cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पसुरे
जैवविविधता
पसुरे गावातील तळजाई वाडीमध्ये एक देवराई आहे. मला आढळलेली काही झाडे म्हणजे ऐन, किंजळ, काटे सावर, पळस, शिवन हीआहेत.
जागत्या स्वप्नाचा प्रवास (पुस्तक)
परिचय
सचिन तेंडुलकरच्या आंतरराष्ट्रीय पदार्पणापासून या पुस्तकाचा प्रारंभ होतो. कॅलेंडर वर्षांनुसार या पुस्तकात एकेक प्रकरण आहे. प्रकरणांची रचना मालिकानिहाय केलेली आहे. प्रत्येक मालिकेतील सचिनच्या कामगिरीच्या तपशीलवार नोंदी देणाऱ्या तालिकेने प्रकरण सुरू होते. मग प्रत्येक सामन्याबद्दल लेखकाने सचिनला केंद्रस्थानी ठेवून लिहिलेला गोषवारा येतो. सचिनच्या कामगिरीसोबतच त्या सामन्यातील इतर लक्षवेधी घडामोडींचीही लेखकाने यथाशक्ति दखल घेतल्याने पुस्तक अधिक रंजक झाले आहे.
पसुरे
उत्पादन
पसूरे ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने):
जागत्या स्वप्नाचा प्रवास (पुस्तक)
परिचय
या पुस्तकामधील तपशीलाबद्दल एकच गोष्टीचा उल्लेख पुरेसा ठरेल : सचिनचे झेल ज्यांनी घेतले त्यांचा तपशील धावफलकांमध्ये सर्वत्र मिळतोच; पण केवळ कसोट्या आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्येच नव्हे तर इतर प्रथमश्रेणी आणि यादी 'अ'मधील सामन्यांमध्ये ज्यांचे झेल सचिनने टिपले त्यांच्याही नावांचा उल्लेख या पुस्तकात मिळतो.
पसुरे
उत्पादन
वर्ग:पुणे वर्ग:भोर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे वर्ग:तात्पुरता वर्ग-१४ डिसेंबर कार्यशाळा वर्ग:महाराष्ट्रातील शुद्धीकरण न केलेल्या पाण्याचा पुरवठा होणारी गावे वर्ग:आशा स्वयंसेविका उपलब्ध नसलेली गावे वर्ग:माहितीचौकटीची आवश्यकता असणारे लेख
जागत्या स्वप्नाचा प्रवास (पुस्तक)
परिचय
"आंतरराष्ट्रीय पदार्पणापूर्वीचा सचिन" हे प्रकरण सचिनच्या जडणघडणीचा थोडक्यात मागोवा घेते. ते विस्तृत असायला हवे होते. कसोट्यांव्यतिरिक्त इतर प्रथम श्रेणी सामने आणि एकदिवसीय सामन्यांव्यतिरिक्त मर्यादित षटकांचे इतर सामने यांच्यावर या पुस्तकात खास प्रकरणे आहेत. या सामन्यांचाही तपशीलवार सांख्यिकीय तपशील या पुस्तकात आहे.
वर्षवार कामगिरी आणि विक्रमांचे तपशील देण्याबरोबरच कर्णधार सचिनचे विश्लेषण (सांख्यिकीसह), प्रा. रमेश तेंडुलकर (सह-अनुभूतीचे किमयागार), माईक डेनेस प्रकरण, फेरारीच्या शुल्काची चर्चा, धनुर्धर कफोणि ( टेनिस एल्बो ) अशी माहितीपूर्ण उप-प्रकरणे या पुस्तकात आहेत.
सांख्यिकी
सुमारे ३७० पृष्ठांमध्ये सचिनची आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द मांडल्यानंतर लेखकाने सचिनच्या कामगिरीचा संख्याशास्त्रीय लेखाजोखा मांडलेला आहे. 'विशेष बाद-तुलना', 'पदार्पणाच्या सामन्यांमध्ये सचिनला बाद करणारे गोलंदाज' अशी काही खास प्रकरणे या विभागात आहेत.
मराठी प्रतिशब्द
या संकलनात विवेचनाच्या ओघात काही अर्थवाही प्रतिशब्द लेखकाने वापरलेले आहेत. सोलापूरच्या दैनिक संचारमधून आणि नंतर मराठीसृष्टी.कॉमवर स्तंभलेखन करताना त्याने ते पूर्वीही वापरले आहेत. स्ट्राईकला सुकाणू, नॉन-स्ट्रायकरला बिनटोल्या, स्विंगला डूल, हॅट्रिकला त्रिक्रम, टी२०ला विसविशीत सामना, नाईट वॉचमनला संध्यारक्षक असे काही मासलेवाईक प्रतिशब्द पुस्तकात आहेत.
स्वागत
'पुस्तकाचे पान' या तत्कालीन साप्ताहिक सदरात दैनिक लोकसत्ताने या पुस्तकाबद्दल "सचिनच्या कारकिर्दीचा सखोल वेध" या मथळ्याखाली माहिती प्रकाशित केली होती. "सचिनविषयी ५००१ प्रश्न काढले तर त्यांची उत्तरं एकाच पुस्तकात किंवा एकाच वेबसाईटवर मिळतील का हे सांगता येणार नाही; मात्र डॉ. आनंद आत्माराम बोबडे या क्रिकेटवेड्या असामीने संकलित केलेल्या ‘जागत्या स्वप्नाचा प्रवास’ या पुस्तकात सचिनच्या कारकिर्दीचा इतक्या सखोलपणे वेध घेतलेला आहे की त्याला तोडच नसावी. सचिनच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधील पदार्पणाच्या सामन्यापासून अगदी नुकत्याच संपलेल्या न्यू झीलंड आणि दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या मालिकांपर्यंत अक्षरशः सावलीसारखा माग काढत या संकलकाने सचिनच्या प्रदीर्घ कारकिर्दीचा वेध घेतलाय. सचिनच्या विश्वविक्रमांपासून ते मदानावरच्या अगदी अगदी छोट्या-मोठ्या घडामोडी आणि घटनांचाही मागोवा या पुस्तकात आहे. १९८९ पासून २०१० पर्यंतच्या सचिनचा सहभाग असलेल्या प्रत्येक मालिका आणि सामन्याची नोंद या पुस्तकात आहे. हे एक आगळेवेगळे पुस्तक आहे. एखाद्या क्रिकेटवीराचा मदानावरील असा प्रदीर्घ प्रवास टिपणारे अशा प्रकारचे हे पहिलेच आणि एकमेव पुस्तक असावे. कदाचित आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटूवर इंग्रजीत किंवा दुसऱ्या एखाद्या भाषेत असेल, पण भारतीयावर तरी कुठे असल्याचे ऐकीवात नाही. एखाद्या मराठी क्रिकेटपटूवर इतक्या सखोलपणे अभ्यास करून लिहिलेलं हे मराठीतलंही एकमेव पुस्तक असेल. पुस्तकाचा केंद्रबिंदू अर्थातच सचिन तेंडुलकर आहे. पुस्तकाचा मुख्य गाभा हा सचिनच्या आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीवर बेतलेला आहे. मात्र हे करताना सचिनच्या देशांतर्गत कामगिरीवर नजर टाकून त्यातल्या वेचक-वेधक घटना वाचकांपर्यंत पोहचवण्याचा स्तुत्य प्रयत्न  लेखकाने केला आहे. सचिनवर लिहिताना लेखकानं वेगवेगळ्या सामन्यातल्या इतरही खेळाडूंच्या उल्लेखनीय कामगिरीवर आणि घटनांवर नजर टाकलेली आहे. त्यामुळे वाचकांना बरीच मनोरंजक माहिती मिळते. राहुल द्रविड आणि गांगुलीचं पदार्पण सचिननंतर जवळपास ४० सामन्यांनंतर झालं मात्र गांगुली रिटायर्ड आणि द्रविडही त्याच मार्गानं जातोय पण सचिन अजूनही ऐन भरात खेळतोय यासारख्या गोष्टींकडे आपलं लक्ष वेधलं जातं. रणजी, इराणी आणि दुलीप करंडक या भारतातल्या तिन्ही प्रथमश्रेणी देशांतर्गत स्पर्धामधील पदार्पणाच्या सामन्यात शतक झळकवणारा एकमेव खेळाडू सचिनच आहे हे किती जणांना माहीत असेल?" "संगणन कितीही पुढे सरकले तरी मानवी बुद्धीचे महत्त्व कमी होणार नाही याचा पुरावाच हवा असल्यास या पुस्तकाच्या सांख्यिकी सूचीवर एक ओझरती नजर टाकावी. सचिनने वैयक्तिक पहिले षटक टाकले आणि सामना निकाली निघाला; सचिनच्या एकदिवसीय आणि कसोटी शतकांमधील सामने आणि डावांची अंतरे; कोणत्या पदार्पणवीरांकडून तो बाद झाला ह्याच्या नोंदी इतरत्र कुठेही नजरेत आलेल्या नाहीत. ... सचिनला स्थानिक स्पर्धांमध्ये बाद करणाऱ्या किंवा त्याचा झेल घेणाऱ्या मुंबई, महाराष्ट्र आणि भारतभरातील कितीतरी खेळाडूंना या पुस्तकातील तपशिलामधील आपले नाव वाचून ‘त्या’ दिवसाची आठवण होईल !"
संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची वर्ग:सचिन तेंडुलकर
परीट (पक्षी)
परीट अथवा धोबी पक्षी (इंग्रजी: White Wagtail) (शास्त्रीय नावः Motacilla alba) हा स्थलांतरित पक्षी आहे. हिवाळ्यात पाणथळी जागांजवळ हा पक्षी दिसतो. सारख्या आपटणाऱ्या शेपटीमुळे याचे नावे परीट असे पडले आहे.इंग्रजी नावावरून 'सतत शेपटी हालविणारा' असा अर्थ ध्वनित होतो.
