cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मराठी साहित्य महामंडळ
इतिहास
सर्व मराठी भाषिक मुलुख एका राज्य छ्त्राखाली आणण्याचा विचार राजकीय क्षेत्रामध्ये गतिमान झाला होता. त्या विचाराला बळ देण्यासाठी आणि मराठी भाषा व साहित्य ह्या संदर्भातील समान प्रश्नांची सोडवणूक करण्यासाठी अखिल भारतीय मराठी साहित्य परिषदेसकट वेगवेगळ्या मराठी साहित्य संस्थांना एकत्र आणण्याचे आणि सर्वांची मिळून एक प्रातिनिधिक संस्था स्थापन करण्याचे प्रयत्न सुरू झाले. त्या प्रयत्नांची परिणती १९५१ मध्ये सर्व साहित्य संस्थांच्या प्रतिनिधींची मिरज येथे बैठक होण्यात झाली. कविवर्य अनिल उपाख्य आत्माराम रावजी देशपांडे यांचा त्यात पुढाकार होता. मिरजेच्या बैठकीच्या अध्यक्षस्थानीही अनिलच होते. या बैठकीत सर्व संस्था मिळून तयार होणाऱ्या संघ-संस्थेच्या घटनेचा मसुदा तयार करण्यात आला. संकल्पित संस्थेला 'मराठी साहित्य महामंडळ' असे नाव द्यावे अशी अनिलांनीच सूचना केली.
महाराष्ट्र, गोवा, छत्तीसगढ, मध्य प्रदेश या राज्यांत आणि बिदर, बेळगाव इत्यादी गावांत अखिल भारतीय मराठी साहित्य परिषदेच्या ३५० शाखा असून, १२ हजाराच्यावर सभासद आहेत. मराठी साहित्यातील सुमारे ४० हजार कवी साहित्यिकांचे नेतृत्व करणारी ही सगळ्यात मोठी साहित्य परिषद आहे. मराठी भाषेचा प्रचार व प्रसारासाठी ही परिषद काम करीत असून, लोकसहभागातून संमेलने व विविध उपक्रम राबविले जातात.
स्थापना दिवस
दरवर्षी महामंडळ आपला स्थापना दिवस साजरा करीत असते. महनीय वक्त्यांचे भाषण आणि दिवसभराचे चर्चासत्र असे त्याचे स्वरूप असते. ज्या मोठ्या लेखकांची किंवा विद्वानांची साहित्य संमेलनाचे किंवा महामंडळाचे अध्यक्ष होण्याची इच्छा नाही अशा लेखकांचा सन्मान व्हावा म्हणून, गेल्या सुमारे १५ वर्षांपासून, अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाने, आपल्या वर्धापनदिनाच्या कार्यक्रमात महनीय वक्ता म्हणून अशा साहित्यिकाला सन्मानपूर्वक निमंत्रित करून त्यांचा सत्कार करण्यास सुरुवात केली. या प्रसंगी एखाद्या वाङ्मय प्रकाराचा किंवा त्या त्या कालखंडातील वाङ्मयावर चर्चा घडवून आणली जाते.
महाराष्ट्रात वेळोवेळी भाषाविषयक किंवा संस्कृतीविषयक जे प्रश्न निर्माण होतात त्या प्रश्नांचा समाजाकडे किंवा शासनाकडे पाठपुरावा करून ते प्रश्न सोडविण्यासाठी महामंडळ प्रयत्न करीत असते.
साहित्य संमेलने
महामंडळाच्या स्थापनेपर्यंत मराठीची जी साहित्य संमेलने भरत होती ती पुण्याची महाराष्ट्र साहित्य परिषद भरवीत असे. या संमेलनांना 'महाराष्ट्र साहित्य संमेलन` असेच तोपर्यंत म्हटले जात होते. साहित्य महामंडळाने काम सुरू केल्यानंतर शक्यतो दरवर्षी एक साहित्य संमलेन भरवावे असा निर्णय १९६४मध्ये मडगांवमध्ये झालेल्या ४५व्या साहित्य संमेलनात घेतला आणि १९६५ मध्ये हैदराबाद येथे जे ४६ वे साहित्य संमेलन झाले ते महामंडळाचे पहिले अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन होय.
प्रत्यक्षात ते महामंडळाचे पहिले साहित्य संमेलन असतांनाही महाराष्ट्र साहित्य संमेलनाचेच ते नवे रूप असल्यामुळे संमेलनाचा अनुक्रमांक जुन्यावरूनच पुढे असा चालू ठेवण्यात आला आणि पुढील संमेलनांना महामंडळाचे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन असे नाव देण्यात आले. तेच आजवर चालू आहे.
संलग्न संस्था
१. मराठी साहित्य संघ (मुंबई) -कार्यक्षेत्र मुंबई शहर व उपनगरे. आजीव सभासद २०००. मतदारसंख्या १७५.
२ महाराष्ट्र साहित्य परिषद (पुणे) -कार्यक्षेत्र कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र आणि खानदेश (एकूण १४ जिल्हे). आजीव सभासद : ९०००. मतदारसंख्या १७५.
३. मराठवाडा साहित्य परिषद (औरंगाबाद) -कार्यक्षेत्र मराठवाडा (आठ जिल्हे). आजीव सभासद २४००. मतदारसंख्या १७५.
४. विदर्भ साहित्य संघ (नागपूर)-कार्यक्षेत्र विदर्भ (११ जिल्हे). आजीव सभासद ६०००. मतदारसंख्या १७५.
कोकण मराठी साहित्य परिषद (लघुरूप - कोमसाप)
या संस्थेचे रत्‍नागिरी, सिंधुदुर्ग, रायगड जिल्हे, नवी मुंबई, ठाणे जिल्हा आणि मुंबई शहर व उपनगरे हे कोकण मराठी साहित्य परिषदेचे  कार्यक्षेत्र आहे. साहित्य क्षेत्रात काम करणारी आणि साहित्य संमेलने भरविणारी ही संस्था अखिल भारतीय मराठी महामंडळाशी संलग्न नाही.
दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य सभा, कोल्हापूर
साहित्य क्षेत्रात काम करणारी आणि साहित्य संमेलने भरविणारी ही संस्था अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाशी संलग्न नाही.
अनुदान
अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन आयोजित करणारे अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळ व महामंडळाच्या चार घटक संस्था, तसेच वर नावे दिलेल्या पण संलग्न नसलेल्या दोन संस्था यांना दरवर्षी रु.५ लाख इतके अनुदान ’महाराष्ट्र साहित्य आणि संस्कृती महामंडळ’ या सरकारी संस्थेमार्फत देण्यात येते. शिवाय प्रत्येक अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाला सुमारे २५ लाख रुपयांचे अनुदान असते. भारताबाहेर भरलेल्या मराठी विश्व साहित्य संमेलनांनासुद्धा सरकारी अनुदान मिळाले आहे.
बृहन्महाराष्ट्र
महामंडळाची स्थापना झाल्यानंतर महाराष्ट्राबाहेर असलेल्या ज्या साहित्य संस्था महाराष्ट्रालगतच्या आंध्रप्रदेश, कर्नाटक, मध्यप्रदेश या राज्यांमध्ये काम करीत होत्या, त्या साहित्य संस्थांनी महामंडळामध्ये समाविष्ट होण्याची इच्छा व्यक्त केली. त्या संस्थांच्या इच्छेचा, मूळ चार घटक संस्थांनी गंभीरपणाने विचार केला आणि त्यांना साहित्य महामंडळात समाविष्ट करून घेण्याचा निर्णय घेतला गेला. या निर्णयानुसार मराठी साहित्य परिषद आंध्रप्रदेश ही हैद्राबादची संस्था १९६४ मध्ये पहिल्यांदा साहित्य महामंडळात समाविष्ट झाली. त्यानंतर नजीकच्या काळात कर्नाटक राज्य साहित्य परिषद आणि मध्यप्रदेश साहित्य संघ या दोन संस्थाही समाविष्ट झाल्या. या तिन्ही संस्था समाविष्ट झाल्यानंतर साहित्य महामंडळाचे रूपांतर अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळात झाले. मात्र या संस्थांच्या सभासदांना मताधिकार नाही.
महामंडळाचे अध्यक्ष
साहित्य महामंडळाची स्थापना झाल्यानंतर बरीच वर्षे दत्तो वामन पोतदार हेच महामंडळाचे अध्यक्ष होते. काही वर्षांनंतर(?) महामंडळाचे पदाधिकारी निवडणुकीने ठरू लागले. आणखी काही वर्षे गेल्यानतर(?) महामंडळाचे कार्यालय एकाच ठिकाणी ठेवण्याऐवजी ते चारही घटक संस्थांकडे म्हणजे मूळ संस्थांकडे फिरते असावे असा निर्णय महामंडळाने घेतला आणि त्यानंतर प्रत्येक तीन वर्षांनी संस्थांच्या ज्येष्ठतेनुसार पुणे, नागपूर, मुंबई आणि औरंगाबाद या क्रमाने हे कार्यालय दर तीन वर्षांनी स्थलांतरित होणे सुरू झाले.
आतापर्यंत दत्तो वामन पोतदार, वि.भि.कोलते(एक महिन्याकरिता), कवि अनिल, गंगाधर गाडगीळ श्री.पु.भागवत, राजेंद्र बनहट्टी, सुरेश द्वादशीवार, डॉ. सुधीर रसाळ, वसुंधरा पेंडसे-नाईक, गं.ना.जोगळेकर, मनोहर म्हैसाळकर हे अध्यक्ष झालेले आहेत. २००७ पासून श्री. कौतिकराव ठाले पाटील हे अध्यक्ष होते. १ एप्रिल २०१३ रोजी संस्थेचे कार्यालय पुण्यात आल्यानंतर माधवी वैद्य या महामंडळाच्या अध्यक्षा झाल्या होत्या. समहामंडळाचे कार्यालय नागपूरला आल्यानंतर ज्येष्ठ कवी-समीक्षक श्रीपाद भालचंद्र जोशी हे २०१६ ते २०१९ या काळासाठी अध्यक्ष झाले आहेत.
