cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मानवी प्रजननसंस्था
स्त्री प्रजननसंस्था
बालक स्त्रीलिंगी जन्मलेले असले तरी कुमारावस्थेपर्यंत जननेंद्रीयांची फारशी वाढ झालेले नसते. पौगंडावस्थेत पोष ग्रंथी व बीजांडकोशांतून स्रवणाऱ्या संप्रेरकांच्या प्रभावामुळे जननेद्रियांमध्ये झपाट्याने बदल होऊन ती विकसित होतात.
अवयवांची रचना व कार्य
स्त्री प्रजननसंस्थेमध्ये काहीं इंद्रिये बाहेरून दिसणारी (बाह्य) व काही शरीरांतर्गत असतात. तसेच त्यांच्या विकासात व कार्यात अनेक अंतःस्रावी ग्रंथींचाही सहभाग असल्याने त्यांचाही समावेश स्त्री प्रजननसंस्थेत होतो.
अंतर्गत स्त्री जननेंद्रिये
स्त्री प्रजनन संस्थेमधील बाहेरून न दिसणाऱ्या इंद्रियामध्ये बीजांडकोश, बीजांडवाहिनी, गर्भाशय आणि योनी यांचा समावेश होतो.
बीजांडकोश
गर्भाशयाच्या डाव्या व उजव्या बाजूस एक असे दोन बीजांडकोश श्रोणिगुहेमध्ये असतात. त्यांमध्ये सर्वसाधारणपणे दरमहा एक याप्रमाणे बीजांडे तयार होतात. बीजांडांची निर्मिती आणि उत्सर्जन पोष ग्रंथीमधील पुटक उद्दीपक संप्रेरक व पीतपिंडकारी संप्रेरक यांच्या प्रभावाखाली होते. त्याचप्रमाणे बीजांडकोशातून ईस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन ही संप्रेरके स्रवतात. या संप्रेरकांमुळे गर्भाशयातील अंतःत्वचा फलित बीजांडाच्या रोपणासाठी सज्ज करणे, फलित बीजांडाचे गर्भाशयात रोपण, गर्भारपण आणि मासिक पाळी यांचे नियंत्रण होते.
याप्रमाणे बीजांडांची निर्मिती करणारी प्रजननग्रंथी आणि ईस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन या अंतःस्रावांची निर्मिती करणारी अंतःस्रावी ग्रंथी असे दुहेरी कार्य बीजांडकोश करते.
बीजांडवाहिनी
दोन्ही बीजांडकोशांजवळ प्रत्येकी एक बीजांडवाहिनी असते. या नलिकेचे मोकळे तोंड बीजांडकोशाजवळ असते आणि दुसरे टोक गर्भाशयाला जोडलेले असून गर्भाशयात उघडते.
बीजांडकोशातून श्रोणीगुहेत मुक्त झालेले बीजांड बीजांडवाहिनीच्या बीजांडकोशाच्या जवळील मोकळ्या तोंडाकडून ग्रहण केले जाते आणि तिच्या गर्भाशयाच्या तोंडाकडे वाहून नेले जाते. योग्य वेळी शुक्रजंतू उपलब्ध झाल्यास बीजांडाचे बीजांडवाहिनीतच फलन होते. फलित किंवा फलन न झालेले बीजांड शेवटी गर्भाशयात जाते. फलित बीजांडाचे गर्भाशयात रोपण होते. फलन न झालेले बीजांड मासिक स्रावाबरोबर शरीराबाहेर टाकले जाते.
गर्भाशय
श्रोणिगुहेत दोन्ही बाजूंच्या बीजांडवाहिन्या आणि योनी यांच्या मधे गर्भाशय असते. ही स्नायूंची जाड पिशवी असून आतील पोकळी अरूंद फटीसारखी आणि त्रिकोनी असते. त्याच्या दोन टोकांना बीजांडवाहिन्या जोडलेल्या असतात आणि त्या गर्भाशयपोकळीत उघडतात. त्याच्या खालच्या निमुळत्या ग्रीवेतून गर्भाशयाचे तोंड योनिमार्गात उघडते.
मासिक पाळीच्या चक्रात गर्भाशयाच्या अंतःत्वचेमध्ये इस्ट्रोजेन व प्रोजेस्टेरॉन या संप्रेरकांच्या प्रभावाखाली दरमहा बदल होतात. ते फलित बीजांडाच्या रोपणास व पोषणास योग्य असे असतात. फलित बीजांडाचे (गर्भाचे) रोपण झाल्यावर (गर्भधारणा) त्याची पूर्ण वाढ होईपर्यंत गर्भ सुरक्षित ठेवणे आणि गर्भाची पूर्ण वाढ झाल्यानंतर प्रसूती ही गर्भाशयाची महत्त्वाची कामे आहेत.
बीजांडाचे फलन न झाल्यास ते, अंतःत्वचेचा वरील थर व थोडे रक्त मासिक पाळीच्या रक्तस्रावाच्या स्वरूपात शरीराबाहेर टाकले जातात व मासिक पाळीचे नवीन चक्र सुरू होते.
योनी
गर्भाशय आणि बाह्य जननेंद्रीये यामधील स्थितीस्थापक तंतुस्नायुमय नलिकेस योनी म्हणतात. तिचे गर्भाशयाकडील तोंड गर्भाशयग्रीवेला सर्व बाजूनी चिकटलेले असते व गर्भाशयमुख तिच्यात उघडते. तिचे दुसरे तोंड बाह्य जननेंद्रीयात मूत्रमार्गाखाली उघडते. स्त्रियांमध्ये मूत्रमार्ग आणि योनी मार्ग (संभोगाचा मार्ग) वेगवेगळे असतात.
कामोत्तेजित अवस्थेत बाह्य जननेंद्रीये व योनीत तयार होणारे स्राव संभोगाच्या वेळी योनीत शिश्नाचा प्रवेश सुलभ करवितात. त्यावेळी योनी शिश्नास सामावून घेते व क्षेपण झालेले वीर्य साठवून ठेवते. वीर्यातील शुक्रजन्तू तेथून गर्भाशयमुखामार्गे गर्भाशयात प्रवेश करतात.
तसेच प्रसूतीच्या वेळी गर्भाशयातून बाळ योनीत प्रवेश करते व योनीमुखाद्वारे जन्म घेते.
याप्रमाणे संभोगाचा आणि प्रसूतीचा मार्ग म्हणून योनी काम करते.
अंतःस्रावी ग्रंथी
पुरुषाप्रमाणेच स्त्रीमध्येही अंतस्त्रावी ग्रंथींतून स्रवणाऱ्या संप्रेरकांच्या समन्वयाने जननसंस्थेचे नियंत्रण होते. बाल्यावस्थेत जननेंद्रियांची वाढ होत नाही. पण वय वर्षे १०-११ च्या (मुलांपेक्षा एक वर्ष आधी) सुमारास मेंदूमधील अग्र पोषग्रंथीमधून (Pituitary gland) पुटक उद्दीपक संप्रेरक (फॉलिकल स्टिम्युलेटिंग हार्मोन - Follicle-stimulating hormone) व पीतपिंडकारी संप्रेरक (ल्युटिनायझिंग हार्मोन - Luteinizing hormone) स्रवण्यास सुरुवात होते व त्यामुळे पौगंडावस्थेची सुरुवात होते.
पुटक उद्दीपक संप्रेरकाच्या प्रभावामुळे बीजांडंकोशात पुटकनिर्मिती व त्यामध्ये बीजांड निर्मिती सुरू होते. तसेच पुटकातील पेशींतून ईस्ट्रोजेन या अंतःस्रावाचीही निर्मिती सुरू होते. पुटक व बीजांडाची पुरेशी वाढ झाल्यावर पीतपिंडकारी संप्रेरकाच्या प्रभावामुळे पुटक फुटते व बीजांड मुक्त होते. त्यानंतर या संप्रेरकाच्या प्रभावामुळे फुटलेल्या पुटकात पीतपिंडाची निर्मिती व वाढ होते. पीतपिंडातून प्रोजेस्टेरॉन हे संप्रेरक स्रवते.
याशिवाय मुख्यतः दुय्यम लैंगिक चिन्हांच्या विकासाला अवटु व अधिवृक्क या अंतःस्रावी ग्रंथीही सहाय्य करतात.
