cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कसारा खुर्द
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
सुजाता देशमुख
सुजाता देशमुख या संपादक, अनुवादक आणि पत्रकार आहेत. त्या ’इंडियन एक्स्प्रेस’मध्ये वार्ताहर आणि ’यूनायटेड न्यूझ ऑफ इंडिया’मध्ये सहसंपादिका होत्या. ’मिळून साऱ्याजणी’ या मासिकाचे संपादकपदही त्यांनी सांभाळले आहे. राजहंस प्रकाशनाच्या संपादिका म्हणून त्यांनी अनेक वर्षे काम केले. त्यांनी बऱ्याच इंग्रजी/हिंदी पुस्तकांचे मराठी अनुवाद केले आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी लेखक
उमराळा
उमराळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वाशिम तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
मधुमिता बिश्त
मधुमिता बिश्त (५ ऑक्टोबर, इ.स. १९६४:जलपाईगुडी, पश्चिम बंगाल, भारत - )ही भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू आहे.
वर्ग:भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फिंसेंत फान घो
व्हिन्सेंट विल्हेम व्हॅन गॉघ हा अभिजात चित्रकार 30 मार्च 1853 रोजी नेदरलंडमधील एका लहानशा गांवी जन्मला. बेल्जियमच्या सीमेलगतच्या या ग्रूट झुंडर्ट नामे गांवात त्याचे वडील पॅस्टर होते तर आई कार्नेलिया कलासक्त गृहिणी होती. त्याच्या जन्माचा योगायोग हा, की याच दिवशी गतसाली त्याच्या आईने एक जन्मत:च मृत बाळास जन्म दिलेला होता. त्याचेच व्हिन्सेंट हे नांव लेवून जन्मलेले हे बाळ सतत आपल्या मृत भावाची सावली डोक्यावर ठेवून वाढत राहिले.
व्हिन्सेंट हा बाळपणी अतिशय एकाकी जगत असे. शेतांतून एकटाच फिरत राही. धाकटा भाऊ थिओ याच्याशी खेळणेही त्याने क्वचित केले. त्याच्या शालेय प्रगतीची नोंद नाही, पण आईच्या प्रभावाने त्याने चित्रकलेला हात घातला होता असे दिसते.
त्याच्या काकांची हेग येथे कलाविषयक फर्म होती व सोबत येणारी प्रतिष्ठाही त्यांना प्राप्त होती. 16 व्या वर्षी शाळा संपल्यावर व्हिन्सेंटने या फर्ममध्ये चारेक वर्षे उमेदवारी केली, पण हे स्थैर्य फारकाळ टिकले नाही. सन 1874 मध्ये त्याला लंडनला पाठवण्यात आले. तेथे घरमालकिणीच्या मुलीच्या देवदासी प्रेमात पडून त्याने ही नोकरीही गमावली. दोन वर्षांनी तो पुन्हा लंडनला आला. एका शाळेत थकित फीच्या वसूलीचे काम त्याला मिळाले. हे फी थकविणारे पालक लंडन शहराच्या मुख्यत्वेकरून निम्न आर्थिक स्तरातले होते. त्यांच्या वसाहतींतून हिंडताना बकाली अन् दारिद्र्याच्या दर्शनाने तो हबकून गेला. फी वसूल करण्याच्या त्याच्या निहित कर्तव्याशी त्याच्या मनात जन्मलेली करुणा विसंगत होती. लौकरच तो या चाकरीतूनही मुक्त झाला.
या करुणेने त्याला धर्मप्रसाराचा मार्ग इंगित केला. पॅस्टर असणाऱ्या त्याच्या वडिलांनी उत्तेजन दिले आणि व्हिन्सेंटचा वेडा राक्षसी उत्साह आता धर्मप्रसाराकडे वळला. उपउपदेशक म्हणून त्याने नोकरी घेतली. अदम्य उत्साह आणि भाबडी करुणा यांच्या जोरावर तो त्यातला आनंद प्राशू लागला. आजवरच्या अपयशांच्या पार्श्वभूमीवर, त्याचे हे झपाटलेपण चकित करणारे होते. ‘ आता हीच आपल्या जीवनाची दिशा ’ असे ठरवून तो परत हॉलंडला आला ते वरच्या पदाचे – मिनिस्टरपदाचे - रीतसर शिक्षण घेण्याकरता. त्याच्या जन्मदात्यांना मात्र त्याच्या या निर्णयाबाबत शंका होती. मिनिस्टरपदाचे प्रशिक्षण अतिशय काटेकोर अन् शिस्तबद्ध व्यक्तीच पुऱ्या करू शकत. व्हिन्सेंट त्या शिस्तीच्या वातावरणात तग धरू शकेल का, ही त्याच्या मातापित्यांची कुशंका खरीच ठरली. अवघ्या वर्षभरातच व्हिन्सेंट त्यातून बाहेर पडला आणि वयाच्या 25 व्या वर्षी हा अपयशांचा प्यारा व्हिन्सेंट “ बोरीनाज ” या कोळशांच्या खाणींच्या गांवी आगमन करता झाला. दक्षिण बेल्जियममधील या गांवावर सतत उदास काळोखी छाया असे- कोळशाची अन् खाणकामगारांच्या काळोख्या वर्तमान-भविष्याची. अशा या उदासवाण्या गांवात हा वैयक्तिक, सामाजिक, आणि आर्थिक अपयशांनी गांजत गेलेला इव्हांजेलिस्ट मनात लख्ख रंग घेऊन, ईश्वराच्या प्रकाशाची सुवार्ता घेऊन येत होता.
बोरीनाजमथील दारिद्र्य लंडनमधल्या त्याने पाहिलेल्या गरीबीहून अथिक भयाण होते. त्याने ख्रिस्ताचा “ गरीबांस देऊ करा ” हा संदेश चेवाने अंमलात आणण्यास सुरुवात केली. कडाक्याच्या थंडीतले त्या कामगारांचे हाल न पाहवून त्याने आपले गरम सुखासीन कपडे त्यांना ताड्कन देऊ केले. त्यांट्याट सोबत रहायचे म्हणता आहार कमी करत स्वतः त्यांच्याएवढ्या कुपोषित अवस्थेप्रत तो येऊन पोहोचला. या अतिरेकी उत्साहाने त्याचे वरिष्ठ उपदेशक स्तंभित होऊन गेले. गचाळ कपडे अन् भंगड अवतार यांवरून त्याला तुच्छ अन् नाकाम ठरवीत त्याच्या वरिष्ठांनी त्याला या चाकरीतूनही मुक्त केले.
उत्पन्नाचा स्रोत कांहीही नसताना कफल्लक अवस्थेत व्हिन्सेंटने पुढची दोन वर्षे कशी काढली ते इतिहासास ज्ञात नाही, पण तो तगला. या कठीण काळांतून त्याने आपले पुढचे ध्येय निश्चित केले – कलावंत होण्याचे.
व्हिन्सेंट विल्हेम व्हॅन गॉघ हा अभिजात चित्रकार 30 मार्च 1853 रोजी नेदरलॅंडमधील एका लहानशा गांवी जन्मला. बेल्जियमच्या सीमेलगतच्या या ग्रूट झुंडर्ट नामे गांवात त्याचे वडील पॅस्टर होते तर आई कार्नेलिया कलासक्त गृहिणी होती. त्याच्या जन्माचा योगायोग हा, की याच दिवशी गतसाली त्याच्या आईने एक जन्मत:च मृत बाळास जन्म दिलेला होता. त्याचेच व्हिन्सेंट हे नांव लेवून जन्मलेले हे बाळ सतत आपल्या मृत भावाची सावली डोक्यावर ठेवून वाढत राहिले.
ज्या आवेगाने त्याने इव्हांजेलिस्टपणात स्वतःला झोकून दिले होते, त्याच आवेगाने त्याने कलावंतपणात उडी घेतली. बरेच महिने त्याचे आनंदात गेले आणि त्याचा हात सुधारत गेला. पण पाचवीलाच पुजलेली अस्थिरता पन्हा रोंरावत आली. प्रेमभंगाचे एक प्रकरण त्याला हादरे देऊन गेले. त्यात वडिलांशी धर्मविचारांवर झालेले मतभेद एवढे पराकोटीला पोहोचले, की व्हिन्सेंट बापाचे घर त्यागून पुन्हा बाहेर पडला. 1881च्या ख्रिसमसला तो हेगकडे निघाला ते वडिलांशी संबंध विच्छेदूनच.
