणित ह्या विषयाकडे त्यांचा ओढा वाढू लागला आणि त्यांनी गणितातील अनेक विस्थापित सिद्धांताचा सखोल आभ्यास केला आणि काही नवीन सिद्धांत प्रस्थापित केले.
जानोरकारांचे सर्वात महत्त्वाचे संशोधन भूमिती मधील जागतिक शास्त्रज्ञांना मान्य असलेली जगातील कार्यालयीन मापनाची खुण अंश (Degree) असून अंश हेच जानोरकारांनी केलेल्या संपूर्ण संशोधनाचे बीज, उगमस्थान, प्रमाण, आधार आहे.
१. जानोरकारांच्या मते 'गणितातील पाय (π)ची किंमत अंदाजे अनंत अपरिमेय बीजातीत आहे' हा सिद्धांतच मुळात चुकीचा आहे. पाय (π)ला म्हणजेच गोबाला निश्चित किंमत आहे व टी ३.१४१५९२६५३ एवढी निश्चित आहे.
२. सुप्रसिद्ध वैज्ञानिक सर अलबर्ट आईन्स्टाईनचे शक्तीचे सूत्र E=Mc2 हे चुकीचे कसे हे जानोरकारांनी सप्रमाण सिद्ध केले असून त्याऐवजी E=Mm2 असे त्यांनी शक्तीचे सूत्र दिले असून १८६००० (एक लक्ष शहाऐंशी हजार) मैल प्रती सेकंद हा प्रकाशाचा वेग नसून प्रकाशाच्या उगम स्थानाचा वेग आहे. प्रकाशाचा वेग २२,३२,००००००० (बावीस अब्ज बत्तीस कोटी) मैल प्रती सेकंद हे त्यांनी सप्रमाण सिद्ध करून दाखवले आहे.
३. जागतिक गणित तज्ञांनी दिलेली बिंदूची व्याख्या 'बिंदूला अस्तित्व आहे, पण मिती नाहीत - जसे लांबी, रुंदी, उंची किंवा खोली' ही चुकीची व्याख्या ठरवून त्यांनी नवीन बिंदूची व्याख्या 'बिंदूला अस्तित्व असून ४ मिती आहेत, जसे काळ, लांबी, रुंदी, उंची किंवा खोली आहे' आणि ती सप्रमाण सिद्ध करून दाखवली आहे.
५. वर्तुळाच्या केंद्रस्थानी १ वर्तुळ केंद्रबिंदू आहे आणि वर्तुळ परिघावर ६ वर्तुळ केंद्रबिंदू आहेत. असे एकून ७ व्याक्त्बिंदू जानोरकारांनी दाखविले आहेत. घानाच्या ८ अव्यक्त बिंदू आहेत व एक वर्तुळाचा केंद्रबिंदू आहे असे ९ अव्यक्त बिंदू आहेत. म्हणजेच वर्तुळाच्या केंद्रस्थानी १+२=३ बिंदू आहे. याप्रमाणे वर्तुळांश म्हणजेच आद्य वर्तुळाच्या केंद्रस्थानी परिघावर ६ केंद्र आहेत. म्हणजेच वर्तुळांश आद्य ३ व अंत्य ६=३६ अंशात वर्तुळांश व त्यावर वर्तुळ परीघ किंवा शून्य ठेवले असतं, ३६० अंशात तर वर्तुळांश ३६ अंशात आहेत. या अंशाचे भाषेत रूपांतर करून श्री जानोरकार यांनी अव्यक्त आत्मा आणि व्यक्त आत्मा यांची सिद्धता सप्रमाण सिद्ध करून दाखवली आहे.
६. वैदिक ओम, पौराणिक ओम, आधुनिक ओमची माहिती आध्यात्मिक जगतात आजपर्यंत कुणाच माहित नाही. पतंजली योगपीठाद्वारे दाखवण्यात येत असलेली ओम ही आधुनिक ओमची चुकीची, भ्रष्ट नक्कल आहे. याच प्रमाणे मराठी शब्दकोशात मा. श्री. लक्ष्मणशास्त्री यांनी दिलेल्या वैदिक, पौराणिक व आधीनिक ओमची चुकीची, भ्रष्ट नक्कल असून श्री शांताराम जानोरकारांनी एका अंशाला एक कंस त्रिज्येप्रमाणे व अंशाचे भाषेत रूपांतर करून त्यांनी ओमची वैज्ञानिक दृष्ट्या सिद्धता सप्रमाण सिद्ध करून दिली आहे.
इ.स. २२०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. २२० वर्ग:इ.स.च्या २२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
नेरी
नेरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
ऑक्टोबर ५
बाह्य दुवे
ऑक्टोबर ३ - ऑक्टोबर ४ - ऑक्टोबर ५ - ऑक्टोबर ६ - ऑक्टोबर ७ - ऑक्टोबर महिना
अळीव
अळीव (पर्यायी नाव:हळीव, अहाळीव) (गार्डन क्रेस सीड्‌स - garden cress seeds) - Lepidium sativum, हे एक अत्यंत पौष्टिक असे तेल-बी आहे. १०० ग्रॅम हळिवांत तब्बल १०० मिलिग्रॅम आयर्न आहे. लोह, कॅल्शियम, फॉलेट, बेटाकेरोटीन, क जीवनसत्त्व व टोकोफेरॉक हे पोषक घटक हळिवांत आहेत. हळीव हे रजःस्राव नियमित करण्यात मदत करते, तसेच त्यातील ॲंटिऑक्‍सिडंट्‌स व रक्‍तशुद्धी करणाऱ्या घटकांमुळे हळीव हे तरुणींसाठी उपयुक्‍त ठरते. बाळंतिणीचे दूध वाढवण्यासाठी हळिवाचे लाडू किंवा खीर देण्याची पूर्वापार पद्धत आपल्याकडे आहे. अंगकाठी भरायला मदत होते. अंकुरलेले हळीव सलाडमध्ये घालून घेतल्यास ते डोळ्यांसाठी हितकर आहेत. हळिवांतील चिकट गुणधर्मामुळे मलाविरोधाची तक्रार कमी करण्यासाठी यांचा वापर करता येतो. हळिवाच्या गॉयट्रोजेनिक गुणधर्मामुळे हायपोथायरॉईडचा त्रास असणाऱ्यांनी या बियांचे पदार्थ खाऊ नयेत.
अळीव किंवा हळीव म्हणून ओळखिली जाणारी तेलबिया देणारी ही भारतात उगवणारी, मूळ्ची इथियोपियातली एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे. बाळंतिणीस अंगावर दूध येण्यास हळिवाची खीर देतात. अळिवाचे लाडूही करतात.
हळिवाला हिंदीत हलीम म्हणतात.या नवनस्पतीला भारतीय भाषांमधून या वेगवेगळ्या नावांनी ओळखले जाते.
वर्णन
अहाळीव ही क्रुसिफेरी कुलातील वनस्पती आहे. तिचे शास्त्रीय नाव लेपिडियम सॅटिव्हम आहे. ही १४-१५ सेंमी. उंचीची, लहान व गुळगुळीत वर्षायू औषधी वनस्पती आहे. भारतामध्ये तिची विविध उपयोगांसाठी सर्वत्र लागवड केली जाते.
