cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गोंधळ
प्रास्ताविक
गोंधळी हे देवीचे उपासक असून ते गोंधळ या विधिनाट्याद्वारे मंगल कार्याची सांगता करतात. महाराष्‍ट्रात गोंधळ्यांच्‍या मराठे‚ कुंभार, कदमराई व रेणूराई अशा पोटजाती असल्‍याचे उल्‍लेख असले तरी गोंधळ्यांनी रेणुराई आणि कदमराई अशाच आपल्‍या पोटजाती असल्‍याचे सांगितले. यांनाच रेणूराव व कदमराव असेही म्‍हणतात. रेणुराई हे माहूरच्‍या रेणुकेचे भक्त असून ते रेणुकेचीच उपासना करतात. तर कदमराई हे तुळजापूरच्‍या भवानीचे भक्त असून तिचीच पूजा मांडतात. गोंधळाचे विधिनाट्य सादर करण्‍यालाच गोंधळ घालणे अशी संज्ञा आहे.
निखिल कानेटकर
निखिल कानेटकर (१३ मे, इ.स. १९७९ - हयात) हा मराठी-भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू आहे.
वर्ग:भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू वर्ग:मराठी खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
गोंधळ
प्रास्ताविक
गोंधळातील गीत समारंभात देवीची स्तुतिगीते असतात. कृष्णकथा गुंफणाऱ्या गौळणी असतात. वीरांचे पराक्रम गाणारे पोवाडे असतात. आध्यात्मिक भेदिक रचना असतात. ग्रामीण जीवनातील वास्तवावर उपरोधिक भाषेत प्रकाश चाकणारी गीते असतात, तर कीर्तनकारांच्या उत्तररंगात रंगणारी आख्यानगीतेही असतात. गोंधळाच्या उत्तररंगात आख्यान लावले जाते. त्यात अंबरीष राजा, विक्रम राजा, जांभुळ आख्यान, चांगुना आख्यान यांसारखी आख्याने, निरुपण, निवेदन, विनोदी बतावणी, गमतीशीर संवाद यांसह गोंधळी रंगवून रंगवून सांगतो.
थोडक्यात, महाराष्‍ट्रातील लोकसंगीतात गोंधळ या प्रयोगरूप लोककलेचे स्‍थान महत्त्वाचे आहे. गोंधळी ही देवीच्‍या भक्‍तांची भटकी जात आहे. गोंधळ हा लग्‍न, मुंज, बारसे, जावळ, अशा समारंभाचे वेळी देव – देवतांच्‍या उपासनेसाठी केलेला एक कुलाचार आहे.
वाद्यांचा उपयोग
संबळ, तुणतुणे, टाळ, झांजरी, डिमडी, इत्यादी वाद्यांचा व हातातल्या दिवटीचा उपयोग केला जातो.
रंगभूषा
मुख्‍य गोंधळ्याच्‍या कपाळावर कुंकवाचा मळवट भरलेला असतो. तसेच गळ्यात कवड्यांच्या माळा असतात. Written by kishor dharasure....
मुखवटे
या लोककला प्रकारामध्‍ये मुखवट्याचा वापर केला जात नाही.
वेशभूषा
पोषाखात झब्बा किंवा पायघोळ अंगरखा, धोतर किंवा पायजमा, मुंडासे, उपरणे इ. घटकांचा समावेश असतो.
महिलांचा सहभाग
या लोककला प्रकारामध्‍ये महिलांचा सहभाग असत नाही.
सादरीकरणाचा क्रम
गोंधळामध्ये सादरीकरण करताना सुरुवातीला सर्व देवी - देवतांना आवाहन केलं जातं त्यानंतर श्रीगणेशाला वंदन करून गण गायला जातो,त्यानंतर आदिशक्ती कुलस्वामिनीला आवाहन केलं जातं आणि तिचा महिमा गाण्याच्या स्वरूपात सादर केला जातो,त्यानंतर श्रीकृष्णाच्या कथा किंवा आदिशक्ती कुलस्वामीनीच्या कथा सांगितल्या जातात त्यानंतर जोगवा आणि पावुड गायला जातो आणि शेवटी देवीची आरती करून गोंधळाचा शेवट केला जातो असा गोंधळाच्या सादरीकरणाचा क्रम आहे. लेखन :- किशोर धारासुरे,औरंगाबाद.
पूर्वरंग व उत्तररंग
पूर्वरंग व उत्तररंग अशा दोन विभागात गोंधळ सादर केला जातो. गोंधळ सुरू होण्‍यापूर्वी पाच उसांची मखर केली जाते. त्‍यामध्‍ये देवीच्‍या स्‍वरूपात घट ठेवतात आणि गोंधळाला सुरुवात होते. या विधिनाट्याची सुरुवात गणेशस्‍तुतीने होते. कुलस्‍वामिनी अंबाबाईच्‍या विविध रूपांचे गायन केले जाते. व उत्तररंगात एखादे पौराणिक, सामाजिक किंवा देवाविषयीचे आख्‍यान सादर केले जाते. शेवटी भैरवीच्‍या माध्‍यमातून समारोप होतो. आरतीने शेवट होतो.
लोककला प्रकाराचा ज्ञात इतिहास
माहूर आणि तुळजापूर ही शक्तिपीठे आहेत. रेणुकेच्‍या उपासकांना रेणुराई म्‍हणतात तर तुळजाभवानीच्‍या उपासकांना कदमराई असे म्‍हणतात.
लोककला प्रकाराची ज्ञात घराणी – गुरुपरंपरा
गोंधळी समाजातील लोकच ही लोककला सादर करताना दिसतात गोधंळमहर्षी राजारामबापू कदम आतंरराष्ट्रीय कलासंच परभणी (श्री भारत कदम ,श्री रामदास कदम), बिडवे,शिर्के,काळे,बामणे
विशेष माहिती
या कार्यक्रमामध्ये गोंधळी लोक सर्व देवतांची नावे घेतात. त्यांना गोंधळास येण्याचे आवाहन करतात. या कार्यक्रमामध्ये सर्वाना अन्नदान केले जाते.
महाराष्ट्रातील लोककला या प्रकारात कीर्तन आणि तमाशानंतर गोंधळाला विशेष महत्त्व आहे. गोंधळ आणि गोंधळी प्राचीन काळापासून लोककला प्रकारात मोडली गेले आहे. विशेषतः तुळजाभवानी आणि रेणुकामाता या देवींच्या संदर्भात गोंधळ घालण्याची पिढीजात परंपरा आहे. कालांतराने अन्य देवींच्या बाबतीतही गोंधळ घालण्याची प्रथा सुरू झाली.
अंगात तेलकट झबला, कपाळावर कुंकू, गळ्यात देवींची प्रतिमा व कवड्यांची माळ अशा वेशभूषेत आपल्या दारावर आलेली व्यक्ती म्हणजे गोंधळी. अंबेमातेच्या जयजयकार करीत ही व्यक्ती संबळ आणि तुणतुणे या वाद्यांच्या साहाय्याने विविध देवींचे गाणे सादर करतो. संबळाच्या तालावर नृत्यही करतो. त्याला 'संबळ गोंधळ' म्हणतात. तर काही गोंधळी काकडे पेटवून गोंधळ घालतात. ज्याला 'काकड्या गोंधळ' असे म्हटले जाते.
आजही कोणत्याही शुभकार्याअगोदर जवळपास सर्व समाजांत कुलदेवतेला प्रसन्न करण्यासाठी गोंधळ घालण्याची परंपरा आहे. हा लोकविधी सादर करताना निरनिराळ्या देवतांना गोंधळी गोंधळाला येण्याचे गाण्यातूनच आवाहन करतात. ज्यांनी गोंधळ घालण्यासाठी बोलावले असेल तेथे जोंधळ्याच्या ताटाचे तिकाटणे उभे करतात, दिवटे पेटवतात. दिवटी हातात घेऊन संबळाच्या तालावर गीत आणि नृत्य सादर करतात. हे ऐकताना विशेष आनंद होतो.
गाेंधळगीत
अंबे जोगवा दे जोगवा दे माय माझ्या भवानी जोगवा दे ।
हे जसे शक्तीची भक्ती करणारे गीत आहे तसे-
मी मिरचीचे भांडण । एका रोज खटखटीन जी ॥ मिरची अंगी लईच ताठा । म्हणतिया मी हाई तिखटजी ॥
असे विनोदी गीतही सादर केले जाते.
उदा. रत्‍नागिरी ज्योतिबा । गोंधळा या हो । तुळजापूरची अंबाबाई गोंधळा या हो। पंढरपूरचे विठोबा गोंधळा या हो ।
असे गीत गाऊन आमंत्रित केले जाते. त्यात वेगवेगळ्या कथा सांगितल्या जातात. सर्वसाधारणपणे रात्री ९ च्या सुमारास सुरू झालेला गोंधळ पहाटेपर्यंत सुरू असतो. यासाठी कुठलाही रंगमंच लागत नाही. घरापुढील आंगण, ओटा चालतो. रंगभूषा आणि नेपथ्यही नसते. संत साहित्यात देखिल गोंधळाचा उल्लेख आढळतो. संत एकनाथांनी -
द्वैत सारूनि माळ मी घालीन। हाती बोधाचा झेंडा मी घेईन। भेदरहित वारीस जाईन।
असा जोगवा मागितला.