वर्ग:पक्षी
२०१६ सियाचीन हिमनदी हिमस्खलन
दिनांक ३ फेबुवारी २०१६ला भारतीय सेनेच्या तळावर मोठ्या प्रमाणात हिमावसरण (इं-avalanche) झाले. हे स्थान सियाचीन ग्लेशियरच्या उत्तरी भागात आहे. यात भारतीय सेनेचे १० जवान त्या कोसळलेल्या बर्फाच्या एका मोठ्या थराखाली खोलवर दबल्या गेले.
सुटका अभियान
या दबलेल्या जवानांना बाहेर काढण्यासाठी भारतीय सेनेने एक अभियान राबविले. भारतीय सेनेच्या मद्रास रेजिमेंटच्या १९व्या फलटणीतील लान्सनायक हनुमंतप्पा कोप्पड हे या हिमावसरणाखाली ६ दिवसानंतर जीवंत सापडले. त्यांची 35 ft फूट खोल बर्फाच्या आवरणाखालून सुटका करण्यात आली तेंव्हा ते जीवंत होते.त्यावेळेस तेथील तापमान हे उणे४५°सें. इतके होते. ते सहा दिवस बर्फात अडकले होते. ही घटना समुद्रसपाटीपासून सुमारे १९६०० ft इतक्या उंचीवर घडली. यात इतर ९ जवानांचा मृत्यु झाला.
यानंतर हनुमंतप्पा यांचा दिल्लीच्या सैनिकी इस्पितळात उपचारादरम्यान, बर्फाघातामुळे त्यांचे अवयवांचे निकामी होण्याने, दि. ११ फेब्रुवारी २०१६ला, ११.४५ वाजता मृत्यु झाला.
वर्ग:भारताचा भूगोल वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:२०१६ मधील नैसर्गिक आपत्ती वर्ग:भारतावरील नैसर्गिक आपत्ती
लुइस अर्नेस्टो मिचेल
लुईस अर्नेस्टो मिचेल (Luis Ernesto Michel; २१ जुलै १९७९, माझात्लान, हालिस्को) हा एक मेक्सिकन फुटबॉलपटू आहे. तो सध्या सी.डी. ग्वादालाहारा व ह्या संघांसाठी खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:मेक्सिकोचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बी.व्ही. नायक
'''बी.व्ही. नायक''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
छत्री खडक
वर्ग:भूरचनाशास्त्र
जंबुक
जंबुक हा जंगली प्राणी आहे. हा प्राणी मध्यम आकाराने लांडग्यासारखा दिसतो. हा प्राणी शिकारी आहे. जंबुक या प्राण्याला इंग्रजीत जॅकल असे म्हणतात. हा प्राणी कुत्र्याच्या जातीतला असून हा टोळी बनवून राहतो. हा प्राणी युरोपच्या बल्खंस विभागापासून दक्षिण आशिया परेंत मिळतो. आफ्रिकेमध्ये पण भरपूर जंबुक आढळतात.
वर्ग:प्राणी
इ.स.पू. ५५५
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५५५ वर्ग:इ.स.पू.चे ५५० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
थ्रेशोल्ड (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
अजन्तपुँल्लिङ्गप्रकरणम्
= अजन्तपुॅंल्लिङ्गप्रकरणम् =
विषय -
"अजन्तपुॅंल्लिङ्ग प्रकरणाचे संज्ञासूत्र. ['अर्थवदधातुरप्रत्यय प्रातिपादिकम्' या सूत्रापासून ते 'यचि भम्' पर्यन्त]"
प्रस्तावना -
"संज्ञा च परिभाषा च विधिर्नियम एव च।
आतिदेशोsधिकारश्चषड्विधं सूत्रलक्षणं"।।
व्याकरणाचे सूत्र मुख्य सहा प्रकारचे आहे.त्यातील संज्ञासूत्राचा अर्थ म्हणजे जे सूत्र संज्ञा चे विधान करते अश्या सूत्रानां 'संज्ञासूत्र', 'संज्ञाविधाक' असे म्हणतात. उदा. हलन्त्यम्,अदर्शनंलोपः। लोक व्यवहारात संज्ञा महत्त्वाची आहे.म्हणून संज्ञा केली जाते.संज्ञा तीन प्रकाराचीअसते.
संज्ञा सूत्रांचे प्रकार
२)कुत्रिम संज्ञा (टि,घ,घु,भ)
३)पम्परागत संज्ञा (प्रातिपादिक ,आर्धधातुक.....)
१) प्रातिपदिकसंज्ञासूत्र
प्रातिपदिकसंज्ञासूत्र दोन प्रकारचे आहेत.
२) कृत्तद्धितसमासाश्च।
वृत्ती-:
धातुं प्रत्ययं प्रत्ययान्तं च वर्जयित्वाsर्थवच्छब्दस्वरूपं प्रातिपदिकसंज्ञं स्यात्।
अर्थ-:
धातु प्रत्यय आणि प्रत्ययान्ताला सोडून अर्थवान् शब्द स्वरूपाला प्रातिपदिक संज्ञा प्राप्त होते.
स्पष्टीकरण-:
ज्या शब्दाची प्रातिपादिकसंज्ञा होईल. ज्याचा सामान्य कोणता पण अर्थ असेल. तो शब्द धातु, प्रत्यय आणि प्रत्ययान्त या रूपाने ओळखला नाही गेला पाहिजे. याप्रकारे धातुभिन्न ,प्रत्ययभिन्न, प्रत्ययान्तभिन्न असलेले शब्दाची प्रातिपदिक संज्ञा होते.
वृत्ती-:
कृत्तद्धितान्तो समासाश्च प्रातिपदिकसंज्ञा: स्यु: ।
अर्थ-:
अर्थवान् कृदन्त,तद्धितान्त,आणि समास यांची पूर्ववत् प्रातिपदिकसंज्ञा होते.
स्पष्टीकरण-:
हे सूत्र कृदन्त, तद्धितान्त आणि समासाची प्रातिपदिक संज्ञा करते. या सूत्रानुसार ज्याची प्रातिपदिक संज्ञा होते. तो शब्द यौगिक अर्थात् व्युत्पन्न च असतो. याप्रकारे येथे व्युत्पन्न पक्षाच्या राम शब्दाची अर्थवदधातुरप्रत्यय: प्रातिपदिकम्। या सूत्राने प्रातिपदिक संज्ञा होते.
या सूत्राच्या उदाहरणात कृदन्त - कर्ता भर्ता।
तद्धितान्त- औपगव: दशरथिः।
समास - राजपुरूषः भूतपूर्व:।
प्रातिपादिकसंज्ञा यासाठी अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकम्।आणि कृत्तद्धितसमासाश्च।हे दोनच सूत्र आहेत.
प्रातिपादिकसंज्ञा यासाठी महत्त्वाची आहे की ,जो समोर प्रत्यय सांगितला आहे. किंवा सांगितले जात आहे, जसे-:सु,औ,जस्...सुप् इ. होण्यासाठी,कारण प्रातिपदिकसंज्ञा नाही झाली तर सुप् इ.प्रत्यय पण होणार नाही.
अर्थ-:
सुप् चे तीन तीन वचनक्रमशः एकवचन, द्विवचन आणि बहुवचन संज्ञक होतात.
याप्रकारे 'सु' ची एकवचनसंज्ञा, 'औ' ची द्विवचनसंज्ञा, 'जस्' ची बहुवचन संज्ञा होते.
वृत्ति-:
सम्बोधने प्रथमाया एकवचन सम्बुद्धिसंज्ञं स्यात्।
अर्थ-:
सम्बोधनात प्रथमाची एकवचन सम्बुद्धि संज्ञा होते.
स्पष्टीकरण-:
'स्वाभिमुखीकृत्य ज्ञापनम् आह्वानं वा सम्बोधनम्' या अनुसार दुसऱ्याला आपल्याकड़े आकृष्ट करणे आणि तदर्थ ज्याचे नाव किंवा कोणत्या शब्दविशेषाने इंगित करणे याला सम्बोधन असे म्हणतात. जसे -: हे राम! हे कुष्ण! अयें वत्से!इत्यादि. याप्रकारे सम्बोधनामध्ये प्रथमाविभक्ति आहे. त्यांच्या एकवचनाचि सम्बुद्धिसंज्ञा होते. अर्थात् 'सु' की सम्बुद्धिसंज्ञा होते.सम्बोधनात प्रथमा विभक्तिचे विधान 'सम्बोधने च 'सूत्र करतो
वृत्ति-:
सर्वादीनि शब्दस्वरूपाणि सर्वनामसंज्ञानि स्युः।
अर्थ -:
सर्वादि गणामध्ये पठित असलेले शब्दस्वरूपाला सर्वनाम संज्ञा होते.
स्पष्टीकरण -:
बहुव्रीही समासासारखे सर्वादीनि मध्ये सुद्धा अन्यपदार्थ प्रधानआहे. अन्यपदार्थ असल्यामुळे येथे आकांशा निर्माण होते की,सवादि गणामध्ये स्वयं सर्व शब्द येतो की नाही? सर्व शब्द ज्याच्या पाहिलेअसेल,याप्रकारे अन्य विश्व इ. (सर्व शब्द सोडून) सर्वादि म्हटले जातात. किंवा सर्व शब्द सोबत विश्व इ.शब्द सोबत विश्व शब्द सर्वनाम म्हटले जाते.
