cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
खैबर खिंड
खैबर खिंड (उर्दू: درہ خیبر) ही पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांना जोडणारी हिंदुकुश पर्वतराजीतील प्राचीन खिंड आहे. या खिंडीतील रस्ता १,०७० मीटर (३,५१० फूट) इतक्या उंचीवर आहे. अफगाणिस्तानातून पाकिस्तानात प्रवेश करण्यासाठी हिंदुकुश पर्वत ओलांडून जावे लागते. हा मार्ग खैबर खिंडीतून जातो. ही खिंड भारताच्या इतिहासात अत्यंत महत्त्वाची ठरली आहे. प्राचीन काळी भारताचा मध्य अशियाशी चालणारा व्यापार या खिंडीमार्गे चाले. पर्शियाचा सम्राट दाऱ्युश याच्यानंतर सिकंदर याच मार्गाने भारतात आला. मध्ययुगात गझनीचा महंमद घोरी, बाबर, नादिरशहा, अहमदशाह अब्दाली इत्यादींच्या भारतावरील स्वाऱ्याही खैबर खिंडीमार्गाने झाल्या. विसाव्या शतकात ब्रिटिशांनी रेल्वेमार्ग बांधला. त्या मार्गाचे शेवटचे स्थानक पाकिस्तानातील पेशावर शहराच्या जवळ असलेले जामरुद हे होते. जामरुदपासून खैबर खिंडीच्या चढणीला सुरुवात होते. हा मार्ग सुमारे ५२ कि.मी.चा आहे. त्यावर ६४ बोगदे व लहान मोठे ९२ पूल आहेत.
वर्ग:पाकिस्तान वर्ग:अफगाणिस्तान
सोफिया अर्व्हिडसन
बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू वर्ग:स्वीडनचे टेनिस खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
यूटीसी+१२:४५
वर्ग:प्रमाणवेळा वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
नील डोनाल्ड वॉल्श
<!-- आत्तापर्यंत त्यांनी Conversations With God (books 1-3), Friendship with God, Communion with God, The New Revelations, Tomorrow's God, What God Wants, Home with God: In a Life That Never Ends, Happier than God,हि पुस्तके लिहिली आहेत आणि When Everything Changes, Change Everything.हे त्यांचे नविन पुस्तक आहे.
पुस्तकांची सुची
Conversations with God: An Uncommon Dialogue (Book 1) (October 1, 1996)
Conversations with God: An Uncommon Dialogue (Book 2) (May 1, 1997)
Meditations from Conversations With God, Book 2: A Personal Journal (December 1, 1997)
The Little Soul and the Sun: A Children's Parable Adapted from Conversations With God (April 1, 1998)
Conversations with God: An Uncommon Dialogue (Book 3) (October 1, 1998)
Neale Donald Walsch on Holistic Living (September 30, 1999)
Friendship with God: An Uncommon Dialogue (October 1, 1999)
Questions and Answers on Conversations With God (October 1, 1999)
Communion With God (October, 2000)
Signals: An Inspiring Story of Life After Life (April 9, 2001) (by Joel Rothschild, foreword by Neale Donald Walsh)
Moments of Grace (July 2001)
Conversations With God for Teens (November 1, 2001)
The New Revelations: A Conversation with God (September 30, 2002)
Tomorrow's God: Our Greatest Spiritual Challenge (March 2, 2004)
What God Wants: A Compelling Answer to Humanity's Biggest Question (March 22, 2005)
The Little Soul And The Earth: A Children's Parable Adapted From Conversations With God (August 1, 2005) (with Frank Riccio)
The Complete Conversations with God (October 20, 2005)
Happier Than God: Turn Ordinary Life into an Extraordinary Experience (February 29, 2008)
आणखी पहा
-->
हेइक्कि कोवालायनन
वर्ग: फिनिश फॉर्म्युला वन चालक वर्ग:फॉर्म्युला वन चालक
सुधा शाह
सुधा शाह (२२ जून, १९५८ - ) या कडून २१ कसोटी आणि १३ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामने खेळलेल्या खेळाडू आहेत. भारताच्या देशांतर्गत स्पर्धांमध्ये त्यांनी तमिळनाडू आणि दक्षिण विभागाचे प्रतिनिधित्व केले.
ऑरेलियान शेड्जू
ओरेलियां शेद्जू (Aurélien Chedjou;, दौआला, कामेरून) हा कामेरूनचा एक फुटबॉलपटू आहे. २००९ सालापासून संघाचा भाग असलेला शेद्जू आजवर २०१० व २०१४ ह्या विश्वचषक स्पर्धा तसेच २०१० व २०१५ आफ्रिकन देशांचा चषक स्पर्धांमध्ये कामेरूनसाठी खेळला आहे.
क्लब पातळीवर शेद्जू २०१३ पासून तुर्कस्तानच्या गालातसराय एस.के. ह्या क्लबासाठी खेळत आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सीर दर्या
सीर दर्या (Сырдария ; سيحون; ; Сырдарья; Сирдарё; Sirdaryo) ही मध्य आशियातील एक महत्त्वाची नदी आहे. किर्गिझस्तान व उझबेकिस्तानमध्ये उगम पावणारी ही २,२१२ किमी लांबीची नदी ताजिकिस्तान व कझाकस्तानमधून वाहते व अरल समुद्राला जाऊन मिळते.
सोव्हिएत संघाच्या कालखंडात सीर दर्या नदीवर मोठ्या प्रमाणात कालवे खणण्यात आले व जवळजवळ सर्व पाणी सिंचनासाठी वळवले गेले. ह्याचा थेट परिणाम नदीच्या नैसर्गिक संतुलनावर झाला आहे.
वर्ग:कझाकस्तानमधील नद्या वर्ग:उझबेकिस्तानमधील नद्या वर्ग:किर्गिझस्तानमधील नद्या वर्ग:ताजिकिस्तानमधील नद्या
एर इंडिया इमारत
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतातील उंच इमारती व वास्तू वर्ग:जगातील गगनचुंबी इमारती
गोयानिया
गोयानिया (Goiânia) ही ब्राझील देशाच्या गोयाएस राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. गोयानिया शहर १९३३ साली कृत्रिम रित्या वसवले गेले व गोयाएस राज्याची राजधानी येथे हलवली गेली. गोयानिया ब्राझीलची राष्ट्रीय राजधानी ब्राझिलियाच्या २१० किमी नैऋत्येस स्थित असून कॅनडामधील एडमंटन खालोखाल ते जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचे हरित शहर मानले जाते. २०१४ साली गोयानियाची लोकसंख्या १४.१२ लाख इतकी होती. लोकसंख्येनुसार गोयानिया ब्राझीलमधील १३व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलमधील शहरे
कनाडी (येवला)
कनाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
जेराल्ड फोर्ड
जेराल्ड रुडॉल्फ फोर्ड, कनिष्ठ (इंग्लिश: Gerald Rudolph Ford, Jr., जेराल्ड रुडॉल्फ फोर्ड, ज्यूनियर) (जुलै १४, इ.स. १९१३ - डिसेंबर २६, इ.स. २००६) हा अमेरिकेचा ३८वा राष्ट्राध्यक्ष होता. ९ ऑगस्ट, इ.स. १९७४ ते २० जानेवारी, इ.स. १९७७ या कालखंडात याने राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रे सांभाळली. तत्पूर्वी इ.स. १९७३-७४दरम्यान रिचर्ड निक्सन याच्या अध्यक्षपदाच्या दुसऱ्या मुदतीत हा अमेरिकेचा ४०वा उपराष्ट्राध्यक्ष होता. त्याच्या आधीचा उपराष्ट्राध्यक्ष स्पिरो ऍग्न्यू याने राजीनामा दिल्यानंतर अमेरिकी राज्यघटनेतल्या २५व्या घटनादुरुस्तीनुसार याची उपराष्ट्राध्यक्षपदी थेट नेमणूक झाली. वॉटरगेट प्रकरणामुळे ९ एप्रिल, इ.स. १९७४ रोजी रिचर्ड निक्सन याने राष्ट्राध्यक्षपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर याने अध्यक्षपदाची सूत्रे हाती घेतली. निवडणुकींस सामोरे न जाता नेमणुकीच्या प्रक्रियेने राष्ट्राध्यक्ष व उपराष्ट्राध्यक्ष पदांवर आरूढ झालेला हा एकमेव अमेरिकन व्यक्ती आहे.
उपराष्ट्राध्यक्षपदावर नेमणूक मिळण्याअगोदर फोर्ड इ.स. १९४९ ते इ.स. १९७३ या काळात अमेरिकी प्रतिनिधिगृहात मिशिगन संस्थानाचा प्रतिनिधी होता.
कनाडी (येवला)
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
जेराल्ड फोर्ड
अध्यक्ष बनल्यावर त्याने रिचर्ड निक्सन याला अध्यक्षीय माफीनामा दिला. त्यावरून पुष्कळ वादंग उठले. शीतयुद्ध संपुष्टात आणण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल ठरलेल्या हेलसिंकी जाहीरनाम्यावर त्याने सही केली. देशांतर्गत आघाडीवर निक्सन प्रशासनास मंदी व चलनवाढ इत्यादी आर्थिक संकटांना सामोरे जावे लागले. इ.स. १९७६ सालातल्या अध्यक्षीय निवडणुकींत त्याला डेमोक्रॅटिक पक्षाचा उमेदवार जिमी कार्टर याच्याविरुद्ध हार पत्करावी लागली.
