cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कन्नड तालुका
तालुक्यातील शेतक-यांनी हमखास उत्पन्न देणारे पीक म्हणून अद्रकाची मोठ्या प्रमाणात लागवड केली. यावर्षी महाराष्ट्रात अद्रकाची जास्त लागवड झाली. प्रचंड प्रमाणात उत्पादित सर्व अद्रकाची खरेदी होईल एवढी मोठी एकही बाजारपेठ महाराष्ट्रात नाही. त्यामुळे अद्रकाचे भाव गडगडले; परंतु परराज्यात बाजारपेठ उपलब्ध झाल्याने शेतक-यांची होणारी हानी टळली. सध्या कन्नड तालुक्यातून सुरत, इंदूर, भोपाळ, झाशी, दिल्ली येथील बाजारपेठांमध्ये अद्रक विक्रीसाठी जात आहे.
गेल्या दहा वर्षांपासून कन्नड तालुक्यातील शेतकरी आद्रकाचे उत्पादन घेण्यात आघाडीवर आहे. २००६ हे वर्ष सोडले तर इतर वर्षांमध्ये आद्रकला चांगली मागणी होती. हमखास उत्पन्न देणारे पीक म्हणून  तालुक्यात आद्रकाची लागवड करण्याचे प्रमाण वाढले.
कन्नड तालुका आद्रक बेणे विक्रीचे माहेरघर बनले. गेल्या पाच वर्षांत येथून मोठ्या प्रमाणात बेणे विक्री झाले. जास्त उत्पादन घेण्यात कन्नड तालुक्याने आद्रकासाठी प्रसिद्ध असलेल्या सातारा व छत्तीसगडलाही मागे टाकले. यावर्षी राज्यात व राज्याबाहेरही आद्रकची जास्त लागवड झाली.२००८ला आद्रकला प्रतिक्विंटल ४ हजार रुपये भाव होता, तर यावर्षी प्रतिक्विंटल ८०० ते १००० रुपये भाव मिळत आहे. प्रचंड उत्पादित सर्व आद्रकाची खरेदी होईल, अशी एकही बाजारपेठ महाराष्ट्रात नाही; परंतु आद्रकास परराज्यात बाजारपेठ उपलब्ध झाली आहे. त्यामुळे शेतक-यांचे नुकसान टळले. सध्या कन्नड तालुक्यातील आद्रक सूरत, इंदोर, भोपाळ, झाशी, दिल्ली येथील बाजारपेठेत जात आहे. मजुरी, खते, कीटकनाशके यांच्या किमती वाढल्या, ठिबक सिंचन आदी कारणांमुळे आद्रकचे उत्पादन घेण्यास शेतक-यांना जास्त खर्च लागला. त्यात आद्रकला येथे कमी भाव आहे; परंतु परराज्यातील बाजापेठांमुळे किमान खर्च भागून शेतक-यांच्या शिखात दोन पैसे येत असल्याने शेतकरी समाधानी आहे.
गावे: शिवराई: हे 1 कन्नड़ तालुक्यातील महत्त्वाचे गांव असून येथे अदरक व् कापूस सशेतीसाठी प्रसिद्ध आहे या गावमधे छत्रपति शिवाजी महाराजांचे 1 भव्य स्मारक बनवले आहे. हिराजि बाबा यांचे मंदिर आहे. भगवान बजरंग बलीचे 1 भव्य ऐसे मन्दिरहि आहे. गावत अनेक जतींचे लोक आनंदाने राहतात.
बोरसर (खुर्द): याठिकाणी भवानपूरी महाराज मठ असून दरवर्षी भंडाऱ्याचा कार्यक्रम होत असतो. गावातील बहुतांश लोक वारकरी असून सतप्रवृत्तीचे आहेत. गावातील दत्त भजन मंडळी पंचक्रोशीत प्रसिद्ध आहे
जळगाव (घाट): हे शिवना टाकळी मध्यम प्रकल्पा जवळीलच एक छोटेसे खेडे आहे.. या ठिकाणी प.पू. प्रभूनाथ महाराज यांची संजीवन समाधी आहे. दर वर्षी त्यांच्या पुण्यतिथी निम्मित मोठा हरिनाम सप्ताह केला जातो.
आठेगाव: हे गाव तालुुुक्यापासूूून १८ किमी अंतरावर असूूून, गावांमध्ये म्हसोबा या दैवताची दरवर्षी यात्रा भरते. नवसाला पावणारा म्हसोबा अशी या गावाची ख्याती आहे. कापूस, मका, अद्रक इत्यादी पिकांचे सर्वाधिक उत्पन्न गावात होते.
चिंचोली लिंबाजी : हे गाव आई जगदंबेच्या यात्रे साठीखूप प्रसिद्ध आहे एकदा अवश्य भेट द्यावी खामगाव :हे गाव तालुक्यापासून 30 किमी अंतरावर आहे या गावाच्या कडेला खूप मोठे धरण आहे तेथे श्री सुदाम लक्ष्मण गायके यांचा शेतात हारमहू बाबा चे मंदिर आहे तेथे दरवर्षी यात्रा भरते पंचक्रोशी तील भाविक येतात
पैठण, गंगापूर, कन्नड, वैजापूर, सिल्लोड, खुलताबाद,
वर्ग:औरंगाबाद जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
आरटीएस महाराष्ट्र
आरटीएस महाराष्ट्र हा एक अँड्रॉइड आणि आयओएस मोबाइल ॲप आहे ज्याद्वारे महाराष्ट्र शासनाने महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५ नुसार सेवा देण्यासाठी सुरू केली आहे.
प्रस्तुत अप्लिकेशन सदर काम करण्यास उपयोगी आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्र शासन
इ.स. १४९१
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४९१ वर्ग:इ.स.च्या १४९० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
खोड
झाडाच्या जमिनीतून बाहेर आलेल्या मुख्य भागास खोड म्हणतात. वनस्पतीची ओळख पटविण्यास तसेच वर्गीकरणासाठी खोड एक महत्त्वाचे अंग आहे. खोड हे जमिनीच्या वर असते.
वर्ग:वनस्पतीचे भाग
बोरी (खंडाळा)
बोरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
सहाण
ही एक प्रकारच्या वालुकाश्मापासुन बनविलेली वस्तु आहे.ही छोट्या पोळपाटासारखी दिसते. याचा पृष्ठभाग हा खरखरीत असतो. यावर सुकलेले चंदनाचे खोड हे पाणी टाकुन व थोडा दाब देउन वर्तुळाकार फिरवितात.त्यामुळे खोडाचे घर्षण होउन त्याचे अत्यंत सुक्ष्म कण पाण्यात मिसळल्यामुळे गंध तयार होते. चंदन हे गुणधर्माने शितल आहे. हे गंध देवास लाविले जाते. तसेच पूजा करणारा ते आपल्या कपाळास दोन भुवयांच्या मध्ये लावतो. त्याने मन शांत होते व पूजा करण्यास मन एकाग्र होते.
वर्ग:पूजेची उपकरणे
कोळवई
कोळवई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ग्राहक पंचायत
अखिल भारतीय ग्राहक पंचायत ही भारतातील ग्राहकांचे प्रतिनिधित्व करणारी संस्था आहे. हिची स्थापना बिंदुमाधव जोशी यांनी प्रथमतः पुण्यात केली.
इ.स. १९७४पर्यंत ग्राहकांच्या हक्कांचे संरक्षण करणारी अशी कोणतीही संस्‍था भारतात नव्हती. बिंदुमाधव जोशी यांनी अशी संस्था असावी अशी कल्पना लोकांना सांगितली तर त्यांना लोकांनी वेड्यात काढले. पण तरीही पुण्यातले 'सोबत'चे संपादक ग.वा. बेहरे, दैनिक सकाळचे संपादक मुणगेकर, पु.ल. देशपांडे, मुकुंदराव किर्लोस्कर, लेखिका कमल पाध्ये,  पुणे विद्यापीठाचे कुलगुरू देवदत्त दाभोळकर आदींनी ही कल्पना उचलून धरली आणि यथावकाश न्यायमूर्ती छगला यांच्या हस्ते अखिल भारतीय ग्राहक पंचायत या संस्थेच्या पुणे शाखेचे उद्‌घाटन झाले.
मुंबईतही या संस्थेची कल्पना कुणाला फारशी आवडली नाही. पण गायक आणि संगीत दिग्दर्शक सुधीर फडके यांनी आग्रह धरल्याने त्यांच्या घरी पहिली बैठक झाली, आणि त्यानंतर पंचायतीचे काम रडतखडत सुरू झाले. काही वर्षातच भारतात सर्व शहरांत या संस्थेच्या शाखा झाल्या.