असा हा गोंधळ महाराष्ट्रात विशेष लोकप्रिय आहे. आजही महाराष्ट्रातल्या ग्रामीण भागात गोंधळ परंपरा पाहावयास मिळते.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील लोककला वर्ग:शारदीय नवरात्र
एकदिवसीय क्रिकेट
एकदिवसीय क्रिकेट क्रिकेटच्या खेळाचा एक प्रकार आहे.
एकदिवसीय क्रिकेट सामने सहसा मर्यादित षटकांचे असतात व एकाच दिवसात संपतात. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर हे सामने ५० षटकांचे असतात. हे सामने क्रिकेटच्या नेहमीच्या मैदानांवर खेळले जातात.
वर्ग:क्रिकेट वर्ग:क्रिकेटचे प्रकार
वैभव मांगले
वैभव मांगले (०७ जून १९७५) हे एक मराठी नाट्य-चित्रपट अभिनेते आहेत.
झी मराठी या दूरचित्रवाणी वाहिनीवर मराठी नाटकांतील स्त्री भूमिकांची स्थित्यंतरे दाखवणारा ’नांदी’ हा कार्यक्रम झाला होता. त्यात संगीत सौभद्राचा एक प्रवेश होता. त्या प्रवेशात रुक्मिणीच्या भूमिकेत वैभव मांगले होते.
सत्कार आणि पुरस्कार
वर्ग:मराठी अभिनेते वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग: इ.स. १९७५ मधील जन्म
इ.स. १३८१
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३८१ वर्ग:इ.स.च्या १३८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
होसुए अनुन्सियादो दि ओलिव्हियेरा
होसुए अनुन्सियादो दि ओलिव्हियेरा (जुलै १९, इ.स. १९७९:व्हितोरियो दे सांतो अंताओ, ब्राझिल - ) हा 🇧🇷 brazilकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:ब्राझीलचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फिलिप दुसरा, मॅसेडोन
फिलिप (इ.स.पू. ३८२ - इ.स.पू. ३३६) (राज्यकाळ इ.स.पू. ३६० - मृत्यूपर्यंत) मॅसेडोनियाचा राजा आणि अलेक्झांडर द ग्रेटचा (सिकंदराचा) पिता होता.
फिलिप हा प्राचीन कालीन मॅसेडोनिया देशाचा राजा सेनानी होता. ग्रीसमध्ये तत्कालीन अस्तित्वात असलेल्या अनेक लहान शहरांच्या देशांना(नगरराज्यांना) त्याने जिंकून एकछत्री अंमल प्रस्थापीत केला. आजवरचा सर्वात सेनानी अलेक्झांडर हा फिलिपचा मुलगा होता. अलेक्झांडरने जरी जग जिंकायची मोहीम पार पाडली असली तरी जग जिंकायची कल्पना फिलिपचीच होती तसेच त्या दृष्टीने प्रबळ सैन्याची तयारी फिलिपनेच केली होती.
एका युद्धात फिलिपने आपला डोळा गमावला होता. एका समारंभात झालेल्या त्याच्यावर हल्लेखोराने त्याच्या पाठीत सुरा भोकसून फिलिपचा वध केला. हल्लेखोर तात्काळ मारला गेला. फिलिपच्या वध हा अलेक्झांडरच्या आईने करवला असल्याची दाट शक्यता आहे. दुसऱ्या शक्यतेप्रमाणे फिलिपच्या समलैंगिक प्रियकराला फिलिपचा विरह सहन न झाल्याने त्याने हा खून करवला असे म्हटले जाते. फिलिपच्या वधानंतर अलेक्झांडर मॅसेडोनियाचा राजा बनला व त्याने जग जिंकायची मोहीम आखली.
वर्ग:ग्रीसचा इतिहास वर्ग:इ.स.पू. ३८२ मधील जन्म वर्ग:इ.स.पू. ३३६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विल्यम आर. टॉल्बर्ट, जुनियर
टॉल्बर्ट, जुनियर, विल्यम आर. वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नोन्टे फोन्टे
नोन्टे फोन्टे ही मुळात नारायण देबनाथ यांनी निर्माण केलेली मुलांच्या मासिकात क्रमश: येणारी (बंगाली भाषेतील एक कॉमिक - पट्टी होती. पुढे या पट्ट्या पुस्तकरूपात प्रकाशित झाल्या. कॉमिक पट्ट्यामध्ये असलेले कथानक एक शाळा, तिच्या वसतीगृहाचा व्यवस्थापक केल्टूदा, आणि त्यांच्या वसतीगृहातील नन्टे फन्टे नावाचा मुलगा यांच्यामध्ये घडणाऱ्या घडामोडीवर आधारलेले आहे. हे कॉमिक्स पुस्तक स्वरूपात आहेच पण पट्टीरूपात २००३ सालापासून पुन्हा सुरू झाले आहे. या कॉमिक्सवर एक ॲनिमेशन चित्रपटही बनला आहे..
वर्ग:कॉमिक्स पात्र
कोआविला
कोआविला (संपूर्ण नाव: कोआविलाचे स्वतंत्र व सार्वभौम राज्य; Estado Libre y Soberano de Coahuila) हे मेक्सिको देशाचे एक राज्य आहे. हे राज्य मेक्सिकोच्या उत्तर भागात स्थित असून त्याच्या उत्तरेस अमेरिकेचे टेक्सास राज्य तर इतर दिशांना मेक्सिकोची इतर राज्ये आहेत. रियो ग्रांदे ही उत्तर अमेरिकेमधील एक प्रमुख नदी कोआविलाला टेक्सासपासून वेगळे करते. कोआविला क्षेत्रफळानुसार मेक्सिको देशामधील तिसऱ्या तर लोकसंख्येनुसार १५व्या क्रमांकाचे राज्य आहे. साल्तियो ही मिचोआकान राज्याची राजधानी तर तोरेओन हे सर्वात मोठे शहर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेक्सिकोची राज्ये
मोवाडा
मोवाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सावरगाव बारदे
सावरगाव बारदे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशीम तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वाशिम तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
वर्षावन
जेथे वर्षभरात ९८ ते १७७ इंच पाऊस पडतो अशा वनाला अथवा जंगलाला वर्षावन म्हणतात..
वर्ग:वने वर्ग:पर्यावरण
कुमठे (तासगांव)
कुमठे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील तासगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:तासगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
शेफाली शाह
शेफाली शाह (मागील नाव: शेफाली छाया) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. शेफालीने १९९५ सालच्या रंगीला ह्या चित्रपटामध्ये छोटीशी भूमिका करून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. १९९८ सालच्या सत्या चित्रपटामधील भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्तम अभिनेत्री (समीक्षक) हा फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला. तसेच २००७ साली प्रदर्शित झालेल्या द लास्ट इयर ह्या चित्रपटामधील भूमिकेसाठी शेफालीला सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री हा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.मोहब्बतें, मॉन्सून वेडिंग इत्यादी गाजलेल्या चित्रपटांमध्ये शेफालीच्या भूमिका होत्या.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स. १३८४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३८४ वर्ग:इ.स.च्या १३८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
जळणाच्या पॅलेट
जळणाच्या पॅलेट हे एक प्रकारचे धूरमुक्त इंधन आहे. शेतातील काडीकचरा आणि पाला-पाचोळ्याचा भुगा करून प्रचंड गती असणाऱ्या रोलर यंत्रातून दाबून काढून हे तयार करण्यात येते. याचा आकार बंदुकीच्या गोळीसारखा असल्याने याला पॅलेट म्हणतात.
या पॅलेट धूरमुक्त आणि पंखा असण्याऱ्या चुलीमध्ये किंवा शेगडीमध्ये जळण म्हणून वापरल्या जातात. ही चूल उर्जा स्नेही असल्यामुळे कमी इंधनात ऊर्जा मिळते. या पॅलेट उर्जा कार्याक्षम असतात. साधारण १ किलो लाकूडफाट्याची उर्जा ४००ग्रॅम पॅलेट देतात.
वर्ग:इंधने
ट्रफाल्गरची लढाई
ब्रिटन व फ्रेंच स्पानिश आरमारामध्ये झालेली १८०५ मधील नौदलीय लढाई. होरेशिओ नेल्सनच्या नेतृत्वाखाली ब्रिटिश नौदलाने फ्रांको स्पॅनिश नौदलाचा जबरदस्त पराभव केला.
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचा इतिहास वर्ग:लढाया
ऑलिंपियास
ऑलिंपियास ही मोलोस्शियन राजा नेओटोलेमसची मुलगी होती. प्राचीन ग्रीसच्या शेजारी असलेल्या आयोनिया या देशातील एपिरस येथे नेओटोलेमसचे राज्य होते. फिलिपशी संधी करण्याच्या हेतूने ऑलिंपियास आणि फिलिप यांचा विवाह घडून आला.