सत्कार्यवाद
भारतीय दर्शनशास्त्रात प्रत्येक दर्शनाने सृष्टीतील कार्य-कारण संबंधांचे वेगवेगळे सिद्धान्त  मांडलेले आहेत. त्यापैकी महर्षी कपिलांच्या सांख्यदर्शनातील ‘सत्कार्यवादा’चा सिद्धांन्त हा विशेष महत्त्वपूर्ण आहे. कारणाची विकसित अवस्था म्हणजे कार्य होय. अर्थात् कार्य हे नव्याने उत्पन्न होत नसून ते कारणाच्या अवस्थेतील परिवर्तनच आहे, असे सत्कार्यवाद सांगतो.
सांख्यकारिका ह्या सांख्यदर्शनाधारित प्रकरण ग्रंथात ईश्वरकृष्ण पुढील कारिकेद्वारे सत्कार्यवाद सिद्ध करतात.
शक्तस्य शक्यकरणात् कारणभावाच्च सत्कार्यम्।।९।।
१] असदकरणात् -
‘असत्’ म्हणजे जे अस्त्तित्वात नाही, असे कार्य  निर्माण करता येणे शक्य नाही. म्हणून कार्य हे ‘सत्’ असते.
२] उपादानग्रहणात् -
सर्व कार्ये ही त्यांच्या उपादान कारणाशी नित्य संबंध ठेवून असतात. जसा घटाचा मातीशी असतो. त्यामुळे  कार्याच्या उपादान कारणाचेच ग्रहण केले जाते.
३] सर्वसम्भवाभावात् -
मात्र कोणतेही उपादान कारण कोणतेही कार्य उत्पन्न करु शकत नाही. जसे लाकडापासून घट निर्मिती होणे अशक्य आहे.
४]  शक्तस्य शक्यकरणात् -
उलट जे कार्य उत्पन्न करण्याची क्षमता कारणाची असते, तेच कार्य त्या कारणाद्वारे निर्माण हौ शकते. जसे आंब्याच्या बीजातून आंब्याचेच झाड उगवते.
५] कारणभावात् -
कार्यात कारणभाव हा मूलतःच विद्यमान असतो. अर्थात् कारणाचा सद्भाव हा कार्यात येणारच.
वरील युक्तिवादाद्वारे ईश्वरकृष्ण सत्कार्यवादाचे समर्थन करतात.
विराट पर्व
विराट पर्व हे पांडवां चे अज्ञातवासाचे शेवटचे वर्ष होय. या पर्वात एकूण चार उप-पर्व आहेत. ते पुढीलप्रमाणे:
पांडवांचे वेषांतरण
पांडवांनी विराट नगरात प्रवेश केल्यावर प्रत्येकाने राजदरबारात विविध कामे हाती घेतली. अर्जुनाला मिळालेल्या शापामुळे त्याचे बृहन्नडा या स्त्रीमध्ये रूपांतर झाले होते. अर्जुनाने त्याला मिळालेल्या या वेशामुळे राजकन्या उत्तरा हिची नृत्यशिक्षिका म्हणून भूमिका निभावली. युधिष्ठिराने कंक या नावाने विराट राजाचे मंत्रीपद हाती घेतले होते. द्रौपदी पटराणी सुदेष्णा हिची दासी होती. नकुल हा अश्वपाल तर सहदेव हा गोशाळा सांभाळत होता. भीम हा बल्लव या नावाने भोजनगृहात काम करत होता.
वर्ग:महाभारत वर्ग:महाभारतातील पर्व
आघाई
आघाई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स.चे ११० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे ११० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
यूटीसी+१३:००
यूटीसी+१३:०० ही यूटीसीच्या १३ तास पुढे चालणारी प्रमाणवेळ आहे. ही वेळ ओशनियामधील काही देशांमध्ये वापरली जाते.
ओशनिया
वर्ग:प्रमाणवेळा
आमिर (चित्रपट)
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात सुदान
वर्ग:सुदानमधील खेळ वर्ग:रिकामी पाने
उमापूर
उमापूर हे बीड जिल्ह्यातील गेवराई तालुक्यातील गाव आहे.
हे ही पहा
वर्ग:बीड जिल्ह्यातील गावे
बॉम्बे शेड्युल्ड कास्ट्स इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्ट
द बॉंबे शेड्युल्ड कास्ट्स इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्ट (The Bombay Scheduled Castes Improvement Trust) ही डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी २९ जुलै १९४४ रोजी मुंबई येथे स्थापन केलेली एक सामाजिक संस्था होती. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी समस्त अस्पृश्य समाजाच्या उन्नतीसाठी स्थापन केलेल्या अनेक संस्थांपैकी द बॉंबे शेड्युल्ड कास्ट्स इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्ट ही एक संस्था होती. पण त्यापूर्वी दलितांच्या सर्वागीण विकासासाठी एक मध्यवर्ती सामाजिक केंद्र निर्माण करण्यासाठी बाबासाहेबांनी इमारत फंड उभारण्यास सुरुवात केली. त्यासाठी पुरुषांकडून दोन तर महिलांकडून एक रुपया वर्गणी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले. दलित समाजातील लोकांनी बाबासाहेबांच्या आवाहनाला प्रतिसाद दिल्याने या योजनेतून तब्बल ४५,०९५ रुपयांचा निधी जमा झाला. या निधीतून बाबासाहेबांनी १० ऑक्टोबर १९४४ रोजी दादर-नायगाव विभागात गोकुळदास पास्ता रोडवर २,३३२ चौरस यार्डाचा भूखंड ३६ हजार ५३५ रुपये खर्चून विकत घेतला व उरलेल्या निधीतून दी बॉंबे शेड्युल्ड कास्ट्स इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्ट बनविला. याच निधीतून या प्लॉटवर छोटे तात्पुरते साईट ऑफिस बांधण्यात आले. पुढे ही इमारतच बाबासाहेबांच्या सर्व चळवळींचे केंद्रस्थान बनली. बाबासाहेबांचा खासगी प्रिंटिंग प्रेस नायगाव येथे होता. जातीय दंगलीत या प्रेसचे नुकसान झाल्यामुळे बाबासाहेबांना ही प्रेस त्यांच्या नायगाव येथील साइट ऑफिसमध्ये हलवावी लागली. मात्र या वास्तूत प्रेस आणताच बाबासाहेबांनी जागेच्या भाड्यापोटी ट्रस्टमध्ये महिना ५० रुपये जमा करण्यास सुरुवात केली.
बाबासाहेबांचे पुत्र यशवंतराव आंबेडकर यांना उत्पन्नाचे साधन नव्हते. म्हणून त्यांच्याकडे प्रेसच्या व्यवस्थापकाची जबाबदारी सोपविण्यात आली होती. पण यशवंतरावांनी बाबासाहेबांना न विचारताच या प्लॉटची जागा काही दुकानासाठी देऊन टाकली. त्यामुळे बाबासाहेबांना हा प्लॉट सोडविण्यासाठी कोर्टात जावे लागले. मात्र न्यायालयीन प्रकरणे १९७५ पर्यंत चालली. त्यानंतर ट्रस्टने बाबासाहेबांच्या संकल्पनेनुसार दलितांच्या सर्वागीण विकासासाठी समाजकेंद्र उभारण्यासाठी प्रयत्न केले. पण अनेक अडचणींमुळे ते शक्य झाले नव्हते. दरम्यानच्या काळात मुंबई महापालिकने या प्लॉटवर माध्यमिक शाळेचे आरक्षण टाकले. ट्रस्टने माध्यमिक शाळेचा तीन मजली प्लान महापालिकेला सादर करून त्याला मंजुरी घेतली. आरक्षणामुळे या शाळेच्या प्लानमध्ये तळमजल्यावर पार्किंगची तरतूद केली होती. हे पार्किंग म्हणजे शाळेच्या मागच्या भागाला ज्याला 'आंबेडकर भवन' म्हणून संबोधले गेले. पार्किंग एरियात प्रकाश, आनंदराज आणि भीमराव या आंबेडकर बंधूंनी आपली कार्यालये निर्माण केली.
रत्नाकर गायकवाड यांच्या मतानुसार, जे "आंबेडकर भवन" (पार्किंग एरिया) पाडण्यात आले, त्याचे बांधकाम १९७५ नंतर करण्यात आले. तसेच प्रिंटिंग प्रेस बंद होऊन ५० वर्षांचा कालावधी लोटला आहे.
रत्नाकर गायकवाड यांच्या मतानुसार, "या ट्रस्टच्या घटनेत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी ट्रस्टच्या विश्वस्तपदावर त्यांच्या कुटुंबातील सदस्य न घेण्याचे धोरण अवलंबिले होते. तेच बाबासाहेबांचे धोरण विश्वस्तांनी गेल्या ६० वर्षांत चालू ठेवले आहे. एवढेच नव्हे तर बाबासाहेबांनी आपल्या मुलाला म्हणजेच यशवंतराव आंबेडकर यांना २३ फेब्रुवारी १९५६ रोजी बुद्धभूषण प्रिंटिंग प्रेसच्या उत्पन्नाच्या संदर्भात लिहिलेल्या पत्रात म्हटले आहे की, ही प्रेस सार्वजनिक मालमत्ता असून ती तुझी किंवा माझी मालमत्ता नाही. ... या मोडकळीस आलेल्या इमारतीस पाडण्याची रीतसर नोटीस मुंबई महापालिकने १ जून १९५६ रोजी ट्रस्टला दिली. हे बांधकाम रात्री पाडावे लागले."
