cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मँचेस्टर युनायटेड एफ.सी.
मैदान
टेलर रिपोर्टच्या तरतुदिंनुसार 'ऑल सिटर स्टेडियमची' गरज होती. त्यामुळे मैदानाची आसनक्षमता १९९३ मधे ४४,००० एव्हढिच राहिली.१९९५ मधे नॉर्थ स्टॅन्डची पुनर्बांधणी करून तीन स्तरिय स्टॅन्डमधे रूपांतर करण्यात आले त्यामुळे मैदानाची आसनक्षमता ५५,००० एव्हढी झाली. १९९८-९९ च्या शेवटा पर्यंत इस्ट आणि वेस्ट स्टॅन्ड मधे दुसऱ्या स्तर बांधण्यात आला ज्या मुळे मैदानाची आसनक्षमता ६७,००० पर्यंत वाढली आणि जुलै २००५ ते मार्च २००६ दर्म्यान उत्तर-पश्चिम आणि उत्तर-पुर्व भागात ८,००० खुर्च्यांचा समावेश करण्यात आला.ह्या भागाचा प्रथम वापर २६ मार्च २००६ला करण्यात आला जेच्हा हजेरि ६९,०७० एव्हढि होती जो एक प्रिमीयर लीग विक्रम होता, विक्रमात हळूहळू वाढ होत तो सर्व कालीन श्रेश्ठ ७६,०९८ पऱ्यंत पोहोचला जेव्हा मॅन्चेस्टर युनायटेडने बॅकबर्न रोव्हर्सचा ३१ मार्च २००७ला ४-१ ह्या फरकाने पराभव केला.ह्या वेळेस (०.१५ टक्के खुर्च्या) म्हणजेच ७६,२१२ पैकी ११४ खुर्च्या रिकाम्या होत्या.२००९ च्या खुर्च्यांच्या अधिक्रुतीकरणामुळे आसनक्षमता २५५ ने कमी होऊन ७५,९५७ एव्हढी झाली.
चाहाते
मॅन्चेस्टर युनायटेड हा जगातील सर्वाधिक लोकप्रिय क्लब म्हणून प्रसिद्ध आहे. क्लबची यजमान सामन्यां मधील सरासरि उपस्तिथी युरोपखंडात सर्वाधिक आहे. किमान २४ देशातील २००हून अधिक अधिक्रुतरित्या मान्यता मिळालेल्या मॅन्चेस्टर युनायटेड सपोर्टर्स क्लबच्या शाखांमधे मॅन्चेस्टर युनायटेडचा चाहता वर्ग विखुरलेला आहे. ह्या चाहत्या वर्गाचा फायदा मॅन्चेस्टर युनायटेड प्रतिवषी होणाऱ्या अंतरराष्ट्रिय उन्हाळी दौऱ्यांतुन घेतो. फडणविशी पेढी खेळ उद्योग सल्लागार डेलोइट ह्यांचा भाकिता प्रमाणे मॅन्चेस्टर युनायटेडचे जगभरात ७५ दशलक्ष चाहते आहेत, त्याचप्रमाणे इतर भाकितांप्रमाणे हाच आकडा ३३३ दशलक्षच्या घरात जातो.चाहता वर्गाचे प्रतिनीधित्व दोन स्वतंत्र संस्थांमार्फत होते; इंडिपेन्डंट मॅन्चेस्टर युनायटेड सपोर्टस असोसिएशन,एम.युफ.सी फॅन्स फोरम मार्फत क्लबशी सलोख्याचे संबंध रागुन आहेते आणि मॅन्चेस्टर युनायटेड सपोर्टस ट्रस्ट. २००५ मधे ग्लेझर कुटंबाकडे क्लब हस्तांतरित झाल्या नंतर क्लबच्या एका चाहत्या चर्गाने फ.सी.युनायटेड ओफ मॅन्चेस्टर ह्या फुटिर क्लबची स्थापना केली.ओल्ड ट्रॅफर्डचा पश्चिम स्टॅन्ड -"द स्टिटफोर्ड एन्ड"- हा क्लबच्या निस्सिम चाहत्यांचा परंपारिक भाग मानला जातो.
प्रतिस्पर्धि
मॅंचेस्टर युनायटेडच्या सध्याच्या मुख्य प्रतिस्पर्ध्यांमधे लिव्हरपूल एफ.सी., मॅंस्टर सिटी, लीडस युनायटेड यांचा समावेश होतो. मॅंचेस्टर युनायटेड वि. लिव्हरपूल हा सामना इंग्लिश फुटबॉलमधील सर्वात अटीतटीच्या सामन्यांमध्ये गणला जातो. रायन गिग्जच्या मते हा सामना म्हणजे "इंग्लिश फुटबॉल मधील सर्वाधिक लोकप्रिय सामना" आहे, कारण दोन्ही संघांनी इंग्लिश फुटबॉल मधील वेगवेगळ्या कालखंडंवर अधिराज्य गाजवलेले आहे. औद्योगिक कालखंडादरम्या वायव्य इंग्लंडमध्ये वर्चस्व गाजवण्यासाठी मॅंचेस्टर आणि लिव्हरपूल या दोन्ही शहरांतील स्पर्धा या सामन्याद्वारे प्रकट होत असल्याे मानले जाते. या सामन्याच्यावेळी अनेकदा गुंडगिरी आणि नासधूस झाल्याचे अनेक दाखले आहेत; १९९६ च्या एफ.ए.कप अंतिम सामन्या नंतर मॅन्चेस्टर युनायटेडचा विजयी संघ चषक घेण्यासाठी वेंबली मैदानाच्या पायऱ्या चढत असताना एका अनोळखी व्यक्तीने एरिक कॅन्टोनाला थोबाडीत लगावली तर सर ॲलेक्स फर्ग्युसन यांना बुक्का मारण्याचा प्रयत्न केला. २००६ च्या एफ.ए. कप मॅच दरम्यान अ‍ॅलन स्मिथला घेउन जाणाऱ्या रुग्णवाहिकेवर काही लिव्हरपुलच्या चाहत्यांनी हल्ला केला होता.
मॅन्चेस्टर युनायटेड आणि लीडस् युनायटेड मधील चढाओढ रोझेस रायव्हलरी म्हणून अनौपचारिकरित्या ओळखले जाते. ह्या प्रतिस्पर्धित्वाची पाळेमुळे वॉर ओफ रोझेस मध्ये आहेत. हे युद्ध लॅंकेस्टर आणि यॉर्कच्या सरदारांमध्ये लढले गेले होते. मॅन्चेस्टर युनायटेडचे चाहते स्वतःला लॅंकेशायरचे तर लीड्स युनायटेड यॉर्कशायरचे प्रतिनिधी मानतात.
जागतिक ब्रॅन्ड
मॅंचेस्टर युनायटेडला एक जागतिक ब्रॅन्ड म्हणून ओळखले जाते; २००९ च्या एका लेखा प्रमाणे क्लबचे व्यापारचिन्ह आणि मालमत्ता ही £ ३२९ दशलक्ष एवढी आहे ज्यामुळे त्याचे ब्रॅन्ड ताकद मापन AAA (अतिशय ताकदवान) आहे. फोर्बस मासिकाने जगातिल सर्चोतम दहा खेळ संघात मॅंचेस्टर युनायटेडला न्युयॉर्क यॅंकिजच्या मगोमाग दुसरे स्थान दिले आहे,मॅंचेस्टर युनायटेडच्या ब्रॅन्डचे मुल्यमापन $२८५ दशलक्ष (क्लबच्या $१.८३५ अब्ज मुल्यमापनाच्या १६ टक्के). डेलॉइट फुटबॉल मनी लीग नुसार क्लब रेआल मद्रिद आणि बार्सेलोनाच्या मगोमाग तिसऱ्या स्थानावर आहे.
मॅंचेस्टर युनायटेडच्या जागतिक ब्रॅन्डचे श्रेय हे सर मॅट बस्बी यांनी म्युनिच एअयर डिझास्टर नंतर केलेल्या संघाची पुनर्बांधणी आणि त्यानंतर मिळालेल्या यशास देण्यात येते. या संघाचा जगभरात उदोउदो करण्यात आला. ह्या संघात बॉबी चालटन,नॉबि स्टाइल्स्(इंग्लंडच्या विश्वविजेत्या संघाचे सदस्य) तसेच डेनिस लॉ आणि जॉर्ज बेस्ट यांचा समावेश होता. चढाइदार पद्धतीने खेळणाऱ्या या संघाने इंगलीश जनमानसाच्या मनाचा ताबा घेतला. बचाव पद्धतीने खेळल्या जाणाऱ्या इटालीयन फुटबॉलच्या परस्पर विरोधी ह्या पद्धतीने लोकांच्या मनात चांगलेच घर केले.१९६० च्या दशकातील सरकारच्या उद्योगधंधात ढवळाढवळ न करण्याऱ्या उदार धोरणाशी ह्या संघाची सांगड घातली जाऊ लागली. जॉर्ज बेस्ट हा त्याचा केशरचनेमुळे "पाचवा बिटल" म्हणून ओळखला जाऊ लागला आणि मैदाना बाहेर प्रसार मध्यमांमधे प्रसिद्धी मिळालेला पहिला फुटबॉल खेळाडू बनला.
मॅंचेस्टर युनायटेड हा लंडन शेअर बाजारात नोंदणी केला गेलेला पहिला फुटबॉल संघ ठरला ज्यातुन क्लबने मोठ्या प्रमाणात भांडवल गोळा केले आणि त्यातुन क्लबने आपले व्यावहारिक डावपेचांचा अजून विस्तार केला. तीव्र नुकसानाशी सलग्न असलेल्या ह्या फुटबॉल जगतात आपल्या व्यवहारिक आणि खेळजगतातील यशाने क्लबने मोठ्या प्रमाणात फायदा कमावला.मॅंचेस्टर युनायटेड ह्या जागतिक ब्रॅन्डची ताकद ही त्याच्या खेळाडुंना मिळणाऱ्या मैदाना बाहेरील प्रसार मध्यमांच्या प्रसिद्धीमुळे अधिकच वाढत गेली, ह्यामधे सर्वाधिक डेव्हिड बेकहॅमचा समावेश होतो, ज्याने स्वतःचा असा जागतिक ठसा उमटवला. ह्या मैदाना बाहेरील मिळणाऱ्या प्रसिद्धीमुळे मैदानातील घडामोडिंवर अधिकाधिक लक्ष दिले जाऊ लागले आणि त्यातुन प्रयोजक सुसंधी मिळत गेल्या ज्याच्या किंमतवर दुरदर्शन माध्यमांचा सर्वाधिक परिणाम होतो.
