cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पांडुरंग वामन काणे
पूर्वेतिहास
कोकणातील वेदशास्त्रपारंगत व विद्वत्तेची मोठी परंपरा असलेल्या अशा मध्यमवर्गीय कुटुंबात काणे यांचा जन्म झाला. त्यांचे पणजोबा उत्तम ज्योतिषी आणि पंचांगकर्ते, तर आजोबा वैदिक पंडित, ज्योतिषी आणि उत्तम वैद्य होते. वडील वामनरावांना वेद, उपनिषदे, भगवद्गीता यांचे सखोल ज्ञान होते. महत्त्वाचा असा ऋग्वेद तर त्यांचा तोंडपाठ होता. वामनराव पुढे वकिलीची परीक्षा उत्तीर्ण होऊन, न्यायालयात इंग्रजीतून कामकाज करणारे पहिलेच वकील ठरले. म्हणजे परंपरागत भारतीय ज्ञान आणि आधुनिक इंग्रजी भाषेतील कायद्याचे ज्ञान असा मिलाफ असलेले असे त्यांचे वडील वामनराव ! डॉ. पां. वा. काणे यांचे दुसरे आजोबा म्हणजे आईचे वडीलही वैदिक पंडित आणि वैद्यकीचे उत्तम ज्ञान असलेले असे होते.
पां.वा. काणे यांना अमरकोशातील सर्व श्लोक लहानपणीच तोंडपाठ होते. लहान वयातच त्यांनी विविध नियतकालिकांतून आधी मराठीतून आणि नंतर इंग्रजीतून लेखन सुरू केले. त्यांच्या ज्ञान आणि विद्वत्तेचा आलेख सतत वरच चढत गेला. बी.ए. आणि संस्कृतमधून एम.ए. करतानाच त्यांनी अनेक विषयांमध्ये संशोधन सुरू केले. संस्कृत, मराठी, हिंदी इंग्रजी या भाषांबरोबरच त्यांनी फ्रेंच आणि जर्मनसह अनेक भाषांवर प्रभुत्व मिळवले. अश्या रीतीने त्यांनी अतिशय मेहनतीने स्कॉलरशिप मिळवत आणि एकीकडे शिकवत राहून खूप विद्या संपादन केली. संस्कृत भाषेवर अतिशय प्रेम, त्यामुळे बी.ए.ला संस्कृतमध्ये सर्वप्रथम आले. त्याबद्दल त्यांना भाऊ दाजी पारितोषिक मिळाले. मग एल्‌‍एल.बी. झाले. नंतर झाला वेदान्त पारितोषिकासह ते मुंबईच्या विल्सन महाविद्यालय येथून एम.ए. झाले. त्यानंतर ’हिंदू-मुसलमान कायदा’ घेऊन एल्‌एल.एम. झाले. या परीक्षेत त्यांना व्ही.एन. मंडलिक सुवर्णपदक मिळाले. त्यांना मराठी, हिंदी,इंग्रजी खेरीज संस्कृत, जर्मन, फ्रेंच इ. भाषा अवगत होत्या.
काणेंनी १९०४ साली रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील एका शाळेत शिक्षक म्हणून कामास सुरुवात केली. नंतर ते एल्फिन्स्टन हायस्कूल, मुंबई येथे नोकरीवर होते. मुंबईच्याच गव्हर्नमेंट लॉ कॉलेजमध्येसुद्धा त्यांनी शिकवले होते. मुंबई विद्यापीठाचे ते सन १९४७ ते १९४९ दरम्यान कुलगुरू होते.
ग्रंथलेखन
प्राचीन संस्कृत वाङ्‌मयाचा अभ्यास, सामाजिक अभिसरणाचे भान या दोन अगदी वेगळ्या वाटणाऱ्या गोष्टींमधून काण्यांनी ’धर्मशास्त्राचा पंचखंडात्मक इतिहास’ नावाचा ग्रंथ सिद्ध केला. १९४१ साली त्यांनी प्राच्यविद्येवरचा ग्रंथ लिहिला.१९४२ साली त्यांना 'महामहोपाध्याय' ही पदवी मिळाली. 'हिस्टरी ऑफ संस्कृत पोएटिक्स' हासुद्धा त्यांचा अजून एक महत्त्वाचा ग्रंथ. भारतरामायणकालीन समाजस्थिति (१९११) आणि धर्मशास्त्रविचार (१९३५) हे ग्रंथ त्यांच्या महत्त्वाच्या मराठी ग्रंथांपैकी होत. प्राचीन भाषा, वाङ्‌मय, काव्य महाकाव्य, अलंकारशास्त्र यांचे प्रेम आणि कायदेविषयक जाण, तार्किक मांडणी, प्रथा आणि परंपरांचा कालानुरूप अर्थ लावण्याची क्षमता या आणि अशा शेकडो पैलूंचे एक विस्मयकारी मिश्रण पांडुरंगशास्त्रींच्या लेखनात झाले. खगोलविद्या, सांख्य, योग, तंत्र,पुराणे आणि मीमांसा या विषयांचा सखोल अभ्यास करून त्यांनी त्यांवर भाष्य लिहिले. त्यांचे हे प्रकांड पांडित्य, हा साक्षेपी व्यासंग ही तैलबुद्धी आणि सखोल संशोधनाची आस पुढील कित्येक पिढ्यांपर्यंत झिरपली गेली.
ब्रिटिशांनी येथे आपले बस्तान बळकट करतांनाच इथल्या संस्कृती, विद्या, ग्रंथ, प्रथा, समाज, रूढी यांची कुचेष्टा सुरू केली. मिशनऱ्यांनी हिंदू धर्माची विविधांगी टिंगल सुरू केली. त्यांमध्ये त्यांनी इथल्या काही तथाकथित विद्वानांनाही सामील करून घेतले. इंग्रजीतील एखादी कविता ही संपूर्ण संस्कृत काव्यापेक्षा श्रेष्ठ आहे, असे अत्यंत उर्मट उद्गार, मेकॉलेसारख्या अधिकाऱ्याने काढले होते. लॉर्ड कर्झनने तर भारतीयांना सत्य म्हणजे काय याची कल्पनाच नसल्याची दर्पोक्ती केली होती. डॉ.काणे या सर्व गोष्टींनी व्यथित झाले होते. १९२६ मध्ये त्यांनी व्यवहारमयूख हा ग्रंथ प्रसिद्ध केला. त्यावेळी केलेला अभ्यास, जमविलेली कागदपत्रे आणि अन्य साधने, आजवरचे धर्म आणि कायदा यांचे ज्ञान अशा भक्कम तयारीनिशी त्यांनी भारतीय धर्मशास्त्राचा इतिहास लिहिण्यास सुरुवात केली. इंग्रज आणि इतर युरोपीय देशांना कळावे म्हणून त्यांनी हा परिपूर्ण इतिहास इंग्रजीत लिहिला. सुमारे ७००० पाने आणि ५ खंडांमध्ये त्यांनी लिहिलेला हा इतिहास आजही जागतिक पातळीवर अचूक आणि प्रमाण म्हणून मानला जातो.
समाजसुधारणा
भारतीय कायदे आणि रुढींचा अभ्यास असलेल्या डॉ. काणेंनी तत्कालीन अनिष्ट चालींविरुद्ध आवाज उठवला होता.
विधवांना केस कापून टाकण्याची सक्ती करणे, अस्पृश्यता यांसारख्या रुढींना त्यांनी तीव्र विरोध केला. एका केस न काढलेल्या विधवेला पंढरपुरात विठ्ठलाची पूजा करण्याचा अधिकार मिळावा यासाठी त्यांनी तिचे वकीलपत्र घेतले होते.
आंतरजातीय विवाह, विधवाविवाह तसेच घटस्फोटाचा अधिकार याचाही त्यांनी पुरस्कार केला. पण वकिली आणि शिक्षणक्षेत्रात सक्रिय असणाऱ्या काणेंनी प्रत्यक्ष राजकारणात सहभाग घेतला नाही. सन १९५३ ते १९५९ या काळात पां.वा. काण्यांची राज्यसभेवर नियुक्ती झाली होती.
