cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
चंद्रकांत खोत
जीवन
मुंबईच्या परळ-लालबागच्या वातावरणात वाढलेले खोत मालवणी मुलखातला ठसक्यात कुणाचाही मुलाहिजा न ठेवता बोलत असत. १९९५ नंतर ते अज्ञातवासात गेले होते. सुमारे १५ वर्षांनी ते प्रकट झाले तेव्हा त्यांच्या डोक्‍यावरील फरकॅप गायब झाली होती. पठाणी वेशातील त्यांचे व्यक्तिमत्त्व लोप पावले होते. डोळ्यांत सुरमा नव्हता. पांढरीशुभ्र मोठी दाढी त्यांच्या छातीवर रुळत होती. ते कुठे होते, हे त्यांनी कुणालाही सांगितले नाही. काही जण ते हिमालयात गेले होते, असे म्हणत असत. कारण आता त्यांचा ओढा आध्यात्मिकतेकडे वळला होता. भगवी वैराग्यवृत्ती अंगावर वागवत ते चिंचपोकळीजवळच्या डिलाईल रोडवरील साईबाबा मंदिरात बसून नास्मस्मरणात काळ व्यतीत करीत. तिथे येणारे भाविक भरपूर दाढी वाढलेल्या भगव्या वेशातल्या खोतांना साधुपुरुष समजून त्यांच्या पाया पडत असत. त्यांनी अखेरचा श्‍वासही याच मंदिरात घेतला.
सौंदर्याचा ॲटम बॉंब म्हणून प्रसिद्ध असलेली मराठी अभिनेत्री पद्मा चव्हाण यांच्याशी त्यांचे संबंध असल्याचे सांगितले जात होते. त्या दोघांचे लग्नही झाले होते, असे त्यांचे म्हणणे होते. आयुष्यातील त्या टप्प्यानंतर खोतांचे जीवन पालटले. त्यांचा कल अध्यात्म्याकडे झुकला.
सगळे सामाजिक संकेत धुडकावून वावरलेला हा अवलिया अखेरपर्यंत बेघरच राहिला. खोतांनी राज्य सरकारकडे मुख्यमंत्री कोट्यातून घर मागितले होते. पण ते मिळाले नाही. ही खंत वृत्तपत्रांनी मांडल्यानंतरही महाराष्ट्र सरकारने त्यांच्याकडे दुर्लक्षच केले. निधनाअगोदर, म्हणजे ७ सप्टेंबर २०१४ला मित्र परिवाराने त्यांचा अमृतमहोत्सवी सोहळा साजरा केला होता.
लेखन
’अबकडई‘ या दिवाळी अंकाचे खोतांनी अनेक वर्षे संपादन केले. रुळलेल्या वाटेवरून चालणाऱ्या मराठी साहित्यिकांना या अंकांनी आणि त्यांच्या वेगळ्या बोल्ड शैलीने अनेक धक्के दिले. दिवाळी अंकांचा इतिहास लिहायचा झाला तर या अंकांबाबत वेगळे प्रकरणच लिहावे लागेल. ‘अबकडई’ या दिवाळी अंकाने वाचकांवर मोहिनी घातली होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
सॅमसंग एसजीएच-डी१००
हा सॅमसंगच्या डी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
कॅडमियम
(Cd) (अणुक्रमांक ४८) रासायनिक पदार्थ.
वर्ग:मूलद्रव्ये
जॉर्ज गन
गन, जॉर्ज वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सेंट मायकल चर्च, मुंबई
सेंट मायकेल्स चर्च हे मुंबईतील सर्वात जुने कॅथलिक चर्च आहे. हे चर्च माहीम मध्ये स्थित आहे, एल.जे. रोड आणि माहिम कॉजवेच्या छेदनबिंदूवर स्थित आहे. हे चर्च १५३४ मध्ये पोर्तुगीजांनी बांधले आहे. सुरुवातीला सॅन मीगेल म्हणून ओळखले जाणारे हे मुंबईतील सर्वात जुने पोर्तुगीज फ्रान्सिसन चर्च आहे.हे चर्च अनेक वेळा पुन्हा बांधले गेले;परंतु १९७३ च्या बांधकामात सध्याची संरचना आहे.हे चर्चने १७३९ ते १७६१ च्या माउंट मेरी चॅपल,वांद्रे येथील अवर लेडी ऑफ व्हर्जिन मेरीच्या लोकप्रिय चिन्हासाठी आश्रय घेतला.
त्याच्या स्थानामुळे, या चर्चला माहीम चर्च म्हणून ओळखली जाते.चर्च बुधवार रोजी त्याच्या नोविना साठी प्रसिद्ध आहे,याकरिता या चर्चला हजारो भेट दिली जाते.
नोविना
सेंट मायकल चर्चमध्ये दर आठवड्यात बुधवार रोजी मोठ्या संख्येने लोक येतात, यासाठी अवर लेडी ऑफ परपेचुवल सकरची नोव्हेना प्रार्थना सर्व दिवसभर आयोजित केली जाते. या सेवेत सर्व धर्मातील लोकांना उपस्थित असतात. भक्त विश्वास करतात की नऊ सलग बुधवार (नोव्हेना) हे चर्चला भेट देण्यास त्यांची इच्छा पूर्ण होतील. त्यांच्यापैकी काही जण त्यांच्या इच्छेप्रमाणे मेण दान करतात, उदाहरणार्थ, एक मेण घर.फादर ह्यू फोन्सेका यांच्या मते, जवळजवळ ४०-५०,००० भाविक प्रत्येक आठवड्यात चर्चला जातात.
आल्बर्ट रेल्फ
आल्बर्ट एडवर्ड रेल्फ (जून २६, इ.स. १८७४:बरवॉश, ईस्ट ससेक्स, इंग्लंड - मार्च २६, इ.स. १९३७:वेलिंग्टन कॉलेज, बर्कशायर, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.
रेल्फ, आल्बर्ट रेल्फ, आल्बर्ट रेल्फ, आल्बर्ट वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वसाहतवाद
वसाहतवाद म्हणजे एखाद्या राज्याच्या लोकांद्वारे दुसऱ्या क्षेत्रात जागा बळकावणे, तिथे स्वतःच्या वसाहती स्थापित करणे, त्या टिकवून ठेवणे, त्यांचा विस्तार करणे होय. जमिनीचे, खनिजांचे, नैसर्गिक संसाधनांचे व स्थानिक लोकांचे शोषण करून स्वतःच्या राज्याची समृद्धी वाढवणे हा वसाहतवादाचा उद्देश असतो उदा - इंग्रज
नवीन सागरी मार्गाचा शोध: युरोपंपासून भारतापर्यंत नवीन सागरी मार्ग पोर्तुगीज खलाशी वास्को थे गामा याने शोधून काढला. तो आफ्रिकेच्या दक्षिण टोकाला (केप ऑफ गुड होप ) वळसा घालून भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील कालीकत बंदरात 20मे 1498 रोजी उतरला. १९४७ पूर्वी भारत हा ब्रिटिशांशी वसाहत होता.त्यामुळे भारताचा विदेशी व्यापार हा वसाहतवादी होता.लोक सभेला प्रथम सभागृह म्हणतात.
माधवराव पेशवे
श्रीमंत थोरले माधवराव पेशवे, (जन्म : १६ फेब्रुवारी १७४५; - १८ नोव्हेंबर १७७२), हे मराठी राज्याचे चौथे पेशवे (पंतप्रधान) होते.
बाळाजी बाजीरावास विश्वासराव, माधवराव,व नारायणराव असे तीन पुत्र होते. विश्वासराव हा पानिपतच्या तिसऱ्या युद्धात पडल्यामुळे माधवरावास पेशवाईची वस्त्रे मिळाली. त्या वेळी माधवरावाचे वय अवघे सोळा वर्षांचे असल्यामुळे त्याचा चुलता रघुनाथराव हा कारभार पाहू लागला. वास्तविकपणे माधवराव हा जरी अल्पवयीन होता, तरी तो बुद्धिमान असल्यामुळे त्याने पेशवाईतील घडामोडी मोठया सूक्ष्म रितीने अवलोकन केल्या होत्या. म्हणून राज्यकारभार स्वतः चालविण्याची धमक व बुद्धी ही त्याच्या अंगी होती.माधवरावाने आपल्या कारकिर्दीमध्ये निजाम हैदर अली यांचा बंदोबस्त केला. माधवरावांनी उत्तरे मध्ये मराठ्यांचे प्रभुत्व स्थापित केले. पानिपतच्या लढाईमध्ये  झालेला पराभव  व त्यातून  मराठी सत्तेची  झालेली मानहानी  भरून काढण्याचे काम  व मराठी सत्तेला  वैभव प्राप्त करून देण्यासाठी  विशेष असे प्रयत्न माधवराव पेशवे यांनी केले. मराठ्यांच्या इतिहासात एक प्रामाणिक जिद्दी व प्रजाहित दक्ष  असा शासक म्हणून  माधवरावांचा उल्लेख केला जातो. नाना फडणीस रामशास्त्री प्रभुणे यांसारखे न्यायाधीश त्यांच्या काळामध्ये तयार झाले. प्रजेला न्याय मिळावा म्हणून न्याय खात्यात सुधारणा माधवरावांनी केली. तोफा व दारुगोळा बनविण्याचे कारखाने त्यांनी सुरू केले त्याचप्रमाणे नाणी पाडण्यासाठी  टांकसाळी यांची व्यवस्था केली एकूणच त्यांची कारकीर्द ही मराठी सत्तेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण ठरली
शत्रूचा उठाव
पानिपत येथे मराठयांचा पुष्कळ नाश होऊन नंतर थोडक्याच अवधीत नानासाहेब मरण पावले, तेव्हा ही संधी मराठ्यांवर स्वारी करण्यास उत्कृष्ट आहे असे पाहून निजामाने लढाई सुरू केली. त्यावेळी राघोबा प्रमुख असल्यामुळे सेनापती राघोबाने राक्षसभुवन येथे निजामाच्या सैन्यास गाठून लढाई दिली. त्यात राघोबाचा पराभव व्हावयाचा, परंतु ऐनवेळी माधवरावानें आपल्या तुकडीनिशी निजामाच्या सैन्यावर हल्ला करून जय मिळविला. त्या मुळे निजामाचा उद्देश सिद्धीस न जाऊन त्यास पेशव्यांशी तह करावा लागला. परंतु पुढे राघोबा व माधवराव यांच्यांत वैमनस्य आले, ती संधी साधून निजामाने मराठ्यांकडील बराच मुलूख परत घेतला.