लीग मधील उच्च स्थानामुळे दुरदर्शन हक्कांमधे मोठा वाटा मिळतो म्हणुनच सततच्या यशाने क्लबला अधिकाधिक फायदा होत गेला. प्रिमीयर लीगची सुरुवात झाल्यापासून मॅंचेस्टर युनायटेडला 'बि.स्काय.बि' प्रसारण हक्कातुन मिळालेल्या महसुलाचा सर्वाधिक वाटा मिळालेला आहे.कुठल्याहि इंग्लिश क्लब पेक्षा मॅंचेस्टर युनायटेडने सतत व्यापारविषयक मिळालेल्या उत्पनात अग्रेसर रहिला आहे;२००५-०६ च्या मोसमात क्लबचे व्यावहारिक उत्पन्न £५१ दशलक्ष होते. ह्याची तुलना चेल्सीच्या £४२.५ दशलक्ष, लीव्हरपुलच्या £३९.३ दशलक्ष,आर्सेनलच्या £३४ दशलक्ष आणि न्युकॅसल युनायटेडच्या £२७.९ शी तुलना करता कित्येक पटिने अधिक होते.नाइके ही खेळसाहित्याशी निगडीत कंपनी एक महत्त्वाची प्रायोजक आहे.२००२ मधे केलेल्या १३ वर्षाच्या £३०३ दशलक्ष कराराने ह्या कंपनीने क्लबशी दृढसंबंध प्रस्थापीत केले आहेत.मॅंचेस्टर युनायटेड आर्थिक आणि क्लब सभासदत्व,वन युनायटेड,द्वारे क्लबशी आस्था असलेले लोक क्लबसंबंधीचे सामान आणि योजनांचा लाभ उठवु शकतात.त्याहुनही मॅंचेस्टर युनायटेड निगडीत प्रसार माद्ध्यमांच्या सोयी-ज्याप्रमाणे क्लबसाठि अर्पण केलेला टि.व्ही चॅनल'एम.यु.टि.व्ही'-हे क्लबचा चाहता वर्ग ओल्ड ट्रॅफोर्डच्या बाहेर पसरवण्यास मदत करत आहेत.
प्रायोजक
१९८२-८३ व्या मोसमाच्या सुरुवातीस प्राथमिक £५००,००० च्या करारानुसार शार्प इलेक्टॉनिक्स हे क्लबचे पहिले शर्ट प्रायोजक झाले. हे संबंध १९९९-२००० च्या मोसमा पर्यंत टिकले जेव्हा वोडाफोनने चार वर्षाचा £३० दशलक्ष मंजुर केला.वोडाफोनने हाच करार चार वर्षां वाढवण्यासाठी £३६ दशलक्ष मोजले परंतु २ वर्षातच चॅम्पियन्स लीग मधील करारावर लक्ष केद्रित करण्यासाठी करार मोडित काढला.
२००६-०७ च्या मोसमाच्या सुरुवातीस, अमेरिकन इंशुरंन्स ग्रुप म्हणजेच 'ए.आय.जि' ने पाच वर्षाचा £५६.५ दशलक्ष करार मंजुर केला आणि हा करार जगातील सर्वात मौल्यवान करार ठरला.२०१०-११ च्या मोसमाच्या सुरुवातीस अमेरिकन पुनर्विमा कंपनी 'एओन' हे क्लबचे मुख्य प्रायोजक ठरले आणि चार वर्षाचा £८० दशलक्ष करार हा फुटबॉल जगतातील सर्वाधिक किफायतशीर करार ठरला.
क्लबचे गणवेश बनवणारी उम्ब्रो ही पहिली कंपनी ठरली. १९७५ मध्ये क्लबने पाच वर्षां करिता अ‍ॅडमिरल स्पोर्ट्सवेअरशी करार केला.१९८०ला आदिदासला करार देण्यात आला.१९९२ला उम्ब्रोने आपना क्लब बरोबर दुसरा अध्याय सुरू केला.उम्ब्रोचा हा करार १० वर्षा टिकला. त्यानंतर नायकीने २०१५ पऱ्यंतचा £३०२.९ दशलक्ष विक्रमी करार केला; पहिल्या २२ महिन्यातच क्लबच्या ३.८ दशलक्ष जर्सी विकल्या गेल्या. नायकी आणि एओन बरोबरच, क्लबचे कमी दर्जाचे "प्लॅटिनम" प्रायिजक आहेत ज्यात ऑडि आणि बडवाइझर यांचा समावेश होतो.
क्लबने ३० जुलै २०१२ रोजी, अमेरिकन वाहन उत्पादक 'जनरल मोटर्स' बरोबर सात वर्षाचा शर्ट प्रायोजकतेचा करार केला. ह्या करारा नुसार २०१४-१५ च्या मोसमापासुन युनायटेच्या शर्टावर जनरल मोटर्सचा ब्रॅन्ड, 'शेवरले'चे नाव छापन्यात येइल आणि हा जगातील सर्वाधिक मुल्याचा प्रायोजन करार बनेल. ह्या करारा नुसार, जनरल मोटर्स युनायटेला प्रती मोसम $८० मिलियन ह्याप्रमाणे सात वर्षात $५५९ मिलियन देण्याचे कबुल झाले आहे. वाढत्या किंमत्तीमुळे नायकीने २०१४-१५ च्य मोसम नंतर करार न करण्याचे टरवले. २०१५-१६ च्या मोसमापासुनचा करार आडिडासने पटकावला. युनायतेडची जागतिक प्रसिद्धी लकशात घेता, १० वर्षांसाठि अ‍ॅडिडासने  £७५० मिलियन देण्याचे कबुल केले. अर्थातच, हादेखील जगतातील सर्वाधिक मुल्याच करार ठरला.
मालकी हक्क आणि वित्त व्यवस्था
सुरुवातीच्या काळात क्लबला लॅकॅशीयर आणि यॅर्कशीयर रेल्वे कंपनी कडून अर्थसहाय्य केले जात असे परंतु १८९२ रोजी क्लब 'मर्यादित' कंपनी झाला आणि आपला समभाग £१ प्रति शेयर या दराने प्रदेशिक चाहत्यांना विकु लागला. क्लबचे भावी अध्यक्ष जे.एच.डेव्हिस ह्यां समवेत चार प्रादेशिक व्यापाऱ्यांनी क्लबमधे £५०० गुंतवले आणि क्लबला कर्जबाजारि होण्यापासुन वाचवले.१९२७ मध्ये अध्यक्ष जे.एच.डेव्हिस ह्यांच्या मृत्युनंतर क्लबला पुन्हा दिवाळखोरिला सामोरे जावे लागले पण ह्यावेळी £२००० गुंतवुन जेम्स.डब्लु.गिब्सन ह्यांनी क्लबचा कार्यभार सांभाळला.१९४८ रोजी गिब्सन ह्यांनी आपला मुलगा अ‍ॅलन ह्याला क्लबच्या विश्वस्थांनमधे बढती दिली आणि पुढे ३ वर्षांनी त्यांचा मृत्यु झाला.क्लबची मालकी गिब्सन कुटुंबाकडेच राहिली पण क्लबचे अध्यक्ष माजी खेळाडू हॅरॉल्ड हार्डमन झाले.
म्युनीच एयर डिझास्टर नंतर काही दिवसातच सर मॅट बस्बी ह्यांचे जवळचे मित्र लुइस एडवर्डस् ह्यांना क्लबच्या विश्वस्थांमधे स्थान मिळाले आणि त्यांनी क्लबचे समभाग विकत घेण्यास सुरूबात केली; £४०,००० च्या मोबदल्यात त्यांनी क्लबचे अंदाजे ५४% समभाग विकत घेतले जानेवारि १९६४ मध्ये क्लबवर ताबा मिळवला.जानेवारि १९७१ मध्ये लिलीयन गिब्सन ह्यांच्या मृत्यु नंतर त्यांचे समभाग अ‍ॅलन गिब्सन ह्यांचाकडे गेले आणि त्यांनी १९७८ मध्ये लुइस एडवर्डस् ह्यांचे पुत्र मार्टिन ह्यांना ते विकले;१९८० मध्ये लुइस एडवर्डस् ह्यांच्या मृत्युनंतर मार्टिन एडवर्डस् हे क्लबचे नवे अध्यक्ष झाले.१९८४ मध्य मीडिया टायकुन रॉबर्ट मॅक्सवेल ह्यांनी क्लब विकत घेण्याचा प्रयत्नकेला पण एडवर्डस् ह्यांना हवी असलेली किंमत न मिळाल्याने त्यानी क्लब विकला नाहि. १९८९ मध्ये एडवर्डस ह्यांनी मायकल नायटन ह्यांना क्लब £२० दशलक्षला विकण्याचा प्रयत्न केला पण विक्री पूर्ण होऊ शकली नाही. त्या ऐवजी त्यांचा क्लबच्या संचालक मंडळात समावेश करण्यात आला.
