cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
एरंड
मोगली एरंड
हे एक वेगळेच औषधी झाड आहे. याच्या खोडा-पानांना चीक असल्याने जनावरे याला तोंड लावत नाहीत. म्हणून मोगली एरंडाची (Jatropa curcus) झाडे कुंपणावर लावतात.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:औषधी वनस्पती वर्ग:९ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा वर्ग:खाद्यतेले
पुरस्कार
कोणीही चांगले काम केले आहे अशा व्यक्तीला एखाद्या संस्थेकडून बक्षीस (पारितोषिक), पदक, चषक (करंडक), ढाल, मानपत्र, ताम्रपट, हारतुरे, श्रीफल, शाल, स्मृतिचिन्ह किंवा रोख रकमेच्या रूपात सन्मानित केले जाते त्या वस्तुस पुरस्कार म्हणतात. ज्ञान, साहित्य, कला, समाजकार्य आदि विविध क्षेत्रांमध्ये उत्तम काम करणाऱ्या व्यक्तीला अनेक संस्था पुरस्कार देतात. हे पुरस्कार मानपत्राच्या रूपात, रोख रकमेच्या स्वरूपात किंवा स्मृतिचिन्हाच्या रूपात असतात. संस्थांनी दिलेल्या पुरस्कारांची माहिती वेळोवेळी वर्तमानपत्रांमधून किंवा त्या संस्थांच्या मुखपत्रांतून प्रसिद्ध होत असते. पद्मश्री, पद्मभूषण, भारतरत्‍न या सरकारने दिलेल्या पुरस्कारांप्रमाणेच हे पुरस्कार केवळ मानाचे असतात, व्यक्तिनामाच्या आधी किंवा नंतर त्यांचा लिखित उल्लेख करता येत नाही. त्या व्यक्तीला असा पुरस्कार मिळाला आहे असा उल्लेख केवळ बोलताना, भाषण करताना किंवा व्यक्तिवृत्त (Biodata) लिहिताना करता येतो. असाच प्रकार विद्यापीठांनी दिलेल्या डी.लिट. या सन्मानार्थ दिलेल्या पदवीचा आहे. ही पदवी मिळवण्यासाठी कोणताही अभ्यास करावा लागत नाही, परीक्षा द्यावी लागत नाही किंवा जगावेगळे असे काही काम करावे लागतेच असे नाही. ही पदवी मिळालेल्या व्यक्तीच्या नावाआधी डॉ.(डॉक्टर) असे लिहिण्याची प्रथा अयोग्य आहे. हाच प्रकार परदेशी विद्यापीठे करतात.
भारतावर जेव्हा ब्रिटिश राज्य करीत होते तेव्हा ते, ब्रिटिशांशी जुळते घेणाऱ्या सन्माननीय भारतीय व्यक्तींना सर, रावबहादुर, रायबहादुर, रावसाहेब, खान बहादुर, दिवाण बहादुर, राजबहादुर, नवाबबहादुर अशा उपाध्या देत. या उपाध्या नावाआधी लावण्याची मुभा होती. त्याशिवाय आजही लोकांनी महान व्यक्तींना दिलेल्या क्रांतिवीर, क्रांतिसिंह, महात्मा, लोकनायक, लोकमान्य, लोकशाहीर, सेनापती, स्वातंत्र्यवीर, हिंदुहृदयसम्राट आदी उपाधी, त्या त्या व्यक्तीच्या नावाआधी लावण्याचा प्रघात आहे. असे असले तरी पद्मश्री, पद्मभूषण, पद्मविभूषण, भारतरत्न आदी उपाध्या नावाआधी लावायाला मनाई आहे.
पुरस्कारांच्या माध्यमातून चांगले काम करणाऱ्या व्यक्तींचा गौरव होतो. महाराष्ट्र सरकार ग्रंथलेखकांना देत असलेले अगणित पुरस्कार हे याचे जिवंत उदाहरण आहे. रामदास कामत यांना राम मराठे यांच्या नावाचा पुरस्कार देताना सुरेश खरे यांनी हाच शेरा मारला आहे.
महाराष्ट्र साहित्य परिषदेतर्फेदेखील पुरस्कार दिले जातात. टप्पू सुलतान (मुकुंद टाकसाळे) यांनी या समारंभाचे यथातथ्य पण विनोदी चित्रण लोकसत्तेतील एका लेखात केले होते.
उद्योग पुरस्कार
हे अनेक आहेत उदा०
राजमपेट
राजमपेट भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील कडप्पा जिल्ह्यातील एक गाव आहे आणि ते रायलसीमा प्रांतात आहे. या गावाने ३५.३८ चौ. किमी क्षेत्रफळ व्यापले आहे.
पुरस्कार
कृषी पुरस्कार
कृषी क्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल महाराष्ट्र शासनामार्फत खालील पुरस्कार दिले जातात
राजमपेट
भूरचना
राजमपेट है दराबादपासून सुमारे ४७८ किमी वर, १४.१९५ ° उ ७९.१५८ ° पू येथे स्थित आहे. क डप्पा पासून ५४ किमी, तिरुपतीपासून सुमारे ९० किमी आणि चेन्नैपासून २०७ किमीवर   आंध्र प्रदेशातील रायलसीमा भागात आहे. समुद्रसपाटीपासून गावाची सरासरी उंची १३९ मीटर (४५६ फूट) आहे.
पुरस्कार
उत्तम व्यवसायासाठीचे पुरस्कार
ऑडिटर्स फेडरेशनचे पुरस्कार ":
राजमपेट
रेल्वे
राष्ट्रीय महामार्ग एनएच ७१६ राजमपेट गावातून जातो आणि सर्व प्रमुख राष्ट्रीय महामार्गांशी जोडलेला आहे. राजमपेट रेल्वे स्थानक हे जिल्ह्यातील एक प्रमुख रेल्वे स्टेशन आहे. ते दक्षिण मध्य रेल्वेच्या गुंटकल रेल्वे विभागाच्या अंतर्गत येते.
पुरस्कार
आदर्श पुरस्कार
अनाथ बालकांचे संगोपन तसेच सामाजिक कार्य करणाऱ्या व्यक्तींना देण्यात येतो. २०१६-१७ डॉ. सौ सुलभा पवार, श्री अमित कुलकर्णी, श्री. राजेंद्र खैरणार.
राजमपेट
नागरी प्रशासन
राजमपेट कडप्पा जिल्ह्यातील ३५.८७ चौ. कि.मी. क्षेत्रफळाची नगरपालिका आहे. २००५ पूर्वी राजमपेटला ग्रामपंचायत होती तिचा २ एप्रिल २००५ रोजी 20.60 km2 पर्यंत हद्दवाढ करून नगर पंचायत दर्जा देण्यात आला. २०१७ मध्ये नगरपालिका म्हणून श्रेणीसुधारित केले. पालिकेत निवडणूक प्रभाग आहेत.
वर्ग:कडप्पा जिल्हा
पुरस्कार
संदर्भ आणि नोंदी
fa:جایزه
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०१८
इंग्लंड क्रिकेट संघाने १० जून २०१८ रोजी १ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळण्यासाठी स्कॉटलंडचा दौरा केला. स्कॉटलंडने सामना ६ धावांनी जिंकला
एकमेव ए.दि. सामना
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे वर्ग:स्कॉटलंडमधील क्रिकेट
पिझ्झा
पिझ्झा हा एक इटालियन पदार्थ आहे. यात मैद्याच्या गोल पोळी/चपातीवर चीज आणि अनेक प्रकारच्या भाज्यांचे/मांसाचे तुकडे घालून तो ओव्हन मध्ये बेक केला जातो अर्थात भाजला जातो आणि त्यानंतर खाल्ला जातो. पिझ्झा हा इटालियन शब्द असून इटालियन भाषेत 'झ'चा उच्चार 'त्झ' किंवा 'ट्झ' असा होत असल्याने पिझ्झा या शब्दाचा अचूक उच्चार 'पित्झा' किंवा 'पिट्झा' असा आहे.
इतिहास
पिझ्झाचा पहिला उल्लेख दक्षिण इटलीच्या गाएता शहरात दहाव्या शतकात सुमारे ९९७ सालच्या आसपास आढळतो. तर आधुनिक पिझ्झाचा वापर सर्वप्रथम इटलीच्या नेपल्स शहरात केला गेला. या मूळच्या पिझ्झात कालांतराने अनेक बदल होत गेले. मैद्याची पोळीच्या जाडी नुसार ठरलेले प्रकार, वर घातल्या जाणाऱ्या भाज्या/चीज/मांसाहारी पदार्थांचे प्रकार यावरून पिझ्झा या पदार्थाची विविध स्वरूपात विभागणी केली जाते. पिझ्झात वापरल्या जाणाऱ्या मैद्याच्या पोळी/चपातीला पिझ्झा बेस असे म्हणतात आणि त्यावर घातल्या जाणाऱ्या भाज्या/मांसाचे तुकडे यांना टॉपिंग्ज असे म्हटले जाते.