भारतरत्न असून उपेक्षा
महामहोपाध्याय पां.वा. काणे ह्यांना सन १९६३मध्ये भारताचा " भारतरत्न " हा सर्वोच्च नागरी 'किताब देण्यात आला. भारतात २०१९ सालापर्यंत ४५ व्यक्तींना भारतरत्न हा सन्मान देण्यात आला. भारतीय टपाल खात्याचा एक खास नियम आहे. सहसा जिवंत व्यक्तीवर टपाल तिकीट काढले जात नाही. तथापि या नियमाला अपवाद म्हणून आजवरच्या इतिहासात डॉ. विश्वेश्वरैय्या, महर्षी धोंडो केशव कर्वे, राजीव गांधी, मदर तेरेसा आणि सचिन तेंडुलकर या पाच व्यक्तींवर त्यांच्या हयातीतच टपाल तिकिटे प्रसिद्ध झाली. डॉ. विश्वेश्वरैय्या, महर्षी कर्वे यांना भारतरत्न सन्मान मिळाला आणि त्यांनी वयाची शंभरी पार केली म्हणून त्यांच्यावर हयातीतच टपाल तिकीट निघाले. काँग्रेसच्या शताब्दीनिमित्त तत्कालीन पक्षाध्यक्ष म्हणून राजीवजींवर तिकीट निघाले. मदर तेरेसांना नोबेल पारितोषिक जाहीर झाल्यावर, घाईघाईने आपल्या सरकारने त्यांना भारतरत्न दिले आणि तिकीटही प्रसिद्ध केले. २०० कसोटी पूर्ण करण्याच्या जागतिक विक्रमाबद्दल भारतरत्न सचिन तेंडुलकरवर दोन तिकिटे निघण्याचा विक्रम प्रस्थापित झाला. मात्र लता मंगेशकर आणि अमर्त्य सेन हे दोन्हीही भारतरत्न हयात असल्याने त्यांच्यावर टपाल तिकीट प्रसिद्ध झाले नाही.
डॉ. पां. वा. काणे हे अत्यंत विद्वान पंडित म्हणून त्यांना अनेक सर्वोच्च सन्मान लाभले. त्यांना भारतरत्न देण्यात आल्यावर खरेतर त्या किताबाचीच शान वाढली. पण आजवर प्रत्येक भारतरत्नावर टपाल तिकीट काढणारे भारतीय टपाल खाते आणि सरकार, फक्त डॉ. पां. वा. काणे यांनाच साफ विसरले. नेहरू, इंदिराजी, राजीव गांधी, मोरारजी देसाई असल्या भारतरत्नांवर तर अनेकदा टपाल तिकिटे निघाली. मग फक्त डॉ. पां. वा. काणे यांच्यावरच एकदासुद्धा टपाल तिकीट न काढण्याचे कारण समजत नाही.
संदर्भ
वर्ग:मुंबई विद्यापीठ भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते वर्ग:मराठी कायदेपंडित वर्ग:इ.स. १८८० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७२ मधील मृत्यू वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:राज्यसभा सदस्य
विल्स विश्व मालिका, १९९४-९५
भारतामध्ये २३ ऑक्टोबर ते ५ नोव्हेंबर १९९४ दरम्यान  विल्स विश्व मालिका ही एकदिवसीय त्रिकोणी मालिका खेळवली गेली. ह्या मालिकेमध्ये यजमान भारताशिवाय, न्यू झीलंड आणि वेस्ट इंडीज या संघांचा समावेश होता.
अंतिम सामन्यात भारताने वेस्ट इंडीजला ७२ धावांनी मात देत विजेतेपद पटकावले. =संघ=
=गुणफलक= =सामने=
अंतिम सामना
=संदर्भ आणि नोंदी=
=बाह्यदुवे=
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील खेळ वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे
बहेबोरगाव
बहेबोरगाव सांगली जिल्ह्यातील एक गाव असून ते नाना पाटील यांचे जन्मस्थान आहे.
वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
जाल (गणित)
गणितात आणि मुख्यत्वे जालगणितात आणि जालशास्त्रात, जाल हे अशा वस्तुंच्या किंवा घटकांच्या संचाचे दर्शक असते ज्या वस्तु एकमेकांशी दुव्याने जोडलेल्या असतात. संचातील वस्तु शिरोबिंदुंच्या स्वरूपात दर्शविल्या जातात.
जालाचे दुवे दिशीय किंवा अदिशीय असू शकतात. उदाहरणार्थ, जर जालातिल शिरोबिंदु फेसबुकची खाती दाखवत असतील आणि त्यांमधिल दुवे त्या व्यक्तिंमधील फेसबुकवरील मैत्रि दाखवत असेल तर शिरोबिंदूंमधील दुवे हे अदिशीय असणार कारण दोन्ही व्यक्ती फेसबुकवर एकमेकांचे मित्र असतात. असे होउ शकत नाही कि एक व्यक्ति दुसऱ्या व्यक्तिची मित्र आहे परंतु दुसरी व्यक्ती पहील्या व्यक्तिची मित्र नाही. याउलट जर जालातिल शिरोबिंदु विविध प्राणि दाखवत असतिल आणि त्यांमधिल दुवे कोणता प्राणि कोणत्या प्राण्याचे भक्ष आहे हे दाखवत असेल तर शिरोबिंदूंमधील दुवे हे दिशीय असणार कारण शक्यतो असे होत नाही कि एक प्राणि दुसऱ्याचे भक्ष असेल तर दुसरा प्राणिदेखिल पहिल्याचे भक्ष आहे. ज्या जालातिल दुवे अदिशीय आहेत अशा जालाला अदिशीय जाल तर ज्या जालातिल दुवे दिशीय आहेत अशा जालाला दिशीय जाल असे म्हटले जाते.
गणितीय व्याख्या आणि सादरीकरण
गणितीय भाषेत जाल G ही (V, E) अशी क्रमित जोडी असते. यामध्ये V हा शिरोबिंदुंचा संच तर E हा दुव्यांचा संच आहे.
जोडणी मेट्रिक्स/ रचना मॅट्रिक्स: गणितीय रूपात कोणतेही जाल मॅट्रिक्स म्हणुन दर्शवता येते. ही संकल्पना समजुण घेण्यासाठी १० शिरोबिंदु असणारे जाल विचारात घ्या. या जालातील शिरोबिंदूंना आपण १,२,३,...,१० अशी नावे देऊ. कोणत्या शिरोबिंदूला काय क्रमांक दिला जातो हे यात महत्त्वाचे नाही. आता आपण १० गुणिले १० या आकाराचे मॅट्रिक्स घेऊ. जर शिरोबिंदु j हा शिरोबिंदु  iला दुव्याने जोडलेला असेल या मॅट्रिक्स मधिल (i, j) हा घटकाची किंमत १ असेल आणि असे नसेल तर या घटकाची किंमत ० असेल. अशा प्रकारे जालाच्या जोडणीची सर्व माहिती जोडणी मॅट्रिक्समधे अत्यंत नेटक्या प्रकाराने साठवता येते. जोडणी मॅट्रिक्समुले जालाचा अभ्यास करणे खुप सुलभ होते. जोडणी मॅट्रिक्समुळे प्रत्येक वेळी जालाचे चित्र काढण्याची गरज तर राहात नाहिच उलट जालाचे गणितिय आणि संगणकीय विश्लेषणदेखिल शक्य होते.
जालाची गुणवैशिष्ट्ये
जालाचे गणितीय वर्णन करण्याअगोदर हे पाहाणे गरजेचे ठरते की जालाच्या रचनेच्या सरासरी (statistical) वर्णनामध्ये आपल्याला रस आहे कि त्याच्या तंतोतंत वर्णनामध्ये. विशेषतः अनिश्चित जालाच्या रचनेमध्ये जालाची सरासरी गुणवैशिष्ट्ये महत्त्वाचि ठरतात. जालाची काही महत्त्वाची गुणवैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत.
शिरोबिंदुची दुवासंख्या : जालामधील शिरोबिंदुची दुवासंख्या म्हणजे त्या शिरोबिंदुच्या इतर शिरोबिंदुंशी असणाऱ्या दुव्यांची संख्या होय. उदाहरणार्थ, बाजुच्या चित्रामध्ये शिरोबिंदु ४ची दुवासंख्या ३ आहे आणि शिरोबिंदु ६ची दुवासंख्या १ आहे.
दुवा वितरण : दुवासंख्यांचे त्या जालासाठिचे संभाव्यता वितरण म्हणजेच दुवा वितरण होय
महाराष्ट्रातील घाट रस्ते
महाराष्ट्रात सह्यादीच्या अनेक डोंगररांगा असल्याने डोंगर एका बाजूने चढून वाटल्यास दुसऱ्या बाजूने उतरण्यासाठी घाट रस्त्याचा वापर करावा लागतो. काही घाट रस्त्यांनी फक्त पायी जाणे शक्य असते, तर काही घाटांमधून गाडी रस्ते किंवा रेल्वे मार्ग बनवले आहेत. ज्या घाटांनी पायी जाणेच शक्य असते त्यांतले काही सोपे तर काही अतिशय अवघड असतात. ते पार करण्यासाठी थोडेफार गिर्यारोहणही करावे लागते. खाली दिलेल्या तक्त्यामध्ये महाराष्ट्रातील काही प्रसिद्ध घाटांची माहिती दिली आहे.