पीपल्स इम्प्रूव्हमेंट ट्रस्ट अंतर्गत मुंबईतील दादरमध्ये आंबेडकर भवन बांधले गेले होते. आंबेडकर भवन ही इमारत जीर्ण झालेल्या स्थितीत दिसून आल्यानंतर तेथे नवीन १७ मजली आंबेडकर इमारत बांधण्याचा सरकारचा प्रस्ताव दिला गेला होता. पुनर्बांधणीचा प्रस्ताव ठेवल्यानंतरच विश्वस्त आणि बाबासाहेबांच्या नातेवाईकांमध्ये वाद सुरू झाला होता. त्यानंतर एकदा रात्रीत आंबेडकर भवन पाडण्यात आले. ज्यामुळे हा वाद आणखी वाढला. डॉ. आंबेडकर यांचे तीन नातवंडे भीमराव, प्रकाश आणि आनंदराज पुनर्निर्माण प्रस्तावाला विरोध केला आहे. - ते म्हणतात की बाबासाहेबांनी वापरलेल्या वस्तूंचे पुनर्बांधणीच्या बहाण्याने नुकसान केले गेले. महाराष्ट्राचे मुख्य माहिती आयुक्त रत्नाकर गायकवाड हे या ट्रस्टचे सल्लागार होते. आंबेडकर भवन पाडल्यामुळे त्यांना आंबेडकरी जनतेच्या रोषाला सामोरे जावे लागले.
संदर्भ
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे पक्ष व संघटना वर्ग:इ.स. १९४४ मधील निर्मिती वर्ग:सामाजिक संस्था वर्ग:मुंबईचा इतिहास वर्ग:दलित इतिहास
यूटीसी+१३:४५
यूटीसीयूटीसी+१३:४५ ही यूटीसी पासून १३  तास ४५   मिनिटे पुढे असणारी प्रमाणवेळ आहे.
वर्ग:प्रमाणवेळा
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात आइसलँड
वर्ग:आइसलँड वर्ग:रिकामी पाने
अय्यंकली
अय्यंकाळि (किव्वा अय्यन काळि) (२८ आॅगस्ट १८६३ - १८ जून १९४१) हा एक समाज सुधारक होता. त्याने तिरुवितांकूर येथील अस्पृश्य मानल्या जाणाऱ्या लोकांसाठी काम केले. त्याच्या कार्याने अनेक लोकांच्या, ज्यांना आज दलित म्हणतात त्यांच्या सामाजिक जीवनात सुधारणा झाली. सन १९८० च्या नोव्हेबर महिन्यात त्रिवेंद्रम येथील कावडियर चौकात इंदिरा गांधी ह्यांच्या हस्ते अय्यंकलीच्या पुतळ्याचे अनावरण झाले.
वर्ग:इ.स. १८६३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४१ मधील मृत्यू वर्ग:दलित कार्यकर्ते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:भारतीय समाजसुधारक वर्ग:भारतीय राजकारणी वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ वर्ग:केरळ
खेमकरण
(पंजाबी:ਖੇਮਕਰਨ ) हे भारताच्या पंजाब राज्यातील तरण तारण जिल्ह्यातील एक गाव आहे. इ.स. १९६५ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धादरम्यान येथे भारत व पाकिस्तानाच्या सैन्यांच्या रणगाड्यांच्या तुकड्यांमध्ये तुंबळ लढाई झाली. या लढाईमुळे याचे नाव रणगाड्यांची दफनभूमीअसे पडले.
इ.स. १९६५ चे भारत-पाकिस्तान युद्ध हे दुसऱ्या महायुद्धानंतरचे रणगाड्यांचे एक प्रमुख युद्ध होते. या युद्धामुळे, युद्ध झालेल्या स्थानी म्हणजेच खेमकरण येथे 'पॅटन नगर'ची स्थापना झाली. याचे कारण म्हणजे पाकिस्तानी सैन्याने वापरलेले पॅटन रणगाडे या ठिकाणी काबीज केले गेले अथवा निकामी केले गेले.
भौगोलिक स्थान
खेमकरण हे 31.16°N, 74.66°W. येथे वसलेले आहे.
इतिहास
शिखांचे नववे गुरू तेगबहादूरसिंग (इ.स. १६२१ - इ.स. १६७५), यांनी खेमकरण येथे भेट दिली. त्यांनी तेथे वास्तव्य केले व गुरू गोविंदसिंग यांचे स्मृत्यर्थ तेथे एक विहिर बांधली.
इ.स. १९४७ साली ब्रिटिश भारताची भारत व पाकिस्तान अश्या दोन देशांमध्ये फाळणी होण्यापूर्वी खेमकरण हे पंजाब प्रांताच्या लाहोर जिल्ह्यात होते.
इ.स. १९६५ साली तेथे एक गुरुद्वारा होता. पाकिस्तानी सैन्याने आक्रमण करून ते गाव काबीज केले. तेथील रहिवाश्यांनी पळ काढला. पाकिस्तानी सैन्याच्या हल्ल्यात हा ऐतिहासिक गुरुद्वारा उद्ध्वस्त झाला. नंतर तेथे भारतीय सैन्य पोचले. त्यांनी पाक सैन्यास मागे हुसकावले व लढाईत जय मिळवला. भारतीय सैन्याने त्या गुरूद्वाऱ्याचे नूतनीकरण व दुरुस्ती केली.
पॅटन नगर
खेमकरणजवळ भिखीविंड गावाजवळ एका जमिनीच्या तुकड्याला पॅटन नगर असे म्हणण्यात येत होते. युद्ध संपल्यावर सप्टेंबर, इ.स. १९६५ चे दरम्यान पाक लष्कराचे सुमारे ६० रणगाडे येथे प्रदर्शनार्थ ठेवण्यात आले होते. असल उत्तरची लढाई या दरम्यान हे रणगाडे भारतीय सैन्याने काबीज केले होते. ते येथे काही काळ ठेवण्यात आलेत नंतर ते वेगवेगळ्या कॅंटॉनमेंट व सैन्य संस्थांमध्ये युद्धाचे स्मारक म्हणून ठेवण्यात आले आहेत.
९७ रणगाड्यांवर कब्जा
१० सप्टेंबर, इ.स. १९६५ला,भारतीय सैन्याने पाकिस्तानचे सुमारे ९७ रणगाडे ताब्यात घेतलेत. या युद्धात ६ पाकी रेजिमेंटींनी भाग घेतला. नावानुसार-१९ लान्सर्स(पॅटन), १२ पायदळ, एम-२४ चॅफी, २४ कॅव्हॅलरी (पॅटन), ४ कॅव्हॅलरी (पॅटन), १६ घोडदळ(पॅटन) व ६ लान्सर्स (पॅटन).
भारतीय सैन्यात त्या दिवशी ३ सशस्त्र रेजिमेंटींसह वेगवेगळ्या प्रकारच्या रणगाड्यांचा समावेश होता. डेक्कन हॉर्स, शेरमन, सेंचुरियन व ए एम्‌ एक्स-१३. ते युद्ध येवढे भयानक व टोकाचे होते, की त्यात भारतीय सैन्याने सुमारे ९७ रणगाडे उद्ध्वस्त वा सुस्थितीत ताब्यात घेतले. यांत ७२ पॅटन टॅंक होते, तर २५ शेरमन व चॅफी रणगाडे. यांपैकी ३२ रणगाडे हे चालू स्थितीत होते. भारतीय सैन्याने ३२ रणगाडे गमवले. यांपैकी १५ रणगाडे पाक सैन्याने ताब्यात घेतले. ते बहुतेक सर्व शेरमन रणगाडे होते.
संदर्भ
वर्ग:पंजाबमधील शहरे वर्ग:भारत-पाकिस्तान युद्धांतील लढाया वर्ग :भारत-पाकिस्तान युद्धे
निकोलस न्कूलो
निकोलस अलेक्सिस जुलियो न्कूलो न्डूबेना (मार्च २७, इ.स. १९९० - ) हा कामेरूनचा फुटबॉल खेळाडू आहे.
न्कूलो सध्या ऑलिंपिक दे मार्सेल या क्लबकडून खेळतो.
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.चे १२० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १२० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
हाँग्वू
होंग-वू (नवी चिनी चित्रलिपी: 洪武; जुनी चिनी चित्रलिपी: 洪武; फीनयीन: hóngwǔ; उच्चार: होंऽऽङ्ग-वुऽऊ) (ऑक्टोबर २१ १३२८ - जून २४ १३९८) हा चीनमध्ये मिंग राजवंशाची स्थापना करणारा आणि चीनवर राज्य करणारा पहिला मिंग सम्राट होता.
