cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
चंद्रगुप्त मौर्य आणि ग्रीक सत्ता यातील संघर्ष
पार्श्वभूमी
इसवी सन पूर्व सहाव्या शतकात इराणमध्ये सायरस नावाच्या राजा मोठे साम्राज्य प्रस्थापित केले होते हे साम्राज्य वायव्य भारतापासून रूम पर्यंत आणि आफ्रिकेतील इजिप्त पर्यंत पसरलेले होते इसवी सन पूर्व 518च्या सुमारास दारयुश नावाच्या इराणी सम्राटाने भारताच्या वायव्येकडील प्रदेश आणि पंजाब पर्यंतचा काही भाग जिंकून घेतलेला होता या प्रदेशातील काही सैनिक आपल्या सैन्यात भरती केले होते ग्रीक इतिहासकार यांच्या लेखनातून त्याची माहिती मिळते सम्राटच्या काळात भारत आणि इराण यांच्यामध्ये राजनैतिक संबंध प्रस्थापित होते त्यातून व्यापार आणि कला या क्षेत्रातील देवाण-घेवाण वाढली सम्राट दारयुशने त्याच्या साम्राज्यात सर्वत्र दारिक नावाचे एकाच प्रकारचे चलन अस्तित्वात आणले त्यामुळे व्यापार करणे सुलभ झाले परसेपोलीस हे राजधानीचे शहर सम्राट दारयूशच्या काळात बांधले गेले परसीपोलीस हे ठिकाण इराणमध्ये आहे ग्रीक सम्राट अलेक्झांडर उर्फ सिकंदर याने इसवीसनपूर्व 326 मध्ये भारताच्या वायव्य प्रदेशावर स्वारी केली सिंधू नदी ओलांडून तो तक्षशिला येथे आला या मार्गावर काही स्थानिक भारतीय राजांनी त्याच्याशी निकराचा लढा दिला तरीही पंजाब पर्यंत पोहोचण्यात यशस्वी झाला मात्र या स्वारीत त्याच्या सैनिकांना फार हाल अपेष्टा सहन कराव्या लागल्या त्यांना मायदेशी जाण्याचे वेध लागले त्यांनी सिकंदरा विरुद्ध बंड पुकारले सिकंदराला माघार घेणे भाग होते भारतातील जिंकलेल्या प्रदेशाच्या व्यवस्थेसाठी त्याने ग्रीक अधिकाऱ्यांच्या नेमणुका केल्या आणि त्यांना सत्र असे संबोधले त्यानंतरच तो परत माघारी फिरला परतत असताना वाटेत बॅबिलोन याठिकाणी इसवीसनपूर्व 323 मध्ये त्याचा मृत्यू झाला हे स्थळ आजच्या इराकमध्ये आहे सिकंदराच्या आगमनामुळे भारत आणि पश्चिमेकडील जग यांच्यातील व्यापार वाढला सिकंदराच्या बरोबर जे इतिहासकार होते त्यांनी त्याच्या लिखाणातून पश्चिमेकडील जगाला भारताचा परिचय करून दिला ग्रीक मूर्तिकलेचा भारतीय कला शैलीवर प्रभाव पडला त्यातून पुढे गांधार नावाच्या कलाशैलीचा उदय झाला ग्रीक राजांची आणि वैशिष्ट्यपूर्ण असतात त्यावर एका बाजूला ते नाणे पाडणाऱ्या राजाचे चित्र तर दुसऱ्या बाजूला एखाद्या ग्रीक देवतेचे चित्र असे नाण्यावर त्या राज्याचे नाव असे सिकंदराची नाणीही अशाच प्रकारचे होते नंतरच्या काळात भारतातील राज यांनीही अशा प्रकारची नाणी रचनांमध्ये आणली अलेक्झांडर भारतामध्ये होता त्यावेळेपासूनच त्याच्याविरोधातील असंतोष उफाळून आला होता. त्याचे सैन्य चिनाब नदी पार करत असताना निकानोर या त्याच्या क्षात्रपाचा अस्साकेनोई जमातीच्या लोकांनी वध केला होता. नंतर अलेक्झांडरने फिलिप या आपल्या विश्वासू सहकार्याची त्याच्याजागी सेनापती म्हणून नियुक्ती केली. फिलिपच्या अधिपत्याखाली वायव्य सीमेपासून खैबर खिंडीपर्यंतचा प्राचीन गांधारचा सर्व प्रदेश, निम्न काबूल खोरे आणि हिंदुकुश पर्वतापर्यंतचा सर्व प्रदेश होता. इ.स.पू. ३२५ मध्ये अलेक्झांडर भारतामधून परतला. त्यानंतर लवकरच फिलिपचाही वध करण्यात आला. अलेक्झांडर बॅबिलोनियाच्या मार्गावर असताना त्याला ही घटना कळली. फिलीपच्या जागी दुसरा सेनापती नियुकत करण्याणेवजी त्याने सर्व ग्रीक प्रदेश तक्षशिला येथील क्षात्रपाच्या हवाली केला. त्यामुळे भारतावरील ग्रीक नियंत्रण कमजोर झाले.
संघर्ष
आर्य चाणक्य आणि चंद्रगुप्ताची या घडामोडींवर बारीक नजर होती. परकीय विरोधी लोकभावनेचा फायदा घेऊन चंद्रगुप्ताने सैन्य संघटीत केले. इ.स.पू. ३२३ मध्ये बॅबिलोनिया येथे अलेक्झांडरचा मृत्यू झाला. त्याच्या सेनापतींमध्ये सत्तेसाठी तीव्र स्पर्धा सुरू झाली. त्याच्या सेनापतींनी ग्रीक साम्राज्याचे विभाजन करून दोन करार केले. बॅबिलोनिया येथे अलेक्झांडरच्या मृत्यूनंतर करण्यात आलेल्या पहिल्याच करारात भारताचा उल्लेख साम्राज्याचा पूर्व भाग असा करण्यात आला होता. दुसरा करार त्रिपारादिसस येथे इ.स.पू. ३२१ मध्ये करण्यात आला पण त्यात एकाही भारतीय क्षात्रपाचा उल्लेख नव्हता. म्हणजेच अलेक्झांडरच्या मृत्यूनंतर चार वर्षातच भारतीय प्रदेश ग्रीक साम्राज्यापासून फुटून निघाला होता. या चार वर्षातच चाणक्य आणि चंद्रगुप्त यांनी पंजाब आणि वायव्य भारतातील परकीय अमलाविरूद्ध आपला लढा तीव्र केला होता. ग्रीक सैन्य भारतामधून हुसकावून लावल्यानंतर चंद्रगुप्त मौर्य पंजाब, वायव्य सीमा आणि सिंध प्रांताचा स्वामी झाला. ग्रीक क्षात्रपांशी संघर्ष करताना त्याने तक्षशिला काबीज केली होती.
वर्ग:मौर्य साम्राज्य वर्ग:प्राचीन भारताचा इतिहास
भरूच
भरूच (गुजराती: ભરૂચ) हे भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक शहर व भरूच जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. भरूच शहर गुजरातच्या दक्षिण भागात नर्मदा नदीच्या उत्तर काठावर वसले असूने ते राजधानी गांधीनगरपासून २१० किमी तर सुरतहून ७० किमी अंतरावर स्थित आहे. २०११ साली भरूचची लोकसंख्या १.६९ लाख इतकी होती. अंकलेश्वर हे भरूच जिल्ह्यामधील दुसरे शहर नर्मदेच्या दक्षिण काठावर वसले असून ही दोन शहरे १८८१ साली बांधण्यात आलेल्या ब्रिटिशकालीन पुलाद्वारे जोडली गेली.
भरूच राष्ट्रीय महामार्ग ८ वर स्थित असून ते पश्चिम रेल्वेवरील एक स्थानक आहे. भरूच भागाचे मोठ्या प्रमाणावर उद्योगीकरण झाले असून येथे सध्या अनेक मोठ्या कंपन्यांचे कारखाने व कार्यालये आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:भरूच जिल्हा
कौंडिण्यपूर
येथे कार्तिकी एकादशीला मोठी यात्रा भरते.तेथून एक दिंडी आषाढी एकादशीस पंढरपूरला जाते. त्या दिंडीची परंपरा ४००हून अधिक वर्षे जुनी आहे.
हे ठिकाण विदर्भनंदन राज्याची राजधानी होते. रामाची आजी, अज राजाची पत्नी इंदुमती (राजा दशरथाची आई), अगस्तीची पत्नी लोपामुद्रा तसेच भगीरथमाता सुकेशिनी या सर्वांचे माहेर 'कौंडिण्यपूर' हे होते. नल व दमयंतीचा विवाह हा येथेच झाला. येथील अंबिका मंदिरातून श्रीकृष्णाने रुक्मिणीचे हरण केले, अशी आख्यायिका आहे.