सध्याचे कार्यालय
२०१३ सालापूर्वी महामंडळाचे कार्यालय मुंबईत होते. तेव्हा कौतिकराव ठाले पाटील संस्थेचे अध्यक्ष होते. मराठी साहित्य महामंडळाच्या घटनेनुसार दर तीन वर्षांनी संस्थेचे कार्यालय एखाद्या घटकसंस्थेकडे जाते. त्याप्रमाणे ते १ एप्रिल २०१३ रोजी पुण्यात आले आहे. तेव्हापासून माधवी वैद्य या महामंडळाच्या अध्यक्षा झाल्या आहेत. २०१७ साली डॉ. श्रीपाद जोशी हे अध्यक्ष आहेत.
सदस्य
सध्या (इ.स. २०१२) प्राचार्य कौतिकराव ठाले पाटील अध्यक्ष, हैद्राबादच्या डॉ. विद्या देवधर महामंडळाच्या उपाध्यक्षा, मराठवाडयातील डॉ. अरुण प्रभुणे कोषाध्यक्ष तर श्री. कुंडलिक अतकरे हे कार्यवाह आहेत. पुण्याच्या महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे डॉ. वि.भा. देशपांडे, डॉ. माधवी वैद्य, श्री. मधु नेने, मुंबईच्या साहित्य संघाच्या प्रा. उषा तांबे, प्रा. सुहासिनी कीर्तीकर, श्रीमती कुंदा पडळकर, नागपूरच्या विदर्भ साहित्य संघाचे श्री. मनोहर म्हैसाळकर, प्रा. श्रीपाद भालचंद्र जोशी, श्रीमती शोभा उबगडे हे प्रत्येकी तीन सभासद आहेत. गुलबर्ग्याच्या कर्नाटक मराठी साहित्य परिषदेचे जे.एन.कदम, भोपाळच्या मध्यप्रदेश साहित्य संघाचे अनिल निगुडकर, पणजीच्या गोमंतक साहित्य सेवक मंडळाचे सुरेश नाईक, विलासपूरच्या छत्तीसगड साहित्य संघाचे श्री. कपूर वासनिक आणि बडोद्याच्या मराठी वाङमय परिषदेच्या डॉ. वनिता ठाकूर हे प्रत्येकी एक एक सभासद आहेत. शिवाय साहित्य संमलेनाचा अध्यक्ष हा पदसिद्ध सभासद असतो. प्रत्येक वर्षात महामंडळाच्या किमान चार सभा होत असतात. आणि या सभांमधून सर्व निर्णय एकमताने किंवा बहुमताने घेण्यात येतात.
नोंदी
आता महामंडळ कार्यालय नागपूर येथे आहे. त्याचे अध्यक्ष डॉ. श्रीपाद भालचंद्र जोशी आहेत.
वर्ग:साहित्य वर्ग:संस्था
आसाम गण परिषद
आसाम गण परिषद हा मुख्यत्वे आसाम राज्यात सक्रिय असलेलाप्रादेशिक राजकीय पक्ष आहे. सरकारबरोबरील वाटाघाटीतून १९८५ आसाम करार झाला आणि त्याच वर्षी या पक्षाची स्थापना करण्यात आली. हा पक्ष गेली अनेक वर्षे आसाममध्ये सत्ताधारी पक्ष आहे. या पक्षाचे पुढील प्रमाणे कार्य आहे.
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
इ.स. ३५१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३५१ वर्ग:इ.स.च्या ३५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
फेतरी
फेतरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दिग्रस तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मर्सेडिझ-बेंझ व्हिटो
हे वाहन डीझेल इंजिन वापरते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:मर्सेडिझ-बेंझ
शून्य मैलाचा दगड, नागपूर
भारतातील महाराष्ट्र राज्याच्या नागपूर शहरामधील शून्य मैलाचा दगड हे स्थापत्य अभियांत्रिकीच्या मोजणीच्या दृष्टीने निर्माण करण्यात आलेले एक स्थान आहे. नागपूर शहर भौगोलिकदृष्ट्या भारताच्या मध्यभागात असल्यामुळे, हे स्थान निर्मिण्यात आले आहे.
दगडाच्या खालच्या षटकोनी पायावर चिन्हांकित केल्याप्रमाणे खालील सारणी नागपुरातील झिरो माईलपासून अंतर दर्शवते.
वर्ग:नागपूर
माळढोक
माळढोक (शास्त्रीय नाव: Ardeotis nigriceps) हा भारतात आणि भारताला लागून असलेल्या पाकिस्तानमधील कोरड्या प्रांतामध्ये आढळणारा अत्यंत दुर्मिळ पक्षी आहे. या पक्ष्याच्या सरंक्षणासाठी अनेक राज्य सरकारांनी ठोस पावले उचलली आहेत. याला इंग्रजीत 'ग्रेट इंडियन बस्टार्ड'' म्हणतात. विदर्भात या पक्ष्याला ’हुम’ म्हणतात. मोठे, उभे शरीर, उंच पाय यामुळे हा पक्षी शहामृगासारखा दिसतो. उडणाऱ्या पक्ष्यांमधील सर्वांत जड पक्ष्यांपैकी हा एक आहे. भारताच्या कोरड्या माळरानांवर एकेकाळी सहज दिसणाऱ्या ह्या पक्ष्यांची संख्या इसवी सन २०११मध्ये केवळ २५० इतकी असल्याचा अंदाज करण्यात आला होता. २०१८मधे ही संख्या १५० वर आली आहे. शिकार आणि अधिवासाचा ऱ्हास यामुळे ही प्रजाती अतिशय संकटग्रस्त स्थितीत आहे. हा पक्षी सन १९७२ च्या वन्यजीव संरक्षण अधिनियमअन्वये संकटग्रस्त म्हणून जाहीर करण्यात आला आहे. याचे मुख्य खाद्य छोटे व मोठे किडे, टोळ, बिया, छोटी झुडुपे, इत्यादी आहे.
आढळ
माळढोक पक्षी भारतामधे फक्त आंध्र प्रदेश, कर्नाटक, गुजरात, मध्यप्रदेश, महाराष्ट्र व राजस्थान या राज्यांत आढळतो. महाराष्ट्रात हा पक्षी साधारणपणे दुष्काळी जिल्ह्यांमध्ये म्हणजे [अहमदनगर], नागपूर व बीड जिल्ह्यात तसेच सोलापूर जिल्ह्यात आढळतो. सोलापूरजवळ नान्नज अभयारण्य येथे या पक्ष्यासाठी संरक्षित अरण्य स्थापन झाले आहे. हे महाराष्ट्रातील आकाराने सर्वात मोठे अभयारण्य आहे.
महाराष्ट्रातील संवर्धन
महाराष्ट्रात केवळ काही मोजके माळढोक शिल्लक राहिले असल्यामुळे त्यांच्या संवर्धनाचे प्रयत्न सुरू आहेत, यांमध्ये पक्ष्यांना रेडिओ कॉलर लावण्याचा समावेश आहे. डॉ.प्रमोद पाटील हे बॉम्बे नॅचरल हिस्ट्री सोसायटी बरोबर काम करणारे पर्यावरण संरक्षण तज्‍ज्ञ माळढोक संवर्धनासाठी विशेष प्रयत्न करत आहेत.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
ओयांता उमाला
ओयांता मोइसेस उमाला तास्सो (Ollanta Moisés Humala Tasso; २७ जून १९६२) हा दक्षिण अमेरिकेमधील पेरू देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. एक माजी लष्करी अधिकारी असलेला उमाला २०११ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकीमध्ये विजय मिळवून राष्ट्राध्यक्षपदावर आला.
फोक्सवागन ट्रान्सपोर्टर (टी४)
फोक्सवागन ट्रान्सपोर्टर टी४ हे फोक्सवागन या कंपनीचे व्हॅन प्रकारचे वाहन असून ते इ.स. १९९० ते इ.स. २००३ पर्यंत उत्पादित केले गेले होते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:फोक्सवागन
भ्रमणध्वनीचा शोध
भ्रमणध्वनीचा शोध-
मोटोरोला ही हॅंडहेल्ड मोबाईल फोनची निर्मिती करणारी पहिली कंपनी होती. ३ एप्रिल १९७३ रोजी मोटोरोलाचे संशोधक आणि कार्यकारी मार्टिन कूप आणि बेल लॅब्जचे डॉ. जोएल एस. यांनी ग्राहकांच्या हॅंडहेल्ड उपकरणांतून पहिला मोबाईल टेलिफोन काॅल केला. मार्टिन कूपर (इन्व्हेन्टर) यांनी सेल्युलर मोबाईल फोनचा शोध लावला. हातातील मोबाईलचा पहिला फोन कॉल मार्टिन "मार्टी" कूपर यानी केला. ते एक अमेरिकन अभियंता होते.