वर्ग:चिनी सम्राट वर्ग:इ.स. १३२८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १३९८ मधील मृत्यू
एरांबला कृष्णन नयनार
एरांबला कृष्णन नयनार ((मल्याळम: ഏറമ്പാല കൃഷ്ണ൯ നായനാ൪), डिसेंबर ९, इ.स. १९१९ - मे १९, इ.स. २००४) मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे नेते होते.सर्वप्रथम ते इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकीत केरळ राज्यातील पालघाट मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.तसेच ते इ.स. १९८० ते इ.स. १९८१, इ.स. १९८७ ते इ.स. १९९१ आणि इ.स. १९९६ ते इ.स. २००१ या काळात केरळ राज्याचे मुख्यमंत्री होते.
वर्ग: केरळचे मुख्यमंत्री वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य वर्ग: केरळी राजकारणी वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू वर्ग:भारतीय नास्तिक
पाटण (झरी जामणी)
पाटण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:झरी जामणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
लावणमाची
लावणमाची हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:वाळवा तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
यूटीसी+१४:००
यूटीसी+१४:०० ही यूटीसीच्या १४ तास पुढे चालणारी प्रमाणवेळ आहे. ही पृथ्वीवरची सर्वात पूर्वेकडील वेळ असून जगात दिवसाचा सर्वात पहिला सूर्य येथे पाहिला जातो. पूर्णवेळ ह्या वेळेवर असणारा किरिबाटी हा जगातील एकमेव देश आहे.
वर्ग:प्रमाणवेळा
इ.स.चे १३० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १३० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
अजनूप
अजनूप हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात नायजेरिया
वर्ग:नायजेरिया वर्ग:रिकामी पाने
आदिवासी
आदिवासी या भारतीय उपखंडातील जमाती आहेत ज्यांना भारतातील काही ठिकाणी स्थानिक मानले जाते. हा शब्द एक आधुनिक संस्कृत शब्द आहे जो 1930 च्या दशकात आदिवासी राजकीय कार्यकर्त्यांनी मूळचा दावा करून आदिवासींना स्वदेशी ओळख देण्यासाठी वापरला होता. हा शब्द वांशिक अल्पसंख्याकांसाठी देखील वापरला जातो, जसे की बांगलादेशचे चकमा, नेपाळचे खास आणि श्रीलंकेचे वेदा. तथापि, भारत सरकार आदिवासींना अधिकृतपणे आदिवासी म्हणून मान्यता देत नाही. भारताने संयुक्त राष्ट्रांच्या स्वदेशी आणि आदिवासी लोकांवरील आंतरराष्ट्रीय कामगार संघटना (ILO) कन्व्हेन्शन 107 ला मान्यता दिली (1957). 1989 मध्ये भारताने ILO कन्व्हेन्शन 169 वर स्वाक्षरी करण्यास नकार दिला. यातील बहुतांश गट भारतातील घटनात्मक तरतुदींनुसार अनुसूचित जमाती प्रवर्गात समाविष्ट आहेत. त्यामध्ये भारत आणि बांगलादेशातील लक्षणीय अल्पसंख्याक लोकसंख्या आहे, जी भारताच्या लोकसंख्येच्या 8.6% आणि बांगलादेशच्या 1.1%, किंवा 104.2 बनवते. 2011 च्या जनगणनेनुसार भारतात दशलक्ष लोक आणि 2010 च्या अंदाजानुसार बांगलादेशात 2 दशलक्ष लोक आहेत. तेलंगणा, आंध्र प्रदेश, छत्तीसगड, गुजरात, झारखंड, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, ओडिशा, पंजाब, राजस्थान, पश्चिम बंगाल, आणि ईशान्य भारत आणि भारतातील अंदमान आणि निकोबार बेटे, आणि फेनी, खागरबन, आणि खारबन येथे आदिवासी समाज विशेषतः प्रमुख आहेत., रंगमती, आणि कॉक्स बाजार.
भारतातील मूळ रहिवाशांपैकी एक असल्याचा दावा केला जात असला तरी, सिंधू संस्कृतीच्या ऱ्हासानंतर अनेक सध्याचे आदिवासी समुदाय तयार झाले, ज्यात प्राचीन शिकारी, सिंधू संस्कृती, इंडो-आर्यन आणि ऑस्ट्रोरिया यांच्या विविध अंशांचे वंशज आहेत. तिबेटो-बर्मन भाषा बोलणारे.
आदिवासी भाषांचे सात भाषिक गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाऊ शकते, म्हणजे अंदमानी ; ऑस्ट्रो-आशियाई ; द्रविड ; इंडो-आर्यन ; निहाली ; चीन-तिबेटी ; आणि Kra-Dai.
आदिवासी अभ्यास हे एक नवीन विद्वान क्षेत्र आहे, जे पुरातत्व, मानववंशशास्त्र, कृषी इतिहास, पर्यावरणीय इतिहास, सबल्टर्न स्टडीज, स्वदेशी अभ्यास, आदिवासी अभ्यास आणि विकासात्मक अर्थशास्त्र यावर आधारित आहे. त्यात भारतीय संदर्भाशी संबंधित वादविवाद जोडले गेले आहेत.
आदिवासींच्या बोली
आदिवासींच्या भाषा सर्वेक्षणात भारतात आर्यपूर्व काळात अस्तित्वात बोलल्या जाणाऱ्या अनेक मूळ आणि प्राचीनतम बोलीभाषा आढळल्या. त्या बोलीभाषा म्हणजे ढोरी (टोकरे कोळी), कोरकू, कोलामी, खारिया, गोंडी, गोरमाटी, ठाकरी, वाघरी, वाघरामी, पारधी, देहवाली, दो, परधानी, पावरी, भिलोरी, भूमिज, माडिया, मुंडारी, संथाली, सावरा, हलबी,मावळी वगैरे. यांतील बहुतेकांना लिपी नाही, आदिवासी समूहांकडून त्या फक्त बोलल्या जातात. परंतु त्या बोलणाऱ्यांची संख्या थोडी आहे. काही आदिवासी भाषांना लिपी आहे. उदाहरणार्थ संथाली. गोंडी ही द्रविडी भाषा कुटुंबातील प्रमुख आणि समृद्ध बोलीभाषा आहे.
आदिवासी लोकगीते
आदिवासी समूहांची संस्कृती समृद्ध असून त्यांची वैशिष्ट्यपूर्ण गीते, नृत्यप्रकार हा त्यांच्या आयुष्याचा एक महत्त्वाचा भाग मानला जातो.
कातकरी गीत-
मुरमीचा गण जल्म झाला पातालात |
ते गण गेला कोणाच्या वंश्याला |
वंश्याला जर गेला नसता पूंजला मिलला असता |
येथून गण झाला पुरा, म्हाईत असलं तर सांग रं सभेला ||
गोंड भजन-
अमर कंटक नाळ नर्बदाल वासी, केंज्या ग्यानी सारा जीवां पैदा किसी
आदिवासी भिल्ले कोयजाले, फाड ते होरके, बसे माझी ||
नर्मदाना येर उंजीकून अल्मस्त होरे बने मातुरे
महाराष्ट्र तसेच मध्यप्रदेशातील काही प्रसिद्ध लोकगीत आर्सो देखींने तिरसा भावे जमानो हीरो देखयो डूवे चस्मा काव्वी जाकिट पेहरो नेता देखयो वो मे ते फैशन करीने भंगोऱ्या मा में गोयु वो || आख्खी जुवानाय मारे भिनी भावे वो आख्खी जुवानाय मारे भिनी भावे वो || २ || संजय किराड़े मारू नाम रे जुवानाय || टोपी पटेल मारू दोस्ती छे वो जुवानाय || २ || आर्सो देखींने तिरसा भावे जमानो हीरो देखयो डूवे चस्मा काव्वी जाकिट पेहरो नेता देखयो वो मे ते फैशन करीने भंगोऱ्या मा में गोयु वो || आख्खी जुवानाय मारे भिनी भावे वो आख्खी जुवानाय मारे भिनी भावे वो || २ || गजरा ने मौसम गजरो वारु लागे वो || वो जुवानाय सम्बिवे ले वात मारी || कायदे आई लव यु वो जानू मारी कायदे आई लव यु वो जुवानाय मारी आर्सो देखींने तिरसा भावे जमानो हीरो देखयो डूवे चस्मा काव्वी जाकिट पेहरो नेता देखयो वो मे ते फैशन करीने भंगोऱ्या मा में गोयु वो || आख्खी जुवानाय मारे भिनी भावे वो आख्खी जुवानाय मारे भिनी भावे वो || २ || काहनी काजे देखों ने काहनी काजे रोहने दोम || २ || 101 जुवानाय भंगोऱ्या मा आवी रोय टोपी पटेल नाव् मारो ओजर मारो गाव वो || २ || वो तुते उजर भंगोरिया मा आवेजी गन्ना ने रोस आप्नु पिसू वो || २ || आर्सो देखींने तिरसा भावे जमानो हीरो देखयो डूवे चस्मा काव्वी जाकिट पेहरो नेता देखयो वो मे ते फैशन करीने भंगोऱ्या मा में गोयु वो || आख्खी जुवानाय मारे भिनी भावे वो आख्खी जुवानाय मारे भिनी भावे वो || २ || भंगोरिया ने भीड़ मा एखेली एखेली मा फिरे जुवानाय || २ || पुर्या पारिने भुर्सूनी होय गालो पर गुलाल लागाड़ी देय पुर्या पारिने भुर्सूनी होय गालो पर गुलाल रोग्डी देय भंगोरिया ने भीड़ मा एखेली एखेली मा फिरे जुवानाय || २ || टोपी पटेल मारू दोस्ती छे आच्छी आच्छी लड़की पटावे || २ || भंगोरिया ने भीड़ मा एखेली एखेली मा फिरे जुवानाय || २ || भंगोरिया ने भीड़ मा एखेली एखेली मा फिरे जुवानाय || २ ||
आदिवासी, त्यांची संस्कृती, परंपरा आणि अडचणी यांवरील पुस्तके
चित्र:Baiga woman and child, India.jpg|बैगा महिला चित्र:एक आदिवासी घर.jpg|एक आदिवासी घर चित्र:Bullock Cart used by Korku tribal in Melghat, Maharashtra.jpg|मेळघाट येथील महाराष्ट्र)
बाह्य दुवे
वर्ग:समाजव्यवस्था
कवी
कवी ही अशी व्यक्ती आहे जी कविता अभ्यासते आणि निर्माण करते. कवी स्वतःचे असे वर्णन करू शकतात. कवी हा निर्माता (विचारक, गीतकार, लेखक) असू शकतो जो कविता (मौखिक किंवा लिखित) तयार करतो किंवा ते प्रेक्षकांसमोर त्यांची कला सादर करू शकतात. कविता करणाऱ्या स्त्रीस कवयित्री असे म्हणतात.