संदर्भ
वर्ग:महाभारतातील स्थाने वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील गावे
भीमबेटका
भीमबेटका ही एक पुरातन जागा व जागतिक वारसा स्थान असून, हे ठिकाण भारताच्या मध्य प्रदेश राज्याच्या रायसेन जिल्ह्यात आहे भोपाळ पासून ४५ किमी अंतरावर आहे. भारताच्या आदिम संस्कृतीचे अवशेष येथे बघावयास मिळतात. भीमबेटकाचे नाव हे अतिबलवानभीम या महाभारतातील पात्राबरोबर जोडले जाते. हे नाव भीमाची बैठक -भीमबैठक-भिमबेटका असे अपभ्रंश होऊन बनलेले असावे असे काही मानतात. मध्य प्रदेशामध्ये ह्या ठिकाणाला भीमबैठक याच नावाने ओळखतात. सुमारे एक लाख वर्षांपूर्वीची मानवाच्या राहण्याची ही जागा असावी असे अनेकांचा तर्क आहे. येथे मध्य अश्मयुगापासून ऐतिहासिक कालापर्यंतचे  पुरातत्वीय अवशेष आढळतात. यातील सर्वात पुरातन चित्रे दहा हजार वर्षांपूर्वीची असून त्यांच्यात वेगवेगळे पशु आणि शिकार दर्शवली गेली आहे सगळ्यात अलीकडच्या अवशेषांत  ऐतिहासिक कालातील घोडदळाचे चित्र आहे. या अवशेषांची साहजिकच  स्थानिक आदिवासी समाजाला माहिती होती. ह्या माहितीच्या आधारावर किंकेड नावाच्या इंग्रज अधिकाऱ्याने 1888 साली शोध निबंध प्रकाशित करून हे बौद्धांचे स्थळ आहे असा उल्लेख केला होता. परंतु या अवशेषांचा व्यवस्थित अभ्यास करण्याचे श्रेय श्री वाकणकर या पुरातत्व तज्ञाला आहे.
शोध
श्रीधर विष्णू वाकणकर ह्या मराठी पुरातत्त्वशास्त्रज्ञाने या गुहांचा शोध लावला. इ.स. १९५७ मध्ये वाकणकर आगगाडीने दिल्लीहून भोपाळला जात असताना त्यांना डोंगरात काही खोदलेले दिसले. स्थानिक प्रवाशांकडे चौकशी करता त्या गुहा आहेत आणि आत जनावरे असतात असे कळले. जवळच्याच स्थानकावर रेल्वेगाडीचा वेग कमी झाला असता वाकणकरांनी बाहेर उडी मारली आणि त्या गुहांच्या शोधार्थ ते निघाले. एकटेच काटयाकुटयांमधून वर डोंगरावर चालत गेल्यावर त्यांना या गुहांचा शोध लागला.
त्यानंतर ते सतत तिथे जात राहिले आणि त्यांनी या चित्रांचा सखोल अभ्यास केला. सोबत बटाटे घेऊन जायचे आणि तिथे वाळूत ते पुरायचे. दुपारी ते बटाटे उकडलेले असत, तेच जेवण म्हणून जेवायचे असे व्रतस्थ राहून त्यांनी गुहांचा अभ्यास केला. भीमबेटकामध्ये विविध प्राणी, पक्षी, झाडे, शिकारीची दृश्ये अशी आदिमानवाने त्याच्या आयुष्यात आलेल्या प्रसंगांची रंगीत चित्रे काढलेली दिसतात. कित्येक हजार वर्षांपूर्वी चितारलेली ही नैसर्गिक रंगातली चित्रे बघण्यासारखी आहेत. २००३ मध्ये युनेस्कोने जागतिक वारसा स्थानांमध्ये भीमबेटकाचा समावेश केला.
स्वरूप
या भित्तिचित्रांमध्ये एका लहान मुलाच्या हाताचा ठसा आहे. येथील वेगवेगळ्या चित्रांचा काळजीपूर्वक अभ्यास श्री यशोधर मठपाल यांनी केला आहे. त्यांनी या चित्रांतील प्राण्यांच्या ऐंशी जातीओळखल्या आहेत. यांमध्ये अस्वल, लांडगा,तरस, गेंडा, हत्ती, रानडुक्कर, रानटी बैल, हरीण, काळवीट, ससा. माकडे मुंगीखाऊ (anteater),  उंदीर, मासे, कासवे, मोर, उडणारे पण काही तपशील नसलेले पक्षी या वन्यपशूंचा व कुत्रा या पाळीव पशूचा समावेश आहे. हरणे व काळवीट हे सर्वात जास्त संख्येने चित्र केलेले आहेत. माणसांच्या शिकारी टोळ्या दाखवलेल्या आहेत. यातील एक टोळी गेंड्यापासून दूर पळत आहे. इतर टोळ्या हरिण इत्यादी पशूंची शिकार करत आहेत. शिकारीसाठी भाले व धनुष्यबाण ही आयुधे वापरात आहेत. मासे व कासवे जाळ्यात पकडली आहेत तर उंदरांना त्यांच्या बिळातून हुसकून बाहेर काढून पकडले आहे. तसेच एका गुहेमध्ये एक मिरवणूक चितारलेली आहे. यात घोडयावर बसलेली काही माणसे आहेत, त्यांच्या हातात तलवारी आणि भाले आहेत असे दिसते. बरोबर वाद्ये वाजवणारे दोन वाजंत्री आहेत आणि राजदंड घेऊन चालणारा एक माणूस आहे. तसेच एका गुहेत एक पुढचा एक पाय उंचावलेला पांढराशुभ्र घोडा असे देखणे चित्र दिसते.
पुरावा
या चित्रामुळे घोडा हे जनावर भारतात अस्तित्वात असल्याचा हा सगळयात पुरातन पुरावा उपलब्ध झाला आहे. आणि अरबांनी घोडे भारतात आणले हा आधुनिक समज खोटा पडला आहे.
पद्मश्री
भीमबेटकाचा शोध आणि त्यावरील संशोधनासाठी डॉ. विष्णू श्रीधर वाकणकर उर्फ हरीभारू या पुरातत्त्ववेत्त्याला पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. मध्य प्रदेशातील उज्जैन येथे त्‍यांच्या नावाची संशोधन संस्था उभारली आहे. तसेच यावर पुढे सखोल संशोधन करणारे यशोधर मठपाल यांनाही पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील जागतिक वारसा स्थाने वर्ग:मध्य प्रदेशमधील शहरे वर्ग:रायसेन जिल्हा वर्ग:भारतातील पर्यटनस्थळे‎
जिल्हा साहित्य संमेलन
महाराष्ट्रात जिल्हास्तरावर होणाऱ्या साहित्य संमेलनांस जिल्हा साहित्य संमेलन म्हणतात. त्यांतली काही ग्रामीण साहित्य संमेलन म्हणूनही ओळखली जातात. ही संमेलने घेणाऱ्या संस्थांचे कार्य सहसा त्या जिल्ह्यातच असते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
वाळवंटी मांजर
वाळवंटी मांजर हा मार्जारकुळातील प्राणी आहे. हे मांजर पाण्याचे दुर्भिक्ष्य असलेल्या ठिकाणी राहते. हे सहसा दिवसा सावली किंवा छोट्या गुहांमध्ये असते आणि रात्री शिकारीसाठी बाहेर पडते.
वर्ग:मार्जार कुळ
भावनगर
भावनगर हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे भावनगर जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण आहे.
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:भावनगर जिल्हा
वाकड प्र वाशिम
वाकड प्र वाशिम हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
ब्रोमीन
ब्रोमीन (Br) (अणुक्रमांक ३५) हा वायुरूप अधातू सामान्य तापमानात लाल-तपकिरी द्रव अवस्थेत राहतो. निसर्गात मुक्त ब्रोमीन सापडत नाही. ते ब्रोमाईडच्या रूपात (मिठाच्या रूपात) सापडते. ब्रोमीनचे २ परमाणू एकत्र येऊन ब्रोमीनचा अणू बनतो.. (Br२)
वर्ग:मूलद्रव्ये
इ.स.पू. ४३५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४३५ वर्ग:इ.स.पू.चे ४३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
मेटे फ्रॉस्ट
मेटे फ्रॉस्ट (जन्म दिनांक अज्ञात:डेन्मार्क - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० ते १९९९ दरम्यान २३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगस्पिन गोलंदाजी करीत असे. ही यष्टीरक्षणही करीत असे.
वर्ग:डेन्मार्कच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विढे
विढे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
कारळगाव (माहूर)
कारळगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
विढे
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
कारळगाव (माहूर)
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
विढे
बाह्यदुवे
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे
कारळगाव (माहूर)
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
विनीता पवनीकर
विनिता विवेक पवनीकर या अमेरिकेतील २६ विशेष निष्णात स्त्री अभियंत्यांपैकी एक आहेत.
शिक्षण
विनीता पवनीकर या नागपूरच्या एका मध्यमवर्गीय मराठी कुटुंबात जन्माला आल्या. वडलांचे नाव शिवाजीराव गोंगाडे. आधी त्या मुंबईत त्या न्यू सायन महानगरपालिका शाळेच्या मराठी माध्यमात सहावीपर्यंत शिकल्या. वडिलांच्या सरकारी फिरतीच्या नोकरीमुळे त्यांचे पुढचे शालेय शिक्षण अकोला व नागपूर या शहरांतून झाले.