निजामाप्रमाणे हैदरानेहि या संधीचा फायदा घेऊन दक्षिणेत मराठ्यांचा बराच मुलूख हस्तगत केला. तेव्हा इ.स. १७६४ मध्ये राघोबाशी समेट केल्यावर माधवरावाने हैदरवर स्वारी केली. या प्रसंगी हैदरने पेशव्यांचा मोड करण्याकरिता आपल्या सर्व प्रयत्नांची शिकस्त करून पाहिली; पण माधवराव पेशव्यांपुढे त्याचा टिकाव लागेना. म्हणून सावनूर व इतर बराच मुलूख, त्याचप्रमाणे लढाईचे खर्चाबद्दल म्हणून ३२ लक्ष रुपये देऊन त्याने पेशव्यांशी तह केला.
या नंतर इ.स. १७७० मध्ये माधवरावांनी पुनः हैदरवर स्वारी केली.
इ.स. १७६० मध्ये म्हैसूरचा नामधारी राजा चिक्ककृष्णराज मरण पावला. त्याच्या जागी हैदरने त्याचा वडील मुलगा नंदराज यास गादीवर बसविले. परंतु पुढे नंदराज स्वतंत्र होण्याची खटपट करीत आहे असे पाहून हैदरने त्यास बंदीखान्यात टाकले व त्याची मालमत्ता आपणाकडे घेतली. या वर्तनाचा माधवराव पेशव्यांस राग येऊन, त्यांनी निजामांशी दोस्ती करून हैदरवर स्वारी केली. तेव्हा हैदरने मुलूख उजाड करून तलाव फोडून व विहिरीत विष टाकून मराठ्यांस अटकाव करण्याची शिकस्त केली. परंतु मराठे पुढे येऊ लागल्यामुळे निरूपाय होऊन त्याने अप्पाजीराव नावाचा वकील तह करण्याकरिता मराठ्यांकडे पाठविला. त्याने पेशव्यांस २६ लक्ष रुपये लढाईचा खर्च म्हणून व १४ लक्ष दरसाल खंडणी म्हणून देण्याचे कबूल केल्यावरून पेशव्यांनी हैदरशी तह केला.
दिल्लीकडील राजकारण
पानिपत येथे मराठ्यांस आलेले अपयश धुऊन कढण्याची माधवरावास फार इच्छा होती. पण इ.स. १७६८ पर्यंत राज्यकारभाराची सूत्रे राघोबा याजकडे असल्यामुळे माधवरावास विशेष काही करिता आले नाही. तदनंतर राघोबास ठिकाणी बसविल्यावर रामचंद्र गणेश व विसाजी कृष्ण यांजबरोबर ५०,००० फौज देऊन माधवरावाने त्यांची उत्तर हिंदुस्थानांत रवानगी केली. तिकडे शिंदे, होळकरांचे सैन्य त्यास मिळाले.
लोध धबधबा
याला बुध धबधबा असेही नाव आहे.
माधवराव पेशवे
दिल्लीकडील राजकारण
मग त्या सर्वांनी मिळून रजपूत व जाट या लोकांकडून राहिलेली खंडणी वसूल केली व पानिपतमध्यें रोहिल्यांनी त्रास दिल्याबद्दल त्यांचा मुलूख लुटून रोहिलखंडातून पुष्कळशी लूट आणली. त्यात पानिपत येथेंमराठ्यांनी गमविलेली काही लूट होती. या वेळेच्या मराठ्यांच्या स्वारीने रोहिले लोकांस एवढी दहशत बसली की, मराठे येतात अशी नुसती हूल उठली की, रोहिले पळत सुटत.
लोध धबधबा
वर्ग:झारखंडमधील धबधबे वर्ग:लातेहार जिल्हा
माधवराव पेशवे
दिल्लीकडील राजकारण
या वेळी मराठ्यांनी दुसरेही एक महत्त्वाचे कारस्थान तडीस नेले. त्यांत महादजी शिंदे प्रमुख होते. इ.स. १७५४ मध्ये निजाम उल्मुल्काचा नातू गाझीउद्दीन याने वजिराचे पद बळकावून दुसरा आलमगीर यास तख्तावर बसविले. त्या वेळी आलमगीरचा पुत्र मिर्झा अबदुल्ला हा दिल्लीतून पळून गेला होता. तो शहाआलम या नावाने प्रसिद्ध होता. त्याने इंग्रजांचा आश्रय करून अलाहाबादेस रहाणे केले होते. त्याला या वेळी मराठ्यांनी दिल्लीस आणून तख्तावर बसविले.
माधवरावांचा मृत्यू
इ.स. १७७२ मध्ये हैदरवरील स्वारीत असतानाच माधवराव आजारी पडले. पुढे ते दुखणे क्षयावर जाऊन त्यातच त्यांचा अंत झाला. मरणसमयी त्यांचे वय अवघे २८ वर्षाचे होते. या वेळी त्यांची पत्नी रमाबाई ही सती गेली. तिचे वृंदावन पुण्याजवळच्या थेऊर येथे अद्याप आहे. मराठेशाहीतील हा अखेरचा पेशवा निष्कलंक चारित्र्याचा, कर्तबगार पुरुष होता. अकरा वर्षांच्या कारकिर्दीत त्याने पानिपतच्या पराभवानंतर राज्याची पुन्हा उभारणी केली. हैदर अली, निजाम यांसारखे शत्रू आणि रघुनाथरावसारखा चुलता यांना वठणीवर आणून राज्यात शिस्त व कार्यक्षम प्रशासनव्यवस्था निर्माण केली आणि अल्पावधीत मराठ्यांचा दरारा सर्वत्र निर्माण केला. त्याच्या अकाली मृत्यूनंतर मराठी सत्तेच्या ऱ्हासाच्या प्रक्रियेस प्रारंभ झाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:पेशवे वर्ग:इ.स. १७४५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७७२ मधील मृत्यू
जोन्हा धबधबा
हे ठिकाण रांचीपासून ४० किमी अंतरावर आहे. जोन्हा रेल्वेस्थानक येथून १.५ किमी वर आहे.
वर्ग:झारखंडमधील धबधबे वर्ग:रांची जिल्हा
आंबवण
आंबवण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ग्रेट ओक्ले क्रिकेट क्लब मैदान
ग्रेट ओक्ले क्रिकेट क्लब मैदान हे इंग्लंडच्या नॉरदॅम्प्टनशायर शहरातील एक मैदान होते. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येत असे.
२२ जुलै १९९० रोजी इंग्लंड आणि आयर्लंड या दोन संघांमध्ये या मैदानावरचा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळवला गेला.
वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट मैदाने
इ.स.पू. ४४९
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४४९ वर्ग:इ.स.पू.चे ४४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
श्रीलंका त्रिकोणी मालिका, २००९
श्रीलंका त्रिकोणी मालिका, २००९ ही ८ ते १४ सप्टेंबर दरम्यान खेळवली गेलेली आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट मालिका होती. ह्या मालिकेमध्ये भारत, श्रीलंका आणि न्यू झीलंड ह्या देशांचे राष्ट्रीय संघ सहभागी झाले होते. =संघ=
भारत
महेंद्रसिंग धोणी (कर्णधार, यष्टिरक्षक), युवराज सिंग (उप-कर्णधार), सचिन तेंडुलकर, राहुल द्रविड, विराट कोहली, सुरेश रैना, युसूफ पठाण, अभिषेक नायर, दिनेश कार्तिक, हरभजन सिंग, अमित मिश्रा आणि आशिष नेहरा
न्यू झीलंड
डॅनिएल व्हेट्टोरी (कर्णधार), शेन बाँड, नील ब्रुम, इयान बटलर, ग्रँट इलियॉट, मार्टिन गुप्टिल, गॅरेथ हॉपकिन्स (यष्टीरक्षक), ब्रॅन्डन मॅककुलम, नेथन मॅककुलम, काईल मिल्स, जेकब ओराम, जीतन पटेल, जेसी रायडर आणि रॉस टेलर.
श्रीलंका
कुमार संगाकारा (कर्णधार, यष्टिरक्षक), महेला जयवर्धने, सनथ जयसुर्या, तिलकरत्ने दिलशान, थिलन समरवीरा, चामर कपुगेडेरा, तिलिन कंदंबी, उपुल तरंगा, अँजेलो मॅथ्यूज, मुथय्या मुरलीधरन, अजंता मेंडीस, तिलन तुषारा, नुवान कुलशेखरा, लसित मलिंगा आणि धम्मिका प्रसाद.
कुंवर भरतेंद्र
कुंवर भरतेंद्र ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
श्रीलंका त्रिकोणी मालिका, २००९
श्रीलंका
=सामने=
कुंवर भरतेंद्र
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
श्रीलंका त्रिकोणी मालिका, २००९
संदर्भयादी
वर्ग:इ.स. २००९ मधील खेळ वर्ग:श्रीलंकेमधील क्रिकेट
सॅमसंग एसजीएच-डी३००
हा सॅमसंगच्या डी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
इंडियम
(In) (अणुक्रमांक ४९) रासायनिक पदार्थ.
वर्ग:मूलद्रव्ये
तेलंगणासाठीची चळवळ
तेलंगणासाठीची चळवळ (तेलंगणा चळवळ) ही आंध्र प्रदेश राज्यातील तेलंगणा या प्रादेशिक भागात १९४८-१९५१ या कालखंडात सूरू होती. ही चळवळ हैद्राबादचा नवाब निजाम आणि जमीनदार यांच्या विरोधात झाली होती. कम्युनिस्ट पक्षाने अल्पभूधारक आणि शेतमजूर, वेठबिगार यांच्यावर होणाऱ्या अन्याय विरोधात आवाज उठविला होता. कम्युनिस्ट पक्षात स्त्रिया व पुरुष सहभागी होत्या. या चळवळीमध्ये स्त्रियाचा सहभाग मोठ्या प्रमाणात होता परंतु त्यांना चळवळीमधील जबाबदारीची कामे न देता चळवळीतील दुय्यम प्रकारची कामे सोपवण्यात येत होती.
