cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मानसशास्त्र
मानसशास्त्राचा उगम व विकास:-
मानसशास्त्रात उदयाला आलेली सकारात्मक मानसशास्त्र ही एक नवीन शाखा आहे. मार्टिन सेलिगमन यांनी २००२मध्ये सकारात्मक मानसशास्त्राची संकल्पना पहिल्यांदा मांडली. या आधुनिक मानसशास्त्रज्ञाने सकारात्मक मानसशास्त्राला एक नवे दृश्य प्राप्त करून दिले. अमेरिकन सेलिगमनने त्यांच्या १९९८मधील अध्यक्षीय भाषणात मानसशास्त्रीय संघटनेला(APA) मानसशास्त्राच्या क्षेत्रात एक नवीन दिशा देण्याची विनवणी केली. मानवी वर्तनातील वाइटातल्या वाइटाचा अभ्यास करण्यापासून ते चांगल्यातल्या चांगल्या वर्तनाची उन्नति करण्याचा अभ्यास झाला पाहिजे, असा आग्रह सेलिग्मनने त्या ठिकाणी धरला. त्यांनी त्या सभेत प्रेक्षकांना विचारले की मानसशास्त्र आनंदाने धैर्य यांसारख्या गोष्टींचा अभ्यास का करत नाही? मानसशास्त्रामध्ये असंतुलन आढळून आलेले आहे. म्हणून संतुलन साधण्यासाठी सकारात्मक मानसशास्त्राची गरज आहे. आपण आपले संपूर्ण लक्ष दुर्बलपणा, विपत्ती हालाहाल निर्देशांक कमी करण्याकडेच वेधतो. सामर्थ्य आणि आरोग्याची उन्नती करण्याकडे आपण फार कमी लक्ष देतो. विकृती प्रारूपाच्या पलीकडे जाऊन सकारात्मक मानसशास्त्रज्ञांनी त्याची व्याप्ती वाढवावी, त्याच्या अभ्यासाची उन्नती करावी. आजच्या जगात अनेक व्यक्ती या नैसर्गिक आपत्ती,अतिरेकी हल्ले, आर्थिक मंदी, प्रिय व्यक्तीचा मृत्यू, अपयश,अतिरेकी स्पर्धा इत्यादी स्वरूपाच्या विविध सामाजिक आणि वैयक्तिक आव्हानांना सामोरे जात आहेत. या सगळ्या नकारात्मक परिस्थितीमध्ये असे काही आहे का की जे आनंद सकारात्मकता यांच्यामध्ये वाढ करेल? आणि त्यांचे मापनही करता येऊ शकेल? आनंदी आणि सातत्य जीवन जगण्यासाठी सकारात्मक रहायला शिकणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.सकारात्मक मानसशास्त्र या नवीन शाखेचा समावेश मानसशास्त्रामध्ये केला. आनंद, सकारात्मकता, आशावादी वृत्ती कशी वृद्धिंगत करायची याचे मापन कसे करायचे याचा समावेत सकारात्मक मानसशास्त्रामध्ये केला जातो. समाजामध्ये काही लोक असे असतात. की कोणत्याही प्रकारचा फायदा मिळणार नाही. हे माहीत असून सुद्धा सातत्याने कार्यरत असतात. उदाहरणार्थ समाजसेवा करणारे स्वतःच्या जिवाची पर्वा न करता इतरांचे प्राण वाचवणारे वर्तन करतात. अनेक मानसशास्त्रज्ञांनाही हा प्रश्न पडला की ते असे वर्तन का करतात. त्यापैकी काहींना असे वाटले की त्यांच्या जन्मजात गुणधर्मामुळे त्यांच्याकडून अशा प्रकारच्या चांगल्या सदाचार घडवून आणणारे वर्तन होत असावे. याउलट समाजात अशा काही व्यक्ती असतात जाणीवपूर्वक चुकीच्या वर्तनात गुंतलेल्या असतात. सर्वसाधारणपणे या प्रकारच्या सकारात्मक गुणधर्मापेक्षा माणूस नकारात्मक घटनांकडे अधिक लक्ष देतो. म्हणूनच पारंपरिक मानसशास्त्रज्ञ नेहमीच सकारात्मक वर्तन प्रकारांपेक्षा नको असलेल्या नकारात्मक वर्तन प्रकारांकडे लक्ष केंद्रित करत असतात. त्यामुळे सकारात्मक मानसशास्त्र सद्गुण,क्षमता आनंद आणि अर्थपूर्ण जीवन यांसारख्या या घटकांचा विचार करते.
चिकित्सा मानसशास्त्र
औधोगिक मानसशास्त्र
समुपदेशन मानसशास्त्र
सामाजिक मानसशास्त्र
वैकासिक मानसशास्त्र
आरोग्याचे मानसशास्त्र
गुन्हेगारी मानसशास्त्र
क्रीडा मानसशास्त्र
सकारात्मक मानसशास्त्र
रंगांचे मानसशास्त्र
राजकीय मानसशास्त्र
जाहिरातीचे मानसशास्त्र
अभियांत्रिकी मानसशास्त्र
बाल मानसशास्त्र
उपभोक्ता/ ग्राहक मानसशास्त्र
स्त्री मानसशास्त्र
निरीक्षण पद्धत
नैसर्गिक निरीक्षणाचे काही तोटेही आहेत. एक तोटा म्हणजे निरीक्षकाचा पूर्वग्रह. आपल्याला काय पाहायला मिळणार आहे, यासंबंधीच्या निरीक्षकाच्या मतांचा व अपेक्षांचा त्याच्या निरीक्षणावरील होणारा परिणाम म्हणजे निरीक्षक-पूर्वग्रह- परिणाम .यामुळे होते काय तर जे निरीक्षकाच्या अपेक्षांना पुष्टी देणारे असते, तेवढेच पाहण्याकडे त्याचा कल होतो. जे त्याच्या अपेक्षांच्या चौकटीत बसत नाही, त्याकडे त्याचे दुर्लक्ष होते. या समस्येवर तोडगा म्हणजे अंध निरीक्षण होय. यात निरीक्षकाला नेमका संशोधनाचा प्रश्न काय आहे हेच ज्ञात नसते, त्यामुळे निरीक्षणावर पूर्वग्रहाचा परिणाम संभवत नाही.
२ नियोजनपूर्ण निरीक्षण
प्रायोगिक पद्धती
सर्वेक्षण पद्धती
मानसशास्त्रातील करीअरच्या संधी
महाविद्यालयात प्राध्यापक म्हणून
विविध संशोधन प्रकल्पात सहभागी
समुपदेशन केंद्रात तज्ज्ञ म्हणून
मनोरुग्णालयात मानसतज्ज्ञ म्हणून
शाळा महाविद्यालयात समुपदेशक म्हणून
क्रीडा समुपदेशक म्हणून
मानसशास्त्रावरील मराठी पुस्तके
(अपूर्ण यादी)
दुवे
वर्ग:मन  वर्ग:विज्ञान
दरी
भूगर्भशास्त्रानूसार  म्हणजे तीव्र उतार ज्याची लांबी ही रुंदीपेक्षा अधिक आहे.त्याचा आकार इंग्रजीतील अक्षर 'U' किंवा 'V' यासारखा असू शकतो.हे फक्त वर्णनात्मकच आहे.बहुतक दरी ह्या या दोहोंपैकी एका प्रकारच्या असतात किंवा यादोन्हीची सरमिसळ.याचे उतारामुळे यातून बहुतेक ठिकाणी नदी वाहते.कोठे-कोठे यात गहन जंगलही असते.
दरीचे प्रकार
==जगप्रसिद्ध दरी
बाह्य दुवे
*
पर्वत
पर्वत हे नाव नैसर्गिकरित्या इतर भूस्तराहून उंच असलेल्या भौगोलिक रचनेसाठी वापरले जाते. समुद्रसपाटीपासून उंचीनुसार पर्वत डोंगर व टेकडीपेक्षा उंच असतात. बरेचदा पर्वताचा माथा सपाट नसून सुळका अथवा शिखराच्या स्वरूपाचा असतो. तसेच बव्हंशी पर्वत एखाद्या पर्वतरांगेचा भाग असतात.
हिमालयामधील माउंट एव्हरेस्ट हा पृथ्वीवरील सर्वात उंच पर्वत असून त्याच्या शिखराची समुद्रसपाटीपासूनची उंची ८,८४८ मी (२९,०२९ फूट) इतकी आहे २१,१७१ मी (६९,४५९ फूट) उंची असलेला मंगळ ग्रहावरील ऑलिंपस मॉन्स हा सूर्यमालेमधील सर्वात उंच पर्वत मानला जातो.
सर्वमान्य व्याख्यांनुसार पृथ्वीवरील २४ टक्के भूभाग पर्वतांनी व्यापला आहे. ह्यापैकी आशिया खंडात ६४ टक्के, युरोपा २५ टक्के, दक्षिण अमेरिका खंडात २३ टक्के ऑस्ट्रेलियामध्ये १७ टक्के तर आफ्रिकेत ३ टक्के जमिनीचा समावेश होतो.
जलौन जिल्हा
जलौन जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.