अहाळिवाची पाने साधी, विविध, पूर्णतः किंवा अंशतः अखंड किंवा पूर्णपणे विभागलेली असतात. मुळापासून निघाली आहेत अशी वाटणारी पाने लांब देठाची, तर खोडापासून निघालेली पाने बिनदेठाची रेषाकृती असतात. फुले लहान व पांढरी असून लांबट मंजिरीवर येतात. फळे गोलाकार, अंडाकृती व टोकास खाचदार असतात. फळात लहान कप्पे असून प्रत्येक कप्प्यात दोन बिया असतात. बिया लांबट, टोकाला निमुळत्या व रंगाने लाल असतात.
ही वनस्पती सर्वकाळी व सर्वत्र पिकविली जाते. सखल भागात सप्टेंबर ते फेब्रुवारीत व उंच प्रदेशात मार्च ते सप्टेंबरमध्ये बी पेरतात. त्यानंतर थोड्याच दिवसांत पाने कोशिंबिरीत किंवा कढीत घालण्यास खुडून घेतात. बियांच्या वाढीसाठी ४-६ आठवडे लागतात. पाला घोडयांना व उंटांना चारा म्हणून घालतात. दिवाळीत लहान मुले किल्ल्यावर हिरवळ करण्यासाठी अहाळीवाचा वापर करतात.
उपयोग
आयुर्वेदानुसार दमा, कफ व रक्ती मूळव्याध इ. व्याधींवर ही वनस्पती गुणकारी आहे. पाने उत्तेजक, मूत्रल व यकृताच्या विकारावर चांगली आहेत. बिया दुग्धवर्धक, रेचक, शक्तिवर्धक व मूत्रल आहेत. मुडपणे, दुखापत इत्यादींवर त्यांचे पोटीस बांधतात.
हळीव हे पौष्टिक असे तेल-बी आहे. १०० ग्रॅम हळिवात तब्बल १०० मिलिग्रॅम आयर्न असते. लोह, कॅल्शियम, फॉलेट, बीटाकॅरोटिन, क जीवनसत्त्व व टोकोफेरॉक हे पोषक घटक हळिवांत आहेत. हळीव हे रजःस्राव नियमित करण्यात मदत करते, तसेच त्यातील ॲंटिऑक्‍सिडंट्‌स व रक्‍तशुद्धी करणाऱ्या घटकांमुळे हळीव हे तरुणींसाठी उपयुक्‍त ठरते. बाळंतिणीचे दूध वाढवण्यासाठी हळिवाचे लाडू किंवा खीर देण्याची पूर्वापार पद्धत आपल्याकडे आहे. अंगकाठी भरायला मदत होते. अंकुरलेले हळीव सलाडमध्ये घालून घेतल्यास ते डोळ्यांसाठी हितकर आहेत. हळिवांतील चिकट गुणधर्मामुळे मलाविरोधाची तक्रार कमी करण्यासाठी यांचा वापर करता येतो. हळिवाच्या गॉयट्रोजेनिक गुणधर्मामुळे हायपोथायरॉईडचा त्रास असणाऱ्यांनी या बियांचे पदार्थ खाऊ नयेत.
संदर्भ
वर्ग:छायाचित्रांची आवश्यकता असलेले वनस्पती लेख वर्ग:औषधी वनस्पती वर्ग:तेलबिया
डीपोर्टिव्हा डी ला कोर्ना
वर्ग:स्पॅनिश फुटबॉल क्लब
एके ४७
एके ४७ ही एक स्वयंचलित रायफल आहे. सोव्हिएत युनियनच्या सैन्याने दुसऱ्या महायुद्धाच्या अखेरीस १९४५ साली उत्तम बंदूक बनवण्याची स्पर्धा घेतली होती. त्या वेळी सोव्हिएत लष्करात अधिकारी असलेले मिखाइल कलाशनिकोव्ह यांनी सादर केलेल्या बंदुकीच्या डिझाइनला या स्पर्धेत पहिले पारितोषिक मिळाले. १९४७ साली ही बंदूक सोव्हिएत लष्कराने स्वीकारली. ऑटोमॅटिक या इंग्रजी शब्दासाठीचा रशियन शब्द ‘आवटोमाट’साठी ‘ए’ हे आद्याक्षर, कलाशनिकोव्ह यांच्या नावातील ‘के’ आणि वापरात आलेल्या वर्षांतील ‘४७’ असे एकत्र करून ‘एके-४७’ हे नाव बनले आहे.
ए.के. - 47 प्रथम मिखाईल Kalashnikov यांनी सोव्हिएत युनियन मध्ये विकसित एक पसंतीचा - आग, वायू - संचलित 7,62 × 39mm घाला रायफल , आहे. तो अधिकृतपणे Avtomat Kalashnikova ( : Автомат Калашникова रशियन ) म्हणून ओळखले जाते. तसेच Kalashnikov, ए के , किंवा रशियन अपभाषा मध्ये , Kalash म्हणून ओळखले जाते.
ए.के. - 47 वर डिझाईन काम दुसऱ्या महायुद्धाच्या अंती सुरू झाले. 1946 मध्ये युद्ध केल्यानंतर, ए.के. - 46 अधिकृत लष्करी चाचण्या सादर केले गेले. 1948 मध्ये निर्धारण - स्टॉक आवृत्ती सोव्हिएत लष्कराच्या निवडलेले युनिट सह सक्रिय सेवा सुरू करण्यात आली. रचना प्रारंभिक विकास AKS एक underfolding मेटल खांदा स्टॉक सज्ज होता ( " चालविण्यामुळे " एस Skladnoy किंवा ), होता. 1949 मध्ये, ए.के. - 47 अधिकृतपणे सोव्हिएत सशस्त्र ताकद [ 10 ] आणि वॉर्सा करार सदस्य राज्ये बहुतांश द्वारे वापरले यांनी स्वीकारली. शस्त्र Nicaraguan Sandinistas, व्हिएत Cong तसेच मध्यपूर्वीस्क्रिप्ट्स आणि आशियाई क्रांतिकारक पुरविले आले. अधिक अलीकडे ते अशा अफगाणिस्तान आणि इराक मध्ये तालिबान आणि Al- Qaeda म्हणून इस्लामिक गट हातात पाहिले गेले आहेत.
मूळ ए.के. - 47 जर्मन StG 44 नंतर, 2 रा पिढीच्या पहिल्या घाला रायफल्स होता. [ 11 ] जरी सहा दशकांत नंतर मॉडेल आणि त्याच्या रूपे जगातील सर्वात मोठ्या प्रमाणावर वापरले आणि लोकप्रिय घाला रायफल्स कारण त्यांच्या टिकाऊपणाच्या राहू, कमी उत्पादन खर्च , उपलब्धता , आणि वापरणी सोपी. अनेक देशांत उत्पादित केले आहे आणि जगभरातील सशस्त्र दले तसेच अनियमित सैन्याने सह सेवा केलाय. ए.के. - 47 वैयक्तिक आणि अधिकारी सोडून इतर सर्व खलाशी दिलेल्या बंदुक अनेक इतर प्रकारच्या विकसित आधार होता. अधिक ए.के. - प्रकार रायफल्स एकत्रित इतर सर्व घाला रायफल्स पेक्षा उत्पादन आले आहेत. [ 3 ]
इंदुमती जोंधळे
इंदुमती जोंधळे या एक मराठी लेखिका आहेत. औरंगाबादच्या सरस्वती भुवन हायस्कूलमध्ये त्यांनी ३५ वर्षं नोकरी केली. पुढे त्या शाळेच्या मुख्याध्यापिका होऊन निवृत्त झाल्या. शाळांशाळांत जाऊन त्या व्याख्याने देतात.
