cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
२०१६ मलेशियन ग्रांप्री
बाह्य दुवे
वर्ग:मलेशियन ग्रांप्री वर्ग:२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम
गोविंद काजरेकर
'''प्रा. गोविंद गंगाराम काजरेकर''' हे एक मराठी कवी, समीक्षक आणि मालवणी बोली या विषयावर लेिहिणारे लेखक आहेत. गोविंद काजरेकर यांचा जन्म २९ मे १९६९ मध्ये कोकणातील सावंतवाडी या तालुक्यातील तळवडे या गावी झाला. प्राथमिक ते उच्च माध्यमिक पर्यंतचे शिक्षण याच गावी झाले. महाविद्यालयीन शिक्षण सावंतवाडी येथील श्री. पंचम खेमराज महाविद्यालय येथे तर पदव्युत्तर शिक्षण मुंबई विद्यापीठात झाले. राजन गवस यांचे कथात्म साहित्य याविषयावर त्यांनी गोवा विद्यापीठ येथून पी. एच. डी. ही पदवी प्राप्त केली. सध्या ते गोगटे- वाळके महाविद्यालय, बांदा, ता. सावंतवाडी येथे प्राचार्य व मराठी विभाग प्रमुख म्हणून कार्यरत आहेत.
काजरेकर यांनी यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ नाशिक एम. ए. च्या दोन पुस्तकांचे लेखन केले आहे.
काजरेकर हे २०१५ पासून मुंबई विद्यापीठाच्या मराठी विभागात पीएच. डी.चे मार्गदर्शक आहेत.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख __अनुक्रमणिकाहवीच__ __DISAMBIG__
जिम स्मिथ
सेड्रिक आयव्हन जेम्स जिम स्मिथ (२५ ऑगस्ट, १९०६:विल्टशायर, इंग्लंड - ८ फेब्रुवारी, १९७९:लँकेशायर, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९३५ ते १९३७ दरम्यान ५ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कल्याण कुलकर्णी
(? - ऑक्टोबर २४, १९९८) हे मराठी लेखक होते.
प्रकाशित साहित्य
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
चिखली (आर्णी)
चिखली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील आर्णी तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:आर्णी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
एडवर्ड हटन
लेफ्टनंट जनरल सर एडवर्ड थॉमस हेनरी हटन, केसीबी, केसीएमजी, एफआरजीएस (६ डिसेंबर १८४८ - ४ ऑगस्ट १९२३) हे एक ब्रिटिश सैन्याचे कमांडर होते. त्यांनी ब्रिटीश सैन्यात आरोहित पायदळाचा प्रथम उपयोग केला. नंतर कॅनेडियन मिलिशिया आणि ऑस्ट्रेलियन सैन्याचे नेत्रुत्व केले.
सुरुवातीची कारकीर्द
हटनचा जन्म डिसेंबर १८४८ मध्ये डेव्हॉनच्या टोरके येथे झाला होता, बेव्हरलीचा कर्नल सर एडवर्ड थॉमस हटन यांचा एकुलता एक पुत्र होता आणि जनरल सर आर्थर लॉरेन्सचा सावत्र मुलगा होता. तलवारधारी अल्फ्रेड हटन (१८३९ - १९१०) त्याचा काका होता. तो १८६७ पर्यंत एटन कॉलेजमध्ये शिकत होता आणि नंतर किंग ऑफ रॉयल रायफल कॉर्प्समध्ये रुजु झाले. १८७१ मध्ये लेफ्टनंट (ब्रिटीश आर्मी अँड रॉयल मरीन)ची बढती मिळाली आणि १८७३ ते १८७७ पर्यंत त्यांनी चौथ्या बटालियनचे ॲजजुटंट म्हणून काम केले.
संदर्भ
वर्ग:ब्रिटिश लष्करी अधिकारी
तृषा कृष्णन
तृषा कृष्णन ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे. तृषा ने मुख्यतः तमिळ सिनेमा तथा तेलुगू सिनेमात काम केले.
व्यक्तिगत परिचय
तृषा कृष्णन (मे ४, १९८३;चेन्नई,तमिळनाडू ) (मल्याळम: തൃഷ കൃഷ്ണന്‍ तमिळ: த்ரிஷா கிருஷ்ணன்) ही तमिळ व तेलुगू चित्रपटातील अभिनेत्री आहे. ती मूळची केरळातील असून सध्या चेन्नै येथे वास्तव्यास आहे. तिने अभिनय केलेले सामी आणि गिल्ली हे तमिळ चित्रपट गाजलेले असून तेलुगू चित्रपटांमध्ये वर्षम् हा चित्रपट सर्वाधिक यशस्वी ठरला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
समीर कोच्चर
कोच्चर, समीर वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
अनिल धस्माना
अनिल धस्माना हे भारताच्या रिसर्च अँड ॲनॅलिसिस विंग या गुप्तचर यंत्रणेचे प्रमुख आहेत. त्यांनी डिसेंबर २०१६मध्ये हा पदभार स्वीकारला.
धस्माना हे मूळचे उत्तराखंड राज्यातील असून १९८१ तुकडीचे मध्य प्रदेश केडरमधील आयपीएस अधिकारी आहेत. त्यांची पहिली नियुक्ती इंदूरमध्ये सुपरिन्टेडेन्ट ऑफ पोलिस (एसपी) या पदावर झाली. १९८१ च्या दशकात इंदूरमधील सट्टा तसेच जुगार तसेच माफिया गुंडांना आळा घालण्यासाठी धस्माना यांनी ऑपरेशन बॉम्बे बाजार या नावाची धाडसी मोहीम हाती घेतली. या सफल कारवाई अंतर्गत इंदूरमध्ये अनेक दिवस संचारबंदी जारी होती.
धस्माना यांनी रॉमध्ये २३ वर्षे विविध पदांवर काम केले आहे. रॉच्या लंडन-फ्रांकफुर्ट तसेच युरोप आणि सार्क या विभागांची जबाबदारी त्यांनी प्रदीर्घ काळ सांभाळली आहे.
धस्माना हे अफगाणिस्तान, बलुचिस्तान तसेच इस्लामिक प्रश्‍न आणि दहशतवादी कारवाया यासंबंधातील तज्ज्ञ मानले जातात. त्यांच्या कार्यकालाच्या सुरुवातीस पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानातली अस्थिरता हे मोठे प्रश्न आहेत.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (प्रस्तावित दि. बा. पाटील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ) हा भारतातील मुंबई शहराजवळचा प्रस्तावित विमानतळ आहे. हा विमानतळ कोपर-पनवेल भागात बांधण्याचा आराखडा आहे. यात भारतीय विमानतळ प्राधिकरण आणि महाराष्ट्र सरकार (सिडको द्वारे) यांचे प्रत्येकी १३% तर ७६% खाजगी भांडवल असेल. १६ जुलै २०२२ रोजी नवी मुंबई विमानतळाला '''दि. बा. पाटील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ''' असे नाव देन्याचा प्रस्ताव मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी मान्य केला.
अनिल धस्माना
म्हणजे धस्माना हे केंद्र सरकारचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल यांच्या खास विश्‍वासातील समजले जातात.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
विमानतळ हे शहर आणि औद्योगिक विकास महामंडळ (सिडको) द्वारे तयार केलेले ग्रीनफिल्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. विमानतळाचा पहिला टप्पा दरवर्षी १० दशलक्ष प्रवाशांना हाताळण्यास सक्षम असेल. प्रतिवर्षी ९० दशलक्षाहून अधिक प्रवाशांना हाताळण्याच्या अंतिम क्षमतेपर्यंत त्याचा विस्तार केला जाईल. टेक्सास-आधारित जेकब्स अभियांत्रिकी गटाने विमानतळासाठी अंतिम मास्टरप्लॅन तयार केला आहे, तर पॅसेंजर टर्मिनल्स आणि एअर ट्रॅफिक कंट्रोल (ATC) टॉवरची रचना लंडनस्थित झाहा हदीद आर्किटेक्ट्सने केली आहे.
अनिल धस्माना
वर्ग:गुप्तहेर वर्ग:रॉ
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
₹१६,७०० कोटी (US$२.१ अब्ज) प्रकल्प नवी मुंबई इंटरनॅशनल एअरपोर्ट लिमिटेड (NMIAL) द्वारे कार्यान्वित केला जात आहे, जीव्हीके ग्रुप आणि सिडको यांनी स्थापन केलेली विशेष उद्देश संस्था, ज्यात NMIAL चे अनुक्रमे ७४ टक्के आणि २६ टक्के इक्विटी शेअर्स असतील. डिझाईन, बिल्ड, फायनान्स, ऑपरेट आणि ट्रान्सफर (DBFOT) तत्त्वावर सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी (PPP) द्वारे उभारण्यात येणाऱ्या प्रकल्पासाठी सिडको ही नोडल सरकारी संस्था आहे. विमानतळाचे क्षेत्रफळ १,१६० हेक्टर (४.५ sq.mi) आहे.
विमानतळाचे बांधकाम ऑगस्ट २०२१ रोजी सुरू करण्यात आले होते आणि डिसेंबर २०२४ पर्यंत ते पूर्णपणे कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे.
प्रस्तावित रचना
हा विमानतळ ११.४ किमी² प्रदेशात विस्तारलेला असेल. यावर ४,५०० मीटर लांबीच्या दोन समांतर धावपट्ट्या असतील. याचे प्रवासी टर्मिनल २,५०,००० मीटर² क्षेत्रफळाचे असेल तर मालसामानाचा धक्का १,००,००० मीटर² क्षेत्रफळाचा असेल. येथून दरवर्षी ५-५.५ कोटी प्रवासी हाताळण्याची क्षमता असेल. आयकाओ या संस्थेने या प्रमाणांना मान्यता दिलेली असून सध्या याच्या बांधकामासाठी निविदा मागवण्यात येत आहेत. या प्रकल्पासाठी ३२ ते ४० अब्ज रुपयांचा खर्च अंदाजित आहे. हा विमानतळ मुंबई-पनवेलमधील रा.म.क्र. ४ब वर सध्याच्या सहार विमानतळापासून ३५ किमी अंतरावर प्रस्तावित आहे. ही जागा निवडताना नव्या मुंबईतील वाढती लोकसंख्या, औद्योगिक आणि व्यापारी संकुले तसेच ती वाढण्यासाठी असलेला मोठा वाव हा मुख्य निकष होता. एरबस ए-३८० आणि बोईंग ७४७-८ सारख्या अतिप्रचंड विमानांनाही या विमानतळावर ये-जा करणे सोपे होईल अशा दृष्टिने या विमानतळाची रचना करण्यात येईल.
याची उभारणी चार टप्प्यांत करण्यात येईल. पहिला टप्पा २००८-२०१२ दरम्यान असेल. ४.२ अब्ज रुपये खर्च करून या टप्प्यात या टप्प्यात एक कोटी प्रवासीक्षमता असलेला तळ उभारण्यात येईल. २०१५-२०१७ दरम्यानच्या दुसऱ्या टप्प्यात १.९ अब्ज रुपये खर्चून याची क्षमता दोन कोटी प्रवाशांची करण्यात येईल. तिसऱ्या टप्प्यात (२०२०-२२) प्रवासीक्षमता तीन कोटी करण्यासाठी १.६ अब्ज रुपये खर्ची पडतील तर चौथ्या टप्प्यात (२०२६-२८) ही क्षमता ४ ते ५ कोटी होईल व त्यासाठी अजून २.३ अब्ज रुपये वापरण्यात येतील. २०३०पर्यंत या विमानतळावरून तीन कोटी प्रवासी ये-जा करतील असा अंदाज आहे.
या विमानतळाची उभारणी सरकारी तसेच खाजगी भांडवलातून करण्यात येईल. ठाणे-बेलापूर, तळोजा येथील औद्योगिक वसाहती, जवाहरलाल नेहरू पोर्ट ट्रस्ट येथून मालसामान तर पुण्यापासून उत्तर मुंबईपर्यंतच्या पट्ट्यातील प्रवासी या विमानतळाचा उपयोग करतील असा अंदाज आहे.
सद्यस्थिती
मे १४, २००८ रोजी केन्द्रीय वनपर्यावरण मंत्रालयाने या प्रकल्पाला तात्पुरती मंजूरी दिली आणि २३ नोव्हेंबर २००८ रोजी सगळ्या हरकती काढून घेतल्या. . मार्च, २०१० पर्यंत निविदा मागवणे अपेक्षित होते.
खर्च
या विमानतळासाठी एकूण ९० अब्ज रुपये खर्च केले जातील. पैकी पहिल्या टप्प्यात ४० अब्ज रुपयांचा व्यय अपेक्षित आहे.
संंदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ वर्ग:नवी मुंबई वर्ग:भारतातील प्रस्तावित विमानतळ वर्ग:भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
मनुएल ओड्रिया
मनुएल आर्तुरो ओद्रिया अमोरेती (Manuel Arturo Odría Amoretti; २६ नोव्हेंबर १८९६ - १८ फेब्रुवारी १९७४) हा दक्षिण अमेरिकेमधील पेरू देशाचा एक लष्करी अधिकारी व राष्ट्राध्यक्ष होता. तो १९४८ ते १९५० व १९५० ते १९५६ ह्या दोन वेळा राष्ट्राध्यक्षपदावर होता.
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७४ मधील मृत्यू वर्ग:पेरूचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कविता
बाह्य दुवे
वर्ग:कविता
पुणे विमानतळ
पुणे विमानतळ हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे येथील विमानतळ व भारतीय वायुसेनेचा एक वाहतूकतळ आहे. ह्यास लोहगाव विमानतळ असेही म्हणतात. हा विमानतळ पुणे शहराच्या ईशान्येस अंदाजे १० किमी अंतरावर स्थित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ वर्ग:पुण्यामधील वाहतूक
विचिटा ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर राष्ट्रीय विमानतळ
'''विचिटा ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर राष्ट्रीय विमानतळ''' हा अमेरिकेच्या कॅन्सस राज्यातील विचिटा शहरात असलेला विमानतळ आहे. याला विचिटा विमानतळ किंवा आयझेनहॉवर विमानतळ या नावांनेही ओळखले जाते. या विमानतळास अमेरिकेच्या ३४व्या राष्ट्राध्यक्ष ड्वाइट डी. आयझेनहॉवरचे नाव देण्यात आलेले आहे.
येथून अमरिकेतील निवडक शहरांना प्रवासी तसेच मालवाहतूक सेवा उपलब्ध आहे. येथील बव्हंश प्रवासी अमेरिकन एरलाइन्स, युनायटेड एरलाइन्स आणि डेल्टा एरलाइन्सचा वापर करतात.
वर्ग:अमेरिकेतील विमानतळ वर्ग:विचिटा
चौसाळे
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
शार्लट एडवर्ड्स
शार्लट एडवर्ड्स (१७ डिसेंबर, इ.स. १९७९:हंटिंग्डन, इंग्लंड - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेली खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताना फलंदाजी आणि आणि लेग स्पिन गोलंदाजी करायची.
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
डेव्हिड टाउनसेंड
डेव्हिड चार्ल्स हम्फ्री टाउनसेंड (२० एप्रिल, १९१२:ड्युरॅम, इंग्लंड - २७ जानेवारी, १९९७:ड्युरॅम, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून १९३५ मध्ये ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम
मुथिया मुरलीधरन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान हे श्रीलंकेच्या कॅंडी शहरातील क्रिकेटचे मैदान आहे.
सासुर्वे
सासुर्वे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
कॅरोलाइन ॲटकिन्स
कॅरोलाइन अ‍ॅटकिन्स (इंग्लिश: Caroline Atkins ;) (जानेवारी १३, इ.स. १९८१ - हयात) ही इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाकडून खेळणारी क्रिकेट खेळाडू आहे. २००१साली आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांत पदार्पण केल्यापासून ती इंग्लंड संघाकडून ६ कसोटी व २४ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये (इ.स. २०१० सांख्यिकी) खेळली आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी करते.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बांगलादेश क्रिकेट संघ हा क्रिकेट खेळणारा एक प्रमुख देश आहे.या संघाचे कर्णधार एकूण तीन आहेत.या संघाला २००० साली आयसीसी ने संपूर्ण दर्जा पारित केला. या संघाने आपला पहिला कसोटी सामना भारताविरुद्ध खेळला आहे.
इतिहास
बांगलादेशला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर पाच वर्षांनी म्हणजेच १९७७ साली क्रिकेटमध्ये या संघाचे पदार्पण झाले. याच वर्षी आयसीसीचे सदस्यत्व मिळवले.१९८६ साली पाकिस्तानविरुद्ध या संघाने आपला पहिला एकदिवसीय सामना खेळला. २००० साली भारताविरुद्ध या संघाने आपला पहिला कसोटी सामना खेळला आणि २००६ साली झिंबाब्वे विरुद्ध या संघाने आपला पहिला टी 20 सामना खेळला.
बाह्य दुवे
क्रिकेट वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
ईस्ट इंडियन बोलीभाषा
ईस्ट इंडियन बोलीभाषा ही मुंबईत राहणाऱ्या ईस्ट इंडियन समाजाच्या लोकांची मातृभाषा आहे. ही भाषा बोलणाऱ्या लोकांची संख्या सुमारे ६,००,००० इतकी आहे. ही भाषा, मराठी भाषा व पोर्तुगीज भाषेचे एकत्रीकरण आहे. या भाषेचे लिखाण देवनागरी मध्ये असते.
ईस्ट इंडियन बोलीभाषा व्याकरण वैशिष्ट्य आणि प्रमाण मराठीशी तुलनात्मक फरक
ईस्ट इंडियन भाषेचे मराठी पासून फरक करिता पहा
बाह्य दुवे
वर्ग:मुंबई वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
अकोला (आर्णी)
अकोला हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील आर्णी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:आर्णी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र
मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र (इंग्रजी: Universal Declaration of Human Rights (UDHR)) हे संयुक्त राष्ट्रांच्या आमसभेने १० डिसेंबर १९४८ रोजी पॅरिस येथे स्वीकारलेले घोषणापत्र आहे. गिनेस बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड अनुसार हा जगातील सर्वाधिक भाषांतरित दस्तऐवज आहे. हे घोषणापत्र दुसऱ्या महायुद्धात जगाने अनुभवलेल्या नृशंस अत्याचारांचा परिणाम म्हणून अस्तित्वात आले. सर्व मानवांच्या जन्मसिद्ध मानवाअधिकारांची पहिली जागतिक अभिव्यक्ती म्हणून या घोषणापत्राकडे पाहण्यात येते. यात एकूण ३० कलमे असून त्यांचा सविस्तर अर्थ नंतर झालेल्या अनेक जागतिक करा‍रांमधून, राष्ट्रीय घटना आणि कायदे यातून आणि स्थानिक मानवाधिकार संघटनांकडून लावण्यात आला आहे. या घोषणापत्रावर आधारित "मानवी हक्कांचे आंतरराष्ट्रीय विधेयक" १९६६ मध्ये संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या आमसभेत मांडण्यात आले. १९७६ मध्ये पुरेशा सदस्य राष्ट्रांच्या पाठिंब्यानंतर त्यास आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे स्वरूप प्राप्त झाले.
पूर्वचिन्हे
जरी आधुनिक मानवी हक्क चळवळीस दुसऱ्या महायुद्धानंतर जोर मिळाला तरी ही संकल्पना सर्व प्रमुख धर्म, संस्कृती आणि तत्त्वज्ञानांत आढळते. ज्ञात इतिहासात मानवी हक्कांविषयीचा सर्वांत जुना संदर्भ इ.स. पूर्व २३५० सालातील लगाश मधील उरुकागिना येथील सुधारणेबाबत येतो. त्यानंतरचा त्याचा उल्लेख नव-सुमेरियन संस्कृतीतील उर-नम्मुच्या संहितेमध्ये आढळतो. प्राचीन इराणी साम्राज्याने इ.स. पूर्व ५३९ साली घोषित केलेली सायरस वृत्तचिती हा मानवी हक्कांविषयीचा पहिला लिखित दस्तऐवज मानण्यात येतो. या वृत्तचितीद्वारे गुलामीची प्रथा संपुष्टात आणण्यात आली. भारतातील मौर्य साम्राज्याने घालून दिलेली तत्त्वे तत्कालीन काळात अभूतपूर्व होती. कलिंग युद्धामुळे सम्राट अशोकाच्या धोरणांमध्ये मानवी हक्कांना प्राधान्य मिळाले. इस्लाम धर्माच्या उदयानंतर अरबस्तानात मानवी हक्कांस स्थान प्राप्त झाले. मुहम्मद पैगंबरांनी इ.स. ६२२ मध्ये मदिनेची सनद तयार केली होती. मॅग्ना कार्टा नावाची सनद इ.स. १२१५ मध्ये इंग्लंडमध्ये जाहीर करण्यात आली. आजच्या संसदीय व्यवस्थेची मुळे या सनदेत आहेत. नैसर्गिक हक्कांची संकल्पना सॉक्रेटिस आणि त्याचे विचारवंत वारसदार प्लेटो व अ‍ॅरिस्टॉटल यांनीही उचलून धरली होती.
दुसऱ्या महायुद्धानंतर १९४९ मध्ये भरलेल्या जिनिव्हा परिषदेत मानवाधिकारांच्या वैश्विक घोषणापत्राच्या मागणीस जोर मिळाला.
मसुदा निर्मिती
जॉन पीटर्स हंफ्रे हा कॅनडा देशाचा नागरिक मानवाधिकाराच्या वैश्विक घोषणापत्राचा प्रमुख मसुदाकार होता. संयुक्त राष्ट्रातर्फे मानवी हक्क आयोगाची स्थापना करण्यात आली होती. जगभरातील प्रमुख देशांची या आयोगावर उपस्थिती होती. हंफ्रेने सादर केलेल्या कच्चा मसुदा या आयोगातर्फे वापरण्यात आला होता.
प्रकिया नियोजन
प्रक्रिया नियोजन अथवा प्रोसेस डिझाइन हा विषय रासायनिक आभियांत्रिकीशी निगडित असून पूर्णपणे तांत्रिक स्वरूपाचा (Applied subject) विषय आहे. रासायनिक अभियंता त्याच्या या क्षेत्रातिल अनुभवानुसार प्रक्रिया अभियंता (Process engineer) देखील संबोधला जाउ शकतो. हा विषय रासायनिक अभियांत्रिकी मध्ये विविध स्वरूपात शिकवला जाउ शकतो. हा विषय तांत्रिक स्वरूपाचा असल्याने तो इतर विषयांसोबत शिकवला जाउ शकतो अथवा पूर्णपणे वेगळेपणे शिकवला जाउ शकतो. प्रक्रिया अभियंत्याने प्रक्रियेचे पूर्ण नियोजन करणे आपेक्षित आहे. त्यासाठि त्याला रासायनिक आभियांत्रिकीमधिल मुख्य विषयांचे चांगले ज्ञान असणे अपेक्षित आहे. त्याच प्रमाणे इतर क्षेत्रातले ज्ञान, सामान्य ज्ञान व तांत्रिक विवेकबुद्धि (Technical sence) असणे गरजेचे आहे.
मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र
स्वीकृती
डिसेंबर १०, १९४८ रोजी वैश्विक घोषणापत्रास ४८ अनुकूल, विरोधी ० आणि ८ अलिप्त (सोव्हिएत गटातील राष्ट्रे, दक्षिण आफ्रिका व सौदी अरेबिया) मतांनी स्वीकृती दिली गेली.
प्रकिया नियोजन
प्रक्रियेचा आराखडा बनवणे
रासायनिक अभियांत्रिकी मध्ये प्रक्रिया दर्शवणारे अनेक आराखडे असतात. त्यातील ३ मुख्य प्रकारचे आराखडे पुढीलप्रमाणे
मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र
आराखडा
जॉन पीटर्स हंफ्रे यांनी घोषणापत्राचा पहिला मसुदा बनवल्यानंतर; रेने कसिन यांनी बनविलेल्या दुसऱ्या मसुद्यात घोषणापत्राचा आजचा आराखडा दिसतो.आराखड्यावर नेपोलियन संहितेचा (Code Napoleon) प्रभाव आहे.. समग्र घोषणापत्रास एकत्र गुंफणाऱ्या शेवटच्या ३ कलमांचे जनकही रेने कसिन हेच आहेत.
प्रकिया नियोजन
प्रक्रियेचा आराखडा बनवणे
१) ढोबळ आराखडा - याला इंग्रजीत ब्लॉक डायग्राम (Block diagram) असे म्हणतात. प्रकल्प सुरू करण्या आगोदर किमान हा आराखडा असणे गरजेचे आहे. या आरखड्यात मुख्यत्वे प्रक्रियेत किमान कुठल्या कुठल्या उपप्रक्रिया आहेत हे नमुद असते. हा आराखडा बहुतांशी उपलब्ध तंत्रज्ञानाने बनवला असतो अथवा प्रक्रिया नवीन असली तर किमान प्रयोगशाळेतील अनुभवानुसार बनवला जातो.
२) प्रक्रिया वहन आराखडा- (प्रोसेस फ्लो डायग्राम) - हा आराखडा ढोबळ आराखड्याचे सुधारित आवृति असते. यात प्रक्रिया कशी पार पडणार आहे याचे चित्र असते. यात प्रामुख्याने उपप्रक्रिया कोणत्या कोणत्या पात्रात पार पडणार आहेत तसेच एका उपप्रक्रिये मधुन दुसऱ्या उपप्रक्रियेत पदार्थांचे वहन कसे होणार, किती होणार, कुठल्या परिस्थितित होणार ( कोणत्या तापमानावर, किती दाबावर) याचे पूर्ण विवेचन असते.
मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र
उपोदघात/भूमिका
ज्या अर्थी
मानव कुटुंबातील सर्व व्यक्तींची स्वाभाविक प्रतिष्ठा व त्यांचे समान व अहरणीय अधिकार यांना मान्यता देणे, हा जगातील स्वातंत्र्य, न्याय व शांतता यांच्या प्रस्थापनेचा पाया होय,
प्रकिया नियोजन
प्रक्रियापात्रे रचना
प्रोसेस इक्वीपमेंट डिजाइन - कोणत्याहि प्रक्रियेत विविध प्रकारच्या पात्रांची अथवा इक्वीपमेंटसची गरज असते. या पात्रांमध्ये मुख्य प्रक्रिया होउ शकते अथवा शुद्धीकरण प्रक्रिया, उष्णताविनिमय किंवा इतर उपप्रक्रिया होउ शकतात. खालि नमुद खालि नमुद केल्याप्रमाणे विविध प्रकारची पात्रे विविध उपप्रक्रियांना अवलंबतात
ही पात्रे अथवा इक्वीपमेंटस प्रक्रियेला अनुकूल असली पाहिजे. अर्थात ही उपकरणे प्रक्रियेला अनुकुल असल्याची दक्षता प्रक्रिया अभियंत्याने घेतली पाहिजे. यासाठि प्रक्रियेचा अनुभव व ज्ञान असणे गरजेचे आहे. उदा: जर रासायनिक क्रियेमध्ये उष्णता बाहेर पडुन जर प्रक्रियेचे तापमान वाढत असेल तर तापमान आटोक्यात ठेवण्यासाठि उष्णताविनिमय करणाऱ्या यंत्रणेची तजवीज झालि पाहिजे. याचाच अर्थ प्रक्रियेचे तापमान किति आहे हे कळण्याची व्यवस्था झालि पाहिजे व त्यासाठि तापमापक पात्रात बसवला गेला पाहिजे. असे विविध घटकांचा विचार करून पात्राची रचना अंतिम करणे सोयीस्कर पडते.
मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र
उपोदघात/भूमिका
मानवी अधिकारांची अवहेलना व अप्रतिष्ठा झाल्याने अमानुष कृत्ये घडून आली आणि त्यायोगे मानवजातीच्या सदसद्विवेकबुद्धीवर भयंकर आघात झाला आहे, आणि म्हणून
गोव्याचे मुख्यमंत्री
गोव्याचा मुख्यमंत्री हा भारताच्या गोवा राज्याचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. गोवा विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो.
मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र
उपोदघात/भूमिका
त्या अर्थी
गोव्याचे मुख्यमंत्री
१९६१ साली भारताने पोर्तुगीज गोव्यावर लष्करी आक्रमण करून गोवा आपल्या अधिपत्याखाली आणला. १९६१ ते १९८७ दरम्यान गोवा, दमण व दीव हा भारताचा एक केंद्रशासित प्रदेश होता. गोव्याला १९८७ साली संपूर्ण राज्याचा दर्जा प्राप्त झाला व दमण आणि दीव हा केंद्रशासित प्रदेश राहिला. १९६३ सालापासून आजवर ११ व्यक्ती गोव्याच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिल्या आहेत.
मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र
उपोदघात/भूमिका
ही साधारण सभा
गोव्याचे मुख्यमंत्री
संदर्भ
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र
उपोदघात/भूमिका
हा मानवी अधिकारांचा वैश्विक जाहीरनामा
सर्व लोकांच्या ध्येयसिद्धीचा एक समान आदर्श म्हणून उद्घोषित करते.
वरिल उपोदघात्‌ (preamble) संक्षेपात असून संयुक्त राष्ट्रांद्वारे प्रसृत संपूर्ण मराठी उपोदघात येथे पाहावा. Universal Declaration of Human Rights - Marathi Version (प्रताधिकार - संयुक्त राष्ट्रे यांच्या मानवी हक्क आयुक्तांकडे Copyrights Office of the High Commissioner for Human Rights - United Nations)
घोषणापत्रातील मानवाधिकार
विशिष्ट मानवाधिकार म्हणून मान्यता मिळालेली घोषणापत्रातील कलमे खाली उद्धृत केली आहेत.
स्मरणोत्सव
मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र हे १०-डिसे.रोजी जारी केले होते म्हणून, प्रतिवर्षी हा दिवस "जागतिक मानवी हक्क दिवस" म्हणून पाळण्यात येतो. २००८ हे वर्षे या घोषणापत्रास ६० वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त्त विशेष वर्ष म्हणून पाळले गेले.
महत्त्व
हे घोषणापत्र प्रारंभी बंधनकारक कायदा/नियम नसतानाही जगभरात स्वीकारले गेले. १९४८ सालापासून हे घोषणापत्र जगभरातील विविध राज्यघटनांवर आपला ठसा उमटवत आहे.यासोबत विविध जागतिक,राष्ट्रीय,प्रादेशिक कायदे व करार यांवरही याची छाप उमटलेली दिसते.
इस्लामी आक्षेप
मानवाधिकाराच्या वैश्विक घोषणापत्रात इस्लामी देशातील धार्मिक व सांस्कृतिक पार्श्वभूमी लक्षात न घेतली गेल्याचा ठपका सुदान,पाकिस्तान,सौदी अरेबिया आदि इस्लामी देशांमधून ठेवण्यात येतो.वैश्विक घोषणापत्र हे प्रामुख्याने ज्यू-ख्रिश्चन परंपरा दर्शिवितात व शरिया ह्या इस्लामिक कायद्याच्या चौकटीत ह्या घोषणापत्रातील कलमे बसवणे अवघड आहे हा इराणचा आक्षेप आहे. .
शिक्षण
शिक्षण सक्तीचे असण्यावर पर्यायी शिक्षणाच्या पुरस्कर्त्यांचा आक्षेप आहे. घोषणापत्रातील कलम २६ शिक्षण सक्तीचे करते.
हत्या करणे नाकारण्याचा हक्क
मानवाधिकाराच्या वैश्विक घोषणापत्रातील काही कलमे लष्करी सेवांशी सुसंगत नसल्याचा आक्षेप घेण्यात येतो.
दृकश्राव्य साधने
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील कायदे वर्ग:मानवाधिकार वर्ग:मानवाधिकारांची साधने वर्ग:संयुक्त राष्ट्रांच्या आमसभेचे ठराव वर्ग:मानवाधिकारांचा इतिहास
फुटबॉल
फुटबॉल हा जगातील सर्वांत लोकप्रिय खेळ आहे. फुटबॉलच्या संघात ११ खेळाडू असतात. हा मैदानी खेळ मुख्यतः हिरवळ असलेल्या मैदानात खेळला जातो. मैदानाच्या दोन टोकांना उभारलेल्या गोलजाळ्यात चेंडू पोहोचवणे असे या खेळातील खेळाडूंचे उद्दिष्ट असते. गोलरक्षक वगळता इतर दहा खेळाडूंनी चेंडूला हात लावणे नियमबाह्य ठरते. जो संघ अधिक वेळा गोलजाळ्यात चेंडू टाकेल (गोल करेल) तो संघ विजेता ठरतो.
इतिहास
१९०४ रोजी पॅरिस येथे फ्रान्स, बेल्जियम, नेदरलॅंड(हाॅलंड), डेन्मार्क, स्पेन, स्वीडन आणि स्वित्झर्लंड या देशांनी फेडरेशन इंटरनॅशनेल डे फुटबॉल असोसिएशन (फिफा) ही संघटना स्थापन केली. इ.स. १८६३ साली फुटबॉल असोसिएशन या इंग्लंडमधील संघटनेने फुटबॉल खेळास नियमबद्ध केले. आंतरराष्ट्रीय सामन्यांचे आयोजन फिफासंघटना करते. या खेळातील अत्यंत लोकप्रिय स्पर्धा फुटबॉल विश्वचषक ही होय.
खेळाची विशेषता
१९६२ च्या जागतिक चषक स्पर्धेत चिली व इटली यांच्यातील सामन्यात पंच म्हणून काम बघणारे इंग्लिश पंच केन ॲस्टन हे रेड व यलो कार्डाचे जनक आहेत. त्यानंतर १९७० च्या जागतिक स्पर्धेत या कार्ड्‌सची सुरुवात झाली आणि त्यानंतर संपूर्ण जगभरात याला मान्यता मिळाली. केवळ फुटबाॅलच नव्हे तर इतर अनेक खेळांमध्ये या रंगीत कार्डांचा वापर केला जातो. फुटबॉल म्हणजे पायचेंडू. पायाने खेळवला जाणारा, हवा भरलेला मोठा कातडी चेंडू. या सांघिक व मैदानी खेळाचे अनेक प्रकार आहे. त्यांपैकी दोन प्रमुख प्रकार पुढीलप्रमाणे : १ असोसिएशन फुटबॉल अथवा सॉकर आणि २ रग्बी.
सॉकर हा प्रत्येकी अकरा खेळाडू असलेल्या दोन संघांमध्ये खेळला जातो. त्यात चेंडू हाताळणे वा तो हातात घेऊन पळत सुटणे नियमबाह्य मानले जाते. रग्बी वा रग्बी युनियन ह्या प्रकारात मात्र चेडू हाताळणे वा तो हातात घेऊन धावणे ग्राह्य मानतात. त्यातूनच रग्बी लीग हा वेगळा प्रकार १८९५ साली निर्माण झाला. रग्बी युनियन या प्रकारातून निर्माण झालेल्या अमेरिकन फुटबॉलमध्ये खूपच वेगळेपणा दिसून येतो. रग्बीमध्ये चेंडू पुढे पळवता येत नाही; या खेळात तो पुढेही नेता येतो. तसेच हा खेळ अधिक उग्र व आक्रमक असल्याने त्यात आडदांडपणा व धसमुसळेपणा जास्त आढळतो. कॅनडियन फुटबॉल हा अमेरिकन फुटबॉलशी साधर्म्य असलेला पण काही महत्त्वाचे फेरफार असलेला प्रकार आहे. आयर्लंडमध्ये खेळला जाणारा गेलिक फुटबॉल हाही एक आडदांड प्रकार आहे. ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळला जाणारा ऑस्ट्रेलियन फुटबॉल हा जुन्या गेलिक फुटबॉलचे काही नियम आत्मसात केलेला तथापि वेगळा व वैशिष्ट्यपूर्ण प्रकार आहे. या सर्व प्रकारांची माहिती नोंदीत पुढे दिली आहे. यांपैकी सॉकर हा खेळ जास्त लोकप्रिय असून तो जगातील बहुतेक देशांतून खेळला जातो. भारतात ब्रिटिशांच्या बरोबर आलेला फुटबॉल म्हणजे सॉकरच होय.
खेळाचे स्वरूप
हा खेळ एका गोल चेंडूने खेळला जातो. यात ११ जणांचे दोन संघ असतात. ९० मिनिटांचा एक सामना असतो. सामान्यतः ४५ मिनिटे खेळानंतर १५ मिनिटांचा ब्रेक व परत ४५ मिनिटे खेळ असतो.
बाह्य दुवे
football वर्ग:फुटबॉल वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख वर्ग:मैदानी खेळ वर्ग:भारतीय मैदानी खेळ
तेलंगणाचे मुख्यमंत्री
तेलंगणाचा मुख्यमंत्री हा भारताच्या तेलंगणा राज्याचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. तेलंगणा विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो.
२०१४ साली आंध्र प्रदेश राज्यामधून तेलंगणा राज्य वेगळे करण्यात आले. २ जून २०१४ रोजी के. चंद्रशेखर राव हे राज्याचे पहिले व विद्यमान मुख्यमंत्री बनले.
संदर्भ
* वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
जगद्गुरु रामभद्राचार्य दिव्यांग विद्यापीठ
जगद्गुरू रामभद्राचार्य विकलांगविश्वविद्यालय (संस्कृतभाषा: जगद्गुरूरामभद्राचार्यविकलाङ्गविश्वविद्यालयः), हे भारतातल्या उत्तर प्रदेश राज्यात चित्रकूट धाम येथे असलेले अपंगांसाठीचे विद्यापीठ आहे. हे अपंगांसाठीचे जगातील सर्वप्रथम विद्यापीठ आहे. या विदयापीठात संस्कृतभाषा, हिन्दीभाषा, आङ्ग्लभाषा, समाजशास्त्र, मनोविज्ञान, गानविद्या, चित्रकला, ललितकला, विशिष्टशिक्षण, शिक्षण, इतिवृत्त, संस्कृति एवं पुरातत्त्व, अभिकलित्र व सूचना विज्ञान, व्यावसायिकशिक्षा, विधि, अर्थशास्त्र, प्रोस्थेटिक्स व ओर्थोटिक्स सहित अनेक शाखांमध्ये पदवी, पदव्युत्तर व डॉक्टरेट डिग्री प्रदान केली जाते. प्रवेश फक्त चार प्रकारच्या अपंग विद्यार्थ्यांसाठी राखीव आहे – अंध, मूकबधिर, अस्थिविकलांग (पंगु अथवा भुजाहीन), व मानसिक विकलांग, ( भारत सरकारच्या विकलांगता अधिनियम १९९५ अनुसार). या विदयापीठाचा उद्देश्य अपंग विद्यार्थ्यांना स्वतंत्र नागरिक व सक्षम मानव-संसाधन म्हणुन तयार करणे हा आहे. या विदयापीठातील सर्व सुविधा - म्हणजे वर्ग, विद्यार्थीवास, क्रीड़ासुविधा व् प्रयोगशाला इ. अत्यंत अपंग-अनुकूल आहेत.
दूरस्थ शिक्षण
सीमित गतिशीलता असलेल्या विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचण्यासाठी विदयापीठ दूरस्थ शिक्षण कार्यक्रम ऑनलाइन प्रदान करतो, जो  दूरस्थ शिक्षा परिषद, इन्दिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विदयापीठ, नवी दिल्ली द्वारे मान्यता प्राप्त आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील विद्यापीठे
ग्यॉर्गीय माक्सिमिल्यानोविच मालेन्कोव
ग्यॉर्गीय माक्सिमिल्यानोविच मालेन्कोव (रशियन: Гео́ргий Максимилиа́нович Маленко́в ; रोमन लिपी: Georgij Maksimilianovič Malenkov) (जानेवारी ८, १९०२ - जानेवारी १४, १९८८) हा सोवियेत राजकारणी, साम्यवादी नेता व योसेफ स्तालिनाचा जवळचा सहकारी होता. स्तालिनाच्या निधनानंतर १९५३ - १९५५ सालांदरम्यान तो सोवियेत संघाचा राष्ट्राध्यक्ष होता.
वर्ग:सोव्हिएत संघाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८८ मधील मृत्यू
काकतीय
या वंशातील हे देवगीरीच्या सोमवंशी यादव वंशातील होते परंतु प्रादेशिक काकती देवीवर श्रद्धा व उपासक असल्यामुळे त्यांना काकतीय हे संबोधन लागले. काकतीयांचा आंध्रातील स्वतंत्र राजे म्हणून उदय इ.स. ११५०च्या सुमारास झाला. चालुक्यांची सत्ता झुगारून काकतीयांनी वरंगळ येथे स्वतंत्र राज्य स्थापन केले.
तेराव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत त्यांनी विजगापट्टण, चेट्टूर, गुलबर्गा हा प्रदेशही आपल्या ताब्यात घेतला.
राजांची कामगिरी
काकतीय वंशातील बेतराज पहिला याचे राज्य कोरवी प्रदेशावर होते. नळगुंदा जिल्ह्याचा काही भागही त्याच्या राज्यात होता. याचा मुलगा प्रोळराज पहिला याने चालुक्यांच्या वतीने अनेक राजांशी संग्राम करून विजय मिळविले होते म्हणून त्याला हनमकोंडाच्या भोवतालचा भाग बक्षीस मिळाला होता. त्याचा मुलगा बेतराज दुसरा यानेही चालुक्य विक्रमादित्य सहावा याच्या वतीने लढाया जिंकल्या म्हणून त्यालाही सब्बिनाडू हा प्रदेश बक्षीस मिळाला होता. त्याने अनमकोंड येथे आपली राजधानी स्थापन केली. बेतराज दुसरा याचा मुलगा प्रोळ दुसरा याने मात्र चालुक्यांचे मांडलिकत्व झुगारून दिले. प्रोळ दुसरा याचा मुलगा प्रतापरूद्र याने त्याच्या राज्यात सामंतांनी केलेली बंडे मोडून काढली. कर्नुल हा नवा भाग जिंकून आपल्या राज्याला जोडला. याच्या काळातच आंध्रात अनेक मंदिरे बांधली गेली. काकतीय वंशातील गणपती हा महापराक्रमी राजा होता. त्याने बहुतेक सगळा आंध्रदेश जिंकून आपला राज्यविस्तार केला. कांची व नेल्लोर हे तामिळनाडूमधले प्रदेशही त्याने जिंकून घेतले. याने अनमकोंड येथून राजधानी हलवून वरंगळ येथे आणली. गणपतीच्या राजवटीनंतर त्याची मुलगी रुद्रमा ही गादीवर आली. मार्कोपोलो हा प्रवासी रुद्रमा हिच्या कारकिर्दीतच इ.स. १२९३ साली मोटुपल्ली बंदरात उतरला होता. रुद्रमेवर यादवराज महादेव याने चाल करून तिचा पराभव केला त्यामुळे तिची सत्ता दुर्बळ झाली. अनेक सामंतांनीही स्वातंत्र्य पुकारले. रुद्रमेनंतर तिच्या मानलेल्या मुलीचा मुलगा प्रतापरुद्र दुसरा हा गादीवर आला. उत्तरेकडून आलेल्या मुघल आक्रमणापुढे त्याचा टिकाव लागला नाही. इ.स. १६२६ मध्ये उलुघखान याने वरंगळवर स्वारी करून प्रतापरुद्राला कैद केले व काकतीय साम्राज्याचा अस्त झाला.
इतर
काकतीय राजे व त्यांचे सरदार विद्या व कलांचे भोक्ते होते. त्यांनी आंध्रात प्रचंड देवालये बांधली. वरंगळ येथील हजार खांबांचे मंदिर, पालमपेठ येथील रुद्रेश्वराचे मंदिर, पिल्ललमर्री येथील रेड्डी सरदारांनी बांधलेली मंदिरे ही सर्व काकतीय शिल्पकलेची स्मारके आहेत. पाखालराम व लखनाराम येथील तलावही याच काळात बांधले गेले.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:काकतीय साम्राज्य वर्ग:आंध्र प्रदेशचा इतिहास
पद्मासन
हे आसन घालून बसल्यानंतर हात व पाय यांची रचना कमळाच्या पाकळ्यांप्रमाणे भासते म्हणून या आसनाला पद्मासन असे म्हणतात. यांस कमलासन असेही नाव आहे.
वर्ग:योगासने
लसीकरण व्यप्तीनुसार भारतीय राज्ये आणि केंद्र शासित प्रदेश
१२ ते २३ महिन्यांच्या वयोगटातील मुलांच्या लसीकरण व्याप्तीच्या टक्केवारीनुसार भारताच्या राज्यांची ही यादी आहे ज्यांनी सर्व शिफारस केलेल्या लसी घेतल्या आहेत. इंटरनॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर पॉप्युलेशन सायन्सेसने प्रकाशित केलेल्या राष्ट्रीय कौटुंबिक आरोग्य सर्वेक्षण - ४ मधून ही माहिती संकलित केली गेली आहे.
कॅथेरिन ब्रंट
कॅथेरिन हेलेन ब्रंट (२ जुलै, इ.स. १९८५:बार्न्सली, यॉर्कशायर, इंग्लंड - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चारोसे
चारोसे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, १९६६-६७
३री कसोटी
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९६७ मधील क्रिकेट वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे भारत दौरे
रत्‍नागिरी विमानतळ
रत्‍नागिरी विमानतळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रत्‍नागिरी येथे असलेला विमानतळ आहे.
विमानसेवा व गंतव्यस्थान
या विमानतळावरून सध्या (२०१६ साली) एकही प्रवासी विमान सुटत नाही.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ वर्ग:रत्‍नागिरी
बारभाई (आर्णी)
बारभाई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील आर्णी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:आर्णी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
शॉन पोलॉक
शॉन पोलॉक (जन्म 16 जुलै 1973) हा दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट समालोचक आणि माजी क्रिकेटपटू आहे, जो खेळाच्या सर्व फॉरमॅटमध्ये कर्णधार होता. तो सर्वकाळातील महान वेगवान गोलंदाज आणि अष्टपैलू खेळाडूंपैकी एक म्हणून ओळखला जातो. एक अस्सल गोलंदाजी अष्टपैलू खेळाडू, पोलॉकने अॅलन डोनाल्डसह अनेक वर्षे गोलंदाजी भागीदारी केली. 2000 ते 2003 पर्यंत तो दक्षिण आफ्रिकेच्या क्रिकेट संघाचा कर्णधार होता आणि आफ्रिका इलेव्हन, वर्ल्ड इलेव्हन, डॉल्फिन्स आणि वॉर्विकशायरकडूनही खेळला. 2003 मध्ये त्याची विस्डेन क्रिकेटर ऑफ द इयर म्हणून निवड झाली.
पोलॉक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
11 जानेवारी 2008 रोजी त्याने 3 फेब्रुवारी रोजी 303 व्या एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यानंतर सर्व प्रकारच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्तीची घोषणा केली. पोलॉक आता सुपरस्पोर्टच्या दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेटच्या कव्हरेजवर समालोचक म्हणून काम करतो.
नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, त्याला आयसीसी क्रिकेट हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट करण्यात आले.
कोर्ले
कोर्ले (कोर्ला) हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील लांजा तालुक्यातील गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
कोर्ले गाव हे लांजा बस स्थानकापासून वेरवली रस्तामार्गाने हे १५ किमी अंतरावर वसले आहे. लांजा बस स्थानकावरून प्रभानवल्ली, हर्दखळे, साखरपा, कुरुंदवाड जाणाऱ्या एसटी बसेस कोर्ले येथे थांबतात. हिवाळ्यात थंड, उन्हाळ्यात उष्ण तर पावसाळ्यात समशीतोष्ण असे येथील हवामान आहे. पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो. ह्या गावाच्या बाजूने मुचकुंदी नदी बारमाही वाहत असते, त्यामुळे वर्षभर पाणी पुरवठा असतो.
लोकजीवन
कोर्ल्यात मुख्यतः मुस्लिम, मराठा, कुणबी समाजातील लोकांची पूर्वीपासून वस्ती आहे. भातशेती बरोबरच शेळी पालन, बकरी पालन आणि काही प्रमाणात दुग्धव्यवसाय केला जातो. मुचकुंदी नदीच्या पात्रात अगदी लहान प्रमाणात मासेमारी केली जाते. येथील बरेच लोक नोकरीच्या निमित्ताने मुंबईत स्थायिक झाले आहेत, परंतु भातशेती करण्यासाठी ते दरवर्षी गावी येतात.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
नागरी सुविधा
कोर्ला ग्रामपंचायतीमार्फत सार्वजनिक प्रकाशव्यवस्था, पाणी पुरवठा, आरोग्य व स्वच्छता होतात. बाजारहाटासाठी लांजा या तालुक्याच्या ठिकाणी किंवा भांबेड येथील आठवडे बाजारात जावे लागते.
जवळपासची गावे
गोंडेसाखळ, केळंबे, विवळी, बुद्धवाडी तर्फे वेरवली बुद्रुक, मुसलमानवाडी, डोळस, रामगाव, वेरवली बुद्रुक, वेरवली खुर्द, पडवण, कातळगाव ही जवळपासची गावे आहेत.कोर्ले ग्रामपंचायतीमध्ये ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/census/state/maharashtra.html
२. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
३. http://tourism.gov.in/
वर्ग:लांजा तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
वज्रासन
वज्रासन हे एक योगासन आहे. या आसनात पायांची बैठक वज्राप्रमाणे पक्की असते; म्हणून या आसनाला वज्रासन असे म्हणतात.
वर्ग:योगासने
Релаксационные асаны
शिंपी (पक्षी)
शिंपी (शास्त्रीय नाव:ऑर्थोटोमस सुटोरियस) हा छोटा पक्षी आहे. याला हिंदी मध्ये दर्जी तर इंग्लिशमध्ये कॉमन टेलरबर्ड अशी नावे आहेत.
हा पक्षी साधारण १३ सें. मी. आकाराचा, उत्तम घरटे विणणारा पक्षी म्हणून ओळखला जातो. वरून हिरवा, खालून फिकट पांढरा आणि डोके तांबुस, शेपटीतून दोन अणकुचीदार पिसे निघालेली असतात व हा आपली शेपटी वर ठेवतो. वीण काळात नराची ही पिसे जास्त लांब होतात. शिंपी पक्षी अतिशय सक्रिय आहे. एकट्याने किंवा जोडीने कीटक शोधत आणि पिची, पिची, पिची असा काहीसा आवाज काढत सर्वत्र फिरत राहतो.
शिंपी पक्षी हिमालयाच्या १५०० मी. उंचीपर्यंतच्या परिसरापर्यंत संपूर्ण भारतभर आढळतो तसेच तो पाकिस्तान, श्रीलंका, बांगलादेश आणि म्यानमार या ठिकाणीही आढळतो. आकार आणि रंगाच्या थोड्या फरकाने याच्या किमान पाच उपजाती येवढ्या भागात आहेत.
लहान कीटक, त्यांची अंडी आणि अळ्या तसेच विविध फुलातील मध हे शिंपी पक्ष्याचे मुख्य अन्न आहे. एप्रिल ते सप्टेंबर हा काळ याचा वीणीचा काळ असून झाडांची पाने, गवत, कोळ्याचे जाळे, कापसाचे धागे वगैरे साहित्य वापरून तयार केलेले याचे घरटे व्यवस्थित शिवलेले असते. मादी एकावेळी निळसर पांढऱ्या किंवा लालसर पांढऱ्या रंगाची आणि त्यावर तपकिरी ठिपके असलेली, ३ ते ४ अंडी देते. अंडी उबविण्याचे काम एकटी मादी करते पण घरटे बांधणे, पिलांना खाऊ घालणे वगैरे कामे नर-मादी मिळून करतात.
चित्रदालन
वर्ग:पक्षी
डब्ल्यू आय जी डब्ल्यू
डब्ल्यू आय जी डब्ल्यू (WIGW) हे संक्षिप्त रूप बेल्जियममध्ये वापरले जाते. ते विशेष अधिकार असलेले जनतेमधले चार वर्ग दर्शवते. ह्या वर्गातील प्रजेला काही अटींवर सामाजिक सुरक्षेत सूट मिळते.
वरील वर्गात मोडणाऱ्या लोकांना डब्ल्यू आय जी डब्ल्यू कार्ड दिले जाते. या कार्डधारकांना अनेक सवलती मिळतात. उदा. आरोग्य खर्चाचे जास्तीत जास्त बिल भरले जाते, स्वस्त टेलिफोन कनेक्शन, सामाजिक सुरक्षा, एसएसीबी (?) किंवा डी लिजन(?)मध्ये सूट, वगैरे. ह्या सवलती अन्य लोकांना सहसा मिळत नाहीत.
वर्ग:बेल्जियममधील सामाजिक सुरक्षा
आन्या श्रबसोल
आन्या श्रबसोल (डिसेंबर ७, इ.स. १९९१) ही इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.
श्रबसोल उजव्या हाताने फलंदाजी व उजव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करते.
संदर्भ आणि नोंदी
श्रबसोल, आन्या श्रबसोल, आन्या वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चहा
चहा हे एक झुडपांच्या पानांपासून मिळणारे कृषी उत्पादन आहे.(शास्त्रीय नाव: Camellia sinensis, कॅमेलिया सिनेन्सिस ; संस्कृत- श्यामपर्णी ,चविका ;चिनी: 茶, छा ; जपानी: 茶 ;) याचा वापर करून चहा नावाचे पेय तयार केले जाते. जगभरात चहा पिण्याच्या आणि तयार करण्याच्या विविध पद्धती प्रचलित असल्याचे दिसून येते.
प्रस्तावना
चहा ही संज्ञा कॅमेलिया सिनेन्सिस वनस्पतीसाठी, तसेच त्या वनस्पतीच्या पाने/पानांपासून बनवलेली भुकटी उकळते पाणी अथवा दूध यांच्यासोबत मिसळून बनवलेल्या पेयासाठीही योजतात. चहापत्तीपासून निरनिराळ्या प्रक्रिया करून चहा हे पेय बनते. पाण्याखालोखाल हे जगातील लोकप्रिय पेय आहे असे मानले जाते. चहा या नावाचे मूळ चिनी भाषेत आहे. चिनी भाषांत चहाला छा म्हणतात. या नावावरून जगातील बहुतेक भाषांमध्ये चहा, छा, चा, चाय अशीच नावे असल्याचे दिसते. इंग्रजी व काही पश्चिम युरोपीय भाषांमध्ये दक्षिणेकडील चिनी भाषांमधल्या ते या नावाशी उच्चारसाधर्म्य असलेले टी हे नाव प्रचलित आहे. चहा आजही लोक आवडीने घेतात. कारण, चहा पिल्याने आपण ताजेतवाने होतो किंवा एक प्रकारचा आळस जातो असा देखील समज आहे.
चहाचे प्रकार
१.बदाम पिस्ता चहा, २.बिरयानी चहा, ३.गुलाबी चहा, ४.ईराणी चहा, ५.बुरंश चहा, ६.हाजमोळा चहा, ७.सुलेमानी / लेबु चहा ८.शीर चहा. ९.उलांग चहा १०.आसाम चहा ११.दार्जिलिंग चहा १२.निलगिरी चहा १३.तंदुरी चहा. १४.कहवा काश्मिरी चहा. १५.चॉकलेट चहा १६.गुळाचा बासुंदी चहा
बदाम पिस्ता चहा
अमृतसर हे बदाम पिस्ता चहासाठी फार प्रसिद्ध आहे. साहित्यः १/२ कप पाणी १ कप मलई दूध साखर २ चमचे चहा पावडर ३-४ केशर बदाम आणि पिस्ता १ चमचा २ ईलायची.
कृती : पाणी उकळत ठेवून त्यामध्ये चहा पाने टाकतात. उकळी आल्यावर केशर टाकतात. पुन्हा उकळी काढा.एका भांड्यात मलई दूध उकळून ते वरील चहाच्या मिश्रणात घालतात, नंतर साखर घालून पुन्हा उकळतात. हे छोट्या काचेच्या ग्लासात भरून त्यामध्ये किसलेला पिस्ता, बदाम आणि वेलची पूड पसरवून चहा प्यायला देतात.
===ईराणी चहा ===
साहित्यः ६ कप पाणी ६ चमचे आसाम चहा पावडर ६ चमचे साखर २ १/२ कप मलईदार दूध. कृती: १.जाड बूड असलेल्या भांड्यात दूध घट्ट आणि मलई फुटेल इतके गरम करतात. २.वेगळ्या भांड्यात पाणी, साखर आणि चहा पाने उकळवतात. ३.भांडे झाकणाने बंद करतात आणि कपड्याने गुंडाळतात. ४.नंतर चहा कपात घेतात आणि त्यामध्ये घट्ट केलेले दूध टाकतात. ५.भरपूर ढवळून प्यायला देतात. मुंबईत प्रत्येक कोपऱ्यावर ईराणी हॉटेलमध्ये हा चहा प्यायला मिळतो. उस्मानिया बिस्किटाबरोबर किंवा बनमस्का,टोस्टबटर बरोबर हा चहा उत्तम लागतो.
शीर चहा
पाटणा हे शीर चहासाठी फार प्रसिद्ध आहे. साहित्य : ५ कप पाणी २ कप दूध १ चमचा शीर चहा पाने १/४ चमचा बेकिंग सोडा चिमूटभर मीठ चिमूटभर पिस्ता चिमूटभर वेलदोडे चिमूटभर बदाम १ चमचा मलई
कृती : पाणी उकळत ठेवून त्यामध्ये चहा पाने टाकतात. कमी विस्तवावर उकळी येऊ देतात. बेकिंग सोडा टाकून जोपर्यंत लाल तपकिरी होईपर्यंत ढवळत राहतात चिमूटभर (शक्यतो सागरी) मीठ टाकतात आणि उकळी आणतात. दूध आणि सुकामेवा टाकतात. गुलाबी होईपर्यंत ढवळत राहतात. मलई आणि कुटलेल्या सुकामेव्याने चहाला सजावट करता येते. अशा प्रकारे सुंदर मलईदार मसालेदार चहा पिण्यासाठी तयार होतो. सूचना : हा चहा बनविण्यासाठी ६ तास लागतात. ३ तास चहा पाने उकळून पुन्हा बेकिंग सोडा टाकल्यावर २ तास चहा गुलाबी होईपर्यंत उकळावा लागतो हा चहा पाटणा शहरात १९९० सालापासून मिळतो. सुरुवातीला हा फक्त रमझान महिन्यात मिळत असे. आता तो वर्षभर मिळतो. पाटण्यामध्ये सब्जीबागेत 'शाही शीर चहा' म्हणून चहाचा स्टॉल आहे. फायदे : हा चहा थंडीच्या मोसमात जास्त प्रमाणात पिला जातो, कारण त्यामुळे माणूस दिवसभर उबदार राहू शकतो.
आसाम चहा
भारतातील आसाम राज्यात पिकविला जाणारा चहा आसाम चहा म्हणून ओळखला जातो. हा चहा त्याच्या काळा रंग, कडक आणि मादक चव, ह्यासाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे. आयरिश आणि इंग्लिश सकाळच्या न्याहारी बरोबर आसामच्या काळ्या चहाचीच पाने वापरतात.आसाममध्ये ८०० चहाचे मळे आहेत.आसाम हा जगातील सर्वात मोठा चहा उत्पादन करणाऱ्या प्रदेशामध्ये मोडत.. आसाम चहा कडक हवा असेल तर २-३ मिनिटे उकळतात. उत्पादन : वर्ष २००३ पर्यंत जगामध्ये चहाचे उत्पादन ३.१५ मिलियन टन वार्षिक होते. प्रमुख उत्पादक देशांमध्ये भारत, व त्यानंतर चीनचे स्थान होते (आता चीन ने भारताशी या क्षेत्रात बाजी मारली आहे) अन्य प्रमुख उत्पादक देशांत श्रीलंका आणि केन्या या स्थानावर आहेत. चीनच आता एकमात्र असा देश आहे जो सुमारे प्रत्येक प्रकारच्या चहाचे मोठ्या प्रमाणात औद्योगिक उत्पादन करताे.
दार्जिलिंग चहा
भारतातील पश्चिम बंगाल राज्यात दार्जिलिंगमध्ये होणारा हा चहा जगातील सर्वात महाग चहा म्हणून ओळखला जातो. ह्याची नैसर्गिक चव अवीट आणि दुसरी कुठेही निर्माण होत नाही. हा चहा पोषक घटकानी संपन्न आणि त्याच्या गोडस, फलस्वरूप चवीमुळे चहामध्ये शँम्पेन म्हणून समजला जातो.वसंत ऋतूत होणारा चहा जो मार्च, एप्रिल, मे महिन्यात खुडला जातो तो हलका, नितळ,आणि कडक तुरट चवीचा असतो तर ग्रीष्म ऋतूत खुडला जाणारा चहा हा मधुर,आणि आगळी तुरट चव असलेला मलईदार चहा असतो त्यामुळे चहाशौकीन त्यामध्ये दूध किंवा साखर न टाकता त्याची लज्जत घेतात. टीप : चहा दोन मिनिटे उकळून लिंबाची फोड टाकून साखरेशिवाय पिल्यास छान लागतो.
निलगिरी चहा
आसाम आणि दार्जिलिंग चहा नंतर निलगिरी चहाचा नंबर लागतो. समुद्रसपाटीपासून १००० ते २५०० मीटर उंचीवर हा निलगिरी पर्वतरांगावर उगवला जातो. रंग, कडकपणा आणि तुरटपणा ह्यांचा सुंदर संगम असलेला हा चहा उष्ण कटिबंधातील फुलाफळांचा मोहक सुगंध आपल्या चवीत आणतो. हिवाळ्यात दवबिंदूत होणाऱ्या चहाला एक वेगळीच चव असते.हिरवा, सफेद, आणि उलांग ह्या खास चहाच्या जाती सुद्धा निलगिरीच्या पर्वतरांगावर होतात. टीप : ३ ते ५ मिनिटे उकळल्यास उत्तम होतो.
तंदुरी चहा
साहित्यः १ कप पाणी १/२ कप दूध १ चमचा चहा पाने १ चमचा साखर २ मातीची भांडी. १ दालचिनी २-३ वेलची १/४ चमचा वाटलेले आले कृती : १.चुलीवर मातीचे भांडे ठेवतात आणि १० मिनिटे मध्यम ज्योतीवर गरम करतात. २.पाणी गरम करून आले, वेलची, दालचिनी, साखर आणि चहाची पाने टाकून चहा बनवून घेतात. ३.पाणी उकळायला लागल्यावर लगेच दूध टाकतात आणि पुन्हा दोन मिनिटे उकळत ठेवतात. ४.मोठ्या भांड्यात गरम केलेले मातीचे भांडे ठेवतात.मातीच्या भांड्यात तयार केलेला चहा ओततात. ५.थोड्या वेळात चहा फसफसून बाहेर यायला लागला की तो दुसऱ्या मातीच्या भांड्यात ओततात. हा चहा दिल्ली व आजुबाजूच्या प्रदेशात फारच प्रसिद्ध आहे. पुण्यातील एका शास्त्र पदवीधर असलेल्या चहा उपाहारगृह असलेल्या माणसाने आपल्या आजीच्या हळदीदूध बनविण्याच्या पाककृती वरून ही प्रक्रिया शोधली.हा चहा गरमागरम असेल तेव्हा बनपाव मस्का बरोबर फार चांगला लागतो.
कहवा काश्मिरी चहा
साहित्य
४ चमचे काश्मिरी चहापाने. ४ केशर. ४-५ वेलदोडे. मध किंवा साखर (वैकल्पिक). मुठभर तुकडा बदाम. ३-४ दालचिनी.
कृती
१.भांड्यात तीन कप पाणी घेतात. २.केशर, वेलदोडे, दालचिनी टाकून १० मिनिटे उकळवतात. ३.चहा पाने टाकून बारीक ज्योतीवर उकळत ठेवतात. ४.साखर किंवा मध आवश्यक असल्यास टाकतात. ५.चहा गाळून घेतात. ६.वर बदाम पावडर आणि केशर टाकून सजवून देतात.
काश्मिरी संस्कृतीचा कहवा अविभाज्य भाग आहे.कुठल्याही सणासमारंभाला कहवा हा असतोच. पारंपरिक पद्धतीत कहवा पितळी भांड्यात(समोवर) बनवितात. प्रत्येक प्रसंगी कहवा असतो -क्लासिक कहवा, दूध कहवा, शांग्री कहवा. कहवा बनविणे ही एक कला आहे. वेलदोडे आणि दालचिनीचा सुगंध सुटला म्हणजे कहवा तयार झाला.जास्त उकळत ठेवला तर तो कडू लागतो म्हणून तो ३० सेकंदापेक्षा जास्त उकळवित नाहीत. कहवा मुळे शरीराची प्रतिकारशक्ती वाढते आणि तो अँटीअॉक्सिडंट सुद्धा आहे.पहिल्या दुसऱ्या शतकात कुशकाळात ह्याची सुरुवात झाली.
चहा तयार करण्याची भारतीय पद्धती
कृती :
पाण्यात चहापत्ती टाकून भांड्यात उकळतात. दुसरीकडे दूध उकळतात. चहाला एकदा उकळी आल्यावर वेलदोड्याची पूड व आले टाकतात. २ मिनिटापेक्षा जास्त वेळा उकल्यास चहा कडू होतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:वनस्पती वर्ग:गरम पेय वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
कर्बोदक
हे कार्बन, हायड्रोजन, आणि प्राणवायूपासून बनलेले संयुग आहे. या संयुगात इतर कुठलेही मूलद्रव्य नसते आणि हायड्रोजन:ऑक्सिजन (प्राणवायू) यांचे गुणोत्तर नेहेमी २:१ या प्रमाणात असते.
सजीवांमध्ये उपयोग
सजीवांमध्ये कर्बोदके अनेक महत्त्वाची कामे पार पाडतात. साखर आणि साखरेची विभिन्न रूपे ऊर्जा पुरवितात. सेल्युलोज झाडांमध्ये संरचनात्मक (बांधणीचा) घटक म्हणून काम करते. "रायबोज" नावाचे कर्बोदक आर.एन.ए.चा तर "डिऑक्सिरायबोज" डी.एन.ए.चा हिस्सा आहे. याव्यतिरिक्त विभिन्न रूपांमधील इतरही अनेक कर्बोदके रोगप्रतिकार, बीजिकरण, रक्तगोठण इ. क्रियांमध्ये महत्त्वाच्या भूमिका पार पाडतात.
रचना :-
पूर्वी कार्बोहायड्रेट हे नाव Cm (H2O)n.सूत्र असलेल्या कोणत्याही कंपाऊंडसाठी रसायनशास्त्रात वापरले जात असे. या व्याख्यानंतर, काही रसायनशास्त्रज्ञांनी फॉर्मल्डिहाइड (CH2O) सर्वात सोपा कार्बोहायड्रेट मानला, तर इतरांनी ग्लाइकोल्डॅहायडसाठी या उपाधीचा दावा केला. आज, हा शब्द बायोकेमिस्ट्रीच्या अर्थाने समजला जातो, ज्यामध्ये केवळ एक किंवा दोन कार्बनयुक्त संयुगे वगळण्यात आले आहेत आणि या सूत्रापासून विचलित होणारे बरेच जैविक कार्बोहायड्रेट समाविष्ट आहेत. उदाहरणार्थ, वरील प्रातिनिधिक सूत्रे सामान्यत: ज्ञात कर्बोदकांमधे हस्तगत करतात असे वाटत असताना, सर्वव्यापी आणि मुबलक कर्बोदकांमधे बरेचदा यातून विचलित होतात. उदाहरणार्थ, कार्बोहायड्रेट बहुतेकदा रासायनिक गट जसे:, सल्फेट (उदा. ग्लायकोसामिनोग्लायकन्स), कार्बोक्झिलिक  ऍसिड  आणि डीऑक्सी फेरबदल (उदा. फ्यूकोज आणि सियालिक  ऍसिड) प्रदर्शित करतात.
नैसर्गिक सॅचराइड्स सामान्यत: साध्या कार्बोहायड्रेट्सने मोनोसाकराइड्स असतात ज्यात सामान्य सूत्र (सीएच 2 ओ) एन असतात जेथे एन तीन किंवा त्याहून अधिक असतात. टिपिकल मोनोसाकेराइडमध्ये एचएच (सीएचओएच) एक्स (सी = ओ) - (सीएचओएच) वाई-एच अशी रचना असते, ज्यामध्ये अनेक हायड्रॉक्सिल गट असलेले एक ldल्डीहाइड किंवा केटोन असते, सामान्यत: प्रत्येक कार्बन अणूवर एक भाग नसतो अल्डीहाइड किंवा केटोन फंक्शनल ग्रुप. ग्लूकोज, फ्रुक्टोज आणि ग्लाइसेराल्डिहाइड्स मोनोसाकेराइडची उदाहरणे आहेत. तथापि, सामान्यत: "मोनोसाकेराइड्स" म्हणून ओळखले जाणारे काही जैविक पदार्थ या सूत्राचे अनुरूप नाहीत (उदा. यूरोनिक idsसिडस् आणि फ्यूकोज सारख्या डीऑक्सी-शुगर्स) आणि अशी अनेक रसायने आहेत जी या सूत्राशी जुळतात परंतु मोनोसाकेराइड्स मानली जात नाहीत (उदा. फॉर्मल्डिहाइड सीएच 2 ओ) आणि इनोसिटोल (सीएच 2 ओ) 6). [13]
मोनोसाकेराइडचा ओपन-साखळी फॉर्म बहुतेकदा बंद रिंग फॉर्मसह असतो जेथे अल्डीहाइड / केटोन कार्बोनिल ग्रुप कार्बन (सी = ओ) आणि हायड्रॉक्सिल ग्रुप (HOH) नवीन सी – ओ – सी पुलासह हेमियासेटल बनवतो.
मोनोसाकेराइड्सना मोठ्या प्रमाणात विविध मार्गांनी पॉलिसेकेराइड्स (किंवा ऑलिगोसाकराइड्स) म्हणून एकत्र जोडले जाऊ शकते. बऱ्याच कार्बोहायड्रेट्समध्ये एक किंवा अधिक सुधारित मोनोसाकराइड युनिट्स असतात ज्यात एक किंवा अधिक गट बदलले किंवा काढले आहेत. उदाहरणार्थ, डीएनएचा घटक, डीओक्सिरीबोज ही रायबोजची सुधारित आवृत्ती आहे; चिटिन हे एन-एसिटिल ग्लुकोसामाइन, ग्लूकोजचे नायट्रोजनयुक्त फॉर्मच्या पुनरावृत्ती युनिट्सपासून बनलेले आहे.
हे सुद्धा पहा
उदककर्बे
संदर्भ
वर्ग:भौतिकशास्त्र वर्ग:रसायनशास्त्र वर्ग:उर्जास्त्रोत
इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठ
इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठ (रोमन लघुरूप: IGNOU, इग्नू) वे भारतीय संसदेच्या कायद्याद्वारे सप्टेंबर १९८५ मध्ये स्थापन करण्यात आलेले एक केंद्रीय विद्यापीठ आहे. याचे मुख्य कार्यालय नवी दिल्लीत मैदान गढी येथे आहे. हे जगातील सर्वात मोठे विद्यापीठ आहे असे समजले जाते. भारतातील व इतर ३३ देशांचे सुमारे ३० लाख विद्यार्थी या विद्यापीठात अध्ययन करतात. हे विद्यापीठ भारतामधील मुक्त व दूरस्थ शिक्षणाची सोय असलेले राष्ट्रीय केंद्र असून दूरस्थ शिक्षणात जगात अग्रेसर आहे.
शिक्षण व संशोधन याशिवाय विस्तार(?) व प्रशिक्षण(?) हे या विद्यापीठाच्या शैक्षणिक कार्याचा मुख्य आधार आहेत.(म्हणजे काय?)
पहा : गांधी नावाच्या संस्था
बाह्य दुवे
वर्ग:दिल्लीतील विद्यापीठे वर्ग:भारतातील मुक्त विद्यापीठे वर्ग:भारतातील आंतरराष्ट्रीय विद्यापीठे वर्ग:भारतातील केंद्रीय विद्यापीठे
नाशिक
येथे मराठी भाषा बोलली जाते. गोदावरी नदीच्या काठावरील हे प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र आहे. नाशिक शहराच्या दक्षिणेला त्रिरश्मी बौद्ध लेणी आहे, उत्तरेला चांभार लेणी व रामशेज किल्ला आहे. पश्चिमेस ३५किमी अंतरावर त्र्यंबकेश्वर आहे. नाशिक जिल्ह्यात द्राक्ष व कांद्याचे उत्पादन होते. त्याप्रमाणेच वाईन-निर्मितीसाठीही नाशिक प्रसिद्ध होत आहे. त्यामुळे 'भारताची नापा व्हॅली' म्हणून आता नाशिक व नजीकचा परिसर नव्याने प्रसिद्ध होत आहे. जगातील सर्वांत पहिले व मोठे मातीचे धरण नाशिक जिल्ह्यात गंगापूर धरण येथेच आहे. यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ (य. च. म. मु. वि.) नाशकातच आहे. नाशिक-मुंबई महामार्गावर सिटी ॲन्ड इंडस्ट्रीज डेव्हलपमेन्ट कॉर्पोरेशनने सिडको नावाचा शहराचा एक नवीन विभाग वसवला आहे. मुंबई व पुण्याप्रमाणेच येथे नाशिक शहर विकास प्राधिकरण स्थापन झालेले आहे.