cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सोमठाणा (नायगाव)
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:नायगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
सारवे (श्रीवर्धन)
सारवे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:श्रीवर्धन तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९४६
भारत क्रिकेट संघाने जून-ऑगस्ट १९४६ दरम्यान ३ कसोटी सामने खेळण्यासाठी इंग्लंडचा दौरा केला. भारतीय संघाचे नेतृत्व इफ्तिखार अली खान पटौडी यांनी केले. भारताच्या फाळणीआधीचा हा शेवटचा भारतीय संघाचा दौरा होता. या दौऱ्यात भारताकडून खेळल्यानंतर काही खेळाडू नंतर पाकिस्तानतर्फेही खेळले.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील क्रिकेट वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे इंग्लंड
दीना नदी
ही महाराष्ट्रातील गडचिरोली जिल्ह्यातील  एक नदी आहे.
वर्ग: गडचिरोली जिल्ह्यातील नद्या
चेतन साकरिया
चेतन साकरिया (२८ फेब्रुवारी, १९९८:भावनगर, गुजरात - हयात) हा 🇮🇳 indiaच्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
कृष्णप्पा भारतात स्थानिक क्रिकेटमध्ये सौराष्ट्रकडून खेळतो. तर त्याने इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये कृष्णप्पाने राजस्थान रॉयल्सकडून खेळलेला आहे.
वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गजानन श्रीपत खैर
डॉ. गजानन श्रीपत खैर ऊर्फ अण्णासाहेब खैर (१५ जून, इ.स. १८९८ - २९ ऑगस्ट, इ.स. १९८६) हे मराठी शिक्षणतज्ज्ञ होते. त्यांनी नारायण भिकाजी परुळेकर यांच्यासह इ.स. १९२१ साली पुण्यात महाराष्ट्र विद्यालय ही शिक्षणसंस्था स्थापली. पुणे विद्यार्थिगॄह या शिक्षणसंस्थेचे ते काही काळ कार्याध्यक्ष होते. इ.स. १९५२ ते इ.स. १९५८ या काळात ते मुंबई प्रांताच्या विधिमंडळात अपक्ष सदस्य होते.
संदर्भ
वर्ग:मराठी शिक्षणतज्ज्ञ वर्ग:इ.स. १८९८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू
काकडशिवणी
काकडशिवणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
मेंढ
मेंढ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
खातेवही
खातेवही म्हणजे एखादी व्यक्ती, संपत्ती, उत्पन्न किंवा खर्च या संबंधातील व्यवहारांचा एकत्रित गोषवारा देणारे पुस्तक होय. खातेवहीत प्रत्येक व्यक्ती, संपत्ती किंवा उत्पन्न खर्च या साठी एकेक खाते बनवले जाते. या खात्यांमध्ये नोंदी करण्यासाठी रोजकीर्द तसेच इतर सहाय्यक पुस्तकावरून नोंद केली जाते. म्हणजेच खातेवही हे त्या मानाने दुय्यम पुस्तक आहे. माझे बँकेत खाते आहे असे माणूस जेव्हा म्हणतो त्याचा अर्थ माणसाचे आणि बँकेचे काय आर्थिक व्यवहार आहेत याची नोंद बँक माणसाच्या नावाच्या व्यक्तिगत खात्यामध्ये करते असा होतो.
आवश्यकता
खातेवहीची गरज खालील कारणामुळे भासते.
१. वर्गीकृत माहितीची गरज भागवणे. म्हणजे खर्च किती झाला याचा एकाच आकडा कळण्यापेक्षा तो कुठल्या कुठल्या कारणासाठी झाला हे समजणे व्यवस्थापनासाठी आवश्यक असते. किंवा एकूण येणे रक्कम किती आहे या पेक्षा आपले सर्वात मोठे पाच ऋणको कोण आहेत हे समजणे अधिक उपयुक्त आहे. ही माहिती खातेवही मुळे मिळू शकते.
३. महत्त्वाची आर्थिक विवरणे बनवणे. तेरीज पत्रक ( English : Trial Balance), नफा तोटा पत्रक आणि ताळेबंद तयार करताना खातेवही वापरली जाते
४. लेखाकर्म करण्यासाठी आवश्यक. पुस्तपालन म्हणजे व्यवहारांची प्राथमिक नोंद पण तिला लेखाकर्माचे स्वरूप देण्यासाठी खातेवही आवश्यक ठरते. हो डरते सोवरूप नही है फाई से को ही आय है पुस्तपालक असे मानतात
स्वरूप
आधुनिक काळात खातेवही संगणकावर विविध आज्ञावलीच्या सहायाने राखली जाते. अजूनही काही व्यापारी बांधीव पुस्तकांची खातेवही वापरतात. अशा वहीत अनेक पाने असतात व प्रत्येक पानावर एक खाते उघडले जाते. प्रत्येक पानास एक पृष्ठांक दिला जातो. यालाच खाते पान क्रमांक (English:- Ledger Folio) असेही  संबोधले जाते. खातेवहीच्या प्रारंभीच्या पानावर खात्यांच्या आद्याक्षरानुसार बनवलेली अनुक्रमणिका असते. प्रत्येक खात्यासमोर खाते पान क्रमांक लिहिलेला असतो.
खातेवही मध्ये खाती दोन प्रकारे ठेवली जातात.
इंग्रजीतील टी या अक्षराप्रमाणे नमुना
मेसर्स अ ब क यांच्या पुस्तकात
विवरण पत्रानुसार नमुना
संगणकावर आधारित लेखांकनात मध्ये विवरण पत्रानुसार खाते लिहिले जाते.
खात्यांचे संतुलन
आर्थिक वर्षाच्या शेवटी खातेवाहीतील खात्यांचे संतुलन करण्यात येते. द्विनोंदी पद्धतीनुसार प्रत्येक व्यवहाराचे दोन परिणाम असतात. म्हणजेच विविध खात्यावर जमा रक्कम ही इतर खात्यावरील नावे रकमे इतकीच हवी. हे अंक गणितीय शोधण्यासाठी खात्याच्या दोन्ही बाजूच्या बेरजा करतात.
जर खात्यावरील नावे रक्कम जास्ती असेल तर फरकाला नावे शिल्लक असे म्हणतात. फरकाची ही रक्कम जमा बाजूच्या तपशिलात 'शिल्लक पुढे नेली ' असा शेरा देऊन पुढील वर्षी नावे बाजूस लिहिली जाते.
जर खात्यावरील जमा रक्कम जास्ती असेल तर फरकाला जमा शिल्लक असे म्हणतात. फरकाची ही रक्कम नावे बाजूच्या तपशीलात 'शिल्लक पुढे नेली ' असा शेरा मारून पुढील वर्षी जमा बाजूस दाखवली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाणिज्य वर्ग:बँकिंग
राग देशकार
राग देशकार हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.
थाट: बिलावल
जाती: ओडव
वादी: धैवत (ध)
संवादी: गंधार (ग)
वर्ज्य स्वर: म, नी
या रागात सर्व स्वर शुद्ध लागतात.
गाण्याची वेळ: दिवसाचा दुसरा प्रहर
हा राग भुपाली/ भूप रागाशी साम्य दाखवतो. देसकार रागाच्या वादी, संवादी स्वरांमुळे भुपाली/ भूप रागापासूनची भिन्नता दर्शवली जाते.
देशकार वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
लढा रामजी
लढा रामजी तथा रामजी लढा नकुम (१० फेब्रुवारी, इ.स. १९००:पिधर, गुजरात, भारत - २० डिसेंबर, इ.स. १९४८:राजकोट, गुजरात) हा 🇮🇳 indiaचा पहिला कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. रामजी जलदगती गोलंदाज होता. त्याची गणना त्याकाळच्या जगातील सगळ्यात वेगवान गोलंदाजांत होत असे.
१९३१-३२ च्या मोसमात फ्रीलूटर्स संघाकडून निझाम रेल्वे अ संघाविरुद्ध खेळताना रामजीने दोन डावांत मिळून ५६ धावांत १२ बळी मिळवले. त्याचाच लहान भाऊ लढा अमरसिंग याने त्या सामन्यातील उरलेले आठ बळी मिळवले.
पवल लाक्रा
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुंबई मोनोरेल
इतिहास
विलासराव देशमुख महाराष्ट्र राज्याचे मुख्यमंत्री असताना त्यांनी मुंबई मध्ये भारतातील पहिली मोनोरेल प्रणाली बांधण्याची परवानगी १३ ऑगस्ट, २००८ रोजी दिली. बॉंबार्डिअर ट्रान्स्पोर्टेशन, रिलायन्स एनर्जी व हिताची मोनोरेल यांच्या आणि लार्सन ऍण्ड टूब्रो व मलेशियातील स्कोमी रेल यांच्या दोन संघांतून ११ नोव्हेंबर, २००८ रोजी लार्सन ऍण्ड टूब्रो व स्कोमी रेल या संघाला २०२९ पर्यंत मोनोरेल बांधण्याचे व चालवण्याचे २४६० कोटी रुपयांचे कंत्राट दिले गेले. मुंबई मोनोरेलचे बांधकाम तत्कालीन मुख्यमंत्री अशोक चव्हाण ह्यांच्या हस्ते ९ फेब्रुवारी २००९ रोजी सुरू झाले. २६ जानेवारी २०१० रोजी १०८ मी.च्या मार्गावर परीक्षा-चलन पार पडले.
मार्ग
मुंबई मोनोरेलचा मार्ग मुंबईच्या पूर्व भागातील चेंबूर उपनगरापासून दक्षिण मुंबईमधील जेकब सर्कलपर्यत आखण्यात आला आहे. चेंबूरमधील मोनोरेलचे टर्मिनस स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या हार्बर मार्गावरील चेंबूर रेल्वे स्थानकाच्या जवळ स्थित आहे ज्यामुळे प्रवाशांना मार्ग बदलणे सुलभ होते. २०.२१ किमी लांबीचा हा मार्ग संपूर्णपणे उंचीवर असून प्रवाशांच्या सोईसाठी सरकते जिने व लिफ्टची सोय करण्यात आली आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मुंबई मोनोरेल वर्ग:मुंबईमधील वाहतूक वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
नागपूरचे राज्य
नागपूरचे राज्य १८ व्या शतकाच्या सुरुवातीस देवगडच्या गोंड राज्यकर्त्यांनी स्थापित केलेले पूर्व-मध्य भारतातील एक राज्य होते. हे १८ व्या शतकाच्या मध्यभागी भोसले घराण्याच्या मराठ्यांच्या अधिपत्याखाली आले आणि ते मराठा साम्राज्याचा भाग बनले. नागपूर शहर हे राज्याची राजधानी होते.
तिसऱ्या इंग्रज-मराठा युद्धा नंतर हे राज्य १८१८ मध्ये ब्रिटीश साम्राज्याचे राज्य बनले आणि १८५३ मध्ये हे नागपूर प्रांत बनून ब्रिटीश भारताला जोडले गेले.
गोंड राज्य
नागपूर राज्याची ऐतिहासिक नोंद १८ व्या शतकाच्या सुरुवातीस सुरू होते, जेव्हा ते आता छिंदवाडा जिल्ह्यातील देवगडच्या गोंड राज्याचा भाग बनले होते. देवगडचे राजा बख्त बुलंद यांनी दिल्लीला भेट दिली आणि त्यानंतर स्वतःच्या राज्याच्या विकासास प्रोत्साहन देण्याचा त्यांचा निर्धार होता. यासाठी त्यांनी हिंदु व मुस्लिम कारागीर व शेती करणाऱ्यांना येथे स्थायिक होण्यासाठी आमंत्रित केले आणि नागपूर शहराची स्थापना केली. त्यांचा वारसदार, चांद सुलतान यांनी देशाचा विकास चालू ठेवला आणि आपली राजधानी नागपुरात आणली. चांद सुलतानच्या मृत्यूनंतर भोसले यांनी राज्याचा ताबा घेतला.
रघूजी प्रथम भोसले (1739–1755)
१७३९ मध्ये चांद सुलतान यांच्या मृत्युनंतर, त्याच्या उत्तराधिकाऱ्याबद्दल वाद झाले, आणि त्यांच्या विधवेने मराठा छत्रपतीच्या वतीने वऱ्हाडचे अधिकारी रघूजी भोसले यांची मदत घेतली. भोसले कुटुंब मूळचे सातारा जिल्ह्यातील देउर या गावचे अध्यक्ष होते. रघूजींचे आजोबा आणि त्याचे दोन भाऊ शिवाजीच्या महाराजांच्या सैन्यात लढले होते आणि त्यांच्यातील बहुतेकांना वऱ्हाडमध्ये एक उच्च सैन्य पद आणि चौथ गोळा करण्याची भूमिका सोपविण्यात आली होती. रघूजी यांना प्रतिस्पर्धी गोंड गटांनी बोलविले असता त्यांनी चंद सुलतानच्या दोन मुलांची जागा या ताब्यात घेतलेल्या सिंहासनावर घेतली. त्यानंतर रघूजी त्यांच्या मदतीसाठी योग्य बक्षीस घेऊन परत वऱ्हाड येथे निवृत्त झाले. तथापि, भाऊंमध्ये मतभेद वाढले आणि १७४३ मध्ये रघूजीने मोठ्या भावाच्या विनंतीवरून पुन्हा हस्तक्षेप केला आणि आपला प्रतिस्पर्धी हाकलला. पण दुसऱ्यांदा ताब्यात घेतलेले देश परत करण्याची इच्छा त्यांना नव्हती. गोंड राजा बुरहान शान, यांना त्यांचा स्वामित्वाची बाह्य अधिचिन्हे टिकवून ठेवण्याच्या अधिकारासाठी परवानगी असली, तरी प्रत्यक्ष व्यवहारात ते राज्याचे निवृत्तिवेतनधारी बनून राहिले, आणि सर्व शक्ती रघूजी भोसले यांच्या हातात गेली आणि ते नागपूरचे पहिले मराठा राजे बनले.
निर्भय आणि निर्णायक, रघूजी हे मराठा नेत्याचे प्रमुख होते; इतर राज्यांच्या त्रासात त्याने स्वतःची महत्त्वाकांक्षा उघडली पाहिली आणि लुटणे व स्वारी करण्याच्या सबबीचीही त्याला गरज भासली नाही. त्याच्या सैन्याने दोनदा बंगालवर आक्रमण केले आणि त्यांनी कटकचे सत्र घेतले. चंदा, छत्तीसगड आणि संबलपूर त्याच्या मृत्यूच्या वर्षी म्हणजे १45 and. ते १5555. दरम्यान त्याच्या अधिपत्यात सामील झाले.
जानोजी, पहिले मुधोजी, आणि दुसरे रघूजी भोसले (१७५५–१८१६)
पेशवाई आणि हैदराबादच्या निजाम यांच्यात झालेल्या युद्धात त्यांचे उत्तराधिकारी जानोजी भोसले यांनी भाग घेतला. त्यानंतर जानोजींने या दोघांचा विश्वासघात केल्यामुळे जानोजींच्याविरूद्ध एकजूट होऊन त्यांनी १७६५ मध्ये नागपूरवर हल्ला करून नागपूर जाळले.
२१ मे १७७२ रोजी जानोजी यांचे निधन झाल्यावर, त्यांच्या भावांनी उत्तराधिकारी होण्यासाठी लढाई केली. मुधोजी भोसले यांनी सहा मैल (१० कि.मी.) नागपूरच्या दक्षिणेस पाचगावच्या लढाईत, आपल्या भावली ठार केले आणि जान्होजीचा वारसदार असलेल्या त्यांचा शिशु रघूजी (दुसरे) भोसले याच्या वतीने राजकारण करण्यात त्यांना यश आले. १७८५ मध्ये मंडला आणि वरची नर्मदा खोरे पेशव्याशी तह करून नागपूरच्या साम्राज्यात जोडली गेली. मुधोजी यांनी ब्रिटीश ईस्ट इंडिया कंपनीची बाजू घेतली आणि हे धोरण काही काळ रघूजी दुसरे, ज्यांनी होशंगाबाद व खालच्या नर्मदा खोरे ताब्यात घेतले, यांनी चालू ठेवले. परंतु १८०३ मध्ये ते ग्वाल्हेरच्या दौलतराव शिंदेंबरोबर इंग्रजांविरूद्ध एकत्र झाले. १८०६ त्यांनी पर्यंत संबलपूरवरचे हक्क सोडले नसले तरी हे दोन नेते आसई आणि आर्गाव या युद्धात निर्णायकपणे पराभूत झाले आणि त्यावर्षीच्या देवगावच्या करारात राघूजींनी कटक, दक्षिणी वऱ्हाड आणि संबलपूर यांना ब्रिटिशांच्या स्वाधीन केले.
१८ व्या शतकाच्या समाप्तीपर्यंत मराठा प्रशासनाचे सर्वच कल्याण झाले आणि देश भरभराटीला आला. पहिले चार भोसले सैन्य प्रमुख होते जे सैनिकांच्या सवयी असलेले व इतर सर्व मुख्य अधिकाऱ्यांशी सतत परिचित संवाद साधून खडबडीत होते. इ.स. १७९२ पर्यंत त्यांच्या प्रांतात क्वचितच शत्रुत्व असत आणि बऱ्यापैकी न्याय्य व अत्यंत साध्या सरकारच्या व्यवस्थेखाली लागवड व उत्पन्नाचे क्षेत्र वाढतच गेले. देवगावच्या तहानंतर मात्र हे सर्व बदलले. राघूजी दुसरे त्यांच्या प्रांतातील एक तृतीयांश प्रदेशापासून वंचित होते आणि त्यांने उर्वरित प्रदेशातून उत्पन्नातील तोटा भरून काढण्याचा प्रयत्न केला. गावे निर्दयपणे भाड्याने देण्यात आले आणि बरेच नवीन कर लादले गेले. सैन्याच्या पगाराची थकबाकी असल्याने त्यांनी शेतकऱ्यांची लूट करून स्वतःला सांभाळले. त्याच वेळी पिंडार्यांचे हल्ले सुरू झाले. ते इतके धाडसी झाले की त्यांनी १८११ मध्ये नागपुरात जाऊन उपनगरे जाळली. याच वेळी बहुतेक गावे किल्ले बांधले गेले होते; हे मारहाण करणारे लोक आल्यावर शेतकरी किल्ल्यांकडे जीव घेऊन पळत असत आणि निर्घृण आयुष्यासाठी लढा देत असत. किल्ल्यांचा भिंतीबाहेरचे सर्व काही त्यांनी आधीच गमावले होते.
दुसरे मुधोजी भोसले (१८१७-१८१८)
१८१६ मध्ये दुसऱ्या रघूजीच्या मृत्यूच्या वेळी त्यांचे मूल परसोजी हे राजा झाले. दुसरे मुधोजी भोसले यांनी १८१७ मध्ये पारसोजींची हत्या केली. हे दुसऱ्या रघूजीचा भाऊ व्यंकोजीचा मुलगा असून अप्पा साहेब म्हणून ओळखले जात असत. ब्रिटीशांनी सहाय्यक दलाच्या देखभालीसाठी युतीच्या करारावर या वर्षात १७९९ पासून नागपूर कोर्टात नियुक्त झालेल्या ब्रिटीश रहिवासी द्वारे स्वाक्षरी करण्यात आली होती,. १८१७ मध्ये ब्रिटीश आणि पेशवाई यांच्यात झालेल्या युद्धाच्या प्रसंगी आप्पा साहेब यांनी इंग्रजांशी मित्रत्व संपविले आणि पेशवेकडून दूतावास व पदवी स्वीकारली. त्यांच्या सैन्याने इंग्रजांवर हल्ला केला, आणि सीताबर्डी येथे झालेल्या युद्धात त्यांचा पराभव झाला. या युद्धांमुळे बेरारचा उर्वरित भाग व नर्मदा खोऱ्यातील प्रांत ब्रिटीशांना देण्यात आले. आप्पा साहेब यांना पुन्हा गादीवर बसवले गेले, पण त्यानंतर लवकरच पुन्हा कट रचत असल्याचे समजले आणि त्याला हद्दपार करून अलाहाबाद येथे पाठविण्यात आले. वाटेत त्यांने आपल्या सुरक्षारक्षकाला लाच दिली आणि ते तेथून पळून गेले, प्रथम महादेव डोंगरावर, त्यानंतर पंजाबला आणि शेवटी त्यांनी जोधपूरच्या मान सिंगच्या दरबारात आश्रय घेतला. मान सिंगने त्यांना इंग्रजांच्या इच्छेविरूद्ध आश्रय दिला.
तिसरे राघूजी (१८१८–१८५३) भोसले आणि ब्रिटिश शासन
त्यानंतर दुसऱ्या राघूजींचा एक नातू सिंहासनावर बसविला गेला आणि तेथील प्रांत १८१८ ते १८३० या काळात रहिवाशांच्या ताब्यात गेले, त्या वर्षी राघूजी (तिसरे) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या तरुण शासकाला वास्तविक शासन चालवू देण्यात आले. १८५३ मध्ये ते वारसां शिवाय मरण पावले, आणि ब्रिटीशांनी व्यपगत सिद्धांताने हे राज्य बळकावले. पूर्वीचे नागपूर राज्य आता नागपूर प्रांत म्हणून प्रशासित करण्यात आले, आणि १८६१ मध्ये मध्य प्रांताची स्थापना होईपर्यंत भारताच्या गव्हर्नर जनरलने नेमलेल्या आयुक्तांच्या अधीन होते. १८५७ च्या स्वातंत्र्ययुद्धाच्या वेळी शहरातील विस्कळीत मुसलमानांच्या अनुषंगाने अनियमित घोडदळाच्या रेजिमेंटद्वारे बंडखोरीची योजना तयार केली गेली होती, परंतु कामठीच्या मद्रास सैन्याने पाठिंबा दर्शविलेल्या नागरी अधिकाऱ्यांच्या तातडीच्या कारवाईमुळे ही मोहीम अयशस्वी झाली. काही मूळ अधिकारी व शहरातील दोन अग्रगण्य मुस्लिमांना गडाच्या तटबंदीवरून फाशी देण्यात आली आणि अशांतता संपली. म्हातारी राजकन्या आणि दुसऱ्या राघूजींची विधवा बाका बाई, यांनी त्यांचा सर्व प्रभाव ब्रिटीशांच्या समर्थनार्थ वापरला आणि स्वतःच्या उदाहरणाने मराठा जिल्ह्यांना निष्ठावंत ठेवले.
संदर्भ
वर्ग:नागपूरचा इतिहास वर्ग:मराठा साम्राज्य वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
राग जैत कल्याण
राग जैत कल्याण हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.जैत कल्याण हा कल्याण थाटातील एक राग असून,त्याचा वादी स्वर 'प' आहे तर, संवादी स्वर  'सा' आहे.
भूप, देसकार यासारखा असणारा हा राग आहे. त्याचा आरोह सा रे ग प ध सां असा आहे तर अवरोह रें सां ध प ग रे सा असा आहे. पकड़ /चलन, प ध ग प , प सां प , प ध ग प
जैत कल्याण वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
कनकदुर्ग
कनकदुर्ग''' हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
भौगोलिक स्थान
हर्णे बंदर प्राचीन काळापासून प्रसिद्ध आहे. सुवर्णदुर्ग या जलदुर्गामुळे हर्णे बंदराला ऐतिहासिक महत्त्वही प्राप्त झालेले आहे. सुवर्णदुर्ग किल्ल्याच्या रक्षणासाठी हर्णेच्या सागरी किनाऱ्यावर तीन किनारी किल्ल्यांची उभारणी करण्यात आलेली आहे. ते तीन दुर्ग म्हणजे कनकदुर्ग, फत्तेदुर्ग आणि गोवागड.
कसे जाल?
हर्णे बंदर दापोली तालुक्यामधे असून तो रत्‍नागिरी जिल्ह्यामधे आहे. कोकणामधील महाड, मंडणगड आणि खेड कडून गाडीमार्गाने दापोलीला पोहोचता येते. दापोलीपासून सोळा कि.मी. अंतरावर हर्णे आहे. हर्णेच्या सागरातील सुवर्णदुर्ग किल्ल्याबरोबर किनाऱ्यावरील या तिन्ही किल्ल्यांनाही भेट देता येते.
पाहण्यासारखे
हर्णेच्या किनाऱ्यावर दक्षिणेकडे टेकडीवजा एक भूशिर घुसलेले आहे. या लहानश्या टेकडीवजा भूशिरावर कनकदुर्गचा किल्ला उभा आहे. कनकदुर्गाच्या पूर्व बाजूला मच्छिमारांच्या अनेक होड्या दिसतात. या होड्यांमध्ये जाण्यासाठी कनकदुर्गाला लागूनच धक्का बांधलेला आहे. या धक्क्यावर जाण्यासाठी पुलासारखा रस्ता आहे. या रस्त्याने चालत गेल्यावर कनकदुर्गावर जाण्यासाठी केलेल्या पायऱ्यांचा मार्ग दिसतो. या पायऱ्यांच्या बाजूलाच भक्कम बांधणीचा बुरुज आहे. काळ्या पाषाणातील हा बुरूज म्हणजे कनकदुर्ग. पायऱ्यांच्या मार्गाने पाचच मिनिटांमधे कनकदुर्गावर पोहोचता येते. गडाच्या माथ्यावरच्या इमारती आता नष्ट झाल्या असून त्या भागात दीपगृह उभे असलेले दिसते. कनकदुर्गावरून मुरुड दाभोळ तसेच गोपाळगडापर्यंतचा सागरकिनारा दिसतो. पश्चिमेकडे अथांग सागराची अधुनमधून चमचमणारी किनार आणि सागराची गाज दिसते. उत्तरेकडे फत्तेदुर्गाची टेकडी मच्छिमारांच्या वस्तीने पूर्णपणे घेरलेली दिसते. कनकदुर्गावरील गडपणाचे अवशेष काळाच्या ओघात नष्ट झाले आहेत. कनकदुर्गाकडून परत फिरल्यावर डावीकडील टेकडी म्हणजे फत्तेदुर्ग आहे. मच्छिमारांच्या वस्तीने व्यापलेल्या फत्तेदुर्गावरचे अवशेष केव्हाच लुप्त झालेले आहेत.
बाहय दुवे
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
शेषराव मोरे
प्रा. डॉ. शेषराव मोरे (जन्म : १७ ऑगस्ट, इ.स. १९४८) हे वैचारिक लिखाण करण्यारे एक मराठी लेखक आणि वक्ते आहेत. ते व्यवसायाने अभियंता आहेत. औरंगाबादच्या सरकारी अभियांत्रिकी महाविद्यालयात ते प्राध्यापक होते. ते कायद्याचे पदवीधरही आहेत.
त्यांच्यावर प्रा. नरहर कुरूंदकर यांचा प्रभाव आहे. नांदेडला अभियांत्रिकी शिकत असताना ते कुरूंदकर यांच्या वर्गात बसायचे.
लेखनासाठी केलेला अभ्यास
आपल्या पुस्तकांमधूनमोरे यांनी भारतावरील इस्लाम धर्माच्या प्रभावाचा अभ्यास केला आहे. १९९१पासून त्यांनी इस्लामचा सर्वांगीण केला. रोज सात-आठ तास अभ्यास करूनही वेळ पुरत नसल्याने त्यांनी अखेर औरंगाबादच्या सरकारी अभियांत्रिकी कॉलेजातून स्वेच्छानिवृत्ती घेतली. देशभर भ्रमंती करून अभ्यासक, मौलवी यांच्या भेटी घेतल्या आणि हजारो पुस्तके अभ्यासली. यातून 'मुस्लिम मनाचा शोध', 'प्रेषितानंतरचे चार आदर्श खलिफा' ही पुस्तके लिहीली. मोरे यांनी रूढार्थाने वाचकानुनय न करता ही पुस्तके लिहिली आहेत. मोरे यांचे लेखन अनेक मराठी नियतकालिकात सातत्याने प्रकाशित होत असते.
सावरकरांविषयीचे लेखन
सावरकरांचा व्यासंग हे शेषराव मोरे यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे अभिन्न अंग आहे. सावरकरांचे जीवन हा मोरे यांच्या लिखाणाचा आवडता विषय. त्यामुळे प्रारंभी 'सावरकरांचा बुद्धिवाद', 'सावरकरांचे समाजकारण', 'सत्य आणि विपर्यास' या पुस्तकांतून सावरकरांच्या मौलिक विचारांची परखड मीमांसा त्यांनी केली.
राग शुद्ध कल्याण
राग शुद्ध कल्याण हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.
शुद्ध कल्याण वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
पोटफोडी नदी
ही महाराष्ट्रातील गडचिरोली जिल्ह्यातील  एक नदी आहे.
वर्ग: गडचिरोली जिल्ह्यातील नद्या
कामियो बेन्सो दि कावूर
कामियो बेन्सो दि कावूर (इटालियन: Camillo Benso, conte di Cavour) (ऑगस्ट १०, इ.स. १८१० - जून ६, इ.स. १८६१) हा इटलीचा राजकारणी व पहिला पंतप्रधान होता. इटलीच्या एकीकरणात बेन्सो दि कावुराचा महत्त्वाचा हात होता. तो मूळच्या इटालियन लिबरल पक्षाचा संस्थापक, तसेच दुसऱ्या इटालियन स्वातंत्र्ययुद्धाच्या काळात व गारीबाल्डीच्या एकीकरणाच्या मोहिमेच्या कालखंडात प्यिमॉंत-सार्दिनियाच्या राज्याचा पंतप्रधानदेखील होता. हा २३ मार्च, इ.स. १८६१ ते ६ जून, इ.स. १८६१ असे जेमतेम अडीच महिने या पदावर होता.
शेखाडी
शेखाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:श्रीवर्धन तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
संजू सॅमसन
संजू विश्वनाथ सॅमसन (११ नोव्हेंबर, १९९४:पुल्लुविला, केरळ, भारत - हयात) हा 🇮🇳 indiaच्या क्रिकेट संघाकडून २०१५ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
सॅमसन भारतात स्थानिक क्रिकेटमध्ये केरळ कडून खेळतो. तर त्याने इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये कृष्णप्पाने राजस्थान रॉयल्स, दिल्ली डेअरडेव्हिल्स, कडून खेळलेला आहे.
वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रभज्योत सिंग
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केदारवाडी
केदारवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
अरित्र
अरित्र (इंग्रजी: Puppis; पपिस) हा दक्षिण खगोलातील एक तारकासमूह आहे. अरित्र पहिल्यांदा एका मोठ्या तारकासमूहाचा, "जेसन आणि आर्गोनॉट्स"चे जहाज - आर्गो नेव्हिसचा भाग होता. त्याच्या सुरुवातीच्या व्याख्येच्या अनेक शतकांनंतर आर्गो नेव्हिसला फ्रेंच खगोलशास्त्रज्ञ निकोलाय लाकाय याने तीन भागात विभागले. त्यांतला एक भाग अरित्र आहे आणि इतर दोन भाग म्हणजे नौकातल आणि नौशीर्ष तारकासमूह.
ग्रहमाला
शृंगाश्वमधील ताऱ्यांभोवती अनेक परग्रह सापडले आहेत:
दूर-अंतराळातील वस्तू
आकाशगंगा अरित्रमधून जात असल्याने त्यामध्ये अनेक खुले तारकागुच्छ आहेत. एम४६ आणि एम४७ हे दोन खुले तारकागुच्छ आहेत. एम४७ मधील सर्वात तेजस्वी तारे ६व्या दृश्यप्रतीचे आहेत. मेसिए ९३ (एम९३) हा काहीसा दक्षिणेकडील आणखी एन खुला तारकागुच्छ आहे
एम ४६ हा एक गोलाकार खुला तारकागुच्छ आहे. त्याची सरासरी दृश्यप्रत ६.१ आहे आणि तो पृथ्वीपासून ५४०० प्रकाश-वर्ष अंतरावर आहे. हा एक समृद्ध तारकागुच्छ आहे. यामध्ये ५० ते १०० तारे असून यातले सर्वात तेजस्वी तारे मध्यम प्रखरतेचे आहेत.
जेम्स पीबॉडी
क्रिपल क्रीक येथील खाणकामगारांचा संप मोडून काढण्यासाठी याने एक हजार पोलिसवजा गुंड पाठवले व संप मोडून काढला.
वर्ग:कॉलोराडोचे गव्हर्नर वर्ग:इ.स. १८५२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९१७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शकील अब्बासी
वर्ग:पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने
कुलाबा
कुलाबा दक्षिण मुंबईतील एक भाग आहे. सोळाव्या शतकात पोर्तुगीज या भागास कांदिल म्हणत तर १७व्या शतकात ब्रिटिशांनी याला कोलियो असे नाव दिले.
कुलाबा हा शब्द कोळीभाषेतील कोळभात ह्यावरून आलेला आहे.हे कोळी पोर्तुगीज येण्याआधीपासूनच येथे राहत असलेले मूळ रहिवासी आहेत. आता असलेले कुलाबा पूर्वी दोन विभागांत विभागलेले होते. ते म्हणजे कुलाबा आणि धाकटा कुलाबा. कुलाबा हे मुंबईच्या सात बेटांपैकी एक बेत असून ज्यावर पोर्तुगीजांनी राज्य केलेले आहे.
संपूर्ण मुंबई हा प्रांत पोर्तुगीजांनी कथरीन ब्रेगांझा हिच्या लग्नात इंग्लंडच्या  दुसऱ्या चार्ल्सला आंदण म्हणून दिली. नंतर ह्या दुसऱ्या चार्ल्सने मुंबईला ब्रिटीश इस्ट इंडिया कंपनीला काही नाममात्र वार्षिक भाडे करारानुसार दिली. गेराल्ड ओंगियर ह्या मुंबईच्या दुसऱ्या राज्यपालाने (१६७२) आणि सुरतमधून ब्रिटीशांचा राज्यकारभार पाहणाऱ्या अध्यक्षाने कुलाबा आणि ओल्ड वूमन्स आईसलंड ब्रिटीशांच्या वतीने काबीज केले(१६७२).
पोर्तुगीजांनी धाकट्या कुलाब्यावर ते १६७२ मध्ये त्याच्या हवाली करण्यापूर्वीपासून कित्येक शतके त्याच्यावर अंमल कायम ठेवून होते.गोव्यातील पोर्तुगीज सरकारने येथील सर्व घरे मुंबईतील पाद्रोआडो पार्टीचे प्रमुख बिशप ऑफ दमाओ ह्यांना भाडेतत्त्वावर राहण्यासाठी दिली.१७४३ मध्ये, ब्रिटिश कुलाबा रिचर्ड ब्रीटन यांच्याकडे वार्षिक २०० रुपये भाडेतत्त्वावर भाडेपट्टीवर देण्यात आले तसेच भाडेपट्टी १७६४ मध्ये नूतनीकरण करण्यात आले.
१७९६ पर्यंत कुलाबा एक लष्करी छावणी बनले होते. कुलाबा माशांच्या विविधतेसाठी जसे बॉोंबील (बॉम्बे डक), रावस, हलवा, कासव, खेकडे,कोळंबी व शेवंड( लाॅलॅबस्टर) प्रसिद्ध होते.
कुलाबा वेधशाळा, एक हवामानशाळा वेधशाळा १८२६ मध्ये  ज्या भागात स्तःपण झाली त्याला अपर कोलाबा असे संबोधले जात होते. कुलाबा कॉजवे १८३८ मध्ये पूर्ण झाले, आणि अशा प्रकारे उर्वरित दोन बेटे इतरांना जोडण्यात आली.१८४४ मध्ये कॉटनग्रीन येथे कापूस एक्सचेंज उघडल्यानंतर, हळूहळू कुलाबा हे व्यावसायिक केंद्र बनले. सदर परिसरातील जागांच्या किंमती वाढू लागल्या. पुढे कुलाबा कॉजवे १८६१ आणि १८६३ मध्ये विस्तृत झाले.
कुलाबा १८७२ मध्ये एक स्वतंत्र नगरपालिका विभाग बनला. १९ व्या शतकात सिक बंगला (आता आयएनएसएस अश्विनी म्हणून ओळखले जाणारे) बांधण्यात आले.अँग्लिकन चर्चचे बांधकाम इ.स. १८३८ मधील पहिल्या अफगाण युद्धानंतर (अफगाण चर्च म्हणून ओळखले जाणारे) सेंट जॉन द इव्हॅजिएललिस्टचे बांधकाम १८४७ पासून सुरू झाले.१८५८मध्ये चर्च अधिकृतरीत्या पवित्र करून धार्मिक विधींसाठी खुले करण्यात आले.
१८७३ मध्ये अश्वचलित ट्राम-कार्स ह्यांची ओळख स्टर्न्स आणि कीटरेड्ज ह्यांनी  करून दिली, त्यांचे कार्यालयही कॉजवेच्या पश्चिम बाजूला होते. तेथे आता इलेक्ट्रक हाऊस आहे.
प्रोंग हे दीपगृह १८७५ मध्ये ह्या बेटाच्या अगदी दक्षिण टोकाकडे बांधण्यात आले.अगदी असंच डेव्हिड ससून ह्यांनी ससून डॉक ह्याच वर्षी बांधले.बी बी आणि सीआय रेल्वेने कुलाबा रेल्वे स्थानक किंवा टर्मिनसची स्थापना केली. त्या जागी आता बधवार पार्क आहे. कुलाबाच्या विकासामुळे स्थानिक कोळी अगदी बेटाच्या किनाऱ्यावर फेकले गेले.
कुलाबाच्या पश्चिम किनारपट्टीवर ९०,००० चौरस फूट बॉम्बे सिटी इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्टने पुन्हा मिळवले. जमीन सुधारणेमुळे जमीनच्या किंमतीवर विपरीत परिणाम होण्याच्या भीतीमुळे मुंबईतील तत्कालीन प्रख्यात नागरिकांनी जसे की फिरोजशहा मेहता यांनी या कार्याचा विरोध केला. तरीही पुनःप्राप्तीचे काम चालू राहिले व १९०५ मध्ये पूर्ण करण्यात आले.जमीन किमतींमध्ये घसरण नव्हती. १९०६ मध्ये आताचे कफ परेड तयार झाले.
वर्तमान
द गेटवे ऑफ इंडिया, आर्ट डेको स्टाईल रिगल थिएटर, कॅफे (कॅफे मोंन्गर, रॉयल आणि लिओपोल्ड कॅफे) आणि ताज महल पॅलेस अँड टॉवर हॉटेल, बॅडेमी रेस्टॉरन्ट आणि बगदादी रेस्टॉरंट, तसेच अनेक आधुनिक पब, रेस्टॉरंट्स आणि क्लब हे सर्व आज कुलाब्याच्या वातावारणाचा भाग आहे.
वर्ग:मुंबई
नागासाकी
नागासाकी (जपानी 長崎市) जपानमधील शहर आहे. ऑगस्ट ९ इ.स. १९४५ रोजी बॉक्सकार नावाच्या बी.२९ विमानाने फॅट मॅन नावाचा परमाणु बॉम्ब नागासाकी शहरावर टाकून हे शहर बेचिराख केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानमधील शहरे
बावळी
बावळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून हनुमान मंदिर मार्गाने गेल्यावर पुढे राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन वाडा-शहापूर रस्त्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १२ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ११७ कुटुंबे राहतात. एकूण ४६२ लोकसंख्येपैकी २४३ पुरुष तर २१९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६९.८५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८०.५० आहे तर स्त्री साक्षरता ५८.५१ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ७४ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १६.०२ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
मालोंदा, गतेसबुद्रुक, गतेसखुर्द, चिखले, गोळेघर, तिळगाव, देवगाव, झाडखैरे, म्हासवळ, बेरशेती, वारनोळ ही जवळपासची गावे आहेत.आबितघर ग्रामपंचायतीमध्ये बावळी हे गाव येते.
संदर्भ
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
राग सावनी कल्याण
राग सावनी कल्याण हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.
सावनी कल्याण वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम
महाराष्ट्र, भारतातील नागपूर येथे २००८ साली बांधले गेलेले विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम हे न्यू व्हीसीए म्हणून सुद्धा ओळखले जाते.हे नागपूर-वर्धा रस्त्यावर असलेल्या जामठा या गावी स्थित आहे.
मैदानाचे उद्घाटन २००८ साली झाले आणि शहरातले मुख्य मैदान म्हणून ह्या मैदानाने विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदानाची जागा घेतली. नवीन विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियमची एक अव्वल दर्जाचे मैदान म्हणून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीने स्तुती केली आहे.
व्हीसीए स्टेडियम हे विदर्भ आणि मध्य विभाग ह्या संघाचे अनुक्रमे रणजी करंडक आणि दुलीप करंडक स्पर्धांसाठी होम ग्राउंड आहे.
≤
सचिन तेंडुलकर म्हणाला,"ह्या मैदानावर अपेक्षेपेक्षा चांगल्या सुविधा आहेत." रिकी पाँटिंगने चेंजिंग रुमच्या सुखसोईंची प्रशंसा केली. डेक्कन चार्जर्सवर दोन-धावांनी विजय मिळवल्यानंतर राजस्थान रॉयल्सचा कर्णधार शेन वॉर्न “मैदानाची मोठ्या आकाराबाबत” आनंदित होता. “मायकेल लंबने मिड-विकेटच्या दिशेने मारलेला फटका क्षेत्ररक्षकाने झेलला. आता, जर हे एम.ए. चिदंबरम मैदान किंवा एम. चिन्नास्वामी मैदान असते तर चेंडू जणू संघाच्या हॉटेलकडे जाणाऱ्या टॅक्सीमध्येच पडला असता. आपल्याला अशाच मोठ्या मैदानांची गरज आहे.,” वॉर्न म्हणाला. मैदान सरळ ८० यार्ड आणि ८५ यार्ड स्क्वेअर लेग सीमारेषेच्या दिशेने आहे, त्यामुळे (खेळण्याच्या क्षेत्रानुसार) ते जगातील सर्वात मोठ्या मैदानांपैकी एक आहे.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील क्रिकेट मैदाने वर्ग:नागपूर
राग केसरी कल्याण
राग केसरी कल्याण हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.
केसरी कल्याण वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
दिलावर हुसेन (हॉकी खेळाडू)
वर्ग:पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने
सलमान अकबर
वर्ग:पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कॅन्यन सिटी
कॅन्यन सिटी अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील शहर आहे. फ्रीमॉंट काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार १६,४०० होती. हे शहर आर्कान्सा नदीच्या काठांवर वसलेले आहे. येथे अनेक तुरुंग आहेत. यातील महत्तम-सुरक्षित तुरुंगांतून अमेरिकेतील सगळ्यात नतदृष्ट कैदी ठेवले जातात.
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे वर्ग:फ्रीमाँट काउंटी, कॉलोराडो
शोएब मलिक
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू वर्ग:दिल्ली डेअरडेव्हिल्स माजी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नितीश भारद्वाज
'''डॉ. नितीश भारद्वाज''' (जन्म २ जून १९६३) हे भारतीय टेलिव्हिजन आणि चित्रपट अभिनेता, दिग्दर्शक, पटकथा लेखक, चित्रपट आणि टीव्ही कार्यक्रम निर्माता, पशुवैद्यकीय (पशुवैद्यकीय शल्यचिकित्सक) मुंबई पशुवैद्यकीय महाविद्यालयातून पासआउट आणि लोकसभेचे माजी खासदार आहेत. बीआर चोप्रा यांच्या महाभारत या दूरचित्रवाणी मालिकेतील भगवान कृष्णाच्या भूमिकेसाठी, तसेच चोप्राच्या इतर काही महान कृतींमध्ये भगवान विष्णू आणि भगवान विष्णूचे अनेक अवतार, जसे की विष्णू पुराण मध्ये त्यांनी साकारलेल्या भूमिकेसाठी ते प्रसिद्ध आहेत. पितृरुण नावाच्या मराठीतील त्याच्या पहिल्या दिग्दर्शनाच्या चित्रपटाने त्याला प्रेक्षक आणि समीक्षक दोघांकडून प्रशंसा मिळवून दिली आहे आणि आता तो संपूर्णपणे पटकथा लेखन, दिग्दर्शन आणि अभिनय याद्वारे त्याच्या चित्रपट कारकिर्दीवर लक्ष केंद्रित करतो.
थिएटर आणि रेडिओ
अभिनय क्षेत्रात येण्यापूर्वी भारद्वाज हे व्यावसायिक पशुवैद्यकीय शल्यचिकित्सक होते आणि त्यांनी मुंबईतील रेसकोर्सवर सहाय्यक पशुवैद्यक म्हणून काम केले होते; तथापि, तो एक नीरस मानून त्याने नोकरी सोडली. सुधा करमरकर, डॉ. काशिनाथ घाणेकर आणि प्रभाकर पणशीकर यांसारख्या दिग्गज दिग्गजांच्या हाताखाली दिग्दर्शक म्हणून मराठी रंगभूमीवरील प्रशिक्षण घेऊन त्यांनी आपली कला कारकीर्द सुरू केली. त्यानंतर तो सई परांजप्येसोबत व्यावसायिक मराठी रंगभूमीवर गेला आणि नंतर त्याचा मित्र रवी बसवानी यांच्या सल्ल्यानुसार हिंदी रंगभूमीकडे वळला. भारद्वाज यांना मराठीतून देशव्यापी हिंदी क्षेत्रापर्यंत पोहोचवण्यात बसवानी यांचा मोठा वाटा होता आणि भारद्वाज यांनी त्यांच्या जीवनात बसवानी यांच्या योगदानाची नेहमीच कबुली दिली आहे. त्यांनी दिनेश ठाकूर नावाच्या हिंदी रंगभूमीच्या अभ्यासकासोबत काम केले आणि १९८७ पर्यंत त्यांच्या अनेक नाटकांमध्ये भूमिका केल्या. नंतर त्यांनी चक्रव्यूह हे हिंदी पौराणिक नाटक केले, ज्यामध्ये तो पुन्हा भगवान कृष्णाच्या भूमिकेत दिसला, ज्या भूमिकेत त्याने जुन्या महाभारतात प्रभुत्व मिळवले होते. या नाटकात अभिमन्यूच्या हौतात्म्याची कहाणी दाखवण्यात आली असली तरी आजच्या काळाशी सुसंगत असलेले विविध मुद्दे या नाटकातून समोर येतात. चक्रव्यूह हे २०१५ मधील हिंदी रंगभूमीवरील सर्वात यशस्वी नाटकांपैकी एक होते आणि यापूर्वीच काला घोडा महोत्सव, मुंबई सारख्या काही नाट्य महोत्सवांसह भारतभर सुमारे ७५ प्रदर्शने झाली आहेत. भारद्वाज यांनी "थिएटर रॉयल स्ट्रॅटफोर्ड ईस्ट" नावाच्या लंडन (यूके) मधील प्रसिद्ध थिएटरसह मोती रोटी पतली चुनी (१९९३) नावाच्या संगीत थिएटर निर्मितीमध्ये देखील सादर केले. या नाटकाने "लंडन टाईम आऊट डान्स अँड परफॉर्मन्स अवॉर्ड" जिंकला आणि संपूर्ण ब्रिटन आणि कॅनडामध्ये फेरफटका मारला.
भारद्वाज यांनी बीबीसी रेडिओ ४ (लंडन, यूके) साठी भगवद गीता आणि रामायण असे २ रेडिओ शो देखील केले. १९९५ मध्ये यूकेमध्ये रामायणसाठी त्यांना "सोनी रेडिओ पुरस्कार" साठी नामांकन मिळाले होते.
दूरदर्शन कारकीर्द
१९८८ मध्ये बीआर चोप्रा यांच्या महाभारत या क्लासिक टेलिव्हिजन मालिकेत भगवान कृष्णाची मुख्य भूमिका साकारण्यासाठी भारद्वाज यांची निवड झाली. त्याने वयाच्या २३ व्या वर्षी ही भूमिका केली आणि तो रातोरात स्टार बनला. त्यांचा अभिनय प्रेक्षकांना आवडला आणि कौतुकही झाला. बुनियादच्या ५१ व्या एपिसोडमध्येही त्याने कॅमिओ केला होता.
त्यांनी गीता रहस्य, स्टार टीव्हीसाठी अपराधी आणि काही डॉक्युमेंटरी फिल्म्स या नावाच्या तत्त्वज्ञानविषयक टीव्ही मालिका दिग्दर्शित केल्या.
चित्रपट कारकीर्द
भारद्वाज यांनी खट्याळ सासू नाथल सून, नशीबवान, अनपेक्षित, पासंता अहे मुळी, त्रिशगी (नाना पाटेकर सोबत) आणि पद्दरजन दिग्दर्शित नजान गंधर्वन (१९९१) या अत्यंत गाजलेल्या मल्याळम चित्रपटात मुख्य भूमिका केली. नजान गंधर्वननंतर, पद्मराजन मोहनलाल आणि भारद्वाज यांच्यासोबत मुख्य भूमिकेत असलेल्या चित्रपटाची योजना आखत होते, परंतु ते प्रत्यक्षात येण्यापूर्वीच त्यांचा मृत्यू झाला. २०१९ मध्ये नंतरच्या एका मुलाखतीत, भारद्वाज म्हणाले की, जर तो चित्रपट झाला असता तर तो केरळमध्ये स्थायिक झाला असता. त्याने ईटीव्ही मराठीवरील मराठी डान्स रिअॅलिटी शो जज केला; सुधा चंद्रन आणि रमेश देव यांच्यासोबत जल्लोष सुर्वणयुगाचा.
भारद्वाज यांनी २०१३ मध्ये तनुजा, सुहास जोशी आणि सचिन खेडेकर यांच्या पितृरुण नावाच्या मराठी चित्रपटाद्वारे चित्रपट दिग्दर्शनात पदार्पण केले. हा चित्रपट सुधा मूर्ती यांच्या कादंबरीवर आधारित आहे. समीक्षक आणि प्रेक्षक दोघांनीही या चित्रपटाची प्रशंसा केली होती. पित्रुरूनला अनेक नामांकने आणि पुरस्कार मिळाले आणि भारद्वाज यांना २०१३चा दुसरा सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक म्हणून महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कारही दिला. अलीकडेच २०२० मध्ये तो mx player वर प्रसारित झालेल्या समंतर या मराठी वेब सिरीजमध्ये सुदर्शन चक्रपाणी म्हणून पडद्यावर दिसला. भारद्वाज यांनी मोहेंजो दारो आणि केदारनाथ या चित्रपटांमध्येही महत्त्वाच्या भूमिका साकारल्या आहेत.
राजकारण
भारद्वाज यांनी झारखंडमधील जमशेदपूर आणि राजगढ ( मध्य प्रदेशातील ) मधून भारतीय जनता पक्षाचे (भाजप) उमेदवार म्हणून लोकसभा निवडणूक लढवली आणि १९९६ च्या निवडणुकीत जमशेदपूरमधून खासदार म्हणून अनुभवी इंदरसिंग नामधारी यांचा पराभव करून लोकसभेवर निवडून आले. १९९९ च्या लोकसभा निवडणुकीत राजगड मतदारसंघातून लक्ष्मण सिंग (मध्य प्रदेशचे तत्कालीन मुख्यमंत्री दिग्विजय सिंह यांचे भाऊ) यांच्याकडून त्यांचा पराभव झाला. त्यांनी मध्य प्रदेशातील भाजपच्या संघटनात्मक युनिटमध्येही काम केले आणि सक्रिय राजकारणातून स्वेच्छेने निवृत्ती घेईपर्यंत काही काळ ते त्यांचे प्रवक्तेही होते.
वैयक्तिक जीवन
१९९१ मध्ये, भारद्वाज यांनी फेमिनाच्या तत्कालीन संपादक विमला पाटील यांची मुलगी मोनिषा पाटील यांच्याशी विवाह केला. त्यांना दोन मुले आहेत, एक मुलगा आणि मुलगी आणि त्यांचा २००५ मध्ये घटस्फोट झाला. मोनिषा आता मिडलसेक्सच्या हॉन्स्लो येथे तिच्या दोन मुलांसह, अर्रुश आणि सायली (आता भारत म्हणतात) राहते. भारद्वाज यांनी २००९ मध्ये मध्य प्रदेश कॅडरमधील IAS अधिकारी (१९९२ बॅच) स्मिता गाटे यांच्याशी विवाह केला आणि त्यांना जुळ्या मुली आहेत. २०२२ च्या सुरुवातीला या जोडप्याचा घटस्फोट झाला.
पुरस्कार
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:हयात व्यक्ती वर्ग:Pages with unreviewed translations
व्हले प्रांत
व्हले प्रांत हा होन्डुरासच्या अठरा प्रांतांपैकी एक आहे. हा प्रांत देशाच्या आग्नेय कोपऱ्यात फोन्सेकाच्या आखाताच्या किनाऱ्यावर आहे. किनारपट्टीलर खाजण जमीन असून इतरत्र उष्ण हवामान असते,
२०१५ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या १,७८,५६१ इतकी होती. या प्रांताची राजधानी नाकाओमे येथे आहे.
वर्ग:होन्डुरासचे प्रांत *
कर्ताडा
कर्ताडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
पोर नदी
ही महाराष्ट्रातील गडचिरोली जिल्ह्यातील  एक नदी आहे.
वर्ग: गडचिरोली जिल्ह्यातील नद्या
राग चंद्रकांत कल्याण
राग चंद्रकांत कल्याण हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.
चंद्रकांत कल्याण वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
शिरवणे (श्रीवर्धन)
शिरवणे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:श्रीवर्धन तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
झांसी लक्ष्मी बोत्चा
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
गुळवेल
गुळवेल किंवा गुडूची (शास्त्रीय नाव: Tinospora cordifolia, टिनोस्पोरा कॉर्डिफोलिया) हृदयाच्या आकाराची पाने म्हणून कॉर्डिफोलिया हे नाव पडले. भारत, श्रीलंका, म्यानमार अशा उष्णकटिबंधीय प्रदेशांत आढळणारी गुळवेल ही एक वेल आहे. हिला अमृतवेल म्हणतात. गुळवेलला हिंदी भाषेत गिलोय म्हणूनही ओळखले जाते. या वनस्पतीचे सत्त्व औषध म्हणून वापरतात. त्याला गुळवेलसत्त्व असे नाव आहे. गुळवेलच्या पानांचा स्वाद कडू आणि तिखट असतो. गुळवेलचा उपयोग करून वात पित्त आणि कफ चांगले केले जाऊ शकतात. गुळवेलचा उपयोग करतांना त्याचे खोड वापरले जाते. आजकाल बाजारात गुळवेलच्या खोडा पासून बनवलेल्या गोळ्या देखील उपलब्ध आहे.
गुळवेलीसंबंधी आयुर्वेदातील उद्धरणे
" गुळवेल एक नैसर्गिक अमृतकुंभ ...!!!"
गुळवेल ह्या वनस्पतीला आयुर्वेदात फार महत्त्व आहे. आयुर्वेदात गुळवेलाला अमृता हे नाव दिले आहे. या नावाप्रमाणेच ही वनस्पती अमर आहे, जमिनीतील पाण्याची पातळी कमी झाली तरीही ही वनस्पती जिवंत राहते. भारतातील सर्व भागांत ही वनस्पती सहज आढळते. या वनस्पतीच्या उपयोगासंदर्भात विविध ऋषींनी आयुर्वेदिक ग्रंथांमध्ये बरीच माहिती लिहून ठेवलेली आहे, ती पुढीलप्रमाणे-
" पिबेद्वा षट्पलं सर्पिरभयां वा प्रयोजयेत् | त्रिफलायाः कषायं वा गुडूच्या रसमेव वा ||" - (चरकसंहिता )
" पिप्पला मधु संमिक्ष गुडूची स्वरसं पिबेत | जीर्णा ज्वर कफ प्लहिका सारोचक नाशनम्‌ || " -( भैषज्य रत्नावली )
" गुडूची कटुका तिक्ता स्वादुपाका रसायनी | संग्रहिणी कषायोष्णा लध्वी बल्याग्नि दीपनी || दोषत्रयामतृड्दाहमेहकासांश्च पाण्डुताम्‌ | कामलाकुष्ठवातास्रज्वरकृमिवमीन्हरेत् | प्रमेहश्वासकासार्शः कृच्छ्रहृद्रोगवातनुत् ||" -(भावप्रकाश निघंटू )
विविध नावे आणि घटक
विविध ग्रंथांमध्ये उल्लेख असलेल्या या गुळवेलीची वेगवेगळ्या भाषांमध्ये असलेली नावे पुढीलप्रमाणे -
गुळवेलीचे मराठी नाव 'गुळवेल'च आहे. पण चिकित्साप्रभाकर या आयुर्वेदिक ग्रंथात दिलेल्या महितीनुसार 'गरुड' 'गरोळ', 'गुडची' ही गुळवेलची आणखी काही मराठी नावे आहेत.
गुळवेलीमधील रासायनिक घटक
गुळवेलीमधील रासायनिक घटक- ग्लुकोसिन, जिलोइन, १.२ टक्के स्टार्च, बर्व्हेरिन, ग्लुकोसाईड, गिलोइमिन, कॅसमेंथीन, पामाटिन (Palmatine), रीनात्पेरिन, टिनास्पोरिक उडणशील तेल, वसा, अल्कोहोल, ग्लिस्टोराल इत्यादी. या वनस्पतीमध्ये 'मायक्रोबॅक्टेरियम ट्युबरकुलॉसिस' (Tuber Culosis) व 'एस्केनीशिया कोलाई' हे आतडे आणि मूत्रसंस्थेवर परिणाम करणारे रोगाणू, अन्य विषाणू समूह आणि कृमी आदी नष्ट करण्याची क्षमता आहे.
औषधी उपयोग
कॅन्सर, ज्वर, त्रिदोषविकार, त्वचा रोग, नेत्र विकार, पंडुरोग, प्रमेह, मधुमेह, मूत्रविकार, यकृत विकार, रक्तशर्कराविकार, वमनविकार, संग्रहणी, सर्दी पडसे, हृदयविकार, आदी विकारांवर गुळवेल हे एक उपयुक्त औषध आहे.
या वनस्पतीच्या कंदाचा आणि खोडाचा वापर औषधात केला जातो. या वनस्पतीची पानेही औषधी आहेत. गुळवेलीमध्ये टिनोस्पोरिन, टिनोस्पोरिन आम्ल, टिनोस्पोरिन गिलोइन, गिलोनिन ही रासायनिक गुणद्रव्ये आहेत. ही रसायने चवीला कडू असतात. तो कडवटपणा गुळवेलीच्या पानांत आला आहे.
गुळवेलीचे खोड चवीला कडू, तुरट आणि किंचित गोड असते. गुळवेलीच्या अनोख्या गुणांमुळे आयुर्वेदिक औषधांमध्ये या वनस्पतीचा उपयोग करतात. अशक्तपणा, कावीळ, कृमींचा त्रास, जुलाब, पोटातील मुरडा, मधुमेह, मूळव्याध, संधिवात, हगवण अशा निरनिराळ्या व्याधींमध्ये गुळवेलीचा उपयोग होतो. त्यामुळे गुळवेल ही वनस्पती आयुर्वेदात 'अमृतकुंभ' म्हणून ओळखली जाते. वाढत्या उकाड्यामध्ये गुळवेलीच्या पानांची भाजी आरोग्यदायी ठरते. मेथीच्या भाजीप्रमाणे भाजी केली जाते. भाजीपासून केलेले पराठेही चवदार लागतात.
संदर्भ
वर्ग:औषधी
नेड विल्यमसन
एडवर्ड नेगल विल्यमसन (इंग्लिश: Edward Nagle Williamson ;) ऊर्फ नेड विल्यमसन (इंग्लिश: Ned Williamson ;) (ऑक्टोबर २४, इ.स. १८५७ - मार्च ३, इ.स. १८९४) हा अमेरिकेतील बेसबॉल खेळाडू होता. इ.स. १८७८ ते इ.स. १८९० या कालखंडात अमेरिकन मेजर लीग बेसबॉल या देशांतर्गत बेसबॉल साखळी स्पर्धेच्या तेरा हंगामांमध्ये तो खेळला.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकन बेसबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १८५७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८९४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ढेबेवाडी
ढेबेवाडी हे महाराष्ट्रातील कराड शहराजवळचे एक गाव आहे.
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
मेंढेघर
मेंढेघर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.
संदर्भ
वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
अनुपमा (निःसंदिग्धीकरण)
__DISAMBIG__
राग भूपेश्वरी
राग भूपेश्वरी हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.
भूपेश्वरी वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
काळी (कारंजा)
काळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
रेहान बट
वर्ग:पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१४ इंडियन प्रीमियर लीग
२०१४ इंडियन प्रीमियर लीग किंवा आयपीएल ७ किंवा आयपीएल २०१४ हा स्पर्धेचा सातवा हंगाम आहे. या हंगामात पुणे वॉरियर्स इंडिया या संघाला वगळले गेल्यामुळे ८ संघांचा समावेश असेल.
यावर्षीच्या स्पर्धेतील काही सामने २०१४ लोकसभा निवडणूकांमुळे भारताबाहेर होतील.
खेळाडूंचा लिलाव
आय.पी.एल्. ७ साठी खेळांडूंच्या लिलावाचा पहिला टप्पा १२ फेब्रुवारी २०१३ रोजी बंगळूरू येथे पार पडला. पहिल्या दिवसाच्या लिलावात ९४ खेळाडूंची विक्री झाली.
सर्वाधिक १४ कोटी रुपयांची बोली लावत रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरूने भारताच्या युवराजसिंगला आपल्या संघात घेतले. त्याच्यानंतर सर्वाधिक बोली लागली ती यष्टीरक्षक फलंदाज दिनेश कार्तिकसाठी. दिल्ली डेअरडेव्हिल्सने त्याला १२ कोटी ५० लाख रुपयांमध्ये खरेदी केले.
याआधी २०११ मध्ये गौतम गंभीरसाठी सर्वांत जास्त, ११.०४ कोटी रुपये इतका भाव मिळाला होता. त्यापेक्षा यावर्षी युवराजसिंग व दिनेश कार्तिकला जास्त भाव मिळाला.
काही महत्त्वाच्या सर्वात जास्त बोली लागलेल्या खेळाडूंची नावे खालीलप्रमाणे
मैदाने
भारतातील लोकसभेच्या निवडणूकांमुळे स्पर्धेचा पुर्वार्धातील २० सामने संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये तर उर्वरीत ४० सामने भारतात खेळविण्यात आले.
संघ
मुख्य पानः २०१४ इंडियन प्रीमियर लीगमधील संघ
उरण इस्लामपूर
उरण इस्लामपूर हे एक सांगली जिल्ह्यातील एक प्रमुख शहर असून, उरण इस्लामपूर नगरपरिषदेची स्थापना दि. १६-११-१८५३ रोजी झालेली आहे. सन २००१ चे जनगणनेनुसार शहराची लोकसंख्या ५८३३० इतकी आहे. उरण-इस्लामपूर नगरपालिका ही "ब" वर्ग नगरपालिका आहे. उरण-इस्लामपूर शहराचे क्षेत्र ४०४२ हेक्टर इतके आहे.
नरपालिका हद्दीत एकूण २६ वार्ड असून त्यामधून २६ नगरसेवक निवडून आलेले आहेत. तसेच नगरपालिकेत ३ नामनिर्देशित सदस्य आहेत. शहराचे पश्चिम हद्दीपासून पुणे बेंगलोर हा राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ४ हा सर्वसाधारणपणे २.५ किलोमीटर असून, पेठ-सांगली राज्य मार्ग क्र. १३८ हा शहरातून जातो.
शहरातील नागरिकांना स्वच्छ पिण्याचे पाणी मिळणेसाठी पाणीपुरवठा योजना कार्यान्वित आहे. शहरात पाण्याच्या अनुक्रमे १) ७ लाख २) ७.५ लाख ३) ७.५ लाख लिटर्स क्षमता असलेल्या पाण्याच्या टाक्या असून सदर टाक्यांना ११ किलोमीतर अंतरावरून कृष्णा नदीतून दोन टप्प्यातून पाणी पुरविले जाते. उरण-इस्लामपूर नगरपरिषद ही वाटर मीटरद्वारे पाणीपट्टी आकारणी करणारी राज्यातील कदाचित एकमेव नगरपरिषद आहे.या गावापासून १० कि.मी अंतरावर नरसिंगपूर आहे.इस्लामपूर शहरामध्ये कर्मवीर भाऊराव पाटील महाविद्यालयासारखी काही नामांकित महाविद्यालये आहेत त्यामध्ये के.आर.पी.कन्या,मालती कन्या तसेच आर.आय.टी.महाविद्यालयासारख्या अभियांत्रिकी महाविद्यालयांचा ही समावेश होतो. इस्लामपूर हे निमग्रामीन असे शहर आहे.या शहराचा मुख्य भाग उरण आहे तेथूनच खऱ्याअर्थाने शहराचा विस्तार झाल्याचा पहावयास मिळतो.म्हणूनच या शहराच्या आदि उरण हे नाव लावले जाते उरण-इस्लामपूर असे म्हंटले जाते.या उरण भागामध्ये शंकराचे मोठे मंदिर आहे.तेथे दरवर्षी शंभूआप्पाच्या नावाने आठ दिवस मोठया प्रमाणात उरूस भरतो.इस्लामपूर शहराच्या बाजूला राजारामबापू पाटील सहकारी साखर कारखाना व त्या लगत मोठे राम मंदिर आहे.मंदिराच्या लगत राजारामबापू पाटील अभियांत्रिकी महाविद्यालय आहे.
राजकारण:
इस्लामपूर हे शहर वाळवा तालुक्यातील मुख्य ठिकाण आहे जरी तालुक्याचे नाव वाळवा असले तरी सर्व शासकीय कार्यालये ही इस्लामपूर मध्येच पाहायला मिळतात.वाळवा हा विधानसभेचा मतदारसंघ आहे कि ज्या ठिकाणाहून राष्ट्रावादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील प्रतिनिधित्व करतात.इस्लामपूर ही नव्याने तयार झालेली नगरपरिषद असून त्यामध्ये एकूण २६ प्रभाग आहेत.या २६ प्रभाघातून २६ नगरसेवक प्रतिनिधित्व करत आहेत.सुरुवातीपासूनच ही नगरपरिषद राष्ट्रावादी काँग्रेसच्या ताब्यात होती पण अलिकडे नव्याने झालेल्या लोकनियुक्त नगराध्यक्ष पदाच्या निवडणुकीत भाजपच्या मदतीने निशिकांत पाटील हे थेट जनतेतून नगराध्यक्ष झाले व ही नगरपरिषद भाजपच्या ताब्यात गेली.तसे इस्लामपूर हे राजकीयदृष्ट्या फार संवेदनशील शहर म्हणून ओळखले जाते. पूर्वी या शहराचे सलग सुमारे २५ वर्षे  नगराध्यक्ष  कै. एम. डी. पवार हे होते.
इस्लामपूर हे शहर वाळवा तालुक्यात येत असले तरी तालुक्यासाठी असणारी सर्व शासकीय कार्यालये इस्लामपूर मधेच आहेत. यामध्ये तहसीलदार, प्रांत कार्यालय, पोलीस ठाणे,उपविभागीय पोलीस कार्यालय, फौजदारी व दिवाणी न्यायालय, अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय , भूमिअभिलेख  कार्यालय, सिटी सर्वे  कार्यालय , मुद्रांक  व दस्त नोदनी  कार्यालय इ. प्रमुख कार्यालयांचा समावेश होतो.
शिक्षण
शहरामध्ये विविध प्राथमिक शाळा, माध्यमिक शाळा आहेत.मराठी  माधामिक शाळांमध्ये प्रामुख्याने आदर्श बालक मंदीर, इस्लामपूर हायस्कुल, विद्यामंदिर , सद्गुरू विद्यालय , यशवंत हायस्कुल इ. प्रमुख आहेत. इंग्रजी माध्यम शाळांमध्ये प्रकाश पब्लिक स्कूल, विद्यानिकेतन इ.चा समावेश होतो.
महाविद्यालयामध्ये कर्मवीर भाऊराव पाटील हे महाविद्द्यालय सर्वात जुने असून त्याची स्थापना १९६१ साली झाली. ग्रामीण भागातील एक अग्रगण्य महाविद्यालय म्हणून ते ओळखले जाते. पदवी व पदव्युत्तर शिक्षणाची सोय उपलब्ध आहे. येथील स्पर्धा परीक्षा मार्गदर्शन केंद्र हेविशेष नावारूपाला आले  आहे. त्यामधून अनेक अधिकारी  शासकीय पदावर कार्यरत आहेत.
वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
देउळगावमही
देऊळगांव राजा तालूक्यात नागपुर ते पुणे हायवे क्रमांक १७६ वर देऊळगाव मही हे गाव वसलेले आहे. देऊळगांव महीची लोकसंख्या १०१२७ ( २०११ च्या जनगननेनुसार) आहे. देऊळगांव महीचे पुर्वीचे नांव पठाण देऊळगांव असे होते. नजीकच खडकपुर्णा धरण आहे.
📜देऊळगाव महीच्या काही ऐतिहासिक बाबी:
सन-1910 1-तत्कालीन तालुका-चिखली
2-1910ची जनसंख्या-901
3-एकूण क्षेत्र-4725 एकर
4-महसूल- 2921/- रु.
6-गावाचे जुने नाव "देऊळगाव पठान" किंवा "पठान देऊळगाव" असण्याचे कारण: फार जुन्या काळात जाफराबाद येथील पठानांनी हैद्राबादच्या निझामची मदद केली होती व याचे इनाम म्हणून निझाम ने देऊळगाव महीची पटेलकी पठानांना दिली. तेंव्हा पासून गावाचे नाव देऊळगाव पठान किंवा पठान देऊळगाव झाले होते जे नजीकच्या काळापर्यंत कायम होते. तेंव्हा पासून गावाचा प्रमुख "पटेल" असायचा जो ह्या पठान मधून असायचा व पटेलचे एक कार्यालय सुद्धा "गढी" मध्ये असायचे. 1910च्या पूर्वीपासून ही प्रथा होती व 1910ला त्या नंतर सुद्धा यावर अंमल होता.
7-देऊळगाव मही या नावातील शब्द "मही" बद्दल दोन बाबी आहेत: i) मही एका देवीचे नाव होते ज्याची पूजा कसार करायचे.
ii) गावाचे नाव "पठान" याला बदलून सर्वसमावेशक शब्द "मही" म्हणजे "माझी" असे मागणीनुसार करण्यात आले.
8-गढी: पठानांच्या ताब्यात होती व यातच पटेलचे कार्यालय होते.
10-गावातील प्रसिद्ध ठिकाणे: i) गढी ii) ब्रांच पोस्ट ऑफिस iii) अफू आणि दारूची दुकाने iv) डाक बंगला
11-साप्ताहिक बाजार त्या काळापासून रविवार लाच भरायचा.
12-गावातले प्रसिद्ध उत्पादन: ब्लॅंकेट्स(घोंगडी) जे धनगर समाज बनवायचे व नजीकच्या काळापर्यंत गाव ह्या ब्लॅंकेट्स साठी प्रसिद्ध होते.