इयत्ता १०वीच्या मराठीच्या पाठ्यपुस्तकात इंदुमती जोंधळे यांचा 'आत्मनिर्भरतेसाठीची वाटचाल' हा धडा विद्यार्थ्यांना अभ्यासासाठी होता.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखिका
1.	बेदखल – महाराष्ट्र शासनाचा उत्कृष्ठ वाङ्मय निर्मिती पुरस्कार. 2.	कै. मुकुंदराव पाटील ‘दीनमित्र’ पुरस्कार – अ’नगर. •	शैक्षणिक- सामाजिक 1.आकाशवाणीवरून प्रसारित होणा-या विविध कार्यक्रमात सहभाग लेखन, वाचन, कथा – स्फूटलेखन- नाट्य- शैक्षणिक.
2.आकाशवाणी औरंगाबाद केंद्रावरून ‘बिनपटाची चौकट’चे वर्षभर क्रमशः वाचन. दोन वर्ष महाराष्ट्रातील सर्व केंद्रावरून प्रसारित.
3.स्वातंत्र्योत्तर काळातील स्त्री आत्मकथने- पेपर वाचन -साहित्य अकादमी मुंबई.
इ.स. २२१
वर्ग:इ.स.च्या २२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बाबखेडे
बाबखेडे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
गांधा
गांधा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
घाटनांदरे
घाटनांदरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील कवठे महांकाळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कवठे महांकाळ तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
सूरपारंब्या
हा खेळ मुख्यत्वे वडाच्या झाडावर खेळायचा खेळ आहे. ह्यात एक पारंबी (फांदी) वरून दुसऱ्या पारंबीवर सुर मारायचा असतो म्हणजे उडी मारून पकडायची असते. सगळे खेळाडू मिळून एकच गट तयार करायचा असतो. त्याच गटातील एकावर राज्य असते. बाकी सर्वांनी एका झाडावरून दुसऱ्या झाडावर जमिनीला पाय न लावता उड्या मारायच्या असतात. ज्या खेळाडूचा पाय जमिनीला लागेल तो गडी बाद झाला अस समजायच. ज्याच्या खेळाडूवर राज्य असते त्याने झाडावरच्या मुलांना हात लावून बाद करायचे असते. जो गडी बाद होईल त्याच्यावर राज्य येते. एका झाडावरून दुसऱ्या झाडावर जाताना मारलेली उडी म्हणजेच सूर, आणि त्यावरूनच ह्या खेळाचे नाव सूरपारंब्या पडले असावे. ह्या खेळामध्ये शारीरिक तकद फार महत्त्वाची असते, खास करून हाताच्या पकडीमध्ये असणारी ताकद. काही देशांमध्ये यासारख्या खेळाला क्रॉसफिट आणि फिक्शनल ट्रेनिंग असेही म्हणतात. तिथे हा खेळ लटकलेल्या दोरींच्या सहय्याने खेळतात.
वर्ग:भारतीय खेळ
१९५२ फॉर्म्युला वन हंगाम
विश्व विजेता हंगाम आढावा
वर्ग: फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:इ.स. १९५२ मधील खेळ वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
डेव्हिड स्मिथ (क्रिकेट खेळाडू)
स्मिथ, डेव्हिड आर. वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
यादों की बारात
यादों की बारात हा १९७३ साली प्रदर्शित झालेला हिंदी चित्रपट आहे. हिंदी चित्रपटांच्या इतिहासात ७० च्या दशकाला सुवर्ण दशक असे संबोधण्यात येते. ह्या सुवर्ण काळामध्ये ज्या अनेक चित्रपटांनी इतिहास रचला त्यामध्ये यादों की बारात हा एक प्रमुख चित्रपट होय. निर्माता निर्देशक नासिर हुसेन यांची ही उत्तम संगीत कलाकृती संगीतकार राहुल देव बर्मन ह्याचे सुमधुर संगीताने अतिशय लोकप्रिय  झाली. ह्या चित्रपटाला उत्कृष्ट संगीतमय चित्रपट असेही संबोधतात. या चित्रपटातील झीनत अमान वर चित्रित केलेले "चूरा लिया है " हे गीत (स्वर आशा भोसले आणि मोहम्मद रफी) नेहेमीकरिता  स्मरणात राहिले.
व्हाले दाओस्ता
व्हाले दाओस्ता (Valle d'Aosta, Vallée d'Aoste) हा इटली देशाच्या वायव्य कोपऱ्यातील आल्प्स पर्वतरांगेमध्ये वसलेला एक अर्ध-स्वायत्त प्रदेश आहे. व्हाले दाओस्ताच्या पश्चिमेस फ्रान्सचा रोन-आल्प प्रदेश, उत्तरेस स्वित्झर्लंडचे व्हाले हे राज्य तर इतर दिशांना इटलीचा प्यिमाँत प्रदेश आहेत. व्हाले दाओस्ता हा इटलीमधील आकाराने व लोकसंख्येने सर्वात लहान प्रदेश आहे.
आल्प्समधील माँट ब्लँक हा सर्वात उंच पर्वत येथेच स्थित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटलीचे प्रदेश वर्ग:आल्प्स
इ.स. २२२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. २२२ वर्ग:इ.स.च्या २२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
लोफर (१९७३ हिंदी चित्रपट)
लोफ़र हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
चेन निंग यांग
ऊर्फ चेन-निंग फ्रॅंकलिन यांग ऊर्फ यांग चेन-निंग (सोपी चिनी लिपी: 杨振宁 ; पारंपरिक चिनी लिपी: 楊振寧 ; पिन्यिन: Yáng Zhènníng) (ऑक्टोबर १, १९२२ - हयात) हा चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकात जन्मलेला व पुढे अमेरिकन नागरिकत्व स्वीकारलेला भौतिकशास्त्रज्ञ आहे.
संशोधन
सांख्यिकीय यामिकी व कणभौतिकशास्त्रात त्यांनी विशेष संशोधन केले आहे.
बाह्यदुवे
Press ENTER to look up in Wiktionary or CTRL+ENTER to look up in Wikipedia
वर्ग:चिनी भौतिकशास्त्रज्ञ वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
शीळ (वाडा)
शीळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून विक्रमगड मार्गाने गेल्यावर शीळ रस्त्याने दगडी चाळ वसतिगृह गेल्यानंतर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव २० किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे फार लहान आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ११ कुटुंबे राहतात. एकूण ५० लोकसंख्येपैकी २१ पुरुष तर २९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ५५.०० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ५८.८२ आहे तर स्त्री साक्षरता ५२.१७ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १० आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या २०.०० टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
किरावळी, वारळे, विळकोसतर्फेवाडा, सारसओहळ, आलमाण, कोणसाई, जामघर, नेहरोळी, लखमपूर, खुपारी,चिंचघर ही जवळपासची गावे आहेत.सारसओहळ ग्रामपंचायतीमध्ये सारसओहळ, शीळ, विळकोसतर्फेवाडा ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
ज्यो ऑर्टन
जॉन किंग्सली ज्यो ऑर्टन (जानेवारी १, इ.स. १९३३:लीस्टर, इंग्लंड - ऑगस्ट ९, इ.स. १९६७:लंडन, इंग्लंड) हा इंग्लिश नाटककार आणि लेखक होता.
नवाबपूर
नवाबपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
जिमी बिंक्स
बिंक्स, जिमी वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
माहूरची पांडवलेणी
माहूरची पांडवलेणी महाराष्ट्राच्या माहूर शहराजवळ असलेली लेणी आहेत.