वर्ग:ग्रीसचा इतिहास
सवर्ण
सवर्ण ही उच्च जातीच्या हिंदू व्यक्तींसाठी वापरली गेलेली संज्ञा आहे. सवर्ण म्हणजे उच्च वर्ण. हिंदू धर्मातील ब्राह्मण, क्षत्रिय व वैश्य या तीन वर्णातील हिंदूंना सवर्ण संबोधले जाते. धार्मिक व सामाजिक दृष्ट्या विचार केल्यास SC ST सोडून सर्व स्पृश्य जाति सवर्ण वर्गात येतात पण अनेक समाजांनी आरक्षणाची मागणी केल्याने आता कायदेशीर रित्या फक्त ब्राह्मण, राजपूत, कायस्थ,  हेच समाज सवर्ण[Open] वर्गात मोडतात. भारतीय संविधानाने यांना ‘खूला प्रवर्ग’ (ओपन कॅटेगरी’ ही संज्ञा दिली आहे. संबंध भारतीत १५% लोकसंख्या ही सवर्ण वा खूल्या प्रवर्गात मोडणारी आहे. उर्वरित ८५% लोकसंख्या ही इतर मागास वर्ग (ओबीसी), अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती आणि अल्पसंख्यक प्रवर्गात मोडणारी आहे.
ईस्ट इंडिया कंपनी (निःसंदिग्धीकरण)
ईस्ट इंडिया कंपनी या नावाने सतराव्या/अठराव्या शतकात अनेक कंपन्या होत्या
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
क्रयशक्तीची समानता
क्रयशक्तीची समानता ही कल्पना दोन भिन्न चलनांच्या क्रयशक्तीची तुलना करण्यासाठी वापरतात. या सिद्धांतामध्ये दोन चलनांच्या दीर्घ मुदतीमधील समतोलावरून त्यांच्या तुलनात्मक क्रयशक्तीचे अनुमान करतात.
वर्ग:अर्थशास्त्र
वेदांचे अनुबंध चतुष्ट्य
वेदांमध्ये ऋग्वेद हा सगळ्यात प्राचीन आणि महत्त्व पूर्ण मनाला जातो. वेद हे या संसारातील सर्वश्रेष्ठ, अति प्राचीन असा साहित्य-निधि आहे. भाषा-विज्ञानाच्या दृष्टीने आणि धर्माचं मूळ म्हणून वेदांना महत्त्व आहे. "वेदाः अखिलो धर्ममूलं". प्रत्यक्ष आणि अनुमान या प्रमाणांद्वारे जो उपाय मनुष्याला अनाकलनीय आहे,त्यांचं आकलन वेदांच्या द्वारे केला जातं.
''एतं विदन्ति वेदेन तस्माद् वेदस्य वेदता।।"
कोणत्याही रचनेच्या प्रारंभी, 'त्या रचनेचा विषय', 'त्या रचनेचं प्रयोजन', 'त्यांचा संबंध' आणि 'त्या ग्रंथाचा अधिकारी' या अनुबंध चतुष्ट्याचा उल्लेख आपल्या परंपरेत केला आहे. जो पर्यंत श्रोत्याला व्याख्यानाचा विषय, प्रयोजन, संबंध आणि व्याख्यानाचा अधिकारी यांची जाण होत नाही, तोपर्यंत त्या ग्रंथाचा अध्ययन करायला, अर्थज्ञान प्राप्त करायला आणि आपल्या बुद्धीने विचार करायला तो श्रोता प्रवृत्त होत नाही. वेदांच्या पूर्व-कांडात आणि उत्तर-कांडात विषय आहेत अनुक्रमे धर्म आणि ब्रह्म. हे दोन्हीही अनन्य लभ्य आहेत. म्हणजे, वेदांव्यतिरिक्त उपायांनी ते जनता येत नाहीत. "धर्म ब्रम्हणि वेदैकवेद्ये".
आचार्य जैमिनी म्हणतात, प्रत्यक्ष प्रमाण त्या वस्तूंचा उपलंभन करतो, जो विद्यमान आहे. पण, अविद्यमान धर्माकरिता निमित्त, प्रमाण नाही. ड्रम अनुष्ठान केल्यावर उत्पन्न होतो, म्हणून तो आधी नसतो. म्हणजे घट दिसतो, आपण पाहू शकतो, तसा धर्म दिसत नाही. म्हणून धर्माला अदृष्ट म्हंटलं आहे. कोणत्याही प्रकारचे लिंग या हेतू धर्माला नाही म्हणून अनुमान प्रमाणाने पण धर्म सिद्ध होत नाही. सुख आणि दुःख यांचं ज्ञान होणं हा धर्माचा हेतू म्हणता येईल. म्हणूनच, वेदांतील विधान धर्मात प्रमाण मानलं जातं. धर्म आणि ब्रह्म हे एकमात्र वेदांचा विषय आहे. तसेच धर्म आणि ब्रह्म यांचं ज्ञान हे वेदांचं साक्षात प्रयोजन आहे. "धर्मे सर्वं प्रतिष्ठितं" अर्थात धर्म साऱ्या संसाराची प्रतिष्ठा आहे. एकमात्र आश्रयस्थान आहे.
धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष हे चार पुरुषार्थ आहेत. पहिलाच पुरुषार्थ आहे धर्म. या अर्थाने, ही सृष्टी धर्माची आहे. ब्रह्मज्ञानाला पुरुषार्थ सिद्ध करण्यासाठी श्रुति म्हणतात, " ब्रम्हविद्याप्नोति परम् " अर्थात, ब्रम्हाला जाणणाराच परमतत्त्व प्राप्त करून घेऊ शकतो. मोक्ष प्राप्त करू शकतो. अशा प्रकारे धर्म आणि ब्रह्म यांना जाणणाराच, ज्याला ज्ञान प्राप्तीची इच्छा आहे, तोच वेदांचा अधिकारी होतो. धर्म आणि ब्रह्म यांचा वेदांशी संबंध प्रतिपाद्य आणि प्रतिपादक भाव असा आहे. वेद म्हणजे जनक तर धर्म आणि ब्रह्म हे जन्य या भावाने संबंधीत आहेत.
वर्ग:हिंदू ग्रंथ
शेणावे
शेणावे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
लिना क्रिश्चनसेन
लिना क्रिश्चनसेन (थाई भाषा:ลีน่า คริสเต็นเซ็นต์) ही थायलंडची अभिनेत्री व गायिका आहे. २००८ सालच्या नागेश कुकुनूरने दिग्दर्शित केलेल्या बाँम्बे टू बँकॉक ह्या हिंदी चित्रपटात तिने श्रेयस तळपदेसोबत नायिकेची भूमिका केली होती.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:थाई व्यक्ती वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शेणावे
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १३८६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३८६ वर्ग:इ.स.च्या १३८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अगुंबे वर्षावन संशोधन केंद्र
अगुंबे वर्षावन संशोधन केंद्र ही वन संरक्षण आणि संशोधन कार्यात असलेली संस्था आहे. कर्नाटक राज्यातील शिमोगा जिल्हयातील अगुंबे या गावात ही संस्था आहे. अगुंबे संरक्षित वर्षावनक्षेत्रात वर्षाकाठी तब्बल ७००० मि.मि ( २८० इंच ) पाऊस पडतो. या संस्थेची स्थापना २००५ साली. नागराज या सर्वाधिक विषाच्या प्रजातीवर येथे संशोधन होते.
येथील वर्षावन हे मॉसिनराम नंतर जगातील सर्वात जास्त पाऊस कोसळणारे ठिकाण आहे.
External links
वर्ग:संशोधन प्रकल्प वर्ग:शिमोगा जिल्हा
माइट्नरियम
(Mt) (अणुक्रमांक १०९) रासायनिक पदार्थ.
हेसुद्धा पहा
वर्ग:मूलद्रव्ये
Hafnium هافنيوم Hafnium Гафній Хафний হ্যাফনিয়াম Hafnijum Hafni Afniu Hafnium Гафни Hafniwm Hafnium Hafnium Άφνιο Hafnium Hafnio Hafnio Hafnium Hafnio fa:هافنیم Hafnium Hafnium Afni Haifniam Hafnio Hafnium Kap (鉿) הפניום hif:Hafnium Hafnij Hafnium Հաֆնիում Hafnium Hafnio Hafnín Afnio ハフニウム jinmrxafni Hafnium 하프늄 Hafniyûm Hafnium Hafnium Afnio Hafnis Hafnijs ഹാഫ്നിയം Hafnium Hafnium Hafnium Hafnium Hafnium Afni Hafn pnb:ہافنیم Háfnio Hafniyu Hafniu Гафний Afniu Hafnijum Hafnium Hafnium Hafnij Hafniumi Хафнијум stq:Hafnium Hafnium Hafni แฮฟเนียม Hafniyum گافنىي Гафній Hafnium Hafni Hafnium Гафниум Hafnium 铪 鉿
मेजडा
मेजडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
बितुर्ली
बितुर्ली हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:इगतपुरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ताबास्को
ताबास्को (संपूर्ण नाव: ताबास्कोचे स्वतंत्र व सार्वभौम राज्य; Estado Libre y Soberano de Tabasco) हे मेक्सिको देशाचे एक राज्य आहे. हे राज्य मेक्सिकोच्या आग्नेय भागात स्थित असून त्याच्या उत्तरेस मेक्सिकोचे आखात, पूर्वेस ग्वातेमाला देश तर इतर दिशांना मेक्सिकोची इतर राज्ये आहेत. व्हियाएर्मोसा ही ताबास्को राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
ताबास्कोचा मोठा भाग जंगलाने व्यापला असून येथील भूभाग अनेकदा पूराने भरतो. येथील अर्थव्यवस्था कमकूवत असून खनिज तेल व कृषी हे प्रमुख उद्योग आहेत. कोको ह्या फळाचा शोध ताबास्कोमध्येच लागला होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेक्सिकोची राज्ये *
युएफा चँपियन्स लीग १९९९-२०००
१९९९ वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९९९ मधील खेळ
गोंधळी
गोंधळी ही हिंदू जात आहे. या समूहाचे लोक जगदंबा देवीस आपले आराध्य दैवत मानतात. हा समाज गोंधळ, पोवाडे, वासुदेव यातून जनजागृती करतात.