वर्ग:९ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा वर्ग:दूरसंचार
सामुएल हानेमान
ख्रिच्शन फेड्रिक सामुएल हानेमान (इ.स. १७५५-इ.स. १८४३) हे एक जर्मन वैद्यक होते त्यांनी होमिओपॅथी या वैद्यकीयशास्त्राचा शोध लावला. १७८४ मद्धे तरुण वयातच त्यांना ड्रेसडेन येथे सर्जन जनरल चि जागा मिळाली, त्यांनी त्यावेळी जुनाट व्रणरोगावर एक अपूर्व ग्रंथ लिहिला व हाडांच्या व्रणावर एक नवीन औषधी प्रक्रिया बसवली. सन १७९२ च्या अगोदर त्यांनी फ्रेंच, इंग्लिश व इटालीअन भाषांतून निरनिराळ्या १८ वैद्यक ग्रंथाचे भाषांतर केले, १७८४ मद्धे त्यांनी जुन्या आजारावर एक अपूर्व ग्रंथ लिहिला, या ग्रंथात त्यांनी असाध्य समजल्या जाणारया जुन्या रोगांवर जलोपचार व मसाजने मालिश करून रोगाचे हरण करण्याची पद्धतीबाबत माहिती दिली आहे. होमिओपॅथीचा शोध लावण्यापूर्वी सामुएल हानेमान याने केलेल्या प्रयोगांत त्याला बार्क ऑफ चायना म्हणजे सिंकोना नावाच्या वनस्पतीचा रस प्यायल्यावर स्वतःमध्येमलेरियाची लक्षणे दिसून आली होती. परंतु सिंकोना हे औषध मलेरिया रोग बरा करण्यासाठी वापरत असत. रसामध्ये घातलेले पाणी औषधाचे गुणधर्म स्मरणात ठेवून त्याप्रमाणे रुग्णास गुण देत असले पाहिजे असा हानेमानाने तर्क केला.
सामुएल हानेमान यांना रसायनशास्त्राचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी या विषयावर पुष्कळ लेख लिहिले आहेत. त्यांनी १७९३ व १७९९ च्या दरम्यान औषधी शास्त्रविषयकबरेच नवे ग्रंथ लिहिले. तेव्हापासून त्यास वैद्यकशास्त्रात प्रमाणभूत मानू लागले. १८१० साली ते लैप्झीक शहरी आले आणि होमिओपथिक औषधांचाच व्यवसाय करु लागले. १८१२ साली त्यांना लैप्झीक युनिव्हर्सिटीच्या वैद्यक शास्त्रावरील प्रोफेसरची जागा मिळाली आणि त्यांचा व्यवसाय फार जोमाने वाढू लागला. हे पाहून त्यांचा उत्कर्ष सहन न झाल्यामुळे तेथील सर्व ॲलोपॅथिक लोक व केमिस्ट लोक एकवटले आणि त्यांनी सामुएल हानेमान यांच्यावर १८२० मध्ये एक खटला केला. जर्मनीत त्या वेळी असा कायदा होता की, डॉक्टर लोकांनी डिस्पेन्स (औषध तयार करावे. हानेमान साहेब एम.डी. पास झालेले डॉक्टर असल्यामुळे त्यांनी औषध तयार करणे हे त्यावेळच्या कायद्याच्या विरुद्ध होते म्हणून त्यांच्यावर खटला दाखल करण्यात आला व त्यांना औषध तयार करणे व देणे यावर बांधी घालण्यात आली. यानंतर सामुएल हानेमान यांनी लैप्झीक सोडले आणि ऑस्ट्रिया येथील अनाल्ट कोएथन येथे गेले.तेठीक ड्यूक फर्डिनंड यांनी त्यांना त्यांच्या राज्यात होमिओपथिक औषधे तयार करण्याचा अधिकार दिला व पुढे त्यांच्या औषधांनी रोग्यास उत्तम गुण आल्याचे पाहुन १८२२ मद्धे त्यास राज्यमंत्री ही पदवी दिली.
लेखन
वर्ग:वैद्यकशास्त्र वर्ग:इ.स. १७५५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८४३ मधील मृत्यू
महिमानगड
महिमानगड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील एक  किल्ला आहे.
इतिहासाला माहीत नाही हा किल्ला किती जुना आहे पण राष्ट्रकुट,चालुक्य,यादव,इस्लामी राजवटी, मान देश ज्यांना आदिलशहा आणि मुघल यांचेकडून वतन मिळाले होते ते  माण (मान)चे माने या सर्व राजवटी मध्ये महिमान गड किल्ला अस्तित्वात असावा एवढा तो जुना मात्र आहे आणि राष्ट्रकुट, यादव राजवटी मध्ये तो होता असा तर्क लावला जाऊ शकतो असा ही आहे हे त्याचे जीर्ण झालेले दगड पाहूनच समजते.इतिहास संशोधक, पुरातत्त्व खाते आणि सरकारने या किल्ल्यावर उत्खनन करून माहिती मिळवल्यास अभ्यास करून पुनर्बांधणी केल्यास महाराष्ट्राला राष्ट्रकुट,यादव यांचा खरा इतिहास समजण्यासाठी मदतच होईल आणि किल्ला ही पर्यटन दृष्टीने विकसित होईल. महिमान गड हा किल्ला राष्ट्रकूट यांचा मुख्य गड असण्याची शक्यता आहे कारण राष्ट्रकूट यांची राजधानी मान्यखेत होती.मल्यखेत म्हणजेच मलवडी आणि मान्य खेत म्हणजे माण देश असण्याची श्यक्यता इतिहास संशोधक वर्तवत असतात आणि याच माण देशावर राज्य करणारे ते माने असा माण, महिमान आणि माने यांचा संबंध आहे. माण देशातील महिमा असलेला असा माण गड म्हणजे महिमा+महान अपभ्रंश होऊन मही+मान गड किंवा महि म्हणजे महेश,महिपती, महादेव यांचा माण ज्या राष्ट्रकूट राज्यांची कीर्ती म्हणजे महिमा महान आहे असा तो मान्य खेतचा महिमा महान गड जो आज महिमान गड हा महिमान गड म्हणजेच आणि माण  या शब्दांचा संबंध आहे. ज्याच्या अवती भोवती माण नदी वाहते ती महि माण गडची माण नदी.. महिमान गड हा. शब्द महिमा + माण या शब्दा पासून आहे मेहमान पासून नव्हे. देवगिरीचे यादव काळात यादव लोक हे महादेव यांचे उपासक होतेत आजही यादव लोकांचे कुलदैवत महादेव हेच आहे हा किल्ला आणि प्रदेश दीर्घ काळ यादव घराण्याकडे होता आणि सिंघण याने मायणी आणि सिंगणापुर येथे मंदिरे बांधली आहेत.देवगिरी जसा दौलताबाद झाला तसा महिमा+माण किल्ला परकीय इस्लामी राजवटी मध्ये त्यांचे आक्रमणं झाले नंतर महि माण किल्ला याला फारशी मेहमान असा अपभ्रंश (पाहुणा)गड केला आणि त्याचा आता  फारशी संस्कृत व्याकरण मिश्रित अपभ्रंश महिमान झाला.महिमा म्हणजे कीर्ती आणि मान सन्मान कीर्ती आणि मान दोन्ही आहे असा तो मही+मान जो महीमाण असा लिहला गेला पाहिजे जो माण तालुक्याची पूर्वी पासून ओळख आहे  म्हणजे माण देशातील कीर्ती, महिमा असलेला किल्ला म्हणजे महिमान आणि महादेव डोंगर रांगेत असलेला महिपती किंवा महेश  यांचा माण बिंदू असलेला तो महि+ माण.हिन्दी मध्ये जसे पाणी हा शब्द पानी असा लिहतात तेच इथे पण माण हा शब्द मान असा लिहला जात आहे त्यात बदल करण्यात आला पाहिजे आणि ज्या किल्याचा महिमा  महान असा तो महिमान गड   महिमा माण म्हणजे महिमाण गड हे नाव  दिले पाहिजे. कोकणात एक माण गड आहे आणि नावात साधर्म्य नको म्हणून महादेव डोंगर रांगेतील माण गड म्हणजे महिमाण गड या किल्ला आणि नदीचे नावावरून याला माण देश हे नाव पडले आहे आणि मान्य खेत् दुसरे तिसरे कुठलेही नसून ते माण गड हेच असावे. किल्ले पडके,राजवाडे पडके,मंदिर पडकी सर्व पुरातन वास्तू शिल्प पडकी आहेत महाराष्ट्रात. कारण सरकार पडकी असतात आणि मोडकी ही असतात. बाहेरच्या देशात त्यांच्या पुरातन वास्तू जतन करून ठेवल्या जातात आणि पर्यटन, संशोधक या साठी वापर होतो. आमचे येथे एका ही पडक्या वास्तूची पूर्ण माहिती आहे असे एक ही ठिकाण नाही आणि वास्तू नाही.दुनिया मध्ये त्यांच्या वास्तू जतन करून, ऐतिहासिक जसी होती तशी ठेवतात नसेल तर त्याचा अभ्यास करून जसी होती तशी वास्तू उभी करतात,करण्याचा प्रयत्न करतात आणि जगापुढे आपला इतिहास ओळख निर्माण करतात आणि आमची लोक, सरकार आणि पुरातत्त्व खाते काही देणं घेणं नसल्यासारखे दुर्लक्ष करतात.अश्या हजारो वास्तू,किल्ले हजारो गावात आहेत.आमची सरकार आणि लोक आणि पुरातत्त्व खाते पडके आणि मोडके आहेत.
भौगोलिक स्थान
महिमानगड किल्ला सातारा जिल्ह्यातील माण तालुक्यात आहे. माण तालुका हा साताऱ्याच्या पुर्व भागातील तालुका आहे. सातारा पुसेगाव म्हसवड असा गाडीमार्ग आहे. या गाडीमार्गावर साताऱ्यापासून ५० कि.मी. अंतरावर महिमानगड हा किल्ला एका लहानशा टेकडीवर बांधलेला आहे.