तेलंगणा चळवळ पार्श्वभूमी
स्वातंत्र्यपूर्व काळात संस्थाने आणि ब्रिटीश राजवट वेगवेगळे  होते. हैद्राबाद हे एक सर्वात मोठे राजघराणे केंद्रित राज्य होते व ते निजाम असफ जहा नवाब उस्म्मान अली खान बहादूर याच्या राजवटी खाली होते. यामध्ये हिंदू प्रादेक्षिक भाग खूप मोठा असला तरी ही मुस्लिम राजवट होती. हा बहु हिंदू प्रादेक्षिक भाग मराठवाडा, कर्नाटक, तेलुगू अशा तीन विभागात विभागला गेला होता. त्यामध्ये मराठी कनाडा आणि तेलुगू बहुभाषिक होते व उर्दू अल्प भाषिक होते तरी देखील उर्दू ही राष्ट्र भाषा म्हणून वापरणे अनिवार्य होते. तेलंगणा चळवळ ही  निजामाच्या हुकुमशाही विरोधात व सरंजामशाही जमीनदार यांच्या शोषणाविरोधात उभी राहिली होती.
हैद्राबाद मधील ३००० गावातील ३ दशलक्ष भूमीहीन लोक व वेठबिगार त्यांच्या जमिनीच्या व मजुरीच्या संदर्भात चळवळीत सामील झाले होते. त्याचबरोबर हैद्राबाद शहरातील नागरिक त्यांच्या बौद्धिक आणि सांस्कृतिक स्वातंत्र्यासाठी चळवळ मध्ये सहभागी झाले होते.
तेलंगणा चळवळीमध्ये महिलांची भूमिका व स्थान
तेलंगणात  निंजामाच्या कालखंडात स्त्रिया  वंश परंपरेने  जमीनदारकडे गुलाम होत्या. त्याकाळात स्त्रियांना कोणत्याही प्रकारचे स्वातंत्र्य नव्हते. स्त्रियांना समाजात सुरक्षितता व आदर नव्हता. कुटुंबातील कोणीही बोलले तरी त्याचे परिणाम हे कुटुंबातील बाईलाच भोगावे लागत. स्त्रीला जमीनदार हे त्यांची मालमत्ता समजत होते.
तेलंगणात निंजामाच्या कालखंडात स्त्रिया शिक्षणापासून वंचित होत्या. जमीनदारांच्या घरात गुलाम म्हणून घरातील सर्व कामे करणे, तसेच स्वतच्या घरातील घरकाम आणि मुलांची काळजी घेणे एवढी त्यांची जबाबदारी होती. भोगवादीवस्तू म्हणून त्यांचा वापर जमीनदार करत होते. त्यांचे तारुण्य उपभोगुन झाल्यावर त्यांना सोडून दिले जात. त्यातून होणारी संतती  व स्वतःचा उदरनिर्वाहासाठी तिलाच  स्वतः संघर्ष करावा लागे. या महिला जमीनदार उपभोगत पण त्यांच्याशी विवाह केला जात नसे. विवाहासाठी गुलामीत असणाऱ्या एखाद्या व्यक्तीशी त्यांचा विवाह होत. या काळात गुलाम पुरुषांची स्थिती ही वाईटच होती त्यांना त्यांच्या मालकिणी ह्या मारहाण करत असे. गुलाम म्हणून एका कुटुंबातून दुसऱ्या कुटुंबात हस्तांतरित केले जात. या सर्व अन्यायामुळे या चळवळीत पुरुष बरोबर महिला देखील सहभागी झाल्या. परंतु त्यांना चळवळी मधील जबाबदारीची कामे न देता चळवळीतील दुय्यम प्रकारची कामे सोपवण्यात येत होती.
संदर्भ
वर्ग:तेलंगणा वर्ग:आंध्र प्रदेशचा इतिहास
होन
होन शिवाजी महाराजांनी राज्याभिषेकाच्या वेळी प्रसिद्ध केले होते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:चलने वर्ग:भूतपूर्व चलने
वाझ
वाझ (Oise) हा फ्रान्स देशाच्या पिकार्दी प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या उत्तर भागात वसला येथून वाहणाऱ्या वाझ नदीवरून त्याचे नाव देण्यात आले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:पिकार्दी
कृष्णा बोरकर
कृष्णा बोरकर (इ.स. १९३३ - ) हे एक मराठी नाट्यसृष्टीतले निवृत्त रंगभूषाकार आहेत. वयाच्या वयाच्या अकराव्या वर्षापासून त्यांनी हे काम करायला सुरुवात केली.
बोरकर यांचे मूळ गाव गोव्यातले बोरी असून, पोर्तुगीजांच्या राजवटीत ज्या काही कुटुंबांनी गोवा सोडले त्यांत कृष्णा बोरकरांचे कुटुंब होते. ते रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिंचखरी गावी आले व वडिलांचे निधन झाल्याने आई त्यांना व त्यांच्या बहिणीला घेऊन इ.स. १९३८च्या सुमारास मुंबईत आली. काही दिवसांसाठी कृष्णा बोरकर यांना त्यांचे ज्योतिषी असलेले चुलतकाका यांचेकडे रहावे लागले. नंतर मात्र, ते आईसह मुंबईत सिद्धिविनायक मंदिराजवळच्या कलकत्तावाला चाळीत राहू लागले.
नाटकाचे पडदे रंगवण्याचे काम करणारे पांडुरंग हुले कलकत्तावाला चाळीच्या जवळच रहात असत. त्यांचे काम बोरकर न्याहाळीत असत. एकदा पांडुरंग हुले यांनी कृष्णा बोरकरांना दामोदर हॉलमधे एका नाटकाला नेले. त्या नाटकासाठी हुले सांगतील ते काम कृष्णाने केले आणि त्याबद्दल त्यांना आठ आणे मिळाले. हुलेंबरोबर असेच काम करीत असताना कृष्णा बोरकर यांना पात्रांच्या रंगभूषांमध्ये रस निर्माण झाला. आणि त्यांनी कामगार रंगभूमीवर सादर झालेल्या 'सूडाची प्रतिज्ञा’' या नाटकासाठी पहिल्यांदा स्वतंत्रपणे रंगभूषा केली. त्यावेळी त्यांचे वय फक्त ११ होते. त्या अनुभवावर कृष्णा बोरकर यांना केव्हाकेव्हा रंगभूषाकाराची कामे मिळू लागली.
पुढे काही वर्षे कृष्णा बोरकर हे भुलेश्वर येथील विविध प्रकारचे ड्रेस भाड्याने देणाऱ्या एका दुकानदाराकडे काम करत होते. या प्रकारचे दुकान चालवणारे ते एकमेव मराठी दुकानदार होते. तेथे त्यांना महाराष्ट्र नाटक कंपनीचे रंगभूषाकार कमलाकर टिपणीस भेटले. त्यांच्या शिफारशीमुळे कृष्णा बोरकर यांना चित्रपटातील नटांना रंगवण्याचे काम मिळाले. राजकमल चित्रपटसंस्थेचे रंगभूषाकार बाबा वर्दम एकदा कामावर आलेले नसताना कृष्णा बोरकर यांना अभिनेते बाबुराव पेंढारकर यांची रंगभूषा करायला मिळाली आणि ती पाहून व्ही. शांताराम यांनी स्वतःची रंगभूषाही त्यांच्याकडून करून घेतली.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:नाटक वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
राज गिधाड
राज गिधाड किंवा लाल डोक्याचे गिधाड (इंग्रजी: Red-headed Vulture) भारतीय उपखंडात आढळणारे गिधाड आहे.
वितरण
एके काळी ही गिधाडे संपूर्ण भारतात विपुल प्रमाणात आढळत असत. ते पूर्वेला सिंगापूरपर्यंत आढळत असत. आता त्यांचे क्षेत्र मुख्यत: उत्तर भारतापुरते मर्यादित राहिले आहे. ते मोकळा, शेतीचा प्रदेश आणि अर्ध वाळवंटी प्रदेशात आढळतात. त्याचबरोबर पानगळी जंगले, नद्यांचे खोरे आणि दऱ्यांमध्येसुद्धा आढळतात. ते समुद्रसपाटीपासून ३००० मी उंचीपर्यंत आढळतात.
संरक्षण स्थिती
गेल्या काही दशकांमध्ये या गिधाडांची संख्या सतत कमी होत होती. पण १९९४ नंतर यांची संख्या कमी होण्याचा दर खूप वाढला आणि दर दोन वर्षांनी त्यांची संख्या आर्धी होऊ लागली. याचे कारण जनावरांना सांधेदुखीच्या आजारासाठी दिले जाणारे औषध डायक्लोफिनॅक होते. डायक्लोफिनॅक गिधाडांसाठी अतिशय विषारी आहे. जेव्हा हे औषध खाल्लेले जनावर मरते, आणि त्या जनावराला मरण्याच्या काही वेळापूर्वीच हे औषध देण्यात आले असेल, तर अश्या जनावराला गिधाडाने खाल्ले असता ते औषध गिधाडांच्या शरीरात जाते आणि त्यांचा मृत्यू होतो. त्यामुळे एके काळी लाखोंच्या संख्येत असणारी ही गिधाडे दोनच दशकात नामशेष होण्याच्या मार्गावर आली आहेत. त्यामुळे याला अतिशय चिंताजनक प्रजाती घोषित करण्यात आले आहे.
जनावरांची अनेक औषधे मेलेल्या जनावरांचे मांस खाणाऱ्या पक्ष्यांसाठी घातक आहेत. डायक्लोफेनॅक, कारप्रोफेन, फ्लुनिक्सिन, इबुप्रोफेन आणि फिनाईलब्युटॅझोन यांमुळे गिधाडांचा मृत्यू होतो. आता मेलॉक्सिकॅम हे नवीन औषध उपलब्ध झाले आहे जे गिधाडांसाठी हानिकरक नाही.