माहूरच्या बसस्थानकाजवळ एका टेकडीत ही लेणी कोरलेली आहेत. राष्ट्रकूटकालीन या लेण्यात असंख्य खांबानी युक्त असे १५ मीटर उंचीचे मोठे दालन व त्याला जोडून गर्भगृह कोरले आहे. गर्भगृहाच्या द्वारपट्टीवरील द्वारपालाचे भव्य शिल्प लक्ष वेधून घेते. खांबावरील शंकर, पार्वती, दुर्गा, महिषासुरमर्दिनी आदी शिल्पे आणि एका दालनातील नागराज ही शिल्पे महत्त्वाची आहेत.
गाभाऱ्यात सध्या शिवलिंगाची प्रतिष्ठापना केलेली आढळते. या लेण्यांना' पांडवलेणी " म्हणतात.
बागडु
बागडु हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
गुरू गोविंदसिंह जयंती
गुरू गोविंदसिंह जयंती हा शिखांचा वार्षिक उत्सव आहे. ग्रेगोरियन कॅलेंडरनुसार डिसेंबर किंवा जानेवारी महिन्यामध्ये भारत, कॅनडा सारख्या देशांत (जिथे शीख समुदाय मोठ्या प्रमाणात आहे) साजरा केला जातो. हा एक धार्मिक सण आहे ज्यामध्ये समृद्धीसाठी प्रार्थना केली जाते.
बागडु
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
गुरू गोविंदसिंह जयंती
गुरू गोविंदसिंह हे नानकांचे दहावे गुरू होते. त्यांचा जन्म २२ डिसेंबर १६६६ रोजी पटना (बिहार) येथे झाला. त्यांचा वाढदिवस ग्रेगोरीयन कॅलेंडरनुसार कधी डिसेंबर तर कधी जानेवारीमध्ये येतो. गुरूंचा वाढदिवस नानकशाही कॅलेंडरनुसार ठरवला जातो.
बागडु
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
गुरू गोविंदसिंह जयंती
शीख धर्मातील महत्त्व
गुरू गोविंदसिंह हे गुरू तेग बहादूर यांचे पुत्र होते. वयाच्या नवव्या वर्षी त्यांनी वडिलांचा वारसा चलवत ते गुरू बनले. त्यांनी धार्मिक स्वातंत्र्यासाठी प्राण अर्पण केले.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव वर्ग:शीख धर्म
सावंतवाडी
इतिहास
सावंतवाडी ही स्वातंत्र्यपूर्वकाळातील् 'सावंतवाडी संस्थानाची' राजधानी म्हणून प्रसिद्ध होते. येथे सावंत घराण्याची सत्ता होती. इ.स. १९४७ साली, ते भारतीय प्रजासत्ताकात विलीन झाले. एके काळी (१८ व्या शतकापर्यंत) सावंतवाडी संस्थान आजच्या उत्तर गोव्यापसून (पेडणे, डिचोली, सत्तारी) सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुडाळ आणि वेंगुर्लापासून पसरले होते. पेडणे, डिचोली, सत्तारी हे भाग नंतर पोर्तुगीजांनी आपल्या नव्या साम्राज्याला जोडले (१७६५-१७८८ दरम्यान) आणि पुढे जुन्या साम्राज्यात त्याचा विलय करून आजचे गोवा उदयास आले. येथील बहुतेक लोक मराठा, भंडारी आणि हरिजन समाज]वैश्य,]ातील आहेत.तसेच ख्रिश्चन आणि मुस्लिम समाजही मोठ्या प्रमाणावर आहे. शहराला इतिहास काळापासून गुरुत्वाकर्षण द्वारे केसरी गावातून पाणी पुरवठा केला जातो. याशिवाय पाळणेकोंड धरण आहे Even since the establishment of order under the [[ब्रिटीश, सावंतवाडी has more than once been the scene of revolt and disturbance. But now for nearly thirty-five years peace has been unbroken and the old pirate and freebooting classes have settled as quiet husbandmen. The only remaining signs of special enterprise and vigour were, till a few years ago, their readiness to cross the समुद्र to Mauritius in search of work, and the fondness that still remains for military and पोलीस सेवा
नागरी सुविधा
येथे राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाची शाखा आहे. शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते.याशिवाय स्टेट बँक, आयसीआयसीआय, एचडीएफसी, अँक्सीस,सारस्वत, कँनरा,सिंडीकेट,बँक ऑफ बडोदा,सावंतवाडी अर्बन,कँथलिक अर्बन,फेडरल,युको,सिंधुदुर्ग जिल्हा बँक,आदि बँक कार्यरत आहेत. सावंतवाडी बस स्थानकातून तुळजापूर, पुणे,हुबळी(कर्नाटक),बेळगाव(कर्नाटक),कारवार(कर्नाटक),बैलहोंगल(कर्नाटक),पणजी(गोवा),वास्को(गोवा),मडगाव(गोवा), रत्‍नागिरी, कोल्हापूर, सोलापूर, महाबळेश्वर, उस्मानाबाद, नरसोबाचीवाडी,औरंगाबाद, चिंचवड, राजापूर, दापोली,गणपतीपुळे, आदि ठिकाणी बस सुटतात, याशिवाय सावंतवाडी रेल्वे स्थानकातून दिल्ली,गांधीनगर, पटना,नागरकोईल,मडगाव, मुंबई, पुणे,कोचीवली,आदि ठिकाणी रेल्वे जातात तसेच दिवा,दादर,मडगाव याठिकाणी येथून रेल्वे सुटतात. चिपी विमानतळ ४०किमी.तर गोवा(मोपा) आंतरराष्ट्रीय विमानतळ १७ किमी अंतरावर आहे.
स्रोत व आभार
मुंबईचा हा लेख मूळ इंग्रजी विकिपीडियाच्या या लेखाचे भाषांतर आहे. यातील काही भाग [Ratnagiri and Savantvadi District Gazetteer 1880] मधून भाषांतरित केला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:सावंतवाडी तालुका
आर.सी.डी. एस्पान्यॉल
वर्ग:स्पॅनिश फुटबॉल क्लब
सत्यवती
सत्यवती हे महाभारतातील एक पात्र असून ती राजा शंतनू याची पत्नी व कौरव व पांडवांची पणजी होती. लग्नाआधी ती निषाद राजा दुशाराज नावाच्या एका कोळ्याची दत्तक मुलगी असते. तिच्या शरीरास माशांचा गंध येत असे म्हणून तिला मत्स्यगंधा असे म्हणत. ऋषी पराशर यांची स्त्रीसुखाची इच्छा पूर्ण केल्यानंतर ऋषी पराशर यांनी तिच्या शरीरास येणारा माशांचा गंध नाहीसा करतात व त्याजागी अद्वितीय असा सुंगध तिच्या शरीरास येईल, असे वरदान देतात. हा सुगंध अनेक योजने दूरपर्यंत येत असे, यामुळे तिला योजनगंधा असे संबोधले जाऊ लागते.