महिमानगडाच्या दक्षिण पायथ्याला उकीर्डे नावाचे गाव आहे. तर उत्तर पायथ्याला महिमानगड वाडी आहे. उकीर्डेकडूनही गडावर जाता येते. अर्थात ही वाट नेहमीची चढाईची नाही. काहीशी अवघड असून ती तुटक्या तटबंदीमधून गडात शिरते.
महिमानगडाच्या फाट्यापासून गडाचा पायथा असलेल्या वाडीपर्यंत गाडीमार्ग आहे. या मार्गाने जाताना महिमानगडाची पश्चिम अंगाची तटबंदी सुरेख दिसते. महिमानगडवाडी किल्ल्याच्या उतारावरच वसलेली आहे.
गडावरील पहाण्यासारखी ठिकाणे
वाडीतील मंदिरापासून एक वाट गडावर जाते. या वाटेवरून गडाच्या दरवाजाचे बुरुज दिसतात. वळणावळणाने ही वाट दरवाजापर्यंत जाते. या वाडीतील जनावरे अनेकदा गडावर चरायला नेतात. त्यामुळे अनेक ढोरवाटा तयार झालेल्या आहेत.
या वाटेने वर चढत असताना डावीकडे तटबंदीच्या खाली कपारीत पाण्याची टाकी कोरलेली आहे. पैकी एकात झाडी गच्च माजलेली असून दुसरे गाळाने पूर्ण भरले आहे. तिसऱ्यात मात्र स्वच्छ पाण्याचा झरा आहे. येथून खडकावरून चढून आपण गडाच्या मुळे वाटेवर येवू शकतो. येथून गडात शिरणारा मार्ग दिसतो. तो उत्तरेकडून असला तरी तो वळवून आत घेतला आहे. आत मधे दरवाजा पुर्वाभिमुख बांधलेला होता.
महिमानगडाच्या दरवाजाची कमान ढासळून नष्ट झाली आहे. कमानीच्या बाजूचे उभे खांब मात्र अजून तग धरून आहेत. सुबक घडीव दगडाच्या या खांबांच्या खालच्या बाजूला देखणे असे हत्ती कोरलेले आहेत. कोणीतरी तिथली दगडमाती काढल्यामुळे हे हत्ती दिसू लागले आहेत. दरवाजाच्या समोर वळणदार भिंत अणि पुढे बुरुज बांधून त्याला शत्रूपासून संरक्षण दिलेले होते, असे गोमुखी पद्धतीचे बांधकाम ही शिवकालीन बांधकामाचे वैशिष्ठ होते.
शत्रूपासून नाही पण काळाच्या ओघात नष्ट झालेला हा देखणा दरवाजा ओलांडून आपण गडामधे प्रवेश करतो. डावीकडील वाट गडाच्या माथ्यावर जाते. तर समोरची वाट तटबंदीकडे जाते. या वाटेने तटबंदीच्या आतून गडाला फेरी मारता येते. तटबंदी काही ठिकाणी ढासळलेली असल्यामुळे काळजीपुर्वकच फिरणे आवश्यक आहे. तटबंदीला जागोजाग बुरुज आहेत. गडाचा पश्चिम भाग रुंद असून तो पुर्वेकडे निमुळता होत गेलेला आहे. पुर्वेकडील निमुळत्या टोकावर टेहाळणीसाठी बुरुज आहे. हा निमुळता भाग मधेच तटबंदी बांधून गडापासून वेगळा राखला आहे. या तटबंदीमध्ये दोन दिंडीदरवाजे आहेत. त्यातील उत्तरेकडील दिंडी दरवाजा दगडी ढासळल्याने बंद आहे.
गडाच्या माथ्यावरून आपल्याला मोठा मुलूख दिसतो. भूषणगड, वर्धनगड हे किल्ले तसेच जरंडेश्वराचा डोंगर ही दिसतो. महिमानगडाच्या माथ्यावर घरांचे अवशेष एक कबर. एक हनुमानाचे मंदिर तसेच किल्लेदाराच्या वाड्याचे अवशेष पहायला मिळतात.
या माथ्याच्या उतारावर पाण्याचे टाके आहे. खडकात खोदून नंतर ते चिरेबंदी दगडांनी बांधून काढलेले आहे. असे टाके इतर किल्ल्यांवर आढळत नाही. अर्थात हे टाके पुर्वी बुजलेले होते.
बाहय दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
इ.स. ३५३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३५३ वर्ग:इ.स.च्या ३५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
तुझ्यात जीव रंगला
तुझ्यात जीव रंगला ही एक भारतीय रोमँटिक दूरचित्रवाणी मालिका आहे जिची निर्मिती सोबो फिल्म्सने केली आहे. झी मराठी वाहिनीवर ही लोकप्रिय मालिका प्रसारित झाली होती. या मालिकेने टीआरपीमध्ये ८.७, ८.५ असे सर्वोच्च स्तर गाठून अनेकदा पहिल्या क्रमांकावर स्थान मिळवले आहे.
कथानक
रणविजय गायकवाड ऊर्फ राणादा हा प्रतापराव गायकवाड यांचा थोरला मुलगा आहे. प्रतापराव गायकवाड हे गावचे एक मोठे राजकीय व्यक्तिमत्त्व आणि महाराष्ट्राचे शिक्षणमंत्री आहेत. राणा हा एक कुस्ती पैलवान, पोलीस कर्मचारी आणि शेतकरी सुद्धा आहे. तो शाळेत कधीच गेला नसल्यामुळे तो अशिक्षित आहे. कुस्तीपटू असल्याने तो कुस्ती समुदायाच्या नियमांचे तो पालन करतो. त्या नियमांनुसार त्याने स्वतःच्या नातेवाईक यांव्यतिरिक्त कुठल्याही महिलांशी बोलू किंवा संपर्क साधू नये असाही एक नियम असतो. राणाचा छोटा भाऊ सूरज गायकवाड उर्फ सनीदा आहे. सूरज हा एक व्रात्य आणि वाया गेलेला मुलगा आहे. मुख्यतः आपल्या मद्यपानाच्या वाईट सवयीमुळे तो गावात कुप्रसिद्ध आहे. गावातल्या इतर गुंडांसह गावात भटकणे आणि फक्त फुशारक्या मारण्यासाठी पार्ट्या देणे त्याला पसंत आहे. राणा-अंजलीच्या लग्नानंतर सूरज सुधारतो. सूरजने नंदिताशी लग्न केले आहे. ती एक श्रीमंत राजकीय व्यक्तिमत्त्व उत्तम जाधव कुटुंबातील असल्याने ती अत्यंत अहंकारी दाखवली आहे. गायकवाड कुटुंबावर संपूर्ण नियंत्रण नंदिताला हवे आहे म्हणून तिचा प्रत्येक डाव राणाचे लग्न न होऊ देण्याकरिता असतो. राणाने लग्न केले तर आपोआपच मोठ्या मुलाची पत्नी म्हणून राणाची बायको कुटुंबाची प्रमुख स्त्री होईल, अशी भीती तिला वाटत असते.
अंजली एक अतिशय हुशार आणि उच्च शिक्षित असलेली शहरातील मुलगी आहे. या गावात तिला शालेय शिक्षिका म्हणून नियुक्त केले आहे. तिचे वडील बँक कर्मचारी असतात आणि या गावात त्यांची बदली झालेली असते. वडील व आईसमवेत अंजली या गावात आनंदाने राहत असते. एके दिवशी तिची राणाशी भेट होते आणि त्यांच्या प्रेमाची सुरुवात मैत्रीपासून होते आणि नंतर ते दोघे लग्न करतात.
या मालिकेच्या नंतरच्या भागात नंदिता आणि अंजली यांच्यातील कलहावर लक्ष केंद्रित आहे. यात राणादा आणि सूरज यांचे बालपण आणि लग्नाआधी नंदिताचे आयुष्य यावर फ्लॅशबॅक देण्यात आले आहेत. नंतर अंजलीला जर्मनीला जाण्याची संधी मिळते. परंतु राणाचा अपघात झाल्याने ती जर्मनीला जाण्याचे टाळते व त्याची खूप काळजी घेते. त्यानंतर राणा राष्ट्रीय स्तरावर दलजित सिंग आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर टटांका या दोन्ही कुस्तीपटूंना हरवून विजयी होतो. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरची कुस्ती व त्यांचे नियम रामाला शिकवण्यासाठी सखी नावाची मुलगी येते. तेव्हासुद्धा नंदिता राणा-अंजली मध्ये सखीच्या कारणावरून फूट पाडण्याचा प्रयत्न करते. पण ते सर्व प्रयत्न फोल ठरतात.
या नंतरचे कथानक गावातल्या राजकारणावर फिरते. अंजली आणि नंदिता दोघीही सरपंच पदासाठी उमेदवार म्हणून उभ्या राहतात. त्यात नंदिता आणि परेश पाटील मिळून अनेक कुरघोडी करतात. तरीसुद्धा गावकरी मोठ्या विश्वासाने अंजलीला सरपंच म्हणून निवडून देतात. यानंतर राणाला नंदिताचे सर्व सत्य कळल्यामुळे परेश पाटील आणि नंदिता दोघे मिळून राणाचा काटा काढतात. यामुळे अंजली खचते व याचा फायदा उठवून नंदिता सरपंच बनून २ वर्षे गावावर हुकूमशाही गाजवते. परंतु राणा पुन्हा राजा राजगोंडाच्या रूपात पुन्हा गावात परततो आणि नंदिताला अद्दल घडवतो. यासाठी नंदिताला जन्मठेपेची शिक्षा होते.
