cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
डेटन, न्यू यॉर्क
वर्ग:न्यू यॉर्क राज्यातील शहरे वर्ग:कॅटारॉगस काउंटी
उसर
उसर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून उचाट मार्गाने गेल्यावर टीसीआय एक्सप्रेस कंपनी नंतर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १९ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २५८ कुटुंबे राहतात. एकूण १२०२ लोकसंख्येपैकी ६१७ पुरुष तर ५८५ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६७.८५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७३.३१ आहे तर स्त्री साक्षरता ६२.१५ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १९१ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १५.८९ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
लोहापे, मुसरणे, वाडवळीतर्फेपौळबार, सापरोंदे, मांगाठाणे, कोंढाळे, वारधा, उचाट, नारे, मेट,घोणसई ही जवळपासची गावे आहेत.उसर गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
अडाण धरण
अडाण धरण  हे मातीच्या व दगडाच्या भरावाचे धरण आहे. ते महाराष्ट्राच्या वाशिम जिल्ह्याच्या कारंजा लाड अडाण नदीवर बांधण्यात आलेले आहे. या धरणाचा उद्देश सिंचन व पाणीपुरवठा हा आहे.
या धरणाची उंची पायव्यापासून सुमारे 30.13 m आहे. याची लांबी 755 m इतकी आहे. या धरणाचे साठवणक्षमता 1428 km3 असून पूर्ण भरण क्षमता 78320.00 km3 इतकी आहे. हे धरण गोदावरीच्या खोऱ्यात येते.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील धरणे
ब्राह्मणवाद
जात, वंश, रंग, देश, इतिहास आदि कारणांचा वापर करून स्वतःला तसेच स्वतःच्या जातीसमूहाला श्रेष्ठ समजणे म्हणजेच ब्राह्मणवाद होय. हा अनावश्यक श्रेष्ठत्वाचा प्रकार आहे. अनावश्यक श्रेष्ठत्वास इंग्रजीत superiority complex (सुपरिअ‍ॅरिटी कॉम्पलेक्स) असे म्हणतात. हा एक प्रकारचा विकार असल्याचे आधुनिक मानसशास्त्रज्ञ मानतात. भारतात ही संज्ञा प्रामुख्याने ब्राह्मणांच्या जातीयवादासाठी वापरली जाते. मात्र, ब्राह्मण जातीत जन्मलेली व्यक्तीच ब्राह्मणवाद करते, असे नव्हे. जन्माने ब्राह्मण नसले तरी अण्णा हजारे यांच्यावर ब्राह्मणवादी असल्याचा आरोप झाला होता. अण्णांचे एक सहकारी स्वामी अग्निवेश यांनी हा आरोप केला होता. ब्राह्मणवाद ही भारतातील मूलभूत समस्या असल्याचे मानले जाते. भारतातील बहुजन समाजातून ब्राह्मणवादाचा सातत्याने धिक्कार होत आला आहे. ब्राह्मणवादाला विरोध करताना, अनेकदा ब्राह्मण जातीवर टीका केली जाते. मात्र, ब्राह्मणवादाला विरोध ब्राह्मण जातीला विरोध नव्हे. येथे ब्राह्मणवाद या प्रवृत्तीला विरोध अपेक्षित आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:वाद वर्ग:विचारधारा
वैवाहिक समुपदेशन
समुपदेशन व्याख- वस्तुतः समुपदेशन म्हणजे लाभार्थीची समस्या सोडविण्याकरिता समुपदेशक व लाभार्थी या दोघांमध्ये मैत्रीपूर्ण वातावरण व सामंजस्याने होणारे हेतुपूर्वक संभाषण होय अंतरव्यक्तिक समुपदेशन- आपल्या जीवनात अनेक समस्या असतात शारीरिक मानसिक कौटुंबिक इत्यादी या सर्व समस्यांचा शिवाय अत्यंत महत्त्वाच्या समस्या या अंतर्गत जागतिक स्वरूपाच्या असतात यात फक्त दोन व्यक्तींची आवश्यकता असते उदाहरणार्थ सासू-सून मुलगा वडील पती-पत्नी ननंद भावजय दोन शेजारी अधिकारी व खात आहात काय ग्राहक व विक्रेता प्राचार्य आणि हाताखालचा प्राध्यापक दोन मित्र दोन अधिकारी दोन प्रवासी इत्यादी या दोन व्यक्तींमध्ये समस्या निर्माण होण्याचे कारण म्हणजे त्या या दोघांचेही व्यक्तिमत्त्व भिन्न असते विचार भिन्न असतात भावनांचा आविष्कार भिन्न असतो आणि महत्त्वाचे म्हणजे त्यांचे अंतरिक्ष भेटू वेगवेगळे असतात शिवाय दुसऱ्याला समजावून घेणे आणि समजावून यातला प्रत्येकालाच असतातच असे नाही नाही मी बरोबर माझे बरोबर हा मानवी स्वभाव आहे प्रत्येक माणसाला नकळत वाटते की दुसरी व्यक्ती तिला त्रास देते काहीवेळा ते कदाचित बरोबर असेलही परंतु प्रत्येक वेळी बरोबर नसते माझे कुठे चुकते हे व्यक्ती लक्षात घेता नाही परिणामी दुसऱ्यावर आपण दोषारोप करतो कोणत्याही दोन व्यक्ती मध्ये सहा स्व कार्यरत असतात प्रत्येक व्यक्तीतील पहिला स्वर म्हणजे त्या व्यक्तीतील वास्तविकता त्या व्यक्तीला वास्तविक स्वतःचे ज्ञान बरेचदा त्या व्यक्तीला सुद्धा नसते त्यामुळे ती व्यक्ती स्वतःला वास्तविक व पेक्षा वेगळी समजू शकते मी कसा आहे मी कशी आहे आहे हे ज्यावेळी व्यक्ती सांगते त्यावेळेस ती स्वतःच्या दृष्टिकोनातून स्वतःविषयी सांगते हा तिचा तिला बोध झालेला दुसरा व संवेदी व होईल परंतु व्यक्ती स्वतःला समजते वाटते तशी ती इतरांना वाटेल असे नाही ही एखादी व्यक्ती स्वतःला हुशार आणि चतुर समजत असेल परंतु इतर व्यक्ती ते मान्य करतील असे नाही इतर व्यक्तीचा या व्यक्तीकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन अगदी वेगळा असू शकतो म्हणजेच इतर व्यक्तीमुळे या व्यक्तीचा तिसरा परसंवेदित स्व निर्माण याप्रमाणे वास्तविक स्व वसंत वेदित स्व आणि पर्सन वेली स्व व असे तीन स्व प्रत्येक व्यक्तीच्या बाबतीत दोन व्यक्ती समोरासमोर आल्याची त्यांच्या प्रत्येकी तीन याप्रमाणे एकूण सहा स्व मध्ये अंतरक्रिया होते ही आंतरक्रिया मिळतीजुळती असणारी असेल तर त्या दोघात मतैक्य होऊन आपुलकी निर्माण होते परंतु त्या स्व मधील आंतरक्रिया परस्परांना पूरक नसेल तर त्यांच्या समस्या निर्माण होणे स्वाभाविक आहे वैवाहिक समुपदेशनामध्ये प्रामुख्याने दोन गोष्टींचा समावेश होतो, विवाहपूर्व समुपदेशन आणि विवाहोत्तरसमुपदेन
विवाहपूर्व समुपदेशन
लग्नासाठी जोडीदार निवडताना बराच वेळा सखोल माहिती करतानाच, जोडीदाराची बौद्धिक, आर्थिक, सामाजिक, कौटुंबिक आणि सर्वात महत्त्वाचे मानसिक आरोग्य या संबंधित विचार करणे गरजेचे असते. अनुरूपता पडताळताना जोडीदाराशी आणि त्याच्या कुटुंबाशी संवाद साधणे खूप महत्त्वाचे असते.फक्त पत्रिका, आणि नातेवाईक किंवा ओळखीचे लोक यांजकडून घेतलेल्या माहितीवर अवलंबून न राहता. प्रत्यक्ष भावी जोडीदाराशी संवाद साधणे, तसेच त्याच्या आवडी -निवडी, त्याचे आचार- विचार, घरातील वातावरण, त्याचे घरातिल व्यक्तींशी तसेच सामाज्याशी असलेले संबंध, त्याचा स्वभाव, क्षमता, इत्यादी अनेक बाबतीमध्ये लक्षपूर्वक बघावे लागते. हे करत असतानाच जोडीदाराला समजून घेणे व त्यासाठी गाठी भेटी होणे महत्त्वाचे असते. बराच वेळा आपल्या अपेक्षा व जोडीदारच्या अपेक्षा यांची पडताळणी करणे गरजेचे असते. कुठल्याही प्रकारची ग्वाही जोडीदाराला न देता, स्वतःतील क्षमता तसेच कमतरता यांबद्दलची माहिती द्यावी व घ्यावी. हे सर्व करतानाच बराच वेळा सामुपादेशनाचाही फायदा होतो.
विवाहानंतरचे समुपदेशन
पती-पत्नी मधील नातेसंबध व त्याचा घरातील वातावरणावर, कुटुंबावर, कामावर आणि समाजावर होणारा परिणाम या संबंधित मार्गदर्शन हे तज्ञ समुपदेशक करतो. बराच वेळा कौटुंबिक भांडणे, पती-पत्नी मधील गैरसमज, तक्रारी तसेच अपेक्षांचे ओझे, विसंवाद, यांमध्ये समाजातील इतर व्यक्तींची झालेली लुडबुड, या आणि इतर अनेक गोष्टींचा एकत्रित परिणाम हा जोडप्यांच्या वैवाहिक संबंधावर झालेला दिसून येतो. या साठीच्या समायोजनासाठी समुपदेशन करून घेणे ही काळाची गरज आहे असे म्हणने वावगे ठरणार नाही.
पिंपळगाव होरे
पिंपळगाव होरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
वैवाहिक समुपदेशन
विवाहानंतरचे समुपदेशन
वर्ग:मानसशास्त्र वर्ग:विवाह
पिंपळगाव होरे
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
सोरटा
सोरटा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
पिंपळगाव होरे
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सोरटा
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
४७ (संख्या)
४७-सत्तेचाळीस  ही एक संख्या आहे, ती ४६  नंतरची आणि  ४८  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 47 - forty-seven.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
१६वी पायदळ डिव्हिजन
१६वी पायदळ डिव्हिजन ही भारताच्या सैन्यातील एक डिव्हिजन आहे.
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड्स आहेत. लेफ्टनेंट जनरल डिव्हीजनचे नेतृत्व करतो. १६(इन्फट्री) डिव्हीजन नेतृत्व लेफ्टनंट जनरल करत आहेत.(इ.स. २०१९)
वर्ग:भारतीय सैन्य
भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०१८
भारत क्रिकेट संघ जुलै २०१८ मध्ये ५ कसोटी, ३ एकदिवसीय व ३ टी२० सामने खेळण्याकरता इंग्लंडचा दौरा करणार आहे. भारत क्रिकेट संघ दौऱ्यात इसेक्स विरुद्ध एक प्रथम श्रेणी सामना खेळेल.
विराट कोहलीचा हा भारताचा कर्णधार म्हणून इंग्लंडचा पहिलाच दौरा असणार आहे.
संघ
अंबाती रायडू एका आरोग्य चाचणीत अनुत्तीर्ण झाल्यामुळे एकदिवसीय संघात सुरेश रैनाला स्थान दिले गेले.
शिरपूर
महाराष्ट्र राज्यात अगदी उत्तरेस असलेल्या धुळे जिल्ह्याच्या पश्चिम भागात शिरपूर हा एक तालुका आहे.शिरपूर तालुक्यातून मुंबई ते आग्रा हा राष्ट्रीय महामार्ग जातो. शिरपूर तालुका आदिवासी बहुल तालुका आहे. शिरपूर शहर हे तालुक्याचे मुख्यालय आहे. शिरपूर तालुका हा संपूर्ण खान्देशात एक विकसित तालुका म्हणून ओळखला जातो. तालुक्यातील प्रत्येक गावात रस्ते व पायाभूत सुविधांचा विकास झाला आहे. या शहरात राहणाऱ्या जनतेच्या सर्व मूलभूत गरजा भागतात आणि त्यांना जरूर त्या सोईसुविधा प्राप्त होतात.
शिरपूर तालुक्यात बोराडी, थाळनेर, सांगवी, अर्थे, दहिवद ही जास्त लोकसंख्येची गावे आहेत. या तालुक्याने पाणी व्यवस्थापन क्षेत्रात फार छान कामगिरी केली आहे. शिरपूर पॅटर्न म्हणून हा प्रकल्प संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहे. शिरपूर शहरात शिरपूर एज्युकेशन सोसायटीच्या अनेक संस्था आहेत त्यात आजूबाजूच्या परिसरातील विद्यार्थी शिक्षण घेतात. शिक्षण क्षेत्रात शिरपूर शहर बऱ्यापैकी आघाडीवर असून गावात चांगल्या शिक्षणसंस्था आहेत.
शिरपूर तालुक्यातील दहिवद हे गाव प्रसिद्ध हिंदी व मराठी अभिनेत्री स्मिता पाटील हिचे जन्मगाव आहे.
शिरपूर हे प्रसिद्ध आहे ते येथे सुरू असलेल्या पाणी अडवा पाणी जिरवा ह्या कामांमुळे. ह्या कामांना मुळे "शिरपूर पँटर्न" म्हणून सर्वत्र ओळख मिळाली आहे.
तसेच शिरपूर तालुक्यातील गुगल नामांकन आठ प्राप्त उत्तर महाराष्ट्रातील एकमेव गुगल गाईड मनाेहर पांडुरंग वाघ यांचे जन्मस्थान आहे. मनोहर वाघ हे तंत्रस्नेही विषय साधनव्यक्ती आहेत यांनी अनेक स्थळे गुगल नकाशात जोडली आहेत त्या स्थळांना आजपर्यंत पंचवीस लाख लोकांनी भेटी दिल्या आहेत व त्यांचे यू ट्यूब चॅनल आहे.अधुनिक अध्यापन पद्धती वर ते शिक्षकांना मोफत मार्गदर्शन करतात व त्यांच्या सेमिनार ला आजपर्यंत बावीस हजार शिक्षकांनी सहभाग नोंदवला आहे.
प्रशासन
खासदार- हिना गावित, नंदूरबार लोकसभा, भाजप
वि.स. आमदार- काशिराम पावरा,शिरपूर विधानसभा, भाजप
वि.प.आमदार-अमरीश पटेल,धुळे- नंदूरबार विधानपरिषद,भाजप
नगराध्यक्ष- जयश्री पटेल, शिरपूर- वरवाडे नगरपालिका, भाजप
उप नगराध्यक्ष- भूपेश पटेल, शिरपूर- वरवाडे नगरपालिका,भाजप
वर्ग:धुळे जिल्ह्यातील गावे
पळसदर
पळसदर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
भू-वैज्ञानिक
सामग्री [लपवा] 1 इतिहास 2 प्रशिक्षण / शाळा 3 विशेषीकरण क्षेत्र 4 रोजगार 5व्यावसायिक पदनाम हे सुद्धा पहा 6 संदर्भ जेम्स हटन हे सहसा प्रथम आधुनिक भूवैज्ञानिक म्हणून पाहिले जाते. 1785 मध्ये त्यांनी रॉयल सोसायटी ऑफ एडिन्बरोच्या थिअरी ऑफ द अर्थ टू द रॉयल सोसायटी ऑफ एडिनबर्ग येथे एक पेपर सादर केला. त्याच्या पेपरमध्ये त्यांनी आपल्या सिद्धांताची व्याख्या केली की पृथ्वीला पूर्वीपेक्षा जास्त जुने असणे आवश्यक आहे जेणेकरून डोंगरासांचा कालावधी कमी होऊ शकेल आणि समुद्राच्या खालच्या भागात नवीन खडक तयार केले जाऊ शकतील, ज्याला वळण लावण्यात आले होते कोरडी जमीन होईपर्यंत. हटनने 17 9 5 मध्ये आपल्या कल्पनांची दोन खंडांची आवृत्ती प्रकाशित केली (व्हॉल 1, खंड 2).
दिल्ली कॅपिटल्स
भारतीय प्रीमियर लीग स्पर्धेत दिल्ली कॅपिटल्स संघ दिल्ली शहराचे प्रतिनिधित्व करतो. संघाची मालकी जी.एम.आर. समूहाकडे आहे. या संघाचे नाव पूर्वी दिल्ली डेअरडेव्हिल्स होते.
फ्रॅंचाइजींचा इतिहास
इंडियन प्रीमियर लीग फ्रॅंचाइजच्या लिलावात जी.एम.आर. समूहाने ८.४ कोटी अमेरिकन डॉलर किंमत मोजून दिल्ली डेअरडेव्हिल्स विकत घेतले.
मैदान
फिरोज शाह कोटला
प्रबंधक आणि प्रशिक्षण चमू
प्रबंधकः
प्रशिक्षक:
२०१२चा हंगाम
{| class="wikitable sortable"
कोची संघ रद्द झाल्याने, प्रत्येक संघ इतर आठ संघासोबत होम आणि अवे, अश्या १६ सामने खेळेल.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील क्रिकेट संघ वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग वर्ग:दिल्ली कॅपिटल्स
पुणे–मिरज–लोंढा रेल्वेमार्ग
पुणे–मिरज–लोंढा रेल्वेमार्ग हा भारतामधील एक रेल्वेमार्ग आहे. हा मार्ग पुणे येथे मुंबई-चेन्नई रेल्वेमार्गापासून वेगळा होतो व दक्षिणेकडे धावतो. पश्चिम महाराष्ट्राच्या सर्व प्रमुख शहरांमधून जाणारा ४६८ किमी लांबीचा हा मार्ग कर्नाटकातील लोंढा ह्या लहान गावामध्ये हुबळी-गोवा रेल्वेमार्गाला जुळतो. महाराष्ट्रातील सातारा, कराड, सांगली, कोल्हापूर तसेच कर्नाटकातील बेळगाव इत्यादी महत्त्वाची शहरे ह्याच मार्गावर आहेत. कोकण रेल्वे चालू होण्याअगोदर गोव्याला रेल्वेमार्गाने जोडणारा हा एकमेव दुवा होता.
मे २०१६ मध्ये भारत सरकारने पुणे-मिरज-लोंढा मार्गाचे दुपदरीकरण करण्याची योजना जाहीर केली.
वर्ग:भारतामधील रेल्वेमार्ग वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक
शिंदखेडा
शिंदखेडा भारतातील, महाराष्ट्र राज्य, नाशिक विभागातील धुळे जिल्ह्यातील, एक तालुका आहे.
या शहरात शिंदखेडा नाव या ठिकाणी पूर्वीचे ('Shindi' झाडं फक्त नारळ किंवा पाम झाडं दिसत आहेत) 'Shindi' झाडं भरली होती कारण आहे, त्यामुळे Shindi झाडे पूर्ण सह Kheda (ठिकाण) नंतर नावाच्या आहे 'शिंदखेडा 'किंवा' Sindkheda '.
भौगोलिकदृष्ट्या हे शहर नदी बुराई नदीच्या पश्चिम बाजूला वसलेले आहे. या नदीवर शेतात पाणी साठवण्यासाठी एक धरण आहे.
या शहरात गावकऱ्यांच्या साताहिक गरजांसाठी व्यापार होतो. जवळच असणाऱ्या मुडावद येथे अहिल्यादेवी होळकरांनी बांधलेल्या कपिलेश्वर मंदिर हे मान्यताप्राप्त श्रद्धास्थान असुन येथे माघ वद्य त्रयोदशीला मोठी यात्रा भरते. मंदिर हे स्थापत्य शास्त्राचा एक उत्कृष्ट नमुना आहे. तापी व पांझरा नद्यांचा संगम असल्याने ह्या जागेला पवित्र क्षेत्र म्हणून मोठी मान्यता आहे. वर्ग:शिंदखेडा तालुक्यातील गावे
२०१० क्युबा विमान दुर्घटना
एरो कॅरिबियन फ्लाइट ८८३ हे एरो कॅरिबीयन या विमानसेवेचे विमान नोव्हेंबर ४ इ.स. २०१० रोजी दुर्घटनाग्रस्त होउन त्यातील सर्व, ६१ प्रवासी व चालकदलाचे ७ सदस्य यांचा मृत्यू झाला. ही हैती येथील पोर्ट औ प्रिन्स ते सेंटियागो डि क्युबा मार्गे क्युबामधील हवाना येथे जाणारी नियमित आंतरराष्ट्रीय प्रवासी  विमानसेवा होती.उड्डाणादरम्यान एटीआर-७२-२१२ प्रकारचे हे विमान  सेंट्रल क्युबन प्रॉव्हींस क्युबा मध्ये दुर्घटनाग्रस्त झाले.या विमानात असणारे सर्व,७ चालकदल सदस्यासहीत ६१ प्रवासी ठार झालेत.एटीआर-७२  या जातीच्या विमानांच्या अपघातापैकी हा सर्वात वाईट, तर आजवर क्युबामध्ये झालेल्या विमान अपघातांमध्ये तीसऱ्या क्रमाचा वाईट अपघात आहे.
अपघात
हे विमान हैती येथील पोर्ट औ प्रिन्स येथुन निघाले. ते सेंटियागो डि क्युबा मार्गे क्युबामधील हवाना येथे जाण्यासाठी दुपारी सुमारे ४:५०ला (स्थानिक वेळ)(20:50-आंतरराष्ट्रीय वेळ). ला निघाले.'हरिकेन टॉमस' या नावाच्या वादळाच्या येण्याच्या संभाव्य सुचनेमुळे बंद करण्यापूर्वी,सेंटियागो डि क्युबा येथील विमानतळावरून निघणारे, त्यादिवशीचे ते शेवटचे विमान होते.
अपघातापूर्वी आणीबाणीचा संदेश देउन, हवानाच्या आग्नेय दिशेस,३३६ कि.मी.अंतरावर असणाऱ्या,ग्वासीमल या शहराजवळ,सुमारे ५:४२ला ते जमिनीवर धडकले. एका प्रत्यक्षदर्शीनुसार,या विमानाने दाट झाडी असलेल्या ठिकाणी खाली पडण्यापूर्वी,अनेक वेड्यावाकड्या हालचाली केल्यात. ग्वासीमल येथील आरोग्यसेवेस जखमींवर उपचारासाठी सतर्कतेची सुचना देण्यात आली होती, परंतु, मध्यरात्रीनंतर,अपघातात कोणीही वाचु न शकल्यामुळे, ती सुचना परत घेण्यात आली. एटीआर-७२ या जातीच्या विमानांच्या अपघातापैकी हा सर्वात वाईट, तर आजवर क्युबामध्ये झालेल्या विमान अपघातांमध्ये तीसऱ्या क्रमाचा वाईट अपघात आहे. सन १९८९ मध्ये, ३ सप्टेंबरला क्युबाना डि एव्हीयाशनच्या एका विमानापघातानंतर, १७१ व्यक्ति ठार झाल्या होत्या,, व २७ मे १९७७ला आणखी एका अपघातात,६९ व्यक्ति दगावल्या होत्या. .
शोधमोहिम व बचावकार्य
बचावदलास अपघातस्थळी पोचण्यास, मार्गातील दाट झाडी बुलडोझरने रातोरात साफ करावी लागली.अधिकाऱ्यांनी अपघातस्थळास गराडा घातला व वृत्तसंकलकांना तेथे जाण्यास मज्जाव केला.विमान कोसळण्याने व स्फोटामुळे पूर्णपणे नष्ट झाले होते व प्रवाश्यांचे देह वाईटरित्या जळले होते.अपघाताच्या अनेक तासानंतरही विमानाचे अवशेष जळत होते. सापडलेले मृतदेह हे क्युबाच्या न्यायवैद्यक संस्थेत ओळखण्यासाठी पाठविले जाणार आहेत. . दुसऱ्या दिवशी म्हणजे ५ नोव्हेंबरला, बचावदलाने फ्लाइट डाटा व कॉकपिट व्हाईस रेकॉर्डर सापडविला.तो अन्वेषकांना सोपविण्यात आला.त्याने हे कळु शकेल कि,दोन टर्बो इंजिने असलेले हे विमान उड्डाणादरम्यान आकाशातुन कां कोसळले व ज्वालांच्या भक्षस्थानी पडले. .
प्रवासी व चालकदल
या विमानातील चालकदल व प्रवासी वेगवेगळ्या देशांचे होते.
अन्वेषण
'इंस्टिट्युटो डि एरोनॉटिका सिव्हिल डि क्युबा' ही क्युबामधील विमान अपघातांचे अन्वेषण करणारी संस्था आहे.एटीआर विमान कंपनी व फ्रांसचे 'नागरी विमानन अपघात सुरक्षा चौकशी व पृथक्करण ब्युरो' हे सरकारी खाते यात मदत करेल.
संदर्भ
वर्ग:२०१० मधील विमान अपघात व दुर्घटना वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
राष्ट्रभाषा
भारतीय संविधानानुसार भारताला कोणतीही अधिकृत राष्ट्रभाषा नाही. परंतु, भारतात २२ अधिकृत भाषा आहेत. देशात हिंदी, बंगाली, मराठी, तेलगू, तामिळ, गुजराती, कन्नड, ओडिया, मल्याळम, पंजाबी, आसामी या मुख्य भाषा आहेत. संस्कृत, तामिळ, मल्याळम, कन्नड, तेलगू आणि ओडिया यांना भारताच्या अभिजात भाषा म्हणून सरकारने घोषित केले आहे.
संसदीय कार्यवाही, न्यायपालिका आणि केंद्र सरकार आणि विविध राज्य शासनातील संवाद यांच्यासारख्या अधिकृत हेतूंसाठी इंग्रजीचा आणि हिंदीचा वापर केला जातो. राज्य शासन त्यांच्या पत्रव्यवहारात इंग्रजी तसेच काही राज्ये हिंदी भाषा वापरतात. भारतातील राज्ये परशिष्टात नमूद केल्यानुसार २२ अधिकृत भाषांना अधिकृत दर्जा देण्यात आला आहे. या सर्व भाषा समान अधिकृत दर्जाची आहेत आणि यापैकी कोणत्याही एका भाषेत शासकीय कागदपत्रे लिहिली जाऊ शकतात. भारताच्या संविधानानुसार देशाला कोणतीही राष्ट्रभाषा नाही.
इतिहास
स्वातंत्र्यप्राप्तीपूर्व १९४६ मध्ये घटनासमितीची ११ जणांची राष्ट्रभाषा उपसमिती स्थापन करण्यात आली होती. यामध्ये घटनाकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, काटजू यांच्यासह ८ जणांनी संस्कृत ही राष्ट्रभाषा व्हावी असा प्रस्ताव दिला. महात्मा गांधी व अन्य एका सदस्याने हिंदीची शिफारस केली व पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी इंग्रजीची शिफारस केली. यामुळे हिंदी व इंग्रजीला नाकारून सुद्धा त्यावेळी कोणताच निर्णय झाला नाही व विषय लांबणीवर पडून तेव्हापासून आत्तापर्यंत निर्णय झालेला नाही. दरम्यान, १९६३ मध्ये हिंदी ही केंद्र शासनाच्या अंतर्गत कामकाजाची प्रमुख भाषा ठरली. मात्र जनतेच्या संपर्कासाठी त्या त्या राज्यांची प्रमुख भाषा पहिल्या स्थानावर, हिंदी दुसऱ्या व तिसऱ्या स्थानावर इंग्रजी असा क्रम ठरला. त्यानुसार १४ राजभाषा ठरवण्यात आल्या.
लादलेली हिंदी विरुद्ध स्वभाषाभिमानी
२. मदुराईचे लोकसभा खासदार सु वेंकटेशन यांनी केंद्र सरकारकडून त्यांना इंग्रजीमध्ये केलेल्या निवेदनाचे उत्तर मिळाल्यानंतर न्यायालयात धाव घेतली.राजभाषा अधिनियम 1963 आणि राजभाषा नियम 1976चा संदर्भ देताना न्यायालयाने नमूद केले, “एकदा इंग्रजीमध्ये प्रतिनिधित्व दिल्यानंतर केंद्र सरकारचे कर्तव्य आहे की केवळ इंग्रजीतच उत्तर द्यावे जे देखील त्यांच्याशी सुसंगत असेल.भाषिक कट्टरता अधिक धोकादायक आहे कारण ती अशी भावना देते की एक भाषा श्रेष्ठ आहे आणि वेगवेगळ्या भाषा बोलणाऱ्या लोकांवर लादल्या जात आहेत." न्यायमूर्ती एन. किरुबाकरन (निवृत्त) आणि एम दुराईस्वामी (मद्रास उच्च न्यायालय)
सी.एम.बी.ब्रान यांच्या व्याखेनुसार
सी.एम.बी.ब्रान यांच्या व्याखेनुसार कोणत्याही देशाची राष्ट्रभाषा निश्चित करण्याकरिता खास चार गुणांचा समावेश असणे आवश्यक आहे. ते गुण म्हणजे- १) ती भाषा त्या देशाची प्रादेशिक भाषा अथवा विशिष्ट प्रदेशातील लोकांची भाषा असावी २) क्षेत्रीय भाषा, जी त्या देशातील विशिष्ट क्षेत्रात उत्तर, दक्षिण वगैरे भागातील असावी ( हिंदी फक्त उत्तरेकडील काही राज्यांमध्ये बोलली जाते) ३) सर्वसाधारण संपूर्ण देशात बोलली व समजली जाणारी भाषा. (उत्तरेकडील काही राज्य सोडली तर हिंदी कोणालाच समजत नाही) ४) जी त्या देशातील सरकारी कामकाजाकरिता एक राष्ट्रीय ओळख या नात्याने वापरली जाते अशी केंद्रीय भाषा. या सर्व निकषांना हिंदी भाषा उतरत नाही. त्यामुळे हिंदी ही भारताची एक बोली भाषा असुन राष्ट्रभाषा नाही, व इंग्रजी ही जगासोबत संवाद करण्यासाठी वापरली जाणारी एक बोलीभाषा आहे !
भारताची राष्ट्रभाषा आणि डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर
डाॅ. बाबासाहेब आंबेडकरांना संस्कृत ही देशाची राष्ट्रभाषा व्हावी असे वाटत होते. परदेशांतील अनेक विद्वानांचे तेच मत होते. कधीकाळी देशभर पसरलेली संस्कृतसारखी समृद्ध भाषा सोडून इतर भाषेचा विचार का करावा असे त्यांना वाटे.
भारत
राज्यघटनेनुसार भारतीय प्रजासत्ताकाच्या २२ अधिकृत भाषा असून, त्यात कुठेही राष्ट्रीय भाषा अशी संज्ञा योजलेली नाही. भारतीय राज्यघटनेच्या ३४३ व्या कलमानुसार प्रजासत्ताकाच्या केंद्रशासनाच्या कार्यालयीन कामकाजासाठी इंग्लिश व हिंदी या दोन भाषा वापरल्या जातात, तर राज्यशासनांच्या कार्यालयीन कामकाजासाठी प्रत्येक राज्याच्या अधिकृत भाषा वापरल्या जातात.
हिंदी ही भारताची राष्ट्रभाषा असल्याचा काही भारतीयांमध्ये गैरसमज आढळून येतो.
सिंगापूर
सिंगापुराच्या प्रजासत्ताकाच्या राज्यघटनेनुसार मलय भाषा ही मूळ मलय सिंगापुरी रहिवाशांची भाषा प्रजासत्ताकाची अधिकृत, तसेच राष्ट्रीय भाषा आहे. मलय भाषक सिंगापुराचे मूळ रहिवासी असले, तरीही चिनी वांशिक लोकांच्या मोठ्या स्थलांतरामुळे सध्या सिंगापुरात अल्पसंख्य भाषकसमूह आहेत. इ.स. २००० सालातल्या जनगणनेनुसार ४५.५ लाख लोकसंख्येमध्ये मलय भाषक १४ % आहेत. मलयेसोबत इंग्लिश, मॅंडरिन चिनी व तमिळ या सिंगापुराच्या अधिकृत भाषा आहेत.
संदर्भ
वर्ग:भाषा
श्रीकृष्ण नरसिंह गुत्तीकर
श्रीकृष्ण नरसिंह गुत्तीकर (जन्म : ८ डिसेंबर १९३४; मृत्यू :२९ मे २०१७, पुणे) हे एक माजी विषाणुशास्त्रज्ञ होते.
वडील स्टेशनमास्तर असल्यामुळे त्यांच्या बदलीच्या निमित्ताने गुत्तीकरांचे भारतातील विविध भागांत भ्रमण झाले. मात्र त्यांचे शालेय शिक्षण कुर्डुवाडीत झाल्यावर ते पुण्यात स्थायिक झाले. कौटुंबिक अडचणींमुळे त्यांना त्यांचे शिक्षण बीएस्‌सीच्या दुसऱ्या वर्षी सोडावे लागले. घरच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी त्यांनी मिळेल ती नोकरी स्वीकारली. मात्र त्यांची विज्ञानजिज्ञासा त्यांना स्वस्थ बसू देत नव्हती. त्या काळी पुण्यातील विषाणुशास्त्र संस्थेत अमेरिकन संचालक होते व तेथे संपूर्ण लोकशाहीचे वातावरण होते. यामुळे पदवी नसूनही, गुत्तीकर यांची विज्ञानजिज्ञासा पाहून त्यांना त्या संस्थेत काम करण्याची संधी मिळाली. विषाणुशास्त्र संस्थेत त्यांनी कधी माकडांचा, कधी कीटकांचा अभ्यास करून विषाणूंवर संशोधन केले. मात्र पदवीचा अडसर असल्यामुळे त्यांच्या एकट्याच्या नावे शोधनिबंध प्रकाशित होऊ शकत नव्हते; पण त्यांनी केलेल्या संशोधनाचे श्रेय त्यांनाच देण्यासाठी संस्थेनेच, प्रबंधांमध्ये सहलेखक म्हणून त्यांचे नाव देण्यास सुरुवात केली. पदवी नसली तरी विज्ञानातील त्यांच्या अभ्यासामुळे त्यांना संस्थेत मान मिळत होता. त्या नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ व्हायरालॉजी या संस्थेत गुत्तीकरांनी ३८ वर्षे नोकरी करून स्वेच्छानिवृत्ती घेतली.
विज्ञानप्रसाराचे कार्य
निवृत्तीनंतर १९८० सालापसून एस.एन. गुत्तीकरांनी स्वतःल पूर्णवेळ लोकविज्ञान चळवळीच्या कामाला वाहून घेतले. ते दर वर्षी विज्ञान आणि वैज्ञानिकांविषयी माहिती देणारी दिनदर्शिका प्रसिद्ध करत. हे काम त्यांनी २९ वर्षे केले. दिनदर्शिका निव्वळ विक्रीसाठीच प्रसिद्ध करून विक्रेत्यांच्या हवाली करायची असे न करता, ती दिनदर्शिका शाळांमध्ये, विज्ञानाशी संबंधित लोकांपर्यंत कशी पोहोचेल यासाठी ते नेहमी झटत. यातूनच त्यांनी राज्यभरात अनेक माणसे जोडली व त्यांचा आदर्श ठेवत, त्यातील अनेकांनी पुढे विज्ञानकार्याला वाहून घेतले आहे. गावागावांमध्ये विज्ञानाचा प्रसार व्हावा या उद्देशाने ते विज्ञान दिन, विज्ञान जत्रा, विज्ञान मेळावे आदींचे आयोजन करीत. चळवळीस वाहून घेण्याच्या स्वभावामुळेच डॉ. अनंत फडके, अरुण देशपांडे, सुधीर बेडेकर, दत्ता देसाई यांच्यासारखे विज्ञानवादी सहकारी आणि अनेक विद्यार्थी त्यांच्याशी जोडले गेले.
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
लक्ष्मीवाडी
लक्ष्मीवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील मिरज तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मिरज तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
गरुड योद्धा
ऍझटेक सैन्यामध्ये सैनिकांचा एक खास विभाग होता, त्या प्रकारच्या सैनिकाला गरुड योद्धा (अभिजात नाहुआट्ल: कुऔहट्ली, इंग्लिश - ईगल वॉरिअर किंवा ईगल नाईट) म्हटले जाई. जाग्वार योद्ध्यांप्रमाणेच गरुड योद्धा होणे खानदानी लोकांपुरतेच मर्यादित होते.
शिक्षण
सगळ्या ऍझटेक मुलांप्रमाणे हे योद्धेसुद्धा युद्धकला आणि शस्त्रास्त्रांची माहिती शाळेत शिकत. काही झाले तरी, शेवटी उत्तम विद्यार्थीच गरुड योद्धा होई.
१४वे शतक येईपर्यंत अझ्टेक मुलांचे शिक्षण त्यांच्या पालकांच्या हाती असे. त्यानंतरच्या काळात मात्र कालपुल्लीच्या अधिकाऱ्यांकडून त्यांच्यावर देखरेख ठेवली जाऊ लागली. ठरावीक काळानंतर ते त्यांची परीक्षा घेण्यासाठी प्रार्थनास्थळांकडे लक्ष देऊ लागले.
गरुड योद्धा बनण्याचा विधि
बालयोद्धा एकदा तरुण झाला की त्याला त्याचा पहिला कैदी पकडून दाखवावा लागे. सामान्यत:, जाग्वार योद्धाप्रमाणेच गरुड योद्धा हे नामाभिधान प्राप्त करण्यास त्यांना ४ किंवा ५ कैदी एका लढाईत पकडावे लागत.
लढाईतील डावपेच
ऍझटेक योद्धे लढाईत शत्रूसैनिकाचा पाय निकामी करण्याचा प्रयत्‍न करीत, त्यामुळे त्या जखमी सैनिकाला कैदी म्हणून नेण्यास सोपे जाई. कैदी हे विजयचिन्हाची ऍझटेक आवॄत्ती होती; परंतु ते हे "विजयचिन्ह" फार काळ बाळगत नसत. त्यांच्यापैकी एकाला देवाला बळी देत.
सैन्यातील स्थान
जाग्वार योद्ध्यांचा उपयोग मोठ्या प्रमाणावर गुप्तहेरांप्रमणे केला जाई. त्यापेक्षा हे गरुड योद्धे वेगळे होते. त्यांचा वापर टेहळणी करणाऱ्या हेरांसारखा केला जाई, त्याचबरोबर युद्ध चालले असताना पायदळी सैनिकांप्रमाणे त्यांना वापरत. युद्धात माक्वाहुइट्ल आणि इतर शस्त्रे (ऍट्ल-ऍट्ल, भाले इ.) वापरत. गरुड योद्धे लांबलांबची अंतरे कमी वेळात पार करू शकत; ह्या कारणाने अझ्टेक सम्राटाचा जासूद म्हणूनही त्यांचा उपयोग केला जाई.
गणवेश
त्यांचा गणवेश त्यांच्या अंगी असलेल्या बळाची आणि लढाईसाठी लागणाऱ्या धैर्याची निशाणीच होता. त्यांच्या ढाली रंगाने चकचकीत असून पिसांनी आच्छादलेल्या असत. त्यांच्या पायांवर चामडी पट्टी असे. प्राचीन काळात गुडघ्याखाली वापरायच्या संरक्षक कवचाची ही अझ्टेक आवृत्ती होय.
त्यांच्या माथ्यावर गरुडाचे डोके बसवलेले असे; आणि त्यांच्या गणवेशावर गरुडाची पिसे लावलेली असत.
शस्त्रास्त्रे
अझ्टेक योद्धे ऍट्ल-ऍट्ल, धनुष्य, भाले आणि खंजीर अशी विविध शस्त्रे वापरीत. अझ्टेक लोक तलवार व भाले यांसाठी झटकन थंड झालेल्या लाव्हा रसापासून बनलेल्या ऑबसिडियन काचेचे पाते तयार करीत असत. असे पाते पोलादापासून केलेल्या पात्यापेक्षा धारदार असे. परंतु त्याची धार फार काळ टिकत नसे. ती पाती उपयोगात आणल्यानंतर लगेच आपला धारदारपणा गमावत. हे योद्धे मेसोअमेरिकन हवामानास योग्य ठरतील असे वजनाने हलके उरस्त्राण (छातीवरील संरक्षक पत्रा) वापरीत.
सूची
अस्तेक - Aztec(s)
गरुड योद्धा - Eagle Warrior (or) Eagle Knight
जाग्वार योद्धा - Jaguar Warrior (or) Jaguar Knight
कालपुल्ली - Calpulli
माक्वाहुइट्ल - Maquahuitl
ऍट्ल-ऍट्ल - Atl-Atl
ऑबसिडियन - Obsidian
मेसोअमेरिकन - Mesoamerican
गुडघ्याखालील संरक्षक कवच - Greaves
उरस्त्राण - Breastplate
वर्ग:अस्तेक युद्ध वर्ग:अस्तेक सैन्य वर्ग:मध्ययुगातील सैनिक व त्यांची व्यवस्था
नाझरागाव
नाझरागाव हे महाराष्ट्राच्या सांगोला तालुक्यातील गाव आहे. येथे श्रीधरस्वामींची समाधी आहे.
वर्ग:सांगोला तालुका
सीएनएन
केबल न्यूझ नेटवर्क (संक्षेपः सीएनएन) (Cable News Network (CNN)) ही अमेरिकेमधील बातम्या पुरवणारी एक दूरचित्रवाणी केबल वाहिनी आहे. १९८० साली स्थापन झालेली सीएनएन ही २४ तास बातम्या पुरवणारी जगातील पहिली दूरचित्रवाहिनी होती. सीएनएनचे मुख्यालय अटलांटा येथे आहे. अमेरिकेतील एकूण १० कोटी घरांमध्ये सीएनएन वाहिनी दिसते. सीएनएन इंटरनॅशनल ही सीएनएनची आंतरराष्ट्रीय वाहिनी जगातील २५२ देशांमध्ये प्रसारित होते.
टाइम वॉर्नर ही अमेरिकेतील मोठी मनोरंजन कंपनी सीएनएनची मालक कंपनी आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेमधील दूरचित्रवाहिन्या
२२वी पायदळ डिव्हिजन
२२वी पायदळ डिव्हिजन ही भारताच्या सैन्यातील एक डिव्हिजन आहे.
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड्स आहेत. लेफ्टनेंट जनरल डिव्हीजनचे नेतृत्व करतो. २२(इन्फट्री) डिव्हीजन नेतृत्व लेफ्टनंट जनरल करत आहेत.(इ.स. २०१९)
वर्ग:भारतीय सैन्य
४८ (संख्या)
४८-अठ्ठेचाळीस  ही एक संख्या आहे, ती ४७  नंतरची आणि  ४९  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 48 - forty-eight.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
जांभिवली तर्फे खंबाळे
जांभिवली तर्फे खंबाळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
युवक दिन
भारत सरकारतर्फे १२ जानेवारी हा स्वामी विवेकानंद यांचा जन्मदिवस भारतात युवक दिन म्हणून पाळला जातो.
पिंपळगाव (कळंब)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
विद्यार्थी
वर्ग:शिक्षण
टेड टेलर
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोथिंबीर वडी
साहित्य :-
१. एक वाटी बेसन
२. एक मध्यम आकाराची कोथिंबिरीची जुडी बारीक चिरून
३. एक कांदा उभा आडवा चिरून
४. एक चमचा लाल तिखट
५. एक चमचा धणे पूड
६. एक चमचा जिरे
७. अर्धा चमचा हळद
८. दोन चमचे तांदळाचे पीठ
९. दोन चमचे हिरवे वाटण (मिरची + कोथिंबीर + आले)
१०. दोन चमचे तेल
११. चवीनुसार मीठ.
१. एक चमचा तेल
२. एक चमचा मोहरी
३. सजावटीसाठी किसलेला नारळ
कृती :-
सगळे जिन्नस एका भांड्यात एकत्र करून घ्यावे.
पाणी न टाकता मिश्रण नीट एकजीव करून घ्यावे.
एका ताटाला तेलाचे बोट लावून हे मिश्रण त्यात पसरवून ठेवावे.
शिट्टी न लावलेल्या प्रेशर कुकरमध्य इडलीप्रमाणे १५ मिनिटे वाफवून घ्यावे.
गार झाल्यावर वड्या पाडून वरून मोहरीची फोडणी द्यावी.
नारळाच्या किसाने सजवून गरमागरम चहासोबत खायला द्यावे. यालाच काही ठिकाणी सांबार वडी असेही म्हणतात.
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
२६वी पायदळ डिव्हिजन
२६वी पायदळ डिव्हिजन ही भारताच्या सैन्यातील एक डिव्हिजन आहे.
युआन श्वांग
ह्युएन-त्सांग (चिनी: 玄奘) (इंग्लिश: Xuan Zang)(इ.स.६०३ - इ.स. ६६४) हा एक चिनी विद्वान होता. ज्ञानाच्या आणि योग्य गुरूच्या शोधात तो भारतात आला. त्याचा जन्म चीनमधील हुनान या प्रांतात झाला. वयाच्या तेराव्या वर्षी त्याने बौद्ध धर्माची दिक्षा घेतली. यानंतर ज्ञानाच्या आणि योग्य गुरूच्या शोधात त्याने चीन पालथा घातला परंतु त्याचे समाधान न झाल्याने त्याने भारतात येण्याचे ठरवले.
२६वी पायदळ डिव्हिजन
वर्ग:भारताचे सैन्य
युआन श्वांग
भारतातही त्याने सर्वत्र प्रवास केला. काश्मिरपासून तक्षशिला, मथुरा,काशी, कपिलवस्तू,पाटलीपुत्र,नालंदा अशा अनेक ठिकाणी त्याने वास्तव्य केले. याकाळात त्याने वेद व्याकरण,आयुर्वेद,तत्त्वज्ञान अशा अनेक विषयांचा सखोल अभ्यास केला. इ.स.६४५ मध्ये तो चीनला परत गेला.
बाह्य दुवे
वर्ग:चिनी विद्वान वर्ग:भारताचा इतिहास वर्ग:चीनचा इतिहास वर्ग:चिनी बौद्ध वर्ग:इ.स. ६०३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ६६४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महाराष्ट्र केसरी
महाराष्ट्र केसरी ही महाराष्ट्र राज्यातील कुस्ती स्पर्धा आहे. या स्पर्धेची सुरुवात इ.स. १९६१ साली झाली. भारत देशाला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर पहीली महाराष्ट्र चँपियन स्पर्धा १९५३ साली झाली त्यावेळी पुण्यातील नगरकर तालमीचे प्रसिद्ध पहिलवान तुकाराम नानासाहेब फाळके यांनी मुंबई गिरणी कामगारातील मोठा मल्ल गोगाचाच सिद्धपा यांना अवघ्या दोन मिनीटात झोळी डावावर चीतपट मारले.व पै.तुकाराम फाळके यांना महाराष्ट्र चँपियन (केसरी) ट्रॉफी देण्यात आली.
सुरुवातीला स्पर्धेच्या बक्षिसाचे स्वरूप रोख रक्कम रूपात होते. इ.स.१९८२ पासून विजेत्यांना दीड किलो वजनाची चांदीची गदा देऊन गौरविण्यात येऊ लागले. अशी चांदीची पहिली गदा कुस्तीवीर मामासाहेब मोहोळ यांना मिळाली. २००८ पासून विजेत्यांना चांदीची गदा आणि ५१ हजार रुपये रोख रक्कम मिळू लागली. या स्पर्धेतील विजेते सरकारी नोकरीसाठी क्रीडा शेत्रातील राखीव जागांसाठी अर्ज करू शकतात. मुंबईच्या नरसिंग यादव याने २०११ ते २०१३ असे सलग तीन किताब मिळवले तर २०१४ ते २०१६चा महाराष्ट्र केसरी जळगावचा विजय चौधरी हा आहे.
महाराष्ट्र केसरी १९६१- २०१८ कुस्ती महर्षी मामासाहेब मोहोळ यांनी स्थापन केलेल्या महाराष्ट्र राज्य किस्तीगीर परिषद संस्थे अंतर्गत गेली सहा-सात दशकापासून राज्यातील सर्वोच्च अशा ‘महाराष्ट्र केसरी’ कुस्ती स्पर्धेचे आयोजन करण्यात येते. कुस्ती टिकावी, ईथल्या मातीतून चांगले मल्ल तयार होऊन ते देश विदेशात देखील चमकावे हाच उद्देश या स्पर्धेचा असतो. महाराष्ट्र केसरी ही माती व गादी (मॅट) विभाग मध्ये होते. यामध्ये माती विभागातील विजेता मल्ल व गादी विभागातील विजेता मल्ल यांच्यात महाराष्ट्र केसरी गदे साठी अंतिम लढत आंतरराष्ट्रीय नियमांनुसार मॅट वर होते, आणि या अंतिम लढती मधील विजेता मल्ल हा ‘महाराष्ट्र केसरी’ म्हणून घोषीत करून महाराष्ट्र केसरीची मानाची गदा बहाल केली जाते.
१९६१ ते २०१९पर्यंतचे महाराष्ट्र केसरी विजेते..
१) पैलवान दिनकर दहय़ारी (सांगली, १९६१), २) पैलवान भगवान मोरे (धुळे, १९६२), ३) पैलवान गणपतराव खेडकर (अमरावती, १९६४), ३) पैलवान गणपतराव खेडकर (नाशिक, १९६५), ४) पैलवान दीनानाथ सिंग (मुंबई, १९६६), ५) पैलवान चंबा मुतनाळ (खामगाव, १९६७), ५) पैलवान चंबा मुतनाळ (नागपूर, १९६८), ६) पैलवान हरिश्चंद्र बिराजदार (लातूर, १९६९), ७) पैलवान दादू चौगुले (पुणे, १९७०), ७) पैलवान दादू चौगुले (अलिबाग, १९७१), ८) पैलवान लक्ष्मण वडार (कोल्हापूर, १९७२), ८) पैलवान लक्ष्मण वडार (अकोला, १९७३), ९) पैलवान युवराज पाटील (ठाणे, १९७४), १०) पैलवान रघुनाथ पवार (चंद्रपूर, १९७५), ११) पैलवान हिरामण बनकर (अकलूज, १९७६), १२) पैलवान आप्पासाहेब कदम (मुंबई, १९७८), १३) पैलवान शिवाजीराव पाचपुते (नाशिक, १९७९), १४) पैलवान इस्माईल शेख (खोपोली, १९८०), १५) पैलवान बापू लोखंडे (नागपूर, १९८१), १६) पैलवान संभाजी पाटील (बीड, १९८२), १७) पैलवान सरदार खुशहाल (पुणे, १९८३), १८) पैलवान नामदेव मोळे (सांगली, १९८४), १९) पैलवान विष्णूजी जोशीलकर (पिंपरी चिंचवड, १९८५), २०) पैलवान गुलाब बर्डे (सोलापूर, १९८६), २१) पैलवान तानाजी बनकर (नागपूर, १९८७), २२) पैलवान रावसाहेब मगर (सोलापूर, १९८८), २३) पैलवान आप्पालाल शेख (सोलापूर, १९९२), २४) पैलवान उदयराज जाधव (पुणे, १९९३), २५) पैलवान संजय पाटील (अकोला, १९९४-९५), २६) पैलवान शिवाजी केकाण (नाशिक, १९९५-९६), २७) पैलवान अशोक शिर्के (वर्धा, १९९६-९७), २८) पैलवान गोरखनाथ सरक (नागपूर, १९९७-९८), २९) पैलवान धनाजी फडतरे (पुणे, १९९८-९९), ३०) पैलवान विनोद चौगुले (खामगाव, १९९९-२०००), ३१) पैलवान राहुल काळभोर (नांदेड, २००१), ३२) पैलवान मुन्नालाल शेख (जालना, २००१-०२), ३३) पैलवान दत्तात्रय गायकवाड (यवतमाळ, २००२-०३), ३४) पैलवान चंद्रहास निमगिरे (वाशी, २००२-०३), ३५) पैलवान सईद चाउस (इंदापूर, २००४-०५), ३६) पैलवान अमोल बुचडे (बारामती, २००५-०६), ३७) पैलवान चंद्रहार पाटील (सांगली, २००७), ३७) पैलवान चंद्रहार पाटील (सांगली, २००८), ३८) पैलवान विकी बनकर (सांगवी पिंपरी-चिंचवड, २००९), ३९) पैलवान समाधान घोडके (रोहा, २०१०), ४०) पैलवान नरसिंग यादव (अकलूज – २०११), ४०) पैलवान नरसिंग यादव (गोंदिया – २०१२), ४०) पैलवान नरसिंग यादव (भोसरी – २०१३), ४१) पैलवान विजय चौधरी (अहमदनगर-२०१४), ४१) पैलवान विजय चौधरी (नागपूर-२०१५), ४१) पैलवान विजय चौधरी (वारजे-२०१६), ४२) पैलवान अभिजीत कटके (भूगाव-२०१७), ४३) पैलवान बाला रफीक शेख (जालना-२०१८), ४४) पैलवान हर्षद सदगीर (म्हाळुंगे-बालेवाडी-२०१९), ४५) पैलवान पृथ्वीराज पाटील (सातारा-२०२१-२२),
1961 ते आतापर्यंत उपमहाराष्ट्र केसरी झालेल्या मल्लांची यादी १) पैलवान बिरजू यादव -१९६१ २) पैलवान सदाशिव ताकमोगे -१९६२ १) पैलवान बिरजू यादव -१९६४ ३) पैलवान मोहन भिसे -१९६५ ४) पैलवान चंबा मुत्नाळ -१९६६ ५) पैलवान दादा माने -१९६७ ६) पैलवान परसराम पाटील -१९६८ ७) पैलवान दादू चौगुले -१९६९ ६) पैलवान परसराम पाटील -१९७० ८) पैलवान साहेबराव जाधव -१९७१ ३) पैलवान मोहन भिसे -१९७२ ९) पैलवान रघुनाथ पवार -१९७३ ९) पैलवान रघुनाथ पवार -१९७४ १०) पैलवान अग्नेल निग्रो -१९७५ ११) पैलवान शिवाजी पाचपुते -१९७६ ११) पैलवान शिवाजी पाचपुते -१९७८ १२) पैलवान मदार नबाब -१९७९ १३) पैलवान रमेश ताकवले,हरगुडे ? -१९८० १४) पैलवान सरदार खुशाल -१९८१ १४) पैलवान सरदार खुशाल -१९८२ १५) पैलवान विष्णू भंडारी -१९८३ १६) पैलवान शंकर तोडकर -१९८४ १७) पैलवान रामा माने -१९८५ १८) पैलवान दिलीप पवार -१९८६ १८) पैलवान दिलीप पवार -१९८७ १९) पैलवान बाला रफी -१९८८ २०) पैलवान संजय पाटील -१९९२ २१) पैलवान बाळू पडघम -१९९३ २२) पैलवान मौला शेख -१९९४ २३) पैलवान राजू लोणारी -१९९५ २१) पैलवान बाळू पडघम -१९९७ २२) पैलवान मौला शेख -१९९८ २४) पैलवान राजू बारगुजे -१९९९ २५) पैलवान युवराज रूपनवर -२००० २६) पैलवान दत्त गायकवाड -२००१ २७) पैलवान चंद्रकांत सूळ -२००२ २८) पैलवान भरत मेकाले -२००३ २९) पैलवान रवी पाटील -२००४ ३०) पैलवान आसाब अहमद -२००५ ३१) पैलवान आबा सूळ -२००६ ३२) पैलवान अतुल पाटील -२००७ ३३) पैलवान संदीप बारगुजे -२००८ ३४) पैलवान सईद चाऊस -२००९ ३५) पैलवान नंदू आबदार -२०१० ३२) पैलवान अतुल पाटील – २०११ ३६) पैलवान विजय चौधरी-२०१२ ३७) पैलवान सुनील साळुंखे -२०१३ ३८) पैलवान सचिन येलभर -२०१४ ३९) पैलवान विकी जाधव -२०१५ ४०) पैलवान अभिजित कटके -२०१६ ४१) पैलवान किरण भगत -२०१७ ४०) पैलवान अभिजित कटके -२०१८ ४२) पैलवान शैलेश शेळके -२०१९ ४३) पैलवान विशाल बनकर -२०२१-२२
१९६३-स्पर्धा रद्द, १९७७-अनिर्णित, १९८९-अनिर्णित, १९९०-अनिर्णित, १९९१-अनिर्णित, १९९६-स्पर्धा रद्द, २०२०-स्पर्धा रद्द,
वर्ग:खेळ वर्ग:कुस्ती
स्निग्धता
स्निग्धता हा एखाद्या पदार्थाचा चिकटपणा,चोपडेपणा, बुळबुळबुळीतपणा असण्याचा गुण आहे. हा गुण पदार्थाच्या घन किंवा द्रव या दोन्ही अवस्थेत दिसून येतो.घर्षण कमी करणे हा अश्या प्रकारच्या पदार्थांचा मुख्य गुण असतो.असे पदार्थ नैसर्गिक किंवा कृत्रिम किंवा दोन्ही प्रकारचे मिश्रण राहु शकतात.उदाहरणार्थ- खनिज तेल, डांबर व्हॅसलिन,ग्रिस, पाण्यात भिजवलेला ईसबगोल ईत्यादी. या पदार्थात सहसा ओलसरपणा जरूर असतो व हातात धरले असता या पदार्थांची हातातुन निसटण्याची वृत्ती असते.
वर्ग:पदार्थाचे गुण वर्ग:आयुर्वेद
अर्चना गुप्ता
अर्चना गुप्ता (२८ मे, इ.स. १९७९:मुंबई, महाराष्ट्र - )हि एक भारतीय अभिनेत्री आणि मुंबईस्थित मॉडेल आहे,तसेच ती दक्षिण भारतीय अभिनेत्री देखील आहे.अर्चना गुप्ता जन्माने मुंबईकर असून तेलुगू चित्रपटांमधून अभिनय करते."अंदमैना मनसुलो" ह्या तेलुगू चित्रपटाद्वारे अर्चनाने आपल्या अभिनय कारकीर्दीस आरंभ केला त्यानंतर तिने डझनावर तेलुगू चित्रपटांतून काम केले आहे.तसेच एक कन्नड,एक हिंदी भाषा व एक तमिळ चित्रपटाद्वारे इतर भाषांमधून काम करण्याचा तिचा मानस दर्शविला आहे.
सुकळी (आर्वी)
सुकळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
ओम भुतकर
ओम भूतकर हे एक मराठी नाट्य-चित्र अभिनेते नाटककार आहेत. त्यांची अभिनयाची कारकीर्द बालकलाकार म्हणून सुरू झाली.
सन्मान आणि पुरस्कार
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:मराठी नाटककार
पाळेबुद्रुक
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
महाराष्ट्र महानगरपालिका निवडणूक २०१७
निवडणूक क्षेत्र
• मुंबई
• ठाणे
• पुणे
• नाशिक
• सोलापूर
• अकोला
• अमरावती
• पिंपरी-चिंचवड
• नागपूर
• उल्हासनगर
निवडणूक निकाल
वर्ग:बृहन्मुंबई महानगरपालिका
४९ (संख्या)
४९-एकोणपन्नास  ही एक संख्या आहे, ती ४८  नंतरची आणि  ५०  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 49 - forty-nine .
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
आर्थिक भूगोल
आर्थिक भूगोल हा संपूर्ण जगभरातील आर्थिक हालचालींच्या स्थान, वितरण आणि स्थानिक संघटनेचा अभ्यास आहे. हे भूगोलमधील शिस्त पारंपारिक उपक्षेत्र दर्शवते तथापि, अनेक अर्थतज्ज्ञ देखील शिस्त अधिक विशिष्ट प्रकारे क्षेत्रात संपर्क साधला आहे. आर्थिक भूगोलने उद्योगांचे स्थान, संवर्धनाच्या अर्थव्यवस्थेसह, परिवहन, आंतरराष्ट्रीय व्यापार, विकास, स्थावर मालमत्ता, सभ्यता, जातीय अर्थव्यवस्था, लिंगदशाच्या अर्थव्यवस्थांचा समावेश असलेल्या विविध विषयांच्या विविध पद्धतींचा विविध प्रकारे विचार केला आहे. कोर-परिधि सिद्धांत, शहरी स्वरूपाचे अर्थशास्त्र, पर्यावरण आणि अर्थव्यवस्था यांच्यातील संबंध आणि जागतिकीकरण.
जॉन स्नो
जॉन ऑगस्टिन स्नो (ऑक्टोबर १३, इ.स. १९४१:पीपलटन, वूस्टरशायर, इंग्लंड - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.
आर्थिक भूगोल
वर्ग:भूगोल वर्ग:अर्थशास्त्र
जॉन स्नो
स्नो इंग्लिशमध्ये कविताही लिहितो.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हनुमान
हनुमान ऊर्फ मारुती ही रामायणातील एक लोकप्रिय व्यक्तिरेखा असून ते श्री रामांचे महान भक्त, दास, दूत मानले जातात. त्यांचा जन्म अंजनी या वानरीच्या पोटी अंजनेरी येथे झाला होता. हे गाव व या नावाचा डोंगरी किल्ला महाराष्ट्रातल्या नाशिक जिल्ह्यात आहे. मारुतीचे वडील केसरी. वीर मारुती हे अतिशय ताकदवान-महाबली होते. त्यांना अनेक शक्ती सिद्धी प्राप्त होत्या. लहानपणी त्यांना भूक लागली असल्याने ते सूर्याला फळ समजून त्याला पकडण्याच्या इच्छेने सूर्याकडे धाव घेऊ लागले. परंतु सूर्याला पकडताच त्यांचे हात सूर्याच्या आगीने चळाचळा कापू लागले त्यामुळे ते सूर्यापासून थोडे लांब झाले परंतु त्यांना तो खेळ च वाटू लागला ते सारखा सूर्याला पकडायचे व सोडून द्यायचे त्यामुळे सूर्यही त्यांना घाबरु लागला असे करत करत त्यांनी सूर्याला गिळले. ते बघून इंद्रासहित सर्व देवांना काळजी वाटू लागली. सूर्याला व पृथ्वीला वाचविण्यासाठी इंद्राने आपले वज्र हे हनुमानांच्या दिशेने फेकले. त्या प्रहाराने हनुमानांचे तोंड वाकडे झाले, व ते बेशुद्ध पडले. नंतर देवांनी त्यांना भीतीपायी 'तुला आपल्या सर्व शक्तींचा विसर पडेल' असा शाप दिला.
पुढे श्रीराम वनवासात असताना त्यांची व हनुमानाची भेट झाली. रावणाने सीतेचे अपहरण केले तेव्हा हनुमानाने उड्डाण करून लंका गाठली आणि श्रीरामांचा निरोप माता सीतेला पोचवला. याच वेळ जम्बुवन्ताने आठवण करून दिल्याने त्यांना त्यांच्या महापराक्रमी शक्तीची जाणीव झाली. ते वर्ष इ.स.पू. ५०६७ होते असे दिल्लीच्या इन्स्टिट्यूट ऑफ सायंटिफिक रिसर्च येथील संशोधकांचे म्हणणे आहे.
लंकाधिपती च्या-रावणाच्या सैनिकांनी मारुतीला पकडून रावणासमोर उभे केले व त्याच्या शेपटीला कापड्याच्या चिंध्या बांधून त्यांना आग लावली. तेव्हा त्याने घरांघरांवर उड्या मारत आपल्या जळत्या शेपटीने पूर्ण लंकेला आग लावली लंका सोडली. परत जाऊन त्याने सीतेचे वर्तमान रामास कळवले. रामाने आपली वानरसेना लंकेला नेली आणि रावणाशी युद्ध केले. या युद्धात हनुमानाने रामाला मोठी मदत केली. जेव्हा लक्ष्मण बाण लागून बेशुद्ध पडला होता, तेव्हा त्याच्या उपचारांसाठी हनुमानाने उत्तराखंडातील द्रोणागिरी पर्वताकडे झेप घॆतली. पर्वतावर त्याला हवी ती वनस्पती ओळखू न आल्याने त्याने सर्व द्रोणागिरी पर्वत उचलून आणला. त्या पर्वतावर आढळणाऱ्या संजीवनी नावाच्या वनौषधीने लक्ष्मण परत शुद्धीवर आला व त्याचे प्राण वाचले.
हनुमान हा सप्त चिरंजीवांपैकी एक चिरंजीव आहे, म्हणजे तो अजूनही जिवंत आहे, अशी मान्यता आहे. जगात ज्या ज्या ठिकाणी, जेव्हा जेव्हा रामाचे नाव घेतले जाते, तेथे मारुती हजर असतो, असे म्हणतात. या माहितीच्या आधाराने कवी तुलसीदासाने मारुतीला शोधून काढले. मारुतीचा उल्लेख महाभारतातदेखील येतो. तो महाभारताच्या युद्धात अर्जुनाच्या रथाच्या ध्वजावर विराजमान होता.
जन्मतिथी
हनुमानाच्या जन्मतिथीबद्दल आणि जन्मस्थानाबद्दल अनेक मतमतांतरे आहेत. उत्तर भारतात आणि दक्षिण भारतात हनुमान जयंती वेगवेगळ्या तारखेला साजरी होते. तामिळनाडूत आणि केरळात ती मार्गशीर्षात, तर ओरिसामध्ये वैशाख महिन्याच्या पहिल्या दिवशी साजरी होते.
पत्नी व संतान
रामायण आणि बहुतेक पुराणांमध्ये हनुमान हे ब्रह्मचारी असल्याचे वर्णन केले गेले असले तरी, दक्षिण भारतात हनुमानाने सूर्य देवाची कन्या सुवर्चला हिच्याशी विवाह केला होता असे मानले जाते. या विवाहानंतर देखील हनुमान आणि सुवर्चला यांनी ब्रह्मचर्याचे पूर्ण पालन केले होते. तेलंगणातील खम्मम जिल्ह्यात हनुमान आणि त्यांची पत्नी सुवर्चला यांचे मंदिर असून यांची येथे नित्य पूजा केली जाते. जेष्ठ शुद्ध दशमीला स्थानिक लोक हनुमानजींचा विवाह देखील साजरा करतात.
सीतेच्या शोधार्थ हनुमान लंकेला जाण्यासाठी समुद्रावरून उडत असताना, त्यांच्या घामाचा एक थेंब मगरीच्या तोंडात पडला, ज्यापासून ती मगर गर्भार राहिली. रावणाचा एक भाऊ अहिरावण मकरध्वज नावाने त्याचे पालनपोषण केले आणि त्याला स्वतःच्या पाताळ लोकाच्या वेशीवर रक्षक म्हणून नेमले. लांकेतील युद्धात एके दिवशी, अहिरावणाने राम आणि लक्ष्मण यांना पळवून नेले आणि पाताळ लोकात बंदिस्त केले. याठिकाणी हनुमान आणि मकरध्वजात युद्ध झाले. यात मकरध्वज पराभूत झाला. हनुमानाने अहिरावण आणि महिरावण यांना मारून आपल्या या मुलाला पाताळ लोकाचा राजा बनवले.
झोपलेल्या हनुमानाच्या मूर्ती
भारतात अशा आठ मूर्ती आहेत : १. भद्रा मारुती (खुलताबाद येथील घृष्णेश्वराच्या जवळ). २, अलाहाबादेत यमुनेच्या तीरावर (संगम घाटावर) ३, मध्य प्रदेशात जाम सावली येथे ४. राजस्थानमध्ये अलवर येथे ५. राजकोट ६. इटावा जिल्ह्यात पिलुआ गावात ७. चांदोली जिल्ह्यात आणि ८. छिंदवाडा येथे.
हेसुद्धा पहा
वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा वर्ग:सप्तचिरंजीव वर्ग:हिंदू दैवते वर्ग:चिरंजीवी
मृणाल कुलकर्णी
अभिनयाची सुरुवात
त्यांनी अभिनयाची सुरुवात अल्पवयातच मराठी दूरदर्शनवरील स्वामी या मालिकेपासून केली. तेव्हा त्या बारावीत शिकत होत्या. स्वामीमधे त्यांनी माधवराव पेशवे यांच्या पत्‍नी रमाबाईंची भूमिका साकारली. या मालिकेमुळे मृणाल कुलकर्णी यांचे नाव घरोघरी पोचले. त्यानंतर त्यांनी श्रीकांत आणि द ग्रेट मराठा या मालिकाही केल्या. नंतर द्रौपदी, हसरते, मीराबाई, टीचर, खेल, स्पर्श, सोनपरी इत्यादी मालिकांमधून त्यांचा सकस अभिनय बहरत गेला. अल्फा मराठी वाहिनीवरील अवंतिका या मालिकेतील त्यांच्या अभिनयाला फार वाहवा मिळाली.
दिग्दर्शनाची सुरुवात
मृणाल देव-कुलकर्णी यांनी प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं (२०१४) या चित्रपटापासून चित्रपट दिग्दर्शन क्षेत्रात पदार्पण केले,या चित्रपटानंतर त्यांनी श्रीमंत माधवराव पेशवे यांच्या जीवनावर आधारित रमा माधव या चित्रपटाचे दिग्दर्शन केले. प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं (२०१४) आणि रमा माधव या दोन्ही चित्रपटात त्यांनी दिग्दर्शनासोबातच अभिनय देखील केला आहे.
लेखन
मृणाल देव-कुलकर्णी यांनी 'मेकअप उतरवल्यानंतर' नावाचे मराठी पुस्तक लिहिले आहे.
चित्रपट प्रवास
त्यांनी विविधरंगी, बहुढंगी असे अनेक प्रकारचे मराठी तसेच हिंदी चित्रपट केले. त्यामध्ये ऐतिहासिक, सामाजिक, प्रणयरम्य अशा अनेक विषयांचा अंतर्भाव होतो.
कौटुंबिक व खाजगी आयुष्य
प्रसिद्ध साहित्यिक गो.नी.दांडेकर हे मृणाल कुलकर्णी यांचे आजोबा होत. साहित्यिक वीणा देव त्यांच्या आई आहेत. त्यांचे वडील डॉ. विजय देव पुण्यातील स.प. महाविद्यालयाचे प्राचार्य होते. व्यवसायाने वकील असलेल्या श्री रुचिर कुलकर्णी यांच्याशी मृणाल यांचा विवाह झाला आहे. मृणाल यांचा मुलगा विराजस हा सुद्धा अभिनेता असून त्यानी नुकतीच अभिनेत्री शिवानी रांगोळे हिच्यासोबत लग्नगाठ बांधली.
ब्रॅंड ऍम्बॅसॅडर
मृणाल कुलकर्णी ह्या वयम्च्या ब्रॅंड ऍम्बॅसॅडर देखील आहेत.
संदर्भ
देव, मृणाल देव, मृणाल देव, मृणाल वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पिलखाना
पिलखाना हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
पीटर हेवूड
पीटर हेवूड (इंग्लिश: Peter Heywood) (६ जून, इ.स. १७७२ - १० फेब्रुवारी, इ.स. १८३१) हा एक ब्रिटिश नौसेनाधिकारी होता. तो २८ एप्रिल, इ.स. १७८९च्या एच.एम.एस. बाउंटी या नौकेवर झालेल्या बंडाळीदरम्यान बोटीवर होता. त्या बंडाळीत त्याने सहभागही घेतला होता. त्यासाठी त्याला अटक झाली व बंडखोर म्हणून फाशीची शिक्षा झाली होती. पण नंतर त्याला माफी देण्यात आली. तो नौसेनेवर परत रुजू झाला व २९ वर्षे तेथे नौकरी करून, तो पोस्ट-कॅप्टन या पदावर पोहोचून निवृत्त झाला.
बंडाळी
मग नंतर नौकेचा परतीचा प्रवास चालू झाला. पण लवकरच क्रिस्टियन व त्याच्या सहकारी अधिकाऱ्यांनी लेफ्टनंट ब्ल्यायला पकडले आणि नौका आपल्या नियंत्रणाखाली आणली. ब्लाय व त्याच्या १९ निष्ठावंत अधिकारी यांना एका उघड्या छोट्या बोटीत बसवून समुद्रात सोडून देण्यात आले. हेवूड इतरांसोबत बोटीवरच थांबला होता. नंतर त्याने इतर १५ जणांसोबत बाउंटी सोडली व ते ताहितीला परतले. बाउंटी आपल्या इंग्लंडकडील प्रवासावर पुढे निघाली व काही काळाने पिटकैर्न बेटावर पोहोचली. त्या छोट्या बोटीतून प्रदीर्घ व असाद्ध्य प्रवासानंतर ब्लाय इंग्लंडला पोहोचला. तिथे त्याने बंडखोरांवर खटला भरला. त्यात बंडाला चिथावणी देणाऱ्यांमध्ये हेवूडसुद्धा होता. एच.एम.एस. पॅंडोरा नौकेला त्याच्या शोधात पाठविण्यात आले व इ.स. १७९१ मध्ये त्याला व त्याच्या सोबत्यांना पकडण्यात आले. त्यांना बेड्या घालून पॅंडोरावर आणले गेले. मात्र परतीचा प्रवास मोठा कठीण ठरला. पॅंडोरा ग्रेट बॅरियर रीफवर आदळून फुटली. हेवूडसोबतचे चार कैदी बुडून मरण पावले मात्र हेवूड सुदैवाने वाचला.