cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी ज्येष्ठ शुद्ध त्रयोदशी शालिवाहन शके १५९६ म्हणजेच ६ जून १६७४ ला स्वतःस राज्याभिषेक करून घेतला आणि एका सार्वभौम राज्याच्या जयघोष केला. कित्येक वर्षे गुलामीत राहिलेल्या मराठी मुलुखात नवचैतन्याचा सोहळा पार पडला.छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक हा अत्यंत व्यापक आणि भारताच्या इतिहासातील एक अत्यंत महत्वाचा प्रसंग होता. राज्याभिषेकावेळी छत्रपती शिवाजी महाराजांनी छत्रपती हे पद धारण केले. छत्रपती म्हणजे सार्वभौम आणि सर्वेसर्वा. राज्याच्या कारभारासाठी अष्टप्रधान मंडळाची निर्मिती केली आणि राज्याचा कारभार आणि पदे वाटून देण्यात आली. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राज्याभिषेकावेळी महाराणी म्हणून सोयराबाई आणि युवराज म्हणून छत्रपती संभाजीराजे महाराजांचा ही अभिषेक करण्यात आला.
छत्रपती शिवाजीराजे भोसले यांच्या शिवराज्याभिषेकाची तयारी कितीतरी महिने अगोदर सुरू झाली होती. राज्यभिषेकासाठी निश्चित अशी कोणती परंपरा नव्हती. प्राचीन परंपरा आणि राजनीतीवरील ग्रंथातून काही विद्वानांनी प्रथा-परंपरांचा अभ्यास केला. शिवराज्यभिषेकासाठी देशातील कानाकोपऱ्यांतून ब्राह्मणांना आमंत्रण देण्यात आले होते. लोक मिळून जवळपास लाखभर लोक रायगड या ठिकाणी जमा झाले होते. चार महिन्यांसाठी त्यांची राहण्याची उत्तम व्यवस्था करण्यात आली होती. रोज त्यांना मिष्ठान्नाचे जेवण असे. सरदार राज्यातील श्रीमंत गणमान्य व्यक्ती, दुसऱ्या राज्यांचे प्रतिनिधी, विदेशी व्यापारी आणि सामान्य जनता असे सर्वच या सोहळ्याला उपस्थित झाले होते. प्रत्येक दिवशी एका धार्मिक विधीत आणि संस्कारात छत्रपती शिवाजी महाराज गढून गेले होते.छत्रपती शिवाजी महाराजांनी सर्वप्रथम आपली आई जिजाबाईंना नमस्कार केला. त्यांचे आशीर्वाद घेतले.
त्यानंतर महाराजांनी विविध मंदिरांत जाऊन देवदर्शन केले. देवके दर्शन घेतले, पूजा केली आणि ते रायगडाला १२ मे १६७४ला परत आले. तुळजापूरला भवानी मातेच्या दर्शनासाठी त्यांना जाणे शक्य नव्हते. म्हणून चार दिवसांनी ते प्रतापगडवरील प्रतिष्ठापना केलेल्या भवानीमाता देवीच्या  दर्शनासाठी गेले. त्यावेळी सव्वा मण सोन्याची छत्री भवानी मातेस अर्पण केली. २१ मेला पुन्हा रागयगडावर ते धार्मिक विधीत गुंतून गेले. महाराजांनी २८मेला प्रायश्चित्त केले. जानवे परिधान केले. दुसऱ्या दिवशी दोन राण्यांबरोबर पुन्हा विवाह विधी केला. त्यावेळी गागाभट्टांना ७००० होन तर इतर सर्व ब्राह्मणांना मिळून १७००० होन दक्षिणा दिली.
६ जून १६७४ला राज्याभिषेक झाला. या दिवशी पहाटे उठून, मंत्रोच्चार आणि संस्काराबरोबर आंघोळ करून, कुलदैवतेला स्मरून, राज्याभिषेक सुरू झाला. गागाभट्ट आणि इतर ब्राह्मणांना यावेळीही आभूषणे आणि वस्त्रे भेट देण्यात आली. यावेळी छत्रपती शिवाजीमहाराजांनी शुभ्र वस्त्र परिधान केले होते. गळ्यात फुलांच्या माळा घातलेल्या होत्या. राज्याभिषेकात राजाचा अभिषेक आणि डोक्यावर छत्र धरणे हे दोन प्रमुख विधी होते. दोन फूट लांब दोन फूट रुंद अशा सोन्याने मढवलेल्या मंचावरछत्रपती शिवाजी महाराज बसले, शेजारी उपरण्याला साडीचे टोक बांधलेली सोयराबाई दुसऱ्या मंचावर, तर बालसंभाजीराजे थोडेसे मागे बसले होते. अष्टप्रधानांतील आठ प्रधान गंगेसारख्या विविध नद्यांतून आणलेले पाण्याचे जलकुंभ घेऊन उभे होते. त्यानंतर ते जलकुंभांनी छत्रपती शिवाजीमहाराजांबर अभिषेक केला. त्यावेळी मंत्रोच्चारण आणि आसमंतात विविध सुरवाद्य निनादत होते. सोळा सुवासिनींनी पंचारती ओवाळली. यानंतर छत्रपती शिवाजी महाराजांनी लालरंगाचे वस्त्र परिधान केले. जडजवाहिर, अलंकार परिधान केले.गळ्यात फुलांचे हार घातले. एक राज मुकुट घातला. आपल्या ढाल तलवार आणि धनुष्यबाणाची पूजा केली.मुहूर्ताच्या वेळी राजसिंहासनाच्या दालनात प्रवेश केला.
राज्यभिषेकाचे दालन हिंदू परंपरेनुसार ३२ शकुन चिन्हांनी सजवलेले होते. सभासदबखर म्हणते त्याप्रमाणे ३२ मण सोन्याचे (१४ लाख रुपये मूल्य असलेले) भव्य सिंहासन सोन्याच्या पत्र्याने मढवलेले होते.छत्रपती शिवाजी महाराज सिंहासनावर आरुढ झाले. सोळा सवाष्णींनी त्यांना ओवाळले. ब्राह्मणांनी मोठ्या स्वरात मंत्रांचे उच्चारण केले. प्रजेनी महाराजांना आशीर्वाद दिला. ’शिवराज की जय’, 'शिवराज की जय’च्या घोषणा दिल्या गेल्या. सोन्याचांदीची फुले उधळली गेली. विविध तालवाद्य-सूरवाद्यांच्या जयघोषात आसमंत भरून गेले. ठरल्याप्रमाणे प्रत्येक गडावरून तोफा डागल्या गेल्या. मुख्य पुरोहित गागाभट्टांनी पुढे येऊन राजांच्या डोक्यावर मोत्याची झालर ठेवत 'शिवछत्रपती’ म्हणून उच्चार केला. राजे छत्रपती शिवाजी महाराजांनी सर्व जनांना खूप धन भेट म्हणून दिले. त्यांनी एकून सोळा प्रकारचे महादान केले. त्यानंतर विविध मंत्रिगणांनी सिंहासनापुढे जाऊन राजांना अभिवादन केले. छत्रपतींनी त्यांना या प्रसंगी विविध पदे, नियुक्तिपत्रे, धन, घोडे, हत्ती,रत्ने,वस्त्रे,शस्त्रे दान केली. हे सर्व सकाळी आठ वाजेपर्यंत संपले. समारंभ संपल्यावर,छत्रपती शिवाजी महाराज पहिल्यांदा एका देखण्या घोड्यावर स्वार होऊन जगदीश्वराच्या मंदिराकडे गेले. तिकडून हत्तीवर स्वार होऊन त्यांची मिरवणूक रायगडावर निघाली. इतर दोन हत्तींवर जरीपटका आणि भगवा झेंडे घेऊन सैन्याचे प्रतिनिधी होते. सोबत अष्टप्रधान आणि इतर सैन्य होते. रायगडावर ही मिरवणूक जात असताना सामान्य जनांनी फुले, चुरमुर, उधळले, दिवे ओवाळले. रायगडावरील विविध मंदिरांचे दर्शन घेऊन महाराज महालात परतले.
अष्टप्रधान मंडळ
राज्याभिषेकावेळी शिवाजी महाराजांनी अष्टप्रधान मंडळातील मंत्र्यांना संस्कृत नावे दिली आणि ही पदे वंशपरांगत न ठेवता मंत्र्यांच्या कर्तबगारीवर ठरण्यात येत असत. राज्याभिषेकानंतरचे अष्टप्रधान मंडळ पुढील प्रमाणे होते.
१) पंतप्रधान (पेशवा) - सर्वोच्च मंत्रीपद मोरोपंत त्रिंबक पिंगळे
२) पंत अमात्य - रामचंद्र नीळकंठ
३) पंत सचिव सुरणीस - अनाजीपंत दत्तो
४) मंत्री वाकनीस - दत्ताजी पंत त्रिंबक
५) सेनापती सरनौबत - हंबीरराव मोहिते
६) पंत सुमंत (डाबिर) - रामचंद्र त्रिंबक
७) न्यायाधीश - निराजपंत रावजी
८) पंडितराव दानाध्यक्ष (सद्र-मुहतसिव)-मोरेश्वर पंडित
वर्ग:मराठा साम्राज्य
असिन (आडनाव)
Asín is a surname originating from स्पेन. The Asín lineage of infanzones derives from the village of Asín de Broto, attested from the reigns of Pedro II and Jaime I (13th century), members of lower nobility from the reign of Pedro IV (14th century).