माहिती नसलेले घाट
ज्या प्रसिद्ध, अप्रसिद्ध आणि अल्पप्रसिद्ध घाटांची तपशीलवार माहिती मिळू शकली नाही ते घाट असे :
महाराष्ट्रातील किल्ले; महाराष्ट्रातील खिंडी; महाराष्ट्रातील किल्ले, प्रकार आणि अवयव
वर्ग:महाराष्ट्रातील रस्ते वर्ग:महाराष्ट्राची भौगोलिक रचना वर्ग:महाराष्ट्रातील घाटरस्ते
जयपूर
जयपूर शहर ही राजस्थानची राजधानी आहे. जयपूरला 'गुलाबी शहर' म्हणूनही ओळखले जाते. जयपूर पूर्वीच्या संस्थानाचेही राजधानीचे ठिकाण होते. या शहराची स्थापना इ.स. १७२८ मध्ये दुसऱ्या महाराजा जयसिंह यांनी केली. येथील लोकसंख्या इ.स. २००३ मध्ये जवळजवळ २७ लाख होती. जगभरातील 167 जागतिक वारसास्थळांच्या यादीत सामाविष्ट झालेले जयपूर हे देशातीलच नव्हे तर जगभरातील पर्यटकांना आकर्षित करणारे ठिकाण आहे. राजा सवाई जयसिंग यांनी वाढती लोकसंख्या आणि पाण्याचे दुर्भिक्ष यावर मात करण्यासाठी सन १७२७मध्ये आपली राजधानी आमेरहून जयपूर येथे आणली. वास्तुविशारद विद्याधर भट्टाचार्य यांनी रचना केलेले हे शहर नगर नियोजन आणि मध्ययुगीन वास्तुकलेचा उत्तम नमुना म्हणून ओळखले जाते. गुलाबी शहर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या शहराच्या रंगामागेही एक कथा आहे. प्रिन्स अल्बर्टच्या स्वागतासाठी राजा सवाई रामसिंग दुसरे यांनी शहरातील सर्व वास्तू टेराकोटा गुलाबी रंगात रंगवून घेतल्या होत्या. भेटीनंतर ही रंग कायम ठेवण्यासाठी कोणत्याही इमारतीला अन्य रंग देणे अनधिकृत ठरवणारा कायदा करण्याचा सल्ला राणीने राजाला दिला. हा नियम आणि त्यामुळे जयपूरचे गुलाबी शहर हे बिरूदही आज कायम राहिलेले आहे. जयपूरमध्ये अनेक प्रेक्षणीय वास्तू स्थळे आहेत. अमर किल्ला हा जयपूरमधील सरोवराच्या काठी उभ्या असलेल्या या किल्ल्यावर मुघल वास्तुकलेचा प्रभाव आहे किल्ल्याचे बांधकाम लाल वालुकाश्म आणि संगमरवरात करण्यात आलेले आहे. येथील शीश महल अतिशय सुंदर आणि देखणा विभाग आहे. सध्या त्याच्या जतनाची आणि संवर्धनाची प्रक्रिया सुरू आहे. जयपूरला एक नवी ओळख मिळालेली आहे. ऐतिहासिक आणि पर्यटनाच्या दृष्टीने एक महत्त्वाचे शहर म्हणून संपूर्ण जगभरातून पर्यटक या शहराला भेट देतात.
जयपूर शहर येथील महाल आणि जुन्या घरांसाठी वापरलेल्या गुलाबी दगडांसाठी प्रसिद्ध आहे. पूर्ण शहर सहा भागांत १११ फुटी रस्त्यांनी विभागले आहे. जगभरातील लोक जयपूरला आधुनिक शहरी योजनाकार सर्वात नियोजित आणि व्यवस्थित शहरांमध्ये गणतात. एकोणविसाव्या शतकात जयपूर शहराचा विस्तार सुरू झाला. त्यावेळी त्याची लोकसंख्या १,६०,००० होती. येथील मुख्य उद्योग धातुकाम, संगमरमर, वस्त्र-छपाई इत्यादी आहेत.
जयपूरमध्ये सिटी पॅलेस, जंतर मंतर, हवामहल, अंबर महाल, मुबारक महल, जलमहल, इत्यादी प्रेक्षणीय स्थळे आहेत. जयपूर हे भारतातील सर्व सुंदर शहरांतले एक आहे. भारताच्या पर्यटनातील सुवर्ण त्रिकोणात (जयपूर-आग्रा-दिल्ली) जयपूर शहर मोडते. जयपूर शहराचे महाराजा दुसरे सवाई जयसिंह ह्यांनी सन १६९९ ते १७४४ पर्यंत राज्य केले, तेव्हा त्यांची राजधानी अंबर होती. अंबर हे शहर आजच्या जयपूरपासून ११ किलोमीटरवर आहे. जयपूरचा आमेर किल्ला प्रसिद्ध आहे. सरोवराकाठी उभ्या असलेल्या या किल्ल्यावर मुघल वास्तुकलेचा प्रभाव आहे. किल्ल्याचे बांधकाम लाल वालुकाश्म आणि संगमरवरात करण्यात आलेले आहे. येथील शीशमहल हा महत्त्वाचा विभाग आहे. या किल्ल्याचे जतन आणि संवर्धनाची प्रक्रिया सुरू आहे. येथील सुख निवासात पाण्याचे खुले कालवे बांधून त्या काळातही वातानुकूलनाची किमया साधण्यात आलेली होती. जयगड हा आमेर किल्ल्याच्या वरच्या बाजूला डोंगरावर असलेला किल्ला आहे. या किल्ल्यात खजिना दडवल्याचे सांगितले जात असे. आणिबाणीच्या काळात हा खजिना शोधण्यासाठी किल्ल्यात शोध मोहीमही राबविण्यात आली होती. मात्र हे प्रयत्न यशस्वी ठरले नाहीत. खऱ्या अर्थाने जयगड या ठिकाणी तोफ निर्मिती केली जात असे. येथील जयवान ही त्या काळातील सर्वात मोठी कार्यक्षम आणि शक्तिशाली तोफ होती.
अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात सवाई जयसिंग दुसऱ्यांनी उभारलेले जंतर-मंतर हे ठिकाण महत्त्वपूर्ण आहे. हे ठिकाण त्या काळातील वैज्ञानिक दृष्टिकोनाची साक्ष देणारे आहे. अंतराळ विज्ञानाचा अभ्यास, काळ वेळेचे गणित, सूर्य-चंद्र आणि अन्य ग्रहांच्या हालचालींच्या नोंदी ठेवण्याच्या उद्देशाने त्यांनी देशभरात पाच ठिकाणी अशा रचना उभारल्या होत्या. त्यापैकीच ही एकमहत्त्वाची रचना आहे. जयपूर मधील हवामहल हे एक महत्त्वाचे ठिकाण आहे. सवाई जयसिंग यांचे नातू सवाई प्रतापसिंग यांच्या काळात उभारण्यात आलेल्या या वास्तूची रचना लालचंद उस्ताद यांनी केली. या पाच मजली इमारतीत ९५३ झरोके आहेत. तिची रचना मधमाशांच्या पोळ्या प्रमाणे आहे. प्रत्येक झोक्यावर अप्रतिम नक्षीकाम करण्यात आलेले आहे. राजघराण्यातील स्त्रियांना बाहेरील घडामोडी पाहता याव्यात म्हणून झरोक्याची सोय करण्यात आलेली होती. त्यामुळे उत्तम वायुविजन होऊन आतील हवा थंड राहत असे. सिटी पॅलेस हे एक महत्त्वाचे ठिकाण आहे सन १९४९पर्यंत जयपूरच्या महाराजांचे अधिकृत शासकीय केंद्र असलेल्या सिटी पॅलेसमध्ये आता महाराजा सवाई मानसिंग दुसरे यांचे संग्रहालय आहे. राजघराण्याचे वंशज आजही तेथे राहतात. जेव्हा राजा महालात असतो, तेव्हा महालावर त्याच्या वैशिष्ट्यपूर्ण ध्वज फडकत असतो. औरंगजेबाने राजा जयसिंग यांना सवाई म्हणजेच इतर समकालीन राज्यकर्त्यापेक्षा अधिक शक्तिशाली म्हणून गौरविले होते. त्याचे प्रतीक म्हणून त्याच्या पूर्ण ध्वजाच्या वरच्या भागात त्यापेक्षा लहान आकाराचा आणखी एक ध्वज फडकत असतो. येथील अनेक वास्तूंचे सौंदर्य काळाच्या ओघात काहीसे नष्ट झालेले आहे. युनेस्कोने जागतिक वारसास्थळांच्या यादीमध्ये स्थान दिल्यामुळे त्याला नवी झळाळी मिळण्याच्या आणि पर्यटनाला आणखी चालना मिळण्याच्या आशा निर्माण झालेल्या आहेत.