बाह्य स्त्री जननेंद्रिये
ही स्त्रीची संभोगाची इंद्रिये असून संभोगाचे वेळी शिश्नाचा योनीत प्रवेश होण्यास मदत करणे आणि अंतर्गत जननेंद्रीयांचे संसर्गापासून रक्षण करणे हे त्यांचे कार्य आहे. स्त्रीमधील बाह्य जननेंद्रीयांमध्ये योनिमुख आणि त्याभोवती असणाऱ्या भगप्रकोष्ठ, बृहत्भगोष्ठ, लघुभगोष्ठ,भगशिश्न आणि प्रघ्राणग्रंथी या अवयवांचा समावेश होतो. भगशिश्न हे पुरुषाच्या शिश्नाशी समजात असून उत्थानक्षम असते. पुरुषाप्रमाणे मूत्रमार्गाशी याचा संबंध येत नाही. स्त्रीचा मूत्रमार्ग स्वतंत्रपणे बाह्य जननेंद्रियात उघडतो. बृहत्भगोष्ठ आणि लघुभगोष्ठ त्वचेच्या घड्यानी बनलेले असते. हे अवयव उत्थानक्षम व अतीसंवेदनक्षम असल्याने या भागास रक्तवाहिन्यांचा आणि चेतातंतूंचा भरपूर पुरवठा असतो.
प्रघ्राण ग्रंथी (बार्थोलिन ग्रंथी - Bartholin's gland): योनिमुखाच्या दोन्ही बाजूंस या ग्रंथी असून त्यांच्या नलिका लघुभगोष्ठांच्या आत योनिमुखाच्या दोन्ही बाजूंस उघडतात. पुरुषाच्या कंदमूत्रमार्ग ग्रंथींशी (Bulbourethral glands/Cowper's gland) या समजात असल्या तरी त्यांचे स्थान वेगळे आहे. संभोगाच्या वेळी किंवा उत्तेजित झाल्यानंतर या ग्रंथीमधून पाझरलेला स्राव योनिमार्गामध्ये स्नेहनाचे कार्य करतो.
संदर्भ
वर्ग:प्रजनन वर्ग:शरीरशास्त्र वर्ग:महिला स्वास्थ्य अभियान २०१८
खंभाळिया विधानसभा मतदारसंघ
खंभाळिया विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ देवभूमी द्वारका जिल्ह्यात आहे.
खाटगाव पीमु
खाटगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
वेळणेश्वर
चिपळूण हुन गुहागरला जाणाऱ्या राज्य मार्ग क्र्. ७८ ने जाउन गुहागर येण्याआधी डावीकडे मुख्य राज्य मार्ग क्र.४ लागतो.त्या रस्त्यावर असलेल्या 'मुसलोंडी' गावाआधी वेळणेश्वर हे गाव लागते.तेथे वेळणेश्वरचा समुद्रकिनारा व वेळणेश्वराचे मंदिर आहे.वेळ्णेश्वर हे घाग कुटुबियांचे पुर्वापार ग्राम दैवत आहे. सध्या तेथे राजे॑द्र घाग हे प्रमुख मानकरी आहेत. गोखले,गाडगिळ, यांचे येथे कुलदैवत आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
राजू कुलकर्णी
राजीव रमेश कुलकर्णी (सप्टेंबर २५,इ.स. १९६२:मुंबई - ) हा भारताकडून एकदिवसीय व कसोटी क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. राष्ट्रीय स्तरावर त्याने मुंबईचे प्रतिनिधित्व केले होते.
कुलकर्णीने ऑक्टोबर इ.स. १९८६मध्ये ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध कसोटी क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. याशिवाय तो पाकिस्तानविरुद्ध दोन कसोट्या खेळलेला आहे. इ.स. १९८७मध्ये तो पाकिस्तानविरुद्ध एकदिवसीय सामन्यातही खेळला. कुलकर्णी एकूण दहा एकदिवसीय सामने खेळला आहे. १९९० च्या एशिया कप स्पर्धेसाठी त्याची निवड झाली होती, परंतु तेथे एकही सामना न खेळता त्याची आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द संपली.
इ.स. १९९२मध्ये कुलकर्णीने प्रथम दर्जाच्या क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली व आता तो खेळसाहित्य विक्रीच्या व्यवसायात आहे.
कुलकर्णी, राजू वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
सिख लाइट इन्फंट्री
सिख लाइट इन्फंट्री हे भारतीय सेनेतील एक् सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजिमेंटचा दर्जा देण्यात आला.
सन्मान व पदके
सिख लाइट इन्फंट्री या दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
हेही पहा
वर्ग:भारताचे सैन्य
करंजे (जावळी)
करंजे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
मार्च १०
बाह्य दुवे
मार्च ८ - मार्च ९ - मार्च १० - मार्च ११ - मार्च १२ - (मार्च महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
धानोराबुद्रुक
धानोराबुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
साप्ताहिक
साप्ताहिक दर सप्ताहात एखाद्या विशिष्ट दिवशी प्रसिद्ध होणारे नियतकालिकाला म्हणतात. मराठी भाषेतील पहिले साप्ताहिक दर्पण वृत्तपत्र आहे.
वर्ग:नियतकालिके
दीवान मोखम चंद
मोर्ख चंद, दरबार जनरल्सचे सर्वात प्रतिष्ठित, गुजरात जवळील कुंजा येथील हिंदू व्यापारी वैशाखी माल यांचे पुत्र होते. ज्यांचे कौशल्य व धैर्य, रंजीत सिंह पंजाबच्या साम्राज्यापर्यंतच्या अधीनस्थ नेतृत्वाखाली वाढले होते, त्या जनरलोंने सर्वात प्रतिष्ठित, दिवाण मोखम चांद नायर होते. महाराजांनी त्यांच्या अधिकाऱ्यांची निवड केली त्या सद्भावनामुळे त्यांची एकसमान यश होते.
संदर्भ
वर्ग:शीख साम्राज्य वर्ग:इ.स. १८१४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अंकलेश्वर विधानसभा मतदारसंघ
अंकलेश्वर विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ भरुच जिल्ह्यात आहे.
निर्वाचित सदस्य
वर्ग:भरूच जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
जिवती (चंद्रपूर)
जिवती हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या चंद्रपूर जिल्ह्यातील एक गाव व तालुक्याचे ठिकाण आहे.
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील गावे
एलक्विमेडो विलेट
एलक्विमेडो टोनिटो विलेट (१ मे, १९५३:त्रिनिदाद - हयात) हा undefinedकडून १९७३ ते १९७४ दरम्यान ५ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि मंदगती गोलंदाजी करीत असे.
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चक्रपूजा
चक्रपूजा ही यंत्र अथवा तंत्र प्रकारातील विविध पद्धतीने केली जाणारी एक भारतीय उपासना अथवा पूजा परंपरा आहे. शैव, शाक्त, बौद्ध आणि जैन धर्मीयात विविध प्रकारच्या चक्रपूजा केल्या जातात.
चक्र हे देवतांच्या हातातील एक आयुध आहे. पुढे स्वतंत्र दैवत म्हणून त्याचे पूजन सुरू झाले.शाक्त पंथाच्या उपासकांकडून बौद्ध उपासकांनी ही पूजा उचलली असावी.
फक्त शाक्तांच्या पूजेपेक्षा याचे स्वरूप बदललेले दिसते. महाराष्ट्रात धुळे, जळगाव, नाशिक या भागात कुलधर्म म्हणून आजही ही पूजा प्रचलित आहे.
पूजेचे स्वरूप
या पूजेत तांदूळाचे एक चक्र बनवितात. त्याला नवार्ण यंत्र असेही म्हणतात.गणपती,कंटक,नवदुर्गा आणि मारुती असे देव या चक्राभोवती स्थापन करतात.त्याच्या भोवती १० किंवा ११ दिवे लावतात.त्याची पूजा करतात. पुरी, सांजोरी, खीर, केले, लिंबू अशा पदार्थांचा नैवेद्य दाखवितात.या दिवशी घरातील यजमान व पत्नीने उपवास करावा असा संकेत आहे. त्या दिवशीच्या स्वयंपाकाचे उष्टे एका खड्यात टाकतात त्याला ‘समुद्र’ असे म्हणतात.त्या दिवशी घराची खिडक्या ,दारे बंद ठेवतात. सार्वजन एकत्र भोजन करतात. पुरुष आपल्या शेंडीने आणि स्त्रिया आपल्या वेणीने त्या चक्रावरील तांदूळ गोळा करतात. नंतर ते एका भांड्यात ठेवतात. नंतर महादेवाची पूजा करतात.
घरातील लोकांमधील कलह मिटावेत यासाठी हे पूजन केले जाते.