यानंतर मालिकेचे कथानक ६ वर्षांनी पुढे जाते. या ६ वर्षांत प्रतापरावांचे निधन होते. तसेच राणा-अंजलीला राजलक्ष्मी आणि नंदिता-सूरजला युवराज ही अपत्ये होतात. दरम्यान सूरज नंदिताला घटस्फोट देतो. यावेळी राणा पोलीस दलात भरती होतो व अनेक अनैतिक धंदे उद्ध्वस्त करतो. यामुळे राणाचा पुन्हा काटा काढण्यासाठी निवृत्ती नाईक मामा आणि माधुरी येतात. नंतर मामा गोड बोलून गायकवाड घराण्यात माधुरीचे सूरजशी लग्न लावून देतात. नंतर अनेक प्रयत्नांनंतर माधुरी आणि मामा मिळून राणाला खुनाच्या प्रकरणात अडकवतात. पण राणा कायम पोलिसांच्या हातावर तुरी देऊन पसार होतो. शेवटी मामा इन्स्पेक्टर संग्राम मोहितेंना ही मोहिम राबवायला सांगतात. नंतर योग्य वेळ साधून मोहिते राणाच्या एन्काऊंटरचा आदेश काढतात. या संपूर्ण कटामध्ये परेश पाटील देखील सामील असतो. या काळात राणा कायद्याचे नियम न पाळता अनेकांची मदतसुद्धा करतो. दरम्यान हे चौघे अंजलीला फसवून तिच्या मदतीने राणाला दोनदा अटक करतात आणि राणाला ठार मारण्याचे अयशस्वी प्रयत्न करतात. पण यातून सुटून राणा यांची खलबते उघडकीस आणतो. यामुळे माधुरी व मामाला जन्मठेप आणि परेश पाटील व संग्राम मोहिते यांना सश्रम कारावासाची शिक्षा होते. तसेच कायद्याचे उल्लंघन केल्यामुळे राणाला सहा महिन्यांचा कारावास भोगावा लागतो. दरम्यान अंजलीने राणावर या काळात अविश्वास दाखवल्याने तो तिच्याशी कायमचे संबंध तोडतो.
यानंतर ६ महिन्यांनी राणा पुन्हा गावात परततो आणि पुन्हा पहिल्यासारखे ब्रह्मचारी होण्याचे ठरवतो. याकाळात अंजली जिजाच्या रूपात गावात राहते आणि नंतर बंड्या व बरकत यांच्या मदतीने राणाचे मन पुन्हा अंजलीकडे वळवण्याचा प्रयत्न करते. यावेळेसही परेश पाटील तुरुंगातून सुटल्यावर राणाचा बदला घेण्यासाठी अनेक कारस्थाने रचतो. परंतु जिजा आणि राणा दोघेही ही कारस्थाने मोडून काढतात. नंतर अंजली जिजाच्या रूपात राणाला लग्नाआधीच्या दिवसांची अनेक प्रयत्नांतून आठवण करून देते. अचानकपणे नंदिताला चांगल्या वागणुकीमुळे ७ वर्षांनंतर तुरुंगातून सुटका मिळते आणि ती सूरजचे मन जिंकून घेते. नंदिता तिने अनुभवलेल्या त्रास, भोग, हाल आणि अवहेलनांचा बदला, सूड घेण्यासाठी गायकवाडांच्या वाड्यात नवी कपटे, कारस्थाने रचण्यासाठी परत येते.
बाह्य दुवे
वर्ग:दीर्घकालीन मराठी मालिका वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
देवगाव (आष्टी)
देवगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
दुहेरी भूमिका
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
धाडोशी
धाडोशी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
जोहान क्रुइफ अरेना
अ‍ॅम्स्टरडॅम अरेना (Amsterdam ArenA) हे नेदरलॅंड्सच्या अ‍ॅम्स्टरडॅम शहरामधील एक फुटबॉल स्टेडियम आहे. ५२,९६० प्रेक्षक क्षमता असलेले अरेना हे नेदरलॅंड्समधील सर्वात मोठे स्टेडियम आहे. १४ ऑगस्ट १९९६ रोजी बेआट्रिक्स राणीने अरेना स्टेडियमचे उद्घाटन केले. ह्याच्या बांधकामासाठी १४ कोटी युरो खर्च आला. एराडिव्हिझी ह्या सर्वोत्तम श्रेणीच्या डच फुटबॉल लीग मधील ए.एफ.सी. एयाक्स हा संघ आपले सामने अ‍ॅम्स्टरडॅम अरेनामधून खेळतो. युएफा यूरो २००० स्पर्धेमधील अनेक सामने येथे खेळवले गेले. तसेच युएफा चॅंपियन्स लीग १९९७-९८चा अंतिम सामना देखील येथेच खेळवण्यात आला. फुटबॉल व्यतिरिक्त अमेरिकन फुटबॉल सामने तसेच अनेक संगीत सोहळे देखील येथे भरवले जातात.
बाह्य दुवे
वर्ग:नेदरलँड्समधील फुटबॉल मैदाने वर्ग:ॲम्स्टरडॅम
राष्ट्रीय महामार्ग ४० (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग ४० हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
फुलवाडी
फुलवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दिग्रस तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
गोविंददास मन्नुलाल श्रॉफ
गोविंदभाई श्रॉफ (जुलै २४, १९११ - नोव्हेंबर २१, २००२) हे भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक होते. हैदराबाद मुक्तिसंग्राम चळवळीत स्वामी रामानंद तीर्थ यांचे ते एक प्रमुख समर्थक म्हणून गणले जात.
स्वातंत्र्य लढ्या बरोबरच त्यांनी मराठवाड्यातिल व आंध्रातील शिक्षण क्षेत्रातही मोलाची कामगिरी बजावली आहे.
बिटिशांकित हिंदुस्थानातील हैदराबाद संस्थानातील जनतेच्या मुक्तिलढयाचे एक नेते व स्वामी रामानंद तीर्थ यांचे निकटचे सहकारी. त्यांचा जन्म विजापूर (कर्नाटक राज्य ) येथे झाला. औरंगाबाद येथे शासकीय प्रशालेत शिकत असताना गणेशोत्सवात पुढाकार घेतल्यामुळे हेडमास्तरांनी केलेल्या शिक्षेच्या निषेधार्थ ते औरंगाबाद सोडून पुढील शिक्षणासाठी हैदराबादच्या चादरघाट हायस्कूलमध्ये आले. मॅट्रिकच्या परीक्षेत संस्थानात सर्वप्रथम. मद्रास विदयापीठाची इंटरमिजिएटची परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यावर स्वातंत्र्य-चळवळीत भाग घेण्यासाठी शिक्षण स्थगित केले; परंतु चळवळ थांबल्यामुळे पुन्हा शिक्षण सुरू.
कार्ल मार्क्सच्या विचारांचे अभ्यासमंडळात अध्ययन. कोलकाता येथील सिटी कॉलेजमधून गणित विषय घेऊन बी.एस्सी. ( ऑनर्स ). पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविदयालयातून १९३५ मध्ये त्यांना गोखले स्कॉलर म्हणून गौरविण्यात आले. गणित विषय घेऊन ते एम्.एस्सी. झाले आणि नंतर १९३६ मध्ये त्यांनी एल्एल्.बी. पदवी घेऊन काही काळ औरंगाबादच्या शासकीय विदयालयात अध्यापन केले. याच सुमारास त्यांचा विवाह मुरादाबादच्या मेहता घराण्यातील सत्यवती ऊर्फ सत्याबेन या सुविदय मुलीशी झाला (१९३७). त्यांना डॉ. अजित, डॉ. संजीव व राजीव हे तीन मुलगे असून डॉ. उषा सुरीया या त्यांच्या स्नुषा होत.
हैदराबाद राज्याचे त्रिभाजन करून भाषिक राज्ये निर्माण करावीत, यासाठी त्यांनी प्रयत्न केले. मराठवाडयाच्या विकासप्रश्नांसाठी त्यांनी विविध आंदोलने केली. शिक्षण आणि खादी या दोन क्षेत्रांत त्यांनी महत्त्वाचे कार्य केले. श्री सरस्वती शिक्षण संस्था, औरंगाबाद; स्वामी रामानंद तीर्थांनी स्थापिलेल्या नांदेड एज्युकेशन सोसायटी आणि योगेश्वरी शिक्षण संस्था, आंबेजोगाई इ. शिक्षणसंस्थांचे ते एक मार्गदर्शक व पदाधिकारी होते. मराठवाडा खादी ग्रामोदयोग समितीचे संस्थापक तसेच संयुक्त महाराष्ट्र समितीचे ते एक महत्त्वाचे नेते होते. मराठवाडयासाठी राज्यघटनेतील तरतुदीनुसार वैधानिक विकास मंडळ स्थापन करण्याचा आग्रह त्यांनी धरला व त्यात यश संपादन केले (१९७०). मराठवाडा विदयापीठाच्या स्थापनेसाठी, औरंगाबाद येथे मुंबई उच्च न्यायालयाचे एक न्यायपीठ स्थापन करण्यासाठी आणि औरंगाबाद रेल्वेच्या ब्रॉडगेजवर आणण्यासाठी त्यांनी महत्त्वाचे प्रयत्न केले. त्यांना पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. श्रॉफ यांचे वृद्धापकाळाने औरंगाबाद येथे निधन झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
भारतीय क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २००४-०५
भारतीय क्रिकेट संघ १० ते २७ डिसेंबर २००४ दरम्यान २-कसोटी आणि ३-एकदिवसीय सामन्यांच्या मालिकेसाठी बांगलादेश दौऱ्यावर गेला होता.