भूगोल
जयपूरमध्ये पावसाळ्यापासून प्रभावित गरम अर्ध-रखरखीत हवामान (कप्पेन हवामान वर्गीकरण बीएसएच) आहे. जयपूरमध्ये लांब व  अत्यंत कडक उन्हाळा आणि लहान, सौम्य ते उबदार हिवाळा आहे. वार्षिक पर्जन्यमान ६३ सेमीपेक्षा जास्त आहे, बहुतेक जुलै आणि ऑगस्टमध्ये पावसाळ्यामुळे तापमान कमी होते आणि त्यामुळे मे आणि जूनच्या तुलनेत या दोन महिन्यांतील सरासरी तापमान कमी असते. पावसाळ्यात नेहमीच, मुसळधार पाऊस आणि गडगडाटी वादळे होतात, परंतु पूर येणे सामान्य नाही. मे महिन्यात आतापर्यंतचे सर्वाधिक तापमान ४८. ५ अंश सेल्सियस (119.3 ° फॅ) नोंदले गेले आहे. शहराचे सरासरी तापमान डिसेंबर ते फेब्रुवारी दरम्यान २०  अंश सेल्सियस किंवा ६८ अंश सेल्सियसपेक्षा कमी राहते. हे महिने कधीकधी थंड, सौम्य, कोरडे आणि आनंददायी असतात. आजपर्यंतचे सर्वात कमी तापमान −२.२ अंश सेल्सियस (२.0.० अंश सेल्सियस) नोंदले गेले आहे.जयपूर, जगातील इतर बड्या शहरांप्रमाणेच शहरी उष्णता बेटांचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. ग्रामीण भागातील तापमान हे अधूनमधून हिवाळ्यातील अतिशीत तापमानापेक्षा कमी पडते.
लोकसंख्याशास्त्र
२०११ च्या जनगणनेच्या अस्थायी अहवालानुसार जयपूर शहराची लोकसंख्या ३,०७३,३५० होती. शहरासाठी एकंदरीत साक्षरता दर ८४. ३४ % आहे. ९०.६१ % पुरुष आणि ७७. ४१ % महिला साक्षर होत्या. लिंग गुणोत्तर एक हजार पुरुषांकरिता ८९८ महिलांचे होते. मुलाचे लिंग प्रमाण ८५४ होते.
२०११ च्या जनगणनेनुसार, शहरातील लोकसंख्येच्या ७७.७७% लोकांपैकी हिंदूंचा बहुसंख्य धार्मिक गट आहे, त्यानंतर मुस्लिम (१.६%), जैन (२.४%) आणि इतर (१.२%) यांचा समावेश आहे.
संस्कृती
जयपूरमध्ये आर्किटेक्ट चार्ल्स कोरेया आणि रवींद्र मंच यांनी बनविलेले जवाहर कला केंद्र सारख्या अनेक सांस्कृतिक स्थळे आहेत. शासकीय केंद्रीय संग्रहालयात अनेक कला व पुरातन वास्तू आहेत. हवा महल येथे शासकीय संग्रहालय आणि विराटनगर येथे एक आर्ट गॅलरी आहे. शहराभोवती राजस्थानी संस्कृती दर्शविणारे पुतळे आहेत. जयपूरमध्ये पुरातन वस्तू आणि हस्तकलेची विक्री करणारी अनेक पारंपारिक दुकाने तसेच अनोखी सारख्या पारंपारिक तंत्रांना पुनरुज्जीवित करणारे समकालीन ब्रँड आहेत.जयपूरच्या पूर्वीच्या राज्यकर्त्यांनी बऱ्याच कला आणि हस्तकलांचे संरक्षण केले. त्यांनी भारतात व परदेशातील कुशल कारागीर, कलाकार आणि कारागीर यांना शहरात बोलावले. काही शिल्पांमध्ये बंधनी, ब्लॉक प्रिंटिंग, दगडी कोरीव काम व मूर्तिकला, तारकाशी, जरी, गोटा-पट्टी, किनारी व जरदोझी, चांदीचे दागिने, रत्न, कुंदन, मीनाकारी व दागिने, लाख की चुडिया, लघु चित्र, निळ्या रंगाचे भांडे, हस्तिदंत कोरणे, शेलॅक वर्क आणि लेदर वेअर यांचा समावेश आहे.जयपूरची स्वतःची परफॉर्मिंग आर्ट आहे. कथकसाठी जयपूर घराना कथकच्या उत्तर भारतीय शास्त्रीय नृत्य प्रकारातील तीन घरांपैकी एक आहे.कथकचा जयपूर घराना वेगवान गुंतागुंतीच्या नृत्यासाठी, शरीराच्या हालचाली आणि सूक्ष्म अभिनयासाठी ओळखला जातो.
बाह्य दुवे
वर्ग:राजस्थान वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
कुर्ली (खानापूर)
कुर्ली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील खानापूर (विटा) तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:खानापूर (विटा) तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
चास (सिन्नर)
चास हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
वावेघर (शहापूर)
वावेघर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
रशियन गेज
रशियन गेज हा लोहमार्गांवरील अनेक रेल्वे गेजपैकी एक आहे. ह्या गेजमध्ये लोहमार्गाच्या दोन रूळांमधील अंतर १५२० मिमी किंवा ५ फूट इतके असते. ब्रॉड गेजमध्ये गणन्यात येणारा हा गेज प्रामुख्याने रशिया, मंगोलिया, कझाकस्तान, किर्गिझस्तान, ताजिकिस्तान, तुर्कमेनिस्तान, उझबेकिस्तान, आर्मेनिया, अझरबैजान, जॉर्जिया, बेलारूस, मोल्दोव्हा, युक्रेन, एस्टोनिया, लात्व्हिया, लिथुएनिया, व फिनलंड ह्या देशांमध्ये वापरला जातो. ह्यांपैकी बहुतेक सर्व देश भूतपूर्व सोव्हिएत संघाची गणराज्ये होती.
वावेघर (शहापूर)
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
रशियन गेज
इ.स. १८४० च्या दशकामध्ये रशियन साम्राज्याने मॉस्को-सेंट पीटर्सबर्ग रेल्वेसाठी ५ फूट गेजची निवड केली. त्यानंतर रशिया व भोवतालच्या भागांमध्ये झपाट्याने रेल्वेचे जाळे पसरले. हे सर्व मार्ग रशियन गेज वापरून बांधले गेले. आजच्या घडीला जगभरात रशियन गेजचे एकूण २,२५,००० किमी लांबीचे लोहमार्ग आहेत.
वावेघर (शहापूर)
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
रशियन गेज
हेही पहा
वर्ग: रेल्वे गेज
धनंजय मुंडे
धनंजय पंडितराव मुंडे (जन्म १५ जुलै १९७५) हे एक मराठी राजकारणी व सध्या महाराष्ट्र सरकारमध्ये सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाचे कॅबिनेट मंत्री म्हणून कार्यरत आहेत. यापूर्वी ते महाराष्ट्र विधान परिषदेत विरोधी पक्षनेते होते.
वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण
मुंडे यांचा जन्म १५ जुलै १९७५ला नाथ्रा, परळी वैजनाथ, बीड येथे वंजारी कुटुंबात झाला. त्यांच्या कुटुंबात त्यांची आई रुख्मिणी मुंडे, पत्नी राजश्री मुंडे आणि मुलगी आदिश्री मुंडे आहेत. मुंडे यांचे प्राथमिक शिक्षण न्यू इंग्लिश स्कूल परळी वैजनाथ येथे झाले. तर महाविद्यालयीन शिक्षण सिम्बॉयसीस कॉलेज पुणे येथून झाले आहे. त्यांनी बॅचलर ऑफ सोशल लॉ मधून आपली पदवी संपादन केली आहे.
बलात्काराचे आरोप
२०२१ मध्ये त्यांच्यावर रेणू शर्मा नावाच्या महिलेकडून बलात्काराचे आरोप करण्यात आले होते, नंतर ते आरोप मागे घेण्यात आले. रेणू शर्मा यांची बहिण करुणा शर्मा यांच्यासोबत आपले परस्पर सहमतीने विवाहबाह्य संबंध होते, करुणा शर्मा पासून त्यांना दोन मुले असल्याचे मुंडे यांनी मान्य केले आहे.