पण पोटभरणीचं काय ? त्याचा धाकटा भाऊ थिओ त्याच्या मदतीस आला. थिओला भावाची फार कदर होती. त्याने आपल्या उत्पन्नातून ठरावीक रक्कम व्हिन्सेंटला पोहोच करण्याचे काम व्रत म्हणून आयुष्यभर स्वीकारले. व्हिन्सेंटचा मित्रसमान मातुल नातलग अंतोन मुऑव्ह याने व्हिन्सेंटला उत्तेजन दिले, त्याची कला बहरेल असे वातावरण निर्मिले. पण परत व्हिन्सेंटचा स्वभाव आडवा आला. त्यांची मैत्री भंगली. परिस्थितीचा उग्र वैशाख वणवा त्याला आयुष्यभर चटके देत होताच. बंड म्हणून की काय, पण समाजात त्याज्य अशा एका वेश्येसोबत व्हिन्सेंट राहू लागला. या क्रूर नियतीहून मी स्वतः माझी बरबादी अधिक करू शकतो हेच तो जणू सिद्ध करू पहात होता. त्याने या आपल्या मैत्रिणीवर अन् सोबतच्या तिच्या अनौरस मुलावर प्रेमाचा अन् मायेचा वर्षाव सुरू केला. तिच्याशी रीतसर विवाहाचा विचार केवळ थिओच्या मनधरणीमुळेच त्याने बाजूस सारला. एकीकडून नियतीचे तर दुसरीकडून स्वतःच्या निसर्गदत्त स्वभावाचे फटके खात त्याचं आयुष्य होलपाटत चाललं होतं.
1884 मध्ये अखेर तो पुन्हा आपल्या पैतृक घराकडे परतला. त्याच्या मातापित्यांनी या वाट चुकल्या कोकराचं स्वागत केलं. त्यानं त्या परिसरातल्या शेतकऱ्याकामकऱ्यांचं आयुष्य चित्रांत पकडायला सुरुवात केली. त्याचं “ द पोटॅटो ईटर्स “ हे चित्र याच काळातलं.
ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान
हे इंग्लंडच्या मॅंचेस्टर शहरामधील एक क्रिकेट मैदान आहे. इ.स. १८५७ साली बांधले गेलेले हे ऐतिहासिक मैदान १८६४ सालापासून लॅंकेशायर काउंटी क्रिकेट क्लबचे यजमान मैदान राहिले आहे. १८८४ सालापासून येथे आंतरराष्ट्रीय कसोटी क्रिकेट सामने खेळवले जात आहेत.
गुंटुर जिल्हा
गुंटुर अमरावती हा भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यामधील एक जिल्हा आहे. गुंटुर येथे गुंटुर जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. कृष्णा नदी गुंटुर जिल्ह्याच्या उत्तरेकडून वाहते.
फिंसेंत फान घो
1885 मध्ये त्याचे वडील निवर्तले. व्हिन्सेंटनं मग ते गांव कायमचंच सोडलं. बेल्जियमला तो आला. गंभीरपणे औपचारिक शिक्षण घेण्याच्या हेतूने त्याने एंटवर्पला एका अकादमीत नांव नोंदवले. पण पहिल्या परिक्षेचा न्काल हाती येण्यापूर्वीच – हे आपले काम नोहे – असे जाणून त्याने पॅरिसला मुक्काम हलविला. प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव घेण्याच्या हेतूने कॉरमॉन या प्रतिष्ठित कलाकाराच्या स्टुडिओत तो काम करू लागला. सोबत एमिल बर्नार्ड आणि तुलौस लूत्रेक हे दोघेही होते. कॉरमॉन हा सॉनेच्या इंप्रेशनिस्ट गटाला अत्यंत तुच्छ मानणारा होता. त्यामुळे हे तिघे उमेदवारा त्याच्याकडे फारकाळ टिकणे अशक्यच होते. इंप्रेशनिस्टांच्या कामाचा व्हिन्सेंटवर प्रभाव होता. त्यांचे मोकळेढाकळे रंग अन् प्रत्यक्ष ठिकाणी जाऊन काम करण्याची पद्धत त्याच्या प्रकृतीला साजेशी अशी त्याला वाटली. इथेच थिओच्या योगे त्याची पिसारो आणि गोगॅंसारख्या इंप्रेशनिस्ट गटाच्या बिनीच्या शिलेदारांशी त्याची ओळख झाली.
ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान
बाह्य दुवे
वर्ग:मँचेस्टर वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट मैदाने
गुंटुर जिल्हा
गुंटुर जिल्हा आंध्र प्रदेशमधील कृषी उद्योगाचे प्रमुख केंद्र असून तांदूळ, तंबाखू व मिरची ही येथील मुख्य पिके आहेत. आंध्र प्रदेशाची नवी राजधानी अमरावती गुंटुर जिल्ह्यामध्येच असेल असा अंदाज व्यक्त केला गेला आहे.
फिंसेंत फान घो
त्याच्या कलेला बहर येत होता, पण त्या शहरी पॉलिश्ड वातावरणात व्हिन्सेंट मिसळून जाणं कठीण होतं. त्याचं मद्यपानाचं प्रमाण अति होतं अन् स्वभाव तापट. परिणामी त्या शहरी तलम वातावरणात हे भरड वाण साऱ्यांनाच खुपू लागलं. उत्तेजित होऊन आक्रस्तळेपणाने आरडाओरड करणं, विरोधी मत संयमितपणे मांडण्याऐवजी भडकपणे समारच्याचा अपमान करीत मांडणं, नावड-नाराजी झाकून न ठेवता बेमुर्वतखोरपणे लागट भाषेत ती जाहीर करणं या सामाजिक अवगुणांचा परिपोष त्याच्या जीवनात होत होता. आपपरभाव न ठेवता अगदी थिओशीही त्याचं कडाक्याचं भांडण झालं. इथे दोन वर्षं संपतासंपता त्यानं पॅरिस टाकून दक्षिणेकडे जाण्याचा निर्णय जाहीर केला. पॅरिसच्या वास्तव्यात तो जपानी चित्रकलेच्या संपर्कात आला आणि प्रभावित झाला. फ्रान्सचा दक्षिण भाग हा त्याच्या मते जपानसम होता. सार्सेल्स बंदराजवळच्. आर्ल्स गांवी आता हे वादळ येऊन स्थि व्हायचा विचार करू लागलं. 1888च्या फेब्रुवारीतली हा गोष्ट.
गुंटुर जिल्हा
चतुःसीमा
गुंटुर जिल्ह्याच्या पश्चिमेस तेलंगणाचा नालगोंडा जिल्हा, दक्षिणेस बंगालचा उपसागर तर उर्वरित दिशांना आंध्र प्रदेशची इतर राज्ये आहेत.
फिंसेंत फान घो
इथं त्यानं एक दुमजली घर घेतलं. त्याच्या भिंतींना बाहेरून पिवळा रंग होता. जपानी संस्कृतीत हा रंग मैत्रीचं प्रतीक मानला जातो. या येलो हाउसमध्ये त्याला एकूणच दुर्मीळ असा नवोन्मेषाचा आनंद मिळू लागला. चित्रनिर्मितीत तो बेभान होऊन गेला. “नवनवीन कल्पनांच्या झुंडींच्या झुंडी माझ्यावर चाल करून येताहेत” असे त्याचे या कालखंडावरचे वाक्य आहे. त्याचे मैत्रीचे संबंध पोस्टमन रॉलिन, एका कॅफेचा चालक वगैरेंशी जमले, पण स्थानिक रहिवाश्यांना व्हिन्सेंटचं एकूण राहणं वागणं जरा विपरितच वाटू लागलं.
गुंटुर जिल्हा
बाह्य दुवे
वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील जिल्हे
फिंसेंत फान घो
पण व्हिन्सेंटला “सुपिक” वाटणारं हे गांव गोगॅंला तद्दन रद्दड वाटलं. त्यात व्हिन्सेंटचा गैदीपणा. दोन महिने हे दोघे कसेबसे एकमेकांना सहन करीत एकत्र राहिले अन् मग कुरबुरी सुरू झाल्या. गोगॅं उद्धट तर व्हिन्सेंट आडमुठा, भावनातिरेकी. आपल्या पत्रांतून व्हिन्सेंट थिओकडे गोगॅंच्या तक्रारी करू लागला. शेवटी, 1888च्या नाताळच्या आठवड्यात शेवटची काडी पडली. व्हिन्सेंटनं गोगॅंला चाकूनं धमकावलं. गोगॅंनं प्राणभयानं येला हाउस सोडून नजिकच्या एका हॉटेलात आसरा घेतला. त्या रात्री व्हिन्सेंट भलताच बेभान झाला होता. त्यानं त्या भरात आपल्या उजव्या कानाची पाळी कापली आणि एका पाकिटात टाकून एका वेश्येस ती नजर केली. मानसिक अस्थिरता आणि रक्तस्त्राव यामुले दुसऱ्या दिवशी व्हिन्सेंट दवाखान्यात दाखल केला गेला तर गोगॅं दिवसातली पहिली रेल्वे पकडून पॅरिसला पोहोचला. दोन आठवड्यांनी दवाखान्यातून सुटल्यावर परत कामाचा अतिरेक आणि वेड लागण्याच्या भीतीने व्हिन्सेंटची मनःप्रकृती पुन्हा बिघडली. पुन्हा एकदा हॉस्पिटल. परत येतो तो गांवातल्या 80 प्रतिष्ठित व्यक्तींनी या “वेडसर” गृहस्थाची गांवातून हकालपट्टी करावी अशा आशयाचं एक निवेदन सरकारदरबारी सादर केलेले होते.