तालुके
वर्ग:जलौन जिल्हा वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील जिल्हे
सती प्रतिबंधक कायदा
४,सप्टेंबर १९८७, रोजी राजस्थानातील देवरा गावात रुपकुवर नावाची विवाहिता सती गेली. ती स्वछेने सती गेली नाही. तिला सती जाण्यासाठी प्रवृत्त करण्यात आले. तिचे सती जाने, सती प्रथेचे उद्दत्तीकरण करणे या सर्वच गोष्टी बेकायदेशीर होत्या. मीना मेनन, गीता सेधू , सुजाता आनंदन , अनु जोसेफ , कल्पना शर्मा या स्त्री मुक्तिवाडी कार्यकर्त्या आणि पत्रकार यांनी या प्रकरणी सत्यशोधन केले. सरकारने १९८८ मध्ये कडक तरतुदी  करून  'सती प्रतिबंधक कायदा ' संमत करण्यात आला.
वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा वर्ग:भारतातील रुढी व परंपरा वर्ग:बेकायदेशीर परंपरा
वाका वाका (गाणे)
वाका वाका (गाणे)/ वाका वाका (धिस टाईम फॉर अफ्रिका) हे २०१० साली जून महिन्यात होणाऱ्या फिफा विश्वकपाचे अधिकृत गाणे आहे,जे कोलंबियन गायिका शकिरा हिने गायले आहे.
इ.स. ३९४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३९४ वर्ग:इ.स.च्या ३९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
५०० (संख्या)
५०० - पाचशे    ही एक संख्या आहे, ती ४९९  नंतरची आणि  ५०१  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 500 - Five hundred.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
नाशिक लोकसभा मतदारसंघ
नाशिक हा महाराष्ट्रातील ४८ लोकसभा संसद मतदारसंघांपैकी एक आहे. ह्या मतदारसंघामध्ये नाशिक जिल्ह्यामधील ६ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट केले गेले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:नाशिक जिल्हा वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
सप्तशृंगी
सप्तशृंगी हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे. तो नाशिक जवळील नांदुरी गावाजवळ वसलेला असून अनेक कुटुंबांची आराध्यदैवत असलेल्या सप्तशृंगी देवीचे तीर्थक्षेत्र आहे. हे महाराष्ट्रातील देवीच्या महाराष्ट्रात असलेल्या देवीची साडेतीन पीठांपैकी अर्धपीठ आहे. ब्रह्मदेवाच्या कमंडलूपासून निघालेल्या गिरिजा महानदीचे रूप म्हणजे सप्तशृंगीदेवी असे मानले जाते. आदिशक्तीचे मूळ स्थान आहे असे मानले जाते. देवीचे अठराभुजा सप्तशृंग रूप येथे पहावयास मिळते. ही देवीची मूर्ती स्वयंभू आहे. येथील गाभाऱ्याला शक्तिद्वार, सूर्यद्वार आणि चंद्रद्वार असे तीन दरवाजे आहेत. या तिन्ही दरवाजातून देवीचे दर्शन घडते.
अलंकार
देवीची मूर्ती ८ फूट उंचीची आहे. ही मूर्ती शेंदुराने लिंपली आहे. येथे देवी सप्तशृंगीने प्रत्येक हातामध्ये वेगवेगळी आयुधे धारण केली आहेत. देवीला अकरा वार साडी लागते व चोळीला तीन खण लागतात डोक्‍यावर सोन्याचा मुकुट, कर्णफुले, नथ आहे. तसेच गळ्यात मंगळसूत्र आणि पुतळ्यांचे गाठले आहे. कमरपट्टा, पायात तोडे, असे अलंकार देवीच्या अंगावर घालण्यात येतात.
भौगोलिक स्थान
हे स्थान जिल्ह्यात नाशिकपासून उत्तरेस 55 किलोमीटर अंतरावरील  दिंडोरी-कळवण तालुक्‍यांच्या सरहद्दीवर आहे. हे स्थान सह्याद्रीच्या पूर्व - पश्‍चिम डोंगररांगेत मोडते. सह्याद्रीच्या पठारावर असलेले हे ठिकाण समुद्रसपाटीपासून सुमारे ४५६९ फूट उंचीवर आहे. येथे माकडांची भरपूर वस्ती आहे. देवीच्या पर्वताला प्रदक्षिणा घालता येते. मात्र हा मार्ग खडतर आणि धोकादायक आहे. नांदूरी गावातून गडावर पायी जाण्यासाठी रस्ता आहे. पायी जाण्यासाठी अनेक भाविक येथून सुरुवात करतात.
इतिहास
सप्तशृंग येथे वास्तव्य करणारी करणारी देवी म्हणजेच सप्तशृंगी असे मानले आहे. दंडकारण्यात राम-सीता वनवासात असताना देवीच्या दर्शनाला आल्याचे पौराणिक ग्रंथात उल्लेखलेले सापडते. पौराणिक कथांनुसार महिषासुराचा वध केल्यानंतर देवीने विश्रांतीसाठी येथे वास्तव्य केले. महानुभावी लीळाचरित्रात असा उल्लेख आढळतो की राम-रावण युद्धात इंद्रजिताच्या शस्त्राने लक्ष्मण मूर्च्छा येऊन पडला. त्या वेळी हनुमंताने द्रोणागिरी पर्वत नेला आणि द्रोणागिरीचा काही भाग खाली पडला तोच हा सप्तशृंग गड होय. नाथ संप्रदाय मध्ये नवनाथ भक्तीसार या पोथीत दुसऱ्या अध्यायात वर्णन असे आहे कि दत्त गुरू व महादेव अरण्यात गमन करत असतात व अचानक पणे महादेव यांना कळत की कोणी तरी तपश्चर्या करत आहे ते बघण्या करिता ते दत्तगुरू याना पाठवता व दत्तगुरू त्यांना घेऊन महादेव कडे येतात आणि महादेव व दत्तगुरू म्हणतात की तुझी इच्छा आदिशक्ती सप्तश्रृंगी देवी पूर्ण करेल. शाबरी विद्या ची खरी सुरुवात सप्तश्रृंगी गडावरून होते. सविस्तर माहिती नवनाथ भक्तीसार या पोथीत दुसऱ्या अध्यायात वर्णन केलेली आहे. निवृत्तिनाथांनी समाधी घेण्यापूर्वी काही दिवस उपासना केली होती. देवी भागवतातही देवीची देशात १०८ शक्तिपीठे असल्याचा उल्लेख आहे.
कथा
कोणत्याही पुरुषाकडून मरण मिळणार नाही असा वर प्रत्यक्ष शंकराकडून मिळाल्यामुळे महिषासुर नावाचा राक्षस माजला होता. त्याने सरळ स्वर्गावर आक्रमण करून इंद्राला तिथून हुसकून लावले होते. त्यामुळे तो ब्रह्मा  विष्णू व महेश या त्रयींकडे मदतीची याचना करू लागला. त्या तिघांनी आपले सामर्थ्य एकवटून एका तेजाची निर्मिती केली. ते तेज अंबेच्या रूपाने पृथ्वीवर अवतरले. या काळात महिषासुर सप्तशृंगीच्या जवळ होता. देवीने त्याचा तेथेच वध केला आणि जगाला त्याच्या जाचातून मुक्त केले अशी कथा आहे
स्वरूप
देवीचे दर्शन घेण्यासाठी एका बाजूने चढणीचा मार्ग असून, दर्शन घेतल्यानंतर दुसऱ्या बाजूने परतीचा मार्ग आहे. हे दोन्ही मार्ग पायऱ्यांचे आहेत. २०१७ पासून भक्तासाठी, माल चढवणे व उतरवणे यासाठी लिफ्टची सोय केली आहे.
पूजन
पहाटे पाच वाजता सप्तशृंगी देवीचे मंदिर उघडते. साडेपाच वाजता काकड आरती होते. सात वाजता देवीच्या महापूजेला सुरुवात होते. या पूजेमध्ये मूर्तीला पंचामृत स्नान घालण्यापासून ते ११ वार पैठणी अथवा  ११ वार शालू नेसवून तिचा साज-शृंगार केला जातो. पानाचा विडा मुखी दिला जातो. तसेच पेढा आणि वेगवेगळी फळे याचा नैवेद्य दाखवला जातो. बारा वाजता महानैवेद्य आरती होते. सायंकाळी ७.०० वाजता सांज होते व मंदिराचे दरवाजे रात्री ९.०० वाजता बंद होतात. देवीच्या पूजेचा मान देशमुख आणि दीक्षित या घराण्यांना आहे. नवरात्र आणि चैत्र पौर्णिमेला विशेष तर तशीही पौर्णिमेला गडावर मोठी गर्दी होते यात भारतभरातून आलेले भाविक असतात. सप्तशृंगीचा नैवेद्य हा पुरणपोळीच असतो. सोबतीला खुरासणीची चटणी, वरण, भात, भाजी पोळीही नैवेद्य म्हणून असते. पर्वताच्या शिखरावर चैत्र शुद्ध पौर्णिमेच्या मध्यरात्री दरेगावचे गवळी पाटील कीर्तिध्वज फडकवतात. हा मान त्यांचा असतो. या ध्वजाची सवाद्य मिरवणूक निघते. हा ध्वज ११ मीटर लांबीचा असून केसरी रंगाचा असतो. या देवीला साडेतीन पीठातील एक महत्त्वाचे स्थान प्राप्त आहे.