नवरात्रीतील चक्रपूजा
नवरात्रीस विविध देवी मंदीरातून आणि भक्तांच्या घरी चक्रपूजेचे आयोजन आणि उपासना केली जाते. नाशिक जिल्ह्यातील सप्तशृंगगड (ता. कळवण)  पारसोंड येथील श्रीरामवरदायिनी मंदिर येथे श्रीपितांबरी चक्रपूजा
यंत्रपूजा पद्धती
वेगवेगळ्या समुदायात वेगवेगळ्या पद्धतीने यंत्रपूजा पार पाडल्या जातात, उत्तर महाराष्ट्रातील अहीर सुवर्णकार समाजात आसरा देवी आणि म्हसोबाच्या उपासनेसाठी चक्रपूजा केली जाते. बारी समाजात चक्रपूजा रूढ आहे. ते "रातच्या आई'ची, म्हणजे धरित्रीची पूजा मांडतात.
संदर्भ
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
मुग्धा गोडसे
मुग्धा गोडसे ( जुलै २६, १९८५) ही मराठी फॅशन मॉडेल आणि हिंदी चित्रपटांमधील अभिनेत्री आहे. तिने २००४मधील फेमिना मिस इंडिया स्पर्धेची उपांत्य फेरी गाठली होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मॉडेलिंग वर्ग:मराठी अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चातक
चातक (शास्त्रीय नाव:क्लेमेटर जेकोबिनस; इंग्लिश:पाईड क्रेस्टेड कुकू) हा एक छोटा पक्षी आहे.
साधारण ३३ सेमी आकारमानाचा हा पक्षी पावसाळ्यात भारतात स्थलांतरित होतो.
मुख्यत्वे झाडांवर राहणे पसंत असले तरी कधीकधी कीटकांच्या शोधार्थ चातक जमिनीवरही उतरतो. याच्या विणीचा हंगाम जून ते ऑगस्ट असून याचे स्वतःचे घरटे नसते. इतर सर्व प्रकारच्या ककू पक्ष्यांप्रमाणे चातकाची मादी आपले अंडे दुसऱ्या एखाद्या पक्ष्याच्या घरट्यात टाकून निघून जाते. चातकाच्या पिलांची देखभाल ते उसने आई-वडील करतात.
प्राचीन आख्यायिकांवर आधारलेल्या भारतीय कवितांमध्ये याचे वैशिष्ट्य, म्हणजे फक्त पावसाच्याच पाण्याच्या थेंबावर तहान भागवणारा पक्षी असे सांगितलेले असते. अर्थात ही एक कविकल्पना आहे. इतर पक्ष्यांप्रमाणेच चातकही जमिनीवर साठलेले पाणीसुद्धा पितो. काळ्यापांढऱ्या चातक पक्ष्याच्या डोक्यावर काळा तुरा असतो. हा भर पावसात म्हणजेच साधारण जून-सप्टेबरमध्ये दिसणारा पक्षी आहे. ’पियू पियू ‘ अशा आवाजात वरुणराजाला आळवणारा चातक कोकिळेच्या परिवारात गणला जातो. आणि म्हणूनच आपली अंडी दुसऱ्या पक्ष्याच्या घरट्यात घालण्याची कला यालाही अवगत असते.
साळुंकीच्या आकाराचा चातक जेव्हा उडू लागतो तेव्हा त्याच्या पंखांवर रुपयाएवढे पांढरे ठिपके स्पष्ट दिसतात. आपल्या देशात चातकाच्या दोन उपजाती आहे. उत्तर भारतात दिसणारी एक जात फक्त पावसाळ्यात दिसते. चातकी (मादी) तिची अंडी सातभाईच्या घरट्यात घालते. विणीच्या हंगामात सातभाईच्या अंडी जमिनीवर पडून फुटलेली आढळतात. हे काम चातकीचे असते. ती स्वतःचे अंड सातभाईच्या घरट्यात घालण्यापूर्वी सातभाईचे एक अंडे चोचीत उचलून घरट्याबाहेर फेकते. त्यामुळे अंड्याच्या संख्येच्या बदलाचा प्रश्न उद्भभवत नाही. चातकीचे अंडे रंगाने सातभाईच्या अंड्यासारखेच दिसते.
पी-पी-पियू,पी-पी-पियू असा धातूसारखा खणखणणारा आवाज काढून एकमेकांचा पाठलाग करणारे चातक भर पावसात बघायला मिळतात.
हा पक्षी फक्त पावसाचे पाणी पितो अशी दंतकथा आहे. चातक पावसाळ्यात दिसतो म्हणून ही कथा रचली असावी. नैर्ॠत्य मोसमी पावसावर त्याच्या हालचाली अवलंबून असतात. हा पक्षी ज्या काळात आपल्याकडे स्थलांतर करून येतो त्या पावसाळ्यात लक्षावधी किडे जन्माला येतात. पावसाच्घ्या पाण्यावर झाडझाडोरा चांगलाच तरारलेला असतो. चातक पक्षी या परिस्थितीचा फायदा घेतो. सातभाई आणि रानभाई ह्या पक्ष्याची वीण जवळजवळ वर्षभर सुरू असते. त्यामुळेच चातकाला सातभाईच्या घरट्यात अंडे घालायची संधी मिळते.
दरवर्षी चातक पक्षी सर्वात पहिल्यादा आणि सर्वात शेवटी दिसल्याच्या तारखा वहीत लिहून ठेवल्यास पावसाळ्याचा अदाज बांधायला उपयोगी पडतात.
संदर्भ
दोस्ती करू या पक्ष्याशी (किरण पुरंदरे)
वर्ग:पक्षीपक्षी वर्ग: आख्यायिकांतील पक्षी
लक्ष्मी
लक्ष्मी (/ˈlʌkʃmi/; संस्कृत: लक्ष्मी, IAST: lakṣmī  इंग्रजी : Lakshmi (Laxmi) goddess of wealth, fortune ) ही हिंदू धर्मातील ऐश्वर्य, सौंदर्य, शांती, सत्य, आणि समृद्धी, संपत्ती यांची अधिष्ठात्री देवी आहे. ती सरस्वती, लक्ष्मी आणि पार्वती या त्रिदेवीपैकी एक आहे. लक्ष्मी विष्णूची पत्नी आहे, लक्ष्मी ही सौभाग्याची देवी मानली जाते. हिंदू धर्मात विष्णू व भागवत पुराणानुसार समुद्रमंथन कथानुसार, देव-दानवांनी अमृत प्राप्तीसाठी समुद्रमंथनातून निघालेल्या अन्य रत्‍नांबरोबर सागरातून उत्पन्न झाली.देवी लक्ष्मी ही वडील समुद्रदेव आई तिरंगिनी यांची कन्या आहे.
ज्या ज्या वेळी विष्णू भूतलावर अवतार घेतो, त्या त्या वेळी त्याची पत्नी लक्ष्मीसुद्धा विष्णूची सहचरी होण्यासाठी भूतलावर अवतार घेते. देवी लक्ष्मी श्रीनारायण(विष्णू)सहित रामावतारात ती सीता बनली, कृष्णावतारात ती रुक्मिणीच्या स्वरूपात अवतरली. दक्षिण भारतात तिरुपती बालाजी अवतारात पद्मावती होती; कल्की पुराणानुसार, कलियुगात कल्की विष्णूचा भविष्यात येणारा अवतार आहे, त्यावेळी लक्ष्मी पद्मा अवतारात भूतलावर घेणार आहे.
कल्की पुराण
बृहद्रथस्य भूपस्य कौमुद्यां कमलेक्षणा
भार्यायां मम भार्यैषा पद्मानाम्नी जनिष्यति -कल्कि पुराण: २.६
अर्थ - कल्की पुराणानुसार, ती माझी प्रिया लक्ष्मी सिंहल नावाच्या बेटात जन्म घेईल. सिंहल या बेटाचा राजा बृहद्रथ आणि त्यांची पत्नि राणी कौमुदी यांची कमळासमान डोळे असणारी कन्यादेवी लक्ष्मी आहे. तिला माझी पत्नी पद्मा नावाने ओळखतील.
भागवत पुराणानुसार, कामदेव हा श्रीविष्णू आणि देवी लक्ष्मी यांचा मुलगा आहे. श्रीकृष्ण व रुक्मिणी यांचा पुत्र प्रद्युम्नचा अवतार आहे. ;वैष्णव सिद्धान्तानुसार कामदेवाचे श्रीकृष्णाचे आध्यात्मिक रूप मानतात.