प्रकार
पिझ्झा हा इटालियन पदार्थ असला तरी कालांतराने जगभर आणि विशेषतः अमेरिकेत तो उत्तरोत्तर अधिकाधिक लोकप्रिय होत गेला. पिझ्झाचा बेस, त्यावर वापरण्यात येणारी टॉपिंग्ज आणि पिझ्झा बनवण्याच्या पद्धती यामध्ये जगभरातल्या अनेक देश आणि शहरांमध्ये विविधता आढळून येते आणि या विविधतेवर आधारित असणारे पिझ्झाचे वेगवेगळे प्रकार आढळतात. हे प्रकार अर्थात त्या त्या शहरातल्या लोकांच्या पिझ्झाच्या आवडीनिवडींवरून  आणि खाण्याच्या पद्धतीवरून पडलेले आहेत.तरी सांगायचे झाल्यास चीझ बर्स्ट पिझ्झा, मार्गारिटा पिझ्झा, कॉर्न चीझ पिझ्झा,पेप्रोनी पिझ्झा इ. सुप्रसिद्ध प्रकार आहेत.
शिकागो पद्धतीचा पिझ्झा : मैद्याची पोळी अर्थात पिझ्झा बेस खूप जाड असून त्यावर अगदी थोड्या भाज्या/चिकन/पोर्कचे टॉपिंग्ज असल्यास तो 'शिकागो पद्धतीचा पिझ्झा' म्हणून ओळखला जातो.
न्यू यॉर्क पद्धतीचा पिझ्झा : याउलट पिझ्झा बेस पातळ असून त्यावर खूप भाज्या/चिकन/पोर्कचे टॉपिंग्ज असल्यास तो न्यू यॉर्क पद्धतीचा पिझ्झा म्हणून ओळखला जातो.
सिसिलियन पद्धतीचा पिझ्झा : सहसा गोलाकारात असणारा पिझ्झा काही वेळा चौकोनी आकारातही बनवला जातो. त्याला सिसिलियन पद्धतीचा पिझ्झा असे म्हणतात कारण इटलीच्या सिसिली विभागात असा चौकोनी पिझ्झा आवडीने खाल्ला जातो. सिसिलियन पिझ्झाचा बेस हा सामान्य पिझ्झापेक्षा खूप जाड असतो.
कॅलिफोर्निया पिझ्झा : हा प्रचलित टॉपिंग्ज पेक्षा वेगळ्या प्रकारच्या टॉपिंग्जसाठी प्रसिद्ध आहे.
डेट्रॉईट पिझ्झा : डेट्रॉईट पिझ्झा हा देखील सिसिलियन पिझ्झाप्रमाणे चौकोनीच असतो परंतु यात प्रामुख्याने पेपरोनीचा वापर केला जातो.
सेंट लुईस पिझ्झा : सेंट लुईस पिझ्झा हा देखील चौकोनीच असतो परंतु सिसिलियन पद्धतीच्या जाड पिझ्झाबेस ऐवजी यात पिझ्झा बेस पातळ असतो.
टॉपिंग्ज
पिझ्झावर घातल्या जाणाऱ्या जाणारे शाकाहारी टॉपिंग्जमध्ये प्रामुख्याने कांदा, टोमॅटो, सिमला मिरची, मका, बेबी कॉर्न, मशरूम (अळंबी), अननस, काळे ऑलिव्ह, पालक, बेझिल (तुळशीच्या गुणधर्मांचा एक पदार्थ) यांचा समावेश होतो तर मांसाहारी टॉपिंग्जमध्ये कोंबडी, डुक्कर, पेपरॉनी, सलामी अशा विविध प्रकारांचा समावेश होतो.
चीज
चीज हा पिझा मधील एक प्रमुख घटक पदार्थ आहे. पिझ्झात प्रामुख्याने मोझरेला, चेद्दार (केशरी रंगाचे) चीज, पार्मेशन चीज हे चीजचे प्रकार वापरले जातात.
संदर्भ
वर्ग:इटलीमधील खाद्यपदार्थ
वैभव पुरस्कार
सातारा जिल्ह्यात असलेल्या फलटण येथील ’प्रिंट व्ह्यू पुस्तक प्रकाशन संस्था‘, वैभव पुरस्कार या नावाचा पुरस्कार दरवर्षी देते. इ.स. २००१पासून २०१२पर्यंत या प्रकाशनगृहाने पुढील लोकांना वैभव पुरस्कार दिले आहेत.
रमेश देव(२००१), मोहन आगाशे, विक्रम गोखले, प्रतीक्षा लोणकर, सुकन्या कुलकर्णी, पंडित प्रभाकर जोग, पंडित पंढरीनाथ कोल्हापुरे, ॲडव्होकेट भास्करराव आव्हाड, डॉ. रमेश धोपट, रमाकांत पाटील,डॉ. विजया वाड, वैद्य बालाजी तांबे(२०१२).
हे सुद्धा पहा : पुरस्कार
वर्ग:पुरस्कार
रॉकस्टार (चित्रपट)
रॉकस्टार हा २०११ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. इम्तियाझ अलीने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये रणबीर कपूरची प्रमुख भूमिका असून अभिनेता शम्मी कपूर ह्याच्या मृत्यूपूर्वीचा हा शेवटचा चित्रपट होता. हा चित्रपट तिकिट खिडकीवर प्रचंड गाजला व त्याचे ए.आर. रहमानने दिलेले संगीत देखील लोकप्रिय झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
मांदणी
मांदणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
हिफीस्टस
ग्रीक मिथकशास्त्रानुसार हिफॅस्टस हा देवांचा लोहार असून आग व लोहाराच्या भट्टीचा देव आहे. तो व रोमन देव व्हल्कन एकसारखेच आहेत.
हिफॅस्टस
आमळा (वर्धा)
आमळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
ओट
ओट (Avena sativa) हे युरोप व अमेरिका येथे वापरात असलेले एक एकदलिक धान्य आहे. याच्या पिकाला थंड, ओलसर हवा आणि मध्यम जमीन लागते. त्यामुळे ओटचे पीक भारतात हिमालयाच्या असलेल्या प्रदेशांत अल्प प्रमाणात घेतले जाते. ओटचे तुसे काढलेले दाणे भट्टीत भाजून त्याचे पीठ करतात व पिठाची बिस्किटे करतात.
ओटचे पोहे तयार करतात. ते शिजवून पाण्यात वा दुधात भिजवून सकाळी न्याहारी म्हणून खातात. ओटच्या पोह्यांची खीर बनते तसेच उत्तप्पाही करता येतो.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:औषधी वनस्पती वर्ग:धान्ये वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ
तिल्लोळी
तिल्लोळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
भरतनाट्यम नृत्यशैलीची घराणी
भरतनाट्यम ही अतिशय प्राचीन अशी शास्त्रीय नृत्यशैली आहे.तिचा उगम तामिळनाडू प्रांतातील तंजावूर येथे झाला.भरतनाट्यमचे मूळ प्राचीन तमिळ नृत्य कुट्टू असल्याचे मानले जाते.देवळातील कोरीवकाम,लेण्या आदिमधून नृत्याच्या इतिहासाचा मागोवा घेता येतो.इसवीसनाच्या दहाव्या शतकापासूनचा काल हा आधुनिक नृत्याचा काळ मनाला जातो.या काळात स्थापत्य,शिल्प,चित्र,संगीत अशा ललित कलांची भरभराट झाली.त्यांचा सर्वदूर प्रसार झाला आणि त्या अधिकाधिक विकसित होत गेल्या.
शास्त्रीय नृत्यशैली वेगवेगळ्या काळातील कलाकारांनी वेगवेगळ्या काळात आपापल्या कल्पनाशक्तीने फुलवल्या.हे कलाकार भिन्न भिन्न प्रांतातले,वेगवेगळ्या जातीजमातीचे,निरनिराळ्या सांस्कृतिक पूर्वपीठिकेचे होते त्यामुळे त्यांच्या सादरीकरणात त्या सर्वाचे प्रतिबिंब उमटले आणि एकाच नृत्याच्या विविध शैली निर्माण झाल्या.त्या त्या प्रांताचा इतिहास,संस्कृती,भौगोलिक परिस्थिती,राजकीय घटना,सामाजिक रितीरिवाज यांचा प्रभाव नृत्याशैलीवर पडत गेला आणि त्यातून प्रत्येकीचे वेगळे सौंदर्य प्रकट झाले.प्रत्येक काळातील कलावंत,कलाशिक्षक यांनी कलेच्या वाढीस हातभार लावला.त्यातले कितीतरी लोक तर अल्पशिक्षित होते पण कलेच्या क्षेत्रातील त्यांचे योगदान मोलाचे आहे.
नवनव्या कलाकारांच्या अभिनव कलाविष्कारांची भर पडत गेली.गुरूंची शिक्षण देण्याची पद्धत वेगवेगळी होत गेली आणि त्यातूनच भरतनाट्यम नृत्याची विविध घराणी निर्माण झाली.प्राचीन काळी मुख्यत्वे दोन प्रमुख घराणी मानली जात. एक तंजावूर घराणे आणि दुसरे पदनल्लूर घराणे.
तंजावूर घराणे
भरतनाट्यमचे उगम स्थान असलेले हे घराणे सर्वात प्राचीन आहे.तमिळनाडूवर राज्य करणाऱ्या चोल,पांड्य,नायक आणि मराठा राजांनी या कलेला भरपूर प्रोत्साहन दिलं.कलाकारांना गावं इनाम दिली.त्या राजांच्या पदरी शेकडो कलाकार असत.बृहदिश्वर मंदिर,नटवूनार चावडी,सदीर महाल अशा वास्तू आणि सरस्वती महालसारखे मोठे ग्रंथालय याची साक्ष देतात.सरफोजी राजे (इ.स.१७९८-१८३२)या मराठा राजांच्या दरबारात असलेल्या चेन्नय्या,पोन्नय्या ,शिवानंद आणि वडिवेल या चार तंजावूर बंधूंनी आधुनिक भरतनाट्यम नृत्याचा पाया रचला.त्यांनी नृत्य प्रस्तुतीचे नियम तयार केले.किचकटपणा काढून सुबक रूप दिले.योग्य क्रमाने नृत्य रचना केल्यास योग्य रसनिर्मिती होईल याचा खोलवर विचार करून त्यानी ‘मार्गम’ची संकल्पना मांडली.