गडावर जाण्याच्या सोई
गडावर जाण्यासाठी बसगाड्या नाशिक सी.बी.एस. (जुने) व दिंडोरी नाका येथून मिळतात. तसेच उत्सव काळात जास्तीच्या एस. टी. बसेसची सोय करण्यात आलेली असते. नवरात्र (घट) त्या काळात जळगाव, अंबळनेर, येथून कळवण मार्गे देवीचे भक्त पायवाटेने येतात. गडाच्या पायथ्याशी नांदुरी हे एक छोटेसे गाव गाव आहे.
हेसुद्धा पहा
देवीची साडेतीन शक्तिपीठे
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे वर्ग:महाराष्ट्रातील देवीची शक्तिपीठे वर्ग:देवीची ५१ शक्तिपीठे
केन रदरफोर्ड
केनेथ रॉबर्ट केन रदरफोर्ड (ऑक्टोबर २६, इ.स. १९६५:ड्युनेडिन, न्यू झीलँड - ) हा 🇳🇿 new zealandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. हा न्यू झीलँडचा संघनायकही होता.
रदरफोर्ड, केन रदरफोर्ड, केन वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एव्हो मोरालेस
हुआन एव्हो मोरालेस आय्मा (Juan Evo Morales Ayma; २६ ऑक्टोबर १९५९) हा दक्षिण अमेरिकेमधील बोलिव्हिया देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. २००६ साली सत्तेवर आलेला मोरालेस अनेक इतिहासकारांच्या मते लोकशाही मार्गाने निवडून आलेला व स्थानिक आदिवासी वंशाचा असलेला बोलिव्हियाचा पहिलाच राष्ट्राध्यक्ष मानला जातो. मोरालेसने सत्तेवर आल्यानंतर बोलिव्हियामध्ये अनेक आर्थिक सुधारणा हाती घेतल्या व देशाची धोरणे समाजवादी विचारांच्या दिशेने वळवली. लॅटिन अमेरिकेमध्ये अमेरिकेच्या वाढत्या हस्तक्षेपाला मोरालेसचा तीव्र विरोध आहे.
मोरालेस बोलिव्हियामध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. २००९ व २०१४ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकांमध्ये तो प्रचंड बहुमताने विजयी झाला आहे. त्याच्या प्रशासनाने बोलिव्हियामधील गरिबी व निरक्षरता मोठ्या प्रमाणावर कमी केली आहे. परंतु जागतिक स्तरावर वादग्रस्त नेता मानला जातो. अनेक साम्यवादी टीकाकारांच्या मते मोरालेसला बोलिव्हियाची अर्थव्यवस्था संपूर्णपणे साम्यवादी स्वरूपाची करण्यात अपयश आले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:बोलिव्हियाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार
फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार दरवर्षी फिल्मफेअर नियतकालिकातर्फे बॉलिवूडमधील सर्वोत्तम अभिनेत्याला दिला जातो. हा फिल्मफेअर पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. आजवर दिलीप कुमार व शाहरूख खान ह्यांनी सर्वाधिक वेळा (प्रत्येकी ८ वेळा) हा पुरस्कार जिंकला आहे.
विजेत्यांची सूची
अभिनेता
मेंधी
मेंधी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दिग्रस तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
जुनोणा
जुनोणा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
अंधाळी (पलुस)
अंधाळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील पलुस तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:पलुस तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
राष्ट्रीय महामार्ग ५५ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग ५५ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
कोरीवाझ
कोरीवाझ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
हिपोक्रेटस
बाह्य दुवे
वर्ग:ग्रीक शास्त्रज्ञ वर्ग:वैद्यकशास्त्र
हिरोबुमी इतो
इटो, हिरोबुमी वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ३९५
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३९५ वर्ग:इ.स.च्या ३९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
व्युत्क्रम कोन
व्युत्क्रम कोन – ज्या जोडीतील कोन छेदिकेच्या विरुद्ध बाजूस असतात आणि छेदिकेवर असलेल्या भुजा विरुद्ध दिशा दर्शवतात, ती जोडी व्युत्क्रम कोनांची जोडी असते.
६०० (संख्या)
६०० - सहाशे    ही एक संख्या आहे, ती ५९९  नंतरची आणि  ६०१  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 600 - Six hundred.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
त्यागराज खाडिलकर
(जन्मदिनांक ११ जून १९६७- हयात) हे मराठी, हिंदीतील प्रसिद्ध गायक व संगीतकार आहेत.
ओळख
त्यागराज खाडीलकरांचा जन्म कोल्हापुरमध्ये झाला. त्यांनी आपले शाळेय शिक्षण कोल्हापुरमध्येच पूर्ण केले व पुढील शिक्षण पुणे येथे झाले.
जीवन
त्यागराज यांची आई श्रीमती मंजुश्री खाडीलकर या ख्यातनाम किर्तनकार, त्यांनी ’किर्तन मंदाकिनी’ ही पदवी मिळविली. त्यांची आजी श्रीमती इंदिराबाई खाडिलकर ह्या गंधर्व गायकीसाठी प्रसिद्ध. स्वातंत्र सैनिक, पत्रकार, नाटककार श्री. कृष्णाजी प्रभाकर उर्फ काकासाहेब खाडिलकर हे त्यांचे पणजोबा.
त्यांनी इंडीयन क्लासिक आणि नाट्य गीताचे शिक्षण आपल्या आजी कै. श्रीमती इंदिराबाई खाडिलकर आणि किरणा घराण्याचे गायक पंडित गंगाधरबुआ पिंपळखरे यांच्या कडून घेतले.
त्यांना ’गानहिरा’ हा सन्मान अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेद्वारा आयोजित अंतर महाविद्यालयीन शास्त्रीय गायनाच्या स्पर्धेमध्ये मिळाला.
त्यांनी HMV, T-Series, Tips, Venus, Universal, Prism, Magna sound इं कंपन्यांबरोबर हिंदी आणि मराठी अल्बम केले आहेत. ’बिच्छू बाइट’(विंचु चावला) हा युनिवर्सल द्वारा निर्मित त्यांनी आवाज दिलेला अल्बम खूप गाजला.
ते मराठीतील एक आघाडीचे पार्श्वगायक आहेत. त्यांनी दत्‍ता डावजेकर, अनिल मोहिले, श्रीधर फडके, राम-लक्षम, अशोक पत्‍की, अवधुत गुप्‍ते या सारख्या सर्व विख्यात संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. त्यांनी जवळ-जवळ ३५ मराठी चित्रपटांसाठी पार्श्वगायन केले आहे. त्यांनी सुपरस्टार भरत जाधव यांना ’चालु नवरा भोळी बायको’ व मकरंद अनासपुरे यांना ’काय द्याच बोला’ या चित्रपटांसाठी आवाज दिला. त्यांनी संगीतकार आनंद मोडक यांच्या मार्गदर्शनाखाली ’दिशा’ व संगीतकार बप्पी लहरी यांच्या मार्गदर्शनाखाली सदाबहार हिरो देव आनंद दिग्दर्शित ’मि. प्राय मिनिस्टर’ या हिंदी चित्रपटांसाठीही पाश्वगायन केले.
त्यांनी ६० पेक्षा ही जास्त मालिकांचो शीर्षक गीते गायिली आहेत (कोणत्याही गायकाने त्यांच्या इतपत मालिकांचे शीर्षक गीते गायिलेली नसतील.) त्यातील ’हम पांच’, ’चुटकी बजाके’, ’टिकल ते पॉलिटिकल’ या मालिकेचे शीर्षक गीते खुपच गाजली.
त्यांना TVS 'सा रे ग मा पा’चा (झी टी हिंदी) ’व्ह्युवर्स चॉइस अवार्ड’ मिळाला आहे.
त्यांना सुर सिंगर सनसदकडून ’लता मंगेशकर अवार्ड’ आणि अखिल भारतीय नाट्यपरिषदेकडून ’माणिक वर्मा अवार्ड’ मिळाले आहेत.
२००७ साली ’थैमान’ या मराठी चित्रपटासाठी त्यांना संस्कृती कला दर्पणचा उत्‍कृष्ठ पार्श्वगायकचा अवार्ड मिळाला आहे.
अमरोहा जिल्हा
अमरोहा (जुने नाव: ज्योतिबा फुले नगर जिल्हा) हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यामधील एक जिल्हा आहे. मोरादाबाद जिल्ह्यापासून वेगळा करून ह्या जिल्ह्याची निर्मिती १९९७ साली मुख्यमंत्री मायावतीने केली. २०१२ साली जिल्ह्याचे नाव ज्योतिबा फुले नगर वरून बदलून अमरोहा असे ठेवले गेले.
त्यागराज खाडिलकर
जीवन
त्यांनी अनेक टीव्ही मालिकांचे सुत्रसंचालन केले आहे आहे जसे, ’आरोही’, ’गीताक्षरी’, ’नमन नटवरा’, ’टिकल ते पॉलिटिकल’ ह्या ई टीव्ही वाहिनी वरील काही मालिका तसेच, ’शेर-ए-नगमा’ ही ई टीव्ही उर्दु वाहीनी वरील मालिका होय.
अमरोहा जिल्हा
बाह्य दुवे
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील जिल्हे वर्ग:अमरोहा जिल्हा वर्ग:ज्योतिबा फुले नगर जिल्हा
त्यागराज खाडिलकर
जीवन
त्यांनी अनेक टीव्ही मालिका व चित्रपटांसाठी संगीत दिग्दर्शन केले आहे.
आशाजी, ओ.पी. नय्यर, सोनु निगम, कविता कृष्णमुर्ती, जॉनी लिवर तसेच डान्स मास्टर पं. बिरजु महाराजजी व उस्ताद झाकीर हुसैन यांच्या बरोबर त्यांनी भारतभर व भारताबाहेर अनेक कार्यक्रम केले आहेत.
’ओठावरली गाणी’ ह्या त्यांच्या मराठी गीतसंगीताच्या कार्यक्रमाचे ५०० च्यावर प्रयोग झाले आहेत. तसेच ’दिल ने फिर याद किया’ या त्यांच्या हिंदी गीत संगीताच्या कार्यक्रमाचे ३०० च्या वर प्रयोग झाले आहेत.
ई. टीव्ही. वरील गाजलेल्या ’स्वर संग्राम’ या संगीताच्या कार्यक्रमामध्ये त्यांनी परिक्षक (गुरू) म्हणुन काम केले, तसेच सह्याद्री वाहिनी वरिल ’ट्रिक्स मिक्स रिमिक्स’ या कार्यक्रमाचे सुत्रसंचालन केले.
त्यांनी सुपरहिट मराठी चित्रपट ’काय द्याच बोला’ आणि ’जाऊ तिथे खाऊ’ साठी संगीत दिले आहे.
सोनी टीव्ही वरील उर्मिला मार्तोंडकर सुत्र संचालित रियालिटी शो ’वार परिवार’ या कार्यक्रमातील त्यांच्या अदाकारीची जबरदस्त तारिफ केली गेली.
ई टीव्ही वरील ’माय फेयर मेलोडी’ या संगीत कार्यक्रमातील त्यांचा सहभाग वाखनण्याजोगा होता.
मनिष राज या अमेरिकास्थित तरुणाने लिहिलेली गाणी व त्यांनी संगीत दिलेला ’मस्त....’ हा त्यांचा नुकताच रिलिझ झालेला मराठी रॉक अल्बम खूप गाजतो आहे.
संदर्भ
http://www.zagmag.net/index.php/home/biography/tyagraj-khadilkar-bio.html
खाडीलकर, त्यागराज खाडीलकर, त्यागराज वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
ब्रेंडन मॅककुलम
वर्ग:कोलकाता नाइट रायडर्स माजी खेळाडू वर्ग:चेन्नई सुपर किंग्स माजी खेळाडू मॅककुलम,ब्रॅन्डन वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नवा तैवान डॉलर
नवीन तैवानी डॉलर हे चीनच्या प्रजासत्ताकाचे (तैवान) अधिकृत चलन आहे.
चलन
लढाईचे खेळ
लढाईचे खेळ (फाईटिंग गेम) ही एक समोरच्या समोर पद्धतीवर आधारित व्हिडिओ गेमची शैली आहे. यामध्ये लढाईच्या मैदानाची सीमा निश्चित केलेली असते. जोपर्यंत विरोधकांचा पराभव होत नाही किंवा वेळ संपेपर्यंत ही पात्रे एकमेकांशी लढतात. या सामन्यांमध्ये एका रिंगणात एक किंवा अधिक फेऱ्यांचा समावेश असतो. प्रत्येक पात्राची भिन्न क्षमता असते आणि त्या क्षमता निवडण्याची संमती लढाई सुरू होण्याच्या अगोदर असते. यात खेळाडूंनी विविध तंत्र उदा अवरोध करणे, प्रति-हल्ला करणे आणि एकत्रित आक्रमण ("कोम्बोस") करणे अवगत करणे आवश्यक असते. १९९० च्या दशकाच्या सुरुवातीस, बहुतेक फायटिंग गेम्स विशिष्ट इनपुट कॉम्बिनेशन वापरून खेळाडूला विशेष हल्ले करण्याची मुभा देत असे. ही फाईटिंग गेम शैली संबंधित बीट एम अप शैलीसारखी आहे परंतु त्यापेक्षा वेगळी आहे. बीट एम अप शैलीमध्ये मानवी खेळाडूविरूद्ध मोठ्या संख्येने अमानवी शत्रूंचा समावेश असतो.
व्याख्या
लढाईचे खेळ (फाइटिंग गेम) हा एक प्रकारचा अ‍ॅक्शन गेम असतो जेथे स्क्रीनवर दोन (किंवा काहीवेळा अधिक) खेळाडू एकमेकांशी लढतात. या गेममध्ये विशेषतः खास चाली असतात ज्या काळजीपूर्वक क्रमवार बटण प्रेस आणि जॉयस्टिक स्टिकल्सच्या वेगवान हालचाली करून ट्रिगर केल्या जातात. या खेळात पारंपारिकपणे एकाच बाजूने सैनिकांना दाखवितात, नवनविन खेळांमध्ये खेळाडू दोन-आयामी (२ डी) वरून त्रिमितीय (थ्री-डी) ग्राफिक्स मध्येही दाखवले जातात. स्ट्रीट फाइटर दोन, हा पहिला लढाई खेळ नसला तरीही या खेळाने या शैलीतील बहुतेक नियमांना लोकप्रिय आणि प्रमाणित केले. आणि स्ट्रीट फायटर IIच्या आधी प्रदर्शित झालेल्या तत्सम खेळांना लढाईचे खेळ म्हणून अधिक स्पष्टपणे वर्गीकृत केले गेले होते. फाईटिंग गेममध्ये सामान्यत: हातघाइची लढाई असते, परंतु बऱ्याचदा त्यात हातातील शस्त्रे देखील वापरतात.
अंजनेरी
अंजनेरी हा नाशिक - त्र्यंबकेश्वर रांगेतील महत्त्वाचा किल्ला आहे. नाशिक - त्र्यंबकेश्वर रस्त्यावर नाशिकपासून २० कि.मी. अंतरावर अंजनेरी नावाचा फाटा आहे. अंजनेरी गावात गेल्यावर पायऱ्यांच्या वाटेने गडावर जाता येते. मुळेगावच्या वाटेनेही गडावर जाता येते. गडावरून बुधली नावाची अवघड वाटही खाली उतरते.
इतिहास
अंजनेरी किल्ला जनमानसात परिचित आहे तो हनुमान-जन्मस्थानामुळे. पवनपुत्र हनुमानाचा जन्म या डोंगरावर अंजनी मातेच्या पोटी झाला, असे मानले जाते. म्हणूनच या किल्ल्याला 'अंजनेरी' नाव देण्यात आले. याच डोंगराच्या परिसरात हनुमान लहानाचे मोठे झाले असे समजले जाते. येथे १०८ जैन लेणी आहेत.
गडावरील ठिकाणे
अंजनेरी गावातून किल्ल्यावर येताच वाटेतच पायऱ्याच्या ठिकाणी गुहेत लेणी आढळतात. ही लेणी जैनधर्मीय आहेत. पठारावर पोहोचल्यावर १० मिनिटांतच अंजनी मातेचे मंदिर लागते. मंदिर बऱ्यापैकी प्रशस्त आहे. त्यामुळे मुक्काम करण्यास योग्य आहे. थोडे पुढे गेल्यानंतर दोन वाटा लागतात. एक डावीकडे सीता गुहेपाशी पोहोचते तर दुसरी समोरच्या बालेकिल्ल्यावर चढते. बालेकिल्ल्यावर अंजनी मातेचे दुसरे प्रशस्त मंदिर आहे. किल्ल्याचा घेर फार मोठा आहे. किल्ल्याच्या पठारावरून वेतरणा, गंगापूर, मुकणे, दारणा, कश्यपी व गौतमी-गोदावरी धरणाचा विस्तार पाहण्यासारखा आहे. पठारावर एक तलाव आहे.
गडावर जाण्याच्या वाटा
किल्ल्यावर जाण्याची मुख्य वाट अंजनेरी गावातून वर जाते. नाशिक - त्र्यंबकेश्वर रस्त्यावर नाशिक पासून २० कि.मी. अंतरावर अंजनेरी फाट्यावर उतरावे. या फाट्यापसून १० मिनिटे अंतरावरील अंजनेरी या गावात पोहोचावे. गावातून नवरा - नवरीचे दोन सुळके नजरेस भरतात. गावातूनच एक प्रशस्त वाट किल्ल्यावर जाते. पुढे पायऱ्या लागतात. पायऱ्यांच्या साह्याने अंजनेरीच्या पठारावर पोहोचता येते. अंजनेरी गावापासून येथपर्यंत येण्यासाठी दीड तास पुरतो.
मुळेगावचा रस्ता ही पायी चालणाऱ्यांसाठी चांगली पायवाट आहे. ह्या वाटेने आल्यास विशेष मजा येते. उतरताना तेथेच येण्यासाठी बुधली या अवघड मार्गाचा वापर केल्यास लवकर खाली पोचता येते. परंतु धाडसी माणसांनीच या मार्गाचा अवलंब करावा.
अंजनेरीच्या डोंगरावरील दुर्मीळ वनस्पती
वन विभागाच्या सहकार्याने जुई पेठे या अंजनेरी प्रकल्पावर काम करीत आहेत. अंजनेरी डोंगरावर साडेतीनशेहून अधिक वनस्पती असल्याचे त्यांच्या अभ्यासात स्पष्ट झाले. त्यातील निम्म्या वनस्पती पश्चिम घाटात आणि देशभरात आढळतात. ‘सेरोपेजिया अंजनेरिका’ ही दुर्मीळ वनस्पती मात्र जगाच्या पाठीवर अन्यत्र कुठेही आढळत नाही ती अंजनेरी डोंगरावर आहे.
ज्यांचे अस्तित्व धोक्यात आले आहे अशा काही वनस्पती अंजनेरी डोंगरावर अद्यापि तग धरून आहेत. काळ्या कातळात अतिशय कमी मातीचा थर असतो. या परिस्थितीत अनेक वैशिष्ट्यपूर्ण वनस्पती वाढतात. त्यात कीटकभक्षी वनस्पतीही आहेत.
एखाद्या दुर्मीळ वनस्पतीचे अस्तित्व नष्ट होण्याचा धोका केवढे दुष्परिणाम घडवून आणू शकतो, यावर तिच्या संवर्धनाच्या कामाची निश्चिती होते. त्यासाठी ‘आययूसीएन’ (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) या आंतरराष्ट्रीय संस्थेने मानके निश्चित केली आहेत. त्याकरता संबंधित वनस्पती नामशेष होण्याच्या मार्गावर असल्याचे सिद्ध करावे लागते. अंजनेरी प्रकल्पात जुई पेठे यांनी त्या मानकांनुसार अभ्यास केला. परिसरातील आठ दुर्मीळ वनस्पतींना या संस्थेने आधीच त्या गटात स्थान दिले आहे. या अभ्यासामुळे ‘सिरोपेजिया अंजनेरिका’ ही अतिशय दुर्मीळ वनस्पती या गटात समाविष्ट करून घेण्याच्या त्यांच्या प्रयत्‍नांना यश मिळाले आहे.
संदर्भ
वर्ग:पुणे जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
अंकलखोप
अंकलखोप हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील पलुस तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
राष्ट्रीय महामार्ग ५६ (जुने क्रमांकन)
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
मोख
मोख हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे.
विहंगराज
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:मराठी अभिनेते
मोख
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दिग्रस तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
काकडदरा (आष्टी)
काकडदरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
वाटेवरच्या सावल्या
नावात बदल
या लेखसंग्रहाचे पूर्वीचे नाव 'विरामचिन्हे' असे होते. परंतु नंतरच्या आवृत्त्यांमध्ये नवीन लेखांची भर घालताना, 'विरामचिन्हे' या नावाने पुस्तकाचे स्वरूप सूचित होत नसल्याने पुस्तकाचे नाव 'वाटेवरच्या सावल्या' असे बदलण्यात आले.
पूर्वप्रसिद्धी
या पुस्तकातले बहुतेक लेख पूर्वीच वेगवेगळ्या नियतकालिकांच्या विशेषांकांमधून प्रसिद्ध झाले होते.
अर्पणपत्रिका
'सप्तशृंग नावाच्या डोंगरास' असे हे पुस्तक अर्पण करण्यात आले आहे.
लेखसूची
या पुस्तकात एकूण २० लेख आहेत. त्यांची अनुक्रमे सूची पुढीलप्रमाणे-
१. तिच्यावरी ही फिर्याद - पुणे आकाशवाणीसाठी लिहिलेला लेख २. साक्षात श्रीमत जगद्गुरू ३. अव्यापारेषु व्यापार ४. हरवलेला ५.वाडा ६. तो सत्याग्रह ७. प्रभातस्वप्न - आमचेही ८. असेही दिवस ९. आदिपर्वातील संपादक १०. हमाम स्ट्रीट ११. मुक्काम पुणे १२. त्रिभुवन रोड १३. बादशहा १४. प्रॉमीथियस १५. नंदादीप १६. पहिली पायरी - काकासाहेब १७. कवितेच्या उगमाकडे १८. नदी १९. थिएटर २०. आदिशक्तीची एक मिरवणूक
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची वर्ग:वि.वा. शिरवाडकर यांचे साहित्य
७०० (संख्या)
७०० - सातशे    ही एक संख्या आहे, ती ६९९  नंतरची आणि  ७०१  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 700 - Seven hundred.
कानपूर देहात जिल्हा
कानपूर देहात जिल्हा हा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील ७५ पैकी एक जिल्हा आहे. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र अकबरपूर येथे आहे. अकबरपूर हा कानपूर देहात जिल्ह्यामधील लोकसभा मतदारसंघ आहे.
७०० (संख्या)
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
कानपूर देहात जिल्हा
तालुके
कानपूर देहात जिल्ह्यामध्ये ५ तालुके आहेत.
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील जिल्हे
सतीश गुप्ते
सतीश मधुकर गुप्ते (जन्म : वसई, ४ ऑगस्ट १९४७) हे एक मराठी लेखक व समाजकार्यकर्ते आहेत. ते पश्चिम बोरीवलीत राहतात.
शिक्षण व नोकरी
सतीश गुप्ते यांचा बोरीवलीची कायस्थ प्रभु सभा, कोकण विकास परिषद, विकलांग पुनर्वसन केंद्र, शिवजयंती उत्सव समिती, दहिसरचा शिवाजी स्पोर्ट्‌स क्लब, बोरीवलीची शुक्रतारा संस्था आदी सांस्कृतिक संस्थांच्या कामकाजात सहभाग असतो.
नॉब क्रीक फार्म
नॉब क्रीक फार्म हे अमेरिकेच्या केंटकी राज्यातील एक भाग आहे. हे शेत अब्राहम लिंकनच्या वडिलांनी भाडेपट्ट्यावर कसायला घेतले होते व अब्राहम लिंकनचे लहानपण येथे व्यतीत झाले.
सतीश गुप्ते
पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक
नॉब क्रीक फार्म
वर्ग:अमेरिकेचा इतिहास वर्ग:केंटकी
शिल्पा तुळसकर
शिल्पा तुळसकर (१० मार्च, १९७७ - ) या मराठी आणि हिंदी चित्रपट तसेच दूरचित्रवाणी अभिनेत्री आहेत. यांनी डोंबिवली फास्ट या चित्रपटात तसेच हिंदी मध्ये शांती मालिकेमध्ये भूमिका केल्या होत्या.
वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण
शिल्पा यांचा जन्म माटुंगा, महाराष्ट्र येथे झाला आणि त्यांचे शिक्षण रामनारायण रुईया महाविद्यालय येथून पूर्ण झाले. तिने विशाल शेट्टीशी लग्न केले असून विवान आणि शैवा ही दोन मुले आहेत. मुळची सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील वेंगुर्ला तालुक्यातील तुळस हे माहेरघर आहे.
करिअर
शिल्पा यांची पहिली टेलिव्हिजन भूमिका व्योमकेश बक्षी (1993) च्या किले का रहस्य या भागामध्ये तुलसी (शिल्पा तोरस्कर म्हणून श्रेय), दूरदर्शनद्वारे प्रसारित झाली, त्यानंतर शांती, जिथे तिने 1994 मध्ये रंजनाची भूमिका केली. त्यानंतर ती मराठी टीव्हीवर दिसली. वैभव दाखवा. तुळसकर यांनी देवकी (2001), डोंबिवली फास्ट (2005), कालचक्र (2008) आणि लेडीज स्पेशल (सोनी टीव्ही) या दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये काम केले.
तुळसकर यांच्याकडेही अनेक नाटके आहेत. तिने दिल मिल गये, कलर्सवरील वीर शिवाजी आणि देवों के देव...महादेव मधील राणी मेनावती (देवी पार्वतीची आई) या भूमिकाही केल्या. सध्या ती झी मराठी वरील तू तेव्हा तशी या मालिकेत मुख्य भूमिकेत काम करत आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कऱ्हेगड
कऱ्हेगड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे. नाशिक जिल्ह्यामध्ये सटाणा तालुका आहे. हा भाग पूर्वी बागलाण म्हणून ओळखला जात असे. आजही अनेकदा याचा उल्लेख बागलाण असा केला जातो.
भौगोलिक स्थान
सटाणा या तालुक्याच्या गावाच्या ईशान्येकडे नामपूर हे गाव आहे. या नामपूरच्या वाटेवर कऱ्हे नावाचे लहानसे गाव आहे. या गावाजवळच कऱ्हेगडाचा किल्ला आहे. हा किल्ला स्थानिक लोकांना अपरिचित आहे. स्थानिक लोक याला भवानीचा डोंगर म्हणून ओळखतात. १९८७ साली नाशिकमधील ज्येष्ठ इतिहासतज्ञ श्री. गिरीश टकले यांनी घेतलेल्या एका शोध मोहिमेमध्ये कऱ्हेगडाचे स्थान निश्चित करण्यात यश मिळाले. याच मोहिमेदरम्यान या भागात दुंधागड आणि अजमेर हे सुद्धा किल्ले असल्याचे समजले.
कसे जाल ?
सटाणाहून मुलाणेमार्गे दोधेश्वर येथील मंदिराजवळ पोहोचता येते. सटाणापासून १२ ते १३ कि.मी. अंतरावर दोधेश्वराचे मंदिर डोंगराच्या सानिध्यात उभे आहे. या निसर्गरम्य परिसरापासून २-३ किलोमीटरवर कऱ्हेगडाचा पायथा आहे. कऱ्हेगडाच्या उत्तरेकडे उतरलेल्या डोंगरदांड्यावरूनच किल्ल्यावर जाण्याचा मार्ग आहे.
गडावरील पहाण्यासारखी ठिकाणे
कऱ्हेगडाच्या माथ्याखाली कातळामध्ये खोदलेल्या काही पायऱ्यांवरून आपण माथ्यावर दाखल होतो. कऱ्हेगडाचा माथा लहानसा आहे. माथ्यावर घरांच्या जोत्याचे अवशेष आढळतात. कातळात कोरलेली पाण्याची टाकी आहेत. काही वेळेस या टाक्यांमध्ये शेवाळे वाढलेले असते तर काही वेळेस ती कोरडीही पडलेली असतात. माथ्याच्या पश्चिम अंगाला कातळात गुहा आहेत. कऱ्हेगडाच्या माथ्यावरून साल्हेर, सालोटा, मुल्हेर, मोरागड, रतनगड, तांबोळ्या, मांगी -तुंगीचे सुळके, सिष्ठा, देरमाळ, पिसोळ, अजमेर तसेच दुंधागड दिसतात. स्वच्छ हवेत अंजठा-सातमाळा रांगेचेही येथून दर्शन होते. कऱ्हेगडाच्या पायथ्यापासून देवळाणे हे गाव सात-आठ कि.मी. अंतरावर आहे. देवळाणे गावामध्ये प्राचीन असे शिवमंदिर आहे. या शिवमंदिरावरील काही शिल्पे प्रेक्षणीय आहेत.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
काचुर्ली
काचुर्ली हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मालेगाव लोकसभा मतदारसंघ
मालेगाव महाराष्ट्र राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे.
इ.स. ३९७
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३९७ वर्ग:इ.स.च्या ३९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
उत्तर सोलापूर तालुका
उत्तर सोलापूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यात तालुका आहे.एकूण ११ तालुके आहेत त्यापैकी उत्तर सोलापूर तालुका हा सर्वात लहान तालुका आहे.
संदर्भ
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
पार्क चुंग-ही
पार्क चुंग-ही (कोरियन: 박정희; ३ मार्च १९३० - २६ ऑक्टोबर १९७९) हा पूर्व आशियामधील दक्षिण कोरिया देशाचा लष्करी अधिकारी व राष्ट्राध्यक्ष होता. १९६१ सालच्या लष्करी बंडादरम्यान त्याने दक्षिण कोरियाची सत्ता बळकावली. १९६३ मधील निवडणुकीत विजय मिळवुन तो अधिकृतपणे देशाचा राष्ट्राध्यक्ष बनला. त्यापुढील त्याच्या १६ वर्षांच्या कार्यकाळात चुंग-हीने युद्धात उध्वस्त झालेल्या दक्षिण कोरियाला प्रगतीपथावर नेले व देशाचे झपाट्याने उद्योगीकरण केले. परंतु त्याचबरोबर एका हुकुमशहाच्या थाटात सत्ता गाजवण्याच्या त्याच्या शैलीवरून त्याच्यावर मोठ्या प्रमाणावर टीका देखील झाली.
२६ ऑक्टोबर १९७९ रोजी चुंग-हीची त्याच्याच एका सुरक्षा अधिकाऱ्याने हत्या केली.
२५ फेब्रुवारी २०१३ रोजी चुंग-हीची मुलगी पार्क ग्युन-हे ही राष्ट्रीय अध्यक्षीय निवडणुकीत विजय मिळवून दक्षिण कोरियाची पहिली महिला राष्ट्राध्यक्ष बनली.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू वर्ग:दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बालगुन्हेगार
विविध देशात किती लहान वयात केलेल्या अपराधांना गुन्हा समजायचे त्याचे वेगवेगळे कायदे आहेत. माणसाचे वय ठरविण्याच्यापा दोन पद्धती आहेत, एक क्रोनॉलॉजिकल आणि दुसरी बायॉलॉजिकल. क्रोनॉलॉजिकल म्हणजे जन्मतारखेपासून मोजायची वर्षे, आणि बायॉलॉजिकल म्हणजे व्यक्तीचे मानसिक वय. मानसिक वय हे व्यक्तीच्या शारीरिक व मानसिक क्षमतेवर आधारलेले असते. व्यक्ती ज्या परिस्थितीत आहे आणि तिची मानसिक अवस्था कशी आहे यानुसार व्यक्तीत शारीरिक बदल झालेले असतात. त्यामुळे अनेकदा लहान वयाचा माणूस प्रौढ माणसासारखा आणि त्याउलट वयाने मोठा असलेला माणूस लहान मुलासारखा वागत असतो. म्हणून लहान वयात केलेल्या गुन्ह्यासाठी गुन्हेगाराचे शारीरिक वय न घेता त्याचे मानसिक वय विचारात घ्यावे असे जगात अनेक देशांत मानले जाते. गंभीर गुन्ह्यांचा संदर्भात अपराध्याचे मानसिक वयच विचारात घ्यावे असे भारतीय वैद्यक संघटनेचे म्हणणे आहे.
मुले गुन्हेगार का बनतात? तज्ज्ञांची मते
समाजशास्त्रज्ञ समजतात की वय नाही तर मुलाची वागणूक अपराधाचे कारण असते. गुंडागर्दी करणे, वाईट लोकांची संगत मिळणे, अश्लील भाषेचा प्रयोग करणे, आईबापांचे न मानणे वगैरे गोष्टी मुलाला अपराधी बनवतात. सामाजिकदृष्ट्या शाळेतून पळून घरी येणे हाही अपराध समजला जातो, परंतु कायद्याच्या दृष्टीने हा अपराध नाही.
मानववंशशास्त्रज्ञ आणि शरीर वैज्ञानिक समजतात की अपराधाची प्रवृत्ती ही आनुवंशिक, मुलाच्या शरीररचनेनुसार आणि त्याच्या जातिधर्मावर अवलंबून असते. एकसारखी शारीरिक रचना असलेले लोक एकसारखे अपराध करतात, आणि गुन्हेगार जातींशी संबंध असलेले पिढ्यान्‌‌पिढ्या गुन्हेगार असतात. त्यांच्यामध्ये बहुतेक वेळा एकसारखीच अपराधाची प्रवृत्ती असते.
मानसशास्त्रज्ञांच्या मते अपराधी प्रवृत्ती वंशावर किंवा  शरीररचनेवर अवलंबून नसते. या गोष्टींचे भावना आणि आकांक्षा यांच्याशी काहीही थेट नाते नसते. मूल ज्या वातावरणात वाढते ते वातावरणही गुन्हेगारी प्रवृत्ती असण्याचे कारण नसते. एकाच परिस्थितीत आणि एकाच कुटुंबात वाढलेले सर्व भाऊ-बहीण गुन्हेगार बनत नाहीत.
बाल-अपराध्यांना गुन्हेगार समजण्याच्या विविध देशांतील पद्धती
अमेरिकेत साधारणपणे १८ वषे वयाखाली व्यक्तींना किशोर समजले जाते, परंतु किशोरवयातील व्यक्तीने जर एखादा गंभीर अपराध केला असेल, तर त्याचा खटला ज्युव्हेनाईल कोर्टातून मोठ्या वयाच्या गुन्हेगारांचे खटले चालविणाऱ्या कोर्टात पाठविला जातो. अशा तथाकथित अजाण मुलांना जन्मठेपही होऊ शकते.
अमेरिकेत याबाबत विविध राज्यांत वेगवेगळे कायदे आहेत. न्यू यॉर्क, नॉर्थ व साऊथ कॅरोलिना, न्यू हॅम्प‌‌शायर आणि टेक्सास या राज्यांत १७ वर्षाहून कमी वयाच्या मुलांना किशोर समजले जाते, परंतु गंभीर अपराध्यांचा बाबतीत १६ वर्षे वयाच्या मुलालाही मोठ्या वयाच्या गुन्हेगारासारखी शिक्षा सुनावली जाते. केंटुकी प्रांतात तर १४ सालच्या मुलालाही अशा परिस्थितीत मोठ्या वयाच्या गुन्हेगारासारखी सजा दिली जाते.
इंग्लंडमध्ये १० ते १८ वर्षे वयाच्या मुलांसाठी ज्युव्हेनाईल कोर्ट आहे, तरीही १० वयापेक्षा मोठ्या वयाच्या मुलाने गंभीर गुन्हा केला तर त्याचा खटला क्राऊन कोर्टात पाठवला जातो. पूर्वी या ठिकाणीही मुलांच्या पुनर्वसनाची तरतूद होती, पण इ‌.स. १९९३मध्ये जेम्स बल्जर नावाच्या मुलाचा १० वयाच्या दोन मुलांनी खून केला, त्यावेळी कायद्यात बदल करण्यात आला, आणि असे खटले ज्युव्हेनाईल कोर्टात चालविणे बंद झाले.
स्कॉटलंडमध्ये १६वर्षापर्यंतच्या मुलांना किशोर समजले जाते, परंतु १२वर्षे वयाच्या मुलालाही गुन्ह्यासाठी जबाबदार समजले जाते. पूर्वी हे वय ८ वर्षे होते.
ऑस्ट्रेलियाच्या राज्यघटनेप्रमाणे, १२ वर्षाच्या मुलाला सत्कर्म आणि दुष्कर्म यातील फरक समजतो. त्यामुळे अशा मुलाने वाईट काम केले तर त्याला बालगुन्हेगार न समजता सर्वसाधारण गुन्हेगारच समजले जाते. अशा गुन्हेगारांना जशी सजा मोठ्या माणसांना दिली जाते तशीच सजा दिली जाते.
जपानमध्ये २० वर्षे वयापर्यंतच्या मुलांना अजाण समजले जाते, परंतु तेथे गंभीर गुन्ह्यांसाठी याहून लहान मुलांनाही अपराधी समजले जाते. २०१०साली ऑस्ट्रेलियात १९ वर्षे वयाच्या मुलाला मृत्युदंडाची शिक्षा ठोठावली गेली होती. त्या मुलाने दोन स्त्रियांची हत्या केली होती. जपानमध्ये १२ वर्षे वयाच्या मुलाला करारमदार करण्याचा किंवा मृत्युपत्र करण्याचा अधिकार मिळतो, त्यमुळे गंभीर गुन्ह्यांसाठी १५ वर्षाच्या वयातही कडक शिक्षा होऊ शकते. तैवान, दक्षिण कोरिया आणि न्यू झीलंडमध्ये साधारणपणे असेच कायदे आहेत.
भारतात सात वर्षे वयापेक्षा कमी वयाच्या मुलाने केलेल्या कृत्याला अपराधच समजले जात नाही. ७ ते १२ वर्षाच्या मुलाला, त्याने केलेल्या कृत्याच्या परिणामांची जाणीव नसते, या कारणाने त्याने केलेल्या अपराधाबद्दल त्याला सजा होत नाही. यानंतर १८ वर्षे वयापर्यंतच्या मुलाला किशोर समजले जाते आणि त्याच्या हातून झालेल्या गुन्ह्यासाठी त्याला बालसुधारगृहात पाठविले जाते. २०००सालापर्यंत यासाठी १६ वर्षे वयाची मर्यादा होती.
वर्ग:गुन्हे
एशिलस
एशिलस (ग्रीक: Αἰσχύλος; अंदाजे इ.स.पू. ५२५/५२४ - अंदाजे इ.स.पू. ४५६) हा इ.स. पूर्व पाचव्या शतकातील एक प्राचीन ग्रीक लेखक होता. दुःखान्त किंवा शोकान्त नाटके वा लिखाणाची निर्मिती करणाऱ्या जगातील सर्वांत प्रथम तीन लेखकांपैकी एशिलस हा पहिला लेखक होता (सॉफोक्लीस व युरिपिडस हे इतर दोघे). त्याने अंदाजे ७० ते ९० शोकांतिका लिहिल्या ज्यांपैकी केवळ सात आज ज्ञात आहेत. प्रोमेथ्युअस बाउंड हे लोकप्रिय नाटक त्याने लिहिले की नाही, ह्यावर दुमत आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:प्राचीन ग्रीक व्यक्ती वर्ग:प्राचीन ग्रीक साहित्यिक
बिली मर्डॉक
मर्डॉक, बिली वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम
स्थापना
अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam (AIADMK) (Tamil: அனைத்து இந்திய அண்ணா திராவிட முன்னேற்ற கழகம்: अनैत्तु इंदिय अण्णा दिराविड मुन्नेट्र कळगम) हा तमिळनाडूतील एक प्रमुख राजकीय पक्ष आहे.त्याची स्थापना तमिळ चित्रपटसृष्टीतील लोकप्रिय नट मरूदूर गोपालमेनन रामचंद्रन (ए‍म्‌.जी. रामचंद्रन्‌) यांनी केली. रामचंद्रन हे १९७२ पर्यंत तमिळनाडूचे पहिले काँग्रेसेतर मुख्यमंत्री आणि सी.एन.अण्णादुराई यांच्या द्रविड मुन्नेत्र कळघम (द्रमुक) पक्षाचे महत्त्वाचे नेते होते. एमजीआर, ज्यांना नवीन पक्ष सुरू करायचा होता, त्यानंतर अनकापुथूर रामलिंगम यांनी 'एडीएमके' नावाने नोंदणी केलेल्या पक्षात प्रवेश केला. त्यानंतर त्यांनी जाहीर केले की, ‘मी एका सामान्य स्वयंसेवकाने सुरू केलेल्या पक्षात सामील झालो’ आणि रामलिंगम यांना वरिष्ठ सभागृहाचे सदस्य (MLC) पद दिले.
३० एप्रिल १९७३ रोजी नव्या पक्षाने 'दोन पाने' हे निवडणूक चिन्ह स्वीकारले.१६ मे १९७६ रोजी रामचंद्रन यांनी पक्षाचे नाव बदलून 'अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळ्हम' हे ठेवले. त्यादरम्यान अ.भा.अण्णाद्रमुक पक्ष केंद्रात सत्तेत असलेल्या काँग्रेस पक्षाचा मित्रपक्ष बनला. एम.जी.रामचंद्रन यांनी एम.करुणानिधी यांच्या सरकारवर केलेल्या भ्‍रष्टाचाराच्या आरोपामुळे केंद्र सरकारने करुणानिधींचे सरकार १९७६मध्ये बरखास्त केले.
एम.जी.रामचंद्रन पूर्वार्ध
जून १९७७ मध्ये राज्य विधानसभेच्या निवडणुका झाल्या.त्यात अभाअण्णाद्रमुक पक्षाने २३४ पैकी १३० जागा जिंकल्या तर द्रमुक पक्षाने ४८ जागा जिंकल्या. एम.जी.रामचंद्रन स्वतः अरुपकोट्टाई विधानसभा मतदारसंघातून विजयी झाले. ३० जून १९७७ रोजी त्यांचा तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री म्हणून शपथविधी झाला. दरम्यान काँग्रेस आणि द्रमुक पक्षातले संबंध सुधारले आणि अभाअण्णाद्रमुक इंदिरा काँग्रेसपासून दूर गेला. काँग्रेस आणि द्रमुक पक्षांनी १९८० च्या लोकसभा निवडणुका युती करून लढवल्या. या निवडणुकांमध्ये अण्णाद्रमुकचा मोठा पराभव झाला. काँग्रेस आणि द्रमुक युतीने ३९ पैकी ३६ जागा जिंकल्या तर अभाअण्णाद्रमुक पक्षाला केवळ २ जागा जिंकता आल्या.
सत्तेत पुनरागमन झाल्यानंतर इंदिरा गांधींनी विरोधी पक्ष सत्तेत असलेली अनेक राज्य सरकारे बरखास्त केली. त्यात रामचंद्रन यांचे सरकारही बरखास्त झाले. मे १९८० मध्ये राज्य विधानसभेसाठी निवडणुका झाल्या. या निवडणुकांमध्ये २३४ पैकी १२९ विधानसभा जागा जिंकून सहा महिन्यांपूर्वी लोकसभा निवडणुकांमध्ये झालेल्या पराभवाची भरपाई पक्षाने केली. काँग्रेस-द्रमुक युतीने ६८ जागा जिंकल्या. ९ जून,१९८० रोजी .एम.जी.रामचंद्रन यांनी दुसऱ्यांदा राज्याच्या मुख्यमंत्रिपदाची सूत्रे हाती घेतली. रामचंद्रन यांची तमिळ जनतेमधील लोकप्रियता लक्षात घेता त्यांच्या पक्षाशी इंदिरा गांधींनी संबंध सुधारले. इंदिरा गांधींची हत्या झाल्यानंतरच्या १९८४ मधील लोकसभा निवडणुका आणि त्याबरोबरच झालेल्या राज्य विधानसभा निवडणुका काँग्रेस आणि अभाअण्णाद्रमुक पक्षाने युती करून लढवल्या. लोकसभा निवडणुकीत त्यांच्या युतीने ३९ पैकी ३७ तर विधानसभा निवडणुकीत २३४ पैकी १९३ जागा जिंकल्या. पक्षाचे नेते .एम.तंबीदुराई यांची निवड ८व्या लोकसभेचे उपाध्यक्ष म्हणून झाली. विशेष म्हणजे युतीने हे यश रामचंद्रन यांच्या अनुपस्थितीत मिळवले. तब्येत ढासळल्यामुळे रामचंद्रन यांना ७ ऑंक्टोबर १९८४ रोजी मद्रासमधील (सध्याचे चेन्नाई) अपोलो हॉंस्पिटलमध्ये दाखल केले होते. तिथे केलेल्या उपचारांनंतरही प्रकृती न सुधारल्यामुळे ५ नोव्हेंबर १९८४ रोजी ते उपचारांसाठी अमेरिकेला रवाना झाले होते. राज्यात सर्वत्र रामचंद्रन यांची अभाअण्णाद्रमुक-काँग्रेस युती जिंकणार आणि द्रमुकचा धुव्वा उडणार असे वातावरण होते. त्यामुळे द्रमुकचे नेते .करुणानिधी यांनी विधानसभा निवडणूक न लढवण्याचा निर्णय घेतला. १० फेब्रुवारी १९८५ रोजी एम.जी. रामचंद्रन यांनी मुख्यमंत्रिपदाची सूत्रे तिसऱ्यांदा हाती घेतली.
त्यानंतरच्या काळात .रामचंद्रन यांची प्रकृतीत चढउतार होत राहिले. उपचारांसाठी ते वेळोवेळी अमेरिकेला जाऊन आले. तरीही जुलै १९८७ मध्ये राजीव गांधींच्या सरकारने श्रीलंकेतील तमिळ लोकांच्या प्रश्नावर त्या देशाचे अध्यक्ष जुनियस जयवर्धने यांच्याशी केलेल्या श्रीलंका करारसंबंधीच्या वाटाघाटींमध्ये त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली.
डिसेंबर १९८७ मध्ये त्यांची प्रकृती आणखी बिघडली. राज्यात शोकाकुल वातावरण झाले. शेवटी २४ डिसेंबर १९८७ रोजी .एम.जी.रामचंद्रन यांचे वयाच्या ७० व्या वर्षी निधन झाले. त्यानंतर अभाअण्णाद्रमुक पक्षात नेतृत्वावरून संघर्ष झाला. रामचंद्रन यांच्या निधनानंतर त्यांची पत्नी जानकी रामचंद्रन या राज्याच्या मुख्यमंत्री झाल्या. त्यांना पक्षाच्या दुसऱ्या नेत्या जयललिता यांनी आव्हान दिले. परिणामी पक्षात फूट पडून जानकी रामचंद्रन यांचे सरकार जानेवारी १९८८ च्या शेवटी कोसळले. राज्यात राष्ट्रपती राजवट लागू करण्यात आली.
सर्वेसर्वा
त्यानंतर अभाअण्णाद्रमुक पक्षात जयललिता नेत्या बनल्या आणि वी.एन.जानकी नेतेपदाच्या शर्यतीत मागे पडल्या. राजीव गांधींच्या लक्षात आले की स्वतंत्र निवडणुका लढवून काँग्रेस पक्षाला फारसे काही साध्य झाले नाही आणि द्रमुकला सत्तेवर यायची संधी मिळाली.त्यामुळे नोव्हेंबर १९८९ मध्ये झालेल्या लोकसभा निवडणुका काँग्रेस आणि अभाअण्णाद्रमुक पक्षांनी युती करून लढवल्या. युतीने ३९ पैकी ३८ जागा जिंकून निर्विवाद वर्चस्व सिद्ध केले आणि द्रमुकचा मोठा पराभव झाला.
१९९०चा काळ अभूतपूर्व यश
३० जानेवारी १९९१ रोजी पंतप्रधान चंद्रशेखर यांच्या सरकारने करुणानिधींचे सरकार राज्यात आश्रय घेतलेल्या श्रीलंकेतील तमिळ अतिरेक्यांविरूद्ध पावले उचलण्यात अपयशी ठरले आहे असा ठपका ठेवून बरखास्त केले. १९९१ मध्ये लोकसभेच्या मध्यावधी निवडणुकांबरोबरच राज्य विधानसभेच्या निवडणुका झाल्या. त्या निवडणुका काँग्रेस आणि अभाअण्णाद्रमुक पक्षांनी युती करून लढवल्या. निवडणूक प्रचारादरम्यान श्रीपेरुम्बुदुर येथे २१ मे १९९१ रोजी राजीव गांधीची हत्या झाली.त्यामुळे राज्यातील मतदान पुढे ढकलून १२ आणि १५ जून १९९१ रोजी झाले. त्यात अभाअण्णाद्रमुक-काँग्रेस युतीने अभूतपूर्व यश संपादन केले.युतीने राज्यातील लोकसभेच्या सर्व ३९ जागा जिंकल्या तर विधानसभेच्या २३४ पैकी २२४ जागा जिंकल्या. तर द्रमुकला केवळ २ जागा मिळाल्या. २४ जून १९९१ रोजी जयललिता यांनी राज्याच्या मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली.
सुधाकरन यांचा विवाह, रजनीकांत उवाच
जयललितांची मुख्यमंत्रीपदाची कारकीर्द वादग्रस्त ठरली.त्यांच्या सरकारने मोठया प्रमाणावर भ्रष्टाचार केल्याचे आरोप झाले. त्यात सरकारी जमिनी जयललितांच्या संस्थेला बाजारभावापेक्षा कमी भावाने विकणे, ग्रामपंचायतींना दिलेल्या रंगीत दूरदर्शन संचांच्या वाटपात गैरव्यवहार, दारिद्र्यरेषेखालील लोकांना दिलेल्या साडया आणि धोतर यांच्या वाटपात गैरव्यवहार अशा अनेक आरोपांचा समावेश होता. नोव्हेंबर १९९५ मध्ये जयललितांचे दत्तकपुत्र सुधाकरन यांचा विवाह झाला. त्यासाठी जयललितांनी सरकारी यंत्रणा स्वतःच्या खाजगी कामासाठी दावणीला लावल्याचा आरोप झाला. त्यांच्या सरकारविरुद्ध जनमत जाऊ लागले. त्यातच तमिळ चित्रपटसृष्टीतील लोकप्रिय कलाकार रजनीकांत यांनी जयललितांविरुद्ध बाजू घेऊन 'तमिळ जनतेने जयललितांना परत निवडून दिल्यास ईश्वर कधीच माफ करणार नाही' असे जाहीर विधान केले. या सर्वांचा परिणाम म्हणून १९९६ च्या निवडणुकींमध्ये अभाअण्णाद्रमुक-काँग्रेस युतीचा मोठा पराभव झाला. लोकसभेच्या ३९ पैकी सर्व जागांवर युतीचा पराभव झाला तर विधानसभा निवडणुकीत २३४ पैकी केवळ ६ जागा जिंकण्यात युतीला यश मिळाले. स्वतः जयललितांचा बारगूर मतदारसंघातून पराभव झाला. अभाअण्णाद्रमुक पक्षाची स्थापना झाल्यानंतर हा त्याचा सर्वात मोठा पराभव ठरला.
जयललिता तुरुंगवास
१५ मे १९९६ रोजी करुणानिधींनी मुख्यमंत्री झाले .त्यानंतर त्यांच्या सरकारने जयललितांच्या सरकारने केलेल्या भ्रष्टाचाराची चौकशी करायचे आदेश दिले. स्वतः जयललिता आणि त्यांच्या सरकारमधील सेल्वगणपती, इंदिरा कुमारी यांच्यासारख्या मंत्र्यांना काही दिवस तुरुंगवास घडला.
पंतप्रधान गुजराल पाय उतार
नोव्हेंबर १९९७ मध्ये राजीव गांधी हत्याकांडाच्या कटाची चौकशी करणाऱ्या जैन आयोगाचा अंतरिम अहवाल इंडिया टुडे या नियतकालिकाकडे फुटला. राजीव गांधींची हत्या करणाऱ्या एल.टी.टी.ई. या तमिळ अतिरेकी संघटनेला हातपाय पसरायला छुपी मदत केल्याबद्दल आयोगाने द्रमुक विरुद्ध ताशेरे ओढले आहेत असे इंडिया टुडेने जाहीर केले. द्रमुक हा संयुक्त आघाडीचा घटकपक्ष होता आणि त्या पक्षाचे ३ मंत्री गुजराल सरकारमध्ये होते. काँग्रेस पक्षाने आयोगाचा अंतरिम अहवाल संसदेत सादर करण्याची मागणी केली. सरकारने अहवाल १९ नोव्हेंबर, १९९७ रोजी सादर केला. इंडिया टुडेने जाहीर केल्याप्रमाणे जैन आयोगाने खरोखरच द्रमुकविरुद्ध ताशेरे ओढले असल्याचे समजताच त्या पक्षाच्या मंत्र्यांना मंत्रिमंडळातून काढायची मागणी काँग्रेस पक्षाने केली. तसे न केल्यास पाठिंबा काढून घ्यायची धमकी काँग्रेस पक्षाने दिली. काँग्रेस अध्यक्ष सीताराम केसरी आणि पंतप्रधान गुजराल यांच्या दरम्यान या संदर्भात आठवडाभर पत्रव्यवहार झाला. मात्र गुजराल यांनी काँग्रेस पक्षाची मागणी अमान्य केली. २८ नोव्हेंबर १९९७ रोजी काँग्रेस पक्षाने गुजराल सरकारला दिलेला पाठिंबा काढून घेतला. त्यानंतर लगेचच पंतप्रधान गुजराल यांनी त्यांच्या पदाचा राजीनामा दिला. कोणतेही पर्यायी सरकार स्थापन न झाल्यामुळे राष्ट्रपती नारायणन यांनी डिसेंबर ४, १९९७ रोजी ११वी लोकसभा बरखास्त केली आणि मध्यावधी निवडणुकांचा मार्ग मोकळा झाला.