cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बृहन्मुंबई महानगरपालिका मुख्यालय, मुंबई
18 व्या शतकामध्ये मुंबईचा विकास होत गेला आणि हे शहर स्वातंत्र्य चळवळीतील सैनिकांचे एक प्रमुख केंद्रही झाले. ब्रिटीशांनी आपली राजेशाही सुरत पासून मुंबई पर्यंत ज्याचे पूर्वीचे नाव बॉंम्बे होते, या ठिकाणी स्थलांतरित केली. पहिली रेल्वे रुळ बॉंम्बे ते ठाणे असा टाकण्यात आला होता.
स्वातंत्र्य लढयाला आकार देण्यात बॉबेने महत्त्वाची भूमिका पार पाडली होती. पहिल्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची पहिली सभा येथे झाली आणि गांधीजींनी ‘भारत छोडो’ हा नारादेखील याच ठिकाणी दिला.आज मुंबई महाराष्ट्राची राजधानी आहे. सन 1996 मध्ये बॉंम्बेचे पुनर्नामकरण मुंबई असे झाले
हे शहर कधीच झोपत नाही, त्याचे रस्ते कधीच रिकामी नसतात. वाढती मागणी भागविणयासाठी कारखाने आणि गिरण्या दिवस-रात्र सुरू असतात त्यांच्या प्रयत्नामुळेच मुंबई भारताची आर्थिक राजधानी बनली आहे.
दशकापासून स्थलांतरित लोक आकर्षित होवून शहरात आपली रोजीरोटी कमविण्यास येत असतात, बहुतांश लोक अयशस्वी होतात तर जे वाचतात ते मुंबईच्या सामावले जातात.
वर्ग:मुंबई वर्ग:भारतातील शासकीय इमारती
बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ
बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ बांगलादेश या देशाचे १९ वर्षांखालील क्रिकेट मध्ये नेतृत्व करतो.
दिमापूर जिल्हा
''हा लेख दिमापुर जिल्ह्याविषयी आहे. दिमापूर शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
बांगलादेश १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ
या संघाने आता पर्यंत १९९८ साली पहिल्यांदा १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषकात भाग घेतला. बांगलादेशने २०२० साली पहिला वहिला अंडर-१९ विश्वचषक जिंकला.
१९ वर्षांखालील संघ
दिमापूर जिल्हा
दिमापूर हा भारताच्या नागालॅंड राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र दिमापूर येथे आहे.
वर्ग:दिमापूर जिल्हा वर्ग:नागालँडमधील जिल्हे
जिनिव्हा (राज्य)
जिनिव्हा हे स्वित्झर्लंड देशाच्या नैऋत्य कोपऱ्यातील एक राज्य (कॅंटन) आहे. जिनिव्हा राज्य जवळजवळ सर्व बाजूंनी फ्रान्सने घेरले आहे.
जिनिव्हा राज्याचा बहुतांशी भाग देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर जिनिव्हा व उपनगरांनी व्यापला आहे.
वर्ग:स्वित्झर्लंडची राज्ये वर्ग:जिनिव्हा
गलिना वोस्कोबोएव्हा
गलिना वोस्कोबोएव्हा (Галина Олеговна Воскобоева; १८ डिसेंबर, इ.स. १९८४, मॉस्को, सोव्हिएत रशिया - ) ही एक रशियन वंशाची कझाक महिला टेनिस खेळाडू आहे. २००२ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असणारी वोस्कोबोएव्हा सध्या महिला एकेरी क्रमवारीत ४६व्या स्थानावर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:कझाकस्तानचे टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पोप क्लेमेंट बारावा
क्लेमेंट १२ वर्ग:इ.स. १७४० मधील मृत्यू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १६५२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अडलाई स्टीव्हन्सन दुसरा
अडलाई स्टीव्हन्सन (Adlai Ewing Stevenson II; ५ फेब्रुवारी १९००, लॉस एंजेल्स – १४ जुलै १९९६५, लंडन) हे एक अमेरिकन राजकारणी व मुत्सद्दी होते. डेमोक्रॅटिक पक्षाचा सदस्य असलेले स्टीव्हन्सन त्यांच्या वक्तृत्वासाठी व उदारमतवादी धोरणांसाठी प्रसिद्ध होते.. १९४९ ते १९५३ दरम्यान इलिनॉय राज्याच्या राज्यपालपदावर राहिलेल्या स्टीव्हन्सनला १९५२ व १९५६ सालच्या अमेरिकन अध्यक्षीय निवडणुकांसाठी डेमोक्रॅटिक पक्षाचे नामांकन मिळाले होते. परंतु ह्या दोन्ही निवडणुकांमध्ये आयसेनहॉवर यांनी स्टीव्हन्सनचा प्रचंड मताधिक्याने पराभव केला.
१९६१ साली राष्ट्राध्यक्ष जॉन एफ. केनेडी यांनी स्टीव्हन्‍सनची युनोवर अमेरिकेचे राजदूत म्हणून नेमणूक केली. ह्या पदावर असताना १४ जुलै १९६५ रोजी लंडन येथे त्यांचा हृदयक्रिया बंद पडून मृत्यू झाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू वर्ग:अमेरिकन राजकारणी वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी वर्ग:इलिनॉयचे गव्हर्नर वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युक्तेश्वर गिरी
युक्तेश्वर गिरी (श्रीयुक्तेश्वर असेही लेखन) (बंगाली : শ্রী যুক্তেশ্বর গিরী)(मे १०, इ.स. १८५५ - मार्च ९, इ.स. १९३६) हे प्रियनाथ कारार (बंगाली : প্রিয়নাথ কাঁড়ার) यांचे आध्यात्मिक जीवनातील नाव आहे. ते सत्यानंद गिरी व परमहंस योगानंद यांचे गुरू होते. युक्तेश्वर हे शिक्षक, खगोलविद, ज्योतिषी, योगी आणि भगवद्गीता व बायबलवर श्रद्धा असणारे सत्पुरुष होते. वाराणसीचे लाहिरी महाशय हे युक्तेश्वरांचे गुरू होते. स्वामी परंपरेतील गिरी शाखेचे ते सदस्य होते. योगानंद मुक्तेश्वरांना ज्ञानावतार समजत असत.
फ्रिबोर्ग (राज्य)
फ्रिबोर्ग हे स्वित्झर्लंड देशाच्या पश्चिम भागातील एक राज्य (कॅंटन) आहे.
वर्ग:स्वित्झर्लंडची राज्ये
ॲलन हर्स्ट
हर्स्ट,ऍलन वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गिंडी राष्ट्रीय उद्यान
गिंडी राष्ट्रीय उद्यान हे भारताच्या तामिळ नाडू राज्यातील चेन्नई शहराच्या गिंडी भागामधील एक छोटे उद्यान आहे. केवळ 2.70 km2 क्षेत्रफळ असलेले गिंडी उद्यान भारतामधील मोठ्या शहरांमध्ये स्थित असलेल्या फार मोजक्या राष्ट्रीय उद्यानांपैकी एक आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय उद्याने वर्ग:चेन्नई
बिल क्लिंटन
विल्यम जेफरसन क्लिंटन (इंग्लिश: William Jefferson Clinton), ऊर्फ बिल क्लिंटन (इंग्लिश: Bill Clinton) (ऑगस्ट १९, इ.स. १९४६; होप, आर्कान्सा, अमेरिका - हयात) हा अमेरिकन राजकारणी असून अमेरिकेचा ४२वा राष्ट्राध्यक्ष होता. याने २० जानेवारी, इ.स. १९९३ ते २० जानेवारी, इ.स. २००१ या कालखंडात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्षपद सांभाळले. शीतयुद्धाच्या अखेरच्या कालखंडात याने अध्यक्षपदाची धुरा स्वीकारली. तत्पूर्वी हा इ.स. १९७९-८१ व इ.स. १९८३-९२, अश्या दोन मुदतींसाठी आर्कान्सा राज्याचा गव्हर्नर होता.
क्लिंटन अमेरिकेतील डेमोक्रॅटिक पक्षाचा सदस्य आहे. त्याची पत्नी हिलरी क्लिंटन हीदेखील डेमोक्रॅट राजकारणी असून ती २१ जानेवारी, इ.स. २००९पासून इ.स. २०१२ पर्यंत अमेरिकेची परराष्ट्रसचिव होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म वर्ग:अमेरिकन बौद्ध वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी वर्ग:आर्कान्साचे गव्हर्नर वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते वर्ग:अमेरिकेचे महाभियोगित राष्ट्राध्यक्ष
हायाबुसा २
हायाबुसा २ हा जपानी अंतराळ संस्था, जे ए एक्स ए द्वारा संचालित एक लघुग्रह नमुना आहे. हे हायाबुसाच्या पुढच्या पिढीचा उपग्रह आहे. हायबास २ हे ३ डिसेंबर २०१४ सोडण्यात आला होते. जून २०१८ मध्ये पृथ्वी जवळ लघुग्रह १६२१७३ र्युगु येथे आगमन झाले. तो दीड वर्षाच्या कालावधीत अनेक लघुग्रह निरीक्षण आणि नमुने गोळा केल्यावर ते डिसेंबर २०१९ मध्ये ते उपग्रहापासून दूर होउन ५ डिसेंबर २०२० मध्ये त्यानेंपाठवलेले नमुने पृथ्वीकडे परत आले. हायबायसा २ मध्ये विज्ञानासाठी अनेक निरीक्षण नमुने आहेत: रिमोट सेन्सिंग, सॅम्पलिंग, आणि लँडेर / रॉव्हर्स - चार लघु शोध ज्यामध्ये लघुग्रह पृष्ठभागाची तपासणी होईल. हायाबुसा २च्या कार्यक्रमात वाढ करून त्याची कालमर्यादा २०३१ पर्यंत वाढवली आहे. ह्या काळात तो १९९८ KY२६ ह्या लघुग्रहांच्या दिशेने झेपावला आहे.
वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
शिरी
शिरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
नेपाळ १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ
नेपाळ १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ नेपाळ या देशाचे १९ वर्षांखालील क्रिकेट मध्ये नेतृत्व करतो.
टाकेदेवगाव
टाकेदेवगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
नेपाळ १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ
या संघाने २००० साली पहिल्यांदा १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषकात भाग घेतला आणि २०१६ च्या विश्वचषकात उपांत्यपूर्व फेरीपर्यंत पोचला.
टाकेदेवगाव
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
नेपाळ १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ
१९ वर्षांखालील संघ
टाकेदेवगाव
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
अरविंद कृष्ण जोशी
अरविंद कृष्ण जोशी (ऑगस्ट ५, इ.स. १९२९:पुणे, महाराष्ट्र, भारत - ) हे युनिव्हर्सिटी ऑफ पेनसिल्व्हेनियाच्या संगणक विभागातील हेन्री साल्व्हातोरी प्राध्यापक आहेत.
जोशींनी पुणे विद्यापीठ आणि इंडियन इंस्टिट्यूट ऑफ सायन्स येथे आपला अभ्यास केला, जिथे त्यांना इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरिंग आणि बीईएससी कम्युनिकेशन इंजिनियरिंग ही पदवी मिळाली. जोशींची पदवी अभ्यासक्रम पेंसिल्वेनिया विद्यापीठात केला गेला आणि १९६० मध्ये त्यांना पीएचडी देण्यात आली.नंतर, ते पेन (Penn) येथे प्राध्यापक झाले आणि इन्स्टिट्यूट फॉर रिसर्च इन कॉग्निटिव्ह सायन्सचे सह-संस्थापक आणि सह-संचालक होते.
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
चिपळूण
चिपळूण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातले त्याच नावाच्या तालुक्यातले एक शहर आहे. ==
चिपळूण येथे सुरुवातीला सातवाहन, शाकास, क्षत्रप, कलचुरिस व राष्ट्रकूट यांनी राज्य केले. त्यानंतर कदंब व ट्रायकुटास यांनी राज्य केले. त्यानंतर दिल्ली सल्तनत, मराठा यांनी मोठ्या प्रमाणात आश्रय घेतला.
बारेंट्स समुद्र
बारेंट्स समुद्र (Barentshavet, Баренцево море) हे आर्क्टिक महासागराचे एक अंग आहे. ह्या समुद्राच्या पश्चिमेला नॉर्वेजियन समुद्र, वायव्येला स्वालबार्ड, उत्तरेला आर्क्टिक महासागर, पूर्वेला अर्खांगेल्स्क ओब्लास्तचा नोवाया झेम्ल्या, ईशान्येला फ्रान्झ जोसेफ द्वीपसमूह तर दक्षिणेला पांढरा समुद्र आहेत. सोळाव्या शतकामधील डच शोधक विलेम बारेंट्स ह्याचे नाव ह्या समुद्राला देण्यात आले आहे.
चिपळूण
अलीकडील इतिहासात, जेव्हा छत्रपती शिवाजी महाराजांनी कोकणात कब्जा केला आणि तेव्हा त्यांनी 1660 मध्ये गोवालकोट किल्ला जिंकला आणि त्याचे नाव गोविंदगड असे ठेवले.
बारेंट्स समुद्र
मध्य युगादरम्यान ह्या समुद्राला मुर्मान समुद्र ह्या नावाने ओळखले जात असे. बारेंट्स समुद्राखाली जीवाष्म इंधनाचे मोठ्या प्रमाणावर साठे आहेत.
चिपळूण
तालुक्यातील गावे
खरवटे खेरडी खेरशेत खोपड कोकरे कोळकेवाडी कोंड फणसावणे कोंढे कोंडमाळ कोसबी कुडप कुंभार्ली कुंभारवाडी कुशिवडे कुटरे लोणारी चिवळीबंदर माजरे माजरे कौंधर माजरेकाशी मालडोली मालघर मांडवखारी मांडकी मांडकी खुर्द मांजुत्री मार्ग ताम्हाणे मार्गताम्हाणे खुर्द मिरजोळी मिरवणे मोरावणे मोरावणे बुद्रुक मुंढे तर्फे चिपळूण मुंढे तर्फे सावर्डा मुर्तवडे नागावे नांदगाव(चिपळूण) नांदगाव खुर्द नांदिवसे नारदखेरकी नायशी निरबाडे निरव्हळ निवळी ओंबाळी ओवळी पाचाड(चिपळूण) पाली(चिपळूण) पालवण पाथर्डी(चिपळूण) पाथे पवारवाडी(चिपळूण) पेढांबे पेडे पेढे परशुराम फुरूस पिळवली तर्फे सावर्डा पिळवली तर्फे वेळांब पिंपळी बुद्रुक पिंपळी खुर्द पोफळी(चिपळूण) पोफळी बुद्रुक पोसरे राधानगर रामपूर(चिपळूण) राऊळगाव रेहेळे भागडी रिकटोळी सावर्डे(चिपळूण) सावर्डे खुर्द शिरळ शिरगाव(चिपळूण) शिरवली(चिपळूण) स्वयंमदेव तळवडे(चिपळूण) तळेगाव तळसर ताम्हणमाळा ताणाळी तेरव तेरव बुद्रुक तिवडी तिवरे तोंडली तुरंबाव उभाळे उकतड
बारेंट्स समुद्र
बाह्य दुवे
वर्ग:आर्क्टिक महासागर वर्ग:समुद्र वर्ग:रशियाचा भूगोल वर्ग:नॉर्वेचा भूगोल
चिपळूण
वाहतुकीची साधने
चिपळूण हे मुंबई-गोवा महामार्गावर (राष्ट्रीय महामार्ग 66) वसलेले आहे. चिपळूण हे महाराष्ट्र, गोवा आणि कर्नाटकातील विविध शहरांशी महाराष्ट्र राज्य परिवहन मंडळाच्या (एस.टी.) सेवेने जोडलेले आहे. चिपळूण रेल्वे स्थानक हे कोकण रेल्वेवरील एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. मात्र हे रेल्वे स्टेशन गावापासून थोडे दूरच आहे. गुहागर
नागरी सुविधा
येथे राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाची शाखा आहे. शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते.
प्रमुख व्यवसाय
नारळ, पोफळी, कोकम व आंब्याच्या बागा हे चिपळूण परिसरातील प्रमुख पारंपरिक व्यवसाय आहेत. आता चिपळूण हे निव्वळ ऐतिहासिक शहर नसून ते एक औद्योगिक शहर बनले आहे. चिपळूण परिसरात अनेक केमिकल्स आणि औषधांचे कारखाने आहेत. वादग्रस्त दाभोळ वीज प्रकल्प येथून जवळच गुहागरला आहे.
शैक्षणिक संस्था
दातार बेहरे जोशी महाविद्यालय हे महाराष्ट्राच्या चिपळूण शहरातील महाविद्यालय आहे. या महाविद्यालयाची स्थापना १९६५मध्ये झाली.
श्री चंडिकाई कालकाई मंदिर, श्री हितवर्धक गणेश मंदिर,श्री व्याघ्रेश्वर मंदिर, वाघिवरे गाव
वाघिवरे (Waghivare)
वाघिवरे गाव चिपळूण तालुक्यात येते. वाघिवरे गावात काही वाड्या आहे - 1.मधलीवाडी ( Madhaliwadi, waghivare) 2.कदमवाडी 3.घडशीवाडी 4.रेवाळेवाडी 5.भोईवाडी शिवाय मोहल्ला ही आहे.
श्री चंडिकाई कालकाई काळेश्वरी ( Shree Chandikai Kalkai Kaleshwari ) देवी ही वाघिवरे गावची ग्रामदेवता आहे.
पंचक्रोशीतून भाविक देवीच्या दर्शनासाठी येतात. देवीचे मंदिर जवळच्या जंगलात गावाच्या वेशीवर आहे. अलीकडेच भक्त ग्रामस्थांनी मूळ स्थानीच मंदिराचा जीर्णोद्धार केला आहे.