वर्षभरात साऱ्या आशा झडून गेलेल्या होत्या, कलावंतांची वसाहत उद्ध्वस्त झालेली होती, गोगॅं कायमकरिता परत निघून गेलेला होता, एकमेव मित्र – पोस्टमन रौलिन – बदली होऊन निघून गेला होता आणि वेडाची भयावह छाया व्हिन्सेंटच्या मस्तकावर छत्र धरून उभी होती. आपण वेडेपणाकडे सरकत आहोत याचं त्याला एवढं भय वाटू लागलं की 1889च्या मेमध्ये त्यानं आर्ल्स सोडलं आणि स्वतःहून सेंट रेनी इथल्या मनोरुग्णांच्या असायलममध्ये तो दाखल झाला.
हळुहळू आपल्या आजाराचा त्यानं स्वीकार केला. एक प्रकारचं फेफरं, छिन्नमनस्कता किंवा जन्मसमयी मेंदूला झालेला इजा असं त्याचं निदान केलं गेलं. यावर त्याला उपचार मिळाला तो आठवड्यातून दोनदा थंड पाण्याच्या आंघोळीचा. वर्षभराच्या त्याच्या येथील वास्तव्यात साधारण त्रैमासिक आवर्तनांत त्याला भास, झटके यांचा त्रास होई. तरीही त्याने या काळात अदमासे दोनेकशे कलाकृती निर्मिल्या.
1890च्या वसंतात त्याची एक कलाकृती प्रथमच विकली गेली. त्याच्या हयातीत विकली गेलेली ही एकमेव कलाकृती. 400 फ्रॅंक्सची ही विक्री थिओनं आनंदानं व्हिन्सेंटला कळवली. आता व्हिन्सेंट परत पॅरिसला, थिओकडे आला. थिओ, त्याचा नवा संसार, व्हिन्सेंट याच नावाचा त्याचा मुलगा, यांसोबत तो कांही काळ राहिला. आणि मग दक्षिणेकडे ऑव्हर्स गांवी डॉ. गेशे यांच्या देखरेखीखाली राहू लागला. प्रकृती सुधारते आहे असं दिसू लागलं, परत चित्रनिर्मिती सुरू झाली. मग एका पॅरिसभेटीत त्यलाच जाणवलं, की आपण थिओवर भार होत आहोत. आपल्यावरचा त्याचा खर्च फारच होतो आहे आणि त्याला त्याचा स्वतःचा संसार आहेच की...
रविवार, 27 जुलै 1890. व्हिन्सेंट नेहमीसारखा भटकत शेतांवर गेला. संध्याकाळी उशिरा परतला. थेट त्याच्या खोलीवर जाऊन खाटेवर निजून राहिला. त्यानं स्वतःच्या छातीत गोळी झाडून घेतलेली होती. रात्रभर जखमेतून रक्त वहात राहिलं अन् हा पाईप ओढत राहिला. दुसऱ्या दिवशी थिओनं धावपळ करून डॉ. गॅशेला हाक मारली. व्हिन्सेंटचे उरलेसुरले मित्र गोळा झाले. त्या गोतावळ्यात तो उशीरापर्यंत होता. अखेर आपल्या जिवलग भावाच्या बाहूंत पहाटे एक वाजता त्यानं प्राण सोडला. तेव्हा त्याचं वय होतं अवघं 37 वर्षे.
बाह्य दुवे
फां गोघ, फिन्सेंत फां गोघ, फिन्सेंत वर्ग:इ.स. १८५३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८९० मधील मृत्यू
सप्टेंबर १५
प्रतिवार्षिक पालन
भारतात मोक्षगुंडम विश्वेश्वरैया यांचा जन्मदिवस हा अभियंता दिन म्हणून पाळला जातो.
बाह्य दुवे
सप्टेंबर १३ - सप्टेंबर १४ - सप्टेंबर १५ - सप्टेंबर १६ - सप्टेंबर १७ - सप्टेंबर महिना
राजापूर (तासगांव)
राजापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील तासगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:तासगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
गरुड (निःसंदिग्धीकरण)
'गरुड' या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
मालदीवमधील पर्यटन
मालदीवमध्ये पर्यटन हा सर्वात मोठा व्यवसाय म्हणून ओळखला जातो, परकीय चलन महसूल कमावण्यासाठी तसेच देशामध्ये रोजगाराची निर्मिती करण्यासाठी मालदीवमध्ये पर्यटन व्यवसाय महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतो. मालदीव द्वीपसमूह हा जगभरातील पर्यटकांसाठी आकर्षणाचा केंद्रबिंदू म्हणून ओळखला जातो.
इतिहास
२०१८ मधील आकडेवारीनुसार मालदीव मध्ये २०१८ या वर्षात १३० बेट-रिसॉर्ट्स चालविली गेली, पर्यटकांच्या संखेतील वाढ लक्षात घेता भविष्यातील येणाऱ्या पर्यटकांच्या सोयीसाठी इतर २३ जागांवर वाल्डोर्फ एस्टोरिया, मोव्हेनपिक, पुलमॅन आणि हार्ड रॉक कॅफे यांसारखे बाहेरील गुंतवणूकदार काम करत आहेत. मालदीवमधील विमानतळ परिसरात विस्तृत सुधारणा करून २०१९ किंवा २०२० च्या सुरुवातीस ७.५ मिलियन पर्यटकांना विमानतळावर उतरता येऊ शकेल अशी सुविधा मालदीव सरकारतर्फे उपलब्ध करण्यात येईल.
पर्यटन विकासाचा स्तर
मालदीव मधील पर्यटनाची सुरुवात १९७२ मध्ये तीन हॉटेलसह सुरू झाली, २०१८ च्या आकडेवारीनुसार १३० पेक्षा जास्त ऑपरेशनल रिसॉर्ट्स तेथे पर्यटकांच्या सेवेत आहेत. मालदिवमध्ये एक बेट आणि त्यावर एक रिसॉर्ट आहे. याचा अर्थ एक हॉटेल संपूर्ण बेटावर आहे त्यामुळेच हॉटेल मधून नजरेस पडणारे निसर्गसौंदर्य पर्यटकांना आकर्षित करते. एका बेटावर एक हॉटेल असल्याने पर्यटकांना अधिक लक्झरी सुविधा प्रदान केल्या जातात. मालदीवमधील पर्यावरण अनुकूल राहण्यासाठी डिझेलऐवजी पारंपारिक उर्जा स्रोत उदाहरणार्थ सौर ऊर्जा इ.च्या वापरावर भर देण्याचा प्रयत्न मालदीवमध्ये सुरू आहे. मनोरंजनासाठी दूरसंचार सारख्या सेवा पर्यटकांना उपलब्ध करून दिल्या जातात.
हवामान
मालदीवची अर्थव्यवस्था कोणत्याही हवामानातील बदलांवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबुन आहे. समुद्रामुळे उत्पन्न होऊ शकणाऱ्या अनिश्चित नैसर्गिक आपत्ती तसेच वातावरणातील बदलाच्या परिणामी मालदीव आता उगवणारा समुद्र आणि कोरल रीफच्या विषाणूच्या समस्येचा सामना करीत आहे. जागतिक बँकेच्या मते, "भविष्यातील समुद्राच्या पातळीवर २१०० पर्यंत १० ते १०० सेंटीमीटरच्या श्रेणीत वाढ होण्याची शक्यता आहे, त्यामुळे संपूर्ण देश पाण्याखाली येऊ शकतो." त्यामुळे लोकसंख्या वाढविण्याच्या प्रयत्नाऐवजी भूगर्भीय प्रकल्पांसह उगवणाऱ्या समुद्र समस्येशी लढण्यासाठी सरकारने नवीन निर्णय घेतला आहे. इतर बेटे भाड्याने देणे आणि नवीन बेटे तयार करणे ही संकल्पना मालदीव तर्फे राबवण्यात येत आहे, हल्टुमले या बेटापैकी एक आहे.
संदर्भ
पर्यटन वर्ग:देशानुसार पर्यटन
आडवण
आडवण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इगतपुरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
प्रभाकर पेंढारकर
प्रभाकर पेंढारकर (१९३२ - ऑक्टोबर ७, २०१०) हे मराठी लेखक व चित्रपट दिग्दर्शक होते. ते मराठी चित्रपटनिर्माते भालजी पेंढारकर यांचे पुत्र होते.
ते फिल्म्स डिव्हिजन या भारतीय शासनाच्या चित्रपटनिर्मिती करणाऱ्या संस्थेत इ.स. १९६१ सालापासून निर्मातापदावर होते. फिल्म्स डिव्हिजन संस्थेतील नोकरीत त्यांनी तीस माहितीपटांची निर्मिती केली. त्यांनी आंध्रप्रदेश चित्रपट विकास मंडळाचे चित्रपट निर्मितीविषयक सल्लागार म्हणूनही काम केले.