People with the name Asín:
महिला दिन
स्वतःच्या हक्कासाठी दिलेल्या लढ्याच्या स्मरणार्थ दरवर्षी, 8 मार्च हा दिवस महिला दिन म्हणून साजरा करण्यात येतो.
एकोणिसाव्या शतकाच्या अखेरपर्यंत, स्त्रियांना दुय्यम दर्जाची वागणूक दिली जात असे. उपभोग व कष्ट याचे साधन म्हणजे स्त्री, असा समज सर्वसाधारणपणे रूढ होता. म्हणूनच, समाजात समानतेने वावरणे, संपत्तीवरील अधिकार, तसेच शिक्षण किंवा मतदान यासारख्या अधिकारांपासून स्त्रिया वंचित होत्या. मात्र, एकोणिसाव्या शतकाच्या मध्यानंतर, आपल्यावर होणारा अन्याय, आपले हक्क याबाबत स्त्रियांमधे सजगता येऊ लागली. त्यातूनच स्त्रीवादाचा जन्म झाला. स्त्रीवाद किंवा फेमेनिझम हा मूळ फ्रेंच शब्द. तो जेव्हा पहिल्यांदा वापरला गेला, तेव्हा त्याची सर्वत्र टर उडवली गेली. आणि कमाल म्ह्णजे राणी व्हिक्टोरियाही या चेष्टेत सामील होती, तिने स्त्रीवाद म्हणजे मूर्खता, पाप आणि महाचूक अशी त्याची संभावना केली.
मुळात, नोकरीसाठी स्वेच्छेने अथवा परिस्थितीमुळे घराबाहेर पडलेल्या स्त्रियांना नोकरीच्या ठिकाणी असलेली लिंगविषमता खटकू लागली. पुरुषांइतकेच काम करूनही वेतनात समानता नव्हती किंवा समान संधीही उपलब्ध नव्हत्या. आणि मग आपल्या हक्कांबाबत स्त्रिया जागृत होऊ लागल्या. स्त्रियांचे आत्मभान जागृत करण्याचे मोलाचे काम ज्यांनी केले त्यातल्या काही स्त्रियांच्या योगदानाबद्दल आपण सदैव कृतज्ञ असणे आवश्यक आहे.
स्त्रीवादी विचारसरणीचा पहिला जाहिर उच्चार झाला तो मेरी वोल्स्टनक्राफ्ट या तत्त्ववेत्तीने लिहिलेल्या  ' A Vindication of the Rights of Woman (1792)' या पुस्तकातून. सन 1792 मधे तिने अतिशय स्पष्ट्पणे लिहिले होते की, ' स्त्रीचे शिक्षण आणि घडण मुळातच पुरुषी वर्चस्व जपण्याचा विचार करूनच केली जाते. त्यामुळे पुरूषांना काय आवडते हे 'संस्कार' या नावाखाली तिच्या मनावर ठसविले जाते, पण स्वतःला मनापासून काय आवडते, ते ठरवून निर्णय घेण्याची सोडाच, त्याचा नुसता विचार करण्याची कुवतही ती गमावून बसते.' मुळात 1792 सालात असे विचार मांडणे म्हणजे प्रवाहाच्या विरुद्ध पोहण्यासारखे होते. या परखड आणि धाडसी विचारांमुळे मेरीला प्रचंड टीकेला सामोरे जावे लागले होते.
दुसरे महत्त्वाचे नाव आहे ते एलिझाबेथ कॅडी स्टॅन्टन. यांनी पहिल्या 'विमेन्स राईट्स कन्व्हेन्शन'ची स्थापना केली. याशिवाय, स्त्रियांना नोकरी करता यावी, विद्यापीठांमधे प्रवेश मिळावा म्हणून मरियन हाईनिश या ऑस्ट्रियन महिलेने प्रथम लढा उभारला. तर, केट शेफर्ड यांनी स्त्रियांना मतदानाचा अधिकार मिळावा म्हणून न्यूझिलंडच्या सुफ्राजेट कार्यकर्तीच्या मार्गदर्शनाखाली लढा उभारला. १८९३ साली न्यूझिलंडमधे झालेल्या राष्ट्रीय निवडणूकीमधे पहिल्यांदा महिलांना मतदानाचा अधिकार बजावता आला. पुढे अनेक देशांमधे मतदानाच्या अधिकारासाठी लढे उभारले गेले. ब्रिटनमधे, एमिलिन पॅन्खर्स्ट हिने महिलांच्या मतदानाच्या अधिकरासाठी स्त्रीवादी चळवळ उभारली. कॅरोलिन एगान हे नाव तर प्रत्येक स्त्रिने लक्षात ठेवावे, असे आहे. कारण, मुले जन्माला घालण्याचा स्त्रियांचा अधिकार त्यांना सर्वार्थाने बजावता यावा यासाठी अद्यापही सुरूच असलेल्या लढ्याची ती पहिली पुरस्कर्ती.
महिला दिनाच्या संदर्भातील काही घटनाही कालक्रमाने पाहणे, उचित ठरेल.
एक प्रवाद असा आहे की, दि. . 8 मार्च 1857 रोजी, न्युयॉर्क येथील वस्त्रोद्योगातील महिला कामगारांनी जो निषेध नोंदविला होता, त्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो, परंतु, ती निव्वळ कपोलकल्पित कथाच असल्याचे आता आढळून आले आहे.
त्यामुळे, दि. 28 फेब्रुवारी 1909 रोजी न्युयॉर्क येथे, थेरेसा मालकियल यांच्या मार्गदर्शनाखाली ' सोशालिस्ट पार्टी ऑफ अमेरिका' यांनी आयोजित केलेला महिला दिन, हा अगदी पहिला महिला दिन होता, असे मानले जाते.
कोपनहेगन, डेन्मार्क येथे सन 1910 मधे, आंतरराष्ट्रीय महिला परिषद घेण्यात आली. वार्षिक महिला आंतरराष्ट्रीय दिन साजरा करण्याबाबत एक ठराव मांडण्यात आला, मात्र, या परिषदेत कोणतीही तारीख निश्चित करण्यात आली नाही.परिषदेसाठी जमलेल्या प्रतिनिधींनी ( 17 देशातील 100 महिला ) मतदानाच्या अधिकारासह समान अधिकारांचे संवर्धन या संकल्पनेस धोरणात्मक मान्यता दिली.
नंतरच्या वर्षी 8 मार्च 1911 रोजीचा आंतरराष्ट्रीय महिला दिन, ऑस्ट्रीया,डेन्मार्क,जर्मनी आणि स्विट्झर्लंड येथील दहा लाखापेक्षा अधिक लोकांच्या सहभागाने विशेष उल्लेखनीय ठरला. एकट्या ऑस्ट्रो-हंगेरियन साम्राज्यात जवळपास 300 निदर्शने झाली.पॅरिस परगण्यातील हुतात्म्यांच्या स्मरणार्थ   व्हिएन्नामधे रिंगस्ट्रास येथे महिलांनी हाती फलक घेऊन संचलन केले. स्त्रियांना मतदानाचा अधिकार मिळावा,त्यांना सरकारी नोकरीची संधी मिळावी अशा मागण्या त्यांनी केल्या तसेच, नोकरीतील लिंगविषमतेचा त्यांनी निषेध केला.
त्यानंतर, अमेरिकेत फेब्रुवारी महिन्याच्या शेवटच्या रविवारी राष्ट्रीय महिला दिन साजरा करण्यास सुरुवात झाली.
रशियात तत्कालिन वापरात असलेल्या ज्युलियन कॅलेंडरनुसार, सन 1913 मधे रशियन महिलांनी फेब्रुवारी महिन्याच्या शेवटच्या शनिवारी महिला दिन साजरा केला.
अशारितेने, सन 1914 सालापर्यंत महिला संप करीत होत्या, मोर्चे काढत होत्या किंवा निषेध नोंदवित होत्या, तरीही यापैकी एकही घटना 8 मार्चला घडलेली नाही.
मग 8 मार्चच का ?
तर, सन 1914 मधे 8 मार्चला रविवार होता. या कारणाने कदाचित, आंतरराष्ट्रीय महिला दिन 8 मार्चला आयोजित करण्यात आला असावा आणि नंतर ती प्रथाच पडून गेली..