राजकारण
१९९५ च्या विधानसभा निवडणुकीपासून ते राजकारणात आले. सुरुवातीला ते भारतीय जनता पक्षामध्ये भारतीय जनता पक्षाचे विद्यार्थी आघाडी प्रमुख होते. त्यानंतर भारतीय जनता युवा मोर्चाचे उपाध्यक्ष, प्रदेश सरचिटणीस व प्रदेशाध्यक्ष या पदांवर अनेक वर्ष त्यांनी काम केले.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:परळीचे आमदार वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
बन्ना-जि
बन्ना-जि (जपानी:鑁 阿寺) हे जपानच्या उत्तर कांतो भागातील तोचिगी प्रांतातील अशिकगा शहरात शिंगॉन संप्रदायाचे बौद्ध मंदिर आहे. मंदिराचे होन्झोन (मुख्य देवता) दाईनिची न्योराय यांचा पुतळा आहे. यामुळे मंदिराचे दाइनिचिसमा असे टोपणनाव होते. हे मंदिर मुरोमाची शोगुनेट दरम्यान जपानवर राज्य करणाऱ्या आशिकागा कुळातील वडिलोपार्जित किल्ल्यांवर स्थित आहे. हे स्थळ राष्ट्रीय ऐतिहासिक स्थळांच्या यादीत समाविष्ट आहे
इतिहास
मिनामोटोनो योशियासू यांना १२ व्या शतकाच्या मध्यात शिमोट्सुके प्रांताच्या या भागातील शिन (इस्टेट) देण्यात आली.तेथे त्यांनी तटबंदीचे घर बांधले. त्याच्या तिसऱ्या मुलाने ज्या ठिकाणी ही इस्टेट आहे तेथून "आशिकागा" असे नाव घेतले आणि तो आशिकागा योशिकाने नावाने प्रसिद्ध झाला. गेनपेइ युद्धामध्ये त्यांनी मिनामोटोनो योरिमोटो यांचे संस्थानिक म्हणून काम केले आणि शेवटी ते योरिमोटो यांचे मेहुणे बनले. स.न. ११८५ मध्ये त्याला शिमोट्सुके प्रांताच्या राज्यपाल या पदवीने गौरविण्यात आले. दहा वर्षांनंतर, ११९५ मध्ये ते निवृत्त झाले. त्यानंतर ते बौद्ध भिक्षू झाले आणि गीशो (जपानी: 義 称) हे नाव धारण केले. पुढच्या वर्षी त्यांनी आपल्या निवासस्थानी दाईनिची न्योराय यांची मूर्ती स्थापित केली आणि त्याचे रूपांतर बन्न-जि नावाच्या बौद्ध मंदिरात केले. या मंदिराचा विस्तार त्यांचा तिसरा मुलगा, अशिकगा योशियोजी यांनी १२३४ मध्ये केला. मंदिराची सध्याची होंडी बांधण्यासही योशियाजी जबाबदार आहेत. कामकुरा कालावधी व नानबोकू-चो अवधी दरम्यान हे मंदिर कामकुरामधील त्सुरूगाका हचिमान-गु यांचे मदतनीस होते. तथापि, सेनगोको काळात, आशिकागा कुळाची शक्ती आणि प्रभाव खूपच कमी झाला होता आणि हे मंदिर जवळजवळ मोडकळीस आले होते.
बन्ना-जि होंडो (राष्ट्रीय संपत्ती)
बन्न-जिचा मुख्य हॉल आशिकागा योशियुजी यांनी १२३४ मध्ये बांधून घेतला होता. ही रचना वीज कोसळल्यामुळे जळून गेली होती. स.न. १२९९ मध्ये याची पुनर्बांधणी आशिकागा सदाउजी यांनी केली. ते प्रसिद्ध आशिकागा तकाउजी यांचे वडील होते. तसेच मुरोमाची शोगुनेट याचे संस्थापक होते. यात एक ५ x ५ बे आर्किटेक्चर पद्धतीचा हॉल आहे. यात इरीमोया शैलीचे छप्पर आहे. हे मंदिर गुप्त पद्धतीचे बौद्ध मंदिर आहे. परंतु या इमारतीच्या अनेक वास्तूंमध्ये जपानी झेनच्या शैलीचा प्रभाव दिसून येतो. १४०७ ते १४३२ च्या सुमारास इमारतीचे मोठ्या प्रमाणात पुनर्निर्माण केले गेले. १९०८ मध्ये त्याला एक महत्त्वाची सांस्कृतिक मालमत्ता मानले गेले. २०१३ मध्ये याला जपानच्या राष्ट्रीय संपत्तीच्या यादीत समाविष्ट केले गेले.
प्रक्षेपक यान
वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
अनुराग सिन्हा
सिन्हा, अनुराग वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
राजा शिवछत्रपती (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने वर्ग:शिवाजी महाराज यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
कळत नकळत (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
लात्व्हियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य
लात्व्हियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य (Латвийская Советская Социалистическая Республика; लात्व्हियन: Latvijas Padomju Sociālistiskā Republika) हे भूतपूर्व सोव्हिएत संघाच्या १५ गणराज्यांपैकी एक गणराज्य होते.
१९१८ साली स्वतंत्र झालेल्या लात्व्हिया देशावर सोव्हिएत संघाने दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान लष्करी आक्रमण करून हा भाग सोव्हिएत संघामध्ये विलिन केला. लात्व्हियाच्या संमतीनेच हे विलीनीकरण झाले आहे अशी रशियाची भूमिका होती. आंतरराष्ट्रीय समुदायाने मात्र ह्या घटनेचा निषेध करत हे विलीनीकरण बेकायदेशीय व अवैध ठरवले.
२५ डिसेंबर १९९१ रोजी सोव्हिएत संघाचे विघटन झाले व सोव्हिएत लात्व्हियाचे लात्व्हिया देशामध्ये रूपांतर झाले.
वर्ग:लात्व्हियाचा इतिहास वर्ग:सोव्हिएत संघाची गणराज्ये
जपान महिला राष्ट्रीय सॉफ्टबॉल संघ
सॉफ्टबॉल संघ वर्ग:देशानुसार सॉफ्टबॉल संघ वर्ग:महिला राष्ट्रीय सॉफ्टबॉल संघ वर्ग:रिकामी पाने
प्रक्षेपक स्थान
ज्या ठिकाणाहून प्रक्षेपक यान आणि उपग्रह अवकाशात सोडले जातात त्यास प्रक्षेपक स्थान असे म्हणतात.
वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
महाराष्ट्रातील साखर उद्योग
सन १९४५ पर्यंत देशात महाराष्ट्रातील काही १२ कारखाने मिळून एकुन १४५ संघटीत कारखाने होते. सन १९४५ मधे के. पद्मश्री विठ्ठलराव विखे पाटील यानी देेेशातील पहिला सहकारी कारखाना महाराष्ट्रातील अहमदनगर येथील प्रवरानगर येथे स्थापन करण्यासाठी पुढाकार घेतला आणि सन १९५१ मध्ये त्याला मान्यता मिळाली.
वर्ग:महाराष्ट्र
वार (माप)
हे तीन फुटाचे माप आहे. हे माप पुर्वूच्या काळी वापरले जात असे. नऊवारी साडी हा असाच एक शब्द या संदर्भात तयार झाला आहे.
तुक्या तुकविला नाग्या नाचविला
संक्षेप
तुकाराम भोसले (मकरंद अनासपुरे) हा एक भ्रष्ट हवालदार असतो ज्याची त्याचा ईमानदार भाच्या नागनाथ (पुष्कर जोग)ला नफ़रत असते. याला कंटाळुन तुकाराम एका बाबाला काही उपाय कर्न्याची विनन्ती करतो जो त्यांचा आत्म्याची अदला-बदल करतो. पुढची गोष्ट ह्यांच्या कारनाम्याच्या हरकती सांगते.
अरुकू लोकसभा मतदारसंघ
अरुकू हा भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील २५ लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक आहे. २००९ सालच्या पुनर्रचनेदरम्यान निर्माण करण्यात आलेल्या अरुकू मतदारसंघामध्ये विजयनगरम जिल्ह्यातील ३, विशाखापट्टणम जिल्ह्यातील २, श्रीकाकुलम जिल्ह्यातील १ व पूर्व गोदावरी जिल्ह्यातील १ असे एकूण ६ विधानसभा मतदारसंघ आहेत. अरुकू मतदारसंघ केवळ अनुसूचित जातीमधील उमेदवारांसाठी राखीव आहे.