संदर्भ
वर्ग:गिधाड
दसम धबधबा
वर्ग:झारखंडमधील धबधबे
कोळी (माहूर)
कोळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यान
極地衛星運載火箭
आर्थर मॅसन टिपेट्स जॅक्सन
आर्थर मॅसन टिपेट्स जॅक्सन (जन्म - इ.स. १८६६, मृत्यू - २१ डिसेंबर, १९०९) हा ब्रिटिश भारतातील एक प्रशासकीय अधिकारी होता. संस्कृत भाषेचा जाणकार असलेला जॅक्सन हा भारतीय इतिहास, संस्कृती व देशी लोककथा यांचा अभ्यासक होता. त्याचे भारतीय इतिहासावर अनेक शोधनिबंध प्रकाशित झाले होते. त्याने कोंकण, गुजरात या भागातील लोककथा संकलित करून त्यांची पुस्तके इंग्रजीत लिहिली होती.
सन १९०९ च्या सुमारास जॅक्सन नाशिक येथील मॅजिस्ट्रेट म्हणून काम करत असताना दिनांक २१ डिसेंबर, १९०९ रोजी, नाशिक येथील विजयानंद नाट्यगृहात संगीत शारदा या नाटकाच्या प्रयोगादरम्यान अनंत कान्हेरे या तरुणाने त्याची गोळ्या झाडून हत्या केली. जॅक्सनच्या खुनासाठी अनंत कान्हेरे यास फाशीची तर विनायक दामोदर सावरकर यांना त्या खुनाच्या कटामागील मुख्य प्रेरकशक्ती म्हणून आजन्म कारावास व संपत्तीची जप्ती अशी शिक्षा ठोठावण्यात आली.
बाह्यदुवे
वर्ग:इ.स. १८६६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९०९ मधील मृत्यू वर्ग:ब्रिटिश भारतीय अधिकारी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गो.वि. खाडिलकर
गो. वि. खाडिलकर ह्यांनी त्यांच्या पुस्तकांद्वारे शारीरिक व्यंग असलेल्यांचे दैनंदिन प्रश्न जगासमोर आणायचा प्रयत्न केला आहे.
प्रकाशित साहित्य
सर्व पुस्तके नवचैतन्य द्वारा प्रकाशित
खाडिलकर वि. गो.
हिम्मतनगर
हिम्मतनगर हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर साबरकांठा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:साबरकांठा जिल्हा
इ.स.पू. ४५०
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४५० वर्ग:इ.स.पू.चे ४५० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सांगली
सांगली हे महानगर पश्चिम महाराष्ट्रात (पश्चिम महाराष्ट्रातील प्रमुख महानगर आहे) वसलेले आहे.
सांगली शहर जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण. हे कृष्णा नदीच्या काठावर वसले असून कृष्णा-वारणा नद्यांचे संगमस्थान हरिपूर या शहराच्या नैर्ऋत्येस ४ किमी. वर आहे. सांगली येथे इ.स १८७६ ते ८ फेब्रुवारी १९९८ पर्यंत नगरपालिका होती. ९ फेब्रुवारी १९९८ पासून सांगली, मिरज आणि कुपवाड शहर मिळून महानगरपालिका अस्तित्वात आली. इ.स २०११ च्या जनगणनेनुसार या महापालिकेची एकूण लोकसंख्या ५,०२,७९३ असून त्यामध्ये २,४९,१५३ पुरूष व २,५३,६४० स्त्रिया होत्या. एकूण क्षेत्रफळ ११८ चौ. किमी. असून प्रभागांची संख्या २० आहे. महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाचे (एमआयडीसी) प्रादेशिक कार्यालय सांगली येथे असून जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण असल्यामुळे जिल्हास्तरावरील केंद्र व राज्यस्तरावरील शासकीय, निमशासकीय व महामंडळांची कार्यालये येथे आहेत. वाहतूक व दळणवळणाच्या दृष्टीने सांगलीला प्रामुख्याने कृषी उत्पादनांचा व्यापार मोठा आहे. हळदीची आशियातील सर्वांत मोठी बाजारपेठ येथे असल्याने या शहराला ‘हळदीचे शहर’ असे संबोधले जाते. शैक्षणिक व सांस्कृतिक दृष्ट्याही सांगली प्रसिद्घ आहे. कला वाणिज्य, विज्ञान, शिक्षणशास्त्र, विधी, व्यवस्थापनशास्त्र, अभियांत्रिकी, वास्तुशिल्प, औषधनिर्माणशास्त्र, आयुर्वेदिक, वैद्यक, दंतविज्ञान, पर्यावरण विज्ञान इ. शाखांची महाविद्यालये सांगलीत आहेत. मराठी नाटकाचे हे उगमस्थान असल्याने सांगलीला ‘नाट्यपंढरी’ असे संबोधले जाते. सांगलीचे अधिपती सर चिंतामणराव अप्पासाहेब पटवर्धन यांनी राजाश्रय दिल्यामुळेच विष्णुदास भावे यांनी इ.स १८४३ साली लिहिलेल्या सीता स्वयंवर या नाटकाचा प्रथम प्रयोग सांगली येथे झाला. सांगली जिल्हा साखरपट्ट्यात येत असल्यामुळे येथे अनेक साखर-कारखाने आहेत. वसंतदादा पाटील शेतकरी सहकारी साखर कारखाना हा आशिया खंडातील क्र.१ चा सहकारी साखर कारखाना आहे. सांगली शहर हे पहिलवानांसाठी सुद्धा प्रसिद्ध आहे. हिंदकेसरी मारुती माने तसेच बिजली या नावाने संपूर्ण पश्चिम महाराष्ट्रात ओळखले जाणारे माजी आमदार कै. संभाजी पवार हेही याच मातीतले. कुस्तीगीरांचे शहर अशीही सांगलीची ओळख आहे.
शाळा (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
सांगली
इतिहास
सांगली शहराला सुंदर चेहरा मिळाला तो इ.स. १८०१ साली. त्याच्या अगोदर गाव अस्तित्वातच नव्हतं असं नाही, पण ते अगदीच नगण्य होतं. पेशवाई काळात पटवर्धन राजाची मिरज ही जहागिरी होती. त्यांच्या २२ कर्यातींपैकी सांगली एक होती. या पटवर्धन घराण्यात मालमत्तवरून वाद झाल, आणि दुसऱ्या बाजीराव पेशव्यांच्या संमतीने पटवर्धन घराण्यात वाटण्या झाल्या. त्यापैकी थोरले चिंतामणराव आप्पासाहेब पटवर्धन यानी आपला हिस्सा घेऊन बाहेर पडले. कृष्णातटाकी आणि उंचवट्यावर सांगली हे गाव त्यांना आवडलं. इ.स. १८०१ साली चिंतामणराव पटवर्धन यांनी सांगली संस्थान स्थापन केलं. तरी सुरुवातीची काही वर्षे, धोंडजी वाघ, करवीरकरांविरुद्ध चाललेल्या युद्धातच गेली. नंतर सांगली गावाच्या संरक्षणासाठी सुप्रसिद्ध 'गणेशदुर्ग' त्यानी बांधून घेतले. चारी बाजूंनी खंदक असलेला म्हणजे 'भुईकोट किल्ला'  सांगलीचे एक वैशिष्ट्य होतं ! (गणेशदुर्गाच्या तुरुंगातून स्वातंत्र्यसंग्रामात वसंतदादा पाटील यांनी खंदकात उड्या टाकून ऐतिहासिक पलायन केलं होतं.) संरक्षणासाठी गणेशदुर्ग बांधल्यावर पूजेसाठी आता देऊळ हवंच. पटवर्धन राजे हे परम गणेशभक्त. म्हणून इ.स. १८११ साली चिंतामणराव पटवर्धन नी सांगलीचं भूषण ठरणारं गणपती मंदिर बांधायला घेतलं. इ.स. १८१४ मध्ये पायाभरणी झाली. ३० वर्षानंतर काम पूर्ण होऊन. अहिल्याबाई होळकर यांनी महाबळेश्वर येथे आणलेल्या संगमरवरी दगडांपैकी काही दगड चिंतामणरावांनी आणले. त्यातून पंचायतनच्या पाच मूर्ती बनविण्यात आल्या. इ.स. १८४५ मध्ये चैत्र शुद्ध दशमीला मंदिरात मूर्ती प्रतिष्ठापना व पूजाअर्चा विधी झाला. यानंतर दोन वर्षांनी म्हणजे इ.स. १८४७ साली मंदिराच्या शिखराचे काम पूर्ण करण्यात आले. इ.स. १८४७ साली मार्गशीर्ष महिन्यात मंदिराचा कलशारोहण समारंभ मोठ्या थाटामाटात साजरा करण्यात आला. सुशिक्षितांचं गाव म्हणून पुण्याच्या खालोखाल नाव घेतल्या जाणाऱ्या सांगलीत १८६१ मध्ये सार्वजनिक शिक्षणाची सुरुवात झाली. १९०३ साली सांगली संस्थानच्या गादीवर आलेल्या दुसऱ्या चिंतामणराव आप्पासाहेब पटवर्धन यांच्या कारकिर्दीत. सांगलीचा खरा पाया घातला गेला. १९०५ ते १९१० या पाच वर्षात दुसरे श्रीमंत चिंतामणराव पटवर्धन यांच्या काळात जिल्हाधिकारी कार्यालय, न्यायालयाची इमारत, तसेच नगरपालिका आणि सांगली हायस्कूलची सध्याची इमारत. संस्थानचे प्रशासक कॅप्टन बर्क यांच्या कल्पकतेतून. बांधकामे झाली आणि सांगलीच्या वैभवात ऐतिहासिक भर पडली. सांगलीचं व्यापारीदृष्ट्या विकास सन इ.स. १९२९ साली आयर्विन पूलाच्या उभारणीनंतर सुरू झाला. आयर्विन पुलाला त्र्याण्णव हून अधिक वर्षे पूर्ण झाली आहेत.
भूगोल
कृष्णाकाठची अतिशय सुपीक अशी जमीन सांगलीला लाभलेली आहे. त्यामुळे येथे चवदार भाजीपाला पिकवला जातो. ऊस व द्राक्षे इथे पिकतात. ज्वारी व बाजरी इथे बहरतात.तासगाव तालुक्यातील द्राक्षे व बेदाणे तर जगभर प्रसिद्ध आहेत.
