cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मथुरा बलात्कार प्रकरण
मथुरा बलात्कार प्रकरण हे २६ मार्च १९७२ रोजी महाराष्ट्र राज्याच्या चंद्रपूर जिल्ह्यातील देसाई गंज पोलीस ठाण्यात घडले, ज्यामध्ये मथुरा ही तरुण आदिवासी मुलगी कैदेत असताना तिच्यावर दोन पोलीस कर्मचाऱ्यांनी बलात्कार केला. सर्वोच्च न्यायालयाने आरोपींना दोषमुक्त केल्यावर जनतेने निदर्शने केली. परिणामी अंततः गुन्हेगार कायदा (दुसरी दुरुस्ती) १९८३ (क्र. ४६)च्या अंतर्गत भारतीय बलात्कार कायद्यामध्ये दुरुस्ती करण्यात आली.
वर्ग:सामाजिक समस्या वर्ग:भारतातील कायदे वर्ग:भारतातील बलात्कार
राजू तुलालवार
राजू तुलालवार हे सन १९७९ सालापासून मराठी बालरंगभूमीवर काम करीत आहेत. व्यावसायिक मराठी बालरंगभूमीवर सर्वाधिक काल कार्यरत असणारे ते रंगकर्मी आहेत.
१९७९ साली राजू तुलालवार यांनी शालेय रंगभूमीसाठी 'अशी कार्टी नक्को रे बाप्पा 'ही बालनाटिका लिहिली. पुढील पाच वर्षे ते शालेय रंगभूमीवर बालनाटिका लिहून बसवत होते. त्यांच्या नाटकांना आंतरशालेय स्पर्धांत बरेच पुरस्कार मिळाले..१९८५ साली 'चिंगू चिंगम बबली बबलगम 'हे बालनाट्य दिग्दर्शित करून तुलालवारांनी व्यावसायिक बालरंगभूमीवर पदार्पण केले. त्यात अपेक्षित यश मिळताच १९८८ साली स्वतःची "चिल्ड्रेन्स थिएटर" ही बालनाट्य संस्था काढून बालनाट्य निर्मितीस सुरुवात केली. पुढील २७ वर्षात या संस्थेद्वारे राजू तुलालवार यांनी ८०हून अधिक बालनाट्ये लिहून,बसवून,त्यांचे व्यावसायिक बालरंगभूमीवर २००० च्या वर प्रयोग केले. या प्रयोगांत ५०००पेक्षा जास्त बालकलाकारांनी काम केले. महाराष्ट्रातील लाखो बालप्रेक्षकांनी विविध नाट्यगृहातून या बालनाट्यांचा आनंद घेतला.
राजू तुलालवारांनी एकाच तिकिटात ३ बालनाटिका सादर करण्याचा प्रयोग केला आणि तो यशस्वी झाला. बालनाट्य दोन अंकांवरून एकांकिकेवर आणण्यास राजू तुलालवारांचे प्रयत्न कारणीभूत ठरले. सुट्टीत मनोरंजक बालनाटिका सादर करून त्यांनी दोन पिढ्यांचे मनोरंजन केले.
मुलांना आवडतील असेच विषय, विनोदी पद्धतीने सादर करतांना, दर्जेदार नेपथ्य,वेशभूषा,रंगभूषा,प्रकाश योजना व संगीत यांच्या वापरामुळे तुलालवारांचे बालनाट्य नेहमीच प्रेक्षणीय आणि मनोरंजक ठरले आहे. त्यांच्या बालनाट्याना होणारी गर्दी त्यांच्या लोकप्रियतेची साक्ष देते.
आई बाबा हरले, करामती रोबो, जादूची खेळणी, जोकर आणि जादुगार, फटाक्यांना घाबरणारे डॉक्टर, फुग्यातला राक्षस, भित्रे भूत, मिकीमाउस हरवला, -ही राजू तुलालवारांच्या बालनाट्याची नावे मुलांना आकर्षित करतील अशीच आहेत.
तुलालवारांच्या बालनाट्यांमध्ये अनेकदा फक्त प्राणी असतात. गाढवाचा दवाखाना, चॉकलेटखाऊ सिंहोबा, टीव्ही वेडा वाघोबा, नापासघोडे उंदीरमामा, वाघोबाची दिवाळी, ससोबा काढतोय सिनेमा, हत्तीचे लग्न, ही  त्यांची काही लोकप्रिय बालनाट्ये आहेत.
राजू तुलालवार हे बालनाट्य अभ्यासक व नाट्यकला प्रशिक्षक आहेत. त्यांनी विविध आंतरशालेय स्पर्धांचे आयोजन केले आहे. अनेक स्पर्धात ते परीक्षक असतात. तसेच बालरंगभूमीवर माहिती देणारे त्यांचे अनेक लेख नामवंत मासिकांमध्ये प्रसिद्ध झाले आहेत.
मराठी बालरंगभूमीबरोबरच तुलालवारांनी हिंदी व इंग्रजी बालनाट्ये करण्यास सुरुवात केली आहे. १३ नोव्हेंबर २०१५ रोजी दुबईमध्ये व्यावसायिक इंग्रजी बालनाट्य सादर करून त्यांनी त्यांच्या बालनाट्याला परदेशाचे द्वार उघडे करून दिले.
झार
रशियन सम्राटाला ‘झार’ असे म्हणतात.