भौगोलिक सीमा व निवासस्थान
या जातीची विशेष वस्ती हैदरबाद संस्थान आणि वऱ्हाड-मध्यप्रांत या भागांतून आहे. मुंबई इलाख्यांत गुजराथखेरीज करून सर्व इलाख्याभर हे लोक पसरलेले आहेत. यांचे जास्त लोकसंख्या महाराष्ट्रात मराठवाडा :औरंगाबाद, जालना (खासगाव), नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, बीड, कोकण: मुंबई,ठाणे (कल्याण), नाशिक,सोलापूर, पुणे विर्दभ: बुलढाणा (नांदुरा) (देऊलघाट), व इतर ठिकाणी अस्तित्व आहे. जालना जिल्हातल्या जाफ्राबाद तालुका मध्ये खासगाव या गावात मुळचे गोंधळी व वासुदेव समाजातील शेकडो लोक या गावात राहतात. मुंबई इलाख्यांत (१) मराठे, (२) कुंभार, (३) कडमराय, (४) जोशी, (५) रेणुकराय, (६) ब्राह्यण, (७) अकरमाशे अशा सहा पोटजाती यांमध्ये आहेत. यांचे संस्कार व रीतिरिवाज या बाबतींत मराठे कुणब्यांप्रमाणे वागतात व यांची संस्कृती ही मराठी संस्कृती आहे. मध्यप्रांतात यांच्या जाती पुढीलप्रमाणे आढळून येतातः- ब्राह्यण, मराठे, माने, कुणबी, खैरेकुणबी, तेली,गंगापरे,जोशी,इत्यादी. यांची गोत्रे, डोकेंफोड, सुक्त मुके, जवल, पंचांगे इत्यादी होत.
उपजीविका
हे लोक गोंधळ व वासुदेव करतात व भवानीच्या नावाचा गजर करून भिक्षा मागून आपले पोट भरतात.
विवाह विधी
लग्नांत वराच्या गळ्यांत त्याच्या जातींतील ५ विवाहित लोक कवड्याची माळ घालतात; हाच गोंधळी होण्याचा विधि आहे. उच्च जातीच्या लग्नाकार्यांत किंवा नवसाचा गोंधळ करण्यास यांस बोलावतात. गोंधळास चार माणसेे लागतात. कोणी लोक नवसांकरितांहि गोंधळी होतात. स्वतःची जात न सोडतां त्यांस ही दीक्षा घेतां येते.गोंधळी समाज भारतीय संस्कृती टिकवतो
गोंधळी जाबता
गोंधळी यांनी दरमहा पौर्णिमेस प्रातःकाळी अंघोळ करून, गंध लावून वस्त्रपात्र स्वच्छतेने सरकार वाड्यांत येऊन तख्तापुढे गोंधळ रात्रौ नेमाने करून जात यावे. लिहिल्याप्रमाणे आपले काम हुशारीने करावे. यांत अंतर पडू नये. पौर्णिमेस अगर जेव्हा हुकूम होईल त्या वेळेस जमत जावे. सदरहू लिहिल्याप्रमाणे बंदोबस्त हुशारीने सरकार चाकरी करून दाखवील, त्याजवर सरकारमेहेरबानी होईल. हे समजोन हुशारीने वागावे. सरकारांतून चालावयाचे जाबते:-
या जाबत्याप्रमाणे प्रतापसिंह छत्रपति सातारकर यांची व्यवस्था होती.
संदर्भ
वर्ग: जाती वर्ग: हिंदू धर्म वर्ग:भारतामधील जाती वर्ग:मराठी लोकसंस्कृतीचे उपासक
वज्रचौंडे
वज्रचौंडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील तासगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:तासगांव तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
डार्मस्टॅटियम
डार्मस्टॅटियम (Ds) (अणुक्रमांक ११०) हे एक मूलतत्त्व आहे.
आर्थिक विकासदर
वर्ग:अर्थशास्त्र
टिम पेन
टिमोथी डेव्हिड टिम पेन (८ डिसेंबर, १९८४:होबार्ट, टास्मानिया, ऑस्ट्रेलिया - ) हा 🇦🇺 australiaकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
पेनने १३ जुलै, २०१० रोजी 🇵🇰 pakistanविरुद्ध कसोटी क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. नोव्हेंर २०११मध्ये बोटाला दुखापत झाल्याने तो संघाबाहेर पडला. त्यांनतर ऑस्ट्रेलियाच्या ७६ कसोटी सामन्यांमध्ये न खेळलेल्या पेनला नोव्हेंबर २०१७मध्ये पुन्हा संघात स्थान मिळाले. २०१८ च्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यावर असताना संघनायक स्टीव स्मिथ आणि डेव्हिड वॉर्नर यांनी संघातील खेळाडूला चेंडूत अफरातफर करण्यास उद्युक्त केल्यामुळे त्या पदांवरून पायउतार व्हावे लागले तेव्हा पेनला काळजीवाहू संघनायक करण्यात आले.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या क्रिकेट संघाचे नायक
रामिरेस
रामिरेस (Ramires Santos do Nascimento) हा एक ब्राझिलियन फुटबॉल खेळाडू आहे. रामिरेस चेल्सी व ब्राझिलसाठी मिडफील्डर म्हणून खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्राझीलचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:चेल्सी एफ.सी. खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जत तालुका
जत तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
तालुक्यातील गावे
कागणारी कांठी करजगी (जत) करजनागी कारेवाडी कासलिंगवाडी खैराव (जत) खालटी खांडनाळ खिलारवाडी (जत) खोजणवाडी कोळगिरी कोणबागी कोंत्याबोबलाड कोसरी कुदणूर कुलाळवाडी कुंभारी (जत) कुणीकोणुर लाकडेवाडी लामणतांडा (जत) लवंगा लोहगाव (जत) मडग्याळ मैथल मल्लाळ माणिकनाळ मेंढेगिरी मिरावड मोकाशावाडी मोरबागी मोटेवाडी मुचंडी नवलवाडी निगडी बुद्रुक निगडी खुर्द पांढरेवाडी (जत) पानडोझरी पारधीवस्ती प्रतापूर राजोबावडी रामपूर (जत) रावळगुंडवाडी रेवनाळ साळेकरी साळमालगेवाडी सानामडी सांख शेड्याळ शेगाव (जत) शेळकेवाडी (जत) सिद्धनाथ सिंदुर सिंगणहळ्ळी सिंगणापूर सोनाळगी सोन्याळ सोरडी सुसलाड तिकोंडी तिल्याळ तिप्पेहळ्ळी टोणेवाडी उमाडी उमरणी उंटवाडी उटगी वज्रवाड व्हासपेठ विठलवाडी (जत) वायफाळ वालेखिंडी वाळसंग वाशण येळवी येळदारी
संदर्भ
वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
अँगोला
अंगोला हा दक्षिण अफ्रिकेतील एक देश आहे. येथे १६व्या शतकापासुन इ.स. १९७५ पर्यंत पोर्तुगालची वसाहत व आधिपत्य होते.
खेळ
वर्ग:आफ्रिकेतील देश वर्ग:मध्य आफ्रिका
इ.स. १३८८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३८८ वर्ग:इ.स.च्या १३८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मंजुषा कंवर
मंजुषा कंवर ही एक बॅडमिंटन खेळाडू आहे.
संदर्भ
http://www.badmintonindia.org/frmArcChampionship.aspx?id=0
वर्ग:भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कडेगाव तालुका
कडेगांव तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
तालुक्यातील गावे
खेराडेविटा खेराडेवांगी कोतवडे (कडेगांव) कोटिज कुंभारगाव (कडेगांव) मोहित्याचे वडगाव नेर्ली नेवरी निमसोड (कडेगांव) पडाळी (कडेगांव) रमापूर रायगाव (कडेगांव) रेणुसेवाडी साहोळी सासपडे (कडेगांव) शाळगाव शेळकबाव शिरसगाव (कडेगांव) शिरगाव (कडेगांव) शिवाजीनगर (कडेगांव) शिवणी (कडेगांव) सोनकिरे सोनसळ तडसर तोंडोळी तुपेवाडी (कडेगांव) उपळेमायणी उपळेवांगी वाडियेरायबाग विहापूर वांगरेठारे वांगी (कडेगांव) येडे येतगाव येवलेवाडी (कडेगांव)
संदर्भ
वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
युनिव्हर्सिटी विमेन्स असोसिएशन
युनिव्हर्सिटी वूमेन्स असोसिएशन तथा यू.डब्ल्यू.ए. ही पदवीधर महिलांची जागतिक संघटना आहे. याच्या अनेक देशांत शाखा आहेत. कुठल्याही देशातल्या मान्यता प्राप्त विद्यापीठाची पदवी घेतलेली महिला याची सदस्य होऊ शकते. त्यासाठी वार्षिक सभासदत्व जमा करावे लागते. दर ३ वर्षांनी याची संमेलने होतात. जगभरातल्या शिक्षित महिला एकत्र येण्याचा हा एक सामाजिक मंच आहे.
ही संघटना पहिल्या महायुद्धा नंतर सुरू झाली.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्त्री प्रश्नांवर कार्यरत संस्था
मंगरुळपीर तालुका
मंगरुळपीर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. मंगरुळपीर शहरास नगरपालिका आहे. ह्या शहरातील बहुसंख्य लोकसंख्या धर्माने मुस्लिम व हिंदू आहे. नाथपरंपरेतील विभूती श्री. बिरबलनाथ महाराज यांच्यामुळे हे शहर "मंगरुळनाथ" नावानेही ओळखले जाते. दरवर्षी येथे श्री. बिरबलनाथ महाराजांच्या नावे यात्रा भरते. ही यात्रा पाहायला आजूबाजूच्या गावांतून अनेक लोक येतात. पीर दादा हयात कलंदर ह्यांचा दर्गा हे या शहराचे वैशिष्ट्य आहे. शहराच्या नावात 'पीर' असण्याचे कारण हेच आहे. येथे हिंदू आणि मुस्लिम समाजाचे लोक मिळून मिसळून राहतात.
ठिकाण
जिल्ह्याचे ठिकाण वाशिम येथून मंगरूळपीरचे अंतर ४० किमी आहे. तर महाराष्ट्र राज्याची राजधानी मुंबईपासून ६७१ किमी इतके आहे. वाशिम आणि अकोला ह्या जिल्ह्यांच्या उत्तर-दक्षिण सीमेवर मंगरुळपीर आहे. जवळचे रेल्वेस्थानक वाशिम येथे आहे.
तालुक्यातील गावे
बाराखडीनुसार अनुक्रमे : <div style="height: 300px; overflow:auto; border: 1.5px solid #242424; width: auto; background: transparent; padding: 4px; text-align: left;">
</diV>
संदर्भ
वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
इटारसी जंक्शन रेल्वे स्थानक
इटारसी जंक्शन हे मध्य प्रदेशच्या इटारसी शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. भारतीय रेल्वेच्या पश्चिम मध्य रेल्वेच्या अखत्यारीत असलेले इटारसी स्थानक भारतामधील सर्वात महत्त्वाच्या व वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक आहे. येथे रोज ३०० पेक्षा अधिक गाड्या थांबतात. दिल्ली व उत्तरेकडून दक्षिण भारतामधील सर्व राज्यांकडे धावणाऱ्या तसेच मुंबईकडून उत्तर प्रदेश व बिहारकडे धावणाऱ्या सर्व गाड्या इटारसीमार्गे जातात.
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे स्थानके वर्ग:इटारसी
मॉसिनराम
मौसीनराम हे मेघालयातील पूर्व खासी हिल्स जिल्हात असलेले खेडेगाव आहे. शिलॉंगपासून ६५ किलोमीटरवर असलेले हे गाव जगातील सर्वात जास्त पाऊस पडणारे ठिकाण आहे. येथे वर्षाकाठी तब्बल ११८७२ मिलिमीटर ( ४६७.४ इंच) पाऊस होतो.
मौसीनरामच्या पावसाच्या नोंदी विचारात घेतल्यानंतर मेघालयामधीलच चेरापुंजी गावाचा जगातील सर्वाधिक पावसाचा दावा संपुष्टात आला आहे.
भारतातील जास्तीत जास्त पाऊस पडणारी ठिकाणे
१. मौसीनराम (वार्षिक पाऊस ११,८७२ मिलिमीटर)
२. चेरापुंजी (वार्षिक पाऊस ९,३०० मिलिमीटर)
३. अगुंबे-कर्नाटक (वार्षिक पाऊस ७,७२४ मिलिमीटर)
४. आंबोली-महाराष्ट्र (वार्षिक पाऊस ७,५०० मिलिमीटर)
संदर्भ
वर्ग:मेघालयमधील गावे
पीटर जॉर्ज
पीटर रॉबर्ट जॉर्ज (१६ ऑक्टोबर, १९८६:वूडव्हिल, दक्षिण ऑस्ट्रेलिया - ) हा 🇦🇺 australiaकडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हर्साय
व्हर्साय (Versailles) ही फ्रान्स देशाच्या इव्हलिन ह्या विभागाची राजधानी व एक ऐतिहासिक शहर आहे. पॅरिसच्या १७ किमी पश्चिमेस स्थित असलेल्या व पॅरिसचे एक उपनगर  असलेल्या व्हर्सायची सर्वात ठळक खूण ही येथील मध्ययुगीन शाही राजवाडा ही आहे. चौदाव्या लुईने बांधलेल्या येथील शाही राजवाड्यात पुढील अनेक वर्षे फ्रेंच राज्यकर्ते निवास करीत असत व येथूनच फ्रान्सचा राज्यकारभार चालवला जात असे. ह्यामुळे १६८२ ते १७८९ ह्या काळादरम्यान व्हर्सायला फ्रान्सचे राजधानीपद मिळाले होते. फ्रेंच राज्यक्रांतीनंतर व्हर्सायचे शाही महत्त्व संपून हे फ्रान्समधील एक साधारण शहर बनले. पहिले महायुद्ध संपल्यानंतर झालेल्या तहाची बोलणी येथेच घडली.
सध्या पॅरिसचे एक समृद्ध उपनगर असलेल्या व्हर्सायला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थानांमध्ये स्थान मिळाले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
फ्लॉक (आंतरजाल न्याहाळक)
फ्लॉक हा एक वेब न्याहाळक आहे. त्याची स्थिर आवृत्ती गेको या एच.टी.एम.एल. रेंडरिंग इंजिनावर चालते. वर्ग:आंतरजाल न्याहाळक
हुलियो बाप्तिस्ता
हुलियो सेझार क्लेमेंते बाप्तिस्ता (१ ऑक्टोबर, इ.स. १९८१ - ) हा 🇧🇷 brazilकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.
हा ब्राझिलतर्फे ४७ सामने खेळला व त्यांत त्याने ५ गोल केले.
वर्ग:ब्राझीलचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विनिमय दर
तत्काल विनिमय दर (Spot exchange rate) ही संज्ञा सध्याच्या विनिमय दरासाठी वापरतात. आगामी विनिमय दर (Forward exchange rate) ही संज्ञा जो विनिमय दर भविष्यातील ठरावीक दिवशीचा वायदा म्हणून सांगितला जातो, त्यास वापरतात.
वर्ग: अर्थशास्त्र वर्ग:चलने
यू. विमलकुमार
'''यू. विमलकुमार''' हा एक भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू आहे.
वर्ग:भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू वर्ग:मल्याळी व्यक्ती
नाथू ला खिंड
नाथूला खिंड ही भारताच्या सिक्किम राज्याला चीनचा तिबेट प्रांतासोबत जोडणाऱ्या रस्त्यावरील एक खिंड आहे.
वर्ग:भारताचा भूगोल वर्ग:चीनचा भूगोल वर्ग:तिबेट
मारवेली
मारवेली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:घाटंजी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
राजापूरचा गोळीबार
वर्ग:अहमदनगर जिल्हा
वराहगिरी वेंकट गिरी
वराहगिरी वेंकट गिरी किंवा '''व्ही.व्ही. गिरी (१० ऑगस्ट १८९४ - २३ जून १९८०) हे चौथे राष्ट्रपती होते''' पतीपदावर निवड होण्याआधी ते काही काळ कार्यवाहू राष्ट्रपती व त्याआधी उपराष्ट्रपतीपदावर होते.
केंद्रीय राजकारणात शिरण्याआधी गिरी ते (१९५६-६०), केरळ (१९६०-६५) व म्हैसूर (१९६५-६७) राज्यांचे राज्यपाल होते. १९७५ साली त्यांना भारत रत्न पुरस्कार देण्यात आला.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारताचे राष्ट्रपती वर्ग:भारताचे उपराष्ट्रपती वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:उत्तर प्रदेशचे राज्यपाल वर्ग:केरळचे राज्यपाल
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट सूत्रसंचालक स्त्री पुरस्कार
झी मराठी सर्वोत्कृष्ट सूत्रसंचालक स्त्री पुरस्कार दरवर्षी झी मराठी वाहिनी तर्फे मराठी मालिकांमधील सर्वोत्तम सूत्रसंचालक स्त्रीला दिला जातो. हा झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. आजवर पल्लवी जोशी (सा रे ग म प:लिटील चॅम्प्स) यांनी हा पुरस्कार सर्वाधिक वेळा (३) जिंकला आहे.
संदर्भ
सूत्रसंचालक स्त्री
अदिती शर्मा
आदिती शर्मा (२४ ऑगस्ट, इ.स. १९८४:लखनौ, उत्तर प्रदेश, भारत - ) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. आदितीने आजवर काही हिंदी व दक्षिणी चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कोर्दोबा, आर्जेन्टिना
कोर्दोबा हे आर्जेन्टिनामधील शहर आहे. आर्जेन्टीनाच्या भौगोलिक मध्याजवळ असलेले हे शहर सियेरास चिकास पर्वतांच्या पायथ्याशी सुकुइया नदीच्या काठी वसलेले आहे.
हे शहर कोर्दोबा प्रांताचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
बलदेव सिंग
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग:पंजाबचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मानेराजुरी
मानेराजुरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील तासगांव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
कार्तिक दीपोत्सव
कार्तिक दीपम् हा भारत देशाच्या केरळ राज्यातील हिंदूंचा सण आहे. थ्रिकार्थिका, कार्थिकै विलाक्किडु या नावानेही तो ओळखला जातो. केरळच्या जोडीने तमिळनाडू आणि श्रीलंका येथेही हा उत्सव संपन्न होतो. तमिळ पंचांगानुसार कार्तिक महिन्यात म्हणजे ग्रेगोरिअन महिना नोव्हेंबर मध्य ते डिसेंबर मध्यापर्यत हा सण साजरा होतो. कार्तिक पौर्णिमेला कार्थिय्यायेनी भगवती देवीच्या स्वागतासाठी हा सण साजरा केला जातो. या महिन्याचे तमिळमधील नाव கார்த்திகை कार्तिकै असे आहे. आंध्र प्रदेश मधील तेलुगू कुटुंबातही कार्तिक महिन्याचे विशेष धार्मिक महत्त्व आहे.
स्वरूप
दिवाळीच्या दिवशी कार्तिक महिन्याचा प्रारंभ होतो आणि त्या दिवसापासून एक महिना हा उत्सव साजरा केला जातो. महिनाभर दररोज घराच्या दारामधे दिवे लावले जातात. या काळात दररोज दिवसभर व्रताचा भाग म्हणून उपवास केला जातो आणि रात्री एकदाच अन्नग्रहण केले जाते. उपवास सोडताना खीर इ. गोड पदार्थ आणि प्रामुख्याने मीठ नसलेले पदार्थ खाल्ले जातात. पौर्णिमेच्या दिवशी ३६५ वातींपासून तयार केलेली ज्योत शिवमंदिरात प्रज्वलित केली जाते. या व्रताचा भाग म्हणून अडई, अप्पम, दूध, फळे यांचा नैवेद्य दररोज गोरज काळी देवाला महिला अर्पण करतात आणि पणत्या लावतात.
धार्मिक महत्त्व
कार्तिक महिना हा भगवान कार्तिकेयांच्या उपासनेशी जोडला गेला आहे. शिवांनी आपल्या तिसऱ्या डोळ्यापासून कार्तिकेय या आपल्या पुत्राची निर्मिती केली अशी धारणा आहे. दुसऱ्या एका कथेनुसार सहा कृत्तिकांपासून सहा मुखे असलेल्या कार्तिकेयाची निर्मिती झाली अशीही आख्यायिका प्रचलित आहे. सहा कृत्तिकांच्या या संबंधामुळेच या देवतेचे कार्तिकेय हे नाव पडले आहे.
सणाचा इतिहास
संगम साहित्याच्या काळात इसवी सन पूर्व २००- इसवी सन ३०० या दरम्यान रचल्या गेलेल्या अगनानूरू या ग्रंथात या सणाचा उल्लेख सापडतो. दक्षिण भारतीय कालगणनेनुसार कार्तिक पौर्णिमेला हा सण साजरा केला जात असे. केरळमधील सर्वात प्राचीन सणांपैकी हा एक प्रमुख सण मानला जात असे. अविय्यर या कवयित्रीच्या कवितांमधे या सणाचे वर्णन आढळते.
होजे क्लेबेरसन
वर्ग:ब्राझीलचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वेदाच्या सहा अंगांचे प्रयोजन
वेद हे फार गंभीर शास्त्र आहे. धर्म आणि ब्रह्म यांचे प्रतिपादन करणाऱ्या अपौरुषेय प्रमाण वाक्यांना वेद म्हणतात. ४ वेद आहेत. ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद आणि अथर्ववेद. मंत्र आणि ब्राम्हण मिळून वेदपद तयार होतात. गायत्री आदी छंदांनी युक्त मंत्र ऋग्वेदात आहेत. यात देवांची स्तुती आहे. जे गायन कलेने गायले जातात ते समवेदातील मंत्र होत. याहून जे भिन्न मंत्र आहेत, जे कर्मकांडात वापरले जातात, ते यजुर्वेदातील मंत्र आहेत. वेदाची ६ अंगे आहेत. वेदांचा अर्थज्ञान प्राप्त व्हावं म्हणून या ६ अंगांची प्रवृत्ती होते. मांडूकोपनिषदात साधनभूत धर्माचं ज्ञान व्हावं या हेतूने ६ अंगांसहित कर्मकांडाला अपराविद्या मानलं आहे तर परमपुरुषार्थाभूत ब्रह्मज्ञानाचा हेतू म्हणजे उपायांना आणि उपनिषदांनी पराविद्या मानलं आहे. वेदांची ही ६ अंगे पुढील प्रमाणे आहेत.
१. शिक्षा - ज्यामध्ये वर्ण, स्वर आदींच्या उच्चरणाची पद्धत शिकविली जाते त्यास शिक्षा असे म्हणतात. "वर्णः स्वरः मात्रा बलं साम सन्तान इत्युक्तः शीक्षाध्यायः" अकारादि वर्ण असतात. उदात्त अनुदात्त आणि स्वरित हे स्वरांचे ३ प्रकार. ह्र्स्व, दीर्घ आणि प्लुत या मात्रा. स्थान आणि प्रयत्न हे बल. सामचा अभिप्राय अतिद्रुत, अतिविलंबीत, गीती या दोषांनी रहित. माधुर्याने परिपूर्ण. संतान म्हणजे संहिता. एका पदाचा दुसऱ्या पदाशी संनिकर्ष.
२. कल्प - आश्वलायन, आपस्तंभ, बौधायन आदींमधील सूत्रांना कल्प म्हणतात. "कल्प्यते समर्थ्यते यागप्रयोगे अत्र" अर्थात यज्ञ-यागाच्या प्रयोगात समर्थन करणारा जो वेदांग तो कल्प. ३. व्याकरण - प्रकृती प्रत्यय आदींच्या उपदेशाद्वारा पदाचं स्वरूप आणि अर्थाचा निश्चय करण्याकरता व्याकरणाचा उपयोग होतो. वेदांचा रक्षण ऊह, आगम, लघु आणि असन्देह आदि व्याकरण शास्त्राचा प्रयोजन आहे. वेदांच्या ६ अंगांमध्ये व्याकरण प्रधान मानल्या जातं. व्याकरण जाणणारा अपशब्द वापरत नाही. म्हणून त्याला प्रायश्चित्त करावं लागत नाही.
४. निरुक्त - एखाद्या शब्दाच्या अर्थज्ञानात दुसऱ्या व्याकरणाच्या अपेक्षे बिना स्वतःच अर्थ प्रगत करण्याची क्षमता असते, अशाला निरुक्त असे म्हणतात. निरुक्त ग्रंथाचे ३ कांड आहेत. नैघुन्टुक कांड, नैगम कांड आणि दैवत कांड. वेदज्ञानाकरता, वेदांच्या अर्थज्ञानाकरता निरुक्ताचा उपयोग होतो.
५. छंद - गायत्री, उष्णिक, अनुष्टुप, बृहति, पङ्क्ति, त्रिष्टुप् आणि जगति. हे ७ प्रकारचे छंद आहेत. गायत्रीत २४ अक्षरे असतात. त्याहून ४ जास्त उष्णिक मध्ये. त्याहून ४ जास्त अनुष्टुप मध्ये. अशी वाढत जातात. ज्या व्यक्तीला छंदांचा ज्ञान नाही, केवळ मंत्र म्हणून यज्ञ करतात किंवा अध्यापन करतात, त्याला स्थाणु म्हणजे खांब अशी संज्ञा दिली आहे.
६. ज्योतिष - "यज्ञकालार्थ सिद्धये" हे ज्योतिषशास्त्राचे प्रयोजन आहे. यज्ञाच्या सामानाच्या सिद्धीकरता ज्योतिषशास्त्राचे अध्ययन आवश्यक आहे. तिथी, मास, नक्षत्र आदिंची म्हणजे या सगळ्या कालविक्षेपांची माहिती ज्योतिषशास्त्रात आहे.
अशा या ६ अंगांनी वेदांचे अध्ययन जो करतो, तो परमसुखास प्राप्त होतो. तो ब्रह्मलोकात पूजीत होतो.