लक्ष्मीला “श्री” म्हणजे “समृद्धी” “आनंद”, “वैभव” असे म्हटले जाते; लक्ष्मीला माधवी, रमा, कमला, श्री अशी अनेक नावे आहेत. श्रीलक्ष्मी म्हणजे धनधान्य समृद्धीची देवता. तिच्या परिवारामध्ये अदिति-निर्ऋति. पृथिवी, शची, राका, सिनीवाली, कुहू, सरमा यांचा समावेश होतो.
लक्ष्मीपूजनाच्या वेळी अक्षतांनी बनवलेले अष्टदल कमल किंवा स्वस्तिक यांवरच श्री लक्ष्मीची स्थापना करतात. त्यानंतर लक्ष्म्यादी देवतांना लवंग, वेलची आणि साखर घालून तयार केलेल्या गायीच्या दुधाच्या खव्याचा नैवेद्य दाखवतात. धणे, गूळ, साळीच्या लाह्या, बत्तासे इत्यादी पदार्थ लक्ष्मीला वाहून नंतर ते आप्तेष्टांना वाटतात. दिवाळीत घरोघरी फराळ बनवतात व शेजाऱ्या घरी पोचता करतात.
जन्म आणि विवाह कथा
पौराणिक समुद्रमंथन कथानुसार, लक्ष्मी ही समुद्रदेव आणि तिरंगीनी देवी यांची कन्या.
समुद्र मंथनातून विष्णू पुराणानुसार, माता लक्ष्मी ही समुद्रराजाची कन्या आहे. ती कमलासनावर विराजमान, चतुर्भुज, तेजस्विनी, सुंदर होती. देव आणि दानव मोहित होऊन तिच्याजवळ गेले; पण लक्ष्मीने त्यांचाकडे लक्ष न देता, योग्य वर म्हणून पती विष्णूला निवडले. लक्ष्मीने विष्णूचा गळ्यात कमळाचे फुलांचा हार घातले. अशा प्रकारे विवाह झाला.
देव-दानवांनी अमृत प्राप्तीसाठी समुद्रमंथनातून निघालेले अन्य रत्‍नाबरोबर सागरातून तिची उत्पत्ती झाली. चतुर्युग, चारयुगापैकी एक युग म्हणजे सत्य युग(सतयुग).
प्रजापिता ब्रह्माकुमारी (Brahma Kumaris )मते,सतयुगातील विष्णूचे दिव्य निवासस्थान विष्णूलोक वैकुंठामध्ये लक्ष्मीदेवी नारायण(विष्णू) यांचा सोबत निवास करते त्या संयुक्त रूपाला 'लक्ष्मीनारायण' असे म्हणतात.
चौदा रत्नाचे श्लोक
लक्ष्मीः कौस्तुभपारिजातकसुरा धन्वन्तरिश्चन्द्रमा ।
गावः कामदुधाः सुरेश्वरगजो रम्भादिदेवाङ्गनाः ॥
अश्वः सप्तमुखो विषं हरिधनुः शङ्खोऽमृतं चाम्बुधे ।
रत्‍नानीह चतुर्दशं प्रतिदिनं कुर्यात्‌ सदा मङ्गलम् ॥[१०]
मुख्य पान: राधा
ब्रह्मवैवर्तपुराणाच्या प्रकृतिखंडात आणि गणेशखंडात लक्ष्मीच्या उत्पत्तिसंबंधी आणि रूपांबाबत पुढील माहिती मिळते : सृष्टीच्या प्रारंभी श्रीकृष्णाच्या शरीराच्या डाव्या भागापासून अतिसुंदर स्त्री निर्माण झाली. त्याच्याच इच्छेने ती स्त्री द्विधा झाली. तिच्या डाव्या शरीरभागापासून महालक्ष्मी आणि उजव्या शरीरभागापासून राधिका अशी दोन रूपे तिने स्वीकारली. कृष्णानेही दोन रूपे घेतली. त्याच्या उजव्या भागापासून निर्माण झालेले रूप दोन हात असलेले, तर डाव्या भागापासून निर्माण झालेले शरीर चार हातांचे होते. राधिकेने द्विभुज कृष्णाला वरले, तर त्याच्या चतुर्भुज रूपाला लक्ष्मीने माळ घातली. नंतर कृष्ण लक्ष्मीसह वैकुंठात राहू लागला. वैकुंठातील या लक्ष्मीस महालक्ष्मी अशी संज्ञा होती.
या महालक्ष्मीने योगद्वारा नाना रूपे धारण केली. कृष्णाबरोबर वैकुंठात तिने रमेचे रूप धारण केले. स्वर्गात ती इंद्रैश्वर्यरूपी स्वर्गलक्ष्मी बनली. पाताळात व मर्त्यलोकात राजांच्या ठिकाणी राजलक्ष्मी म्हणून ती वास करू लागली आणि गृहातील गृहिणी म्हणून गृहलक्ष्मी बनली.
लाडिली जी मंदिर, बरसाना मथुरा जिल्हा, उत्तरप्रदेश मध्ये राधारानीचे मंदिर आहे.
सक्तुमिव तितउना पुनन्तो यत्र धीरा मनसा वाचमक्रत । अत्रा सखायः सख्यानि जानते भद्रैषां लक्ष्मीर्निहिताधि वाचि ॥२॥-ऋग्वेदः - मण्डल १० सूक्तं १०.७१
इतिहास
ऐतिहासिक काळात भारतामध्ये कलेचा आविष्कार घडला तो मौर्य-शुङग काळात लक्ष्मीची रुपे कोरली गेली; बौद्ध शिल्पात अभिषेक लक्ष्मी दिसून येते.आणि मुख्यत्वे सांची भारहूत येथील बौद्ध कलेतून, यक्ष-यक्षींच्या भीमकाय पाषाणप्रतिमातून आणि पक्क्या मातीच्या बाहुल्यांसारख्या प्रतिमांतून. प्रत्यक्ष श्री/लक्ष्मीच्या बाबतीत म्हणावयाचे झाल्यास भारहूतच्या स्तूपावरील यक्ष-यक्षींच्या प्रतिमांचा उल्लेख करणे आवश्यक ठरेल. स्तूपाभोवतीच्या दगडी कठड्यावर जवळजवळ पुरुषाकारामध्ये उंच उठावात या पाषाण प्रतिमा आढळतात. त्यात विशेषकरून सिरिमा, चंदा यखी आणि कुपिरो (कुबेर) यखो अशा ओळख करून देणाऱ्या अभिलेखांसह आढळणाऱ्या यक्षप्रतिमांचा उल्लेख करणे आवश्यक आहे. सिरिमा म्हणजे श्री व कुपिर म्हणजे कुबेर यक्ष यांच्या प्रतिमांचा बौद्ध स्तूपावरील अंतर्भाव झाला यावरून या देवता सामान्यजनांच्या मानसात घर करून होत्या हे स्पष्ट आहे. इंद्र, ब्रह्मा इत्यादी देवतांचासुद्धा बौद्ध देवकुलामध्ये अंतर्भाव होता यावरून हे स्पष्ट होते की सांप्रदायिक भेदामुळे जनमानसात लोकप्रिय असलेल्या देवतांच्या पूजाविष्कारात खंड पडलेला नव्हता. अगोदर उल्लेखिल्याप्रमाणे ‘श्री ही वैदिक देवता’ म्हणून मानण्यास काहीच हरकत नाही. तसेच निदान निरुक्तकार यास्कांच्या काळात कुबेर हा एक ऐतिहासिक मानव देवत्वाला गेल्याचा उल्लेख येतो. मनुष्य प्राकृतिक देवाचे उदाहरण म्हणून त्याचा उल्लेख आहे आणि त्या अर्थाने उत्तर वैदिक काळात त्याचा देवकुलात अंतर्भाव झालेला होता. चन्द्रा लक्ष्मी म्हणून श्रीसूक्तात उल्लेखिलेले श्रीचे स्वरूप चन्द्रा यखी म्हणूनही पुजिले जात असे. परंतु श्री/लक्ष्मी विषयीची बौद्ध उपासकांच्या मनात असलेली प्रतिमा अगदी वेगळय़ा रूपात शिल्पकलेत प्रकट झालेली सांची येथे पाहावयास मिळते. ते दोन-तीन उदाहरणांतून प्रकट झाले आहे. एक म्हणजे अभिषेक लक्ष्मी. दोन हातांत दोन कमळाचे फुल घेऊन उभ्या असलेल्या लक्ष्मीवर दोन बाजूला उभे असलेले हत्ती कुंभातून अभिषेक करीत असल्याचे दाखविले आहे, तर दुसऱ्या एका शिल्पात कमळावर लक्ष्मी उभी असून तिच्या दोन्ही हातांत कमळाचे फुल आहेत असे कोरीवकाम दिसून येते. पद्मेस्थिता आणि पद्मिनी या तिच्या दोन्ही बिरुदांत अभिप्रेत असलेला अर्थ कलाकाराने त्या रूपात प्रकट केलेला दिसतो, तर हस्तिनाद-प्रबोधिनी या बिरुदाशी पहिल्या चित्रणाचा संबंध दिसतो. काही कलामर्मज्ञांच्या मते हत्ती हे मेघाचे व पर्यायाने पर्जन्याचे प्रतीक असून लक्ष्मीने हातात धरलेली कमळे व ती कमळावर उभी आहे. कमळ ही सर्व सर्जनाची प्रतीके आहेत असे मानले जाते. अशाच प्रकारच्या पण कमलासीन अभिषेकलक्ष्मीचे एक ठळक चित्रण पितळखोरे (इ.स.पू. पहिले शतक) येथील विहाराकडे जाणाऱ्या सोपानाच्या शीर्षांवर आहे. पितळखोरे लेणे येथे ही लक्ष्मीचे शिल्प आढळते. कुषाण आणि गुप्तकाळात लक्ष्मीचे ठसे असलेली नाणी दिसून येतात. आणखी एक वेगळ्या प्रकारचे श्रीचे चित्रण सांची येथील तोरणावर आहे. येथे ती कमलासीन असून तिचे हात कमळमुद्रेत वक्षासमोर धरले आहेत. भरतनाट्यातील परंपरेप्रमाणे या मुद्रेचा अर्थ पूजा असल्याने लक्ष्मी भगवान बुद्धाला वंदन करते आहे असाच घेतला पाहिजे. श्री/लक्ष्मी ज्याप्रमाणे बौद्ध धर्मात स्वीकारली गेली तशी ती जैन धर्मातही आढळते. यावरून स्पष्ट होते.