शंतनूशी विवाह होण्याआधी तिला ऋषी पराशर यांच्याकडून एक मुलगा होतो. हा मुलगा म्हणजे ऋषी व्यास. त्यानंतर यमुना नदीच्या काठावर शंतनू सत्यवतीला बघून तिच्या प्रेमात पडतो. तो दाशराजाला भेटून सत्यवतीची मागणी घालतो. परंतु 'सत्यवतीचा पुत्र हा हस्तिनापूरचा भावी राजा होणार असेल, तरच तिचा विवाह शंतनूशी होईल' अशी अट दाशराज घालतो. परंतु शंतनूने त्याआधीच त्याचा जेष्ठ पुत्र देवव्रत याला भावी राजा म्हणून घोषित केले असते. त्यामुळे शंतनू ते मान्य करत नाही व तिथून परततो. मात्र देवव्रताला हे समजल्यावर तो दाशराजाला भेटून त्यांना वचन देतो की सत्यवतीचा पुत्रच हस्तिनापूरचा राजा बनेल. पण या वचनानेसुद्धा दाशराजाचे समाधान होत नाही. त्याला वाटत असते की सद्ध्या जरी देवव्रताने स्वतः राजा न होण्याचे वचन दिले असले तरी त्याच्या पुढील पिढ्या राजगादीवर आपला हक्क सांगतील. दाशराजाचे समाधान करण्यासाठी देवव्रत प्रतिज्ञा करतो की तो आजीवन ब्रह्मचारी राहील, ज्यामुळे सत्यवतीचे वंशजच हस्तिनापूरचे राजे बनतील. आजन्म ब्रह्मचारी राहिलेल्या देवव्रताला भीष्म हे नाव मिळाले.
या प्रतिज्ञेनंतर सत्यवतीचा शंतनूशी विवाह होतो व तिला चित्रांगद व विचित्रवीर्य अशी दोन मुले होतात. शंतनूच्या मृत्यूनंतर ती काही काळ हस्तिनापूरचा राजकारभार पाहते. त्यानंतर चित्रांगद व त्याच्या मृत्यूनंतर विचित्रवीर्य हस्तिनापूरचा राजा बनतो. सत्यवती त्याचे लग्न अंबिका व अंबालिका या काशीराजाच्या मुलींसोबत करून देते. मात्र त्यांना मुलगा होण्याआधीच विचित्रवीर्याचा मृत्यू होतो. कुरू वंश इथेच संपू नये यासाठी सत्यवतीच्या आज्ञेनुसार व्यासांकडून अंबा व अंबालिका व त्यांची एक दासी यांना पुत्रप्राप्ती होते.
संदर्भ यादी
वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:कुरु कुळ
स्कर्दू
स्कर्दू (उर्दू: سکردو‎; बाल्टी: སྐར་དོ) हे पाकव्याप्त काश्मीर भागाच्या गिलगिट-बाल्टिस्तान ह्या प्रदेशामधील एक शहर आहे. हे शहर बाल्टिस्तान भागात सिंधू व शिगर ह्या नद्यांच्या संगमावर समुद्रसपाटीपासून ७,३१० फूट इतक्या उंचीवर वसले आहे. येथे काराकोरम व हिमालय ह्या पर्वतरांगा जुळतात. गिलगिट खालोखाल स्कर्दू हे ह्या भागातील एक प्रमुख पर्यटनकेंद्र असून ८००० मीटरहून अधिक उंचीवर असणारी सर्वोच्च शिखरे सर करणाऱ्या गिर्यारोहकांसाठी स्कर्दू हा महत्त्वाचा तळ आहे.
गिलगिटमधून धावणारा काराकोरम महामार्ग स्कर्दूला उर्वरित पाकिस्तानसोबत जोडतो. येथील स्कर्दू विमानतळावरून इस्लामाबादसाठी दैनंदिन विमानसेवा चालते.
बाह्य दुवे
वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे वर्ग:गिलगिट-बाल्टिस्तान
नागपूर करार
नागपूर करार २८ सप्टेंबर १९५३ मध्ये भारताच्या राजकीय नेत्यांमध्ये झाला. यामुळे मुंबई राज्य, मध्यप्रदेश राज्य आणि हैदराबाद राज्यच्या मराठी-भाषी भागातून महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती झाली.
२९ डिसेंबर १९५३ रोजी फजल अलीच्या अध्यक्षतेखाली भारत सरकारने प्रथम राज्य पुनर्गठन आयोग (रापुआ) नेमले. आयोगाचे इतर सदस्य- हृदयनाथ कुंजरू के.एम. पण्णीकर.
माधव श्रीहरी अणे आणि ब्रीजलाल बियाणी या नेत्यांनी राज्य पुनर्गठन आयोग यांना स्वतंत्र विदर्भासाठी एक निवेदन पत्रिका सादर केली. राज्य पुनर्गठन आयोगाने या निवेदन पत्रिकेवर आणि इतर सर्व संबंधित बाबींवर विचार केल्यानंतर नागपूर राजधानी असलेले वेगळे "विदर्भ" राज्याचा अनुग्रह केला. परंतु फजल अली यांच्या नेतृत्वाखालील राज्य पुनर्गठन आयोगाच्या शिफारशीनंतरही १९५६ मध्ये विदर्भ द्विभाषिक मुंबई राज्याचे भाग झाले आणि नागपूर शहराने राजधानीची स्थिती गमावली. १०० वर्षांहून अधिक काळ भारताचे क्षेत्रानुसार सर्वात मोठ्या राज्याची राजधानी असूनही नागपूर स्वतंत्र भारतातील एकमात्र शहर झालं जे राजधानीची  स्थितीला हरवून बसले. नागपूरमध्ये तणाव भडकला. नागपूरला नव्या महाराष्ट्र राज्याची राजधानी बनवावी असेही ते म्हणाले. अणे आणि बियाणी यांनी सादर केलेली निवेदन पत्रिका नाकारण्यात आले.
बदल्यात महाराष्ट्राच्या नेत्यांनी नागपूर येथे उच्च न्यायालय आणि विधानसभेचे सत्र राखण्याचे काम केले. १९६० पूर्वी राजकीय नेत्यांमधील एका अनौपचारिक कराराने नागपूरला महाराष्ट्राची दुसरी राजधानी बनविली.
प्रस्तावित मराठी राज्याच्या सर्व क्षेत्रांमध्येसामान विकासाची  खात्री करारात दिली होती. नागपूर करारातील सर्वात प्रमुख खंडाप्रमाणे विदर्भाशी संबंधित विशिष्ट मुद्द्यांवर चर्चा करण्यासाठी दरवर्षी नागपूरमधील महाराष्ट्र विधानसभाचे एक सत्र, किमान सहा आठवड्यांच्या कालावधीसाठी आवश्यक आहे.
१९५३ मध्ये या कराराचे स्वाक्षरीकर्ता
महाराष्ट्र राज्य तयार करण्याआधी, काँग्रेस कार्यकारी समितीने नियुक्त केलेल्या नऊ सदस्यांच्या समितीने मुंबई राज्याच्या पुनर्वसनसाठी नियुक्त केले की विदर्भाच्या बऱ्याच लोकांमध्ये एक वेगळा राज्य निर्माण करण्यासाठी तीव्र भावना अस्तित्वात होती. परंतुत्यांने तरीही नव्या महाराष्ट्र राज्यात विदर्भ समाविष्टीसाठी प्राधान्य व्यक्त केले.
यामुळे, १९६२ च्या निवडणुकांमध्ये काँग्रेसने नागपूरमधून चार पैकी केवळ एक विधानसभा सीट जिंकली, आणि नाग विदर्भ आंदोलन समितीचे माधव श्रीहरी अणे यांनी नागपूर संसदीय जागा जिंकली.
नागपूर करार (१९५३)- विदर्भ, मराठवाडा आणि उर्वरित महाराष्ट्रातील नेत्यांनी २८ सप्टेंबर १९५३ रोजी नागपूर करारावर स्वाक्षरी करून संयुक्त महाराष्ट्र स्थापन करण्याचा आपला निश्चय व्यक्त केला.