पेठा
सांगली मिरज हे जुळे शहर म्हणुन ओळखले जाते. अमराई बाग( Garden ) फार सुंदर आहे. सध्या बापट मळा म्हणजेच महावीर उद्यान शहरवासीयांचे आवडते ठिकाण झाले आहे.
जैवविविधता
सांगली परिसर वेगवेगळ्या वनस्पती व प्राण्यांनी समृद्ध आहे. कृष्णा नदी आणि लहानमोठ्या तलावांमुळे परिसर समृद्ध आहे.
अर्थकारण
सांगलीचे अर्थकारण मुळ व्यापार आहे. सबंध जिल्ह्यातून तसेच शेजारील जिल्ह्यातील व कर्नाटकातील काही भागाचा दैनंदिन व्यवहार सांगलीतूनच चालतो. येथील अर्थकारण व राजकारण यांचा मिलाप येथे दिसून येतो. येथील ऊस, द्राक्ष तसेच दूध याभोवती समाजकारण व त्याभोवती राजकारण फिरते.
बाजारपेठ
सांगलीची हळदीची बाजारपेठ प्रसिद्ध आहे. शेअर मार्केट प्रमाणे संगलीमध्ये हळदीचा वायदा बाजार देशात प्रसिद्ध आहे. तसेच द्राक्ष उत्पादनातही सांगली आघाडीवर आहे. साखरेसाठी ही सांगली प्रसिद्ध आहे. सांगली व तासगावची बाजारपेठ बेदाणे सौदयासाठी प्रसिद्ध आहे.
जिल्हा प्रशासन
अधिक माहितीसाठी पहा - http://sangli.nic.in/
वाहतूक व्यवस्था
सांगली रेल्वे स्थानक पुणे-मिरज रेल्वेमार्गावर असून येथे अनेक महालक्ष्मी एक्सप्रेस, गोवा एक्सप्रेस, महाराष्ट्र एक्सप्रेस इत्यादी अनेक लांब पल्ल्याच्या जलद गाड्या थांबतात. रत्‍नागिरी-नागपूर राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक 166 सांगलीमधून जातो. पुणे-बंगळूर महामार्गावरून पेठ ह्या गावापासून सांगली ४५ किमी अंतरावर आहे. महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या अनेक हिरकणी,निमआराम,शयनयान आसनी व शिवशाही बसेस सांगलीला महाराष्ट्राच्या बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांसोबत जोडतात. शहरांतर्गत वाहतूकीसाठी शहरी परिवहन बसेस मिरज, कुपवाड,जयसिंगपूर, माधवनगर,अहिल्रियानगर उपलब्ध आहेत.मोठ्या प्रमाणात महाविद्यालये असल्यामुळे वाहतूक व्यवस्था मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहेत. त्यामुळे सांगली मध्ये कोणत्याही वाहतुकीच्या अडचणी निर्माण होत नाहीत.आता येथून शासनातर्फे 'शिवशाही' ही वातानुकुलीत बससेवा सुरू झाली आहे.या वातानुकुलीत बससेवेद्वारे सांगली मुंबई,पुणे,औरंगाबाद,शेगांव, नाशिक,सोलापूर,लातूर,नांदेड या शहरांना जोडले गेले आहे. रत्‍नागिरी ते हैदराबाद हा राष्ट्रीय महामार्ग जाहीर झाला असून तो सांगली मधून जातो
भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान
भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान हे भारताचे भूस्थिर कक्षेत उपग्रह प्रक्षेपित करण्यासाठीचे वाहन आहे.
सांगली
लोकजीवन
सांगली हे जिल्ह्याचे ठिकाण असल्याने येथे सर्व वर्गातील लोक अगदी गुण्या-गोविंदाने राहतात. सर्व धर्माचे लोक आपली संस्कुती जतन करतात. सांगली शहरात ब-याच जातीचे लोक रहात असून सर्व भाऊ भाऊ प्रमाने वागत असतात.
भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान
पहिला टप्पा
एस १२५ टप्पा २.८ मीटर व्यासाचा आहे व हा टप्पा एम २५० ग्रेड मार्जिंग स्टील ने बनवलेला आहे. ह्या टप्प्यात १२९ टन प्रोपेलंन्ट सामावू शकते. एल ४० स्र्टॅप ओन्स ह्या मध्ये ४० टन हायपरगोलिक प्रोपेलंन्ट ( UDMH and N2O4) २.१ मीटर व्यासाच्या भांड्यात ठेवलेले असते. ह्या स्टेजमध्ये ६८० किलो न्यूटन. थ्रस्ट मिळ्ते.
दुसरा टप्पा
दुसरा टप्पा २.८ मी व्यासाचा आहे व यात ३७.५ टन प्रोपेलंन्ट ( UDMH and N2O4) अल्युमिनियमच्या दोन भांड्यात ठेवता येते. ह्या टप्प्यात विकास इंजिन वापरले जातात (७२० कि.न्यू.)
सांगली
संस्कृती
मराठी रंगभूमीचा जन्म सांगली शहरात झाला.विष्णूदास भावे हे पहिले नाटककार येथे होऊन गेले. त्यांनी मराठी नाटक आणि रंगभूमीला अधुनिक चेहरा दिला. त्यांची अनेक नाटके आजवर गाजली असून सांगलीत त्यांच्या नावाचे प्रशस्त अशी नाट्यगृहं उभारण्यात आली आहेत. नाटकांमुळे कलाकारांची मोठ्या प्रमाणावर शहरात वर्दळ असते. सांगली शहराची नाट्यपंढरी अशीही ओळख आहे. सांगली जशी नाट्यपंढरी आहे तसेच सांगलीची ओळख बुद्धिबळाचे माहेरघर म्हणून देखील प्रसिद्ध आहे.
भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान
तिसरा टप्पा
तिसरा टप्पा २.८ मी व्यासाचा आहे. द्रवरूप हायड्रोजन आणि द्रवरूप ऑक्सिजन दोन वेगळ्या भांड्यात साठवलेले असतात ( १२.५ टन).
सांगली
प्रसारमाध्यमे
शैक्षणिक विकासाबरोबरच वृत्तपत्रांचा विकासही या शहरात दिसून येतो. १९३७ मध्ये सांगलीत दक्षिण महाराष्ट्र आणि विजय ही साप्ताहिके प्रकाशित होत असत. तेंव्हापासून सांगलीमध्ये वृत्तपत्रांची परंपरा आहे. आजमितीला सांगलीतून लोकमत, पुढारी, सकाळ, दक्षिण महाराष्ट्र, केसरी ,राष्ट्रशक्ती, जनप्रवास आणि तरुण भारत ही वृत्तपत्रे प्रकाशित होतात. सांगलीमध्ये फार पूर्वी पासून आकाशवाणीचे शक्तिशाली केंद्र असून याची सेवा अगदी धारवाड पर्यंत ऐकली जात होती. एफ एम केंद्राद्वारे ही सांगली आकाशवाणीचे कार्यक्रम ऐकता येतात. त्याच बरोबर ९०.४ ग्रीन एफ एम, ९१.१ रेडीओ सिटी आणि ९१.९ आपलं एफ एम ही रेडिओ चैनल सुद्धा अग्रभागी आहेत.
भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान
तिसरा टप्पा
पृथ्वीभोवतीच्या भूस्थिर कक्षेत सुमारे दोन टन किंवा त्यापेक्षा अधिक वजनाचा उपग्रह पाठवायचा असल्यास, प्रक्षेपकाच्या शेवटच्या टप्प्यात अवजड उपग्रहाला ढकलत पुढे नेण्यासाठी मोठी ऊर्जा लागते. कमी इंधनाचा उपयोग करून उपग्रहाला सुमारे 800 सेकंदांपर्यंत ढकलत नेण्यासाठी "क्रायोजेनिक' इंजिनाचा वापर करण्यात येतो. या इंजिनामध्ये इंधन म्हणून द्रवरूप हायड्रोजन, तर द्रवरूप ऑक्‍सिजनचा उपयोग ऑक्‍सिडायझर म्हणून करण्यात येतो. द्रवरूप हायड्रोजनचे तापमान उणे 253 अंश, तर द्रवरूप ऑक्‍सिजनचे तापमान उणे 183 अंश सेल्सिअस असते. यासाठी लागणारे पंप चालविण्यास 40 हजार "आरपीएम'ची मोटर लागते. हे सर्व 800 सेकंदांसाठी जसेच्या तसे घडले, तरच दोन टनांचा उपग्रह अपेक्षित कक्षेत पोचतो. हे तंत्रज्ञान भारत सोडून अमेरिका, फ्रान्स, चीन, जपान आणि रशियाकडेच आहे.
राजकोट
राजकोट (गुजराती: રાજકોટ) हे भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक प्रमुख शहर आहे. राजकोट शहर गुजरातच्या सौराष्ट्र भागात राजधानी गांधीनगरपासून २४५ किमी अंतरावर वसले आहे. २०११ साली १२.८७ लाख लोकसंख्या असणारे राजकोट अहमदाबाद, सुरत व वडोदरा खालोखाल गुजरातमधील चौथ्या क्रमांकाचे तर भारतामधील २६व्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचे शहर आहे. राजकोट हे गुजरातमधील सर्वात प्रगत व औद्योगिक शहरांपैकी एक मानले जाते.
भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय उपग्रह प्रक्षेपण यान
कुंवर सर्वेश कुमार
कुंवर सर्वेश कुमार ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
सांगली
प्राथमिक व विशेष शिक्षण
सांगली शहरात अनेक नावाजलेल्य प्राथमिक शिक्षण संस्था आहेत सिटी हायस्कूल, हि. हा. रा. चिं. पटवर्धन हायस्कुल, रामदयाल मालु  हायस्कुल, कै.ग.रा. कन्यापुरोहित प्रशाला, म के आठवले विनय मंदिर, बापटबाल शिक्षण मंदिर ,सिटी इंग्लिश मिडीयम स्कूल,  इत्यादी. सांगली हायस्कूल, आरवाडे हायस्कूल
कुंवर सर्वेश कुमार
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
हिरनी धबधबा
हा झारखंडमधील एक धबधबा आहे. या धबधब्याची उंची ३७मी. आहे.
