cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
विलिंग्डन महाविद्यालय, सांगली
काही माजी विद्यार्थी
वर्ग:महाराष्ट्रातील महाविद्यालये वर्ग:सांगली वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
उंडी
हा वृक्ष नक्की कोणत्या प्रदेशाचा या संदर्भात संभ्रम निर्माण करणाऱ्या नोंदी आढळतात. पूर्व आफ्रिकेचा सागरी किनारा, भारताचा पश्चिम किनारा, मलेशिया ते उत्तर ऑस्ट्रेलियाचा सागरी किनारा ही या वृक्षाची व्याप्ती. तरीसुद्धा हे झाड उत्तर ऑस्ट्रेलियाच्या किनाऱ्यावरचे आहे असे बऱ्याच नोंदीमध्ये आढळते. आपल्याकडे हा वृक्ष कोकण किनारा, केरळ, मद्रास ते ओरिसातील कटकच्या समुद्रालगत, अंदमान-निकोबार, पश्चिम बंगाल आणि अरुणाचलमध्ये सापडतो.
या झाडाचे बीजप्रसारण वटवाघळांमार्फत, तसेच समुद्राच्या पाण्याच्या मदतीने होते. बिया समुद्राजवळील वाळूत आणि चिखलात वेगाने रुजतात. झाड समुद्रापासून दूरही वाढू शकते, परंतु ती वाढ मात्र वेगाने होत नाही. झाडाच्या खोडातून अथवा पान तोडल्यास देठातून पिवळसर रंगाचा चीक निघतो.
उंडीच्या फळांपासून आणि बियांपासून तेल काढतात. वेगवेगळ्या प्रदेशात या तेलाला वेगवेगळे नाव आहे, तसेच त्याचे उपयोगही वेगवेगळे आहेत.
प्रशांत महासागरातील बेटांवर या तेलाचा उपयोग त्वचा रोगांवर होतो. कुष्ठरोग्यांवरसुद्धा या तेलाचा यशस्वी उपयोग करण्यात आला आहे. आपल्याकडे कोकणामध्ये या तेलाचा उपयोग संधिवातावर करतात. वंगणा तेल म्हणूनही वापर केला जातो. तेलाला मंद सुवास येत असल्यामुळे ॲरोमा थेरपीमध्ये याचा वापर होतो.
संदर्भ
वृक्षराजी मुंबईची डॉ.मुग्धा कर्णिक
वर्ग:वनस्पती
जून १५
बाह्य दुवे
जून १३ - जून १४ - जून १५ - जून १६ - जून १७ (जून महिना)
हळवद विधानसभा मतदारसंघ
हळवाड विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
अमृतवेल (गाव)
हे भारताच्या गुजरात राज्यातील अमरेली जिल्ह्यातील सावरकुंडला तालुक्यात असलेले एक गाव आहे.
वर्ग:अमरेली जिल्हा वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
मॉरित्स जाँकमन
मॉरित्स मार्टेन अलेक्झांडर जाँकमन (२० मार्च, १९८६:द हेग, नेदरलँड्स - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:नेदरलँड्सचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:नेदरलँड्सचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजेंद्र गावित
राजेन्द्र गावित हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून शिवसेनेतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:पालघरचे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
इ.स. १०४५
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०४५ वर्ग:इ.स.च्या १०४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
रक्तदाब
हे सुद्धा पहा
वर्ग:आरोग्य वर्ग:वैद्यकशास्त्र
मायकेल केन
सर मायकल केन (१४ मार्च, इ.स. १९३३:लंडन, इंग्लंड - ) हे एक प्रसिद्ध इंग्रजी अभिनेते आहेत. केनने शंभरापेक्षा जास्त चित्रपटांतून काम केले आहे तसेच १९६०पासून प्रत्येक दशकात अकादमी पारितोषिकांसाठी (उत्कृष्ट अभिनेता) त्यांच्या नावाचे नामांकन झाले आहे. हॉलिवूडचे १९६०, ७० आणि ८० चे दशक केन ह्यांच्या अभिनय कौशल्य, सादरीकरण आणि टिकांनी गाजले आहेत. २००० साली राणी एलिझाबेथ दुसरी हिच्या हस्ते त्यांना मानाचा नाइटहूड(सर) हा किताब त्यांच्या चित्रपटातील योगदानाबद्दल बहाल करून त्यांना गौरविण्यात आले. केन हे त्यांच्या कॉकनी उच्चारशैली साठी प्रसिद्ध आहेत.
केनचे मूळ नाव मॉरिस जोसेफ मिकलव्हाईट, जुनियर आहे.
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
देवगाव (बाभुळगाव)
देवगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
वेताळ टेकडी
भूगोल
वेताळ टेकडी ही पुणे शहरातील तील एक महत्त्वाचा डोंगर  आहे. पुण्याच्या पश्चिमेला वसलेला ही टेकडी जैवविविधता आणि सौंदर्याच्या दृष्टीने पुणेकरांच्या आकर्षणाचे स्थान बनली आहे. पुणे शहराचा सर्वोच्च बिंदू याच टेकडीवर समुद्रसपाटीपासून ८०० मीटर उंचीवर आहे. वेताळ टेकडीचा विस्तार सुमारे साडेदहा चौरस किमी क्षेत्रात आहे. वेताळ टेकडी हे नाव त्या टेकडीवर असलेल्या वेताळबाबाच्या देवळामुळे आले आहे. या देवळाजवळच वन विभागाने सद्ध्या एक उंच निरिक्षण मनोरा उभारला आहे. एस.एन.डी.टी,ला कॉ्लेज रस्ता, सेनापती बापट रस्ता, गोखले नगर, सिंबायोसीस, पंचवटी, पत्रकार नगर या भागांमधे टेकडीचा विस्तार आहे.
हवामान
वेताळ टेकडीवरील हवामान हे पुण्यातील हवामानासारखेच आहे.
उन्हाळा, पावसाळा व हिवाळा हे तीन महत्त्वाचे ऋतू इथे अनुभवायाला मिळतात.
वनस्पती
वेताळ टेकडीवरील वन हे शुष्क पानझडी प्रकारचे आहे. या वनामधे आढळ्णारे वृक्ष मुख्यतः उंचीने छोटे आहेत. तिथे गणेर, मोई आणि सालई या स्थानिक वृक्षांचा समावेश असलेला एक गट आहे. या वृक्षांच्या सोबतच मेडशिगी, हिवर, पांढरुख, बारतोंडी, पाचुंदा, पळस, पांगारा, सावर, वारस ही झाडेसुद्धा वेताळ टेकडीवर आहेत. याशिवाय काही परदेशी वृक्ष वन विभागाने इथे लावले आहेत. या वृक्षांमध्ये प्रामुख्याने सुबाभूळ, निलगिरी, Australian acacia यांचा समावेश होतो. ही लागवड प्रामुख्याने 'महाराष्ट्र वानिकी प्रकल्प' व 'हरित पुणे प्रकल्प' या अंतर्गत करण्यात आली आहे. पण या परदेशी वृक्षांच्या अनियंत्रित वाढीमुळे टेकडीवर असलेले स्थानिक वृक्ष हळुहळू कमी होत आहेत. वृक्षांसोबतच वेताळ टेकडीवर छोट्या वर्षायु वनस्पतींचे प्रमाणही लक्षणीय आहे. पावसाळ्यानंतर टेकडीवर अनेक सुंदर पुष्पवंत वनस्पती पाहता येतात. यामध्ये एफिमेरल्स किंवा अशा अल्पजीवी वनस्पतींसुद्धा खूप प्रमाणात आहेत.
बांडगूळ, स्ट्रायगा सारख्या परजीवी वनस्पतीदेखील इथे वाढताना आपण पाहू शकतो.
या परिसरातील वनस्पतींचा शास्त्रीय धांडोळा घेण्याचे महत्त्वाचे काम आघारकर संशोधन संस्थेच्या (Agharkar Research Institute) श्री व्ही. एन. जोशी आणि डॉ मोहन कुंभोजकर यांनी केले. १९९७ साली त्यांनी वेताळ टेकडीवरून फुलणाऱ्या वनस्पतींच्या १०१ कुळांमधील सुमारे ४१६ जातींची यादी प्रकाशित केली. या यादीमध्ये दोन प्रकारच्या नेच्यांचाही समावेश आहे.
सद्यस्थिती
मानवी आक्रमणामुळे वेताळ टेकडीच्या जैवविविधतेची गेल्या काही वर्षात मोठ्या प्रमाणात हानी झाली आहे. शहराची वाढ, निरनिराळ्या कारणांसाठी वृक्षतोड, वन विभागातर्फे लावण्यात आलेले परदेशी वृक्ष या कारणांमुळे वेताळ टेकडीच्या जैवविविधतेत बरेच बदल होत आहेत. वन विभागाने लावलेले परदेशी वृक्ष इथल्या नैसर्गिक परिसंस्थेंचे संतुलन बिघडवत आहेत.
बालभारती ते पौड फाटा हा नवा प्रस्तावित रस्ता वेताळ टेकडीवरूनच जाणार आहे. नळ स्टॉप चौकातील वाहतुकीचा ताण कमी करण्यासाठी हा मार्ग योजला जात आहे. त्यामुळे टेकडीवरील अनेक वृक्ष तोडले जाणार आहेत. सुमारे दोन कि.मी.चा हा रस्ता झाल्यास वेताळ टेकडीचे निसर्गसौंदर्य तर नष्ट होइलच पण इथल्या पर्यावरणालासुद्धा हानी पोहोचेल असा इशारा तज्ञ लोक आत्ताच देउ लागले आहेत. पुण्यात थोड्याच राहिलेल्या हिरव्या जागांपैकी एक असलेली वेताळ टेकडी सुद्धा प्रदुषणाच्या विषारी विळख्यात अडकून आपले अस्तित्वच गमावून बसते की काय अशी भिती आता पर्यावरणप्रेमींना वाटत आहे.
बाह्य दुवे
टेकडी पुणे संकेतस्थळ
वर्ग:पुणे
गोविंद चिमणाजी भाटे
गोविंद चिमणाजी भाटे (जन्म : १९ सप्टेंबर, १८७०; - १९४६) हे डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीचे आजीव सदस्य असून ते सांगलीतील विलिंग्डन महाविद्यालयाचे पहिले प्राचार्य होते.
शिक्षण व कारकीर्द
१८८८मध्ये मॅट्रिक झाल्यावर, गोविंद चिमणाजी भाटे यांनी कॉलेजचे पहिले वर्ष फर्ग्युसनमध्ये केले आणि ते डेक्कन कॉलेजात दाखल झाले. तेथे ते बी.ए.व एम.ए.उत्तीर्ण झाले. त्यांना या शिक्षणादरम्यान एलिस स्कॉलरशिप, दक्षिणा फेलोशिप आणि काशिनाथ त्र्यंबक तेलंग पदक मिळाले. त्यांनी अर्थशास्त्राचीं मूलतत्त्वें व हिंदुस्थानची सद्यः सांपत्तिक स्थिति आणि ती सुधारण्याचे उपाय हे पुस्तक १९१० साली लिहिले. हे पुस्तक विकिस्रोतवर उपलब्ध आहे.
दिलीप दोशी
दिलिप रसिकलाल दोशी भारताचा भूतपूर्व कसोटी व एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू आहे.
दोशी, दिलिप वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
सावरकुंडला
हे भारताच्या गुजरात राज्यातील अमरेली जिल्ह्यातील एक छोटे शहर व तालुका आहे.
वर्ग:अमरेली जिल्हा वर्ग:गुजरात
रापर विधानसभा मतदारसंघ
रापर विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
स्वतंत्र राज्यांचे राष्ट्रकुल राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
वर्ग:युरोपमधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
चंद्रपूर तालुका
चंद्रपूर तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील चंद्रपूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
वनस्पतिशास्त्रीय परिभाषा
मराठीमध्ये शास्त्रीय परिभाषा निर्मितीचे प्रयत्न १९ व्या शतकापासून चालू आहेत. यातील खालील प्रयत्न उल्लेखनीय आहेत. परंतु आजवर सर्वमान्य अशी परिभाषा रूढ झालेली नाही. मराठी विकिपीडियात वनस्पतिशास्त्राशी संबंधित लेख लिहिण्यासाठी या ग्रंथांत अथवा कोशांत सुचवलेले शब्द वापरता येतील.
वर्ग:वनस्पती
बालाजीनगर
बालाजीनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
भारतीय दंड संहिता
भारतीय नागरिक किंवा भारतीय वंशाच्या लोकांवर गुन्हांबद्दल कारवाई करण्यासाठीच्या नियमांना भारतीय दंड संहिता असे म्हणतात. यालाच भारतीय दंड संहिता कायदा १८६० ही म्हटले जाते. ही मुख्य गुन्हेगारी कारवाई नियमावली आहे.
निर्मिती
भारतीय दंड संहितेची निर्मिती ब्रिटीश कायद्यावर आधारलेली आहे. याची निर्मिती १८३४ मध्ये लॉर्ड थॉमस मेकॉलेने केली. त्यांच्या अध्यक्षतेखाली पहिले कायदा आयोग स्थापन करण्यात आले. या आयोगाने मसुदा तयार केला व तो पुढे अनेक वेळा सुधारला गेला. हा मसुदा ६ ऑक्टोबर १८६० रोजी कायद्यात मंजूर झाला व १ जानेवारी १८६२ रोजी कार्यान्वित झाला. स्वातंत्र्यानंतर पाकिस्तानने याच संहितेचा वापर पाकिस्तान दंड संहिता म्हणून सुरू केला.
ईस्ट इंडियन
ईस्ट इंडियन्स किंवा ईस्ट इंडियन कॅथलिक हे मराठी भाषा बोलणारे लोक आहेत व रोमन कॅथलिक पंथाचे अनुयायी आहेत. ते प्रामुख्याने मुंबई, ठाणे, रायगड येथील मूळ निवासी आहेत. ईस्ट इंडियन्स हे पोर्तुगीजांच्या धर्म प्रचाराने प्रेरित आहेत, म्हणून त्यांच्या संस्कृतीत पोर्तुगीजाचांही थोडा प्रभाव आढळतो, परंतु त्यांनी आपली मराठी परंपरा व भाषा कायम ठेवली.
पोर्तुगीज काळ
पोर्तुगीज हे इ.स. १४९८ मध्ये भारतात आले. तेव्हा त्यांनी आपल्या धोरणात भारतीय ख्रिस्ती लोकाना रोमन कॅथलिक संकल्पनेत आणायचे हे होते. तसे भारतात पोर्तुगीजांच्या आणि इंग्रजांच्या येण्याच्या ही अगोदरपासून ख्रिस्ती लोक होते. महाराष्ट्रातील हिंदू धर्मातून ख्रिस्ती झाले होते अशा ब्राह्मण, पाठारे प्रभु आणि दुसरे तथाकथित उंच जातीच्या लोकांना पोर्तुगीज खूप आदराने वागवत व त्यांना विशेष महत्त्व देत. पोर्तुगीजांनी तेव्हा जुने ख्रिस्ती आणि नवीन ख्रिस्ती यांना एकाच समुदायात जोडले. त्यांना पोर्तुगीज ख्रिस्ती म्हणुन संबोधण्यात आले. मराठ्याच्या पोर्तुगीजांवरच्या विजयानंतर पोर्तुगीज ख्रिस्ती लोकांमध्ये खूप बदल झाले, त्यांना मराठ्यांनी खूप सन्मानाने ठेवले. हा भाग मराठ्यांनी तेव्हा जिंकून घेतला. काही वर्षांनंतर हा भाग इंग्रजांच्या हाती गेला.
इंग्रज काळ
११ मे १६६१ रोजी इंग्लंडचा राजा चार्ल्स दुसरा व पोर्तुगालची कॅथरीन ब्रॅगांझा याच्या विवाहादरम्यान मुंबई आणि सभोवतालचा भाग पोर्तुगीजांनी इंग्रजाना हुंडा म्हणून दिला. इंग्रजाच्या ईस्ट इंडिया कंपनीच्या सुरुवातीच्या काळात ह्या भागामध्ये पोर्तुगीज ख्रिस्ती लोकांखेरीज दुसरे कोणतेही ख्रिस्ती नव्हते. ईस्ट इंडिया कंपनी मध्ये नोकरीत ह्याच ख्रिस्ती लोकांची मक्तेदारी होती त्या नोकरी साठी दुसरे ख्रिस्ती गोवा, मंगळूरमधून ह्या भागात येऊ लागले, त्या काळात त्यांनाही पोर्तुगीज ख्रिस्ती म्हणत. इंग्रजांना दोघांमध्ये फरक करणे कठीण झाले कारण मुंबईतले ख्रिस्ती हे इंग्रजाच्या शासनाधीन होते, आणि गोव्याचे ख्रिस्ती हे पोर्तुगीजांच्या शासनाधीन होते. व्हिक्टोरिया राणीच्या सुवर्ण जयंती महोत्सवात मुंबईच्या ख्रिस्तीनी पोर्तुगीज ख्रिस्ती हे नाव सोडून ईस्ट इंडियन हे नाव स्वीकारले कारण त्याना ब्रिटिश शासनाला, स्थानिक मूळ निवासी म्हणून प्रभावित करायचे होते.
मॅग्नेशियम
(Mg) (अणुक्रमांक १२) धातुरूप रासायनिक पदार्थ. पृथीवर मुबलक प्रमाणात (२.३%) आढळणारा धातू म्हणून मॅग्नेशियमची ओळख आहे. मेंदेलेयेवच्या आवर्त सारणीतील केवळ ६ घटकच मॅग्नेशियमपेक्षा अधिक प्रमाणात आढळतात. माणसाच्या शरीरातही मॅग्नेशियम असतेच, ६० कि. ग्रॅ. वजनाच्या माणासाच्या शरीरात सुमारे २५ ग्रॅ. इतके मॅग्नेशियम असते.
मॅग्नेशियम हा रुपेरी शुभ्र रंगाचा अगदी हलका धातू आहे. त्याचे वजन तांब्याच्या १/५ आहे तर लोखंड त्याच्यापेक्षा ४.५ पट आणि ऍल्युमिनियम १.५ पट अधिक वजनदार आहे. मॅग्नेशियमचा वितळणबिंदू ६५०° से. असला तरी ५५०° से. तपमान होताच त्यातून ज्वाला बाहेर पडायला लागतात. मॅग्नेशियममधून निघणारा हा प्रकाश डोळे दिपविणारा असतो म्हणून शोभेच्या दारूकामात मॅग्नेशियमचा मोठ्या प्रमाणात उपयोग होतो. मॅग्नेशियमला फक्त पेटलेली काडी लागली तरी त्याच्या ज्वलनास सुरुवात होते. केवळ ४ ग्रॅम मॅग्नेशियम इंधनातून बाहेर पडणारी उष्णता पेलाभर थंडगार पाणी उकळण्यास पुरेशी ठरते. हवेशी संपर्कात आल्यावर मॅग्नेशियम निस्तेज बनते, त्यावर ऑक्साईडचा पापुद्रा तयार होतो आणि पुढील ऑक्सिडीकरण थांबते.
मॅग्नेशियमचे उत्पादन दोन पद्धतीनुसार केले जाते. (१) विद्युतऔष्णिक पद्धतीने, (२) विद्युतविच्छेदनाद्वारे. पहिल्या पद्धतीत मॅग्नेशियम ऑक्साईडचे कार्बन, ऍल्युमिनियम इ. पदार्थांच्या सहाय्याने क्षपण केले जाते, तर दुसऱ्या पद्धतीत वितळलेल्या मॅग्नेशियम लवणाचे विद्युतविच्छेदन करून ९९.९९ % शुद्ध मॅग्नेशियम धातू मिळविला जातो.
लिथियम, बेरिलियम, कॅल्शियम, सेरियम, कॅडमियम, टायटॅनियम हे मॅग्नेशियमचे मित्र धातू असून यापैकी प्रत्येकासह मॅग्नेशियम मिळून मिसळून राहते. तर लोखंड, निकेल आणि सिलिकॉन यांच्याशी मॅग्नेशियमचे जमत नाही.
उपयोग
औषधी क्षेत्रात मॅग्नेशियम विस्तृत प्रमाणात वापरले जाते. शुद्ध मॅग्नेशियम ऑक्साईड जठरातील आम्लतेवर, हृदयदाहावर आम्लाच्या विषारी परिणामांवर वापरले जाते. मॅग्नेशियम पेरॉक्साईड हे उत्कृष्ट जंतुनाशक संयुग जठराच्या तक्रारींवर वापरता. जरदाळू, पेर, फुलकोबी यात नैसर्गिकरित्या भरपूर प्रमाणात असलेले मॅग्नेशियम शरीरातील मॅग्नेशियमचे प्रमाण योग्य ठेवण्यास मदत करतात. ग्लानी किंवा शीण येणाऱ्या लोकांच्या रक्तात मॅग्नेशियमचे प्रमाण कमी झाले असल्याचे दिसून येते म्हणून अशांना भाज्या, फळे, औषधांच्या माध्यमातून ते दिले जाते. हृदयविकाराचा त्रास असणाऱ्या लोकांना मॅग्नेशियम दिल्याने त्रास कमी होण्यास मदत होते.
औद्यगिक क्षेत्रातही मॅग्नेशियम खूपच महत्त्वाची भूमिका बजावते. विविध यंत्रे, त्यांचे सुटे भाग, कॅमेरे, द्विनेत्री, पेट्रोल आणि इतर तेलवाहक टाक्या, रेल्वे डब्यांचे सांगाडे, अणुभट्ट्या, विमाने, अग्निबाण आदी सर्व ठिकाणी मॅग्नेशियम वापरलेले दिसून येते.
वर्ग:मूलद्रव्ये वर्ग:अल्कमृदा धातू
कोत-द'ओर
कोत-द'ओर (Côte-d'Or) हा फ्रान्स देशाच्या बूर्गान्य प्रदेशातील एक विभाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:बूर्गान्य
रवणगाव (मुखेड)
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
यॉर्कशायर
यॉर्कशायर हा उत्तर इंग्लंडमधील एक भाग व एक ऐतिहासिक काउंटी (परगणा) आहे. यॉर्कशायर ही एकेकाळी इंग्लंडमधील सर्वात मोठी काउंटी होती. १९९६ साली त्याचे ४ प्रशासकीय भाग करण्यात आले.
त्रिंकोमाली वूड
त्रिंकोमाली वूड हे मलाया द्वीपसमूहातील जंगलात आढळणारा वृक्ष आहे.
अंदमान व श्रीलंका हे या वृक्षांचे मूळ प्रदेश आहे. सापडते. या झाडाची उंची साधारण २५-४० फुट असून त्याची पणे साधारण पिंपळाच्या पानाच्या आकारासारखी व तितकीच मोठी असतात. या वृक्षाला मे ते ऑगस्ट महिन्यांदरम्यान फुले येतात. फुले सुरुवातीला गुलाबी-पांढरी किंवा पांढरी असतात. फुलांच्या मोसमात झाड पर्णरहित असते. फळाला पाच-सहा कडा असतात व त्यामुळे वाऱ्याच्या मदतीने याचे बीज-प्रसारण होते.
या झाडापासून मिळणारे लाकूड अत्यंत कठीण व टणक असते. वेगवेगळ्या फ्रेम्स, चाकू, अवजारांच्या मुठी, काठ्या, नांगर, बोटी वगैरे साहित्य बनवण्यासाठी याच्या लाकडाचा उपयोग होतो. आंध्र प्रदेशामध्ये तसेच तामिळनाडूमध्ये होड्या बनविण्यासाठी याचा उपयोग करतात.
याच्या बियांवर असलेले केस हे मानवी त्वचेच्या संपर्कात आल्यास खाजकुयलीसारख्या वेदना देतात.
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
राजेश वर्मा
राजेश वर्मा ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
राष्ट्रीय महामार्ग १६
राष्ट्रीय महामार्ग १६ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे. १,५३३ किमी धावणारा हा महामार्ग कोलकाता आणि चेन्नई ह्या महानगरांना जोडतो. कटक, भुवनेश्वर, विशाखापट्टणम, विजयवाडा व गुंटुर ही रा. म. ५ वरील काही महत्त्वाची शहरे आहेत. रा. म. ५ हा भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरणाने हाती घेतलेल्या सुवर्ण चतुष्कोण प्रकल्पाचा एक भाग आहे.
मुंबई महापालिका आयुक्त
मुंबई महानगर आयुक्त बृहन्मुंबई महानगरपालिकाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहे.महापौर घर मस्तक आहे, तरी आपल्या भूमिका मुख्यत्वे समारंभाच्या आहे आणि जवळजवळ सर्व शक्ती आयुक्त निहित आहेत.महापालिका आयुक्त मुंबई कायम राखते आणि अशा प्रकारे सांडपाणी प्रणाली, शाळा विभाग, वीज कंपन्या, रस्ते प्रती जबाबदारी आहे, आणि स्थानिक पायाभूत सुविधा इतर कामे बगतो.बेस्ट, मुंबई अग्निशमन दलने संघटना अंतर्गत स्वायत्त संस्था आहेत.आयुक्त महाराष्ट्र सरकारने नियुक्त भारतीय प्रशासकीय सेवा (IAS) अधिकारी आहे. श्री अजोय मेहता, मुंबई वर्तमान महापालिका आयुक्त आहे.
संदर्भ
वर्ग:मुंबई वर्ग:बृहन्मुंबई महानगरपालिका
केळघर तर्फे मेढा
केळघर तर्फे मेढा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
द्राविडनाडु
द्राविडनाडु, द्रविडिस्तान किंवा द्रविड नाडू (तमिळ: திராவிட நாடு) हा ब्राह्मणेतर द्रविडभाषक लोकांचा प्रस्तावित देश होता.
ख्रिस्तीयन जाँकर
ख्रिस्तीयन जॉंकर (२४ सप्टेंबर, १९८६) हा undefinedचा क्रिकेट खेळाडू आहे.
राजकोट पूर्व विधानसभा मतदारसंघ
राजकोट पूर्व विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
फांडरबीलपार्क
फांडरबीलपार्क (IPA:fʌndɪɹbeɪlpɑːɹk) हे दक्षिण आफ्रिकेतील शहर आहे.
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील शहरे
बुगाटी
बुगाटी ऑटोमोबील्स एसएएस ही फ्रेंच उच्च दर्जाच्या खिलाडू कार तयार करणारी कंपनी आहे. याची स्थापना १९९८मध्ये फोक्सवागनची उपकंपनी म्हणून झाली. याचे मुख्यालय फ्रांसमधील मोल्शेम शहरात आहे.
बुगाट्टी व्हेरॉन
*
वरोरा तालुका
वरोरा (लेखनभेद: वरोडा ;) हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील चंद्रपूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
दिघी (बाभुळगाव)
दिघी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ऑलिंपिक खेळ टेनिस
टेनिस हा खेळ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये १८९६-१९२४ व १९८८-चालू दरम्यान खेळवला गेला आहे. ह्या व्यतिरिक्त १९६८ व १९८४ सालच्या स्पर्धांमध्ये टेनिसचा एक प्रदर्शनीय खेळ म्हणून समावेश केला गेला होता.
पदक तक्ता
भारत देशाच्या लिएंडर पेसला १९९६ अटलांटा ऑलिंपिक स्पर्धेत पुरूष एकेरी स्पर्धेमध्ये कांस्य पदक मिळाले.
टे वर्ग:टेनिस स्पर्धा
द्राविड विद्या
द्राविड विद्या, अर्थात द्राविड शास्त्र, (इंग्लिश: Dravidian studies, द्रविडियन स्टडीज ;) हे द्राविड भाषा, साहित्य आणि संस्कृतीचे अध्ययन करणारे अध्ययनक्षेत्र आहे. दक्षिण आशियाई अध्ययनशाखेत मोडणाऱ्या या अध्ययनक्षेत्रात तमिळ विद्या व अन्य शाखांचा अंतर्भाव होतो.
इतिहास
इ.स.च्या १६ ते १८ व्या शतकांदरम्यान तमिळ भाषेचे व्याकरण ग्रथणाऱ्या ऑन्रिकस ऑन्रिक, रोबेर्तो दि नोबिली, बार्थोलोमेउस त्सीगनबाल्ग, कोन्स्तांतिनो ज्युसेप बेशी इत्यादी ख्रिश्चन धर्मप्रसारकांच्या अभ्यासातून द्राविड विद्येच्या आरंभिक टप्प्यास सुरुवात झाली. भारतीय उपखंडातील इंडो-युरोपीय भाषासमूहापासून द्राविड भाषांचा समूह निराळा असल्याचे प्रतिपादन ब्रिटिश मद्रास प्रांताचा कलेक्टर फ्रान्सिस व्हाइट एलिस याने इ.स. १८१६ साली कॉलेज ऑफ सेंट जॉर्ज येथे पहिल्यांदा मांडले. तेव्हापासून द्राविड भाषा स्वतंत्र भाषासमूह म्हणून गणल्या जाऊ लागल्या.
वर्तमानकालीन उपक्रम
आंध्र प्रदेशातील कुप्पम येथे इ.स. १९९७ साली स्थापलेल्या द्राविड विद्यापीठात द्राविड विद्येतील पूर्वसुरी विद्वानांच्या नावाने प्रत्येक द्राविड भाषेशी संबंधित अध्ययनासाठी अध्यासने बनवण्यात आली आहेत : द्राविड विद्येसाठी बिशप काल्डवेल अध्यासन, तेलुगू विद्येसाठी सी.पी. ब्राउन अध्यासन, कन्नड विद्येसाठी किटेल अध्यासन, तमिळ विद्येसाठी कोन्स्तांतिनो बेशी अध्यासन आणि मल्याळम विद्येसाठी गुंडेर्ट अध्यासन.
राधा मोहन सिंग
राधा मोहन सिंग ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
शिवलाल यादव
नंदलाल शिवलाल यादव.
भंडेगाव
भंडेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
कॅथार्सिस
कॅथार्सिसचा सिद्धांत साहित्य व सौंदर्यशास्त्रातील महत्त्वाचा सिद्धांत आहे. हा सिद्धांत इ.स. पूर्व २०० वर्षापूर्वी ॲरिस्टॉटल या ग्रीक तत्त्ववेत्याने त्याच्या पोएटिक या ग्रंथात मांडला होता. शोकांतिकेच्या आस्वादाच्या प्रक्रियेचे सौंदर्यशास्त्रीय विश्लेषण हा सिद्धांत करतो.
पार्श्वभूमी
कॅथार्सिसच्या सिद्धांताला ग्रीक तत्त्ववेत्ता व ॲरिस्टॉटलचा गुरू प्लेटो याच्या विचारांची पार्श्वभूमी आहे. प्लेटोने त्याच्या रिपब्लिक या राज्यशास्त्र विषयावरील ग्रंथात आदर्श राज्याची कल्पना मांडली. या कल्पनेनुसार, प्लेटो कवी-कलावंत यांच्याबाबत नैतिक आक्षेप नोंदवत त्याच्या आदर्श राज्यातून त्यांना हद्दपार करतो.
प्लेटोचे कलेबद्दल आक्षेप
प्लेटोने आपल्या रिपब्लिक या ग्रंथात ललित कलेवर आणि शोकांतिकेवर आक्षेप घेतले आहेत. ‘कलावंत सत्य रेखाटत नाहीत तर सत्याबद्दलचे भास रेखाटतात’; हा ललित कलेवर; तर ‘शोकांतिकेच्या दर्शनाने माणसाच्या मनातील भीती आणि करुणा या भावना जागृत होतात, म्हणून भितीमुळे नागरिक दुबळा व करुणेमुळे नागरिक अविवेकी बनतो.’ हे ते आक्षेप असून ते प्लेटोने नैतिक भूमिकेतून घेतले. यापैकी शोकांतिकेवरील आक्षेपाचे खंडन करण्यासाठी ॲरिस्टॉटलने हा सिद्धांत मांडला आहे. प्लेटोने नैतिक भूमिकेतून घेतलेल्या या आक्षेपांना ॲरिस्टॉटलने आपल्या या सिद्धांतातून साहित्यशास्त्रीय मुद्द्यांच्या आधारे उत्तर दिले आहे.
ॲरिस्टॉटलच्या ग्रंथाचे भाषांतर
ॲरिस्टॉटलने हा सिद्धांत त्याच्या ‘पोएटिक’ या ग्रीक भाषेत लिहिलेल्या ग्रंथात मांडला असून त्याचे इंग्रजी भाषांतर बूचर आणि रिचर्डस यांनी इंग्रजीत केले आहे. या इंग्रजी ग्रंथाचे मराठीत भाषांतर गो. वि. करंदीकर यांनी ‘ॲरिस्टॉटलचे काव्यशास्त्र’ या नावाने केले आहे.
ॲरिस्टॉटलचा सिद्धांत
प्लेटोचे शोकांतिकेबाबतचे म्हणणे खोडून ॲरिस्टॉटल आपला सिद्धांत मांडला आहे. ''‘शोकांतिकेच्या दर्शनामुळे नागरिकाच्या मनातील ‘भीती’ व ‘करुणा’ या कॅथार्सिस (विरेचन) होते. त्यामुळे भीतीचे विरेचन होऊन नागरिक ‘समर्थ’ बनतो व करुणेचे विरेचन होऊन नागरिक ‘विवेकी’ बनतो.’'' असा हा सिद्धांत असून ॲरिस्टॉटल शोकांतिकेचे समर्थन करतो आणि आदर्श राज्यातील कलावंतांचे स्थान अबाधित राखतो.
ॲरिस्टॉटलच्या मते, करुणा व भीती हे दुःखाचेच प्रकार आहे. एखाद्या व्यक्तीवर आलेल्या अयोग्य अशा विपत्तीमुळे करुणा निर्माण होते आणि आपल्यासारख्याच अशा व्यक्तीवर आलेल्या संकटामुळे भीती निर्माण होते. ही व्यक्ती उत्कटत्वाने चांगली व न्यायी नसते आणि तरीसुद्धा जिच्यावरील विपत्ती दुर्गुणांमुळे न ओढवता एखाद्या प्रमादामुळे अथवा स्खलनशीलतेमुळे ओढवते- अशी प्रसिद्ध, वैभवसंपन्न व्यक्ती ती असावी असे ॲरिस्टॉटलने म्हटले आहे. करुणा ही भावना शत्रूने शत्रूला मारले तर किंवा तटस्थ लोकांच्या बाबतीत निर्माण होऊ शकत नाही असेही ॲरिस्टॉटलने स्पष्ट केले आहे.
कॅथार्सिस, त्याची प्रक्रिया, शोकांतिका, तिचा नायक, तिचा आस्वाद यांबद्दल ॲरिस्टॉटल बोलत असला तरी कॅथार्सिस म्हणजे काय याचे अधिक स्पष्टीकरण वा अर्थ त्याने दिलेला नाही.
कॅथार्सिस म्हणजे काय : विविध अर्थ
ॲरिस्टॉटलने कॅथार्सिस हा ग्रीक शब्द वापरला आहे. त्याचा पर्यायी शब्द ‘विरेचन’ असा आहे. मात्र त्याचा अर्थ वा अधिक स्पष्टीकरण त्याने केले नाही. त्यामुळे कॅथार्सिस या संकल्पनेचा नेमका अर्थ काय, ॲरिस्टॉटलला अभिप्रेत असलेली ही प्रक्रिया नेमकी कशी घडून येते, याबद्दल नंतरच्या अभ्यासकांनी व भाष्यकारांनी धार्मिक, नैतिक, होमिओपॅथी, मानसशास्त्रीय, सौंदर्यवादी, ज्ञानात्मक, संगीतप्रधान असे विविध अर्थ सांगितले आहेत.
कॅथार्सिस म्हणजे धार्मिक कल्पना
गिल्बर्ट मरी यांच्या म्हणण्यानुसार, ॲरिस्टॉटलला कॅथार्सिस मधून एक धार्मिक कल्पना अभिप्रेत आहे. मरी यांच्या मते, शोकांतिकेचे मूळ डायोनिसस् या देवतेच्या उत्सवात आहे. हा उत्सव ग्रीक देशात दरवर्षी होई. यात लोक सामुदायिकरीत्या आपल्या पापाचे परिमार्जन करीत. त्यामुळे अशा पाप परीमार्जनाचीच प्रक्रिया कॅथार्सिस मधून ॲरिस्टॉटलला अभिप्रेत आहे. त्यामुळे कॅथार्सिस हा धार्मिक संस्कार होय, असे मरी यांचे म्हणणे आहे.
कॅथार्सिस म्हणजे नैतिक विशुद्धीकरण
कार्नेल यांच्या मते, विकारांच्या अधीन झाल्यामुळे शोकांतिकेच्या नायकाच्या जीवनात घडलेल्या भीषण घटना पाहून प्रेक्षकाला स्वतःच्या जीवनाबद्दल भय वाटू लागते. म्हणून तो या विकारांना आवर घालण्यासाठी प्रवृत्त होतो. त्यामुळे त्याच्यात नैतिक शक्तीची वाढ होते.
लेसिंगच्या मते, एखाद्याबद्दल करुणा वाटणे ही भावनाच मुळात नैतिक आहे. शोकांतिकेतील नायकाबद्दल आपल्याला करुणा वाटते, म्हणजेच आपल्यातील नैतिक प्रवृत्तीची वाढ होते. त्यामुळे भावनांचे नैतिक शुद्धीकरण हीच कॅथार्सिसची प्रक्रिया होय, असे राबर्टेली, कर्नेल आणि लेसिंग यांचे म्हणणे आहे.
कॅथार्सिस म्हणजे मानसशास्त्रीय प्रक्रिया
फ्रेटॅग आणि गॅस्नेर यांनी कॅथार्सिसची प्रक्रिया मानसशास्त्रीय मानली आहे. फ्रेटॅगच्या मते, नायकावरील भीषण संकट पाहून प्रेक्षकांच्या मनात आपल्या सुरक्षिततेची सुखद भावना निर्माण होते. ही भावना म्हणजेच कॅथार्सिस होय. तर गॅस्नेरच्या मते, शोकांतिकेच्या दर्शनाने वाचकाच्या सुप्त व दडपलेल्या मनःप्रवृत्तींचे जाणीवपूर्वक प्रकटीकरण होते. त्यातून मनाला जो निकोपपणा प्राप्त होतो, तो अर्थ ॲरिस्टॉटलला अभिप्रेत आहे.
शोकांतिकेमुळे अगोदर असुरक्षितता वाटते आणि नंतर सुरक्षितता वाटते, ही मानसिक प्रक्रियाच कॅथार्सिस मध्ये आहे, असे फ्रेटॅग आणि गॅस्नेर यांचे म्हणणे आहे.
कॅथार्सिस म्हणजे सौंदर्यशास्त्रीय प्रक्रिया
इंग्रजी भाषांतरकार बूचर आणि रिचर्डस यांना  कॅथार्सिसचा अर्थ सौंदर्यवादी दृष्टीने अभिप्रेत आहे. बुचरच्या मते, ‘कलेच्या संदर्भात येणारा भावानुभव हा काल्पनिक, विश्वात्मक असल्याने शोकांतिकेच्या दर्शनाने निर्माण होणारी भीती व करुणा यांच्यातील दुःखाचा अंश नष्ट होतो. म्हणजेच व्यावहारिक, लौकिक पातळीवरील भीतीचे ‘शुद्ध’ भावनांमध्ये रूपांतर होते. त्यामुळे कॅथार्सिस माणसाच्या मनातील खालच्या पातळीवरील भावनांचे वरच्या पातळीवर उन्नयन होणे होय, असे बूचर यांचे म्हणणे आहे.
रिचर्डच्या मते, करुणेमुळे वाटणारे आकर्षण आणि भीतीमुळे वाटणारे प्रतिकर्षण यांचा कलात्मक तोल सावरल्यामुळे येणारी ‘समधातता’ (Ballence) म्हणजेच कॅथार्सिस होय.
म्हणजे शोकांतिकेच्या दर्शनाने भावनांचे एकाचवेळी आकर्षण आणि प्रतिकर्षण यांमुळे समतोल साधला जातो. ही सौंदर्यशास्त्रीय प्रक्रियाच कॅथार्सिस मध्ये अभिप्रेत आहे, असे या सौंदर्यवादी भाष्यकरांचे म्हणणे आहे.
कॅथार्सिस ज्ञानात्मक  प्रक्रिया
गोल्डन आणि हार्डिसन या अभ्यासकांनी ‘कॅथार्सिस’ ही ज्ञानात्मक  प्रक्रिया मानली आहे. त्यांच्या मते, शोकांतिकेच्या संरचनेतच तिच्यातील शोकात्म घटनांची संभवनियता वा अपरिहार्यता आणि विश्वात्मकता स्पष्ट होत असते. त्यामुळे शोकांतिकेतील सदोषता नाहीशी होते. म्हणून शोकात्मकृतीचे विशुद्धीकरण म्हणजे कॅथार्सिस होय.
कॅथार्सिसचा संगीतप्रधान अन्वय
मराठी भाषांतरकार गो. वि. करंदीकर यांनी  कॅथार्सिसचा अन्वय संगीतप्रधान लावला आहे. त्यांच्या मते, धार्मिक उन्मादाने पछाडलेल्या माणसावर भावना प्रक्षोभक संगीताचा मारा केल्यास त्याच्या प्रक्षुब्ध भाववृत्तीला वाट फुटून  त्याला पुन्हा आनंदमय अशा शांत मन;स्थितीचा लाभ होतो, त्याचे भावना विरेचन होते. ही संगीतप्रधान प्रक्रियाच कॅथार्सिस म्हणजे विरेचन होय.
करंदीकरांच्या मते, शोकांतिकेचे नैतिक प्रयोजन व सामाजिक स्थान सिद्ध करण्यासाठीच मुख्यत्वेकरून कॅथार्सिचा सिद्धांत मांडला आहे.
कॅथार्सिसचा म्हणजे विरेचनाची प्रक्रिया कशी घडते?
म. सु. पाटील यांच्या मते ‘शोकात्मिका ही विश्वाची अनुकृती असल्यामुळे’ तिच्यातील पात्रे प्रातिनिधिक असल्यामुळे व जीवनदर्शन तत्त्वसूचक असल्यामुळे प्रेक्षक शोकात्मिकेच्या नायकाशी तादात्म्य पावतो, स्वार्थनिरपेक्ष अशा उत्कट व व्यापक भावविश्वात प्रवेश करतो आणि त्यामुळे करुणा व भीती यातील दुःखद भाव नाहीशा होऊन प्रेक्षकाला एक प्रकारचे उदात्त भावनात्मक समाधान मिळते.
साकोरे (नांदगाव)
साकोरे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
कॅथार्सिस
सारांश
ॲरिस्टॉटलचा कॅथार्सिसचा सिद्धांत हा प्लेटोच्या ललितकलेवरील नैतिक आक्षेपांचे सौंदर्यशास्त्रीय उत्तर असून प्लेटो कलेवर नैतिक आक्षेप घेतो, तर ॲरिस्टॉटल सिद्धांताचा कलात्म विचार करतो. कॅथार्सिस ही शोकांतिकेच्या आस्वादाबद्दलचे विश्लेषण असून त्याचे अधिक स्पष्टीकरण व विविध अर्थ त्याच्या विविध भाष्यकारांनी लावलेले आहेत.
संदर्भ ग्रंथ
-         ॲरिस्टॉटलचे काव्यशास्त्र : गो. वि. करंदीकर, पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई, १९९९
-         मराठी वाङ्मय कोश- समीक्षा संज्ञा (खंड चौथा) समन्वयक, राजाध्यक्ष विजया, महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संकृती मंडळ, मुंबई, २०००, पृ. ३३७-३३८
-         म.सु. पाटील, विरेचन, संज्ञा-संकल्पना कोश, संपा. प्रभा गणोरकर, वसंत आबाजी डहाके, ग. रा. भटकळ फाउंडेशन, मुंबई, २००१
साकोरे (नांदगाव)
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
कॅथार्सिस
संदर्भ ग्रंथ
-         प्रा. देवानंद सोनटक्के, एम. ए. भाग १, व्याख्यान, क. भा. पा. महाविद्यालय, पंढरपूर, १९, २० सप्टें., २०१३
संदर्भ यादी
वर्ग:साहित्य
फेब्रुवारी २८
बाह्य दुवे
फेब्रुवारी २६ - फेब्रुवारी २७ - फेब्रुवारी २८ - फेब्रुवारी २९ - मार्च १ - (फेब्रुवारी महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
गम ग्वायकम
गम ग्वायकम हे दक्षिण अमेरिकेत आढळणारे झाड आहे. याची लागवड भारतातही झाली आहे. याची उंची १५-२० फूट असून हे सदाहरित झाड आहे. खोड भुरकट, तुकतुकीत, थोडे फार पेरूच्या खोडासारखे असून त्यावर पांढरे चगदे-चगदे असतात. संयुक्त पाने थोडी जाडसर, गडद हिरवी, चमकदार पर्णसंभार. फुलांचा हंगाम मार्च-एप्रिल मधे फुले गुच्छात उमलल्यावर पाकळ्या देठाकडे वाकलेल्या. फुलांचा रंग या झाडाला लाजबाब श्रेणीत ठेवणार. अतिशय आकर्षक आणि हटके. निळसर, गुलाबी छटेच्या छोट्या फुलांचे दाट गुच्छ भरभरून फुलतात आणि पाने झाकून टाकतात. फुलं कोमेजतात फिकट पांढऱ्या रंगाची होतात. फळं लहान चपटी, सोन-पिवळ्या रंगाची झाडाची उंची आणि विस्तार लक्षात घेता बागेत आणि कमी रुंदीच्या रस्त्यावर उपयुक्त असं हे झाड आहे.
हे झाड बहामास देशाचे राष्ट्रीय झाड आहे.
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
सिद्धार्थ विधी महाविद्यालय, मुंबई
सिद्धार्थ विधी महाविद्यालय (सिद्धार्थ कॉलेज ऑफ लॉ) हे मुंबईतील एक कायद्याचे महाविद्यालय असून याची स्थापना १९५६ मध्ये झाली. हे पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीतर्फे चालते, जी ८ जुलै १९४५ रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी तयार केली होती. हे महाविद्यालय मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न आहे. समाजातील सर्व घटकांमध्ये कायदेशीर शिक्षणाचा प्रसार करण्याच्या दृष्टीकोनातून महाविद्यालय तयार करण्यात आले. हे महाविद्यालय एमएनएमआरडीएच्या वारसा सोसायटीद्वारे वारसा रचना म्हणून घोषित केले आहे.
उपलब्ध अभ्यासक्रम
सध्या महाविद्यालयात तीन वर्षांचा एलएलबी अभ्यासक्रम उपलब्ध आहे. परंतु, पाच वर्षे बीएसएल, एलएलबी अभ्यासक्रम देखील प्रस्तावित आहे. पोस्ट ग्रॅज्युएट डिप्लोमा आणि सर्टिफिकेशन कोर्स देखील महाविद्यालयाद्वारे आयोजित आहेत.
ग्रंथालय
महाविद्यालयाच्या ग्रंथालयामध्ये कायद्याच्या पुस्तकांचा मोठा संग्रह आहे. महाविद्यालय हे डॉ. आंबेडकरांच्या वैयक्तिक संकलनातील काही दुर्मीळ पुस्तकांचे देखील एक घर आहे, जे भारताच्या संविधानाचा मसुदा तयार करण्याच्या संदर्भात वापरण्यात आले होते.
भेटी आणि कार्यक्रम
पूर्वी महाविद्यालयाला श्रीमती सिरिमावो भंडारनायके सारख्या अनेक व्यक्तिमत्त्यांनी भेट दिली होती. महाविद्यालयाने आयोजित केलेल्या कार्यक्रमात मुंबई उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश पी.बी. मजूमदार, न्यायमूर्ती रोशन दळवी आणि अनेक अन्य कायदेतज्ज्ञांनी भेटी दिल्या. महाविद्यालयातील विद्यार्थ्यांना अजमल कसाबच्या मुंबईवरील दहशतवादी हल्ल्याच्या मुकदम्यास उपस्थित राहण्याची परवानगी दिली गेली होती, जी सामान्यपणे सामान्य जनतेसाठी प्रतिबंधित होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:मुंबईमधील शैक्षणिक संस्था वर्ग:इ.स. १९५६ मधील निर्मिती वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर वर्ग:मुंबई विद्यापीठ वर्ग:महाराष्ट्रातील विधी महाविद्यालये
लिओ पहिला, बायझेन्टाईन सम्राट
सीझर फ्लाव्हियस व्हॅलेरियस लिओ ऑगस्टस (इ.स. ४०१ - जानेवारी १८, इ.स. ४७४) हा इ.स. फेब्रुवारी ७, इ.स. ४५७ ते मृत्युपर्यंत बायझेन्टाईन सम्राटपदी होता. बायझेन्टाईन सेनापती ऍस्पारने बसवलेल्या सम्राटांपैकी हा शेवटचा होय.
लिओच्या राज्यकालात बाल्कन प्रदेशात हूण व वेस्ट गॉथ यांच्या टोळ्यांनी धुमाकूळ घातला होता. परंतु त्यांना कॉन्स्टेन्टिनोपल घेता आले नाही. लिओचा रोमन राजकारणात प्रभाव होता. त्याने रोमन सम्राटपदी ऍन्थेमियसच्या केलेल्या नेमणुकीतुन हे दिसुन येते. लिओने आपली मुलगी इसॉरियन राजा तारासिकॉडिसाला दिली व त्याजोगे ऍस्पारला बायझेन्टाईन राजकारणातून दुर केले.
वयाच्या ७२व्या वर्षी लिओ अतिसाराने मृत्यु पावला.
वर्ग:इतिहास वर्ग:इ.स. ४७४ मधील मृत्यू वर्ग:बायझेंटाईन सम्राट वर्ग:इ.स. ४०१ मधील जन्म
पुनर्जन्म
पुनर्जन्म (इंग्रजी reincarnation) ही तात्त्विक किंवा धार्मिक संकल्पना आहे की जीवाचा मृत्यू झाल्यावर सजीवांचा भौतिक नसलेला मूल भिन्न भौतिक स्वरूपात किंवा शरीरात नवीन जीवन सुरू करते. याला पुनर्जन्म किंवा परिवर्तन म्हणतात, आणि हा चक्रीय अस्तित्वाच्या संस्कार शिकवणुकीचा एक भाग आहे. जैन, बौद्ध, शीख आणि हिंदू धर्म या भारतीय धर्मांचे केंद्रीय तत्त्व आहे. प्राण्याच्या आत्म्याला मृत्यूनंतर मुक्ती मिळाली नाही तर तो आत्मा, भूत झाला नाही तर, दुसरे शरीर धारण करतो, अशी समजूत काही काही धर्मांत आहे. या नंतरच्या मिळालेल्या जन्माला पुनर्जन्म म्हणतात. आत्मा अमर असतो या गृहीततत्त्वावर ही संकल्पना आधारलेली आहे. पुनर्जन्म म्हणजे पुन्हा एकदा जन्माला येणे होय. अविद्या, वासना आणि अश्लीलता मुळे माणूस पुन्हा एकदा जन्माला येतो व दुःख भोगतो. जलचर, पक्षी, शाकाहारी प्राणी, मांसाहारी प्राणी, माणूस व निर्वाण असे सहा प्रकारचे जन्म आहेत. मागील जन्मातील कर्मानुसार ऊर्जा शरीर धारण करते व जन्म, मृत्यू आणि पुनर्जन्म या संसार चक्रात अडकतो. विद्या, विनय व शील या गुणामुळे निर्वाण प्राप्ती होते. बौद्ध धम्माचा मुख्य उद्देश निर्वाण प्राप्त करणे आहे.
संदर्भ यादी
वर्ग:हिंदू धर्म वर्ग:हिंदू तत्त्वज्ञान
राजकोट पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ
राजकोट पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
आमदार
१९६७ मध्ये हा मतदारसंघ अस्तित्त्वात आल्यापासून येथून फक्त भारतीय जनसंघ किंवा भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार निवडून गेलेले आहेत.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
जून १६
बाह्य दुवे
जून १४ - जून १५ - जून १६ - जून १७ - जून १८ (जून महिना)
दिघी२
दिघी२ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
रामचरण बोहरा
रामचरण बोहरा ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
विंडोज ७
विंडोज ७ (इंग्लिश: Windows 7) ही मायक्रोसॉफ्ट कंपनीने तयार केलेली नवीन विंडोज ऑपरेटिंग सिस्टम आहे. २२ ऑक्टोबर २००९ रोजी विंडोज ७ चे प्रकाशन करण्यात आले. २००६ साली काढलेल्या विंडोज व्हिस्टा ह्या ऑपरेटिंग सिस्टममधील अनेक त्रुटी मायक्रोसॉफ्टने विंडोज ७ मध्ये सुधारल्या आहेत.
नवीन व बदललेले भाग
विंडोज ७ मधे आधी असलेल्या सिक्युरिटी सेंटर सुविधेचे रूपांतर करून अ‍ॅक्शन सेंटर सुविधा देण्यात आली आहे.
वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
परांडा तालुका
तालुक्यातील गावे
ऐनापूरवाडी आळेश्वर आणळा आंढोरा आंढोरी अरणगाव (परांडा) आसु आवरपिंपरी बांगलवाडी बावची (परांडा) भांडगाव (परांडा) भोईंजा भोतरा बोडखा (परांडा) ब्रह्मगाव (परांडा) चिंचपूर बुद्रुक चिंचपूर खुर्द दहिटणा (परांडा) देवगाव बुद्रुक देवगाव खुर्द देऊळगाव (परांडा) धगपिंपरी धोत्री (परांडा) डोमगाव डोंजा दुधी (परांडा) घारागाव गोसावीवाडी (परांडा) हिंगणगाव बुद्रुक (परांडा) हिंगणगाव खुर्द (परांडा) इंगोडा जगदाळवाडी (परांडा) जकातेवाडी जाकेपिंपरी जामगाव (परांडा) जावळा (परांडा) काळेवाडी (परांडा) कंदारी कंगालगाव कपिलापुरी कारंजा (परांडा) कार्ला (परांडा) काटेवाडी (परांडा) कात्राबाद कौंडगाव खानापूर (परांडा) खांडेश्वरवाडी खासापुरी खासगाव (परांडा) कोकरवाडी कुक्कडगाव कुंभेजा कुंभेफळ लाखी (परांडा) लोहारा (परांडा) लोणारवाडी (परांडा) लोणी (परांडा) मलकापूर (परांडा) माणिकनगर (परांडा) मुगाव (परांडा) नळगाव पाचपिंपळा पांढरेवाडी (परांडा) परांडा पारेवाडी (परांडा) पिंपळवाडी (परांडा) पिंपरखेड (परांडा) पिस्तामवाडी पिठापुरी राजुरी (परांडा) रत्नापूर (परांडा) रोहकळ (परांडा) रोसा रूई (परांडा) साकटबुद्रुक साकटखुर्द सक्करवाडी सरणवाडी सावादरवाडी शेळगाव (परांडा) शिराळा (परांडा) सिरसाव सोनारी (परांडा) सोनगिरी (परांडा) टाकाळी (परांडा) ताकमोडवाडी तांदुळवाडी (परांडा) उंदेगाव (परांडा) वाडीराजुरी वडनेर (परांडा) वाकडी (परांडा) वाणेवाडी (परांडा) वांगेगव्हाण वाटेफळ येणेगाव
तालुक्यातील जिल्हा परिषद मतदारसंघ गट
वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, १९७२-७३
इंग्लंड क्रिकेट संघाने डिसेंबर १९७२-फेब्रुवारी १९७३ दरम्यान पाच कसोटी सामने खेळण्यासाठी भारताचा दौरा केला. कसोटी मालिका भारताने २-१ अशी जिंकली. इंग्लंडचे नेतृत्व टोनी लुईस ह्याने केले. कसोटी मालिका अँथनी डि मेल्लो चषक या नावाने खेळवली गेली.
५वी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९७३ मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे भारत दौरे वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
राजकोट दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ
राजकोट दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
जिनीव्हा
जिनीव्हा (लेखन पर्याय जिनेव्हा) हे स्वित्झर्लंड देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. स्वित्झर्लंडच्या फ्रेंच-भाषिक नैर्ऋत्य कोपऱ्यात वसलेले जिनीव्हा शहर त्याच नावाच्या प्रांताची राजधानी आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघ, रेड क्रॉस तसेच काही महत्त्वाच्या आंतरराष्टीय संघटनांच्या अनेक विभागांची मुख्यालये येथे आहेत.
कुडाळ (जावळी)
कुडाळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
संदीप पाटील
संदीप पाटील यांचा जन्म मुंबई येथे मराठा परिवार मधे झाला संदीप मधुसूदन पाटील भारताकडून कसोटी व एक-दिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
जाहूर
जाहूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
रोहितक
वर्ग:वनस्पती
रमेश पोवार
पोवार, रमेश वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
ब्रँडन मावुटा
ब्रॅंडन मावुटा (४ मार्च, १९९७) हा undefinedचा क्रिकेट खेळाडू आहे.
भिलडोंगर
भिलडोंगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
भद्रावती तालुका
भद्रावती हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील चंद्रपूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
फिश पॉयझन ट्री
फिश पॅायझन ट्री तथा जमैकन डॅागवूड ट्री हे कॅरिबियन समुद्रातील जमैका बेटावळ आढळणारे वृक्ष आहे. तेथे याचा उपयोग मासे मारण्याकरता होतो. म्हणून त्याला तेथे फिश पॅायझन ट्री असे ही नाव आहे.
मार्च ते मे महिन्यात जांभळा किंवा गुलाबी ठिपका असलेली पांढरी फुले या वृक्षाला येतात. कधी कधी त्याची एक पाकळी हिरवट रंगाची सूद्धा असते. याची शेंग सुरुवातीला हिरवी व नंतर पिवळट पडते. शेंगेला चार टोकदार कडा किंवा पंख असतात.
तीस वर्षांचे युद्ध
तीस वर्षाचे युद्ध हे सतराव्या शतकादरम्यान युरोपात झालेले एक युद्ध आहे. मुख्यतः आजच्या जर्मनी देशाच्या भूभागावर लढले गेलेले हे युद्ध युरोपाच्या इतिहासातील सर्वात विध्वंसक युद्धांपैकी एक मानले जाते.
फिश पॉयझन ट्री
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
तीस वर्षांचे युद्ध
कॅथलिक विरुद्ध प्रोटेस्टंट ह्या धार्मिक वादामधून ह्या युद्धाची सुरुवात झाली व नंतर हे युद्ध तत्कालीन महासत्तांचे सामर्थ्य सिद्ध करण्यासाठी वापरले गेले.
संदर्भ
वर्ग:जर्मनीचा इतिहास वर्ग:पवित्र रोमन साम्राज्य वर्ग:युरोपचा इतिहास वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
विंडोज व्हिस्टा
विंडोज व्हिस्टा (इंग्लिश: Windows Vista) ही मायक्रोसॉफ्ट कंपनीने तयार केलेली एक विंडोज ऑपरेटिंग सिस्टम आहे. ३० जानेवारी २००७ रोजी विंडोज व्हिस्टाचे प्रकाशन करण्यात आले. व्हिस्टामध्ये मायक्रोसॉफ्टने अनेक नवीन वैशिष्ठ्यांचा समावेश केला होता पण व्हिस्टाचे वापरकर्ते त्यातील बऱ्याच त्रुटींवर नाखुष होते. ऑक्टोबर २००९ मध्ये विंडोजची नवीन सिस्टम विंडोज ७ काढण्यात आली ज्यामध्ये मायक्रोसॉफ्टने विंडोज विस्टातील चुकांचे निरसन केले.
वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
विरार रेल्वे स्थानक
विरार हे मुंबई शहराच्या पश्चिमेकडील उपनगरांमधील उत्तरेकडचे रेल्वे स्थानक आहे. हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम रेल्वेमार्गावर आहे. हे स्थानक एकेकाळी मुंबई उपनगरी रेल्वेचे उत्तरेकडचे शेवटचे स्थानक होते. आता उपनगरी गाड्या डहाणू रोड पर्यंत जातात. विरारला काही लांब पल्ल्याच्या गाड्या थांबतात.
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
राष्ट्रावादी काँग्रेस
राष्ट्रावादी काँग्रेस ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
शरीर
मानवी शरीर प्राथमिक माहिती 1 मानवी डोके वजन: - 1400 ग्रॅम असते.
2 सामान्य रक्तदाब: - 120/80 मि. मी पाण्याची उंची.
3 शरीरातील सर्वात मोठे स्नायू: - न्यूरॉन
4 लाल रक्तपेशींची संख्या: -
पुरुष: - 5 ते 5.5 दशलक्ष / क्यूबिक सेमी
स्निआ: - 4.5 ते 5 दशलक्ष / क्यूबिक सेमी
5 रक्तामध्ये एकूण रक्त: - 5 ते 6 लिटर
6 सर्वात लहान हाड: - स्थिती (कान हाड)
7 सर्वात मोठी हाड: -फिमर / थाई बोन
8 लाल रक्तपेशींचे आयुष्यः - 120 दिवस.
9 पांढरे रक्त पेशी: 5000 ते 10000 प्रति सें.मी. सेमी
10. पांढऱ्या रक्त पेशींचे आयुष्यः - 2 ते 5 दिवस.
11 रक्तातील प्लेटलेटचे माउंटः -2 लाख ते 4 मिलियन क्यूबिक सेंटीमीटर
12 हिमोग्लोबिन: -
पुरुष - 14 ते 16 ग्रा. / 100 बुद्धीबळ
Snii - 12 ते 14 g / 100 शतरंज
13. सामान्य हृदयगती: - 72 ते 75 मिनिटे प्रति मिनिट
15 सर्वात मोठी अंतःस्रावी ग्रंथी: - थायरॉईड ग्रंथी.
16 सर्वात मोठे स्नायू - ग्लुटियस मायक्मीस
17 एकूण सेल प्रकारांची संख्या - 63 9
18. रक्तातील वेगवेगळ्या रक्त गठयाची संख्या -
- मोनोसाइट्स - 3 ते 8%
बेसोफिल - 0.5%
- लिम्फोसाइटस - 20 ते 25%.
- न्युट्रोफिल्स - 40 ते 70%
1 9. शरीर तापमान - 9 8.4 अंश फारेनहाइट = 310 = केल्व्हिन = 36.9 अंश सेल्सियस = 66.4 डिग्री रँकिन.
20 प्रौढांमध्ये दातांची संख्या - 32
21 मुलांमध्ये दातांची संख्या - 20 दात ते दुध.
22. सर्वात पातळ त्वचा - पापणी वर्ग:जीवशास्त्र
फाळेगाव
फाळेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
महू (जावळी)
महू हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
भारतीय प्रताधिकार कायदा, १९५७ मधील 'काम', संकल्पना आणि तरतुदी
काम (work) हा शब्दास भारतीय प्रताधिकार कायदा १९५७ मध्ये, इतर काही संदर्भ नसेल तेव्हा, (कलम २ क्लॉज y) अनुसार, काम म्हणजे, ''(i) साहित्यिक, नाट्यरचना, संगीत, किंवा कलात्मक काम; (ii) चलचित्रपट (iii) ध्वनीमुद्रण होय."
तळटीपा
वर्ग:भारतीय प्रताधिकार कायदा
साटणे
साटणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
राजकोट ग्रामीण विधानसभा मतदारसंघ
राजकोट ग्राम्य विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
चिरक
चिरक (शास्त्रीय नाव: Saxicoloides fulicatus, सॅक्सीकोलॉईडस फुलीकॅटस ; इंग्लिश: Indian Robin, इंडियन रॉबिन) हा जल्पकाद्य पक्षिकुळातील एक पक्षी आहे. याची लांबी साधारणपणे १७ सेंमी असते. याची मराठी भाषेतील इतर नावे चीरक, काळोखी, खोबड्या चोर, कोळशी, लहान सुई हे आहेत.
राजकोट ग्रामीण विधानसभा मतदारसंघ
निर्वाचित सदस्य
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
चिरक
माहिती
कस्तुर आणि गप्पीदास पक्ष्यांच्या कुटुंबातील हा एक पक्षी झुडपी रानात, तसंच शहरात आणि खेडेगावांमध्येही दिसतो. दगडगोटे आणि तरवडी-काटेचेंडूसारखी खुरटी झुडपं पसरलेल्या लहान लहान टेकड्या हा चीरकाचा आवडता परिसर. या पक्ष्याचा मुख्य आहार म्हणजे किडे, कोळी इ. या पक्ष्यांची शेपटी उभारलेली असते आणि पंख शेपटीच्या बाजूंवर पाडलेले असतात. नर काळा कुळकुळीत तर मादी तपकिरी रंगाची असते. नर उडाला की त्याच्या पंखावर पांढरा डाग दिसतो. मादीच्या पंखांवर असा डाग नसतो.
या पक्ष्यांचं घरटं म्हणजे एखाद्या दगडाच्या आडोशाला गवत, चिंध्या, झाडांची मुळं, केस, दोऱ्या यांचा उपयोग करून तयार केलेली वाटी. घरट्यासाठी पक्षी कधी कधी अत्यंत धाडसी जागा निवडतो. पण घरटं सहसा सहज दिसणारा नाही असं असतं. एप्रिल ते जून या दरम्यान विणीचा हंगाम असतो.
डोमिंगा किंवा दयाळ (Magpie Robin) हा काळा पांढरा, ओळखायला अगदी सोपा असा पक्षी आहे. चीराकाप्रमाणे हा पक्षी मनुष्यवस्तीच्या आसपास दिसतो. उद्यानं घराभोवातीच्या बागा, आमराया आणि पानझडीच्या जंगलातही दयाळ दिसतो. घरटं करण्याचा काळात म्हणजे एप्रिल पासून जुलैपर्यंत दयाळाचं गोड गाणं ऐकू येतं. हे गाणं गाण्यासाठी गवईबुवा उंच झाडाच्या शेंडयावर बैठक जमवतात. कारण उंच जागेवरून दूरवर आवाज पोहोचू शकतो. चीरकाच्या गोलाकार वाटीसारख्या घरट्यात सापाची कात लावलेली असते. सापाची कात म्हणजे साप असल्याची खुण त्यामुळे कदाचित् त्याच्या घरट्याभोवती संरक्षण कवच तयार होत असेल. घरट्याचं संरक्षण होत असेल. पण यामागचं नेमकं कारण शोधलं पाहिजे.
संदर्भ
दोस्ती करू या पक्ष्यांशी:श्री. किरण पुरंदरे. वर्ग:पक्षी वर्ग:जल्पकाद्य
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील बॉक्सिंग - फ्लायवेट
कार्यक्रम
सर्व वेळा चीन प्रमाण वेळ (UTC+8)
गणेश दामोदर सावरकर
उर्फ बाबाराव सावरकर (जून १३, १८७९, मार्च १६, १९४५) हे भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यातील एक महत्त्वपूर्ण व्यक्तिमत्त्व होते.
सावरकर घराणे मूळचे महाराष्ट्र राज्याच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यात असलेल्या गुहागर पेट्यामधील पालशेत येथील होते. त्या परिसरातील सांवरीच्या झाडांवरून काही जणांना सांवरवाडीकर म्हणून ओळखले जाऊ लागले. कालांतराने सांवरवाडीकरचे सावरकर झाले. पुढे कामानिमित्त काही मंडळी कोकण सोडून घाटावर स्थाईक झाली. बाळाजी बाजीराव पेशवे यांच्या काळात केलेल्या पराक्रमामुळे पेशव्यांनी नारायण दीक्षित (सावरकर) आणि त्यांचे स्नेही धोपावकर यांना नाशिक जिल्ह्यातील भगूर गावाच्या जवळ असलेल्या राहुरी गावाची जहागीर दिली. घाटावर स्थाईक झालेल्या सावरकर घराण्यातील नारायण दीक्षित (सावरकर) यांच्यापासून दामोदरपंत सावरकर हे सातव्या पिढीतील वंशज होते. दामोदरपंतांचे शिक्षण मॅट्रिकपर्यंत झाले होते. भगूर परिसरात त्यांच्या इतके शिकलेले अन्य कोणीही नसल्याने त्यांना विशेष मान होता. पिढीजात जहागीर सांभाळणे आणि सावकारी हे त्यांचे व्यवसाय होते.
दामोदरपंत सावरकर यांचा विवाह मनोहर घराण्यातील राधाबाई यांच्याशी झाला. लग्नानंतर त्यांना दोन मुले झाली पण ती वाचली नाहीत. त्यानंतर या जोडप्याला तीन मुले व एक मुलगी अशी चार अपत्ये झाली. दि. १३-जून-१८७९ रोजी उर्फ बाबा यांचा जन्म झाला, दि. २८-मे-१८८३ रोजी विनायक उर्फ तात्या आणि नंतर साधारण तीन तीन वर्षांनी माई (नंतरच्या माई काळे) आणि नारायण उर्फ बाळ सावरकर यांचा जन्म झाला.
बालपण
बाबारावांचे बालपण भगूर गावात गेले. लहानपणापासून बाबाराव हुशार, अभ्यासू, संघटनकुशल, सततोद्योगी होते. तसेच बुद्धिबळ, आट्यापाट्या, विटी-दांडू, धनुष्य-बाण चालविणे वगैरे विविध खेळातही ते पटाईत होते. लहानपणी बाबांना विविध प्रकारच्या रोगांनी सताविले. त्यात २०-२१ दिवस मुदतीचा ताप (विषमज्वर) हा नित्याचाच असे आणि बाबांना विंचू दंशही खूपदा (सुमारे २०० वेळा) झाला. थोडे मोठे झाल्यावर वडील दामोदरपंतांच्या देखरेखीखाली बाबाराव तलवार आणि बंदूकही उत्तम प्रकारे चालवायला शिकले. वडील, मामा आणि तात्याराव कविता करीत असत पण बाबांना कवितेची आवड नव्हती. वडिलांना आवड असल्याने त्यांनी घरी गाय-बैल, कुत्रा पाळलेले होते. तसेच घरी फुलझाडेही खूप लावली होती. बाबारावांनी वडिलांकडून टापटीप, अभ्यास, सगळ्यांशी मिळून राहणे, हे गुण घेतले. तर आईकडून स्वयंपाक करायला ते शिकले. आईच्या अकाली निधनानंतर बाबाराव काही काळ आपल्या घरी स्वतःच स्वयंपाक करीत असत.
शिक्षण / व्यासंग
घरच्या परिस्थितीमुळे आणि कुटुंबाच्या जबाबदारीमुळे बाबारावांचे शालेय शिक्षण मॅट्रिकच्या आतच उरकले पण योगविद्या, वैद्यकाचा नाद असल्याने त्या अनुषंगाने त्यांनी अनेक पुस्तकांचे वाचन केले. ते स्वतः अनेक प्रकारची औषधेही तयार करीत असत. फलज्योतिष्य, शरीर सामुद्रिक, हस्त सामुद्रिक, मंत्रशास्त्र, योग, वेदान्त अशा शास्त्रांचा सखोल अभ्यास त्यांनी केला. ते स्वतः चांगले गात असत तसेच तबला आणि सतार वाजवू शकत असत. त्यांच्या संग्रहात इतिहास, राजकारण, राज्यशासन, भाषा, सैन्यव्यवहार, धर्म, तत्त्वज्ञान, चरित्रे, संघटनशास्त्र, कला, इ. अनेक विषयांची हजारो पुस्तके होती, त्यांचा सखोल अभ्यास बाबारावांनी केला होता.