दि. 8 मार्च 1917 या दिवसाचे मात्र, विशेष महत्त्व आहे. ग्रेगेरियन कॅलेंडरमधील, दि. 8 मार्च 1917 रोजी, पॅट्रॉग्राड या रशियन साम्राज्याच्या राजधानीत, वस्त्रोद्योगातील स्त्री कामगारांनी संपूर्ण शहरभर निदर्शने केली. ही रशियन राज्यक्रांतीची सुरुवात मानली जाते. सेंट पिट्सबर्ग मधील महिला ' ब्रेड व शांतता' या मागणीसाठी संपावर गेल्या. त्यांनी पहिले महायुद्ध समाप्त करण्याची, रशियातील अन्न तूटवडा संपुष्टात आणण्याची तसेच झारशाहीचा अंत करण्याची मागणी केली.लिओन ट्रॉटस्कीने लिहिले आहे की, ' 23 फेब्रुवारी (8 मार्च) हा आंतरराष्ट्रीय महिला दिवस होता. महिलांच्या बैठका, कारवाया यांचा पूर्वअंदाज जरी होता तरी हा महिला दिन रशियन राज्यक्रांतिची नांदी असेल, अशी पुसटशी कल्पना कोणालाही आली नव्हती. या दिवशी, व्यवस्थेच्या विरोधात जाऊन, सगळे आदेश झुगारून अनेक वस्त्रोद्योग कारखान्यातील स्त्री कामगार आपापले काम सोडून कारखान्यातून बाहेर पडल्या, संपाला पाठिंबा मिळविण्यासाठी, त्यांनी ठिकठिकाणी प्रतिनिधी पाठविले; त्याची परिणीती सामुदायिक संपात झाली. सर्व स्त्री कामगार लढ्यासाठी रस्त्यावर उतरल्या. सात दिवसानंतर रशियन सम्राट- दुसरा निकोलस याला पायउतार व्हावे लागले. सत्तेवर आलेल्या हंगामी सरकारने महिलांना मतदानाचा अधिकार मंजूर केला.'
सन 1917 मधे झालेल्या रशियन राज्यक्रांती नंतर व रशियाने स्वीकार केल्यानंतर हा दिवस जगभरातील साम्यवादी देशांत व चळवळीत साजरा केला जाऊ लागला. चीनमधील साम्यवादी, सन 1922 पासून तो साजरा करतात.
संयुक्त राष्ट्रांनी, आंतरराष्ट्रीय महिला वर्षापासून म्ह्णजेच 1975 पासून आंतरराष्ट्रीय महिला दिवस साजरा करण्यास सुरुवात केली. सन 1977 मधे संयुक्त राष्ट्रांच्या सर्वसाधारण सभेत, सदस्य राष्ट्रांना आमंत्रित करून घोषित करण्यात आले की, 8 मार्च हा संयुक्त राष्ट्रांचा महिला हक्क व शांतता दिन असेल.
एकोणीसाव्या शतकात, जगभरातील स्त्री वादी चळवळीने जोर धरला होता, त्याचवेळी भारतातही अनेक समाजधुरिणांनी स्त्रीवर होणा-या अन्यायाला वाचा फोडली. त्यामध्ये राजा राम मोहन रॉय, महर्षी कर्वे, महात्मा ज्योतिबा व सावित्रीबाई फुले, ईश्वरचंद विद्यासागर, रमाबाई रानडे ही नावे विसरून चालणार नाही.
सतीप्रथा, केशवपन,बालविवाह अशा अनेक वाईट प्रथा बंद करण्याचे यशस्वी प्रयत्न झाले. स्त्री शिक्षण, विधवा पुर्विवाह तसेच प्रौढ विवाह असे अनेक विषय समाजासमोर मांडण्यात येऊ लागले. त्याचेच फलित म्हणून विवाहाच्या वेळी मुलाचे किमान वय 16 ते 18 तर मुलीचे किमान वय 10 ते 12 असावे अशी तरतूद करण्यात आली.
स्त्री शिक्षणाच्या चळवळीनेही जोर धरला. महाराष्ट्रात महात्मा ज्योतिबा फुले व भारतातील पहिली स्त्री शिक्षिका होण्याचा मान मिळविलेल्या त्यांच्या पत्नी सावित्रीबाई फुले, यांचे योगदान फार मोठे आहे. समाजाचा प्रखर विरोध व त्यातून उद्भवलेल्या अनंत अडचणींना तोंड देत या पती-पत्नीने स्त्री शिक्षणाचा पाया महाराष्ट्रात घातला.
सन 1902 मधे रमाबाई रानडे यांनी ' हिंदू लेडीज सोशल अँड लिटररी क्लब'ची स्थापना केली तर 1904 मधे ' भारत महिला परिषदे'ची स्थापना झाली.या संघटना महिलांच्या अनेक समस्या व मागण्या यांचा पाठपुरावा करू लागल्या. त्यातूनच, प्रथम, संपत्तीदार स्त्रियांना मतदानाचा अधिकार, मग स्त्रियांना मतदानाबरोबरच निवडणूकीला उभे राहण्याचा अधिकार अशा सुधारणा सन 1935 पर्यंत होत गेल्या. भारतात 1943 साली पहिला महिला दिन साजरा करण्यात आला.
स्वातंत्र्यानंतर, 1950 सालापासून भारतीय राज्य घटनेने, स्त्रियांना समानतेचा अधिकार दिला आहे.
संयुक्त राष्ट्रांनी सन 1975  हे जागतिक महिला वर्ष घोषित केले जे भारतातही साजरे झाले. 8 मार्च हा महिला दिन, जगभरातल्या अनेक देशांप्रमाणेच भारतातही साजरा केला जातो.
मेरी वोल्स्टनक्राफ्ट यांच्यापासून सन 1792 मधे सुरू झालेला हा लढा गेली 225 वर्षे चालू आहे. या प्रदीर्घ कालावधीत स्त्रियांना शिक्षणाचा, संपत्तीचा,मतदानाचा, असे वेगवेगळे अधिकार मिळाले. महिला समानाधिकाराची बाब सर्व जगाने मान्य केली आहे. त्यामुळे, आज स्त्रिया सर्वच क्षेत्रात आघाडीवर आहेत, असेही चित्र दिसते आहे.. पण वास्तव खरच तसे आहे का, कारण 'मी टू' सारखी चळवळ सा-या जगभर मूळ धरत आहे, याचा विचारही याप्रसंगी करणे, आवश्यक वाटते
एस.आर. रंगनाथन
शियाळि रामामृत रंगनाथन् (ऑगस्ट १२, इ.स. १८९२ - सप्टेंबर २७, इ.स. १९७२) हे एक भारतीय गणितज्ञ आणि पुस्तकालयतज्ञ होत. भारतीयांमध्ये वाचनसंस्कृती अधिकाधिक रुजावी यासाठी डॉ. रंगनाथन् यांनी ग्रंथालयशास्त्र आणि त्याच्या विकासात मोलाचे योगदान दिले.
प्रारंभिक आयुष्य
डॉ.रंगनाथन् यांचा जन्म मद्रास प्रांतातील (सध्याचे चेन्नई) तंजावर जिल्ह्यातील शियाली या छोट्याशा गावात 12 ऑगस्ट 1892 साली झाला. त्याचे प्राथमिक शिक्षण शियाली येथील हिंदू हायस्कूलमध्ये झाले. विद्यार्थीदशेपासून त्यांनी संस्कृत वाङ्‌मयाचे अध्ययन सुरू केले होते. नंतर मद्रास येथील ख्रिश्‍चन कॉलेजमध्ये प्रवेश घेऊन इंग्रजी विषयात बी.ए.ची पदवी प्राप्त‍ केली.
गणिताची प्राध्यापकी आणि ग्रंथपाल म्हणून कार्य
शिक्षण मिळविणे सोपे आहे, पण शिक्षण देणे हे एक शास्त्र आहे, हे लक्षात आल्यानंतर त्या शास्त्राचा अभ्यास करण्याचे ठरवून अध्यापनशास्त्राची ‘एल. टी.’परीक्षा उत्तीर्ण केली आणि गणिताचे प्राध्यापक झाले. नंतर प्राध्यापकाची नोकरी सोडून ते मद्रास विद्यापीठात ग्रंथपाल म्हणून काम पाहू लागले.
लंडन विद्यापीठात अभ्यासक्रम
ग्रंथालय शास्त्राच्या शिक्षणाकरिता मद्रास विद्यापीठाने आपल्या स्वखर्चाने त्यांना ‘स्कूल ऑफ लायब्ररीयनशिप’साठी लंडनला पाठविले होते. लंडन विद्यापीठाचा एक वर्षाचा अभ्यासक्रम पूर्ण करून ते पुन्हा मायदेशी परतले. सार्वजनिक ग्रंथालयाची गरज ओळखून ३० जानेवारी १९२८ रोजी त्यांनी 'मद्रास ग्रंथालय संघाची' स्थापना केली. नंतर ग्रंथालयांची झपाट्याने प्रगती झाली.
पुढील कार्य
सुसंस्कृत समाजनिर्मितीसाठी शालेय शिक्षणासोबतच निरंतर शिक्षणदेखील किती आवश्यक असते, याची महत्त्व डॉ. रंगनाथन् यांनी सर्वप्रथम पटवून दिले. त्याकरिता ग्रंथालयांचा विकास, प्रसार होऊन देशातील सर्वसामान्याना ज्ञानाची कवाडं विनामूल्य खुली करून द्यायला हवी, यासोबत वाचनसंस्कृती रुजवण्यासाठी जनतेला करण्याकरिता प्रवृत्त केले पाहिजे, हा विचार डॉ. रंगनाथन् यांनीच सर्वप्रथम देशात रुजवला.
आधुनिक काळातील कार्याचे महत्त्व
आधुनिक भारतातील ग्रंथालयांच्या विकासात डॉ. रंगनाथन् ह्यांचा फार मोठा वाटा आहे. देशातील सर्वसामान्यांना ज्ञानाची कवाडं विनामूल्य खुली करण्याचा विचार सर्वप्रथम डॉ. रंगनाथन् ह्यांनीच रूजवला. नंतर तो जोपासण्यासाठीही आपले संपूर्ण आयुष्य झिजवले. डॉ. रंगनाथन् ह्यांनी मांडलेले पाच पुस्तकालयविज्ञान सिद्धांत हे भारतीय पुस्तकालयविज्ञानाचा पाया समजले जातात. डॉ. रंगनाथन् ह्यांचा वाढदिवस भारतात 'ग्रंथपाल दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
http://divyamarathi.bhaskar.com/news/DMS-anita-deshpande-about-marathi-article-on-national-librarian-day-4708366-NOR.html
वर्ग:भारतीय गणितज्ञ वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १६७७
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६७७ वर्ग:इ.स.च्या १६७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
धर्मानंद दामोदर कोसंबी
आचार्य धर्मानंद दामोदर कोसंबी (ऑक्टोबर ९, १८७६ - जून २४, १९४७; सेवाग्राम, ब्रिटिश भारत) हे एक बौद्ध धर्माचे व पाली भाषेचे अभ्यासक व मराठी लेखक होते. त्यांनी श्रीलंकेत जाऊन तेथील विद्योदय विद्यापीठात बौद्ध धर्माचा व तत्त्वज्ञानाचा अभ्यास केला. तसेच म्यानमारमध्ये (ब्रह्मदेशात) जाऊन त्‍यांनी ब्रह्मी भाषेतील बौद्ध साहित्याचा तौलनिक अभ्यास केला. भारतीय संख्याशास्त्रज्ञ व इतिहासकार दामोदर धर्मानंद कोसंबी हे त्‍यांचे पुत्र, आणि डॉ. मीरा कोसंबी या त्यांच्या नात होत.
जन्म
धर्मानंद कोसंबी यांचा जन्म दक्षिण गोव्यातील सांखोल येथे झाला. गोवा ही तेव्हा पोर्तुगीजांची वसाहत होती.
कार्य
ज्ञानदेवांनी सातशे वर्षांपू्र्वी भागवत धर्माचा पाया रचला, त्याप्रमाणे बौद्ध धर्माचा पाया आचार्य धर्मानंद कोसंबी यांनी रचला आहे. भागवत धर्म हजारो वर्षे ज्ञानदेवांपूर्वीही प्रचलित होता, तरी त्याला पुन्हा नवा पाया देणे भाग पडले. त्याचप्रमाणे बौद्ध धर्म दोन हजार वर्षांपेक्षा अधिक कालपर्यंत निम्म्या मानवी जगात प्रचलित असूनही त्याला पुन्हा नवा पाया देण्याचे आवश्यक कार्य धर्मानंदांनी केले आहे. नवा पाया देण्याचे कारण, बौद्ध धर्माला या विज्ञाननिष्ठ व बुद्धिवादी नव्या युगाच्या प्रेरणांना अनुरूप स्वरूप देणे आवश्यक होते, हे होय. अद्‍भुत पौराणिक कथा, कल्पित प्रसंग, आणि पारलौकिक तत्त्वज्ञान यांची शेकडो पुटे मुळच्या विवेकवादी शुद्ध बौद्ध धर्मावर आणि बुद्धचरित्रावर शतकानुशतके चढलेली आहेत, त्यामुळे नव्या युगाच्या प्रेरणांशी सुसंगत असे त्याचे स्वरूप राहिलेले नाही. परंतु बुद्धचरित्राचे व बौद्ध धर्माचे मूळचे शुद्ध स्वरूप या नव्या युगाच्या प्रेरणांशी सुसंगत असेच आहे, असे ध्यानात आल्यामुळे अनेक आधुनिक पश्चिमी पंडितांनी व विशेषतः धर्मानंदांनी ते स्वरूप यशस्वी रीतीने विवेकबुद्धीने शोधून काढण्याचा प्रयत्‍न केला.
बाह्य दुवे
धर्मानंद कोसंबी ह्यांच्या समग्र साहित्याचे संकेतस्थळ
वर्ग:गोवेकर व्यक्ती वर्ग:भारतीय बौद्ध वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १८७६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मृत्यू
जुलै १८
बाह्य दुवे
जुलै १६ - जुलै १७ - जुलै १८ - जुलै १९ - जुलै २० - (जुलै महिना)
इ.स. १८७६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८७६ वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इंगळवाडी (मानोरा)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
बुझोरो विलायती
(उझबेक: Buxoro viloyati/Бухоро вилояти) हा मध्य आशियातील देशाचा एक प्रांत आहे. बुखारा ही ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
वर्ग:उझबेकिस्तानचे प्रांत
बमाको
बमाको ही माली ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. येथील लोकसंख्या अंदाजे १८,००,००० इतकी आहे.
वर्ग:मालीमधील शहरे वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
प्रकाश चंद्र सेठी
प्रकाश चंद्र सेठी (इ.स. १९२० - इ.स. १९९६) हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी, केंद्रीय गृहमंत्री व मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री होते. २९ जानेवारी १९७२ पासून २२ डिसेंबर इ.स. १९७५ पर्यंत ते मध्य प्रदेश राज्याचे मुख्यमंत्री होते. आणि २ सप्टेंबर १९८२ ते १९ जुलै १९८४ दरम्यान ते भारताचे गृहमंत्री होते.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय गृहमंत्री वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राणी अमरावती
राणी अमरावती हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मोझिला फायरफॉक्स १०
बाह्य दुवे
वर्ग:आंतरजाल न्याहाळक वर्ग:मोझिला फायरफॉक्स
ठासरा विधानसभा मतदारसंघ
ठासरा विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ खेडा  जिल्ह्यात आहे.
संदर्भ
वर्ग:खेडा जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
जिमी हेंड्रिक्स
जिमी हेंड्रिक्स (२७ नोव्हेंबर, इ.स. १९४२ - १८ सप्टेंबर, इ.स. १९७०) हा अमेरिकन गिटार वादक, गायक व गीतकार होता. याला रॉक संगीताच्या इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वाचा गिटार वादक समजले जाते.
इव्हॉल्व्ह कन्सल्टन्सी
इव्हॉल्व्ह कन्सल्टन्सी ही एक चिटफंड कंपनी आहे.
राजेश दिनकर कांबळे आणि पत्‍नी विद्या कांबळे यांनी साथीदार अजय माधव प्रभुदेसाई आणि अमोल चंद्रकांत शहा यांच्या मदतीने पुण्यातील कोंढवा परिसरात ही कंपनी सुरू केली. कंपनीत गुंतवणूक केल्यास दर महिन्याला गुंतवलेल्या रकमेवर पाच टक्के अधिक परतावा मिळेल आश्वासन त्यांनी गुंतवणूकदारांना दिले. कोंढवा परिसरासह शहरातील २५० ते ३०० नागरिकांकडून त्यांनी कोट्यवधी रुपये घेतले. ग्राहकांना विश्वास बसण्यासाठी भागीदारांनी सुरुवातीला त्यांना परतावा दिला. गुंतवणूकदारांची संख्या वाढल्यावर परतावा देण्यास नकार देऊन भागीदार पळून गेले.
परदेशात पळून गेलेला मुख्य आरोपी राजेश दिनकर कांबळे आणि त्याची फरार झालेली पत्‍नी विद्या राजेश कांबळे यांचा शोध घेण्यात येत आहे.
गुन्हे
वर्ग:घोटाळे वर्ग:गुंतवणूक
सियारा
सियारा हे ब्राझिल देशाचे एक राज्य आहे. फोर्तालेझा ही सियारा राज्याची राजधानी आहे.
वर्ग:ब्राझीलची राज्ये
गो-दाइगो
सम्राट गो-दाइगो (जपानी:後醍醐天皇; २६ नोव्हेंबर, १२८८ - १९ सप्टेंबर, १३३९) हा जपानचा ९६वा सम्राट होता.
वर्ग:जपानी सम्राट वर्ग:इ.स. १२८८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १३३९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एम.एस.फाउ. डुइस्बुर्ग
वर्ग:जर्मन फुटबॉल क्लब
इ.स. १२५८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२५८ वर्ग:इ.स.च्या १२५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
व्हिटेलियस
ऑलस व्हिटेलियस जर्मेनिकस (सप्टेंबर २४, इ.स. १५ - डिसेंबर २२, इ.स. ६९) हा एप्रिल १७, इ.स. ६९ ते मृत्यूपर्यंत रोमन सम्राट होता.
वर्ग:रोमन सम्राट वर्ग:इ.स. १५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ६९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
समरकंद विलायती
(उझबेक: Samarqand viloyati) हा मध्य आशियातील देशाचा एक प्रांत आहे. समरकंद ही ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
एम.बी.बी.एस
वर्ग:शैक्षणिक विद्याशाखा
आसकोट
आसकोट हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
नांदगाव पीडी
नांदगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
मिडल्सब्रो
मिडल्सब्रो हे इंग्लंडच्या नॉर्थ यॉर्कशायर काउंटीमधील एक शहर व बरो आहे. मिडल्सब्रो शहर इंग्लंडच्या उत्तर भागात उत्तर समुद्राजवळ टीस नदीच्या तीरावर वसले आहे.
खेळ
फुटबॉल हा येथील सर्वात प्रसिद्ध खेळ असून प्रीमियर लीगमध्ये खेळणारा मिडल्सब्रो एफ.सी. हा येथील प्रमुख फुटबॉल क्लब आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडमधील शहरे
कातकरी
कातकरी महाराष्ट्रातील एक आदिवासी जमात आहे. कात तयार करणे हा जुन्या काळी कातकऱ्यांचा मुख्य व्यवसाय होता. आणि त्यावरूनच त्यांना कातकरी हे नाव पडले. शिकार करणे, कोळसा बनवणे, जंगलातील लाकडे व मध गोळा करून विकणे असेही उद्योग हे लोक करतात. कातकरी लोक उत्तम शिकारी व तिरंदाजीत निष्णात असून हरणे, माकडे यांची शिकार करून त्यावर पोट भरतात. कातकरी लोक लहान लहान टोळ्या करून रानात राहतात व नेहमी वस्त्या बदलतात. त्यांच्या झोपडीत कायम एक शेकोटी पेटलेली असते तिला हे लोक परसा म्हणतात. रायगड जिल्ह्यात या लोकांची जास्त वस्ती असून तिथे त्यांच्या अनेक वाड्या आहेत. प्रत्येक वाडीचा एक नाईक किंवा पुढारी असतो. हे पुढारीपण वंशपरंपरेने चालते. नाईकाचे काम सामाजिक व धार्मिक प्रश्नांचा निवाडा देणे आणि अपराधाबद्दल दंड देण्याचे असते.
कातकरी कुटुंबात स्त्रियांची हुकमत असते. या जमातीतील स्त्रिया गुंजाच्या माळा दागिने म्हणून घालतात. कानाच्या पाळ्यांना मोठी भोके पाडून त्यात त्या साखळ्याही घालतात.
लग्नविधी
कातकरी सोन लोकांचा लग्नविधी जातीतील एखादा धर्मशील मनुष्य करतो. त्याला गोतर्णी म्हणतात. नवरी मुलगी मंडपाच्या दारातच वराचे स्वागत करून त्याला माळ घालते. नंतर दोघांना समोरासमोर उभे करून मध्ये अंतरपाट धरतात. गोतर्णी एका घोंगडीवर अक्षता मांडतो व मध्ये पैसा ठेवून त्यावर हातातील सुपारी टाकतो. त्यानंतर नवरानवरी मंडपाभोवती पाच प्रदक्षिणा करून घोंगडीवर ठेवलेल्या अक्षतांना डोकी लावतात. एवढे झाल्यावर लग्नविधी पुरा होतो.
हे सुद्धा पहा
भटके कलावंत आणि भिक्षेकरी
इंझोरी
इंझोरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
महुडा विधानसभा मतदारसंघ
महुडा विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ खेडा  जिल्ह्यात आहे.
रासूळपूर
रासूळपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
महुडा विधानसभा मतदारसंघ
संदर्भ
वर्ग:खेडा जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
रासूळपूर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ११६२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. ११६२ वर्ग:इ.स.च्या ११६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
भादला सौर पार्क
भादला सौर पार्क हा २०२० पर्यंतचा जगातील सर्वात मोठा सौर पार्क आहे. हा प्रकल्प भादला, फलोदी तालुका, जोधपूर जिल्हा, राजस्थान, भारत येथे 14000 acre क्षेत्रामध्ये पसरलेला आहे. २०२० च्या डिसेंबरपर्यंत सौरऊर्जेसाठी सर्वात कमी खर्च inr 2.44  प्रति किलोवॅट-तास इतका आला होता. सप्टेंबर २०१८ मध्ये, ॲक्मे सोलरने घोषित केले की भारताची सर्वात स्वस्त सौर उर्जा तयार करणारा प्रकल्प आहे.
स्थान
भादला येथील वातावरण वालुकामय, रुक्ष आणि कोरडे आहे. याचे एकूण क्षेत्र 45 km2 आहे. भादला जोधपूर च्या सुमारे 200 km उत्तरेकडे आणि सुमारे 320 km जयपूरच्या पश्चिमेस आहे. येथील हवामानामुळे हा प्रदेश राहण्यास योग्य नाही. भादला मधील सरासरी तापमान 46 - 48 °C असते. येथे भरपूर वारा आणि वाळूची वादळे देखील खूप असतात. भादला येथून सर्वात जवळचे गाव 50 km दूर आहे. सर्वात जवळील शहर फलोदी तालुक्याचे ठिकाण आहे जे 80 km अंतरावर आहे.
पहिला टप्पा
पहिल्या टप्प्यात एनटीपीसी लिमिटेडने तयार होणारी ४२० मेगावॅटची क्षमतेचा लिलाव केला. ही क्षमता ६ भागांमध्ये विभागली गेली प्रत्येकी ७० मेगावॅटचा एक भाग या प्रमाणे. फिन्निश कंपनी फोर्टमने सर्वात कमी दर ₹ ४.३४ प्रती किलोवॅट असे कोट केले होते. राइजिंग सन एनर्जी आणि सोलॅरेडायरेक्टने २ भाग जिंकले, त्यांचे कोट प्रत्येकी ₹ ४.३५ प्रती किलोवॅट होते. यारो इन्फ्रास्ट्रक्चरने बाकीचे भाग जिंकले ज्याचे मूल्य ₹ ४.३६ प्रती किलोवॅट होते.
डिसेंबर २०१६ मध्ये, सोलॅइडीरेक्टने या प्रोजेक्टला स्वयंचलित स्वच्छता यंत्रणेच्या समाधानासाठी इकोपिया या पीव्ही पॅनेल क्लीनिंग सोल्यूशन डेव्हलपरसह करारावर स्वाक्षरी केली. येथील वाळवंटातील वातावरणामुळे येथे धुळीचा फार त्रास आहे. सोलॅइडीरेक्टने फेब्रुवारी २०१७ मध्ये आयडीबीआय बँकेकडून inr 6750000000  कर्ज घेतले होते
दुसरा टप्पा
सौर ऊर्जा निगम (एसईसीआय) ने २५० मेगवॅट क्षमतेचा लिलाव दुसऱ्या टप्प्यात केला. यासाठी २७ कंपन्यांनी निविदा सादर केल्या होत्या.
तिसरा टप्पा
एसईसीआयने ८०० मेगावॅट inr 2.44 प्रति किलोवॅट-तास या दराने विकली. सप्टेंबर २०१८ मध्ये सॉफ्टबँक समूहाला ५०० मेगावॅट आणि एसीएमईला २०० मेगावॅट देण्यात आले. नोव्हेंबर २०१९ मध्ये एचएफईने १०० मेगावॅटचे उत्पादन सुरू केले. जानेवारी २०२० पर्यंत २०० मेगावॅट क्षमतेचे काम सुरू होण्याची अपेक्षा आहे.
चौथा टप्पा
१९ मे २०१७ रोजी सौर ऊर्जा निगमने (एसईसीआय) चौथ्या टप्प्यात २५० मेगावॅट क्षमतेचा लिलाव केला.
दक्षिण आफ्रिकेच्या फेलन एनर्जी ग्रुप आणि अवाडा पॉवर यांना अनुक्रमे ५० मेगावॅट आणि १०० मेगावॅट क्षमता देण्यात आली. ₹२.६२ प्रती किलोवॅटची बोली लावली गेली. ही भारतातील कोणत्याही सौर उर्जा प्रकल्पासाठीचा सर्वात कमी दर आहे. ही किंमत एनटीपीसीच्या कोळशाचा वीज दर₹३.२० सरासरी प्रती किलोवॅट-तासाच्या पेक्षाही कमी होती. एअरटेल आणि फॉक्सकॉनच्या सॉफ्टबँक समूहाचे एसबीजी क्लीनटेक यांना उर्वरित १०० मेगावॅट देण्यातआली, यासाठी₹ २.६३ प्रती किलोवॅट-तास हा दर ठरवण्यात आला.
कमिशनिंग
२२ फेब्रुवारी २०१७ रोजी एनटीपीसीने घोषित केले की त्यांनी ११५ मेगावॅट क्षमतेचे उत्पादन सुरू केले आहे. या व्यतिरिक्त ४५ मेगावॅट ८ मार्चला आणि २५ मेगावॅट क्षमतेची सुरुवात १८ मार्च रोजी होईल एनटीपीसीने २० मेगावॅट 23 मार्च रोजी  आणि ५५ मेगावॅट २५ मार्च २०१७ रोजी  सुरू करण्याचे जाहीर केले. भादला पार्कची एकूण क्षमता २६० मेगावॅट पर्यंत नेली. सप्टेंबर २०१८ मध्ये १३६५ मेगावॅट उत्पादनाला सुरुवात झाली होती.
त्याची संपूर्ण क्षमता कार्यरत झाल्यानंतर, पार्क जगातील सर्वात मोठा पूर्णपणे चालू केलेला पीव्ही प्रकल्प बनला आहे. यात २,२४५ मेगावॉट इतके उत्पादन होते आणि यासाठी inr 100000000000  गुंतवणूक केली गेली.
१९३२ हिवाळी ऑलिंपिक
१९३२ हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा ही हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धेची तिसरी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या न्यू यॉर्क राज्यामधील लेक प्लॅसिड ह्या गावामध्ये फेब्रुवारी ४ ते फेब्रुवारी १५ दरम्यान खेळवण्यात आली.
सहभागी देश
खालील १७ देश ह्या स्पर्धेमध्ये सहभागी झाले होते.
खेळ
खालील पाच खेळ ह्या स्पर्धेत समाविष्ट केले गेले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा वर्ग:अमेरिकेतील खेळ हि
कार्यरत (पुस्तक)
हे अनिल अवचट यांचे एक पुस्तक आहे. यात ६ कार्यरत व्यक्तींच्या कार्याची ओळख करून देण्यात आली आहे.
इ.स. १८८२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८८२ वर्ग:इ.स.च्या १८८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कार्यरत (पुस्तक)
वर्ग:पुस्तके
नावोयी विलायती
(उझबेक: Navoiy viloyati, Навоий вилояти) हा मध्य आशियातील देशाचा एक प्रांत आहे. नावोयी ही ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
वर्ग:उझबेकिस्तानचे प्रांत
शासकीय जिल्हा (ब्राझील)
शासकीय जिल्हा हे ब्राझीलच्या राजधानी ब्राझीलियाचे स्थान आहे.
वर्ग:ब्राझीलची राज्ये
इ.स.पू. ३९०
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ३९० वर्ग:इ.स.पू.चे ३९० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ४ थे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
मोझिला फायरफॉक्स ११
मोझिला फायरफॉक्स ११ ही मोझिलाने प्रकाशित केलेल्या मोझिला फायरफॉक्स या मुक्त-स्रोत आंतरजाल न्याहाळकाची आवृत्ती  आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आंतरजाल न्याहाळक वर्ग:मोझिला फायरफॉक्स
बंदर स्री बगवान
बंदर सेरी बेगवान (मराठी लेखनभेद: बंदर श्री भगवान ; जावी: بندر سري بڬاوان ; रोमन: Bandar Seri Begawan) ही ब्रुनेई ह्या देशाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. हे शहर ब्रुनेईच्या उत्तर भागात दक्षिण चीन समुद्राजवळ वसले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्रुनेई वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
मलिक अंबर
मलिक अंबर (इ.स. १५४६ - इ.स. १६२६) हा  मूर्तझा निजामशहा दुसरा ह्या  अहमदनगरच्या निजामाचा प्रधान होता.मलिक् अम्बर् याचा जन्म अन्दाजे १५४९ मधे एका ह्ब्शी परिवारामधे झाला. मलिक अंबर युद्धशास्त्र आणि प्रशासनात पारंगत असणारा कर्तृत्ववान आणि स्वामीनिष्ठ प्रधान होता. त्याने मोडकळीस आलेली दख्खन प्रांतातली महसूल-व्यवस्था सुधारली. खडकी (सध्याचे संभाजीनगर) ह्या शहराची स्थापना मलिक अंबरने केली.
सुरुवातीचा काळ
मलिक अंबर हा जन्माने इथिोपिया येथील होता.malik त्याच्या आई-वडिलांनी दारिद्र्याला कंटाळून त्याला गुलाम म्हणून विकला होता. पुढे भारतात आल्यावर त्याने आपल्या कर्तृत्वाने १५०० सैनिकांचे स्वतःचे सैन्यपथक उभारले आणि तो दख्खन प्रांतात राज्य करणाऱ्या राजांची चाकरी करु लागला.
महसूल व्यवस्था
दुसऱ्या मूर्तझा निजामशहाच्या पदरी सेवेत असताना प्रधान म्हणून त्याची प्रगती झाली. खडकी येथे राजधानी केल्यावर त्याने प्रथम शेतजमीन महसूल पद्धतीत सुधारणा करण्याचे काम हाती घेतले. निजामशाहीतील शेतसाऱ्याचे दर ठरवले. यासाठी त्याने उत्तरेतील तोडरमलाची पद्धत स्वीकारली. इजाऱ्याने जमिनी देण्याची चाल बंद करून त्याने आपल्या सखाराम मोकाशी, आनंदराव, साबाजी या सहकाऱ्यांच्या मदतीने सर्व शेतांची मोजणी व पाहणी करून गत पाच वर्षांच्या उत्पन्नाची सरासरी काढली. या उत्पन्नाच्या दोनपंचमांश प्रमाणात सारा आकारणी केली. इ.स. १६१४ पासून पुढे हा महसूल धान्याच्या स्वरूपात न गोळा करता पैशाच्या रूपात गोळा करण्यास सुरुवात केली आणि महसूलाचा वाटा एक तृतियांशापर्यंत कमी केला. त्याने त्या काळी उत्तर भारतात प्रचलित असणाऱ्या व्यवस्थेसारखा हा महसूलाचा वाटा हा ठरावीक रकमेवर निश्चीत न करता प्रत्येक वर्षाच्या शेतकी उत्पन्नानुसार बदलण्याची मुभा दिली.
त्यामूळे कष्टकरी शेतकऱयांमधे तो लोकप्रिय ठरला. सततच्या होणाऱ्या युद्धांमुळे राज्याच्या तिजोरीवर पडणारा ताण कमी झाला.
मृत्यू
८० वर्षांचे दीर्घायुष्य लाभलेल्या मलिक अंबरचा मृत्यू इ.स. १६२६ रोजी झाला. त्याच्या मृत्यूनंतर त्याचा मुलगा फतेह खान हा निजामशाहीचा प्रधान झाला. मात्र फत्ते खान हा हुशार नव्हता. मलिक अंबरच्या मृत्यू नंतर त्यांच्या कबरी बद्दल अनेक वाद आहेत एक कबर खुल्ताबाद येथे आहे तर एक कबर घाटी दवाखान्यात आहे असा उल्लेख मिळतो
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग: विस्तार विनंती वर्ग: महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग: निजामशाही वर्ग:इ.स. १५४६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६२६ मधील मृत्यू
खंभात विधानसभा मतदारसंघ
खंभात विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ आणंद  जिल्ह्यात आहे.
संदर्भ
वर्ग:आणंद जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
काका हाथरसी
(सप्टेंबर १८, १९०६ - सप्टेंबर १८, १९९५) हे हिंदी कवी होते. हास्यकविता, वात्रटिकांकरता ते नावाजलेले होते.
हाथरसी, काका वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आसोळे
आसोळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
हबशी
हबशी अथवा हबेशा (गीझ: ሐበሻ ; आम्हारिक: hābešā ; तिग्रिन्या: ḥābešā ; अरबी: الحبشة, अल-हाब्शा ; ) हे भूतपूर्व अ‍ॅबिसिनिया देशातील, म्हणजे सध्याच्या इथिओपियातील एक वांशिक समाज आहे.
मध्ययुगात महाराष्ट्रात पूर्व आफ्रिकेतून आलेल्या आफ्रिकी लोकांना हबशी या समूहवाचक नावाने, तर त्यांच्यातील प्रमुखांना "सिद्दी" या नावाने उल्लेखले जाई. आफ्रिकेतून आलेल्या या समाजाची बहुसंख्या असलेली काही खेडी कोकणात अजूनही आहेत. भारतीय शासन त्या समाजाची गणना आता अनुसूचित जाती-जमातींमध्ये करते.
वर्ग:इथियोपियामधील समाज वर्ग:भारतीय समाज वर्ग:मराठी समाज
ट्रांझिस्टर
ट्रांझिस्टर हा अर्धवाहक गटातील एक इलेक्ट्रॉनिक घटक आहे. याला तीन पाय असतात. दोन डायोडची विशिस्ट पद्धतीने केलेेली रचना आणि जोडणी
१९४७ साली विल्यम शॉकली, जॉन बारडीन, वाल्टर ब्रटन या अमेरिकन वैज्ञानिकांनी ट्रांझिस्टरचा शोध लावला. जर्मेनियम, सिलिकॉन, इंडियम अशा अर्धवाहक मूलद्रव्यांपासून बनवलेल्या या इलेक्ट्रॉनिक घटकामुळे इलेक्ट्रॉनिक विश्वात अभूतपूर्व क्रांती झाली आणि सर्कीट अतिशय छोटे झाले.
महत्त्व
वापरून बनवलेली सर्कीट आकाराने लहान व जलद  झाली. चा सर्वात महत्त्वाचा गुण म्हणजे याला फारच कमी उर्जा लागते.
डाटाशीटस्
इ.स. १९६० पासून अनेक प्रकारचे ट्रांझिस्टर उपलब्ध झाले आहेत. त्यासाठी लागणारे विश्लेषण खालील डाटाशीट्स मध्ये मिळेल.
वैतरणा नदी
वैतरणा नदी ही पालघर जिल्ह्यातून वाहते. ही त्र्यंबकेश्वरजवळ सह्याद्री पर्वतात उगम पावते. ही पश्चिम वाहिनी नदी अरबी समुद्राला मिळते. ही नदी त्र्यंबकेश्वराजवळच उगम पावणाऱ्या गोदावरीची उपनदी नाही. गोदावरी सह्याद्रीच्या पूर्वेला आहे, वैतरणा पश्चिमेला. हिच्यावर तीन धरणे आहेत. पहिले खालचे वैतरणा धरण (याला मोडक सागर म्हणतात), दुसरे मधले वैतरणा धरण (याला बाळासाहेब ठाकरे धरण म्हणतात) आणि तिसरे इगतपुरीजवळ असलेले वरचे वैतरणा धरण. या तीनही धरणांतून मुंबईला पाणी पुरवठा होतो. या नदीच्या सुर्या,पिंजाळ,तानसा आणि देहेरजा या प्रमुख उपनद्या आहेत. वैतरणेची लांबी 154 किमी असून ती कोकणातील प्रथम क्रमांकाची लांब नदी आहे. अरबी समुद्राला दातिवरे खाडीतून मिळते.
या धरणांव्यतिरिक्त मुंबईला पाणीपुरवठा करणारी, तानसा आणि भातसा हीही धरणे आहेत.
ट्रांझिस्टर
पॅटेंट्स
वर्ग:इलेक्ट्रॉनिक घटक
वैतरणा नदी
वर्ग:भारतातील नद्या वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या वर्ग:पालघर जिल्हातील नद्या
सुनंदाला आठवताना (पुस्तक)
सुनंदाला आठवताना हे अनिल अवचट यांचे एक पुस्तक आहे.
सुनंदा अवचट (पूर्वाश्रमीची सुनंदा सोहोनी) या आपल्या पत्नीबद्दल या पुस्तकात लिखाण केले आहे.
वर्ग:अनिल अवचट यांचे साहित्य
बाबरा
बाबरा हे औरंगाबाद जिल्ह्यातल्या फुलंब्री तालुक्यातले गाव आहे. येथे दर बुधवारी आठवडी बाजार भरतो. या गावाला इतिहास कालीन संदर्भ आहे या गावाच्या उत्तरेला चिंचोली हे गाव आहे.
लोकसंख्या तपशील
या गावात इ.स. २०११च्या जनगणनेनुसार -- कुटुंबे असून गावाची लोकसंख्या -- आहे. पैकी पुरूष लोकसंख्या -- तर स्त्रियांची संख्या -- इतकी आहे. वयोगट ० ते ६ मधील बालकांची संख्या -- असून ती एकूण लोकसंख्येच्या -- % आहे. अनुसूचित जातीच्या लोकांची लोकसंख्या -- (---%) असून त्यात --- पुरूष व -- स्त्रिया आहेत तर अनुसूचित जमातीचे—लोक (%) असून त्यात --- पुरूष व --- स्त्रिया आहेत.
जमिनीचा वापर
या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
हेही पहा
वर्ग:औरंगाबाद जिल्ह्यातील गावे वर्ग:फुलंब्री तालुक्यातील गावे
काशकादर्यो विलायती
(उझबेक: Qashqadaryo viloyati, Қашқадарё вилояти) हा मध्य आशियातील देशाचा एक प्रांत आहे. कार्शी ही ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
वर्ग:उझबेकिस्तानचे प्रांत
झहिद रझाक
झहिद रझाक (२ ऑगस्ट, इ.स. १९६७:चट्टग्राम, बांगलादेश - ) हा इ.स. १९८८ ते इ.स. १९९० दरम्यान बांगलादेशकडून ३ आंतरराष्ट्रीय एक-दिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विल्यम गिल्बर्ट ग्रेस
विल्यम गिल्बर्ट ऊर्फ डब्ल्यू.जी. ग्रेस, MRCS, LRCP (जन्म : १८ जुलै. इ.स. १९४८; - २३ ऑक्टोबर, इ.स. १९१५) हा क्रिकेट खेळाच्या विकासात महत्त्वपूर्ण योगदान देणारा, एक हौशी इंग्रज क्रिकेट खेळाडू होता.
ग्रेस, डब्ल्यू.जी. वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एकिव
एकिव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
रेणकापूर
रेणकापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
बिदात्सु
सम्राट बिदात्सु (जपानी:敏達天皇; इ.स. ५३८ - १४ सप्टेंबर, इ.स. ५८५) हा जपानचा ३०वा सम्राट होता.
वर्ग:जपानी सम्राट वर्ग:इ.स. ५३८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ५८५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वैजयंतीमाला
वैजयंतीमाला बाली
संदर्भ
वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:तमिळ राजकारणी वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:दक्षिण चेन्नईचे खासदार वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रमोन कॅस्टियो
रमोन अँतोनियो कॅस्टियो बारियोनुएव्हो (२० नोव्हेंबर, १८७३ - १२ ऑक्टोबर, १९४४) आर्जेन्टिनाचा २५वा राष्ट्राध्यक्ष होता. हा २७ जून, १९४२ ते ४ जून, १९४३ दरम्यान सत्तेवर होता.
वर्ग:आर्जेन्टिनाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १८७३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोझिला फायरफॉक्स १२
मोझिला फायरफॉक्स १२ ही मोझिलाने प्रकाशित केलेल्या मोझिला फायरफॉक्स या मुक्त-स्रोत आंतरजाल न्याहाळकाची आवृत्ती  आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:आंतरजाल न्याहाळक वर्ग:मोझिला फायरफॉक्स
बोरसद विधानसभा मतदारसंघ
बोरसद विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ आणंद  जिल्ह्यात आहे.
जगदंबानगर
जगदंबानगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
बोरसद विधानसभा मतदारसंघ
संदर्भ
वर्ग:आणंद जिल्हा वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
जगदंबानगर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
जैमिनी कडू
प्रा. जैमिनी कडू ( १९५० – मृत्यू: १७ मार्च २०१८) हे मराठी लेखक, व्याख्याते, प्राध्यापक तथा विचारवंत पत्रकार व साहित्यिक होते. ते जळगाव येथे ३१ ऑक्टोबर ते २ नोव्हेंबर २००९ दरम्यान भरलेल्या मराठा साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:आंबेडकरवादी वर्ग:मराठी पत्रकार
पोर्टस्मथ
पोर्टस्मथ हे इंग्लंड देशाच्या हॅंपशायर काउंटीमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे (साउथहॅंप्टन खालोखाल). हे शहर इंग्लंडच्या दक्षिण भागात इंग्लिश खाडीच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. ऐतिहासिक काळापासून एक बंदर असलेल्या पोर्टस्मथ येथे ब्रिटिश रॉयल नेव्हीचा मोठा तळ आहे.
येथील पोर्टस्मथ एफ.सी. हा फुटबॉल क्लब प्रसिद्ध आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडमधील शहरे वर्ग:पोर्टस्मथ
जॅकोबो आर्बेंझ
जॅकोबो आर्बेंझ (Jacobo Árbenz Guzmán; १४ सप्टेंबर १९१३ - २७ जानेवारी १९७१) हा मध्य अमेरिकेमधील ग्वातेमाला देशाचा राष्ट्राध्यक्ष व लष्करी अधिकारी होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:ग्वातेमालाचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साकोली तालुका
साकोली तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील भंडारा जिल्ह्याचा एक महत्त्वाचा तालुका आहे.
वन
वर्ग:भंडारा जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
इ.स. १०६८
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०६८ वर्ग:इ.स.च्या १०६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सीरदर्यो विलायती
(उझबेक: Sirdaryo viloyati, Сирдарё вилояти) हा मध्य आशियातील देशाचा एक प्रांत आहे. गुलिस्तान ही ह्या प्रांताची राजधानी आहे.
वर्ग:उझबेकिस्तानचे प्रांत
निवळी (मुखेड)
निवळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
आसोसे
आसोसे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
फारुक अहमद
फारुक अहमद (बंगाली: ফারুক আহমেদ) (जन्म : डाक्का, जुलै २४, इ.स. १९६६) हा इ.स. १९८८ व इ.स. १९९९ दरम्यान बांगलादेशकडून सात आंतरराष्ट्रीय एक-दिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दामोदर धर्मानंद कोसंबी
दामोदर धर्मानंद कोसंबी (३१ जुलै, इ.स. १९०७ - २९ जून, इ.स. १९६६; पुणे, महाराष्ट्र) हे मराठी गणितज्ञ व इतिहाससंशोधक होते. यांनी साम्यवादी दृष्टिकोनातून भारताचा आर्थिक इतिहास उजेडात आणला. बौद्ध तत्त्वज्ञानाचे व पाली भाषेचे अभ्यासक धर्मानंद दामोदर कोसंबी हे यांचे वडील होत.
योगदान
यांनी आपल्या ॲन इंट्राॅडक्शन टु द स्टडी ऑफ इंडियन हिस्ट्री या ग्रंथात भारताच्या इतिहासाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन, घटनांचे विश्लेषण, मार्क्सवादी दृष्टी, ऐतिहासिक साधने व संशोधन या बाबींची चिकित्सा केली आहे. इतिहास म्हणजे साधन व उत्पादन यांच्या परस्परसंबंधातील एक कालानुक्रमावर आधारित घटना आहे असा त्यांचा ऐतिहासिक दृष्टिकोन होता. भोजराजाचे खगोलशास्त्र, विद्याधराचा सुभाषित रत्नकोश, भर्तृहरीचा शिलालेख आणि अनेक संस्कृत हस्तलिखितांचे त्यांनी संपादन केले. ज्योतिषशास्त्र, खगोलशास्त्र आणि नाणकशास्त्राचे ते व्यासंगी संशोधक होते. सिंधु संस्कृतीची अर्थव्यवस्था, मौर्यांची उत्पत्ती, भारतीय समाजरचना, स्त्री व शूद्रांची स्थिती, भारत-रोमन व्यापार, आर्यांचा विस्तार, मौर्य साम्राज्याची अर्थस्थिती यांविषयी त्यांनी मूलभूत संशोधन मांडले.
संदर्भसूची
वर्ग:गोवेकर व्यक्ती वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक वर्ग:मराठी गणितज्ञ वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६६ मधील मृत्यू वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:भारतीय नास्तिक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महेश मांजरेकर
महेश मांजरेकर (ऑगस्ट १६, इ.स. १९५८ - ) हे एक आघाडीचे भारतीय चित्रपट अभिनेते, दिग्दर्शक, कथाकार व निर्माते आहेत. प्रामुख्याने हिंदी व मराठी चित्रपटसृष्टीमध्ये कार्यरत असलेल्या महेश मांजरेकर यांनी दिग्दर्शित केलेले वास्तव व अस्तित्व हे हिंदी चित्रपट लोकप्रिय झाले होते. त्यांनी आपल्या अभिनय जीवनाची सुरुवात १९८४ साली अफलातून ह्या मराठी नाटकामधून केली. त्यांना आजवर राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार व दोन स्क्रीन पुरस्कार मिळाले आहेत. दिग्दर्शनाशिवाय त्यांनी अनेक चित्रपटांत अभिनयही केला आहे त्यामध्ये त्यांच्या स्वतःच्या चित्रपटांचाही समावेश आहे. 'कांटे'या चित्रपटामुळे त्यांना अभिनयात यश मिळण्यास सुरुवात झाली. तेलुगू चित्रपट ओक्काडुन्नडु (२००७)आणि स्लमडॉग मिलिनिअर (२००८) या चित्रपटात जावेद असे नकारात्मक भुमिकाही त्यांनी केल्या. त्यांनी मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय ह्या मराठी चित्रपटात छत्रपती शिवाजी महाराजांची भूमिका केली.त्यांची सचिन खेडेकर,आणि विद्याधर उर्फ बाप्पा जोशींबरोबर जोडी प्रसिद्ध आहे.
मार्च २१
बाह्य दुवे
मार्च १९ - मार्च २० - मार्च २१ - मार्च २२ - मार्च २३ - (मार्च महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
महेश मांजरेकर
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:मराठी अभिनेते वर्ग:भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:भारतीय चित्रपट निर्माते
बहुमाध्यम
माध्यम हे मूलतः संदेश देवाण-घेवाणीचे कार्य करते. मुद्रित माध्यमातून लिखित स्वरूपातील संदेश दिला जातो. त्याचप्रमाणे, दूरचित्रवाणी वाहिनीतून चलत्-चित्रांद्वारे संदेश दिला जातो. रेडिओ अथवा आकाशवाणीतून ग्रहण करता येईल असा संदेश आवाजाद्वारे दिला जातो. गेल्या दशकभरात इंटरनेट किंवा माहितीजाल माध्यम म्हणून पुढे आले आहे. या सर्व माध्यमांचे त्यांच्या त्यांच्या उपयुक्ततेनुसार संदेशासाठी वापर करणे म्हणजे बहुमाध्यम, असे ढोबळमानाने म्हणता येईल.
प्रत्येक संदेशाची स्वतःची अशी एक क्षमता असते. ही क्षमता प्रभावीपणे व्यक्त करणारे माध्यम निवडणे आणि त्याद्वारे संदेश पाठविणे, म्हणजे बहुमाध्यम होय.
ज्यावेळी एकाच व्यक्ती अथवा संस्थेकडे नभोवाणी, चित्रवाणी ,वृत्तपत्रे यासह विविध माध्यमांची मालकी अस्क़ि त्यास बहुमाध्यम मालकी म्हणतात.
माध्यमांची संख्या वाढत असल्याने माध्यमातील स्पर्धाही वाढत आहे.
रुस्तमपूर
रुस्तमपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
भारताचे संविधान
भारताचे संविधान (अन्य नावे भारताची राज्यघटना, भारताची घटना) हा भारताचा सर्वोच्च कायदा आहे. हे दस्तऐवज मूलभूत राजकीय संहिता, संरचना, कार्यपद्धती, अधिकार आणि सरकारी संस्थांची कर्तव्ये आणि मूलभूत अधिकार, मार्गदर्शक तत्त्वे आणि नागरिकांची कर्तव्ये निर्धारित करणारी चौकट मांडतो. हे जगातील सर्वात मोठे लिखित राष्ट्रीय संविधान आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना भारतीय संविधान शिल्पकार म्हटले जाते.
हे संवैधानिक वर्चस्व प्रदान करते (संसदीय वर्चस्व नाही, कारण ते संसदेऐवजी संविधान सभेने तयार केले होते) आणि लोकांद्वारे त्याच्या प्रस्तावनेत घोषणेसह स्वीकारले गेले. संसद राज्यघटनेला डावलू शकत नाही.
हे २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी भारताच्या संविधान सभेने स्वीकारले आणि २६ जानेवारी १९५० रोजी लागू झाले. राज्यघटनेने भारत सरकार कायदा १९३५ ची जागा देशाचा मूलभूत प्रशासकीय दस्तऐवज म्हणून घेतली आणि भारताचे अधिराज्य हे भारताचे प्रजासत्ताक बनले. संवैधानिक स्वायत्तता सुनिश्चित करण्यासाठी, त्याच्या रचनाकारांनी कलम ३९५ मध्ये ब्रिटिश संसदेचे पूर्वीचे कायदे रद्द केले. भारत २६ जानेवारीला प्रजासत्ताक दिन म्हणून आपले संविधान साजरे करतो.
संविधान भारताला सार्वभौम, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष, आणि लोकशाही प्रजासत्ताक घोषित करते, तेथील नागरिकांना न्याय, समानता आणि स्वातंत्र्य आणि बंधुत्वाला चालना देण्यासाठी प्रयत्नांची हमी देते. १९५०चे मूळ संविधान हेलियमने भरलेल्या केसमध्ये नवी दिल्लीतील संसद भवनात जतन केले आहे. आणीबाणीच्या काळात १९७६ मध्ये ४२व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे "धर्मनिरपेक्ष" आणि "समाजवादी" हे शब्द प्रस्तावनामध्ये जोडले गेले.
इतिहास
१९५० साली अंमलात आलेले भारतीय संविधान मुख्यत्वे १९३५ च्या भारत सरकार कायद्यावर आधारित आहे. १९३५ सालच्या या कायद्यान्वये भारताच्या अंतर्गत स्वशासनाचा पाया घातला गेला होता. ब्रिटिश पंतप्रधान क्लेमंट ॲटली यांच्या शिष्टमंडळाच्या स्वतंत्र भारताच्या संविधानाची निर्मिती करण्यासाठी एका मसुदा समितीच्या स्थापनेविषयीच्या कल्पनेस भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या नेत्यांनी सहमती दर्शविली होती. १९४६ च्या उन्हाळ्यात या समितीची स्थापना झाली व तिची पहिली बैठक ९ डिसेंबर १९४६ रोजी सच्चिदानंद सिन्हा यांच्या अध्यक्षतेखाली तर फ्रॅंक अँथनी यांच्या उपाध्यक्षतेखाली नवी दिल्ली येथील संविधान सभागृहात झाली. ११ डिसेंबर रोजी सर्व सदस्यांच्या सहमतीने डॉ. राजेंद्रप्रसाद यांची अध्यक्षस्थानी तर आशुतोष मुखर्जी यांची उपाध्यक्ष स्थानी निवड करण्यात आली. हे सभागृह आज सेंट्रल हॉल या नावाने परिचित आहे. पहिल्या बैठकीला ९ महिलांसह एकूण २११ सदस्य उपस्थित होते. १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारतास स्वातंत्र्य मिळाल्यावर अल्पकाळ या समितीने भारताचे प्रतिनिधी या रूपात काम केले होते.