जुन १९९१ मध्ये मॅंचेस्टर युनायटेडचा शेयर बाजारात समावेश करण्यात आला ज्यामुळे £६.७ दशलक्ष उभरले गेले आणि १९९८ मध्ये अजून एका विक्रि बोलीस सामोरे जावे लागले ह्यावेळेस रुपर्ट मरडॉच ह्यांच्या ब्रिटिश स्काय ब्रॉडकास्टिंग कारपोरेशन कडून. ह्यामुळे चाहत्यांनी शेयरहोल्डर्स युनायटेड अगेन्स्ट मरडॉच ह्या संस्थेची स्थापना झाली- आता हिच संस्था मॅंचेस्टर युनायटेड सपोर्टर्स ट्रस्ट म्हणून ओळखली जाते- ह्या संस्थेने क्लबच्या चाहत्यांना क्लबचे समभाग विकत घेऊन क्लबला अयोग्य स्वीकार बोलीपासून वाचवण्यास उत्तेजीत केले.मॅंचेस्टर युनायटेडच्या संचालक मंडळाने £६२३ दशलक्ष बोली स्विकारली पण एप्रिल १९९९ मध्ये बोलीतील शेवटचा अडथळा म्हणजेच 'मोनॉपोलीज अँड मर्जर्स कमिशन' ह्यानी ह्या विक्रीस स्थगिली दिली. काही वर्षातच क्लबचे व्यवस्थापक सर अ‍ॅलेक्ल्स फर्ग्युसन आणि त्यांचे घोड्यांच्या शरियतीतील मित्र जॉन मॅग्नियर व जे.पि.मॅक्मनुस(ज्यांचा कडे क्लबचे सर्वाधिक समभाग होते) ह्यांचात मतभेद झाले. हे मतभेद हे रॉक ओफ जिब्रालटर ह्या घोद्याच्या मालकीवरून झाले होते.जॉन मॅग्नियर आणि जे.पि.मॅक्मनुस ह्यांनी सर अ‍ॅलेक्ल्स फर्ग्युसन ह्यांना क्लबच्या व्यवस्थापक पदावरून हाकालण्याचा प्रयत्न केला. ह्याला प्रत्युतर म्हणून क्लब व्यवस्थापनाने गुंतवणुकदारांना ह्या दोघांचे समभाग विकत घेण्यास सांगितले आणि ह्या आयरिश माणसांचे बहुमत मोडित काढ्ण्याचा प्रयत्न केला.
२००५ मध्ये मालकम ग्लेझर ह्यांनी मॅग्नियर आणि मॅक्मनुस ह्यांचे २८.७% समभाग विकत घेतले आणि रेड फुटबॉल ह्या संस्थे मार्फत एका उच्च पतीच्या स्वीकार बोली मार्फत क्लब विकत घेतला. ह्यावेळेस क्लबची किंमत £८०० दशलक्ष म्हणजेच $१.५ अब्ज इतकी होती. जुलै २००६ मध्ये क्लबने £६६० दशलक्ष कर्ज परतफेड केल्याचे जाहीर केले, ज्यामुळे क्लबच्या वार्षिक व्याजात ३०% घट होऊन £६२ दशलक्ष झाला. जानेवारी २०१० मध्ये क्लबचे कर्ज £७१६.५ दशलक्ष होते म्हणुनच क्लबने £५०४ दशलक्ष ($१.१७ अब्ज) बॉन्ड इशु विकुन क्लबला तारण्याच प्रयत्न केला. ह्यामुळे त्यांना जागतिक बँकां कडून घेललेल्या बहुत्तंश (£५०९ दशलक्ष) कर्जाची परतफेड करता आली. ह्या बॉन्ड वरिल वार्षिक व्याज दर- जे १ फेब्रुवारि २०१७ला पूर्ण होत आहेत - £४५ दशलक्ष आहे. क्लब वरिल कर्जा मुळे क्लबच्या चाहत्यांनी २५ जानेवारी २०१०ला ओल्ड ट्रॅफोर्ड आणि क्लबच्या सराव मैदाना सम्प्र निदर्शने केली. चाहत्यांच्या एका वर्गाने सामना बघण्यास जाणाऱ्या चाहत्यांना हिरव्या आणि सोनेरि रंगांचे कपडे घालण्यास प्रव्रुत्त केले. हे रंग न्युटन हिथचे आहेते.३० जानेवारीला आलेल्या एका अहवाला नुसार मॅंचेस्टर युनायटेडस् सपोर्टर्स ट्रस्टने क्लबच्या श्रीमंत्त चाहत्यांशी बैठक बोलवुन, ग्लेझर्स कडून क्लब विकत घेण्या संबंधी बोलणी झाली.
प्रथम संघ
इ.स २० जानेवारी २०१७ अधिकृत संकेतस्थळ.
विजेतेपदे
मॅन्चेस्टर कप हे मॅन्चेस्टर युनायटेडचे पहिले जेतेपद होय. १८८६ साली क्लबने न्युटन हीथ या नावा खाली हे जेतेपद जिंकले. क्लबने पहिले लीग जेतेपद १९०८ साली जिंकले तर त्याच्या पुढिलच वर्षी फ.ए कपच्या पहिल्या जेतेपदाचा मान पटकावला. १९९० च्या दशकात क्लबने सर्वाधिक जेतेपदे पटकावली ; ५ प्रिमीयर लीग, ४ फ.ए कप, १ लीग कप, ५ चॅरिटी शील्ड (एकात संयुक्त जेतेपद), १ युएफा चॅंपियन्स लीग, १ युएफा कप विनर्स कप, १ इंटरकॉंटिनेंटल कप.
सर्वाधिक प्रथम दर्जाची जेतेपदे (२०), सर्वाधिक फ.ए कप (१२), सर्वाधिक फ.ए कप अंतिम फेरिलील सहभाग (१८) अशा एका हुन एक मानांची नोंद क्लबच्या नावावर आहे. सर्वाधिक २४ पैकि १३ प्रिमीयर लीग जेतेपदे पटकावण्याचा मान देखिल मॅन्चेस्टर युनायटेडचाच आहे. १९६८ रोजी युरोपियन कप जिंकुन युरोपियन स्तरा वरिल जेतेपद पटकावणारा पहिला ईंग्लश क्लब देखिल मॅन्चेस्टर युनायटेडच होता. २०११ चे कम्युनिटी शील्डचे जेतेपद क्लबचे सर्वाधिक अलिकडचे जेतेपद.
युएफा युरोपा लीग हे एअकमेव जेतेपद क्लबने आतापऱ्यंतच्या इतिहासात कधीच पटकावले नाहि परंतु १९८४-८५ साली झलेल्या स्पर्धेते आणि १९६४-६५ साली ह्या स्पर्धेची पूर्वप्रवर्तक स्पर्धा "इंटर सिटीज् फेयर्स" कप ह्या स्पर्धेते उपांत्यपूर्व फेरि पर्यंत क्लबने मजल मारली आहे.
स्थानिक
लीग कप १९०८-०९, १९४७-४८, १९६२-६३, १९७६-७८, १९८२-८३, १९८४-८५, १९८९-९०, १९९३-९४, १९९५-९६, १९९८-९९, २००३-०४, २०१५-१६
चाहत्यांची प्रमुख संकेतस्थळे
वर्ग:इंग्लिश फुटबॉल क्लब वर्ग:मँचेस्टर
चांदोरी
चांदोरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
द रॅडिकल इन आंबेडकर
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील निर्मिती वर्ग:इंग्लिश पुस्तके वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे साहित्य
पराक
पराक (देवनागरी लेखनभेद: पेराक; भासा मलेशिया: Perak; चिनी: 彭亨 ; तमिळ: பஹன்க் ;) हे मलेशियामधील एक राज्य असून द्वीपकल्पीय मलेशियाच्या पश्चिम किनाऱ्यावर वसले आहे. पराक द्वीपकल्पीय मलेशियातील दुसरे मोठे राज्य आहे. पराकाच्या पूर्वेस कलांतान व पाहांग, दक्षिणेस सलांगोर, वायव्येस पेनांग ही मलेशियाची राज्ये असून उत्तरेस थायलंडाचा याला प्रांत व मलेशियाचे कदा राज्य यांच्या सीमा आहेत. त्याच्या पश्चिमेस मलाक्क्याची सामुद्रधुनी पसरली आहे.
मलय भाषेत 'पराक' या नावाचा अर्थ 'चांदी' असा आहे. पराकात सापडणाऱ्या जस्ताच्या चंदेरी रंगामुळे हे नाव त्यास पडले.
पराकाची प्रशासकीय राजधानी ईपो येथे असून शाही राजधानी क्वाला कांग्सार येथे आहे.
भूगोल
२१,००६ वर्ग कि.मी. क्षेत्रफळ असलेले पराक आकारमानानुसार द्वीपकल्पीय मलेशियातील दुसरे, तर मलेशियाच्या संघात चौथे मोठे राज्य आहे.
पराकातील वार्षिक तापमान २३ °सेल्सि. ते ३३ °सेल्सि.दरम्यान असते, तर सरासरी आर्द्रता ८२.३ % आहे. वार्षिक पर्जन्यमानाची सरासरी ३,२१८ मि.मी. आहे.
शासन, प्रशासन व राजकारण
पराकाच्या राज्यघटनेनुसार पराक घटनात्मक राजतंत्र आहे. राज्यघटनेनुसार सुलतान पराकाचा शासनप्रमुख असतो. पराकाच्या राजघराण्यातील व्यक्तीच वंशपरंपरागत पद्धतीने सुलतानपदावर आरूढ होतात.
दर पाच वर्षांनी होणाऱ्या निवडणुकींतून निवडल्या जाणाऱ्या लोकप्रतिनिधींनी बनलेले पराक राज्य विधिमंडळ ही शासनव्यवस्थेची वैधानिक यंत्रणा असते. विधिमंडळ सदस्यांमधून सुलतानाने निवडलेल्या दहा जणांची कार्यकारी परिषद शासनव्यवस्थेतील कार्यकारी यंत्रणा असते. मंत्री बसार, अर्थात मुखमंत्री, कार्यकारी परिषदेचा प्रमुख असतो.
प्रशासकीय विभाग
प्रशासकीय दृष्ट्या पराकाचे दहा जिल्ह्यांमध्ये विभाजन होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:मलेशियाची राज्ये
कैरीचे लोणचे
कैरीचे लोणचे हा एक खाद्यपदार्थ आहे. भोजनातील रुची वाढविण्यासाठी याचे सेवन केले जाते. भारताच्या विविध प्रांतात कैरीचे लोणचे केले जाते.
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ वर्ग:लोणची वर्ग:रिकामी पाने
केतकी करंदीकर
करंदीकर, केतकी करंदीकर, केतकी वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
गयासुद्दीन तुघलक
गयासुद्दीन तुघलक तथा घियात अल-दीन तुघलक (?? - इ.स. १३२५) हा तुघलक घराण्याचा पहिला सुलतान होता. हा १३२५पासून मृत्यूपर्यंत दिल्लीच्या सुलतान होता.
याच्यानंतर मुहम्मद बिन तुघलक सुलतान झाला.