लावणी
लावणी हा महाराष्ट्रातील कलाप्रकार आहे. लावणी कित्येकदा तमाशाचा हिस्सा म्हणूनही सादर करतात. लवण म्हणजे सुंदर. लवण या शब्दावरून लावण्यगीत वा लावणी शब्द तयार झाला आहे. लावणी हा कलाप्रकार शृंगार व भक्ती या रसांचा परिपोष करण्यासाठी पूरक माध्यम समजले जाते. भक्ती रसयुक्त लावणी मागे पडली .'लास्य' रसाचे दर्शन घडविणारी लावणी हा महाराष्ट्राचा अतिशय लोकप्रिय लोककला प्रकार आहे. लास्य रस म्हणजेच शृंगाराचा परिपोष असणारा रस. लावणी म्हणजे गीत, नृत्य आणि अदाकारी यांचा त्रिवेणी संगम.
लावणी ही भारताच्या महाराष्ट्र प्रांतातली लोकप्रिय संगीताची एक शैली आहे. महाराष्ट्र राज्याच्या लोकसंस्कृतीचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे लावणी होय. लावणी ही पारंपारिक गाणे आणि नृत्य यांचे संयोजन आहे. लावणीमध्ये ढोलकी व तुणतुणे या वाद्याचा साथीने सादर केली जाते. लावणी ही ढोलकीच्या शक्तिशाली लयीसाठी प्रख्यात आहे. मराठी लोकनाट्याच्या विकासासाठी लावणीचे मोठेच योगदान आहे. महाराष्ट्र आणि दक्षिण मध्य प्रदेशात लावणी सादर करणाऱ्या स्त्रिया या नऊवारी साड्या परिधान करून लावणी म्हणतात. ही गाणी खटकेबाज ,प्रासयुक्त ,गेय असतात.तेराव्या शतकापासून महाराष्ट्रात लावणी अस्तित्वात असली तरी पेशवाईत तिला  वैभव प्राप्त झाले.लावणीला अलिकडे चांगली प्रतिष्ठा मिळाली आहे.तिचे स्वरुपही बदलले आहे. भारतात विविध ठिकाणी विविध नृत्यशैली अस्तित्वात आहेत. लावणी हा नृत्यप्रकार मुख्यतः महाराष्ट्र या राज्यात बघायला मिळतो.
अभिजन वर्गात प्रसार
सुरेखा पुणेकर यांनी सुरू केलेल्या 'नटरंगी नार' या बैठकीच्या लावणी प्रयोगांनंतर खरेतर लावणीला महिला वर्गाचे आणि अभिजन वर्गाचे एक कलाप्रकार म्हणुन पुन्हा समर्थन मिळाले.पॅरिसच्या आयफेल टॉवर समोर भारत महोत्सवात नृत्य समशेर माया जाधव यांनी लावणी सादर केली. त्यामुळे लावणीला आंतरराष्ट्रीय प्रतिष्ठा प्राप्त झाली. 'सुंदरा मनामध्ये भरली' हा लावणीवर आधारित कार्यक्रम अमेरिकास्थित मराठी कलावंत डॉ. मीना नेरुरकर यांनी सादर केला. त्यामुळे लावणीकडे अभिजनवर्ग वळला, हे जरी खरे असले तरी गावोगावच्या जत्रांमधून, उत्सवांमधून लावणी पिढ्यान्‌पिढ्या गायली जात आहे. आधुनिक चित्रपटात लावणी हा कलाप्रकार मनोरंजनासाठी समाविष्ट केला गेला आहे.लावणीच्या पारंपरिक नृत्याला आधुनिक नृत्याची जोडही देण्यात आली आहे असे दिसते.
उत्पत्ती
'लावणी'च्या उत्पत्ती विषयी दोन स्वतंत्र विचारप्रवाह आहेत. लावणीचे मूळ संतांच्या विराण्या, गौळणी, बाळक्रीडेचे अभंग यात दिसते. संतांचे संस्कार घेऊन तंतांनी म्हणजे शाहिरांनी ज्या विविध रसांच्या रचना केल्या त्यांत लावणीचा समावेश होता. महाराष्टातील संतांचे संस्कार हे तंतांवर होते. बाराव्या, तेराव्या शतकात महाराष्ट्रातच नव्हे तर संपूर्ण भारतात जी आध्यात्मिक क्रांती झाली त्या क्रांतिपर्वात अनेक संत उदयाला आले ते भिन्न जातीपातीचे होते. पश्चिम बंगालचे चैतन्य महाप्रभू, कर्नाटकचे पुरंदरदास, संत मीराबाई, तुलसीदास, महाराष्ट्रातून संत ज्ञानेश्वरांपासून नामदेव, तुकाराम,रामदास,एकनाथ, गोरोबा, सावता, चोखा, कान्होपात्रा, नरहरी अशी अनेक संत मंडळी विविध सामाजिक स्तरातील होती. संतांचा हा कार्यकाळ थेट १७ व्या शतकापर्यंतचा मानला जातो.
त्यानंतर १९ व्या शतकापासून तंतांचा म्हणजेच शाहिरांचा उदय झाला. ज्यांत प्रभाकर, रामजोशी, सगनभाऊ, हैबती, अनंत फंदी आदींचा समावेश होता. या शाहिरांनी अनेक गण, लावण्या रचल्या. त्या सर्वच लावण्या शृंगारिक होत्या, असे नव्हे तर भक्तीरसप्रधान, वीररसयुक्त, वात्सल्यरसप्रधानही होत्या. विसाव्या शतकात पठ्ठे बापूराव, भाऊ फक्कड, अर्जुना वाघोलीकर, हरि वडगावकर, दगडू बाबा साळी, कवी बशीर मोमीन (कवठेकर) आदी कलावंतांनी गण, गौळणी, लावण्या, कथागीते रचली. या कथागीतांचीच पुढे वगनाट्ये झाली. ज्येष्ठ लावणी कवी बशीर मोमीन (कवठेकर) यांनी तब्बल ५० वर्षे तमाशा सृष्टीला आपल्या लेखणीतून विविध प्रकारचे मनोरंजनात्मक साहित्य पुरवले. लावणी, गण, गवळण, पोवाडे, सवाल जवाब आणि वगनाट्य अशा सर्व प्रकारच्या लेखनातून त्यांनी भरीव असे योगदान दिले आहे. महाराष्ट्र शासनाने बशीर मोमीन कवठेकर यांना सन २०१८ च्या "तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्काराने" सन्मानित केले आहे.
'भृंगावर्ती गेय रचना' म्हणजे लावणी. 'लावणी' म्हणजे चौकाचौकांचे पदबंध लावत जाणे. कृषिप्रधान संस्कृतीत श्रमपरिहारासाठी जी गीते गायली जातात त्यांची जातकुळी लावणीसारखीच असते. लावणी शब्दाचे साधर्म्य कृषी संस्कृतीतील पेरणी, लावणीशी देखील जोडली जाते. संत साहित्यानंतरचा काळ हा लावणीचा उदयकाळ मानला जातो.
लावणीचे प्रकार
लावणीचे मुख्यत: तीन प्रकार आहेत. प्रारंभकाळात लावणी गेय स्वरूपात ज्ञात होती. नृत्यप्रधान लावणी हे अगदी अलीकडच्या काळातील रूप होय. जुन्नरी, हौद्याची, बालेघाटी, छकुड, पंढरपुरीबाजाची अशी लावणीची विविध रूपे होत. जुन्नरी आणि हौद्याची लावणी प्रामुख्याने ढोलकी फडाच्या तमाशात सादर होते. बालेघाटी लावणी ही रागदारी थाटाची विलंबित लयीतील लावणी होय. संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार विजेत्या सत्यभामाबाई पंढरपूरकर यांनी पंढरपुरी बाजाच्या लावणीला प्रतिष्ठा प्राप्त करून दिली. 'छक्कड' म्हणजे द्रुतलयीतील, उडत्या चालीची लावणी. यमुनाबाई वाईकर यांनादेखील लावणीतील विशेष योगदानाबद्दल संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार प्राप्त झाला आहे. त्यांनी बालेघाटी लावणीला प्रतिष्ठा प्राप्त करून दिली.लावणी सम्राज्ञी म्हणून ओळखल्या जाणा-या सुलोचना चव्हाण याना आपल्या सांगीतिक योगदानासाठी पद्मश्री पुस्र्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. कांताबाई सातारकर यांनी तमाशा सादरीकरण करताना छत्रपती शिवाजी महाराज, संभाजी महाराज यांच्या भूमिकाही रंगमंचावर सादर केल्या आहेत.