सुसरवाडी
सुसरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:शहापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
कनवर संधू
कनवर संधू हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि  पंजाबच्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत आणि ते पंजाबच्या खारर विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात. ते ५४,१७१ च्या मताधिक्क्याने विजयी झाले आहेत.
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते वर्ग: पंजाबचे आमदार वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निलमार ऑनोरातो दा सिल्वा
वर्ग:ब्राझीलचे फुटबॉल खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सांडपाणी शुद्धीकरण
जिथे जिथे नागरी वस्त्या होतात सांडपाणी तयार होणे हे स्वाभाविक असते. पाण्याचा वापर मानवी जीवनास आवश्यक आहे. पाण्याच्या वापरानंतर जे पाणी अशुद्ध होउन पुनर्वापरास लायक नसते असे पाण्याला सांडपाणी असे म्हणतात.
आजच्या युगात सांडपाणी हे मानवी तसेच औद्योगिक वापरातून तयार होते. याचे दोन भागात वर्गीकरण करता येईल नागरी सांडपाणी व औद्योगिक सांडपाणी. नागरी सांडपाणी हे मुख्यत्वे नागरी वापरातून तयार होते. उदा: मलमूत्र विसर्जनाला वापरण्यात येउन तयार होणारे (Sewage). अंघोळ तसेच स्वयंपाकघरातून तयार होणारे, कपडे व भांडी घासून तयार होणारे सांडपाणी(sullage).
सांडपाणी शुद्धीकरणाचे मुख्य ध्येय मुख्यत्वे पर्यावरणाचे रक्षण आहे ज्याचा फायदा सर्वच नागरी क्षेत्रासाठी होईल.
प्रवाहमापन
सांडपाणी शुद्धीकरणामध्ये पहिली पायरी म्हणजे प्रवाहमापन. प्रवाह किती आहे व प्रदूषण पातळी किती आहे यावर ठरते की कोणते शुद्धीकरण तंत्रज्ञान वापरावे. प्रवाहमापन हे खरोखरीच मोजले जाते किंवा शक्य नसेल तर ठोकताळ्यांनुसार मापन केले जाते. नागरी वस्त्यांसाठी माणशी १०० लिटर प्रतिदिवस प्रवाह मानला जातो. परंतु या अंदाजात स्थानिक पाण्याचा वापर कसा आहे यावर अवलंबून असते. पुण्याचा माणशी पाण्याचा वापर हा २०० लिटरपेक्षाही जास्त आहे. त्याच वेळेस बार्शी व माण अशा पाण्याचे दुर्भिक्ष्य असणाऱ्या भागात तो १०० लिटरपेक्षाही कमी आहे. म्हणून हा अंदाज हा वर्षानुवर्षे केलेल्या अभ्यासावरून निश्चित केला जातो. तसेच नागरी वस्त्यांमध्ये घरगुती व सार्वजनिक वापरात बराच फरक असतो. तसेच औद्योगिक वापर हा पूर्णतः: वेगळ्या प्रकारे होत असल्याने प्रवाहमापनासाठी खालील प्रकारे वर्गीकरण करण्यात आलेले आहे.
नागरी विभाग- वर नमूद केल्या प्रमाणे साधारणपणे माणशी प्रतिदिन १०० लिटर प्रवाह असे मानतात. औद्योगिक प्रवाह - हा कोणत्या प्रकारचा उद्योग आहे त्यावर अवलंबून असते. पाण्याचा वापर किती आहे या संबंधीची माहिती त्या त्या उद्योगाकडून गोळा केली जाते अथवा इथेही उद्योग प्रकाराप्रमाणे ठोकताळे लावून सांडपाण्याचा प्रवाह निश्चित केला जातो.
प्रदुषण पातळी मापन
पाण्याचे प्रदुषण मोजणे हे त्या सांडपाण्याला साफ करायला कोणते तंत्रज्ञान वापरावे यासाठी महत्त्वाचे आहे. तसेच प्रदूषणाची पातळी कुठवर पोहोचली आहे हे देखील समजते. पाण्याचे प्रदुषण मोजण्यासाठी खास तंत्रे आहेत. या पैकि सर्वाधिक वापरले जाणारे म्हणजे पाण्याची जैविक ऑक्सिजन गरज ज्याला इंग्रजीत (Biological oxygen demand) अथवा बी.ओ.डी. असे म्हणतात व दुसरे म्हणजे रासायनिक ऑक्सिजन गरज (Chemical oxygen demand) अथवा सी.ओ.डी. असे म्हणतात. हे दोन्ही दर्शक पाण्याची प्रदुषण पातळी दर्शवणारी मापदंडे आहेत. बी.ओ.डी म्हणजे पाण्यात असणाऱ्या जीवजंतुना पाण्यातील प्रदूषक घटक विघटन करायला लागणार ऑक्सिजन. सी.ओ.डी. म्हणजे पाण्यामधील एकूण रासायनिक घटकांना विघटन करण्यासाठी लागणारा ऑक्सिजन. ह्या दोन्ही पातळ्या मिलीग्राम प्रति लिटर मध्ये मोजल्या जातात. बी.ओ.डी. व सी.ओ.डी. दोन्ही मोजायला वेगवेगळ्या पद्धती आहेत. बी.ओ.डी. मोजायला कमीत कमी ५ दिवसाचा वेळ द्यावा लागतो तर सी.ओ.डी. काही मिनिटात मोजता येते. बी.ओ.डी. हे जैविक विघटन किती होवू शकेल याची नोंद देतो. तर सी.ओ.डी. प्रदुषण किती प्रमाणात आहे याची नोंद देतो. पाण्याचे प्रदुषण नियंत्रण ठेवण्यासाठी तसेच प्रदुषण निकष ठरवण्यासाठी बी.ओ.डी. व सी.ओ.डी.चा वापर होतो. साधारण पणे सी.ओ.डी. १०० मिलीग्राम/लिटर पेक्षा जास्त असेल तर पाणी प्रदूषित आहे असे मानण्यात येते. पिण्याच्या पाण्यासाठी बी.ओ.डिची पातळी ० असली पाहिजे.
प्राथमिक प्रक्रिया
जिथे जिथे नागरी वस्त्या होतात सांडपाणी तयार होणे हे स्वाभाविक असते. पाण्याचा वापर मानवी जीवनास आवश्यक आहे. पाण्याच्या वापरानंतर जे पाणी अशुद्ध होउन पुनर्वापरास लायक नसते असे पाण्याला सांडपाणी असे म्हणतात. आजच्या युगात सांडपाणी हे मानवी तसेच औद्योगिक वापरातून तयार होते. याचे दोन भागात वर्गीकरण करता येईल नागरी सांडपाणी व औद्योगिक सांडपाणी. नागरी सांडपाणी हे मुख्यत्वे नागरी वापरातून तयार होते. उदा: मलमूत्र विसर्जनासाठी वापरण्यात येउन तयार होणारे (Sewage). अंघोळ तसेच स्वयंपाकघरातून तयार होणारे, कपडे व भांडी घासून तयार होणारे सांडपाणी(sullage).
असे सांडपाण्याची विल्हेवाट लावणे हे नागरी आरोग्याच्या दृष्टिने महत्त्वाचे असते. जर हे पाणी एखाद्या जागी साठून राहिले तर पाण्यामध्ये जीव जंतूंची प्रक्रिया होउन त्यांची संख्या वाढिस लागते. त्याच्या प्रक्रियांमुळे अनेक दुषित द्रुर्गंधि वायुंची निर्मिति होते व सार्वजनिक आरोग्य बिघडते. तसेच जर हे पाणी पिण्याच्या पाण्याच्या संपर्कात आले तर पिण्याच्या पाण्यात जंतुंचा प्रादुर्भाव होउन अनेक जीवघेणे आजार होउ शकतात.
जसे सांडपाण्यामध्ये जीवजंतुना मोठ्या प्रमाणावर पोषक द्र्व्ये असतात तसेच वनस्पती शेवाळी यांना देखील पोषक द्र्व्ये मोठ्या प्रमाणावर असतात. त्यात मुख्यत्वे फॉस्फरस व नायट्रोजनचा समावेश होतो. या तत्त्वांमुळे पाण्यामध्ये मोठ्याप्रमाणावर वनस्पतीची वाढ होते व त्याचा परिणाम म्हणून आपण जलपर्णी पहातोच. या वनस्पती पाण्यातील जलचरांना चांगले खाद्य जरी बनत असले तरी रात्रीच्या वेळात पाण्याची ऑक्सीजन पातळि मोठ्या प्रमाणावर कमी करतात. यामुळे जलचरांचे अस्तित्व धोक्यात येते.
सांडपाणी शुद्दिकरणाचे मुख्य ध्येय मुख्यत्वे पर्यावरणाचे रक्षण आहे ज्याचा फायदा सर्वच नागरी क्षेत्रासाठि होईल.