तुघलक घराण्यातील राज्यकर्ता.
वर्ग:दिल्ली सल्तनत वर्ग:इ.स. १३२५ मधील मृत्यू वर्ग:तुघलक घराणे
मलाक्काची सामुद्रधुनी
मलाक्क्याची सामुद्रधुनी (भासा मलेशिया: Selat Malaka; उच्चार: सलात मलाक्का) ही द्वीपकल्पीय मलेशिया व सुमात्रा हे इंडोनेशियाचे बेट यांच्यामधील ८०५ कि.मी. रुंदीची सामुद्रधुनी आहे. १४१४ ते १५११ सालांदरम्यान या द्वीपसमूहांवर अंमल गाजवलेल्या मलाक्क्याच्या साम्राज्यावरून हे नाव पडले.
वर्ग:मलेशिया वर्ग:सामुद्रधुन्या
मारियाचीवाडी
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
आलेवाडी
आलेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील  पालघर जिल्ह्यातील  पालघर तालुक्यातील गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
बोईसर रेल्वे स्थानकापासून नवापूर मार्गाने आलेवाडी गाव ९ किमी अंतरावर वसलेले आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात उष्ण व दमट असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि वातावरण समशीतोष्ण असते. हिवाळ्यात शीतल वारे वाहत असल्याने हवा थंडगार असते.
लोकजीवन
२०११सालच्या जनगणनेनुसार गावाच्या एकूण ९९० लोकसंख्येपैकी ५०० पुरुष तर ४९० महिला आहेत. गावात २५६ कुटुंबे राहतात. गावातील ० ते ६ वर्षाखालील मुलांची लोकसंख्या ९१ आहे जी एकूण लोकसंख्येच्या ९.१९ टक्के आहे.स्त्री पुरुष प्रमाण ९८० आहे जे महाराष्ट्र राज्याच्या स्त्री पुरुष प्रमाण ९२९ पेक्षा जास्त आहे. गावाचे साक्षरता प्रमाण ९६.११ टक्के आहे त्यामध्ये पुरुष साक्षरता प्रमाण ९७.१३ टक्के तर स्त्री साक्षरता प्रमाण ९५.०७ टक्के आहे.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षणाची सोय उपलब्ध आहे.ग्रामपंचायतीमार्फत सार्वजनिक स्वच्छता, आरोग्य, पाणीपुरवठा, रस्ते वीजपुरवठा पाहिले जाते.
जवळपासची गावे
गावाच्या आसपास टेंभी, पामटेंभी, कोळवडे, कुंभवळी, गुंडाळी, नांदगाव तर्फे तारापूर, आगवण,पंचाळी, उमरोळी, कोळगाव, दापोली ही गावे आहेत.
संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
इ.स.पू. ३३१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३३१ वर्ग:इ.स.पू.चे ३३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सिव्हीलायझेशन ५
सिड मायर्स सिव्हलिजेशन ५ (Sid Meier's Civilization V; सिड मायर्सचे सभ्यता ५) (थोडक्यात सिव्हलिजेशन ५ व सिव ५) हा एक २०१० साली प्रकाशित केलेला संगणक खेळ आहे. ह्याचे विकसन फिरॅक्सिस गेम्स ह्यांने केलेले असून प्रकाशन टूके गेम्स ह्यांने केले. सप्टेंबर २०११ला मायक्रोसॉफ्ट विंडोजवर व नोव्हेंबर २३, २०१०ला मॅक ओ.एस एक्सवर हा खेळ प्रकाशित करण्यात आला. सिड माइअर्स सिव्हलिजेशन या प्रसिद्ध खेळ मालिकेतील ही अगदी अलीकडची आवृत्ती आहे.
सिव्हलिजेशन ५ मध्ये खेळाडू एका ऐतिहासिक सभ्यतेला नियंत्रित करून व तिला भविष्यात नेऊन जिंकण्याचा प्रयत्न करतात. जिंकण्याचे विविध मार्ग खेळाडूंसमोर उपलब्ध असतात व ते मिळवण्यासाठी खेळाडू संशोधन, आंतरराष्ट्रीय नीती, विस्तार, आर्थिक विकास, शासनसंस्था व लष्करी विजयावर नियंत्रण जमवतात. हा खेळ एका अतिशय नवीन खेळ इंजिनवर बसवला आहे व मालिकेच्या आधल्या खेळांमधील चौकोनी फरश्यांऐवजी षटकोनी फरश्या वापरल्या आहेत. सिव्हलिजेशन ४ मधल्या अनेक गोष्टी बदलल्या किंवा पूर्णपणे काढून टाकल्या आहेत. उदाहरणार्थ धर्म व हेरगिरी. लढाई प्रणालीचे पूर्णपणे नूतनीकरण करण्यात आले आहे, त्यामुळे आता लष्करी सामग्रीची रास लावता येत नाही व शहरे आता स्वसंरक्षणासाठी शत्रूवर थेट हल्ला करू शकतात. तसेच, नकाशांवर आता संगणक-नियंत्रित नगरराज्य दिसून येतात, व त्यांच्याशी खेळाडू व्यापार, मुत्सद्देगिरी किंव्हा युद्ध करू शकतात. या स्वरूपात कोणत्याही संस्कृतीच्या सीमा एका वेळी एकाच फरशीने वाढतात. रस्ते राखण्यासाठी निर्वाह खर्च भरायला लागतो, त्यामुळे रस्त्यांची संख्या आता कमी झाले आहेत.
खेळात लोकसमूह, मॉडिंग व बहुखेळाडू हे वैशिष्ट्य समाविष्ट आहेत.
खेळणे
सिव्हलिजेशन ५ एक चाल-आधारित डावपेचाचा खेळ आहे, अर्थात एके वेळीस एक खेळाडू आपली चाल खेळून पुढची चाल दुसऱ्या खेळाडूंना सोपतो. दर खेळाडू एका सभ्यतेच्या नेत्याला दर्शित करतात व त्या सभ्यतेच्या विकासाला हजारो वर्षांच्या कालावधीमध्ये मार्गदर्शक करतात. खेळाच्या सुरुवात होते एका छोट्या वस्तीच्या स्थापनेने व शेवट होते कोणत्याही विजय अटीला पार पाढून. आपली चाल सुरू असताना खेळाडू लष्करी व असैनिक व्यक्तींच्या गटांना दर्शित करणारे विविध घटक नियंत्रित करतात. ह्यांकढून खेळाडूंचे जगाचे समन्वेषण करणे, नवीन शहरं बसवणे, दुसऱ्या सभ्यतेंशी युद्ध किंव्हा मुत्सद्देगिरी करणे, नवीन इमारती व घटक निर्माण करणे व जमीन सुधारणे शक्य असते. याशिवाय खेळाडू विज्ञान, संस्कृति, अन्नपुरवठा व अर्थव्यवस्थेत विकास नियंत्रित करू शकतात. जिंकण्याच्या अटी महणजे: आपल्या लष्करी बळाने जग जिंकणे, मुत्सद्देगिरीने दुसऱ्या सभ्यतेंकढून स्वतःला सर्वोच्च नेता नेमवणे, सामाजिक नीत्या धारण करून "युटोपिया प्रकल्प" उभारणे किंव्हा एक अवकाशयान बांधून एका जवळच्या ग्रहावर वसाहत बसवून अवकाश शर्यत जिंकणे.
संगणक-नियंत्रित राज्ये
सिव्हलिजेशन ५ मधील कृत्रिम बुद्धि चार स्तरांवर क्रिया करण्यास बनवली आहे: रणनीती स्तरावर ते वेगवेगळ्या घटकांना नियंत्रित करते, क्रियात्मक स्तरावर ते संपूर्ण युद्धाच्या सीमेचे सर्वेक्षण करते, व्यूहरचना स्तरावर संपूर्ण साम्राज्य सांभाळते व भन्नाट व्यूहरचना स्तरावर दीर्घकालीन ध्येय व खेळ जिंकण्याचा डावपेच सांभाळते.
कृत्रिम बुद्धीने नियंत्रित केलेल्या प्रत्येक नेत्याचे एक विशेष व्यक्तिमत्त्व असते. काही नेते जास्त युद्धखोर असतात, तर काही अर्थव्यवस्थेचा किंव्हा विज्ञानाचा विकास करण्याची प्रवृत्ती ठेवतात.
शहरे
मालिकेतील आधल्या खेळांप्रमाणे सिव्हलिजेशन ५ मध्येसुद्धा शहरे ही खेळाचा आधारस्तंभ असतात. एका वसाहतकार घटकाकढून शहरे निर्माण केली जातात. जसजशी ह्या शहरांची लोकसंख्या वाढत जाते तसतसे त्यांमध्ये घटक व इमारती निर्माण केल्या जातात. शहरे विज्ञान उत्पन्न करतात, व त्यामुळे खेळाडू नवीन तंत्रशास्त्रांचा शोध लावू शकतात. तसेच शहरे, ज्याचा खेळात विविध प्रकाराने उपयोग केला जाऊ शकतो असे सोने निर्माण करतात. यांचबरोबर शहरे संस्कृती स्थापित करतात. अशाने त्या शहराच्या सीमा वाढतात व खेळाडू सामाजिक बांधिलकी मिळवतात.
सिव्हलिजेशन ५ मध्ये एक खास बदल म्हणजे की शहरे स्वतःच्या संरक्षणासाठी घटकांवर अवलंबून राहत नाहीत. ते आता स्वतःचे रक्षण करू शकतात व आपल्यापासून दोन फरशा बाहेर पर्यंत शत्रूच्या घटकांवर हल्ला करू शकतात. शहरांवरील हल्ल्यांच्या मोजणीसाठी गुण ठेवलेले आहेत. ते मार खाल्ल्याने कमी होत जातात व मार न खाल्ल्याने पुनर्जनित होतात. जर का एका शहराने सर्व गुण गमावले, तर ते शहर हल्ला करणाऱ्या फौजेला सोपवले जाते. त्यापुढे ती जिंकणारी फौज शहर ताब्यात घेऊ शकते व त्यावर एक नामधारी अधिकारी नेमू शकते, किंवा ते शहर पूर्णपणे उध्वस्त करू शकते. मार अंक वाढवण्यासाठी खेळाडू एखाद्या घटकाला गरज असेल त्या शहरात शिबंदी बसवू शकतो किंव्हा त्या शहरात तटबंदी, किल्ला व युद्धसामग्रीसाठी गोदामे अशा संरक्षणासाठी आवश्यक असलेल्या इमारती बांधू शकतो.