विनीता गोंगाडे महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी नागपूरच्या मेहता सायन्स कॉलेजमध्ये गेल्या. बारावीत गुणवत्ता यादीत आल्यावर व्यावसायिक शिक्षणासाठी त्यांनी नागपूरच्या विश्वेश्वरय्या रीजनल इंजिनिअरिंग कॉलेजमध्ये (आताचे व्हीएनआयटी) इलेक्ट्रॉनिक्स व इलेक्ट्रिकल शाखेत प्रवेश घेतला आणि त्या अंतिम परीक्षेत सुवर्णपदकाच्या मानकरी ठरल्या.
नोकऱ्या
विनीता पवनीकर यांनी सुरुवातीला मुंबईतील ‘बेस्ट’ कंपनीत आणि नंतर टाटा ग्रुपच्या ‘नेल्को’ कंपनीत अभियंता म्हणून नोकरी केली. त्यानंतर त्या झेनिथ काँप्युटर्समध्ये गेल्या व डेव्हलेपमेंट मॅनेजर झाल्या.
१९९३ साली सॉफ्टवेअर व्यवसायाला प्रचंड मागणी होती, त्या दरम्यान विनीताला जर्मनीतल्या सिमेन्स इन्फॉम्रेशन सिस्टिम्स् लिमिटेड या कंपनीत कृत्रिम बुद्धिमतेवर आधारित सॉफ्टवेअर प्रकल्पात काम करण्याची संधी चालून आली. त्या अनुषंगाने त्यांना जर्मनीत काम करायला मिळाले. ‘सिमेन्स’मध्ये काम करीत असतानाच त्यांचे लग्न झाले आणि त्यांना एक मुलगीही झाली.
पुढच्या आव्हानात्मक संधीच्या शोधात विनीता पवनीकर अमेरिकेत गेल्या आणि तेथे त्यांनी सायबेस, मायक्रोसॉफ्ट, व्ही.एम. वेअर व शेवटी ओरॅकलसारख्या जगप्रसिद्ध कंपन्यांमध्ये काम केले. २००५ साली विनीता सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंटचे काम सोडून एन्टरप्राइज मॅनेजर झाल्या. पुढील १० वर्षात हजाराहून अधिक सॉफ्टवेअरनिर्मिती करणाऱ्या संघाच्या रिलीज मॅनेजमेंट व इन्फ्रास्ट्रक्चर डेव्हलपमेंटची जबाबदारी सांभाळत त्यांनी दोनशेच्यावर रिलीज हाताळले.
पती आणि कुटुंब
विनीताचे पती विवेक पवनीकर, मुंबईच्या आय.आय.टी. संस्थेचे पदवीधर तसेच उत्तम चित्रकार आहेत. ते सध्या ‘ओरॅकल’मध्ये सीनिअर डायरेक्टर (डेव्हलपमेंट) आहेत. त्यांची कन्या कार्नेजीमेलन या जगप्रसिद्ध युनिव्हर्सिटीची पदवीधर असून सध्या अमेरिकेतील रॉकेट लॉयर या कंपनीत सीनिअर प्रॉडक्ट मॅनेजर म्हणून काम करीत आहे.
सन्मान
आज २०१६ साली आज विनीता पवनीकर सॉफ्टवेअरमधील जगप्रसिद्ध ‘ओरॅकल’ कंपनीच्या प्रोग्राम मॅनेजमेंटच्या व्हाइस प्रेसिडेंटपदावर असून ‘गुगल’च्या डायन ग्रीन, ‘मायक्रोसॉफ्ट’च्या एक्झिक्युटिव्ह व्हाइस प्रेसिडेन्ट पेगी जॉन्सन, ‘अ‍ॅपल केअर’च्या व्हाइस प्रेसिडेंट तारा बंच यांच्यासारख्या अतिशय कर्तबगार स्त्रियांसोबत अमेरिकेतील विशॆष निष्णात स्त्री अभियंत्यांमध्ये त्यांची निवड झाली आहे. ‘बिझनेस इनसायडर’ या नियतकालिकाने निवडलेल्या २६ जणाच्या या यादीत त्यांचा क्रमांक १४वा आहे.
संदर्भ
वर्ग:कर्तृत्ववान मराठी महिला वर्ग:मराठी महिला वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बाळ भालेराव
डॉ. बाळ भालेराव हे मुंबई मराठी साहित्य संघाचे कार्यकर्ते आहेत. यांचे वडील डॉ. अमृत नारायण भालेराव हेसुद्धा मराठी नाटकांत पडद्यामागील कामे करीत
सन्मान
रंगभूमीसाठी करीत असलेल्या कार्यासाठी डॉ. बाळ भालेराव ह्यांना इ.स. १९९९ साली चिंचवड येथे झालेल्या ७९व्या नाट्य संमेलनाचे अध्यक्षपद बहाल करण्यात आले.
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलने
ऑर्न
ऑर्न (Orne) हा फ्रान्स देशाच्या नोर्मंदी प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या ईशान्य भागात वसला असून येथून वाहणाऱ्या ऑर्न नदीवरून ह्या विभागाचे नाव पडले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:बास-नोर्मंदी
काळ्या पायांचे मांजर
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:मार्जार कुळ
आसाममधील शहरांची यादी
भारत देशाच्या आसाम राज्यातील शहरांच्या खालील यादीमध्ये राज्यातील सर्वाधिक लोकसंख्येची १० शहरे दर्शवली आहेत.
यादी
वर्ग:भारतामधील शहरांच्या याद्या
दाहोद
दाहोद हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे दाहोद जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे.
मोगल सम्राट औरंगजेबाचा जन्म येथे झाला होता.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:दाहोद जिल्हा
क्रिप्टॉन
क्रिप्टॉन (Kr) हा एक (अणुक्रमांक ३६) अधातु वायुरूप रासायनिक पदार्थ आहे.
वर्ग:मूलद्रव्ये
संयुक्त राष्ट्रे सुरक्षा परिषद
संयुक्त राष्ट्रे सुरक्षा परिषद हे संयुक्त राष्ट्रसंघाचे एक मुख्य अंग आहे. सुरक्षा समितीवर जागतिक सुरक्षा व शांतता राखण्याची जबाबदारी आहे.सुरक्षा परिषदेत एकूण पंधरा सभासद राष्ट्रे असतात.अमेरिका,फ्रान्स,इंग्लैंड, रशिया व चिन ही पाच राष्ट्रे सुरक्षा परिषदेची स्थायी सभासद आहेत.दहा अस्थायी सभासद राष्ट्रांची निवड इतर सदस्य राष्ट्रांमधून दोन वर्षासाठी केली जाते.सुरक्षा परिषदेच्या पाच स्थायी सभासदांना नकाराधिकार असतो.स्थायी सभासद राष्ट्रांच्या संमती नाकारण्याच्या अधिकाराला नकाराधिकार म्हणतात.कोणत्याही निर्णयात या पाच राष्ट्रांचा होकार असावा लागतो.यांपैकी एकाही राष्ट्राने संमती न दिल्यास निर्णय फेटाळला जातो.
कार्ये : जागतिक शांतता व सुरक्षिततेची जोपासना करणे, वादग्रस्त आंतरराष्ट्रीय प्रश्नांची चौकशी करणे, आंतरराष्ट्रीय वाद सोडवण्याच्या दृष्टीने उपाय सुचवणे, गरज भासल्यास आक्रमक देशाविरुद्ध आर्थिक किंवा लष्करी कारवाई करणे इत्यादी कामे सुरक्षा परिषद पार पाडते.
2006 ते 2016 54 सदस्य संख्या
खालील ५ स्थायी सदस्यांना नकाराधिकार आहेत.
बाह्य दुवे
सुरक्षा परिषद
आहवा
आहवा हे भारताच्या गुजरात राज्यातील दक्षिण भागातील एक शहर आहे. हे डांग जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण आहे.
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:डांग जिल्हा
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१०
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ १ ते २४ ऑक्टोबर २०१० दरम्यान भारताच्या दौऱ्यावर आला होता. ह्या दौऱ्यावर उभय संघांदरम्यान २-कसोटी सामने आणि ३-एकदिवसीय सामन्यांची मालिका खेळवली गेली. =संघ=
=सराव सामना=
=कसोटी मालिका=
२री कसोटी
=एकदिवसीय मालिका=
३रा एकदिवसीय सामना
=मिडिया कव्हरेज=
=बाह्य दुवे=
=संदर्भ आणि नोंदी=
२०१० वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे वर्ग:इ.स. २०१० मधील खेळ भारत
रामदास फुटाणे
रामदास फुटाणे ( जामखेड-जिल्हा अहमदनगर, १४ एप्रिल १९४३;  हयात) हे महाराष्ट्रातले एक व्यंग्यकवी आणि पटकथा लेखक, चित्रपट निर्माते व दिग्दर्शक आहेत. रामदास फुटाण्यांच्या कोपरखळ्या मारणाऱ्या छोट्याछोट्या कवितांनी महाराष्ट्रीय वाचकांचे अनेक वर्षे मनोरंजन केले आहे.