सर्वनामप्रयुक्त कार्य जस्,ङे,ङसि ,आम्, ङि प्रत्ययालाच होतात.
उदा. सर्वस्मै.
वृत्ति -:
कप्प्रत्ययावधिषु स्वादिष्वसर्वनामस्थानेषु परतःपूर्वं पदसंज्ञं स्यात्।
अर्थ -:
सर्वनाम स्थान संज्ञक प्रत्ययाला सोडून् 'सु' पासून 'कप्' प्रत्यया पर्यंत चे प्रत्ययांच्या नंतर असल्यावर
पूर्व चा शब्दस्वरूप पदसंज्ञक होतो.
स्पष्टीकरण-:
सर्वनाम स्थानभिन्न 'सु' इत्यादी.प्रत्ययाने समुदायाचि पदसंज्ञा होते.ज्याप्रमाणे'सुप्तिङ्न्त पदम्' या सूत्राने 'सुबन्त' आणि 'तिङन्त' यांची पदसंज्ञा होते.परंतु 'सुप्तिङ्न्तं पदम्' हे सूत्र सुप् सोबत शब्दाची पदसंज्ञा करते.
वृत्ति -:
यकारादिष्वजादिषु च कप्प्रत्ययावाधिषु स्वादिष्वसर्वनामस्थानेषु परतः पूर्वं भसंज्ञं स्यात् ।
अर्थ -:
सर्वनाम स्थानसंज्ञक प्रत्यय पासून भिन्न यकारादि किंवाअजादि प्रत्यय जो स्वादि ते कप् प्रत्यय पर्यंत येतात,त्यांच्या नंतर असेल तर विद्यमान प्रकृति भसंज्ञक होते.
उदा. शस्, टा, ङे, ङसि, ङस्, ओस्, आम्, ङि, ओस् कप्प्रत्ययावाधिक शेष अजादि स्वादि.
' स्वादिष्वसर्वनामस्थाने ' सूत्राचे अपवाद 'यचि भम्' सूत्र आहे.
वर्ग:संस्कृत व्याकरण
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट नायक पुरस्कार
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट नायक पुरस्कार दरवर्षी झी मराठी वाहिनी तर्फे मराठी मालिकांमधील सर्वोत्तम नायकाला दिला जातो. हा झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. आजवर प्रसाद ओक (अवघाचि संसार) आणि सुबोध भावे यांनी हा पुरस्कार सर्वाधिक वेळा (२) जिंकला आहे.
संदर्भ
नायक
उश्वैया
उश्वैया हे आर्जेन्टिनाच्या तिएरा देल फ्वेगो प्रांताच्या राजधानीचे शहर आहे. या शहराला जगातील सगळ्यात दक्षिणेकडील शहर मानले जाते. इस्ला ग्रांदे दि तिएरा देल फ्वेगो या बेटावर असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ५६,९५६ होती.
हे शहर पॅन अमेरिकन महामार्गाचे दक्षिणेकडील टोक आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:आर्जेन्टिनामधील शहरे वर्ग:तिएरा देल फ्वेगो (आर्जेन्टिना) प्रांत वर्ग:पॅन अमेरिकन महामार्ग
ऑगस्ट २२
बाह्य दुवे
ऑगस्ट २० - ऑगस्ट २१ - ऑगस्ट २२ - ऑगस्ट २३ - ऑगस्ट २४ - ऑगस्ट महिना
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
इ.स.पू. ५५६
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५५६ वर्ग:इ.स.पू.चे ५५० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
बुट्टा रेणुका
बुट्टा रेणुका ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
उत्तर कोरियाचा ध्वज
उत्तर कोरियाचा ध्वज ८ सप्टेंबर १९४८ वापरात आणला गेला.
आक्रे
आक्रे हे ब्राझिल देशाचे एक राज्य आहे. रियो ब्रांको ही आक्रिची राजधानी आहे.
वर्ग:ब्राझीलची राज्ये
उत्तर कोरियाचा ध्वज
चिन्हांचा अर्थ
उत्तर कोरियाच्या ध्वजावरील लाल तारा साम्यवाद दर्शवतो.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:देशानुसार ध्वज ध्व
खारुस बुद्रुक
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ए.सी.एफ. फियोरेंतिना
'''ए.सी.एफ. फियोरेंतिना''' (ACF Fiorentina) हा इटली देशामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १९२६ साली तोस्काना प्रदेशामधील फ्लोरेन्स शहरात स्थापन झालेला हा क्लब इटलीमधील सेरी आ ह्या सर्वोच्च फुटबॉल श्रेणीच्या लीगमधून खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटालियन फुटबॉल क्लब वर्ग:फ्लोरेन्स
संस्थानांचे विलीनीकरण
१९४७मध्ये भारतातील प्रदेशांवर ब्रिटिशांची दोन प्रकारे सत्ता होती. काही प्रदेश थेट युनायटेड किंग्डमच्या आधिपत्यात होता तर इतर प्रदेश युनायटेड किंग्डमचे सार्वभौमत्व स्वीकारलेल्या ५००पेक्षा अधिक राजांच्या सत्तेखाली होता. या राजांच्या सत्तेतील संस्थानांना १५ ऑगस्ट, १९४७ रोजी तीन पर्याय होते - भारतात विलीन होणे, पाकिस्तानात विलीन होणे आणि स्वतंत्र राहणे. या संस्थानांना भारतात विलीन होण्यासाठी केले गेलेले प्रयत्न आणि प्रक्रिया ही भारतातील संस्थानांचे विलीनीकरण होय
वर्ग:भारताचा इतिहास
आलागोआस
आलागोआस हे ब्राझिल देशाचे एक छोटे राज्य आहे. माहसेओह ही आलागोआसची राजधानी आहे.
वर्ग:ब्राझीलची राज्ये
इ.स.पू. ५५७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५५७ वर्ग:इ.स.पू.चे ५५० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
मेल्ड (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
मेल्ड हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील दुसऱ्या पर्वाचा, सोळावा भाग आहे आणि संपूर्ण मालिकेतील बत्तीसवे भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
बूरा नरसैया गौड
बूरा नरसैया गौड ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
मुणगे
हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालूक्यातील आचरा बंदर जवळील एक गाव आहे. गावात भगवती देवीचे प्रसिद्ध मंदिर आहे.
गुरू (आध्यात्मिक)
गुरू ही 'शिक्षक' या अर्थाची संस्कृत संज्ञा आहे. हिंदू गुरू-शिष्य परंपरा ही मौखिक परंपरेने गुरूकडून शिष्याला हस्तांतरित केल्या गेलेल्या धार्मिक शिकवणीची परंपरा आहे. अमेरिकेमध्ये, विशेषतः नवधार्मिक आंदोलनांपासून, "गुरू" या शब्दाचा अर्थ शिष्य किंवा अनुयायी मिळविणाऱ्या व्यक्तीसाठी केला जातो.
मुणगे
राजकीय संरचना
लोकसभा मतदारसंघ : रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग (लोकसभा मतदारसंघ)
गुरू (आध्यात्मिक)
वर्ग:हिंदू तत्त्वज्ञान
मुणगे
राजकीय संरचना
विधानसभा मतदारसंघ : देवगड
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/ ७.https://munage.org/
वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. ५५८
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५५८ वर्ग:इ.स.पू.चे ५५० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
खारुस खुर्द
खारुस खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात तापमान ४६° से. पर्यंत तर हिवाळ्यात ११° से. पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
खारी पिएर
खारी पिएर (२२ सप्टेंबर, १९९१:त्रिनिदाद आणि टोबॅगो - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साओ पाउलो (राज्य)
साओ पाउलो हे ब्राझिल देशातील सर्वाधिक लोकसंख्येचे राज्य आहे. साओ पाउलो हे ब्राझिलमधील सर्वात मोठे शहर ह्याच राज्यात वसले आहे.
वर्ग:ब्राझीलची राज्ये
बोध सिंग भगत
बोध सिंग भगत ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
२०१४ लोकसभा निवडणुका
२०१४ लोकसभा निवडणुका भारत देशामधील सार्वत्रिक राष्ट्रीय निवडणुका आहेत. ७ एप्रिल ते १२ मे, २०१४ दरम्यान ९ फेऱ्यांमध्ये घेतल्या जाणाऱ्या ह्या निवडणुकांमधून सोळाव्या लोकसभेमधील सर्व ५४३ खासदारांची निवड केली गेली. १६ मे २०१४ रोजी मतमोजणी करण्यात आली.
भारतीय निवडणूक आयोगानुसार २०१४ साली भारतामधील पात्र मतदारांची संख्या जगामध्ये सर्वाधिक - ८१.४५ कोटी इतकी आहे. २०१४ सालच्या निवडणुका भारताच्या इतिहासामधील सर्वात खर्चिक व सर्वाधिक काळ चालणाऱ्या होत्या. ह्या निवडणुकांवर अंदाजे ३,५०० कोटी इतका सरकारी खर्च तर सर्व पक्ष व त्यांचे उमेदवार ह्यांच्या प्रचारासाठी  ३०,५०० कोटी इतका खर्च अपेक्षित आहे.
पक्ष व आघाड्या
या निवडणुकीत तीन मुख्य आघाड्या व इतर पक्ष सामील आहेत.
यू.पी.ए.
भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस मुख्य घटक असलेली ही आघाडी १५व्या लोकसभेतील सत्ताधारी पक्ष आहे.
एन.डी.ए. (रा.लो.आ.)
भारतीय जनता पक्ष मुख्य घटक असलेली ही आघाडी १५व्या लोकसभेतील मुख्य विरोधी पक्ष आहे. यातील इतर पक्ष व ते लढवीत असलेल्या जागा --
तिसरी आघाडी
चौदा छोटे व प्रादेशिक पक्ष असलेली ही आघाडी तुरळक जागांवरून या निवडणुका लढवीत आहे.