घटक व लढाई
सिव्हलिजेशन ५ मध्ये एक उठून दिसणारा बदल म्हणजे की खेळात चौकोनी टाइलांबदली षटकोनी टाइल वापरले गेलेले आहेत. त्याबरोबर दर टाइलवर एका वेळीस फक्त एकच लष्करी व असैनिक घटक व्यापू शकतात, ज्यामुळे सेना एका जागी कोंबून ठेवता येत नाही. या स्वरूपात घटकांचे संचलन जास्त सोपे केरण्यात आले आहे. घटक अता स्वतःहून जलावरून प्रवास करू शकतात, दूरवरून हल्ला करू शकतात व त्यांना जास्त हालचाल अंक सोपवले गेले आहेत. दूरवरून वार करणारे व जवळून वार करणाऱ्या घटकांमध्ये संतुलन ठेवले आहेत. जवळून वार करणारे घटकांवर दूरूं हल्ला झाला, तर ते त्यात प्रतिक्रिया देऊ शकत नाहीत, पण जर एका दुरून वार करणाऱ्या घटकावर जवळून वार झाला, तर तो घटक उध्वस्त होऊन जाईल.
मागच्या स्वरूपांपेक्षा या खेळात घटक निर्माण व्हायला जास्त वेळ घेतात व ते ह्यामुळे जास्त कीमती असतात. जसे ते शत्रुच्या घटकांना हरवतात, तसे ते पदोन्नती कमवतात. खेळाडू या पदोन्नतीचा वापर करून त्यांना कोणत्याही एका प्रकाराना जास्त मजबूत बनवू शकतात, किंव्हा पदोन्नती सोडून देऊन ते त्या घटकाचे पूर्णपणे पुनर्योजन करू शकतात.
"महान व्यक्ती" नावाचे विशेष घटक आपोआप शहरांमध्ये निर्माण होत जातात. ह्या महान व्यक्ती घटकांची नावं इतीहासातील खऱ्या व्यक्तींवरून ठेवली जातात, जसे की अल्बर्ट आइनस्टाइन किंव्हा लिओनार्दो दा विंची. महान व्यक्ती घटक विविध प्रकारांचे असतात व दर प्रकाराकडे एक विशेष क्षमता असते. महान व्यक्तींचा वापर करून खेळाडू आपल्या सभ्यतेसाठी सुवर्ण युग सुरू करू शकतात किंव्हा त्या घटकाला खपवून एक विशेष जमीन सुधारणा उभारू शकतात. शत्रूच्या महान व्यक्तीचे अपहरण करण्याने तो घटक नष्ट होऊन जातो.
संशोधन
मागच्या स्वरूपांप्रमाणे या खेळात शोधलेल्या तंत्रज्ञानांचा दुसऱ्या सभ्यतेंशी व्यापार करता येत नाही. त्या बदली दोन सभ्यत अता एकत्र सोने गुंतवून एका संशोधन कराराला राजी होऊ शकतात, जो पार पडल्याने एक तंत्रज्ञाना दोन्ही नेत्यांना मिळवले जाईल. एका तंत्रज्ञानाचा शोध लावल्यावर त्या तंत्रज्ञानाचे फळ शोधणाऱ्या सभ्यतेला मिळतात. उधारणार्थ, "कृषिविद्येचा" शोध लावल्याने खेळाडू शेती बांधवू शकतात. एक तंत्रज्ञान शोधण्याने तंत्रज्ञान वृक्षाच्या पुढची कडी संशोधन करण्यास उपलब्ध होते. उधारणार्थ, "विद्युत शक्तिचा" शोध लावल्याने खेळाडू "प्रशीतन", "दूरलेखी" व "रेडिओ"वर संशोधन करू शकतात.
नगरराज्य
"नगरराज्य" हे वैशिष्ट्य सिविलिजेशनच्या या स्वरूपात पहिल्यांदा दिसून येतात. नगरराज्य हे विशेष सभ्यता असतात जे फक्त संगणक-नियंत्रित असू शकतात व बाकीच्या सभ्यतेंमुकाबले ते खेळ जिंकण्यास खेळत नसतात. त्यांच्या ताब्यात नेहमी फक्त एकच शहर असते व ते फार मोठ्या संख्येत सैन्य निर्माण करत नाहीत. खेळाडू या नगरराज्यांशी मैत्री किंव्हा युद्ध करू शकतात. मैत्री करण्याने खेळाडूंना त्या नगरराज्यकढून देणगीच्या रूपात संसाधन मिळू शकतात व ते नगरराज्य युद्धाच्यावेळी खेळाडूंचे साथ देईल. मैत्री करण्यासाठी खेळाडू त्यांना सोन्याचे बक्षीस देऊ शकतात किंव्हा त्यांनी मागितलेले कार्य पार पडवू शकतात.
सामाजिक नीत्या
सिव्हलिजेशन ४ मधल्या नागरिकशास्र प्रणालीची जागा घेते सिव्हलिजेशन ५ची नवीन सामाजिक नीत्यांची प्रणाली. ह्या प्रणालीने जसे सभ्यता संस्कृती अंक कमवतात, तसेच ते अंक एका सामाजिक नीतीवर खर्च करू शकतात. सामाजिक नित्या दहा वेगळ्या फांद्यांमध्ये वाटलेले असतात, व ह्या फांद्या विविध तत्त्वज्ञानांना दर्शित करतात, जसे की "हुकूमशाही", "बुद्धिवाद" व "धर्मनिष्ठा". सामाजिक निती स्वीकृत करण्याने त्या सभ्यतेला खास लाभ होतो. उधारणार्थ "लोकशाही" स्वीकृत करण्याने महान व्यक्ती निर्माण होण्याता दर पन्नास टक्क्याने वाढतो, व "समाजवाद" स्वीकृत करण्याने इमारती परिरक्षण खर्च दहा टक्क्यांने कमी होतो.
जिंकण्याच्या अटी
खेळाडूंसमोर जिंकण्यास विविध मार्ग उपलब्ध असतात, व जिंकण्यासाठी खास अटी मिळवायला लागतात. अवकाश विजय मिळवण्यासाठी खेळाडूला संशोधन करून बाकी सर्व प्रतिस्पर्धींच्या आधी एक अवकाशयान उभारायला लागतो. राजनैतिक विजय मिळवायला खेळाडूला संयुक्त राष्ट्रांमध्ये दुसऱ्या सभ्यतेचा व नगरराज्यांचा पाठिंबा मिळवायला लागतो. सांस्कृतिक विजय मिळवण्यास खेळाडूला सामाजिक नीत्यांच्या पाच फांद्या पूर्ण करून "युटोपिया प्रकल्प" उभारायला लागतो. लष्करी विजय मिळवण्यासाठी खेळाडू खेळात असा एकमात्र सदस्य असायला हवा ज्याची राजधानी अजून ही त्याच्याच ताब्यात आहे (अर्थात दुसऱ्या सभ्यतेंच्या राजधान्या उध्वस्त किंव्हा खेळाडूच्या ताब्यात असायला हव्या). शेवटी, काळ विजय मिळवण्यासाठी खेळाडूची सभ्यता २०५० साला पर्यन्त टिकून राहीली पाहीजे व त्या वेळी बाकी सर्व सभ्यतेंपेक्षा जास्त गुणसंख्या धरणारी असली पाहीजे.
सभ्यता व नेते
सिव्हलिजेशन ५च्या प्रमाणित किरकोळ आवृत्तीत १८ सभ्यता आहेत व दर सभ्यतेला जोडलेला कमाल एक नेता आहे. खेळ सुरू करण्याआधी खेळाडू यांमधील एक नेता निवडतो, व त्या सभ्यतेचे विशेष लाभ मिळवतो. दुसऱ्या नेत्यांशी खेळाडू राजनैतिक पडद्यावर संवाद साधतो. मालिकेतिल पहिल्यांदा राजनैतिक पडद्यावर नेते आपल्या देशभाषेत संवाद साधतात. उधारणार्थ, नेपोलियन आपली देशभाषा फ्रंच बोलतात व मोक्तेजुमा आपली देशभाषा नाहुआत्ल बोलतात.
वर्ग:संगणकीय खेळ
Sid Meier’s Civilization
हेन्री जॉन टेंपल
हेन्री जॉन टेंपल, पाल्मर्स्टनचा तिसरा व्हिस्काउंट (इंग्लिश: Henry John Temple, 3rd Viscount Palmerston; २० ऑक्टोबर, इ.स. १७८४ - १८ ऑक्टोबर, इ.स. १८६५) हा ब्रिटिश राजकारणी व दोन वेळा युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान वर्ग:इ.स. १७८४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८६५ मधील मृत्यू
पळशी (दारव्हा)
पळशी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
मेकेलेन रेल्वे स्थानक
१८३५ मध्ये, युरोपियन मुख्य भूमीवरील पहिला सार्वजनिक रेल्वे प्रवास या स्थानका पासून सुरू झाला. १८३६ पर्यंत कालव्यावर पूल नसल्यामुळे स्टेशनच्या दक्षिणेला रेल्वे मार्ग थांबला होता. स्टेशनपासून सर्व दिशांना प्रवास सुरू होता: उत्तर ते अँटवर्प, दक्षिणेला ब्रुसेल्स आणि फ्रान्स, पूर्वेला ल्युवेन, लीज आणि व्हर्वियर्स आणि पश्चिमेला डेंडरमोंडे, गेन्ट, ब्रुग्स आणि ऑस्टेंड या ठिकाणी जाणे येथून शक्य होते.
स्थानकाच्या पूर्वेला मोठे मेकेलेन ट्रेन वर्क्स आहे, येथे ट्रेन्सची देखभाल आणि नूतनीकरणासारखी अवजड कामे केली जातात.
