cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ज्योतिबा
मूर्ती
जोतिबा देवाची रोज तीन वेळा पूजा बांधली जाते. पहिली साधी पूजा सकाळच्या महाभिषेकापूर्वी, दुसरी खडी पूजा अभिषेकानंतर तर तिसरी पूजा बैठी असते. ती दुपारनंतर बांधण्यात येते. दर शनिवारी "श्रीं'ची दुपारी बारा ते तीन वेळेत घोड्यावर बसलेली पूजा बांधली जाते. सर्व पूजा डोळ्यांचे पारणे फेडणाऱ्या असतात. दक्षिण मोहिमेत श्री केदारनाथ व औंदासूर या राक्षसाची समोरासमोर भेट झाली. निकराचे युद्ध झाले; परंतु औंदासुराचा वध मूळ माया श्री यमाईदेवीच्या हस्ते असल्याने जोतिबा देवांनी देवीस "यमाई'' अशी साद घातली. तेव्हापासून देवीचे नाव यमाई असे रूढ झाले. यमाई ही जोतिबाची बहीण आहे.
चैत्र यात्रेदिवशी सासनकाठी व पालखी सोहळा सर्व लवाजमा यमाईदेवीच्या भेटीस जातो. देवीस मीठ-पीठ वाहण्याची पुर्वापार परंपरा आहे. नवीन लग्न झालेले दांपत्य मंदिरासमोर दगडांच्या व खापरांच्या उतरंडी लावतात. ही उतरंड म्हणजे चौदा चौक कड्या व सात समुद्ररूपी विश्‍वाचे प्रतीक. "आम्ही नवजीवनाची सुरुवात तुझ्या दारातून करतो, तेव्हा आमचा संसार सुखी कर' असे साकडे घालून भाविक देवीस मीठ-पीठ अर्पण करतात. यमाईदेवीच्या मंदिरावरील मूळ भिंतीवर काही आकर्षक शिल्पे आहेत. ही शिल्पे माणसाने, माणसाशी माणसासारखे वागावे ही शिकवण देतात. बहीण भावाचे, अर्धपशूचे, कृष्ण व दुधाचे माठ घेऊन जाणाऱ्या गवळणी, रामायणातील वनवासाचा एक प्रसंग अशी शिल्पे आहेत. जोतिबाच्या धार्मिक विधीत उंट, घोडे, हत्तीला पूर्वीपासून मोठा मान आहे. पालखी सोहळा, धूपारती यात प्राण्यांचा सहभाग असतो.
सासनकाठी मिरवणुक
रत्नासुर व कोल्हासुर या राक्षसांनी अत्याचार सुरू केला होता. तेव्हा करवीर निवासनी श्री महालक्ष्मीने केदारनाथांचा (जोतिबा) धावा केला. तेव्हा जोतिबा देवाने राक्षसांचा संहार केला. हे राक्षस मारल्यानंतर श्री महालक्ष्मी देवीचा राज्याभिषेक केदारनाथांनी केला व ते परत हिमालयाकडे जाण्यास निघाले, तेव्हा महालक्ष्मी व चोपडाई देवीने त्यांना वाडी रत्‍नागिरीवर परत आणले व त्यांचा राज्याभिषेक केला. सोहळ्यास यमाई देवीस निमंत्रण देण्याचे विसरल्याने त्या रुसल्या. त्यांचा रुसवा काढण्यासाठी पूर्वी केदारनाथ औंध गावी जात होते. त्यावेळी यमाई देवीने केदारनाथांना सांगितले की तुम्ही आता मूळ पीठाकडे येऊ नका, मीच वाडी रत्‍नागिरीवरील चाफेबनात येते. तेव्हापासून केदारनाथ चैत्र पौर्णिमेस श्री यमाई देवीची भेट घेण्यासाठी सासनकाठी लवाजम्यासह जातात. हीच चैत्र यात्रा होय.
चैत्र यात्रेत गुलाल-खोबरे, बंदी नाणी यांची पालखीवर होणारी उधळण अनोखी असते. . सासनकाठ्या चाळीस फूट उंचीच्या असतात. रंगीबेरंगी कपड्यांनी सजविलेल्या सासनकाठ्या आकर्षक व सुंदर दिसतात. काही काठ्यांना नोटांच्या माळा, फुलांच्या माळा असतात. हलगी, पिपाणी, तुतारी, सनईच्या तालावर काठ्या विशिष्ट पद्धतीने नाचविल्या जातात. भर उन्हात तरुण वर्ग, गुलालात चिंब होऊन नाचतो. सर्वांच्या मुखात जोतिबाच्या नावानं चांगभलचा अखंड गजर असतो.
हस्त नक्षत्रावर दुपारी दीड वाजता सासनकाठीच्या मिरवणुकीस प्रारंभ होतो,त्यावेळेस देवस्थान कमिटीचे भालदार चोपदार पालक मंत्री, तीर्थक्षेत्र पाडळी (निनाम)'सासन काठी १ चे पूजन करून  संत नावजीनाथच्या किवळ काठीस पानाचा विडा देऊन आमंत्रण् देतात आणि तोफेच्या सलामीने मिरवणुकीस प्रारंभ होतो. या मिरवणुकीमध्ये क्रमवारे पहिला मान तीर्थक्षेत्र पाडळी (निनाम ) ता. जि .सातारा )या सासनकाठीचा,त्यानंतर मौजे विहे (ता.पाटण), करवीर कोल्हापूरची हिंमत बहादूर चव्हाण, वाळवा तालुक्यातील करंजवडे ता.वाळवा जि.सांगली गावातून येणारी मध्यप्रदेश येथील ग्वाल्हेरच्या शिंदे उर्फ सिंधिया सरकार, कोल्हापूर छत्रपती, कसबा डिग्रज (ता.मिरज), कसबा सांगाव (ता.कागल), किवळ (जि. सातारा), कवठेएकंद (जि. सांगली), रेठरे बुद्रुक साळुंखे (ता.कराड) यांच्या मानाच्या १८ सासनकाठ्या सहभागी होतात. मान नसलेल्या ५७ आणि इतर २९ अशा एकूण ९६ सासनकाठ्या सहभागी असतात. या मिरवणुकीमध्ये २० फुटांपासून ते ७० ते ८० फुटांच्या उंचच उंच सासनकाठ्या सहभागी असतात. हस्त नक्षत्रावर दुपारी दीड वाजता सासनकाठ्यांच्या मिरवणुकीस प्रारंभ होतो. यावेळी तोफेच्या सलामीने जोतिबा मंदिरातून यमाई मंदिराकडे पालखी मार्गस्थ होते.फक्त संत नावजीनाथ किवळ (जि. सातारा) याच सासनकाठीला यमाई मंदिराच्या दारात उभे राहण्याचा मान आहे.सायंकाळी साडेसहा वाजता यमाई मंदिरात यमाईदेवी व जमदग्नी यांच्या विवाह सोहळ्याचा धार्मिक विधी होतो. त्यानंतर 'श्रीं'ची पालखी व संत नावजीनाथांची सासन काठी परत श्री जोतिबा मंदिरात येऊन तोफेच्या सलामीने रात्री दहा वाजता पालखी सोहळ्याची सांगता होते.
मंदिर
श्री जोतिबाचे आज जे मोठे मंदीर दिसते आहे त्या ठिकाणी पूर्वी छोटेसे देवालय होते.मूळ मंदीर कराडजवळच्या किवळ येथील नावजीबुवा साळुंखे-किवळकर (संत नावजीनाथ) नामक भक्ताने बांधले व त्याचे नंतर आजचे देवालय आहे ते इ.स.१७३० मध्ये ग्वाल्हेरचे महाराज राणोजीराव शिंदे यांनी मुळच्या ठिकाणी भव्य स्वरूपात पुनर्रचित करून बांधले.मंदिराचे बांधकाम उत्तम प्रतीच्या वेसाल्ट दगडात करण्यात आले आहे. कोल्हापूरच्या वायव्य दिशेस साडेसतरा किलोमीटर अंतरावर वाडीरत्‍नागिरी येथे दख्खनचा राजा जोतिबाचे भव्य पुरातन असे मंदिर आहे. हे तीर्थ ज्या पर्वतावर वसलेले आहे, त्या डोंगराचे मूळ नाव मौनागिरी. डोंगरावर उत्तरेकडील बाजूस खोलगट भागामध्ये जोतिबाचे मंदिर आहे. मंदिर हेमाडपंती स्थापत्यशैली शैलीतील असून, या ठिकाणी तीन मंदिरांचा समूह आहे. मुख्य मंदिर हे प्राचीन असून उर्वरित दोन मंदिरे ही अठराव्या शतकात बांधल्याचा उल्लेख आढळतो. प्रत्येक मंदिराचे खास वैशिष्ट्य आहे. जोतिबा मंदिर हे अतिप्राचीन असून ते महालक्ष्मी मंदिराच्या बरोबरीचे आहे. पन्हाळा राजधानी असलेल्या शिलाहार या राजाने ते बांधल्याची आख्यायिका आहे. जोतिबाचे परमभक्त नावजी यांनी मंदिर बांधल्याचा उल्लेखही आढळतो. आजचे देवालय हे 1730 मध्ये ग्वाल्हेरचे महाराज राणोजीराव शिंदे यांनी मूळ ठिकाणी भव्य रूपात पुर्नचित करून बांधले. मंदिर उत्कृष्ट स्थापत्यकलेचा नमुना आहे. मंदिराचा दगड मंदिरातील तापमान संतुलित राखण्याचे काम करतो. त्यामुळेच उन्हाळ्यामध्ये गाभाऱ्याबरोबरच मंदिराच्या बाहेर व मंडपात भाविकांना गारव्याचा अनुभव घेता येतो. जोतिबावरील नंदीचे दक्षिणाभिमुख मंदिर वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. असे मंदिर क्वचित आढळते. दुसरे वैशिष्ट्य म्हणजे या ठिकाणी एकाऐवजी दोन नंदी आहेत. हे दोन्ही नंदी म्हणजे ईश्‍वराच्या सगुण, निर्गुणाच्या भक्तीचे प्रतीक होय. या मंदिरासमोरील महादेव मंदिराला जोडूनच आदीमाया चोपडाईदेवीचे मंदिर आहे. या मंदिराभोवती अष्टप्रधानांची स्थापना केलेली आहे. या शिवाय गोरक्षनाथ (आदिनाथ), रामेश्‍वर, शंखभैरव, हरिनारायण मंदिर, दत्त मंदिर आहेत. दुसरे केदारेश्वराचे देवालय.विशेष म्हणजे ते खांबाच्या आधाराशिवाय उभे आहे.हे मंदीर इ.स.१८०८ मध्ये दौलतराव शिंदे यांनी बांधले.केदारलिंग व केदारेश्वर यामध्ये चर्पंटावा म्हणजे चोपडाई देवालय आहे.इ.स.१७५० मध्ये प्रीतीराव चव्हाण (हिम्मतबहादूर) यांनी बांधले. यी तीन देवळांचा एक गट होतो.चौथे सामाश्वरीचे देवालय हे इ.स.१७८० मध्ये मालजी निकम पन्हाळकर यांनी बांधले.
सण उत्त्सव
जोतिबावर सरता रविवार, लळित सोहळा, नगरप्रदक्षिणा, अकरा मारुती दिंडी, नवरात्रोत्सव, पालखी सोहळे, श्रावण षष्ठी यात्रा असे अनेक सण-उत्सव साजरे केले जातात. जोतिबाचे मंदिर हे ठरावीक दिवसांसाठीच रात्रंदिवस खुले असते. चैत्र यात्राकाळात तीन दिवस, श्रावण षष्ठी यात्रेत, चैत्र षष्ठीस, लळित सोहळ्यास, विजयादशमीचा जागर या दिवशी ते रात्रंदिवस खुले असते.
भक्त
जोतिबाच्या दक्षिणद्वारी कापूर-अगरबत्ती जेथे लावली जाते, त्या पायरीला लागून आडवी मूर्ती आणि ज्यावर भक्तिभावाने गुलाल-फुले वाहिली जातात त्या पादुका परमभक्त नावजी बुवांच्या. देवाच्या दारी पायरीजवळ अजरामर होऊन राहण्याचा मान किवळ (ता. कराड) येथील नावजी ससे (पाटील) यांना लाभला आहे. या पायरीवर दक्षिण बाजूलाच देवालयाच्या शिखरावर नावजींचा बैठ्या स्वरूपातील पुतळा आहे.
हेसुद्धा पाहा
वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे
दिमापूर रेल्वे स्थानक
दिमापूर रेल्वे स्थानक हे भारताच्या नागालॅंड राज्याच्या दिमापूर शहरामधील रेल्वे स्थानक आहे. हे नागालॅंड राज्यातील एकमेव रेल्वे स्थानक असून गुवाहाटीकडून दिब्रुगढकडे धावणाऱ्या सर्व गाड्या येथे थांबतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:नागालँडमधील रेल्वे स्थानके वर्ग:दिमापूर जिल्हा
श्रीपेरुम्बुदुर लोकसभा मतदारसंघ
श्रीपेरुम्बुदुर हा तमिळनाडू राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
मतदार
दिनांक १० जानेवारी, इ.स. २०१४ च्या मतदारयादीनुसार या लोकसभा मतदारसंघात ९३६७७५ पुरुष मतदार, ९१८५०१ स्त्री मतदार व २२८ अन्य मतदार असे मिळून एकूण १८५५५०४ मतदार आहेत. == खासदार ==
हेसुद्धा पहा
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:तमिळनाडूमधील लोकसभा मतदारसंघ
फ्रेडरिक बर्टन
बर्टन, फ्रेडरिक वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सोंग हुईजोंग
सोंग हुईजोंग (नवी चिनी चित्रलिपी: 徽宗; जुनी चिनी चित्रलिपी: 徽宗; फीनयीन: huīzōng; उच्चार: हुईऽऽऽ-जोंऽऽऽङ्ग) (नोव्हेंबर २ १०८२ - जून ४ ११३५) हा चीनवर राज्य करणारा सोंग राजवंशातला आठवा आणि सर्वात प्रसिद्ध सोंगवंशीय सम्राटांपैकी एक होता.
वर्ग:चिनी सम्राट वर्ग:सोंग राजवंश वर्ग:इ.स. १०८२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ११३५ मधील मृत्यू
इ.स. ७८०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७८० वर्ग:इ.स.च्या ७८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
पश्चिम सिंगभूम जिल्हा
पश्चिम सिंगभूम हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र चैबासा येथे आहे.
१९९०मध्ये पूर्वीच्या सिंगभूम जिल्ह्याचे विभाजन झाल्यावर हा जिल्हा अस्तित्वात आला.
तालुके
वर्ग:पश्चिम सिंगभूम जिल्हा वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
रिचमंड, व्हर्जिनिया
रिचमंड (Richmond) ही अमेरिकेतील व्हर्जिनिया राज्याची राजधानी व तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. अमेरिकेच्या गृहयुद्धादरम्यान हे शहर दक्षिणेची राजधानी होते. रिचमंड शहर व्हर्जिनियाच्या पूर्व भागात वॉशिंग्टन, डी.सी.पासून १०८ मैल अंतरावर स्थित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:व्हर्जिनियामधील शहरे वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
चेंगलपट्टू लोकसभा मतदारसंघ
चेंगलपट्टू हा तमिळनाडू राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ होता. १९५२ साली स्थापन झालेला हा मतदारसंघ २००९ सालच्या पुनर्रचनेदरम्यान बंद करण्यात आला व त्यामधील विधानसभा मतदारसंघ कांचीपुरम ह्या नवीन मतदारसंघामध्ये विलीन करण्यात आले.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:तमिळनाडूमधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ
पोखरण २
पोखरण २ हे भारताने ११ मे आणि १३ मे, इ.स. १९९८मध्ये केलेल्या अणुचाचण्यांना दिले गेलेले नाव आहे. या दोन दिवसात मिळून एकूण पाच अणुचाचण्या केल्या गेल्या. ११ मे रोजी तीन तर १३ मे रोजी दोन अशा एकूण पाच अणुचाचण्या करण्यात आल्या होत्या. यांतील पहिला स्फोट फ्युजन बॉम्ब होता तर इतर फिजन बॉम्ब होते.
या चाचण्या राजस्थानमधील पोखरण गावाजवळ जमिनीत केल्या गेल्या होत्या.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय चाचणी अणुस्फोट
कलनातल्या विषयांची यादी
ही कलनातील मुख्य विषयांची यादी आहे.
परिभाषिक संज्ञा
पुढचा स्तरीय विकास: पहा वास्तव विश्लेषणातील विषयांची यादी, क्लिष्ट विश्लेषणातील विषयांची यादी, बहुचल कलनातील विषयांची यादी
* वर्ग: गणितातल्या याद्या
शुक्राचार्य
शुक्र उशनस्, अर्थात शुक्राचार्य (अन्य नावे: उशनस काव्य) हा हिंदू पुराणांनुसार भृगूचा पुत्र व असुरांचा गुरू होता. ऋग्वेदातील उल्लेखांनुसार तो सूक्तद्रष्टा ऋषी होता. हिंदू फलज्योतिषानुसार शुक्र ग्रहाशी याचे ऐकात्म्य मानले जाते.
वैवस्वत मन्वंतरातील पुरंदर इंद्राची कन्या जयंती हिच्याशी शुक्राचार्यांचा विवाह झाला. त्यांच्यापासून जयंतीला देवयानी नामक कन्या झाली.
शुक्राचार्यांना संजीवनीविद्या प्राप्त असल्याने, असुरांचा राजा वृषपर्वा याने त्यांचे शिष्यत्व पत्करले व त्यांच्या त्या विद्येच्या आधाराने युद्धांत देवांचा वारंवार पराभव केला.
वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
यार्मिला गाय्दोसोव्हा
यार्मिला ग्रॉथ (Jarmila Groth; जन्मः २६ एप्रिल १९८७) ही एक स्लोव्हाक-ऑस्ट्रेलियन टेनिसपटू आहे.
गाय्दोसोव्हा, यार्मिला गाय्दोसोव्हा, यार्मिला वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ब्राउनश्वाइग
खेळ
फुटबॉल हा ब्राउनश्वाइगमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहे. जर्मनीमधील सर्वात जुन्या संघांपैकी एक असलेला व बुंदेसलीगामधून खेळलेला आइनट्राख्ट ब्राउनश्वाइग हा संघ येथेच स्थित आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
वृषपर्वा
वृषपर्वा हा भारतीय पुराणकथांमधील दैत्यांचा एक राजा होता.
त्याने दैत्यगुरू शुक्राचार्य यांच्या संजीवनीविद्येच्या साहाय्याने देवांचा पराभव केला अशी पुराणकथा आहे. या कथेनुसार वृषपर्व्यास शर्मिष्ठा नावाची कन्या होती. शर्मिष्ठेचा पुढे ययाती नावाच्या राजाशी विवाह झाला. त्यांचा पुत्र पुरू हा पुढे राजा झाला व त्याच्यापासून पौरव राजवंश सुरू झाला.
वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
जेनी किम
जेनी किम (कोरियन:김제니;१६ जानेवारी, १९९६ - ) दक्षिण कोरियाची गायिका आहे.
संदर्भयादी
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म वर्ग:पॉप गायक व गायिका वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हिवरे (जत)
हिवरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
राघाळा
राघाळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
फ्रेड बेकवेल
बेकवेल, फ्रेड वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हॅरी इलियट
हॅरी इलियट (नोव्हेंबर २, इ.स. १८९१:स्कारक्लिफ, डर्बीशायर, इंग्लंड - फेब्रुवारी २, इ.स. १९७६:डर्बी, डर्बीशायर, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.
इलियट आंतरराष्ट्रीय कसोट्यांमध्ये पंचही होता.
इलियट, हॅरी इलियट, हॅरी इलियट, हॅरी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एफएक्यू
एफएक्यू म्हणजे वारंवार विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांची यादी. यामध्ये एका विशिष्ठ मुद्द्यावरची किंवा एका विशिष्ठ प्रश्नावरची उत्तरे नमूद केलेली असतात. एफएक्यूला प्रशोत्तरे असेही संबोधले जाते. प्रश्नोत्तरांचे हे स्वरूप लेख, वेबसाइट, ईमेल यादी, ऑनलाइन मंच/ फोरम यांमध्ये वापरले जाते जिथे काही प्रश्न नवीन वापरकर्त्यांकडून पोस्ट वा शंकांच्या माध्यमाने वारंवार विचारले जातात. एफएक्यूचा हेतू वारंवार विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांचे उत्तर वा माहिती देणे हा असतो. तथापि हे स्वरूप माहितीचे आणि प्रश्नांच्या मजकुराचे आयोजन करण्यासाठी वापरतात. मग ते प्रश्न वारंवार विचारले जाणारे आहेत कि नाही याची पर्वा केली जात नाही.
मूळ
एफएक्यू हे नाव जरी नवीन असले तरी याचे स्वरूप खूप जुने आहे. उदाहरणार्थ, मॅथ्यू हॉपकिन्स यांनी १६४७ मध्ये द डिस्कव्हरी ऑफ विचेस लिहिताना प्रश्नोत्तरांची यादी लिहिली जी "विशिष्ट प्रश्न उत्तरे" म्हणून ओळखली जाते. बऱ्याच जुन्या कॅटेक्झिज्म प्रश्न-उत्तर (प्रश्नोत्तर) स्वरूपात आहेत. थॉमस अक्विनस यांनी १३व्या व्या शतकाच्या उत्तरार्धात लिहिलेली सुमा थिओलॉजीका ही ख्रिश्चन धर्माविषयी सामान्य प्रश्नांची मालिका आहे ज्यावर त्यांनी उत्तरांची मालिका लिहिली. प्लेटोचे संवाद तर आणखी जुने आहेत.
इंटरनेट वर
एफएक्यू ही इंटरनेट मजकूर परंपरा आहे जी १९८० मध्ये नासा मधील मेलिंग यादीतल्या जुन्या तांत्रिक मर्यादेमुळे उदयास आली. १९८२ च्या सुरुवातीपासून ते स्टोरेज महाग होते तोपर्यंत, अनेक पूर्व-वेब वर्षांपूर्वी, सर्वात पहिल्या एफएक्यूचा विकास झाला. आर्पानेटच्या स्पेस यादीवर असे अनुमान होते कि नवीन युजर्स संग्रहित केलेले जुने संदेश एफ टी पीच्या माध्यमाने  डाउनलोड करतील. प्रत्यक्षात असे क्वचितच झाले आणि यूजर्स ने प्रश्न संग्रहात शोधण्याऐवजी मेलिंग यादीमध्ये पोस्ट केले. "बरोबर" उत्तरे पुन्हा पुन्हा करणे कंटाळवाणे बनले आणि नेटिकेट विकसित करण्याच्या विरुद्ध गेले. नियमितपणे पोस्ट केलेल्या संदेशांपासून पासून netlib -सारख्या क्वेरी ईमेल डीमन साठी, संगणक प्रणाली प्रशासकांच्या मुक्त संलग्न गटद्वारे विविध उपाय मालिका बसवण्यात आली. "फॅक" हे संक्षिप्त स्वरूप १९८२ आणि १९८५ दरम्यान नासाच्या यूजीन मिया यांनी स्पेस मेलिंग सूचीसाठी विकसित केले होते. त्यानंतर इतर मेलिंग याद्या आणि युजनेट न्युजग्रुप्स वर हे स्वरूप निवडले गेले. पोस्टिंग वारंवारता मासिक आणि अखेरीस साप्ताहिक आणि दररोज विविध मेलिंग याद्या आणि न्यूजग्रुपमध्ये बदलली. जेफ पोसकन्झर हा नेट.ग्राफिक्स किंवा कॉम्प.ग्राफिक्स न्युजग्रुप्स वर साप्ताहिक एफएक्यू पोस्ट करणारा पहिला माणूस आहे. यूजीन मियाने पहिल्या दररोजच्या एफएक्यू चा  प्रयोग केला.
दरम्यान, युजनेट वर, मार्क हॉर्टन यांनी "नियतकालिक पोस्ट" (प.प.) मालिका सुरू करून क्षुल्लक प्रश्नांची योग्य उत्तरे देण्याचा प्रयन्त केला. युजनेट न्यूजग्रुपवर पोस्ट केलेले नियमित सारांश संदेश त्याच मूलभूत प्रश्नांची सतत पुन्हा पोस्टिंग कमी करणे आणि संबंधित चुकीच्या उत्तराचा प्रयत्न करीत आहेत. युजनेटवर, एखाद्या गटाच्या सामान्य प्रश्नांमध्ये समाविष्ट असलेले प्रश्न पोस्ट करणे हे निकृष्ट नाते मानले जाऊ लागले, कारण हे असे दर्शविते की पोस्ट करणाऱ्याने इतरांना उत्तरे देण्यापूर्वी अपेक्षित पार्श्वभूमीचे वाचनच  केले नाही. काही गटांमध्ये संबंधित विषयांवर अनेक प्रश्न असू शकतात किंवा दोन किंवा अधिक स्पर्धात्मक सामान्य प्रश्न वेगवेगळ्या दृष्टिकोनातून विषय स्पष्ट केलेले असू शकतात.
जुन्या आर्पानेट मेलिंग याद्यांबद्दल आणखी एक घटक म्हणजे असा कि प्रश्न विचारणारे लोक जे मिळालेल्या उत्तरांचा 'सारांश' लिहितील असे वाचन देत होते, पण ते नंतर याकडे दुर्लक्ष करून किंवा शून्य वा मर्यादित गुणवत्ता तपासणीतून प्राप्त झालेली उत्तरे साधी जुळवाजुळव करून पोस्ट करत होते.
आधुनिक घडामोडी
काही प्रकरणांमध्ये, पारंपारिक एफएक्यू शैलीत नसलेल्या माहितीपूर्ण दस्तऐवजांनाहि एफएक्यू असेही म्हटले जाते, विशेषतः व्हिडिओ गेम एफएक्यू जे गेमप्ले तपशीलाचे, टिप्ससह, गुपिते आणि सुरुवातीपासून-शेवटपर्यंत मार्गदर्शन याचे वर्णन करतात. प्रश्न-उत्तर-स्वरूपात क्वचितच व्हिडीओगेम सामान्य प्रश्न आहेत, जरी त्यांच्यात प्रश्न आणि उत्तरेचा एक छोटासा विभाग असू शकतो. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2012)">उद्धरण आवश्यक  ] कालांतराने, सर्व युजनेट वृत्तसमूहांमधील संचित एफएक्यू पासून "* .answers" नियंत्रित न्यूजग्रुप्स जसे की कॉम्प.अनस्वर्स, मिस्क.अनस्वर्स आणि साय.अनस्वर्स यांच्या निर्मितीची सुरुवात झाली जे *, misc. *, sci.* न्यूजग्रुप वर क्रोसपोस्टिंग आणि एफएक्यू गोळा करतात.
एफएक्यू हा खूपच महत्त्वाचा घटक झालेला आहे, मग ते स्वतंत्र पान असो किंवा वेबसाईट वरचा एखाद्या प्रश्नाचा वा विषयाचा अनेक उपपानांचा भाग असो. सामान्य प्रश्न पृष्ठावरील एम्बेड केलेले दुवे वेबसाइट नेव्हिगेशन बार, बॉडी किंवा फूटरमध्ये सामान्य झाले आहेत. ग्राहक सेवा आणि [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Search%20engine%20optimization सर्च इंजिन ऑप्टिमायझेशन] (एसईओ)ची अनेक लक्ष्ये साध्य करण्यासाठी वेब डिझाइनमध्ये सामान्य प्रश्न पृष्ठ एक महत्त्वपूर्ण विचार आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:Initialism वर्ग:FAQ वर्ग:Technical communication
कार्तिका नायर
कार्तिका नायर(इंग्रजी:Karthika Nair मल्याळम:കാർത്തിക നായർ )(जन्मः२७ जून १९९२-(वय १८) हयात) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. तिने २००९ साली तेलुगू चित्रपट जोश द्वारे चित्रपट सृष्टीत पदार्पण केले.
चित्रपटसूची
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
देवयानी (निःसंदिग्धीकरण)
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
इ.स. ७८१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७८१ वर्ग:इ.स.च्या ७८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
पहिला पॉल, रशिया
पॉल पहिला तथा पावेल पेत्रोविच (ऑक्टोबर १, इ.स. १७५४ - मार्च २३, इ.स. १८०१) हा रशियाचा झार होता. हा १७९६पासून मृत्यूपर्यंत सत्तेवर होता.
पीटर तिसरा आणि महान कॅथेरिन यांचा एकुलता एक मुलगा असलेल्या पॉलची त्याच्याच दरबारातील सरदारांनी हत्या करून त्याच्या मुलास गादीवर बसविले.
पॉल ०१ वर्ग:इ.स. १७५४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८०१ मधील मृत्यू
समाजस्वास्थ्य (नियतकालिक)
समाजस्वास्थ्य हे मराठी भाषेमधील नियतकालिक आहे.
इतिहास
संततीनियमनाचे उद्दिष्ट समोर ठेवून रघुनाथ धोंडो कर्वे यांनी १५ जुलै १९२७ रोजी या मासिकाची सुरुवात केली. समाजाच्या कट्टर विरोधाला तोंड देत या मासिकाने २७ वर्षे अखंड वाटचाल केली. लैंगिक संबंध, कामप्रेरणा, कुटुंबनियोजन असे नुसते शब्दसुद्धा चारचौघात उच्चारण्यास समाजमान्यता नव्हती त्या काळात रघुनाथ धोंडो कर्वे यांनी आपल्या 'समाजस्वास्थ्य' मासिकाद्वारे या विषयांची खुली चर्चा केली. कामव्यवहाराबाबत अज्ञानी असलेल्या समाजाचे स्वास्थ्य धोक्यात येते असे ठणकावून सांगत कामप्रेरणा, समागम, कुटुंबनियोजनाच्या पद्धती, प्रजनन, स्त्रियांचे विकार, स्त्रीपुरुष संबंध आणि समाजव्यवहार असे विषय त्यांनी धाडसीपणे हाताळले. तत्कालीन समाजाच्या कुचेष्टेचे आणि उपहासाचे धनी झालेल्या र. धों.च्या कार्यात त्यांच्या पत्नी मालतीबाई यांचीही साथ होती. र.धों.च्या निधनानंतर हे मासिक बंद पडले.
पुनरुज्जीवन
४ ऑक्टोबर २००८ रोजी हे मासिक पुन्हा प्रकाशित व्हायला सुरुवात झाली आहे. सांगली येथील डॉ. प्रदीप पाटील (संपादक) हे या मासिकाचे संपादक आहेत. गोंधळलेल्या तरुण वर्गाला कामजीवनाविषयी योग्य मार्गदर्शन मिळत नाही. विवाहित-प्रश्नैढांनाही ज्ञान नाही, अशी आज कामजीवनाची दशा आहे. त्यासाठी महाराष्ट्रात स्वतंत्र व्यासपीठ उभे राहावे म्हणून समाजस्वास्थ्य ट्रस्टची स्थापना करण्यात आली आहे.
डॉ. विठ्ठल प्रभू यांचा र.धों. कर्वे यांच्यावरील लेख, सेक्स आणि भारतीय समाज हा चित्रा पालेकर यांचा लेख ही पहिल्या अंकाची वैशिष्ट्ये आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मराठी भाषेमधील नियतकालिके
गोविंद शंकर कुरूप
गोविंद शंकर कुरूप (३ जून, इ.स. १९०१ - २ फेब्रुवारी, इ.स. १९७८) मलयाळम भाषेतील प्रसिद्ध कवि होते. त्यांचा जन्म केरळमधील एर्नाकुलम जिल्ह्यातील नायतोट या गावामधे झाला.
बालपण आणि शिक्षण
वडिलांच्या अकाली निधनाने गोविंद शंकर यांचे बालपण खडतरच गेले. मग मामाच्या देखरेखीखाली त्यांचे प्राथमिक शिक्षण झाले. त्यांचे मामा प्रसिद्ध ज्योतिषी होते. व्यासंगी पंडित असल्याने त्यांच्या सहवासात सहजपणे त्यांना संस्कृतची आवड निर्माण झाली. गोविंद शंकर कुरूप यांनी वयाच्या आठव्या वर्षांपर्यंत ‘अमरकोश’, ‘सिद्धरूपम्’, ‘श्रीरामोदन्तम्’ इत्यादी ग्रंथ मुखोद्गत केले होते. ‘रघुवंशा’सारख्या महाकाव्याचे श्लोकही त्यांनी वाचले होते. इंग्रजी भाषा आणि साहित्याच्या अध्ययनामुळे त्यांना काव्य आवडू लागले. त्यातही केरळच्या निसर्गसंपन्न भूमीच्या आकर्षणामुळे ते वयाच्या ९व्या वर्षी कवी बनले. पुढे १९१८ मध्ये श्री. कुरूप मल्याळी साहित्यातील ‘पंडित’ ही परीक्षा उत्तीर्ण झाले. त्यानंतर १९२६ मध्ये मद्रास विश्वविद्यालयाच्या विद्वान परीक्षेत्ही ते उत्तीर्ण झाले.
पुस्तके
वयाच्या नवव्या वर्षी गोविंद शंकर कुरूप यांनी काव्यलेखनाला सुरुवात केली आणि १९२३ ते २९ मध्ये ‘साहित्यकौतुकम्’चे चार खंड प्रकाशित झाले. एकूण २५ काव्यसंग्रह प्रकाशित झाले. ‘सूर्यक्रान्ति’, ‘निमिषम्’, ‘अन्तर्दाहं’, ‘विश्वदर्शनम्’, ‘पाथेयम्’ इ. त्यांच्या निवडक कवितांचे संग्रह आहेत. १९७२ मध्ये ते प्रकाशित झाले. त्यांचे ‘मधुरम् सौम्यम् दीप्तम्’, ‘वेळिच्चतिष्टे दूतम्’ आणि ‘सान्ध्यरागम्’ हे तीन काव्यसंग्रह विशेष उल्लेखनीय आहेत.
बंगाली, संस्कृत, फ्रेंच, फारसी इ. भाषांतील काही साहित्याचे अनुवादही त्यांनी केले आहेत. तसेच कुरूपजींच्या रचनांचे हिंदी, इंग्रजी इ. अनेक भाषांत अनुवाद झाले आहेत. धारवाड येथील प्रसिद्ध हिंदी भाषाप्रेमी मट्टतिरिजी यांनी कुरूपजींच्या अनेक कवितांचे हिंदी पद्यानुवाद केले आहेत.
केरळ साहित्य परिषदेच्या ‘परिषद’ या मुखपत्राचे ते संपादक होते. मल्याळी साहित्य परिषदेचेही ते बरीच वर्षे अध्यक्ष होते, तसेच १९६८-७२ या काळात राज्यसभा सदस्य होते
कुरूप यांचे काही कविता संग्रह
साहित्य कौतुकम् - चार खंड (१९२३-१९२९), सूर्यकांति (१९३२), नवातिथि (१९३५), पूजा पुष्पमा (१९४४), निमिषम् (१९४५), चेंकतिरुकल् मुत्तुकल् (१९४५), वनगायकन् (१९४७), इतलुकल् (१९४८), ओटक्कुणल (१९५०), पथिकंटे पाट्टु (१९५१), अंतर्दाह (१९५५), वेल्लिल्प्परवकल् (१९५५), विश्वदर्शनम् (१९६०), जीवन संगीतम् (१९६४), मून्नरुवियुम् ओरु पुष़युम् (१९६४), पाथेयम् (१९६१), जीयुहे तेरंजेटुत्त कवितकल् (१९७२), मधुरम् सौम्यम् दीप्तम्, वेलिच्चत्तिंटे दूतम्, सान्ध्यरागम्, वगैरे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते वर्ग:मल्याळम लेखक
नंदिनी
नंदिनी ही भारतीय पुराणकथांमधील वसिष्ठऋषींच्या आश्रमातील गाय. नंदिनी ही स्वर्गातील गाय कामधेनूची मुलगी होय.
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
खांडाळा
खांडाळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मैथल
मैथल हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
अरक्कोणम लोकसभा मतदारसंघ
अरक्कोणम हा तमिळनाडू राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे.
चत्रा
चत्रा भारताच्या झारखंड राज्यातील एक शहर आहे.
अरक्कोणम लोकसभा मतदारसंघ
मतदार
दिनांक १० जानेवारी, इ.स. २०१४ च्या मतदारयादीनुसार या मतदारसंघात ६७९३९९ पुरुष मतदार, ६९६२१६ स्त्री मतदार व ४० अन्य मतदार असे मिळून एकूण १३७५६५५ मतदार आहेत.
चत्रा
हे शहर चत्रा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
वर्ग:झारखंडमधील शहरे वर्ग:चत्रा जिल्हा
अरक्कोणम लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:तमिळनाडूमधील लोकसभा मतदारसंघ
जेरी अलेक्झांडर
(1928-2011)
अलेक्झांडर, जेरी वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टेक्सास सिटी
टेक्सास सिटी अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील शहर आहे. गॅल्व्हेस्टन काउंटीमधील हे शहर गॅल्व्हेस्टन आखातावरील खोलबुडीचे बंदर असून येथे खनिजतेल शुद्धीकरण आणि कर्बोदक उत्पादनांचे अनेक कारखाने आहेत.
२०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४५,०९९ इतकी होती.
वर्ग:टेक्सासमधील शहरे वर्ग:गॅल्व्हस्टन काउंटी (टेक्सास)
विजयगोपाळ
विजयगोपाळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ७८२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७८२ वर्ग:इ.स.च्या ७८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बोकारो
बोकारो स्टील सिटी हे भारताच्या झारखंड राज्यातील एक औद्योगिक शहर आहे. बोकारो शहर झारखंडच्या पूर्व भागात पश्चिम बंगाल राज्यांच्या सीमेजवळ वसले आहे व ते राजधानी रांचीच्या ११० किमी ईशान्येस व धनबादच्या ३६ किमी पश्चिमेस स्थित आहे. २०११ साली बोकारोची लोकसंख्या सुमारे ४.१४ लाख होती.
बोकारो स्टील सिटीचे नाव येथील मोठ्या स्टीलच्या कारखान्यावरून पडले आहे. स्टील ऑथॉरिटी ऑफ इंडिया लिमिटेडच्या ५ मुख्य स्टील कारखान्यांपैकी हा एक असून त्याची वार्षिक उत्पादन क्षमता ४.५ दशलक्ष टन इतकी आहे.
वाहतूक
बोकारो रेल्वे स्थानक दक्षिण पूर्व रेल्वेवरील रांची-दिल्ली मार्गावर स्थित असून येथे दररोज सुमारे ६६ गाड्या थांबतात. राष्ट्रीय महामार्ग २३ बोकारोमधूनच धावतो व राष्ट्रीय महामार्ग ३२ बोकारोला जमशेदपूरसोबत जोडतो.
हेही पहा
वर्ग:झारखंडमधील शहरे वर्ग:बोकारो जिल्हा
अतनू दास
अतनू दास (५ एप्रिल, इ.स. १९९२:पश्चिम बंगाल, भारत - ) हा भारतीय तिरंदाज आहे. याने २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले.
मोहम्मद मुनाफ
मुनाफ, मोहम्मद वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
देवघर, झारखंड
''हा लेख झारखंडमधील देवघर शहराविषयी आहे. देवघरच्या ईतर संदर्भांसाठी पहा - देवघर-निःसंदिग्धीकरण''
देवघर भारताच्या झारखंड राज्यातील एक शहर आहे.
इरफान फझील
फझील, इरफान वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विष्णू डे
वर्ग:साहित्यिक वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
देवघर, झारखंड
वर्ग:झारखंडमधील शहरे वर्ग:देवघर जिल्हा
पिया बाजपेयी
पिया बाजपेयी (जन्म : २२ डिसेंबर १९९३) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री व मॉडेल आहे. प्रामुख्याने तमिळ व तेलुगू सिनेमांमध्ये अभिनय करणारी पिया २०१४ साली सतीश राजवाडेच्या मुंबई दिल्ली मुंबई ह्या चित्रपटामध्ये नयिकेची भूमिका करून बॉलिवूडमध्ये पदर्पण करेल.
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वेल्लूर लोकसभा मतदारसंघ
वेल्लोर हा तमिळनाडू राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
मतदार
दिनांक १० जानेवारी, इ.स. २०१४ च्या मतदारयादीनुसार या लोकसभा मतदारसंघात ६३५०९२ पुरुष मतदार, ६४५३०९ स्त्री मतदार व १४ अन्य मतदार असे मिळून एकूण १२८०४१५ मतदार आहेत.
हेसुद्धा पहा
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:तमिळनाडूमधील लोकसभा मतदारसंघ
किनन चेनाई
वर्ग:भारतीय नेमबाज वर्ग:पारशी व्यक्ती
तीळगूळ
तिळगूळ हा तीळ आणि गूळ यांपासून बनवलेला एक खाद्यपदार्थ आहे. हा खाद्यपदार्थ लाडवाच्या किंवा वडीच्या रूपात तयार केला जातो. मकर संक्रांतीला तिळगूळ वाटण्याची विशेष पद्धत आहे.
सामाजिक महत्त्व
तिळगूळ एकमेकांना देताना "तिळगूळ घ्या गोड बोला"असे म्हटले जाते. एकमेकातील द्वेष, राग ,वैर आणि कटुता विसरून एकमेकांशी स्नेहसंबंध वाढते रहावेत यायचे प्रतीक म्हणून तिळगूळ दिला जातो.
आरोग्यदृष्ट्या महत्त्व
मकरसंक्रांत सणाच्या काळात उत्तरायणात हवेमध्ये गारठा असतो, हिवाळा ऋतू सुरू असतो. त्यामुळे तीळ आणि गूळ यांचे मिश्रण हे शरीराला उष्णता मिळवून देते.
पाककृती
तिळगूळ तयार करण्याच्या विविध पद्धती आहेत.
संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव वर्ग:भारतीय संस्कृती वर्ग:लाडू
मीशो
मीशो, ही एक भारतीय सामाजिक ई-कॉमर्स कंपनी आहे. याचे मुख्यालय बंगळूर, भारत येथे आहे. आयआयटी दिल्लीतून २०१५ मध्ये विदित आत्रे आणि संजीव बर्नवाल पदवीधर झाले. त्यांनी स्थापन केलेली ही कंपनी आहे. ही कंपनी लहान व्यवसायिक व्यक्तींना व्हॉट्सॲप, फेसबुक, इन्स्टाग्राम सारख्या सोशल चॅनेलद्वारे त्यांचे ऑनलाइन स्टोअर सुरू करण्यास मदत करते.
२०१६ मध्ये वाय कॉम्बिनेटर साठी निवडल्या जाणाऱ्या तीन भारतीय कंपन्यांपैकी मीशो एक होती हा गुगल लाँचपॅडच्या पहिल्या बॅचचा एक भाग होता. जून २०१९ मध्ये, मीशो फेसबुककडून गुंतवणूक प्राप्त करणारा भारताचा पहिला स्टार्टअप बनला.
इतिहास
२०१५ च्या मध्यावर, फॅशनीअर, एक हायपरलोकल फॅशन डिस्कव्हरी आणि कॉमर्स ॲप तयार केले. २०१५ च्या अखेरीस त्यांनी मीशो "मेरी ईशॉप" (माय ई-शॉप) असे नामकरण केले. या कंपनीने भौतिक स्टोअरला ऑनलाइन आणि सामाजिक चॅनेलद्वारे विक्री करण्यास सक्षम बनवण्यासाठी मीशोकडे वळवले. थोड्याच काळात, मीशोने पुन्हा जोर दिला, मोठ्या यादीच्या उत्पादनांसाठी भारताच्या पहिल्या ऑनलाइन वितरण चॅनेलमध्ये प्रवेश केला. वैयक्तिक पुनर्विक्रेत्यांना ही उत्पादने फेसबुक, इन्स्टाग्राम आणि इतर सामाजिक नेटवर्कवर विकण्याची संधी उपलब्ध करून दिली.
संदर्भ
वर्ग:वाय कॉम्बिनेटर कंपन्या वर्ग: भारतातील ऑनलाइन किरकोळ विक्रेते वर्ग: भारतातील खाजगी मालकीच्या कंपन्या वर्ग: बंगळुरू स्थित कंपन्या वर्ग: बंगळुरू स्थित माहिती तंत्रज्ञान कंपन्या वर्ग: २०१५ मध्ये स्थापन झालेल्या भारतीय कंपन्या वर्ग: २०१५ मध्ये स्थापित रिटेल कंपन्या वर्ग: २०१५ मध्ये स्थापित इंटरनेट कंपन्या वर्ग: कर्नाटकातील २०१५ मधील आस्थापने वर्ग: अँड्रॉइड (ऑपरेटिंग सिस्टम) सॉफ्टवेअर
ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस
ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूहातील विमानवाहतूक कंपनी आहे. हीचे मुख्यालय गर्न्सी विमानतळावर असून ही कंपनी पूर्णपणे गर्न्सी सरकारच्या मालकीची आहे.
वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या वर्ग:गर्न्सी
गुगवड
गुगवड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
रघुनाथपुर
रघुनाथपुर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
उपजिल्हाधिकारी
महाराष्ट्र राज्य नागरी सेवेतील उपजिल्हाधिकारी हे राजपत्रित दर्जाचे वर्ग (१) म्हणजे गट "अ" मधील सर्वोच्च पद आहे. उपजिल्हाधिकारी हे जिल्हाधिकारी. (भा.प्र.से) यांना जिल्ह्यातील, प्रशासकीय यंत्रणा सांभाळण्यासाठी कार्य करतात.
निवड
उपजिल्हाधिकारी यांची निवड महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग.(MPSC) या संविधानिक आयोगामार्फत करण्यात येते.
नेमणूक
उपजिल्हाधिकारी यांची नेमणूक महाराष्ट्र शासन करते.
उपजिल्हाधिकारी यांचे कार्य व जबाबदारी
वर्ग:महाराष्ट्र शासन
खारशी
खारशी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
पी.वी. अकिलानंदम
हे साहित्यकार आहेत.
वर्ग:साहित्यिक वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
इ.स. ७८४
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७८४ वर्ग:इ.स.च्या ७८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
श्रीधर बळवंत टिळक
श्रीधर बळवंत टिळक (सु. मार्च १, १८९६ - मे २५, १९२८) मराठी लेखक, आणि सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळकांचे धाकटे पुत्र होते. श्रीधरपंतांचा जन्म १८९६ साली झाला असावा, असे अनुमान केले जाते. आतापर्यंत त्यांची जन्मतारीख निश्चित स्वरूपात कळलेली नाही. १९२८ साली त्यांनी मुंबई-पुणे एक्स्प्रेस-खाली आत्महत्या केली.
समाज सुधारणेत सहभाग
श्रीधरपंतांचा लोकमान्यांशी पहिला खटका त्यांच्या लग्नात उडाला. ब्राम्हणांच्या आग्रहावरून टिळकांनी प्रायश्चित्त म्हणून पंचगव्यप्राशनाची तयारी केली. श्रीधरपंतांनी त्याला विरोध केला. 'माझ्या लग्नासाठी जर प्रायश्चित्त घेणे, तर ते लग्नच न झालेले बरे.’ हा विरोध फार काळ चालला नाही. पण पुढे टिळकवाड्यात अस्पृश्यांसोबत सहभोजन घडवून त्याचेही प्रायश्चित्त त्यांनी घेतले.
लेखन
श्रीधरपंत प्रागतिक विचारांचे होते. श्रीधरपंत महाविद्यालयीन जीवनापासूनच लेखन करीत आले होते. त्यातच त्यांना रुची होती. ज्या आगरकरांशी लोकमान्य टिळकांचा वैचारिक संघर्ष झाला त्यांचीच भूमिका श्रीधरपंतांनी स्वीकारली. ‘जातीयता शक्य तितक्या लवकर नष्ट व्हावी’ हे आणि अशाप्रकारचे विचार ते पुन्हापुन्हा आपल्या लेखांमधून मांडत होते. पुढे चालून ‘ज्ञानप्रकाश‘, ‘विविधवृत्त‘ यांसारख्या नियतकालिकांमधून त्यांनी बरेच लेखन केले. त्यांचे बंधू रामभाऊ यांचे प्रोत्साहन लाभून, त्यांनी आपल्या निवडक लेखनाचे पुस्तक माझा व्यासंग या नावाने प्रकाशित केले.
A Midsummer Nights dream! किंवा ‘ऐन उन्हाळ्यातील एक स्वप्नदृश्य!‘ हे आणि ‘मराठी शाकुंतलाचे परीक्षण‘ हा लेख वाङ्‌‌मयसमीक्षेचा नमुना म्हणता येतो. ‘बादरायण संबंध‘, ‘एक चुटका‘, ‘सामूहिक आरोग्य व नागरिकांची कर्तव्ये!‘, ‘नवरात्रातील फेरफटका‘, ‘कलमबहादुराचे शेलापागोटे!‘, ‘कोंढाणा म्युनिसिपालिटीचा कारभार‘ या लेखांचे स्वरूप विनोदी आहे. तर ‘एका असामान्य चित्रकाराचा गुणगौरव‘, ‘लोकमान्यांचे निधन‘ व ‘टिळकांचा एक स्वभावदोष‘ हे लेख व्यक्तिचित्रणात्मक आहेत Which first -Politics or Social Reform? व ‘हिंदूंच्या धर्मक्रांतीचा उषःकाल‘ या दोन लेखांमध्ये त्यांची सामाजिक मते व्यक्त झाली आहेत.
लोकमान्य टिळक हयात असताना श्रीधरपंत कॉलेजच्या नियतकालिकामधून लेखन करीत होते. स्वतः लोकमान्य त्यांच्याकडून कवितांचे अनुवाद करून घेत असत. हे पाहता श्रीधरपंतांचे कोणत्याही स्वरूपाचे लेखन ‘केसरी‘त का प्रसिद्ध होऊ शकले नाही, याबद्दल कुतूहल वाटते. याचे कारण कदाचित असे असू शकेल की, लोकमान्यांचा ‘केसरी‘ असला तरी उत्तरोत्तर त्यांना स्वतःला त्यात लक्ष घालायला वेळ मिळत नव्हता. त्यांच्या राजकीय कार्याची व्याप्ती वाढली होती. कारणे काही असली तरी श्रीधरपंतांचे सुरुवातीचे लेखन ‘केसरी‘त व्हायला काहीच अडचण नव्हती. पण तसे घडले नाही आणि लोकमान्यांच्या मृत्यूनंतर तर केळकर-विद्वांस मंडळींनी त्यांना गायकवाड वाडा गायकवाडवाड्यात पाय ठेवायला परवानगीच नाकारली. काकासाहेब लिमये यांनी मात्र ‘ज्ञानप्रकाश‘मध्ये लिहायला त्यांना मोकळीक दिली, त्याचा परिणाम असा झाला की, त्यांच्याकडून थोडेफार लेखन झाले.
श्रीधरपंत महाविद्यालयीन जीवनापासूनच लेखन करीत आले होते. त्यातच त्यांना रुची होती. पुढे तर ‘ज्ञानप्रकाश‘, ‘विविधवृत्त‘ यांसारख्या नियतकालिकांमधून त्यांनी भरपूर लेखन केले. आपल्या निवडक लेखनाचे पुस्तक करावे, असे त्यांना वाटले. त्यांचे बंधू रामभाऊ यांनी त्यांना प्रोत्साहन दिले. ‘माझा व्यासंग‘च्या प्रस्तावनेत श्रीधरपंतांनी उल्लेख केला आहे-
Rose-leaves smell when roses thrive, Here'smy work while I'malive; Rose-leaves smell when shrunk and shed, Rose-leaves smell when shrunk and shed, Here's my work when I am dead.
जॅनेट जॅक्सन
वर्ग:पॉप गायक व गायिका वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
श्रीधर बळवंत टिळक
लेखन
याशिवाय, this I saw and knew: this, if anything of mine, is worth your memory
हे जॉन रस्किनचे वाक्यही त्यांनी प्रस्तावनेच्या प्रारंभीच नोंदविलेले आहे. पुढे ‘कोर्टाच्या भावनाशून्य वातावरणात नाइलाजास्तव गुरफटलो गेल्यामुळे यापुढे माझे हातून काही विशेष वाङ्‌‌मयसेवा होईल, अशी अपेक्षा करण्यात आता फारसे हंशील नाही,‘ असेही त्यांनी म्हटले आहे. श्रीधरपंतांच्या मनात नैराश्येचे ढग १९२३ पासूनच जमू लागले होते आणि ‘मृत्यू‘ या एकाच विषयाने त्यांच्या मनाचा ताबा घेतला होता, हे स्पष्ट करणारे पुरावे त्यांच्या लेखनात सापडतात; उदाहरणार्थ, दिनांक १३-१०-१९२३ च्या ‘ज्ञानप्रकाश‘च्या पुरवणीत प्रसिद्ध झालेली त्यांची ‘माझी निराशा‘ ही कविता -
या साऱ्याचा इत्यर्थ असा की, श्रीधरपंतांचा मनःपिंड कमकुवत होता आणि हळूहळू त्यांच्या मनात आत्महत्येचे विचार बळावू लागले होते. ‘माझा व्यासंग‘मध्ये १५ लेख, आठ कविता व तीन परिशिष्टे आहेत. त्यापैकी दोन लेख इंग्रजीमध्ये लिहिलेले आहेत. फर्ग्युसन महाविद्यालयात असताना त्यांनी जे लेखन केले, त्यापैकी पुष्कळसे इथे निवडलेले आहे. याशिवाय ‘ज्ञानप्रकाश‘ व अन्य नियतकालिकांमधील लेखनाचा समावेश केलेला असला, तरी त्यांची संख्या कमी आहे. श्रीधरपंतांच्या व्यक्तित्वाविषयी विचार करताना असे जाणवते की, एकाच वेळी त्यांच्या मनात मृत्यूविषयी विचार असले तरी त्यांच्याकडे उपजत विनोदबुद्धीही होती.
समता संघाची स्थापना
१९२५ नंतर श्रीधरपंत आंबेडकरांकडे ओढले गेले. त्यांच्या अनेक कार्यक्रमात श्रीधरपंत हजर असल्याचे उल्लेख बहिष्कृतमध्ये आहेत. महाड चवदार तळ्याच्या सत्याग्रहातही श्रीधरपंतांची शुभेच्छांची तार सर्वांत आधी वाचून दाखवण्यात  आली होती. लो. टिळक यांचे पुत्र रामचंद्र आणि श्रीधर हे दोघे बंधू मुंबईस आले तर साहेबांना ( आंबेडकरांना ) भेटल्याशिवाय  पुण्यास जात नसत. साहेब पुण्यास गेले तर साहेबांना गायकवाडवाड्यातील आपल्या राहात्या घरी घेऊन जाण्याचे ते प्रयत्न करीत. माझ्यामुळे तुम्हाला त्रास होईल, असे  त्यांना समजावून सांगून साहेब त्यांना परत पाठवीत.
१९२५ साली प्रबोधनकार ठाकऱ्यांच्या पुण्यातील वास्तव्यात श्रीधरपंत टिळकांनी त्यांची पहिल्याच दिवशी भेट घेतली. त्या भेटीत मागास बहुजनसमाज आणि प्रामुख्याने अस्पृश्य समाज यांच्या उत्कर्षाविषयी आपली कळकळ त्यांनी मनमोकळी व्यक्त केली होती.
समतासंघाच्या स्थापनेच्या वेळच्या त्या सहभोजनाच्या वेळी ग्रंथालयाच्या सभागृहात जेवणाच्या पंक्ती मांडल्या होत्या. दलित नेते पां. ना. राजभोज तेथे होते. श्रीधरपंतांनी टिळकवाड्यात समाजसमता संघाची स्थापना केल्यामुळे आणि सहभोजनाच्या कार्यक्रमामुळे पुराणमतवादी मंडळींना राग आला व त्यांनी अनेक तऱ्हेने श्रीधरपंतांना त्रास देण्यास सुरुवात केली. सहभोजनाच्या वेळी वीजपुरवठा खंडित करण्यात आला. खोट्या अफवा उठवल्या गेल्या,  पण गोड्या तेलाचे दिवे पेटवून डॉ. आंबेडकरांसह सहभोजन आनंदाने पार पडले.
टिळकांच्या वाड्यात अस्पृश्यांचा मेळा
टिळक बंधू यंदा अस्पृश्यांचा मेळा गायकवाड वाड्यात घेऊन येणार अशी भुमका पुण्यात पसरली होती. आणि ती खरीही होती. एकीकडे दंगलबाज छत्रपती मेळ्याची दहशत आणि त्यातच टिळक बंधूंचा हा उपद्व्याप! ट्रस्टी मंडळी भेदरून गेली. ब्राम्हणेतर मंडळींच्या पाठिंब्याने रामभाऊ आणि बापू मनात आणतील ते करतील ही त्यांची खात्री असल्यामुळे, त्यांनी दोन मार्ग पत्करले. पहिला अस्पृश्य मेळा वाड्यात आणू नये असा मनाई हुकूम बजावून घेतला. पण टिळक बंधूंनी असे हुकूम बेधडक झुगारून फेटाळण्याचा आणि परिणामांना तोंड देण्याचा धीटपणा अनेक वेळा दाखविला होता. तो अनुभव लक्षात घेऊन ट्रस्टींनी दुसरी एक शक्कल काढली. फौजदारी प्रतिबंधाला ठोकरून त्या पोरांनी मेळा आत घुसवलाच, तर निदान गणपतीबाप्पाला अस्पृश्यांच्या स्पर्श तरी होऊ नये, एवढ्यासाठी वाड्यातल्या गणपतीच्या मखराभोवती लोखंडी पिंजरा उभारून त्याला भलेभक्कम टाळे ठोकले. पण हे टाळेही फोडले तर? त्याचाही एक मनाई हुकूम ट्रस्टींनी मिळवून तो टिळक बंधूंवर बजावण्यासाठी बेलिफाला वाड्याच्या दरवाजावर आणून बसवला.
लोकमान्यांचा गणपती ट्रस्टींच्या तुरुंगात!
सकाळी एक दोन वेळा वाड्यात येऊन बेलिफाने रामभाऊनी बापू यांना नोटीस घेण्याबद्दल विनंती केली. दोघांनीही बाहेर बस, आत वाड्यात पाऊल टाकलेस तर याद राखून ठेव, असे धमकावून त्याला बाहेर घालवला. एकदा तर रामभाऊ त्याच्या अंगावर धावून गेले. सामोपचाराने बेलिफाला नोटीस लागू करता येणार नाही, असे दिसताच, ट्रस्टींपैकी एकाने कोर्टाकडे धाव घेऊन खुद्द नाझरलाच वाड्यात आणले. त्यांनी टिळकबंधूंशी शक्य तितक्या सभ्यतेने आणि शांततेने चर्चा केली. हा प्रकार गणपतीच्या पिंजऱ्याजवळच चालला होता. रामभाऊंनी एक मोठा हातोडा सदऱ्याखाली लपवून आणला होता. नाझर साहेबांचा कायदेबाजीचा सगळा वेदांत ऐकल्यावर रामभाऊ ठासून म्हणाला, अहो नाझर साहेब, आमच्या थोर वडिलांची सारी हयात तुमच्या सरकारने तुरुंगातच खतम केलीत ना? आता सहन होणार नाही, तुमची नोटीस ठेवा तुमच्या खिशात. आमचे काम हेच. असे म्हणून रामभाऊने ताडकन हातोड्याचा प्रहार करून पिंजऱ्याचे टाळे फोडले आणि सगळा पिंजरा उखडून दूर भिरकावून दिला. बिचारा नाझर काय करणार ? आला तसा निमूट परत गेला.
याच दिवशी संध्याकाळी पांडोबा राजभोज यांचा अस्पृश्यांचा श्रीकृष्ण मेळा गायकवाड वाड्यात जाणार होता. वरील प्रकार झाल्यानंतर मेळा बरोबर आणल्याशिवाय पुन्हा इकडे फिरकू नकोस. मी आहे येथे खबरदार, असे बजावून रामभाऊने श्रीधरपंतांना प्रबोधनकार ठाकऱ्यांकडे जाऊन बसण्यास सांगितले. वाड्यात काय चालले आहे याची माहिती श्रीधरपंतांनी प्रबोधनकारांना दिली. श्रीधरपंत सबंध दिवस ठाकऱ्यांकडे बसलेले होते.
संध्याकाळी दिवेलागणी होताच श्रीधरपंत पुणे कँपात भोकरवाडीला गेला. रात्री ८ वाजता मेळ्याला घेऊन ते प्रबोधन कचेरीवर आले. तेथे सडकेवरच मेळ्याच्या गायनाचा कार्यक्रम झाला. कचेरी असलेल्या सदाशिव पेठेसारख्या ब्राम्हणी अड्डयात अस्पृश्यांच्या मेळ्याचा कार्यक्रम एक चमत्कारिक आकर्षणाची बाब होती. आजूबाजूला बघ्यांची खूप गर्दी जमली होती. मेळा तेथून गायकवाड वाड्यात जाणार असा सगळीकडे बोभाटा झालाच होता.
इकडे गायकवाड वाड्याच्या दरवाजावर दोन गोऱ्या सार्जंटांच्या अधिपत्याखाली एक पोलिसपार्टी अडसरासारखी उभी होती. रामभाऊ वाड्याबाहेर दरवाजासमोर एकटाच शतपावली घालीत फिरत होता. आमच्याकडून एक सायकलस्वार ५-५, १०-१० मिनिटांनी तिकडे फेऱ्या घालून रामभाऊंच्या सूचना आणीत होता. खुशाल या, असा रामभाऊचा सिग्नल मिळताच मेळा गाणी गात वाड्याकडे निघाला. रस्त्यात बघ्यांची गर्दी होतीच. छत्रपती मेळ्याची मंडळीही वाड्यासमोर चंग बांधून तयार होती.
मेळा गात गर्जत वाड्याजवळ येताच बापू(श्रीधपंत टिळक) आणि रामभाऊ आघाडीला उभे राहिले. दरवाजाजवळ येताच पोलीसपार्टीने दरवाजाला आपले कूस घातले. एका सार्जंटाने दोन्ही हात पसरून 'यू कॅनॉट एंटर द वाडा' असा दम भरला. रामभाऊने एक मुसंडी मारून त्याला बाजूला सारले आणि पोलिसांची फळी फोडून तो आत घुसताच बरीच मंडळीही घुसली. त्या प्रचंड जनप्रवाहाला पाहून पोलीसनी सार्जंट बाजूला झाले. मेळा गणपतीसमोर जाऊन थांबताच पद्य-गायनाला जोरात सुरुवात झाली. सुमारे अर्धा तास कार्यक्रम झाल्यावर, गुलाल प्रसाद वगैरे शिष्टाचार झाले आणि मेळा शांतपणे आला तसा बाहेर गेला. कार्यक्रम चालू असतानाही बिचारा कोर्टाचा बेलीफ दोन तीन वेळा नोटिशीचा कागद हालवीत बापूजवळ आला. त्याने त्याला हुसकावून बाजूला बसायला सांगितले गेले. मेळा निघून गेल्यावर तो पुन्हा बापूजवळ आला. वास्तविक ज्या कामाची मनाई करण्यात आली होती ते काम तर झालेच होते. बापूने नोटिशीचा कागद हातात घेतला आणि टरटर फाडून टाकला.
मेळा गेल्यावर बापू आणि इतर ५-६ मंडळी प्रबोधन कचेरीत आली. हा शुक्रवारचा दिवस होता. प्रबोधनकारांनी केलेल्या लोकहितवादी साप्ताहिकाचा अंक दुसऱ्या दिवशी म्हणजे शनिवारी बाहेर पडायचा होता. मेळ्याची सविस्तर माहिती देण्यासाठी शेवटचे ८ वे पान राखून ठेवण्याचे बापूने सांगितले होते. मंडळी छापखान्यात येताच बापूने झाल्या हकीकतीचा वृत्तान्त सांगितला आणि तो श्रीपतराव शिंद्यांच्या चिरंजीवाने (माधवरावने) लिहून काढला. कंपोझिटर्स तयार होतेच. मजकूर कंपोझ होऊन, 'गायकवाड वाड्यावर अस्पृश्यांच्या मेळ्याची स्वारी', या मथळ्याखाली लोकहितवादी साप्ताहिकात सबंध पानभर हकीकत छापून वक्तशीर बाहेर पडली.
सत्यशोधक समाजासंबधी मत
१९२७ मध्ये महात्मा फुलेजयंतीचे शताब्दीवर्ष होते. त्यानिमित्त महाराष्ट्रात ठिकठिकाणी फार मोठ्या प्रमाणात कार्यक्रम होत होते. अशाप्रकारच्या कार्यक्रमांत श्रीधरपंतांचा सहभाग होता. मुंबईत गिरगाव व परळ या भागांमध्ये सभा झाल्या. त्यामध्ये श्रीधरपंतांची उपस्थिती लोकांचे लक्ष वेधून गेत होती. या भाषणात त्यांनी व्यक्त केलेल्या विचारांमुळे त्यांची जनमानसातील प्रतिमा अधिकच उजळून निघाली.
त्यांच्या भाषणांचा विविधवृत्तामध्ये आलेला गोषवारा असा - <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 2em;"> सत्य, न्याय व समानतेच्या सर्वमान्य तत्त्वांवर हिंदू समाजाची पायाशुद्ध नवी उभारणी करण्याचा सत्यशोधक समाजाचा हा प्रयत्न होता. ब्राह्मणेतर समाजाला आपल्या हक्कांची जाणीव प्रथम जोतिरावांनीच करून दिली. या दृष्टीने विचार केल्यास मागासलेल्या वर्गावर व अस्पृश्य समाजावर त्यांचे अलोट उपकार आहेत. महात्मा फुले हे आपल्या हिंदुधर्मीयांचे मार्टिन ल्युथर होत. ब्राह्मणी वर्चस्वाविरुद्ध म्हणजे ब्राह्मण्याविरुद्ध त्यांची तक्रार हा आपल्याकडील प्रोटेस्टॅन्टिझम होय. आणि गेल्या दहा वर्षातील सत्यशोधक समाजाची चळवळ ही आमच्याइकडील रिफॉर्मेशनची चळवळ होय, हे तरुण पिढीने लक्षात ठेवावे... सरते शेवटी मला माझ्या ब्राह्मणेतर बंधूंना एवढेच सुचवायचे आहे की , सामाजिक व धार्मिक वादग्रस्त प्रश्न व त्यावरील मतभेद राजकीय चळवळीच्या आड येऊ देऊ नका.
रविकिरण मंडळाच्या काव्यमैफली
श्रीधरपंत टिळक यांच्या प्रोत्साहनाने आणि आधारामुळे रविकिरण मंडळाच्या काव्यमैफली गायकवाड्यातच व्हायच्या.
केसरीवरच्या ताब्यासाठी संघर्ष
टिळकवादी आणि श्रीधरपंतांच्या संघर्षाचे कारण केसरीवरचा ताबा होता. केसरीच्या ताब्यावरूनच कोर्टकज्जे झाले. ' केसरी ताब्यात आला की महाराष्ट्राला आगरकरांचा अवतार दाखवून  देईन',  अशी श्रीधरपंतांची मनीषा होती. तर न. चिं. केळकर आणि केसरीच्या अन्य ट्रस्टींना हा टिळकदोह वाटत होता. त्यामुळे चांगला व्यासंग आणि तर्कशुद्ध लेखनशैली असूनही त्यांचे लेखन कधी केसरीत छापून आले नाही. त्यांच्या मृत्यूचीही बातमी फक्त एका छोट्या चौकटीत होती. त्या चौकटीत मात्र त्यांच्या लेखनशैलीचे कौतुक होते.
आत्महत्या
श्रीधरपंतांनी २५ मे १९२८ रोजी भांबुर्डा येथे मुंबई-पुणे एक्स्प्रेसखाली जीव दिला. त्यांनी आत्महत्येआधी तीन पत्र लिहिली; एक  पुण्याच्या कलेक्टरला,  दुसरे विविधवृत्त साप्ताहिकाला आणि तिसरे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना.(डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 'दुनिया' या साप्ताहिक मधे श्रीधरपंत विषयी लिहिले की,केवळ टिळकांचा मुलगा म्हणून नाही तर एक भारदस्त लेखक म्हणून श्रीधर टिळकांना केसरीमधे स्थान दिले गेले पाहिजे होते."टिळक घराण्यातील कोणाला लोकमान्य ही पदवी खरी शोभत असेल तर ते म्हणजे श्रीधरपंत टिळक.")कलेक्टरला लिहिलेल्या पत्रात त्यांनी आपल्या मृत्यूचे कारण सांगितले आहे. '... मला असे नेहमी वाटे की माझा जन्म माझ्या देशाची, माझ्या समाजाची व माझ्या  भाषेची सेवा करण्याकरिता आहे. माझ्या माता पितरांचीही याहून भिन्न कल्पना नव्हती. माझा जन्म वकील आणि कायद्यांची कोर्टे यांचे असहाय खेळणे बनण्याकरिता नव्हता... एखाद्या गरीब अपरिचित शेतकऱ्याच्या झोपडीत माझे जीवितकार्य पुरे करण्याकरिता माझा पुनर्जन्म होवो,  अशी मी आशा बाळगतो.'
त्यावेळी ट्रस्टी आणि टिळक बंधू यांच्यात तीव्र स्वरूपाची वादावादी, बाचाबाची आणि प्रसंगी धक्काबुक्कीपर्यंत प्रकरणे चालली होती. अरसपरस फिर्यादींचे सत्र चालू होते. वाड्यातल्या राजकारणामुळे श्रीधरपंत नेहमी वैतागलेले असत. 'केसरी माझ्या हातात आला तर पुन्हा महाराष्ट्राला आगरकरांचा अवतार दखवीन' असे त्यांचे म्हणणे असल्याचा उल्लेख प्रबोधनकार ठाकरे करतात. श्रीधरपंतांचा(बापूचा) स्वभाव त्रासिक असला तरी फार सोशिक होता.
मनातली खळबळ, संताप आणि चीड सगळे गाठोडे विश्वासाने आणि मनमोकळेपणाने आणून ओतण्याचे, श्रीधरपंतांना अवघ्या पुण्यात प्रबोधनकार ठाकरे आणि त्यांचे बिऱ्हाड हे एकच ठिकाण होते. वाड्यात ट्रस्टी लोकांशी काही गरमागरम बोलाचाली, तंटाभांडण किंवा रामभाऊंबरोबर हातघाईचे प्रकरण झाले का बापू तडाड उठून प्रबोधनकार ठाकरेंकडे यायचे. अगदी मध्यरात्रीसुद्धा. पुणेरी राजकारणाच्या कंकासाला कंटाळून पुण्याला रामराम ठोकून ठाकरे दादरला आले नसते, तर कदाचित बापूने आत्महत्या केलीच नसती.
स्रोत
श्रीधरपंतांच्या आयुष्यावर प्रकाश टाकणारे  साहित्य मर्यादित प्रमाणात उपलब्ध आहे. रामभाऊ टिळक आणि प्रबोधनकार ठाकरे यांची आत्मचरित्रे, जयंतराव टिळकांनी लिहिलेले वारसा हे पुस्तक, य. दि. फडकेंनी लिहिलेला टिळकांचा मुलगा हा लेख, असे मोजकेच साहित्य आहे. श्रीधर बळवंत टिळक या नावाचे प्रा. डॉ. अनंत देशमुख यांनी लिहिलेले चरित्रही २००८ साली प्रकाशनाधीन होते.
संदर्भ
वर्ग:मराठी समाजसुधारक वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:आंबेडकरवादी वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२८ मधील मृत्यू
द गुड डॉक्टर (मालिका)
द गुड डॉक्टर ही अमेरिकन वैद्यकीय टेलिव्हिजन मालिका आहे जी याच नावाच्या २०१३ मधील दक्षिण कोरियन मालिकेवर आधारित आहे. अभिनेता डॅनियल डे किमने याने मूळ कोरियन मालिका पाहिली आणि त्याच्या निर्मिती कंपनीचे हक्क विकत घेतले. त्याने या मालिकेचे रूपांतर करण्यास सुरुवात केली आणि २०१५ च्या अखेरीस, सीबीएस, त्याच्या होम नेटवर्कने खरेदी केली. सीबीएसने पायलट तयार करण्याचा निर्णय घेतला. किमला या मालिकेबद्दल खूप प्रकर्षाने वाटले म्हणून, त्याने सीबीएस कडून हक्क परत विकत घेतले. अखेरीस, सोनी पिक्चर्स टेलिव्हिजन आणि किम यांनी एक करार केला आणि मालिका विकसित करण्यासाठी फॉक्स मेडिकल ड्रामा हाऊसचे निर्माते डेव्हिड शोर यांना आणले.
शोर झेड प्रॉडक्शन्स, 3AD आणि एंटरमीडिया यांच्या संयुक्त विद्यमाने सोनी पिक्चर्स टेलिव्हिजन आणि एबीसी स्टुडिओज यांनी शोची निर्मिती केली आहे. डेव्हिड किनारा हा शो-रनर आणि डॅनियल डे किम हा शो कार्यकारी निर्माता आहे.