सांगली
पर्यटन स्थळे
सांगलीतील पर्यटनस्थळे ही अगदी मोजकीच आहेत, जी काही जणांसाठी एकांतातले भक्तीचे आध्यात्मिक स्थान, तर काही जणांसाठी पिकनिक पॉईंट तर काही जणांसाठी कपल्स् आणि जोडप्यांचे रमणीय ठिकाण वा मित्रांसाठी एकदिवसीय ट्रिपची एक प्रकारची अविस्मरणीय पर्वणीच आहे. यात प्रामुख्याने काही मंदिरे आणि काही बाह्य परिसरातील ठिकाणे आहेत. ज्यामध्ये खालील ठिकाणांचा समावेश होतो.
आमराई बाग
आमराई ही सांगलीतील सर्वात मोठी बाग आहे. आणि सुमारे १७३ वर्षांपूर्वी श्रीमंत आप्पासाहेब पटवर्धन यांनी वसवली होती. त्यावेळी अस्तित्वात असलेल्या मोठ्या संख्येने असलेल्या आंब्याच्या झाडांवरून त्याचे नाव पडले असल्याचे सांगितले जाते. हे जवळजवळ ६.०७ हेक्टर ( १५ एकर) क्षेत्र व्यापते आणि ३०४, ८० मीटर (१,००० फूट) लांब प्रवेशद्वार आहे ज्यात भव्य झाडे आहेत. यात औषधी मूल्याची विविध झाडे आणि झुडपे अशा तब्बल २०० प्रकारांचा समावेश आहे. प्रमुख झाडांपैकी चिंच, बदाम, देवदार, कासुरिना, आंबा आणि इतर अनेक जाती आहेत. या उद्यानाची देखभाल आता शासनाकडून केली जाते आणि ती उद्यान व उद्यान अधीक्षक, महाराष्ट्र राज्य यांच्याकडे आहे. एक रोपवाटिका विभागही स्थापन करण्यात आला असून सांगलीतील वनस्पती शास्त्रात संशोधन करणाऱ्या महाविद्यालयांना आवश्यक रोपांचा पुरवठा केला जातो. वन-महोत्सवाला २४ विविध जातींची एक ते चतुर्थांश लाख रोपे पुरवण्याबरोबरच रोपवाटिका दोन लाख अतिरिक्त रोपे तयार करते जी नाममात्र दरात विकली जातात. विविध प्रकारच्या फुलझाडांच्या बिया आणि रोपेही विकली जातात. उद्यानाच्या देखभालीवर शासन दरवर्षी सुमारे दोन लाख रुपये खर्च करते.
हिरनी धबधबा
वर्ग:झारखंडमधील धबधबे
सांगली
प्रतापसिंह उद्यान
सांगलीचे दुसरे श्रीमंत चिंतामणराव पटवर्धन राजाने दान केलेली बाग महानगरपालिकेच्या इमारतीजवळ आहे. ही बाग १४८१.२२ मीटर २ (१७५० चौ. यार्ड) क्षेत्रफळात पसरलेली आहे. मध्यभागी प्रतापसिंहाचा संगमरवरी अर्धपुतळा बसवला आहे आणि बागेला शोभा देणारे तीन कारंजे पैकी दोन आहेत. कोयनेल वनस्पतींच्या मदतीने मार्ग आणि क्रॉस-पाथ सोडून चौरस तयार केले जातात. काही सुबक लॉनही तयार करण्यात आले आहेत. क्रॉस-पाथ लताच्या कुंड्यांनी सजवलेले आहेत. मानव आणि प्राणी आकृत्या कलात्मकरित्या वनस्पतींमधून कापल्या गेल्या आहेत आणि आकारात ठेवल्या आहेत. त्यातील काही भाग महिलांसाठी बाजूला ठेवला आहे. पण बागेचे सर्वात लक्षवेधक वैशिष्ट्य म्हणजे चाकरव्यूहा किंवा कोयनेल वनस्पतींनी बनलेला एक प्रकारचा लढाईचा प्रकार.
राजकोट
महात्मा गांधींचे शालेय शिक्षण राजकोटमध्ये झाले होते.
सांगली
सांगली संस्थानचे गणपती मंदिर
गणपती मंदिर हे सांगलीचे आराध्य दैवत आहे. पेशव्यांच्या काळात चिंतामणराव पटवर्धन यांनी इ.स. १८४५ मध्ये हे मंदिर बांधले. मंदिराचे शिखर ८०० फूट उंच आहे. मंदिराचा परिसर अडीच एकर असून. मंदिर दिशा साधन तंत्राचा वापर आणि राजस्थानच्या लाल दगडांनी बांधले आहे. मंदिरात चतुर्भूज मूर्ती हे डाव्या सोंडेची असून सोबत रिद्धी – सिद्धीही आहेत. मंदिर हे तीन मुख्य चौकात विभागला आहे. मधल्या चौकात मुख्य मंदिर असून भोवताल श्री चिंतामणीशेश्वर (श्री शंकर), श्री सूर्यनारायण, श्री चिंताणेश्वरी देवी, श्री लक्ष्मी – नारायण अशी पाच मंदिरे आहेत.
छत्रपती शिवाजी महाराज पुतळा
छत्रपती शिवाजी महाराजांची अश्वारूढ स्थिती, पूर्वेकडील कांस्य. त्यांच्या नावावर असलेल्या भाजी मंडईसमोर बसवले आहे. इतर अनेक पुतळ्यांप्रमाणे, येथे तो सरपटत्या स्थितीत चित्रित केलेल्या घोडीवर स्वार होताना दाखवला आहे. हे ३.६५ मीटर (१२') रुंद आणि २.४३ मीटर (८') उंचीच्या पायथ्याशी बसवले आहे. महाराजांची पुतळ्याची स्थिती ३.२० मीटर (१० १/२) उंच आहे आणि अतिशय भव्य आणि आकर्षक दिसते. त्याची स्थापना इ.स ३१ जुलै १९६२ रोजी महाराष्ट्राचे तत्कालीन मुख्यमंत्री आणि भारताचे विद्यमान गृहमंत्री श्री यशवंतराव चव्हाण यांच्या हस्ते अनावरण करण्यात आले.
आयर्विन ब्रिज आणि परिसर
आयर्विन पुलाला 93 वर्ष पूर्ण झाले. पुलाच्या परिसरामध्ये माई घाट, श्री स्वामी समर्थ मठ आणि स्वर्गवासी माजी मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांची समाधी सुद्धा याच परिसरामध्ये आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:सांगली जिल्हा वर्ग:भारतातील संस्थाने वर्ग:महाराष्ट्रातील नदीकाठावरील गावे व शहरे वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे
राजकोट
बाह्य दुवे
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:राजकोट जिल्हा
पंजाबी विकिपीडिया
पंजाबी विकिपीडिया ( ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ) ही मुक्त ज्ञानकोश विकिपीडियाची पंजाबी भाषेतील आवृत्ती आहे.
इतिहास
पूर्वी पंजाबीतील आवृत्तीचे डोमेन ३ जून २००२ रोजी अस्तित्वात आला परंतु पहिले तीन लेख ऑगस्ट २००४ मध्ये लिहिले गेले होते जुलै २०१२ मध्ये ते २,४०० लेखांपर्यंत पोहोचले होते.
ऑगस्ट २०१२ पासून या विकिपीडियाचे, जगभरातील सुमारे २.६ कोटी वाचक आहेत.
प्रथम पंजाबी विकिपीडिया कार्यशाळेचे आयोजन २८ जुलै २०१२ रोजी लुधियाना मध्ये झाले आणि या नंतर ऑगस्ट २०१२ रोजी पटियालाच्या पंजाबी विद्यापीठात गेले गेले लोकांना विकीमध्ये कसे संपादित करावे आणि कसे जोडावे हे सांगण्यासाठी.
हे विकिपीडिया सुधारण्यासाठी आणि संपादकांची संख्या वाढविण्यासाठी विकी कार्यक्रम आणि कार्यशाळा नियमितपणे केल्या जातात. ऑक्टोबर २०१५ मध्ये अमृतसरमध्ये एका कार्यक्रमात चर्चासत्र आयोजित केले होते, ज्यात १७ शाळांमधील १४८ विद्यार्थ्यांनी भाग घेतला होता. विद्यार्थ्यांमध्ये विकिपीडियाविषयी जनजागृती करणे या चर्चासत्राचे उद्दीष्ट होते.
गुरमुखी पंजाबी विकिपीडियावर सध्या ३५,०००हून जास्त लेख आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:भाषेनुसार विकिपीडिया
ख्रिस्तोफ किस्लोव्स्की
ख्रिस्तोफ किस्लोव्स्की (जन्म २७ जून १९४१ – मृत्यू १३ मार्च १९९६) हे पोलंडी चित्रपट-दिग्दर्शक आणि पटकथालेखक होते. कॅमेरा बफ (१९७९), जुन्या करारातील दहा आज्ञांचा आधार घेत स्वतःच्या काळातील वास्तवाविषयी भाष्य करणारे डेकेलॉग हे चित्रपटदशक अशा चित्रपटांसाठी प्रसिद्ध आहेत.
संदर्भसूची
वर्ग:दिग्दर्शक वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
सॅमसंग एसजीएच-डी४०७
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
अमदापूर
अमदापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
जुर्चेन
चीनच्या ईशान्येकडील एक प्रबळ राजघराणे. झोंगडू (आताचे बीजिंग) ही या राज्याची राजधानी होती.
वर्ग:चीनचा इतिहास
शाळा (कादंबरी)
शाळा ही मिलिंद बोकील यांनी लिहिलेली मराठी भाषेतील कादंबरी आहे. साधारणत: इ.स. १९७५ साली, इयत्ता नववीत शिकणाऱ्या, पौंगडावस्थेतल्या चार शाळकरी मित्रांच्या आयुष्यात त्या एका वर्षात घडलेल्या घटनांभोवती कादंबरीचा पट विणला आहे. कादंबरीत शाळेत आणि कथानायकाच्या चाळीत घडणाऱ्या घटनांच्या अनुषंगाने इ.स. १९७५ साली भारतात लागू झालेल्या देशांतर्गत आणीबाणीचेदेखील संदर्भ येतात.
कथानक
मुकुंद जोशी हा कथानायक सुखदेव नामदेव वऱ्हाडकर हायस्कूल या शाळेत इयत्ता नववीत शिकणारा विद्यार्थी आहे. त्याचा मित्र सुरेश म्हात्रे उर्फ सुऱ्या याच्या वडिलांनी शाळेच्या वाटेवर बांधायला काढलेल्या इमारतीमध्ये शाळा भरण्याआधी मुकुंद, सुऱ्या, चित्र्या आणि फावड्या असे चौघे मित्र जमून येणाऱ्या-जाणाऱ्या सहाध्यायिनींची लपून राहून अश्लील भाषेत टिंगल करणे, उरलेला गृहपाठ एकमेकांच्या मदतीने पुरा करणे, इत्यादी गोष्टी करतात. पौगंडावस्थेतल्या या मुलांच्या मनात वर्गातील/शाळेतील मुलींविषयी आकर्षण आहे. आपल्या आवडत्या व्यक्तीचे लक्ष वेधून घेण्यासाठी निरनिराळ्या गोष्टी करणे, त्या व्यक्तीने तसाच प्रतिसाद दिल्याचा आनंद व एकीकडे या नात्याच्या भविष्याविषयी मनात निर्माण होणारा संभ्रम, आवडत्या व्यक्तीने दिलेल्या नकारातून उद्भवणारी निराशा, यांखेरीज त्या व्यक्तीने शाळेत तक्रार केल्याने उद्भवणारे प्रकरण व शिक्षा, असे अनेक प्रसंग मुकुंदाच्या नजरेतून मांडत कादंबरी पुढे सरकते.
मुकुंदाच्या बहिणीला त्यांच्याच चाळीत राहणाऱ्या विजयाबद्दल वाटणारे आकर्षण, अनिता आंबेकर या शाळेत नव्याने आलेल्या विद्यार्थिनीचे शिक्षकाच्या प्रेमात पडणे, आणि त्या प्रकरणातून तिने आत्महत्येचा प्रयत्न करणे, मुकुंदाला जिवलग मित्रासारखा वाटणारा त्याचा नरुमामा, महेश व सुकडीचे प्रेमप्रकरण, चित्र्या व त्याचा भाऊ राजू यांना सांभाळायला ठेवलेली देवकी नावाची चळलेली बाई इत्यादी उपकथानके कादंबरीत येतात.
नववीच्या परीक्षेचा निकाल लागतो. कादंबरीची नायिका शिरोडकर ही वडिलांची बदली झाल्याने गाव सोडून गेल्याचे मुकुंदाला समजते. तिची भेट न होण्याचा व आधीच्या काही प्रसंगांतून झालेले गैरसमज दूर करता न आल्याचा सल मुकुंदाच्या मनात राहणे, बरोबरीचे काही मित्र नापास झाल्याने, चित्र्याचे कुटुंब बांद्र्याला हलणार असल्याचे समजल्याने शाळेतले आधीचे हवेहवेसे दिवस संपून दहावीच्या वास्तवाच्या वळणाशी मुकुंदाला आणून सोडत कादंबरी संपते.
चित्रपट
१९७० साली लिहिलेल्या शाळा या कादंबरीवर २०१२ मध्ये मराठी चित्रपटदेखील बनवण्यात आला आहे. दिग्दर्शक: सुजय डहाके. संगीत : अग्नी बॅन्ड. पार्श्वसंगीत : बेन पॅटन(न्यूयोर्क) कलाकार: केतकी माटेगावकर, अमृता खानविलकर, संतोष जुवेकर
बाह्य दुवे
वर्ग:मिलिंद बोकील यांचे साहित्य वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
पंचघाघ धबधबा
हा झारखंडमधील खुंती जिल्ह्यातील एक धबधबा आहे.
वर्ग:झारखंडमधील धबधबे वर्ग:खुंटी जिल्हा
प्रभाकर कारेकर
प्रभाकर जनार्दन कारेकर (जन्म : जुबे-मोशल-अंत्रुज महाल-उत्तर गोवा, ४ जुलै १९४४) हे एक भारतीय शास्त्रीय गायक आहेत. वयाच्या १२व्या वर्षी ते गोव्याहून मुंबईत गाणे शिकायला आले. ते जितेंंद्र अभिषेकी यांचे शिष्य. कारेकरांनी मराठी संगीत नाटकांतील अनेक पदे गायली आहेत. त्यांनी गायलेले 'प्रिये पहा'' हे गीत विशेष प्रसिद्ध झाले. त्यांना मध्य प्रदेश सरकारचा तानसेन पुरस्कार मिळाला आहे.
गोव्यात शांतादुर्गेच्या परिसरात होणाऱ्या सम्राट संगीत महोत्सवाचे कारेकर मुख्य आधार असतात. गोव्यात शास्त्रीय संगीताची अभिरुची वाढावी यासाठी ते प्रयत्नशील असतात.
१९९८ साली उत्तर गोव्यात म्हापसा येथे अंजनीबाई मालपेकर यांच्या नावाचा आविष्कार संगीत महोत्सव सुरू झाला. तेथेही सुरुवातीच्या काळात प्रभाकर कारेकर यांचेच नियोजन असे. .
चरित्र
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:तानसेन पुरस्कारविजेते
मार्लन ब्रँडो
मार्लन ब्रॅंडो, ज्युनियर (एप्रिल ३, इ.स. १९२४ - जुलै १, इ.स. २००४) हा ऑस्कर पारितोषिक विजेता अमेरिकन चित्रपट अभिनेता होता.
पन्नास वर्षांपेक्षा जास्त काळ चित्रपटांतून काम करणाऱ्या ब्रॅंडोला इतिहासातील सगळ्यांत प्रभावी अभिनेत्यांपैकी एक मानले जाते. त्याला ए स्ट्रीटकार नेम्ड डिझायर व ऑन द वॉटरफ्रंट या चित्रपटांकरता प्रसिद्धी मिळाली. याशिवाय द गॉडफादर या चित्रपटातील व्हिटो कॉर्लियोन व अपॉकॅलिप्स नाऊ या चित्रपटातील कर्नल वॉल्टर ई. कर्ट्झ या त्याच्या भूमिकांनाही दाद मिळाली. यातील पहिले दोन चित्रपट १९५० च्या दशकात एलिया कझानने तर दुसरे दोन चित्रपट १९७० च्या दशकात फ्रांसिस फोर्ड कोप्पोलाने दिग्दर्शित केले होते.
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते अभिनेते
खितान
खितान चीनच्या पश्चिमेकडील एक प्रबळ राजघराणे होते.
सुरेंद्रनगर दुधरेज
सुरेंद्रनगर हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे सुरेंद्रनगर जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण आहे. हे शहर पूर्वीच्या सुरेंद्रनगर संस्थानची राजधानी होते.
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:सुरेंद्रनगर जिल्हा
भारतीय क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे
ह्या विभागाचा प्रमुख लेख पाहण्यास येथे जा ..भारतीय क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
बाह्य दुवे
वेस्ट इंडीज वेस्ट इंडीज वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे
वलसाड
वलसाड(बलसाड) हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे बलसाड जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,७०,०६० इतकी होती.
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:वलसाड जिल्हा
पद्मा देशपांडे
पुरस्कार व सन्मान
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कुंवर हरिवंश सिंह
कुंवर हरिवंश सिंह ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
पोप एड्रियान सहावा
पोप एड्रियान सहावा (२ मार्च, १४५९ - १४ सप्टेंबर, १५२३) हा १६व्या शतकातील पोप होता. हा ९ जानेवारी, १५२२ ते मृत्युपर्यंत या पदावर होता.
एड्रियानस हा एकमेव डच पोप आहे. त्याच्यानंतर जॉन पॉल दुसरा पोपपदावर येई पर्यंत ४५५ वर्षे हा शेवटचा बिग-इटालियन पोप होता.
एड्रियान ०६ वर्ग:इ.स. १४५९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १५२३ मधील मृत्यू वर्ग:डच पोप वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तेलगू विकिपीडिया
तेलगू विकिपीडिया ही विकिपीडियाची तेलगू भाषेतील आवृत्ती आहे. ही आवृत्ती डिसेंबर २००३ मध्ये सुरू केली गेली.
इतिहास
२००५मध्ये चव्हा किरण, अक्किनेनी प्रदीप, व्यासस सत्य, वीव्हन आणि चारीवरी सामील झाल्यावर हिंदी विकिपीडियाला चालना मिळाले; नंतर चारीवरी यांनी तेलगू मोहिमेचे नेतृत्व केले. सत्याने बॉटच्या सहाय्याने जिल्हा, मंडळे आणि तेलगू चित्रपटांसाठी स्टब जोडण्यासाठी एक प्रकल्प आखला व राबविला. तेलगू ऑनलाइन आणि ब्लॉगिंग समुदायाच्या स्वयंसेवकांच्या मदतीने या स्टबचे लेख वाढविण्यात आले. चारीवरी यांनी भाषांतर केले आणि सुरुवातीच्या बऱ्याच धोरणांचा मसुदा तयार केला. प्रदीपने ऐहिक कार्ये स्वयंचलित स्क्रिप्ट्स लिहिली आणि लेखाची संख्या वाढून ६,००० झाली.
इतर वेबसाइट्स
वर्ग:भाषेनुसार विकिपीडिया
सॅमसंग एसजीएच-डी४१०
हा सॅमसंगच्या डी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
स्पेस कॅप्सुल रिकव्हरी प्रयोग
स्पेस कॅप्सुल रिकव्हरी एक्सपेरिमेंट (एसआरई) हा उपग्रह पृथ्वीवर परत आणण्यास भारतीय अवकाश शास्त्रज्ञ यशस्वी ठरले आहेत.
प्रयोग
वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
ऑब्झरवेट्री लेन
ऑबजरवेट्री लेन मैदान हे आयर्लंडच्या डब्लिन शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते.
१७ ऑगस्ट १९९० रोजी आयर्लंड आणि इंग्लंड या दोन संघांमध्ये या मैदानावरचा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळवला गेला.