श्रीअष्टलक्ष्मी
आदिलक्ष्मी, धनलक्ष्मी, धान्यलक्ष्मी, गजलक्ष्मी, सन्तानलक्ष्मी, वीरलक्ष्मी(धैर्यलक्ष्मी), विजयलक्ष्मी, विद्यालक्ष्मी.
अष्टलक्ष्मी कोविल
अष्टलक्ष्मी कोविल - आठ लक्ष्मींचे मंदिर, चेन्नई, तामिळनाडू येथील अष्टलक्ष्मी मंदिर लक्ष्मी देवींना समर्पित आहे.
अष्टलक्ष्मी कोविल एक हिंदू मंदिर आहे, चेन्नईच्या, Elliotच्या समुद्र तटावर समुद्राच्या किनारपट्टीवर आहे.
नाव
लक्ष्मीला वेगवेगळ्या नावांनी संबोधले जाते, संस्कृत मध्ये लक्ष्मी-सहस्रनामांची  शुक्रवारी पहाटे लक्ष्मी सहस्रनाम वाचले जाते.
पद्मप्रिया, पद्मानना, पद्माक्षी, इंदिरा, रमा, चंचला, श्री, विष्णूप्रिया, कमला, प्रकृति, धरणी, पृथ्वी, पद्मा, माधवी, सुवर्णा, हरिणी, हिरण्यावर्णा, आदित्यवर्णा, पद्मवर्णा, पिङगला, प्रभासा, यशसा, ज्वलन्ती, पद्मिनी, पुष्करिणी, हेममालिनी, हिरण्यरजतस्र्रजा, अश्वपूर्वा, रथमध्या, हस्तिनादप्रबोधिनी, गंधद्वारा, नित्यपुष्टा, करीषिणी, चन्द्रालक्ष्मी, समुद्रराजतनया इतर नावे श्रीसूक्तात दिली आहे.
पद्मा- कमळासारखी
चांदण्यांची नावे
आकाशात असणाऱ्या विविध तारकांच्या किंवा तारकापुंजांच्या नावांचा हा मराठी-इंग्रजी कोश :
अ
अंकनी : Norma
लक्ष्मी
नाव
कमला- कमळासारखी सुंदर
चांदण्यांची नावे
अ
अगस्ती (अगस्त्य) : Canopus
लक्ष्मी
नाव
पद्मप्रिया- कमळ पुष्प प्रिय असणारी
चांदण्यांची नावे
अ
अंगुष्ठ : Beta Corvi
लक्ष्मी
नाव
पद्ममालाधरा- कमळ माल धारण करणारी
चांदण्यांची नावे
अ
अग्नि : Beta of Tauri
अग्रनद : Achernar
लक्ष्मी
नाव
पद्ममुखी- कमळासारखा सुंदर चेहरा असलेला
चांदण्यांची नावे
अ
अग्ऱ्य तारा : Primary Star
अतिनवतारा : Supernova
अत्रि : Delta Ursae Majoris, Megrez
लक्ष्मी
नाव
पद्मक्षी- कमळांसारखे सुंदर डोळे
चांदण्यांची नावे
अ
अधिक्रमण : बुधाचे किंवा शुक्राचे सू्र्यासमोरून जाणे : Transit (of Mercury or Venus)
अनुराधा : Delta Scorpii
लक्ष्मी
नाव
पद्महस्ता- कमळ हातात धारण करणारी
चांदण्यांची नावे
अ
अनुराधा (मांजऱ्या) : Beta and Delta Scorpii
लक्ष्मी
नाव
पद्मसुंदरी- कमळासारखी सुंदर
चांदण्यांची नावे
अ
अपोलो (सूर्यदेव) : Apollo हा तारा नाही.
लक्ष्मी
नाव
श्री- समृद्धी / आनंद / यश समृद्धी मध्ये जन्म
चांदण्यांची नावे
अ
अंबा : Alcyone
लक्ष्मी
नाव
जगदीश्वरी- जगाची ईश्वरी
चांदण्यांची नावे
अ
अभिजित : Vega
अभ्रयंती : Maia
अभ्रिका : Nebula
लक्ष्मी
नाव
विष्णूप्रिया- विष्णू पत्नि
चांदण्यांची नावे
अ
अरित्र : Puppis
अरुण : Uranus
लक्ष्मी
लक्ष्मीपूजन
हिंदु धर्मात दिवाळी मध्ये आश्विन अमावास्येत लक्ष्मीपूजन हा सण साजरा केला जातो.या दिवशी घरांत  प्रदोषकाळी (संध्याकाळी) कुबेर, गणेश व लक्ष्मीचे पूजन श्रीसूक्तपठणही केले जाते. घरामध्ये व बाहेर अनेक दीप (दिवा) लावला जाते. काही वैष्णव भक्त श्रीलक्ष्मीनारायणाची आराधना करतात. लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी रात्रीच्या वेळी लक्ष्मी सर्वत्र संचार करते. ज्या स्वच्छता, सौंदर्य, आनंद, उत्साह अशा सकारात्मक उर्जा असतात तेथे लक्ष्मी प्रसन्न होऊन आशिर्वाद देते. या दिवशी सायंकाळी लक्ष्मीचे पूजन केले जाते. या दिवशी सर्व अभ्यंग स्नान करतात. पाटावर रांगोळी काढून तांदूळ ठेवतात. त्यावर वाटी किंवा तबक ठेवतात. त्यात सोन्याचे दागिने, चांदीचा रुपया, दागिने ठेवून त्यांची पूजा करतात. या दिवशी स्वच्छता करण्यासाठी लागणारी नवी केरसुणी विकत घेतात.
चांदण्यांची नावे
अ
अरुंधती : Alcor
लक्ष्मी
लक्ष्मीपूजन
श्री लक्ष्मीपूजनाच्या वेळी अक्षतांनी बनवलेले अष्टदल कमल किंवा स्वस्तिक यांवरच श्री लक्ष्मीची स्थापना केली जाते. त्यानंतर लक्ष्म्यादी देवतांना लवंग, वेलची आणि साखर घालून तयार केलेल्या गायीच्या दुधाच्या खव्याचा नैवेद्य दाखवतात. धने, गूळ, साळीच्या लाह्या, बत्तासे इत्यादी पदार्थ लक्ष्मीला वाहून नंतर ते आप्तेष्टांना वाटतात.
लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी रात्री केर का काढतात?