अदाकारीयुक्त प्रसिद्ध सादरीकरण
अकलूजच्या राज्यस्तरीय लावणी महोत्सवातून तसेच शासनाच्या लावणी महोत्सवातून अलीकडच्या काळात ज्या लावणी नर्तकी प्रसिद्धीच्या झोतात आल्या त्यात राजश्री नगरकर, आरती नगरकर, छाया खुटेगावकर, माया खुटेगावकर, वैशाली परभणीकर, रेश्मा-वर्षा परितेकर आदींचा उल्लेख करावा लागेल.सुरेखा पुणेकर यांनीही लावणीला समाजात प्रतिष्ठा मिळवून दिलेली आहे असे दिसते.
भक्तिप्रधान लावणी
लावणी ही जसा शृंगार रसाचा परिपोष करते तसेच ती भक्तीरस ही दाखविते. चला जेजुरीला जाऊ या सारखी लावणी ही भक्तीरस प्रधान आहे.
लावणीचा एक नमुना
आशुक माशुक नार नाशिकची, गोदे तटी रामाच्या घाटी चांदीची लोटी बसले घाशीत हशी खुशीने पदर सावरी गं भिजे लुगडे वरती आवरी गं हळदी कुंकवाचा डाव्या हाती डबा डबा उडे चालताना बाईचा झुबा झुबा पुढे रस्त्यात मैतर उभा उभा
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्राची राज्यप्रतीके
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील लोककला वर्ग:नृत्य वर्ग:लोककला वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी – पुरूष १० मीटर एर पिस्तूल जोडी
पुरुष १० मीटर एर पिस्तुल जोडी स्पर्धा ७ ऑक्टोबर २०१० रोजी सीआरपीएफ मैदानावर खेळवण्यात आली.
चाफेकर बंधू
चाफेकर बंधू (नामभेद: चापेकर बंधू) हे आद्यक्रांतिकारी होते. त्यांची नावे दामोदर (जन्म २४ जून १८६९), बाळकृष्ण (जन्म १८७३) आणि वासुदेव (जन्म १८८०) अशी होती.
19व्या शतकाच्या उत्तरार्धात पुण्याचे ब्रिटीश प्लेग कमिशनर वॉल्टर चार्ल्स रँड यांची हत्या करण्यात या क्रांतिकारकांचा सहभाग होता. पुण्यातील जनता ही नियुक्त केलेल्या अधिकारी आणि सैनिकांच्या अत्याचारांनी त्रस्त होती. या हत्येत महादेव विनायक रानडे हेही साथीदार होते.
जन्म आणि वैयक्तिक आयुष्य
वासुदेव चाफेकरांचा जन्म १८८० मध्ये चिंचवड मध्ये एका चित्पावन ब्राह्मण कुटुंबात झाला. त्यांनी मराठी भाषेमधून शिक्षण घेतले. कालांतराने ते पुण्यातील चिंचवड येथे स्थायिक झाले. वडील ‍हरिपंत हे पुणे व मुंबई येथे हरिकथा सांगायचे. बालवयात तिघेही भाऊ कीर्तनात वडिलांना मदत करायचे. त्यांमुळे चाफेकर बंधूंच्या शिक्षणात खंड पडला.
वासुदेव चाफेकर यांनी दामोदर चाफेकर आणि बाळकृष्ण चाफेकर या त्यांच्या बंधूंसह राजकारणात आणि क्रांतिकारी कारवायांमध्ये भाग घेतला. त्यांनी भारतीय तरुणांना शस्त्रांचे प्रशिक्षण दिले.
प्लेगची साथ
पुण्यातील राजकीय घडामोडींनी प्रेरित होऊन हे भाऊ क्रांतिकारक चळवळीकडे वळले. ब्रिटिशांनी आणलेल्या संमती वयाच्या विधेयकास त्यांचा तीव्र विरोध होता. भारतीय संस्कृतीत हस्तक्षेप करणाऱ्या ब्रिटिशांविरुद्ध टिळकांनी केसरीमधून घणाघाती प्रहार करायला सुरुवात केली होती. या आवाहनाने तीनही भाऊ प्रेरित झाले. त्यांनी लोकसंघटन केले. याचवेळी पुण्यात प्लेगच्या साथीने अक्राळविक्राळ स्वरूप धारण केल्याने ब्रिटिशांनी वॉल्टर चार्ल्स रँडला भारतात पाचारण केले. रॅंडने रोग निवारण करण्याच्या उपायांची सक्तीने अंमलबजावणी सुरू केली. हे करताना त्याने सामाजिक पायदंड पायदळी तुडवले. जसे की लोकांची घरे उपसून जाळणे, देवघरात जाऊन देवांचा अपमान करणे, तपासणीच्या नावाखाली महिलांशी अभद्र वर्तन करणे, कर्त्या पुरुषांना नामर्दाप्रमाणे हीन वागवणे. यामुळे चाफेकर बंधूच्या मनात ब्रिटिशाविरुद्ध तिरस्कार निर्माण झाला. या साऱ्यांचा सूड घेण्याची योजना त्यांनी तयार केली.
रँडच्या हत्येचा कट
वॉल्टर चार्ल्स रँडच्या पुण्यातील लोकांना दिलेल्या वाईट वागणुकीबद्दल या भावांनी त्याच्या वधाचा कट रचला. त्यावेळी व्हिक्टोरिया राणीच्या राज्यारोहणाचा हीरकमहोत्सव साजरा करण्यात येत होता. सगळीकडे रोषणाई करण्यात आली होती. तसेच मेजवानीचे आयोजन करण्यात आले होते. दामोदर चाफेकर या तरुणाने गाडी काढली व गणेश खिंड येथे वाट पाहत २२ जून १८९७ रोजी मध्यरात्री निवासस्थानातून बाहेर पडलेल्या रॅंडवर जवळून गोळ्या झाडल्या. रॅंड हा काही काळ कोमात राहिला व कालांतराने ३ जुलै १८९७ रोजी मरण पावला. याचवेळेस दामोदराच्या भाऊ बाळकृष्णाने रँड सोबत बसलेल्या लेफ्टनंट आयरिस्टवर गोळ्या झाडल्या.
अटक व फाशी
त्यामुळे ब्रिटिश सरकार हादरून गेले. कित्येक दिवस ब्रिटिशांना मारेकऱ्यांचा शोध लागत नव्हता. शेवटी पंचमस्तंभि द्रविड बंधूनी (रामचंद्र व गणेश शंकर द्रविड) या कटाची बातमी केवळ आर्थिक लाभपोटी (२०,०००रु च्या) सरकारला दिली. नंतर वासुदेव चाफेकर व महादेव रानडे यांनी द्रविड बंधूंना ठार केले. तिघाही भावांना पकडण्यात आले. दामोदराला मुंबईत अटक झाली व १८ एप्रिल १८९८ रोजी त्यास येरवडा तुरुंगात फासावर चढवण्यात आले. त्यापाठोपाठ वासुदेवाला ८ मे १८९९ व बाळकृष्णाला १६ मे १८९९ रोजी फासावर चढवण्यात आले, व तीनही चाफेकर बंधू शहीद झाले.
आत्मचरित्र
दामोदर चाफेकर यांनी आत्मचरित्र लिहिले होते, ते पोलिसांनी त्यांच्या ताब्यात ठेवले होते. पुढे ‘हुतात्मा दामोदर हरी चाफेकर यांचे आत्मवृत्त’ या नावाने विठ्ठल गोपाळ खोबरेकर यांनी संपादित करून ते प्रकाशित केले.
चित्रपट
चाफेकर बंधूंवर आणि रॅंडच्या खुनाच्या घटनेवर २२ जून १८९७ हा मराठी चित्रपट निघाला. तर २३ जुलै २०१६ रोजी चापेकर ब्रदर्स हा हिंदी भाषेत अजून एक चित्रपट प्रदर्शित झाला.
स्मारक
नव्या आराखड्यानुसार या चाफेकर चौकात दामोदर चाफेकर व बाळकृष्ण चाफेकर यांचे १२ फूट उंचीचे उभे आणि वसुदेव चाफेकर आणि महादेव रानडे यांचे बसलेले सात फूट उंचीचे पुतळे उभारण्यात आले आहेत. (१०-७-२०१६)
नोट
सर्वसामान्यपणे चापेकर असा उल्लेख चुकीचा होत असला तरी या क्रांतिकारक बंधूंचे आडनाव 'चाफेकर' असे होते. चापे या नावाचे गाव कोकणात नाही. या खुनाच्या घटनेनंतर चाफेकर बंधू हे आमचे नातेवाईक नाहीत हे पटवण्यासाठी अनेक चाफेकरांनी आपले आडनाव चापेकर आहे असे सांगावयास सुरुवात केली.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक वर्ग:पुणे
ग्लोरिया लिओनार्ड
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लॉरा वॉल्व्हार्ड
लॉरा वॉल्व्हार्ड (२६ एप्रिल, इ.स. १९९९:मिल्नरटन, दक्षिण आफ्रिका - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी करते.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मुंबई–चेन्नई रेल्वेमार्ग
मुंबई-चेन्नई रेल्वेमार्ग हा भारतामधील एक प्रमुख रेल्वेमार्ग आहे. मुंबई व चेन्नई ह्या दोन मोठ्या महानगरांना जोडणारा हा १,२८१ किमी लांबीचा मार्ग महाराष्ट्र, कर्नाटक, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश व तमिळनाडू ह्या राज्यांमधून धावतो. हा मार्ग मुंबई-सोलापूर-गुंटकल-चेन्नई इग्मोर असा आहे. महाराष्ट्रातील लोणावळा, पुणे, दौंड, सोलापूर इत्यादी महत्त्वाची स्थानके ह्याच मार्गावर आहेत.