या स्थानकात १२ प्लॅटफॉर्म आहेत, पूर्वेकडील ६ इतरांपेक्षा काही मीटर उंच आहेत. २०१२ मध्ये ब्रुसेल्सच्या उत्तरेला मेकेलेन आणि शारबीक दरम्यान नवीन हाय-स्पीड रेल्वे (लाइन २५ एन) सुरू झाली. ही लाइन मेकेलेनला ब्रसेल्स विमानतळाशी देखील जोडते. या मार्गावरून जादा गाड्या सामावून घेण्यासाठी डिसेंबर २०२० मध्ये या स्थानकात ११ आणि १२ हे नविन प्लॅटफॉर्म बांधण्यात आले.
२०१३ मध्ये, स्टेशनचे आधुनिकीकरण आणि पुनर्बांधणी करण्याच्या मोठ्या योजना सुरू झाल्या. या प्रकल्पाला "मेकेलेन इन बेवेगिंग" असे म्हणतात. त्यानंतर त्रिस्तरीय भूमिगत कार पार्क तयार करण्यात आले आहे. सध्याच्या स्थानकाच्या इमारती आणि ट्रॅक तोडून हे बनवले जाईल. इमारतीच्या कामाला एक दशकाहून अधिक कालावधी लागण्याची अपेक्षा आहे कारण स्टेशनसाठी पुरेशी क्षमता राखण्यासाठी हे काम प्लॅटफॉर्मनुसार करावे लागणार आहे.
रेल्वे सेवा
खालील सेवा सध्या स्टेशनवर सेवा देतात:
बाह्य दुवे
वर्ग:मेकेलेन वर्ग:बेल्जियममधील रेल्वे स्थानके
इ.स. ९७२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९७२ वर्ग:इ.स.च्या ९७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
भीमसेन जोशी
पंडित भीमसेन जोशी (जन्म :गदग, फेब्रुवारी ४, १९२२ - पुणे, २४ जानेवारी, २०११) हे 'भारतरत्‍न' या भारतातील सर्वोच्च नागरी सन्मानाने गौरविले गेलेले लोकप्रिय हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायक होते.
संगीतशिक्षण
भीमसेन जोशींचे वडील एक शिक्षक होते. भीमसेनचा संगीताकडे असलेला ओढा त्यांना पसंत नव्हता. भीमसेनांनी वैद्यकीय अथवा अभियांत्रिकी शिक्षण घ्यावे असा त्यांचा आग्रह होता. या मतभेदांमुळे अखेर भीमसेनांनी घर सोडण्याचे आणि त्याकाळी शास्त्रीय संगीतासाठी ख्यातनाम असलेल्या ग्वाल्हेर, लखनौ, रामपूर या शहरांपैकी एका ठिकाणी जाण्याचे ठरविले. त्याप्रमाणे त्यांनी इ.स. १९३३ साली वयाच्या अकराव्या वर्षी घर सोडले आणि ते ग्वाल्हेरात दाखल झाले.
त्यानंतर भीमसेन जोशींनी खिशात पैसे आणि पोटात अन्न नसूनदेखील गायनाच्या तळमळीपायी उत्तर भारतात अनेक ठिकाणी भटकंती केली. उस्ताद अब्दुल करीम खॉं, वझेबुवा, केसरबाई केरकर, उस्ताद बिसमिल्ला खॉं यांचे गायन-वादन त्यांनी ऐकले. सुरुवातीला ते इनायत खॉं यांचे शिष्य जनाप्पा कुर्तकोटी यांच्याकडे गायन शिकले. त्यानंतर जालंदर येथे पंडित मंगतराम यांच्याकडे व ग्वाल्हेर येथे राजाभय्या पूंछवाले यांच्याकडेही गाण्याचे शिक्षण घेतले. त्यानंतर ते रामपूर येथे मुश्ताक हुसेन खॉं यांच्याकडे काही काळ शिकले. अशा प्रकारे काही वर्षे ग्वाल्हेर, लखनौ, रामपूर येथे व्यतीत केल्यानंतर त्यांचा शोध घेत असलेल्या वडिलांशी त्यांची भेट झाली आणि भीमसेन पुन्हा घरी परत आले. भीमसेनांचा संगीतासाठीचा तीव्र ओढा पाहून त्यांचे वडील भीमसेनांना जवळच असलेल्या कुंदगोळ गावातील रामभाऊ कुंदगोळकर यांच्याकडे घेऊन गेले आणि रामभाऊंनी भीमसेनांना त्यांचे शिष्यत्व दिले. रामभाऊ ’सवाई गंधर्व’ म्हणून ख्यातनाम होते. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली, भीमसेनांनी हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायनाचे धडे घेतले. रामभाऊ हे किराणा घराण्याच्या पद्धतीचे गायक होते. त्या काळातील परंपरेनुसार भीमसेनांनी गुरुगृही राहून कष्टपूर्वक गायनाचे धडे घेतले. रामभाऊ त्यांच्याकडून तोडी, पुरिया, मुलतानी वगैरे रागांवर रोज सुमारे आठ तास मेहनत करवून घेत. आणि त्यांच्याकडून भीमसेनांनी इ.स. १९३६ ते इ.स. १९४१ पर्यंतच्या काळात शक्य तेवढे ज्ञान आत्मसात केले. त्यावेळी आणि त्यानंतरही ते रोज सोळा तासांचा रियाज करण्याचा स्वतःचा दंडक पाळीत. त्यानंतर गुरू रामभाऊंच्या आज्ञेनुसार भीमसेनांनी त्यांचा निरोप घेतला आणि ते पुणे येथे आले.
कारकीर्द
भीमसेनांनी त्यांची पहिली संगीत मैफिल इ.स. १९४२ साली वयाच्या केवळ एकोणविसाव्या वर्षी पुण्यातील हिराबागेत घेतली. त्यापुढील वर्षीच त्यांच्या काही कानडी आणि हिंदी भाषेतील उपशास्त्रीय गीतांचे पहिल्यांदा               ध्वनिमुद्रण झाले. आणि पुढील काही वर्षांनी त्यांच्या शास्त्रीय गायनाचे. सवाई गंधर्वांच्या षष्ट्यब्दी सोहळ्यानिमित्त त्यांनी गायन केले आणि महाराष्ट्राला त्यांची पहिली नीट ओळख झाली. त्यांची लोकप्रियता आणि त्यामुळे संगीत मैफिलींसाठी करावी लागणारी त्यांची धावपळ वाढली. त्यांच्या त्या काळी वारंवार होणाऱ्या विमान प्रवासांमुळे, त्यांना पु.ल.देशपांडे यांनी गंमतीने 'हवाई गंधर्व' ही पदवी बहाल केली होती. कित्येक वेळा एकाच दिवसात दोन शहरांतील मैफली घेण्यासाठी ते दोनदा विमानप्रवास करीत.
भीमसेन जोशींना हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायन पद्धतीचे ख्याल गायक म्हणत असले तरी त्यांनी १९४० च्या दशकात लखनौमध्ये एक वर्ष राहून तेथील ख्यातनाम गायकांकडून ठुमरी शिकून घेतली होती. ते ठुमरीही अतिशय छान गात. भीमसेन जोशींनी 'संतवाणी' या नांवाने मराठी अभंगगायनाचे अ़क्षरशः हजारो कार्यक्रम केले. कवि वसंत बापट त्यांच्या अभंगवाणी कार्यक्रमात अनेकदा अतिशय सुरेख निरूपण करीत.
ॲस्टन व्हिला एफ.सी.
ॲस्टन व्हिला फुटबॉल क्लब (Aston Villa Football Club) हा युनायटेड किंग्डमच्या बर्मिंगहॅम शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १८७४ साली स्थापन झालेला हा क्लब प्रीमियर लीगमधे खेळतो. आजवर ७ प्रीमियर लीग अजिंक्यपदे व ७ एफ.ए. कप स्पर्धा जिंकलेला ॲस्टन व्हिला हा इंग्लंडमधील एक यशस्वी फुटबॉल संघ मानला जातो. युएफा चॅंपियन्स लीग जिंकलेला ॲस्टन व्हिला हा केवळ चार इंग्लिश संघांपैकी एक आहे.
भीमसेन जोशी
कारकीर्द
भारतात शास्त्रीय गायनाच्या हिंदुस्थानी आणि कर्नाटकी या दोन प्रमुख शाखा मानल्या जातात. भीमसेन जोशींचे वैशिष्ट्य असे की ते दक्षिणी भारतात प्रचलित असलेल्या कर्नाटकी गायनातल्या चीजा हिंदुस्थानी पद्धतीने गाऊन दाखवीत. त्यामुळे त्यांचे गायन कर्नाटकी संगीताची परंपरा असलेल्या दक्षिणी भारतातही, विशेषतः तरुण पिढीमध्ये लोकप्रिय झाले.
ॲस्टन व्हिला एफ.सी.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लिश फुटबॉल क्लब
भीमसेन जोशी
कारकीर्द
अशा या महान गायकाचे सोमवार दिनांक २४ जानेवारी २०११ रोजी सकाळी ८:०५ वाजता, पुणे येथे वयाच्या ८८व्या वर्षी देहावसान झाले.
गौरव
भीमसेन जोशींना अनेक पुरस्कारांनी आणि सन्मानांनी गौरविण्यात आले. त्यांतले काही :-
भीमसेन जोशी यांचे पुत्र राघवेंद्र भीमसेन जोशी यांचे आत्मचरित्र ’गाणाऱ्याचे पोर’ या नावाने प्रसिद्ध झाले आहे.
कौटुंबिक माहिती
भीमसेन जोशी हे ६४ चुलत भावंडांपैकी एक होते.
भीमसेन जोशी यांची दुसरी पत्नी वत्सला आणि मुले राघवेंद्र आणि श्रीनिवास हे सर्वच गायक आहेत/होते.
तक्कु
तक्कु कैरीच्या किसाचे लोणचे असते. लोणच्याचा हा प्रकार उत्तर कर्नाटकात अधिक आढळतो.
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ वर्ग:लोणची
चीक
झाडाच्या पानांमध्ये किंवा खोडामध्ये असलेल्या दुधासारख्या पांढऱ्या द्रवपदार्थाला मराठीत  ‘चीक’  आणि इंग्रजीत लेटेक्स (Latex) म्हणतात. झाडाच्या खोडाला भोक पाडले की भोकातून असा चीक ओघळतो. नैसर्गिक रबर हा असाच एक चीक आहे.