नागपूर करारातील तरतुदी –
१. मुंबई- मध्य प्रदेश व हैद्राबाद राज्यातील सलग मराठी भाषिक प्रदेशांचे मिळून एक राज्य बनविण्यात यावे. या राज्याला महाराष्ट्र किंवा मराठी प्रदेश असे नाव देण्यात येईल व मुंबई शहर या राज्याची राजधानी राहील.
२. नव्या राज्यातील वरिष्ठ न्यायालयाचे मुख्य पीठ मुंबई येथे राहील आणि दुय्यम पीठ विदर्भ प्रदेशात काम पाहील.
३. वर्षांतून काही विशिष्ट काळासाठी सरकार अधिकृतपणे नागपूर येथे हलविण्यात येईल आणि राज्य कायदे मंडळाचे किमान एक तरी अधिवेशन दरवर्षी नागपुरात घेण्यात येईल.
हेही पहा[संपादन]
१) नागपूरला महाराष्ट्राची दुसरी राजधानी हा दर्जा मिळाला. २)पश्चिम महाराष्ट्र आणि विदर्भातील विकासाचा असमतोल नष्ट करण्यासाठी विशेष सुविधांची तजवीज केली गेली.
संदर्भ
वर्ग:नागपूरचा इतिहास वर्ग:विदर्भाचा इतिहास
आयुर्दाय
ज्योतिषशास्त्रदृष्ट्या आयुर्दायाचा विचार करताना स्थूलमानाने आयुष्याचे अल्पायू, मध्यायू व दीर्घायू असे तीन प्रकार होतात. वयाच्या १२ वर्षापर्यंत मृत्यू आल्यास अल्पायू, पुढे ४० वर्षापर्यंत आल्यास मध्यायू, पुढे ६० च्यावर असता दीर्घायू असे सर्वसाधारणपणे वर्गीकरण करता येईल.
जन्मकुंडलीवरून आयुर्दाय ठरविताना पुढील गोष्टींचा विचार करावा लागतो.
लग्न, अष्टमस्थान, चतुर्थ, षष्ठस्थान, व्ययस्थान तसेच काही ग्रहयोग, जसे की षष्ठेश व्ययस्थानी (रोगामुळे हॉस्पिटल), षष्ठेश अष्टमात, (रोगामुळे मृत्यूची शक्यता)
अष्टमस्थानाला इतर नावें अशी आहेत – १) पणफरस्थान २) चतुरस्त्रस्थान ३) पीडा स्थान ४) दृक्स्थान  ५)त्रिकस्थान ६) अपचयस्थान ७) आयुष्यस्थान ८) मोक्षस्थान ९) परावलंबी स्थान १०) रंध्र स्थान ११) मृत्यू स्थान १२) आयूःस्थान १३) विनाशन स्थान१४) पराभव स्थान १५) च्यूति स्थान १६) बंधन स्थान.
मृत्यू -  नैसर्गिक /  अनैसर्गिक
नैसर्गिक :- जन्मतः  / वार्धक्याने
अनैसर्गिक :- आजार / अपघात / वाहनाने / खून  /  आत्महत्या
मृत्यू – फलस्वरूप, फलकाल (कधी?) –
फलस्वरूप पाहताना प्रथम स्थाने विचारात घ्यावीत. (१, ४, ६, ८, १२)
त्या स्थांनातील राशि, ग्रह, त्या नंतर कारक ग्रह म्हणजे रवी-पुरुष, चंद्र-स्त्री , ग्रहांची नक्षत्रे, भावेश, अवस्था,
दृष्टीयोग, अंशात्मक योग, महादशा, अंतर्दशा, विदशा आणि ग्रहांची दैनिक गती(वक्री, अस्तंगत वगैरे) म्हणजेच
प्रत्येक ग्रहाचे बल अभ्यासावे लागते.
अष्टमस्थान हे मृत्यूचे कारकस्थान आहे. अष्टमस्थान व त्या स्थानी असलेलला ग्रह मृत्यूसंबंधी निर्देश देतो.
अष्टमथानी हर्षल- आकस्मिक, सामुदायिक अपघाती मृत्यू,(कनिष्क विमान अपघात, तेहरान भूकंप)
नेपच्यून - गूढ मृत्यू, श्वास कोंडुन किंवा घुसमटुन मृत्यू (भोपाळ वायू दुर्घटना) तसेच मृत्यूपश्चात मृतदेह न
सापडणे.
शनी- दीर्घ आजाराने व अंथरुणात खितपत मृत्यू.
चतुर्थस्थान मृत्यूचे वेळची परिस्थिती, वातावरण (आनंदाचे किंवा दुःखाचे) यांचा बोध करते.
अल्पायुष्य व दीर्घायुष्य ठरवणे :-
१)     आयुष्यमानाचा विचार करताना लग्न, लग्नेश, अष्टमस्थान व अष्टमेश यांचा विचार करावा.
३)      लग्नी पुरुष राशी उदित होत असेल व लग्नेश बलवान असून त्यावर कोणताही अशुभ योग होत नसेल
तर त्याची रोग प्रतिकार शक्ती चांगली असते. या उलट, लग्नी स्त्री राशी असून लग्नेश दुर्बल असेल तर
४)    अष्टमस्थानी बुध, शनि, मंगळ यांचे राशीतील चंद्र बालकास अल्पायु करतो
५)   लग्नारंभी किंवा लग्नी पाप ग्रह असून त्यावर अष्टमेशाचा अंशात्मक अशुभ दृष्टीयोग होत असेल तर हे
मूल तीन वर्षावर जगत नाही.
६)लग्नेश षष्ठस्थानी असून त्यावर कोणत्याही शुभ ग्रहाचा शुभ दृष्टीयोग नसेल व अष्टमेशा\बरोबर अशुभ दृष्टीयोग करत असेल तर जातक अल्पायु होतो.
७) रवी व चंद्र केंद्रात असून त्यांचेबरोबर एखादा पापग्रह सम अंशावर असेल व तो कोणत्याही शुभ ग्रहाने
दृष्ट नसेल तर ते मूल १८ वर्षे जगते.
८) दोन किंवा तीन पापग्रहांची रवी व चंद्रावर अशुभ दृष्टी असेल व त्यापैकी एक पापग्रह रवी व चंद्र दोहोंवर अशुभ दृष्टीयोग करत असेल तर तो बाल मृत्युयोग ठरवावा.
९) जर दोन पापग्रह एकमेकांचे प्रतियोगात व रवी चंद्राबरोबर केंद्रयोग करत असतील तर तो बालारिष्टयोग होतो.
१०) मुलाचे कुंडलीत रवी व मुलीचे कुंडलीत चंद्र पापग्रहाने युक्त १, ६, ८, १२ स्थानी असून त्या पापग्रहावर
कोणताच शुभ दृष्टीयोग नसेल तर ते बालक अल्पायु ठरते.
अरिष्ट भंग योग:-
गुरू हा शुभ असून लग्नी आयुर्दाय ग्रहाबरोबर (रवी व चंद्र) शुभयोग करत असेल तर वरील सर्व अरिष्टांचा
नाश होतो, मात्र कुंडलीमध्ये लग्नेश तृतीयात, षष्ठात, अष्टमात वा व्ययात नसावा व लग्नेशाबरोबर कोणत्याही पापग्रहाचा अशुभ योग नसावा.
हायलेगचे काम जीवन शक्ती देणे, जर ती त्याने दिली नाही तर आयुष्ययोग कमी होतो व तो किती कमी होणार हे, हायलेग किती बिघडला आहे त्यावर अवलंबून असते॰
ज्याला हायलेग म्हणता येईल अशा तीन गोष्टी आहेत.