प्रशासकीय सोयीसाठी हा मार्ग खालील ४ पट्ट्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
इतिहास
मुंबई व चेन्नई दरम्यान धावणाऱ्या दादर चेन्नई इग्मोर एक्सप्रेस, मुंबई-चेन्नई मेल इत्यादी गाड्या ह्याच मार्गावरून धावतात.
वर्ग:भारतामधील रेल्वेमार्ग वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:तेलंगणामधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:तमिळनाडूमधील रेल्वे वाहतूक
हर्षवर्धन (राजकारणी)
'''डॉ. हर्षवर्धन''' हे एक भारतीय राजकारणी, सोळाव्या लोकसभेचे सदस्य व भारताच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळातील विद्यमान कॅबिनेट मंत्री आहेत. दिल्लीमधील भारतीय जनता पक्षाचे वरिष्ठ नेते असलेले हर्षवर्धन आजवर अनेक वेळा दिल्ली विधानसभेवर निवडून आले आहेत. २०१४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये त्यांनी चांदनी चौक मतदारसंघामधून काँग्रेसचे विद्यमान खासदार व केंद्रीय मंत्री कपिल सिबल ह्यांचा २ लाखांहून अधिक मताधिक्याने पराभव केला.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मांडवा
मांडवा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १९० कुटुंबे राहतात. एकूण ९४२ लोकसंख्येपैकी ४८१ पुरुष तर ४६१ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६९.३१ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७७.१८ आहे तर स्त्री साक्षरता ६१.११ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १३४ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १४.२३ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
ठुणावे, देवळी, माणिवळी, दहिवलीकुंभिस्ते, दाहे,परळी,ओगाडा, फणसगाव, खोदाडे, तिळमाळ, धाधरे ही जवळपासची गावे आहेत.मांडवा गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.
संदर्भ
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
वऱ्हाडी
हा लेख वऱ्हाडी या शव्दाबाबत आहे, भाषेसाठी  वऱ्हाडी बोलीभाषा ला जावे.
लग्न समारंभात मुलीकडील पाहुण्यांना वऱ्हाडी असे म्हणतात. वऱ्हाड निघाले लंडनला या नावाचा एकपात्री नाट्यप्रयोग महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहे.
भावना (अभिनेत्री)
भावना/कार्तिका मेनन(BHAVANA/Karthika Menon तमिळ:பாவனா /மைதிலீ)(जन्मः६ जुन १९८५,त्रिश्शुर,केरळ)
(मल्याळमःഭാവന ബാലചന്ദ്രന്‍) कार्तिका मेनन ही एक भारतीय अभिनेत्री असून ती चित्रपटातील भावना ह्या नावाने अधिक ओळखली जाते. ती मुख्यतः तमिळ चित्रपटांमध्ये अभिनय करते ,त्यासोबतच तिने मल्याळम आणि तेलुगु चित्रपटांमध्येही काम केले आहे,व अनेक पारितोषिक ही जिंकली आहेत.ती मुळची त्रिश्शुर, केरळची (नायर)असून सध्या चेन्नै येथे वास्तव्यास आहे.
संदर्भ
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळी व्यक्ती वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
खडकी (घाटंजी)
खडकी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
होजे लोपेझ पोर्तियो
वर्ग:मेक्सिकोचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:रिकामी पाने
कागल तालुका
गाव
या तालुक्यातील काही गावे पुढीलप्रमाणे : चौंडाळ सोनगे,कौलगे, चिखली,रणदेवीवाडी, वंदूर, करडयाळ, कागल, कापशी, तमनाकवाडा, बामणी, बिद्री, भडगांव, माधाळ, मुरगुड, म्हाकवे, व्हनाळी, व्हन्‍नूर, शेंडूर, हमीदवाडा,कुरुकली,वाळवे खुर्द, साके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके  वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील तालुके
गगनबावडा तालुका
गगनबावडा तालुका हा महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. गगनबावडा गाव या तालुक्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे.
काष्टी (शहापूर)
काष्टी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
गगनबावडा तालुका
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके वर्ग:गगनबावडा तालुका वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील तालुके
काष्टी (शहापूर)
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मोहोळ रेल्वे स्थानक
मोहोळ हे सोलापूर जिल्ह्याच्या मोहोळ गावामधील रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मोहोळ शहराच्या पूर्वेस स्थित असून येथे सिद्धेश्वर एक्सप्रेससह काही एक्सप्रेस गाड्या थांबतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
तुरची
तुरची हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील तासगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:तासगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
गोष्ट धमाल नाम्याची (चित्रपट)
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मराठी चित्रपट
उमराकापसे
उमराकापसे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
मास्टर ऑफ आर्ट्‌स
भारतात शिक्षणातील एक पदव्युत्तर अभ्यासक्रम.
उमराकापसे
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वाशिम तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
मास्टर ऑफ आर्ट्‌स
वर्ग:शिक्षण वर्ग:पदव्युत्तर शिक्षण
magister
वॉरन बफे
वॉरन बफे (Warren Buffet) हे एक अमेरिकन गुंतवणूकदार व उद्योगपती आहेत. बफे ह्यांना जगातील सर्वोत्कृष्ट गुंतवणूकदार मानण्यात येते. वॉरन बफे हे बर्कशायर हॅथवे ह्या गुंतवणूक कंपनीचे अध्यक्ष व प्रमुख अधिकारी आहेत. २००८ साली बफे जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती होते तर २०११ साली ते तिसऱ्या क्रमांकावर आहेत.
बारा मावळ
नदी डोंगरातून खाली उतरली की जो विस्तीर्ण प्रांत नदीभोवती तयार होतो, त्याला मावळ म्हणतात असा स.आ.जोगळेकर ह्यांच्या 'सह्याद्री' ह्या पुस्तकांत संदर्भ आहे. अर्वाचीन मराठीत ह्याच भूरचनेला खोरे, दरा (=पर्वतामधले खोरे) किंवा दरी (=लहान दरा) म्हणतात.
सह्याद्रीच्या दोन डोंगररांगांच्या मधल्या खोऱ्याला "मावळ" म्हणतात. पुण्याखाली एकूण १२ मावळ आहेत. काही ठिकाणी असेही वाचायला मिळते की शिवाजी राजांचे मावळे म्हणजे सैनिक हे पुणे जिल्ह्याच्या ज्या भागातून आले त्या भागाला मावळ प्रांत असे म्हटले जाई, पण त्याला भक्कम पुरावा नाही, तसेच स्वराज्यात पश्चिमेकडे असलेला हा प्रदेश म्हणजेच सूर्याच्या मावळतीची दिशा म्हणून त्याला ‘मावळ’ म्हणतात, अशीही कथा सांगितली जाते. हेही बरोबर नाही. हा मावळ प्रांत विस्तीर्ण असल्यामुळे त्याचे बारा भाग करण्यात आले.
१. आंदर मावळ : या भागातून आंध्र नदी उगम पावते व वाहते, म्हणून या प्रदेशाला आंदर मावळ म्हणतात. आंदर मावळातली गावे : आंबळे, इंगळूण, उकसाण, कचरेवाडी, करंजगाव, कल्हाट, कशाळ, कांब्रे, कांब्रेनामा, किवळे, कुणे-अनसुटे, कुसवली, कुसूर, कोंडिवडे अमा, कोंडिवडे नामा, खांड(खांडी), गोवित्री, घोणशेत, जाधववाडी, जांभवली, टाकवे बुद्रुक, डाहूली, थोराण, नवलाख उंबरे, नागाथली, नाणे, निगडे, निळशी, पवळेवाडी, पाले, पिंपरी, फळणे, बधलवाडी, बेलज, बोरवली, ब्राम्हणवाडी, भाजगाव, भोयरे, मंगरूळ, माऊ, माळेगाव खुर्द, माळेगाव बुद्रुक, मिंडेवाडी, मोरमारवाडी(मोरमारेवाडी), राकसगाव, वडिवळे, वडेश्वर, वहाणगाव, वळवंती, वाउंड, शिरदे, शिरे, सावळा, सोमवडी, वगैरे.
३. कोरबारसे मावळ : मुळशी नदीच्या खोऱ्याला कोरबारसे मावळ नाव होतं, मुळशी नदी आताच्या नकाशावर बिलकुल सापडणार नाही. तैलबैला, घनगड, कोरीगड, सुधागड हे किल्ले त्या प्रांतामधले आहेत.