रामदास फुटाणे १९६१ ते १९७३ या काळात कला विद्यालयात शिक्षक होते.
पुरस्कार
(अपूर्ण)
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
कमलप्रीत कौर
कमलप्रीत कौर (४ मार्च १९९६) ही भारतीय थाळीफेकपटू आहे.
जैतून
जैतून (इंग्लिश: Olive) ही ऑलिएसी ह्या कुळामधील लहान झाडाची एक जात आहे. ही झाडे भूमध्य समुद्राच्या भोवतालच्या भागात, उत्तर इराक, इराण तसेच कॅस्पियन समुद्राच्या दक्षिणेकडील भागात आढळतात. हे झाड सगळ्या ऋतुंमध्ये फुलते. या फुलांचा रंग पांढरा आणि आकार लहान असतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:वनस्पती वर्ग:भूमध्य समुद्र
इ.स.पू. ४३६
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४३६ वर्ग:इ.स.पू.चे ४३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
जीसॅट
जीसॅट हे उपग्रह भारत देशाने स्वतः तयार केलेले उपग्रह आहेत. ते मुख्यतः व्हिडीओ प्रक्षेपण, माहिती देवाण घेवाण करिता योजिले आहेत.
हा पृथ्वीच्या ३,५०० कि.मी. अंतरावर असलेल्या भूस्थिर कक्षेत पाठवण्याचे काम करतो. तसेच २,००० ते ५,००० पर्यंत वजनाचे उपग्रह पाठवणे सहज शक्य होते.
वर्ग:अंतराळ संशोधन
रुबिडियम
(Rb) (अणुक्रमांक ३७) अल्कली धातुरूप रासायनिक पदार्थ.
पॅल्लास मांजर
संदर्भ
वर्ग:मार्जार कुळ
गडिन्या
गडिन्या हे पोलंडमधील एक शहर आहे. बाल्टिक समुद्रावर असलेले हे शहर पोलंडमधील प्रमुख बंदर आहे. गडान्स्क, सोपोत आणि गडिन्या ही तीन शहरे एकमेकांच्या जवळ असून एकमेकांत मिसळलेली आहेत. मार्च २०१४ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या २,४७,७९९ इतकी होती.
वर्ग:पोलंडमधील शहरे
वाकळवाडी
वाकळवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
नव्याची पुनव
आश्विन पौर्णिमेला “नव्याची पुनव” म्हणतात.
वर्ग:शेती वर्ग:ग्रामीण परंपरा वर्ग:पर्यावरण वर्ग:कृषी संस्कृती
मणिकंठ
मणिकंठ (इंग्लिश:Rubythroat) हा मुसिकॅपिडे कुळातील एक पक्षी आहे. हा स्थलांतर करणारा पक्षी आहे. तो सायबेरियामध्ये जंगलांतील झाडाझुडूपांमध्ये प्रजनन करतो आणि हिवाळ्यात दक्षिणेकडे थायलंड, भारत, इंडोनेशिया, बांगलादेश या ठिकाणी स्थलांतर करतो.
मणिकंठ हा मध्यम आकाराच्या चिमणीएवढा असतो. नराचा कंठ तांबडा तर छाती राखी व भुवई पांढरी असते. मादीचा वरील भाग तपकिरी असतो. भुवई पांढरी असते आणि छातीवर पिवळी पट्टी असते. तिचे पोट पिवळट पांढरे असते.
वितरण
हे पक्षी मध्य नेपाळपासून उत्तर भारतात, बांगलादेश, बिहार, ओरिसा व ईशान्य आंध्र ते गोदावरीचा त्रिभुज प्रदेश, भुतान, ईशान्य भारत आणि बांगला देश ते ब्रहादेशत या भागात हिवाळी पाहुणे असतात. दिल्ली, सातपुड़ा, राजस्थान मध्येही ते आढळून येतात. देहराडून व सिमला येथे ते स्थलांतर करताना दिसून येतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
नागपूरातील परिसरांची यादी
नागपूरची लोकसंख्या ४६ लाख आहे आणि २००१ च्या जनगणनेतील आकडेवारीनुसार, हे भारतातील १३ वे आणि महाराष्ट्रातील ३रे सर्वात मोठे नागरी समूहन आहे.
परिसर :
अबोर जमात
ही एक एक भारतातील आदिवासी जमात आहे.. अरुणाचल राज्यातील सियांग भागात, ब्रह्मपुत्रेच्या उपनद्यांच्या दरम्यान असलेल्या दिहांग व सुबनसिरी या प्रदेशातील  अबोर टेकड्यांचा सु. २०,७२० चौ. किमी. प्रदेश या जमातीने व्यापिला आहे. 'अबोर' म्हणजे 'जंगली' हे नाव त्यांना आसामी लोकांनी दिले, म्हणून अलीकडे ते स्वतःस 'आदि' म्हणवितात. हा बदल प्रशासनाने मान्य केला आहे. आदींच्या १५ समूहांपैकी गलोंग, पदम, मिन्योंग व शिमोंग हे मोठे समूह आहेत. अबोर ठेंगणे व मजबूत बांध्याचे लोक आहेत. ते वांशिक दृष्ट्या मंगोलियन वंशाचे असल्याने त्यांच्या शरीरावर व चेहऱ्यावर केसांचे प्रमाण फारच कमी असते.
व्यवसाय
त्यांचा मुख्य व्यवसाय शेती. जंगले कापून स्थलांतरी शेती ते करतात. भात हे त्यांचे मुख्य पीक. अलीकडे ते उसाचीही लागवड करावयास लागले आहेत. सकस अन्नामुळे त्यांचे आरोग्य चांगले असते. कुठलाही पदार्थ ते न तळता उकडून खातात. ते शिकारीचे शौकीन आहेत. वर्षातून एकदा सामुदायिक शिकार करण्याची प्रत्येक गावाची प्रथा आहे. हे लोक युद्धकुशलही आहेत.
यांची धान्य ठेवण्याची भांडी बांबूची असतात. इतर भांडी लाकडाची असतात. धातूच्या भांड्यांचा उपयोग पैसा म्हणून केला जातो. मिथान, डुकरे व कोंबड्या यांचाही ते चलन म्हणून उपयोग करतात. सर्व अबोर समूह बहिर्विवाही कुळींमध्ये विभागले गेले आहेच. वधूमूल्य द्यावे लागते. सोटे-लोटे-विवाहही होतात. एकविवाह सर्वमान्य आहे. विधवा स्त्री पतीच्या धाकट्या भावाशी व त्याने नाही म्हटल्यास मोठ्या भावाशी विवाह करू शकते. अविवाहित तरुणांकरिता प्रत्येक खेड्यात 'मोशुप' नावाची झोपडी असते. मोशुपचा उपयोग शय्यागृह व अतिथिगृह म्हणून, त्याचप्रमाणे खेळण्याकरिता व सभा भरविण्याकरिताही होतो. तसेच तरुणींच्याकरिता 'राशेंग' नावाची झोपडी असते. तेथी मुली झोपण्यापूर्वी सूत काततात व कापड विणतात. अबोरांच्या वेगवेगळ्या समूहांत मोशुप व राशेंग यांना वेगवेगळी नावे आहेत. ग्रामपंचायतीला 'केबांग' असे म्हणतात.
त्रास देणाऱ्या भूतपिशाचाकडे अबोर जास्त लक्ष देतात. निसर्गातील प्रत्येक वस्तूवर कोणत्या ना कोणत्या तरी भूताचे अथवा प्रेतात्म्याचे आधिपत्य असते, असे ते समजतात व त्याप्रमाणे त्यांची पूजा करतात व त्यांना बळी अर्पण करतात. 'सेदी'(पृथ्वी) व 'मिलो' (आकाश) या बहीणभावंडांच्या मीलनातून सृष्टी निर्माण झाली, अशी त्यांची समजूत आहे. भारत-चीन-युद्धात सरहद्दीवरचा प्रदेश म्हणून या भागास व जमातीस बरेच महत्त्व आले होते.
संदर्भ
वर्ग:भारतामधील जाती
ॲस्ट्रोसॅट
हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रोने खगोलशास्त्रीय संशोधनासाठी सोडलेला पहिलाच उपग्रह आहे. तो दि. २८ सप्टेंबर २०१५ रोजी सतीश धवन अंतराळ केंद्र, श्रीहरिकोटा येथून पी.एस.एल.व्ही. या रॉकेटच्या साहाय्याने, भारतीय प्रमाण वेळेनुसार सकाळी १० वाजता अवकाशात सोडला.
आढावा
'इंडियन एक्स-रे ॲस्टॉनॉमी एक्सपेरिमेन्ट'च्या यशानंतर, १९९६ साली प्रक्षेपित केलेल्या उपग्रहापेक्षा अधिक आधुनिक अशा ॲस्ट्रोसॅटसाठी २००४ साली इस्रोने मंजुरी दिली.