पदनल्लूर घराणे
तंजावूर बंधुंचेच वंशज असलेल्या मीनाक्षीसुंदरम पिल्लै यांनी या घराण्याची स्थापन केली.कुमारस्वामी या आपल्या काकांकडून ते नृत्य शिकले.त्याकाळी कलेची पीछेहाट झाली होती. भरतनाट्यम
करणाऱ्या देवदासींनी प्रतिकूल परिस्थितीतही कला टिकवून धरली होती.त्यांच्या कडून कलेचे ज्ञान मीनाक्षीसुंदरम पिल्लै यांनी मिळवलं.ते गुरुकुल पद्धतीने नृत्य प्रशिक्षण देत.टी.के.स्वामिनाथन,रामगोपाल अशा त्यांच्या शिष्यांनी नृत्य पाश्चात्य देशात पोचवलं.त्यांचा जावई चोकलिंगम पिल्लै,नातू सुब्बाराव,शिष्या पी.जयलक्ष्मी,अलारमेल वल्ली अशा प्रसिद्ध कलाकारांमुळे हे घराणे नावारूपास आले.
कलाक्षेत्रम घराणे
तंजावूर आणि पदनल्लूर घराण्यांमधून निर्माण झालेले घराणे.त्या काळी देवदासी आणि भरतनाट्यम  यांना उतरती कळा लागली होती.चांगल्या घरातील मुली नृत्य शिकत नसत.१९३४ च्या सुमारास कलेला लागलेला हा बट्टा धुऊन काढण्याचे काम ई.कृष्ण अय्यर करत होते.ते स्वतः स्त्रीवेश घालून नृत्य सादर करत.त्यांचे हे प्रयत्न थोडे यशस्वी होऊ लागले.ब्राह्मण घरातील मुलीही नृत्य शिकू लागल्या.हे पाहून थिऑसॉफिकल सोसायटीच्या रुक्मिणीदेवी अरुण्डेल यांना नृत्यात रस निर्माण झाला.त्या स्वतः नृत्य शिकल्या. मीनाक्षीसुंदरम पिल्लै यांना त्यांनी मद्रासला बोलावून घेतलं.१९३७ साली त्यांनी ‘कलाक्षेत्र’ या संस्थेची स्थापन केली.अतिशय शास्त्रशुद्ध प्रशिक्षणाचा आराखडा तयार केला. भरतनाट्यम या एकल शैलीतील नृत्याला त्यांनी समूह शैलीत सादर करायला सुरुवात केली.पारंपरिक वाद्यांबरोबरच बॅगपाईप,क्लॅरिओनेट या वाद्यांचा वापर सुरू केला.अतिशय सुरेख रंगसंगती असलेला विशिष्ट पोशाख,चोखंदळपणे निवडलेले दागिने असा वैशिष्ट्यपूर्ण आहार्य रूढ केला. मान,छाती,पृष्ठभागाच्या शृंगारिक हालचाली काढून टाकल्या आणि नृत्याला पुन्हा आध्यात्मिक अधिष्ठान मिळवून दिले.
वजवूर घराणे
हे घराणे पदनल्लूर घराण्यानंतर उदयास आले. आधीच्या घराण्यांमध्ये अभिनय संस्कृत ग्रंथात सांगितल्याप्रमाणे केला जाई. पण सगळ्याच प्रेक्षकांना परंपरा आणि नियम माहिती असत नाहीत हा विचार करून या घराण्यात अभिनयाच्या कडक नियमांना थोडं शिथिल करण्यात आलं. अभिनय जास्त वास्तववादी झाला. रामैय्या पिल्लै हे याचे संस्थापक. के.एन.दंडायुध पिल्लै, के.जे.सरसा, उर्मिला सत्यनारायणन हे या घराण्याचे प्रसिद्ध कलावंत.
वैशिष्ट्ये
अशा विविध घराण्यांच्या नृत्य शिकवण्याच्या, सादरीकरणाच्या पद्धती जरी वेगवेगळ्या असल्या तरी या सर्वांचा गाभा भरतमुनींच्या नाट्यशास्त्र या मूळ ग्रंथाला अनुसरूनच आहे. या विविधतेमुळे नृत्याचे सौंदर्य अधिकच खुलते.
कुरुफ
कुरुफ (Kurów; ) हे पोलंड देशाच्या उत्तर भागातील बाल्टिक समुद्रकिनाऱ्यावर वसलेले पोलंडचे एक प्रमुख शहर आहे. हे लुब्लिन व पुलावे गावांच्या दरम्यान कुरौका नदीवर वसलेले आहे.
या गावाची वस्ती २,८२६ (२०१०चा अंदाज) आहे. इ.स. १४३१ व इ.स. १४४२च्या दरम्यान या गावाला शहराचा दर्जा देण्यात आला होता. त्याकाळात हे गाव अन्नबाजार व कातडी मालाचे उत्पादनकेंद्र म्हणून ख्यात होते. इ.स. १६७०मध्ये येथे प्लेगचा प्रादुर्भाव झाला व लोकसंख्या कमी झाल्यामुळे याचा शहराचा दर्जा काही वर्षांकरता काढून घेण्यात आला. इ.स. १७९५ च्या पोलंडच्या फाळणीनंतर हे शहर ऑस्ट्रियाचा भाग झाले व इ.स. १८१५मध्ये पोलंड संस्थानात आले. इ.स. १९१८ पासून कुरुफ पोलंडमध्येच आहे. दुसऱ्या महायुद्धात सप्टेंबर ९, इ.स. १९३९ रोजी जर्मन लुफ्तवाफेने येथे बॉम्बफेक केली होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:पोलंडमधील शहरे
भारतीय क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०११
तिसरा कसोटी सामना
२०११ वेस्ट इंडीज
चिंचपेटी
चिंचपेटी हा महाराष्ट्रात वापरला जाणारा स्त्रीयांचा एक अलंकार आहे. हा कोल्हापुरी साजाचा भाग आहे. चिंचपेटी मोत्याची असते. तो ठुशीप्रमाणेच गळ्याभोवती घट्ट बसतो.
वर्ग:दागिने वर्ग:महिला वर्ग:भारतीय संस्कृती
सूर्याजी पिसाळ
सूर्याजी पिसाळ (जीवनकाळ: इ.स.चे १७वे शतक) हा दख्खनेतील (वर्तमान महाराष्ट्रातील) वाई प्रांताचा देशमुख होता. हा आपल्या राजकीय कारकिर्दीत, मराठेशाहीतील लढवय्या सुर्याजी पिसाळ हा योद्धा हा साहसी लढवय्या कधिही फ़ितुर झाला नव्हता. ’रायगडची जीवनकथा’ या महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्क्रुती मंडळाने १९६२ साली प्रसिद्ध केलेल्या ले.शां.वि. आवळसकरांच्या रु.४ किमतीच्या पुस्तकात त्यांनी रायगड प्रकरणी सुर्याजी पिसाळ (१६८९) आणि रा.य.नाईक (१८१८) हे दोघेही मोघलांस व इंग्रजांस फ़ितूर झाले या गोष्टी संशयातीत आहेत, दोघेही निर्दोष आहेत,असे सांगितले आहे. त्यांचे व अस्मादिकांचे तसे पक्के मत झाले आहे. घटनाक्रम असा- संभाजीराजे गिरफ़्तार राजारामांचे मंचकारोहण १ फ़ेब्रुवारी १६८९ रोजी छ संभाजी संगमेश्वराजवळ अलकनंदा व वरुणा या नद्यांचे संगमावरील नावडी येथे होते.मोंघल सरदार शेख निजाम तथा मुकबर्रखानने चकमकीनंतर त्यांना पकडले.संताजी घोरपडे यांचे वडील आणि शिवकालिन सरदार मालोजी घोरपडे त्यावेळी  ठार झाले.रायगडावर ९ फ़ेब्रुवारी १६८९ रोजी राजाराम अटकेत असताना ही वार्ता कळाली.त्याची सुटका होऊन राजारामांनी ’ मंचकारोहण’ केले. रायगडचा किल्लेदार चांगोजी काटकरने कैदेतील मानाजी मोरे इ.ना सोडले तर यसजी व सिदोजी फ़र्जंद यांचा कडेलोट केला.म्हणजे रायगडावर सुर्याजी पिसाळ त्यावेळी किल्लेदार नव्हते.राजप्रतिनीधी म्हणुन राजाराम राज्यकारभार १२ फ़ेब्रुवारी १६८९ पासुन पाहू लागले.कारण शिवाजी द्वितीय (शाहू) केवळ सात वर्षाचे होते.हा दुरदर्शीपणा येसूबाईंचा.मराठ्यांची राजधानी व नविन राजा यांना ताब्यात घेण्यास आसदखानपुत्र इतिकादखानने रायगडला २५ मार्चला वेढा घातला.
संदर्भ
वर्ग:मराठा साम्राज्य
ॲल्सिदे दि गॅस्पेरी
अल्चिदे दे गास्पेरी (Alcide Amedeo Francesco De Gasperi; - ) हा इटलीचा ३०वा पंतप्रधान होता. तो १० डिसेंबर १९४५ ते १७ ऑगस्ट १९५३ दरम्यान पंतप्रधानपदावर होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:इटलीचे पंतप्रधान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
करदोटा
करदोटा हा भारतात वापरला जाणारा अलंकार आहे. हा सहसा पुरुष व लहान मुले यांच्या कमरेभोवती बांधला जातो. काळा दोरा, सोने किंवा चांदी पासून तयार केलेल्या करदोट्यावर नक्षी असते.