४. गुंजन मावळ : हा गुंजवणी नदीच्या खोऱ्याचा प्रदेश म्हणून गुंजन मावळ.या मावळात 84 गावे होती. याच्या उत्तरेस कानद खोरे, ईशान्येस खेडबारे, पूर्वेस शिवगंगा नदी, आग्नेयेस वेळवंड खोरे, दक्षिणेस हिरडस मावळ, नैर्ऋत्य व पश्चिमेस कोकण आणि वायव्येस मोसे खोरे आहे. ह्या मावळ प्रांताची देशमुखी सरसेनापती हैबतराव शिळीमकर यांच्या घराण्याकडे होती. त्यांचा किताब हैबतराव असा आहे.
५. नाणे मावळ : हा मध्ययुगीन काळातील प्रशासकीय विभाग होता. सध्याच्या भाषेत सांगायचे तर हा मध्ययुगातील एक तालुका होता. नाणे मावळ हा भाग सध्याच्या मावळ तालुक्यात येतो. मध्ययुगीन तर्फे नाणे मावळात एकूण ८८ गावे होती. ह्या तर्फेचे मुख्य गाव कसबे नाणे होते व ह्या गावावरूनच नाणे मावळ हे नाव ह्या तर्फेस मिळाले आहे. लोहगड, विसापूर, राजमाची हे किल्ले ह्या मावळात मोडत. लोहगड-विसापूर ज्या डोंगर रांगेवर आहेत, ती रांग नाणे मावळची दक्षिण सीमा होती. तर जांभिवली, उकसान, माऊ ही उत्तर सीमेवरील गावे. खंडाळा, कुरवंडे ही गावे पश्चिम सीमेवर व मंगरूळ, वडगाव ही गावे पूर्व सीमेवर होती. नाणे मावळात इंद्रायणी व कुंडलिका ह्या मुख्य नद्या आहेत.
देशमुख हे तत्कालीन तालुक्यांचे प्रमुख असत. नाणे मावळचा कारभार दोन देशमुख पाहत असत. गरुड देशमुख ४४ गावांचा व दळवी देशमुख ४४ गावांचा कारभार पाहत असत. तसेच देशमुखांच्या मदतीसाठी देशपांडे किंवा देशकुलकर्णी हे वतनदार असत. नाणे मावळात दळवी देशमुखांचे दोन व गरुड देशमुखांचे दोन असे चार देशपांडे प्रत्येकी २२ गावांचा कारभार पाहत असत.
६. पवन मावळ : पवन मावळ किंवा पौन मावळ हा मध्ययुगीन काळातील प्रशासकीय विभाग होता. सध्याच्या भाषेत सांगायचे तर हा मध्ययुगातील एक तालुका होता. तत्कालिन पौन मावळात ८० गावे होती. पवना ही ह्या भागातील मुख्य नदी. ह्या नदीवरूनच ह्या भागास पवन किंवा पौन मावळ हे नाव पडले आहे. पौन मावळातील गावे ही सध्याच्या मावळ तालुक्यात व काही थोडी गावे पौड तालुक्यात मोडतात. उत्तरेला लोहगड विसापूरची डोंगर रांग; पश्चिमेला आतवण, मोरवे ही गावे; पूर्वेला चांदखेड, बेबडवोहोळ तर दक्षिणेला दखणे, सावरगाव ह्या पवन मावळच्या सीमा होत्या. शिंदे देशमुख व भोपतराव घारे देशमुख हे पौनमावळचा कारभार पाहणारे वतनदार होते. तुंग उर्फ कठीणगड व तिकोणा उर्फ वितंडगड हे ह्या मावळातील किल्ले. सतराव्या शतकाचा शेवट ते १९४७ सालापर्यंत पौन मावळातील हे दोन किल्ले व बरीच गावे पंतसचिवांच्या भोर संस्थानात होती. या मावळांचे रक्षण करण्यासाठी उत्तुंग असे लोहगड, विसापुर, तुंग, तिकोणा इ. गडकिल्ले सीमेवर छातीचा कोट करून उभे ठाकले आहेत. या पवन मावळात येण्यासाठी चौफेर बाजूला तळेगाव, उर्से, बऊर, आपटी व दुधिवरे खिंड येणाऱ्याचे स्वागत करतात. निसर्गाने संरक्षित केलेल्या या पवन मावळाला छत्रपती शिवाजी महाराजांनी साद घातली, त्याचे नैसर्गिकदृष्ट्या वेगळेपण ओळखले आणि म्हणूनच सुरतेच्या पहिल्या लुटीतील संपूर्ण खजिना लोहगडावर संरक्षित ठेवला. ही या मावळाची खासियत आहे. या मावळातील भाजे, कार्ले आणि बेडसे लेणी म्हणजे सह्याद्रीची आभूषणे होत.
७. पौड खोरे : यामध्ये पौड गाव, बावधन, पाषाण, कोथरूड, लवळे गाव, पिरंगुट, भूगांव, मुळशी गाव, ताम्हिणी घाटाचा भाग, दिसली गाव, चाचीवली गाव, अंबडवेट गाव इ. गावांचा समावेश होतो.
८. मुठा खोरे : हे मुठा नदी च्या उगमापासून पुढील काही भागात वसलेले आहे. मुठा खोरे हे शिवकाळातील बारा मावळातील एक मावळ आहे. शिवकालीन पत्रात मुठा खोऱ्याचा बऱ्याच वेळा उल्लेख आलेला आहे. पुण्याच्या नैर्ऋत्य दिशेने वाहत येणारी ही पुण्याची जीवनगंगा मुळशी तालुक्यात वेगरे या गावी उगम पावते आणि खाली वाहत येऊन सांगरून डावजे या गावाजवळ तिला मोशी आणि आंबी या तिच्या दोन उपनद्या मिळतात. मुठा खोऱ्यात ऐकून १९ गावे आहेत. वेगरे, भोडे, वेडे, आंदगाव, लव्हार्डे, कोळावडे, खारवडे, माळेगाव, मुठा, कोंढुर, भरेकरवाडी, दिघेवाडी, हाळंदेवाडी, जातेडे, बहुली ही त्यातील काही गावे होत. बहुलीच्या पुढे कर्यात मावळ सुरू होते. मुठा खोऱ्याची देशमुखी मारणे घराण्याला होती. त्यांचा किताब गंभीरराव हा आहे.
९. मुसे खोरे : हा प्रांत वेल्हे तालुक्यात मोसे / मुसे नदी जवळ येतो. सरसेनापती यशवंराव (बाजी) पासलकरांकडे या प्रांताची देशमुखी होती, निगडे-मुसे गावापासून ते सांगरून-डावजेपासून, धामन-ओव्होळपर्यंतची ८४ खेडी त्यांच्या अखत्यारीत होती.
१०. रोहिड खोरे : रोहीड खोरे हे नीरा नदी च्या खोऱ्यात वसलेले आहे. या खोऱ्यात ४२ गावे होती. त्यापैकी ४१ गावे सध्याच्या पुणे जिल्ह्याच्या भोर तालुक्यात मोडतात.
११. वळवंड खोरे : हे वेळवंडी नदी च्या खोऱ्यात वसलेले आहे, याच नदीला येळवंती (Yelwanti), येलवंती, किंवा येळवंडी म्हणतात. वळवंड धरण आणि भोर तालुक्यातले भाटघर धरणही याच नदीवर आहे.