चांदण्यांची नावे
अ
अरुंधती केश : Coma Berenices
लक्ष्मी
लक्ष्मीपूजन
आश्विन अमावास्येला सूक्ष्म स्वरूपात गतीमान होणारी त्रासदायक स्पंदने जागृत होतात आणि पुन्हा पूर्ण वायूमंडलात गतीमान होण्यास सुरुवात होते. केर काढल्यामुळे घरात शिरलेले त्रासदायक घटक आणि वायूमंडलात गतीमान असणारी त्रासदायक स्पंदने घराच्या बाहेर फेकले जातात. त्यामुळे घराचे पावित्र्यही टिकून रहाते. म्हणून आश्विन अमावास्येच्या रात्री अलक्ष्मी निःसारण, म्हणजेच रात्री १२ वाजता घरात केर काढतात.
चांदण्यांची नावे
अ
अर्क : पंचांगातला रवी/सूर्य
लक्ष्मी
लक्ष्मीपूजन
स्वस्तिक,गोपद्म,कमळ,शंख ,चक्र ,पूर्ण चन्द्राचे कला (पौर्णिमा), लक्ष्मीची पावले ही लक्ष्मीचे प्रतीक आहे सुद्धा मंगलचिन्ह दिवाळीमध्ये रांगोळी विविध रंगानी सजवावी
चांदण्यांची नावे
अ
अलगद (अलगर्द; अल्‌ फ़र्द) : Alpha Hydrae; Cor Hydrae; Hydrus
लक्ष्मी
कोजागरी पौर्णिमा
कोजागरी पौर्णिमा किंवा शरद पौर्णिमा , ही आश्विन पौर्णिमा म्हणून सण साजरी केली जाते. ही शरद ऋतूतील आश्विन महिन्यात येते. इंग्रजी कॅलेंडरप्रमाणे कोजागरी पौर्णिमा बहुधा सप्टेंबर ते ऑक्टोबर मध्ये असते. कोजागरी पौर्णिमेला ,शरद ऋतूतील आश्‍विन महिन्यामध्ये  'आश्‍विनी पौर्णिमा' असे म्हणतात. या दिवशी साक्षात लक्ष्मीदेवी येऊन चंद्रमंडळातून पृथ्वीवर उतरते आणि मध्यरात्री (संस्कृतमध्ये) 'को जागर्ति ' (म्हणजे 'कोण जागत आहे') असे म्हणत मनुष्याचे प्रयत्न पहात पृथ्वीतलावर संचार करीत असते. उपवास,पूजन व जागरण या व्रतात महत्त्व आहे.कोजागरीच्या रात्री मंदिरे,घरे,रस्ते,उद्याने इ. ठिकाणी दिवे लावतात.म्हणून या दिवसाला ‘कोजागरी पौर्णिमा’ म्हणतात.
चांदण्यांची नावे
अ
अल्गोल : Beta Persei
अशनी (उल्का) : Shooting Star
लक्ष्मी
दिवा लावण्याच्या प्रथेमागील वेगवेगळी कारणे किंवा कथा
पौराणिक कथेनुसार, दिवाळीच्या दिवशी अयोध्याचा राजा राम, लंकेच्या राजा रावणाची वध करून राम सीता आणि लक्ष्मण सह अयोध्येत परतले. कृष्ण या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाने अत्याचारी नरकासुराचा केला आणि विष्णूने हिरण्यकशिपुचा नरसिंहच्या रूपात वध केला होता आणि या दिवशी धन्वंतरि समुद्रमंथन नंतर आले. लोक आनंदाने दिवा लावतात.
चांदण्यांची नावे
अ
अश्मंत : Fornax
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
ॐ शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं
चांदण्यांची नावे
अ
अश्वत्थपत्र : Cor Coroli
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्ण शुभाङ्गम् ।
चांदण्यांची नावे
अ
अश्वमुख : Equuleus
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिभिर्ध्यानगम्यम्
चांदण्यांची नावे
अ
अश्वशिर अभ्रिका : Horsehead Nebula
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
वन्दे विष्णूं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥
चांदण्यांची नावे
अ
अश्विनी : Alpha Arietis
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
=== श्रीसूक्त === ॐ हिरण्यवर्णाम हरिणीं सुवर्णरजतस्रजाम्। चन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह॥१॥
चांदण्यांची नावे
अ
अश्विनीकुमार (पुनर्वसू) : Castor and Pollux; Alpha and Beta Geminii
अष्टक : Octans
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम्। यस्यां हिरण्यं विन्देयं गामश्वं पुरुषानहम्॥२॥
चांदण्यांची नावे
अ
असिद्रंष्ट : Dorado
अस्रप : (मूळ नक्षत्र) : Epsilon and Lambda Scorpii
आकाशगंगा (मंदाकिनी) : Milky Way; Galaxy
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
अश्वपूर्वां रथमध्यां हस्तिनादप्रबोधिनीम्। श्रियं देवीमुपह्वये श्रीर्मादेवी जुषताम्॥३॥
चांदण्यांची नावे
अ
आग्नेय (कृत्तिका) : Eata Tauri
आपस्‌ : Gamma Verginis
आयनिक वृत्त (क्रांतिवृत्त) : Ecliptic
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
कांसोस्मितां हिरण्यप्राकारां आद्रां ज्वलन्तीं तृप्तां तर्पयन्तीम्। पद्मेस्थितां पद्मवर्णां तामिहोपह्वयेश्रियम्॥४॥
चांदण्यांची नावे
अ
आर्द्रा : Athena; Gamma Geminorum
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
चन्द्रां प्रभासां यशसा ज्वलन्तीं श्रियंलोके देव जुष्टामुदाराम्। तां पद्मिनीमीं शरणमहं प्रपद्येऽलक्ष्मीर्मे नश्यतां त्वां वृणे॥५॥
चांदण्यांची नावे
अ
आश्लेषा : Zeta Hydrae
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
आदित्यवर्णे तपसोऽधिजातो वनस्पतिस्तववृक्षोथ बिल्व:। तस्य फलानि तपसानुदन्तु मायान्तरायाश्च बाह्या अलक्ष्मी:॥६॥
चांदण्यांची नावे
अ
इंद्र : Delta Ursae Minoris
उच्चैःश्रवा (महाश्व) : Pegasus
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
क्षुत्पपासामलां जेष्ठां अलक्ष्मीं नाशयाम्यहम्। अभूतिमसमृद्धिंच सर्वानिर्णुद मे गृहात॥८॥
चांदण्यांची नावे
अ
उत्तर कदंब : North Celestial Pole
उत्तर क्रूस : North Cross
उत्तर त्रिकोण : Triangulum
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
गन्धद्वारां दुराधर्षां नित्यपुष्टां करीषिणीम्। ईश्वरिं सर्वभूतानां तामिहोपह्वये श्रियम्॥९॥
चांदण्यांची नावे
अ
उत्तर मुकुट : Corona Borealis
उत्तरा (उत्तरा फाल्गुनी) : Denebola; Beta Leonis
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
मनस: काममाकूतिं वाच: सत्यमशीमहि। पशूनां रूपमन्नस्य मयि श्री: श्रेयतां यशः॥१०॥
चांदण्यांची नावे
अ
उत्तरा भाद्रपदा : Gamma Pegasi
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
कर्दमेनप्रजाभूता मयिसंभवकर्दम। श्रियं वासयमेकुले मातरं पद्ममालिनीम्॥११॥
चांदण्यांची नावे
अ
उंदऱ्या (राधा, विशाखा) : Alpha Librae, Genubi
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
आप स्रजन्तु सिग्धानि चिक्लीत वस मे गृहे। निच देवीं मातरं श्रियं वासय मे कुले॥१२॥
चांदण्यांची नावे
अ
उपग्रह (चंद्र) : Satellite
उपसूर्यबिंदू (नीचबिंदू) : Perihelion
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
आर्द्रां पुष्करिणीं पुष्टि पिङ्गलां पद्ममालिनीम्। चन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह॥१३॥
चांदण्यांची नावे
अ
उर्वशी : Beta Lyrae; Sheliak
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम्। यस्यां हिरण्यं प्रभूतं गावो दास्योश्वान् विन्देयं पुरुषानहम्॥१५॥
चांदण्यांची नावे
अ
उल्कावृष्टीचे उगमस्थान : Radient of Meteors
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
यः शुचि: प्रयतोभूत्वा जुहुयादाज्यमन्वहम्। सूक्तं पञ्चदशर्चच श्रीकाम: सततं जपेत्॥१६॥
चांदण्यांची नावे
अ
Encke या धूमकेतूपासून होणारा उल्कावर्षाव : South Taurids.