१)      रवी २) चंद्र ३) लग्नबिंदु
यापैकी रवी हायलेग नसता, चंद्र हायलेग आहे का ते पहावे,  चंद्रही होत नसेल तर लग्नबिंदू (पर्यायाने लग्नेश) हायलेग मानावा लागतो.
कोणत्याही कुंडलीत वरील तीनपैकी फक्त एकच हायलेग असू शकतो.
हायलेग ठरविण्याची रिती :-
२) लग्न स्पष्ट  (–)  दशम स्पष्ट
१)     द्वितीयभाव स्पष्ट (–) लग्न स्पष्ट                      ते
ते                          २
२
लग्न स्पष्ट (–) द्वादश स्पष्ट                           सप्तम स्पष्ट (–) षष्ठ स्पष्ट
२                                             २
चंद्र हायलेग – रात्री जन्म व चंद्र, वरील हायलेग दर्शित स्थानी असता चंद्र हायलेग असतो.
जर रवी अथवा चंद्र यापैकी कोणी हायलेग होत नसतील तर लग्नेश हायलेग मानावा.(कोणतेही नियम न लावता !)
KILLER – (प्राणशक्ति नाशक)
हायलेगचे विरुद्ध – जर रवी हायलेग असेल तर उर्वरित दोघे हे किलर असतात. या शिवाय पापग्रह, म्हणजे मंगळ,शनि,, राहू, केतू तसेच बिघडलेला बुध आणि ४, ६, ८, १२ या स्थानांचे स्वामी हेही किलर असतात.
आपण आता एक मध्यायू योगाची कुंडली पाहूया. या व्यक्तिचा मृत्यू वयाचे ३२वे वर्षी झाला.
जातक – पुरूष, लग्न कर्क, चंद्र राशी वृषभ.
ग्रहस्थिती - लग्नी प्लुटो, द्वितियात गुरू, मंगळ, केतू, नेपच्यून.
तृतियात कन्येचा(नीच) शुक्र, चतुर्थात नीच रवी.
पंचमात बुध, अष्टमेश शनी सप्तमात स्वगृही,
अष्टमात राहू, नवमात हर्षल व लाभस्थानी वृषभेचा(उच्च) चंद्र.
त्रिशांश कुंडली ही जड देहाचा मृत्यू दर्शवते.
या ठिकाणी त्रिशांश कुंडलीमध्ये जीवनदायक ग्रह गुरू अष्टमस्थानी, शत्रुगृही
आत्माकारक रवी (षष्ठेश) तसेच लग्नेश व हायलेग असलेला चंद्र नीच राशीमध्ये आहेत.
भावचलित कुंडलीमध्ये रवी पंचमात व गुरू (वक्री) दशमात जात आहेत.
अंशात्मक ग्रहयोग :
षडाष्टक योग – रवी-हर्षल, रवी-चंद्र, गुरू-हर्शल, शुक्र-राहू, शनी-मंगळ
त्रिरेकादश योग – चंद्र- हर्षल, रवी- गुरू, शुक्र- बुध
मृत्यूचे काळी विंशोत्तरी गुरू महादशेत शुक्र अंतर्दशेत राहूची विदशा होती.
गुरू महादशा प्रारंभ दि. –. ०६-०३- १९५६
गुरू महादशेत शुक्र अंतर्दशा प्रारंभ दि. – १८-०३-१९६३.
शुक्र अंतर्दशेत मंगळ विदशा प्रारंभ दि.-०६-०१-१९६४
शुक्र अंतर्दशेत राहू विदशा प्रारंभ दि.-०२-०३-१९६४
मृत्यू दिनांक २०-०७-१९६४
आयुष्य विशेष :- ही कुंडली मध्यायू योगाची आहे. ही व्यक्ति वयाचे ३२वे वर्षी मृत्यू पावली.
गुंडांबरोबरचे मारामारीमध्ये पोटात मुकामार लागुन रक्त नासले, ४ महिने हॉस्पिटलमध्ये, व तेथेच नंतर मृत्यू आला.
कुंडलीतील गृहित गोष्टी :
येथे चंद्र हायलेग झाला अहे. लग्नी स्त्री राशी, त्यामुळे रोगप्रतिकार शक्ती कमी.
रवी-गुरू शुभयोग, स्वगृही शनीची लग्नावर दृष्टी, त्यामुळे उच्च नितिमत्ता, अन्यायाची चीड.
बुध (तृतियेश) मंगळाचे राशी व  दृष्टी मध्ये, त्यामुळे गुंडांशी प्रत्यक्ष मारामारीस उद्युक्त केले.
येथे पुरुषाचे कुंडलीतील रवी हा नीच राशीत, षष्ठेशाच्या(गुरूच्या) नक्षत्रात, शनी या शत्रुग्रहाचे अशुभ दृष्टीयोगात, चंद्राचे षडाष्टकयोगात तसेच त्रिशांश कुंडलीतही तो अष्टमस्थानी, नीच राशीत म्हणून पूर्ण बिघडलेला आहे.
लग्नावर शनीची दृष्टी असल्याने मारामारीची घटना सुमारे ८ दिवस लपविली, त्यामुळे पोटात अंतर्गत रक्तस्राव, रक्त नासले.
आयुर्दायदृष्ट्या अशुभ योगांपैकी खालील योग कुंडलीत होतात.
१) लग्नेश स्थीर व अष्टमेश चर राशीत २) लग्नी स्त्री राशी उदित व लग्नेश अशुभ योगात ३) लग्नबिंदू
विवेचन – कर्क लग्न व लग्नेश चंद्र लाभस्थानी, उच्चगृही असला तरी तो षष्ठेश गुरूच्या केंद्रयोगात, रवीच्या षडाष्टकयोगात व मंगळाचे नक्षत्रात, म्हणून पूर्णपणे बिघडला आहे.
३) पापग्रह लग्नारंभी असून त्यावर अष्टमेशाचा अशुभ दृष्टीयोग होतो.
विवेचन – येथे प्लुटो हा पापग्रह लग्नारंभी असून शनीने (अष्टमेश) दृष्ट आहे.
तसेच रवी हा आत्माकारक ग्रह जन्मकुंडली प्रमाणेच जडदेहाचा मृत्यू दर्शवणा-या त्रिशांश कुंडलीमध्येही  तुळेचा (नीच) व अष्टमात आहे. लग्नेश व हायलेग चंद्र सुद्धा नीच राशीत पडलेला आहे.
शनीच्या राशीतील अष्टमातील राहू हा तृतियेश व व्ययेश बुधाबरोबर केंद्रयोगात व बुध हा स्वनक्षत्री बलवान असल्याने तुल्यबळ अशुभ योग झाला आहे.
शनी-मंगळाचा षडाष्टक योग सुद्धा प्रत्यक्ष मारामारी दर्शवतो. शनी अष्टमेश आहे.
नक्षत्र-गंडांत योगात तसेच वक्री असल्याने मुळच्याच बिघडलेल्या हर्षलाने रवी व षष्ठेश गुरू हे दोघेही बिघडले आहेत.
हर्षलाने बिघडलेला षष्ठेश गुरू हा त्याचा शत्रू असलेल्या शुक्राचे नक्षत्रात असुन त्रिशांश कुंडलीत अष्टमातच जात आहे.
इतक्या बिघडलेल्या गुरूच्या महादशेत शुक्र (शुक्र, गुरूचा शत्रु, स्वतः नाशकस्थानाधिपती व राहूचे षडाष्टकात) अंतर्दशेत, मंगळाचे विदशेत मार बसला.