प्रवाहमापन
सांडपाणी शुद्धीकरणामध्ये पहिलि पायरी म्हणजे प्रवाहमापन. प्रवाह किती आहे व प्रदुषण पातळि किती आहे यावर ठरते कि कोणते शुद्धीकरण तंत्रज्ञान वापरावे. प्रवाहमापन हे खरोखरीच मोजले जाते किंवा शक्य नसेल तर ठोकताळ्यांनुसार मापन केले जाते. नागरी वस्त्यांसाठि माणशी १०० लिटर प्रतिदिवस प्रवाहमानला जातो. परंतु या अंदाजात स्थानिक पाण्याचा वापर कसा आहे यावर अवलंबुन असते. पुण्याचा माणशी पाण्याचा वापर हा २०० लिटरपेक्षाहि जास्त आहे. त्याच वेळेस बार्शी व माण अश्या पाण्याचे दुर्भिक्ष्य असणाऱ्या भागात तो १०० लिटरपेक्षाहि कमी आहे. म्हणून हा अंदाज हा वर्षानुवर्षे केलेल्या अभ्यासावरून निश्चित केला जातो. तसेच नागरी वस्त्यांमध्ये घरगुती व सार्वजनिक वापरात बराच फरक असतो. तसेच औद्योगिक वापर हा पुर्णत: वेगळ्या प्रकारे होत असल्याने प्रवाहमापना साठि खालिलप्रकारे वर्गीकरण करण्यात आलेले आहे.
नागरी विभाग- वर नमुद केल्या प्रमाणे साधारणपणे माणशी प्रतिदिन १०० लिटर प्रवाह असे मानतात. औद्योगिक प्रवाह - हा कोणत्या प्रकारचा उद्योग आहे त्यावर अवलंबुन असते. पाण्याचा वापर किती आहे या संबधिची माहिती त्या त्या उद्योगा कडून गोळा केली जाते अथवा इथेहि उद्योग प्रकारा प्रमाणे ठोकताळे लावून सांडपाण्याचा प्रवाह निश्चित केला जातो.
उद्योग 	सांडपाणी प्रवाह (लि/टन उत्पादन) पेपर व पल्प 	२ ते ५ लाख कापड उद्योग ब्लिचिंग 	१.८ लाख ते २. ७ लाख कापड उद्योग डाइंग 	२५ हजार ते ५० हजार दुध उत्पादने 	१० ते २० हजार अल्कोहोल उत्पादने 	५० ते ७५ हजार [संपादन] प्रदुषण पातळि मापन
पाण्याचे प्रदुषण मोजणे हे त्या सांडपाण्याला साफ करयला कोणते तंत्रज्ञान वापरावे यासाठि महत्त्वाचे आहे. तसेच प्रदुषणाची पातळि कुठवर पोहोचली आहे हे देखील समजते. पाण्याचे प्रदुषण मोजण्यासाठि खास तंत्रे आहेत. या पैकि सर्वाधिक वापरले जाणारे म्हणजे पाण्याची जैविक ऑक्सिजन गरज ज्याला इंग्रजीत (Biological oxygen demand) अथवा बी.ओ.डी. असे म्हणतात व दुसरे म्हणजे रासायनिक ऑक्सिजन गरज (Chemical oxygen demand) अथवा सी.ओ.डी. असे म्हणतात. हे दोन्हि दर्शक पाण्याची प्रदुषण पातळि दर्शवणारी मापदंडे आहेत. बी.ओ.डी म्हणजे पाण्यात असणाऱ्या जीवजंतुना पाण्यातील प्रदुषक घटक विघटन करायला लागणार ऑक्सिजन. सी.ओ.डी. म्हणजे पाण्यामधिल एकूण रासायनिक घटकांना विघटन करण्यासाठि लागणारा ऑक्सिजन. ह्या दोन्हि पातळि मिलीग्राम प्रति लिटर मध्ये मोजल्या जातात. बी.ओ.डी. व सी.ओ.डी. दोन्हि मोजायला वेगवेगळ्या पद्दति आहेत. बी.ओ.डी. मोजायला कमीत कमी ५ दिवसाचा वेळ द्यावा लागतो तर सी.ओ.डी. काही मिनिटात मोजता येते. बी.ओ.डी. हे जैविक विघटन किती होउ शकेल याची नोंद देतो. तर सी.ओ.डी. प्रदुषण किती प्रमाणात आहे याची नोंद देतो. पाण्याचे प्रदुषण नियंत्रण ठेवण्यासाठि तसेच प्रदुषण निकष ठरवण्यासाठि बी.ओ.डी. व सी.ओ.डी.चा वापर होतो. साधारण पणे सी.ओ.डी. १०० मिलीग्राम/लिटर पेक्षा जास्त असेल तर पाणी प्रदुषित आहे असे मानण्यात येते. पिण्याच्या पाण्यासाठि बी.ओ.डिची पातळि ० असलि पाहिजे.
[संपादन] प्राथमिक प्रक्रिया [संपादन] द्वितीय स्तर प्रक्रिया [संपादन] तृतीय स्तर प्रक्रिया [संपादन] गाळाची विल्हेवाट [संपादन] ऍनेरोबिक प्रक्रिया [संपादन] इतर प्रक्रिया
द्वितीय स्तर प्रक्रिया
== तृतीय स्तर प्रक्रिया =
इतर प्रक्रिया
वर्ग:जलप्रदूषण वर्ग:जल अभियांत्रिकी
Depuradora Čistírna odpadních vod Rensningsanlæg Kläranlage Επεξεργασία λυμάτων Sewage treatment Tratamiento de aguas residuales Jätevedenpuhdistus Traitement des eaux usées Estación depuradora de augas residuais טיהור שפכים 下水処理場 Kläranlag Rioolwaterzuiveringsinstallatie Vannverk Oczyszczalnia ścieków Estação de tratamento de águas residuais Reningsverk Atık su arıtma 污水處理
श्रुती कुरीएन-कानेटकर
श्रुती कुरीएन-कानेटकर ही एक बॅडमिंटन खेळाडू आहे.
वर्ग:भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
किशोरी पेडणेकर
किशोरी पेडणेकर (जन्म १९६२) ह्या मुंबई, महाराष्ट्रातील शिवसेनेचे राजकारणी आहेत. त्या बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या सध्याच्या महापौर आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी वर्ग:हयात व्यक्ती वर्ग:मुंबईचे महापौर वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कवठेपिरान
कवठेपिरान हे एक महाराष्ट्रातील सांगली जिल्ह्यातील गाव आहे.
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
उत्पादन
कवठे पिरान ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने): Sugarcane
वर्ग:सांगली वर्ग:मिरज तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
पारशी
पारशी हा एक संप्रदाय आहे. पारशी लोक दहाव्या शतकात पर्शियामधील इस्लामी राज्यवटीकडून सुरू असलेल्या छळापासून सुटका करण्यासाठी स्थानांतर करून भारतात (मुख्यतः गुजरातमध्ये) स्थायिक झाले.
भारताच्या इतिहासात अनेक पारशी लोकांना विशेष स्थान आहे. व्यापार ही पारशी लोकांची अंगभूत कला असल्यामुळे आजवर भारतात अनेक यशस्वी पारशी उद्योगपती होऊन गेले. भारतीय जनगणनेनुसार पारशी लोकांची संख्या सातत्याने घटत चालली आहे. सध्या जगात केवळ १ लाख पारशी अस्तित्वात आहेत.
महात्मा गांधी पारशी लोकांविषयी म्हणाले होते की हा समाज भारताच्या लोकसंख्येच्या तुलनेत फक्त ०.००७% आहे पण त्यांची कामगिरी मात्र उल्लेखनीय आहे. स्वातंत्र सैनिकांपासून ते उद्योजकांपर्यंत पारश्यांचेही येगदान आहे.
आहार आणि खाद्य संस्कृती
पारशी लोकांचे जेवण हे गुजराती आणि इराणी खाद्यसंस्कृतींवर आधारित आहे. यात मुख्यत्वे भात आणि दालचा (घट्ट वरण) सामावेश आहे. बहुतांश पारशी लोक मांसाहार देखील करतात. पात्रानू मच्छी, धनसाक, चिकन फर्चा, सली कोंबडी हे काही पारशी मांसाहारी पदार्थ आहेत. अंडी आणि स्क्रॅंबल्ड एग, पारसी आकूरी, पोरो सारखे अंड्याचे पदार्थ हे पारशी नाश्त्यात असतात.
उल्लेखनीय पारशी व्यक्ती
नरिमन पॉईंटसह मुंबईमधील अनेक स्थळांची नावे पारशी व्यक्तींवरून ठेवण्यात आलेली आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:पारशी धर्म वर्ग:पारशी व्यक्ती
के.एन. अनंतपद्मनाभन
करुमानसेरी नाराणऐयर के.एन. अनंतपद्मनाभन (८ सप्टेंबर, १९६९:तिरुवनंतपूरम, भारत - हयात) हे भारताचे पूर्वाश्रमीचे क्रिकेट खेळाडू तर सद्य क्रिकेट पंच आहेत.
क्रिकेट कारकीर्द
पद्मनाभन हे केरळतर्फे १९८८ ते २००४ दरम्यान एकूण १०५ प्रथम-श्रेणी आणि ५४ लिस्ट-अ सामने खेळले.