निकाल
सोळा मे रोजी मतमोजणी झाल्यावर भाजप आणि मित्रपक्षांना ३३६ जागा, काँग्रेस आणि मित्रपक्षांना ६० जागा तर इतर पक्षांना १४७ जागा मिळाल्या. इतिहासात प्रथमच रालोआच्या रूपात देशात पूर्ण बहुमताने निवडून येणारे गैरकॉग्रेस सरकार स्थापना झाले.तर जयललिता यांच्या अद्रमुकला तिसरे स्थान मिळाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय लोकसभा निवडणुका वर्ग:इ.स. २०१४
हणबरवाडी
(अक्षांश = १७॰ ४२' उत्तर | रेखांश = ७४॰ ००' पूर्व) हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या सातारा जिल्ह्यातील कऱ्हाड तालुक्यात कृष्णा नदीच्या खोऱ्यातील एक गाव आहे. सातारा-कोल्हापूर महामार्गावरील तासवडे टोल नाक्यापासून १.५  किलोमीटर हे गाव आहे. गावाजवळ सह्याद्री साखर कारखाना आहे.
राजकीय संरचना
लोकसभा मतदारसंघ : सातारा (लोकसभा मतदारसंघ)
विधानसभा मतदारसंघ :कराड दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ
उद्योग
गावातील गावकऱ्यांचा शेती हाच मुख्य व्यवसाय आहे. सह्याद्री साखर कारखाना गावालागूनच असल्याने उसाची लागवड मोठ्या प्रमाणात केली जाते. उसापासून गुळाचीदेखील निर्मिती केली जाते. गावाच्या आसपास, द्राक्षे बागायती पद्धतीने पिकवली जातात.
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
रामेश्वरम
रामेश्वरम हे भारताच्या तमिळनाडू राज्याच्या रामनाथपुरम जिल्ह्यामधील एक लहान शहर आहे. रामेश्वरम शहर तमिळनाडूच्या आग्नेय भागात मन्नारच्या आखातामध्ये असलेल्या रामेश्वरम द्वीपावर वसले आहे. या बेटालाच पंबन बेट म्हणतात. पंबन बेट हे भारताच्या मुख्य भूमीला पंबन पुलाने जोडले आहे. हे श्रीलंका आणि तमिळनाडू यांच्यामधील मन्नारच्या आखातात येते. रामेश्वरम हे श्रीलंकेच्या मन्नार द्वीपापासून ५० किमी अंतरावर आहे. रामेश्वरममध्ये १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेले रामनाथस्वामी मंदिर आहे. ह्यामुळे रामेश्वरम हिंदू धर्मामधील सर्वात पवित्र स्थानांपैकी एक मानले जाते.
रामायणामध्ये भगवान श्रीरामांनी रामेश्वरममधूनच लंकेमध्ये आपले सैन्य नेण्यासाठी रामसेतूची रचना केली होती. सध्या ह्या सेतूचे केवळ अवशेष शिल्लक असून एकेकाळी हा सेतू भारतीय उपखंडाला श्रीलंका बेटासोबत जोडणारा अखंड दुवा होता हे सिद्ध झाले आहे.
रामेश्वरम रेल्वे स्थानक दक्षिण रेल्वेचे एक टर्मिनस असून चेन्नई व मदुराईहून येणारे रेल्वेमार्ग येथे संपतात.
एकेकाळी सन १९६४ साली धनुष्कोडी हे भारतात प्रवेश करण्यासाठीचे मोठे बंदर होते. त्यावेळी एक फार मोठे चक्रीवादळ आले, आणि त्यामुळे धनुष्कोडी शहर, तेथली रेल्वे लाईन, एक स्टीम रेल्वे इंजिन आणि त्याला जोडलेले डबे हे सर्व वाहून गेले. या चक्री वादळाला रामेश्वर वादळ असे म्हणतात. वादळाच्या वेळी समुद्राच्या लाटांची उंची साडेचार मीटर होती.
धर्म
हिंदू तीर्थक्षेत्र असल्याने, हिंदू शहराचे अभ्यागत तळ बनवतात. मासेमारी करणाऱ्या समाजातील ख्रिश्चन अल्पसंख्याक आहेत. सी.एस.आय. मिशन चर्च आणि बेटाच्या पूर्व किनाऱ्यावरील ओरियूर येथील सेंट अँटोनी चर्च ही बेटातील प्रमुख चर्च आहेत.
संदर्भ
वर्ग:रामनाथपुरम जिल्हा वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे
मसूरी
मसूरी हे भारताच्या उत्तराखंड राज्याच्या डेहरादून जिल्ह्यात असलेले एक शहर आहे. डेहरादून शहरापासून ३५ किमी अंतरावर असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०११ च्या जनगणनेनुसार ३०,११८ होती.
हे शहर अनेक दशकांपासून थंड हवेचे पर्यटनस्थळ म्हणून प्रसिद्ध आहे. पर्यटकांची पसंती असते तिथल्या डोंगररांगांमध्ये मनसोक्त भटकंती झाल्यानंतर केम्टी धबधबा,कंपनी गार्डन,मसुरी तलाव ही ठिकाणं बघायची मॉल रोडला खरेदी करायची असा कार्यक्रम पर्यटक आखत असतात. थंड हवेचे ठिकाण म्हणून मसुरीला विशेष महत्त्व आहे. उत्तराखंडची राजधानी डेहराडून पासून 28 किलोमीटर अंतरावर उंच डोंगरांच्या रांगेत मसूरी हे थंड हवेचे सुंदर ठिकाण वसलेले आहे तेथे जाण्यासाठी रस्ते चांगले आहेत. एप्रिल ते जून हा काळ तिथला पर्यटन सीजन म्हणून ओळखला जातो. डिसेंबर ते फेब्रुवारी बर्फाच्छादित प्रदेश बऱ्यापैकी असतो. हॉटेल्स मसुरी पासून खाली सात-आठ किलोमीटर अंतरावर डोंगरउतारावर आहेत. या उतारावरील हॉटेल्समध्ये समोर पाहिले तर खाली डेहराडून शहर रात्रीच्या अंधारात चमचमत असते आणि वर पाहिले तर मसूरी गाव अंधारात चमचमत असते. तिथे फिरायला शिवाय दुसरा पर्याय नाही. थोड्या महाग आहेत आम्ही पहिल्या दिवशी कॅमिटी फॉल कंपनी गार्डन संतोषी माता मंदिर मसुरी तलाव, भट्टा फॉल हे पॉईंट पाहिले.
वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील शहरे
गावठी बाभूळ
गावठी बाभूळ हे बहुधा मोठे झाड असते. त्याला काटे असतात. "सरकारी बाभळीपेक्षा" आपली 'गावठी बाभूळ' जास्त उपयोगी आहे. बाभळीची कडी (?) टणक चिक्कान असते. तुटल्याने तोडल्याने लवकर तुटत नाही.
उपयोग
मोठे झाड राहिले तर त्याच्या खोडापासून बसायचे पाट, टेबले, खुर्च्या, दरवाजे, खिडक्या तयार करतात. फांद्या सरपण म्हणून वापरतात. बाभळीची काडी छान जळते. फांद्या कुंपण करायला वापरतात. मोठ्या झाडाच्या काडीचे दातण करतात. हे दातण कडू नसते; खूप छान 'तुपट' (तुपासारखे) लागते. दात हलत असले तर बाभळीच्या दातणाने दात आवळून येतात. (दात घट्ट होतात) व दात हलणे बंद होते.बाभळीच्या झाडापासून डिंक निघतो. हा डिंक खातात. कागद, पट्ट्या, चिकटविण्यासाठी हा डिंक वापरतात. शेळ्या व बकऱ्यांना खाण्यासाठी बाभळीचा पाला/शेंगा उपयुक्त आहेत. पाला वाळवून त्याची भुकटी बनवून, पांढरे पाणी जात असल्यास स्त्रीला पाण्यात टाकून देतात. प्रदर किंव्हा पांढर पाणी जात असल्यास काही जण बाभळीचा कच्चा पाला वाटून,त्याच्या रसात खडीसाखर व जिरे टाकून पितात. बी लावल्याने नवीन झाड उगवते. बाभळीच्या बिया बाजारात विकल्या जातात. या बिया वाटून, त्याची भुकटी' (भुरका) बनवून, त्यात हिराकस मिसळून टाकून दात घासतात. या मंजनाला 'मिश्री'म्हणतात. त्यामुळे दात काळे होतात. पण खूपच मजबूत बनतात. कृमी झाल्या' तर तर मुळाचा 'वाक' (दोरी) करून गळ्याला' कंबरेला बांधतात. या वाकामुळे पूर्ण अंगाला वास येतो. व या वासाने 'किरीम' 'भेदरून'(घाबरून) नष्ट होतात.
बाभळीचा चुरा दंतमंजनांमध्ये आणि टूथपेस्टमध्ये वापरतात.