भारतातल्या इस्रो, इंटर युनिव्हर्सिटी सेंटर फॉर ॲस्ट्रॉनॉमी ॲन्ड ॲस्ट्रोफिजिक्स (आयुका), टाटा मूलभूत संशोधन संस्था, मुंबई (टी.आय.एफ.आर), रामन संशोधन संस्था, भारतीय खगोलभौतिकी संस्था, भौतिकी संशोधन कार्यशाळा या प्रतिष्ठित संशोधन संस्थांनी आणि परदेशातील कॅनेडियन स्पेस एजन्सी, लंडनची युनिव्हर्सिटी ऑफ लिचेस्टर या ख्यातनाम संस्थांनी ह्या उपग्रहाच्या निर्मितीसाठी मदत केली आहे.
ॲट्रोसॅटच्या प्रक्षेपणानंतर भारत हा, ज्यांची अवकाशातही प्रयोगशाळा आहे, अशा अमेरिका, रशिया, युरोपीय अंतराळ संस्था आणि जपाननंतर जगातील पाचवा देश बनला आहे.
ॲस्ट्रोसॅटचा हेतू
ॲस्ट्रोसॅट हा बहु-तरंगलांबीची सोय असलेला खगोलशास्त्र उपग्रह आहे. या उपग्रहावर ५ वैज्ञानिक उपकरणे असून ती खगोलीय घटकांचे विविध वारंवारतेच्या साहाय्याने निरीक्षण करू शकतात. या उपकरणामुळे दृश्यमान (३२०-५३० नॅनोमीटर) कव्हर, अतिनील (१८०-३०० नॅनोमीटर), अतिनील (१३०-१८० नॅनोमीटर), सॉफ्ट क्ष-किरण (०.३-८ keV आणि २-१० keV) आणि हार्ड क्ष-किरण (३-८० keV आणि १०-१५० keV) या विद्युतचुंबकीय वर्णपटाचा अभ्यास करता येतो.
ॲस्ट्रोसॅटचे मुख्य हेतू पुढीलप्रमाणे आहेत:
संदर्भ
वर्ग:अंतराळ वेधशाळा वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
इ.स.पू. ४३७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४३७ वर्ग:इ.स.पू.चे ४३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
तुकाराम देठणकर
(जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हे लोकप्रिय हिंदुस्तानी सनई वादक आहेत.
पुरस्कार व सन्मान
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९३७
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाने जून-ऑगस्ट १९३७ दरम्यान तीन कसोटी सामने खेळण्यासाठी इंग्लंडचा दौरा केला. कसोटी मालिका इंग्लंडने १-० अशी जिंकली.
३री कसोटी
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील क्रिकेट वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे इंग्लंड
करंजी (माहूर)
करंजी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
अरनादन जमात
ही भारताच्या केरळ, कर्नाटक व तमिळनाडू या राज्यांमधील अत्यंत गौण समजली जाणारी वन्य जमात आहे. अरनादन स्वतःस एरनाड तालुक्यातील मूळ रहिवासी समजतात म्हणून त्यांना एरनादन असेही म्हणतात. त्यांची संख्या १९४१ साली ४८९ होती. हे मुळचे कंदमुळे वगैरे खाणारे व शिकारी लोक होते, परंतु आता ते शेतमजुरी करू लागले आहेत.
शंकरराव खरात
शंकरराव रामचंद्र खरात (जुलै ११, १९२१ - एप्रिल ९, २००१) हे मराठी लेखक, कादंबरीकार व इतिहासकार होते. ते आंबेडकरी चळवळीतील एक प्रमुख लेखक होते. ते डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाचे कुलगुरू म्हणून सुद्धा कार्यरत होते. खरातांचा जन्म आटपाडी येथे झाला. 'तराळ-अंतराळ' हे त्यांचे आत्मचरित्र आहे. 'मी स्वतः महात्मा फुले, शाहू महाराज व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांचा शिष्य आहे' असे ते नेहमी म्हणत. इ.स. १९५८ ते १९६१ या काळात प्रबुद्ध भारत या नियतकालिकाचे त्यांनी संपादनही केले. इ.स. १९८४ साली जळगाव येथे झालेल्या मराठी साहित्य संमेलनाचे ते संमेलनाध्यक्ष होते.
अरनादन जमात
कुरळे केस, रुंद व बसके नाक, त्या भागातील इतर जमातींच्या लोकांच्या मानाने लांब हात, ही त्यांची शरीरवैशिष्ट्ये निग्रोवंशीयांशी मिळतीजुळती आहेत. त्यांची बोली तमिळ, मलयाळम् व तुळू या भाषांच्या मिश्रणातून बनलेली आहे. अरनादन बांबूच्या झोपडीत राहतात. बांबूच्या चटया तसेच गाडगी, मडकी व पारधीची आयुधे आणि कंद खणण्यासाठी काठ्या, हाच त्यांचा संसार होय. कुटुंबपद्धती पितृसत्ताक आहे. त्यांना संघटित धर्म असा माहीतच नाही. लग्ने वधूवर वयात आल्यावर वधूमूल्य देऊन होतात. वधूमूल्य सहा रूपये असते व ते दरवर्षी द्यावे लागते. विवाहेतर संबंधही आढळतात. बायकांची अदलाबदलही आढळते. कनिष्ठ देवर-विवाह व मेहुणी-विवाह या जमातीत संमत आहेत. त्यांच्यात काही प्रमाणात बहुपतिपत्‍नीकत्वही आढळते.
शंकरराव खरात
'शंकराण्णा तुम्ही असाच साहित्य लेखनात जोर केला पाहिजे. आपण पुढं एकदा माडगूळलाच साहित्य संमेलन घेऊ.' असे माडगूळकर यांनी त्यांना प्रोत्साहन दिले. त्यांच्याप्रमाणेच गंगाधर गाडगीळ, अरविंद गोखले, शंकर पाटील, द.मा. मिरासदार यांच्यासोबत आचार्य प्र.के. अत्रे, शिरीष पै यांनी त्यांना लेखनासाठी उत्तेजन दिले. इ.स. १९५७ साली त्यांची नवयुग दिवाळी अंकात, वयाच्या पस्तीसाव्या वर्षी 'सत्तूची पडीक जमीन' नावाची पहिली कथा प्रकाशित झाली. त्यांनतर रामा महार, बंडा मांग अशा बलुतेदारांच्या बारा कथा त्यांनी नवयुगमध्येच लिहिल्या.
अरनादन जमात
संदर्भ
वर्ग:भारतामधील जमाती वर्ग:समाजशास्त्र वर्ग:भारतीय समाज
शंकरराव खरात
इ.स. १९५७-५८ मध्ये शंकरराव खरातांची 'माणुसकीची हाक' ही महार बलुतेदारावर लिहिलेली कादंबरी गाजली. त्यामुळे ते पुढे लेखक म्हणून उदयाला आले. साहित्याच्या ओढीने त्यांनी राजकारणही सोडले.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय बौद्ध वर्ग:आंबेडकरवादी वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
ओक्लाहोमा सिटी बॉम्बस्फोट
स्थानिक दहशतवाद्यांनी अमेरिकेवर केलेला हा सर्वाधिक जीवघेणा हल्ला आहे.
वर्ग:दहशतवाद वर्ग:ओक्लाहोमा सिटी वर्ग:बॉंबस्फोट
स्ट्राँशियम
स्ट्राँशियम हा एक (Sr) (अणुक्रमांक ३८) रासायनिक पदार्थ आहे.
वर्ग:मूलद्रव्ये वर्ग:अल्कमृदा धातू
हेदी जेन्सन
हेदी जेन्सन (जन्म दिनांक अज्ञात:डेन्मार्क - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० ते १९९१ दरम्यान ५ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:डेन्मार्कच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हृदय
मानवी हृदय कार्य
हृदय त्याकडे आलेले रक्त आत घेत व बाहेर टाकते. हृदयाकडे रक्त आणले जाते व हृदय ते बाहेर फेकते. हृदयाला चार कप्पे (वर दोन कणिर्का-Auricles व खाली दोन जवनिका-Ventricles) असतात. उजव्या बाजूला अशुद्ध रक्त असते व डाव्या बाजूला शुद्ध रक्त असते. हृदय हे सतत आकुंचन व प्रसरण पावत असते. त्याचा वेग मिनिटाला ६० ते १०० ठोके असतो. उजव्या बाजूला शरीराकडून आलेले रक्त फुफ्फुसाकडे पाठवले जाते. फुफ्फुसामध्ये रक्तातील कार्बन डायऑक्साईड बाहेर फेकला जाउन प्राणवायू शोषला जातो. हे रक्त हृदयाच्या डाव्या कर्णिकेत आणले जाते. आणि तेथून ते डाव्या जवनिकेतुन शरीरभर पोहोचवले जाते. विविध शरीराची कामे करण्यासाठी प्राणवायू, साखर व इतर मूलद्रव्ये ही रक्तामार्फत शरीरभर नेली जातात. शरीर लागेल त्याप्रमाणे ऑक्सिजन व इतर पौष्टिक पदार्थ घेते व परत अशुद्ध रक्त हृदयाकडे पोहचवते. रक्त जेव्हा धमन्यातून वाहते तेव्हा धमन्यांचा त्याच्यावर दाब पडतो त्याला रक्तदाब असे म्हणतात. हृदयाला काम करण्यासाठी त्यातील काम करणाऱ्या स्नायूंना शर्करा व प्राणवायू या मूलभूत ऊर्जा निर्माण करणाऱ्या घटकांचा सतत पुरवठा होणे अत्यंत आवश्यक असते. शर्करा आणि प्राणवायू हे रक्तातूनच मिळतात आणि ते रक्तवाहिन्यांद्वारे हृदयाच्या सर्व भागांत पोहोचविले जातात. हृदयाच्या स्नायुंना प्रसरन काळात रक्तपुरवठा होत असतो. हृदयाला सतत स्पंदन निर्माण करणाऱ्या एका विद्युतस्त्रोताची आवश्यकता असते. हा विद्युतस्त्रोत कर्णिकेच्या पेशीभित्तीमध्ये असतो. विद्युत स्पंदन हे हृदयाच्या कर्णिकेत तयार होऊन सर्व हृदयभर पसरविले जाते. त्यामुळे हृदयाच्या आकुंचन पावण्याची क्रिया होऊन हृदयाचा पंप काम करू लागतो. त्यासाठी सतत असा विद्युतस्त्रोत आवश्यक असतो. मानवीहृदय मिनिटाला सरासरी ७२ वेळा आकुंचन प्रसरण पावते.