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
ॐ असतो मा सद्गमय। तमसो मा ज्योतिर्गमय। मृत्योर्मामृतं गमय ॥ ॐ शान्ति शान्ति शान्तिः ॥-बृहदारण्यक उपनिषद्
चांदण्यांची नावे
अ
कुंभ राशीतील चौथ्या क्रमांकाची दीप्ती असणारा ‘डेल्टा’ तारा-डेल्टा अक्वेरी (Delta Aquarii). या ताऱ्याच्या जवळून होणारा उल्कावर्षाव : Delta Aquarids
लक्ष्मी
श्रीलक्ष्मी नारायण संस्कृत श्लोक
ॐ आम्हाला असत्य पासून सत्याकडे घेऊन जाते. अंधारातून प्रकाशाकडे घेऊन जाते. मृत्यूपासून अमरत्वाकडे घेऊन जाते. ॐ शांती शांती शांती.-बृहदारण्यक उपनिषद्
चांदण्यांची नावे
अ
देवयानीतून होणारा उल्कावर्षाव : ॲन्ड्रोमीडस (Andromedus)
ध्रुवमत्स्यातील Beta Ursae Minoris या ताऱ्यापासून होणारा उल्कावर्षाव : Ursids
मिथुन राशीमधून होणारा उल्कावर्षाव : Geminids
लक्ष्मी
संदर्भ
वर्ग:हिंदू दैवते वर्ग:समुद्रमंथन वर्ग:देवी वर्ग:कापणीच्या हंगामाशी निगडीत देवी
चांदण्यांची नावे
अ
मृगराशीतून होणारा उल्कावर्षाव : ओरिओनिड्ज (Orionids)
मेष राशीमधून होणारा उल्कावर्षाव : Arietids
ययाती नक्षत्रातून होणारा उल्का वर्षाव : Perseids (पर्सीड्‌ज)
लघुग्रह 2004 TG₁₀ यापासून होणारा उल्कावर्षाव : Northern Taurids
स्वरमंडळ तारकासमूहातून होणारा उल्कावर्षाव : लिरिड्ज (Lyrids) लायरिड्स(?)
हॅली धूमकेतूच्या कचऱ्या(डेब्रिस)पासून होणारा उल्का वर्षाव : ईटा-ॲक्वारिड्स
ऊर्ध्वबिंदू : ख-मध्य, ख-स्वस्तिक, Zenith
ऋत : Beta Draconis
ऐंद्री (ज्येष्ठा) : Anteres
क-घ
कंकणाकृती : Annular (Eclipse)
कनिष्ठा (नवे नाव रोहिणी) : Aldebaran
कपोत : Apus
करभ : Camelopardalis
कर्क : Cancer
कर्क संक्रांत : Summer Solistice
कर्कटक : Circinus
कदंब : Celestial Pole; Pole(s) of Ecliptic
कश : Castor
कश्यप : Mebsuta
काकुली (भौगा) : Lynx
कात्या (कृत्तिका, बहुलिका, सुरैया) : Pleiades; Seven Sisters
कारंडव : Tucana
कालयंत्र : Horologium
कालाग्नि (केतु) (जो चांदणी नाही, असा भारतीय ज्योतिषशास्त्राने मानलेला ग्रह) : Cauda Draconis, or Catabibazon (ʊ)
कालेय : Draco
काक्षी (भरत) : Betelgeuse
किंतारा : Quasar (QUAsi StellAR objects)
कुबेर : Pluto
कुंभ : Aquaris
कुंभ राशीतील चौथ्या क्रमांकाची दीप्ती असणारा ‘डेल्टा’ तारा : डेल्टा अक्वेरी (Delta Aquarii)
कृत्तिका (कात्या, बहुलिका, सुरैया) : Seven Sisters; Pleiades
कृष्णविवर : Black Hole
केतू (कालाग्नि) (जो चांदणी नाही, असा भारतीय ज्योतिषशास्त्राने मानलेला ग्रह) : Cauda Draconis, or Catabibazon (ʊ)
क्रतु : Dubhe; Alpha of Ursae Majoris
क्रांतिवृत्त (आयनिक वृत्त) : Ecliptic
खगोलशास्त्र : Astronomy
खग्रास : Total (Eclipse)
ख-मध्य : ऊर्ध्वबिंदू, ख-स्वस्तिक, Zenith
गरुड : Aquila
गवय : Lynx
गुरू (पंचांगातील नाव बृहस्पती) : Jupiter
गोमती : Cursa; Beta Eridani
गोलाकार तारकागुच्छ : Globular Cluster
ग्रह : Planet
च-ढ
चंद्र : Moon, Natural Satellite
चंद्रकला : Phases of Moon
चंद्रग्रहण : Lunar eclipse
चांद्र (चंद्र या शब्दापासून बनलेले विशेषण) : Lunar, Relating to moon
चांद्रमास : Lunar month
चांदणी (तारका) : A celestial body appearing as a luminous point
चित्रफलक : Pictor
चित्रा : Spica
चित्रोष्ट : Camelopardalis
छायाकल्प (चंद्र)ग्रहण : मांद्य ग्रहण, Penumbral Lunar Eclipse
जटायू : Phoenix
जयंती : Zeta Piscium
जालक : Reticulum
जीमूत : Alpha Aquarii
जोडतारा : Double Srar; Binary Star
ज्येष्ठा (ऐंद्री) : Anteres
ज्योतिषभ्रिका : Planetary Nebula
ठुबान : Alpha Draconis
ढाल (फलक) : Scutum
त-न
तमिस्र तारा : Dark Star
तक्षणी : Caelum
तारका (चांदणी) : A celestial body appearing as a luminous point
तारकागुच्छ : Cluster
तारकापुंज (तारकासमूह) : Constellation
तारा : Star
तारामंडळ : Galaxy
ताराभ्र : Star Cloud
तिमिंगल : Cetus
तूळ : Libra
तेजःपुंजक : Bright Nebula
तेजोमेघ : Nebula, Bright Cloud
त्रिकूट : Mensa
त्रिशंकू : Crux
त्रोटा : Tucana
दमयंती : Azelfalage; Pi Cygne
दक्षिण क्रूस : South Cross
दक्षिण त्रिकोण : Triangulum Australe
दक्षिण मुकुट : Corona Australis
दीर्घिका : मंदाकिनी, Galaxy
दुर्बीण : Telescopium
दुला : Electra
दूरवीक्ष : Telescopium
देवयानी : Andromeda
देवयानीतून होणारा उल्कावर्षाव : ॲन्ड्रोमीडस (Andromedus)
धनिष्ठा : Delphinus
धनू (रास): Sagittarius
धर्म : Epsilon Ursae Minoris
धाता : Zeta Ursae Minoris
धूमकेतु (शेंडे नक्षत्र) : Comet
ध्रुवतारा : Pole Star; Polaris; Lodestar; North Star; Northern Star; Guiding Star; Alpha Ursae Minoris
ध्रुवमत्स्य : Little Bear; Ursa minor
ध्वांक्ष : Corvus; Raven
नंद : Muphrid
नरतुरंग : Centauri
नवतारा : Nova
नक्षत्र : Asterism; Constellation
नीचबिंदू (उपसूर्यबिंदू) : Perihelion
नीहारिका : Diffuse Nebula
वरुण : Neptune
नैसर्गिक उपग्रह (चंद्र) : Natural Satellite
नौका : Argonavis
नौकातल : Carina
नौवसन : Vela
नौशीर्ष : Vela
प-म
पारावत : Columbia
पिधान युती : Occultation = चंद्रबिंब जेव्हा एखाद्या तारकेला किंवा ग्रहाला आच्छादून पुढे जाते तेव्हा त्याला पिधान युती म्हणतात दोन ग्रहांमध्ये किंवा ग्रह आणि ताऱ्यामध्ये पिधान युती होऊ शकते.