व्हल्कन
रोमन मिथकशास्त्रानुसार व्हल्कन हा देवांचा लोहार असून आग व लोहाराच्या भट्टीचा देव आहे. तो व ग्रीक देव हिफॅस्टस एकसारखेच आहेत.
व्हल्कन
एल परैसो प्रांत
एल परैसो प्रांत हा होन्डुरासच्या अठरा प्रांतांपैकी एक आहे. हा प्रांत देशाच्या दक्षिण भागात आहे.
याची राजधानी युस्कारान येथे आहे. २०१५ च्या अंदाजानुसार या प्रांताची लोकसंख्या ४,५८,७५२ होती.
वर्ग:होन्डुरासचे प्रांत
शंकरपट
शंकरपट म्हणजे बैलांच्या शर्यती. शंकर पट काय आहे हे समजून घेऊ या शंकर पट म्हणजे बळीराजा चा म्हणजेच आपल्या जगाच्या पोशिंद्याचा खेळ आहे मुख्यतः या खेळा चे खूप प्रकार आहेत विभागा नुसार पडतात उदा. पश्चिम महााष्ट्रातील पुणे, सातारा, सांगली,नगर,नाशिक या ठिकाणी या खेळाला बैलगाडा शर्यत असे ही संबोधले जाते आणि नियम पण वेगवेगळे असतात. बैलगाडा शर्यत मध्ये एकाच टाईम ला जास्तीत जास्त ९ गाड्या सोडतात तर शंकरपटात एका वेळी एक किंवा दोन गाड्या सोडतात एक गाडी सोडतांना ती स्पर्धा सेकांदावर चालते आणि दोन गाड्या सोडल्यास पहील्या गाडी ला विजयी करार दीला जातो प्रमुख्याने ही जवळपास तीनशे वर्षांपूर्वी ची विदर्भाची परंपरा आहे. शंकरपट मोठ्या प्रमाने विदर्भातील उमरखेड,यवतमाळ,वर्धा ,अमरावती,बुलढाणा या क्षेत्रात जास्त बघण्यास मिळते आणि इथले शेतकरी प्रमुख्याने शंकरपटाची छकडी गाडी तयार करताना सज्ज दिसतात वार्षिक यात्रे निम्मित हा खेळ भरवला जातो हा खेळ नाही तर एक शेतकऱ्याची परंपरा आहे आसे संबोधले तरी यात नवल करण्यासारखे काही नाही.
ऑलिंपिक खेळात कोत द'ईवोआर
कोत द'ईवोआर (आयव्हरी कोस्ट) देश १९६४ सालापासून प्रत्येक उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये (१९८०चा अपवाद वगळता) सहभागी झाला असून त्याने आजवर एक रौप्य पदक जिंकले आहे.
वर्ग:कोत द'ईवोआरमधील खेळ कोत द'ईवोआर
बर्गर
बर्गर हा अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने येथील अत्यंत लोकप्रिय खाद्य पदार्थ आहे.याचे चीज बर्गर,हॅम्बर्गर, व्हेज बर्गर, चिकन बर्गर असे विविध लोकप्रिय प्रकार आहेत.
तयार करण्याची पद्धती
दोन गोलाकृती फुगीर पावांच्या (बर्गर बन्स) मध्ये लोणी,एखाद्या भाजीचे किंवा मांसाहारी कटलेट/टिक्की ,वाटाणा,पालक,चीझ तसेच काही पाने[लेट्यूस], कांदा टोमॅटो च्या चकत्या, मेयोनिज,बटर व त्यावर टोमॅटो, चिली,सोया किंवा कोणताही ऐच्छिक सॉस असे साधारणपणे स्वरूप याचे असते.सामान्यत: हा पदार्थ कोक, चिप्स इ.बरोबर खाल्ला जातो. मॅकडोनाल्ड या कंपनीने हा खाद्य प्रकार जगभर लोकप्रिय केला आहे.
संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ
टोनी कक्कर
टोनी कक्कर ( ९ एप्रिल १९८४, ऋषिकेश,उत्तराखंड) एक भारतीय संगीतकार, गायक आणि गीतकार आहे. तो त्यांच्या गोवा बीच, कोका कोला तू, धीमे धीमे, मिले हो तुम आणि "कुछ कुछ" या गाण्यांसाठी ओळखला जातो.
धारावली
धारावली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.
टोनी कक्कर
मागील जीवन आणि कारकीर्द
टोनी कक्करला सोनू कक्कड़ आणि नेहा कक्कर या दोन बहिणी असून त्या दोघे गाईका आहेत. त्यांचा जन्म  ९ एप्रिल १९८४ रोजी ऋषिकेश मध्ये झाला होता. २००४ मध्ये ते मुंबईला शिफ्ट झाले. तो कंपोजिंग शिकला आणि नंतर संगीतकार संदीप चौटा यांच्यासाठी गीतकार म्हणून काम केले.
धारावली
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
टोनी कक्कर
बाह्य दुवे
टोनी कक्कर आयएमडीबीवर
धारावली
संदर्भ
वर्ग:श्रीवर्धन तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
टोनी कक्कर
संदर्भ
वर्ग:भारतीय गायक
कन्याकुमारी
कन्याकुमारी/कन्नियाकुमरि (तमिळ: கன்னியாகுமரி, मल्याळम: കന്യാകുമാരി संस्कृत: कन्याकुमारी) हे एक तमिळनाडू राज्यातील कन्याकुमारी ह्या जिल्ह्यातील एक प्रमुख गांव आहे तसेच ते तमिळनाडू राज्यातील प्रसिद्ध धार्मिक व पर्यटन केंद्र देखील आहे. भारताच्या दक्षिण दिशेला असणाऱ्या भूमीचा टोकावर असणारे हे गांव पूर्वी केप कॉमोरीन ह्या नावाने देखील ओळखले जाते.तसेच स्थानिक भाषेत (तमिळ) ह्याचा उच्चार कन्नीकुमरी असा देखील केला जातो. कन्याकुमारी जिल्ह्याचे प्रमुख प्रशासनिक केंद्र नागरकोविल (२२ कि.मी.दूर) व केरळची राजधानी तिरुवनंतपुरम (८५ कि.मी.दूर) ही दोन शहरे कन्याकुमारी ह्या गावापासून जवळच आहेत.भारतातील एक प्रमुख पर्यटन केंद्र असलेले कन्याकुमारी येथील विवेकानंद स्मारक, तिरुवल्लुवर पुतळा इत्यादी वास्तूंसाठी प्रसिद्ध आहे.
कन्याकुमारी रेल्वे स्थानक कन्याकुमारीला भारतामधील सर्व प्रमुख शहरांसोबत जोडते.
दंतकथा
अशी आख्यायिका आहे की आदि शक्ती (श्री पार्वती) यांचे अवतार कण्ये देवी (बालंबिका), भगवान शिव यांच्याशी लग्नामुळे अडथळा आणतात आणि लग्नासाठी तयार केलेले तांदूळ आणि अन्नधान्य शिजवू शकले नाहीत. असे मानले जाते की कन्याकुमारी देवी सतत कुमारिका राहिल्यामुळे पर्यटकांना आशीर्वाद मिळतो. येथे दृष्टी अशी आहे की अविवाहित लोक त्वरीत लग्न करू शकतात आणि चांगले विवाहस्थळ मिळवू शकतात.
अशी आणखी एक आख्यायिका आहे की जेव्हा महावीर हनुमानाकडून अमरतेचा डोंगर हिमालयातून श्रीलंके त आणला गेला, तेव्हा त्यातील एक तुकडा पडला आणि कन्याकुमारीची मरुठमाला तयार झाली. कन्याकुमारीमध्ये आढळणारी बरीच औषधी वनस्पती आहेत. कन्याकुमारी जिल्ह्यातही सिद्धम, आयुर्वेद आणि वर्मकळा यांचा पारंपारिक उपचार आहे.
इतिहास
कन्याकुमारी हे नाव बंगालच्या उपसागर, अरबी समुद्र आणि हिंद महासागरच्या काठी वसलेल्या कुमारी अम्मन मंदिरापासून आहे. कुमारी हा द्रविड देवतांपैकी एक आहे जो हिंदू धर्माच्या अस्तित्वापूर्वी अस्तित्वात होता.
शतकानुशतके कन्याकुमारी कला व कलेचे केंद्र आहे. कन्याकुमारी हे एक व्यापार केंद्र देखील होते. कन्याकुमारीवर चेरा, चोल, पांड्या आणि नायक राजे होते. नंतर कन्याकुमारी पद्मनाभपुरम-आधारित वेनाडचा भाग बनली. १७२९ ते १७५८ पर्यंत वेनादवर राज्य करणाऱ्या अनिझम थिरुनल मार्थंडा वर्मा यांनी वेनादची सीमा अलुवा पर्यंत वाढवून त्रावणकोर स्थापित केल्यावर कन्याकुमारी जिल्हा दक्षिण त्रावणकोर म्हणून ओळखला जात असे. १७४१ मध्ये कुलाचलच्या प्रसिद्ध युद्धात राजा मार्थंडा वर्माने डच ईस्ट इंडिया कंपनीचा पराभव केला. कन्याकुमारी हे १९४७ पर्यंत त्रावणकोरचा भाग राहिले. १९४७ मध्ये त्रावणकोर भारतीय संघात सामील झाले आणि राजशाही संपुष्टात आली. १९४७ मध्ये, तिरु-कोची राज्य बनले तेव्हा कन्याकुमारी तिरु-कोचीचा एक भाग बनली. १९५६ मध्ये भाषेच्या आधारे राज्यांची पुनर्रचना केली गेली आणि कन्याकुमारीला तामिळनाडू राज्याचा भाग बनविले.