कवी प्रागैतिहासिक काळापासून अस्तित्वात आहेत, जवळजवळ सर्व भाषांमध्ये, आणि त्यांनी विविध संस्कृती आणि कालखंडात मोठ्या प्रमाणात कामे तयार केली आहेत.
यादी
काही प्रसिद्ध कवी आणि कवयित्री
संदर्भ
वर्ग:साहित्यिक *
रघुवंशीय राजांचे गुणविशेष
'रघुवंश' हे 'रघुकिरातादि' पंचमहाकाव्यापैकी एक आहे त्यातील अग्रेसर आहे .हे रामायणावरूनच रचलेले आहे रघूपासूनच या काव्याला आरंभ झाला असल्याने याला रघूवंश म्हणतात.
सर्वप्रथम कालिदास आपला विनय स्पष्ट करतात ते म्हणतात -
सूर्यापासुन उत्पन्न झालेला रघूवंश कुठे आणि कुठे माझी अल्प मति. समुद्राला एखाद्या छोट्याश्या नावेने पार करण्यासारखे हे कार्य आहे म्हणजेच, कालिदास म्हणतात रघूवंश हा अथांग सागर आहे आणि माझी अल्पशी मति ही होडी  आहे. या सारखीच बरीच उदाहरणे देऊन त्यांनी आपला विनय स्पष्ट केला आहे .पुढे ते म्हणातात, तरी मी हे का करतो आहे तर रघूवंशाचे गुण माझ्या कानी असल्यामुळे मी हे लिहिण्याचे धाडस करण्याचा प्रयत्न केला.
जन्मापासून शुद्ध असणाऱ्या ,कर्माचे फळ दूष्टीस पडेपर्यंत ,यत्न करीत राहणाऱ्या, समुद्रतीरापर्यत राज्यविस्तार असणाऱ्या या वंशाचे वर्णन करण्यासाठी मी स्वतःला थांबवु शकलो नाही.
या वंशातील राजे कसे आहेत तर यज्ञ करणारा, धर्माचे आचरण करणारा असा आहे, याचकाचे मनोरथ पूर्ण करणारा ,अपराधानुरूप योग्य शासन करणारा, योग्य काळी सावधानता बाळगणारे, सत्पात्री विनियोग करण्यासाठी धनसंचय करणारे , असे राजाचे वर्णन यात आले आहे. यापुढील श्लोकात कालिदास म्हणतात-
यशसे विजिगीषूणां प्रजायै गूहमेधिनाम् ।"
अर्थात राजे कसे आहेत तर ,ते सत्य बोलणारे आहेत,मितभाषी आहेत, म्हणजेच वायफळ बडबड करण्यात ते वेळ घालवत नाहीत ,त्या राजांना जिंकण्याची इच्छा आहे पण कोणासाठी तर प्रजेसाठी काम आणि अर्थ पुरुषार्थ यामध्ये आहेत.
राजांनी ज्या वयामध्ये जे- जे करायला पाहिजे तेच केल आहे बालपणी विद्याभ्यास करणारे, तारुण्यात विलास भोगणारे, म्हातारपणी वानप्रस्थाश्रम स्वीकार करणारे व शेवटी परमात्म्याचे चिंतन करीत देहत्याग करणारे  रघूराजाचे वर्णन कालिदासांनी केले आहे.
पंजाब मेल
१२१३७/१२१३८ पंजाब मेल ही भारतीय रेल्वेची एक जलद प्रवासी सेवा आहे. मध्य रेल्वेद्वारे चालवली जाणारी पंजाब मेल मुंबई ते पंजाबच्या फिरोजपूर दरम्यान दररोज धावते. मुंबई ते फिरोजपुर ती १२१३७ या क्रमांकाने धावते तर १२१३८ या क्रमांकाने विरुद्ध दिशेला धावते. ही मुंबई ते फिरोझपूर दरम्यान रोज धावणाऱ्या दोन गाड्यांपैकी एक आहे, तर दुसरी फिरोजपुर जनता एक्सप्रेस आहे. छत्रपती शिवाजी टर्मिनस ते फिरोझपूर रेल्वे स्थानकांदरम्यानचे १९३२ किमी अंतर पंजाब मेल ३४ तासांत पूर्ण करते.
ही गाडी पहिल्यांदा १ जून, १९१२ रोजी मुंबईच्या बॅलार्ड पिअर मोल स्थानकातून सध्या पाकिस्तानात असलेल्या पेशावर कडे जायची. २,४९६ किलोमीटरचा दीर्घ पल्ला असलेली त्या काळची ती पहिली आणि सर्वात जलद गाडी होती. हे अंतर पार करण्यास तिला ४७ तास लागत. सुरुवातीला ही गाडी रोज सुटत नसे; टपाल नेण्याच्या दिवशीच ही प्रवासाला निघे. गाडीला तीन डबे होते आणि त्यांत एकूण ९६ उतारू सामावले जात. दि पंजाब लिमिटेड हे या गाडीचे सुरुवातीचे नाव होते. जेव्हा ही गाडी मुंबईच्या व्हिक्टोरिया टर्मिनसवरून सुटू लागली, तेव्हा हिचे नाव पंजाब मेल झाले.
इतिहास
हि भारतातील सगळ्यात जुनी रेल्वे आहे जी १९१२ (१०५ वर्ष जुनी) पासून धावते आहे. ह्या गाडीचे उद्घाटन १ जून १९१२ रोजी झाल्याचे मानले जाते. त्या काळी पंजाब लिमिटेड या नावाने ओळखली जाणारी ही गाडी ब्रिटीश अधिकारी, सरकारी नोकर आणि त्यांच्या परिवारांना त्यांच्या जहाजांपासून सरळ दिल्ली तसेच उत्तर पश्चिमी भागात सोडण्यासाठी, बलार्ड पायर ते पेशावरदरम्यान धावत होती. ही गाडी १ जानेवारी १९२९साली सुरू झालेल्या ग्रॅंड ट्रंक एक्सप्रेस पेक्षाही जुनी आहे.
१९१४ला हिचे सुरुवातीचे स्थानक विक्टोरिया टर्मिनस करण्यात आले तसेच १९४७साली भारताच्या विभाजनानंतर ट्रेनचे टर्मिनस भारत पाकिस्तान बॉर्डरवरील फिरोझपूर येथे हलविण्यात आले.
कोचेस
१२१३७ / १२१३८ला सध्या१ एसी फर्स्टक्लास कम एसी २ टायर कोच, १ एसी २ टायर कोच, १ एसी २ कम एसी ३ टायर कोच, ५ एसी ३ टायर कोचेस, १० स्लीपर क्लास कोचेस, ३ सामान्य अनारक्षित कोचेस आणि १ पॅन्टरी कार आहे.
भारतातील इतर बहुतांश ट्रेन्सप्रमाणे या गाडीचेही कोच भारतीय रेल्वेच्या आदेशानुसार मागणीप्रमाणे बदलू शकतात. तसेच तिला एक रेल्वे मेल कोच जोडण्यात आलेला आहे.
सेवा
१२१३७ पंजाब मेल, १९३० किमीचे अंतर ३४ तासात पार करते तर १२१३८ पंजाब मेल ३३ तास ५५ मिनिटात पार करते. या गाडीचा वेग ५५ किमी प्रतितास पेक्षा अधिक असल्याने, भारतीय रेल्वेच्या नियमनानुसार तिला सुपरफास्टचे भाडे आकारले जाते.
चंद्रकांत मांडरे
चंद्रकांत मांडरे (जन्म : १३ ऑगस्ट १९१३; - १७ फेब्रुवारी २००१) हे मराठी अभिनेते होते. ते मूळचे कोल्हापूरचे होते. बऱ्याच ऐतहासिक मराठी चित्रपटांत त्यांनी काम केले.
पंजाब मेल
इंजिन
सुरुवातीला ही गाडी ३ इंजिन्सद्वारे चालविण्यात येत होती. कल्याण शेडमधील डबल ट्रॅक्शन वाला डब्लूसीएएम ३ इंजिन गाडीला मुंबई पासून ते इगतपुरी स्थानकापर्यंत घेऊन जाते. तेथून पुढे गाजियाबाद येथील डब्लूएपी ४ हे दिल्ली पर्यंत वापरले जाते जेथून पुढे उर्वरित फिरोझपूर कॅन्टोन्मेंट पर्यंतच्या प्रवासासाठी भगत कि कोठी येथील डब्लूडीपी ४ हे इंजिन वापरले जाते.
चंद्रकांत मांडरे
चंद्रकांत यांना मिळालेले पुस्कार
वर्ग:मराठी अभिनेते वर्ग:चित्रपती व्ही.शांताराम जीवनगौरव पुरस्कारविजेते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पंजाब मेल
इंजिन
आता ६ जून २०१५ पासून मध्य रेल्वेचे एसी ते डीसी रूपांतरणचे काम संपल्याने मुंबई ते दिलीपर्यंतच्या प्रवासासाठी गाजियाबादचे डब्लूएपी ४ हे इंजिन वापरले जाते आणि पुढे फिरोझपूर कॅन्टोन्मेंट पर्यंतच्या प्रवासासाठी भगत कि कोठी येथील डब्लूडीपी ४ हे इंजिन वापरले जाते.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:पंजाबमधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
पन्हाळसाठे
पन्हाळसाठे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:येवला तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ॲन्टिलिआ (इमारत)
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतातील उंच इमारती व वास्तू
कवी (निःसंदिग्धीकरण)
कवी या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
टिमो ग्लोक
वर्ग:जर्मन फॉर्म्युला वन चालक वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:फॉर्म्युला वन चालक‎
शिर्डी
शिर्डी हे महाराष्ट्रातील अहमदनगर जिल्हयातील राहता तालुक्यातले एक शहर आहे. हे अहमदनगर-मनमाड या राज्य महामार्ग क्र. १० वर अहमदनगरपासून ८३ कि.मी. अंतरावर वसले आहे. इ.स.च्या १९ च्या शतकाच्या उत्तरार्धात संत साईबाबांच्या वास्तव्यामुळे शिर्डी नावारूपास येऊ लागले. साईबाबांच्या पश्चात तेथे भक्तांनी उभारलेल्या साईबाबा मंदिरामुळे धार्मिक क्षेत्र म्हणून हे प्रसिद्धी पावले आहे.
शिर्डीला साईनगर देखील म्हणतात, हे शहर वेस्टर्न सीशोर लाइन (अहमदनगर - मनमाड रोड) या व्यस्त मार्गाच्या पूर्वेस १८५ कि.मी. आहे,
१९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धातील संत श्री साईबाबा यांचे घर म्हणून शिर्डी प्रख्यात आहेत. शिर्डी येथे स्थित श्री साईबाबा संस्थान ट्रस्ट ही सर्वात श्रीमंत मंदिर (संस्था) आहे.
२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार शिर्डीची लोकसंख्या, ३६००४ होती. पुरुष लोकसंख्येपैकी ५३% आणि महिला ४७% आहेत. शिर्डीचा सरासरी साक्षरता दर ७०% आहे, जो राष्ट्रीय प्रमाना पेक्षा ५९. ५ % जास्त आहे: पुरुष साक्षरता ७६% आहे, आणि महिला साक्षरता ६२% आहे. शिर्डीमध्ये, लोकसंख्येपैकी १५% लोक 6 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या आहेत
शिर्डीत आता साईनगर शिर्डी नावाचे एक नवीन रेल्वे स्थानक आहे, जे मार्च २००९ मध्ये कार्यरत झाले.
२०११ पर्यंत शिर्डीत चेन्नई, मुंबई, विशाखापट्टणम, काकीनाडा, हैदराबाद म्हैसूर व इतर शहरांमध्ये / राज्यांत शिर्डी रेल्वे स्थानक टर्मिनल थांबे म्हणून आहे.१ ऑक्टोबर २०१७ रोजी शिर्डी विमानतळाचे उद्घाटन भारताचे अध्यक्ष श्री. रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते झाले. शिर्डी विमानतळापासून तीन विमाने निघतात, एक दिल्ली विमानतळ, एक हैदराबाद विमानतळ आणि दुसरे मुंबई विमानतळ. शिर्डीच्या दक्षिण-पश्चिमेस १४ कि.मी. अंतरावर काकडी (कोपरगाव तालुका) येथे विमानतळ हे आहे. परंतु मूळ योजनांनुसार बांधकाम फेब्रुवारी २०१६ मध्ये पूर्ण झाले आणि पहिल्या ट्रायल फ्लाइटने २ मार्च २०१६ ला उतरविले. धावपट्टी २२०० मीटर ते ३२०० मीटर पर्यंत वाढवण्याची योजना आहे. लक्ष्यपूर्तीची तारीख २०१७ किंवा २०१८ आहे. शिर्डीपासून अनुक्रमे औरंगाबाद आणि पुणे येथे सर्वात महत्त्वाची विमानतळ आहेत.
साईबाबांचे वास्तव्य व उत्तरकालीन मंदिर
साईबाबा हे वयाच्या १६ व्या वर्षी शिर्डीला आले. साईबाबा लोकांना प्रथम दिसले तेव्हा ते कडुलिंबाच्या झाडाखाली बसलेले होते. तेव्हापासून ते नित्य नियमाने पाच घरी भिक्षा मागत. ते प्रथम द्वारकामाई नावाच्या पडक्या मशिदीत बसत होते व त्यानंतर चावडीत जात. श्री साईबाबाचे द्वारकामाईत ६० वर्षे वास्तव्य होते. मंगळवारी दसऱ्याच्या दिवशी १५ ऑक्टोबर, इ.स. १९१८ रोजी साईबाबांनी समाधी घेतली. साईबाबांच्या समाधीनंतर त्यांच्या भक्तांनी शिर्डीस मंदिर उभारले. या मंदिरामुळे शिर्डीस धार्मिक क्षेत्राचे महत्त्व आले असून दररोज सुमारे ८,००० ते १२,००० भाविक साईबाबा मंदिरास भेट देण्यासाठी शिर्डीस येतात.दिवसेंदिवस भाविकांची संख्येत वाढ होत आहे.
शिर्डीच्या मंदिराची श्रीमंती
आयुष्यभर फकिराचे जीवन जगलेल्या साईबाबांच्या नावाने काढलेल्या संस्थानची झोळी जगभरातील लाखो भाविकांच्या दातृत्वामुळे भरली आहे. बाबांच्या नावाने सुरू करण्यात आलेले हे संस्थान करोडपती बनले आहे़. साईबाबांच्या मूर्तीवर दीड कोटींच्या हिरेजडित सुवर्ण मुकुटासह कोट्यवधींची आभूषणे घालण्यात येतात.
शिर्डी संस्थानची स्थापना झाल्यावर २८ मे १९२३ रोजी संस्थानने काही तुटलेली तांब्या-पितळेची भांडी व चांदीच्या दोन ताटल्या मोडून बाबांच्या आरतीसाठी तबक बनवले होते़. आज २०१९ साली, बाबांचे सिंहासन व मंदिराच्या शिखरासह रोजच्या पूजेतील वापराच्या जवळपास सर्वच वस्तू सोन्याच्या व चांदीच्या आहेत़.
शेवटच्या ९२ वर्षांतील संस्थानचा ताळेबंद आश्चर्यकारक आहे़. १९२३ साली संस्थानच्या इंपीरियल बँकेच्या बचत खात्यात केवळ १,४४५ रुपये ७ आणे व ६ पैसे होते़. आज २०१५ साली, पंधरा राष्ट्रीयीकृत बँकांमध्ये संस्थानचे १,४८३ कोटी रुपये ठेवीच्या स्वरूपात आहेत़. या वर्षी ठेवींवर संस्थानला निव्वळ व्याजापोटी ९९ कोटी रुपये मिळाले़. संस्थानची स्थावर मालमत्ता पाचशे कोटींवर आहे़
साओ लुइस
साओ लुईस (São Luís) ही ब्राझील देशाच्या मरान्याव राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. साओ लुईस शहर ब्राझीलच्या उत्तर भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. २०१४ साली साओ लुईसची लोकसंख्या १२.२७ लाख इतकी होती. लोकसंख्येनुसार साओ लुईस ब्राझीलमधील १६व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
शिर्डी
शिर्डीच्या मंदिराची श्रीमंती
याशिवाय वापरातील सोन्यासह जवळपास ३८० किलो सोने, चार हजार किलो चांदी आणि सात कोटींची हिरेमाणके तिजोरीत आहेत़.
दळणवळण
शिर्डीचे मुंबईपासून अंतर साधारणपणे २९६ कि.मी.आहे. शिर्डी हे गाव रेल्वेने जोडलेले आहे. शिर्डीला रेल्वेने येण्यासाठी बहुतेक गाड्या आहेत.शिर्डीला विमानतळ झाले आहे.
साओ लुइस
१९७ साली येथील ऐतिहासिक इमारती व वास्तूंसाठी साओ लुईसला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थानांच्या यादीत समाविष्ट केले गेले.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलमधील शहरे वर्ग:जागतिक वारसा स्थाने
शिर्डी
दळणवळण
शिर्डीहून राज्याच्या प्रमुख शहरांत जाण्यासाठी महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या व अनेक खासगी वाहतूक कंपन्यांच्या बसगाड्याही उपलब्ध आहेत. औरंगाबादपासून शिर्डीचे अंतर साधारणपणे १६० कि.मी.आहे. तसेच शिर्डीला जाण्यासाठी औरंगाबादाहून रेल्वेसुद्धा उपलब्ध आहे.कोपरगावपासून शिर्डी केवळ १५ कि.मी. आहे. श्रीरामपूर पासून शिर्डीचे अंतर साधारणपणे ३५ कि.मी.आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील गावे वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे *
सेबास्टीयेन बासाँग
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी - महिला २५ मीटर पिस्तूल जोडी
महिला २५ मीटर पिस्टल जोडी स्पर्धा ५ ऑक्टोबर २०१० रोजी सीआरपीएफ मैदानावर खेळवण्यात आली.
राजा तोडरमल
राजा तोडरमल (?? - ८ नोव्हेंबर, इ.स. १५८९:लाहोर, पाकिस्तान) हे अकबर या मोगल सम्राटाचे अर्थमंत्री होते. ते अलवर-भरतपूर जवळील हरसाना गावाचे होते. यांनी अकबराच्या कारकिर्दीत प्रथमच करप्रणाली व जमाखर्च यांची सुरुवात केली.
वर्ग:अकबराची दरबारातील नवरत्न वर्ग:इ.स. १५८९ मधील मृत्यू
इ.स.चे १४० चे दशक
महत्त्वाच्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स.चे १४० चे दशक वर्ग:इ.स.ची दशके वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील दशके वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील दशके
ॲबी ब्रूक्स
ॲबी ब्रूक्स (१७ फेब्रुवारी, इ.स. १९८३:लॉस एंजेलस, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ) ही एक अमेरिकन रतिअभिनेत्री आहे.
वर्ग:रतिअभिनेत्रींवरील अपूर्ण लेख वर्ग:अमेरिकन रतिअभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मद्रास भाषै
मद्रास तमिळ किंवा मेड्रास भाषै  ( तमिळमध्ये: மெட்ராஸ் பாஷை )
, is a colloquial slang of Tamil language spoken in the city of चेन्नई, India (previously known as Madras). It is a loose polyglot blend of तमिळ and English, with loanwords from Telugu, Kannada, Malayalam, Hindi and उर्दू भाषा.ह्याच कारणामुळे मद्रास भाषै (मेड्रास तमिळ) साठी हल्ली  टॅंग्लीश हा शब्दप्रयोग आस्तित्वात आला आहे.. जरी हिंग्लीश आणि टॅंग्लीश (तमिळ+इंग्लिश) ह्या इंग्रजी भाषेच्या बोली असल्यातरी त्या पूर्णपणे भिन्न आहेत,हिंग्लीश (हिंदी+इंग्लिश)चा संबंध बऱ्याच अंशी पिंग्लीश (पंजाबी+इंग्लिश) वगैरे उत्तरेतील भाषांशी असू शकतो ज्या हिंदी सारख्या आहेत.तमिळ ही इंडो युरोपिअन गटात मोडत नसल्याने त्यात हिंदी शब्द असण्याचे काहीच कारण नाही त्यामुळे टॅंग्लीश ही एक भिन्नच बोली आहे
After Madras Bashai became somewhat common in Madras, it became a source of satire for early Kollywood movies from the 1950s, in the form of puns and double entendres. Subsequent generations in चेन्नई identified with it and absorbed English constructs into the dialect, making it what it is today.
व्याकरण
Code-switching also plays a very important role in Madras bashai. For instance, a person aggrieved with the English in this article may plaintively wail:
किंवा खऱ्या तमिळभाषेतील वाक्य न समजल्याने एखादा विद्यार्थी नकारार्थी मान हलवत महाविद्यालयातील विद्यार्थ्यांसमोर देखील असे म्हणेल ::
इथे हे नमूद करणे महत्त्वाचे ठरेल जर हेच वाक्य तमिळ मध्ये व्यक्त करायचे असते:
"वा तलैमुई ऍल्लाम्‌ मुलुक्क आंगिल्मदान् पेचूवांक्"
even in a colloquial form (as evidenced by the verb, pēcuvānka, as opposed to pēcuvārka), the word choice itself would make the sentence sound lofty and formal; words such as talaimuai are associated with literature, not everyday speech.
Readers can understand immediately that this was done to save time, so that in the same period of time a Madras Tamilar can convey 1.5 times that of a Madurai, Tirunelveli Tamilar and 3 times that of an Erode Tamilar and 5 times that of a Coimbatore Tamilar (depending on the length of the drawl, like 'yaeeeeeeenunga?') One anomaly to this shortening rule is, some words get suffixed with the syllable 'ka'. So, summa = summaka, dhoora = dhooraka.
प्रतीउच्चार
Some तमिळ words are pronounced differently from Madurai Tamil (considered the standard dialect). This practice is very similar to other dialects of Tamil. The pronunciation differences are usually accounted for by morphed and/or deleted vowels.
{| class="wikitable" width="75%" !Standard Tamil !Madras bashai !Meaning
द्विशब्द उत्तर असलेले प्रश्न
Questions with yes or no answers are framed by saying the statement whose truth is to be verified (using the participle if necessary) and then saying aa at the end with a rising inflexion like a question. The meaning of the aa is roughly analogous to Is it?. If the statement already ends in an aa or other interfering vowel sound, then the questioning aa can be made vaa'' in the interest of euphonics. Some speakers tend to carry the -aa even into full English conversations from force of habit. e.g.: You finished it aa? and also sometimes shortened to Finished-aa?
However, phrases like Late-aa? and Ready-aa? are usually used by the younger generation, and phrases of Madras Bashai in the above column are never used in polite form, and are usually used as street Tamil.
शब्दार्थ
मद्रासी भाषेत परकीय भाषेतील अनेक शब्द, प्रत्यय आणि व्याकरणीय वैशिष्टे घेऊन अनेक शब्द बनले आहेत.यात इंग्रजी, फ्रेंच, डच, तेलुगू, हिंदी आणि कन्नड या भाषांतून जास्त शब्द आहेत.
इतर भाषांतून शब्द घेण्याची वेळ जेव्हा येते त्याबाबतीत असे म्हटले जाते "मेड्रास्सक्क निगर मेड्रास्से"(ह्या बाबतीत मद्रासला कोणी हरवू शकत नाही.).इंग्रजी शब्द अगदी सहजरीत्या परभाषिक नसल्यासारखे कोणत्याही संदर्भात बिनधास्त वापरले जातात.. 'रॉंगु,' 'राईटु,' 'येच्चूस मी,' 'आडजिस्ट्,' 'अबेस,' 'आबस्कॉंड्,' 'बीटिफुल,' 'सुपरा,' 'फ्रूईट्,' 'पिलिम,' 'फिगुरू,' 'एस्केप्,' 'आक्किस्डू'(accused) इ. इ.. हिंदीचे ही थोडेफार योगदान आहेच जसे 'बेजार' (பேஜார்), 'नास्ता' (நாஸ்தா), ई.. तेलूगू: 'नैना' (நைனா), 'बावा' (பாவா), 'एप्पुडु' (எப்புடு), 'चेप्पु', डब्बु, डुड्डु(Money) ई.
वापर
However, not all of Madras Bashai is used predominantly for cursing. The Madras Bashai uses the English language in a very interesting manner.
वर्ग:अवर्गीकृत
गाएतान बाँग
वर्ग:कामेरूनचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पर्यावरणप्रेमी साहित्य संमेलन
महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या वतीने पहिले मराठी पर्यावरणप्रेमी साहित्य संमेलन पुणे शहरातील बालगंधर्व रंगमंदिराच्या कलादालनात २२ फेब्रुवारी २०१२ रोजी झाले. या पहिल्या संमेलनाचे अध्यक्ष ना.धों. महानोर हे होते.
पर्यावरणप्रेमी युवा साहित्य संमेलन
रत्‍नागिरीतील गोगटे-जोगळेकर कॉलेज व पेम संस्था यांनी आयोजित केलेल्या किर्लोस्कर वसुंधरा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाच्या निमित्ताने ७ ते ९ डिसेंबर २०१३ या तारखांना ‘पर्यावरणप्रेमी युवा साहित्य संमेलन’ झाले. डॉ. रामचंद्र देखणे यांच्या अध्यक्षतेखाली हे संमेलन झाले.
या संमेलनाच्या निमित्ताने १४ लघुपट दाखविण्यात आले, विद्यार्थ्यांनी पर्यावरण, पाणी, निसर्गावर आधारित कविता ऐकवल्या आणि गरम पाण्याच्या झऱ्यातील उष्णतेपासून प्रदूषणविरहित वीजनिर्मिती कशी करता येते हे भूगर्भ शास्त्रज्ञ डॉ. ए.अबसर यांनी सांगितले.
पर्यावरण साहित्य संमेलन
पहा :
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
पुस्तपालन
आर्थिक व्यवहार लेख पुस्तकामध्ये पद्धतशीरपणे नोंदवून ठेवणे म्हणजे पुस्तपालन होय. (इंग्लिश : book keeping ).
साधारणतः एका आर्थिक वर्षात घडलेल्या व्यवहारांचा आढावा नफा तोटा मोजताना घेत असले तरी पुस्तपालानातील नोंदींचा वापर भविष्यातही केला जातो.
व्याख्या
२) पुस्तपालन ही मुद्रेमध्ये व्यक्त होणारेसर्व व्यावसायिक व्यवहार बिनचूक जमाखर्चाच्या पुस्तकात लिहून ठेवण्याची कला व शास्त्र आहे - आर एन कार्टर
महत्त्व
१) व्यवहारांचा अभिलेख - भूतकाळात घडलेल्या व्यवहारांची विश्वासार्ह नोंद
३) निर्णय सहायक - गुंतवणूक तसेच व्यापारविषयक निर्णय घेण्यासाठी
इतिहास
बाबीलोनियातील संस्कृतीमध्ये सुद्धा मातीच्या विटांवर आर्थिक व्यवहारांचे उल्लेख आढळतात म्हणजेच आर्थिक व्यवहारांची नोंद ठेवणे या गोष्टीला चार हजार वर्षांचा तरी इतिहास आहे.
पुस्तपालन किंवा आर्थिक व्यवहारांची एका विशिष्ट पद्धतीने नोंद ठेवणे ही भारतीयांची जुनी सवय आहे. याचे लिखित उल्लेख चाणक्याच्या अर्थशास्त्र या ग्रंथात सापडतात, म्हणजे पुस्तपालनास भारतात साधारणतः दोन हजार वर्षांची परंपरा आहे. व्यवहाराची एक नोंद ठेवणे ही भारतीय पद्धत 'देशीनामा' या नावाने ओळखली जाते.
१४९४ मध्ये इटलीतील ल्युका दी बर्गो पासीअलो यांनी पुस्तपालनाची द्विनोंदी पद्धत शोधली. या पद्धतीत प्रत्येक व्यवहाराचे दोन परिणाम पुस्तलेखनात नोंदवले जातात.
उपयोग
१) व्यवसायातील आर्थिक व्यवहारांची नोंद
२) धंद्यातील विशिष्ट कालावधीचा नफा तोटा समजणे, धनको तसेच ऋणको यांच्या कडून देणे / येणे असलेली रक्कम समजणे
३) आपल्या व्यवसायाची एकूण संपत्ती समजणे, भांडवल किती, भांडवलातून किती रक्कम परत काढली हे समजणे
४) कुठल्या वस्तू विक्रीतून / सेवेतून किती फायदा झाला, किती किंमत मोजावी लागली याचा अचूक आकडा समजणे.
५) एखादा धंदा किती फायदेशीर आहे समजल्यामुळे गुंतवणूक विषयक निर्णय घेणे सोपे होते.
६) मागील वर्षाच्या आर्थिक परिणामांशी तुलना करता येणे.
७) कर देयता ठरवणे व कर निश्चितीसाठी पुरावा म्हणून
८) एखादी वस्तू विकत घ्यावी की स्वतः उत्पादित करावी याचा निर्णय घेण्यासाठी
वर्ग:व्यापार वर्ग:वाणिज्य वर्ग:बँकिंग
आर्मांड कॅलिनेस्कु
आर्मांड कॅलिनेस्कु (रोमेनियन: Armand Călinescu; ४ जून १८९३, पितेस्ती - २१ सप्टेंबर १९३९, बुखारेस्ट) हा एक रोमेनियन अर्थतज्ञ, राजकारणी व अल्प काळाकरिता देशाचा पंतप्रधान होता. मार्च १९३९ मध्ये पंतप्रधानपदावर आलेल्या कॅनिनेस्कूची रोमेनियामधील फॅसिस्ट विचारवादी गटाने २१ सप्टेंबर १९३९ रोजी हत्या केली. नाझी जर्मनीचा त्याच्या हत्येस पाठिंबा होता असे मानण्यात येते.
वर्ग:इ.स. १८९३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू वर्ग:रोमेनियाचे पंतप्रधान वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉन स्टुअर्ट मिल
जॉन स्ट्युअर्ट मिल हा ब्रिटिश तत्त्वज्ञ, राजकीय अर्थशास्त्रज्ञ आणि प्रशासकीय सेवक होता. सामाजिक सिद्धांत, राजकीय सिद्धांत आणि राजकीय अर्थशास्त्र या क्षेत्रांमध्ये त्याने मोलाची भर घातली. नकारात्मक स्वातंत्र्याचा उद्गाता, नाखूश लोकशाहीवादी आणि उपयुक्ततावादाचा पुनर्विचारक म्हणून तो ओळखला जातो.
तत्त्वज्ञान
जॉन मिलने उपयुक्ततावादात सुधारणा करताना सुखाच्या गुणालाही महत्त्व दिले. ‘समाधानी डुक्कर असण्यापेक्षा असमाधानी माणूस असणे चांगले; मूर्ख बनून समाधानी असण्यापेक्षा सॉक्रेटिस बनून असमाधानी असलेले चांगले.’ या मिलच्या उद्गारात पुढील गोष्टी गर्भित आहेत : सुखाच्या गुणामध्ये फरक असतो; माणूस पशूंहून वेगळा आहे आणि माणसा-माणसांमध्येही गुणात्मक फरक आहेत.
बेंथमने स्वातंत्र्यापेक्षा उपयुक्ततेला महत्त्व दिले होते. मिल मात्र स्वातंत्र्यालाच एक स्वयमेव साध्य मानतो. स्वातंत्र्याचे महत्त्व तो अधोरेखित करतो. जॉन मिल हा ‘पोकळ स्वातंत्र्याचा भाष्यकार’ आणि ‘अमूर्त व्यक्तिवादाचा दूत’ मानला जातो. (एडमंड बार्कर) अन्यनिष्ठ कृत्ये आणि स्वयंलक्ष्यी कृत्ये असा फरक करून मिल अन्यनिष्ठ कृत्ये शासकीय कायद्यांच्या कचाट्यात आणतो आणि स्वातंत्र्याचे वर्तुळ मर्यादित करतो म्हणून बार्करने त्याला ‘पोकळ स्वातंत्र्याचा भाष्यकार’ म्हटले आहे. स्वयंनिष्ठ कृत्यांमध्येही मिलने शासनाच्या चंचुप्रवेशाला जागा ठेवली आहे – एखादा माणूस स्वतःचेच नुकसान करून घेत असेल तर शासन त्याला तशा कृत्यापासून रोखू शकते असे मिल म्हणतो.
‘दुसऱ्या व्यक्तीचे मत दाबून ठेवण्यात काहीही लाभ नसतो.’ ‘स्वतःपुरता, स्वतःच्या शरीर आणि मनासंदर्भात माणूस सार्वभौम आहे.’ : स्वयंनिष्ठ कृत्यांच्या बाबत माणूस पूर्ण स्वतंत्र आहे असे मिलला सुचवायचे आहे.
लोकशाही
जॉन मिल हा ‘नाखूश लोकशाहीवादी’ म्हणून ओळखला जातो. लोकशाही यशस्वी होण्यासाठी खास वातावरण असणे आवश्यक असते. ब्रिटिशांच्या वसाहतींमध्ये तसे वातावरण नसल्याने तिथे लोकशाही असू नये असे मिलचे मत होते. सर्वांनाच समानतेने वागविणारी लोकशाही ही मिलच्या मते फसवी लोकशाही ठरते. शिक्षितांच्या मताला जास्त वजन असावे आणि विद्वानांना लोकशाहीत खास जागा असावी तरच ती अर्थपूर्ण ठरते असे मिलचे मत होते. प्रमाणबद्ध प्रतिनिधित्व आणि बहु-मतपद्धतीने (एका व्यक्तीला एकाहून अधिक मते) लोकशाहीचे संरक्षण केले जावे असे मिलचे म्हणणे होते. दुसरा कोणताही शासनप्रकार स्वातंत्र्याचे रक्षण करू शकत नसल्याने मिलचा प्रत्यक्ष लोकशाहीला (आणि ती आता शक्य नसल्याने) प्रातिनिधिक लोकशाहीला पाठिंबा आहे.
कोणत्या प्रकारच्या समाजांमध्ये ती उपयुक्त ठरेल अशासारखे निकष घालून दिलेले असल्याने सी. एल. वायपर मिलला ‘नाखूश लोकशाहीवादी’ म्हणतो. लोकशाही ही शतकानुशतके चाललेल्या संघर्षातून जन्माला आलेली आहे. फुकट वाटण्याजोगे ते बक्षीस नाही असे मिल म्हणतो. शिक्षितांच्या मताचे मूल्य जास्त, द्विहृही कायदेमंडळे, निर्णयकर्त्यांवर मतदारांची बंधने नसावीत असा आग्रह इ. गोष्टींमुळेही त्याची ‘नाखुशी’ स्पष्ट होते.
प्लेटोनंतर स्त्रियांच्या अधिकारांविषयी बोलणारा जॉन मिल पहिलाच. १८६७ मध्ये त्याने कायदेमंडळात महिलांना मताधिकार देण्यासाठीचे विधेयक मांडले होते पण ते फेटाळले गेले.