cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
वसमत तालुका
वसमत हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील हिंगोली जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. वसमत ही एक मोठी बाजारपेठ आहे. वसमत शहर हे राष्ट्रीय महामार्ग 61 परभणी - नांदेड राष्ट्रीय महामार्गा वर वसलेले आहे. वसमत शहराजवळुन NH 752I हा राष्ट्रीय महामार्ग जातो. पूर्णा सहकारी साखर कारखाना शहरापासून 5km अंतरावर आहे. कला, वाणिज्य,विज्ञान या शाखेतील पदवी पाठ्यक्रम हु. बहिर्जी स्मारक महाविद्यालय चालवते.राज्याच्या राजधानीपासुन सुमारे 570km व उपराजधानिपसून सुमारे 350km अंतरावर वसलेले आहे. कुरुंदा हे वसमत तालुक्यातिल प्रमुख गाव आहे.
चिखली (समुद्रपूर)
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
वसमत तालुका
वसमत तालुक्यातील वाई गोरखनाथ येथील श्री गोरक्षनाथ महराजांचे मंदिर प्रसिद्ध आहे. येथे पौष पौर्णिमेला यात्रा सुरू होते.
वसमत-परभणी रस्त्यावर, वसमतपासुन १७ कि.मी. अंतरावर आरळ हे एक प्रसिद्ध धार्मिक स्थळ आहे. येथे श्री अन्नपूर्णा मात्तेचे जागृत देवस्थान असून हे मंदिर हेमांद्री (हेमाडपंथी) स्थापत्यशैली चे आहे. कालंका आई ची मुर्ती भंगलेली(तोड-फोड) असल्याने श्रीदेव ओंकारनाथांनी १९४७ रोजी श्री अन्नपूर्णा मात्तेची स्थापना केली. तेंव्हा पासून येथे दररोज अन्नदान सुरू असते. तसेच देवीला वर्षभर आलेल्या साड्या भाऊ-बीज च्या दिवशी सर्व लेकी बाळांना मोफत वाटप केल्या जातात. येथील यात्रा व पालखी उत्सव दरवर्षी माघ कृष्ण षष्टी ला साजरा होतो.
दळणवळण वाहतूक
शहरातून राष्ट्रीय महामार्ग 61 भिवंडी ते निर्मल, राष्ट्रीय महामार्ग 752I कोपरगांव ते धानोडा तसेच राज्य महामार्ग 256 नांदेड कडे जातो. राज्य महामार्ग 255 पूर्णा कडे, राज्य महामार्ग 249 औंढा नागनाथ कडे जातो.
अकोला पूर्णा या रेल्वे मार्गावर वसमत रेल्वे स्टेशन आहे. या रेल्वे मार्गाने वसमत शहर हे थेट मुंबई, पुणे, हैद्राबाद, औरंगाबाद शी जोडले आहे. श्री गुरू गोविंद सिंग जी विमानतळ, नांदेड हे सुमारे ३० किमी अंतरावर आहे.
संदर्भ
वर्ग:हिंगोली जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
कवडी
(संस्कृत: कपर्दिका; इंग्रजी: Cowry) हे समुद्रात सापडणारे, एका प्रकारच्या गोगलगाईचे कवच आहे. याचा वापर नाण्याचा शोध लागण्यापूर्वी  चलन म्हणून होत असे.तसेच सारीपाट, चौसर इत्यादी खेळांमधे याचा वापर डाव टाकण्यास करण्यात येत असे. साधू-बैरागी-वासुदेव कवडीच्या माळा गळ्यात घालतात. गाई, बैल, घोडे, म्हशी इत्यादींच्या सुशोभनासाठी कवडयांचा वापर करण्यात येतो.
संस्कृती
कवडिला महाराष्ट्रामध्ये पारंपरिक आणि सांस्कृतिक दृष्ट्या अधिक महत्त्व आहे. कारण आदिशक्तीचे रूप असलेल्या तुळजापूरच्या तुळजाभवानीचे भक्त कवड्यांच्या माळा परिधान करून देवीची भक्ती करतात. तशी प्रथा पूर्वापार चालत आली आहे.त्याची साक्ष म्हणजे छत्रपती शिवाजी महाराजही कवड्यांची माळ परिधान करत हाेते. असे अनेक पुरावे सापडतात. म्हणूनच तुळजापूर शहरात नवरात्र उत्सवाच्या वेळी कवड्यांच्‍या माळांची शंभरपेक्षा अधिक दुकाने थाटली जातात.अारािधनी महिला कवड्यांच्या माळेचा साज घालताना दिसतात. कवड्यांमध्ये अंबुकी कवडी व येडाई कवडी असे दोन प्रकार असतात. कवड्यांच्या माळा दक्षिण भारतातील चेन्नई येथून तुळजापुरात आणल्या जातात.कवडीची माळ गळ्यात घालून अंबाबाई देवीचे भक्त परडी हातात घेऊन जोगवा मागतात.
वर्ग:जलचर प्राणी
तारा
अवकाशामध्ये गुरुत्वाकर्षणा मुळे एकत्र असणाऱ्या आणि प्लाझ्माचा बनलेल्या चमकत्या गोलाला तारा असे म्हटले जाते. सूर्य हा पृथ्वीला सर्वांत जवळचा तारा आहे. रात्रीच्या वेळी बहुदा तारे निळसर पांढऱ्या रंगाचे दिसतात. काही ताऱ्यांचा रंग लालसर तांबूस, हिरवट किंवा पिवळसर दिसतो. तारा वातावरणाच्या जास्त थरातून येताना होणाऱ्या प्रकाशाच्या विकिरणामुळे अनेक रंगांमध्ये चमकताना दिसतो. ताऱ्याचे हे रंग फसवे असतात, पण तारा जर आकाशात, क्षितिजापासून उंच असेल व हवा स्थिर असेल तर ताऱ्याचा दिसणारा रंग खरा असू शकतो. तारे वायुरूप व तप्त असतात. ताऱ्यांच्या अंतर्भागातील तापमान काही कोटी अंश सेल्सिअस असले तरी त्यांच्या पृष्ठभागावरील तापमान काही हजार अंश सेल्सिअस इतके असते. या तापमानानुसारच ताऱ्यांना रंग प्राप्त होतो.
मृग तारकासमूहातील काक्षी हा तारा लाल रंगाचा दिसतो. स्वाती नक्षत्राचा तारा नारंगी रंगाचा आहे. व्याध हा निळसर रंगाचा तारा आहे.
ताऱ्यांची निर्मिती
ताऱ्यांचा जन्म अवकाशातल्या धुलीकण आणि वायु ( खासकरून हायड्रोजन) यांच्या अतिप्रचंड आकाराच्या मेघातून होतो. त्या मेघांना नेब्यूला अथवा तेजोमेघ म्हणून ओळखले जाते. या नेब्यूल्यांची घनता फार कमी साधारण १-१० अणु प्रतिघन सें.मी. इतकी असते. (आपण श्वास घेत असलेल्या हवेची घनता १०१९ अणु प्रतिघन सें.मी. इतकी आहे). यानंतर विश्वातले मूलभूत असणारा गुरुत्वीय बल आपले कार्य करते. मेघातील अणू परस्परांना आकर्षित करून जवळ येऊ लागतात. यामुळे मेघाचे वस्तुमान वाढू लागते. अखेर एका ठरावीक मर्यादेनंतर तो मेघ आपल्या वाढलेल्या वस्तुमानामुळे स्वतःच्या गाभ्याकडे ढासळण्यास सुरुवात होते. यामुळे केंद्रभागाची घनता वाढून गाभ्याची निर्मिती होते. गाभ्याकडे ढासळणाऱ्या अणूंच्या टकरींमधून आणि ऊर्जा अक्षय्यतेच्या नियमानुसार गुरुत्वीय बलाचे रूपांतर औष्णिक ऊर्जेत होते. गाभ्याचे तापमान वाढण्यास सुरुवात होते. आणि आदिताऱ्याचा जन्म होतो. ‘'आदितारा’' ही ताऱ्याची प्राथमिक अवस्था होय. आदिताऱ्यांचे तापमान मेघापेक्षा वाढलेले असले तरी प्रकाश उत्सर्जित करण्यासाठी ते कमीच असते. पण कुठल्याही उष्णताधारक वस्तूतून ज्याप्रकारे अवरक्त किरण निघतात, त्याचप्रकारे आदिताऱ्यांमधून अवरक्त किरण बाहेर पडतात. त्यामुळे अवरक्त किरणांच्या शोधावरून आदितारे पाहता येतात. काही वेळा मेघातुन एका ऐवजी दोन तारे ही निर्माण होतात. हे तारे ठरावीक अंतरावरून एकमेकांभोवती फेऱ्या मारत राहतात. यांना जुळे तारेही म्हटले जाते.
ताऱ्याचा उदय आणि ताऱ्यातील उर्जानिर्मिती
आदिताऱ्याच्या गाभ्याचे तापमान वाढत जाऊन १० दशलक्ष केल्विन इतके होते त्यावेळी अणुकेंद्र संमीलनाच्या (Nuclear Fusion) क्रियेद्वारे हायड्रोजनचे ज्वलन सुरू होते. या क्रियेत हायड्रोजनचे चार अणु एकत्र येऊन त्यांच्यापासून ‘हेलियम’चा एक अणु तयार होतो. मात्र हायड्रोजनच्या चार अणूंचे वस्तुमान व एका हेलियम अणूचे वस्तुमान यात किंचित (०.७० टक्के) फरक आहे. यामु़ळे आइन्स्टाइनच्या E=mc२ ( E = निर्माण होणारी उर्जा, m= वस्तुमानातील फरक, घटलेले वस्तुमान, c= प्रकाशाचा वेग जो ३,००,००० किमी प्रति सेकंद इतका प्रचंड आहे) या सूत्रानुसार त्याचे उरलेल्या वस्तुमानाचे ऊर्जेत रूपांतर होते. ही ऊर्जा प्रकाश व उष्णता यांच्या स्वरूपात अवकाशात फेकली जाते. यालाच ताऱ्याचा जन्म झाला असे म्हणतात. अशाच प्रकारे आपल्याला सुर्यापासुन उर्जा मिळते व पृथ्वीवर अन्नस्त्रोत निर्माण करायला कारणीभूत ठरते. जसा प्रकाश बाहेर पडू लागतो, तसा आदितारा दृश्यमान होऊ लागतो. यालाच ताऱ्याचा जन्म झाला असे म्हणतात. वास्तविक ताऱ्याची निर्मिती प्रक्रिया पूर्वीच तेजोमेघात सुरू झालेली असते. मात्र अणुकेंद्र संमीलनातून प्रकाशाच्या उत्सर्जनाने तारा प्रथमच दिसू लागतो. अणुकेंद्र संमीलनाची ही प्रक्रिया शृंखलाबद्ध असते. यातुन सतत हायड्रोजनचे ज्वलन होऊन त्यातून ऊर्जा आणि शृंखलेतील पुढचे हेलियम तयार होत रहाते.