कन्याकुमारीच्या उंच कडावरील सूर्योदय व सूर्यास्त दृश्य हे त्या ठिकाणचे मुख्य आकर्षण आहे.
भूगोल
शेकडो पाण्याचे असल्यामुळे त्याला पूर्वी त्रावणकोर रेपॉजिटरी म्हणून ओळखले जात असे. रबरी व सुगंधित भाग पर्वतीय भागात आढळतात आणि धान, केळी आणि नारळ किनारपट्टीवरील मैदानावर आढळतात. हा प्रदेश सामान्यतः डोंगराळ आणि किनारी मैदान सपाट आहे. किनारपट्टीपासून पश्चिम घाटापर्यंत हळू हळू लॅंडस्केपची उंची वाढते. यात 62 कि.मी. पश्चिम किनारपट्टी आणि 6 किमी पूर्व किनार आहे. ४८.९% जमीन शेती व ३२..५% घनदाट जंगल आहे.
जिल्ह्यातील अनेक किनारे खडकाळ आणि काही पांढरे वाळूचे आहेत. पूर्व किनारपट्टीवर कोरलची बरीच वैशिष्ट्ये (बहुतेक नामशेष असली तरी) आहेत. रंगाच्या शंकूचे बरेच प्रकार आहेत. काही किनारपट्टी भागात आढळणारी वाळू खनिजांनी समृद्ध आहे
लोकसंख्या
कन्याकुमारी जिल्ह्याच्या २०११ च्या जनगणनेनुसार कन्याकुमारी जिल्ह्याची लोकसंख्या १६८४ चौ.कि.मी. आहे. ज्यापैकी पुरुष 926,345; महिलांची संख्या 944,029 आहे. लोकसंख्या वाढ (2001 - 2011) 11.60% पर्यंत वाढली. लोकसंख्या घनता 1,111 लोक प्रति चौरस किलोमीटर आहे. लिंग प्रमाण 1000 पुरुष आणि 1019 महिला असे आहे. सरासरी साक्षरता दर 91.75% आहे. पुरुष साक्षरता ९१.७५%; महिला साक्षरतेचे प्रमाण ९३.६५% आहे. सहा वर्षाखालील लोकांची एकूण संख्या 1,82,350 आहे.
राजकारण
या जिल्ह्यात कन्याकुमारी संसदीय मतदारसंघ, कन्न्याकुमारी, नागरकोईल, कुलाचम, पद्मनाबापुरम, विलावणकुडो आणि किल्लूर तमिळनाडू मतदारसंघ आहेत.
हवामान
गेल्या पन्नास वर्षात, ईशान्य मॉन्सून पावसाने ऑक्टोबर ते डिसेंबर या २४ पावसाळी दिवसात ५४९ मिमी आणि दक्षिण-पश्चिम मान्सूनने जून ते सप्टेंबर या २७ दिवसात ५३७ मिमी पाऊस नोंदविला. पाऊस पडत आहे. मार्च ते मे या कालावधीत पावसाळ्यात सर्वाधिक पाऊस पडण्याची नोंद झाली आहे. जिल्ह्यातील सरासरी वार्षिक पाऊस 1465 मिमी. ऑक्टोबरमध्ये जास्तीत जास्त २४७ मिमी आणि फेब्रुवारीमध्ये किमान २१ मिमी. जिल्ह्यात आर्द्रता ६० ते १०० टक्के आहे. उन्हाळ्यातही उष्णता फारशी नसते. कन्याकुमारी जिल्हा हा तामिळनाडूमधील एकमेव जिल्हा आहे ज्यामध्ये सर्वाधिक पाऊस झाला आहे.
नद्या
ताम्रप्रनी, वल्लीयारू आणि पर्यायारू या प्रदेशातील प्रमुख नद्या आहेत.
थामीराब्रनी
मुख्य लेख: तांबे नदी
ह्या व्यापकपणे कुडियारीकायरू म्हणून ओळखले जातात. त्यात दोन उप नद्या आहेत. गोठ्या नदीच्या दोन उपनद्या आहेत. ही खाडी आहे - 1, आणि खाडी - 2. पश्चिम घाटात वसलेली ही तांबे गिरणी कन्याकुमारीपासून ५६ कि.मी. पश्चिमेला नारळच्या झाडाच्या नारळ शहरात आहे.
वल्लियारू
दुलवला आणि तिची उपनदी वेलीमलाई पर्वतावर तयार होते, आणि बीपी कालव्यातून व त्यावरील नद्या अरबी समुद्रामध्ये मिसळल्या जातात.
पलाईयारू
हि नदी नेरुकोइलच्या वायव्येस 18 कि.मी.च्या चिरुलाकोडू खाडीपासून सुरू होते. ते थोवाल, अनंथन नगर आणि एनपी येथे आहे. कालव्याच्या प्रवाहातून पाणी घेणारा हा प्रवाह आहे. वाळू समुद्रात मिसळली जाते.
डॅम ऑफ स्पीच
मुख्य लेख: तालकीपारा धरण
वनस्पती आणि प्राणी
विविध प्रकारचे समुद्री वनस्पती आणि बऱ्याच उष्णकटिबंधीय वनस्पती नदीच्या भागात दिसू शकतात. हिरव्या जंगलांमध्ये लाल आणि गुलाबी पाने आणि फुले असलेले झाड चमकताना दिसतात.
वैद्यकीय इतिहास
हिल स्टेशनमध्ये अनेक दुर्मिळ औषधी वनस्पती आणि खनिजे आहेत. अशोकाच्या काळात वास्तव्य करणारे बौद्ध भिक्षू यांना वैद्यकीय व आध्यात्मिक वारसा असल्याचे सांगितले जाते. पौराणिक संदर्भात राम यांच्या कपिला युद्धाच्या वेळी हनुमानाने माउंट गंधा माधनाचा नाश होण्याकडे लक्ष दिले आहे. या हिल स्टेशनमध्ये बरीच दुर्मिळ औषधी वनस्पती आहेत.
असे मानले जाते की अगाथीयार हा पहिला व्याकरणकार आणि सेन्थिलचा पहिला चित्रकार या भूमीच्या सीमांवर होता. या भागात अगाथीश्वरम टाउनशिप देखील आहे. हे नाव एका छोट्या ऋषीचे आहे असे मानले जाते. असेही एक मंदिर आहे, असे समजले जाते की, अस्थेश्वरेश्वरांनी अस्थिस्वरमला समर्पित केले आहे. अगाथियार केवळ औषधातच नव्हे तर व्याकरणावर देखील प्रभावी आहे. वर्मनी आणि वर्माकालाई या प्रसिद्ध पाम टाइल कृत्यांनी त्यांची रचना केली होती. कन्याकुमारी प्रदेशात आजही गुरू-शिष्य प्रणालीत हे विधी शिकवले जातात. हे औषध क्षेत्रातील तज्ञ देखील वापरतात.
पोलीस
कुमारीवाट्टा पोलीस हे पोलीस अधीक्षकांच्या थेट देखरेखीखाली आहेत. त्याच्या अंतर्गत दोन अतिरिक्त पोलीस मॉनिटर आहेत. कुमारीवाट्टा पोलीस प्रशासन चार उपविभागात कार्यरत आहे.
अग्निशमन
कुमारीमाता येथे सात अग्निशमन केंद्रे आहेत.
अर्थव्यवस्था
तामिळनाडूमधील रबर उत्पादनापैकी 95% उत्पादन कन्याकुमारी जिल्ह्यात होते. जिल्ह्याच्या अर्थव्यवस्थेत पवनचक्क्यांचा महत्त्वाचा वाटा असतो. तोंडी भाषेत हे सेट केले गेले आहेत.
भारतीय स्वातंत्र्य दिवस
भारतीय स्वातंत्र्य दिवस हा दरवर्षी १५ ऑगस्ट रोजी राष्ट्रीय सुट्टी म्हणून भारतात साजरा केला जातो. १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी युनायटेड किंग्डमपासून देशाच्या स्वातंत्र्या ची आठवण म्हणून या दिवसाचे महत्त्व आहे. याच दिवशी भारतीय स्वातंत्र्याचा कायदा १९४७ च्या तरतुदी लागू होऊन भारतीय संविधान सभेला वैधानिक सार्वभौमत्व प्राप्त झाले होते.
कन्याकुमारी
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे वर्ग:कन्याकुमारी जिल्हा वर्ग:इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
भारतीय स्वातंत्र्य दिवस
भारताचे प्रजासत्ताक देशात रूपांतर होईपर्यंत राज्याचे प्रमुख म्हणून किंग जॉर्ज सहावे हे कायम होते. २६ जानेवारी १९५० रोजी (भारतीय प्रजासत्ताक दिन म्हणून साजरा केला जातो) भारताने राज्यघटना स्वीकारली आणि देशाचा सार्वभौम कायदा असलेले भारतीय संविधान लागू करून हा देश प्रजासत्ताक बनला. मोठ्या प्रमाणावर अहिंसक आंदोलने आणि सविनय कायदेभंगासाठी प्रख्यात झालेल्या भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीनंतर देशाला स्वातंत्र्य मिळाले होते.