शिमग्यानिमित्त देवळातून देवीची पालखी गावात येते.यादिवशी शेजारील गाव बामणोलीची देवी वाघिवरे गावच्या देवीची भेट घेण्यासाठी येते. या दोन देवींच्या पालखीची भेट हा एक नयनरम्य सोहळा असतो. या ठिकाणी छोटेखानी जत्राचे ही आयोजन असते.
मधलीवाडी (Madhaliwadi Waghivare) मध्ये   श्री हितवर्धक गणेश मंदिर आहे. दरवर्षी माघी गणेश जयंती निमित्त येथे गणपतीची पालखीतून मिरवणूक निघते.
कदमवाडी मध्ये श्री व्याघ्रेश्वराचे मंदिर आहे. जवळील सभामंडपात सार्वजनिक गणेशोत्सव साजरा होतो.
घडशीवाडीमध्ये नवरात्रीत देवीची स्थापना करण्यात येते.
खेरशेत
चिपळूण-संगमेश्वर या दोन तालुक्यांच्या सिमेवर वसलेलं एक सुंदर असे गाव. गावातून जयगढ नदी जात असल्यामुळे येते वर्षभर हिरवळ असते. श्री मनाई देवी असे येतील ग्राम दैवतेच नाव आहे. कोकरे, कुशिवडे, आरवली, असुर्डे ही गावे खेरशेत गावाच्या सीमेवर आहेत. गावातूनच राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ६६ जातो त्यामुळे गावात खूप हॉटेल्स आहेत. तसेच गॅरेज सुद्धा मोठया प्रमाणात आहेत. गावात एक सुप्रसिद्ध बहुउपयोगी कार्यालय (विसावा) सुद्धा आहे.
‌ गावातील वाड्या-
१. बोटकेवाडी
२. बेंडलवाडी
३. मतेवाडी
४. बौद्धवाडी
५. रांबाडेवाडी
६. मधलीवाडी
७. बाटलेवाडी
८. खालचीवाडी
संदर्भ
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे वर्ग:महाराष्ट्रातील नदीकाठावरील गावे व शहरे वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे वर्ग:चिपळूण तालुका
तुलाँ
तुलॉं (Toulon) ही फ्रान्स देशाच्या प्रोव्हॉंस-आल्प-कोत देझ्युर प्रदेशातील व्हार विभागाची राजधानी आहे. तुलॉं शहर फ्रान्सच्या आग्नेय भागात भूमध्य समुद्रकिनाऱ्यावर वसले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
टेरी जेनर
जेनर,टेरी वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अविनाश काक
अविनाश काक (१९४४) संगणन शास्त्र विख्यात आचार्य शास्त्रज्ञ आहेत
तो श्रीनगर येथे झाला. त्याचा भाऊ सुभाष काक देखील संगणक शास्त्रज्ञ आहे.
संदर्भ
काक, अविनाश वर्ग:काश्मिरी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
खारबी (नेर)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:नेर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
कोहिमा जिल्हा
''हा लेख कोहिमा जिल्ह्याविषयी आहे. कोहिमा शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
वर्ग:कोहिमा जिल्हा वर्ग:नागालँडमधील जिल्हे
रायगाव (कडेगांव)
रायगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील कडेगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कडेगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
लुत्सर्न (राज्य)
लुत्सर्न हे स्वित्झर्लंड देशाचे एक राज्य (कँटन) आहे.
वर्ग:स्वित्झर्लंडची राज्ये
होमाई व्यारावाला
होमाई व्यारावाला (जन्म-९ डिसेंबर १९१३, मृत्यू-१५ जानेवारी २०१२) : भारतातल्या पहिल्या महिला छायाचित्र पत्रकार. १९३८ मध्ये त्यांनी छायाचित्रव्यवसायाला प्रारंभ केला. आपल्या कारकिर्दीत त्यांनी भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या अखेरच्या पर्वात पंडित नेहरू, महात्मा गांधी यांच्यासह अनेक महत्त्वाच्या नेत्यांची छायाचित्रे घेतली; तसेच स्वतंत्र भारतातील पहिल्या तीन दशकांतील अनेक घटना, घडामोडींची छायाचित्रे टिपली. २०११ मध्ये भारत सरकारने त्यांना पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित केले.
होमाई व्यारावालांचा जन्म गुजरातमधील नवसारी येथे एका मध्यमवर्गीय पारशी कुटुंबात झाला. आपल्या एका मित्राकडून त्यांनी छायाचित्रकला शिकली. १९४१ मध्ये त्यांनी त्याच्याशी विवाह केला. १९४२ मध्ये त्या दिल्लीला वास्तव्यासाठी गेल्या. ज्याकाळात भारतातील महिला कारकीर्द करताना दिसत नसत अशा काळात होमाई व्यारावालांनी छायाचित्रपत्रकार म्हणून नव्या क्षेत्रात धाडसाने प्रवेश केला, आणि कारकीर्द यशस्वी केली. त्यांचे पती माणेकशॉ व्यारावाला यांचे १९७० मध्ये निधन झाले त्यानंतर अल्पावधीतच त्या व्यावसायिक छायाचित्रकारीतून निवृत्त झाल्या आणि वडोदरा येथे १९७३ मध्ये कायमच्या वास्तव्याला गेल्या.
घरातल्या किरकोळ अपघातानंतर त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. तेथेच त्यांचे १५ जानेवारी २०१२ रोजी निधन झाले.
संदर्भ
मृत्यू [संपादन]
जानेवारी 2012 मध्ये, व्य्यावलाने आपल्या बेडवरून खाली पडली आणि हिप हाड मोडला. तिच्या शेजार्यांनी तिला तिच्या एका रुग्णालयात पोहचण्यास मदत केली होती जिथे ती श्वासोच्छवासाची गुंतागुंत झाली. 15 फेब्रुवारी 2012 रोजी सकाळी 10.30 वाजता तिचा मृत्यू झाला होता.
वर्ग:प्रकाशचित्रण वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय व्यक्ती वर्ग:पत्रकार वर्ग:पारशी व्यक्ती वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कुवेत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ
कुवेत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ कुवेत या देशाचे १९ वर्षांखालील क्रिकेटमध्ये नेतृत्व करतो.
कुवेत संघाने आतापर्यंत एकाही १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषकात भाग घेतला नाही. अंडर-१९ आशिया चषकांमध्ये कुवेतने अनेकवेळा सहभाग घेतला आहे.
१९ वर्षांखालील संघ
रससूत्राचे भाष्यकार
भरतापर्यंतच्या रसनिष्पत्तीचा विचार प्रामुख्याने काव्यगत अर्थाचे विभावन/अभिनयन कसे होते या दृष्टीने करण्यात आला. तर भरतानंतरच्या रससूत्राच्या भाष्यकारांनी नाट्यगत रस निष्पन्न होतो म्हणजे वस्तुतः काय होते? तो रसिकांपर्यंत कसा पोहचतो? रसिकाला रसप्रतीती कशाप्रकारे होते? याचा विचार केला आहे यामध्ये भट्टलोल्लट, श्रीशंकुक, भट्टनायक, अभिनवगुप्त यांचे विवेचन महत्त्वाचे आहे.
भट्ट लोल्लट
त्याच्या मते स्थायीभाव हा मूळ काव्यगत पात्रांच्या (राम-सीता) ठिकाणी असतो. नाटकातील विभावादिंनी तो उत्पन्न होतो. अनुभावाने (अभिनय व्यापाराने) तो प्रेक्षकांच्या प्रत्ययाला येतो. तर व्यभिचारीभावांनी त्या स्थायीभावाचा उपचय/ परिपोष होतो. हा उपचित अथवा परिपुष्ट स्थायीभाव म्हणजे रस. उदा.- रंगभूमीवरील पात्रे नाट्यगत राम-सीता / दुष्यंत-शकुंतला यांचे अनुकरण करत असतात. हे अनुकरण इतके परिणामकारक असते की प्रेक्षक नट-नटींनाच दुष्यंत-शकुंतला, राम-सीता मानतात. अर्थात या सादृश्यज्ञानाने ते नटांवरच मूळ पात्रांचा आरोप करतात. त्यांच्या अभिनयकौशल्यामुळे लोक दुष्यंत-शकुंतला यांचे प्रेम किंवा राम आणि सीता यांच्या विरहाचे दुःख ते हेच आपले दुःखअशी कल्पना करतात. हे उपचित (परीपुष्ट) प्रेम-दु;ख म्हणजेच रस होय. अर्थात नाट्यकाव्यातील विभावादींचा नायक-नायिकांच्या स्थायीभावाशी संयोग होऊन रसनिष्पत्ती होते. नटांच्या अभिनयातून व्यक्त होणारे भाव आणि नायक-नायिका आदींचे परिपुष्ट स्थायी भाव यांच्यातील सादृश्यामुळे कळून येत नाहीत. नटांच्या अभिनय कौशल्यामुळे हा जो चमत्कार होतो तोच रसिकांच्या आनंदाचे कारण होय.