स्थिर अवस्था
ताऱ्यात अणुंची गाभ्याकडे ढासळण्याची क्रिया ही अखेर थांबते. याला कारणीभुत ठरते ती अणुकेंद्र संमीलनातून निर्माण होणाऱ्या उष्मीय दाबा व उर्जा. गुरुत्वाकर्षण ताऱ्याला आतल्या बाजूने खेचत असते, तर दाब बाहेरच्या बाजूने ढकलत असतो. ही दोन्ही बले परस्परांना संतुलित करतात, यामुळे गाभ्याचे तापमान प्रचंड ही राहते अणुकेंद्र संमीलनाची प्रक्रिया चालु ठेवण्यास मदत करते व तारा स्थिरावतो. या स्थितीला हायड्रोस्टॅटिक इक्विलिब्रीयम असे म्हणतात. तारा हायड्रोजनचे ज्वलन चालु असे पर्यंत बहुतांश काळ याच स्थितीत व्यतीत करतो. हा त्याचा ‘मेन सिक्वेन्स’ काळ होय. आपला सूर्य साधारण ५ अब्ज वर्षापसुन याच स्थितीत आहे व अजून ५ अब्ज वर्ष तो याच स्थितीत असेल, मात्र अखेर त्याचे इंधन म्हणजेच हायड्रोजन संपुन इतर तारयांप्रमाणे सुरू होईल त्याचा अंतकाळ.
ताऱ्यांचा अंत
अणुकेंद्र संम्मीलनात हायड्रोजनचे रूपांतर होत असल्याने तो कमी होत जातो तर हेलियम वाढत जातो. यात ताऱ्याला बाहेरच्या बाजूने ढकलणारा उष्मीय दाब गुरुत्वाकर्षणाच्या तुलनेत कमी होत आणि गाभा आकुंचन पावू लागतो. या आकुंचनामुळे गाभ्याची घनता वाढते. परिणामी तापमान आणि ज्वलन प्रक्रियेचा वेगही वाढू लागतो. याचा परिणाम तारा अधिकाधिक तेजस्वी दिसू लागण्यात होतो. यालाच तारा सुजणे किंवा फुगणे असे म्हणतात. जेव्हा ताऱ्याच्या अंतर्भागातील हायड्रोजन पूर्णपणे संपुष्टात येतो व ऊर्जानिर्मिती थांबते तेव्हा गुरुत्वीय बल इतके प्रभावी बनते की, गाभ्यात फक्त हेलियम उरलेला असतो त्याचेही ज्वलन सुरू होते. ही क्रिया साधारण गाभ्याचे तापमान जेव्हा सुमारे १० कोटी केल्विन पर्यंत पोहोचते तेव्हा होते आणि ताऱ्याला ऊर्जा निर्मितीचा दुसरा स्रोत मिळतो. या क्रियेस ट्रिपल अल्फा प्रोसेस असे म्हणतात. यात कार्बन तयार होतो व गाभ्याचे आकुंचन चालूच राहते. काही वर्षांनी तापमान इतके उच्च होते की, हेलियमच्या गाभ्याचा प्रचंड स्फोट होतो. यालाच सुपर नोव्हा असे म्हणतात. हा स्फोट अतिशय प्रचंड असून तरी तीव्र उर्जेचे गॅमा किरण त्यातुन बाहेर पडतात. पृथ्वीपासून काही प्रकाशवर्षे अंतरावर जरी असा स्फोट झाला तरी पृथ्वी वरील जीवन पुर्णपणे नष्ट होईल. या स्फोटात ताऱ्याचे वस्तुमान जरी विखुरले जात असले तरी असा प्रचंड स्फोटही ताऱ्याला पूर्णपणे संपवू शकत नाही. अखेर ' चंद्रशेखर मर्यादा ' नुसार हे ठरते की तारा श्वेतबटू, न्यूट्रॉन तारा व कृष्णविवर यापैकी काय बनेल.
ग्रहीय तेजोमेघ
विश्व जन्मास आले त्यावेळी अवकाशात हेलियम व हायड्रोजन ही दोनच मूलद्रव्ये विपुल प्रमाणात तयार झाली असे मानले जाते. इतर जड मूलद्रव्ये (उदा. प्राणवायू, नत्र, इ.) ताऱ्यांमुळे निर्माण झाली. तारे हे अशी मूलद्रव्ये बनविण्याची भट्टी आहे. ताऱ्यांना त्यांची ऊर्जा हायड्रोजन अणूंच्या केंद्रकांच्या संयोगातून हेलियम निर्माण करून मिळते असे मानले जाते. असा तारा कोट्यावधी वर्षे अशा रीतीने ऊर्जा मिळवतो. या प्रक्रियेअंती ताऱ्याच्या गाभ्यातील हायड्रोजन संपून जातो. अशा वेळी तारा आकुंचन पावतो आणि यामुळे वाढलेल्या तापमानात हेलियमचे रूपांतर कार्बनमध्ये होण्यास सुरुवात होते. पुढे अशाच प्रक्रियांमधून इतर मूलद्रव्येही निर्माण होतात असे मानले जाते. ही मूलद्रव्ये बाहेर अवकाशात विखुरली जातात. ताऱ्याच्या वार्धक्याच्या काळात एक वेळ अशी येते की, ताऱ्याचे बाहेरील कवच ताऱ्यातील अस्थिर स्थितीमुळे दोलायमान होते. याचे पर्यवसान अंतिमतः ताऱ्याचे बाहेरचे कवच अवकाशात उधळण्यात होते. या प्रक्रियेतच ताऱ्यात निर्माण झालेली मूलद्रव्ये अवकाशातच विलीन होतात. तारा व त्यातून भिरकावलेल्या वायू व मूलद्रव्यांचा ताऱ्याभोवती एक प्रकाशमान ढग तयार होतो. ज्यास ग्रहीय तेजोमेघ (planetary nebulae) म्हणतात. या घटनेनंतर तारा मृत्युपंथाला लागतो. पण ताऱ्यातून अवकाशात विखुरलेली ही मूलद्रव्ये पृथ्वीसारखे ग्रह व त्यावरील मानवासारखे जीव बनविण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. जुलै २०१० मध्ये स्पिट्झर या या अवकाशस्थित दुर्बिणीला बकीबॉल या बकीबॉल हा आजवर अवकाशात सापडलेला सर्वांत वैशिष्ट्यपूर्ण आणि विशाल रेणूंचा साठा टीसी-१ या ग्रहीय तेजोमेघात आढळला होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:खगोलशास्त्र  वर्ग:विज्ञान
ओमाहा
ओमाहा (Omaha) हे अमेरिका देशाच्या नेब्रास्का राज्यामधील सर्वांत मोठे शहर आहे. हे शहर राज्याच्या पूर्व भागात मिसूरी नदीच्या काठावर आयोवा राज्याच्या सीमेजवळ वसले आहे. लोकसंख्येच्या दृष्टीने ओमाहा हे अमेरिकेमधील ४२व्या क्रमांकाचे शहर आहे.
अब्जाधीश वॉरन बफे ह्यांच्या बर्कशायर हॅथवे ह्या कंपनीचे मुख्यालय ओमाहा येथेच आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:नेब्रास्कामधील शहरे वर्ग:डग्लस काउंटी (नेब्रास्का)
दुर्गळवाडी
दुर्गळवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
प्रेक्षणीय स्थळे
श्री विठ्ठल मंदिर बोरबन (प्रति पंढरपूर) १ किमी.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
कोतोकू सातो
लेफ्टनंट जनरल कोतोकू सातो (जपानी:佐藤 幸徳; ५ मार्च, इ.स. १८९३:यामागाता प्रभाग, जपान - २६ फेब्रुवारी, इ.स. १९५९) हा जपानी सैन्याधिकारी होता.
दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान सातो म्यानमारमधून भारतावर आक्रमण करणाऱ्या जपानी सैन्याचा सेनापती होता. कोहिमाच्या लढाईनंतर माघार घेतल्यावर हा बेत फसला. ही माघार त्याने सर्वोच्च सेनापतीकडून आदेश न येताच घेतली होती. जपानच्या या नामुष्कीला सातो स्वतः जबाबदार असल्याचा आरोप करून इतर जपानी सेनापतींनी त्याला सेप्पुकु (आत्महत्या) करण्यास सांगितले परंतु सातोने ते फेटाळून लावत स्वतःवर लश्करी खटला चालविण्याचे आवाहन केले. त्याद्वारे त्याने आपली वैयक्तिक जबाबदारी नसल्याचे दाखविले.
युद्ध संपल्यावर सातोने आपल्या जु्न्या सहकाऱ्यांना मदत करण्यात आपले लक्ष गुंतविले. आपल्या अधिकाराखाली धारातीर्थी पडलेल्या सैनिकांसाठी त्याने मात्सुयामा, एहिमे आणि शोनाइ, यामागाता येथे स्मारके उभारली.