मार्टिन हॉर्टन
मार्टिन जॉन हॉर्टन (२१ एप्रिल, १९३४:वूस्टरशायर, इंग्लंड - ३ एप्रिल, २०११:वूस्टरशायर, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९५९ मध्ये २ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केप कोब्राझ
नोशुवा मोबाईल केप कोब्राझ किंवा केप कोब्राझ हा मिवे चॅलेंज टी२० मधील संघ आहे. केप कोब्रा इतर दक्षिण आफ्रिकेतील स्थानिक स्पर्धेत देखिल सहभागी होतो.
बाह्य दुवे
वर्ग : दक्षिण आफ्रिकेतील क्रिकेट संघ
गोव्यातील जिल्हे
भारताच्या गोवा राज्यात २ जिल्हे आहेत. त्यांच्याबद्दल संक्षिप्त माहिती.
वर्ग:भारतामधील जिल्हे वर्ग:गोव्यामधील जिल्हे
पाथरी (केळापूर)
पाथरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
अमेरिका महिला राष्ट्रीय सॉफ्टबॉल संघ
सॉफ्टबॉल संघ वर्ग:देशानुसार सॉफ्टबॉल संघ वर्ग:महिला राष्ट्रीय सॉफ्टबॉल संघ
एमिली ग्रीन बाल्च
एमिली ग्रीन बाल्च (जानेवारी ८, इ.स. १८६७ - जानेवारी ९, इ.स. १९६१ ही अमेरिकेतील इंग्लिश लेखिका होता.
ग्रीन बाल्च हीस १९४६ चे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.
इन्साफ - द जस्टिस (हिंदी चित्रपट)
इन्साफ हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.
एमिली ग्रीन बाल्च
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:इ.स. १८६७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मृत्यू वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इन्साफ - द जस्टिस (हिंदी चित्रपट)
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००३ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
एरफिल एक्सप्रेस
पॅल एक्सप्रेस ही फिलिपाइन्सच्या पासे सिटी शहरात मुख्यालय असलेली छोटी विमानवाहतूक कंपनी आहे. ही फिलिपाइन एरलाइन्सची उपकंपनी आहे.
याचे पूर्वीचे नाव एरफिल एक्सप्रेस तथा एर फिलिपाइन्स कॉर्पोरेशन होते.
वर्ग:फिलिपिन्समधील विमानवाहतूक कंपन्या
व्ही. मणिकंडन
व्ही.मणिकंडन (तमिळ:வி.மணிகன்டன்)
चित्रपट कारकीर्द
वर्ग:तमिळ चित्रपट छायादिग्दर्शक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बागबान (हिंदी चित्रपट)
बागबान हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.
कलाकार
अमिताभ बच्चन - राज मल्होत्रा
हेमा मालिनी - पूजा मल्होत्रा
सलमान खान - आलोक राज मल्होत्रा, राज आणि पूजाचा दत्तक मुलगा
अमन वर्मा - अजय मल्होत्रा, राज यांचा पहिला मुलगा
कुंभारमाठ
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
बागबान (हिंदी चित्रपट)
कलाकार
समीर सोनी - संजय मल्होत्रा, राज यांचा दुसरा मुलगा
साहिल चड्ढा - रोहित मल्होत्रा, राज यांचा तिसरा मुलगा
नसिर काजी - करण मल्होत्रा, राज यांचा चौथा आणि सर्वात लहान मुलगा
सुमन रंगनाथन - किरण मल्होत्रा, संजयची पत्नी
रिमी सेन - पायल मल्होत्रा, अजयची मुलगी
दिव्या दत्ता - रीना मल्होत्रा, संजयची पत्नी
आरजू गोवित्रीकर - प्रिया मल्होत्रा, रोहितची पत्नी
महिमा चौधरी - अर्पिता, आलोकची पत्नी
परेश रावळ - हेमंत पटेल
लिलेट दुबे - शांति पटेल
मोहन जोशी - कुबेर देसाई, हॉटेलचा मालक
नकुल वैद - राहुल
अवतार गिल - रावत, आय सी आय सी आय बँकेचा मॕनेजर
असरानी - बेदी
शशि किरण - प्रितम
राजेंद्र मोहन - कार विक्रेता
संजिदा शेख - नीली
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००३ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
केन टेलर
केन टेलर तथा केनेथ टेलर (२१ ऑगस्ट, १९३५:यॉर्कशायर, इंग्लंड - हयात) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९५९ ते १९६४ दरम्यान ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करायचा.
विजयनगरम लोकसभा मतदारसंघ
विजयनगरम हा भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील २५ लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक आहे. २००९ सालच्या पुनर्रचनेदरम्यान निर्माण करण्यात आलेल्या विजयनगरम मतदारसंघामध्ये विजयनगरम शहरासह विजयनगरम जिल्ह्यातील ५ व श्रीकाकुलम जिल्ह्यातील २ असे एकूण ७ विधानसभा मतदारसंघ आहेत.
मुंबई मराठी साहित्य संघ
मुंबई मराठी साहित्य संघाची स्थापना २१ जुलै १९३५ रोजी झाली. मुंबई व उपनगर भागांत वार्षिक साहित्य संमेलने भरविणे, साहित्यविषयक प्रासंगिक चर्चा घडवून आणणे, आल्या-गेल्या साहित्यिकांचा परामर्श घेणे, महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या वतीने घेण्यात येणाऱ्या परीक्षांचे वर्ग चालविणे, स्वतःची नियतकालिके चालविणे, दरसाल एखाद्या विद्वान वक्त्यांची पूर्वनियोजित व्याख्याने करवून ती शक्य तेंव्हा पुस्तकरूपाने प्रसिद्ध करणे, व्याख्यानमाला चालविणे, असे या साहित्य संघाच्या कार्याचे स्वरूप होते.
विजयनगरम लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
मुंबई मराठी साहित्य संघ
खुल्या नाट्यगृहाची प्रथा प्राचीन काळापासून चालत आली असली तरी अलीकडे मुंबईत व इतरत्र ती मुंबई मराठी साहित्य संघाने लोकप्रिय केली. १९४४ साली पहिला नाट्योत्सव साजरा करत असतानाच ‘साहित्य संघाच्या व तत्सम इतर संस्थांच्या साहित्यविषयक चळवळींकरिता व मुंबईतील नाट्यसंस्थांना प्रतिष्ठित समाजासमोर अल्प भाडयात नाट्यप्रयोग करून दाखवण्याची सोय करणे’ असा उद्देश डोळ्यासमोर ठेवण्यात आला होता. तो तर साध्य केला गेलाच, परंतु त्यानंतर लवकरच गिरगावातल्या केळेवाडीतील जमीन संपादन करून संघाने तेथे एक अद्ययावत नाट्यगृह बांधले. ६ एप्रिल १९६४ रोजी या मुंबई मराठी साहित्य संघ नाट्यमंदिराचे उद्‌घाटन झाले
साहित्य जपणूक
गायक-अभिनेते आणि ‘ललितकलादर्श’ या नाट्यसंस्थेचे भालचंद्र पेंढारकर यांनी ‘मुंबई मराठी साहित्य संघात’ सादर झालेली विविध नाटके आणि अनेक साहित्य व सांस्कृतिक कार्यक्रम, संगीत मैफली या कार्यक्रमांचे त्या काळात ‘स्पूल टेप’वर ध्वनिमुद्रण करून ठेवले होते. त्यांनी केलेल्या या ध्वनिमुद्रणामुळे जुन्या नाटकांचा व कार्यक्रमांचा हा ऐतिहासिक ठेवा २००हून अधिक ध्वनिफितींच्या रूपात मुंबई मराठी साहित्य संघाने जपला आहे. साहित्य संघात सुमारे १९४० पासून सादर झालेली विविध नाटकांचा आणि विविध साहित्य व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचा या खजिन्यात समावेश आहे. आविष्कार, कलावैभव, धी गोवा हिंदूू असोसिएशन, चंद्रलेखा, नाट्यमंदार, नाट्यसंपदा, पूर्णिमा थिएटर्स, ललितकलादर्श आदी नाट्यसंस्थांनी सादर केलेल्या काही नाटकांच्या प्रयोगांचे ध्वनिमुद्रण या ध्वनिफितींत आहे.
साहित्य संघात उपलब्ध असलेल्या ध्वनिफिती
वर्ग:महाराष्ट्रातील संस्था वर्ग:रिकामी पाने
रिडली जेकब्स
रिडली डेटामोर जेकब्स (२६ नोव्हेंबर, इ.स. १९६७:स्वेटेस, ॲंटिगा - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
डाव्या हाताने फलंदाजी करणारा जेकब्स १९९० आणि २००० च्या दशकात ६५ कसोटी आणि १४७ एकदिवसीय सामने खेळला.
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चिंचोळी (सिन्नर)
चिंचोळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
लीपाया
लीपाया (Liepāja, Libau, Lipawa) हे लात्व्हिया देशामधील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे व बाल्टिक समुद्रावरील महत्त्वाचे बंदर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:लात्व्हियामधील शहरे
नॉर्मन कोवान्स
कोवान्स, नॉर्मन वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पांढरवणी खुर्द
पांढरवणी खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सावरोळी बुद्रुक
सावरोळी बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
नाइट्स (क्रिकेट संघ)
शेवरोले नाईट्स हा मिवे चॅलेंज टी२० मधील संघ आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग : दक्षिण आफ्रिकेतील क्रिकेट संघ
उत्तर गोवा जिल्हा
उत्तर गोवा जिल्हा हा भारताच्या गोवा राज्यातील जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र पणजी येथे आहे.
हॅरोल्ड ऱ्होड्स
हॅरोल्ड जेम्स ऱ्होड्स (२२ जुलै, १९३६:डर्बीशायर, इंग्लंड - हयात) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९५९ मध्ये २ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलदगती गोलंदाजी करीत असे.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आर्थर कॉम्प्टन
आर्थर हॉली कॉम्प्टन (१० सप्टेंबर, १८९२ - १५ मार्च, १९६२) हे अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ होते. त्यांना कॉम्प्टन प्रभावाच्या शोधाबद्दल १९२७ चे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक प्रदान करण्यात आले.
बाह्यदुवे
कॉम्प्टन, आर्थर वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६२ मधील मृत्यू
मोइन खान
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नांदणीगायगोठा
नांदणीगायगोठा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे डाकीवळीफाट्याने गेल्यावर राजन हरचेकर कंपनी,आणि चौधरी पाडा वसाहत गेल्यानंतर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव ३४ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २७६ कुटुंबे राहतात. एकूण १३९६ लोकसंख्येपैकी ६९८ पुरुष तर ६९८ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६०.८१ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ६८.५९ आहे तर स्त्री साक्षरता ५३.०५ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या २१७ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १५.५४ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
डोंगस्ते, बिळवळी, बुधावळी, गुंज, काटी, अंबारभुई, निंबावळी, गोराड, केळठण, लोहापे, मुसरणे ही जवळपासची गावे आहेत.नांदणीगायगोठा ग्रामपंचायतीमध्ये अंबरभुई आणि नांदणीगायगोठा ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
मिंगशिंग चित्रपट कंपनी
मिंगशिंग यिंगप्यान गोंग्शी ऊर्फ मिंगशिंग चित्रपट कंपनी (पारंपरिक चिनी लिपी: 明星影片公司; पिन्यिन: Míngxīng yǐngpiàn gōngsī; शब्दशः अर्थ: "तेजस्वी तारा चित्रपट कंपनी") ही इ.स. १९२० व १९३० च्या दशकांत चिनी चित्रपट-निर्मितीच्या क्षेत्रातील एक अग्रणी कंपनी होती. १९२२ साली स्थापलेली ही कंपनी १९३७ साली दुसऱ्या चीन-जपान युद्धामुळे बंद पडेपर्यंत पंधरा वर्षे चित्रपट-निर्मिती करत होती.
वर्ग:चीनमधील चित्रपट निर्मिती कंपन्या
कुसबावडे
कुसबावडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील खानापूर (विटा) तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:खानापूर (विटा) तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
वीर-झारा
'वीर-झारा हा २००४ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. यश चोप्राने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये शाहरूख खान, प्रीती झिंटा व राणी मुखर्जी ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत.
मेटॅबोलिक सिन्ड्रोम
संदर्भ
वर्ग:रोग वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
शक्ती कपूर
सुनील सिकंदरलाल कपूर तथा शक्ती कपूर (३ सप्टेंबर, इ.स. १९५८:दिल्ली, भारत - ) हा भारतीय चित्रपट अभिनेता आहे. याने सहसा खलनायकाच्या भूमिका वठवल्या आहेत.त्याने आपल्या संपूर्ण कारकिर्दीत 700हून अधिक चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या आहेत.१९८० आणि १९९० च्या दशकात कपूरने अभिनेता कादर खानबरोबर १००हून अधिक चित्रपटांमध्ये विनोदी किंवा वाईट जोडी म्हणून काम केले.२०११ मध्ये भारतीय बिग बॉस या रियलिटी शोमध्ये तो स्पर्धक होता.
साडे माडे तीन (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
शक्ती कपूर
शक्ती कपूर यांचा जन्म दिल्लीतील एका पंजाबी कुटुंबात झाला.त्याचे वडील नवी दिल्लीतील कॅनॉट प्लेसमध्ये टेलरचे दुकान चालवत होते.प्रदीर्घ संघर्षानंतर,सुनील दत्तने आपला मुलगा संजय लाँच करण्यासाठी "रॉकी" बनवत असताना शक्ती कपूरला स्पॉट केले होते.त्यानंतर त्याला चित्रपटातील विरोधी म्हणून टाकण्यात आले.पण सुनील दत्तला ते जाणवले कि,त्यांचे नाव "सुनील सिकंदरलाल कपूर" त्याच्या खलनायकाचा न्याय करणार नाही आणि म्हणूनच "शक्ती कपूर"चा जन्म झाला.शक्ती कपूर यांच्या आरडीच्या अभिनयाने त्यांचे कौतुक केले आणि त्याचे नाव शोधून काढले.
सुधीर कुलकर्णी
सुधीर कुलकर्णी हे एक भारतीय अभिनेता आहेत. डॉ. आंबेडकर (१९९२-९३) या डीडी नॅशनलवर प्रसारित झालेल्या हिंदी दूरचित्रवाणी मालिकेमध्ये त्यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची भूमिका साकारली होती.
शक्ती कपूर
शक्ति कपूरने शिवांगी कोल्हापुरेशी लग्न केले आहे (अभिनेत्री पद्मिनी आणि तेजस्विनीची मोठी बहीण) त्याला दोन मुले आहेत,एक मुलगा सिद्धांत कपूर आणि एक मुलगी श्रद्धा कपूर. तो मुंबईच्या जुहू येथे राहतो.
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
सुधीर कुलकर्णी
संदर्भ
वर्ग:भारतीय कलाकार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कथासंग्रह
वेगवेगळ्या कथांचा एकत्रित संग्रह असणाऱ्या पुस्तकास कथासंग्रह म्हणतात.
वर्ग:साहित्य
सदाशिव कानोजी पाटील
जीवन
स.का. पाटील मुळचे सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुडाळ येथील होते. पाटलांचा जन्म शेतकरी कुटुंबात झाला. सुरुवातीस पत्रकार म्हणून काम केल्यानंतर त्यांनी काँग्रेसमधून राजकारणात प्रवेश केला. त्यांनी मालवणला राष्ट्रीय शाळा सुरू केली व त्यात शिक्षक म्हणून काम केले. मुंबईतही ते रात्रशाळेत शिकवत असत. बॉम्बे मिल मजदूर युनियनची स्थापना केली पण नंतर ही युनियन राष्ट्रीय मिल मजदूर संघामध्ये विलीन झाली..
राजकीय कारकीर्द
तत्कालीन नेहरू मंत्रिमंडळातील डाव्या आर्थिक नीतींचे प्रतिनिधित्व करणारे व्ही.के कृष्ण मेनन हे केंद्रीय मंत्री मुंबईतून खासदारकीची निवडणूक लढवत. ते दाक्षिणात्य होते, त्यांना राजकारणात परास्त करण्याकरिता, मुक्त अर्थशास्त्राचे समर्थक स.का. पाटीलांनी  दाक्षिणात्यांना विरोधाची भूमिका लावून धरणाऱ्या शिवसेनेस पुढे आणले असे काही राजकीय निरीक्षकांचे मत होते. कृष्ण मेनन यांना दूर करण्याकरिता तत्कालीन औद्योगिक घराण्यांच्या मालकीच्या साखळी' वृत्तपत्रांतूनही कृष्ण मेनन विरोधी वातावरण जाणीवपूर्वक तापवले जात असल्याचा डाव्या विचारसरणीच्या निरीक्षकांचे मत होते.