भट्ट लोल्लटाच्या या मतावर श्रीशंकुकाने आक्षेप घेतला आहे. त्याच्यामते लोल्लटाने स्थायीभाव हे विभावानुभावांऐवजी नाट्यगत पात्रांच्या ठिकाणीच असतात, यावर भर दिला आहे. मात्र भरताच्या रससूत्रात स्थायीभावाचा उल्लेखही नाही. म्हणजेच स्थायीभावाकडून रसाकडे येण्याचा मार्गच भरतमुनींना मान्य नाही. त्यामुळे रस जर काव्यातही नाही आणि नट-नटींमध्येही नाही तर मूळ नायक-नायिका आदींच्या ठिकाणी असलेला रस केवळ सादृश्यामुळे रसिकांपर्यंत कशाप्रकारे येऊ शकेल? असा प्रश्न श्रीशंकुकाने उपस्थित केला आहे
श्रीशंकुक
श्रीशंकुक हा नैय्यायिक पंथाचा अनुयायी होता. हातातील कंकणही आरशात पाहून अनुमानाने सिद्ध करणे हे नैय्यायिकांचे विशेष आहे. विभावादिकांच्या संयोगाने जो स्थायी प्रकट होतो. तो स्थायी म्हणजे दुष्यंतादिकांच्या स्थायीचे अनुकरण असते. रंगभूमीवर विभावानुभावांचा संयोग झाला की नटांनाच लोक राम / दुष्यंत आदी पात्रांच्या ठिकाणी कल्पून त्यांच्या स्थायीचे अनुमान करतो. हे अनुमान सुंदर वस्तूचे असल्यामुळे लोकांच्या मनात आल्हाद निर्माण होतो श्रीशंकुकाच्या मते रसनिष्पत्ती म्हणजे रसाची अनुमिती होय. नाट्यगत पात्रांचे सत्य स्थायीभाव नटांच्या कृत्रिम अभिनयातून कसे प्रकट होतात हे स्पष्ट करताना तो संवादीभ्रमाची संकल्पना मांडतो. यासाठी त्याने चित्रतुरगन्यायाचे उदाहरण दिले आहे. उदा: भिंतीवरील चित्रातील घोडा पाहून माणसाला तो घोडा आहे याचे ज्ञान होते त्यावेळी ते केवळ रंगांचे मिश्रण वाटत नाही त्याचप्रमाणे रंगभूमीवर अभिनय करणारा नटही प्रेक्षकाला राम किंवा दुष्यंत वाटतो. याला संवादीभ्रम असे म्हणतात.
या अभिन्नत्वामुळेच दुष्यंत/राम आदींचे स्थायीभाव नटांच्या ठिकाणी प्रकट होतात. ही प्रतीती मिथ्या असली तरी संवादीभ्रमामुळे लोक त्या स्थायीभावाचे अनुमान करतात. हा अनुमान म्हणजे रस होय. तो नाट्यगत विभाव आणि अनुभावांना लिंग किंवा चिन्ह तर मूळ पात्रांच्या ठिकाणी असलेल्या स्थायीभावांना लिंगी किंवा अनुमेय असे संबोधतो. त्याच्यामते कविवर्णित विभाव आणि नटाने अभिनयाने प्रकट केलेले अनुभाव यावरून स्थायीचे अनुमान करता येते. आणि अशाप्रकारे विभाव, अनुभाव आणि व्यभिचारीभाव यांच्या एकत्र येण्याने रसाची निष्पत्ती होते.
मात्र श्रीशंकुकाच्या या मतातही बरेच दोष आहेत. नटांच्या हावभावादी अभिनयाच्या द्वारे मूळ पात्रांच्या चित्तवृत्तींचे अनुकरण आणि अनुमान कसे काय करता येईल? नटाच्या दृष्टीनेही त्याचा अभिनय म्हणजे रामाच्या स्थायीचे अनुकरण नसतेच. तो शिकवलेला अभिनय करत असतो. म्हणजेच तो रामाच्या स्थायीचा नव्हे तर नाट्यगत स्थायीचा अभिनय करत असतो. शिवाय रामादी पात्रांच्या ठिकाणी असणाऱ्या चित्तवृत्तींच्या अनुमानाने रसिकांना का आनंद होईल हा प्रश्नही अनुत्तरीतच राहतो.
भट्टनायक
भट्टनायक हा सांख्यमतानुयायी होता. त्याच्यामते जग हे त्रिगुणात्मक आहे. जीवनातील सुख, दुःख हे भाव वास्तुमात्रातील सत्त्व, रज, तम या गुणांच्या कमी-अधिक प्रमाणावर अवलंबून असते. काव्य वा नाट्यातील वर्णनांनी अगर देखाव्यांनी रसिकांच्या मनात सत्त्व गुणांचा उद्रेक होतो. त्यामुळे आनंदाची प्रतीती येते. येथे भट्टनायकाने प्रथमच रसनिष्पत्तीचा रसिकांच्या अंतःकरणाशी संबंध जोडला आहे. भट्टलोल्लटाच्या विचारांचे खंडन करताना तो म्हणतो, विशिष्ट कार्याची उत्पत्ती कारणाशिवाय होऊ शकत नाही. काव्यनाट्यातील कारणे खरी नसतात म्हणूनच त्यांना विभाव असे म्हणतात. मग कल्पित कारणांनी खऱ्या पात्रांच्या ठिकाणी रस कसा काय निर्माण होऊ शकेल? त्याला श्रीशंकुकाचा अनुमितीवादही मान्य नाही. काव्यातील नायक-नायिकांच्या अर्थात परगत स्थायीभावाचा आस्वाद रसिकाला कसा आनंददायक होईल? असा प्रश्नही त्याने उपस्थित केला आहे.
रसनिष्पत्तीचा आपला विचार मांडताना त्याने शब्दांच्या ठिकाणी अभिदा, भावना आणि भोगीकरण या तीन शक्ती मानल्या आहेत. अभिदेने नाट्यकाव्याचा वाच्यार्थ समजतो. भावकत्वाने नाट्यातील व्यक्तीचे साधारणीकरण होते. त्यामुळे नाट्यगत पात्रांचे सर्वसामान्य स्त्री-पुरुषांमध्ये रूपांतर होते. त्यामुळे त्यांच्या भावांचा आस्वाद सामान्य प्रेक्षक घेऊ शकतो. अशावेळी दुष्यंत आणि शकुंतलेचे प्रेम हे केवळ त्या काव्यनाट्यगत पात्रांमधील प्रेम न राहता केवळ स्त्री आणि पुरुष यांमधील प्रेम बनते. त्यातील गुणालंकारयुक्त शब्दयोजनेमुळे आणि विभावादींच्या अलौकिकत्वामुळे अभिव्यक्त होणारा भाव हा व्यक्तीसंबद्ध राहत नाही. त्याला स्थळ-काळ-व्यक्तिनिरपेक्ष शुद्ध भावाचे म्हणजे  विश्वात्मक भावाचे स्वरूप आलेले असते. हेच साधारणीकरण होय. यामुळेच रसिक काव्य-नाट्यातील विविध भावनांचा आस्वाद घेऊ शकतात. हाच भट्टनायकाचा भोगीकरण व्यापार होय. अर्थात विभावादींच्या साधारणीकरणातून प्रकट होणारा स्थायीभावही रसिकांना साधारण्याच्या पातळीवरून प्रतीत होत असतो. म्हणजेच कवीकौशल्यामुळे काव्यार्थ भावित होतो. यावेळी रसिक अलौकिक पातळीवर आलेला असल्यामुळे त्याच्याठिकाणी सत्त्व गुणांचा उद्रेक होतो. त्यामुळे काव्य-नाटकांपासून रसिकाला आनंद होतो. यालाच भट्टनायकाने रसनिष्पत्ती असे म्हटले आहे.
अभिनवगुप्त
अभिनवगुप्ताने भट्टनायकाचे भावकत्व अर्थात साधारणीकरणाचे तत्त्व मान्य केले आहे. मात्र त्याने भावकत्व नावाचा स्वतंत्र व्यापार न मानता व्यंजनाव्यापारामुळेच भावांचे साधारणीकरण होते हे मत स्वीकारले. त्याने भट्टनायकाची भोगीकरणाची प्रक्रियाही अनावश्यक ठरवली. त्याने रसाला स्थायी विलक्षण असे ठरवत असतानाच रसिकाची आस्वाद प्रक्रिया ही व्यंजनाव्यापारातच अनुस्यूत असते हे दाखवून दिले. त्याने कोणत्याही साभिप्राय विधानाची प्रतीती तीन अवस्थांतून येते असे सांगितले. उदा: ‘आरोग्यम् प्राप्तवान् सांबः स्तुत्वा देवं अहर्पतिम् |’ यामध्ये सांबाने सूर्याची स्तुती केली आणि त्याला आरोग्य प्राप्त झाले. या वरील वाक्याचा वाच्यार्थ होय. हा वाच्यार्थ सांब नावाच्या व्यक्तीशी संबंधित आहे. यावरून कोणत्याही व्यक्तीने सूर्यस्तवन केल्यास त्याला आरोग्य प्राप्ती होऊ शकते हा सामान्य अर्थ लक्षात येतो. आणि शेवटी सूर्यस्तवन केल्यास आरोग्यप्राप्ती होऊ शकेल असा आत्मानुप्रवेशी विचार मनात येतो. अशाप्रकारे व्यंजनाव्यापारानुसार वरील विधानाची प्रतीती आधी व्यक्तिविशिष्ट ज्ञान, त्यानंतर साधारण्याच्या पातळीवरून होणारे व्यक्तिनिरपेक्ष ज्ञान आणि शेवटी आत्मानुप्रवेश या अवस्थांमधून होते.
काव्यातील कवीच्या कौशल्यामुळे ही प्रक्रिया अधिक उत्कटपणे घडून येते. काव्यनाटकांमध्ये विभावादींच्या योगे व्यक्त होणारा स्थायीभाव प्रारंभी जरी व्यक्तीसंबद्ध असला तरी व्यंजनेने व कविकौशल्यामुळे त्याचे तत्काळ साधारणीकरण होते. नाट्यातील पात्रांची व्यक्तीसंबद्धता गळून पडते व त्यांना सामान्य स्त्री-पुरुषांचे स्वरूप प्राप्त होते. त्यामुळे त्यांच्या अभिनयातील भाव हे कृत्रिम न राहता त्यांना मानवी भावनांचे रूप घेतात. विभावादिकांनी अभिव्यक्त झालेला आणि साधारण्याच्या पातळीवरून प्रत्ययाला येणारा हा स्थायीभाव रसिकाच्या ठिकाणी असलेल्या वासनारूपी स्थायीभावांशी संवादी असल्याने रसिकाचा त्यामध्ये अनुप्रवेश घडून येऊन त्याच्यासाठी तो आस्वाद्य होतो. रसिक त्याच्याठायी असलेल्या अभिव्यंजनेच्या सामर्थ्यामुळे नाट्यगत भावांशी, काव्यार्थाशी तन्मय पावतो. त्याच्या जाणिवेत अलौकिक अशा विभावादिकांनी व्यक्त केलेल्या अलौकिक स्थायीची चर्वणा सुरू होते. यालाच अभिनवगुप्ताने रस प्रतीती असे म्हटले आहे. ही चर्वणा संपली की निर्माण होणारा रसास्वादही नाहीसा होतो. मात्र हा रसास्वाद घेत असताना रसिकांच्या मनाला शांती मिळते. म्हणूनच अभिनवगुप्ताने रसप्रतीतीस विश्रांतीकारिणी प्रतीती असे म्हटले आहे. अभिनवगुप्ताचा रसनिष्पत्तीविषयक विचार आकृतीद्वारे पुढीलप्रकारे स्पष्ट करता येतो.
रससूत्रावर अनेक विद्वान, पंडित, अभ्यासक,संशोधकांनी भाष्य केले आहे. भरतमुनींचे नाट्यशास्त्र म्हणजेच आदि ग्रंथ मानला जातो., भरतमुनी यांनी नाट्यशास्त्रातील नमूद केलेल्या तत्त्वांचे विश्लेषण  प्रामुख्याने रससिद्धान्त, अभिनय सिद्धान्त आणि रूपक वेगळेपण  मांडले आहे. रस सिद्धान्त हे भारतीय विचार परंपरेतील सर्वात मोठी उपलब्धी मानली जाते. या सिद्धांताचे प्रणेते भरतमुनी नाट्यशास्त्रातच रसांविषयी प्रथम चर्चा करणारे मानले जातात. तथापि, नाट्यशास्त्राच्या प्रथेवरून हे माहित आहे की भरत मुनिच्या अगोदरही रसाची परंपरा होती. त्याचा स्पष्ट उल्लेख आहे की त्याच्या आधी दुहीन व वासुकी नावाचे दोन आचार्य होते. दुहीन यांनी रसांची संख्या आठ असल्याचे मानले तर वासुकीने शांत नावाच्या नवव्या रसाचादेखील विचार केला. भरताने दुहीनची परंपरा पुढे नेली आणि आठ रास समजावून सांगितले. अभिनवगुप्त, वासुकीने प्रस्तावित केलेला शांती रास यांनी मान्य केलेला नववा रस सादर केला. या आधारे रस भारतीय कला चिंतनात कधी आणि कसा सामील झाला हे सांगणे अशक्य आहे. याचा उपलब्ध पुरावा म्हणजे नाट्यशास्त्र. ते सांगते की त्यापूर्वी रसविषयक चर्चा होती. आणि त्यानंतरही पुढील काळापर्यंत रस हा चर्चेचा विषय राहिला आहे. मुळात रस हा भारतीय कला चिंतन करणाऱ्याचा प्रकार आहे. पाश्चात्त्य अभिवचनांचा प्रभाव असल्यामुळे बरेच नवीन सिद्धान्त नंतरच्या अनेक विद्वानांनी स्वीकारले, परंतु रस सिदन्धांत दुय्यम नव्हता. हे तत्त्व मूलतः भरतमुनी यांनी नाटक, किंवा रूपकासाठी किंवा आजच्या संदर्भात नाटकासाठी दिले होते. परंतु नंतर असे दिसून येते की त्याचा प्रसार ऑडिओ-व्हिज्युअलपासून ते संगीत आणि चित्रकला या काळात आहे. या कारणास्तव या सिद्धांताचे वैज्ञानिकत्व आहे. ज्याची तार्किक आधारावर विविध विद्वानांनी तपासणी केली आहे. या सिद्धांताशी समांतर, अ‍ॅरिस्टॉटलचा कॅथारसिस किंवा कॅथारिसिस सिद्धान्त असा मानला जातो की अरस्तूचे तत्त्वज्ञान ज्याच्या संकल्पनेचा आधार आहे परंतु ते सिद्धान्त केवळ दुःखाविषयीच बोलते. विनोदांसारख्या सुंदर भावनेची आणि योगायोगासारख्या कोमल भावनेची कल्पनाही नाही, तर रस सिद्धान्त त्याच्या आवरणात सर्व प्रकारच्या भावना बाळगतो. म्हणून रस सिद्धान्त याला कॅथरासिस सिद्धांतापेक्षा अधिक वैज्ञानिक म्हणता येईल. तथापि, दोन प्राचीन आचार्य, भट्ट नायक आणि भट्ट लोल्लट यांनी भरताच्या रस सिद्धांताच्या स्पष्टीकरणाची तुलनात्मक चर्चा केल्याचे सांगितले गेले आहे.
भरतमुनी यांनी सातव्या अध्यायात नाट्यशास्त्र आणि सहाव्या अध्यायात रसाचे विस्तृत वर्णन केले आहे. रसाचा साधा अर्थ आनंद आहे. तो विविध अभिव्यक्त्यांवर आधारित आहे .परंतु त्याला त्याच्या मनामध्ये कायमस्वरूपी अर्थ प्राप्त होतो. नाट्य प्रयोगात प्रेक्षकांना हा आनंद कसा मिळतो, या संदर्भात भरत यांनी नाट्यशास्त्राच्या सहाव्या अध्यायात एक सूत्र दिलेले आहे. भाव भावनांच्या संयोगामुळे रस निष्कर्ष निघतो. या सूत्रामध्ये भरताने वेगवेगळ्या अभिव्यक्तींच्या मिश्रणाने रस निष्पत्ती विषयी सांगितले, परंतु ते कसे होते; प्रेक्षकामध्ये किंवा अभिनेत्यांमध्ये किंवा पात्रांमध्ये रस कसा निर्माण होतो आहे. याचा उल्लेख केला जात नाही. याखेरीज भरतमुनींनी रस हा आधार कायमस्वरूपी मानला पण रससूत्रामध्ये कुठेही त्याचा उल्लेख नाही. या अस्पष्टतेमुळे, भरतमुनी नंतरच्या अनेक विद्वानांनी त्यांच्या युक्तिवाद आणि तत्त्वज्ञानाचा अवलंब करून हे सूत्र स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न केला. त्या पंडितांमध्ये चार विद्वानांचे मत मानले जाते. पहिले भट्ट लोल्लट. त्यांचे मत मोलाचे समजले मानले जाते. दुसरे भाष्यकार श्री.शंकुक आहेत, त्यांचे मतही निर्विवाद म्हणून ओळखले जाते. तिसरे भाष्यकार भट्टनायक आहेत, त्यांचे मतही प्रसिद्ध आहे. चौथे आणि शेवटचे भाष्यकार म्हणजे अभिनवगुप्त, त्यांचे मत अभिव्यक्तिवाद असे मानले जाते. अभिनवगुप्त यांचे मत आजपर्यंतचे सर्वात स्वीकारलेले मत आहे. परंतु अभिनवगुप्त यांनी हे उत्स्फूर्तपणे स्पष्ट केले नाही, परंतु भट्ट लोल्लट, श्री शंकुक आणि भट्ट नायक यांच्या मतांवर आधारित त्यांनी अनुभवात्मक तत्त्वज्ञानाचा वापर करून रस सिद्धांताचे प्रमाणित वर्णन केले आहे. वस्तुतः अभिनवगुप्तांपूर्वी तिन्ही विद्वानांनी रस सिद्धांताच्या प्रमाणित व्याख्याच्या दिशेने एक पाऊल उचलले होते. म्हणून, प्रत्येक विद्वानांचे मत महत्त्वाचे मानले जाते.
"रूपक":- वेगळेपणाच्या आधारे नाट्यशास्त्राचे भाष्य आणि दृश्यात्मक करण्याची प्रक्रिया"
प्राचीन काळातील धारा, मध्य प्रदेशातील धार येथील रहिवासी दशरूपककार धनंजय. दहाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात त्यांचे कार्य आहे. या आधारे ते मुंजराजचे पीठासीन अधिकारी होते. म्हणून असे मानले जाते की मंडप दहाव्या शतकातील काम आहे. आचार्य हजारी प्रसाद द्विवेदी म्हणतात, "भरतमुनीच्या नाट्यशास्त्राच्या विसाव्या अध्यायाला 'दशरूप-वाकलन' किंवा 'दशरूप-विधान' म्हटले गेले आहे. या आधारे, धनंजयाने त्यांच्या 'दशरूपक' पुस्तकाचे नाव दिले आहे. दर्शनपकाच्या दुसऱ्या श्लोकात धनंजयाने विष्णूच्या दहा अवतारांना रूपकाची रूपक दिली आहेत. प्रकाश नावाच्या या पुस्तकाच्या चार अध्यायांमध्ये केवळ रूपकच नाही तर नायक-नायिका वेगळेपण आणि रस यांचे वर्णन केले आहे. दशरपकाची रचना पाहिल्यास असे दिसते की धनंजयाने नाट्यशास्त्राच्या विशालतेचे प्रमाण जास्त केले आहे. पहिल्या प्रकाशातील सहाव्या श्लोकात त्याने स्वतःचे समर्थन केले आहे.
म्हणजेच भरतमुनींनी लिहिलेले नाट्यशास्त्र तपशीलवार लिहिलेले आहे. रूपक रचनांशी संबंधित गोष्टी येथे आणि तेथे विखुरलेल्या आहेत. म्हणूनच, कमी बुद्धिमत्ता असलेल्या लोकांसाठी भ्रम होण्याची शक्यता आहे. म्हणूनच सामान्य लोकांसाठी मी हे नाट्यवेदातील शब्द आणि अर्थ सोप्या पद्धतीने हे पुस्तक लिहित आहे असे वर्णन आढळतात.
आचार्य धनंजयांनी प्रथम प्रकाशात गणेश वंदना केली आहे, त्यानंतर विष्णू आणि भरत, त्यानंतर सरस्वतीची कृपा आणि नंतर नाट्यशास्त्राचे शास्त्रीय महत्त्व आणि पार्वती आणि शिव यांचे वर्णन अनुक्रमे लास्य आणि तांडव या योगाची चर्चा आहे. त्यानंतर त्यांनी वरील श्लोक लिहिले आहेत.
सातव्या श्लोकात, त्याने म्हटले आहे की, रंगमंचावरील अनुकरणाला दृश्यामुळे रूपक  म्हणतात. दहा प्रकारचे रूपक आहेत. येथे आरोप आणि स्वभाव सूचित करतात की अभिनेत्यावर अनुक्रमे रसाचे पात्र आणि प्राथमिकता आहे. आठव्या श्लोकात रूपक, नाटक, भान, प्रकरण, प्रहसन, डीम, व्यायोग, संवाद, विथी, अंक आणि इहामृग या दहा भेदांचे वर्णन केले आहे. नाट्यात वक्तृत्व आहे तर नृत्य हे ताल-लय आधारित अवयव-विक्षेपण आहे.रूपकामध्ये भेदाचा आधार घेऊन मांडणी केली आहे.
भरतमुनीवरील अन्य मराठी पुस्तके
संदर्भ : हजारीप्रसाद द्विवेदी, पृथ्वीनाथ द्विवेदी। वाचस्पति गैरला। शब्दावली, डॉ॰ अमरनाथ। डॉ॰ विश्वनाथ मिश्रा। द्विवेदी
भातांगळी
भातांगळी हे लातूर जिल्ह्यातील मांजराया नदीच्या काठावरील एक गाव आहे. तालुका व जिल्हा मुख्यालयापासून हे गाव १२ कि मी अंतरावर लातूर - नांदेड या राज्य मार्गावर आहे. मांजरा, रेणा नदी, व गोणा नदी या तीन नद्यांच्या संगमावर वसलेला संगमेश्वर हे भातांगळी या गावाचे ग्रामदैवत आहे. या गावात कुठल्याही मंदिरावर कळस नाही.
लोकसंख्या
जनगणना २०११ प्रमाणे भातांगळी गावाचे क्षेत्रफळ १७९८ हेक्टर आहे. गावात एकूण ७४३ निवासी घरे असून गावाची एकूण लोकसंख्या ४०८४ इतकी आहे. तिच्यापैकी २०७१ पुरुष तर २०१३ स्त्रिया आहेत. गावातील अनुसूचित जातीचे लोक ५१३ तर अनुसूचित जमातीचे लोक २४२ आहेत. गावात २४८३ लोक साक्षर असून, ही साक्षरता ६४ टक्के होते.
स्वातंत्र्यलढ्यातील योगदान
भातांगळी गाव हे हैद्राबाद संस्थानात होते. हैद्राबादच्या मुक्तिसंग्रामात गावातील लोकांनी भाग घेतला. गावातील श्री प्रभुप्पा संभाजी डिघोळे हे स्वातंत्र्यसैनिक आहेत.
शाळा / महाविद्यालये
गावात एकूण चार शाळा आहेत. पैकी एक प्राथमिक व एक माध्यमिक अशा दोन जिल्हा परिषदेच्या आहेत. गावात मातृभूमी विद्यालय ही खासगी माध्यमिक शाळा व एक इंग्रजी माध्यमाची पूर्व प्राथमिक शाळा आहे. गावाचा शैक्षणिक प्रगतीचा आलेख सातत्याने उंचावत आहे. गावातील अनेक सुशिक्षीत तरुण विविध व्यवसायांत व शासकीय सेवांत उच्चपदस्थ म्हणून कार्य करत आहेत.
धार्मिक स्थळे
गावात हनुमान मंदिर संकुलात विठ्ठल रुक्मिणीचे देऊळ मंदिर तसेच गुरूमाऊली परमपुज्य वासुदेव महाराज वाईकर यांची समाधी आहे. गावानजीक मांजरा नदितीरावर 'संगमेश्वर' हे देवस्थान आहे. दर सोमवारी या ठिकाणी भाविक दर्शनासाठी मोठ्या संख्येने जातात. मुस्लिम धर्मियांचे प्रार्थनास्थळ मस्जिद गावात आहे. तसेच श्री बालाजी मंदिर तसेच देवीचे मंदिर गावात आहे. गावात विविध जाती धर्माचे लोक गुण्यागोविंदाने नांदतात. हिंदू व मुस्लिम धर्मियांचे श्रद्धास्थान असलेले 'बाराईमाम' हे देवस्थान भातांगळीपासून दोन कि मी अंतरावर असलेल्या चिकलठाणा या गावात आहे.
वैद्यकीय सुविधा
गावात प्राथमिक आरोग्यकेंद्र आहे. तसेच गावचे भुमिपुत्र श्री. रामदास उटेकर हे गावात तत्पर वैद्यकिय सेवा सुविधा देतात.
राजकारण
भातांगळी गावाचा कारभार ग्रामपंचायत मार्फत चालवला जातो. भातांगळी हा पंचायत समिती गण आहे. हे गाव लातूर ग्रामीण विधानसभा क्षेत्रात तर लातूर लोकसभा क्षेत्रात येते.
वाहतुक व दळणवळण
हे गाव राज्य महामार्गापासून सुमारे दोन कि. मी. अंतरावर वसलेले आहे. गावात मध्य रेल्वेचे रेल्वेस्थानक आहे. प्रवासी रेल्वेगाड्यांचा हा थांबा आहे. गावातून तालुका मुख्यालयाकडे जाण्यासाठी खाजगी वाहने तसेच बस सुविधा आहे. गावापासून २८ कि मी अंतरावर विमानतळ आहे.
वर्ग:लातूर जिल्ह्यातील गावे
हेमिस राष्ट्रीय उद्यान
हेमिस राष्ट्रीय उ्यान हे भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील संरक्षित उपवन आहे. लद्दाख भागात असलेले या उपवनात हिमबिबट्या आढळतो.
के. राधाकृष्णन (राजकारणी)
'''के. राधाक्रुष्णन''' हे मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे थ्रिसुर येथील नेते आहेत, व केरळ विधान सभेचा चेलाकारा ह्या मतदारसंघातुन पूर्व सदस्य आहे. ते ई. के. नायनारच्या तिसऱ्या सरकारमध्ये युवा प्रकरण व एस.सी, एस.टी. प्रकरण मंत्री १९९६ - २०११ ह्या दरम्यान होते. ते केरळ विधान सभेचा २००६ - २०११ पर्यंत अध्यक्ष होते. ते अतिशय गरीब घराण्यातुन येवुन राजकारणात सक्रीय झाले, व मंत्री पदापर्यंत अतिशय कमी काळात पोहोचले.
सुरुवातीचे जीवन
त्यांचा जन्म २४ मे १९६४ला ईडुक्की येथे झाला. त्यांचे पालक एम.सी. कोचुंनी व चिनंमा आहेत. त्यांचे वडील थ्रिसुर जिल्ह्यातील चेलक्करा ह्या गावचे. ते एक वृक्षारोपण कामगार होते. त्यांचे प्राथमिक शिक्शण थोनुरकरा यु.पी. शाळा येथे झाले. त्यांचे मध्यवर्ती शिक्शण चेलकरा येथे झाले. त्यांनी पुढील शिक्शण थ्रिसुर येथुन घेतले, व बि.ए. करताना त्यांनी राजकारणात पाऊल टाकले.
राजकीय जीवन
ते एस.एफ.आय.चा सक्रीय कार्यकर्ता होते. त्यांनी केरळ वर्मा विद्यालयाचा सचिव, चेलाकरा विभाग अध्यक्ष, थ्रिसुर जिल्हा सचिवालय अशी अनेख पदे सांभाळली. त्यांनी चेलाकरा ब्लाॅक समितीचे सचिव, डी.वाय.एफ.आय.चे राज्य समिती सदस्य, व माकपचे राज्य समिती सदस्य म्हणुन कार्य केले. १९९१ साली ते थ्रिसुरच्या जिल्हा समिती मध्ये वलाथ्थोल नगर येथुन निवडुन आले. ते १९९६, २००१ व २००६ मध्ये विधान सभेत निवडुन आले. १९९६ - २००१ पर्यंत ते मागासवर्ग व युवा प्रकरण मंत्री होते. २००१ - २००६ मध्ये तो विरोधी पक्षनेता होते.
सरकारच्या शिक्षण धोरणांविरुद्ध विद्यार्थी आंदोलनांचे नेत्रुत्व करतांना त्यांना अटक करण्यात आली व पोलिसांकडुन त्रास देण्यात आला. राधाक्रुश्णन यांनी स्वतःला शेती कामगारांच्या अडचणींमध्ये सामिल केले व त्यांना संघटीत केले. त्याने केरळ सस्त्र साहित्य परिषदे ब संपूर्ण साक्शारता अभियानात भाग घेतला.
के. राधाक्रुश्णन १८ व्या विधान सभेचा अध्यक्ष होते. ते काँग्रेसच्या विरोधी एम. मुरलीच्या ४० विरुद्ध ९३ मतांने निवडुन आले. त्यांनी अध्यक्ष म्हणुन त्याचा काळ पूर्ण केला, व असे करणारे ते एम. विजयाकुमार, जो त्याचा अध्यक्षत्वाच्या काळात क्रीडा मंत्री होते, नंतर दुसराच अध्यक्ष होते. नंतर ते ५ वर्ष पुन्हा आमदार होता. त्यानंतर यु. आर. प्रदीप ने त्याचे स्थान ग्रहण केले.
वादंगे
के. राधाक्रुश्णन ने माकपच्या वतीने ५ नोवेंबर २०१६ला पी.एन. जयंथनचे बलात्काराच्या आरोपामुळे सदस्यत्व रद्ध केल्याबद्दल पत्रकारांना सांगीतले. त्याने हे सांगताना बलात्काराच्या बळीचे नाव सुद्धा सांगीतले. पत्रकारांने ईशाराकेल्यावर सुद्धा, जर जयंथनचे नाव देऊ शकतो तर बळीचे देने का चुकीचे, हे त्याने सांगीतले. ह्यामुळे त्यावर खुप टिका झाल्या, कारण भारतीय दंड संहितेच्या २२८ ए ह्या भागानुसार, बलात्कारातील बळीचे नाव ऊघड्यास आणण्यावर सक्त मनाई आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी) पक्षातील राजकारणी
नोवाया झेम्ल्या
नोवाया झेम्ल्या (Но́вая Земля́) हे आर्क्टिक महासागरामधील एक बेट आहे. हे बेट अतिईशान्य युरोपात रशियाच्या उत्तरेस स्थित असून ते रशियाच्या अर्खांगेल्स्क ओब्लास्त ह्या प्रशासकीय विभागाचा एक भाग आहे. ह्या द्वीपसमूहाचे एकूण क्षेत्रफळ ९०,६५० चौरस किमी असून येथील लोकसंख्या केवळ २,४२९ इतकी आहे. नोवाया झेम्ल्याला युरोपामधील सर्वात पूर्वेकडील स्थान मानले जाते.
नोवाया झेम्ल्याच्या पूर्वेस कारा समुद्र तर पश्चिमेस बारेंट्स समुद्र आहेत. कारा सामुद्रधुनी नोवाया झेम्ल्याला रशियापासून अलग करते. भौगोलिक दृष्ट्या हे बेट उरल पर्वतरांगेचा एक भाग मानले जाते.
शीतयुद्धाच्या काळापासून नोवाया झेम्ल्या एक महत्त्वाचे व गुप्त लष्करी केंद्र राहिले आहे. निकिता ख्रुश्चेव्हच्या नेतृत्वाखाली सोव्हिएत संघाने येथे इ.स. १९६५ साली अनेक अण्वस्त्र चाचण्या केल्या होत्या.
बाह्य दुवे
वर्ग:द्वीपसमूह वर्ग:रशियाचा भूगोल
भूदान चळवळ
भूदान चळवळ भारतातील एक सामाजिक चळवळ होती. विनोबा भावे प्रणित या चळवळीने मोठ्या जमीनदारांना त्यांची जमीन दान करण्यास उद्युक्त केले.
बांबू एरवेझ
बांबू श्वसनमार्ग एक व्हिएतनामी हवाई परिवहन आहे. तो 2017 मध्ये स्थापना केली आणि पहिले ऑक्टोबर 1 9 08 रोजी पहिल्या फ्लाइट्स सुरू करेल. हे व्हिएतनाममध्ये समुद्रकिनारा रिसॉर्ट्सला पर्यटक करेल. हे आशिया आणि युऑटॉप मधील ठिकाणासाठी उडेल. 2018 मध्ये, कंपनीने 24 बोईंग 787 ड्रीमलायनरसाठी बोईंग बरोबरच्या करारानुसार 24 एअरबस ए 321 नौओसाठी एअरबससह एक करार केला आहे.
रिक मॅककॉस्कर
मॅककॉस्कर,रिक वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिवापूर
शिवापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
बेलापूरचा किल्ला
बेलापूरचा किल्ला हा नवी मुंबईतील एक खाडीलगतचा किल्ला आहे. हा किल्ला जंजिऱ्याच्या सिद्दी याने बांधला आहे. त्यानंतर हा किल्ला पोर्तुगीज व मराठा साम्राज्यात होता. १९व्या शतकाच्या पुर्वार्धात हा ब्रिटिशांच्या ताब्यात गेला. मध्य रेल्वेच्या सीबीडी बेलापूर ह्या रेल्वे स्थानकापासून २.५ किमी लांब आहे. सध्या ह्या किल्ल्याची दुरावस्था झाली आहे.
इतिहास
इ. स. १५६० ते १५७० मध्ये जेव्हा पोर्तुगीजांकडून हा प्रदेश ताब्यात घेतला, तेव्हा सिद्दींनी हा किल्ला पनवेल खाडीच्या तोंडाजवळ, एका टेकडीच्या माथ्यावर बांधला. १६८२ मध्ये, हा किल्ला पोर्तुगीजांनी परत ताब्यात घेतला आणि सिद्दींनी नियंत्रित केलेल्या बेलापूरजवळील प्रदेशांना (त्या काळात शाबाज म्हणून ओळखले जाणारे) त्यांनी ताब्यात घेतले.
१७३३ मध्ये चिमाजी अप्पाच्या नेतृत्वात मराठ्यांनी पोर्तुगीजांकडून किल्ल्यावरील ताबा मिळविला. पोर्तुगीजांकडून यशस्वीरित्या किल्ला पुन्हा ताब्यात घेण्यात आल्यास त्यांनी जवळच्या अमृतैश्वर मंदिरात बेलीच्या पानांचा हार घालेल असा प्रण केला आणि विजय मिळाल्यावर त्यांनी किल्ल्याला बेलापूर किल्ला असे नामकरण केले. ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या कॅप्टन चार्ल्स ग्रेन याने २३ जून १८१७ रोजी ताब्यात घेईपर्यंत मराठ्यांनी या प्रदेशावर राज्य केले. ब्रिटीशांनी त्यांच्या परिसरातील कुठलाही मराठ्यांच्या वर्चस्वाखाली असलेला गड मोडून काढण्याच्या धोरणाखाली हा किल्ला अर्धवट नष्ट केला.
त्याच्या सक्रिय दिवसांमध्ये, किल्ल्यात चार तुकड्या प्रत्येकी १८० माणसांच्या आणि ४-१२ पौंड (२-५ किलो) वजनाच्या १४ बंदुका ठेवल्या होत्या. ह्या किल्ल्यात एक बोगदा देखील अस्तित्वात आहे असे मानले जाते, जो अनेक स्थानिकांच्या मते ते घारापुरी बेटाशी जोडले गेला आहे, जे एलिफंटा लेण्यांचे ठिकाण आहे.
महावतार बाबाजी
महावतार बाबाजी हे एका भारतीय संताला इ. स. १८६१ ते १९३५ या दरम्यान भेटलेल्या लाहिरी महाशय व लाहिरींच्या अनेक शिष्यांनी दिलेले नाव आहे. यांपैकी काही भेटींचे वर्णन परमहंस योगानंद यांनी ऑटोबायोग्रफी ऑफ अ योगी या आपल्या पुस्तकात केलेले आहे. या पुस्तकात योगानंद व महावतार बाबाजी यांच्याही भेटीचा तपशील आहे. द होली सायन्स या आपल्या पुस्तकात श्री युक्तेश्वर गिरी यांनीही काही भेटींचा तपशील दिलेला आहे. श्री मधुकर नाथ यांच्या आत्मचरित्राप्रमाणे (अप्रेन्टिस्ड टू अ हिमालयन मास्टर) बाबाजी हे शिवरूप होते. आपल्या पुस्तकातील शेवटून दुसऱ्या प्रकरणात त्यांनी बाबाजींनी आपले रूप शिवाप्रमाणे बदलल्याचा उल्लेख केलेला आहे. हे सर्व वृत्तान्त आणि आणखी काही भेटींचा तपशील विविध चरित्रांमध्ये उपलब्ध आहे. योगानंदांच्या आत्मचरित्राप्रमाणे बाबाजी भारतातील हिमालय क्षेत्रात किमान काही‘शे’ वर्षे राहिलेले होते आणि त्यांना प्रत्यक्ष भेटीत केवळ काही शिष्यांनी व अन्य व्यक्तींनीच पाहिले होते.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:हिंदू संत
वेदगंगा नदी
वेदगंगा ही कोल्हापूर जिल्ह्यातील एक नदी आहे. ही पंचगंगा नदीची उपनदी असून पुढे कृष्णा नदीला जाऊन मिळते. वेदगंगा नदी महाराष्ट्र आणि कर्नाटक राज्यातील कित्येक गावांना पाणी पुरवठा करते. या नदीचे पाणी जास्तीत जास्त शेतीसाठी तसेच गावांमध्ये पिण्यासाठी वापरले जाते. ही नदी अदमापुर पासून पुढे कर्नाटक मध्ये यमगर्णी, जत्राट, सिदनाळ, हूनरगी, ममदापूर, भोज मधून पुढे बारवाड मध्ये दूधगंगा नदीला मिळते आणि तसच पुढे ती कृष्णा नदीमध्ये समावते.
वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या वर्ग:कोल्हापूर जिल्हा
मोकोकचुंग जिल्हा
''हा लेख मोकोकचुंग जिल्ह्याविषयी आहे. मोकोकचुंग शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
मोकोकचुंग हा भारताच्या नागालॅंड राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र मोकोकचुंग येथे आहे.
वर्ग:मोकोकचुंग जिल्हा वर्ग:नागालँडमधील जिल्हे
पीटर इंग्रम
पीटर जॉन इंग्रम (२५ ऑक्टोबर, इ.स. १९७८:हावेरा, न्यू झीलँड - ) हा 🇳🇿 new zealandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
हा दोन कसोटी, आठ एकदिवसीय आणि तीन टीट्वेंटी सामने खेळला.
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिवाजीनगर (त्र्यंबकेश्वर)
शिवाजीनगर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
हजारीबाग वन्यजीव अभयारण्य
हजारीबाग राष्ट्रीय उद्यान भारताच्या झारखंड राज्यातील अभयारण्य आहे. हे रांचीपासून ८९ किमी अंतरावर असून याची रचना इ.स. १९५५ मध्ये करण्यात आली .हजारीबाग राष्ट्रीय उद्यान विविध वनस्पती आणि प्राण्यांनी समृद्ध आहे. हे उद्यान हत्ती, वाघ, जंगली अस्वल, बिबट्या, हरीण आणि इतर अनेक प्राण्यांच्या प्रजातींचे घर आहे. तेथे तुम्हाला अस्वलही पाहालया मिळेल, ते रांचीपासून १९५ किमी अंतरावर आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:भारतातील अभयारण्ये वर्ग:रिकामी पाने
शाळगाव
शाळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील कडेगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कडेगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
कालेसर राष्ट्रीय उद्यान
हे सुद्धा पहा
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय उद्याने वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:यमुना नगर जिल्हा
खरडगाव
खरडगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील नेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:नेर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ॲलन टर्नर
टर्नर, ॲलन टर्नर, ॲलन टर्नर, ॲलन वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्वेत समुद्र
श्वेत समुद्र (Barentshavet, Баренцево море) हे आर्क्टिक महासागराचे एक अंग आहे. बारेंट्स समुद्राच्या दक्षिणेस असलेला व ९०,००० चौरस किमी पसरलेला श्वेत समुद्र संपूर्णपणे रशिया देशाच्या सरहद्दीत आहे व रशियाचा अंतर्गत भाग मानला जातो. प्रशासकीय दृष्ट्या हा समुद्र रशियाच्या अर्खांगेल्स्क ओब्लास्त, मुर्मान्स्क ओब्लास्त व कॅरेलिया प्रजासत्ताक ह्या विभागांदरम्यान वाटला गेला आहे. अर्खांगेल्स्क हे रशियाचे मोठे बंदर ह्याच समुद्रावर स्थित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आर्क्टिक महासागर वर्ग:समुद्र वर्ग:रशियाचा भूगोल
सिंगरौली जिल्हा
''हा लेख सिंगरौली जिल्ह्याविषयी आहे. सिंगरौली शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
सिंगरौली जिल्हा भारतातील मध्य प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे. या जिल्ह्याची निर्मिती २४ मे २००८ला करण्यात आली.
बाह्य दुवे
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील जिल्हे वर्ग:सिंगरौली जिल्हा वर्ग:मध्य प्रदेश
सिंदीविहिरा
सिंदीविहिरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
विनोद खन्ना
संन्यास आणि पुनरागमन
विनोद खन्ना यांनी आपल्या कारकिर्दीच्या शिखरावर असताना चित्रपट सृष्टीतून अचानक निवृत्ती घेतली व आचार्य रजनीश यांचे शिष्यत्व पत्करले. साधारण ५ वर्षे ओशो रजनीश यांच्या आश्रमात संन्यास घेतल्यावर १९८७ मध्ये विनोद खन्ना यांनी पुनश्च चित्रपट सृष्टीत पुनरागमन केले. डिम्पल कपाडिया यांच्या बरोबर इन्साफ चित्रपट करून त्यांचे पुनरागमन झाले. 'जुर्म', 'चांदनी', 'दयावान 'असे काही अतिशय गाजलेले चित्रपट या दुसऱ्या सत्रात विनोद खन्ना यांनी गाजवले.
राजकीय कारकीर्द
विनोद खन्ना पंजाबातील गुरुदासपूर मतदारसंघातून बाराव्या (इ.स. १९९८), तेराव्या (इ.स. १९९९) व चौदाव्या लोकसभेत भारतीय जनता पक्षाच्या उमेदवारीवर निवडून आले. जुलै, इ.स. २००२ मध्ये त्यांना केंद्रीय मंत्रिमंडळात सांस्कृतिक व पर्यटन मंत्री म्हणून, तर त्यानंतर काही महिन्यांनी परराष्ट्र खात्याचे राज्यमंत्री म्हणून नियुक्ती मिळाली.
निधन
विनोद खन्ना यांचे निधन मुंबईत रिलायन्स फाउंडेशनच्या रुग्णालयात २७ एप्रिल इ.स. २०१७ रोजी झाले. त्यांच्या पार्थिवावर मुंबईतील वरळी स्मशानभूमीत अंत्यसंस्कार करण्यात आले. बॉलिवूड आणि राजकीय क्षेत्रातील अनेक दिग्गज व्यक्ती अंत्ययात्रेत सहभागी झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:पंजाबी राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:दादासाहेब फाळके पुरस्कारविजेते
कोरी बुकर
कोरी बुकर (Cory Anthony Booker) एक अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने राजकारणी आहे, न्यू जर्सी एक सिनेटचा सदस्य आहे. ते डेमोक्रॅटिक पक्षाचे (अमेरिका) सदस्य आहेत. तो कर्स्टन जिलिब्रॅंडचा मित्र आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:न्यू जर्सीमधील अमेरिकेचे सेनेटर वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:न्यूअर्क (न्यू जर्सी)चे महापौर
लोणंद
लोणंद हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.