स्वातंत्र्यानंतर धार्मिक आधारावर भारताची फाळणी झाली, ज्यामध्ये ब्रिटीश भारत हा भारत आणि पाकिस्तान मध्ये विभागला गेला. फाळणीनंतर हिंसक दंगली झाल्या तसेच मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी झाली. धार्मिक हिंसाचारामुळे जवळपास १.५ कोटी लोकांनी स्थलांतर केले. १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी राजधानी दिल्ली येथील लाल किल्ल्याच्या लाहोरी गेटवर भारतीय राष्ट्रध्वज फडकावला. त्यानंतरच्या प्रत्येक स्वातंत्र्यदिनी विद्यमान पंतप्रधान परंपरेने लाल किल्ल्यावर ध्वज फडकावतात आणि राष्ट्राला संबोधित करतात. हा संपूर्ण कार्यक्रम भारताचा राष्ट्रीय प्रसारक असलेल्या दूरदर्शन द्वारे प्रसारित केला जातो. हा कार्यक्रम शक्यतो उस्ताद बिस्मिल्ला खान यांच्या सनई संगीताने सुरू होतो. संपूर्ण भारतामध्ये स्वातंत्र्य दिन हा ध्वजारोहण समारंभ, परेड आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांसह साजरा केला जातो. हा दिवस म्हणजे भारताची राष्ट्रीय सुट्टी असते.
इतिहास
इ.स. १७७० पासून भारतावर इंग्रजांचे राज्य होते. १९व्या शतकापासूनच सर्व राज्यांना इंग्रजांनी आपल्या सैन्यबळावर ताब्यात ठेवले होते. १८५७ च्या स्वातंत्र्य समरानंतर ब्रिटिशांनी त्यांची व्यवस्था अजूनच शिस्तीची केली. १८८५ साली भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना झाली.
दुसऱ्या महायुद्धानंतर ब्रिटिशांना लक्षात आले की, आपल्याला भारतावरचे राज्य व युद्ध हे सांभाळता येणार नाही आहे. तसेच दुसऱ्या बाजूला भारतीय क्रांतिकारकांचा जोर वाढत होता. ही गोष्ट कळल्यानंतर ब्रिटनच्या पंतप्रधानांनी जून १९४७ पर्यंत भारत पूर्णपणे स्वतंत्र करण्याची हमी दिली. अखेर दिनांक १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारत स्वतंत्र झाला. पण त्यावेळी भारताचे पाकिस्तान आणि भारत असे दोन तुकडेही पडले. पाकिस्तानी भागात राहणाऱ्या अनेक पंजाब्यांना व सिंधीना त्यांचे घरदार, पैसा सोडून यावे लागले. अनेक लोक ह्यामध्ये मारलेही गेले. पुढे ह्या विभाजनामुळे काश्मीरचा प्रश्नही पुढे आला.
स्वतंत्र भारत
स्वतंत्र भारत २६ जानेवारी १९५० रोजी प्रजासत्ताक झाला. भारताची राज्यघटना तयार करण्यात बाबासाहेब आंबेडकर ह्यांचा मोलाचा वाटा होता. प्रजासत्ताक भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू व पहिले राष्ट्रपती राजेंद्र प्रसाद होते. रवींद्रनाथ टागोर ह्यांनी लिहिलेले जन गण मन हे भारताचे राष्ट्रगीत तर बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय ह्यांनी लिहिलेले वन्दे मातरम् हे राष्ट्रीय गीत म्हणून ठरवले गेले.
अमृत महोत्सव
भारतीय स्वातंत्र्याचा अमृत महोत्सव २०२२ साली देशभरात साजरा झाला. या दिवसाचे विशेष औचित्य साधून देशभरात विविध सामाजिक, ऐतिहासिक उपक्रम राबविण्यात आले होते.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव वर्ग:महाराष्ट्रातील सार्वजनिक सुट्ट्या वर्ग:भारतातील सार्वजनिक सुट्ट्या वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
दिलीप तिर्की
दिलीप तिर्की (२५ नोव्हेंबर, इ.स. १९७७: सुंदरगढ, ओडिशा, भारत - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय हॉकी खेळलेला खेळाडू आहे. हा फुलबॅक म्हणून खेळायचा.
हॉकीतून निवृत्ती घेतल्यावर तिर्की राज्यसभेचा सदस्य झाला. तो ओडिशामधील तरुणांना हॉकी खेळण्यास प्रवृत्त करणाऱ्या संस्थांशी संलग्न आहे.
वर्ग:राज्यसभा सदस्य वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हर्मीस
ग्रीक मिथकशास्त्रांनुसार हर्मीस हा देवांचा दूत असून तो व्यापार, गती, चोर व खरेदी-विक्रिचा देव मानला जातो.
मर्क्युरी
आष्टा (वर्धा)
आष्टा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
झोपडी
झोपडी हा घराचा एक प्रकार आहे. झोपडी गवत, बांबू , व पाला पाचोळा या पासून तयार केलेली असते. अश्या झोपड्या खेड्यात जास्त प्रमाणात पाहायला मिळतात. झोपडी ही निसर्गातून मिळणाऱ्या गोष्टीपासून तयार होते त्यामुळे झोपडीत वातावरण थंड राहते. पर्यटन स्थळांच्या ठिकाणी असलेल्या निवासी ठिकाणी तसेच निसर्ग रम्य ठिकाणी सुद्धा अश्या झोपड्या अवर्जून तयार केलेल्या  दिसतात.
साहित्य व संगीत
Lavdya teri maa ki chud या झोपडीत माझ्या bf chalu aahe माझिया प्रियेचे झोपडे
अशा कवितांमधूनही झोपडीवर काव्य केलेले दिसते.
वर्ग:ग्रामीण परंपरा
टाकळी (नायगाव)
टाकळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
पामडेल, कॅलिफोर्निया
पामडेल अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील शहर आहे. लॉस एंजेलस काउंटीच्या उत्तर भागात असलेले हे शहर लॉस एंजेलस महानगराचा भाग समजले जाते. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,५२,७५० होती.
येथे विमान आणि अंतराळयानांशी संबंधित अनेक उद्योग आहेत. येथील कारखान्यांमध्ये बी-१ लान्सर, बी-२ स्पिरिट, एफ-११७, एफ-३५, एसआर-७१ यांसारख्या लढाऊ विमानांची तसेच एल-१०११ सह अनेक प्रवासी विमानांचे उत्पादन होते अथवा झाले आहे.
वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे वर्ग:लॉस एंजेलस काउंटी (कॅलिफोर्निया)
विल्यम झाल्को
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑलिंपिक खेळात जिबूती
जिबूती देश १९८४ सालापासून प्रत्येक उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभागी झाला असून त्याने आजवर एक कांस्य पदक जिंकले आहे.
वर्ग:जिबूती जिबूती
माणगंगा नदी
लहान प्रकल्प : आटपाडी तालुका -जांभुळणी, घाणंद, अर्जुनवाडी, माळेवाडी, निंबवडे, दिघंची व आटपाडी - जत तालुका- भिवर्गी
माहिंद
माहिंद हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
माणगंगा नदी
सांगोला तालुका- लोटेवाडी, खवासपूर, कमळापूर, वासुद- अकोले, वाढेगाव, बलवडी, नाझरे, आलेगाव, कडलास (२), चिनके, वाटंबरे, सावे, मेथवडे, जवळे (२), सोनंद (२), मांजरी (३).
माहिंद
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
माणगंगा नदी
जत तालुका : अंकलगी, बेळुंडगी, जालीहाळ बुद्रुक, मोरबगी, माणिकनाळ, सोन्याळ (२), निगडी कारंडेवाडी, बालगाव.
माहिंद
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
माणगंगा नदी
मंगळवेढा तालुका- गुंजेगाव येथे उभारण्यात येणारा प्रकल्प भविष्यात ३५ गावांना जीवनदान ठरणार आहे. या शिवाय उभारण्यात येणाऱ्या काही प्रकल्पांनाही पाणी मिळणार आहे. त्यांमध्ये लघु पाटबंधारे तलाव -अंकलगी व शेगाव (तालुका जत),
पंढरपूर तालुका - सरकोली येथे भीमा नदीस मिळते
कोल्हापूर पद्धतीचे बंधारे- सिंगनहळ्ळी(तालुका जत), बामणी, उदनवाडी ,जवळे (तालुका सांगोला), बोंबेवाडी (तालुका आटपाडी) यांसह जत तालुक्यातील उमदीचे आणखी दोन आणि मोरबगीचा एक अशा तीन लहान प्रकल्पांनाही पाणी मिळणार आहे.
अधिक माहिती
माणगंगा नदीची एकूण लांबी : १५१ किलोमीटर
भीमा नदीशी संगमाचे ठिकाण : सरकोळी
वर्ग: सातारा जिल्ह्यातील नद्या
तिसगाव (दिंडोरी)
तिसगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
टोपी
खेड्यात फिरताना प्रत्येक माणसाच्या डोक्यावर टोपी दिसते. टोपी सुती, टेरीकॉट अशा कापडापासून बनवली जाते. तिचा आकार हा कपाळापासून मागे निमुळता होत गेलेला असतो. कानटोपी, मांजर टोपी , खादी अश्या प्रकारात टोप्या मिळतात. टोपी हा पारंपारिक वस्त्र प्रकार आहे. वयस्क लोक सर्रास टोपी वापरतात. टोपी ही जुन्या काळात प्रतिष्ठेची ओळख मानली जात असे
वर्ग:वस्त्र
सिमसिटी
वर्ग:संगणकीय खेळ
गोरडा नदी
ही महाराष्ट्रातील सोलापूर जिल्ह्यातील एक नदी आहे.