स.का. पाटलांनी मुंबईचे महापौर, मुंबई काँग्रसचे आणि नंतर महाराष्ट्र कॉँग्रेसचे अध्यक्ष, खासदार आणि केंद्रीय मंत्री अशी पदे भूषविली. एकूण तीन वेळा लोकसभेत मुंबईचे खासदार म्हणून प्रतिनिधित्व केले. मात्र, इ.स. १९६७ च्या निवडणुकीत जॉर्ज फर्नांडिस यांनी पाटलांचा पराभव केला. स.का. पाटलांना मुंबईचा अनभिषिक्त राजा म्हटले जाई
अमेरिकेकडून धान्याची आयात
केंद्रीय मंत्रिमंडळातील अन्न आणि कृषिमंत्री पदाच्या काळात ऑगस्ट इ.स. १९६० मध्ये पडलेल्या दुष्काळ आणि अन्न तुटवड्याच्या पार्श्वभूमीवर, स.का. पाटलांनी तत्कालीन पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू आणि मंत्रिमंडळ साशंक असतानाही, अमेरिकेकडून पुढील चार वर्षांच्या काळाकरिता १.३ अब्ज अमेरिकन डॉलर किमतीचा १.६ कोटी टन अमेरिकन गहू आणि दहा लाख टन तांदूळ आयात करण्याचा निर्णय घेऊन तत्कालीन अमेरिकी अध्यक्ष आयसेनहॉवर यांच्या सोबत द्विपक्षीय करार केला. इ.स. १९४७-१९५१ या काळातील मार्शल प्लाननंतर ही अमेरिकेने दुसऱ्या राष्ट्रास केलेली सर्वांत मोठी मदत होती. या करारान्वये भारताने रुपयात पैसे मोजावयाचे होते आणि या रकमेच्या ८५% रक्कम भारतास कर्ज आणि देणगीच्या स्वरूपात परत मिळणार होती. . तत्कालीन आंतरराष्ट्रीय राजकारणात नेहरूंच्या पुढाकाराखाली अमेरिकेस सलणारी भारताची काहीशी सोव्हियेट संघाकडे झुकलेली अलिप्‍ततावादी भूमिका आणि साम्यवादी चीनशी ताणत चाललेले संबंध या पार्श्वभूमीवर ह्या अमेरिकन मदतीकडे पाहिले गेले. शिवाय अमेरिकी अध्यक्ष आयसेनहॉवर यांचे सीआयए गुप्तचरांच्या करवी तत्कालीन इराणाची लोकशाही सरकार उलथवण्याचे कारस्थानही भारतीय साशंकतेस कारणीभूत होते.
ह्या आयात गव्हाच्या दर्जावर तसेच सोबत शिरकाव केलेल्या गाजरगवत तणामुळे हा गहू टीकेस पात्र ठरला. या गव्हाच्या आयात कराराला पी.एल.८४ असे नाव आहे. हा गहू तांबड्या रंगाचा आणि अत्यंत निकृष्ट प्रतीचा होता. त्याचे अमेरिकेतले भरमसाट उत्पादन मुख्यत्वे डुकरांच्या अन्‍नासाठी होत असे, असे भारतात मानले जाई. करार संपला आणि अमेरिकेतून गहू येणेही बंद झाले, परंतु गव्हाबरोबर आलेल्या काँग्रेस ऊर्फ गाजर गवताच्या बियांमुळे उगवलेल्या तणामुळे आजही भारतातातली लाखो एकर जमीन व्यापली गेली आहे.
अमेरीका-सोव्हियेट शीतयुद्धाच्या काळात, स.का. पाटलांवर अमेरिकेशी विशेष हितसंबध असल्याचे दर्शवणारी हेतुपुरस्सर खोटी कागदपत्रे, रशियन गुप्तचरांनी बनवून वितरित केल्याचा दावा नंतरच्या काळात एका रशियन गुप्तचराने केला होता.
मुंबई महाराष्ट्राला देण्यास विरोध
स.का.पाटलांनी संयुक्त महाराष्ट्राच्या निर्मितीस विरोध केला आणि खास करून मुंबई हे बहुसांस्कृतिक शहर असल्याने महाराष्ट्रात सामील करू नये अशी वादग्रस्त भूमिका घेतली. या विश्वात जोपर्यंत सूर्य चंद्र आहेत तोपर्यंत मुंबई महाराष्ट्राला मिळू देणार नाही, अशी स.का. पाटलांची वल्गना होती. पण जनतेच्या जोरदार चळवळीमुळे जवाहरलाल नेहरूंना मुंबईसकटच्या महाराष्ट्राच्या निर्मितीला मान्यता द्यावी लागली. स.का. पाटलांच्या या कृत्यामुळे त्यांना पुढील लोकसभेच्या निवडणुकीत मुंबईतच जॉर्ज फर्नांडिसांकडून हार पत्करावी लागली.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
चोंढी (सिन्नर)
चोंढी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
पांढरवणी बुद्रुक
पांढरवणी बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
फातोर्डा स्टेडियम
क्रिकेटचा विचार करता ह्या मैदानावर १९८९ पासून अवघे ६ क्रिकेट सामने झाले असून, त्यामध्ये भारतीय संघाचे ३ सामने झाले आहेत. ह्या तिन्ही सामन्यांमध्ये भारताला पराभव पत्करावा लागला.
वर्ग:क्रिकेट मैदाने वर्ग:भारतातील क्रिकेट मैदाने वर्ग:गोवा वर्ग:जवाहरलाल नेहरू
रणवीर शोरी
शोरी, रणवीर ৰণবীৰ শুৰে
नेपाळचा ध्वज
नेपाळचा ध्वज (नेपाळी:नेपालको झण्डा) हा जगातील एकमेव आयताकृती किंवा चौरसाकृती नसलेला ध्वज आहे.
कर्नाटक राज्य साहित्य परिषद
वर्ग:साहित्य वर्ग:कर्नाटक वर्ग:रिकामी पाने
अग्निहोत्र (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
चारचौघी (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
ग्रॅहाम डिली
ग्रॅहाम रॉय डिली (१८ मे, इ.स. १९५९ - ५ ऑक्टोबर, इ.स. २०११) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता. ४१ कसोटी सामने खेळलेला डिली जलदगती गोलंदाज होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिळ (शहापूर)
शिळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मराठी साहित्य परिषद, आंध्रप्रदेश
भारतीय स्वातंत्र्यपूर्व काळात हैदराबाद येथे असलेल्या मराठवाडा साहित्य परिषदेचे औरंगाबादला स्थलांतर झाले. त्यामुळे हैदराबादमधील मराठी साहित्यिक वातावरण विचारात घेऊन येथे इ.स. १९५८ मध्ये ’मराठी साहित्य परिषद, आंध्र प्रदेश’ या संस्थेची स्थापना झाली. हे करण्यात न्यायमूर्ती गोपाळराव एकबोटे, प्रा. रा.ब. माढेकर, प्रा. भा.शं. कहाळेकर,प्रा. र.म.भुसारी, डॉ. श्रीधरराव कुलकर्णी, श्री. दिवाकर कृष्ण केळकर आदी मंडळी आणि त्यांचे सहकारी यांचा सहभाग होता. ही मंडळी वेगवेगळ्या व्यवसायात होती आणि महाराष्ट्र मंडळ, विवेकवर्धिनी शिक्षण संस्था, मराठी ग्रंथ संग्रहालय आदी संस्थांमध्ये विश्वस्त किंवा पदाधिकारी होती. त्यांपैकी काही लेखक आणि संशोधकही होते. हैदराबादच्या या मराठी साहित्य परिषदेच्या स्थापनेपासून कार्यकर्ते असलेले द.पं. जोशी (१९३२-२०११) यांनी सुमारे ४० वर्षे परिषदेची कार्यपताका फडकवत ठेवली होती.
आंध्र प्रदेशची मराठी साहित्य परिषद ’इ.स. १९५८ सालापासून’पंचधारा’ नावाचे त्रैमासिक काढते. हे त्रैमासिक या परिषदेचे मुखपत्र आहे.
या परिषदेला २०२१ सालचा मंगेश पाडगांवकर भाषासंवर्धक पुरस्कार (२०२१) मिळाला आहे.
(अपूर्ण) वर्ग:साहित्य
मध्य प्रदेश साहित्य संघ
मध्यप्रदेश साहित्य संघ वर्ग:साहित्य वर्ग:मध्य प्रदेश वर्ग:रिकामी पाने
मूत्रकृच्छ्र
मूत्रकृच्छ्र म्हणजे ज्यात मनुष्याला मूत्रविसर्जनाच्या वेळी खूप त्रास होतो, वेदना होतात आणि मूत्रप्रवृत्ती व्यवस्थित होत नाही असा आजार होय.
संदर्भ
वर्ग:आरोग्य वर्ग:रोग वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
दहिवडी (सिन्नर)
दहिवडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
कुंकू (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने