cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
व्हियेतनाम
व्हियेतनाम (लेखनभेद: व्हिएतनाम) हा आग्नेय आशियातील एक देश आहे. व्हिएतनामच्या उत्तरेस चीन, पश्चिमेस लाओस व कंबोडिया हे देश तर पूर्वेस व दक्षिणेस दक्षिण चीन समुद्र आहेत. २०२० नुसार, सुमारे ९.७८ कोटी लोकसंख्या असलेला व्हिएतनामचा ह्या बाबतीत जगात १३ वा तर आशिया खंडात आठवा क्रमांक आहे. हनोईही व्हिएतनामची राजधानी तर हो चि मिन्ह सिटी (जुने नाव: साईगोन) हे येथील सर्वात मोठे शहर आहे. बौद्ध धर्म हा या देशाचा मुख्य धर्म असून देशाची ८५% (८.३१ कोटी) लोकसंख्या ही बौद्ध आहे.
इ.स. ९३८ साली साम्राज्यवादी चीनपासून व्हिएतनामला स्वातंत्र्य मिळाले. १९व्या शतकाच्या अखेरीस फ्रेंचांनी ह्या भूभागावर आक्रमण करून येथे फ्रेंच इंडोचीन ही वसाहत निर्माण केली. दुसरे महायुद्ध संपल्यानंतर झालेल्या पहिले इंडोचीन युद्धामध्ये हो चि मिन्हच्या नेतृत्वाखाली व्हिएतनामी सैन्याने फ्रान्सचा पराभव केला. १९५४ साली व्हिएतनामचे उत्तर व दक्षिण असे दोन तुकडे करण्यात आले. मात्र एकत्रीकरणावरून पुन्हा झालेल्या व्हिएतनाम युद्धात उत्तरेची सरशी झाली व १९७६ साली व्हिएतनाम पुन्हा एकदा एकसंध बनला. पुढील एक दशक सोव्हिएत संघाच्या छत्रछायेत दारिद्र्य व एकाकीपणात काढल्यानंतर व्हिएतनामच्या कम्युनिस्ट पक्षाने अनेक आर्थिक व राजकीय सुधारणा हाती घेतल्या.
इतिहास
या देशाची लोकसंख्या ९ कोटी आहे. सुरुवातीचा बराच काळ पारतंत्र्यात असलेला हा देश इस ९३८ मध्ये बाकडाँग नदीवरील युद्धात (Battle of Bạch Đằng River) चीनचा निर्णायक पराभव करून हा देश स्वतंत्र झाला. नंतर त्यावर अनेक व्हिएतनामी सम्राटांनी राज्य केले. आता या देशाच्या ताब्यात आहे त्यापेक्षा अधिक प्रदेश काबीज करून एकोणिसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत राज्य केले. त्यानंतर युरोपियन सत्तांचा त्या भागांत शिरकाव होवून तो फ्रेंच वसाहतीत सामील झाला. दुसऱ्या महायुद्धाच्या (इस १९४० च्या) जवळपास काही काळ तेथे जपानी साम्राज्यही पसरले होते. व्हिएतनामच्या पहिल्या स्वातंत्र्ययुद्धात १८५४ साली त्यांनी फ्रेंचांना उत्तर व्हिएतनाममधून बाहेर काढले आणि त्या देशाची उत्तर आणि दक्षिण व्हिएतनाम अशी फाळणी झाली. मात्र पुढेही हे युद्ध कमी अधिक प्रमाणात चालूच राहिले आणि प्रथम फ्रेंच व नंतर १९७५ मध्ये अमेरिकेला दक्षिणेतून काढता पाय घ्यायला लावून उत्तरेतल्या कम्युनिस्टांनी सर्व देश एकसंध केला.
१९७८ मध्ये शेजारी कंबोडियाने व्हिएतनामच्या काही भूभागावर कब्जा करण्याचा प्रयत्न केला. व्हिएतनामने चिनी पाठिंबा असलेल्या कंबोडियाच्या ख्मेर रूज या जुलुमी राजवटीवर हल्ला करून तिचा पाडाव केला आणि कंबोडियाच्या पूर्वीच्या राजाला सत्तेवर आणले. असे वरवर दिसत असले तरी व्हिएतनामला सोव्हिएत संघाचा पाठिंबा होता आणि ख्मेर रुजला चीनचा; त्यामुळे हे युद्ध सोव्हिएत संघ व चीनमधले छुपे युद्ध मानले जाते. व्हिएतनामवर दबाव टाकण्यासाठी चीनने व्हिएतनाम-चीन सरहद्दीवर युद्ध छेडले आणि व्हिएतनामचा काही भागही व्यापला. मात्र चिवट व्हिएतनामने तेथे प्रतिकार तर केलाच पण कंबोडियावरची आपली पकडही कमी केली नाही. यासाठी त्यांना सोव्हिएत संघाचा उघड पाठिंबा आणि सैन्य मदतही मिळाली. शेवटी चीनने आपले सैन्य व्हिएतनामच्या व्यापलेल्या भूमीतून मागे घेतले. मात्र व्हिएतनामी सैन्य कंबोडियात पूर्ण स्थिरस्थावर होईपर्यंत पुढची दोन वर्षे तेथेच तळ ठोकून होते.
भूगोल
दक्षिण चीन समुद्राला लागून असलेली आशियाच्या आग्नेय भूभागाची एक चिंचोळी पट्टी म्हणजे व्हिएतनाम आहे. ३३१,२१० चौ किमी भूभाग असलेल्या या देशाच्या समुद्रकिनाऱ्याची लांबी ३,४४४ किमी आहे.
राजकीय विभाग
व्हिएतनाम देश ५८ प्रांत व ५ केंद्रशासित शहरांमध्ये विभागला गेला आहे.
धर्म आणि समाजव्यवस्था
एका अहवालानुसार, महायान बौद्ध धर्म हा या देशाचा मुख्य धर्म असून देशाची ८५% (२०२० नुसार, सुमारे ८.३१ कोटी) लोकसंख्या ही बौद्ध धर्माची अनुयायी आहे. चीन व जपान नंतर व्हिएतनाम हा सर्वाधिक बौद्ध लोकसंख्या असणारा तिसऱ्या क्रमांकाचा देश आहे. आज या देशात ७.५ कोटी बौद्ध आहेत. याखेरीज निधर्मी, हिंदू, मुस्लिम व ख्रिश्चन सुद्धा येथे अल्पप्रमाणात आढळतात.
अर्थतंत्र
१९८६ पर्यंत हा देश अत्यंत मागासलेला, अमेरिकेशी घेतलेल्या पंग्यामुळे जागतिक राजकारणात वाळीत पडलेला आणि कम्युनिस्ट राजसत्तेच्या लोहपकडीत बंद राहिला. मात्र १९८६ मध्ये तेथील राजवटीने उदार राजकीय आणि आर्थिक धोरण राबवायला सुरुवात केली. इस २००० पर्यंत त्या देशाचे जगातल्या बऱ्याच देशांशी राजनैतिक संबंध प्रस्थापित झालेले होते आणि २०११ पर्यंत आर्थिक प्रगतीत जगातल्या पहिल्या ११ देशांत त्याचे नाव नोंदवले गेले होते. २०१३ च्या अंदाजांप्रमाणे तेथिल दर माणशी वार्षिक उत्पन्न २,००० अमेरिकन डॉलर होईल आणि खरेदी क्षमतेच्या दराने (परचेजिंग पॉवर पॅरिटी) ते ४,००० डॉलर होईल. इ.स. २००० सालापासून व्हिएतनाम जगातील सर्वात झपाट्याने प्रगती करणाऱ्या देशांपैकी एक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आग्नेय आशियाई देश
हर्ष भोगले
हर्ष भोगले (१९ जुलै, १९६१ - ) हे दूरचित्रवाणीवरील इंग्लिश क्रिकेट समालोचक आणि क्रीडा पत्रकार आहेत. व्यवस्थापनशास्त्राचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी या क्षेत्रात प्रवेश केला.
वर्ग:क्रिकेट समालोचक वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खारिवली (भिवंडी)
खारिवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
धुब्री
धुब्री भारताच्या आसाम राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर धुब्री जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:आसाममधील शहरे वर्ग:धुब्री जिल्हा
कृषी विभाग योजना
१. गोबर गॅॅस योजना. २. केंद्र पुरस्कृत ट्रक्टर वाटप योजना. ३. राष्ट्रीय गळीत धन्य विकास कार्यक्रम. ४. राष्ट्रीय कडधान्य विकास कार्यक्रम. ५. एकात्मिक तृणधान्य विकास कार्यक्रम. ६. केंद्र पुरस्कृत गतिमान मका विकास योजना कार्यक्रम. ७.सदन कापूस विकास कार्यक्रम. ८. उस पीक पद्धतीवर आधारित शाश्वत विकासाची योजना. ९.मागासवर्गीय नवबौद्धांना दारिद्र्यरेषेच्यावर आणण्यासाठी विशेष घटक योजना. १०. आदिवासी क्षेत्राबाहेरील आदिवासींसाठी योजना.
कलानुभव संगीत महोत्सव
कलानुभव संगीत महोत्सव पुण्यात आयोजित होणारा संगीत महोत्सव आहे. हा हा महोत्सव किराणा घराण्याचे प्रख्यात गायक पं. संगमेश्वर गुरव यांच्या स्मृतिदिनाच्या निमित्ताने कलानुभव चॅरिटेबल ट्रस्टतर्फे आयोजित केला जातो. याची सुरुवात इ.स. २०१६मध्ये झाली.
कलानुभव संगीत महोत्सवात किराणा घराण्याच्या नामवंत आणि युवा गायकांच्या संगीत मैफिली होतात. त्यावेळी गायकांना संगमेश्वर गुरव स्मृती पुरस्कार आणि संगमेश्वर युवा पुरस्कार प्रदान होतात. तसेच नृत्य स्पर्धेसाठीही पुरस्कार दिले जातात.
वर्ग:संगीत महोत्सव
जिमी कॅमेरॉन
फ्रांसिस जेम्स जिमी कॅमेरॉन (२२ जून, १९२३:जमैका - १० जून, १९९४:जमैका) हा undefinedकडून १९४८ ते १९४९ दरम्यान ४ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिलचर
सिलचर (आसामी: শিলচর) हे भारत देशाच्या आसाम राज्यातील कचर जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. सिलचर शहर आसामच्या दक्षिण भागात गुवाहाटीच्या ३४० किमी आग्नेयेस बराक नदीच्या काठावर वसले असून ते गुवाहाटीखलोखाल राज्यातील दुसऱ्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचे शहर आहे. २०११ साली येथील लोकसंख्या १.७२ लाख इतकी होती.
मायकेल नेसर
मायकेल गर्टगेस नेसर (२९ मार्च, १९९०:प्रिटोरिया, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा 🇦🇺 australiaच्या क्रिकेट संघाकडून २०१८ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.
सिलचर
सिलचर आसामचे शैक्षणिक केंद्र मानले जाते. आसाम विद्यापीठ व राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान, सिलचर ह्या येथील दोन प्रमुख उच्च शिक्षणसंस्था आहेत. सिलचर (लोकसभा मतदारसंघ) हा सिलचरमधील लोकसभा मतदारसंघ आहे.
मायकेल नेसर
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वाडीबुद्रुक (कळवण)
वाडीबुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
बिंदेश्वर पाठक
बिदेश्वर पाठक हे भारतातील गांधीवादी सामाजिक कार्यकर्ते आहेत. पर्यावरण, मानवी हक्क, मैला व्यवस्थापन, अपारंपारिक उर्जा आणि सामाजिक व्यवस्थापन याक्षेत्रात कार्यरत असलेल्या सुलभ इंटरनॅशनल या संस्थेचे पाठक संस्थापक आहेत
वर्ग:भारतीय समाजसेवक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
पशुसंवर्धन विभाग योजना
१. संकरित वासरांचा मेळावा. २. ५०% अनुदानावर ८ आठवडे वयाचे सुधारित कोंबडे वाटप. ३. ५०% अनुदानावर लाळ्या खुरकत लास पुरवठा करणे. ४. सामूहिक शेतकरी प्रशिक्षण शिबीर. ५. आदर्श गोपालक पुरस्कार. ६. पशुसंवर्धनविषयक शेतकरी सहल.
राजापूर (आर्वी)
राजापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
ॲलन रे
ॲलन फिट्झरॉय रे (३० सप्टेंबर, १९२२:जमैका - २७ फेब्रुवारी, २००५:जमैका) हा undefinedकडून १९४८ ते १९५३ दरम्यान १५ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेटन, वॉशिंग्टन
डेटन (लोकसंख्या: २,६५५) हे अमेरिकेच्या वॉशिंग्टन राज्यामधील एक छोटे गाव आहे.
वर्ग:वॉशिंग्टन राज्यामधील शहरे वर्ग:कोलंबिया काउंटी (वॉशिंग्टन)
जॉश बोहॅनन
जॉशुआ जॉश जेम्स बोहॅनन (९ एप्रिल, १९९७:मॅंचेस्टर, इंग्लंड - हयात) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandचा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मधमगती गोलंदाजी करणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे. इंग्लंडच्या राष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धांमध्ये तो २०१७ पासून लॅंकेशायरतर्फे खेळतो. २
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अल्लमप्रभु
हे लिंगायत संप्रदायातील एक संत होते.
वर्ग:लिंगायत संप्रदाय
पायाभूत सुविधा
पायाभूत सुविधा म्हणजे रस्ते, वीज, पिण्याचे पाणी, सांडपाण्याच्या सुविधा. अविकसित देश आर्थिक विकास नसल्याने सामान्य जनतेला पायाभूत सुविधा पुरवू शकत नाहीत. जसे आफ्रिका खंडातला सोमालिया हा देश.
बाह्य दुवे
देशांचे वर्गीकरण वर्ग:आर्थिक विकास
वुसिमुझी सिबंदा
वुसिमुझी वुसी सिबंदा (ऑक्टोबर १०, इ.स. १९८३:हरारे, झिम्बाब्वे - ) हा undefinedकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
सिबंदा, वुसिमुझी सिबंदा, वुसिमुझी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिक्षण विभाग योजना
१. उपस्थित भत्ता. २. १०३ विकास गटातील इ. १ली ते ४थिच्य विद्यार्थ्यांना मोफत गणवेश व लेखानसाहित्य. ३. प्राथमिक शाळेत पुस्तकपेढ्या उघडणे. ४. विकास गटातील इ. १ली ते ४थिच्य विद्यार्थ्यांना मोफत पाठ्यपुस्तके.
म्हैसाळ (मिरज)
म्हैसाळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील मिरज तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मिरज तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
नारळ
माड किंवा श्रीफळ (शास्त्रीय नाव: Cocos nucifera, कोकोस नुसिफेरा ; इंग्लिश: Coconut, कोकोनट ;) हा विषुववृत्तीय व उष्णकटिंबंधीय प्रदेशांत मुख्यत्वे समुद्रकिनारे आणि लगतच्या भागात वाढणारा, ताड कुळातील एक वॄक्ष आहे. याचे फळ नारळ या नावाने ओळखले जाते. सुमारे ३० मीटर उंचीच्या या वृक्षाला ४-६ मीटर लांबीची झावळ्यांच्या स्वरूपातील पाने फुटतात. माडाला, वर्षातल्या दर महिन्यात फुलांचा एक तुरा लागतो. तुऱ्यातील मादी फुलांना लागलेली फळे अकरा ते बारा महिन्यांत पक्व होतात, म्हणजेच प्रत्येक महिन्यात प्रत्येक झाडावरून एक घड काढायला मिळतो. या झाडाच्या प्रत्येक अवयवाचा काहीना काही उपयोग आहे, म्हणून या झाडाला कोकणात कल्पवृक्ष मानतात.
सांस्कृतिक महत्त्व
हिंदूंसह आशियातील अनेक श्रद्धावान नारळ हे फळ पवित्र मानतात. त्याला धार्मिक कार्यात वापरताना श्रीफळ म्हणतात. नारळचा वापर सगळ्यात जास्त मंदिरांमध्ये केला जातो. दिवाळी, दसरा, गणपती पूजा या दिवशी देवाला मोठ्या प्रमाणात नारळ अर्पण केले जातात. या झाडाला इच्छापूर्तीचे झाड असेही म्हटले जाते, कारण या झाडाच्या सगळ्या अंगाचा उपयोग करता येतो.
दिवाळी आणि कोजागरी पौर्णिमामध्ये लक्ष्मी पुजामध्ये बंगाली समाजातील लोक लोख्खी पूजामध्ये शहाळी वा ताजे नारळ वापरतात. तांबे कलश किंवा मातिचा कुंभावर आणि शहाळीनारळावर  सिंदूराने बंगाली हिंदु स्वस्तिक चिन्ह  जे मध्यमा बोटाने आणि लाल सिंदूर लेपाचा वापर करून  काढतात. या दिवशी भक्तीने शंख सहित लक्ष्मीनारायणाची पूजा करतात.
माडी
माडाच्या फळांच्या पेंडीच्या बुंध्याला एक भोक पाडले जाते. त्यातून स्रवणारा पांढरा रस म्हणजे 'माडी'. हा स्रवणारा पांढरा रस मडक्याच्या तोंडाला फडके बांधून त्याला नळी आत जाऊ शकेल एवढे भोक पाडून त्यात नळीद्वारे हा रस साठवतात. सुरुवातीला माडी थंडगार आणि अतिशय मधुर असते, पण तीच माडी काही काळ सेवन न करता राहिली तर तिच्यात मद्यार्क निर्मितीची प्रक्रिया सुरू होते. महाराष्ट्रात अनेक ठिकाणी माडी मिळते.
नारळाचे फायदे
त्वचा-पावसाळ्याच्या दिवसात चेहरा चिकचिकीत ऑईली होणे ही खूप मोठी समस्या तरुणींसमोर उभी राहते, त्यावर उपाय म्हणजे नारळाचे पाणी. ते आपण चेह-याला लावून ठेवले तर त्यामुळे त्वचा निर्मळ आणि नितळ राखण्यासाठीही मदत होईल. ओल्या नारळाच्या गरामध्ये प्रथिने, तेल आणि इतर काही ऑग्रेनिक तत्त्व असतात, त्यामुळे त्वचेला त्याचा फायदा होतो. निस्तेज व कोरडी त्वचा असलेल्यांनी नारळाच्या पाण्यामध्ये दुधावरील थोडी साय मिसळून त्याने त्वचेला हळुवार हाताने मसाज करावा, त्वचा ग्लो करेल. नारळाचे पाणी व दूध त्वचेच्या क्लिझगसाठीही उपयुक्त ठरतात. कोरडेपणामुळे जेव्हा त्वचा काळवंडलेली, निस्तेज आणि रखरखीत वाटायला लागते तेव्हा नियमित नारळाच्या दुधाने चेह-याला मसाज केल्यास त्वचा पुन्हा स्निग्ध तुकतुकीत दिसायला लागते.
गर्भधारणेनंतर-नारळाच्या पाण्याविषयी एक अतिशय महत्त्वपूर्ण गोष्ट म्हणजे गर्भधारणेनंतर आठवडयातून दोन-तीन वेळा नारळाचे पाणी नियमित प्यायल्यास बाळाची कांती सुधारते आणि बाळाचा रंग उजळतो. शिवाय टॉनिक म्हणूनही ते उपयुक्त आहे.
'निरोगी हृदयसाठी - हृदय हा शरीराचा खूप महत्त्वाचा भाग आहे. शरीर निरोगी ठेवण्यासाठी हृदय निरोगी असणे फार महत्त्वाचे असते. नारळ खूप पौष्टिक घटक आहेत जाणे हृदय निरोगी राहण्यास मदत मिळते. काही वेळेस डॉक्टर सुद्धा सांगतात कि नारळाचेसेवन केले पाहिजे म्हणून.
केस-पावसाळ्यामध्ये केस धुणे म्हणजे एक मोठा प्रश्न असतो. केसासाठी नारळाचे पाणी अतिशय उपयुक्त आहे. केस धुण्यापूर्वी साधारण एक तास आधी नारळाचे पाणी केसांना आणि टाळूला चोळावे. यामुळे केस मुलायम होतातच, शिवाय केसांच्या मुळांचे पोषण होऊन केस गळण्याचे प्रमाण कमी होऊन केसांची वाढ होते.
वजन घटण्यास उपयुक्त-नारळाच्या दुधात अधिक प्रमाणात फॅट्स असले तरी हे फॅट्स मीडियम चिल्ड फॅटी अ‍ॅसिड असतात. यामुळे हे फॅट्स शरीरात चरबीप्रमाणे साचत नाहीत. त्याचबरोबर नारळाच्या दुधामुळे बराच वेळ भुकेवर नियंत्रण राहते.
मेंदूची क्षमता वाढण्यास मदत मिळते
हे सुद्धा पहा
वर्ग:हिंदू संस्कृती वर्ग:वनस्पती वर्ग:फळे
चार्ल्स पीयर्स
चार्ल्स ऑर्मेरॉड केटो ओर्मी पीयर्स (ऑक्टोबर १०, इ.स. १८८४:पीटरमारित्झबर्ग, नाताल, दक्षिण आफ्रिका - मे ७, इ.स. १९५३:दर्बान, नाताल, दक्षिण आफ्रिका) हा undefinedकडून १९१०-११ मध्ये ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
मॉरिस ट्रेमलेट
मॉरिस फ्लेचर ट्रेमलेट (५ जुलै, १९२३:इंग्लंड - ३० जुलै, १९८४:इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९४८ मध्ये ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०१४
भारतीय क्रिकेट संघाच्या २२ जून ते ७ सप्टेंबर इ.स. २०१४ दरम्यान पार पडलेल्या इंग्लंड दौऱ्यामध्ये ५ कसोटी सामने, ५ एकदिवसीय सामने तर एक ट्वेंटी२० सामना खेळवला गेला.
१९५९ नंतर प्रथमच भारत इंग्लंडमध्ये ५ सामन्यांची कसोटी मालिका खेळला. ह्यापूर्वी २०११ मधील दौऱ्यादरम्यान इंग्लंडने ४ सामन्यांच्या कसोटी मालिकेमध्ये भारताचा ४-०, ५ सामन्यांच्या एकदिवसीय मालिकेमध्ये ३-० असा दारुण पराभव केला होता.
ही कसोटी मालिकेत इंग्लंडने ३-१ असी जिंकून पतौडी ट्रॉफी जिंकली.
बाह्यदुवे
२०१४ इंग्लंड वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. २०१४ मधील खेळ
खालिंग खुर्द
खालिंग खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
डेटन, व्हर्जिनिया
डेटन हे अमेरिकेच्या व्हर्जिनिया राज्यातील छोटे शहर आहे. रॉकिंगहॅम काउंटीमधील या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार १,५३० होती.
वर्ग:व्हर्जिनियामधील शहरे वर्ग:रॉकिंगहॅम काउंटी (व्हर्जिनिया)
रामपूर (आर्वी)
रामपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १८
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १८ वर्ग:इ.स.च्या १० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
10er
माला सिन्हा
माला सिन्हा (नोव्हेंबर ११, इ.स. १९३६ - ) ही हिंदी, बंगाली आणि नेपाळी चित्रपटांतून काम केलेली अभिनेत्री आहे. हिने शंभराहून अधिक चित्रपटांतून अभिनय केला. यातील प्यासा (१९५७), धूल का फूल (१९५९), अनपढ, दिल तेरा दिवाना (१९६२), गुमराह (१९६३), हिमालयकी गोदमें (१९६५), आँखें (१९६८) हे लोकप्रिय झाले. हिचे मूळ नाव एल्डा आहे.
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
देवकी (गेवराई)
देवकी हे बीड जिल्ह्यातील गेवराई तालुक्यातील गाव आहे.
लोकसंख्या
या गावाची इ.स. २०११च्या जनगणनेनुसार -- कुटुंब असून लोकसंख्या -- आहे. पैकी पुरूष लोकसंख्या -- तर स्त्रीयांची संख्या -- इतकी आहे. वयोगट ० ते ६ मधील बालकांची संख्या -- असून ते एकूण लोकसंख्येच्या -- % आहे. अनुसूचित जातीची लोकसंख्या -- (---%) असून त्यात --- पुरूष व -- स्त्रिया आहेत तर अनुसूचित जमातीचे -- लोक (--+%) असून त्यात --- पुरूष व --- स्त्रिया आहेत.
बिली ग्रिफिथ
स्टुअर्ट कॅथी बिली ग्रिफिथ (१६ जून, १९१४:लंडन, इंग्लंड - ७ एप्रिल, १९९३:इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९४८ ते १९४९ दरम्यान ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुंदणेकानशी
कुंदणेकानशी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
कैलास अंभुरे
डॉ. कैलास अंभुरे (जन्‍म : कडसवंगी-जिंतूर तालुका, ५ जुलै, इ.स. १९७८) हे एक मराठी साहित्यिक आहेत.
डॉ. कैलास अंभुरे यांचे शिक्षण
एम.ए.,पीएच.डी.(मराठी), बी.एड. एम.ए.(राज्‍यशास्‍त्र, शिक्षणशास्‍त्र), पाली ॲन्ड बुद्धिझम या विषयातली पदविका, शालेय व्‍यवस्‍थापन पदविका इत्यादी.
नोकरी
कैलास अंभुरे औरंगाबाद येथील डाॅ.बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठात मराठी भाषा व वाङ्मय विभागात सहायक प्राध्‍यापक आहेत.(इ.स.२०१७)
अभ्‍यासाचे विषय
आधुनिक मराठी साहित्‍य व समीक्षा
संशोधन
१. शोधप्रबंधिका- एम. फिल. (मराठी), ‘ऐसे कुणबी भूपाळ‘ या कादंबरीचा चिकित्सक अभ्यास, मार्गदर्शक प्रा. बाळकृष्ण कवठेकर, एप्रिल/मे २००२
२. लघुशोधप्रबंध- एम.ए. (शिक्षणशास्त्र), इंग्रजी माध्यमाच्या अध्यापक विद्यालयातील छात्राध्यापकांच्या मराठी शुद्धलेखनाच्या चुकांचा अभ्यास, मार्गदर्शक प्रा. एम.ए. मजिद, ऑक्टोबर २००९
३. कृतिसंशोधन अहवाल- शालेय व्यवस्थापन पदविका
४. अौरंगाबादमधील एम.जी.एम. अध्यापक विद्यालयातील (इंग्रजी माध्यम) छात्राध्यापकांच्या मराठी शुद्धलेखनाच्या चुकांचा अभ्यास, मार्गदर्शक प्रा. संतोष जाधव, मे २०११
५. शोधप्रबंध - पीएच.डी. (मराठी) : साहित्यिकांच्या पत्‍नींनी लिहिलेल्या आत्मचरित्रांचा अभ्यास (१९७० ते २००५) मार्गदर्शक : प्रा.डॉ. दादा गोरे, मार्च २०११.
नियतकालिकांमधील लिखाण
१. ग्रामीण कादंबरी : रंजकतेकडून आश्वासकतेकडे (क्रांतिदलचा २००५ सालचा दिवाळी अंक).
२. ग्रामीण साहित्याला उभारी : साने गुरुजी प्रतिष्ठान (फेब्रुवारी, २००९,चा साहित्यपुष्पचा अंक).
३. आद्यक्रांतिकारक तत्त्वचिंतक माता, गवाक्ष – संपा. स्नेहलता दत्ता, महात्मा गांधी मिशन, औरंगाबाद, एप्रिल २००९, पृ.११. ४. शैक्षणिक उत्कर्षासाठी बदल आवश्यक, स्वातंत्र्य शिक्षणाचे (शैक्षणिक विशेषांक), संपा. सचिन अंभोरे, जयभद्रा प्रकाशन, औरंगाबाद, १५ ऑगस्ट २००९.
५. मूल्यसंवर्धनासाठी मौलिक परिपाठ, गवाक्ष – संपा. स्नेहलता दत्ता, महात्मा गांधी मिशन, औरंगाबाद, जानेवारी २०१०, पृ .३९.
६. कुसुमाग्रज आणि विशाखा, दीपांजली (दिवाळी अंक), संपा. प्रा. जितेंद्र मगर, मॅक पब्लिकेशन, औरंगाबाद, २०१०.
वैयक्तिक लाभार्थीसंबंर्धी योजना
१. इंदिरा आवास योजना (नवीन घरकुल). २. इंदिरा आवास योजना (कच्च्या घराचे पक्क्या घरात रूपांतर,दुरुस्ती) ३. प्रधानमंत्री ग्रामोदय योजना (ग्रामीण विकास). ४. प्रधानमंत्री ग्रामोदय योजना (ग्रामीण विकास) (कच्च्या घराचे पक्क्या घरात रूपांतर,दुरुस्ती). ५. ग्रामीण घरकुलासाठी कर्ज व अनुदान योजना. ६. ग्रामीण गट विमा योजना. ७. ट्रायसेम योजना. ८. स्वर्णजयंती स्वयंरोजगार योजना. 9. बालिका समृद्धी योजना.
कैलास अंभुरे
नियतकालिकांमधील लिखाण
८. नवोदितांच्या कवितेविषयीची परिभाषा बदलणारी कविता, व्हिजन २०११ (वार्षिक अंक), संपा. डॉ. कैलास अंभुरे/प्रा.अमरदीप असोलकर, महात्मा गांधी मिशन, औरंगाबाद, ऑक्टोबर २०११, पृ. ३१-३३.
९. पायल शेलारची वाइल्ड लाइफ फोटोग्राफी -गवाक्ष (त्रैमासिक), संपा. स्नेहलता दत्ता, औरंगाबाद, सप्टेंबर २०१३, पृ. ४७.
१०. आशयाभिव्यक्तीचे परिक्षेत्र विस्तारणारी कविता - ‘संकल्प’ दिवाळी अंक, साप्ता. वाळूज महानगर, संपा. गणेश घुले, नोव्हेंबर २०१३, पृ.३०.
वृत्तपत्रीय
१. सखी आणि मी-एक विसंवाद : सखी आणि मी-एक विसंवाद-पी.विठ्ठल, अक्षर पुरवणी, दै. देवगिरी तरुण भारत, औरंगाबाद, २००१.
३. धाकटा वाडा-राजेंद्र माने, दै. सकाळ, औरंगाबाद, ७ एप्रिल २००३.
४. हुंदका : ग्रामीण कवितेचे एक नवे अंग-गेणू शिंदे, शब्दगंध पुरवणी, दै. सार्वमत, अहमदनगर, २० एप्रिल २००३.
५. सखीची मर्माबंधात्मक प्रीती : सखी आणि मी-एक विसंवाद-पी.विठ्ठल, युवामंच, दै. लोकमत, औरंगाबाद, २६ नोव्हें बर २००३.
६. भारतमातेची व्यथा-कुणबी  बाप-ललित अधाने, युवामंच, दै. लोकमत, औरंगाबाद, १३ जानेवारी २००४.
८. हरवल्याची खंत - मातीवेणा-रमेश रावळकर, अक्षर पुरवणी, दै. तरुण भारत, औरंगाबाद, ८ फेब्रुवारी २००४.
९. घोडा का अडतो?-पार्टनर-व. पु. काळे, युवामंच, दै. लोकमत, औरंगाबाद, १४ सप्टेंबर २००४.
१०. हरवल्याची खंत - मातीवेणा-रमेश रावळकर, युवामंच दै. लोकमत, औरंगाबाद, ३० नोव्हेंबर २००४.
११. मराठी भाषा अभ्यासाचा मौलिक ग्रंथ - आधुनिक भाषा विज्ञान आणि मराठी भाषा – डॉ.दादा गोरे, सप्तरंग पुरवणी, दै. सकाळ, औरंगाबाद, २२ जानेवारी २००६.
१३. साहित्यातील मानव्य व सत्त्ता संघर्षाचा वेध- देशीवाद-अशोक बाबर, सप्तरंग पुरवणी, दै. सकाळ, औरंगाबाद, १९ फेब्रुवारी २००६.
१५. खेड्याचा सामाजिक व सांस्कृतिक इतिहास- बखर एका खेड्याची-डॉ. जनार्दन वाघमारे, सप्तरंग पुरवणी, दै. सकाळ, औरंगाबाद, १२ मार्च २००६.
१६. न्यायदायी, मार्मिक समीक्षा ग्रंथ-कादंबरीकार महादेव मोरे : एक चिकित्सक अभ्यास-डॉ. ज्ञानेश्वर सोनवणे, सप्तरंग पुरवणी , दै. सकाळ, औरंगाबाद, १९ मार्च २००६.
१७. परिवर्तनवादी विचारांचा जागृतीपर ग्रं थ-महिलांची व्रतवैकल्ये : दशा आणि दिशा – व्यंकटराव जाधव, सप्तरंग पुरवणी दै. सकाळ, औरंगाबाद, २६ मार्च २००६.
१८. दलित साहित्य समीक्षेचे वास्तव सिंहावलोकन – दलित साहित्य समीक्षा : वास्तव दृष्टिकोन – राजा जाधव, सप्तरंग पुरवणी दै. सकाळ, औरंगाबाद, ०२ एप्रिल २००६.
प्रसिद्ध साहित्‍य
१. आशययुक्‍त अध्‍यापन पद्धती : मराठी
२. समीक्षा : संदर्भलक्ष्यी
सहलेखकार्य १. 'विशाखा : एक परिशीलन' (संपा. पी.विठ्ठल), चिन्मय प्रकाशन, औरंगाबाद
२. 'जगी ऐसा बाप व्हावा : संदर्भ आणि समीक्षा' (संपा. डॉ.महेश खरात), संस्‍कृती प्रकाशन,
४. 'ग्रामीण वाङ़मयाचा इतिहास' (संपा.डॉ.रामचंद्र काळुंखे), कैलाश पब्लिकेशन्‍स, औरंगाबाद.
हेही पहा
वर्ग:साहित्यिक वर्ग:संशोधक वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म
रस्ते
रस्ते ही एक प्रकारची समाजाला लागणारी पायाभूत सुविधा आहे. आर्थिक विकास नसल्याने अविकसित देश सामान्य जनतेला पायाभूत सुविधा, जसे, रस्ते, वीज, पिण्याचे पाणी, सांडपाण्याच्या सुविधा आदी पुरवू शकत नाहीत. जसे आफ्रिका खंडातला सोमालिया हा देश.
रस्त्यांचे प्रकार
१.स्वर्ण
२.राष्ट्रीय महामार्ग
३.राज्य महामार्ग
४.द्रुतगती मार्ग
५.जिल्हा मार्ग
६.सीमा मार्ग
७.शेत मार्ग
महत्त्वाचे जागतिक मार्ग
१.ट्रान्स ॲमेझॉनियन महामार्ग २.ऑस्ट्रेलियन महामार्ग
इ.स. १७
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १७ वर्ग:इ.स.च्या १० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
10er
पायथॉन (आज्ञावली भाषा)
पायथन ही एक उच्चस्तरीय भाषा आहे. १९९१मध्ये ती प्रथम प्रकाशित झाली.
पायथनची सध्याची आवृत्ती ३.६.३ आहे. पायथन २.७ आणि ३ मध्ये बराच मोठा बदल झाला.
सीपायथन हे C भाषेत लिहीलेले पायथन सॉफ्टवेअर फाऊंडेशनचे पायथनसाठीचे अनुवादक आहे.
इतिहास
पायथन १९८० च्या उत्तरार्धास उगमास आली आणि १९८९ दरम्यान तिचा वापर सुरू झाला. गीडो वान रॉसम हे पायथनचे जनक आहेत.अपवाद हाताळणे आणि अमोएबा संगणक कार्यप्रणालीशी संलग्न असणे ही या भाषेची मुख्य वैशिष्ठ्ये आहेत.
पायथन २.० ही १६ ऑक्टोबर २०००ला प्रदर्शित झाली. चक्रीयरित्या कचऱ्याची विल्हेवाट लावणे आणि युनिकोड आधार ही त्यामधील मुख्य वैशिष्ठ्ये आहेत.
पायथन ३.० ही ३ डिसेंबर २००८ला प्रदीर्घ चाचणीनंतर प्रदर्शित झाली. पायथन २ व पायथन ३ यांमध्ये लिहीलेल्या आज्ञावल्या एकमेकांशी विसंगत आहेत. मात्र, पायथन ३मध्ये पायथन २ च्या आज्ञावल्यांचे पायथन ३मध्ये रूपांतर करण्याची क्षमता आहे.
मांडणी व शब्दार्थशास्त्र.
पायथन ही वाचायला सोपी आज्ञावली भाषा आहे.इतर आज्ञावली भाषांप्रमाणे महिरपी कंसाचा वापर पायथनमध्ये होत नाही. आज्ञावलीच्याअंती अर्धविरामाचा वापर हा पर्यायी असतो.
समासाचा वापर
समासाचा वापर आज्ञावलीखंड दर्शवितो.समासाचा चढता वापर आज्ञावलीखंडाचा पूर्वार्ध आणि उतरता वापर उत्तरार्ध दर्शवितो.
व्याकरण
उदाहरण
उत्तर = input("पायथन सोपी आहे का? ") if उत्तर == "हो": print("छान")
के.एस. गोडे
के.एस. गोडे (जन्म : इ.स. १९३९) हे महाराष्ट्रातील एक प्रसिद्ध शब्दभ्रमकार आहेत. हे काम करणाऱ्या अन्य शब्दभ्रमकारांना ते बोलक्या बाहुल्या बनवून देतात.
पायथॉन (आज्ञावली भाषा)
उदाहरण
a=b=c=1 a,b,c = 1,2,"john"
के.एस. गोडे
‘बोलक्या बाहुल्यां’चा संचार तसा विश्वव्यापी आहे. देश-परदेशात बोलक्या बाहुल्यांचे कार्यक्रम सादर होतात. हे कार्यक्रम करणाऱ्या मंडळींना ‘शब्दभ्रमकार’ म्हणून ओळखले जाते. या शब्दभ्रमकारांमध्ये के. एस. गोडे हे एक महत्त्वाचे नाव आहे. गोडे यांनी आत्तापर्यंत चारशेहून अधिक बोलके बाहुले तयार केले आहेत. व्यंगचित्रकार आर.के. लक्ष्मण यांच्या ‘कॉमन मॅन’चा गोडे यांनी तयार केलेला मुखवटा तर अमेरिकेत पोहोचला आहे.
गोडे हे स्वतः उत्तम शब्दभ्रमकार असून गेल्या काही वर्षांत त्यांनी ३०० शब्दभ्रमकार तयार केले आहेत. यापैकी सुमारे १५० जण गोडे यांनी तयार केलेल्या बोलक्या बाहुल्यांचा वापर करून त्यावर आपली उपजीविका करत आहेत. इ.स. १९७० पूर्वी भारतात हाताच्या बोटावर मोजता येतील इतकेच शब्दभ्रमकार होते. याचे मुख्य कारण म्हणजे या कलेसाठी लागणारे बोलके बाहुले भारतात तयार होत नसत; ते परदेशातून आणावे लागत. हे लक्षात घेऊन १९७७ मध्ये गोडे यांनी पहिला बोलका बाहुला तयार केला. त्यानंतर गोडे यांनी बाहुले तयार करण्याचा सपाटाच लावला. वयाच्या पंचाहत्तीनंतरही त्यांनी बोलका बाहुला तयार करण्यात स्वतःला गुंतवून ठेवले आहे. एक बाहुला तयार करण्यासाठी सुमारे दोन महिने लागतात. गोडे यांनी तयार केलेल्या बोलक्या बाहुल्यांनी शंभराचा आकडा पार केला तेव्हा त्याची दखल ‘लिम्का बुक रेकॉर्ड’ने घेतली होती.
पायथॉन (आज्ञावली भाषा)
बाह्य दुवे
वर्ग:प्रोग्रॅमिंग भाषा
के.एस. गोडे
गोडे यांच्या सव्वाचारशे बोलक्या बाहुल्यांपैकी ७५ बाहुले अमेरिका, जपान, हॉलंड आदी देशात विकले गेले आहेत. गोडे यांनी ‘शब्दभ्रम शास्त्र आणि कला’ हे या विषयावरील मराठीतील पहिले पुस्तक लिहिले आहे. या विषयावरील पहिली दृकश्राव्य ध्वनिफीतही गोडे यांनी तयार केली असून त्यांनी लिहिलेल्या ‘मॅजिक ऑफ टॉकिंग डॉल’ या इंग्रजी पुस्तकाचा आंध्र प्रदेशातील तेलुगू विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात समावेश झाला आहे.
राज्य शासन आणि विद्यापीठ स्तरावर या कलेचे रीतसर प्रशिक्षण दिले जावे, तरच या कलेचे जतन आणि संवर्धन होईल, असे गोडे यांचे म्हणणे आहे.
जीवनगौरव पुरस्कार
पुणे शहरात ९ मे २०१७ रोजी एक बाहुली नाट्य संमेलन आणि त्याला जोडून बाहुल्यांचे प्रदर्शन भरले होते. या नाट्य संमेलनाच्या वेळी के.एस. गोडे यांना जीवनगौरव पुरस्कार प्रदान झाला.
वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
मेनिंगोकोकल लस
मेनिंगोकोकल लस ही नायशेरिया मेनिन्जायटीसच्या कोणत्याही संसर्गाला प्रतिबंधित करण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या कोणत्याही लसींसाठी संदर्भित केली जाते. मेनिन्गोकोकसच्या काही किंवा सर्व प्रकारांविरुद्ध भिन्न आवृत्त्या प्रभावी आहेत: ए, बी, सी, डब्ल्यू -135 आणि वाय. या लसी किमान दोन वर्षांसाठी 85 ते 100% प्रभावी आहेत. त्या मोठ्या प्रमाणात वापरल्या जात असलेल्या लोकांमध्ये मेनिन्जायटीस आणि सेप्सिस कमी होण्यास कारणीभूत असतात. ते एकतर स्नायू मध्ये इंजेक्शनद्वारे किंवा त्वचेच्या खाली दिले जातात.
जागतिक आरोग्य संघटने ने अशी शिफारस केली आहे की मध्यम किंवा जास्त प्रमाणात रोगाचा प्रादुर्भाव असणाऱ्या किंवा जेथे वारंवार उद्रेक होतो अशा देशांनी नियमितपणे लसीकरण करावे. रोगाची जोखीम कमी असलेल्या देशांमध्ये, उच्च जोखीम गटांना लसीकरण करण्याची त्यांनी शिफारस केली आहे. आफ्रिक न मेनिन्जायटीस बेल्टमध्ये एक ते तीस वर्ष वयोगटातील सर्व लोकांना मेनिन्जोकॉकल ए संयुग्मक लसीच्या द्वारे लसीकरण करण्याचे प्रयत्न चालू आहेत. कॅनडा आणि अमेरिकेत चारही प्रकारच्या मेनिन्गोकोकस विरुद्ध प्रभावी लस किशोरवयीन आणि ज्यांना जास्त धोका आहे अशा इतरांसाठी नियमितपणे देण्याची शिफारस केली जाते. सौदी अरेबिया मध्ये हज साठी मक्का येथे येणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांना चतुर्भुज लसीच्या लसीकरणाची आवश्यकता आहे.
मेनिन्गोकोकलची पहिली लस 1970 मध्ये उपलब्ध झाली. ही जागतिक आरोग्य संघटनेच्या आवश्यक औषधांच्या सूचीमध्ये आहे, जी आरोग्य यंत्रणेत आवश्यक असलेल्या सर्वात सुरक्षित आणि सर्वात प्रभावी औषधे आहेत. 2014 पर्यंत विकसनशील जगात याची घाऊक किंमत ही 3.23 अमेरिकन डॉलर आणि 10.77 अमेरिकन डॉलर प्रति डोस या दरम्यान आहे. अमेरिके त एका कोर्ससाठी त्याची किंमत 100-200 अमेरिकन डॉलर इतकी आहे.
शाही पाम
=इंग्रजी नाव= Roystonia regia (H.B.K) Cook रॉयल पाम,बॉटल पाम
माहिती
‘रॉयल पाम’ हा ताडमाड कुळातील एक अतिशय सुंदर व देखणा वृक्ष म्हणून ओळखला जातो.मूळचा हा क्युबा,वेस्ट इंडीज मधला,पण आज संपूर्ण जगात उष्ण कटिबंधीय प्रदेशात मोठ्या प्रमाणात बघायला मिळतो.रॉयल पामचे शास्त्रीय नाव रॉयस्टोनिया हे प्रसिद्ध अमेरिकन सेनानी जनरल रॉयस्टोन याची आठवण म्हणून दिले गेले.वृक्षाची उंची साधारण ५०-६० फुट,खोड गुळगुळीत,राखाडी रंगाचे सरळ शिस्तीत वाढलेले आणि त्यावर छत्रीप्रमाणे हिरवागार पर्णसंभार खोड मधून आणि मुळाजवळ फुगीर झालेले असल्याने वृक्षाची बाह्यकृती काहीशी बाटलीसारखी दिसते, म्हणून ‘बॉटल पाम’ नाव पानांच्या खाली ५-६ फुट खोड हिरव्या पदराने लपेटल्यासारख आणि त्याखाली छान एकसारख्या राखी रंगावर किंचित गडद राखी रंगाची कंकणं उमटलेली बलदंड खोड असा एकूण साज असतो. मुंबईत हा वृक्ष अनेक उद्यानातून,इंडस्ट्रीयल हाऊसेसच्या परिसरात प्रामुख्याने लावला गेला आहे.जिजामाता उद्यान, सागर उपवन,हॉर्निमन सर्कल अव्ह्ल मैदान व इतर अनेक जागी बघायला मिळतो.आय.आय.टी.परिसरातला लांबलचक बॉटल पाम ॲव्हेन्यू आता बराच जुना झाला.ते सणसणीत वाढलेले पाम्स पहाण म्हणजे एक विशेष आनंद.उपनगरातून आता अनेक ठिकाणी झालेल्या मॉल्सच्या भवती, मोठमोठ्या हॉटेल्स आणि शैक्षणिक संस्थांच्या बागांभोवती रॉयल पाम्सचे राजस कोंदण रचण्यात आले आहे.उद्यान तज्ञांचे लाडके झाड म्हणजे रॉयल पाम.कोणत्याही मुख्य इमारतीकडे नेणाऱ्या रस्त्याच्या दोबाजूंना रॉयल पाम लावला कि काही न करताही शाही स्वागत झाल्याची भावना होते...आणि ते ‘रॉयली’ झुलू लागले कि सारा परिसरच राजेशाही ऐटीने सजु लागतो. या झाडांच्या देखणेपणाची मजा एकटया झाडाला पाहताना जाणवत नाही.त्यासाठी ती रांगेतच खडी करावी लागतात. =संदर्भ= वृक्षराजी मुंबईची:मुग्धा कर्णिक
वर्ग:वनस्पती
ॲलेक कॉक्सन
अलेक्झांडर ॲलेक कॉक्सन (१८ जानेवारी, १९१६:यॉर्कशायर, इंग्लंड - २२ जानेवारी, २००६:इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९४८ मध्ये १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर
भारतीय प्रीमियर लीग स्पर्धेत बंगलोर रॉयल चॅलेंजर्स संघ बंगलूर शहराच प्रतिनिधित्व करेल. संघाचे मालक युबी समूहचे अध्यक्ष विजय मल्ल्या आहेत. संघाचा आयकॉन खेळाडू यजुवेंद्र चहल आणि या संघाचा कर्णधार विराट कोहली आहे. माजी किवी कर्णधार मार्टीन क्रो संघाच्या प्रबंधन समितीचा सदस्या आहे. माजी भारतीय जलदगती गोलंदाज वेंकटेश प्रसाद संघाचे प्रशिक्षक आहेत.
दिपिका पदुकोन, कत्रिना कैफ, उपेंद्रा आणि रम्या हे या संघाचे ब्रँड एंबेसेडर आहेत.
फ्रँचाईज इतिहास
भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळा तर्फे आयोजित भारतीय प्रीमियर लीग स्पर्धा आयसीसी द्वारा मान्य स्पर्धा आहे. फेब्रुवारी २० इ.स. २००८ रोजी झालेल्या लिलावात विजय मल्ल्या यांनी १११.६ मिलियन डॉलर मध्ये १० वर्षांसाठी संघाचे हक्क विकत घेतले.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग वर्ग:रॉयल चॅलेंजर्स बँगलोर वर्ग:भारतातील क्रिकेट संघ
निमिष
जेवढ्या वेळेत हृस्व अकाराचे उच्चारण होते अथवा डोळ्यांची पापणी लावते, त्यावेळाला निमेष असे म्हणतात
रोहिणी (महाभारत)
हा लेख रोहिणी या महाभारतातील व्यक्तिरेखेविषयी आहे. रोहिणी नक्षत्राबद्दलचा लेख येथे आहे.
रोहिणी ही वसुदेवची पत्नि व बलराम आणि सुभद्राची आई होती.
भारतीय संस्कृतीतील संख्या संकेत
भारतीय संस्कृतीत काही नावांचे समूह हे त्यांच्या संख्येने ओळखतात.
एक
एक : ईश्वर, सूर्य, पृथ्वी, गणपतीचा दात, ब्रह्म
दोन
दोन आद्य शाहीर- लव आणि कुश
दोन अयने- उत्तरायण, दक्षिणायन
दोन उपासना पद्धती - सगुण, निर्गुण
दोन गोलार्ध- उत्तर, दक्षिण; तसेच पूर्व, पश्चिम
दोन चैतन्ये- जीवचैतन्य आणि ब्रह्मचैतन्य
दोन जगे- ऐहिक आणि पारमार्थिक
दोन मार्ग- प्रवृत्ती मार्ग, निवृत्ती मार्ग
दोन पक्ष- शुक्लपक्ष, कृष्णपक्ष
दोन प्रकारचे विनोद- शब्दनिष्ठ आणि प्रसंगनिष्ठ
दोन प्रयत्‍न(व्याकरणशास्त्र)- आभ्यंतर, बाह्य
दोन भारतीय महाकवी- व्यास आणि वाल्मीकी
तीन
तीन अंगे (प्राणायामाची)- पूरक, कुंभक, रेचक
तीन अवस्था (देहाच्या)- बाल्य, तारुण्य, वार्धक्य; तीन अवस्था (धार्मिक)- जागृती, स्वप्न, सुषुप्ती
तीन ऋतू - उन्हाळा, पावसाळा, हिवाळा
तीन काळ - सकाळ, दुपार, संध्याकाळ; भूतकाळ वर्तमानकाळ, भविष्यकाळ
तीन देव- ब्रह्मा, विष्णू, महेश (यांना त्रिमूर्ती किंवा त्रिदेव सुद्धा म्हणतात.)
तीन लोक - स्वर्ग, मृत्यू, पाताळ
तीन गुण - सत्त्वगुण, रजोगुण, तमोगुण
तीन गुण(काव्याचे)- उपमा, अर्थगौरव, पदलालित्य
तीन गुण वाङ्मयातले- माधुर्य, ओज, प्रसाद
तीन गोष्टी, परत न येणाऱ्या- सुटलेला बाण, बोललेला शब्द, गेलेली अब्रू
तीन दुःख - दैहिक दुःख, दैवी दुःख, भौतिक दुःख
त्रिफळा - बेहडा, हिरडा आणि आवळकाठी (यांचे एकत्रित चूर्ण)
चार
चार वेद- ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, अथर्ववेद
चार वर्ण- ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र
चार आश्रम- ब्रह्नचर्य, गृहस्थ, वानप्रस्थ, संन्यास
चार धाम - रामेश्वर, बद्रीनाथ, द्वारका, जगन्नाथपुरी
चार कुंभमेळा स्थाने - उज्जैन, नाशिक, हरिद्वार, प्रयाग
चार पुरुषार्थ- धर्म, अर्थ, काम, मोक्ष
पाच
पंचगव्य - (गाईचे) दूध, दही, तूप, शेण, मूत्र यांचे मिश्रण
पंच देव- शिव, गणेश, विष्णू, सूर्य, दुर्गा
पंच ज्ञानेंद्रिये- नाक, कान(कर्ण), डोळा, जीभ(रसना), त्वचा
पंच कन्या- अहल्या, द्रौपदी, सीता, तारा, मंदोदरी
पर्ल (आज्ञावली भाषा)
पर्ल ही एक संगणकीय भाषा आहे. लॅरी वॉल हा पर्लचा जनक आहे. लॅरी वॉलने पर्लची सुरुवात १९८७ साली युनिक्समधील रिपोर्ट सोप्या पद्धतीने तयार करण्यासाठी केली. आजतागायत पर्लमधे अनेक बदल होत गेले, आणि सध्या (मे २०१२) पर्ल ५.१६ ही पर्लची अद्ययावत आवृत्ती आहे.
भारतीय संस्कृतीतील संख्या संकेत
पाच
पंच पुष्पबाण- कमल, अशोक, आम्र, नवमल्लिका, नीलोत्पल
पर्ल (आज्ञावली भाषा)
इ.स. २००० साली पर्लची सहावी आवृत्ती (पर्ल ६) जाहीर करण्यात आली. सहाव्या आवृत्तीमधे पर्लचे संपूर्णतया नवीन विकसन होणार आहे. २०१२ साली देखील पर्ल ६ चे विकसन चालू आहे.
भारतीय संस्कृतीतील संख्या संकेत
पाच
पंच नद- झेलम, चिनाब, रावी, सतलज, बियास
पंच रत्न- सोने, हिरा, नीलम, माणिक, मोती
पर्ल (आज्ञावली भाषा)
वर्ग:प्रोग्रॅमिंग भाषा
भारतीय संस्कृतीतील संख्या संकेत
पाच
पंच "ग"कार(वैष्णवांचे)- गंगा, गीता, गाय, गोविंद, गायत्री
पंच "म"कार(शाक्तांचे)- मद्य, मांस, मत्स्य, मुद्रा, मैथुन
सहा
सहा ऋतू- वसंत, ग्रीष्म, वर्षा, शरद, हेमंत, शिशिर
षड्रिपु- काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद, मत्सर
सहा रस- कडू, तिखट, आंबट, गोड, खारट, तुरट
सहा अकाल- अतिवृष्टी, अनावृष्टी, उंदरांचे वाढलेले प्रमाण, परकीय आक्रमण, टोळधाड, पक्ष्यांचे वाढलेले प्रमाण
सहा शास्त्रे- मीमांसा, न्याय, वैशेषिक, योग, सांख्य, वेदान्त
सहा हास्ये- स्मित, हसित, विहसित, अवहसित, अपहसित, अतिहसित
सात
सात पर्वत - महेंद्र, मलय, सह्याद्री, शुक्तिमान, ऋक्षमान, विंध्य, पारियात्र...(महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षपर्वत:। विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वता:।। विष्णूपुराण २.३.३)
सात चिरंजीव - बली राजा, व्यास ऋषी, हनुमान, बिभीषण, अश्वत्थामा, कृपाचार्य, परशुराम
सात ऋषी( सप्तर्षी) : सध्या सुरू असलेल्या वैवस्वत मन्वंतरात हे ऋषी आहेत : अत्रि, कश्यप, गौतम, जमदग्नी, भारद्वाज, वसिष्ठ, विश्वामित्र.
आठ
अष्टविनायक
नऊ
नवग्रह: सूर्य, चंद्र, मंगळ, बुध, बृहस्पती (गुरू), शुक्र, शनी, राहू, केतू
दहा
दहा दिशा- उत्तर, दक्षिण, पूर्व, पश्चिम, वायव्य, ईशान्य, आग्नेय, नैऋत्य, अधर, उर्ध्व
बारा
बारा ज्योतिर्लिंग
बारा राशी
वर्ग:भारतीय संस्कृती वर्ग:याद्या
रसुळाबाद
रसुळाबाद हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
औद्योगिक क्रांती
इंग्लंडमध्ये प्रथम सुरू झालेल्या आणि नंतर सर्व युरोपभर पसरलेल्या उत्पादन साधने व प्रक्रियांत झालेल्या बदलाला औद्योगिक क्रांती असे म्हणतात. सर्वसाधारणपणे इ.स. १७५० ते इ.स. १८५० असा शतकभराचा कालखंड या क्रांतीच्या पहिल्या टप्प्याने व्यापला होता. औद्योगिक क्रांती म्हणजे हस्त उद्योगाकडून यांत्रिक उत्पादनाकडे झालेले संक्रमण होय अठराव्या आणि एकोणिसाव्या शतकात बाष्प शक्ती आणि जनशक्ती यांचा उपयोग करून उत्पादनाच्या प्रक्रियेत यंत्रांचा उपयोग करण्यास युरोपमध्ये सुरुवात झाली औद्योगिक क्रांती घडून येण्यासाठी भांडवलशाहीचा विकास होणे आवश्यक होते वस्तूच्या किंमती कमी ठेवणे श्रमाचा मोबदला कमी देणे अधिक अधिक नफा मिळविणे अशी या भांडवलशाही व्यवस्थेची वैशिष्ट्ये होती इंग्लंडमध्ये औद्योगिक क्रांती घडून येण्यासाठी अनुकूल पार्श्वभूमी तयार झालेली होती त्याठिकाणी लोखंड व कोळशाचे साठे मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध होते दमट हवामानामुळे सुती कापड उद्योग याठिकाणी भरभराटीला आलेला होता इंग्लंडच्या ताब्यात वसाहतींचा मोठा प्रदेश उपलब्ध होता उत्पादनासाठी लागणारा कच्चामाल आयात करणे इंग्लंडला सहज शक्य झाले त्यानंतर मालवर प्रक्रिया करून पक्क्या स्वरूपात इंग्लंडच्या ताब्यातील वसाहतीत विकणे सुलभ झाले मिळणाऱ्या नफ्यातून मोठ्या प्रमाणात अतिरिक्त भांडवल उपलब्ध झाले या सर्व पार्श्वभूमीवर इंग्लंडमध्ये औद्योगिक क्रांतीला सुरुवात झाली या औद्योगिक क्रांतीचे भारतावर दूरगामी परिणाम झाले घरगुती उद्योगांचा त्रास झाला भारतातील कापड उद्योग मंदावला सरकारचे आर्थिक धोरण भारतापेक्षा इंग्लंडच्या हिताचे झाले रेल्वे वापरात आल्यामुळे युरोपियन राष्ट्रांचा माल भारतात खेडोपाडी नेणे सोपे झाले यातून भारताचे आर्थिक शोषण सुरू झाले
औद्योगिक क्रांतीचा इंग्लंडमधील प्रारंभ
औद्योगिक क्रांतीला आवश्यक असणारे मूलभूत घटक इंग्लंडमध्ये अस्तित्वात होते. इंग्लंडमध्ये प्रथम औद्योगिक क्रांतीला प्रारंभ झाला. इंग्लंडचे व्यापारी आशिया खंडात दूरवर पोहोचले होते. भारतात साम्राज्य विस्ताराच्या स्पर्धेत इंग्लंडने फ्रान्सचा पाडाव केला. त्याचप्रमाणे अमेरिकेतील वसाहतींमधून इंग्लंडला आमाप नफा व लूट मिळाली होती. इंग्लडने वसाहतींचे मोठ्या प्रमाणात आर्थिक शोषण करून भरपूर प्रमाणात संपत्ती मिळवली. या संपत्तीचा वापर इंग्लंडने आपल्या औद्योगिक विकासासाठी केला. ब्रुक ॲडम्स या इतिहासकाराच्या मते भारताच्या भांडवलावर इंग्लंडमध्ये औद्योगिक क्रांतीची उभारणी झाली होती.
याच सुमारास इंग्लंडमध्ये मोठ्या प्रमाणात वैज्ञानिक प्रगती सुरू झाली. इंग्लंडमध्ये उत्साही, धाडसी, कल्पक संशोधकांनी विविध शोध लावले. नविन यंत्रे तयार केली. उदारणार्थ, जेम्स वॅटने बाष्पयंत्राचा शोध लावला, जॅार्ज स्टीफन्सनने रेल्वे इंजिनाचा शोध लावला. यांच्या शोधामुळे इंग्लंडमध्ये औद्योगिक क्रांतीला मोठ्या प्रमाणात चालना मिळाली. इंग्लंडमध्ये घडून आलेल्या औद्योगिक क्रांतीने संपूर्ण युरोप आणि आशिया खंडामध्ये परिवर्तनाला दिशा दिली औद्योगिक क्रांतीच्या परिणामस्वरूप वसाहतवादी स्पर्धा निर्माण झाली
इंग्लंडमधील नैसर्गिक अनुकूलता
औद्योगिकीकरणाला आवश्यक असणारी नैसर्गिक अनुकूलता इंग्लंडमध्ये होती. यंत्रे व कारखाने उभारण्यासाठी लागणारी खनिजे व दगडी कोळसा भरपूर प्रमाणात होता. त्याचा शास्त्रीय पद्धतीने वापर करून नवीन यंत्रसामग्री तयार करण्यात इंग्लंड अग्रेसर ठरले.
भगिनी निवेदिता
भगिनी निवेदिता (२८ ऑक्टोबर १८६७ – १३ ऑक्टोबर १९११) या आयरिश लेखिका, शिक्षिका, सामाजिक कार्यकर्त्या व स्वामी विवेकानंद यांच्या शिष्या होत्या.
औद्योगिक क्रांती
इंग्लंडमधील नैसर्गिक अनुकूलता
कापड व्यवसाय हा इंग्लंडमधील प्रमुख व्यवसाय होता. सोळाव्या शतकाच्या माध्यापासून इंग्लंडमध्ये कापड उद्योगाला चालना मिळाली होती. इंग्लंडमधील हवामान हे कापड व्यवसायाला अनुकूल होते. इंग्लंडच्या अमेरिकेतील वसाहातींमधून लांब धाग्याच्या कापसाचा पुरवठा इंग्लंडला सहजपणे होत होता. इंग्लंडमध्ये विशेषत्वाने कापड क्षेत्रात क्रांती झाली. इंग्लंडमध्ये औद्योगिक क्रांतीची सुरुवात कापड व्यवसायापासून होणे अपरिहार्य होते.
औद्योगिक क्रांतीचा प्रसार
इंग्लंडमध्ये सुरू झालेली औद्योगिक क्रांती थोड्याच कालावधीत युरोपात पसरली. इंग्लंडनंतर फ्रान्स व जर्मनीत ही क्रांती घडून आली. फ्रान्स व जर्मनीने लोखंड, पोलाद व रासायनिक उद्योगाच्या क्षेत्रात उल्लेखनीय प्रगती केली. नेदरलॅंड, बेल्जियम, स्पेन या देशात उद्योगीकरणास सुरुवात होऊन तेथे औद्योगिकीकरणाचा वेग चांगलाच वाढला. युरोप बाहेर प्रथम अमेरिकेत औद्योगिक क्रांती झाली. अमेरिका अल्पावधीतच एक उद्योगप्रधान अर्थव्यवस्था म्हणून नावारूपास आली. रशियात औद्योगिक क्रांतीचा प्रसार उशिरा झाला.
भगिनी निवेदिता
प्रारंभिक जीवन
उत्तर आयर्लंड येथे मार्गारेटचा जन्म झाला. सॅम्युएल आणि मेरी यांचे मार्गारेट हे पहिले अपत्य होते. नोबल कुटुंब हे धर्मजिज्ञासा, सुशीलता आणि सात्त्विकता यांच्याविषयी प्रसिद्ध होते. त्याचे वडील व आजोबा धर्मोपदेशक होते.
औद्योगिक क्रांती
औद्योगिक क्रांतीचा प्रसार
आशिया खंडात ही क्रांती प्रथम जपान या देशात झाली. जपानने पोलाद, यंत्रे, रसायन उद्योगाच्या क्षेत्रात आश्चर्यकारक प्रगती केली. विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला भारतात औद्योगिक क्रांतीची सुरुवात झाली. आज औद्योगिक क्रांती साऱ्या जगभर जाऊन पोहचली आहे.
औद्योगिक क्रांतीचे परिणाम
औद्योगिक क्रांती ही मानवी समाजाला काही बाबतीत वरदान तर काही बाबतीत शापही ठरली. क्रांतीचे परिणाम इष्ट आणि अनिष्ट असे दुहेरी स्वरूपाचे आहेत.
भगिनी निवेदिता
प्रारंभिक जीवन
मार्गारेटचे प्राथमिक शिक्षण मँचेस्टर येथे झाले. देशाविषयी प्रेम, स्वातंत्र्याविषयी लढा आणि जगातील विविध प्रश्न आणि तेथे उत्पन्न होणाऱ्या विविध विचारसरणी यांचा परिणाम त्यांच्या मनावर होत होता. वडिलांच्या निधनानंतर त्यांनी आपले शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर त्या लंडन येथे आल्या व शिक्षिका म्हणून काम करू लागल्या. हसत-खेळत बालशिक्षण या नव्या प्रयोगाकडे त्यांचे लक्ष वेधले गेले आणि त्यांनी त्याचा सखोल अभ्यास केला. १८९२ मध्ये नव्या पद्धतीने शिक्षण देणाऱ्या शाळेची स्थापना केली.
औद्योगिक क्रांती
औद्योगिक क्रांतीचे पर्यावरणावरील परिणाम
औद्योगिक क्रांतीमुळे कारखानदारी उदयास आली. कारखानदारीमुळे जल प्रदूषण, हवा प्रदूषण, ध्वनी प्रदूषण घडून आले. हवेच्या प्रदूषणामुळे लोकांना श्वसनांचे विकार जडले. काही कारखान्यातून विषारी वायूंची गळती होऊन अनेक माणसे मृत्युमुखी पडली, विकलांग झाली. कारखान्यातून व शहरातून सोडलेले सांडपाणी नद्या, नाले, समुद्राच्या पाण्यात मिसळल्यामुळे पाणी दूषित झाले. त्यातून लोकांना अतिसार (गॅस्ट्रो), कावीळ, अर्धांगवायू यांसारखे आजार होऊ लागले. जलचर प्राणी व जल वनस्पतींचे अस्तित्व धोक्यात आले. शहरे व कारखान्यांच्या वाढीतून घाणीचे साम्राज्य निर्माण झाले.
भगिनी निवेदिता
प्रारंभिक जीवन
शिक्षण क्षेत्रातील अधिकाधिक प्रगती कळावी यासाठी त्यांनी 'सिसेम' मंडळाचे सदस्यत्व घेतले आणि त्यात सक्रिय सहभागही घेतला. इ.स. १८९४ च्या सुमारास क्रांतिकार्यासाठी 'सिनफेन (आमचे आम्ही) ' नावाचा पक्ष कार्यरत झाला आणि मार्गारेट यांनी त्याचे सदस्यत्व घेतले.
भगिनी निवेदिता व स्वामी विवेकानंद
२२ ऑक्टोबर १८९५ रोजी स्वामी विवेकानंद यांनी शिकागो येथील सर्वधर्म परिषदेत भारतीय तत्त्वविचार मांडून स्वतःची छाप उमटविली आणि त्यांचे सर्वदूर कौतुक झाले. त्यानंतर काही काळाने स्वामीजी लंडन येथे आले. त्यांची व्याख्याने ऐकायला मार्गारेट जाऊ लागल्या. त्यांना स्वामी विवेकानंद यांच्या तत्त्वविचारांचे आकर्षण वाटू लागले. एक आदर्श दार्शनिक म्हणून स्वामीजींकडे त्या आदराने पाहू लागल्या. आणि त्यामुळेच मार्गारेट या त्यांना अल्पावधीतच सद्गुरू असे संबोधू लागल्या.स्वामीजींनी त्यांचे नाव भगिनी निवेदिता असे ठेवले. निवेदिता म्हणजे ईश्वरीय कार्याला समर्पित केलेली!
औद्योगिक क्रांती
औद्योगिक क्रांतीचे पर्यावरणावरील परिणाम
कचऱ्यांची विल्हेवाट लावण्याचा प्रश्न गंभीर बनला. डासांचा प्रादुर्भाव वाढून मलेरिया, हिवताप यांसारख्या रोगांचा मोठ्या प्रमाणात प्रसार झाला. दरवर्षी अनेकांना प्राण गमवावे लागतात. कारखान्यात वापरण्यात येणाऱ्या ज्वालाग्रही पदार्थांचे स्फोट होवून जीवित व वित्तहानी मोठ्या प्रमाणावर घडून येते. औद्योगिक उत्पादनासाठी अणूऊर्जा वापरली जाते. अणुभट्यातून किरणोत्सर्गाची गळती झाल्यास त्याचे मानवी शरीरावर वाईट परिणाम घडून येतात. शहरातील वाहने, आणि कारखन्यांतून यंत्रांच्या आवाजातून ध्वनी प्रदूषण होते. त्यातून अनेक लोकांना बहिरेपणा येतो. उद्योगीकरणांच्या विकासासाठी खनिज संपत्ती, नैसर्गिक संपत्ती मोठ्या प्रमाणात वापरली जाते. यांची टंचाई भविष्यात निर्माण होण्याचा धोका आहे. उद्योगीकरणासाठी मोठ्या प्रमाणात जंगलतोड केली जाते. शेती उपयुक्त जमीन व शेतीचे पाणी वापरल्यामुळे शेतजमिनीचे क्षेत्र कमी होऊ लागले. पाण्याच्या प्रश्नावरून आंदोलने होऊन समाजात संघर्षाचे वातावरण निर्माण होते.
भगिनी निवेदिता
भगिनी निवेदिता व स्वामी विवेकानंद
मानवामध्ये चारित्र्य घडण करणारे शिक्षण स्वामीजींना अपेक्षित होते, त्यासाठी महान निश्चयाने कार्य करू शकणाऱ्या व्यक्ती त्यांना हव्या होत्या. त्यांच्या या आवाहनाला मार्गारेट यांनी प्रतिसाद दिला आणि स्वामीजींच्या कार्यात सहभागी होण्याची मनापासून तयारी दाखविली.
२८ जानेवारी १८९८ रोजी मार्गारेट भारतात आल्या. दरम्यानच्या काळात कलकत्यात राहून त्यांनी हिंदू चालीरीती, परंपरा समजावून घेतल्या. १७ मार्च १८९८ रोजी रामकृष्णांच्या पत्नी माता शारदादेवी यांच्याशी भेट झाली.
औद्योगिक क्रांती
औद्योगिक क्रांतीचे पर्यावरणावरील परिणाम
वर्ग:इतिहास वर्ग:युरोपचा इतिहास वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
भगिनी निवेदिता
भगिनी निवेदिता व स्वामी विवेकानंद
स्वामाजींनी निवेदितांना सांगितले होते की, हिंदुस्थानासाठी कोणाही युरोपियन व्यक्तीला काम करायचे असेल तर त्याने पूर्ण हिंदू झाले पाहिजे. त्याने हिंदू चालीरीती, पद्धती ग्रहण केल्या पाहिजेत. ही साधना अवघड होती पण निवेदितांनी आपलेपणाने ह्या सर्व गोष्टी शिकून घेतल्या आणि हिंदुस्थान हे त्यांचे आजीवन कार्यक्षेत्र बनले.
२० जून १८९९ या दिवशी स्वामी विवेकानंद यांनी भगिनी निवेदिता व स्वामी तुरीयानंद यांच्या समवेत अमेरिकेला प्रस्थान ठेवले. ते ३१ जुलै ला लंडनला पोहोचले. या प्रवासाचा वृत्तान्त द मास्टर अज आय साॅ हिम या पुस्तकात आला आहे.
सामाजिक कार्य
इ.स. १८९८मध्ये मध्य कलकत्त्यात आलेल्या प्लेगच्या साथीच्या निवारणाच्या कामी स्वामीजींनी निवेदितांच्या मदतीने केले. त्यामध्ये जनजागृती, स्वच्छता, रोगनिवारण या कामी त्यांनी अपरिमित कष्ट केले. या कार्यामुळे तेथील लोकांच्या मनात भगिनी निवेदितांबद्दल मोठा विश्वास उत्पन्न झाला. स्वामी विवेकानंदांच्या सहवासात निवेदितांचे शिक्षण सुरू होतेच. हिंदू धर्म व तत्त्वज्ञान यांतील विविध संकल्पना स्वामीजी त्यांना उलगडून दाखवीत होते.
इ.स. १९०६ साली बंगालमध्ये जो दुष्काळ पडला होता, त्यावेळी निवेदिता यांनी गावोगावी जाऊन मदत कार्य केले होते.