भारताने कसोटी मालिका २-० अशी तर एकदिवसीय मालिका २-१ अशी जिंकली.
=कसोटी मालिका=
२री कसोटी
=एकदिवसीय मालिका=
बाह्यदुवे
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००४ २००४ बांगलादेश
जर्मनीची राज्ये
<div style="position: relative; ;">
जर्मनी देश एकूण १६ राज्यांमध्ये विभागला गेला आहे ज्यांपैकी ३ महानगर राज्ये आहेत.
ह्या १६ राज्यांपैकी ५ राज्ये दुसऱ्या महायुद्धानंतर तयार झालेल्या पूर्व जर्मनी देशामध्ये समाविष्ट करण्यात आली होती तर बर्लिनचे पूर्व बर्लिन व पश्चिम बर्लिन हे दोन विभाग करण्यात आले होते. १९९० सालच्या जर्मन एकत्रीकरणानंतर ही सर्व राज्ये जर्मनी ह्या एकसंध देशामध्ये विलीन करण्यात आली.
फोक्सवागन टाइप २ (टी३)
हे फोक्सवागन या कंपनीचे व्हॅन प्रकारचे वाहन असून ते इ.स. १९७९ ते इ.स. २००२ पर्यंत उत्पादित केले गेले होते.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:फोक्सवागन
झारखंड मुक्ति मोर्चा
झारखंड मुक्ति मोर्चा (संक्षेप: जे.एम.एम.) हा एक भारताच्या झारखंड राज्यातील एक प्रादेशिक राजकीय पक्ष आहे. बिरसा मुंडा ह्या अदिवासी योद्ध्याच्या जन्मदिनादिवशी १९७२ साली झारखंड मुक्ती मोर्चाची स्थापना केली गेली. झारखंडला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा मिळवून देण्यात झारखंड मुक्ती मोर्चाचा मोठा सहभाग होता.
परंतु राजकारणापेक्षा गुन्हेगारांना आश्रय देणारा पक्ष अशी झारखंड मुक्ती मोर्चाची कुप्रसिद्धी झाली आहे. पक्षाचे संस्थापक व अध्यक्ष शिबू सोरेन ह्यांच्यावर खून, अपहरण इत्यदी अनेक आरोप असून केंद्र सरकारमध्ये मंत्री असताना कोर्टाने दोषी ठरवले गेलेले सोरेन हे आजवरचे एकमेव भारतीय राजकारणी आहेत. त्याचबरोबर २००९ सालच्या निवडणुकीमध्ये झारखंड मुक्ती मोर्चाकडून तिकिट मिळालेल्या सर्व उमेदवारांविरुद्ध गुन्हेगारी दाखले नोंदवले गेले होते.
२०१४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये झामुमोला केवळ २ जागांवर विजय मिळाला तर २०१४ विधानसभा निवडणुकीमध्ये हेमंत सोरेन ह्याच्या नेतृत्वाखालील झामुमोला ८२ पैकी १९ जागांवर विजय मिळवता आला. २०१९-२० च्या निवडणुकीत या पक्षाने ८१ पैकी ३० जागा जिंकल्या.
वर्ग:झारखंडमधील राजकारण वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
उत्तर आफ्रिका
उत्तर आफ्रिका हा आफ्रिका खंडातील एक भौगोलिक प्रदेश आहे. उत्तर आफ्रिकेचा बराचसा भाग सहारा वाळवंटाने व्यापलेला आहे. उत्तर आफ्रिकेत खालील देशांचा समावेश होतो.
संदर्भ
वर्ग:आफ्रिका वर्ग:आफ्रिका खंडामधील भौगोलिक प्रदेश
राजाभाऊ नातू
राजाभाऊ नातू (जन्मदिनांक अज्ञात - जुलै १, इ.स. १९९४) हे मराठी रंगभूमीवरील नेपथ्यकार व पुण्यातील नाट्यचळवळीतील सक्रिय कार्यकर्ते होते.
कारकीर्द
पुण्यातील महाराष्ट्रीय कलोपासक या नाट्यसंस्थेमार्फत इ.स. १९६३ सालापासून आयोजल्या जाणाऱ्या पुरुषोत्तम करंडक आंतरमहाविद्यालयीन नाट्यस्पर्धेच्या घडणीत त्यांचा महत्त्वाचा वाटा होता.
संदर्भ
वर्ग:मराठी नाट्यकलाकार वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
टांझानिया
टांझानिया हा पूर्व आफ्रिकेतील एक देश आहे. डोडोमा ही टांझानियाची राजधानी आहे, आणि दार एस सलाम हे टांझानियातले सर्वांत मोठे शहर आहे. स्वाहिली ही ह्या देशाची राष्ट्रभाषा आहे.
टांझानियाच्या नागरिकांना आपल्या संस्कृतीबद्दल आणि आपल्या भाषेबद्दल अत्यंत अभिमान वाटतो. पूर्व आफ्रिकेचा भारताशी प्रागैतिहासिक काळापासून व्यापारीक संबंध आहे. काही शतकांपूर्वी भारतात आलेल्या आफ्रिकी सरदाराना "सिद्दी" असे आणि आफ्रिकी नाविकांना व रक्षकांना "हबशी" असे महाराष्ट्रीय लोक म्हणत असत. आफ्रिकेतून आलेल्या जमातींची बहुसंख्या असलेली काही खेडी भारतात अजूनही आहेत. भारतीय सरकार त्या जमातींची आता अनुसूचित जाती-जमातींमध्ये वर्गवारी करते. विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीपासून मराठी लोक टांझानियात तुरळक प्रमाणात स्थायिक झाले आहेत. सध्या टांझानियातली मराठी भाषिकांची संख्या ५०० च्या आसपास आहे.
इ.स. १९६०च्या सुमाराला युगांडा देशातल्या इदी अमिन ह्या क्रूर हुकूमशहाने जेव्हा भारतीय मूळवंशी जनतेची त्या देशातून हकालपट्टी केली होती तेव्हा स्व. म्वालीमु जुलिअस न्यरेरे ह्यांनी त्या जनतेला टांझानिआत आसरा दिला होता.
डिसेंबर इ.स. २००५ मध्ये झालेल्या निवडणुकीत सत्ताधारी (चामाचा मापिंदुझी-CCM) पक्षाचे श्री.जकाया किक्वेते राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडून आले आहेत.
प्रागैतिहासिक कालखंड
कित्येक शतकांपूर्वी ह्या देशावर प्रथम जर्मन लोकांनी अतिक्रमण केले होते.
चतुःसीमा
टांझानियाच्या उत्तरेस युगांडा, केन्या हे देश व लेक व्हिक्टोरिया हे सरोवर आहेत. पूर्वेस हिंदी महासागर; दक्षिणेस मोझांबिक, मलावी व झांबिया हे देश व मलावी सरोवर हे सरोवर तर पश्चिमेस बुरुंडी, र्‍वांडा व कॉंगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक हे देश व लेक टांजानिका हे सरोवर आहेत.
राजकीय विभाग
टांझानिया देश एकूण २६ प्रशासकीय विभागांमध्ये वाटला गेला असून ह्यांपैकी ५ विभाग स्वायत्त दर्जा असलेल्या झांझिबार ह्या बेटावर तर उर्वरित मुख्य भूमीवर आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:पूर्व आफ्रिका वर्ग:आफ्रिकेतील देश
बडबड गीते
वाघोबाचे गाणे
वाघोबा वाघोबा जंगलचे आजोबा | काळे पिवळे पट्टे गालिचे छान
यावे कोणी जावे कोणी ,ताठ तुमची मान |
किती राठ मिशा ,काटेरी जश्या बोचणारी नख ,बिचव्याची टोक |
पाणी प्यायला जाता, हळूच ओढ्यावर नाही लागत चाहूल, नाही वाजत पाउल |
रात्रीच्या अंधारात झाडीमागे लपता लुकुलुकू डोळ्यांनी टूकुतटूकू बघता |
जंगलभर सारा तुमचा दरारा भीती वाटे केवधी कोण काढेल खोडी |
हरीण ससे वासरे नातवंडे पोर झोपलात घरी की धावतील भिरीभिरी |
खेळता खेळता कसा घेतील कानोसा ऐकली पहा घुरघुर पळून गेली दूर || मनीषा शेटे (चर्चा)
संग्राहक उर्मिला शेटे</r
वर्ग:विकिस्रोतवर स्थानांतरित करण्याजोगे लेख
प्राकृतिक भूगोल
प्राकृतिक भूगोल ही भूगोलशाखा प्रामुख्याने पृथ्वीच्या प्राकृतिक (नैसर्गिक) वैशिष्ट्यांचा पुराव्यात्मक अभ्यास करणे हा या शाखेचा प्रमुख उद्देश्य आहे. यात शिलावरण, जलावरण, वातावरण, मृत्तीकावरण आणि जीवावरण (वनस्पती व प्राणी) यांचे प्रामुख्याने अध्ययन केल्या जाते. प्राकृतिक भूगोलाचे ठोकळमानाने पुढील भाग पडतात.
वर्ग:भूगोल
इ.स. ३५४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३५४ वर्ग:इ.स.च्या ३५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
श्वेरिन
श्वेरिन ही जर्मनी देशातील मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्न ह्या राज्याची राजधानी आहे.
बारोमास
बारोमास या कांदबरीला भारत सरकारकडून साहित्य अकादमी पुरस्कार प्राप्त झाला आहे
अजमान
अजमानची अमीरात हा संयुक्त अरब अमीरातीतील एक घटक देश आहे. फक्त २६० किमी२ क्षेत्रफळ असलेला हा देश सातांतील सगळ्यात लहान अमीरात आहे. येथील लोकसंख्या अंदाजे २.५ लाख इतकी आहे.