ग्राहक आंदोलन हे सुरुवातीला स्वयंसेवी संस्थांनी सुरू केले आणि मग त्याला हळूहळू सरकारचा पाठिंबा मिळू लागला. १९८६ सालच्या ग्राहक संरक्षण कायद्याचा मसुदा प्रथम ग्राहक पंचायतीने सादर केला आणि मग त्याला सरकारने कायद्याचे रूप दिले. १९९० साली ग्राहक्पंचायतीने २४ डिसेंबर हा भारतीय ग्राहक दिवस म्हणून घोषित केला आणि मग त्याला सरकारी मान्यता मिळाली. ग्राहक संस्थांच्या रजिस्ट्रेशनसाठी एक स्वतंत्र 'ग्राहक संगठन पंजीकरण अधिनियम विधेयक’ भारताच्या लोकसभेत ५ सप्टेंबर १९९२ रोजी सादर झाले, परंतु अजूनही हे नियम तयार झालेले नाहीत.
वर्ग:ग्राहक वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
इराळा
इराळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
बैरूत
बैरूत (بيروت; हिब्रू: ביירות; लॅटिन: Berytus; Beyrouth; Beyrut; Պէյրութ) ही पश्चिम आशियातील लेबेनॉन देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. बैरूत शहर लेबेनॉनच्या पश्चिम भागात भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले आहे.
इ.स. पूर्व पंधराव्या शतकामधील उल्लेख सापडलेले बैरूत जगातील सर्वात प्राचीन शहरांपैकी एक आहे. सध्या बैरूत लेबेनॉनचे राजकीय, आर्थिक व सांस्कृतिक केंद्र असून २०१२ साली बैरूतची लोकसंख्या ३.६१ लाख तर महानगराची लोकसंख्या २० लाकांहून अधिक होती. बैरूत हे लेबेनॉनमधील सर्वात मोठे पर्यटनस्थळ असून येथील सौम्य हवामान व समुद्रकिनारे अनुभवायला येथे अनेक पर्यटक येतात. परंतु वारंवार होत असणाऱ्या युद्धांमुळे व अस्थिर राजकीय परिस्थितीमुळे बैरूतची अर्थव्यवस्था काहीशी कमकूवत बनली आहे.
भूगोल
बैरूत शहर एका नैसर्गिक द्वीपकल्पावर वसले असून त्याच्या पूर्वेकडून बैरूत नदी वाहते तर पश्चिमेला भूमध्य समुद्र आहे. बैरूत इस्रायल-लेबेनॉन सीमेच्या 94 km उत्तरेस स्थित आहे.
हवामान
बैरूतचे हवामान भूमध्य समुद्रीय स्वरूपाचे असून येथील हिवाळे उबदार तर उन्हाळे कोरडे असतात.
वाहतूक
बैरूत–रफिक हरिरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा बैरूतमधील प्रमुख विमानतळ आहे. हा लेबेनॉनमधील सध्या चालू असलेला एकमेव विमानतळ असून २०१३ साली सुमारे ६२ लाख प्रवाशांनी येथून प्रवास केला. लेबेनॉनची जलवाहतूक बैरूत बंदर हे देशामधील सर्वात मोठे बंदर हाताळते.
बाह्य दुवे
वर्ग:लेबेनॉनमधील शहरे वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे वर्ग:बैरुत
सुलतानपूर (नाशिक)
सुलतानपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
भंते प्रज्ञानंद
भंते प्रज्ञानंद ( कॅण्डी-श्रीलंका, १८ डिसेंबर, १९२७; मृत्यू: लखनौ, ३० नोव्हेंबर २०१७) हे भारतीय बौद्ध भिक्खू होते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी धम्मदीक्षा देणाऱ्या पाच भंतेच्या पथकात भंते प्रज्ञानंद होते. ते डॉ. आंबेडकरांना पहिल्यांदा रंगून, म्यानमार येथे झालेल्या धम्मसंगिनी परिषदेत भेटले.
सुलतानपूर (नाशिक)
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
भंते प्रज्ञानंद
सुरुवातीचे जीवन व कारकीर्द
प्रज्ञानंदांचा जन्म १८ डिसेंबर १९२७ रोजी श्रीलंकेतील कॅण्डी येथे झाला, येथेच त्यांनी प्राथमिक शिक्षण घेतले. शिकत असतानाच त्यांना धर्मप्रसार करण्याचे महत्त्व कळू लागले. अनागरिक धम्मपाल यांनी प्रज्ञानंदांना श्रीलंकेतून भारतात आणले. भारतात त्यांची ओळख भिक्खू बोधानंद यांच्याशी झाली, जे उत्तर प्रदेशातील रिसालदार बुद्ध विहाराचे प्रमुख होते. त्यांनी भारतात 'त्रिपिटीकाचार्य' पदवी मिळवली. इ.स. १९४२ मध्ये धम्मदीक्षेनंतर 'प्रज्ञानंद' धारण केले.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व प्रज्ञानंद यांची येवला येथील भेटीत नागपूर धम्मदीक्षा सोहळ्याचे स्वरूप ठरले. ते महास्थवीर चंद्रमणी यांच्या संघात सहभागी झाले. बोधानंद यांचे निधन झाले तेव्हा प्रज्ञानंद केवळ २५ वर्षांचे होते. तरुण वयातच त्यांच्याकडे उत्तर प्रदेशातील रिसालदार बुद्ध विहाराचे प्रमुखपद आले. आंबेडकरांनी दीक्षा घेतल्यानंतर देशातील अनेक भागांत लोक दीक्षेसाठी इच्छुक होते. देशभरातील असंख्य लोकांकडून धम्मदीक्षेसाठी मागणी येऊ लागली. त्यासाठी प्रज्ञानंद अनेक ठिकाणी गेले. उत्तर प्रदेशातील अलीगडला त्यांनी अडीच लाख लोकांना बौद्ध धम्माची दीक्षा दिली. दीक्षा देण्यासाठी पुरेसे प्रशिक्षित भिक्खू नसल्याने प्रज्ञानंदांनी भिक्खूंच्या प्रशिक्षणासाठी उत्तर प्रदेशातील श्रावस्तीला रेन चेन भिक्खू प्रशिक्षण केंद्र स्थापन केले. आज जगभरात या केंद्राचे नाव आदराने घेतले जाते.
निधन
उत्तर प्रदेशातील लखनौ ३० नोव्हेंबर २०१७ रोजी प्रज्ञानंदांचे निर्वाण झाले.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय बौद्ध वर्ग:बौद्ध भिक्खू वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९१७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजवाडी (मुदखेड)
राजवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
गुयुक खान
गुयुक खान ( इ.स. १२०६ - मृत्यू: इ.स. १२४८)हा मोंगोल सरदार ओगदेई खानचा मुलगा होता. हा अत्यंत बेजबाबदार व उर्मट होता. ओगदेईला आपल्या पश्चात तो गादीवर बसावा असे वाटत नव्हते. ओगदेईच्या मृत्यूनंतर त्याची बायको व गुयुकची आई तोरेगीन खातूनने सुमारे ४-५ वर्षे राज्यकाळ सांभाळला व नंतर गुयुकला बसवले.
बेजबाबदार व जुलमी गुयुक खानाने गादीवर बसल्यावर सर्व जुन्या सल्लागारांना देहांताची शिक्षा दिली. जोचीचा मुलगा बाटु खान याला गुयुक खानाची नियुक्ती मान्य नव्हती. या दोघांतील बेबनाव वाढत होता व या प्रकरणाचा सोक्षमोक्ष लावण्यासाठी रशियाच्या दिशेने निघालेल्या गुयुकचा अकस्मात मृत्यू झाला.
वर्ग:मंगोलियाचा इतिहास वर्ग:इ.स. १२०६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२४८ मधील मृत्यू
इ.स.पू. २७९
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २७९ वर्ग:इ.स.पू.चे २७० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
नोकिया इ७५
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००९ मध्ये प्रकाशित झाला.
निळ्या छातीचा लावा
निळ्या छातीचा लावा, गरंज लावा, पेपट लावा, कानेली किंवा लहान टुरी (इंग्लिश: Blue-breasted Quail; हिंदी:चीना बटेर, गोबल बुटई) हा भारतात आढळणारा एक पक्षी आहे.
गरंज लावा आकाराने मोठ्या लाव्यापेक्षा लहान असतो. नर उडत असताना इतर कुठल्याही लावा पक्ष्यापेक्षा गडद रंग ठळकपणे दिसतो. मादी:भुवया फिक्कट, पिवळसर तांबूस छाती आणि कुशीवर काळसर पट्टे असतात. स्थायिक संचार करणारा स्थायिक पक्षी आहे. श्रीलंका आणि भारतात मुंबई, तसेच सिमला येथे हा पक्षी आढळतो.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
इ.स. १४८९
मृत्यू
वर्ग:इ.स.च्या १४८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सोयगाव तालुका
सोयगाव तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. सोयगांव हे या तालुक्याचे मुख्य ठिकाण आहे.