वर्ग:जपानी सैन्याधिकारी वर्ग:इ.स. १८९३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू
अगाशिव लेणी
आगाशिव लेणी किंवा जखीणवाडी लेणी ही महाराष्ट्राच्या कराड शहराजवळची लेणी आहेत. कराडच्या सभोवती असलेल्या डोंगरात ही ६४ बौद्ध लेणी आहेत. ही लेणी बौद्ध भिक्खूंच्या वर्षावासासाठी खोदलेली दिसतात. पावसाळ्यात चार महिन्यात एका ठिकाणी विश्रांतीसाठी स्थिर राहणे याला वर्षावास (पाली वस्सावात) म्हणतात. ही लेणी पावसाळ्यातील विश्रांतीसाठी खोदलेली आहेत. कराडपासून २ किमी अंतरावर जखीणवाडी गाव आहे. ही लेणी अगाशिवजवळच्या डोंगरात असल्यामुळे या लेण्यांस 'अगाशिवची लेणी' असेही म्हणतात.
स्वरूप
कराडच्या नैर्ऋत्येला असलेल्या अगाशिव डोंगराच्या परिसरातील डोंगरात एकूण १०१ लेणी कोरलेली आहेत, त्यांपैकी ६४  सुस्थितीत आहेत. या लेण्यांत सहा चैत्यगृहे व इतर विहार आहेत.
या लेण्यांचा अभ्यास करण्यासाठी भूगर्भशास्त्रात रस असलेले अनेक लोक येतात व लेण्यांविषयी माहिती मिळवतात.
कसे जाल ?
१. कऱ्हाडपासून २. मलकापूरमधूनही या लेण्यांकडे जाणारा रस्ता आहे. तो बऱ्यापैकी चांगला आहे. ३, रेल्वेमार्ग- येथून जवळचे रेल्वे स्थानक हे कराड-ओगलेवाडी येथे आहे.हे सुमारे लेण्यांपासून ८ किमी वर् आहे. ४. बसमार्ग- महाराष्ट्र राज्य शासनाच्या एस.टी बसेस कराडला जातात.त्यामुळे बसने लेण्यांपर्यंत येणे सोईस्कर पडते. ५, विमानमार्ग- येथे जवळचा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ पुणे येथे आहे.तेथून बसने, रेल्वेने वा खाजगी वाहनाने लेण्यांपर्यंत येता येते. कराड येथे असणाला विमानतळ हा फक्त राजकीय वापरासाठी आहे. लहान व मध्यम आकाराची खाजगी विमाने येथे क्वचित उतरवली जातात.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील पर्यटनस्थळे वर्ग:महाराष्ट्रातील लेणी वर्ग:बौद्ध लेणी वर्ग:सातारा जिल्हा
चंद्रकांत भोंजाळ
चद्रकांत भोंजाळ (जन्म : ११ जानेवारी १९५४) हे एक मराठी लेखक आणि अनुवादक आहेत. त्यांनी अनेक हिंदी-इंग्रजी पुस्तकांचे मराठी अनुवाद केले आहेत.
पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी अनुवादक वर्ग: इ.स. १९५४ मधील जन्म
चार्ली मॅकगेही
चार्ल्स पर्सी मॅकगेही (फेब्रुवारी १२, इ.स. १८७१:स्टेपनी, लंडन, इंग्लंड - जानेवारी १०, इ.स. १९३५:व्हिप्स क्रॉस, लेटनस्टोन, एसेक्स, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९०१-०२मध्ये दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
मॅकगेही, चार्ली मॅकगेही, चार्ली मॅकगेही, चार्ली वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमेरिगो वेस्पुची
अमेरिगो वेस्पुची (९ मार्च १४५४ ते २२ फेब्रुवारी १५२२) हा एक इटालियन खलाशी होता. अमेरिका (खंड) हेच नवे जग आहे हे सिद्ध करण्याचे श्रेय वेस्पुचीला दिले जाते. अमेरिका हे नाव अमेरिगो वेस्पुचीच्या नावावरूनच पडले आहे.
वर्ग:इटालियन खलाशी वर्ग:इ.स. १४५४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १५२२ मधील मृत्यू
जॅक निच्के
निच्के, जॅक वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बोगनव्हिल
बोगनव्हिल हे पापुआ न्यू गिनीतील बोगनव्हिल प्रांतात असलेले मुख्य बेट आहे.
हे बेट भौगोलिकदृष्ट्या सॉलोमन द्वीपसमूहाचा भाग असले तरी हे बेट सॉलोमन द्वीपसमूह या देशाचा भाग नाही.
वर्ग:पापुआ न्यू गिनी
घन (भूमिती)
घन म्हणजे भरीव, घट्ट किंवा दृढ. जो पदार्थ पाण्याप्रमाणे किंवा हवेप्रमाणे प्रवाही नसतो त्या पदार्थाला घन पदार्थ म्हणतात. घन स्थितीत असणे हा त्या पदार्थाचा एक भौतिक गुणधर्म आहे. पदार्थाच्या घट्टपणाच्या मोजमापाला घनता म्हणतात.
३. कोणत्याही संख्येला त्याच संख्येच्या वर्गाने गुणले म्हणजे त्या संख्येचा घन मिळतो. किंवा तीन समान संख्यांचा गुणाकार हा त्या समान संख्येचा घन असतो.
४ गुणले ४ = १६.
४ गुणले १६ = ६४.
किंवा, ४ x ४ x ४ = ६४
म्हणजे, ६४ हा ४चा घन आहे.
आणि ४ हे चौसष्टचे घनमूळ आहे.
४. एखाद्या भरीव वस्तूने व्यापलेल्या जागेच्या मोजमापाला त्या वस्तूचे घनफळ म्हणतात.
५. घन या शब्दाचे अन्य अर्थ :- मेघ,  निबिड(अरण्य वगैरे), गंभीर(गर्जना वगैरे), दाट(प्रेम, साखरेचा पाक वगेरे), विस्तार(पूर्वक म्हणणे=घनपाठ)
वर्ग:भूमिती
काउन्सिल ब्लफ्स, आयोवा
बाह्य दुवे
वर्ग:आयोवामधील शहरे वर्ग:पॉटावाटामी काउंटी
देवगाव (पेठ)
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
माडुपा फर्नांडो
माडुपा फर्नांडो (१३ जुलै, १९९१:इटली - ) हा 🇮🇹 italyच्या क्रिकेट संघातर्फे २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू वर्ग:इटलीचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लालाघाट
लालाघाट हे भारताच्या असम राज्यातील छोटे गाव आहे. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान येथे छोटा विमानतळ व वायुसेनातळ होता. कोहिमाच्या लढाईत ब्रिटिश सैन्याचा जपानी सैन्यावरील प्रतिहल्ला येथून सुरू झाला.
वर्ग:आसाममधील शहरे
विल्यम शेल्डर्स
विल्यम आल्फ्रेड शेल्डर्स (फेब्रुवारी १२, इ.स. १८८०:किंबर्ली, नॉर्दर्न केप, दक्षिण आफ्रिका - मार्च १८, इ.स. १९१७:क्रॅडॉक, ईस्टर्न केप, दक्षिण आफ्रिका) हा undefinedकडून १८९९ ते १९०७ दरम्यान १२ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
हिंगोली विधानसभा मतदारसंघ
हिंगोली विधानसभा मतदारसंघ - ९४ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, हिंगोली मतदारसंघात हिंगोली जिल्ह्यातील १. सेनगांव तालुका आणि २. हिंगोली तालुक्यातील माळहिवरा, नारसी, हिंगोली ही महसूल मंडळे आणि हिंगोली नगरपालिका यांचा समावेश होतो. हिंगोली हा विधानसभा मतदारसंघ हिंगोली लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय जनता पक्षाचे तानाजी सखारामजी मुटकुळे हे हिंगोली विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
अनुसूया साराभाई
अनुसूया साराभाई (११ नोव्हेंबर १८८५ - १९७२)भारतातील महिलांच्या कामगार चळवळीच्या एक अग्रणी होत्या. १९२० मध्ये त्यांनी अहमदाबाद टेक्सटाईल लेबर असोसिएशन (मजूर महाजन संघ), भारतातील सर्वात जुनी वस्त्रोद्योग कामगारांची स्थापना केली.कामगारांना त्याची हक्काची लढाई लढता यावी यासाठी त्यांनी या संघाची स्थापना केली.साराभाई यांना मोटी बेन म्हणूनही ओळखले जाते.त्यांनी महिलांना न्याय व समानता देण्यासाठी जआयुष्यभर काम केले आहेिही लढाई लढण्यासाठी त्यांनी कामगारांना प्रेरित केले.ह्यासाठी त्यांनी लोकांना खूप विरोध केला.
हिंगोली विधानसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:हिंगोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:हिंगोली लोकसभा मतदारसंघ
अनुसूया साराभाई
सुरुवातीचे जीवन
साराभाई यांचा जन्म ११ नोव्हेंबर १८८५ रोजी अहमदाबाद येथे साराभाई कुटुंबात झाला,त्यांच्या परिवारमध्ये सगळे उद्योगपती आणि व्यावसायिक होते. नऊ वर्षांची असताना त्यांचे आईवडील मृत्युमुखी पडले, त्यामुळे तिचा भाऊ अंबालाल साराभाई आणि एक लहान बहीण एका काकासह राहण्यासाठी पाठवले गेले.जेव्हा साराभाई या ९ वर्षाच्या होत्या तेव्हा त्यांचे आई वडील वारले.तेव्हा त्या त्यांचा लहान भाऊ अंबालाल साराभाई व लहान बहिण यांना घेऊन तिच्या काकांकडे गेले.१३ व्या वर्षी त्यांचा  बालविवाह केला झाला जो अयशस्वी ठरला.
शिक्षण
आपल्या भावाच्या मदतीने त्या १९१२ साली वैद्यकीय पदवी सोडून इंग्लंडला गेल्या, परंतु जेव्हा वैद्यकीय पदवी मिळविण्यास प्राण्यांच्या विच्छेदाचा अभ्यास झाला तेव्हा जैन मान्यतेचे उल्लंघन करीत असल्याने  तिला लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समध्ये आणले.इंग्लंडमध्ये त्या फॅबीयन सोसायटीच्या प्रभावाखाली आल्या होत्या, आणि द प्रेफटेट चळवळीत सहभागी झाल्या होत्या.
वारसा आणि मृत्यू
"मोठी बहीण" साठी साराभाईंना मोताबेन, गुजराती मध्ये असे म्हटले जाते. त्यांनी एला भट्ट,स्वयंरोजगार महिला संघटना असोसिएशन ऑफ इंडियाचे (एसईडब्ल्यूए)या संघाचे संस्थापक आहे. १९७२ मध्ये साराभाई यांचा मृत्यू झाला.अनुसूया साराभाई या भारतीय अंतराळ कार्यक्रमाचे जनक शास्त्रज्ञ विक्रम साराभाई यांची मावशी होत्या.
वर्ग:भारतीय महिला वर्ग:सामाजिक कार्यकर्त्या
रॉबर्ट कोलमन रिचर्डसन
( २६ जुलै, इ.स. १९३७ वाॅशिंग्टन डी.सी., अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने - मृत्यू: १९ फेब्रुवारी, इ.स. २०१३ इथाका, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने) हे शास्त्रज्ञ आहेत. त्यांना इ.स. १९९६ सालचे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.
बाह्य दुवे
रिचर्डसन, रॉबर्ट कोलमन रिचर्डसन, रॉबर्ट कोलमन वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
फिलिप ली
ली, फिलिप वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सूर्यमाला
सूर्यमाला ही सूर्याच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे त्याच्या भोवती फिरणाऱ्या खगोलीय वस्तूंनी बनलेली आहे. सूर्यमालेत आठ मुख्य ग्रह, त्यांचे आत्तापर्यंत माहीत झालेले १६५ चंद्र, ५ बटु ग्रह (प्लूटोसकट), तसेच असंख्य छोट्या वस्तू यांचा समावेश होतो. छोट्या वस्तूंमध्ये उल्का, धूमकेतू, कायपरचा पट्टा, लघुग्रहांचा पट्टा तसेच ऊर्टचा मेघ यांचा समावेश होतो.
सूर्यापासूनच्या अंतराप्रमाणे ग्रह असे आहेत - बुध, शुक्र हे अंतर्ग्रह, पृथ्वी, मंगळ, गुरू, शनी, युरेनस (हर्षल) व नेपच्यून (वरुण) हे बाह्यग्रह. आठ पैकी सहा ग्रहांच्या भोवती नैसर्गिक उपग्रह (मराठीत सर्वसाधारणपणे वापरला जाणारा शब्द-चंद्र) आहेत. तर बाह्य ग्रहांच्या भोवती कडी आढळतात. पाच बटुग्रह म्हणजे प्लूटो, लघुग्रहांच्या पट्ट्यातील सेरेस, कायपरचा पट्ट्यातील एरिस, हौमिआ व माकीमाकी. या पाच पैकी तीन बटुग्रहांभोवती चंद्र आहेत.
वर्गीकरण
ऑगस्ट २४ २००६ रोजी आंतरराष्ट्रीय खगोलीय संघटनेने (International Astronomical Union) ग्रहांची नवीन व्याख्या बनविली व त्यानुसार प्लूटोचे वर्गीकरण ग्रहांमधून बटुघुग्रहामध्ये करण्यात आले. त्याच वेळी सेरेस व एरिस यांनाही बटुग्रहांचा दर्जा दिला गेला.
एका बटुग्रहाजवळील अवकाशात इतर खगोलीय वस्तूंचे अस्तित्व असू शकते. लघुग्रहांमध्ये गणना होणाऱ्या इतर खगोलीय वस्तू म्हणजे सेडना, ऑर्कस व क्वाओर.
प्लूटो हा त्याच्या शोधापासून (म्हणजेच १९३० पासून) सूर्यमालेतील नववा ग्रह मानला जात होता. पण २० व्या शतकाच्या शेवटी सूर्यमालेतील बाहेरच्या भागात प्लूटोसारख्या अनेक वस्तू शोधण्यात आल्या. यापैकी मुख्य म्हणजे प्लूटोपेक्षा आकाराने मोठा असणारा एरिस.
सूर्याभोवती फिरणाऱ्या इतर खगोलीय वस्तूंना एकजात छोट्या वस्तू असे म्हणतात. "सूर्यमालेतील ज्या खगोलीय वस्तू सूर्याभोवती न फिरता ग्रह, लघुग्रह अथवा छोट्या वस्तूंभोवती फिरतात, त्यांना नैसर्गिक उपग्रह किंवा चंद्र म्हणतात".
सूर्यमालेतील अंतरे मोजताना खगोलशास्त्रज्ञ साधारणपणे खगोलीय एकक (Astronomical Unit or AU) हे एकक वापरतात. एक खगोलीय एकक म्हणजे सूर्य व पृथ्वी यांच्यातील सरासरी अंतर. हे अंतर जवळ जवळ १४,९५,९८,००० कि.मी. (९,३०,००,००० मैल) इतके आहे. याप्रमाणे गुरू ग्रहाचे सूर्यापासून अंतर सुमारे ५.२ AU आहे तर प्लुटोचे सुमारे ३८ AU इतके आहे. अंतरे मोजण्याचे दुसरे परिमाण म्हणजे प्रकाशवर्ष. एक प्रकाशवर्ष म्हणजे सुमारे ६३,२४० खगोलीय एकके इतके अंतर.
वारांची नावे
आठवड्याचे वार सात आहेत. जगात सर्वत्र वारांची नावे सारखीच आहेत आणि ती भारतातील प्राचीन भारतीय ज्योतिर्वैज्ञानिकांनी दिली आहेत. त्यासाठी त्यांनी सूर्य आणि चंद्र यांनाही ग्रह मानले आहे.
उदयात उदयं वारः !!
भारतीय ज्योतिषींच्या दृष्टीने एका सूर्योदयापासून दुसऱ्या सूर्यॊदयापर्यंतच्या काळाला वार म्हणतात. इंग्रजी कालगणनेनुसार मध्यरात्रीपासून ते पुढच्या मध्यरात्रीपर्यंतच्या काळास वार म्हणतात. इस्लामी पद्धतीत सू्र्यास्त झाला की वार बदलतो.
आर्यभटाचे सूत्र आहे :
आ मंदात् शीघ्रपर्यंतम् होरेशा: !!
दिवसाचे होरे २४ असतात. होरा म्हणजे तास. प्रत्येक होरा एका एका ग्रहाचा असतो. सूर्योदयाच्या वेळेस ज्या ग्रहाचा होरा असतो त्याचे नाव त्या दिवशीच्या वारास दिलेले असते.
वरील सूत्राचा अर्थ असा की, आ मंदात्... म्हणजे मंदगतीच्या ग्रहापासून ....शीघ्रपर्यंतम्....शीघ्रगतीच्या ग्रहापर्यंत... होरेशा:... होरे सुरू असतात.
ग्रहांना एका राशीतून दुसऱ्या राशीत जावयास लागणारा काळ : शनी - अडीच वर्षॆ; गुरू : एक वर्ष; मंगळ - ५७ दिवस; सूर्य (रवि) - एक महिना; शुक्र - १९ दिवस; बुध - साडेसात दिवस; चंद्र (सोम) - सव्वादोन दिवस
त्यामुळे, मंद ग्रह ते शीघ्र ग्रह असे आहेत—शनी, गुरू, मंगळ, रवि, शुक्र, बुध, चंद्र (सोम). (उरलेल्या ग्रहांचा राश्यंतराचा काळ : राहू-केतू - दीड वर्ष;  युरेनस - ७ वर्षे;  नेपच्यून १४ वर्षे;  प्लुटो - २०.६४ वर्षे)
शनिवारी पहिला होरा (एक तास) शनीचा, दुसरा गुरूचा, तिसरा मंगळाचा, चवथा रवीचा, पाचवा शुक्राचा, सहावा बुधाचा आणि सातवा चंद्राचा. याप्रमाणे तीन वेळा २१ होरे झाल्यावर २२वा पुन्हा शनीचा, २३वा गुरूचा, २४वा मंगळाचा.....
इथे २४ तास पूर्ण झाले.
आता दुसरा दिवस सुरू होतो तो पुढील म्हणजे रवीच्या होऱ्याने. म्हणून शनिवारनंतर रविवार येतो.
थोडक्यात असे की, शनी, गुरू, मंगळ, रवि, शुक्र, बुध, चंद्र. या क्रमात कोणात्याही वाराच्या ग्रह-नावापासून सुरुवात केल्यावर तिसरे नाव पुढच्या वाराचे असते. असे केले की, शनी-रवि-चंद्र(सोम)-मंगळ-बुध-गुरू-शुक्र हा क्रम येतो. यावरून हेही सिद्ध होते की भारतीय ज्योतिर्वैज्ञानिकांना आकाशातील भ्रमणासाठी ग्रहांना लागणाऱ्या काळाचे ज्ञान होते.
रचना
सूर्यमालेतील प्रमुख वस्तू म्हणजे सूर्य होय. सूर्याचे वस्तुमान सूर्यमालेतील एकंदर ज्ञात वस्तुमानाच्या सुमारे ९९.८६% इतके आहे. इतक्या प्रचंड वस्तुमानामुळेच सूर्याची गुरुत्वाकर्षण शक्ती इतर वस्तूंना त्याच्या भोवती फिरावयास लावते. उरलेल्या वस्तुमानाच्या ९०% पेक्षा अधिक वस्तुमान हे गुरू व शनी या ग्रहांमध्ये आहे.
सूर्याभोवती फिरणाऱ्या जवळजवळ सगळ्या मोठ्या वस्तू एकाच पातळीत सूर्याभोवती फिरतात. ग्रहांची परिभ्रमणाची पातळी ही पृथ्वीच्या भ्रमणाच्या पातळीच्या जवळपास आहे तर धूमकेतू व कायपरचा पट्टा यांची परिभ्रमणाची पातळी ही पृथ्वीच्या भ्रमणाच्या पातळीशी काही अंशांचे कोन करते.
सूर्याच्या भोवती फिरणारे ग्रह व इतर अनेक वस्तू या सूर्याभोवती घड्याळाच्या काट्याच्या विरुद्ध दिशेने फिरतात. याला काही अपवाद आहेत, युरेनस, हॅलेचा धूमकेतू आदी सर्व ग्रह स्वतःभोवती अँटीक्लाॅकवाईज म्हणजे घड्याळाच्या काट्याच्या विरुद्ध दिशेने फिरतात, अपवाद - शुक्र. तो क्लाॅकवाईज म्हणजे घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेत फिरतो.
सूर्याच्या भोवती फिरणाऱ्या वस्तू या केप्लरच्या सिद्धान्ताप्रमाणेच फिरतात. प्रत्येक वस्तू ही एका लंबवर्तुळाकार(पण जवळजवळ वर्तुळाकार) कक्षेत फिरते. त्या कक्षेच्या एका केंद्रस्थानी सूर्य असतो. सूर्याच्या जितक्या जवळ ती वस्तू येईल, त्याप्रमाणात तिचा फिरण्याचा वेग वाढतो. ग्रहांच्या कक्षा या जवळ जवळ वर्तुळाकार आहेत (म्हणजे दोन्ही केंद्रस्थाने खूप जवळ आहेत), तर धूमकेतू व कायपरचा पट्ट्यातील काही वस्तूंच्या कक्षा या फारच लंबवर्तुळाकार आहेत.
सूर्यमालेत असणारी खूप लांब अंतरे दाखविण्यासाठी अनेक जण ग्रहांच्या कक्षा या सारख्या अंतरावर दाखवितात. पण प्रत्यक्षात मात्र ग्रह सूर्यापासून जितका दूर तितकीच आधीच्या ग्रहापेक्षा त्याची कक्षा लांब अंतरावर आढळते. उदा. शुक्र हा बुधापासून ०.३३ AU अंतरावर आहे, तर शनी हा गुरूपासून ४.३ AU इतका दूर आहे. तसेच नेपच्यूनची कक्षा ही युरेनसपेक्षा १०.५ AU इतक्या अंतरावर आहे. अनेक जणांनी या अंतरांमधील संबंध शोधण्याचे प्रयत्‍न केले आहेत, पण अजूनतरी याबद्दल समाधानकारक स्पष्टीकरण उपलब्ध नाही.
निर्मिती
सूर्यमालेची निर्मिती ही तेजोमेघ सिद्धान्ताप्रमाणे झाली असल्याचे खगोलशास्त्रज्ञ मानतात. या सिद्धान्ताप्रमाणे ही निर्मिती एका मोठ्या रेणूंच्या ढगाच्या कोसळण्यामुळे सुमारे ४.६ अब्ज वर्षांपूर्वी झाली. हा रेणूंचा ढग कित्येक प्रकाशवर्षे अंतरावर पसरला होता व त्यापासून अनेक ताऱ्यांची निर्मिती झाली. जुन्या धूमकेतूंचा अभ्यास केला असता, त्यांच्यावर फक्त मोठ्या फुटणाऱ्या ताऱ्याच्या गाभ्यात आढळणारी मूलद्रव्ये सापडली आहेत. यामुळे सूर्य हा जवळपास झालेल्या तारकासमूहातील स्फोटामुळे तयार झाल्याचा निष्कर्ष निघतो. या स्फोटामुळे तयार झालेली ऊर्जा ही या तेजोमेघाच्या कोसळण्याला कारणीभूत असण्याची शक्यता आहे.
टी टौरी तारे सूर्यापेक्षा तरुण आहेत. त्यांच्या भोवतीसुद्धा अश्या तबकड्या आढळतात. या तबकड्यांचा व्यास काहीशे किलोमीटर असून त्यांचे कमाल तापमान हे सुमारे १००० केल्व्हिन (सुमारे ७२७° सेल्सियस) इतके आहे.
सूर्य
सूर्य दर सेकंदाला चार कोटी टन हायड्रोजन अणुइंधन वापरतो. सूर्य सतत जळत राहतो. सूर्याचे तापमान हजारो अंश सेल्सिअस आहे. सूर्य हा तारा आपल्या सूर्यमालेच्या केंद्रस्थानी आहे. पृथ्वी व सूर्यमालेतील इतर पदार्थ (ग्रह, उल्का, लघुग्रह, धूमकेतू आणि धूळ) हे सर्व सूर्याभोवती प्रदक्षिणा घालत असतात. हा सूर्यमालेतील एक तप्त गोळा आहे. सूर्यमालेतील एकूण वस्तुमानापैकी ९९% पेक्षा जास्त वस्तुमान एकट्या सूर्यामध्ये आहे.सूर्यापासून पृथ्वीचे सरासरी अंतर जवळजवळ १५ कोटी किलोमीटर किंवा ९ कोटी ३० लाख मैल आहे. सूर्यप्रकाशाला पृथ्वीवर पोचायला ८.३ मिनिटे लागतात. या प्रकाशाच्या ऊर्जेमुळे प्रकाश-संश्लेषण नावाची एक जैव-रासायनिक अभिक्रिया होते. ही अभिक्रिया पृथ्वीवरील जीवनाचा आधार आहे. सूर्याचा पृष्ठभाग हायड्रोजन, हेलियम, लोह, निकेल, ऑक्सिजन, सिलिकॉन, सल्फर, मॅग्निशिअम, कार्बन, नियॉन, कॅलशियम, क्रोमियम आदी घटकांपासून झाला आहे. [12] यापैकी हायड्रोजनचे प्रमाण ७४% आणि हेलियमचे २४% आहे.
लघुग्रहांचा पट्टा
मंगळ व गुरू या दोन ग्रहांच्या दरम्यान काही अवकाशस्थ दगड व ग्रहसदृश अवकाशीय वस्तू आहेत. परंतु त्यांचे वस्तुमान व कक्षा या ग्रहांसारख्या नसल्यामुळे त्यांना लघुग्रह असे म्हणतात. या लघुग्रहांना एकत्रितपणे लघुग्रहांचा पट्टा असे संबोधतात.४.६ अब्ज वर्षांपूर्वी, सूर्यमालेच्या निर्मितीच्यावेळी ग्रह न होऊ शकलेले गुरू अणि मंगळाच्या कक्षांमधल्या रिकाम्या जागेत फिरत असणाऱ्या अशनींना लघुग्रह म्हणतात. ९४५ कि.मी. व्यासाचा सेरेस हा सर्वांत मोठा लघुग्रह आहे. १०० कि.मी.पेक्षा अधिक व्यास असलेले एकूण ७ लघुग्रह आहेत. आतापर्यंत सुमारे ७,८९,०६९ लघुग्रह शोधले गेले आहेत. सर्व लघुग्रहांचे मिळून एकूण वस्तुमान पृथ्वीच्या चंद्राइतके आहे.
धूमकेतू
धूमकेतू किंवा शेंडेनक्षत्र म्हणजे उल्केसारखाच असणारा पण बर्फापासून बनलेला केरसुणीसारखा दिसणारा खगोलशास्त्रीय पदार्थ आहे. धूमकेतू अतिलंबगोलाकार कक्षेत सूर्याभोवती फिरतात व फिरताफिरता ते प्लूटोच्याही पुढे जातात. धूमकेतूंमध्ये घन कार्बन डायऑक्साईड, मिथेन, पाणी आणि इतर बरेच क्षार असतात.
कायपरचा पट्टा
कायपरचा पट्टा किंवा एजवर्थ-कायपर पट्टा हा नेपच्यूनच्या कक्षेपासून पुढे (सूर्यापासून सुमारे ३० खगोलशास्त्रीय एकक (A.U.)) ते ५० खगोलशास्त्रीय एकक यामध्ये पसरला आहे. हा पट्टा लघुग्रहांच्या पट्ट्यासारखाच आहे, मात्र त्यापेक्षा बराच मोठा, म्हणजे जवळपास २० पट रुंद व २०-२०० पट अधिक वस्तुमान असलेला असा आहे.[१][२] लघुग्रहांच्या पट्ट्याप्रमाणेच हा पट्ट्यातसुद्धा मुख्यत्वेकरून सूर्यमालेतील छोट्या वस्तू आहेत. जवळपास सर्व लघुग्रह हे पाषाण रूपात असले तरी कायपर पट्ट्यातील जवळपास सर्व वस्तू ह्या गोठलेला मिथेन, अमोनिया व पाण्याचा बर्फ ह्यांच्या बनलेल्या आहेत. प्लूटो, हौमिआ व माकीमाकी हे तीन बटु ग्रह या पट्ट्यात आहेत. सूर्यमालेतील काही ग्रहांचे उपग्रह (उ.दा. नेपच्यूनचा ट्रायटन व शनीचा फीबी) हे याच पट्ट्यात बनले आणि नंतर त्या ग्रहांच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे या पट्ट्यात अडकले आहेत.[३][४]
कायपरच्या पट्ट्यातील ज्ञात खगोलीय वस्तू, सोबत ४ बाह्य राक्षसी वायुग्रह दाखविले आहेत. १९९२ च्या सुरुवातीपासून खगोलशास्त्रज्ञांना नेपच्यूनच्या पुढे अनेक छोट्या बर्फाळ वस्तू सापडू लागल्या. यांची केवळ कक्षाच नव्हे तर आकार व संरचना पण प्लूटोसारखी होती. या पट्ट्याला जेरार्ड कायपर यांच्या नावावरून कायपरचा पट्टा असे नाव देण्यात आले. कायपर हे नेपच्यूनपलीकडील वस्तूंच्या गुणधर्माबद्दल भाकीत करण्याच्या पहिल्या काही खगोलशास्त्रज्ञांपैकी एक होते. हा पट्टा अनेक (short-period)(अल्पकालीन)[मराठी शब्द सुचवा] धूमकेतूंचे उगमस्थान मानला जातो. खगोलशास्त्रज्ञ आता प्लूटोला कायपरच्या पट्ट्यातील सर्वात मोठी वस्तू म्हणून गणतात.[५] कायपरच्या पट्ट्यातील वस्तूंमध्ये व धूमकेतूंमध्ये अनेक समानता आहेत. उदाहरणार्थ, सौरवाऱ्यामुळे धूमकेतूंप्रमाणे प्लूटोचाही पृष्ठभाग अंतराळात भिरकावला जात आहे.[६] जर प्लूटोला सूर्यापासून पृथ्वीइतक्या अंतरावर ठेवले तर त्याचीसुद्धा शेपटी तयार होईल.[७]
जरी प्लूटोला कायपरच्या पट्ट्यातील सर्वात मोठी वस्तू मानण्यात येत असले तरी, प्लूटोपेक्षा थोडा मोठा असलेल्या ट्रायटनचे वातावरण, तसेच त्यावरची भूरचना, यांबाबतीतील अनेक गुणधर्म प्लूटोसारखेच आहेत. यामुळे अनेक शास्त्रज्ञांची अशी समजूत आहे की ट्रायटन आधी कायपरच्या पट्ट्यात होता व नंतर तो नेपच्यूनच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे त्याच्या भोवतीच्या कक्षेत अडकला.[८]
ऊर्टचा मेघ
ऊर्टचा मेघ हा अब्जावधी बर्फाळ वस्तूंचा एक काल्पनिक गोलाकार ढग आहे. हा ढग सर्व दीर्घ कक्षेच्या धूमकेतूंचा स्रोत असल्याचे आणि सुर्याला सुमारे ५०,००० AU (सुमारे  १ प्रकाश-वर्ष (ly)) ते  १००,००० AU (१.८७  प्रकाश-वर्ष) पर्यंत वेढत असल्याचे मानले जाते.
सूर्यमालेचा शोध
सूर्याचा शोध तेव्हा लागला, जेव्हा बिगबँग नावाची भौतिक घटना घडून आली तेव्हा सूर्य आणि त्याच्याभोवती आठ ग्रहांचा उगम झाला त्याला सूर्यमाला असे संबोधिले गेले. याआधी अभ्यासक्रमांमध्ये ग्रहांचा उल्लेख केला जात होता. त्यानंतर बटुग्रह नावाच्या नवीन ग्रहाचा सूर्यमालेमध्ये समावेश केला गेला. सध्याच्या अभ्यासकांमध्ये सूर्य आणि त्याभोवती नऊ ग्रह अशी सूर्यमाला आहे.
दुर्बिणीतून निरीक्षण
जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप त्याच्या तीव्र जटिलतेमुळे आणि कंपन चाचणी दरम्यान आढळलेल्या काही विसंगत नोंदीनुसार दूर्बिणीच्या प्रक्षेपणाची तारीख बऱ्याच वेळा पुढे ढकलल्या गेली आहे.
मानवसहित मोहिमा
मानवसहित मोहिमा फक्त पृथ्वीच्या चंद्रावरच झाल्या आहेत.
पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
प्रमुख क्रिकेट खेळाडू
* वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ वर्ग:पाकिस्तान
एकांबे
एकांबे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
सिसिल डिक्सन
सिसिल डोनोव्हान डिक्सन (१२ फेब्रुवारी, इ.स. १८९१:पॉचेफस्ट्रूम, ट्रान्सव्हाल, दक्षिण आफ्रिका - ९ सप्टेंबर, इ.स. १९६९:जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉस मॉर्गन
रॉस विन्स्टन मॉर्गन (फेब्रुवारी १२, इ.स. १९४१:ऑकलंड, न्यू झीलँड - ) हा 🇳🇿 new zealandकडून २० कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफ-ब्रेक गोलंदाजी करीत असे.
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
धाब्याचापाडा
धाब्याचापाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ग्रँड आयलंड, नेब्रास्का
ग्रॅंड आयलंड हे अमेरिकेच्या नेब्रास्का राज्यातील हॉल काउंटीतील छोटे शहर आहे. हे शहर काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४८,२५० होती.
नञ्
नञ् तत्पुरुष दोन शब्दांदरम्यान होणाऱ्या तत्पुरु़ष समासांचा एक प्रकार आहे. हा नञ् शब्द लिहिताना ञचे लिखाण अनिवार्य आहे. खाद्यचा विरुद्धार्थी शब्द अखाद्य हा शब्द बनताना अ आणि खाद्य या दोन शब्दांचा समास होऊन अखाद्य हा नकारार्थी शब्द तयार होतो. या समासाच्या प्रकाराला 'नञ्' तत्पुरुष म्हणतात.
नञ् तत्पुरुष समासाची अन्य उदाहरणे :- गैरहजर, बेशरम, निःसीम, नास्तिक, निरक्षर, कमनशिबी, कुपथ्य, वगैरे.
पॅप स्मिअर
पॅप स्मिअर(Pap Smear) ही एक गर्भाशयाच्या मुखाची तपासणी आहे.
तपासणी
ही एक गर्भाशयाच्या मुखाची तपासणी आहे. ही तपासणी ग्रीक वैद्यक जी.एन. पॅपिनिकोलाव्ह यांनी शोधली. त्याच्या स्मरणार्थ पॅप स्मिअर नाव दिले गेले आहे. गर्भाशयाच्या मुखावरील आवरणातील पेशी पॅप स्मिअर या तपासणीत पाहिल्या जातात व तेथे कर्करोग होण्याची शक्‍यता अथवा सुरुवात सापडू शकते की जी कर्करोगाचे उपचार अधिक प्रभावी करतात.
तपासणी कोणी करावी?
गर्भाशयाच्या मुखाचा कॅन्सर (कर्करोग) हा भारतात खूप प्रमाणात आहे. दरवर्षी १,३२,००० नवीन रुग्ण या आजाराने पिडीत होतात आणि ७४,००० स्त्रिया मृत्युमुखी पडतात. गर्भाशयाच्या मुखाच्या आजाराची लक्षणे लवकर दिसत नाहीत.
तपासणी पद्धती
गर्भाशयाचं तोंड तपासतात व ब्रशने किंवा आर्यस स्पॅच्युलाने किंवा कापसाच्या स्नॅबने नमुना घेतला जातो. आर्यस स्पॅटुला पूर्णगोल फिरविला जातो. त्याला काचपट्टीवर ठेवून अल्कोहोलच्या साहाय्याने फिक्स केले जाते व पॅपच्याद्रावणाने रंगीत करून सुक्ष्मदर्शकाखाली तपासले जाते.
बाह्यदुवे
पॅप तपासणी-महाराष्ट्र टाइम्स विदागारातील आवृत्ती
वर्ग:वैद्यकशास्त्र वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
कारंजा लाड
कारंजा लाड ( अक्षांश २०° २९′ उत्तर; रेखांश ७७° २९′ पूर्व) हे महाराष्ट्रातील वाशिम जिल्ह्यातील नगरपरिषद असलेले एक शहर आहे. या अत्यंत प्राचीन असलेल्या नगरीचे माहात्म्य स्कंदपुराणातील पातालखंडात आले आहे. करंज ऋषींवरूनच या नगरीला करंजपूर हे नाव मिळाले असे म्हणतात. करंजपूरचे कार्यरंजकपूर, आणि नंतर कारंजा झाले. या नगरीत जैन लाड समाजाची वस्ती असल्याने 'कारंजा लाड' असा या गावाचा उल्लेख केला जातो.
कारंजा गावाजवळ अडाण नदीवर बांधलेले धरण आहे. मात्र त्याचा अधिक उपयोग यवतमाळ जिल्ह्याला होतो. तसेच या कारंजा नगरीत जैन समाज मोठया प्रमाणात आहे.
इतिहास
वाकाटकपूर्व राजवटीपासून तो देवगिरीचे यादव, मोगल, निजामशाही, ईमादशाही, नागपूरकर भोसले अशा अनेक राजवटी या नगरीने अनुभवल्या आहेत. या साम्राज्यांत उभारलेल्या दिल्ली वेस, दारव्हा वेस, मंगरुळपीर वेस आणि पोहा वेस या चार भग्नावस्थेतील वेशी आजही कारंजा लाड या गावात आहेत.
अहमदनगरच्या बादशहाच्या मुलीला स्त्रीधन म्हणून कारंजा गाव आंदण म्हणून दिले होते असे म्हणतात. त्यामुळे या गावाचा उल्लेख जुन्या कागदपत्रात बिबीचे कारंजे असाही होतो. आतापर्यंत किल्ला म्हणून ओळखली जाणारी एक गढी आत्ता आत्तापर्यंत अस्तित्वात होती. तिथे आता बिबीसाहेब दर्गा आहे. त्याचा दरवर्षी उरूस निघतो. या लगतचा भागाला बिबीसाहेबपुरा असे म्हणतात. नगरपालिकेची इमारत म्हणजे प्राचीन हमामखाना आणि पोलीस ठाण्याची इमारत म्हणजे हत्तीखाना असल्याचे सांगितले जाते. अशा या नगरीने अलोट ऐश्वर्यसंपन्नता अनुभवली आहे. याची साक्ष म्हणून कस्तुरीच्या हवेलीचा उल्लेख केला आहे. उंटावरून कस्तुरी विक्रीसाठी घेऊन जाणाऱ्या व्यापाऱ्याकडून सर्व कस्तुरी खरेदी करून हवेलीच्या बांधकामात तिचा वापर करणाऱ्या व त्या मोबदल्यात अकबरकालीन नाणी देणाऱ्या लेकुर संघई यांची ही कथा पिढ्यान्‌पिढ्या सांगितली जाते. या संघईची एकोणिसावी पिढी आज कारंज्यात आहे. मात्र या हवेलीची प्रचंड दुर्दशा झाली आहे. अशा प्राचीन हवेल्यातील भिंतीतून जाणारे जिने, तळघरे, बाराद्वारी नावाची विहीर आणि त्यातील भुयारी वाटा मात्र अजून शिल्लक आहेत. कारंजा गाव हे पूर्वी धनाढ्य होते. या गावात शिवाजी महाराजांचे वास्तव होते. असे जुने इतिहास सांगतो.
मिल्टन स्मॉल
मिल्टन ऍस्टर स्मॉल (फेब्रुवारी १२, इ.स. १९६४:सेंट फिलिप, बार्बाडोस - ) हा undefinedकडून दोन कसोटी व दोन एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
कारंजा लाड
इतिहास
हे शहर इ.स.च्या १४व्या शतकातील हिंदू गुरू नृसिंह सरस्वतींचे जन्मस्थान म्हणून ओळखले जाते.
मिल्टन स्मॉल
स्मॉल, मिल्टन स्मॉल, मिल्टन वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कारंजा लाड
श्री. नृसिंह सरस्वतींचे जन्मस्थान
शिवपूर्वकाळापासून वैभवसंपन्न असलेले कारंजे हे नृसिंह सरस्वतींचे जन्मस्थान असल्याचे वासुदेवानंद सरस्वतींनी शोधून काढले आहे. येथील काळे आडनावाच्या घराण्यात नृसिंह सरस्वतींचा जन्म झाला. त्यांच्या बंधूंची वंश-परंपरा अद्याप नांदती आहे. या वंशाच्या शाखा काशी आणि नागपूर या ठिकाणी आहेत.
नृसिंह सरस्वतींचे जन्मस्थान असलेला काळ्यांचा वाडा सुमारे साठ वर्षीपूर्वी काशीच्या काळ्यांचे मुनीम असलेल्या घुडे नावाच्या गृहस्थांना विकल्या गेली आहे. काशी येथील पंचगंगेश्वरमठाधिपती ब्रह्मानंद सरस्वती ऊर्फ लीलादत्त यांनी या वाड्यासमोरची मोकळी जागा मिळवून आणि तेथें मंदिर उभारून त्यांत चैत्र वद्य प्रतिपदा, शा.श. १८५६ या दिवशी नृसिंह सरस्वतींच्या पादुकांची स्थापना केली आणि पूजेअर्चनेची शाश्वत व्यवस्थाही केली आहे.
संकीर्ण माहिती
या स्थानाचे प्राचीन माहात्म्य दाखविणारी 'श्रीकरंजमाहात्म्य' नावाची संस्कृत पोथी उपलब्ध आहे. त्या पोथीनुसार या स्थानाचे नाव वसिष्ठ ऋषींचे शिष्य असलेल्या करंज नामक ऋषींशी निगडित आहे. कारंजा येथे हस्तलिखित जैन ग्रंथांचे मोठे भांडार आहे.
कारंज्याचा भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातला हिस्सा
कारंजा रेल्वेस्थानकालगतच्या मैदानात झालेल्या त्यांच्या भव्य जाहीर सभेने भारावलेल्या तरुणांनी जंगल सत्यायग्रहात भाग घेतला. त्यात बंकटलाल किसनलाल बंग यांना कारावास भोगावा लागला.
निकोलाइ स्मिथ
निकोलाइ लेनर्ड स्मिथ (५ जानेवारी, १९९३:केपटाउन, दक्षिण आफ्रिका - ) हा 🇮🇹 italyच्या क्रिकेट संघातर्फे २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू वर्ग:इटलीचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कारंजा लाड
कारखाने आणि इतर उद्योगधंदे
चवरे कुटुंबीयांची स्वयंचलित सूतगिरणी, बाबासाहेब धाबेकर यांनी स्थापन केलेली कापूस पणन महासंघ कर्मचारी सूतगिरणी, रुईवालेंचा अ‍ॅल्युमिनियमची भांडी करण्याचा कारखाना, प्रमोद चवरे आणि बागवान यांचा हॅन्डमेड कागदाचा कारखाना. धनजचा एल.पी.जी. बॉटलिंग प्लॅट, दिलीप भोजराज यांचा पी.व्ही.सी. पाईपचा कारखाना वगैरे.
उत्सव
करंज नगरीत इ.स. १३७८ मध्ये श्री दत्तात्रयाचा दुसरा अवतार समजला जाणाऱ्या नृसिंह सरस्वती स्वामींचा जेथे जन्म झाला, त्या वासुदेवानंद सरस्वती यांनी शोधून काढलेल्या जन्मस्थानी नृसिंह सरस्वतींच्या मूर्तीची स्थापना करण्यात आली. १ एप्रिल १९३४ मध्ये मंदिराची उभारणी करण्यात आली. गुरूमंदिर या नावाने ते आज प्रसिद्ध आहे.
स्वामींच्या अवतार तिथीपासून म्हणजे पौष शुद्ध द्वितीयेपासून तो माघ वद्य प्रतिपदेपर्यंत ४५ दिवस उत्सव साजरा केला जातो. तसेच कारंजा नगरीत जैन समाज महावीर जयंती मोठया प्रमाणात साजरी करतात. यासाठी गावातून भगवान महावीरांची पालखी काढली जाते.
कारंजा शहरात गणपती उत्सव आणि नवरात्रौत्सव खूप मोठ्या प्रमाणात केला जातो. नवरात्रामध्ये विविध मंडळ आकर्षक सजावट करतात. त्यामुळे शहरातीलाच नव्हे तर आजूबाजूच्या गावातील सुद्धा लोक बघण्यासाठी गर्दी करतात.
तसेच कारंजाला शिवाजी महाराज निगडित इतिहास असल्यामुळे इथे शिवजयंती मोठ्या उत्साहात साजरी होते.
संदर्भ
वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे वर्ग:हिंदू मंदिरे
रेणू
कोणत्याही पदार्थाचा मूलभूत घटक. दोन किंवा अधिक अणूंचा रासायनिक बंधाने जोडलेला समूह.एक रेणू हा दोन किंवा अधिक अणूं चा रासायनिक बंध ने एकत्रितपणे विद्युत् तटस्थ गट असतो. रेणू विद्युत शुल्क त्यांच्या अभाव करून प्रथिने पासून ओळखले जातात.उदा. पाण्याचा रेणू H2O, मिठाचा रेणू NaCl.
क्वांटम फिजिक्स, सेंद्रिय रसायनशास्त्र आणि जैव रसायनशास्त्रात, आयनमधील फरक सोडला जातो आणि पॉलीएटॉमिक आयनचा संदर्भ घेताना बहुतेक वेळा रेणू वापरला जातो.
वायूंच्या गतीशील सिद्धांतामध्ये, रेणू हा शब्द बहुतेक कोणत्याही वायूच्या कणांसाठी वापरला जातो रेणूची पर्वा न करता.नोबलमध्ये दोन किंवा अधिक अणू असतात अशा परिभाषाचे उल्लंघन होते. कारण नोबल गॅसेस वैयक्तिक अणू असतात.एक रेणू होमोन्यूक्लियर असू शकतो, म्हणजेच, त्यात एक रासायनिक घटकाचे अणू असतात, ज्यात ऑक्सिजन रेणू (O2) मधील दोन अणू असतात;किंवा हेटरोन्यूक्लियर असू शकते, पाण्यासारख्या एकापेक्षा जास्त घटकांनी बनलेला रासायनिक संयुग (दोन हायड्रोजन अणू आणि एक ऑक्सिजन अणू; H2O).हायड्रोजन बंध किंवा आयनिक बंध सारख्या अणू आणि सह-संप्रेषणाद्वारे गैर-सहसंवादी संपर्कांद्वारे जोडनी केलेले. सामान्यत: एकल रेणू मानले जात नाहीत.
वर्ग:रेण्वीय भौतिकशास्त्र वर्ग:भौतिकशास्त्र वर्ग:रसायनशास्त्र
बिल हंट
हंट, बिल वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हनुमंत उपरे
हनुमंत बाबुराव उपरे (जन्म : २ जुलै १९५२; - १९ मार्च २०१५) हे महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते, राजकारणी, सत्यशोधक ओबीसी परिषदेचे अध्यक्ष, व 'ओबीसी बौद्ध-धर्मांतरा'चे प्रणेते होते.
जीवन
हनुमंत उपरे यांचा बीड जिल्ह्यातील एका खेड्यात जन्म झाला. उपरे यांनी कष्टाने उच्च शिक्षण घेतले. इ.स. १९९०-९५ दरम्यान प्राध्यपकाची नोकरी करीत असतानाच त्यांनी सामाजिक व राजकीय चळवळीत प्रवेश केला. भारिप बहुजन महासंघाचे ते काही काळ प्रदेशाध्यक्ष होते. उपरे यांचा पत्नी, दोन मुले, नातवंडे असा परिवार आहे. पुणे विद्यापीठाला क्रांतीज्योती सावित्रीमाई फुले यांचे नाव द्यावे यासाठी त्यांनी संपूर्ण महाराष्ट्र प्रवास केला होता. भावसार जागृती नावाचे मासिक त्यांनी दोन दशकांपेक्षा अधिक काळ चालवले. त्यातून त्यांनी ओबीसीतील अनेक उपेक्षित जातींबद्दल लिहिले. मी ओबीसी बोलतोय हे पुस्तक त्यांनी लिहिले.
धर्मांतर चळवळ
पुढे उपरेंनी सत्यशोधक ओबीसी परिषदेच्या माध्यमातून ओबीसी (इतर मागासवर्गीय) समाजाला संघटित करण्याचा प्रयत्न केला. उपरे यांनी २००६ मध्ये नवयान बौद्ध धम्म स्वीकारला आणि २००७ मध्ये, मुंबई लक्षावधी लोकांना मुख्यतः ओबीसी व आदिवासी, बौद्ध धम्माची दीक्षा दिली. ओबीसी समाजाला आत्मसन्मान मिळवून देण्यासाठी आर्थिक, सामाजिक लढ्याबरोबरच सांस्कृतिक परिवर्तनाची चळवळ केली पाहिजे, अशी त्यांची धारणा झाली. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या धम्मक्रांतीला प्रेरणास्थानी ठेवून त्यांनी १४ ऑक्टोबर २०११ पासून ‘चलो बुद्ध की ओर’ - ‘ओबीसी बांधव आता बुद्ध धम्माच्या वाटेवर’ हे अभियान सुरू केले. त्यासाठी त्यांनी संपूर्ण महाराष्ट्रात ठिकठिकाणी ओबीसी धर्मांतर जनजागृती परिषदा घेतल्या. राज्यातील लाखो ओबीसींना आपल्या मूळ (?) बौद्ध धम्माकडे आणण्याची चळवळ त्यांनी हाती घेतली होती. त्यांच्या या चळवळीला राज्यभरातून नव्हे तर इतर राज्यातूनही मोठा प्रतिसाद मिळाला होता. त्याचा परिणाम म्हणून ओबीसीमधील विविध जातींमधील सुमारे साडे सहा हजार लोकांनी धर्मातर केले होते. याच्या पुढील वर्षी १४ ऑक्टोबर २०१६ रोजी नागपूर येथे दीक्षाभूमीवर ५ लाख ओबीसी धर्मांतर करून बुद्ध धम्माचा स्वीकार करतील असे त्यांनी उद्दिष्ट ठेवले होते. हनुमंत उपरेंच्या पश्चात ही धर्मांराची चळवळ त्यांचे पुत्र संदीप उपरे पुढे चालवीत आहेत.