पुनर्वसू (अश्विनीकुमार) : Castor and Pollux; Alpha and Beta Geminii
पुलस्त्य : Gamma Ursae Majoris
पुलह : Merak; Beta Ursae Mejoris
पुष्य (तिष्य) : Hamarein; Delta of Cancri
पूर्वा (पूर्वा फाल्गुनी) : Delta Leonis
पूर्वा भाद्रपदा : Alpha and Beta Pegasi; Markab,
पूर्वाषाढा (जलनक्षत्र) : Delta, Epsilon and Lambda Sagittarii
पृथ्वी : Earth
पृथ्वीसदृश ग्रह : Terestrial Planet(s)
प्रजापति : Uranus
प्रतियुती : षड्भांतर, ६ राशींचे अंतर; Oppostion
प्रश्वा : Procyon (प्रॉसियान); Dog Star(2); Alpha Canis Minoris
??? : Gomeisa (जोमेइसा); Beta Canis Minoris
प्लक्ष : Polux
फलक (ढाल) : Scutum
बटु तारा : Dwarf
बहुलिका (कात्या, कृत्तिका, सुरैया) : Seven Sisters; Pleiades
बृ्हदृक्ष (सप्तर्षी) : Great Bear; Ursa Major; Big Dipper (चिनी भाषेत सिऊ टाऊ-दांड्याचे पातेले))
बृहस्पती (गुरू या ग्रहाचे पंचांगातील नाव) : Jupitor
बृहद्‌लुब्धक : Canis Major
ब्रह्महृदय : Capella; Alpha Aurigae
ब्रह्मा : Kocab; Beta Ursae Minoris
भुजंग : Serpens
भुजंगधारी : Ophiuchus
भुजंगपुच्छ : Serpens Cauda
भुजंगशीर्ष : Serpens Caput
भूतप : Bootes
भौगा (काकुली) : Lynx
मकर : Capricornus
मंगळ (पंचांगातील नाव भौम) : Mars
मघा : Regulus
मंद - शनी : Saturn
मंदाकिनी (आकाशगंगा) : दीर्घिका, Milky Way; Galaxy
मध्यमा : Gamma Corvi
मध्यवर्ती तारा : Central Star of a Zodiacal Sign
मनूची नौका : Charon's Boat
मयूर (शिखावल) : Pavo
मसूराकार दीर्घिका : Lenticular galaxy
मरीचि : Alkaid; Benetnasch; Eta Ursae Majoris
महातारा (राक्षसतारा) : Giant Star
महाश्व (उच्चैःश्रवा) : Pegasus
मक्षिका : Musca
मांजऱ्या (अनुराधा) : Beta and Delta Scorpii
मित्रक : Beta of Centauri
मिथुन : Gemini
मिथुन राशीमधून होणारा उल्कावर्षाव : जेमिनिड्स (Geminids)
मिरांदा : Miranda, युरेनसच्या एकूण २७ उपग्रहांपैकीचा एक चंद्र
मीन : Pisces
मीनास्य : Formalhaut
मीर : Mira; Omicorn Ceti
मुकुटमणि : Alpha Coronae Borealis; Alphekka; Gemma
मूळ : (अस्रप) : Epsilon and Lambda Scorpii
मृग : Orion
मृगपाद : Belatrix; Gamma Orionis
मृगराशीतून होणारा उल्कावर्षाव : ओरिओनिड्ज (Orionids)
मेघयंती : Merope
मेष : Aries
मेष राशीमधून होणारा उल्कावर्षाव : एरिड्‌ज (Arids)
य-ह
यम : Indus; Pluto
यमुना : Eridanus
ययाती : Perseus
याम्य (भरणी) : Arietis
युती : Conjuction (of planets, sun, moon etc.)
यूरोपा : Europa
योगतारा : Main Star of a Constellation; Synodic Star
रजस्तारापुंज : Star Dust
राजन्य : Rigil
राधा (विशाखा) : Alpha Librae, Genubi
रास : Zodaical Sign
राहू : (चांदणी नसलेला, पण हिंदू जोतिषशास्त्राने मानलेला ग्रह) : Caput Draconis, or Anabibazon (Ω)
राक्षसतारा (महातारा) : Giant Star
रूपविकारी तारा : Variable Star
रेवती : Phantom
रोहिणी (जुने नाव कनिष्ठा) : Aldebaran
रोहिणीपुंज : Hyades
लघुग्रह : Asteroid
लघुग्रह 2004 TG₁₀ यापासून होणारा उल्कावर्षाव : Northern Taurids
लघुग्रहांचा पट्टा : Asteroid Belt
लघुलुब्धक : Canis Minor
लघुसिंह : Leo Minor
लवित्र : Sickle
लुब्धक (व्याध) : Sirius
वरुण : Neptune
वर्षयंती : Atlas
वक्री (गती) : Retrograde motion
वसंत संपात : Vernal Equinox
वसिष्ठ : Mizar; Zeta Ursae Majoris
वाताकर्षक : Antlia
वायुभक्षक : Chamaeleon
वासुकी : Hydra
विशाखा (राधा) : Alpha Librae, Genubi
विषम चौकोन : Trapezium; Theta Orionis
वृक : Lupus
वृश्चिक : Scorpius
वृषपर्वा : Cepheus
वृषभ (रास) : Taurus
वेदिका (पीठ) : Ara
शततारका (शतभिषज) : Gamma Aquarii
शफरी : Volans
शर : Sagitta
शरद संपात : Autumnal equinox
शर्मिष्ठा : Cassiopeia
शर्मिष्ठासन : Cassiopeia's Chair
शशक : Lepus
शार्ङ्गी : Antinous
शिखावल (मयूर) : Pavo
शिल्पकार : Sculptor
शुक : Wasat
शुक्र (पहाटेचा तारा किंवा सायंतारा) : Venus
शृंगाश्व : Monoceros
शेंडे नक्षत्र (धूमकेतु) : Comet
शौरी : Herculus
श्यामशबल : Canes Venatici
श्रविष्ठा : Beta Dephini
श्वेत बटु : White Dwarf
षडंश : Sextans
संक्रांत : Solstice
सत्य : Etamin; Etanin; Gamma Draconis
संध्यातारा : शुक्र, Venus
सप्तर्षी (बृहदृक्ष) : Big Dipper; Great Bear; Ursa Major
सरठ : Lacerta
सर्पिलाकार दीर्घिका : Spiral Galaxy
सांध्यतारा : Evening Star; Hesper; Hesperus; Vesper
सारथी : Auriga
सिंह (रास) : Leo
सिंह राशीतून होणारा उल्का वर्षाव : लिओनिड्‌स (Leonids)
सीलम : Caelum
सोम (पंचांगातले चंद्राचे नाव) : Moon
सुरैया (कात्या, कृत्तिका, बहुलिका) : Pleiades; Seven Sisters
सूर्य (ज्योतिषशास्त्रात आणि पंचांगात रवि) : Sun
सूक्ष्मदर्शी : Microscopium
सोम - (पृथ्वीचा) चंद्र : Moon
सौर (सूर्य या शब्दापासून बनलेले विशेषण) : Solar
स्पंदभास्वर (तेजस्क) : Pulsar
स्वरमंडळ : Lyra
स्वरमंडळ तारकासमूहातून होणारा उल्कावर्षाव : लिरिड्ज (Lyrids)
स्वाती : Alpha Boötis; Arcturus
हंस (हंसक) : Alpha Cygni; Deneb
हस्त : Alpha Corvi
होकायंत्र : Pyxis
(कोश अपूर्ण)
हेसुद्धा पहा
वर्ग:खगोलशास्त्र वर्ग:तारे वर्ग:याद्या ¾
ओएस एक्स माउंटन लायन
(आवृत्ती १०.८) ही ॲपलच्या ओएस एक्स या संगणकांसाठीच्या संचालन प्रणालीची नववी मुख्य आवृत्ती आहे.
वर्ग:मॅक ओएस एक्स आवृत्त्या
येऊर
येऊर ठाणे जिल्ह्यातील एक गाव आहे.
वर्ग:ठाणे जिल्हा वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
किन्ही (बाभुळगाव)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
रॉन हेडली
रॉनाल्ड जॉर्ज आल्फोन्सो रॉन हेडली (२९ जून, १९३९:जमैका - हयात) हा undefinedकडून १९७३ मध्ये २ कसोटी आणि १ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
भरत अरुण
भरत अरुण.
अरुण, भरत वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
करंडी तर्फे कुडाळ
करंडी तर्फे कुडाळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
द्वारका विधानसभा मतदारसंघ
द्वारका विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ देवभूमी द्वारका जिल्ह्यात आहे.
डोगरा रेजिमेंट
डोगरा रेजिमेंट हे भारतीय सेनेतील एक् सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजिमेंटचा दर्जा देण्यात आला.
इतिहास
भारतीय सैन्याच्या डोगरा रेजिमेंट या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. भारतीय सैन्याची यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
सन्मान व पदके
डोगरा रेजिमेंट या दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
हेही पहा
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
बल्लारपूर तालुका
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
हेन्रिक रोझ
वर्ग:जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १७९५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८६४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
धानोराखुर्द
धानोराखुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
ऑलिंपिक खेळ बायॅथलॉन
बायॅथलॉन हा खेळ १९६० सालापासून हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांमध्ये खेळवला जात आहे. ह्या खेळात क्रॉस कंट्री स्कीइंग व नेमबाजी ह्या दोन स्वतंत्र खेळांचा समावेश केला जातो.
कोल्ही
कोल्ही हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.