वर्ग:संयुक्त अरब अमिराती *
मराठी नाटकातील दुहेरी भूमिका
एकाच मराठी नाटकात दुहेरी किंवा एकाहून अधिक भूमिका करणारे बरेच नट आहेत. अशा काही नाटकांची आणि त्यातील अनेकविध भूमिका करणाऱ्या अभिनेत्याचे नाव खालील यादीत दिले आहे.
नाटकाचे नाव (अभिनेता-भूमिकांची संख्या)
वर्ग:मराठी नाटके
महापौर
'महापौर'हा मराठी शब्द स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी सुचवला आहे. त्‍यापूर्वी किंवा त्याआधी महाराष्ट्रात महानगरपालिकेच्या सभागृहाच्या नेत्याला मेयर असे म्हणत असत.इतर राज्यांत अजूनही मेयर असे म्हणतात. पाश्चात्त्य देशांमध्ये महापौराला [प्रथम नागरिक] असे म्हणून मान देतात किंवा देण्यात आला आहे. भारतांतील शहरांमधले महापौर हे पद केवळ शोभेचे असते. या पदाला कोणतेही खास अधिकार नसतात. केवळ सरकारी समारंभांना हजेरी लावणे, छोट्याछोट्या समारंभांचे किंवा स्पर्धांचे उद्घाटन करणे आणि नगरपालिकेच्या शाळांत वह्या-पुस्तके किंवा बक्षिसे वाटणे या पलीकडे त्याचा उपयोग करून घेतला जात नाही. महाराष्ट्रातील महापालिकेत निवडून आलेले सभासद आपल्यातल्या एका सभासदाला नेता म्हणून निवडतात. या नेत्याला [शहर|शहराचा]'महापौर'असे म्हणतात. महापौर हा सभासदांमधून मतदानानेच निवडला गेला पाहिजे, आणि त्याचा कार्यकाल महापालिका सभागृहाच्या कार्यकालाइतकाच असायला हवा. परंतु सध्या महाराष्ट्रात, राज्याच्या राजकीय पक्षाचा एखादा मोठा नेता आपल्या मर्जीतल्या माणसाची महापौर म्हणून नेमणूक करतो आणि त्याचा कार्यकाल एक वर्ष, दीड वर्ष, किंवा आणखी किती कमी किंवा जास्त असावा ते ठरवतो. भारतातील इतर महापालिकांत महापौराची निवड वेगवेगळ्या पद्धतीने होते. उत्तर प्रदेशात आणि आणखी काही राज्यांत महापौर हा शहराच्या सर्व नागरिकांकडून थेट निवडणूक पद्धतीने निर्वाचित केला जातो. लंडन आणि न्यू यॉर्कमध्येही महापौरासाठी थेट निवडणूक होते किंवा होत असते. मात्र इंग्लंडमध्ये नुकत्याच झालेल्या सर्वेक्षणानुसार एकूण अकरा शहरांपैकी नऊ शहरांतील नागरिकांनी महापौराची थेट निवडणूक नसावी असा कौल दिला आहे. फक्त ब्रिस्टॉल आणि डोनकॅस्टर हा दोनच शहरांतील नागरिकांना महापौराची थेट निवडणूक हवी आहे किंवा हवी असते. महापौर हा एकप्रकारे शहराचा मुख्यमंत्रीच म्हणा ना..! आणि उपमहापौर हा उपमुख्यमंत्री म्हणा म्हणजे ही व्याख्या अजुन चांगल्याप्रकारे समजेल. देशोदेशींचे इतर शहरांतील महापौराच्या निवडीचे निकष यापेक्षाही वेगळे असू शकतील. नगरपालिका संबधी अधिक माहिती https://www.nagarpalika.co.in बघू शकता.
गावोगावींचे पहिले महापौर
•कोल्हपुर : बााबासोो जााधव कसबेेेकर
गांधीनगर (दिग्रस)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दिग्रस तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
अंगठी
इतिहास
श्राद्धाच्या वेळी यजमान दर्भाची पवित्रके घालतो. त्यासुद्धा एक प्रकारच्या अंगठयाच असे म्हटले पाहिजे.कित्येक धार्मिक लोक आपल्या बोटांत विशिष्ट प्रकारची गाठ असलेले सोन्याचे पवित्रक कायमचे घालून ठेवतात.तजंनीत (अंग्ठ्या जवळील बोट) सोन्याच्या अंगठी घालावी व अनामिकेत (करंगळीजवळ बोट) रुप्याची अंगठी घालाव,असा धार्मिक संकेत आहे.
प्रकार
संस्कुत साहित्यात अंगठीचे अनेक प्रकार पुढीलप्रमाणे वर्णिलेले आह	द्विहीरक - दोन बांजूस दोन हिरे व मध्ये पाचूचे खडा मिळून बनविलेली अंगठी.
संदर्भ
वेढणी हा अंगठीचा एक प्रकार आहे. यात नक्षी नसून फक्त सोन्याचे गोल वेढे करून घातले जातात.
वर्ग:दागिने
उदयशंकर
वर्ग:भारतीय नर्तक वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू
शेवगा
शेवगा (शास्त्रीय नाव: Moringa oleifera, मॉरिंगा ऑलिफेरा ; इंग्लिश: Drumstick, ड्रमस्टिक ;) ही मॉरिंगेशिए कुळातल्या मॉरिंगा प्रजातीतील सर्वाधिक आढळणाऱ्या जातीची वनस्पती असून उष्ण कटिबंधीय व समशीतोष्ण कटिबंधीय प्रदेशांत आढळणारा हा वृक्ष १० मी. उंचीपर्यंत वाढतो. याच्या फुले, पाने तसेच शेंगांचा पाककृती बनवण्यासाठी वापर होतो.याला विदर्भातील झाडीप्रांतात मुंगना असं म्हणतात.
उपयोग
शेवग्याच्या पानांमध्ये ब जीवनसत्त्व हे तत्त्व विपुल प्रमाणात असते. त्यामुळे 'तोंड येणे' या आजारात शेवग्याच्या पानांचे आहारातून सेवन लाभदायक आहे. शेवग्याची मुळे जंतनाशक असतात. शेवगाची पाने आरोग्य वर्धक आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:भाज्या वर्ग:वनस्पती
इ.स. ३५५
वर्ग:इ.स.च्या ३५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
फोक्सवागन टाइप २ (टी२)
हे सुद्धा पहा
वर्ग:फोक्सवागन
सोनेरी महाल
सोनेरी महाल (Golden Palace) ही ऐतिहासिक वास्तू छत्रपती संभाजीनगर शहरात सातमाळा पर्वतरांगांच्या पायथ्याशी असून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाच्या परिसरात आहे. पाठीमागे लहान पर्वतरांगा असलेली सोनेरी महालाची इमारत एखाद्या चित्राप्रमाणे भासते. भोवताली असलेली झाडे, कुरणे आणि शेत हे या इमारतीच्या सौंदर्यात अधिकच भर टाकतात. सोनेरी महालाच्या तळमजल्यावरील दरबार महालातील चित्रे खऱ्या सोन्याच्या पाण्याने रंगवलेली असल्यामुळे या वास्तूला सोनेरी महाल हे नाव पडले.
इतिहास
औरंगजेबासोबत दख्खनमध्ये आलेल्या बुंदेलखंडातील सरदारने हा महाल बांधला. काही उपलब्ध पुराव्यांवरून असे कळते की शहाजहानने पहाडसिंग व झुंजारसिंग या दोन भावांना दख्खनला पाठवले होते. औरंगजेबाच्या काळात वेळोवेळी पराक्रम गाजवून पहाडसिंगने मुघल साम्राज्याला आपली निष्ठा दाखवून दिली. पुढील काळात त्याने औरंगाबाद येथील सोनेरी महालात वास्तव्य केले. या पुराव्याला अजून एक आधार असा की, सोनेरी महालाच्या बाहेर पहाडसिंगचा सावत्र भाऊ लाला हरदौल यांचे स्मृतिस्मारक आहे.
सोनेरी महाल हे स्मारक इ.स. १६५१ ते १६५३ च्या दरम्यान बांधले गेले असावे. ही इमारत बांधण्यासाठी त्यावेळी ५०,००० रुपये खर्च आला होता. १९३४ साली मूळ किंमतीचा अंदाज घेऊन हैदराबाद संस्थानाच्या तत्कालीन निजामाने हा महाल ओरछाच्या सवाई महेंद्र वीरसिंहदेव बहादुर यांच्याकडून २६,४०० रुपयांना विकत घेतला.
सोनेरी महालाची रचना
सोनेरी महालाचे प्रवेशद्वार (हाथीखाना) ही एक भारदस्त वास्तू असून तिला कमानीयुक्त सुरक्षा भिंत आहे. हाथीखान्याचे बांधकाम भव्य व आयताकृती असून त्यात असलेल्या निमुळत्या कमानी त्याच्या सौंदर्यात भर घालतात. याच हाथीखान्यातून मुख्य महालाकडे एक मार्ग जातो. या मार्गाच्या दोन्ही बाजूस बाग आहे. या रस्त्याच्या मधोमध असलेले लंबाकार जलाशय २००१-२००२ साली जतनकर्त्यांनी मुघल स्थापत्यशास्त्राचा वारसा जपण्याच्या हेतूने बांधले.