तसेच २९ मे २००९ रोजी आयर्लंड आणि पाकिस्तान या दोन संघांमध्ये या मैदानावरचा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळवला गेला.
वर्ग:आयर्लंडमधील क्रिकेट मैदाने
महाराष्ट्र संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
महाराष्ट्र संपर्क क्रांती एक्सप्रेस ही भारतीय रेल्वेची एक जलद प्रवासी सेवा आहे. संपर्क क्रांती ह्या विशेष गाड्यांपैकी एक असलेली ही रेल्वे मुंबईच्या वांद्रे टर्मिनस ते दिल्लीमधील हजरत निजामुद्दीन स्थानकांदरम्यान आठवड्यातून दोनदा धावते. पश्चिम रेल्वेमार्गे धावणाऱ्या महाराष्ट्र संपर्क क्रांती एक्सप्रेसला मुंबई ते दिल्ली दरम्यानचे १३६६ किमी अंतर पार करायला १६ तास व ४५ मिनिटे लागतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:संपर्क क्रांती एक्सप्रेस वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
मुरघास
मुरघास म्हणजे हवा विरहित जागेत किण्वनीकरण (आंबवून) करून साठवलेला चारा होय. या पद्धतीत हवा विरहित अवस्थेमध्ये जगणाऱ्या सूक्ष्म जीवाणूंमुळे हिरव्या वैरणीत असलेल्या साखरेपासून लॅक्टिक आम्ल तयार होतो. हे आम्ल चारा चांगल्या अवस्थेत ठेवण्याचे काम करते. हिरवा चारा कापून जेव्हा खड्ड्यात भरला जातो. तेव्हा वनस्पतीच्या पेशी जिवंत असतात व त्यांचा श्वासोच्छ्वास चालू असतो. त्यामुळे पाणी व कार्बनडायऑक्साइड तयार होतात. तसेच चारा दाबून भरल्यामुळे खूप उष्णताही निर्माण होते. व खड्ड्यातील हवाही निघून जाते. त्यामुळे हवेत जगणारे जीवाणू तेथे टिकू शकत नसल्याने चारा खराब न होता तो टिकून राहतो.
मुरघासासाठी घ्यावयाची पिके
उत्तम प्रकारचा मुरघास बनविण्यासाठी मका, ज्वारी, बाजरी, संकरित नेपिअर, (हत्तीघास), मार्वेल (पन्हाळी गवत), उसाचे वाडे, ओट, इ. एकदल वर्गीय चारा पिकांचा उपयोग करता येतो. कारण या पिकांमध्ये आंबविण्याच्या क्रियेसाठी लागणाऱ्या साखरेचे प्रमाण जास्त असते. तसेच या पिकांच्या खोडांची साल जाड व टणक असते. त्यामुळे ही पिके वाळण्यासाठी जास्त वेळ घेतात. म्हणून ही पिके वाळविण्यापेक्षा मुरघास बनविण्यासाठी जास्त सोईस्कर आहेत.
संदर्भ
https://m.indiamart.com/proddetail/murghas-bag-14502093330.html https://m.indiamart.com/proddetail/silage-inoculant-21532299473.html
बाह्य दुवे
वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
तिसरे इंग्रज-मराठा युद्ध
तिसरे इंग्रज-मराठा युद्ध हे इ.स. १८१७-१८मध्ये मराठे व इंग्रजांच्यात झालेले तिसरे व निर्णायक युद्ध होते. या युद्धात इंग्रजांनी मराठा साम्राज्याचा पराभव केला व जवळपास संपूर्ण भारतावर नियंत्रण मिळवले.व्दितीय इंग्रज मराठा युद्धाच्या नंतर मराठ्यांना आणि ब्रिटिशांना उसंत मिळाली,त्या दरम्यान ब्रिटिशांनी स्वतःची शक्ती वाढवली परंतु मराठ्यांनी एकोपा टिकवला नाही आणि ते ब्रिटीशांच्या तुलनेत मराठे राजनैतिक आणि लष्करीदृष्ट्या कमी पडत गेले.अशा पार्श्वभूमीवर गव्हर्नर जनरल लॉर्ड हेस्टींग्सची नियुक्ती झाली. त्याने आपल्या कारकिर्दीत आक्रमक धोरणाचा अवलंब केला.नेपाळ युद्धाच्या समाप्तीनंतर पेंढारी लोकांशी संघर्ष सुरू करून अप्रत्यक्षरीत्या मराठ्यांनाच आव्हान दिले. परिणामी इंग्रज-मराठा युद्ध सुरू झाले. त्यात हेस्टींग्सने भोसले, पेशवा बाजीराव दुसरा आणि शिंदे ह्यांना अपमानजनक तह स्वीकारण्यास भाग पडले. अखेर पेशव्याने अंतिम युद्ध करण्याचा निर्णय घेतला.त्याला अप्पासाहेब भोसले आणि मल्हारराव होळकर (यशवंतराव होळकरांचा पुत्र) ह्यांनी साथ दिली.पण युद्धात पेशवा,भोसले आणि होळकरांना एकत्र येऊ न देता त्यांना इंग्रजांनी वेगवेगळे पराभूत केले.सीताबर्डीच्या लढाईत भोसल्यांचा, महित्पुरच्या लढाईत होळकरांचा आणि खडकी ,कोरेगाव व आष्टा येथील लढाईत पेशव्यांचा पराभव झाला.अशा प्रकारे इंग्रजांसमोर मराठ्यांचा टिकाव लागला नाही,वरील सर्वांनी शरणागती पत्करली.बाजीरावाला पेशवेपद सोडावे लागले.त्याचा प्रदेश इंग्रजांनी आपल्या साम्राज्यात विलीन केला.छत्रपतीचे सातारा राज्य व इतर मराठा सरदारांच्या प्रदेशावर ब्रिटीश नियंत्रण प्रस्थापित झाले आणि खऱ्या अर्थाने मराठा सत्तेची समाप्ती झाली.
नागपूरच्या मुधोजी भोसले दुसरे आणि इंदूरचे मल्हारराव होळकर तिसरे यांच्या पाठिंब्याने पेशवा बाजीराव दुसऱ्याच्या सैन्याने ईस्ट इंडिया कंपनीविरूद्ध जोरदार हल्ला केला. ग्वाल्हेरचे चौथे मोठे मराठा नेते दौलतराव शिंदे यांनी राजस्थानवरील नियंत्रण गमावले असले तरीही त्यांनी राजस्थानला दबाव आणि मुत्सद्देगिरीने तटस्थ राहण्याचे पटवून दिले. ब्रिटिशांच्या निर्णायक विजयाने मराठा साम्राज्य फुटले आणि मराठा स्वातंत्र्य गमावले. खडकी आणि कोरेगावच्या लढायांमध्ये पेशव्यांचा पराभव झाला. पेशवेच्या सैन्याने त्याचा कब्जा रोखण्यासाठी अनेक लहान लढाया लढल्या. शेवटी पेशवाईला ताब्यात घेण्यात आले आणि कानपूरजवळील बिठूर येथे एका लहान इस्टेटवर ठेवण्यात आले. त्याचा बहुतांश भाग एकत्र करून तो मुंबई प्रेसिडेंसीचा भाग झाला. साताराच्या महाराजाला त्याच्या प्रांताचा राजा म्हणून राज्य केले. १८४८ मध्ये लॉर्ड डलहौसीच्या चुकलेल्या धोरणाच्या सिद्धांताखाली बॉम्बे प्रेसिडेन्सीद्वारेही हा प्रदेश जोडला गेला. महिंदपूरच्या युद्धामध्ये सीताबुल्डी आणि होळकर यांच्या युद्धात भोसले यांचा पराभव झाला. नागपूर व भोवतालच्या भोवळ्यांच्या राजवटीचा उत्तर भाग, तसेच बुंदेलखंडमधील पेशव्याच्या प्रदेशांसह, ब्रिटीश भारताने सौगोर आणि नेरबुद्दा प्रांत म्हणून जोडले गेले. भोसले आणि होळकर यांच्या पराभवामुळे ब्रिटिशांनी नागपूर इंदूरची मराठा राज्ये ताब्यात घेतली. शिंदे येथील ग्वाल्हेर व पेशवेतील झांसी यांच्यासह हे सर्व प्रांत ब्रिटीशांच्या नियंत्रणास मान्यता देणारी राज्ये बनले. खडकी, सीताबुल्डी, महिदपूर, कोरेगाव आणि सातारा येथे त्यांच्या जलद विजयांद्वारे भारतीय युद्ध-निर्मितीत इंग्रजांची प्रवीणता दिसून आली.
मराठे आणि इंग्रज
भोसले घराण्याचे छत्रपती शिवाजी महाराजांनी १६७४ मध्ये मराठा साम्राज्याची स्थापना केली. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या मराठा साम्राज्यातील नागरिकांमध्ये मराठी भाषा, हिंदू धर्म, आपुलकीची तीव्र भावना आणि राष्ट्रीय भावना होती. विजापूरच्या मुघल व मुस्लिम सल्तनतपासून हिंदूंना मुक्त करण्यासाठी त्यांनी प्रतिकार करण्याच्या प्रयत्नांचे नेतृत्व केले आणि हिंदूंचे राज्य स्थापन केले. हे राज्य मराठी भाषेत हिंदवी स्वराज्य ("हिंदू स्वराज्य") म्हणून ओळखले जात असे. त्यांची राजधानी रायगड येथे होती. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मुघल साम्राज्याने केलेल्या हल्ल्यांपासून आपल्या साम्राज्याचा यशस्वीपणे बचाव केला आणि मराठा साम्राज्याने काही दशकांतच भारतातील प्रमुख सत्ता म्हणून पराभव करून त्यास मागे टाकले. अष्ट प्रधान (आठांची परिषद) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आठ मंत्र्यांची परिषद मराठा प्रशासनातील मुख्य घटक होती. अष्ट प्रधानातील सर्वात ज्येष्ठ सदस्याला पेशवा किंवा मुख्या प्रधान (पंतप्रधान) म्हणतात.
ब्रिटीश सत्ता वाढत आहे
अँग्लो-मराठा संबंध