सोयगाव तालुक्यात जगप्रसिद्ध अजिंठा लेणी पर्यटन स्थळ आहे सोयगाव तालुका हा मराठवाडा व छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील शेवटचा टोक आहे सोयगाव तालुक्यातील एका टोकापासून विदर्भ तर दुसऱ्या बाजूला खान्देश सुरू होते. सोयगाव तालुक्याचा शेती हा प्रमुख व्यवसाय आहे सोयगाव तालुक्यात शेतीतून प्रामुख्याने कापूस,मक्का,तूर, सूर्यफूल, मिर्ची, सीताफळ इत्यादी पिकांचे उत्पादन घेतले जाते.
वर्ग:औरंगाबाद जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
पोप इनोसंट पाचवा
पोप इनोसंट पाचवा (इ.स. १२२५:ला साल, फ्रांस - १२ जून, इ.स. १२७६:रोम, इटली) हा इ.स. १२७६मध्ये पाच महिन्यांकरता पोप होता.
इनोसंट ०५ इनोसंट ०५ वर्ग:इ.स. १२७६ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १२२५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पान
वर्ग:वनस्पतीचे भाग
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल - महिला
Seeding
The draw for the groups was held 16 June 2008.
Group A
All times are China Standard Time (UTC+8)
Medal Round
All times are China Standard Time (UTC+8)
पोप झेफिरिनस
पोप झेफिरिनस (--:रोम - फेब्रुवारी १२, इ.स. २१७:रोम) हा तिसऱ्या शतकातील पोप होता.
झेफिरिनसची कारकीर्द बरीच मोठी असली तरी त्याच्याबद्दल कमी माहिती उपलब्ध आहे. त्याच्या निंदक हिप्पोलिटसने त्याचे वर्णन अशिक्षित साधारण माणूस, चर्च चालवण्याची नीती नसलेला आणि त्याच्या डीकन कॅलिक्स्टसच्या ताटाखालचे मांजर असे केले आहे.
संदर्भ व नोंदी
झेफिरिनस झेफिरिनस वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डोपामिन
डोपामिन हे आपल्या शरीरात अस्तित्वात असतेच. डोपामिन हे plessure nurotransmitor आहे जे आपल्या चेतारज्जू द्वारा मेंदूपर्यंत सिग्नल पोहचवते हा संदेश मुखातः आनंदाचा निगडीत असतो. अति धुम्रपान करणारी व्यक्ती शरीरात डोपामिन रिलीज करण्यासाठी स्वतःला व्यसन लाऊन घेते ज्यामुळे धुम्रपान करण्याची इच्छा होते.
गाळतरे
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे हमरापूर मार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव २९ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ४४९ कुटुंबे राहतात. एकूण २४७४ लोकसंख्येपैकी १३३६ पुरुष तर ११३८ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७३.७४ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८३.२५ आहे तर स्त्री साक्षरता ६२.६५ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ३०९ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १२.१३ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
ओखी चक्रीवादळ
'ओखी चक्रीवादळ' हे सन २०१५ नंतरच्या 'मेघ' या चक्रीवादळानंतर, अरबी समुद्रात उठलेले सर्वात तीव्र उष्ण कटिबंधीय चक्रीवादळ होते.याचा उद्गम हा २९ नोव्हेंबर २०१७चे सुमारास श्रीलंकेपासून झाला.भूमीच्या जवळ असल्याने, याची तीव्रता वाढली नाही.पण त्याचे अरबी समुद्रात आगमन झाल्यावर १ दिसेंबरला ते तीव्र झाले. शीलंकेत जिवीत व वित्त हानी केल्यानंतर ते लक्षद्वीप बेटाकडे व नंतर भारताकडे झेपावले.त्याचे शेवटच्या चरणात,गुजरात हे राज्य याच्या कवेत येण्याची शक्यता आहे.
बांगलादेशने यास ओखी नाव दिले.याचा अर्थ डोळा असा होतो.
या वादळाने सुमारे ३८ बळी घेतलेत त्यासोबतच अनेक मासेमार हे बेपत्ता आहेत.
भारत
मुंबई व कोकण किनारपाट्टीस याचा धोका होता. पण त्याची तीव्रता कमी झाल्यामुळे तो टळला आहे. पण, त्यामुळे सुमारे ७० किमी. प्रती तास यावेगाने वारे वाहतील व पाऊस पडेल असा अंदाज भारतीय हवामान खात्याने वर्तविला आहे. मुंबईजवळ समुद्र खवळलेला होता.
बचाव पथकाने, सुमारे ५५६ मासेमारांचा जीव वाचविला. तामिळनाडू व केरळ येथील ८०९ मासेमार हे कसेबसे किनाऱ्यावर पोहोचले. गुजरात, दमण दीव, दादरा नगरहवेली येथे यामुळे नुकसान होण्याची शक्यता वर्तविली जात आहे.
लक्षद्वीप
या ठिकाणी प्रभावित नागरिकांना भारतीय नौदलाने मदतीचा हात दिला व खाद्यसामग्री दिली.
संदर्भ
वर्ग:२०१७ मधील नैसर्गिक आपत्ती वर्ग:भारतावरील नैसर्गिक आपत्ती वर्ग:चक्रीवादळ
भूपरिवेष्टित देश
भूपरिवेष्टित देश म्हणजे चारही बाजूंनी जमिनीने वेढला गेलेला देश. अशा देशाला समुद्रकिनारा असलाच तर तो एखाद्या बंदिस्त समुद्राचा असतो. जगात ४८ भूपरिवेष्टित देश आहेत.
मालेगाव (मुरबाड)
मालेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
भूपरिवेष्टित देश
ऐतिहासिक काळापासून भूपरिवेष्टित असणे तोट्याचे मानले गेले आहे. समुद्रकिनारा नसल्यामुळे अशा देशांना सागरी वाहतुकीपासून वंचित राहावे लागते तसेच समुद्राच्या इतर संपत्तीचा देखील वापर करून घेता येत नाही. आजवर अनेक देशांनी भूपरिवेष्टित होण्यापासून टाळण्यासाठी विविध मार्गांचा उपयोग केला आहे.
मालेगाव (मुरबाड)
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
भूपरिवेष्टित देश
जगातील भूपरिवेष्टित देशांची यादी
वर्ग:भूगोल
इ.स. १४८७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४८७ वर्ग:इ.स.च्या १४८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पुलाव
पुलाव भाताचा प्रकार आहे. हा खाद्यपदार्थ उत्तर भारतात अधिक प्रचलीत आहे.
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ
कुंभारकिन्ही
कुंभारकिन्ही हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
छोटा खरूचि
छोटा खरूचि, चिनी ससाणा, चिमण नारझी किंवा चिमण नारझिनक (इंग्लिश: Lesser Kestrel) हा एक पक्षी आहे.
ओळखण
चिनी ससाणा हा पक्षी कबुतरापेक्षा आकाराने मोठा आहे. त्यात नराचे पंख मोठे असतात व त्यांचा रंग निळा करडा असतो. पोटाखालील भाग तांबूस पिवळट रंगाचा असतो. पंखांखालचा भाग पांढरा असतो. त्यावर कसलीही चिन्हे नसतात. मादी: अस्पष्ट मिशा ,आकार लहान आसतो .मादी ही बेधडकपणे उड्डाण करते. ती उडणारे कीटक हवेतच पकडते. मादी शुभ्र अथवा पिवळसर वर्णाची असते. ती फांदीवर बसून पंखांच्या सहाय्याने घास चोचीजवळ नेते. हे पक्षी थव्याने किंवा एकटेही राहतात.
वितरण
गिलगीट हरियाना आणि नेपाळ ते आसाम व आजूबाजूच्या प्रांतात आढळतात. दक्षिणेकडे महाराष्ट्र (सोलापूर, अहमदनगर) तामिळनाडू, ओरिसा या भागात हिवाळ्यात आढळतात त्यामुळे त्यांना हिवाळी पाहुणे म्हणतात. तुर्कस्तान ते पूर्वेकडे मांचुरिया आणि उत्तर चीन मध्ये आढळतात.
निवास्थाने
माळराने, गवती कुरणे आणि शेतीच्या प्रदेशात आढळतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
निष्पाप (चित्रपट)
उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
पारगाव (पालघर)
पारगाव(पालघर) हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे मुसळधार पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण,दमट असते. उन्हाळ्यात वातावरण उष्ण असते तर हिवाळ्यात हवामान थंड, शीतल असते.
लोकजीवन
येथे मुख्यतः कुणबी व आदिवासी समाजातील लोक फार वर्षांपासून स्थायिक आहेत. मासेमारी, कुक्कुटपालन,नागलीशेती व भातशेती हे व्यवसाय पूर्वापार चालत आलेले आहेत. हल्ली काही प्रमाणात हॉटेल व्यवसाय सुरू झालेला आहे तसेच जवळपास रिसॉर्टसुद्धा बांधलेली आहेत.गावात ३९२ घरे आहेत.२०११ च्या जनगणनेनुसार ५० टक्के महिलांची संख्या आहे.एकूण साक्षरता प्रमाण ७२ टक्के असून महिलांची साक्षरता ३४ टक्के आहे. अनुसूचित जाती जमातीचे प्रमाण ३० टक्के आहे. गावात प्राथमिक शाळा तसेच माध्यमिक शाळा आहे.
नागरी सुविधा
सफाळे रेल्वे स्थानक ते पारगाव अशी नियमित राज्य परिवहन बससेवा उपलब्ध आहे. तसेच सफाळे ते वरई, नावझे, वसई,विरार जाणाऱ्या सर्व राज्य परिवहन बस पारगावला थांबतात.गावात प्राथमिक आरोग्य केंद्राची सोय उपलब्ध आहे.
जवळपासची गावे
मुंबई अहमदाबाद राष्ट्रीय महामार्ग ८ किमी अंतरावर आहे.सोनावे, तांदुळवाडी, गांजेढेकाळे,नावझे, दहिसर तर्फे मनोर ही गावे अनुक्रमे २किमी,३किमी,४किमी,४किमी,४किमी अंतरावर आहेत.
संदर्भ
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
इ.स.पू. २८०
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २८० वर्ग:इ.स.पू.चे २८० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
निदा फाजली
मुक्तबा हसन ऊर्फ निदा फाजली (जन्म : दिल्ली, भारत, १२ ऑक्टोबर, १९३८; - मुंबई, महाराष्ट्र, भारत,  ८ फेब्रुवारी, २०१६) हे जनप्रिय शायर नजीर अकबराबादी, नजीर बनारसी यांची शायरी पुढे नेणारे एक उर्दू शायर होते. हिंदी चित्रपटांचे ते संवादलेखक आणि गीतकार होते.
त्यांचा जन्म दिल्लीत झाला आणि त्यांचे बालपण ग्वाल्हेर येथे गेले. हिंदुस्थानच्या फाळणीनंतर त्यांचे आई-वडील पाकिस्तानात गेले, निदा भारतात्च राहिले. साठोत्तरी उर्दू शायरीचे ते एक महत्त्वपूर्ण शायर म्हणून भारत व पाकिस्तानात ओळखले जात. त्यांचा पहिला काव्यसंग्रह लफ्जों का पूल लोकप्रिय झाला. ते आपल्या कविता, गीत आणि गझलांत नातेसंदर्भ, सत्य आणि असत्य इत्यादींचे विश्लेषण करतात. त्यात देशविभाजनामुळे विस्थापित झालेल्या व्यक्तिमत्त्वांचा संघर्ष, व्यक्तिगत दुःखे व तदनुषंगाने मनुष्याच्या स्वभावातील परिवर्तन हेसुद्धा दिसतात.
पुरस्कार
वर्ग:उर्दू कवी वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
नोकिया इ९० कम्युनिकेटर
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००७ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वडगाव (मावळ)
वडगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील मावळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वडगाव(मावळ) हे पुण्याजवळचे एक प्रसिद्ध गाव आहे. ते पुण्यापासून सुमारे ४० कि.मी. अंतरावर आहे. येथे मराठे व इंग्रज यांच्यामधील शेवटची लढाई झाली होती.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १२५० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:मावळ तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
रोहीपिंपळगावतांडा
रोहीपिंपळगावतांडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
ध्वनिप्रदूषणाच्या नियंत्रणासाठी काही उपाय
वर्ग: प्रदूषण व्यवस्थापन*/ ध्वनि प्रदूषण
इराणी करंडक
स्पर्धेचे स्वरुप
ही स्पर्धा प्रत्येक वर्षीच्या रणजी करंडक विजेता संघ व शेष भारतातील संघातील निवडलेल्या खेळाडूंच्या संघात खेळली जाते.
हेसुद्धा पहा
वर्ग:भारतातील क्रिकेट स्पर्धा
इ.स. १४८६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४८६ वर्ग:इ.स.च्या १४८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बालेआरिक समुद्र
बालेआरिक समुद्र (आयबेरियन समुद्र; Mar Balear) हा भूमध्य समुद्राचा एक विभाग आहे. हा समुद्र स्पेनच्या मुख्य महाद्वीप व बालेआरिक द्वीपसमूहाच्या दरम्यान स्थित आहे.
वर्ग:स्पेनचा भूगोल वर्ग:भूमध्य समुद्र
गो-फुशिमि
गो-फुशिमि (जपानी:後伏見天皇; ५ एप्रिल, इ.स. १२८८ - ७ मे, इ.स. १३३६) हा जपानचा ९३वा सम्राट होता. हा इ.स. १२९८ ते इ.स. १३०१ दरम्यान सत्तेवर होता.
वर्ग:जपानी सम्राट वर्ग:इ.स. १२८८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १३३६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
घांगळी
घांगळी हे वारली समाजाचे पारंपरिक वाद्य आहे. हे वाद्य रुद्रवीणेसारखे दिसते. वारली समाजात नृत्याला फार महत्त्वाचे स्थान आहे. दिवाळी, शिमगा यांसारखे सण लग्नसमारंभात तसेच प्रार्थना करताना वारली स्त्री-पुरुष शरीर शृंगारून निरनिराळी नृत्ये करतात. त्यावेळी हे वाद्य प्रामुख्याने वाजविले जाते. आपल्याला घांगळी हे वाद्य भू-मातेने दिले आहे, अशी वारली लोकांची श्रद्धा होती. हे वाद्य वाजविणाऱ्यांना घांगळी भगत असे म्हणत. डाव्या हाताने छातीपाशी घट्ट धरून उजव्या हाताने तारांना छेडून भगत हे वाद्य वाजवितो तेव्हा त्याला इतर दोन भगत साथ देतात.
भांगसर
भांगसर म्हणजेच थाळा. हे वाद्य नाशिक जिल्ह्यातील कोकणा (कोकणा समाज/कोकणा जमात) आणि वारली समाजातील पुरुष वाजवितात. गावदेवीच्या पूजेसाठी तसेच मृतात्म्यांना श्रद्धांजली वाहताना हे वाद्य वाजविले जाते. सरपट नावाच्या झाडाच्या काठीच्या टोकाला एक खास प्रकारचे कोथीचे (?) मेण लावून ही काठी पितळी थाळीच्या पृष्ठभागावर चिकटवतात. उभ्या काठीवर हाताने विशिष्ट प्रकारे घर्षण करून थाळीवर कंपने निर्माण करत त्याच्या लयींवर आदिवासी गाणे म्हणतात. याच तालावर ते कथाही सांगतात.
घांगळी
घांगळी हे वाद्य सहजासहजी कोणीही वाजवू शकत नसे. घांगळी भगत होण्यासाठी खास शिक्षण घ्यावे लागते. अनुभवी भगत ही विद्या तरुण मुलांना शिकवितात. याचे शिक्षण पावसाळ्याच्या प्रारंभी सुरू होते व दिवाळीपर्यंत पूर्ण होते. या काळात शिकाऊ भगतांना काही व्रते कडकपणे पाळावी लागतात. जो भगत ही व्रते व्यवस्थित आचरणात आणणार नाही, त्यास शिक्षा केली जात असे. तरीही त्याच्यात सुधारणा झाली नाही तर त्याला शिक्षण देणे बंद केले जाते. त्यामुळे भू-मातेने दिलेले हे वाद्य वाजविण्याची कला अवगत करण्यासाठी प्रचंड तपश्चर्येचीच आवश्यकता असते.
भांगसर
वर्ग:अप्रचलित लुप्तप्राय वाद्ये
घांगळी
घांगळी वाद्य बनविण्याचे कौशल्य मोजक्या लोकांनाच प्राप्त असे. त्यामुळे समाजात त्यांना भगतांइतकेच स्थान असे. बहुतेक भगत स्वतःच हे वाद्य बनवितात. घांगळी हे वाद्य बनविण्यासाठी दोन सुकलेल्या भोपळ्यांचा वापर केलेला असतो. दोन्ही भोपळ्यांना जोडण्यासाठी उत्तम प्रतीच्या बांबूंचा उपयोग केला जातो. नाद निर्माण करण्यासाठी या बांबूवर तारा बसविलेल्या असतात. या तारा छेडून जो नाद निर्माण होतो त्याच्या तालावर घांगळी भगत भू-मातेची प्रार्थना करणारे गाणे म्हणतो. त्याला पालघर असे म्हणतात. या गाण्याबरोबर भगत कथाही सांगतो. हे वाद्य मोरपिसे, काचेच्या रंगीत बांगड्या, आरसा किंवा बोटांच्या सहाय्याने वाजविले जाते. एका अर्थाने घांगळी हा तंतुवाद्याचा आद्य प्रकार असावा.
हे सुद्धा बघा
वर्ग:अप्रचलित लुप्तप्राय वाद्ये
नी.वि. छत्रे
नीलकंठ विनायक छत्रे ऊर्फ कोंडोपंत छत्रे (१ नोव्हेंबर, इ.स. १८५० - ३० एप्रिल, इ.स. १९२९) हे व्यवसायाने डॉक्टर होते. सुप्रसिद्ध गणितज्ञ केरो लक्ष्मण छत्रे यांचे ते वंशज होते. शके १७८७ पासून चालू असलेले केरोपंती अथवा पटवर्धनी पचांग हे त्यांच्या देखरेखीखाली बनत असे.
कोंडोपंतांना मराठी व संस्कृत भाषेतील साहित्य वाचण्याची आवड असून, या दोन्ही भाषांवर त्यांचे प्रभुत्व होते. कलाप्रांतातही त्यांना नाट्यशास्त्राची विशेष आवड होती. नाटक बसवताना व दिग्दर्शित करताना नटाने त्यातील संवाद म्हणताना आवाजाचे चढउतार कसे हेरावे, त्यांना आकार कसा द्यावा याचे ते जाणकार होते. कोंडोपंतांच्या या ज्ञानाचा रंगभूमीवर काम करणाऱ्या अनेकांना उपयोग झाला.
नी.वि. छत्रे हे नाटकांकडे प्रचाराचे आणि प्रसाराचे माध्यम म्हणून बघायचे. नाटकाचा कल्पकतेने वापर केला तर त्यातून जनजागृती साधून आपली मते लोकांपर्यंत पोहोचवता येतील यावर त्यांचा विश्वास होता. ते याच दृष्टीने नाटकांचा विचार करीत.
नाट्यलेखन
कोंडोपंत छत्रे यांनी ’दुर्योधन बलराम’ या नावाचे एक नाटक लिहिले होते.
सन्मान
नी.वि. छत्रे यांचा रंगभूमीचा अभ्यास, रंगभूमीवरील त्यांचे प्रेम आणि निष्ठा पाहून, तसेच रंगभूमीवर त्यांनी सोपविलेली जनजागृतीची जबाबदारी पार पाडण्यासाठीचे मार्गदर्शन त्यांच्याकडून मिळावे म्हणून, त्यांना इ.स. १९०८ साली नाशिक येथे भरलेल्या ४थ्या नाट्यसंमेलनाचे अध्यक्षपद देण्यात आले.
अध्यक्ष वर्ग:इ.स. १८५० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख [[वर्ग:मराठी नाटककार][]
इ.स.पू. २८१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २८१ वर्ग:इ.स.पू.चे २८० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
खडक्या लावा
खडक्या लावा किंवा खडकी लावा (इंग्लिश: Rock bush quail) हा भारतीय द्वीपकल्पातील लावा कुळातील एक पक्षी आहे.
हा पक्षी सहसा जंगल लाव्या बरोबर आढळून येतो. हनुवटी व गल्यावरचा डाग मातकट विटकरी, तांबडा. नराचा काळसर तपकिरी लावीच्या हनुवटीचा रंग पांढरा व गळ्यावर डाग असतो.
वितरण
हा पक्षी वऱ्हाडापासून दक्षिणेकडे दख्खनचे पठार ते तामिळनाडू पर्यंत आढळतो.
निवासस्थाने
दगड -गोट्याची झुडपी जंगले.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
धनगरवाडी (खंडाळा)
धनगरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
देवेंद्रनाथ टागोर
देवेंद्रनाथ टागोर (१५ मे, इ.स. १८१७: शिलैदाहा, कोलकाता, बंगाल प्रेसिyडेन्सी, ब्रिटिश भारत - १९ जानेवारी, इ.स. १९०५: कोलकाता, बंगाल प्रेसिडेन्सी, ब्रिटिश भारत) हे भारतीय समाजसुधारक आणि तत्त्वज्ञ होते. ते ब्रह्मो समाजाच्या संस्थापकांपैकी एक होते.
कौटुंबिक माहिती
देबेंद्रनाथ हे द्वारकानाथ टागोर यांच्या सहा मुलांपैकी एक होते. देबेंद्रनाथ यांच्या मुलांपैकी अनेकांनी स्वतःची ख्याती मिळविली.
वर्ग:भारतीय समाजसुधारक वर्ग:इ.स. १८१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९०५ मधील मृत्यू
जांभरूणवाडी
जांभरुणवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
पोप एड्रियान चौथा
पोप एड्रियान चौथा (इ.स. ११००:हर्टफोर्डशायर, इंग्लंड - सप्टेंबर १,इ.स. ११५९:अनान्यी, इटली) हा बाराव्या शतकातील पोप होता.
याचे मूळ नाव निकोलस ब्रेकस्पियर असे होते.
एड्रियान ०४ एड्रियान ०४ वर्ग:इ.स. ११०० मधील जन्म वर्ग:इ.स. ११५९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजेंद्र प्रसाद
'''डॉ. राजेंद्रप्रसाद सहाय''' (जन्म : ३ डिसेंबर १८८४; - २८ फेब्रुवारी १९६३) हे स्वतंत्र भारताचे पहिले राष्ट्रपती होते. त्यांनी सन १९५० ते १९६२ या काळात भारताच्या राष्ट्रपतीचे पद भूषविले. व्यवसायाने वकील असलेले डॉ. राजेंद्रप्रसाद, भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यादरम्यान काँग्रेस पक्षात सामील झाले व बिहारमधील एक प्रमुख राजकीय नेते बनले. महात्मा गांधींचे समर्थक असलेल्या राजेंद्रप्रसाद ह्यांना ब्रिटिश सरकारने १९३१ मधील मिठाचा सत्याग्रह व १९४२ मधील भारत छोडो आंदोलनादरम्यान तुरुंगात डांबले होते. स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर २६ जानेवारी १९५० रोजी भारताने नवीन संविधानाचा स्वीकार केला व राजेंद्रप्रसादांची भारताचे पहिले राष्ट्रपती म्हणून निवड केली गेली. ह्या पदावर ते १२ वर्षे राहिले.
प्रारंभिक जीवन
राजेंद्र प्रसाद यांचा जन्म ब्रिटिश राजवटी त बिहार मधील सिवान जिल्ह्या तील झिरादेई येथील कायस्थ कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील महादेव सहाय श्रीवास्तव हे संस्कृत आणि फारसी या दोन्ही भाषांचे अभ्यासक होते. त्यांची आई कमलेश्वरी देवी ही एक धर्माभिमानी स्त्री होती जी आपल्या मुलाला रामायण आणि महाभारता तील कथा सांगायची. राजेंद्र प्रसाद हे त्यांच्या भावंडात सर्वात लहान होते आणि त्यांना एक मोठा भाऊ आणि तीन मोठ्या बहिणी होत्या. ते लहान असतानाच त्यांची आई वारली आणि नंतर त्यांच्या मोठ्या बहिणीने त्यांची काळजी घेतली.
विद्यार्थी जीवन
राजेंद्र प्रसादांचे प्राथमिक शिक्षण मौलवीं तर्फे घरीच पारंपारिक पद्धतीने झाले. त्यात उर्दू आणि फारसी या भाषाशिक्षणावर अधिक भर होता. पारंपारिक प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांना छपरा येथील जिल्हा विद्यालयात पाठवण्यात आले. दरम्यान, जून 1896 मध्ये वयाच्या 12 व्या वर्षी त्यांचा विवाह राजवंशी देवी यांच्याशी झाला. नंतर ते त्यांचा मोठा भाऊ महेंद्र प्रसाद यांच्यासोबत शिकण्यासाठी पुढील दोन वर्षे पटना येथील टी.के.अकादमीत गेले. कलकत्ता विद्यापीठाच्या प्रवेश परीक्षेत ते प्रथम आल्यानंतर त्यांना दरमहा ३० रु. शिष्यवृत्ती म्हणून मिळत होते.
डी मार्ट
ॲव्हेन्यू सुपरमार्ट्स लि. तथा डी मार्ट ही २००२ साली राधाकिशन दमानी यांनी स्थापन केलेली भारतातील दुकानांची एक साखळी आहे. जुलै २०१९ च्या सुमारास महाराष्ट्र, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा, गुजरात, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, राजस्थान, नवी दिल्ली, तामिळनाडू, कर्नाटक, उत्तर प्रदेश आणि पंजाब राज्यांमध्ये १८८ दुकाने होती. या कंपनीचे मुख्यालय मुंबईत आहे.
राजेंद्र प्रसाद
विद्यार्थी जीवन
राजेंद्र प्रसाद १९०२ मध्ये कलकत्ता येथील प्रेसिडेन्सी कॉलेजमध्ये विज्ञानाचे विद्यार्थी म्हणून दाखल झाले. त्यांनी मार्च 1904 मध्ये कलकत्ता विद्यापीठांतर्गत F. A. उत्तीर्ण केले आणि त्यानंतर मार्च 1905 मध्ये तेथून प्रथम श्रेणीसह पदवी प्राप्त केली. त्याच्या बुद्धीने प्रभावित होऊन एका परीक्षकाने एकदा त्याच्या उत्तरपत्रिकेवर "परीक्षकापेक्षा परीक्षार्थी श्रेष्ठ आहे" अशी टिप्पणी केली. नंतर त्यांनी कला शाखेच्या अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करण्याचा निर्णय घेतला आणि डिसेंबर 1907 मध्ये कलकत्ता विद्यापीठातून अर्थशास्त्रात प्रथम श्रेणीसह एम.ए. उत्तीर्ण झाले. तिथे ते भावासोबत ईडन हिंदू हॉस्टेलमध्ये राहत असत. ह्या कालावधीत ते एक समर्पित विद्यार्थी तसेच सक्रिय सार्वजनिक कार्यकर्ते होते. ते द डॉन सोसायटीचे सक्रिय सदस्य होते. गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी 1905 मध्ये सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटी सुरू केली होती आणि त्यांना सामील होण्यास सांगितले होते. आपल्या कुटुंबाबद्दल आणि शिक्षणाप्रती असलेल्या त्याच्या कर्तव्याच्या भावनेमुळेच त्यांनी सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटीत सामील होण्यास नकार दिला, कारण त्याच काळात त्याची आई मरण पावली होती आणि त्याची बहीण वयाच्या एकोणीसव्या वर्षी विधवा झाली होती तिच्या पालकांच्या घरी परत. 1906 मध्ये पाटणा कॉलेजच्या हॉलमध्ये बिहारी स्टुडंट्स कॉन्फरन्सच्या स्थापनेत प्रसाद यांचा मोलाचा वाटा होता. ही भारतातील अशा प्रकारची पहिली संघटना होती आणि बिहारमधून अनुग्रह नारायण सिन्हा आणि कृष्णा सिंह यांसारखे महत्त्वाचे नेते निर्माण केले ज्यांनी चंपारण चळवळ आणि असहकार चळवळीत प्रमुख भूमिका बजावली.
डी मार्ट
डी मार्टची जाहिरात एवेन्यू सुपरमार्केट लिमिटेड द्वारे केली जाते. ३१ मार्च २०१९ पर्यंत, डी मार्ट मध्ये एकूण ७,७१३ कायमस्वरूपी कर्मचारी आणि ३३,५९७ कर्मचारी कंत्राटी पद्धतीने नियुक्त करण्यात आले होते.
राजेंद्र प्रसाद
विद्यार्थी जीवन
त्यांनी कलकत्त्यातील प्रेसिडेन्सी महाविद्यालयांतून बी. ए. (१९०६), एम. ए. (१९०८), बी. एल्. (१९०९) व एम्. एल्. (१९१५) या पदव्या मिळविल्या. मॅट्रिकपासून एम्. एल्. पदवीपर्यंत त्यांनी पहिली श्रेणी सोडली नाही. त्यांना अनेक पारितोषिके व शिष्यवृत्त्या मिळाल्या. विद्यार्थिदशेत त्यांच्यावर जगदीशचंद्र बोस व प्रफुल्लचंद्र रे यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची छाप पडली
डी मार्ट
प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर सूचीनंतर एवेन्यू सुपरमरकेत लिमिटेड याने नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजवर बाजारात विक्रमी सुरुवात केली. २२ मार्च २०१७ रोजी स्टॉक बंद झाल्यानंतर, त्याचे बाजार मूल्य ₹३९,९८८ कोटी झाले. यामुळे ती ब्रिटानिया इंडस्ट्रीज, मॅरिको आणि बँक ऑफ बडोदा यांच्या पुढे ६५ वी सर्वात मौल्यवान भारतीय कंपनी आहे.
राजेंद्र प्रसाद
शिक्षक
राजेंद्र प्रसाद यांनी विविध शैक्षणिक संस्थांमध्ये शिक्षक म्हणून काम केले. अर्थशास्त्रात एम.ए. पूर्ण केल्यानंतर ते बिहारमधील लंगत सिंग कॉलेज ऑफ मुजफ्फरपूर येथे इंग्रजीचे प्राध्यापक झाले आणि पुढे जाऊन ते प्राचार्य बनले. तथापि, पुढे त्यांनी आपल्या कायद्याच्या अभ्यासासाठी महाविद्यालय सोडले आणि रिपन कॉलेज, कलकत्ता (सध्याचे सुरेंद्रनाथ लॉ कॉलेज) मध्ये प्रवेश घेतला. १९०९ मध्ये कोलकाता येथे त्यांचे कायद्याचे शिक्षण घेत असताना त्यांनी कलकत्ता सिटी कॉलेजमध्ये अर्थशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणूनही काम केले. १९१५ साली, प्रसाद मास्टर्स इन लॉच्या परीक्षेत उत्तीर्ण झाले आणि त्यांनी सुवर्ण पदक जिंकले. १९३७ मध्ये त्यांनी अलाहाबाद विद्यापीठातून कायद्याच्या क्षेत्रात डॉक्टरेट मिळवली.
डी मार्ट
२१ नोव्हेंबर २०१९ पर्यंत, डी मार्टचे बाजार भांडवल ₹१,१४,००० कोटींच्या जवळपास आहे, ज्यामुळे ती मुंबई रोखे बाजारमध्ये सूचीबद्ध केलेली ३३वी सर्वात मोठी कंपनी बनली आहे.
राजेंद्र प्रसाद
वकील
तथापि, आपली निवड केल्यावर, त्याने घुसखोर विचार बाजूला ठेवले आणि नव्या जोमाने आपल्या अभ्यासावर लक्ष केंद्रित केले. 1915 मध्ये, त्यांनी मास्टर्स इन लॉ परीक्षा सन्मानाने उत्तीर्ण केली आणि सुवर्णपदक जिंकले. त्यानंतर त्यांनी कायद्यातही डॉक्टरेट पूर्ण केली.
डी मार्ट
वर्ग:भारतातील कंपन्या
राजेंद्र प्रसाद
वकील
१९१६ साली ते बिहार आणि ओडिशाच्या उच्च न्यायालयात दाखल झाले. नंतर १९१७ मध्ये सिनेट अँड सिंडीकेट ऑफ पटणा युनिव्हर्सिटीचे प्रथम सदस्य म्हणून त्यांची नियुक्ती झाली. बिहारमधील रेशीमसाठी प्रसिद्ध असलेल्या भागलपूर येथेही त्यांनी वकिली केली.
स्वातंत्र्य चळवळीतील कार्य
राजेंद्र प्रसाद यांचा स्वातंत्र्य चळवळीत मोठा वाटा होता. प्रसाद यांचा भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसशी पहिल्यांदा संबंध 1906 मध्ये कलकत्ता येथे शिकत असताना आला, त्यावर्षी काँग्रेसचे वार्षिक अधिवेशन कलकत्त्यात आयोजित केले होते आणि त्यात त्यांनी स्वयंसेवक म्हणून भाग घेतला होता. औपचारिकरित्या, त्यांनी १९११ मध्ये काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला, त्यावेळीही वार्षिक अधिवेशन कलकत्ता येथे झाले होते. १९१६ मध्ये झालेल्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या लखनौ अधिवेशनादरम्यान त्यांची आणि महात्मा गांधींची पहिल्यांदा भेट झाली.
ब्रिटिश सोमालीलँड
ब्रिटिश सोमालीलॅंड (सोमाली: Dhulka Biritishka ee Soomaaliya ; अरबी: الصومال البريطاني, अल-सुमाल अल-ब्रितानीय; इंग्लिश: British Somaliland) हे वर्तमान सोमालियाच्या उत्तरेकडील भूप्रदेश व्यापणारे ब्रिटिश संरक्षित राज्य होते. हे इ.स. १८८४ ते इ.स. १९६० या कालखंडात अस्तित्वात होते. अस्तित्वकाळातल्या बह्वंशी कालखंडात हे राज्य फ्रेंच सोमालीलॅंड, इथिओपिया व इटालियन सोमालीलॅंड या राज्यांनी वेढला होता. इ.स. १९४०-४१ या कालावधीत इटालियनांनी यावर कब्जा मिळवून आपल्या इटालियन पूर्व आफ्रिका या वसाहतीस जोडला. १ जुलै, इ.स. १९६० रोजी हे संरक्षित राज्य स्वतंत्र होऊन अल्पावधीसाठी सोमालीलॅंडचे राज्य या नावाने अस्तित्वात आले. त्यानंतर आठवड्याभरातच सोमालीलॅंडच्या राज्याचे सोमालियाच्या विश्वस्त राज्याशी (भूतपूर्व इटालियन सोमालीलॅंड) एकत्रीकरण करून सोमाली प्रजासत्ताक स्थापण्यात आले.
राजेंद्र प्रसाद
स्वातंत्र्य चळवळीतील कार्य
गांधीजी बिहारच्या चंपारण जिल्ह्यात स्थानिक शेतकऱ्यांच्या तक्रारी सोडवण्यासाठी तथ्य शोध मोहिमेवर असताना त्यांनी डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांना स्वयंसेवकांसह चंपारणला येण्याचे आवाहन केले. त्याने चंपारणकडे धाव घेतली.
ब्रिटिश सोमालीलँड
वर्ग:आफ्रिकेतील भूतपूर्व देश वर्ग:ब्रिटिश साम्राज्य
राजेंद्र प्रसाद
स्वातंत्र्य चळवळीतील कार्य
सुरुवातीला ते गांधीजींच्या रूपाने किंवा संभाषणाने प्रभावित झाले नाहीत. तथापि, कालांतराने, गांधीजींनी दाखवलेल्या समर्पण, दृढनिश्चया आणि धैर्याने ते खूप प्रभावित झाले. या भागात एक परका माणूस होता, ज्याने चंपारणच्या लोकांचे कारण बनवले होते. वकील म्हणून आणि उत्साही स्वयंसेवक या नात्याने आपल्या कौशल्याच्या जोरावर आपण सर्वतोपरी मदत करू असे त्याने ठरवले. गांधीजींच्या प्रभावामुळे त्यांच्या अनेक मतांमध्ये मोठ्या प्रमाणात बदल झाला, सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे जात आणि अस्पृश्यता.
महात्मा गांधींच्या समर्पण, धैर्य आणि दृढनिश्चयाने ते इतके प्रभावित झाले की 1920 मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने असहकाराचा प्रस्ताव मंजूर होताच, त्यांनी आपल्या वकिलीच्या किफायतशीर कारकिर्दीतून तसेच विद्यापीठातील आपल्या कर्तव्यातून निवृत्ती घेतली. चळवळीला मदत करण्यासाठी.
बिहार आणि बंगालमध्ये 1914 च्या पुरामुळे प्रभावित झालेल्या लोकांना मदत करण्यात त्यांनी सक्रिय भूमिका घेतली. 15 जानेवारी 1934 रोजी बिहारमध्ये भूकंप झाला तेव्हा प्रसाद तुरुंगात होते. त्या काळात त्यांनी त्यांचे जवळचे सहकारी अनुग्रह नारायण सिन्हा यांच्याकडे मदतकार्य सोपवले. दोन दिवसांनंतर त्यांची सुटका झाली आणि 17 जानेवारी 1934 रोजी त्यांनी बिहार केंद्रीय मदत समितीची स्थापना केली आणि बाधित लोकांना मदत करण्यासाठी निधी उभारण्याचे काम हाती घेतले. 31 मे 1935 च्या क्वेट्टा भूकंपानंतर, जेव्हा सरकारच्या आदेशामुळे त्यांना देश सोडण्यास मनाई करण्यात आली, तेव्हा त्यांनी सिंध आणि पंजाबमध्ये क्वेटा केंद्रीय मदत समितीची स्थापना स्वतःच्या अध्यक्षतेखाली केली.
ऑक्टोबर 1934 मध्ये मुंबई अधिवेशनात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे अध्यक्ष म्हणून त्यांची निवड झाली. सुभाषचंद्र बोस यांनी १९३९ मध्ये राजीनामा दिल्यावर ते पुन्हा अध्यक्ष झाले. 8 ऑगस्ट 1942 रोजी काँग्रेसने मुंबईत भारत छोडो ठराव मंजूर केला ज्यामुळे अनेक भारतीय नेत्यांना अटक करण्यात आली. प्रसादला पाटणा येथील सदाकत आश्रमात अटक करण्यात आली आणि त्याची रवानगी बांकीपूर मध्यवर्ती कारागृहात करण्यात आली. जवळपास तीन वर्षे तुरुंगात राहिल्यानंतर, 15 जून 1945 रोजी त्यांची सुटका झाली.
2 सप्टेंबर 1946 रोजी जवाहरलाल नेहरूंच्या नेतृत्वाखाली 12 नामनिर्देशित मंत्र्यांचे अंतरिम सरकार स्थापन झाल्यानंतर, त्यांना अन्न आणि कृषी खात्याचे वाटप करण्यात आले. 11 डिसेंबर 1946 रोजी त्यांची संविधान सभेचे अध्यक्ष म्हणून निवड झाली. 17 नोव्हेंबर 1947 रोजी जे बी कृपलानी यांनी राजीनामा सादर केल्यानंतर ते तिसऱ्यांदा काँग्रेसचे अध्यक्ष झाले.
भारताचे राष्ट्रपती
स्वातंत्र्यानंतर अडीच वर्षांनी, 26 जानेवारी 1950 रोजी, स्वतंत्र भारताच्या संविधानाला मान्यता देण्यात आली आणि ते भारताचे पहिले राष्ट्रपती म्हणून निवडले गेले. दुर्दैवाने, 25 जानेवारी 1950 च्या रात्री (भारतीय प्रजासत्ताक दिनाच्या एक दिवस आधी) त्यांची बहीण भगवती देवी यांचे निधन झाले. त्याने तिच्या अंत्यसंस्काराची व्यवस्था केली पण तो परेड ग्राउंडवरून परतल्यानंतरच.
भारताचे राष्ट्रपती या नात्याने, प्रसाद यांनी राज्यघटनेच्या आवश्यकतेनुसार कार्य केले आणि ते कोणत्याही राजकीय पक्षापासून स्वतंत्र होते. त्यांनी भारताचे राजदूत म्हणून जगभर प्रवास केला, परदेशी राष्ट्रांशी राजनैतिक संबंध निर्माण केले. 1952 आणि 1957 मध्ये ते सलग दोन वेळा पुन्हा निवडून आले आणि ही कामगिरी करणारे ते भारताचे एकमेव राष्ट्रपती आहेत. राष्ट्रपती भवनातील मुघल गार्डन्स त्यांच्या कार्यकाळात प्रथमच सुमारे एक महिना लोकांसाठी खुले होते आणि तेव्हापासून ते दिल्ली आणि देशाच्या इतर भागांतील लोकांसाठी एक मोठे आकर्षण बनले आहे.
संविधानाच्या आवश्यकतेनुसार अध्यक्षांच्या अपेक्षित भूमिकेचे पालन करून प्रसाद यांनी राजकारणापासून स्वतंत्रपणे काम केले. हिंदू कोड बिलाच्या अंमलबजावणीवरून झालेल्या भांडणानंतर, त्यांनी राज्य कारभारात अधिक सक्रिय भूमिका घेतली. 1962 मध्ये, अध्यक्ष म्हणून 12 वर्षे सेवा केल्यानंतर, त्यांनी निवृत्तीचा निर्णय जाहीर केला. मे 1962 मध्ये भारताच्या राष्ट्रपती पदाचा त्याग केल्यानंतर, ते 14 मे 1962 रोजी पाटणा येथे परतले आणि त्यांनी बिहार विदयापीठाच्या कॅम्पसमध्ये राहणे पसंत केले. भारत-चीन युद्धाच्या एक महिना आधी 9 सप्टेंबर 1962 रोजी त्यांच्या पत्नीचे निधन झाले.
1962 मध्ये, राष्ट्रपती म्हणून 12 वर्षांनी, डॉ. प्रसाद सेवानिवृत्त झाले आणि त्यानंतर त्यांना भारतरत्न हा देशाचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
आपल्या उत्साही आणि कर्तृत्ववान जीवनातील अनेक गोंधळांसह त्यांनी आपले जीवन आणि स्वातंत्र्यापूर्वीचे दशक अनेक पुस्तकांमध्ये नोंदवले, त्यापैकी "चंपारण येथील सत्याग्रह" (1922), "भारत विभाजित" (1946), त्यांचे आत्मचरित्र " आत्मकथा” (1946), “महात्मा गांधी आणि बिहार, काही आठवणी” (1949), आणि “बापू के कदमों में” (1954)
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारताचे राष्ट्रपती वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १८८४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६३ मधील मृत्यू
इ.स. १४८४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४८४ वर्ग:इ.स.च्या १४८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कुंड
कुंड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
तिरडशेत
तिरडशेत हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
क्रिकेट
क्रिकेट हा मैदानावर प्रत्येकी ११ खेळाडूंच्या दोन संघांदरम्यान, चेंडू(बाॅल) आणि फळी (बॅट) ने खेळला जाणारा मैदानी खेळ आहे. क्रिकेटच्या मैदानाच्या मध्यभागी एक २२-यार्ड लांबीची मुख्य खेळपट्टी असते. तिच्या दोन्ही टोकांना प्रत्येकी ३ लाकडी यष्टी असतात. एक संघ फलंदाजी संघ म्हणून खेळतो. हा संघ जास्तीत जास्त धावा करण्याचा प्रयत्न करतो, आणि त्यांचा प्रतिस्पर्धी संघ क्षेत्ररक्षण करतो. खेळाच्या प्रत्येक टप्प्याला डाव असे म्हणतात. संघाचे दहा फलंदाज बाद झाल्यानंतर किंवा निर्धारित षटके पूर्ण झाल्यानंतर दोन्ही संघ आपापली भूमिका बदलतात. एका किंवा दोन डावांत अतिरिक्त धावा मिळून ज्या संघाची धावसंख्या जास्त असेल तो विजेता संघ म्हणून घोषित होतो.