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
दिघी (श्रीवर्धन)
दिघी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.येथील लोकजीवन मासेमारीवर अवलंबून आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
प्रेक्षणीय स्थळे
येथील बंदरावरून जंजिऱ्याला जाण्यासाठी होड्या असतात.
जितेंद्र सरोहा
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँड्रु जॅक्सन
अँड्र्यू जॅक्सन (इंग्लिश: Andrew Jackson ;) (मार्च १५, इ.स. १७६७ - जून ८, इ.स. १८४५) हा अमेरिकेचा सातवा अध्यक्ष होता. तो ४ मार्च, इ.स. १८२९ ते ४ मार्च, इ.स. १८३७ या कालखंडात अध्यक्षपदावर होता. इ.स. १८१५ साली ब्रिटिशांविरुद्ध झालेल्या न्यू ऑर्लिन्सच्या लढाईत व त्याआधी इ.स. १८१४ साली रेड स्टिक मुस्कोगी टोळ्यांविरुद्ध झालेल्या टॅलापूसा नदीच्या लढाईत त्याने अमेरिकी संस्थानांच्या फौजांचे यशस्वी नेतृत्व केले. इ.स. १८२०-३० च्या दशकांमध्ये जॅक्सनाने अमेरिकन राजकारणात द्विपक्षीय पद्धत रुजवण्यात मोठा हातभार लावला. तो डॅमोक्रॅटिक पक्षाच्या संस्थापकांपैकी एक होता.
सत्या नादेला
सत्य नादेला (जन्म : १९ ऑगस्ट, इ.स. १९६७ हैदराबाद-तेलंगणा) हे मायक्रोसॉफ्ट कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) आहेत. कंपनीच्या कारकिर्दीतील ते तिसरे सीईओ आहेत.
सत्या नाडेला यांचे शालेय शिक्षण हैद्राबाद पब्लिक स्कूलमध्ये झाले. त्यांचे वडील बी.एन. युंगधर हे भारतीय प्रशासकीय सेवेत अधिकारी होते.
सत्य नादेला यांनी मणिपाल युनिव्हर्सिटीतून इलेक्ट्रानिक्स आणि टेलिकम्युनिकेशन या विषयात बी.ई., अमेरिकेतील व्हिस्कॉनसीन युनिव्हर्सिटीमधून एम.एस. आणि शिकागो युनिव्हर्सिट बूथ स्कूल ऑफ बिझनेस येथून एम.बी.ए. केले. इ.स. १९९२ मध्ये ते मायक्रोसॉफ्टमध्ये रुजू झाले. इ.स. २०११ पूर्वी नाडेला यांनी मायक्रोसॉफ्ट कंपनीच्या ऑनलाईन सेवेच्या संशोधन आणि विकास विभागाचे उपाध्यक्ष म्हणून तसेच मायक्रोसॉफ्टच्या व्यापार विभागाचे उपाध्यक्ष म्हणून देखील काम पाहिले आहे.
२०११मध्ये मायक्रोसॉफ्टच्या क्लाउड अँड एन्टरप्राईज विभागाची धुरा हाती आल्यानंतर त्यांनी आपले कौशल्य आणि नेतृत्वगुणांच्या बळावर या विभागाच्या उत्पन्नात भरघोस वाढ करून दाखवली. त्यामुळेच नादेला यांची फेब्रुवारी २०१४ मध्ये "मायक्रोसॉफ्ट‘च्या प्रमुखपदी नियुक्ती झाली.
वर्ग:विस्तार विनंती वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट वर्ग:भारतीय वंशाच्या अमेरिकन व्यक्ती वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जयकर ग्रंथालय
जयकर ग्रंथालय हे सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठचे केंद्रीय ग्रंथालय आहे. पुणे विद्यापीठाचे पहिले कुलगुरू बॅरिस्टर डॉ. मुकुंद रामराव जयकर यांचे नाव या ग्रंथालयास देण्यात आले आहे. जयकर ग्रंथालयाची स्थापना जानेवारी १९५० मधे झाली.ग्रंथालयात पुस्तकांचा दुर्मिळ साठा उपलब्ध आहे. या ग्रंथालयात ४,५०,०००हून अधिक पुस्तके व आहेत.
संगणक विभाग
− संगणक विभागाची सुरुवात अमुक साली झाली. जयकर ग्रंथालय हे एक डिजिटल ग्रंथलयाचा एक भाग आहे. आणि जयकर ग्रंथालयाने डिजिटल ग्रंथालयाचि सुरुवात २००२ पासुन केली. जयकर ग्रंथालय हे विद्यापिठाबाहेरील लोकांना मेंबरशिप देते.
‎ग्रंथालय व माहितीशास्त्र विभाग्
‎पुणे विद्यापीठा अंतर्गत ग्रंथालय व माहितीशास्त्र विभागाची सुरुवात १९५८ रोजी झाली.
जयकर ग्रंथालय सुविधा
१)वाचन विभाग
२) संगणक विभाग
३) संगीत् विभाग
वर्ग:पुणे विद्यापीठ
वैश्विक वायू एकक
इंग्रजीत युनिव्हर्सल गॅस कॉन्सटंट (Universal Gas Constant)अथवा नुसतेच गॅस कॉनस्टंट. याला इंग्रजी R ने दर्शवतात. याचा किमतीचा फायदा वायूंची घनता आकारमान अथवा तापमान मोजण्यात होतो. तसेच वायूंचे वजनही या किमतीने मोजता येते. एखाद्या रासायनिक प्रक्रियेसाठी किती वायू पाहिजे हे देखील या किमतीने निश्चित करता येते.
वर्ग:ऊष्मगतिकी
नीरज चोप्रा
नीरज चोप्रा हे भारतीय भाला फेक पटू आहेत. ७ ऑगस्ट २०२१ पर्यंत त्याने जगभरातील प्रमुख स्पर्धांमध्ये सहा सुवर्णपदके गोळा केली आहेत. २०२० टोकियो उन्हाळी ऑलिम्पिकमध्ये ७ ऑगस्ट २०२१ रोजी ८७.५८ मीटर अंतरावर भालाफेक करून त्याने सुवर्णपदक जिंकले. नीरज ऑलिम्पिकमध्ये भारतासाठी सुवर्णपदक जिंकणारा पहिला ट्रॅक आणि फील्ड खेळाडू आहे. तसेच ऑलिम्पिकमध्ये सुवर्णपदक जिंकणारा अभिनव बिंद्रा नंतरचा दुसरा भारतीय खेळाडू आहे. त्याने फ्रान्स मध्ये झालेल्या ॲथलेटिक स्पर्धेत ८५.१३ मीटर दूर भाला फेकून सुवर्णपदक मिळवले. त्यानंतर 'दोहा डायमंड लीग'मध्ये भालाफेक मध्ये ८७.४३ मीटरचा राष्ट्रीय उच्चांक स्थापित केला.
पार्श्वभूमी
नीरज चोप्राचा जन्म खांद्रा गाव, पानिपत जिल्हा, हरियाणा येथे झाला. त्याचे शिक्षण डीएव्ही कॉलेज, चंदीगड येथे झाले. त्याच्या काकांनी त्याला पंचकुला येथील शिवाजी स्टेडियममध्ये नेले आणि भाला फेकण्याच्या खेळाची ओळख करून दिली.
नीरज चोप्राचे मूळ आडनाव चोपडे आहे. चोपडे हरियाणातील पानिपत येथील रोड मराठा समाजातून येतात. रोड मराठा हा तोच समाज आहे जो पानिपतच्या तिसऱ्या युद्धात मराठ्यांचा पराभव झाल्यानंतर देखील हरियाणातल्या पानिपत सोनिपतकडच्या भागात वस्ती करून राहिला.
२०२२ जागतिक ॲथलेटिक्स स्पर्धा
नीरज चोप्राने २०२२ मध्ये जागतिक ॲथलेटिक्स स्पर्धेत ८८.१३ मीटरपर्यंत भला फेकून रौप्य पदक मिळवले. या स्पर्धेत भालाफेक प्रकारात पदक मिळवणारा तो पहिला भारतीय ठरला. एकंदरीत या स्पर्धेत पदक मिळवणारा तो दुसरा भारतीय ठरला. यापूर्वी अंजू बॉबी जॉर्ज हिने २००३ साली लांब उडीमध्ये कांस्य पदक मिळवले होते.
२०१८ आशियाई खेळ
२०१८ साली जकार्ता, इंडोनेशिया येथे झालेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत ८८.०६ मीटर अंतरावर भाला फेकून नीरज यांनी सुवर्णपदक मिळवले. आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भालाफेकीत सुवर्ण पदक मिळवणारे ते पहिले भारतीय ठरले. या स्पर्धेच्या उद्घाटन समारंभाच्या वेळी भारतीय पथकाचे ध्वजधारक होण्याचा मान त्यांना मिळाला. आपले सुवर्णपदक त्यांनी भारताचे माजी पंतप्रधान कै.अटलबिहारी वाजपेयी यांना समर्पित केले.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय भालाफेकपटू वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती वर्ग:२०१८ आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील पदक विजेते वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते वर्ग:२०२० ऑलिंपिकमधील सुवर्णपदक विजेते भारतीय वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार विजेते वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:ऑलिंपिकमधील भारतीय सुवर्णपदक विजेते वर्ग:विशिष्ट सेवा पदक विजेते वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते
बाळापूर (वर्धा)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
ओवा
ओवा (शास्त्रीय नाव: Trachyspermum copticum, ट्रॅकिस्पर्मम कॉप्टिकम ; ) ही पश्चिम आशिया व दक्षिण आशियात उगवणारी एक औषधी वनस्पती आहे. याच्या बिया घरगुती वापरात असतात.
औषधी गुणधर्म
पाचक औषधांमध्ये महत्त्वाचे स्थान असणारा ओवा एक मसाल्याचा पदार्थ आहे. ओवा पाचक असतो, रुचकर असतो, चवीला तिखट, आंबट, कडवट, वीर्याने उष्ण व तीक्ष्ण, तसेच लघू गुणांचा (?) असतो. अग्नीला प्रदीप्त करतो, वात, तसेच कफदोषाचे शमन करतो, पोटात वायू धरणे, उदररोग, गुल्म, प्लीहावृद्धी, तसेच जंत होणे तक्रारींत हितकर असतो. मात्र अतिप्रमाणात सेवन केल्यास पित्त वाढवतो, शुक्रधातूला कमी करतो. पराठे, खारी शंकरपाळे, पुरी इत्यादींमध्ये याचा वापर करतात.
लागवड
.
संदर्भ
वर्ग:औषधी वनस्पती वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ वर्ग:मुखशुद्धी वर्ग:भारतीय मसाले वर्ग:मसाले
बोटी नदी
बोटी नदी ही महाराष्ट्रातील सोलापूर जिल्ह्यातील एक नदी आहे.
वर्ग: सोलापूर जिल्ह्यातील नद्या
आल्फोन्सो बारावा, स्पेन
आल्फोन्सो बारावा (२८ नोव्हेंबर, इ.स. १८५७ - २५ नोव्हेंबर, इ.स. १८८५) हा १८७४ पासून मृत्यूपर्यंत स्पेनचा राजा होता.
हा स्पेनची राणी इझाबेला दुसरीचा मुलगा होता. याचे पूर्ण नाव आल्फोन्सो फ्रांसिस्को दि असिस फेर्नांदो पियो हुआन मरिया दिला कन्सेप्सियॉन ग्रेगोरियो पेलायो होते.
आल्फोन्सो १२ वर्ग:इ.स. १८५७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८८५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रभोध तिर्की
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कचोरा
कचोरा ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी व सुगंधी वनस्पती आहे. या वनस्पतीला गवला कचरा किंवा कचूर सुगंधी असे देखील म्हटले जाते. हळद किंवा आल्याप्रमाणे या वनस्पतीच्या मुळ्या वापरल्या जातात. ही वनस्पती सुगंधी असल्याने या मुळ्या वाळवून त्यांची पूड करून उटण्याप्रमाणे वापरता येते. कचोरा उष्णता निर्माण करणारी वनस्पती आहे.
विकिपीडिया:वनस्पती/यादी वर्ग:छायाचित्रांची आवश्यकता असलेले वनस्पती लेख वर्ग:औषधी वनस्पती
अंकगणित
अंकगणित ही गणिताची एक प्रमुख शाखा आहे. यात अंक व त्यांच्या गुणधर्मांचा अभ्यास केला जातो
ओळख
मूलभूत अंकगणितामधे संख्यांच्या गुणाकार व भागाकारविषयक गुणधर्मांचा अभ्यास केला जातो. बीजगणितीय अंकगणित (अल्जेब्राईक नंबर थिअरी) नामक याची एक शाखा असून तीमधे केवळ नैसर्गिक संख्या वा कॉम्प्लेक्स संख्यांचा (= काम्प्लेक्स नंबर्स) अभ्यास न करता अनेक अमूर्त संख्यांचाही अभ्यास केला जातो. आधुनिक अंकगणित हे बीजगणितीय भूमिती (अल्जेब्राईक जिअोमेट्री), कम्युटेटीव्ह् अल्जेब्रा व फिल्ड थिअरी या विषयांसोबत अत्यंत मुळापासून जोडलेले आहे.
जगप्रिद्ध "फर्माचा शेवटचा सिद्धांत" व "गोल्डबाखचे तर्कीत" (गोल्डबाखचे कंजक्चर) हे गणितातील प्रश्न मुळात अंकगणितातीलच आहेत. मुंबईमधील "टाटा मूलभूत-संशोधन-केंद्र" हे अंकगणित, बीजगणितीय भूमिती, कम्युटेटीव्ह् अल्जेब्रा व फिल्ड थिअरी या विषयांतील त्यांच्या संशोधनासाठी जगप्रसिद्ध आहे.
अंकगणित : अंकगणितात प्रामुख्याने धन पूर्णाकांच्या (म्हणजे १, २, ३, ४... या नेहमीच्या स्वाभाविक संख्यांच्या) गुणधर्मांचा अभ्यास केला जातो. धन पूर्णांकांची बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार, भागाकार इ. गणितकृत्ये तसेच क्षेत्रफळ, घनफळ, व्याज, सरासरी, शेकडेवारी इ. व्यवहारोपयोगी प्रश्नांमध्ये उपयुक्त असणारी सूत्रे व त्यांचा वापर करण्याच्या विविध पद्धती यांचा अंक गणितात विशेष उपयोग होतो. अंकगणितात वापरली जाणारी सूत्रे तर्क कठोरपद्धतीने सिद्ध करण्यावर फारसा भर दिला जात नाही तर ती गृहीत धरून त्यांचा नित्य व्यवहारातील प्रश्न सोडविण्यासाठी कसा उपयोग करता येईल याकडे विशेष लक्ष दिले जाते. संख्यांच्या व्याख्या आणि त्यांचे गुणधर्म यांचा ⇨संख्या सिद्धांत या गणितीय शाखेत विचार करण्यात येतो व या दृष्टीने अंकगणित हे संख्या सिद्धांताचे प्राथमिक स्वरूप आहे असे म्हणण्यास हरकत नाही.
संच या संकल्पनेच्या आधारे धनपूर्णांक व यांची बेरीज म्हणजे काय हे सुलभतेने मांडता येते. १, २, ३, ४,... ही अंक चिन्हे सुपरिचित आहेत. त्यांच्या संचास ध म्हणतात. आता कोणत्याही दिलेल्या संचास किती घटक आहेत हे कसे मोजतात ते पाहू. समजा का या संचात या चिन्हांनी निर्देशित असे घटक आहेत. म्हणजेच का = { } या संचातील कोणताही एक घटक घेऊन त्याच्याशी १ या अंकचिन्हाची जोडी लावली. नंतर दुसरा घटक घेऊन त्याच्याशी २ या अंकचिन्हाचा संबंध जोडला आणि राहिलेल्या घटकाशी ३ ची जोडी जमवली. अशा प्रकारे दिलेल्या का या संचाशी {१, २, ३} या ध च्या उपसंचाशी एकास-एक संबंध प्रस्थापित झाला. उपरोक्त उपसंचातील शेवटचे अंकचिन्ह ३ म्हणजेच का मधील घटकांची संख्या होय. हेच, का चा संचांक ३ आहे असेही मांडतात. याचप्रमाणे दुसऱ्या एखाद्या खा संचांक {१, २, ३..., १०, ११} या ध च्या उपसंचाचा एकास-एक संबंध जोडता येत असेल तर खा मध्ये ११ घटक आहेत किंवा खा चा संचांस ११ आहे असे म्हणता येईल. याच पद्धतीने कोणत्याही दिलेल्या संचासाठी संचांक (म्हणजे त्यात असलेल्या घटकांची संख्या) काढता येईल. यामध्ये संचातील वस्तू कोणत्या प्रकारच्या आहेत याला महत्त्व नाही हे सहजच लक्षात यावे [→ संच सिद्धांत].
आता दोन धन पूर्णांकांची बेरीज म्हणजे काय ते पाहू. समजा का आणि खा हे दोन वियुक्त संच आहेत (म्हणजेच या दोन संचांमध्ये कोणताही घटक समाईक नाही). या का आणि खा या दोन संचांचे सर्व घटक एकत्रित करून गा हा संच बनवला तर गा ला का आणि खा यांचा युतिसंच असे म्हणतात, व तो का U खा असा दर्शवतात. या युतिसंचातील घटकांच्या संख्येस (का U खा च्या संचांकांस) ग म्हटले, आणि का, खा चे संचांक अनुक्रमे क आणि ख आहेत असे मानले तर ग ही संख्या क आणि ख ची बेरीज आहे असे म्हणतात, आणि हेच ग = क + ख असे लिहितात.
वर्ग:गणित
राधिका आपटे
राधिका आपटे मूळची पुण्याची असून पुण्यातील फर्ग्युसन महाविद्यालयातून तिचे शिक्षण झाले. त्यानंतर ती पुण्यातील 'आसक्त' या मराठी नाट्यसंस्थेमध्ये दाखल झाली. तू, पूर्णविराम, मात्र रात्र आणि कन्यादान इत्यादी मराठी नाटकांमधून तिने अभिनय केला. २००९ साली भारतातील सर्वोत्कृष्ट राष्ट्रीय चित्रपटाचा पुरस्कार मिळवलेल्या 'अंतहीन' या बंगाली चित्रपटामध्ये तिने 'बृंदा' नावाची व्यक्तिरेखा साकारली होती.
चित्रपट
वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रोशन मिंझ
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गाळसुरे
गाळसुरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.