संदर्भ
पुस्तकाचे नाव-गोईण लेखिकेचे नाव-डॉ.राणी बंग
स्वराज्य
स्वराज्य याचा अर्थ सामान्यतः स्वराज्य किंवा "स्व-शासन" असा होऊ शकतो. मुघल साम्राज्य आणि आदिल शाही आणि निजाम शाही सल्तनत यांच्याकडून स्वराज्य मिळवण्यासाठी छत्रपती शिवाजी महाराजांनी सर्वप्रथम याचा वापर केला होता. नंतर, हा शब्द, लोकमान्य टिळक, महर्षी दयानंद सरस्वती आणि नंतर महात्मा गांधी यांनी "होम-रूल" या समानार्थी शब्दात वापरला. परंतु हा शब्द सामान्यतः गांधींच्या परकीय वर्चस्वापासून भारतीय स्वातंत्र्याच्या संकल्पनेला सूचित करतो. स्वराज शासनावर भर देतात, पदानुक्रमित सरकारद्वारे नव्हे, तर व्यक्ती आणि समुदाय उभारणीद्वारे स्व-शासनावर. फोकस राजकीय विकेंद्रीकरणावर आहे. हे ब्रिटनच्या राजकीय आणि सामाजिक व्यवस्थेच्या विरोधात असल्याने, गांधींच्या स्वराज संकल्पनेने भारताच्या ब्रिटिश राजकीय, आर्थिक, नोकरशाही, कायदेशीर, लष्करी आणि शैक्षणिक संस्थांचा त्याग करण्याचा पुरस्कार केला. एस. सत्यमूर्ती, चित्तरंजन दास आणि मोतीलाल नेहरू हे स्वराजवाद्यांच्या विरोधाभासी गटात होते ज्यांनी भारतात संसदीय लोकशाहीचा पाया घातला.
संदर्भ
वर्ग:गांधीवाद वर्ग:महात्मा गांधी
कथुआ बलात्कार प्रकरण
कथुआ बलात्कार प्रकरण किंवा असिफा बलात्कार प्रकरण हे जम्मू आणि काश्मीर मधील कथुआ जवळील रसना गावातील असिफा नावाच्या एका ८ वर्षाच्या मुलीचे अपहरण, बलात्कार आणि खून याचा उल्लेख केला आहे.
विमला रामन
विमला रामन ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे. प्रमुख कार्यक्षेत्र तमिळ चित्रपट. (कॉलीवूड)
कथुआ बलात्कार प्रकरण
१० जून, २०१९ रोजी आरोपींपैकी एक वगळता इतरांना दोषी ठरविण्यात आले.
लेबेनॉन
लेबेनॉनचे प्रजासत्ताक (देवनागरी लेखनभेद: लेबनॉन; अरबी: اَلْجُمْهُورِيَّة اَللُّبْنَانِيَّة, अल्-जुम्हुरिया अल्-लुब्नानिया ; फ्रेंच: République libanaise, रेपुब्लिक लिबानेस ;) हा पश्चिम आशियातील भूमध्य समुद्राच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसलेला एक देश आहे. लेबेनॉनच्या उत्तरेस व पूर्वेस सीरिया व दक्षिणेस इस्राएल या देशांच्या सीमा भिडल्या आहेत. भूमध्य सागरी प्रदेश व अरबी द्वीपकल्पाच्या सीमेवर वसल्यामुळे लेबेनॉनास समॄद्ध इतिहास व वैविध्यपूर्ण संस्कृतीचा वारसा लाभला आहे. बैरूत ही लेबेनॉनाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. त्रिपोली व सैदा ही येथील इतर मोठी शहरे आहेत.
स्वातंत्र्यानंतर लेबेनॉनची अर्थव्यवस्था झपाट्याने सुधारत गेली व बैरूत जगातील सर्वात लोकप्रिय पर्यटनस्थळांपैकी एक बनले. १९७५ ते १९९० दरम्यान चालू असलेल्या गृहयुद्धामध्ये लेबेनॉनमधील पायाभुत सुविधांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले. युद्धानंतर पंतप्रधान रफिक हरिरीने लेबेनॉनला पुन्हा प्रगतीपथावर नेण्याचे प्रयत्न केले. २००५ मधील हरिरीच्या हत्येनंतर लेबेनॉनमध्ये झालेल्या क्रांतीमुळे सिरियाने लेबेनॉनमधील आपले सर्व सैन्य काढून घेतले व अनधिकृतपणे बळकावलेला भूभाग परत दिला. २००६ साली लेबेनॉनच्या हिझबुल्ला ह्या अतिरेकी पक्षाने इस्रायलसोबत पुकारलेल्या युद्धामध्ये लेबेनॉनची पुन्हा पडझड झाली.
सरकार
अनेक धर्मीय लोकांचे वास्तव्य असलेल्या लेबेनॉनमध्ये धर्मावर आधारित संसदीय लोकशाही पद्धतीचे सरकार अस्तित्वात आहे. संविधानानुसार देशामधील सर्व १८ धर्म व जातीच्या लोकांना सरकारमध्ये प्रतिनिधीत्व मिळते. लेबेनॉनचा राष्ट्राध्यक्ष मरोनाईट ख्रिश्चन, पंतप्रधान सुन्नी मुस्लिम, संसद अध्यक्ष शिया मुस्लिम तर उपपंतप्रधान व संसद-उपाध्यक्ष ईस्टर्न ऑर्थोडॉक्स ख्रिश्चन धर्मीय असणे बंधनकारक आहे.
लोकजीवन
लेबेनॉनमध्ये १९३२ सालानंतर जनगणना घेण्यात आली नसल्यामुळे तेथील अचूक लोकसंख्या उपलब्ध नाही. परंतु २०१० मधील अंदाजानुसार लेबेनॉनची लोकसंख्या ४१,२५,२४७ इतकी होती. अरबी ही येथील राजकीय व अधिकृत भाषा असून फ्रेंच देखील वापरात आहे.
वाहतूक
बैरूत–रफिक हरिरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा लेबेनॉनमधील एकमेव विमानतळ असून सर्व आंतरराष्ट्रीय हवाई वाहतूक येथूनच हाताळली जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:आशियातील देश
गोदावरी नदी
गोदावरी (मराठी - गोदावरी) नदीची गणना भारतातील प्रमुख नद्यांमध्ये केली जाते. या नदीला दक्षिण गंगा असे ही म्हटले जाते. गोदावरी नदीची लांबी १,४५० किलोमीटर (९०० मैल) आहे. गोदावरीचा उगम नाशिकजवळ त्र्यंबकेश्वर या ठिकाणी महाराष्ट्र राज्यात होतो. साधारणत: आग्नेय दिशेला वाहून गोदावरी राजमहेंद्रीजवळ बंगालच्या उपसागरास आंध्रप्रदेशात मिळते. दारणा, प्रवरा, वैनगंगा, मांजरा इ. उपनद्या असलेल्या गोदावरीचे राजमहेंद्रीपासून १० किमी अंतरावर व समुद्रापासून ८० किमी आधी समुद्रास मिळण्यापूर्वी दोन उपवाहिन्यांमध्ये विभाजन होते. त्यांना गौतमी नदी आणि वसिष्ठा नदी असे म्हणतात. गोदावरी नदीच्या उगमापासून ते संगमापर्यंत दोन्ही तटांची प्रदक्षिणा गोदावरी परिक्रमा म्हणून सुप्रसिद्ध आहे.
ऐतिहासिक, धार्मिक, आख्यायिका
प्रवरेकाठी पाषाण युगापासून गोदावरी खोऱ्यात मानवी वस्ती असावी व हडप्पा संस्कृतीला समकालीन अश्या संस्कृतीचा उगम या खोऱ्यात झाला असावा, असे दैमाबाद येथे झालेल्या उत्खननांनंतर इतिहासतज्ज्ञांचे मत झाले.
रामायण काळात प्रभू रामचंद्रांनी वनवास काळात गोदावरी तटावर आश्रम बांधला होता असे समजतात. अर्थात गोदावरीच्या संपूर्ण प्रवाह क्षेत्रात ते ठिकाण नेमके कोणते, याचा काही पुरावा अजून उपलब्ध झालेला नाही. नदीकाठची अनेक गावे सारखाच वारसा सांगतात. एका आख्यायिकेत गौतम ऋषींच्या हातून चुकीने घडलेल्या गोवधाचे प्रायश्चित्त म्हणून, शंकराच्या इच्छेने अवतरलेल्या गंगेत स्नान करून ऋषींनी पाप धुतले अशी कथा आहे. आणि ही अवतरलेली गंगा म्हणजेच गोदावरी असा समज आहे. ही आख्यायिका नदी अवतरण्यापूर्वी पडलेल्या २४ वर्षांच्या दुष्काळाचे वर्णन करते.
त्र्यंबकेश्वराजवळ कुशावर्त, ब्रह्मगिरी व गंगाद्वार ही पवित्र स्थाने आहेत.
अहिल्या, गंगा, वैतरणा या उपनद्या ब्रह्मगिरीवर उगम पावतात व लगेच त्र्यंबकेश्वर येथे गोदावरीस मिळतात.
अमापा
अमापा हे ब्राझिल देशाचे एक राज्य आहे. मकापा ही अमापाची राजधानी आहे. अमापा राज्याचा ९०% भाग अमेझॉन जंगलाने व्यापला आहे
वर्ग:ब्राझीलची राज्ये
गोदावरी नदी
ऐतिहासिक, धार्मिक, आख्यायिका
ऐतिहासिक काळात पैठण व राजमहेंद्री येथे विविध राजवटींनी प्रदीर्घ भरभराटीचा काळ पाहिला. नजीकच्या स्वातंत्र्यपूर्व इतिहासात गोदावरी खोऱ्यात मुख्यत्वे मोगल व निजामाची राजवट होती. स्वातंत्र्योत्तर काळात निजामाने स्वतंत्र भारतात संलग्न न होता आपले वेगळे राष्ट्र निर्माण करण्याचा किंवा पाकिस्तानमध्ये विलीन होण्याचा घाट घातला होता. परंतु कॉॅंग्रेस व आर्य समाजाच्या स्वातंत्र्यसैनिकांनी स्वामी रामानंद तीर्थ यांच्या नेतृत्वाखाली हैदराबाद मुक्तिसंग्राम नेटाने चालवला. भारत सरकारने सरदार वल्लभभाई पटेलांद्वारे केलेल्या पोलीस कारवाईनंतर हा भाग स्वतंत्र भारताशी संलग्न झाला आहे.