प्रत्येक सामन्याच्या सुरुवातीला, दोन फलंदाज आणि अकरा क्षेत्ररक्षक खेळाच्या मैदानात उतरतात. क्षेत्ररक्षण करणाऱ्या संघातील गोलंदाज खेळपट्टीच्या एका टोकापासून, दुसऱ्या टोकाला असलेल्या फलंदाजाकडे (या फलंदाजाला स्ट्रायकर म्हणतात.) जेव्हा चेंडू फेकतो, तेव्हा खेळाला सुरूरवात होते. स्ट्रायकर खेळपट्टीवर यष्टीसमोर चार फुटांवर क्रीजमध्ये उभा राहतो. बॅटचा वापर करून चेंडू यष्ट्यांवर आदळण्यापूर्वी अडवणे आणि धावा करता येण्याइतपत टोलवणे ही फलंदाजाची भूमिका असते. दुसरा फलंदाज (नॉन-स्ट्रायकर), खेळपट्टीच्या दुसऱ्या टोकाला गोलंदाजाजवळ क्रीजच्या आतमध्ये उभा राहतो. बाद झालेल्या फलंदाजाला मैदान सोडावे लागते, आणि त्याच्या संघातील दुसरा खेळाडू त्याची जागा घेतो. फलंदाजाला धावा करू न देणे आणि त्याला बाद करणे ही गोलंदाजाची उद्दिष्ट्ये असतात. एकाच गोलंदाजाने एका मागोमाग एक सहा वेळा चेंडूफेक केल्यानंतर चेंडूफेकीचे एक षटक पूर्ण होते. त्यानंतरचे षटक दुसरा गोलंदाज, खेळपट्टीच्या दुसऱ्या बाजूने टाकतो.
धावा मिळवण्याच्या पद्धती
धावा दोन प्रकारे जमविल्या जातात: चेंडू पुरेशा ताकदीने टोलवून सीमारेषेपार करून किंवा क्षेत्ररक्षकाने चेंडू अडवून यष्टीच्या दिशेने फेकण्याआधी दोन्ही फलंदाजांनी एकाचवेळी धावून आपल्या जागेवरून खेळपट्टीच्या दुसऱ्या टोकाला पोहोचून. फलंदाज क्रिजमध्ये पोहोचण्याआधी क्षेत्ररक्षकाने चेंडू पकडला आणि यष्ट्यांवर मारण्यात यश मिळविले तर फलंदाज बाद होतो (ह्याला धावचीत असे म्हणतात). मैदानावर निर्णय देण्याची भूमिका दोन पंच पार पाडतात.
व्युत्पत्ती
"क्रिकेट" ह्या संज्ञेबद्दल अनेक शब्द स्रोत म्हणून सुचवले गेले आहेत. खेळाबद्दल सर्वात आधीचा निश्चित संदर्भ मिळतो तो १५९८ मध्ये, जेव्हा खेळाला creckett म्हटले जात असे. जुन्या इंग्रजी भाषेत नावाचा एक संभाव्य स्रोत आहे, cricc किंवा cryce म्हणजेच crutch किंवा काठी. प्रसिद्ध लेखक सॅम्युएल जॉन्सनच्या शब्दकोशामध्ये, त्याने "cryce, Saxon, a stick" वरून क्रिकेट हा शब्द तयार केला. जून्या फ्रेंच भाषेत, criquet ह्या शब्दाचा अर्थ एका प्रकारची छडी किंवा काठी असा असावा असे दिसते. दक्षिण-पुर्व इंग्लंड आणि बुरुंडी किंवा बूर्गान्यच्या सरदाराच्या ताब्यातील मुलूख आणि तेव्हाचा फ्लॅंडर काऊंटी यांच्यामध्ये असलेल्या घनिष्ट मध्ययुगीन व्यापारासंबंधावरून, असे दिसते की हे नाव मिडल डच वरून घेण्यात आले असावे krick(-e), म्हणजे बाक असलेली काठी. आणखी एक संभाव्य स्रोत म्हणजे मिडल डच शब्द krickstoel, म्हणजे चर्चमध्ये गुडघे टेकवण्यासाठी वापरले जाणारे लांब कमी उंचीचे स्टूल किंवा बाक, ज्याचे साम्य पूवी क्रिकेटमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या दोन यष्टी असणारी लांब खेळपट्टीशी होते. बॉन विद्यापीठातील युरोपीय भाषांचे तज्ज्ञ हेनर गिलमेइस्टरच्या मते, हॉकीसाठी वापरला जाणारा वाक्प्रचार met de (krik ket)sen (अर्थात, "काठीसह पाठलाग") ह्यावरून "cricket" हा शब्द घेतला गेला असावा. डॉ गिलमेइस्टर यांच्या मते फक्त नावच नाही तर हा खेळच मूळतः फ्लेमिश आहे.
इतिहास
क्रिकेटची सुरुवात १३०१ च्या सुरुवातीला झाल्याचे अनेक बनावट आणि/किंवा त्याला आधार असलेल्या पुराव्यांची उणीव आहे. तरीही क्रिकेटबद्दल १६व्या शतकातील, इंग्लंडमधील ट्युडर काळापर्यंतचे पुरावे मिळतात. सर्वात आधीचे क्रिकेट खेळले गेल्याबद्दलचे नक्की संदर्भ मिळतात ते, १५९८मधील न्यायालयीन कारवाईतील पुराव्यांमध्ये, ज्यामध्ये गिल फोर्डच्या सार्वजनिक जमिनीवर १५५० च्या सुमारास creckettचा खेळ खेळला गेल्याची नोंद आहे. सोमवार, १७ जानेवारी १५९७ रोजी गिलफोर्ड कोर्टातील सुनावणी दरम्यान, ५९ वर्षीय कोरोनर, जॉन डेरिक जेव्हा ५० वर्षांपूर्वी फ्री स्कूल ऑग गिलफोर्डचा विद्यार्थी असताना दिलेल्या साक्षीमध्ये म्हणतो, "hee and diverse of his fellows did runne and play [on the common land] at creckett and other plaies."
क्रिकेट हा मूलतः लहान मुलांचा खेळ आहे असा समज होता, परंतु १६११ मधील काही संदर्भ असे दर्शवतात की प्रौढांनी हा खेळ खेळण्यास सुरुवात केली आणि सर्वात जुना ज्ञात इंटर-पॅरिश किंवा व्हिलेज क्रिकेट सामना त्याकाळी खेळवला गेला. 17 व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या काळात इंग्लिश वसाहतींद्वारे उत्तर अमेरिकेत क्रिकेटची ओळख झाली आणि 18 व्या शतकात ते जगातील इतर भागात आले.
१८ व्या शतकात खेळामध्ये बरेच परिवर्तन झाले. स्वतःचे "निवडक XI" संघ असलेल्या श्रीमंतांनी खेळलेला जुगार (बेटिंग) हा ह्या सुधारणांचा एक महत्त्वाचा भाग होता. १७०७ पासूनच क्रिकेट हा लंडनमधील एक खूप महत्त्वाचा खेळ बनला होता आणि शतकाच्या काही मधल्या वर्षांमध्ये लोक मोठ्या प्रमाणावर फिन्सबरीच्या आर्टिलरी मैदानावर सामन्यांसाठी जात असत. खेळाच्या एक गडी प्रकाराने खूप लोकांना आणि जुगाराला आकर्षित केले, १७४८ च्या मोसमात हा प्रकार लोकप्रियतेच्या सर्वोच्च शिखरावर होता. सन १७६० च्या सुमारास गोलंदाजीच्या तंत्रामध्ये मोठी क्रांती झाली. गोलंदाजांनी चेंडू घरंगळत टाकण्याऐवजी चेंडूचा टप्पा टाकू लागले. त्यामुळे बॅटच्या रचनेमध्ये सुद्धा अमुलाग्र बदल झाले कारण, उसळणाऱ्या चेंडूचा सामना करण्यासाठी जुन्या "हॉकी स्टिक"च्या आकाराच्या बॅटऐवजी आधुनिक सरळ बॅटची गरज होती. १७६० मध्ये हॅम्ब्लेडॉन क्लबची स्थापना झाली आणि १७८७ मध्ये मेरीलबोन क्रिकेट क्लब (MCC)ची निर्मिती व जुने लाॅर्ड्‌ज मैदान खुले होईपर्यंत पुढची वीस वर्षे, हॅम्ब्लेडॉन क्रिकेटमधील महानतम क्लब आणि क्रिकेटचा केंद्रबिंदू होता. एमसीसी लवकरच क्रिकेटचा एक अव्वल क्लब आणि क्रिकेटच्या नियमांचा पालक बनला. १८ व्या शतकाच्या नंतरच्या काळात तीन यष्टी असलेली खेळपट्टी आणि पायचीतचा समावेश असलेले नवे नियम लागू करण्यात आले.