कप्पे व कार्य
या प्रक्रियेत बिघाड झाल्यावर हृदयविकाराला सुरुवात होते. हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या तीन प्रमुख रक्तवाहिन्या(circulation) असतात. या धमन्यांमध्ये कोलेस्टेरॉल, कॅल्शियम, रक्तातल्या लघुपेशी, पांढऱ्या रक्त पेशी काही ठिकाणी जमा होऊन रक्तप्रवाहात अडथळा निर्माण करतात. यालाच धमनी काठिण्य असे म्हणतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:जीवशास्त्र वर्ग:शरीरशास्त्र
जून २९
बाह्य दुवे
जून २७ - जून २८ - जून २९ - जून ३० - जुलै १ (जून महिना)
इट्रियम
(Y) (अणुक्रमांक ३९) धातूरूप रासायनिक पदार्थ.
सॅमसंग एसजीएच-सी३००
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
इट्रियम
वर्ग:मूलद्रव्ये वर्ग:धातू
सॅमसंग एसजीएच-सी३००
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
इ.स.पू. ४३८
वर्ग:इ.स.पू.चे ४३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
कन्नड विकिपीडिया
कन्नड विकिपीडिया ( ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವಕೋಶ) किंवा कानडी विकिपीडिया ही विकिपीडियाची कन्नड भाषेतील आवृत्ती आहे. ही आवृत्ती जून २००३ मध्ये सुरू झाली आणि २०२१ पर्यंत माफक प्रमाणात सक्रिय आहे, त्यात १००हून जास्त सक्रिय वापरकर्त्यांसह २५,०००हून जास्त लेख आहेत. तसेच, हे भारतीय उपखंडातील बारावे सर्वाधिक लोकप्रिय विकिपीडिया आहे.
कन्नड विकिपीडिया समुदायाने २ एप्रिल २००६ रोजी बेंगळुरूमध्ये बैठक घेतली, ज्याला बरेच वृत्तवार्तांकन प्राप्त झाले.
इतिहास
१ ऑगस्ट, २००९ पर्यंत या विकीवर जवळजवळ ६,८०० लेख असल्याने ही विकिपीडियाची १०० वी सर्वात मोठी आवृत्ती बनली.
जानेवारी २०१६ पर्यंत, कन्नड विकिपीडिया हा भारतातील दहावा क्रमांकाचा सर्वात मोठा विकीपीडिया आहे आणि अशा प्रकारे, अन्य भारतीय भाषेतील विकिपेडियामध्ये सर्वात लहान विकिपीडिया होता. प्रशासक ओमशिवप्रकाश लेखांच्या कमतरतेचे कारण, कन्नड भाषिक समुदायात रस नसणे, कन्नड विकिपीडिया आणि कन्नड टायपिंग साधनांविषयी जागरूकता नसणे आणि कर्नाटकच्या काही भागात इंटरनेट सेवा मर्यादित असल्याचे सांगितले आहे आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भाषेनुसार विकिपीडिया
जॉर्ज डॉकरेल
जॉर्ज डॉकरेल (जुलै २२, इ.स. १९९२:डब्लिन, आयर्लंड - ) हा undefinedकडून २०-२० आंतरराष्ट्रीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
डॉकरेल, जॉर्ज डॉकरेल, जॉर्ज डॉकरेल, जॉर्ज वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेन जेन्सन
वर्ग:डेन्मार्कच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सॅमसंग एसजीएच-सी३०८
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वाकापूर
वाकापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)
’सत्यमेव जयते’ हा आमीर खान यांचा दूरचित्रवाणीवरील कार्यक्रम दूरदर्शन (डीडी नॅशनल) तसेच स्टार नेटवर्क वर ६ मे २०१२ पासून प्रदर्शित व्हायला सुरुवात झाली आहे.
संकल्पना
कार्यक्रमाची संकल्पना गोपनीय ठेवण्यात आली होती. मालिकेतील ६ मे रोजी प्रक्षेपित झालेले पहिले पुष्प ’स्त्रीभ्रूण-हत्या’ या विषयावर होते. ह्या कार्यक्रमाची निर्मिती सर्वसाधारण भारतीय नागरिकाला केंद्रस्थानी ठेवून कार्यक्रमाची केली गेली आहे.
उदय प्रकाश, स्टार इंडियाचे संचालक, यांनी आमीर खान यांना टेलिव्हिजनच्या क्षेत्रात येण्याचे आवाहन केले. खान आधी तयार नव्हते, पण नंतर फक्त दोन वर्षे या विषयावर कार्यक्रम करण्यास ते तयार झाले. झी न्यूजच्या एका मुलाखतीमध्ये ते म्हणाले होते, "आधी मी हा कार्यक्रम करण्यास तयार नव्हतो, कारण याचा मार्ग सोपा नाही.  आम्ही काहीतरी वेगळे करत आहोत हे आम्हाला माहीत होते.  ती  थेट आमच्या हृदयातून निघालेली गोष्ट होती." त्याने हेही सांगितले, "मी अजून दूरचित्रवाणीला जाणून घेतलेले नाही. मी फक्त एवढेच म्हणू शकतो की, मी हा कार्यक्रम पूर्ण  प्रामाणिकपणे केला आहे,  आणि तोही कसलीही तडजोड न करता! "
या कार्यक्रमाचे चित्रीकरण भारतातल्या विविध राज्यांमध्ये झाले आणि खान यांनी कित्येक आठवडे त्यासाठी राजस्थान, काश्मीर, केरळ, दिल्ली, पंजाब, आणि ईशान्य भारत या भागांत प्रवास केला. कार्यक्रमाचा स्टुडिओतील भाग वृंदावन स्टुडिओमध्ये चित्रित केला गेला. आणि यशराज स्टुडिओ  मुंबईमध्ये. खान या कार्यक्रमाला 'सत्यमेव जयते' हे नाव ठेवताना ते जरा विचलित झाले होते. हे नाव भारतीय जनतेच्या मालकीचे आहे. 'ते' देशाशी निगडित आहे आणि म्हणून कोणाच्याही नावावर नोंदलेले असू शकत नाही, आणि त्यामुळे कॉपीराईटचा प्रश्नच येत नाही, अशी खान यांना जाणीव झाली. या नावाचा कुठल्याही प्रकारे अन्य प्रदर्शनासाठी वापर होता कामा नये, म्हणून या शोचे सहकारी हेच नाव शीर्षक म्हणून ठेवण्यास तयार झाले.
दुसरा भाग
१३ मे इ.स. २०१२च्या दुसऱ्या भागात लहान मुलांच्या लैंगिक शोषणाबद्दल माहिती देण्यात आली, व ते रोखण्यासाठी कार्यक्रमाशेवटी मुलांची कार्यशाळा घेण्यात आली.
तिसरा भाग
२० मे २०१२. यामध्ये हुंडा पद्धतीबद्दल चर्चा करण्यात आली. हुंडा द्यायला नकार देणाऱ्या एका मुलीची मुलाखत यात दाखवण्यात आली."मुझे क्या बेचेगा ....रुपैय्या" हे गाणे यात सादर झाले
चौथा भाग
२७ में २०१२ला चौथा भाग झाला. या भागामध्ये डॉक्टरांवर वक्तव्य करण्यात आले. फक्त पैसे उकलण्यासाठी काम करत असलेल्या काही डॉक्टरांच्या कामाचे नमुने यात दाखवण्यात आले. तसेच औषधांच्या वाढत्या किमतीवर यात भाष्य करण्यात आले. तसेच त्यासाठी काही उपायही सुचवण्यात आले.