उंबराच्या झाडापासून सूर्योदयापूर्वी असा चीक मिळवून तो गालगुंड बरा करण्यासाठी सुजलेल्या गालाला लावतात.
वर्ग:वनस्पतीशास्त्र
सुकाणू (वृक्ष)
सुकाणू हा एक एक सदाहरित, छोटेखानी पण विषारी वृक्ष आहे. इंग्रजीत ‘स्युसाइड ट्री’ म्हणतात. याचे शास्त्रीय नाव ‘सरबेरा ओडोलम’ असे आहे.
भारतात आणि दक्षिण अशियाच्या इतर देशांमध्ये सुकाणू नैसर्गिकरीत्या वाढतो. साधारण समुद्रकिनाऱ्याची हवा यांस अधिक पोषक आहे. या झाडाच्या फांद्यांवर एकत्रित चकचकीत हिरव्या रंगाची पाने येतात. ती वरून गोलसर व खालच्या बाजूला निमुळती असतात. फुले मोठी आणि सुगंधी असतात. फळ जेव्हा हिरवे असते तेव्हा साधारण क्रिकेटच्या चेंडूच्या आकाराचे असते. वाळल्यावर फळ तंतुमय होते व अतिशय कमी वजनाचे होते.
शास्त्रीनगर (मुरबाड)
शास्त्रीनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
सुकाणू (वृक्ष)
सुकाणू या वृक्षाचे कण्हेरीशी खूप साधर्म आहे. संपूर्ण वृक्षात पांढरा द्रव अर्थात लेटेक्स असतो. फळामध्ये सरबेरीन नावाचे एक विषारी तत्त्व असते. त्याचा चुकून वापर झाल्यास स्नायूंना हृदयाकडून होणारा कॅल्शियमचा पुरवठा खंडित होतो. त्यामुळे हृदयाचे स्पंदन अनियमित होते. काही वेळी मृत्यूपण होऊ शकतो. उपचार करत असताना नेमके कारण शोधणे कठीण होऊन बसते. केरळ प्रांतात १९८९-९९ या कालावधीत जवळजवळ पाचशे मृत्यू सुकाणू वृक्षामुळे झाल्याची नोंद आहे. या विषाचा उपयोग उंदीर मारण्यासाठीही होतो. फळांचा उपयोग वनस्पतिज कीटनाशक बनवण्यासाठी केला जातो.
शास्त्रीनगर (मुरबाड)
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
सुकाणू (वृक्ष)
मुंबईत भायखळा येथील राणीच्या बागेत आणि कुलाब्यात टाटा मूलभूत संशोधन केंद्राच्या आवारात सुकाणूंचा एकेक वृक्ष आहे. पुण्यातकी सुकाणूची झाडे आहेत.
शास्त्रीनगर (मुरबाड)
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
सुकाणू (वृक्ष)
वर्ग:वनस्पती
उपवासाचे लोणचे
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ वर्ग:लोणची वर्ग:रिकामी पाने
चापडगाव
चापडगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
इ.स.पू. ३३२
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३३२ वर्ग:इ.स.पू.चे ३३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
मिठाचा सत्याग्रह
महात्मा गांधीं च्या नेतृत्वाखाली भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यादरम्यान, झालेला मिठाचा सत्याग्रह हा, भारतातील तत्कालीन ब्रिटिश शासनाने मिठासारख्या जीवनावश्यक गोष्टीवर लावलेल्या कराच्या विरोधात इ.स. १९३० साली घडलेला सत्याग्रह होता. यालाच दांडी सत्याग्रह असेही म्हणतात.
१४ फेब्रुवारी १९३० रोजी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने जनतेला गांधीजींच्या नेतृत्वाखाली सविनय कायदेभंग करण्याचा आदेश दिला. मिठाचा सत्याग्रह याच चळवळीचा भाग होता.
दांडी यात्रा आणि सत्याग्रह
मिठाच्या सत्याग्रहाची सुरुवात दांडी यात्रेने झाली. ही दांडी यात्रा (मोर्चा) साबरमती आश्रमा पासून १२ मार्च १९३० रोजी सुरू झाली. गांधीजींच्या बरोबर त्यांचे ७८ निवडक अनुयायी होते. त्यात सरोजिनी नायडू, इला भट यांचा समावेश होता. यात्रा पुढे निघाली, तसतशी सहभागी लोकांची गर्दी वाढतच गेली. ही यात्रा २४ दिवस चालली आणि तिच्यातील लोक ३८५ कि.मी. पर्यंत पायी चालले. यात्रा दांडी येथे समुद्रकिनारी ६ एप्रिल १९३०ला पोहोचली. त्या दिवशी जेव्हा सकाळी साडे सहा वाजता गांधीजींनी चिमूटभर मीठ उचलून कायदेभंग केला, तेव्हा कायदेभंगाच्या मोठ्या प्रमाणावरील चळवळीची ती सुरुवातच ठरली. दांडीनंतर गांधीजी मीठ बनवत आणि सभांमध्ये भाषणे करत ते समुद्र किनाऱ्याने दक्षिणेकडे जात राहिले. दांडीच्या दक्षिणेला २५ मैलांवर असलेल्या धारासणा या ठिकाणी मिठाचा सत्याग्रह करण्याचे काँग्रेस पक्षाने ठरवले. पण त्यापूर्वीच ४-५ मे १९३० दरम्यानच्या रात्री गांधीजींना अटक करण्यात आली.दांडी यात्रा आणि धारासणा येथील सत्याग्रह यामुळे सर्व जगाचे लक्ष भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याकडे वेधले गेले. मिठाचा सत्याग्रह म्हणजे असहकार चळवळीचा एक भाग होता. प्रत्यक्षात मिठावरचा कर हे केवळ निमित्त होते. गांधींना त्या मिषाने लोकसंघटन आणि लोकजागृती साधायची होती. मिठावरील कराच्या विरोधातील हे आंदोलन पुढे वर्षभर सुरू राहिले. गांधीजींची तुरुंगातून सुटका आणि लॉर्ड आयर्विन यांच्याशी दुसऱ्या गोलमेज परिषदेतील चर्चा झाल्यावर हे आंदोलन थांबले. मिठाच्या सत्याग्रहाच्या आंदोलनाच्या दरम्यान ६०,०००हून अधिक भारतीय तुरुंगात गेले.
ओरिसातील मिठाचा सत्याग्रह
दांडी येथील मिठाच्या सत्याग्रहापूर्वीच ओरिसात उत्पादित होणाऱ्या मिठावर ब्रिटिशांनी बसवलेल्या करामुळे तिथे १९२९ सालापासून आंदोलन सुरूच होते. तिथे मीठ तयार करण्यावर बंदी घालण्यात आल्यामुळे वातावरण तापलेले होते. गांधीजी दांडीला पोचण्यापूर्वीच ओरिसामधील लोकांनी मिठाचे उत्पादन सुरू ठेवण्याचा निर्धार केला. कटक येथे ओरिसाच्या वेगवेगळ्या भागातून स्वयंसेवक जमा झाले. मिठाच्या सत्याग्रहाबद्दल जाहीर सभा घेण्यात आल्या. या सभेत भाषणे करणाऱ्यांना ब्रिटिश सरकारने अटक करून तुरुंगात टाकले. ६ एप्रिलला गोपबंधू चौधरी आणि आचार्य हरिहर दास यांच्या नेतृत्वाखाली २१ सत्याग्रहींच्या तुकडीने स्वराज आश्रम, कटक येथून इंचुरी येथे मिठाच्या सत्याग्रह करण्यासाठी पायी जाण्यास सुरुवात केली. ९ एप्रिलला चांडोल येथे गोपबंधू चौधरी यांना अटक झाली. तरी यात्रा सुरूच राहिली. १३ एप्रिलला इंचुरी येथे पोचलेल्या हजारो सत्याग्रहींनी मूठभर मीठ हातात घेऊन कायदेभंग केला. सत्याग्रहींच्या तुकड्या मीठ हातात घेऊन कायदा मोडत. पोलीस त्यांना अटक करत. मग सत्याग्रहींची पुढची तुकडी पुढे येत असे. सर्व तुरुंग भरून गेले तरी आंदोलनात नवीन लोक सहभागी होतच होते. इंचुरीमधील सत्याग्रहात महिलांची संख्या लक्षणीय होती. काही निदर्शने महिलांनी आयोजित केली होती. शेवटी सर्व सत्याग्रहींची तुरुंगातून सुटका झाली, तेव्हा त्यांच्या स्वागतासाठी हजारो लोक जमले होते.
मिठाच्या सत्याग्रहाने स्वातंत्र्य लढ्याला मोठे बळ मिळाले.जग बदलणाऱ्या १० महत्त्वपूर्ण आंदोलनात या सत्याग्रहाचा समावेश टाईम नियतकालिकाने केला आहे.
माडगुळकरांची कविता
दांडी यात्रेच्या सत्याग्रहाबद्दल ग.दि. माडगुळकरांनी एक अजरामर कविता लिहिली आहे, तिची सुरुवात अशी आहे : उचललेस तू मीठ मूठभर साम्राज्याचा खचला पाया
संदर्भ
वर्ग:गुजरातचा इतिहास वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील महत्त्वाच्या घटना वर्ग:सत्याग्रह वर्ग:ओडिशाचा इतिहास
आले-मिरचीचे लोणचे
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ वर्ग:लोणची वर्ग:रिकामी पाने
मिरचीचे लोणचे
कृती
साहित्य : 1/2 किलो हिरवी मिरची, 1 वाटी मोहरीची डाळ, पाव चमचा मेथीची (कच्ची) पूड, 3/4 चमचा हळद, 1 चमचा हिंग, दीड ते दोन वाट्या मीठ, 6 लिंबाचा (रस), 1/2 वाटी तेल. कृती : सर्वप्रथम एका ताटात किंवा परातीत मोहरीची डाळ, मेथीपूड, हळद व हिंग घालावे. कढईत तेल कडकडीत तापवावे. तेल तापले की ते परातीतल्या पदार्थांवर ओतावे व झाऱ्याने ढवळावे. मसाला एकत्र कालवला गेला की गार होऊ द्यावा. मिरच्या धुऊन फडक्यावर कोरड्या होऊ द्याव्यात. नंतर त्याचे तुकडे करावे. त्यात 2 चमचे बाकी ठेवून बाकीचे मीठ मिसळावे. गार झालेल्या मोहरीच डाळीचा मसाला घालावा. बरणीत 2 चमचे मीठ घालावे. त्यात मिरच्या व मसाला कालवून भरावा. वरून एक चमचे मीठ घालावे. दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या दिवशी 6 लिंबाचा रस काढून लोणच्यात घालावा
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ वर्ग:लोणची वर्ग:रिकामी पाने
अँडी सँडहॅम
अँडी सॅंडहॅम (६ जुलै, इ.स. १८९० - २० एप्रिल, इ.स. १९८२) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९२१ ते १९३० दरम्यान १४ कसोटी सामन्यांत खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १८९० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नीरो
नीरो (पूर्ण नाव - नीरो क्लॉडिअस सीझर ऑगस्टस जर्मेनिकस लॅटिन : Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus जन्म - १५ डिसेंबर, इ.स. ३७ मृत्यू - ९ जून, इ.स. ६८ रोम) हा रोमन साम्राज्याचा पाचवा सम्राट होता.
इतिहास
क्लॉडियस याने ॲग्रिप्पिना हिच्याशी विवाह करून तिला राणी बनवले होते. ॲग्रिप्पिना ही क्लॉडियसची चौथी पत्नी होती. आपल्या पहिल्या दोन बायकांना क्लॉडियसने सोडचिठ्ठी दिली होती तर तिसऱ्या बायकोला ठार केले होते. नीरो हा ॲग्रिप्पिना हिला तिच्या पहिल्या नवऱ्यापासून झालेला मुलगा होता. ॲग्रिप्पिनाने क्लॉडियसशी लग्न करून ती रोमची राणी झाली तेव्हा नीरो अकरा वर्षांचा होता. पुढे ॲग्रिप्पिनाने क्लॉडिअसलाच विषप्रयोग करून ठार केले तेव्हा नीरो सतरा वर्षांचा होता.
क्लॉडियस ठार झाला त्यावेळी त्याला ब्रिटॅन्निकस नामक पहिल्या पत्नीपासून झालेला एक मुलगा असल्याने नीरो कायदेशीररित्या त्याच्या गादीचा वारस होऊ शकत नव्हता. गादीचा वारस कोणाला करायचे हे त्यावेळी रोमन साम्राज्यात बादशाही गार्डांच्या हातात असे. ते वाटेल त्याची निवड करत असत व सीनेटरांनाही त्याला मान्यता द्यावी लागे. नीरो हाच गादीचा व रोमन साम्राज्याचा सम्राट व्हावा म्हणून ॲग्रिप्पिना त्याला घेऊन बादशाही गार्डांकडे गेली व ब्रिटॅन्निकसपेक्षा नीरो हाच कसा गादीचा वारस होण्यास अधिक योग्य आहे ते तिने बादशाही गार्डांना पटवून दिले त्यामुळे नीरोच्याच नावाची रोमचा सम्राट म्हणून घोषणा करण्यात आली.
इतर
रोमन साम्राज्यात समलिंगी विवाह होत असत. नीरो या रोमन सम्राटाने त्याच्या एका नोकराबरोबर असा विवाह केल्याचे म्हटले जाते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:रोमन सम्राट वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अखिलेश पति त्रिपाठी
अखिलेश पति त्रिपाठी हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते दिल्लीच्या मॉडेल टाउन विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कलम करणे
इतर अनेक कारणांव्यतिरिक्त, दिवसे दिवस वाढणाऱ्या प्रदूषणामुळे झाडांना निर्विवाद महत्त्व आले आहे. आपला परिसर प्रदूषणमुक्त व्हावा यासाठी कमी जागेत शोभेची झाडे लावतात. त्यांसाठी रोपांची गरज असते. त्यासाठी लहान मोठ्या नर्सरीमधून विविध रोपे कमी कालावधीत व चांगल्या प्रकारे जोपासता येतात. त्यातून उत्पन्नही जास्त मिळविता येते. अशी रोपे पुढील दोन पद्धतीने करता येतात.
वनस्पती प्रजनन : दोन पद्धती :-
या दोन्ही पद्धतीने वनस्पतीचे प्रजनन करून रोपे तयार केली जातात.
पूर्व तयारी
प्रात्यक्षिक करण्यापूर्वी प्रथम स्वतः ते प्रात्यक्षिक करून पाहून त्यात येणाऱ्या अडचणी जाणून घ्याव्या लागतात. प्रात्यक्षिकापूर्वी स्पॅनिग माॅस (शेवाळ), संजीवक. प्लॅस्टिक पिशव्या इत्यादी साहित्याची जमवाजमव करून ठेवावी लागते..
प्रत्यक्ष वनस्पती प्रजननाचा उद्योग सुृरू करण्यापूर्वी
एक छोटी नर्सरी तयार करून त्यामध्ये छाट कलमाची, गुट्टी कलमाची व दाब कलमाची रोपे तयार करावीत आणि त्यासाठी अनुभव म्हणून
अपेक्षित कौशल्ये
साहित्य- स्पॅनिग माॅस, संजीवक, प्लॅस्टिक पिशवी, प्लॅस्टिक कागद (कलम) पट्टी.
साधने- सी कटर, कलमाचा चाकू इ.
=कलमाचे प्रकार=
कृती
दाब कलम
विशेष माहिती : कलम करण्याचे निरनिराळे प्रकार
संदर्भ
शेती व पशुपालन
पाचर कलम व डोळा भरणे
शेतीशी संबंधित एक जोडउद्योग म्हणजे रोपवाटिका. रोपवाटिका हा केवळ एक जोडउद्योग न राहता तो पूर्णपणे स्वत्रंत व्यावसाय म्हणूनही पाहिला जातो. शेतीप्रमाणेच रोपांची निगा राखण्याकरता काही विशिष्ट पूर्तता कराव्या लागतात. यातच एक तंत्र म्हणजे कलम करणे.
पाचर कलम, डोळा भरणे इत्यादी
पूर्व तयारी :
उपक्रमांची निवड करणे
प्रात्यक्षिकाची पूर्व तयारी
अपेक्षित कौशल्ये
कृती
पाचर कलम
डोळा भरणे
द्क्षता
आपणास हे माहीत आहे का ?
विशेष माहिती
संदर्भ
शेती व पशुपालन
वर्ग:वनस्पतीशास्त्र
गोव्यातील गणेशोत्सव
गणेशचतुर्थी हा गोव्यातील सगळ्यात मोठा सण असून दसरा व दिवाळीपेक्षासुद्धा इथे गणेशचतुर्थी मोठ्या उत्साहात साजरी केली जाते.
गोव्याच्या लोकांना मासे (कोकणीत 'नुस्ते') प्रिय असले तरीसुद्धा (तसे गोव्यातसुद्धा बरेच लोक शुद्ध शाकाहारी लोक आहेत.) श्रावण महिना ते गणेशचतुर्थी होईपर्यंत इथले लोक शुद्ध शाकाहारी असतात. शाकाहाराला कोकणीत 'शिवराक' म्हटले जाते.
इथले पारंपारिक मूर्तिकार साधारण दोन तीन महिन्याआधी त्यांच्या कामाला सुरुवात करतात. चिकणमाती आणून ते रंग देण्यापर्यंतची सगळी कामे श्रावण संपेपर्यंत आटोपली जातात. श्रावण संपतो आणि घरोघरी खरेदी सुरू होते. सजावटीचे सामान, स्वयंपाकाच्या वस्तू, माटोळीच्या वस्तू (माटोळी? सांगतो पुढे!), फटाके इ.ची खरेदी होते. घराला रंगरंगोटी केली जाते.
त्यानंतर घरोघरी करंज्या केल्या जातात. इथल्या गणेशोत्सवाचं हे एक खास वैशिष्ट्य आहे. इथे मोदकांपेक्षा मोठा मान करंजीचा. ओल्या नारळाच्या, सुक्या खोबऱ्याच्या, तिखट असे बरेच प्रकार केले जातात.
गणेशचतुर्थीच्या सणाला खाद्यपदार्थांचं खास वैशिष्ट्य आहे. गणपतीच्या नैवेद्याच्या मोदक व लाडू याबरोबर खोबऱ्याचं पुरण भरलेल्या करंज्या आवश्यक आहेत. ख्रिस्ती समाजात या करंज्या ख्रिसमसच्या प्रसंगी करण्याची प्रथा आहे. गणपतीबरोबर उंदीर या गणेशाच्या बाहनाला स्वतंत्रपणे नैवेद्य दाखविला जातो. गौरीसाठी खीर हवी असते. दुसऱ्या म्हणजे पंचमीच्या दिवशी पातोळ्या या पदार्थाचा नैवेद्य आवश्यक आहे. घरातील गणपती गोव्यात दीड दिवसांचा असतो. नवस असला तर पाच, सात अगर नऊ दिवस गणपती राहतो.
वर्ग:गोवा
अलका लांबा
अलका लांबा ह्या एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेच्या सदस्या आहेत. त्या आम आदमी पार्टीच्या सदस्या व आमदार आहेत आणि त्या दिल्लीच्या चांदणी चौक विधानसभा मतदारसंघचे प्रतिनिधित्व करतात. त्या दिल्ली विद्यापीठातील विद्यार्थी संघाच्या माजी अध्यक्षा आहेत.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:दिल्लीचे आमदार वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हनीफ मोहम्मद
मोहम्मद, हनीफ वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
गदग
गदग भारतातील कर्नाटक राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर गदग जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:कर्नाटकातील शहरे वर्ग:गदग जिल्हा
एव्हर्टन एफ.सी.
एव्हर्टन फुटबॉल क्लब (Everton Football Club) हा युनायटेड किंग्डमच्या लिव्हरपूल शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १८७८ साली स्थापन झालेला हा क्लब प्रीमियर लीगमधे खेळतो. आजवर ९ प्रीमियर लीग अजिंक्यपदे जिंकलेला एव्हर्टन हा इंग्लंडमधील एक यशस्वी फुटबॉल संघ मानला जातो.
संदर्भ
वर्ग:इंग्लिश फुटबॉल क्लब वर्ग:लिव्हरपूल