महत्त्वपूर्ण शहरे, मानवी वस्ती, संस्कृती
गोदावरी खोऱ्यातील लोक मराठी आणि तेलुगू भाषिक आहेत. निजाम काळात उर्दू भाषेचा वापर शासकीय कामकाजात केला जात असे. भात हे तेलुगू लोकांचे मुख्य अन्न आहे तर ज्वारी हे मराठी लोकांचे मुख्य अन्न आहे. रेल्वे हा या संपूर्ण भागाला जोडणारा प्रमुख दळणवळणाचा मार्ग आहे.
आंध्रप्रदेशात कंदाकुर्ती येथे मंजिरा नदी, हरिद्रा नदी या उपनद्यांचा गोदावरीशी त्रिवेणी संगम होतो. या सुंदर संगमावर आंतरराज्य पूल आहे. शिवालय व स्कंद आश्रम नावाची प्राचीन देवालये आहेत. बासर येथे देवी सरस्वतीचे मंदिर असून, धर्मापुरी (करीमनगर जिल्हा) हेसुद्धा प्रसिद्ध धार्मिक स्थळ आहे. पट्टिसीमा ह्या नयनरम्य स्थळी गोदावरी नदीच्या मधोमध देवकूट डोंगरावर वीरभद्र मंदिर आहे. भद्राचलम्‌ येथेही श्री‍रामाचे सुंदर मंदिर आहे. राजमहेंद्री हे गाव राजमुंद्री या नावानेदेखील ओळखले जात असे. राजा महेंद्रवर्मन्‌ हा इतिहासातला पहिला ज्ञात तेलुगू राजा येथे होऊन गेला. दौलैश्वरम येथे १०० वर्षे जुना आशियातील सर्वांत लांब लोहमार्ग पूल आहे. कोव्वुर, तानुकु, श्रीरामसागर प्रकल्प, पोचमपाड इत्यादी गोदावरी नदीवरील महत्त्वपूर्ण स्थळे आहेत.
आंध्रप्रदेशात दर बारा वर्षांनी पुष्करम मेळा गोदावरी तीरावर भरतो, कुंभमेळ्याप्रमाणेच या मेळ्याचे स्नानमाहात्म्य सांगितले जाते.
भौगोलिक
सह्याद्रीच्या कुशीत पश्चिम घाटात १,०६७ मीटर उंचीवर सुरू होणाऱ्या गोदावरीचा प्रवास मुख्यत्वे दख्खनच्या पठारावरून साधारणत: आग्नेय दिशेने होतो. आंध्रप्रदेशात भद्राचलम्‌नंतर गोदावरी पूर्वेच्या निमुळत्या डोंगर रांगांतून (पापी टेकड्या) पुढे सरकते. या ठिकाणी तिची रुंदी २०० मीटरपेक्षा कमी व खोली ६० फुटाच्या आत एवढीच असते.
गोदावरी खोरे ३,१२,८१२ चौरस किलोमीटर क्षेत्र व्यापते. त्यांतील महाराष्ट्रात १,५२,१९९ चौरस किलोमीटर, आंध्र प्रदेश ७३,२०१ चौरस किलोमीटर, मध्य प्रदेश ६५,२५५ चौरस किलोमीटर, ओरिसात १७,७५२ चौरस किलोमीटर तर कर्नाटकात गोदावरीने व्यापलेले खोरे ४,४०५ चौरस किलोमीटर आहे.
गोदावरीचा त्रिभुज प्रदेश ५,१०० चौरस किलोमीटरचा असून अत्यंत सुपीक समजला जातो. तज्ज्ञांच्या मते या त्रिभुज प्रदेशाच्या उत्क्रांतीचे तीन मुख्य टप्पे असून शेवटच्या दोन टप्प्यांमध्ये गाळाचे प्रमाण जमिनींचा शेतीकरिता वाढता वापर व वाढत्या जंगलतोडीमुळे वाढल्याचे दिसून येते.
इतर नद्यांशी तुलना
एकूण लांबीत गोदावरीचा जगात ९२वा क्रमांक आहे. ६,६९० किलोमीटर लांबी असलेली आफ्रिका खंडातील नाईल नदी प्रथम क्रमांकावर आहे. तर सिंधू नदी ३,१८० कि.मी. लांबीसह २१व्या क्रमांकावर आहे. ब्रह्मपुत्रा २,९४८ कि.मी.(२८वा क्रमांक), तर २,५१० कि.मी. वाहून गंगा ३९वा क्रमांकावर येते. यमुना १,३७६ कि.मी., सतलज १,३७० कि.मी. लांबीच्या आहेत व अनुक्रमे १०२ व १०३ क्रमांकांवर आहेत. कृष्णा १,३०० कि.मी. वाहून ११४व्या तर १,२८९ कि.मी. वाहून नर्मदा ११६व्या क्रमांकवर येते. १,००० कि.मी. पेक्षा अधिक लांबीच्या जगात सुमारे १६० नद्या आहेत.
अंटार्क्टिका आणि गोदावरी
१३ कोटी वर्षांपूर्वी गोदावरी अंटार्क्टिका खंडातून वाहिली असेल का याचा भारतीय संशोधक शोध घेत आहेत. विभाजनपूर्व काळात दख्खनचे पठार आणि अंटार्क्टिका एकाच गोंडवन खंडाचा भाग राहिले असावेत असा शास्त्रज्ञांचा विश्वास आहे.
पहा: महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या
ऊर्ध्व गोदावरी
दारणा नदी - दारणा धरण, कोळगंगा - वाघाड प्रकल्प, उणंद - ओझरखेड प्रकल्प, कडवा - करंजवन प्रकल्प, मुळा नदी मुळा धरण प्रवरा नदी- भंडारदरा जिल्हा अहमदनगर, निलवंडे धरण, म्हाळुंगी - भोजापुर प्रकल्प (सोनेवाडी ता. सिन्नर), आढळा - आढळा प्रकल्प, मुळा - मुळा प्रकल्प, शिवणी - अंबाडी प्रकल्प
मध्य गोदावरी
कर्पुरा नदी, दुधना नदी, यळगंगा नदी, ढोरा नदी, कुंडलिका नदी, सिंदफणा नदी, तेरणा नदी, मनार नदी, तीरू नदी, सुकना नदी, माणेरू नदी, मंजिरा किन्नेरासानी नदी, पूर्णा नदी, मन्याड नदी, आसना नदी, सीता नदी, लेंडी नदी, वाण नदी, बिंदुसरा नदी
विदर्भ आणि मध्यप्रदेशातील वर्धेचे खोरे
मध्यप्रदेशातून येणारी वैनगंगा सातपुडा रांगांतून जवळपास ३६० मैलांचा प्रवास करून वर्धेस मिळते. वर्धा नदी मध्यप्रदेशात मुलताई येथे सातपुडा रांगांतून विदर्भात येते. तेथे तिचा संगम वैनगंगा आणि पैनगंगा या नद्यांशी होतो. नंतर गोदावरीस मिळेपर्यंत तिला प्राणहिता असे म्हणतात. मध्यप्रदेशातून येणारी इंद्रावती (इंद्रायणी) सातपुडा रांगांतून येऊन गोदावरीस मिळते.
नाग कोलार कन्हाण पेंच वैनगंगानाग कोलार कन्हाण पेंच वैनगंगा गोसीखूर्द प्रकल्प
निसर्ग,शेती व आर्थिक
नांदुर-मधमेश्वर, जायकवाडी जलअभयारण्यात रोहित, करकोचा, सारस पक्षांच्या विभिन्न प्रजाती आढळून येतात.
नैसर्गिकदृष्ट्या दख्खनच्या पठारावरील गोदावरीच्या सुरुवातीचा प्रदेश कमी पर्जन्यमानाचा असल्यामुळे मुख्यत्वे या प्रदेशात कापूस, ज्वारी ही पिके घेतली जातात. सिंचित क्षेत्रामध्ये मुख्यत्वे ऊस, कापुस व केळी ही पिके घेतली जातात. तेलंगण आणि आंध्रप्रदेशात साधारणपणे भाताची शेती केली जाते.
गोदावरी नदीत मुख्यत: गोड्या पाण्यातील Cyprinidae माशांच्या प्रजाती आढळून येतात.
गोदावरीच्या त्रिभुज प्रदेशात ऍव्हिसेनिआ प्रजातीच्यामॅंग्रोव्ह झाडांची जंगले आढळतात त्यांना स्थानिक तेलुगू लोक माडा अडावी असे म्हणतात. मॅंग्रोव्ह झाडांची जंगले जमिनीचे आणि परिसराचे नैसर्गिकरीत्या संरक्षण करतात.
बंधारे, पूल, नौकानयन
डौलेश्वर या गोदावरीच्या त्रिभुज प्रदेशातील बंधारा ब्रिटिश अभियंता सर आर्थर थॉमस कॉटन याने बांधून पूर्ण केल्यानंतर हे क्षेत्र भाताची शेती, नौकानयन व मासेमारी यामुळे संपन्न झाले.
जलव्यवस्थापन
नदी खोऱ्यातील विविध समूहांच्या गरजा वाढल्यामुळे इतर नद्यांप्रमाणेच गोदावरी नदीच्या पाणीवाटपाचे प्रश्न गंभीर झाले आहेत. नदीकाठांवर व कालव्यांवर असलेली अनेक खेडी, शहरे, राज्ये इत्यादी पिण्यासाठी, शेतीसाठी व औद्योगिक वापरांकरिता लागणाऱ्या पाण्याकरिता परस्परांशी संघर्ष करीत असतात. पाण्याचा अपव्यय टळावा व योग्य पाणीव्यवस्थापन व्हावे यासाठी शासन प्रयत्न करत असल्याचा दावा करते.
गोदावरीखोऱ्याचे पाणलोट क्षेत्र ३,१९,८१० कि.मी. असून भारताच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या ९.५% भाग व्यापते. महाराष्ट्राकरिता गोदावरी खोऱ्यात १,७९८ टी.एम.सी. उपलब्ध पाण्यापैकी ७५% म्हणजे १,३१८ टी.एम.सी. भरवशाचे असले तरी आंतरराज्य निवाड्यानुसार महाराष्ट्राच्या वाट्यास अधिकतम १,०९७ टी.एम.सी. उपलब्ध होणार आहे. (कृष्णा खोरे १,२०१ टी.एम.सी., तापी खोरे ३२२ टी.एम.सी., नर्मदा खोरे २० टी.एम.सी. क्षमता असली तरी आंतरराज्य लवादानुसार सर्व खोरे मिळून एकूण १,८९० टी.एम.सी. पाणी महाराष्ट्रास उपलब्ध राहील.
गोदावरीवरील काही सिंचन प्रकल्प
नाशिक व मराठवाडा मिळून ६६ लाख हेक्टर शेतीयोग्य जमिनींपैकी १६ टक्के क्षेत्रास सिंचनाचा फायदा झाला आहे तर अधिकतम प्रलंबित क्षमता २९ टक्के एवढी आहे.
नैसर्गिक आपत्ती
अतिवृष्टी, पुरांची नैसर्गिक संकटे आणि कोरडे दुष्काळ दोन्हीही गोदावरीच्या खोऱ्यात आढळून येतात. पुरांमुळे नदीतील सुपीक गाळाचा लाभही परिसरातील प्रदेशाला होतो. वाढत्या सिंचन क्षमतांमुळे पूर्वीपेक्षा पूर धोकापातळी कमी झाली असली तरी नदीपात्रातील वृक्षतोडीनंतर नदीपात्रात वाढणारा गाळ आणि पात्रालगतच्या वाढत्या मनुष्यवस्तीमुळे आर्थिक हानी व मनुष्यहानी वाढल्याचे दिसून येत आहे.
प्रदूषण
गोदावरी नदीत नजीकच्या मोठ्या नागरवस्तीतून येणाऱ्या सांडपाण्यापासून सर्वाधिक ८५% प्रदूषण होते. मान्सून सोडून इतर काळातील सिंचनोत्तर काळात नदीचे प्रवाह आधीच रोडावलेले व कमी वेगाचे असताना नदीची नैसर्गिक शुद्धीकरणाची प्रक्रिया मंदावते. शिवाय सांडपाणी सोडल्यामुळे पिण्याचे पाणी वरचे वर न घेता नदी पात्रातील विंधन विहिरींद्वारे अथवा धरणांतून घेतले जाते, त्यामुळे पाणीनियोजन बिघडते व खर्चही वाढतो. उरलेले १५% प्रदूषण औद्योगिक कारणांमुळे होते. नाग पेंच कोलार नदीतून कन्हान मुख्यत्वे शह्ररी प्रदुषीत नद्या वैनगंगाला मिळतात. सर्फेस वॉटर मध्ये ऑक्सीजनची कमतरता आहे आणि बी. ओ. डी. जास्त आहे. तसेच फ्लोराईड आणि डिझॉल्वड सॉलीड्स यांचे प्रमाण सुद्धा अधिक आहेत.
इतर
वर्ग:पश्चिम घाटातील नद्या वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:औरंगाबाद जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:जालना जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील नद्या वर्ग:तेलंगणातील नद्या वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट मालिका पुरस्कार
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट मालिका पुरस्कार दरवर्षी झी मराठी वाहिनी तर्फे मराठी मालिकांमधील सर्वोत्तम मालिकेला दिला जातो. हा झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. आजवर वादळवाट, असंभव आणि होणार सून मी ह्या घरची या मालिकांनी हा पुरस्कार सर्वाधिक वेळा (२) जिंकला आहे.
संदर्भ
मालिका
भगीरथ प्रसाद
भगीरथ प्रसाद ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
जेनोवा सी.एफ.सी.
जेनोवा क्रिकेट ॲन्ड फुटबॉल क्लब एस.पी.ए. हा इटली देशाच्या लिगुरिया प्रदेशातील जेनोवा शहरामधील एक फुटबॉल क्लब आहे. १२० वर्षांचा इतिहास असलेल्या जेनोवाने आजवर सेरी आमध्ये ९ वेळा अजिंक्यपद मिळवले आहे. परंतु १९२४ सालानंतर त्यांना ह्या स्पर्धेमध्ये यश लाभलेले नाही. हा क्लब आपले अंतर्गत सामने स्तादियो लुइजी फेरारीस या मैदानात खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटालियन फुटबॉल क्लब वर्ग:जेनोवा
ड्रेडनॉट (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)
ड्रेडनॉट हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील दुसऱ्या पर्वाचा, सत्रावा भाग आहे आणि संपूर्ण मालिकेतील तेहतीसवे भाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
उन्नाव बलात्कार प्रकरण
उन्नाव बलात्कार प्रकरण किंवा उन्नाव सामूहिक बलात्कार प्रकरण हे ४ जून २०१७ रोजी १८ वर्षांच्या मुलीवर झालेल्या बलात्कारासंबंधी आहे. या प्रकरणात उत्तर प्रदेशमधील उन्नाव येथील भाजपा आमदार कुलदीप सिंग सेंगर आणि यांचे भाऊ यांचा उल्लेख केला आहे.
वर्ग:उन्नाव जिल्हा वर्ग:भारतातील बलात्कार
नाट्यसमीक्षक
मराठीत एखादे नाटक लिहून प्रसिद्ध झाले की त्या नाटकाची समीक्षा करून त्या प्रकाशित करणारे अनेक लेखक मराठीत आहेत. नाटक रंगामंचावर आले की ते पाहून त्यातील कलागुणांची दखल घेऊन त्या नाटकाचे परीक्षण करणारेही अनेकजण आहेत. नाट्यस्पर्धेत उतरलेल्या नाट्यप्रयोगांचे प्रत्यक्ष अवलोकन करून त्या नाट्यांचा गुणानुक्रम लावणारेसुद्धा अनेक नाट्यपरीक्षक महाराष्ट्रात आहेत. पुष्कळदा ह्या तीनही गोष्टी करणारी व्यक्ती एकच असू शकते. म्हणून प्रस्तुत नाट्यसमीक्षक या लेखात अशा सर्व मान्यवरांची एकत्र जंत्री दिली आहे.
मराठी नाट्यसमीक्षक
वर्ग:मराठी नाट्यसमीक्षक
शिवनारायण चंदरपॉल
चंदरपॉल, शिवनारायण वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मानखुर्द शिवाजीनगर विधानसभा मतदारसंघ
मानखुर्द शिवाजीनगर विधानसभा मतदारसंघ - १७१ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ मुंबई उपनगर जिल्ह्यात येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, मानखुर्द शिवाजीनगर मतदारसंघात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनगणना वॉर्ड क्र. २०७९ आणि जनगणना वॉर्ड क्र. २०८० मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते ५९, ११२ ते १२३, १७९, ५९५ ते ७९९, ८०५, ८०८ ते १०४८, १२०० ते १२१३, १२२५, १२२६, १२२८ आणि १२३० यांचा समावेश होतो. मानखुर्द शिवाजीनगर हा विधानसभा मतदारसंघ मुंबई उत्तर पूर्व लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
समाजवादी पक्षाचे अबू आसिम आझमी हे मानखुर्द शिवाजीनगर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
निवडणूक निकाल
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:ईशान्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ
विनोदी साहित्य संमेलन
ऑक्टोबर १ इ.स.१९८३ रोजी मुंबईत पहिले मराठी विनोद साहित्य संमेलन झाले होते. त्याचे उद्‌घाटन गंगाधर गाडगीळांनी केले होते. त्यानंतर नजीकच्या काळात मात्र असे संमेलन झाले नसावे.
मात्र, पुढे अनेक वर्षांनी, मुंबई (माहीम) येथील दादर माटुंगा सांस्कृतिक केंद्राने(DMCC) १९ ते २१ नोव्हेंबर २०१० या काळात तीन दिवसांचे विनोदी साहित्य संमेलन भरवले. या संमेलनासाठी दैनिक देणगी ५० रुपये होती.
संमेलनात --
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
इ.स.पू. ५६१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५६१ वर्ग:इ.स.पू.चे ५६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
रेल्वे स्थानक
रेल्वे स्थानक किंवा रेल्वे स्टेशन ही रेल्वे वाहतूकीसाठीची एक इमारत आहे जेथे प्रवाशांच्या चढण्या-उतरण्याकरिता रेल्वेगाड्या थांबतात. रेल्वे स्थानकांमध्ये माल चढवून-उतरवून घेण्याची देखील सोय असते. साधारणपणे रेल्वे स्थानकांमध्ये एक वा अनेक फलाट (प्लॅटफॉर्म) असतात ज्यामुळे एका स्थानकावर एकाच वेळी अनेक गाड्या थांबू शकतात. रेल्वे स्टेशनवर तिकीट विक्री, प्रतिक्षाखोली, उपहारगृहे, स्वच्छतागृहे इत्यादी अनेक सोयी असतात.