संदर्भ
वर्ग:दूरदर्शन दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:स्टार प्लस दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:सामाजिक प्रश्न हाताळणाऱ्या भारतीय मालिका वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
पिकांची पैसेवारी
गरज
महाराष्ट्र जमीन महसुल कायदा १९६६ चे कलम ७८ नुसार,पैसेवारीच्या अनुपातानुसार,जमीन महसुल तहकुब,कमी वा रद्द करण्यास समर्थन म्हणुन,शासनाचा महसुल विभाग प्रत्येक गावातील कोरडवाहु,खरीप व रब्बी पिकांची पैसेवारी काढीत असतो. यालाच पूर्वी आणेवारी असा शब्द प्रचलित होता.
समिती
या साठी, संबंधित तहसीलदार प्रत्येक गावात एक 'ग्राम पिक पैसेवारी समिती' गठीत करतो. या समितीचा अध्यक्ष हा 'राजस्व निरिक्षक' वा तत्सम दर्जाचा शासनाचा अधिकारी असतो.या समितीत, तलाठी व ग्रामसेवक सरपंच ,सेवा सहकारी संस्थांचे अध्यक्ष हे पदसिद्ध सदस्य असतात. शेतकरी प्रतिनिधी म्हणुन एक प्रगतिशील व दोन अल्पभूधारक शेतकरी (त्यापैकी एक महिला असणे जरुरी) हे पण याचे सदस्य असतात. या शेतकरी प्रतिनिधींची निवड त्या त्या गावाची ग्रामपंचायत करीत असते.
पद्धत
धान्याच्या उत्पादनाशी निगडीत, ही शेतीमधील विशिष्ट पिकांचे उत्पन्न काढण्याची सरकारी पद्धत आहे ही नजर अनुमानाने काढण्यात येते. यासाठी, प्रत्येक गावात,प्रत्येक पिकांसाठी सुमारे १२ भूखंड निवडल्या जातात.पिक पैसेवारीत बदल झाल्यास हंगामी(तात्पुरती) पैसेवारी जाहीर करण्यात येते.खरीपाची हंगामी पैसेवारी कोकण पुणे नाशिक या राजस्व विभागात दरवर्षी १५ सप्टेंबरला तर नागपूर,अमरावती,औरंगाबाद विभागात,३० सप्टेंबरला जाहीर होते. अंतीम पैसेवारी ही अनुक्रमे १५ डिसेंबर पूर्वी व १५ जानेवारीपूर्वी जाहीर होते. गावांचे शिवारात, एकूण पेरलेल्या वा लागवडीखालील एकूण क्षेत्रफळाचे ८० % पर्यंतची सर्व पिके ही पैसेवारी काढण्यास मान्य करण्यात येतात.
प्रत्यक्ष काम
१० मीटर x १० मीटर (१ आर) असा शेतीतील चौरस भाग घेउन त्यात निघणाऱ्या धान्याचे उत्पादन,राज्य सरकारच्या सांख्यिकी विभागाने पुरविलेल्या मागील १० वर्षाच्या त्या पिकाच्या सरासरी उत्पन्नाशी ताडुन, निघणारा अनुपात. यात विविध प्रकारच्या (हलकी/मध्यम/चांगली) अशा प्रकारच्या जमिनी निवडल्या जातात. पैसेवारी कशी काढावी याचे सरकारी निकष/मार्गदर्शक तत्त्वे आहेत.उदा.-शेतीचा नैऋत्य कोपरा घ्यावा,पाणीपुरवठ्याची स्थिती बघावी इत्यादी.त्यानुसार त्यात आवश्यक ती नियमानुसार चढ/घट करण्यात येते.अशा प्रकारे काढलेली पैसेवारीची सरासरी ५० पेक्षा कमी असल्यास दुष्काळ व त्यापेक्षा जास्त असल्यास सुकाळ असे समजल्या जाते.
पूर्वीची पद्धत
पूर्वी पिकांच्या आणेवारीची पद्धत होती.परंतु,आणा हे चलन मागे पडल्यामुळे व १०० पैशाचा रुपया, ही गोष्ट टक्केवारीशी सुसंगत असल्यामुळे व अल्पशिक्षितांसह, शेतकऱ्यांना सहज समजण्याजोगी असल्यामुळे पैसेवारी ही पद्धत रुढ करण्यात आली.
वापर
पैसेवारीमुळे राज्य शासनास राज्याच्या धान्य स्थितीचा आढावा घेणे सहज शक्य होते.जनसंख्येनुसार मग आवश्यकता तपासुन धान्य आयात वा निर्यात करावयाचे, त्याचा निर्णय करून त्यानुसार धोरण ठरवुन मग कार्यवाही करता येते.
वर्ग:शेती वर्ग:नागरिकशास्त्र वर्ग:राज्यशास्त्र
द आर्ट सोसायटी ऑफ इंडिया, मुंबई
द आर्ट सोसायटी ऑफ इंडिया (स्थापना- ७ एप्रिल, इ.स. १९१८, मुंबई ) ही  चित्रकला, शिल्पकला आदी दृककलांशी निगडीत संस्था आहे.
संस्थापक
या संस्थेच्या स्थापनेत चित्रकार सा.ल. हळदणकर, एल.एस. मिरगे, जे.पी. फर्नांडिस, एम.के. परांडेकर तसेच शिल्पकार बाळाजी तालीम यांचा सहभाग होता.
संदर्भ
वर्ग:मुंबई वर्ग:शिल्पकला
संजीवनी खेर
लेखन- कार्यक्रम
इयत्ता चौथीच्या पाठ्यपुस्तकात त्यांनी अनुवाद केलेला ईदगाह हा पाठ समाविष्ट केलेला आहे ( मूळ लेखक प्रेमचंद)
इ.स.पू. ४३९
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४३९ वर्ग:इ.स.पू.चे ४३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
अणू सम्मीलन
वर्ग:अणुऊर्जा वर्ग:आण्विक भौतिकशास्त्र
गोगलवाडी
गोगलवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.
भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या
गोगलवाडी हे पुणे जिल्ह्यातल्या हवेली तालुक्यातील ७७९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात २६४ कुटुंबे व एकूण १३६३ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर पुणे १४ किलोमीटर अंतरावर आहे.यामध्ये ७१९ पुरुष आणि ६४४ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ४० असून अनुसूचित जमातीचे ४ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५६२७९ आहे.
जामनगर
इ.स. १५४० साली स्थापन झालेले जामनगर सौराष्ट्राच्या नवानगर ह्या संस्थानाचा भाग होते. नवानगरचे युवराज व प्रसिद्ध क्रिकेटपटू रणजितसिंहजी ह्यांनी जामनगरचा खऱ्या अर्थाने विकास घडवला.
गोगलवाडी
शैक्षणिक सुविधा
गावात१शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा,२ शासकीय प्राथमिक शाळा गावात १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा (शिंदेवाडी) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा,पदवी महाविद्यालय,अभियांत्रिकी महाविद्यालय,वैद्यकीय महाविद्यालय,व्यवस्थापन संस्था,पॉलिटेक्निक,व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (पुणे ) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
जामनगर
बाह्य दुवे
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:जामनगर जिल्हा
गोगलवाडी
वैद्यकीय सुविधा (शासकीय)
सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र,क्षयरोग उपचार केंद्र,पशुवैद्यकीय रुग्णालय,फिरता दवाखाना,कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमीटरहून अंतरावर आहे. प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
वैद्यकीय सुविधा (अशासकीय)
गावात१बाह्यरुग्णवैद्यकीयसुविधाआहे.
गावात१इतर पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात शुद्धीकरण न केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात नदी / कालव्याच्या पाण्याचापुरवठा नाही. गावात तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा नाही.
स्वच्छता
गावात बंद गटारव्यवस्था उपलब्ध नाही. गावात न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे
क्येल्त्सा
क्येल्त्सा हे पोलंडच्या श्वेंतोकशिस्का प्रांतातील शहर आहे. प्रांताचे प्रशासकीय केंद्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्य १,९९,७४५ आहे.
या शहरात १८८५पासून रेल्वे सेवा आहे.
वर्ग:पोलंडमधील शहरे वर्ग:श्वेंतोकशिस्का प्रांत
कासारपेठ (माहूर)
कासारपेठ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
यमुना (तारकासमूह)
यमुना (इंग्रजी: एरिडॅनस) हा दक्षिण खगोलार्धातील एक तारकासमूह आहे. त्याला संस्कृतमध्ये स्रोतास्विनी म्हणतात. त्याचा अर्थ नदी किंवा प्रवाह असा होतो. हा तारकासमूह नदीच्या आकाराने दर्शवला जातो. एरिडॅनिस हे पो नदीचे लॅटिन नाव ऱ्या आणि शिवाय अथेन्समधील एका लहान नदीचे नाव आहे. हा आधुनिक तारकासमूहातील सहावा सर्वात मोठा तारकासमूह आहे.
तारे
याच्या दक्षिण टोकाला ०.५ दृश्यप्रतीचा अग्रनद (इंग्रजी: आचर्नार) हा तारा आहे. पृथ्वीपासून १४४ प्रकाशवर्षे अंतरावरील निळ्या-पांढऱ्या छटेचा हा ताऱा एक मुख्य अनुक्रम तारा आहे.<span data-sourceid="cite_ref-FOOTNOTERidpathTirion146-147_1-1" class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTERidpathTirion146-147_1-1" rel="dc:references">  अग्रनद हा एक वैशिष्ट्यपूर्ण तारा आहे. हा माहीत असलेल्या सर्वात चपट्या ताऱ्यांपैकी एक आहे. निरीक्षणांवरून असे आढळले आहे की याच्या विषुववृत्तापाशी त्याचा व्यास हा त्याच्या उत्तर-दक्षिण ध्रुवांमधील अंतराच्या दीडपट आहे.. हा तारा स्वतःभोवती अतिशय वेगाने फिरत असल्याने असे झाले आहे. बीटा एरिडॅनी एक निळ्या-पांढऱ्या छटेचा २.८ दृश्यप्रतीचा तारा आहे. हा तारा पृथ्वीपासून ८९ प्रकाशवर्ष अंतरावर आहे. थीटा एरिडॅनी हा १६१ प्रकाशवर्ष अंतरावरील एक द्वैती तारा आहे. त्याच्यामधील घटकांना लहान दुर्बिणीतून पाहता येते. मुख्य ताऱ्याची दृश्यप्रत ३.२ असून दुय्यम ताऱ्याची दृश्यप्रत ४.३ आहे. त्याचबरोबर यमुनामध्ये ३२ एरिडॅनी, ३९ एरिडॅनी, ४० एरिडॅनी यांसारखे इतर द्वैती तारे आहेत.<span class="mw-ref" id="cite_ref-FOOTNOTERidpathTirion146-147_1-2" rel="dc:references"> एप्सिलॉन एरिडॅनी या ताऱ्याभोवती गुरू ग्रहासारखा एक परग्रह आहे. हा ३.७ दृश्यप्रतीचा नारंगी छटेचा मुख्य अनुक्रम तारा पृथ्वीपासून १०.५ प्रकाशवर्षे अंतरावर आहे. त्याच्या ग्रहाचे वस्तूमान अंदाजे गुरू ग्रहाएवढे असून त्याचा परिभ्रमण काळ ७ वर्ष आहे.<span class="mw-ref" id="cite_ref-FOOTNOTERidpathTirion146-147_1-3" rel="dc:references">
दूर अंतराळातील वस्तू
एनजीसी १५३५ हा एक लहान निळा-करडा ग्रहीय तेजोमेघ आहे जो लहान दुर्बिणींमधून दिसू शकतो. २००० प्रकाशवर्ष अंतरावरील तेजोमेघाची दृश्यप्रत ९ आहे.<span class="mw-ref" id="cite_ref-FOOTNOTERidpathTirion146-147_1-4" rel="dc:references" contenteditable="false"> यमुनामध्ये एनजीसी १२३२, एनजीसी १२३४, एनजीसी १२९१ आणि एनजीसी १३०० या इतर भुजायुक्त सर्पिलाकार दीर्घिका आहेत.
लोकप्रिय संस्कृतींमध्ये
स्टार ट्रेक विश्वाच्या काही नकाशांमध्ये व्हल्कन ग्रह ४० एरिडॅनी अ जवळ दाखवण्यात आला आहे.
स्रोत
वर्ग:तारकासमूह
राजीव आगाशे
राजीव रामचंद्र आगाशे (मे २४, १९६१ - हयात) हे पुणे, महाराष्ट्र, येथील आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे कोलाज-चित्रकार आहेत. भारतात मुंबई, पुणे, नाशिक, गोवा, गुलबर्गा अशा शहरातून त्यांची एकल-प्रदर्शने झाली आहेत. थायलॅन्ड, मलेशिया, इन्डोनेशिया, फिलिपिन्स, वियतनाम, श्रीलंका इत्यादी देशातील चित्रप्रदर्शनातही त्यांचा सहभाग आहे. कोलाज व्यतिरिक्त जलरंग, तैलरंग, रांगोळी, कोळसा-कांडी (Charcoal), रंग-कांडी (Crayons) या माध्यमातूनही त्यांनी चित्रे साकारली आहेत. कलासागर, टेल्को परिवार, फायरसाइड (FIRESIDE), न्यु इंडिया डायजेस्ट (NEW INDIA DIGEST) अशा अनेक नियतकालिकांची मुखपृष्ठे व चित्रांची सजावट त्यांनी केली आहे.
सॅमसंग एसजीएच-सी४००
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
उपग्रह प्रक्षेपण यान
भारतीय उपग्रह प्रक्षेपण यानचे काम १९७० मध्य इस्रो ने सुरू केले. ह्या कामाचे प्रोजेक्ट लीडर डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम होते. उपग्रह प्रक्षेपण यानाने ४०० कि.मी.ची उंची गाठावी असा ह्या कामाचा मुख्य उद्देश होता. उपग्रह प्रक्षेपण यान हे चार स्टेज रॉकेट आहे व ह्याच्या प्रत्येक स्टेज मध्ये सॉलीड प्रोपेलंट मोटार्स वापरल्या जातात.
प्रक्षेपण माहिती
वर्ग:भारतीय उपग्रह प्रक्षेपण यान
जुनागढ
जुनागढ हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे जुनागढ जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण आहे.
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:जुनागढ जिल्हा
लिंडा सोरेन्सन
लिंडा सोरेन्सन (जन्म दिनांक अज्ञात:डेन्मार्क - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० मध्ये १ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. आपल्या एकमेव सामन्यात ती एकही धाव न काढता बाद झाली.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:डेन्मार्कच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कुमार मर्डूर
(जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हे लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायक आहेत.
पुरस्कार व सन्मान
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
सॅमसंग एसजीएच-सी४१७
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
पारस (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
भगवद्गीता जशी आहे तशी (पुस्तक)
भगवद्गीता जशी आहे तशी हे मूळ इंग्लिश पुस्तक भगवत गीता ॲज इट इज याचे मराठी भाषेतील अनुवादित पुस्तक आहे. गीतेवरील ही मूळ टीका इस्कॉनचे संस्थापक श्री प्रभुपादस्वामींनी लिहिली आहे. इस्कॉनसंस्थेने या गीतेचे प्रकाशन केले आहे.
या पुस्तकामध्ये, गीतेतील प्रत्येक श्लोक, श्लोकातील शब्दांचे अर्थ, अन्वय, श्लोकाचा अनुवाद व त्या श्लोकाचा सारांश इत्यादी माहिती दिली आहे. त्यानंतर लेखकाचा परिचय दिला आहे. नंतर ग्रंथसूची दिलेली आहे, त्यात ’भगवद्‌गीता जशी आहे तशी’तील सर्व तात्पर्यांसाठी प्रमाणभूत वैदिक ग्रंथांचे नाव दिले आहे. त्या नंतर विशेष शब्दांचे अर्थ सांगणारी शब्दावली दिली आहे. शेवटी एकूण ७०० श्लोकांपैकी, प्रत्येक श्लोकाच्या पहिल्या शब्दाची अकारविल्हे सूची दिली आहे.
टिटिकाका सरोवर
टिटिकाका हे पेरू व बोलिव्हिया देशांच्या सीमेवरील एक सरोवर आहे. अँडीज पर्वतरांगेमध्ये समुद्रसपाटीपासून ३,८१२ मीटर उंचीवर स्थित असलेले टिटिकाका हे जगातील जगातील जलवाहतूकीसाठी योग्य असलेले सर्वात उंच व दक्षिण अमेरिका खंडातील पाण्याच्या घनफळाच्या दृष्टीने सर्वात मोठे सरोवर आहे.
दक्षिण अमेरिकेतील ५ प्रमुख नद्या व २० लहान नद्या टिटिकाकाला मिळतात. परंतु अत्यंत उंचीवरील तीव्र सूर्यप्रकाश व जोरदार वारा ह्यांमुळे टिटिकाकाचे ९०% पाणी बाष्प बनून वातावरणात उडून जाते व बाकीचे १० टक्के पाणी बोलिव्हियामधील दुसऱ्या एका सरोवराला मिळते.
गॅलरी
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेचा भूगोल वर्ग:सरोवरे
गुस्ताव कुर्बे
कुर्बे, गुस्ताव वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १८१९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८७७ मधील मृत्यू
इ.स.पू. ४४०
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४४० वर्ग:इ.स.पू.चे ४४० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सॅमसंग एसजीएच-सी५०६
हा सॅमसंगच्या सी मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मेटे ग्रेगरसेन
मेटे ग्रेगरसेन (जन्म दिनांक अज्ञात:डेन्मार्क - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० ते १९९९ दरम्यान १८ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यम जलदगती गोलंदाजी करीत असे.
वर्ग:डेन्मार्कच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सापळा पिके
प्रमुख पिकांवर किडींचा हल्ला होउ नये म्हणुन त्या शेजारी लावण्यात येणाऱ्या पिकांस सापळा पिके म्हणतात. यासाठी, किडींना मुख्य पिकापेक्षा जास्त संवेदनशील असे पिक लावल्या जाते ज्यामुळे मुख्य पिक सुरक्षित राहुन हे गौण पिक किडींद्वारे खाउन टाकल्या जाते.