१२.हिरडस मावळ :हिरडस मावळ : भोर तालुक्यातील आळंदे ते उंबर्डे या 53 गावच्या भागाला हिर्डस मावळ म्हणून ओळखले जाते. या 53 गावाच्या देशमुखीचा कारभार बांदल नाईक देशमुख यांच्याकडे होता. बांदल देशमुख कधीही निजामशाही आणि आदिलशाहीला जुमानत नसत. या बांदल घराण्याचे कर्तबगार पुरुष कृष्णाजी नाईक बांदल देशमुख होते. कृष्णाजी आणि कारीचे जेधे यांच्यात एकूण सात युद्धे विविध कारणावरून झाली. त्यात सातवे युद्ध रोहीड आणि हिर्डस मावळाच्या सीमेवर असणा-या कासारखिंडीत झाले. त्यात बंदलांचा विजय झाला पण दोन्ही कडील एकूण 300 लोक धरातीर्थी पडले. अनेकांचे संसार उध्वस्त झालेले पाहून बांदल आणि जेधे यांनी सलोखा केला. आणि त्यांच्यातली कटकट वारली. पुढे दादोजी कोंडदेव आदिलशाह चा सिंहगडाचा (कोंढाणा) किल्लेदार म्हणून काम पाहू लागला. दादोजी आणि बांदलांचे खटके उडाले.कृष्णाजी नाईक बांदल यांनी दादोजीचे घोडे बुंढे करून पाठवले. हा राग मनात ठेवून एकदा कृष्णाजी व इतर देशमुख गोत सभेसाठी 1636 ला भेटले असता दादोजी ने कपाटाने कृष्णाजींना कैद केले त्यातच त्यांचा मृत्यू झाला. कृष्णाजी नाईक बांदल यांच्या पत्नी मुलगा बाजी बांदल यांना घेऊन माहेरी फलटणला जाऊन राहिल्या. बाजी हे राजेनिंबाळकर यांच्या तालमीत वाढू लागले. एकदा शहाजीराजे यांनी बाजींना लढतांना पाहिले व निंबाळकरांना विचारले हा योद्धा कोण? त्यावर त्यांनी शहाजीमहाराजांना सर्व हकीकत सांगितली. शहाजी महाराजांनी बाजींना बोलवून घेतले आणि परत हिर्डस मावळात जाऊन देशमुखी चालवण्यास सांगितले. पुढे हे बाजी बांदल आणि दीपाऊ आपल्या फौजेनीशी स्वराज्यात सामील झाले. खळद-बेलसरच्या लढाईत बांदल घराण्याचे 250 वीर स्वराज्याच्या कामी आले. जावलीच्या दोन्ही स्वारी मध्ये बांदल वीर सहभागी झाले होते. अफजल खानाच्या वधा प्रसंगी बांदलसेना पार घाटात तैनात केली होती. या सेनेने बाजींचा मुलगा रायाजींच्या नेतृत्वात कोल्हापूर च्या विशालगड पर्यंत मजलं मारली आणि पन्हाळा आणि विशालगड मजबूतीकरण करून स्वराज्याची नवी सिमा निश्चित केली. पुढे सिद्धी जोहर स्वराज्यावर चालून आल्यावर बांदलसेनेने स्वराज्यासाठी सर्वोच्च बलिदान देऊन महाराजांना पन्हाळ्यावरून विशालगड ला सुखरूप पोहचवले. या युद्धात बांदलांचे दिवान बाजीप्रभू आणि 300 बांदल वीर स्वराज्याच्या कामी आले. हे बांदलांचे शौर्य पाहुन महाराजांनी स्वराज्याच्या पहिल्या तलवारीचा मान रायाजी बांदल यांना दिला. शाहिस्तेखान पुण्यात आल्यावर महाराजांनी लाल महालावर छापा टाकला या छाप्यात कोयाजीराव बांदल सहभागी होते.त्यांनी पराक्रम गाजवला. त्यांना चार वार लागले. त्यांची समाधी नेकलेस पॉईंट जवळ आहे. महाराज दक्षिण दिग्विजयास गेले असता 1677 साली पुण्याजवळच्या गाधाडी म्हणजे आत्ताचे शिक्रापूर याठिकाणी मोगली फौजेचा हल्ला झाला. हा हल्ला परतवुन लावण्यासाठी रायाजी नाईक देशमुख मोगली फौजेवर चालून गेले. त्या युद्धात त्यांनी पराक्रम गाजावला पण ते धरातीर्थी पडले. त्यांना बाजीप्रभूंच्या मुलाने वतनावर आणले आणि त्यांचा अंत्यविधी पिसावरे या गावी केला. आजही भोर तालुक्यातील पिसावरे गावात बांदलविरांच्या समाध्या पाहायला मिळतात. तिथे कृष्णाजी,दीपाऊ,बाजी,रायाजी या बांदल घराण्यातील मातब्बर व्यक्तींच्या समाध्या आहेत.
वर्ग:महाराष्ट्र वर्ग:बारा मावळ
मधुकरनगर
मधुकरनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातल्या  पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातले गाव आहे. हे गाव दांडा गावाला लागूनच आहे.हे गाव उत्तर कोकणात येते.
नाव
मधुकरनगर हे नाव गावातील सामाजिक कार्य करणाऱ्या व गावाच्या विकासासाठी झटणाऱ्या मधुकर नावाच्या प्रतिष्ठित समाजसेवकावरून ठेवलेले आहे.
इतिहास
पूर्वी हे गाव भवानगडच्या हद्दीत होते परंतु कालांतराने लोकसंख्या वाढल्याने वेगळ्या गावाचा दर्जा मिळून मधुकरनगर म्हणून नावारूपास आले.
भूगोल
ह्या गावाला लागूनच भवानगड किल्ला आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात उष्ण व दमट असते तर हिवाळ्यात सुखद गार असते. पावसाळ्यात येथे भरपूर पाऊस पडतो, परंतु जमीन जांभा मुरूम मिश्रित असल्याने पाणी साचत नाही. पावसाळ्यातसुद्धा हवामान उष्ण असते.
मांडे (वाडा)
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे श्री कोल्ड्रिंक्स, आणि अंगण-कर्णिक डेव्हलपर्स प्रोजेक्ट गेल्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १३ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
मधुकरनगर
नागरी सुविधा
ग्रामपंचायतीमार्फत सार्वजनिक आरोग्य, रस्ते, वीजपुरवठा, पाणीपुरवठा, स्वच्छता इत्यादी गोष्टीची तजवीज केली जाते.गावात प्राथमिक शिक्षणाची सोय आहे. माध्यमिक शिक्षण घेण्यासाठी आगरवाडी,सफाळे,केळवे गावी जावे लागते. उच्चमाध्यमिक शिक्षण, न्यायालय, तहसील कार्यालय, जिल्हा कार्यालय, इत्यादी गोष्टींसाठी पालघर या जिल्ह्याच्या ठिकाणी जावे लागते.
लोकजीवन
मधुकरनगर गावात मुख्यतः वाडवळ समाजातील लोक पिढ्यानपिढ्या राहतात. ते खरीप हंगामातील भातशेती बरोबरच रब्बी हंगामात कांदा, आले, हळद, इत्यादींचे तसेच पडवळ, कारले, दुधी भोपळा, इत्यादी फळभाज्यांचे उत्पादन घेतात. बरेच लोक नोकरी, व्यवसाय, धंदा, व्यापार करण्यासाठी मुंबई, पालघर, विरार, वसई, वापी, बोईसर येथे रोज ये-जा करीत असतात; नोकरी सांभाळून सुट्टीच्या दिवशी शेती बागायती करीत असतात.
हे सुद्धा पहा
भवानगड किल्ला
दांडा खाडी किल्ला
पुरातन शिवमंदिर
शितळादेवी मंदिर
संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
३. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
४. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
५. http://tourism.gov.in/
६. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
७. https://palghar.gov.in/
८. https://palghar.gov.in/tourism/
गावे
बाह्य दुवे
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
अरविंद भट
अरविंद भट हा एक भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू आहे.तो बंगलोरमधील आहे.
सुरुवातीचे जीवन
त्याने आपला खेळ वयाचे ११वे वर्षी १९९१ मध्ये सुरू केला. त्याने त्याचे वयासाठी असलेल्या अनेक राज्यस्तरीय अनेक स्पर्धा जिंकून आपले स्थान पक्के केले. त्याने सदाशिव क्लब बंगलोर मध्ये इ.स. १९९४ ते १९९७ या दरम्यान आपले बॅडमिंटनचे प्रशिक्षण घेतले. त्यानंतर त्याने कर्नाटक बॅडमिंटन असोसियेशन येथे आपले पुढील प्रशिक्षण पूर्ण केले.
भट, अरविंद वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
मांडे (वाडा)
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २१६ कुटुंबे राहतात. एकूण ९४४ लोकसंख्येपैकी ४८१ पुरुष तर ४६३ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६५.८७ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७६.२४ आहे तर स्त्री साक्षरता ५५.२१ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १०६ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या ११.२३ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
रायसळगाव,ब्राह्मणगाव, सुपोंदे, कळमखांड, पोशेरी, वावेघर, कंचाड, वाघोटे,हमरापूर, करंजपाडा, गुहीर ही जवळपासची गावे आहेत.मांडे-वावेघर ग्रामपंचायतीमध्ये भोपिवळी, देवळीतर्फेकोहज, मांडे, मुंगुस्ते, वावेघर ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
आंद्रे बोथा
बोथा,आंद्रे वर्ग:आयर्लंडचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इन्सॅट-२अ
इन्सॅट-२अ (INSAT-2A) हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.
विवरण
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो
कोरपगाव
कोरपगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:इगतपुरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
जेरेमी ब्रे
ब्रे,जेरेमी वर्ग:आयर्लंडचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्रीपाद नेवरेकर
श्रीपाद गोविंद नेवरेकर (जुलै ३, १९१२ - जून १६, १९७७) हे मराठी गायक, संगीत नाटक-अभिनेते होते.
फिफा विश्वचषक राष्ट्रीय संघ माहिती
This article lists the performances of each of the 78 national teams which have made at least one appearance in the FIFA World Cup finals.
राष्ट्रीय संघांचे पदार्पण
प्रत्येक विश्वचषक स्पर्धेत एक तरी राष्ट्रीय फुटबॉल संघाने प्रथमतः स्पर्धेत भाग घेतलेला आहे.