जी स्थानके रेल्वेमार्गाच्या सर्वात शेवटी असतात त्यांना टर्मिनस किंवा टर्मिनल असे म्हणतात (उदा. कुर्ल्याजवळील लोकमान्य टिळक टर्मिनस). तसेच ज्या स्थानकांमध्ये एकापेक्षा अधिक रेल्वेमार्ग येउन मिळतात त्यांना जंक्शन म्हणतात (उदा. भुसावळ जंक्शन). बरेच ठिकाणी (विशेषतः युरोपमध्ये) लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्यांसाठी व उपनगरी रेल्वेगाड्यांसाठी वेगळी स्थानके असतात. भारतात मात्र ह्या दोन गाड्यांसाठी एकाच स्थानकामधील वेगळे फलाट वापरण्यात येतात.(अपवाद:मुंबई सेंट्रल ह्या स्थानकामध्ये लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्यांसाठी व उपनगरी रेल्वेगाड्यांसाठी दोन वेगळी स्थानके आहेत.)
गॅलरी
वर्ग:रेल्वे वाहतूक
इ.स.पू. ५६०
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५६० वर्ग:इ.स.पू.चे ५६० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सुधाकर डोईफोडे
सुधाकर विनायक डोईफोडे (जन्म : १४ सप्टेंबर, इ.स. १९३७; - २२ जानेवारी, इ.स. २०१४) हे एक मराठी पत्रकार आणि लेखक होते. मराठवाड्यातील नांदेडहून निघणाऱ्या सुप्रसिद्ध दैनिक प्रजावाणीचे ते संपादक होते. १९६२ साली त्यांनी सुरू केलेल्या प्रजावाणी या साप्ताहिकाचे डोईफोडे यांनी आपल्या मित्रांच्या सहकार्याने दैनिकात रूपांतर केले आणि ते दैनिक नावारूपास आणले.
वयाच्या अवघ्या अकराव्या वर्षी त्यांनी हैदराबाद मुक्ती संग्रामात भाग घेतला होता. १९७५ साली देशात लागू झालेल्या आणीबाणीच्या विरोधातही त्यांनी संघर्ष केला होता.
इतिहास, परराष्ट्रसंबंध, संरक्षण, भौगोलिक परिस्थिती हे डोईफोडे यांचे आवडीचे विषय होते. यांवर त्यांनी अभ्यासपूर्ण लेख आणि अग्रलेख लिहिले. आणीबाणीच्या काळात 'प्रजावाणी'चे तीन अग्रलेख सरकारजमा झाले होते. याच काळात सुधाकर डोईफोडे यांना, त्यांनी केलेल्या सत्याग्रहामुळे १५ दिवसांचा कारावास भोगावा लागला.
हैदराबाद मुक्तिसंग्राम, संयुक्त महाराष्ट्र आंदोलन, मराठवाडा विकास आंदोलन, कच्छ बचाओ या आंदोलनांत सुधाकर डोईफोडे यांचा सहभाग होता. शेवटची अनेक वर्षे ते मराठवाडय़ातील रेल्वे प्रश्न सोडवण्यासाठी झटत होते. प्रत्येक रेल्वेमंत्र्याला भेटून मराठवाडय़ातील प्रश्नांकडे त्यांचे लक्ष वेधत. गोविंदभाई श्रॉफ यांच्यानंतर रेल्वे प्रश्नाचे जाणकार म्हणून डोईफोडे यांचेच नाव घ्यावे लागेल. वृत्तपत्रीय तसेच विविध नियतकालिकांतून त्यांनी विपुल लेखन केले.
सुधाकर डोईफोडे हे नांदेड नगरपालिकेचे दोनदा नगरसेवक म्हणून निवडून गेले होते. नगरपालिकेच्या शिक्षण समितीचे सभापती असताना त्यांनी पालिकेचे लोहिया वाचनालय उत्तमोत्तम ग्रंथांनी समृद्ध करण्यात पुढाकार घेतला नरहर कुरुंदकर यांच्या नावाने पालिकेतर्फे व्याख्यानमाला सुरू करण्यातही त्यांचे योगदान मोठे होते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी पत्रकार
भारत सिंह
भारत सिंह ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
रियो ब्रांको
वर्ग:ब्राझीलमधील शहरे
कृषणपूर
कृषणपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:उमरखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
२००६ राष्ट्रकुल खेळ
२००६ राष्ट्रकुल खेळ ही राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांची १८ वी आवृत्ती ऑस्ट्रेलिया देशाच्या व्हिक्टोरिया राज्यातील मेलबर्न ह्या शहरामध्ये १५ मार्च ते २६ मार्च, २००६ दरम्यान आयोजीत केली गेली. मेलबर्न शहरामध्ये खेळवली गेलेली ही आजवरची सर्वात मोठी क्रीडा स्पर्धा असून ती १९५६ उन्हाळी ऑलिंपिक पेक्षा देखील मोठी होती. ह्या स्पर्धेत ७१ देशांच्या खेळाडूंनी सहभाग घेतला.
पदक तक्ता
{{legend|#ccccff|यजमान देश|border=solid 1px #AAAAAA}}
बाह्य दुवे
वर्ग:राष्ट्रकुल खेळ रा वर्ग:मेलबर्न वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील खेळ
सुबारू दुर्बीण
सुबारू दुर्बीण (すばる望遠鏡) ही हवाईतील मौना किया येथील वेधशाळेतील ८.२ मीटर व्यासाची दुर्बीण आहे. ती नॅशनल ॲस्ट्रॉनॉमिकल ऑब्झर्व्हेटरी ऑफ जपानची प्रमुख दुर्बीण आहे. प्लायडेस या खुल्या तारकागुच्छावरून या दुर्बिणीला तिचे नाव देण्यात आले आहे. २००५ पर्यंत या दुर्बिणीचा प्रमुख आरसा जगातील सर्वात मोठा अखंड आरसा होता.
संदर्भ
वर्ग:वेधशाळा
युनिव्हर्सिटी ऑफ पेनसिल्व्हेनिया
युनिव्हर्सिटी ऑफ पेनसिल्व्हेनिया तथा युपेन हे अमेरिकेच्या फिलाडेल्फिया शहरातील विद्यापीठ आहे. पेनसिल्व्हेनिया राज्यातील हे विद्यापीठ अमेरिकेला स्वातंत्र्य मिळण्यापूर्वी स्थापन झालेल्या नऊ विद्यापीठांपैकी एक आहे.
बेंजामिन फ्रॅंकलिन या विद्यापीठाच्या स्थापकांपैकी एक होता. या विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांपैकी दोन अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांसह १४ राष्ट्रप्रमुख, तीन अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश, अमेरिकेचे ३३ सेनेटर, १५८ प्रतिनिधी, ४२ गव्हर्नर तसेच २५ अब्जाधीश होते. याशिवाय अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याच्या जाहीरनाम्यावर सही करणाऱ्यांपैकी आठ व्यक्ती युनिव्हर्सिटी ऑफ पेनसिल्व्हेनियाचे विद्यार्थी होते.
वर्ग:फिलाडेल्फिया वर्ग:अमेरिकेमधील विद्यापीठे
ऑगस्ट २३
बाह्य दुवे
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
२००२ राष्ट्रकुल खेळांतील नेमबाजी
वर्ग:२००२ राष्ट्रकुल खेळ वर्ग:रिकामी पाने
अनुराधा (अभिनेत्री)
अनुराधा एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
तेजस्विनी सावंत
कारकीर्द
इस्लामाबादमध्ये २००४ साली झालेल्या ९व्या दक्षिण आशिया क्रीडा महासंघ खेळांत तेजस्विनीने भारताचे प्रतिनिधित्व केले आणि भारताला सुवर्णपदक मिळवून दिले. त्यानंतर राष्ट्रीय विजेतेपद स्पर्धेत आशियाई खेळातील सुवर्णपदक विजेती अंजली वेदपाठक भागवत आणि जागतिक विक्रमाची नोंद असलेली सुमा शिरूर यांना मागे टाकत तिने पाच सुवर्णपदके, सहा रजतपदके आणि पाच कांस्यपदकांची कमाई केली. २००६ च्या मेलबोर्न राष्ट्रकुल खेळांत महिलांच्या १० मीटर एर रायफल सिंगल्स आणि महिलांच्या १० मीटर एर रायफल दुहेरी प्रकारात अवनीत कौर सिद्धूसोबत तिने सुवर्णपदकांची कमाई केली. जर्मनीत म्युनिख येथे २००९ साली झालेल्या आयएसएसएफ विश्वकरंडक स्पर्धेत ५० मीटर रायफल-थ्री पोझिशन्स प्रकारात तेजस्विनीने कांस्यपदक पटकावले. त्यानंतर म्युनिखमध्येच ५० मीटर रायफलप्रोन इव्हेंटमध्ये तिने ८ ऑगस्ट २०१० रोजी जागतिक विजेतेपद प्राप्त केले. ५० मीटर रायफलप्रोन प्रकारात जागतिक विक्रमाची बरोबरी करीत विजेतेपद मिळवणारी तेजस्विनी ही पहिली भारतीय महिला नेमबाज आहे. ऑ्लिंपिक आणि विश्वचषक स्पर्धेत पदक मिळवणे हे तेजस्विनीचे स्वप्न आहे. सध्या भारतीय ज्युनिअर नेमबाजी संघात तेजस्विनीचा समावेश झाला होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय नेमबाज वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मराठी ख्रिस्ती साहित्य
मराठी ख्रिस्ती साहित्य ही संज्ञा ख्रिश्चनधर्मीय मराठ्यांनी लिहिलेल्या मराठी साहित्यास उद्देशून वापरली जाते.