संदर्भ
वर्ग: इ.स. २०१६ मधील मृत्यू वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:मराठी राजकारणी
अनघा केसकर
डाॅ. अनघा केसकर या एक मराठी लेखिका आहेत. त्यांचा जन्म आणि त्यांचे विवाहापूर्वीचे आयुष्य मुंबईत गेले. लग्नानंतर पुण्याला आणि पतीच्या बदलीच्या निमित्ताने औरंगाबाद आणि कऱ्हाड येथे त्यांचे बरेचसे आयुष्य गेले.
अनघा केसकर या अर्थशास्त्राच्या एम.ए. पीएच.डी. आहेत. ह्यांनी काही काळ सर्व्हे रिसर्च मॅनेजर पदावर, तर काही काळ स्त्री मासिकाच्या कार्यकारी पदावर काम केले. 'छात्र – प्रबोधन' मासिकाच्या इंग्रजी दिवाळी अंकाच्या आणि साहित्य सूची दिवाळी अंकाच्या त्या अतिथी संपादक. होत्या. मासिकांतून व वृत्रपत्रांतून सदर लेखन, स्तंभ लेखन, कथा, ललित लेख, मुलाखती अशी त्यांची साहित्यिक कारकीर्द आहे. अनघा केसकरांनी १३हून अधिक पुस्तके लिहिली असून त्या कथाकथन आणि इतर रंगमंचीय जाहीर कार्यक्रम करतात.. 'पाठिंबा' या सेवाभावी संस्थेतर्फे वैवाहिक समस्यांवर समुपदेशन करण्याचा अनुभव त्यांच्या पाठीशी आहे.
नैसर्गिक शेतीचे पुरस्कर्ते श्री. भास्कर भावे यांच्या जीवनाविषयी, जीवनविषयक तत्त्वज्ञानाविषयी आणि त्यांच्या शेतीच्या तंत्राविषयी अनघा केसकरांनी एक पुस्तक लिहिले आहे. (ते पुस्तक खालील यादीत नाही.)
पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
शकील अहमद (क्रिकेट खेळाडू)
अहमद, शकील, सिनियर वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमजद खान (क्रिकेट खेळाडू)
अमजद खान (१४ ऑक्टोबर, १९८०:कोपनहेगन, डेन्मार्क - हयात) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून २००९ मध्ये १ कसोटी आणि १ आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. तर २०२१ पासून तो undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळतो.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ट्रिस्ट विथ डेस्टिनी
१४ ऑगस्ट १९४७ रोजी मध्यरात्री, भारतीय स्वतंत्र होण्याच्या दिवशी संसदेतील भारतीय संविधान सभेत स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी "भाग्यासह वचन" किंवा "ट्रिस्ट विथ डेस्टिनी" हे भाषण दिले. भारताच्या इतिहासाचे वरचढ करा, असे त्यांचे म्हणणे होते. हे २०व्या शतकाचे एक महान भाषण मानले जाते
भाषण
"बऱ्याच वर्षांपूर्वी आम्ही नशीबाला वाचन दिलं, आणि आता अशी वेळ येत आहे जेव्हा आपण आमच्या प्रतिज्ञेची पूर्तता करू, पूर्णपणे किंवा पूर्ण प्रमाणात नव्हे तर खूपच मोठ्या प्रमाणात.
मध्यरात्रीच्या झोपेच्या वेळी, जेव्हा जग झोपेल तेव्हा भारत जीवन आणि स्वातंत्र्यासाठी जागृत होईल. एक क्षण, जो इतिहासात क्वचितच येतो, जेव्हा आपण जुन्यापासून बाहेर पडून एका नवीन युगात पाऊल ठेऊ, जेव्हा एक युग संपेल आणि जेव्हा देशाचा दीर्घकाळ दडलेला आत्मा मुक्त होईल.
या पवित्र प्रसंगी आम्ही भारता आणि त्याच्या लोकांसाठी आणि मानवतेची सेवा करण्यासाठी समर्पित असल्याचे वचन देत आहोत.
इतिहासाच्या प्रारंभी भारताने तिच्या अनोखे शोधात सुरुवात केली आणि तिच्या अथक प्रयत्नांमुळे आणि तिच्या यशाची भव्यता आणि तिची विफलता भरली आहे. चांगल्या आणि दुर्दैवी भवितव्यातही भारताने कधीही त्या शोधाची दृष्टी विसरली नाही किंवा तिची शक्ती देणारा आदर्श विसरला नाही. आज आपण आजारपणाचा कालावधी संपविणार आहो आणि भारत पुन्हा स्वतःला शोधून काढेल.
आज आपण जे साजरे करतो ते केवळ एक पाऊल आहे, मिळालेली संधी आहे, एका मोठ्या विजया आणि यशा कडे जे आपले वाट पाहात आहे. ही संधी समजण्यासाठी आणि भविष्यातील आव्हान स्वीकारण्यासाठी आपण समजूतदार आहो का?
स्वातंत्र्य आणि शक्ती जबाबदारी आणते. भारताच्या सार्वभौम जनतेचे प्रतिनिधीत्व करणारे सार्वभौम संस्था या संमेलनाची जबाबदार आहे. स्वातंत्र्याच्या जन्माआधी आम्ही श्रमांच्या सर्व वेदना सहन केल्या आहेत आणि या दुःखाची स्मृती आपल्या अंतःकरणात भरली आहे. त्यापैकी काही वेदना अजूनही चालू आहेत.परंतु, भूतकाळ संपले आहे आणि आता भविष्य आपल्याला धावा देत आहे.
हे भविष्य सहजतेने किंवा विश्रांतीचे नव्हे तर आपण घेतलेल्या आणि आजही घेत असलेल्या प्रतिज्ञा पूर्ण करण्यासाठी आहे. भारताची सेवा म्हणजे लाखो वेदनाग्रस्त लोकांची सेवा आहे. याचा अर्थ दारिद्र्य आणि अज्ञान आणि रोग आणि संधीची असमानता समाप्त होणे होय.
आपल्या प्रत्येक पिढीतील प्रत्येक अश्रु पुसून आपल्या पिढीतील महान पुरुषाची महत्त्वाकांक्षा आहे. ते आपल्यापेक्षा वेगळे असू शकते, परंतु जोपर्यंत अश्रू आणि दुःख होते तोपर्यंत आपले कार्य संपणार नाही.
आणि म्हणूनच आपल्या स्वप्नांना सत्यबनविण्यासाठी कठोर परिश्रम करणे आवश्यक आहे. हे स्वप्न भारतासाठी नव्हे, तर जगासाठी देखील आहेत, कारण आज सर्व राष्ट्र आणि लोक एकत्रितपणे जमले आहेत कारण त्यांच्यापैकी कोणालाही विभक्त राहण्याची कल्पना करायची आहे.
शांती अविभाज्य असल्याचे म्हटले गेले आहे; तशेच स्वातंत्र्यही आहे, आता समृद्धी आहे, आणि अशा आहे की हे जग यापुढे आपत्ती मुळे तुकड्यांमध्ये विभागली जाऊ नये.
भारताच्या लोकांसाठी ज्यांचे प्रतिनिधी आम्ही आहोत, आम्ही या महान साहसात विश्वास आणि आत्मविश्वासाने आमच्यात सामील होण्यासाठी प्रार्थना करतो. ही क्षुल्लक आणि विध्वंसक टीका, आजारीपणासाठी किंवा इतरांवर दोषारोप करण्याची वेळ नाही. आपल्याला मुक्त भारताला एक उत्कृष्ट हवेली बनवायची आहे जिथे तिच्या सर्व मुलांना राहता येईल.
आज नियत दिवस आला आहे - भाग्याने नियुक्त केलेला दिवस - आणि लांब झोपेच्या आणि संघर्षानंतर, जागृत, चेतनाशील, मुक्त आणि स्वतंत्र झाल्यावर भारत पुन्हा उभा आहे. भूतकाळ अद्यापही काही प्रमाणात आपल्याशी जुडलेला आहे आणि आपण वारंवार घेतलेल्या प्रतिज्ञांची पूर्तता करण्यापूर्वी आपल्याला बरेच काही करावे लागेल. अद्याप मोर्चेबंदीचे भूतकाळ संपले आहे आणि इतिहास आपल्यासाठी नव्याने सुरू झाला आहे, आपण ज्या इतिहासावर राहतो आणि कार्य करतो आणि इतर गोष्टी लिहितात.
हे भारतासाठी, आशियासाठी आणि जगासाठी एक निर्णायक क्षण आहे. एक नवीन तारा उदयतो, पूर्वेकडे स्वातंत्र्याचा तारा, एक नवीन आशा अस्तित्वात आली आहे, एक दृष्टीकोन दृष्टीस पडलेला आहे.हा तारा कधीही मावळू नये आणि ही आशा कधीही हरवू नये!
जरी आपण या स्वातंत्र्या साठी आनंदित आहो, आपल्या सभोवती ढगआहेत, आणि अनेक लोक दुःखद आणि कठीण समस्यां मध्ये आहेत. स्वातंत्र्यं बरोबर अनेक जबाबदाऱ्या आणि ओझे येतात आणि आपल्याला त्यांना मुक्त आणि अनुशासनाच्या भावनेने तोंड द्यावे लागेल.