सोनेरी महालाची वास्तूही आयताकृती आणि दुमजली असून उंच चौथऱ्यावर आहे. खालच्या मजल्यावर एक स्तंभबद्ध दालन व चार अन्य खोल्या आहेत. दुसऱ्या मजल्यावर मध्यभागी एक दालन असून त्याच्या चार कोपऱ्यात चार खोल्या आहेत. खालच्या मजल्यावरून वरती जाण्यासाठी दक्षिणोत्तर भागात जिने आहेत. सर्वात वर गच्ची असून त्यावर टेहळणीचा मनोरा आहे. इमारतीस भव्य संतुलित नक्षीदार कमानी, कमानीतून उत्तम प्रकारची प्रकाश योजना व मध्यभागी मुख्य वास्तू अशी रचना केली आहे.
भिंतीवरील चित्रे (Mural)
सोनेरी महाल येथील चित्रांमध्ये निसर्गाचे वास्तविक प्रतिबिंब साकारण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. मुघल चित्रे (miniature Mughal paintings) ही पाने, फुले, झाडे यांनी युक्त असतात. मुघल चित्रांमध्ये वनस्पती वास्तुशास्त्राचा अभ्यास उत्कृष्टरीत्या केलेला दिसतो. वास्तूव्या पूर्वेकडे असलेले कोनाडे पारंपरिक फुलझाडे आणि फुलदाण्या यांनी सुशोभित केले आहेत. गुलाब व लिली या फुलांची चित्रे उत्कृष्टपणे रेखाटलेली आहेत. चित्रांमध्ये तपकीरी लाल, निळा, हिरवा, जांभळा, पांढरा व सोनेरी अशा भडक व चकाकणाऱ्या रंगाचा वापर केलेला दिसतो. सोनेरी रंगाच्या ठिकाणी खऱ्या सोन्याचे पाणी वापरल्यामुळे भिंतीना धातुसदृश चकाकी दिसते. एकदंरीत चित्रांमधील रेखीय दृष्टिकोनामुळे चित्रे सजीव असल्यासारखी भासतात. काळाच्या ओघात येथील चित्रे अंशतः नष्ट झाली आहेत.
प्रादेशिक वस्तुसंग्रहालय
वास्तूच्या पहिल्या मजल्यावर असलेले प्रादेशिक वस्तुसंग्रहालय १९७९ साली स्थापन करण्यात आले. या वस्तुसंग्रहालयात पुरातन कलावस्तूंचा संग्रह विविध दालनांमध्ये प्रदर्शित केला आहे. यांत प्राचीन मूर्ती, चित्रे, दागिने, मातीची भांडी, शस्त्रे यासारख्या वस्तूंचा समावेश असून पैठण व तेर उत्खननात प्राप्त भाजलेल्या मातीच्या कलावस्तू, लाकडी फळीवर व काचेवर रेखाटलेली चित्रे, मराठवाडयाच्या विविध भागातुन मिळालेली दगडी शिल्पे, इ. विशेष उल्लेखनीय आहेत. हे संग्रहालय सोमवार सोडून आठवड्याच्या अन्य दिवशी सकाळी १०.३० ते सायंकाळी ५.०० वाजेपर्यंत प्रेक्षकांसाठी खुले असते. वास्तूच्या दुसऱ्या मजल्यावर सहाय्यक संचालक, पुरातत्त्व विभाग, महाराष्ट्र शासन, औरंगाबाद याचे कार्यालय आहे.
लाला हरदौल समाधी
लाला हरदौल यांची समाधी सोनेरी महाल या स्मारकाच्या दर्शनीय बाह्य भागात सुमारे ५० मीटर अंतरावर आहे. हे बुंदेलखंड ओरछा नरेश वीरसिंहदेव यांचे पुत्र व पहाडसिंग यांचे भाऊ होते. लाला हरदौल बुंदेल खंडातील महान स्वतंत्रता सेनानी व कुशल योद्धा म्हणून परिचित आहेत. त्यांची समाधी चौरस आकाराची आहे. या समाधी परिसरात एक पायऱ्यांची विहीर आहे. बुंदेलखंडाच्या इतिहासात त्यांच्या पराक्रमामुळे वेगळे स्थान आहे. अन्यायाचा प्रखर विरोधक असलेल्या लाला हरदौल यांनी मुगल सत्तेविरूद्ध जोरदार मोहिम हाती घेऊन मुघल सत्तेस भयभीत करून सोडले होते. आजही त्यांच्या शौर्याच्या कथा बुंदेलखंडात व इतरत्र प्रसिद्ध आहेत. लाला हरदौल यांचे वाढते सामर्थ्य सहन न होऊन त्यांचे भाऊ झुंजारसिंह यांनी त्यांना विजयादशमीच्या दिवशी इ.स. १६३१ मध्ये विष प्रयोग करविला, त्यात त्यांचा मृत्यू झाला असा उल्लेख मिळतो. लाला हरदौल यांची स्मृती म्हणून त्यांच्या स्मरणार्थ बांधलेली ही नामसमाधी हरदौल चबुतरा म्हणून ओळखला जातो. या चबुतऱ्यावर देवनागरी व उर्दू लिपीत एक लेख कोरलेला असून त्यात हरदौल असा उल्लेख आहे. लाला हरदौल यांच्या कर्तृत्वामुळे इतिहासात त्यांचे आगळे स्थान आहे, म्हणून महाराष्ट्र शासनाच्या पुरातत्त्व विभागाकडून ही नामसमाधी (चबुतरा) राज्य संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित करण्यात आली असून ती पुरातत्त्व विभागाच्या नियंत्रणात आहे.
चित्रदालन
वर्ग:९ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा वर्ग:महाराष्ट्रातील पर्यटनस्थळे वर्ग:औरंगाबाद शहरातील ऐतिहासिक वास्तू
राष्ट्रीय महामार्ग ४१ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग ४१ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
माऊली (चित्रपट)
माऊली हा २०१८ सालचा मराठी भाषेतील मारामारीपट आहे. तो आदित्य सरपोतदार दिग्दर्शित आहे आणि जेनेलिया देशमुख निर्मित आहे. क्षितीज पटवर्धन यांनी ह्या चित्रपटाचे लेखन केले आहे. या चित्रपटात संयमी खेरसह रितेश देशमुख हे मुख्य भूमिकेत आहेत. हा सिनेमा २०१४ मधील 'लई भारी' या चित्रपटाचा सिक्वल नाही. सुरुवातीला हा चित्रपट २१ डिसेंबर २०१८ रोजी रिलीज होणार होता पण शाहरुख खान अभिनीत झिरो या चित्रपटाशी झगडा टाळण्यासाठी तो बदलून १४ डिसेंबरला प्रदर्शित करण्यात आला. माउली चित्रपटाला सुपरहिट म्हणून घोषित केले गेले. हा फक्त ५०० ठिकाणीच प्रदर्शित करण्यात आला. याने त्याच्या गुंतवणूकीच्या दुप्पट कमाई केली.
कथानक
माऊली आणि प्रिन्स (रितेश देशमुख) हे जुळे भाऊ आहेत. माऊली शूर आणि धैर्यवान आहेत, तर प्रिन्स त्याच्या एकदम विरुद्ध आहे. जेव्हा प्रिन्सला मारहाण केली जाते तेव्हा माऊली सूड घेतो. आणि प्रिन्स या गोष्टीचे सर्व श्रेय (माऊली म्हणून) घेतो. त्यांचे जीवन कायमचे बदलते जेव्हा ते एका गावात जातात. त्या गावात कोणताही कायदा नसतो आणि संपूर्ण गाव नाना (जितेंद्र जोशी) या एका शक्तिशाली गुंडाला घाबरून असतो. जेव्हा माऊली नानासाठी रस्त्यातला काटा ठरतो तेव्हा नाना त्याला मारून टाकतो. यानंतर त्याचा भाऊ, प्रिन्स, एकटा पडतो. एकटा माऊली (प्रिन्स) गाव कसा वाचवतो आणि नानाचा सूड घेतो ही बाकीची कहाणी आहे.
संगीत
या चित्रपटाला अजय - अतुल यांनी संगीतबद्ध केले होते आणि मुंबई फिल्म कंपनीने ते प्रदर्शित केले होते. पार्श्वसंगीत ट्रॉय-आरिफ यांनी केलेले आहे. हेडरूम स्टुडिओमध्ये बॅकग्राउंड मिक्सिंग वत्सल शेवली आणि अफताबने केले आहे.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मराठी चित्रपट
चंद्रकांत महामिने
'''चंद्रकांत र. महामिने''' हे एक मराठी लेखक आहेत.
फुजैरा
फुजैरा संयुक्त अरब अमिरातीतील एक देश आहे. सात अमिरातींपैकी हा एकच देश असा आहे ज्याला इराणच्या आखाताचा काठ नसून फक्त ओमानच्या आखाताचा काठ आहे.
२००५ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,२५,९६८ होती.
वर्ग:संयुक्त अरब अमिराती
द्रुगवाडा
द्रुगवाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
२०११ मलेशियन ग्रांप्री
२०११ मलेशियन ग्रांप्री (अधिकृत पेट्रोनास मलेशियन ग्रांप्री) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी १० एप्रिल, २०११ रोजी कुलालंपूर येथील सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०११ फॉर्म्युला वन हंगामाची दुसरी शर्यत आहे.
५६ फेऱ्यांची ही शर्यत फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद विजेता सेबास्टियान फेटेल ने रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी जिंकली. जेन्सन बटन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व निक हायफेल्ड ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली
बाह्य दुवे
वर्ग:मलेशियन ग्रांप्री वर्ग:२०११ फॉर्म्युला वन हंगाम
राजीवनगर (त्र्यंबकेश्वर)
राजीवनगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे