cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
थोरो
आधुनिक अमेरिकेचा महत्त्वाचा लेखक म्हणून थोरो यांना ओळखले जाते. ते आपल्या वॅल्डन पुस्तकासाठी जे की निसर्गाच्या सनिध्यातील साध्या राहणिमानाबद्दल आहे. थोरोने विसपेक्षा ज्यादा पुस्तके, लेख, निबंध आणि कविता लिहिल्या. थोरोच्या तत्त्वज्ञानात मोठ्या प्रमाणात भारतीय संस्कृतीचा प्रभाव पहावयास मिळतो. कारण त्यांच्या लिखाणात प्रामुख्याने प्राचीन पुराण कथांचा संदर्भ दिसून येतो. जसे त्याच्या कवितांमध्ये 'उपनिषदे, रामायण, महाभारत तसेच, अद्वैतवाद यांचा संदर्भ दिसतो. थोरो हा प्रामुख्याने अमेरिकन ट्रान्सलडेंटल तत्त्वचिंतक होता. त्याने सन १८३२ साली 'ट्रान्सलडेंटल क्लब' स्थापन केले. त्याचे सर्व लिखाण हे ट्रान्सलडेंटल तत्त्वज्ञानावर आधारित आहे.
बाह्य दुवे
Manuscripts
Other links
वर्ग:इ.स. १८१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८६२ मधील मृत्यू
सलांगोर
सलांगोराची प्रशासकीय राजधानी शाह आलम येथे असून शाही राजधानी क्लांग येथे आहे.
सकल वार्षिक उत्पन्नाच्या निकषानुसार सलांगोर मलेशियाच्या संघातील सर्वाधिक संपन्न राज्य असून येथील दरडोई उत्पन्नही देशात सर्वाधिक आहे. २७ ऑगस्ट, इ.स. २००५ रोजी सलांगोर राज्य शासनाने सलांगोर मलेशियाच्या संघातील पहिले विकसित राज्य बनल्याची घोषणा केली.
शासन, प्रशासन व राजकारण
सलांगोराच्या राज्यघटनेनुसार सलांगोर घटनात्मक राजतंत्र आहे. २६ फेब्रुवारी, इ.स. १९५९ रोजी सलांगोराची राज्यघटना लागू झाली.
राजतंत्र
सलांगोराचा सुलतान हा सलांगोराचा घटनात्मक शासनप्रमुख असतो. सलांगोराच्या राजघराण्यातील व्यक्ती वंशपरंपरागत रित्या या पदावर आरूढ होतात.
विधिमंडळ व कार्यकारी परिषद
सलांगोराचे विधिमंडळ ही शासनव्यवस्थेतील वैधानिक यंत्रणा असते. दर पाच वर्षांनी होणाऱ्या सार्वजनिक निवडणुकींमधून विधिमंडळाचे सदस्य निवडले जातात. विधिमंडळ सदस्यांपैकी सुलतानाने निवडलेल्या दहा सदस्यांची कार्यकारी परिषद ही शासनव्यवस्थेतील कार्यकारी यंत्रणा असते. मंत्री बसार, अर्थात मुख्यमंत्री, हा सलांगोराच्या कार्यकारी परिषदेचा अध्यक्ष व कार्यकारी शासनप्रमुख असतो.
प्रशासकीय विभाग
प्रशासकीय दृष्ट्या सलांगोराचे नऊ जिल्हे आहेत :
बाह्य दुवे
वर्ग:मलेशियाची राज्ये वर्ग:सलांगोर
सावळी (मानोरा)
सावळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
इ.स. १६८०
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६८० वर्ग:इ.स.च्या १६८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सावळी (मानोरा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ७४१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७४१ वर्ग:इ.स.च्या ७४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
ताडगोळा पाम
ताडगोळा पाम, पामीरा पाम (संस्कृत: ताल) हा एक वृक्ष आहे.
या वृक्षाचे संस्कृत नाव 'ताल', या 'ताल' नावाचा पुढे अपभ्रंश होऊन त्याचे ताड झाले. ताड वृक्ष साधारणतः ४० फूट इतका उंच वाढतो. पण काही ठिकाणी त्याचे ७० ते ९० फूट उंचीचे वृक्षही आढळले आहेत. याचे खोड काळसर रंगाचे असते आणि त्यावरील आडव्या पट्ट्या त्याच्या पडून गेलेल्या पानाच्या बुडाच्या खुणा दर्शवितात. ताडाचे फळ रुजण्यास दोन ते अडीच वर्षांचा काळ लागतो. बिया गरम पाण्यात बुडवून त्यांच्या त्यांच्या रुजण्याचा काळ कमी केला जातो. ताडाच्या खोडाचे लाकूड वयपरत्वे टणक होत जाते. विशेषतः मादी ताडाचे लाकूड जास्त कडक आणि जास्त उपयुक्त असतो असे मानले जाते. घर बांधणीच्या कामात आणि शेतीच्या अवजारात याचा उपयोग केला जातो. ताडाचे फळ हिरवट सोनेरी रंगाचे असते व हळूहळू काळसर पडू लागते. बाहेरील गुळगुळीत आवरणाच्या आंत मांसल काथ्याचा भाग येतो. या मांसल कथ्यामध्ये बुळबुळीत गराचे दोन किंवा तीन भाग असतात. हा गर चवीला गोड आणि रुचकर असतो. ताडाला  फुले मार्च आणि एप्रिल महिन्यात येतात. फळे एप्रिल-मे मध्ये पिकू लागतात आणि जुलै-ऑगस्ट मध्ये गळायला लागतात. ताडला फुले फळे येण्यास १२ ते १५ वर्षे लागतात. फुले आल्यावरच वृक्ष नर किंवा मादी असल्याची ओळख होते. या ताडाच्या बाबतीत एक चमत्कारिक घटना पुन्हा पुन्हा निदर्शनाला येते. बरेचसे पक्षी निरनिराळ्या फायकसच्या फळांच्या जातीवर (वड, पिंपळ, इत्यादी) उदरभरण करतात. हे पक्षी जेव्हा ताड वृक्षावर बसतात तेव्हा त्यांच्या विष्ठेतून पडलेल्या या बिया पावसाळ्यात कधी पानाच्या खाचीत रुजतात तर कधी खोडाच्या निरनिराळ्या भागात अडकून रुजू लागतात. अशी रुजलेली ही उंबर-वडाच्या जातीची झाडे ताडाच्या खाचीत त्याच्या खडबडीत खोडावर वाढू लागतात. हळूहळू ही रोपे आपली आगंतुक हवेत वाढणारी मुळे हळूच जमिनीकडे पाठवतात. ही मुळे एकदा क जमिनीपर्यंत पोहोचली कि झाडे जोमाने वाढू लागतात. मुळांना फाटे फुटून ती ताडाच्या चारही बाजूंनी पसरतात व ताडला संपूर्ण कवेत घेतात. हळूहळू या वाढणाऱ्या मूळांचा दाब या ताडाच्या खोडावर वाढू लागतो. जोपर्यंत ताड वाढत असतो आणि त्याच्या स्वतःच्या वाढीचा जोम कायम असतो, तोपर्यंत त्यावर वड-उंबराच्या झाडांचा काहीही परिणाम होत नाही. पण जेव्हा ताडाचे वय होऊ लागते व त्याचे आयुष्य नैसर्गिक रीतीने संपुष्टात येण्याच्या जवळ येऊ लागते तसा वडाच्या झाडाचा जोर वाढू लागतो आणि तो ताडाला चिरडू लागतो. अशा वृक्षांना स्ट्रॅंगलिंग फायकम असे म्हणतात.
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
बिनधास्त (चित्रपट)
बिनधास्त हा चंद्रकांत कुलकर्णी दिग्दर्शित आणि 'चाटे कोचिंग क्लासेस'चे मच्छिंद्र चाटे निर्मित भारतीय मराठी चित्रपट आहे. चित्रपटाची शैली अ‍ॅडव्हेंचर अँड थ्रिलर असून १८ जून १९९९ रोजी प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाच्या मुख्य कलाकार रीमा लागू, गौतमी कपूर, मोना आंबेगावकर, निर्मिती सावंत आणि सीमा बिस्वास आहेत. हा चित्रपट प्रचंड यशस्वी ठरला.
कथा
दोन मुली जेव्हा त्यांच्या खोड्या मारतात तेव्हा त्या मोठ्या संकटात सापडतात. जेव्हा त्यांना हे समजले की एखाद्या मनुष्याच्या हत्येचा चुकीचा आरोप त्यांच्यावर ठेवला आहे ज्याला त्यांना माहितीही नाही, तेव्हा त्यांना कायद्यातून पळ काढावा लागेल आणि आपला निर्दोषपणा सिद्ध करण्यासाठी काहीही करावे लागेल.
बाह्य दुवे
बिंधास्ट आयएमडीबीवर
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मराठी चित्रपट
बिजोरा
बिजोरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
इ.स. १६८२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६८२ वर्ग:इ.स.च्या १६८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
वाठार
वाठार सातारा जिल्ह्याच्या कराड तालुक्यातील एक गाव आहे. कराड शहरा पासून १० किमी आंतरावर NH-4 लगतच हे प्रसिद्ध असे गाव आहे. रेठरे, काले, बेलवड़े या चार बाजुच्या गावाच्या मधोमध असल्या मुळे वाठार गाव हे जंक्शन बनले आहे येथून मोठ्या प्रमाणात रोज वाहतूक होते.
वाठार गावात सोमवारी आठवड़े बाजार भरतो
दरवर् षी वाठार गावात म्हसोबा देवाची यात्रा भरते
नाताळ
नाताळ किंवा क्रिसमस हा एक प्रमुख ख्रिस्ती सण असून तो दरवर्षी २५ डिसेंबर या दिवशी येशू ख्रिस्त यांचा जन्मदिन म्हणून जगभर साजरा केला जातो. काही ठिकाणी ह्या सणाऐवजी एपिफनी सण ६, ७ किंवा १९ जानेवारीला साजरा केला जातो. ख्रिश्चन श्रद्धेनुसार नाताळ हा सण १२ दिवसांच्या 'ख्रिसमस्टाईड' नावाच्या पर्वाची सुरुवात करतो. जवळपास इ.स. ३४५ वर्षांत त्या वेळच्या पोप पहिला ज्युलियसने ‘२५ डिसेंबर’ हा दिवस येशूंचा जन्मदिवस मानावा असा निर्णय घेतला. त्या वेळेपासून नाताळ हा दिवस २५ डिसेंबर या तारखेला साजरा केला जाऊ लागला. जगाच्या बऱ्याच मोठ्या भागात हा सण मध्यरात्री साजरा केला जातो, तर काही ख्रिश्चन अनुयायी व काही ख्रिस्ती पंथ मात्र सायंकाळी हा सण साजरा करतात. भगवान येशूंच्या जन्माची सुवार्ता विशद करणाऱ्या मॅथ्यू आणि ल्यूक यांच्या ज्या कथा आहेत त्यामध्ये तसेच प्राचीन ख्रिस्ती लेखकांनी सुचविलेल्या तारखांमध्ये काही तफावत दिसून येते. सर्वात प्रथम इ.स.पू. ३३६ मध्ये रोम येथे ख्रिसमस हा सण साजरा झाला असे मानले जाते.
या दिवशी ख्रिश्चन अनुयायी एकमेकांना विविध भेटवस्तू, नाताळ शुभेच्छापत्र देऊन परस्परांचे अभिनंदन करतात. तसेच आपापल्या घरांना रोषणाई करून घर सजवले जाते. ‘ख्रिसमस वृक्ष सजावट’ (ख्रिसमस ट्री - नाताळसाठी सजवलेले सूचिपर्णी झाड) हा या सणाचा एक अविभाज्य घटक आहे. याच दिवशी रात्री सांता क्लॉज लहान मुलांसाठी भेटवस्तू वाटतो असे मानले जाते. यामध्ये चॉकलेट, केक, इ. वेगवेगळे पदार्थ बनविले जातात.
येशूंच्या जन्मदिनाचे महत्त्व
ख्रिस्ती लोकांचा धर्मग्रंथ बायबलच्या लूक व मत्तय या दोन्ही शुभवर्तमानात ( Gospel)  मध्ये ख्रिस्तांच्या जन्माची  हकीकत वर्णन केली आहे. त्यानुसार त्याचा जन्म जुदेआच्या बेथलेहेम या गावी एका गोठ्यात झाला. संत लूकच्या लेखनातून येशूची आई मारिया आणि वडील योसेफ यांच्या दृष्टिकोनातून बेथलेहेमच्या यात्रेचा वृत्तान्त दिलेला आहे. असे मानले जाते की, या दिवशी देवदूताने त्यांना मसिया म्हणून उद्देशिले व आजूबाजूचे सर्व मेंढपाळ त्यांची स्तुती करत होते. तसेच संत मॅॅथ्यू यांच्या सुवचनानुसार तीन राजे येशूंना भेटायला आले होते. त्याच लोकांनी येशूला भेटवस्तू दिल्या. येशूंच्या जन्माचा संदेश मिळताच त्यावेळच्या राजा हेरॉडने दोन वर्षापेक्षा कमी वयाच्या मुलांना ठार मारायचे आदेश दिले. त्यामुळे येशूंचे कुटुंबीय जीव वाचवण्यासाठी इजिप्तला गेले.
रोमन कालगणनेनुसार २५ डिसेंबर ही तारीख हिवाळ्यातील संक्रांत अथवा अयनकाळाचा दिवस आहे. प्रतीकात्मक कारणासाठी भगवान येशू यांनी आपल्या जन्मासाठी हा सर्वात छोटा दिवस निवडला अशी धारणा आहे. प्राचीन धर्मोपदेशक ऑगस्टाईन यांनी नोंदविले आहे की आपल्या पृथ्वीय अनुमानानुसार भगवान येशू सर्वात छोट्या दिवशी जन्माला आले. तरीही त्यामागील उदात्त आशय असा आहे की त्या दिवसानंतर पुढे दिवस मोठा होत जातो. त्यामुळे भगवान येशू आपल्यासाठी लीन झाले आणि त्यांनी आपल्या उन्नतीचा मार्ग आपल्याला दाखविला. कारण यानंतरच्या दिवसांमध्ये सूर्य अधिक काळ प्रकाश देत राहतो.
या जन्माच्या स्मरणाचे औचित्य साधून चर्चमध्ये सायंकाळपासून प्रार्थना म्हणण्यात येतात.ख्रिस्ती बांधव या विशेष उपासनेस आवर्जून उपस्थित राहतात. काही ठिकाणी नाताळ सणापूर्वी आठवडाभर लहान मुले घरोघरी जाऊन येशूच्या जन्माची गाणी म्हणतात. त्यांना कॅराॅल असे म्हणतात.
२५ डिसेंबर : नाताळ (क्रिसमस)
वर्षानुवर्ष पिढ्यानपिढ्या ज्या एका अनमोल सुवर्णक्षणासाठी इस्राएली जनता आतुरतेने थांबलेली होती. तो क्षण शेवटी जवळ आला. देवाने गालीलातील नाझरेथ नावाच्या गावी राहत असलेल्या जोआकिम आणि ॲना या संतद्वयाच्या पोटी एका निष्कलंक कुमारिकेला जन्माला घातले. पवित्र मारियेचा जन्म ही मानवाच्या तारणाची मंगल पहाट होती. अजूनही नीतिमत्तेचा सूर्य जगावर तळपंण्यास अवकाश होता. पुरेश्या वयात आल्यावर जोकिम आणि आन्ना यांनी आपली सुकन्या योसेफ नावाच्या सुताराला दिली. दोघांची सोयरीक झाली. परंतु विवाह समारंभांआधीच मारिया गरोदर असल्याचे दिसून आले. ती पवित्र आत्म्याच्या योगे गर्भवती झाल्याचे स्वप्नातील दर्शनाद्वारे एका दूताने योसेफाला सांगितले. मोठ्या आनंदाने त्याने मारियेला आपली पत्नी म्हणून स्वीकारले.
योगायोगाने त्याच वेळी सीझर आॅगस्टस याने साऱ्या जगाची नावनिशी लिहिली जावी अशी आज्ञा केली. योसेफ हा बेथलेहेम या गावचा असल्याने त्याने आपल्याला वाग्दत्त असलेली मारिया हिलाही आपल्या बरोबर घेतले. तेथे पोहोचल्यावर तिचे दिवस भरले. परंतु सर्व उतारशाळा (धर्मशाळा) भरल्या होत्या. त्यामुळे गाईच्या गोठयात त्यांनी आसरा घेतला. तिथेच मारियेने आपल्या पुत्राला जन्म दिला. मानव होऊन देव माणसात वस्ती करू लागला. स्वर्गीय देवदूतानी आपल्या राजेशाही थाटात त्यांच्यासाठी गायन गायिले. मेंढरे राखणाऱ्या मेढपाळानी दिव्य बाळाचे दर्शन घेतले. पूर्वेकडच्या विद्वान लोकांनी येशू बाळाचा शोध घेऊन त्याला नमन केले. तर हेरोद राजाचे धाबे मात्र दणाणले. अशा प्रकारे कितीतरी वर्षापूर्वी विविध भविष्यवाद्यांनी जुन्या करारात केलेले भाकीत पूर्ण झाले. कुमारी गर्भवती होईल आणि पुत्र प्रसवेल. (यशया : ७:१४). यहुद्यांच्या वंशास तारणारा जन्मास येईल. (उत्पत्ती : ४९:१०) तो दाविदाच्या घराण्यात जन्म घेईल. (येहेज्केल : ३४:२३). ख्रिस्तजन्मापूर्वी (इ. सन. ५०० वर्ष आधी) मिखा भविष्यवाद्याने देखील हेच भविष्य सागितले होते. (मिखा ५:२)
“क्रिसमस” किवा “ नाताळ” हा सण प्रारंभीच्या ख्रिस्तसभेत मुळीच अस्तित्वात नव्हता. खरे पाहता पूर्वी येशूजन्माचा उत्सव मागी लोकांच्या आगमनापर्यंत ६ जानेवारी या दिवशी साजरा केला जाई. पौर्वात्य ख्रिस्तसभेमध्ये तिसऱ्या शतकात आणि रोमन ख्रिस्तसभेमध्ये इ. सन ३०० च्या जवळपास नाताळ साजरा करण्यात येऊ लागला. रोम शहरात ही तारीख २५ डिसेंबर अशी ठरविण्यात आली. परंतु इतरत्र मात्र वेगळ्या दिवशी हा सण साजरा केला जाई. रोममधील रोमन लोक सूर्याची देव म्हणून उपासना करीत. २२ डिसेंबरनंतर सूर्याचे दक्षिणायन संपून त्याचे उत्तरायण सुरू होते. व दिवस मोठे होऊ लागतात. रोमन लोकांच्या धार्मिक श्रद्धेनुसार हा सूर्याचा जणू नवीन जन्म असतो. आपल्या देवाचा हा नवजन्म रोमन लोक मोठ्या आनंदाने साजरा करीत. कॉन्स्टन्टाईन या रोमन सम्राटाने याच सुमारास ख्रिस्ती धर्म स्वीकारला. त्याने ख्रिस्ती धर्माला प्रोत्साहन देण्यासाठी सूर्याची उपासना न करता सूर्याचा निर्माता आणि नीतिमत्तेचा सूर्य जो प्रभू येशू त्याची उपासना करणे सुरू केले. अशा प्रकारे २५ डिसेंबर हा दिवस रोमन कॅथोलिक ख्रिस्तसभेत येशू ख्रिस्ताचा जन्मदिन म्हणून साजरा केला जाऊ लागला. सूर्यदेवाच्या वाढदिवसाला रोमन भाषेत “ नातालीज सोलिस इनइक्विटी” म्हणजे अजिंक्य सूर्यदेवाचा वाढदिवस असें म्हणत. त्यावरून या उत्सवाला नाताळ असें नाव पडले. संत क्रिजोस्तम तर म्हणत, “ आपल्या प्रभूवाचून आणखी दुसरा अजिंक्य देव तो कोण आहे ? तो तर न्यायाचा सूर्य आहे. “
कॅथोलिक ख्रिस्तसभेमध्ये ख्रिस्तजन्माची स्मृती म्हणून गोशाळा किवा गायीचा गोठा तयार करण्याचा प्रघात आहे. ही परंपरा संत फ्रान्सिस असिसिकर याने १२२३ साली सुरू केली. ग्रेसिओ नावाच्या एका लहान गावाजवळ असलेल्या गुहेमध्ये त्याने खरी गाय, उंट, मेंढरे, गाढवे इ. आणून असा देखावा निर्माण केला. त्याद्वारे लोकांना देवाच्या अपार दयेची व ख्रिस्ती धर्माची शिकवण दिली. ही प्रथा गावातील लोकांनी पूर्वापार पाळत ठेवली. असे म्हणतात की त्या वेळी संत फ्रान्सिस याने पवित्र मिस्सा अर्पण केली व लोकांना भावस्पर्शी प्रवचन दिले. त्या प्रवचनाच्या शेवटी या संताच्या हातात खरोखरच एक जिवंत बालक अवतरल्याचे लोकांनी पहिले. त्यामुळे गोशाळा उभारण्याच्या प्रथेला आणखी बळकटी मिळाली. अकराव्या व बाराव्या शतकात ख्रिसमस कॅराॅल किवा नाताळ गीतांची प्रथा जर्मनीत सुरू झाली. दहाव्या शतकात ख्रिसमस ट्री सजवण्याची परंपरा सुरू झाली. ख्रिसमस ट्री हे स्वर्गातल्या ईडन बागेतील झाड व क्रूसाचे झाड यांचे प्रतीक आहे. ख्रिसमस ट्रीचा अधिक सविस्तर उल्लेख १६०५मध्ये आढळतो. '
येशू ख्रिस्ताचा जन्म नक्की कधी झाला ?
नाताळ हा ख्रिस्तीधर्मीयांचा महत्त्वाचा सण असला तरी ख्रिस्ती धर्माच्या स्थापनेनंतर बरीच वर्षे हा सण साजरा करण्याची प्रथा पडलेली नव्हती. मानवमुक्तीसाठी ख्रिस्ताने स्वीकारलेला मृत्यू आणि त्याचे पुनरुज्जीवन या घटनांना पूर्वी अधिक प्राधान्य देण्यात येत होते. म्हणून त्या घटनांचे सण अधिक महत्त्वाचे गणले जात. ख्रिस्ताच्या पुनरुज्जीवनाचा म्हणजेच ईस्टरचा सण तर अगदी प्रारंभापासून साजरा केला जात होता. रविवार हा प्रभूचा दिवस म्हणून साप्ताहिक ईस्टर म्हणून साजरा केला जाई. मात्र नाताळ म्हणजे ख्रिस्तजन्माचा सण साजरा केला जात नव्हता. ख्रिस्ताच्या मृत्यूनंतर जवळजवळ १०० वर्षांनी ख्रिस्तजन्माचा सण साजरा करण्याची कल्पना पुढे आली. तरी फार थोड्या ठिकाणी हा सण साजरा होऊ लागला. चवथ्या शतकानंतरच साऱ्या ख्रिस्ती जगतात हा सण साजरा होऊ लागला. आणि इसवी सन ५३४मध्ये सार्वजनिक रजेत याचा समावेश केला गेला.
चवथ्या शतकापर्यंत ख्रिस्तजन्मदिन वेगवेगळ्या दिवशी साजरा करण्यात येत असे. काही देशांत तर तो नोव्हेंबरमध्ये साजरा केला जाई. इतर देशात डिसेंबरमध्ये तर अन्यत्र जानेवारीत, बहुतेक करून ६ तारखेला, तर कुठे एप्रिलमध्ये हा सण साजरा होई.याला कारण म्हणजे ख्रिस्ताचा जन्म नक्की कोणत्या दिवशी व कोणत्या तारखेला झाला याची माहिती कुणालाच नव्हती. त्याकाळी जन्मतारीख नोंदविण्याची प्रथा नव्हती. यहुदी लोकात तर जन्म दिवसाला अजिबात महत्त्व नव्हते. त्यामुळे जन्मदिवस साजरा करण्यचा प्रश्नच नव्हता.
पहिले पोप लिबेरिअस यांनी इसवी सन ३५३ ते ३५४ यावर्षी जगातील सर्व ख्रिस्ती धर्मीयांसाठी ख्रिस्ताचा जन्मदिवस साजरा करण्याची तारीख २५ डिसेंबर निश्चित केली. खरे पाहता २५ डिसेंबर या तारखेला पूर्वीचे मूर्तिपूजक लोक (रोमन लोक) सूर्यदेवाचा सण साजरा करीत. दक्षिणेकडे गेलेला सूर्य परत उत्तरेकडे फिरताना थोडा वेळ स्थिर झालेला वाटे. तो दिवस हे लोक फारच महत्त्वाचा मानीत (मकर संक्रात). सूर्यदेव आता पुन्हा प्रकाश घेऊन उत्तरेकडे परतणार म्हणून सूर्याच्या उत्तरायणाचा (मकरसंक्रात) हा सण या दिवशी साजरा केला जाई. ख्रिस्त स्वतःच म्हणाला होता की मी जगाचा प्रकाश आहे. म्हणून ख्रिस्ती लीकानी नवप्रकाश देणाऱ्या ख्रिस्ताचा जन्म या दिवशी साजरा करण्यास सुरुवात केली.
नाताळ हा शब्द नातूस म्हणजे जन्म या लॅटिन शब्दापासून बनला आहे. या दिवसाला इंग्रजी भाषेत क्रिसमस म्हणतात. ख्रिसमस म्हणजे ख्रिस्तमहायज्ञ (मिस्सा). सहाव्या शतकात धर्मगुरूंना नाताळच्या दिवशी तीन मिस्सा अर्पण करण्याची परवानगी दिली गेली. ख्रिस्ताच्या जन्मघटकेचे स्मरण करण्यासाठी पहिला मिस्सा मध्यरात्री अर्पण केला जाई. ख्रिस्ताचा जन्म मध्यरात्री झाला असे मानतात. दुसरा मिस्सा पहाटे व तिसरा दिवसा अर्पण केला जाई.मध्यरात्रीचा मिस्सा बेथलहेम येथे अर्पण केला जाई. हे इस्राएल या देशातील एक छोटेसे गाव आहे. या गावी ख्रिस्ताचा जन्म झाला. या गावातून मग लोकांची मिरवणूक निघे. ती जेरुसलेम येथे पहाटे पोहोचत असें. तेथे दुसरा मिस्सा अर्पण केला जाई. दिवसा याच शहरातील महामंदिरात सर्व ख्रिस्ती लोक एकत्र जमत व तिसरा मिस्सा अर्पण होत असे.
६ व्य शतकात डायनासिअस या मठवासी धर्मगुरूने ख्रिस्ताच्या जन्माचे वर्ष कोणते असावे. याबाबतचे आणि त्यानंतरच्या ऐतिहासिक घटनांच्या तारखांचे एक गणित मांडले. ते थोडेसे कसे चुकले ते आपण नंतर पाहू. त्याने ख्रिस्तजन्मापूर्वीच्या वर्षाना बी. सी. (B.C.) म्हणजे बिफोर ख्राइस्ट (BEFORE CHRIST) आणि ख्रिस्तजन्मापासूनच्या वर्षाना ॲनो डोमिनी (A.D.) म्हणजे प्रभूचे वर्ष अशा नावाने संबोधण्याचा प्रघात पडला. यातील एकाची आद्याक्षरे इंग्रजी व दुसऱ्याची आद्याक्षरे लॅटिन का याचे कोडे अजून कुणाला उलगडलेले नाही. कालांतराने तारखांचे अधिक अचूक गणित मांडण्यात आले. तेव्हा लक्षात आले की ख्रिस्ताच्या जन्मतारखेचे वर्ष जवळजवळ ६ ते ७ वर्षांनी चुकले होते. परंतु आता तर डायनासिअसचे कॅलेंडर जगभर प्रचारात आले होते. ते बदलता येणे शक्य नव्हते. आजही हेच डायनासिअसचे कॅलेंडर वापरले जात आहे. मात्र इसवी सन पूर्वी ६ ते ७ वर्ष आधी ख्रिस्ताचा जन्म झाला हे अभ्यासकांचे मत निश्चित झाले आहे.
ख्रिस्ताच्या जन्मापासून इसवी सन सुरू झाला, याचा अर्थ १ जानेवारी इसवी सन १ला ख्रिस्ताचा जन्म झाला, मग २५ डिसेंबरला ख्रिस्तमस साजरा करतात हे कसे, असा प्रश्न अनेकांना पडतो. याचे उत्तर असे की, ख्रिस्ताचा जन्म झाला तेव्हा डायनासिअसचे कॅलेंडर अस्तित्वात नव्हते. कारण ख्रिस्तजन्मानंतर ६०० वर्षांनी डायनासिअसने आपले कॅलेंडर बनविले. रोमन किवा यहुदी लोकांची जी दिनदर्शिका त्याकाळी रूढ होती, त्यानुसार ख्रिस्ताच्या जन्मदिवसाची नोंद कुणी केली नव्हती. ख्रिस्तजन्म झाला त्या दिवसापासून कुणी तेथूनच १ जानेवारी इसवी सन १ असेे मोजायला सुरुवात केली असें नव्हे. तर ख्रिस्तजन्मानंतर ६०० वर्षानंतर (इसवी सन ६ व्या शतकात) डायनासिअसने गणिती पद्धतीने ख्रिस्तजन्माचा काळ ठरवला आणि ख्रिस्तजन्मवर्षाला इसवी सन १ असे कल्पून तेथून पुढे ६०० वर्षांची दिनदर्शिका (कॅलेंडर) गणिती पद्धतीने त्याने तयार केली. ख्रिस्तजन्माचे वर्ष त्याने गणिती पद्धतीने ठरविले पण त्याने तारीख ठरविली नाही, हे लक्षात घेतले पाहिजे. हेही गणित ६ ते ७ वर्षांनी कसे चुकले हे आधी आपण पाहिलेच आहे.
इतिहास
चार्ल मेगन या राजाचा राज्याभिषेक २५ डिसेंबर इ.स. ८०० या दिवशी झाला. त्या दिवसापासून हा विशिष्ट दिवस साजरा करण्याचे महत्त्व विशेष वाढले असे दिसते. मध्ययुगाच्या काळातच या दिवसाला सुट्टीचे महत्त्व प्राप्त झाल्याचे दिसते. या काळात नाताळ हा एक सार्वजनिक उत्सव बनला. भेटवस्तू देणे हे त्यावेळी मालक-सेवक यांच्यापुरतेच मर्यादित होते. १७व्या शतकात या दिवशी गायन, वादन, नृत्य, सहभोजनाचा आस्वाद अशा गोष्टी या दिवशी आनंदाचा भाग म्हणून केला जाऊ लागल्या. १७व्या शतकातच काही विशिष्ट समाजगटाने या सणावर बंदी आणल्याचेही दिसून येते.
भेटवस्तू देण्याची प्रथा
भगवान येशूंच्या जन्माचा स्मरणउत्सव साजरा करण्याचा विविध प्रथा–पद्धती स्वतंत्रपणे विकसित झाल्याचे दिसून येते. या प्रथांना येशूजन्मपूर्व काळातील साजरा होणाऱ्या पगान संस्कृतीच्या शीतकाळातील अयनदिवसांच्या उत्सव साजरे करण्याचे संदर्भ जोडलेले दिसतात. पगान जमातीने कालांतराने ख्रिश्चन धर्माचा स्वीकार केला. भेटवस्तूंची देवाणघेवाण हा त्यातीलच एक भाग.
शुभेच्छापत्रे
नाताळची शुभेच्छापत्रे कुटुंबातील सदस्य आणि आप्त, स्नेही यांना पाठवली जातात. पारंपरिक पत्रांमध्ये नाताळ आणि नवीन वर्षाच्या शुभेच्छा दिलेल्या असतात. काही पत्रांमध्ये बायबल मधील विचार, कविता इत्यादीचा समावेश असतो. बर्फाने व्यापलेला प्रदेश, नाताळबाबा, त्याची गाडी, ख्रिसमस ट्री अशी विविध चित्रे यामध्ये असतात. पहिले व्यावसायिक नाताळ शुभेच्छापत्र इ.स. १८४३ मध्ये सर हेन्री कोल यांनी बनवले. आता ही पद्धत जगभरात मोठ्या प्रमाणावर लोकप्रिय झालेली दिसून येते.
ख्रिसमस ट्री
नाताळचा सूचिपर्णी वृक्ष हा पगान संस्कृतीचा वृक्षपूजेचा एक भाग मानला जातो. त्याचा संबंध हिवाळ्यातील संक्रमणाशी आहे. ख्रिसमस ट्री असे संबोधन प्रथम इ.स. १८३५ मध्ये झालेले आढळते. आधुनिक काळातील या वृक्षाची सजावट हा भाग जर्मनीत उदय पावल्याचे समजतात. हे वृक्ष दिव्यांच्या माळा आणि अन्य सजावट साहित्यांनी सुशोभित केले जातात. लहान मुलांचे मोजे, छोट्या प्रतीकात्मक काठ्या, छोट्या घंटा, भेटवस्तू अशा गोष्टी लावून हा वृक्ष सजवितात. काही ठिकाणी विशेषतः प्रार्थनास्थळी येशूच्या जन्माचा देखावा मांडला जातो.
नाताळबाबा (सांताक्लॉज)
सांताक्लॉज किंवा संत निकोलस हे नाताळ सणाचे प्रमुख वैशिष्ट्य होय. सांताक्लॉज ही एक काल्पनिक व्यक्तिरेखा असून त्याला मराठीत नाताळबाबा असे म्हणतात. पाश्चिमात्य ख्रिश्चन संस्कृतीत मानले जाते की चांगली वर्तणूक असलेल्या लहान मुलांना नाताळच्या आदल्या रात्री सांताक्लॉज भेटवस्तू देऊन जातात.
सांताक्लाॅजचे चित्रण सामान्यतः बुटकी, वृद्ध, पांढऱ्या दाढीची, लाल अंगरखा घातलेली, चष्मा लावलेली व्यक्ती असे केले जाते. लहान मुलांसाठी भरपूर भेटवस्तू भरलेली एक मोठी पिशवीही याच्यासोबत असते. अमेरिका आणि कॅनडा या देशांत ही व्यक्तिरेखा १९व्या शतकापासून विशेष लोकप्रिय आहे.
नाताळ गीते (कॅरॉल्स)
नाताळ सणाशी संबंधित गीते आणि संगीत हा आणखी एक महत्त्वाचा विषय आहे. इसवी सनाच्या चौथ्या शतकात या संगीताचा उगम रोममध्ये झाला असे मानले जाते. १३व्या शतकाच्या आसपास स्थानिक भाषेमध्ये नाताळची गाणी म्हणण्याची पद्धती विकसित झाली असावी. इंग्रजी भाषेत नाताळची गाणी प्रथम इ.स. १४२६मध्ये गायली गेली. जॉन ऑडले याने अशी २५ गीते संकलित केली जी गाणी म्हणणाऱ्या गायकांचा एक समूह घरोघरी जाऊन अशी गाणी म्हणत असे. या गाण्यांमध्ये भगवान येशू यांच्या जन्मापासून ते आनंद साजरा करण्याचे विविध विषय समाविष्ट असतात. ‘लहान मुलांमध्ये मंजुळ घंटानाद करीत सांता येत आहे’ (Jingle Bells... Santaclause is coming along...) हे गीत विशेष लोकप्रिय आहे.
भारतातील नाताळ
नाताळला भारतातील प्रत्येक चर्चमध्ये सकाळची प्रार्थना होते. या दिवशी चर्चमध्ये नेहमीपेक्षा अधिक प्रमाणात गर्दी असते. प्रत्येक पुरुष, स्त्री, लहान मुले नवीन कपडे घालून खूप उत्साहात चर्चमध्ये येतात. भारतामध्ये ख्रिश्चन अल्पसंख्याक असून त्यांची लोकसंख्या अवघी २.३% (१.२४ कोटी) आहे. तरी नाताळला भारतात ही सार्वजनिक सुट्टी असते. ख्रिस्ती मिशनरी चालविणाऱ्या ख्रिस्ती शाळांमध्ये अनेक मुले सक्रियपणे ख्रिसमस कार्यक्रमात सहभागी होतात. तसेच अनेक ख्रिस्ती नसलेल्या वा खाजगी व सरकारी शाळांमध्ये व हिंदू घरांमध्येही ख्रिसमस साजरा केला जातो.
विविध देशांमध्ये
नाताळ हा सण आफ्रिका, आग्नेय आशिया, युरोप, अमेरिका अशा जगभरातील सर्व खंडांमध्ये व विविध देशांमध्ये अतिशय उत्साहाने साजरा केला जातो. बर्फ पडत असलेल्या प्रदेशात शुभ्र नाताळ (White Christmas) उत्साहाने साजरा होतो. लहान मुले आवर्जून बर्फाचे तात्पुरते बाहुले तयार करतात. त्यांना (Snowman) स्नो-मन म्हटले जाते.
युरोपातील ख्रिसमस बाजार
हे बाजार साधारणतः नाताळच्या आधी चार आठवडे रस्त्यांवर सुरू होतात. दर आठवड्याच्या शेवटी हे बाजार भरतात. या कल्पनेची सुरुवात जर्मनीत मध्ययुगात झाली. डेट्रेन शहरात १४३४ मधे सुरू झाले. आता हे बाजार युरोपात अधिक लोकप्रिय झाले आहेत. विशेष ठिकाणच्या म्हणजे न्यूर्नबर्ग, फ्रंकफर्ट, कोलोन, व्हिएन्ना या ठिकाणचे असे बाजार लोकप्रिय आहेत. ऐतिहासिक ठिकाणे, संग्रहालये अशा ठिकाणी हे बाजार भरतात. काही बाजार हे मध्ययुगीन, बोहेमिअन, पोलिश अशा विषयांवर आधिरित हे बाजार असतात. येशूशी संबंधित देखावेही असतात. पारंपरिक सोललेले, रोस्टेड बदाम, पिझ्झा, वाईन, केक असे पदार्थ, रोषणाईचे साहित्य यांची बाजारात रेलचेल असते. मेणबत्त्या, लाकडी वस्तू, स्थानिकांनी तयार केलेल्या वस्तू विक्रीसाठी असतात. जत्रेचे स्वरूप या बाजारांना असते. स्थानिक संस्कृतीचा परिचयही या बाजारांमधून होतो.
खाद्यपदार्थ
नाताळच्या दिवशी काही भाविक उपवास करतात. तथापि सणाच्या आनंदानिमित्ताने वाईन, फळे घातलेला विशेष नाताळ केक, भाजलेली टर्की, पुडिंग, चाॅकलेटचे विविध प्रकार, बिस्किटांचे प्रकार, उकडलेल्या बटाट्याचे आणि अंड्यांचे,आणि मांसाहारी खास पदार्थ आवर्जून केले जातात.
बाह्य दुवे
वर्ग:ख्रिश्चन सण वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव वर्ग:नाताळ
१० डाउनिंग स्ट्रीट
टेन डाउनिंग स्ट्रीट (10 Downing Street) हे युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधानाचे अधिकृत निवासस्थान व कार्यालय आहे. लंडनच्या सिटी ऑफ वेस्टमिन्स्टरमधील डाउनिंग स्ट्रीटवर स्थित असलेली ही इमारत इ.स. १६८४ साली बांधली गेली. बकिंगहॅम राजवाडा व वेस्टमिन्स्टर राजवाडा ह्या महत्त्वाच्या प्रासादांपासून जवळच असलेल्या १० डाउनिंग स्ट्रीटमध्ये १०० पेक्षा अधिक खोल्या आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:लंडनमधील इमारती व वास्तू वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील राजकारण
पुत्रंजीवा
पुत्रंजीवा, पुत्रंजीवा किंवा पुतजन हा एक वृक्ष आहे.
सावरगाव (मानोरा)
बग हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
पुत्रंजीवा
संदर्भ
वृक्षराजी मुंबईची डॉ.शेखर लेले
सावरगाव (मानोरा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
पुत्रंजीवा
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
इ.स. १६८४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६८४ वर्ग:इ.स.च्या १६८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इव्हान द टेरिबल
इव्हान द टेरिबल (रशियन Ива́н Четвёртый, Васи́льевич​ [इवान चितव्योर्ती वसील्येविच]) ( २५ ऑगस्ट, १५३० - २८ मार्च, १५८४ ) हा रशियाचा पहिला झार होता. याने रशियन साम्राज्याचा विस्तार केला. याचा जन्म मॉस्कोजवळील मुस्कोव्ह येथे इ.स. १५३० मध्ये झाला.
कारकीर्द
वडिलांच्या मृत्यूनंतर वयाच्या तिसऱ्या वर्षी आयव्हन सत्तेवर आला, परंतु तेव्हा त्याच्या नावे त्याची आई आणि एक सल्लागार मंडळ कारभार पहात होते. वयाच्या सतराव्या वर्षी इव्हानने सत्तासूत्रे आपल्या हाती घेतली. इ.स. १५५२ मध्ये रशियाच्या विस्तारासाठी त्याने कझानचा पराभव केला. त्यानंतर चार वर्षांनी इ.स. १५५६ मध्ये अस्त्राखानचा पराभव केला. काही काळातच सायबेरियापर्यंत त्याने आपले साम्राज्य वाढवले. प्रस्थापित सरदारांच्या सल्लागारांचे वर्चस्व मोडून काढण्याच्या वेडात त्याने दहशतीचे राज्य निर्माण केले मात्र चोपन्न वर्षांच्या त्याच्या कारकिर्दीत रशियाचा झपाट्याने विस्तार झाला.
वर्ग:रशियाचा इतिहास वर्ग:इ.स. १५३० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १५८४ मधील मृत्यू वर्ग:रशियाचे झार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
İvan IV
रोहिप्नोल
फ्लुनिट्रॅझेपाम, नार्कोझेप, रॉइप्नोल, रोहिप्नोल किंवा रूफीज हे एक एक मादक द्रव्य आहे. बेंझोडायाझेपाइन प्रकारचे हे रसायन भूल देण्यासाठी, संमोहन करण्यासाठी तसेच इतर अनेक उपयोगांसाठी वापरले जाते.
वर्ग:विषारी रसायने वर्ग:संमोहन
नृत्य समीक्षा
समीक्षेची व्याख्या विविध प्रकारे सांगता येईल. समीक्षा समीक्षा शब्दाची फोड – सम + ईक्ष = सर्व गोष्टींकडे समान दृष्टीने पाहणे.
•कलेच्या बाबतीत एखाद्या कलात्मक निर्मितीचे आस्वादक वृत्तीने केलेले तटस्थ अनुभवग्रहण,त्यावरील बहुआयामी चिंतन,त्याआधारे त्या कलाकृतीचे विवरण,परीक्षण,विश्लेषण,आस्वादन,स्तरीकरण आणि मूल्यांकन करणे म्हणजे समीक्षा होय.
•कलाकृतीच्या बृहत् निरीक्षण,चिंतनातून निष्पन्न होणारे सिद्धांत म्हणजे समीक्षा.
•व्यक्तीला येणारे अनुभव,पूर्वग्रहाचा प्रभाव न पाडता ग्रहण करून त्यांची तुलना त्या घटकाच्या मूळ तत्त्वाशी करून सादर केलेले विश्लेषण म्हणजे समीक्षा.
•समीक्षा म्हणजे कलाकृतीचा अभ्यास,तुलना आणि विश्लेषण.
समीक्षा हे आस्वादनात्मक मूल्यांकन करणारे साहित्य सदर आहे.
समीक्षा विविध प्रकारे व्यक्त केली जाते-- व्यक्तीगत, संस्था किंवा गटाकरता,विशिष्ट मुद्द्याला धरून विस्तृतपणे,सर्वसमावेशक,स्पष्ट किंवा ढोबळमानाने, शाब्दिक किंवा देहबोलीतून, तात्काळ प्रतिसादाच्या रूपात किंवा विचारपूर्वक विश्लेषण करून. समीक्षा ही अभिव्यक्तीच्या स्तरावर असावी.यात कलाकृतीचा सारासार विचार केलेला असावा. आणि समीक्षा रसग्रहणात्मक असावी. कोणत्याही प्रकारे समीक्षा करताना त्यात काही टप्पे असणे आवश्यक आहे.
समीक्षेचे टप्पे
समीक्षा लेखनाचे हे विविध टप्पे वेगवेगळ्या प्रकारच्या समीक्षेसाठी वेगवेगळ्या प्रमाणात अवलंबले जातात.विश्लेषणात्मक समीक्षेत पृथ:करण जास्त तर सैद्धांतिक समीक्षेत मूल्यमापन अधिक असते.ग्रहण आणि पृथ:करण हे टप्पे वैचारिक पातळीवरचे असून एकत्रीकरण,मूल्यमापन आणि निष्कर्ष हे लिखाणात्मक पातळीचे आहेत.
वर्ग:भारतीय नृत्ये
मोम्बासा
बाह्य दुवे
वर्ग:केन्यामधील शहरे
विल्यम पेटी
विल्यम पेटी, शेलबर्नचा दुसरा अर्ल (William Petty, 2nd Earl of Shelburnen; २ मे, इ.स. १७३७ - ७ मे, इ.स. १८०५) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व १७८२-१७८३ दरम्यान संक्षिप्त काळाकरिता युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता.
पेटी, विल्यम पेटी, विल्यम पेटी, विल्यम
पिंपरी तर्फे मेढा
पिंपरी तर्फे मेढा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
चिमटा (वाद्य)
संदर्भ
वर्ग:वाद्ये
बोडेगाव
बोडेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
इ.स. १६८६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६८६ वर्ग:इ.स.च्या १६८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लक्ष्मीनाथ बेझबरुआ
वर्ग:आसामी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १८६४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुल्ला नुस्रती
मुल्ला नुस्रती (?? - इ.स.१६७४) हे विजापूरच्या आदिलशाही दरबारातील राजकवी होते. त्यांनी आपल्या काव्यरचना दक्खिनी, हिंदी आणि उर्दू भाषेत केल्या. यांनी विजापूरच्या तीन बादशहांची, मुहम्मद आदिलशाह, अली आदिलशाह आणि सिकंदर आदिलशाह यांच्या कारकिर्दी पाहिल्या.
बालपण
यांचे बालपण आदिलशाही वातावरणात विजापूरातच व्यतित झाले. यांचे वडील लहान हुद्द्याचे सरदार होते. त्यांच्या वडिलांनी नुस्रती यांच्या विद्याभासाची व्यवस्थित काळजी घेतली. त्यासाठी चांगल्या शिक्षकांची नेमणूक केली होती. अशी माहिती खुद्द नुस्रती यांनीच आपल्या गुल्शने इश्क या काव्यात दिलेली आहे.
राजाश्रय
विजापूरातच वाढलेल्या नुस्रती यांनी त्यानंतर आदिलशाही दरबाराचा आश्रय घेतला यात नवल नाही. तिथे त्यांना दरबारातील एक विद्वान काजी करीमुल्ला यांनी लेखनास प्रेत्साहन दिले. तरीही नुस्रती यांच्या मनात भीती होतीच. मात्र पुढे अली आदिलशहांच्या आदेशावरून त्यांनी लेखनास आरंभ केला.
काव्यनिर्मिती
मुल्ला नुस्रती यांनी तीन ग्रंथ व कांही स्फूट काव्ये निर्माण केली.
१. गुल्शने इष्क ( शके १५७९- इ.स. १६५७)
हे काव्य त्यांनी शके १५७९ म्हणजे इ.स. १६५७ मध्ये अली आदीलशहाच्या कारकिर्दीत लिहिले. हे प्रेमकाव्य आहे.
२. अलीनामा ( शके १५८७- इ.स. १६६५)
हा आपला अत्यंत महत्त्वाचा ग्रंथ नुस्रती यांनी शके १५८७ म्हणजे इ.स.१६६५ मध्ये पुर्णत्वास नेला. या ग्रंथाची हस्तलिखितें हैद्राबाद येथील सेन्ट्रल रेकॉर्ड ऑफिस, सालारजंग ग्रंथालय आणि बिटिश म्युझियम, इंडिया ऑफिस ग्रंथालय आणि कराची येथे आहेत. या काव्यात प्रसंगानुसार कवीने सात कशीदे रचले आहेत. प्रत्येक कशीदा हा साधारणपणे हजाराच्यावर श्लोकांचा आहे. ह्या ग्रंथांचे उर्दू लिपीतील संपादन सं. अब्दुल मजीद सिद्दीकी यांनी करून ते सालारजंग दक्खनी कमेटीने इ.स. १९५९साली प्रकाशीत केले आहे.
३. तारीखे इस्कंदरी ( शके १५९४- इ.स.१६७२)
हे काव्य नुस्रती यांनी शके १५९४ म्हणजे इ.स.१६७२ मध्ये पूर्ण केले. या ग्रंथाचे एकमेव हस्तलिखित कराची येथे आहे.
रसग्रहण
नुस्रती यांनी आपल्या काव्यांच्या दक्खिनी उर्दूत वा हिंदीत मराठी शब्दांचा मोठ्या प्रमाणात वापर केल्याचे दिसून येते. दक्खिनी उर्दू भाषेतला आद्य कवी म्हणून वली औरंगाबादी यांचे नाव जरी घेतले जात असले तरी वलीपेक्षा नुस्रती काळाने अगोदरचा असल्याचे मत उर्दू भाषेचो तज्ञ आणि नुस्रतीच्या काव्याचे अभ्यासक डॉ. अबदुल हक मरहुम व्यक्त करतात. त्यांच्या अभिप्रायानुसार नुस्रती वलीपेक्षा निदान साठसत्तर वर्षे अगोदरचे आहेत. काव्यगुणाच्या दृष्टीनेही नुस्रतींचा दर्जा अधिक उच्चतर असल्याचे मत डॉ. अबदुल हक मरहुम व्यक्त करतात.
संदर्भ
वर्ग:आदिलशाही वर्ग:हिंदी साहित्यिक वर्ग:उर्दू साहित्यिक
देवगड किल्ला
देवगड किल्ला हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
कसे जाल ?
मुंबई व पुण्यावरून देवगड  येथे जायला रेल्वे व बस असे दोन्ही पर्याय उपलब्ध आहेत. देवगड मुंबईपासून ५०० किलोमीटर अंतरावर आहे. मुंबई-गोवा महामार्गावरील नांदगाव तिठ्यावरून उजवीकडे ४० किलोमीटर अंतरावर किल्ला आहे. कणकवली हे देवगड येथून जवळ असलेले रेल्वेस्थानक आहे.
गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे
देवगड किल्ल्यातील गणपती मंदिर, देवगड किल्ल्याची तटबंदी, देवगड किल्ल्यावरील पडके बांधकाम
गडावरील राहायची सोय
नाही
गडावरील खाण्याची सोय
नाही
गडावरील पाण्याची सोय
नाही
हे सुद्धा पहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले वर्ग:देवगड तालुका
पडौक (वनस्पती)
पडौक हा एक पानगळीचा महाकाय वृक्ष असून तो १०० फूट उंच वाढू शकतो. त्याचा बुंधा ६-७ फूट इतका तर त्याची आधारामुळे २० फुटापर्यंत पसरलेली असतात.याच्या विलोप्रमाणे झुकलेल्या फांद्या प्रकर्षाने नजरेत भरतात.संपूर्ण वृक्ष ६-१२ पर्णिका असलेल्या संयुक्त पानांनी डंबरलेला असतो.प्रत्येक पर्णिका लंबगोल असते.
हिवाळ्यात पानगळीचा मोसम संपला की वसंतात वृक्ष नव्या पालवीने भरून जातो.पोपटी,हिरव्या पानांच्या संगतीने फांद्यांच्या टोकावर काळ्यांचे घोस लहडतात.दिवसागणिक या कळ्या वाढत जातात.परंतु पूर्ण पक्व झाल्यावरही या कळ्या न फुलता स्तब्धच रहातात,जोपर्यंत या वृक्षाला येणाऱ्या पावसाची संवेदना होत नाही तोपर्यंत कळ्या उमलून संपूर्ण वृक्ष नाजूक,सुगंधी,पिवळ्या फुलांनी बहरून जातो.हा बहर केवळ एक दिवस टिकतो आणि दुसऱ्या दिवशी वृक्षाखाली असंख्य फुलांचा सडा पडतो.बहर येऊन गेल्यानंतर यशस्वी परागण झालेल्या थोडक्यात फुलांपासून टोकावर फळे येतात.मध्ये एक बी आणि सभोवती कागदी पापुद्रा अशी रचना असल्यामुळे त्यास 'pterocarpus' हे नाव प्राप्त झाले आहे.
या वृक्षाचे गाभ्याचे लाकूड लाल असते म्हणून त्याला रेडवूड म्हणतात.ते अतिशय कणखर असते.त्याचा उपयोग उत्तम दर्जाचे फर्निचर बनवण्यासाठी होतो.पडौक हा वृक्ष एक उत्तम औषधी वृक्षही असून तोंड येणे,व्रण,उष्म्याचे विकार,ताप,आमांश इ.वर त्याचा उपयोग विविध देशांत करण्यात येतो.तसेच या वृक्षापासून 'इंडियन किनो'या नावाने ओळखला जाणारा डिंकही मिळतो.
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
वृदेश्वर गड
अहमदनगर जिल्‍ह्‍यातील घाटशिरस येथील श्री क्षेत्र वृद्‍धेश्वर हे नाथ पंथाचे आद्‍य शक्तीपीठ आहे. हे स्थान अहमदनगर जिल्ह्यात पाथर्डी तालुक्यात आहे.
मंदिर
वृद्‍धेश्‍वर हे महादेवाचे खूप जुने मंदिर असल्‍याचे म्‍हटले जाते. डोंगर सानिध्यात, निर्सग रम्य परीसरात वृद्‍धेश्‍वराचे हे पवित्र स्थान आहे. वृद्‍धेश्‍वराबद्‍दल एक आख्‍यायिका सांगितली जाते. पूर्वी मच्छींद्रनाथांच्या समाधानासाठी गुरू आज्ञा म्हणून येथे खूप मोठा भंडारा झाला होता. त्या निमित्ताने मच्छींद्रनाथ व गोरक्षनाथांनी नाथ पंथाचा मेळा जमवला आणि गहिनीनाथांना उपदेश केला. गोरक्षनाथांनी गहिनीनाथास अनुग्रह दिला, त्यावेळी त्रिभुवनातील सर्व देवता ऋषीमुनी, संन्यासी सर्व एकत्र जमले. या ठिकाणी गर्भगिरी पर्वत आहे. गोरक्षनाथांनी सुर्वण सिद्ध मंत्राचा वापर करत संपूर्ण गर्भगिरी डोंगर सोन्याचा केला. गुरू मच्छीद्रनाथांनी सुवर्ण डोंगर कुबेराला अर्पण करत वृद्‍धेश्वर येथे ३३ कोटी देव साधू, संत-महंत. ऋषीमुनी आदी सर्व देवदिकांना महाप्रसाद देण्याची इच्छा प्रकट केली. त्यानुसार महाप्रसाद भंडारा होऊन महादेव-पार्वतीने ब्राम्हण वेषात प्रकट होऊन पंगती वाढल्या. देवराईपर्यंत देवाच्या रांगा जेवायला बसल्या म्हणून तेथील स्‍थानाला देवराई हे नाव पडले देवाच्या पंगतीत महादेव वृद्‍ध म्हताऱ्याचे रूप घेऊन जेवत होते. सर्व देवानी विनंती केली की, हे महादेवा आता हे रूप घेतले, आम्हाला याच रूपात दर्शन दिले; तुंम्ही याच रूपात विश्व कल्याणासाठी येथेच राहावे, अशी आमची तुम्हाला विनंती आहे. नाथांनी व सर्व देवांनी विंनती केल्यावर महादेव वृद्‍ध रूपात राहीले म्हणून त्यांना म्हतारदेव (वृद्‍धेश्र्वर) म्हणू लागले. वृद्‍धेश्वरचे शिवलिंग स्वयंभू असून शिवलिंगाजवळ १२ ज्योतिर्लिंग गुप्त रूपात असल्‍याचे म्‍हटले जाते.
मंदिराचा इतिहास
महाशिवरात्रीला हे शिवलिंग वृद्धींगत (वाढते) होते, असे म्‍हटले जाते. राजा रामदेवराय यांनी अकराव्या शतकात मंदिराला मोठी पितळी घंटा अर्पण केली. पुण्‍यश्‍लोक अहिल्याबाई होळकरांनी या मंदिराचा जीर्णोद्धार केला. संत ज्ञानेश्वर, साईबाबा यासारख्या महान संतांनी येथे भेट दिल्याचा उल्लेख विविध धर्मग्रंथात आहे. 'साद देती हिमशिखरे' या हिमालयातील प्रवास वर्णनावर अधारित ग्रंथामध्ये या स्थानाचे महात्म्य दिलेले आहे.
उस्तव
नाथसंप्रदायात तप तीर्थाटन आणि महाप्रसाद सेवा सर्वश्रेष्ठ समजली जाते. नाथांची, योगी संत-महंताची तपोभूमी म्हणून हे स्‍थान ओळखले जाते. श्रावण महिन्यात रोज रात्री आठ वाजता बेल आरती होते. श्री क्षेत्र वृद्‍धेश्वर येथे महाशिवरात्रीनिमित्त देशभरातील विविध भागातून लाखो भाविक येतात. श्रावण महिन्‍यात प्रत्‍येक सोमवारी मोठा उत्सव असतो. तिसऱ्या सोमवारी व महाशिवरात्रीला मोठा उत्सव असतो. मकर संक्रांती निमित्त श्री क्षेत्र वृद्‍धेश्वर येथे संक्रातीच्या दिवशी यात्रा भरते. या दिवशी मंदिरात पुरूष जात नाहीत. येथे पार्वती मातेला मान आहे. त्‍यामुळे संक्रातीनिमित्त येथे अखंड सौभाग्य समृद्धी, संतती भाग्य, सौख्य आरोग्य प्राप्तीसासाठी महिला भक्‍तीभावाने येतात. पार्वती मातेची जिल्ह्‍यातील फक्त वृद्‍धेश्वर देवस्थानात यात्रा भरते, असे हे वृद्‍धेश्वरचे स्थान आहे.
सय्यदपुर
सय्यदपुर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
द फर्स्ट पास्ट पोस्ट सिस्टम
ज्या उमेदवाराला मतमोजणीत सर्वाधिक मते मिळतात त्याला निर्वाचित घोषित करण्याची पद्धत (द फर्स्ट पास्ट पोस्ट सिस्टिम) भारतात पूर्वापार आहे.
दोष आणि त्रुटी
या पद्धतीत काही दोष आणि त्रुटी आहेत. विशिष्ट मतदारसंघातील अधिकृतपणे मतदानास पात्र असलेल्या मतांच्या १ टक्का इतके कमी मतदान झाले तरी झालेल्या जेमतेम काही हजार मतांच्या आधारावर तो निवडून येऊ शकतो.
भारतातील मतदानाची सरासरी टक्केवारी ५५ ते ६० टक्के इतकी असते. ही ६० टक्के मते अनेक उमेदवारांत विभागली जातात आणि बहुसंख्य मतदारसंघातील लढती तिरंगी किंवा त्याहून अधिक असतात. या परिस्थितीत राजकारणी मंडळी विविध युत्यानी आघाड्या करू शकतात, आणि या जोडतोडीत असंख्य समाजघटक मोठ्या प्रमाणात बाहेर सारले जातात.
पुंडलिक हरी दानवे
पुंडलिक हरी दानवे (१९२६ - १ नोव्हेंबर २०२१) हे भारताच्या ६व्या लोकसभा (१९७७) आणि ९व्या लोकसभेचे (१९८९) सदस्य होते. त्यांनी महाराष्ट्राच्या जालना मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले आणि ते भारतीय जनता पक्षाचे तसेच जनता पक्षाचे सदस्य होते.
संदर्भ
वर्ग:मराठी राजकारणी वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म वर्ग:जालना जिल्ह्यातील व्यक्ती वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सतलज नदी
सतलज नदी पंजाबमधून वाहणाऱ्या पाच नद्यांपैकी सगळ्यात मोठी नदी आहे. सतलजचा उगम तिबेटमधील राक्षसताल सरोवरातून होतो. येथे तिला लांग्केन झांग्बो (हत्ती नदी) अशा नावाने ओळखले जाते. पश्चिम-उत्तर पश्चिमेस २६० किमी अंतर वाहिल्यावर सतलज शिप्कीला येथे भारतात शिरते. हिमाचल प्रदेशमध्ये साधारण पश्चिम-आग्नेयेस दिशेत ३६० किमी वाहल्यावर तिचा संगम बियास नदीशी होतो. यात दिशेत १५ किमी वाहून सतलज पाकिस्तानात शिरते. पुढे ही नदी चिनाब नदीला मिळते. येथे ही नदी पंजनाद नदी या नावाने ओळखली जाते. येथून १०० किमी पश्चिमेस बहावलपूर शहराजवळ ही नदी सिंधु नदीस मिळते.
नवलमल फिरोदिया
फिरोदिया, नवलमल वर्ग:रिकामी पाने
राक्षसभुवन
राक्षसभुवन महाराष्ट्राच्या बीड जिल्ह्यात गोदावरीकाठी गेवराई तालुक्यात वसलेले गाव आहे. येथील शनिमंदिर महाराष्ट्रभर प्रसिद्ध आहे. या तीर्थक्षेत्री शनिदेवाचे प्रथम पीठ प्रसिद्ध आहेच,१७६३ मध्ये येथे झालेल्या लढाईत थोरल्या माधवराव पेशव्यांनी निजामाचा दारुण पराभव केला ही लढाई राक्षसभुवनची लढाई म्हणून इतिहासाच्या पानांवर कोरली गेली आहे. या लाढाइमधे निजामाचे २२ सरदार कैद करण्यात आले होते. साडेतीन शाहन्यांपैकी एक शाहाना विठ्ठल सुंदर यांचा मृत्यु याच लढाई मधे झाला याचा पुरावा म्हणजे विठ्ठल सुंदर यांची समाधि राक्षसभुवन मधे पुरातन महादेव मंदिर दादेश्वर समोर आजही पहन्यास मिलते.राक्षसभुवनची लढाई ऑगस्ट १०, इ.स. १७६३ रोजी राक्षसभुवन येथे मराठे व हैदराबादचा निझाम यांच्यात झाली. यात निझामाचा सडकून पराभव झाला.
याच स्थानावर दत्तभक्त दासोपंतांना प्रत्यक्ष दत्तदर्शन झाले. त्यांना स्वतःच्या चरण पादुका दत्तमहाराजांनी दिल्या तेच हे पवित्र स्थान असल्याचा उल्लेख आहे. येथील मंदिरातील वरद दत्तमूर्ती एकमुखी असून, अतिशय दुर्मिळ आहे. ही मूर्ती वालुकामय, षड्भुजा आहे. मूर्ती अत्यंत खोल गाभाऱ्यात असून हे भारतातील असे एकमेव स्थान आहे, ज्या ठिकाणी 'दत्त यंत्र' आहे. राक्षसभूवन या गावामधे गोदावरी नदीपात्रात सती समाधि आजही बघन्यास मिलते.
राष्ट्रीय महामार्ग २११ पासून हे स्थान फक्त ११ किलोमीटर अंतरावर आहे.
संदर्भ
वर्ग:बीड जिल्हा
बोधगव्हाण
बोधगव्हाण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
शर्मिस्था मुखर्जी
शर्मिस्था मुखर्जी ही एक भारतीय कत्थक नर्तक, न्रुत्य प्रशिक्शक, व भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची राजनितीक नेता आहे.
'''
न्रुत्य कारकीर्द
तिने १२ व्या वर्षी पासुन न्रुत्य प्रशिक्शण घेण्यास सुरुवात केली. पंडित दुर्गालाल, विदुशी ऊमा शर्मा व राजेंद्र् गंगानी ह्यांच्याकडे ती शिकली. 'हिंदु' ह्या व्रुत्तपत्राने तिच्या न्रुत्त्याला 'कुशल' म्हटले व तिच्या पायकलेची स्तुती केली.
इ.स. १९४० मधील मराठी चित्रपटांची यादी
१९४० मध्ये महाराष्ट्रातील मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी.
बाह्य दुवे
वर्ग:वर्षानुसार मराठी चित्रपटांच्या याद्या वर्ग:इ.स. १९४० मधील चित्रपट
दर्यापूर तालुका
दर्यापूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अमरावती जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
काशी येथील अन्नपूर्णा मंदिरासारखेच एक हुबेहुब मंदिर येथे आहे. या मंदिराची स्थापना १८९०साली झाली. तसेच दर्यापूर तालुक्यातील शेंडगाव या ठिकाणी वैराग्यमूर्ती गाडगे बाबाचा जन्म झाला,व येथून जवळच असलेल्या ऋणमोचनं(आमला) या गावाला गाडगे बाबांची कर्मभूमी म्हणून ओळखले जाते, दर्यापूर तालुक्याला पूर्णा नदीचा किनारा लाभला आहे, तसेच जवळच असलेल्या लासुर येथील पुरातन शिवमंदिरसुद्धा प्रसिद्ध आहे.
वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
चर्च ऑफ इंग्लंड
चर्च ऑफ इंग्लंड (Church of England) हा ख्रिश्चन धर्मामधील एक पंथ व इंग्लंड देशाचा राजधर्म आहे.. सहाव्या शतकामध्ये स्थापन झालेल्या ह्या पंथाला आठव्या हेनरीने इ.स. १५३० च्या दशकामध्ये रोमन कॅथलिक चर्चपासून अलग केले. प्रोटेस्टंट सुधारणा अवलंबणाऱ्या चर्च ऑफ इंग्लंड कॅथलिक अथवा प्रोटेस्टंट ह्या दोन्ही पंथांचे मिश्रण मानले जाते.
एलिझाबेथ दुसरी ही ब्रिटनची राणी चर्च ऑफ इंग्लंडची विद्यमान प्रमुख आहे. सध्या चर्च ऑफ इंग्लंडचे जगभर २.५ कोटी अनुयायी आहेत.
हिंगणवेढे
हिंगणवेढे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
चर्च ऑफ इंग्लंड
बाह्य दुवे
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म वर्ग:इंग्लंड
हिंगणवेढे
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मच्छिंद्रनाथ गड
मच्छिंद्रनाथ गड हे बिड जिल्ह्यातील जागृउत देवस्थान आहे. येथे श्री मच्छिंद्रनाथ यांची संजीवनी समाधी आहे. हे संजीवन समाधी मंदिर, श्रीक्षेत्र मायंबा, जिल्हा बीड, महाराष्ट्र येथे स्थित आहे. मच्छिंद्रनाथ हे नऊ नाथापैकी एक" त्यातील कवी नारायणाचे प्रथम अवतार असलेले श्री मत्स्येंद्रनाथजी होय . श्री नवनाथ कथासार या मालू कवी विरचित दृष्टांत स्वरूप ग्रंथात उल्लेखित केल्याप्रमाणे कवी नारायणांनी मत्स्याच्या पोटी अवतार धारण केला आणि " श्री मत्स्येंद्र " हे नाम धारण केले . श्री मत्स्येंद्रनाथ जी हे नाथ पंथाचे आद्य नाथाचार्य होत. कौल मताचे व हठयोगाचे विवरण करणाऱ्या प्राचीनतम ग्रंथांपैकी एक असणाऱ्या कौलज्ञाननिर्णय नावाच्या संस्कृत ग्रंथाचे जनकत्व विद्वानांच्या मतांनुसार त्यांच्याकडे जाते. मच्छिंद्रनाथ गड येथे मच्छिंद्रनाथ समाधी आहे. नगर व बीड् जिल्ह्यात नवनाथ स्वामींच्या अनेक समाध्या आहेत. उदा. वैजनाथ - गंगाखेड रोडवर वडगांव हरंगुळ गावी भर्तृहरीनाथांचे भव्य संजीवन समाधी मंदिर आहे.
मार्ग
वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील मंदिरे वर्ग:सावरगाव वर्ग:नाथ संप्रदाय
इ.स. ७५८
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७५८ वर्ग:इ.स.च्या ७५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
धामनगावची देवी
धामनगावची देवी ही पाथर्डी तालुक्यापासुन 6 कि.मी आतंरावर आहे. ह्या देवीच्या मंदिराबाहेर बारव आहे येथे आपन हातपाय धुतल्यानी आपले त्वचा रोग बरे होतात. वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील मंदिरे
महाराष्ट्रातील राजकारण
महाराष्ट्रातील राजकारण हे भारतीय राजकारणावर प्रभाव टाकणारे राजकारण आहे. २०१४ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीनुसार, राज्यात प्रामुख्याने भाजप, काँग्रेस व राष्ट्रवादी काँग्रेस तीन राष्ट्रीय पक्ष आणि शिवसेना हा एक प्रादेशिक पक्ष असे हे ४ मुख्य भूमिकेतील पक्ष आहेत. २०१८ मध्ये वंचित बहुजन आघाडी या पक्षाची स्थापना करण्यात आली. १५ मार्च २०१९ रोजी, भारतीय निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या राजकीय पक्षांच्या यादीनुसार महाराष्ट्रात एकूण १४५ नोंदणीकृत पक्ष आणि २ प्रादेशिक/राज्यस्तरीय पक्ष आहेत. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना व शिवसेना हे राज्यातील दोन प्रादेशिक पक्ष आहेत. तर भारतामध्ये एकूण २,३३४ राजकीय पक्ष असून, यापैकी ७ राष्ट्रीय पक्ष, २६ राज्यस्तरीय पक्ष आणि इतर २,३०१ नोंदणीकृत पक्ष आहेत.
मराठा
महाराष्ट्रात मराठा लोकांचे प्रमाण १५% आहे (ह्या व्यतिरिक्त १६% कुणबी), परंतु महाराष्ट्राच्या विधानसभेत निम्म्यापेक्षा जास्त जागांवर मराठा जातीचे उमेदवार निवडून येत असतात. राज्य निर्मितीपासून ५४ विधानसभा मतदार संघात मराठेतर आमदार निवडून आला नाही.
महाराष्ट्रात इ.स. १९६२ ते २००४ या कालावधीत २,४३० आमदारांपैकी १,३६६ आमदार हे मराठा होते, आणि हे प्रमाण ५५% आहे. राज्यातील ५४% शिक्षण संस्था मराठा समाजाच्या आहेत. १०५ साखर कारखान्यांपैकी ८६ कारखान्यांचे अध्यक्ष, २३ जिल्हा मध्यवर्ती बँकांचे अध्यक्ष मराठा आहेत. ७१.४०% सहकारी संस्था मराठा समाजाच्या आहेत. ग्रामीण भागातील ६६.८०% तर शहरांतील ८८.३९% श्रेष्ठीजण मराठा समाजाचे आहेत. राज्यातील ७५ ते ९०% जमिनीची मालकी मराठा समाजाकडे आहे. राज्यातील बहुतांश सहकारी दूध संस्था, सूतगिरण्या मराठा समाजाच्या ताब्यात आहेत.
इ.स. १९६२ ते १९९९ पर्यंत विधानसभा निवडणुकांचा आढावा घेतल्यास एकूण आमदारांच्या सरासरी ६०% आमदार मराठा समाजाचे आहेच (खुल्या जागांवर) काँग्रेस पक्षात जेव्हा फूट पडते तेव्हा मराठा दोन गटांत विभागले जातात. दोन्ही मराठे दोन्ही काँग्रेसमधून निवडणूक लढवतात. असे १९७८, १९८०, १९८५ आणि १९९९ मध्ये झालेले आहे. १९७८ च्या निवडणुकीत १२६ मराठा आमदार होते. यापैकी काँग्रेसचे ७२ आमदार मराठा होते. (इंदिरा काँग्रेस २४ आणि रेड्डी काँग्रेस ४८) अशाच पद्धतीने ज्या ज्या वेळी शरद पवार गट काँग्रेसमधून बाहेर पडला त्या त्या वेळी मराठा आमदारांची संख्या कमी झाली. १९८० मध्ये १०४, १९८५ मध्ये १०२, तर १९९९ मध्ये १०४ आमदार मराठा समाजाचे होते. बिगर काँग्रेस पक्ष (शिवसेना, भाजप) महाराष्ट्रात सत्ता मिळवण्यासाठी मराठा जातीकडे असणारी सत्तेची महत्त्वाकांक्षा लक्षात घेऊन आपले तिकीट वाटप धोरण ठरवतात. शिवसेना-भाजपचा उदय आणि वाढ ही अशाच प्रकारे फक्त मराठा जातीच्या पाठिंब्यामुळेच झाली आहे. १९९०, १९९५, १९९९ आणि २००४ च्या निवडणुंकामध्ये २७, ४०, ३८ आणि ३९ मराठा जातीचे आमदार होते. राष्ट्रवादी काँग्रेससह शिवसेना व भाजपमध्येही मराठा आमदारांची संख्या अधिक आहे.
काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसचा महाराष्ट्रापुरता विचार केला तर हे पक्ष पहिल्यापासूनच मराठ्यांचे पक्ष म्हणून ओळखले जातात. ज्या सहकाराच्या राजकारणावर हे पक्ष उभे आहेत त्या १७४ साखर कारखान्यांपैकी १५० कारखान्यांचे अध्यक्ष मराठा आहेत. ३३ जिल्हा परिषदांच्या अध्यक्षांपैकी २४ अध्यक्ष, ३० जिल्हा बँकांचे अध्यक्ष, २२७ नगरपालिकांपैकी १३४ नगरपालिकांचे अध्यक्ष, हे मराठा समाजाचे आहेत. ९० आणि ९५ च्या निवडणुकीत अनुक्रमे ११६ आणि ११५ म्हणजे तब्बल ४० टक्के मराठा आमदार निवडून आले होते.
ओबीसी (इतर मागास प्रवर्ग)
महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ मध्ये वेगवेगळ्या २२ समाजांचे प्रतिनिधित्व करणारे ५३ ओबीसी आमदार निवडून आले. शिवाय, ओबीसी संवर्गात अंतर्भाव होणाऱ्या कुणबी या जातीचेही ३२ जण आमदार बनले.
महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ मध्ये अनुसूचित जमातींसाठी २५ व अनुसूचित जातींसाठी २९ अशा ५४ आरक्षित जागा वगळता उरलेल्या २३४ जागांपैकी किमान ८५ जागांवर हे "एकत्रित ओबीसी' आमदार निवडून आलेले आहेत. कुणबी वगळता अन्य "ओबीसी' प्रतिनिधित्वाचे प्रमाण २३ टक्‍के आहे. कुणबी घटक मिळून "ओबीसी' आमदारांची संख्या ३७ टक्‍के होते.
माळी, धनगर, तेली व वंजारी हे "ओबीसीं'पैकी प्रमुख समाज आहेत. सोबतच बंजारा, गवळी, कलार, गुरव, न्हावी, सोनार, पोवार, आर्यवैश्‍य, लिंगायत, पिंजारी, मोमीन,  वैश्‍य, वाणी, लेवापाटीदार, गुजर, आगरी, कुणबी हे समाजसुद्धा प्रभावी आहेत.
पथुम निसंका
पथुम निसंका सिल्व्हा (१८ मे, १९९८:श्रीलंका - हयात) ही undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी करतो.
महाराष्ट्रातील राजकारण
अनुसूचित जाती
महाराष्ट्रातील २८८ विधानसभा मतदार संघापैकी ६३ मतदार संघातील निवडणूक समीकरणे बदलण्याची क्षमता आंबेडकरी जनतेत आहे.
पथुम निसंका
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महाराष्ट्रातील राजकारण
धार्मिक गटांचे राजकारण
एका अर्थाने महाराष्ट्रातील प्रत्येकच घटक अल्पसंख्य आहे. परंतु धार्मिक आघाडीवर अल्पसंख्याक समजल्या जाणाऱ्या मुस्लिम धर्मीयांची संख्या १० टक्केच्या आसपास असल्याचा कयास धरला जातो. त्यांचे मतदान साधारणतः एक गठ्ठा होणारे आणि एकगठ्ठा दलित मतांच्या समवेत झाल्यास प्रभावी मानले जाते. मराठा जातीतील उमेदवार व पाठीशी मुस्लिम आणि दलित मते हे बहुधा विजयाचे दीर्घकाळ आश्वासक समीकरण समजले जात असे.. सर्व साधारणतः मुस्लिम व्यक्तिगत कायदा समान नागरी कायद्याच्या क़क्षेत येऊन बहुपत्नीत्वास, तसेच पुरुषांना शक्य असलेल्या सहज घटस्फोटावर येणारी नियंत्रणे, तसेच स्त्रियांना मिळणारे घटस्फोटाचे समान अधिकार, पोटगी, इत्यादी विषयात सुधारणावादी मागण्या प्रत्यक्षात येऊ नयेत याकडे  परंपरागत मुसलमान समाजाचा कल रहात आला आहे. त्यांच्या मागण्या तसेच औकाफ आणि उर्दू माध्यमातील शिक्षणाची सुविधा, हज यात्रा सुविधा, स्मशान भूमीकरिता जागा उपलब्ध करून देणे या गोष्टींपलीकडे नसतात. किंवा विरोधी विचारांचा माणूस निवडून आल्यास यांपैकी काही सुविधांवर गंडांतर येण्याची भाकिते मांडून असुरक्षितता निर्माण करून सतत राजकारण करत रहाणे, आणि आंतरराष्ट्रीय किंवा राष्ट्रीय घडामोडींचा संबध लावूनही मतांचे राजकारण करण्याचे प्रयत्न करत राहणे हे आजवर मुसलमान समाजातील नेत्यांचे धोरण राहिले आहे.
मुसलमान समाजाच्या मतदानाचा ४८ विधानसभा मतदार संघांत प्रभाव पडतो असे समजले जाते. महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ मध्ये ३८७ मुसलमान उमेदवार रिंगणात होते. त्यापैकी केवळ अकरा जिंकले आणि पाचजण दुसऱ्या क्रमांकापर्यंत मजल मारू शकले. या पाचजणांपैकी तिघे ही निवडणूक दहा हजारांपेक्षा कमी मतांच्या फरकाने हरले आहेत. महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४ मध्ये अकरा विजयी उमेदवारांशिवाय दुसऱ्या क्रमांकावर राहिलेल्या उमेदवारांची संख्या ७ होती व त्यातील चौघे दहा हजारांपेक्षा कमी मतांनी हरले होते.