पहिले व दुसरे ऑपरेशन अष्टमातील अनिष्ट राहूच्या विदशेत व मृत्यूही त्याच विदशेत झाला.
षष्ठेश गुरू असल्याने पोटात मुकामार बसुन रक्त नासले, त्यानंतर कावीळ, अतिसार अशी पोटाशी संबंधित दुखणी वाढुन त्याचे पर्यवसान मृत्यू मध्ये झाले.
वर्ग:वैयक्तिक जीवन वर्ग:ज्योतिषशास्त्र
घटोत्कच लेणी
जंजाळा गाव व जंजाळा किल्ला यांच्या मधल्या भागात ही बौद्ध लेणी आहेत. या लेण्यातील दर्शनी दालन प्रशस्त असून त्याला २० खांब आहेत. मधल्या दोन व कोपऱ्यातील दोन खांबांचा आकार व त्यावरील नक्षी इतरांपेक्षा वेगळी आहे. दालनाच्या डाव्या बाजूला बुद्धमूर्ती व शिलालेख आहे. त्यात अशमाकच्या राजकन्येचा उल्लेख आहे. वाकाटक नरेशाचा मंत्री वराहदेव याने ही लेणी इ.स.च्या ५ व्या शतकात खोदवली अशीही माहिती दिलेली आहे. गाभाऱ्यात गौतम बुद्धांची आसनस्थ मूर्ती आहे. आसनाखाली हरणे व मधे धम्मचक्र आहे.
सावनी शेंडे-साठ्ये
बालपण
सावनीचा जन्म ऐन श्रावण महिन्यातील असल्याने तिचे नाव सावनी ठेवले. गाणाऱ्या घराण्यात त्यांचा जन्म झाला. सावनी शेंडे आपल्या आजीकडून म्हणजे किराणा घराण्याच्या प्रसिद्ध गायिका 'कुसुम शेंडे' यांच्याकडून रीतसर संगीत शिकल्या. ठुमरीचे राग त्या वेगाने शिकल्या. ठुमरीसाठी हिंदी लहेजा, नजाकत महत्त्वाची असते. ती त्यांनी आत्मसात केली. प्रसिद्ध गायिका वीणा सहस्रबुद्धे यांच्याकडेही त्यांनी संगीताचे धडे घेतले. त्यामुळेच त्यांच्या गायनात किराणा-ग्वाल्हेर गायकीचा संगम आहे.
कारकीर्द
ती १२ वर्षाची असताना सावनीला थेट राष्ट्रपतींसमोर गायचा योग आला होता. दिल्लीत पंडित पलुस्कर महोत्सव मोठ्या प्रमाणावर आयोजित केला जातो. गानगुरू कै. वसंत ठकार यांनी या महोत्सवाच्या संयोजकांना सावनीचे नाव सुचवले होते. त्यानुसार तिचे गायन दिल्लीत झाले. तत्कालीन राष्ट्रपती आर. वेंकटरमण यांच्यासमोर आणि सर्व केंदीय मंत्र्यांसमोर तिने आपली गायकी पेश केली.
त्यानंतर पुढील काळात तिचे शास्त्रीय संगीत गायनाचे अनेक सार्वजनिक कार्यक्रम झाले..
"हृदय स्वर' हे त्यांचे एक पुस्तकही प्रकाशित झाले आहे. या पुस्तकात त्यांनी स्वतः रचलेल्या काही बंदिशी आहेत.
सावनी शेंडे यांचे झालेले प्रमुख कार्यक्रम
सावनी शेंडे वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:मराठी गायक
सोनगिर किल्ला
सोनगिर किल्ला हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.जे मुघल सुभेदार अहमद फारुकी याने अपल्या शासन काळात निर्मित दुसरा सर्वात किल्ला आहे, अहमद फारुकी ने सम्राट अकबरा च्या काळात ' खान्देशा ला ' मोठ्या प्रमाणात विकसित केले, सोनगीर अर्थात सुर्वणगिरी किल्ला हा धुळे जिल्ह्यामध्ये आहे.
भौगोलिक स्थान
मध्ययुगीन काळात महत्त्व पावलेला सुर्वणगिरी किल्ला धुळ्याच्या उत्तरेला २० कि.मी. अंतरावर आहे. धुळे शहर हे खानदेशामध्ये असून ते मुंबई ते आग्रा तसेच नागपूर ते सूरत या महामार्गावर वसलेले आहे. धुळ्यामधून जाणारा आग्रा महामार्ग हा महामार्ग क्रमांक ३ म्हणून ओळखला जातो. या महामार्गावर सोनगीर गावालगतच सुर्वणगिरीचा किल्ला आहे. सुर्वणगिरी किल्ल्याचा माथा समुद्रसपाटीपासून ३०४ मीटर उंचीवर आहे.
कसे जाल ?
सुर्वणगिरी किल्ल्याला जाण्यासाठी धुळे येथून एस.टी. बसेस मिळतात. धुळे-शिरपूर, धुळे- नरडाणा अशा जाणाऱ्या बसेस येथे थांबतात. सोनगीर येथून नंदुरबारकडेही एक रस्ता जातो. एस.टी.ने या फाट्यावर उतरून एक कि.मी. चालत सोनगीर गाठता येतो.
गडावरील पहाण्यासारखी ठिकाणे
सोनगीर गावात विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर आहे.या मंदिराच्या दारामध्ये एक मोडकी तोफ बेवारस पडलेली होती ती सोनगीर पोलीस स्टेशन समोर स्थापित करण्यात आली आहे. मंदिराच्या बाजूलाच तीस फूट उंचीचा बालाजीचा लाकडी नक्षीकाम असलेला रथ ठेवलेला आहे. या रथापासूनच किल्याकडे जाण्याचा रस्ता आहे.
किल्ल्याच्या पूर्व पायथ्याला घरांची लांबलचक रांग आहे. घरांच्या रांगांमध्ये बोळ आहेत. बोळातून घरांच्या मागच्या बाजूपर्यंत किल्ल्याचा पूर्वउतार पोहोचलेला आहे. हा परिसर अतिशय अस्वच्छ आहे. आठ-दहा मीटर चढल्यावर किल्ल्याच्या डावीकडे जाणारी मळलेली वाट लागते. या वाटेच्या टोकावर सुर्वणगिरी किल्ल्याचा कसाबसा तग धरून उभा असलेला एकमेव दरवाजा दिसतो. पायथ्यापासून या दरवाजापर्यंत पोहोचण्यासाठी १५ मिनिटांचा अवधी पुरेसा आहे. दरवाजावर सध्या कसलेच नक्षीकाम किंवा शिल्पांकन नाही. येथे पूर्वी एक शिलालेख लावलेला होता असा उल्लेख आहे. या शिलालेखाचा दगड प्रवेशद्वारावरून खाली निखळून पडला. २७ इंच लांब आणि ९ इंच रुंद असलेला या शिलालेखाचा दगड येथून उचलून धुळे येथील राजवाडे संशोधन मंडळात नेऊन ठेवलेला आहे. त्यावर संस्कृत भाषेतील ओळी कोरलेल्या आहेत. दरवाजातून आत शिरल्यावर माथ्यावर जाणाऱ्या कातळात कोरलेल्या पायऱ्या आहेत. पायऱ्यांच्या सुरुवातीलाच दरवाजाला लागून एक कबर आहे. कबरीपासून पंधरा-वीस पायऱ्या चढून वर गेल्यावर गडमाथा लागतो. हा माथा समुद्रसपाटीपासून ३०४ मीटर उंचीवर आहे. पायथ्यापासून २० मिनिटांमध्ये माथा गाठता येतो.