वर्ग:शाही रशिया वर्ग:रशियन राज्यकर्ते वर्ग:रशियाचे झार
अँड्रु ब्रिटन
सॅम्युएल अँड्रु ब्रिटन (१० फेब्रुवारी, १९८८ - ) हा undefinedकडून १ एकदिवसीय सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
वेणा नदी
वेणा(Wunna River) ही भारतातल्या महाराष्ट्र राज्यामधील वर्धा नदीला डाव्या बाजूने येऊन मिळणारी उपनदी आहे.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील नद्या वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या वर्ग:विदर्भ
खुबी
हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कराड तालुक्यातील एक गाव आहे. वर्ग:सातारा जिल्हा
क्रिस्टोफर डोघर्टी
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एक उनाड दिवस
एक उनाड दिवस हा विजय पाटकर यांनी इ.स. २००५ मध्ये दिग्दर्शित केलेला मराठी चित्रपट आहे. चित्रपटात अशोक सराफ, विजू खोटे, सुधीर जोशी, इला भाटे व फैयाज यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.
गीते
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
पती गेले गं काठेवाडी
पेशवाईच्या काळात भांबुर्ड्यांच्या सर्जेराव शिंदे या सरदाराला काठेवाडला चौथाई वसुलीच्या मोहिमेवर पाठेविले जाते.त्याची पत्नी जानकी त्याचेशी एकनिष्ठ राहण्याची शपथ घेते.काठेवाडचा राजा जोरावरसिंगला जेंव्हा हे कळते तेंव्हा तो जानकीचे पावित्र्य भंग करण्यासाठी ना-ना प्रकारच्या युक्त्या लढवितो. त्यापोटी निर्माण झालेला गोंधळ, गैरसमज यातूनच ही विनोदी नाट्यनिर्मिती होते.
वर्ग:मराठी नाटके
रूडी कर्टझन
वर्ग:क्रिकेट पंच वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केंट
केंट (Kent) ही इंग्लंडच्या दक्षिण भागातील एक काउंटी आहे. केंट ही एक औपचारिक काउंटी असून ती ग्रेट ब्रिटनच्या आग्नेय भागात इंग्लिश खाडीच्या किनाऱ्यावर स्थित आहे. केंट व फ्रान्सला डोव्हरची सामुद्रधुनी अलग करते. केंटमधून चॅनल टनेलद्वारे युरोपात प्रवास करणे शक्य आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडच्या काउंट्या *
कोळेरा
कोळेरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
बकटन कॅसल
बकटन कॅसल हा मॅंचेस्टरमधील स्टॅलीब्रिज येथील कररब्रुक जवळ आहे. तो मध्ययुगीन काळापासून तिथे आहे. हा परिसर २.८ मीटर रुंदीच्या (९ फूट) जाडीची भिंत आणि सहा मीटर (२० फूट) खोल खड्ड्यांनी वेढलेला होता. उत्तर-पश्चिम इंग्लंडमधील बकटन हा सर्वात जुना दगडाने बांधलेला महल आहे. तो अजूनही टिकल्याचे कारण दफन झाल्यामुळे हेच आहे. बहुदा तो बांधण्यात आला आणि १२ व्या शतकात पाडण्यात आला होता. या बद्दलची माहिती १३६० पासून आहे, त्या अगोदर तो उपेक्षित राहिला. पुरातत्त्वीय तपासणीदरम्यान सापडलेल्या काही शोधांमुळे असे दिसते की बकटन कॅसल कधी पूर्ण बांधलाच नाही.
कोळेरा
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
बकटन कॅसल
वर्ग:मँचेस्टर
कोळेरा
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
श्रीनिवास शिंदगी
श्रीनिवास शिंदगी (जन्म : इ.स. १९२९; - १२ जुलै २०१८) यांना मराठी बालरंगभूमीचे जनक म्हणतात. त्यांच्या दीर्घ योगदानाबद्दल सांगली येथे मराठी नट केशवराव दाते यांनी ही उपाधी दिली होती. ते कवी आणि लेखकही होते. त्यांनी यानी अनेक कथा, कविता, नाटके, स्फुट लेख, बालगीते, एकांकिका व देशभक्तिपर गीते लिहिली आहेत. बालनाट्याबरोबरच त्यांची व्यावसायिक नाटकेही आहेत.ते प्रखर देशभक्त व सावरकर भक्त होते. लहान वयात त्यांना साक्षात वीर सावरकर यांचा सहवास लाभला होता. त्यांचे आयुष्य सावरकर प्रेरणेने भारलेले होते.
संदर्भ
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:मराठी नाटककार वर्ग:मराठी लेखक
शेन चार्ल्स गेट्कटे
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विरवाडी
विरवाडी हे पुणे जिल्ह्यातल्या भोर तालुक्यातील १२८.७९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.
भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या
विरवाडी हे पुणे जिल्ह्यातल्या भोर तालुक्यातील १२८.७९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ७२ कुटुंबे व एकूण ३४७ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर भोर २५ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये १७९ पुरुष आणि १६८ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ० असून अनुसूचित जमातीचे ० लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५६६९६ आहे.
शैक्षणिक सुविधा
गावात एक शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा व एक शासकीय प्राथमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील कनिष्ठ माध्यमिक शाळा नसरापूर येथे ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा कुरंगवडी येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळाव पदवी महाविद्यालय चेलाडी येथे ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय व व्यवस्थापन संस्था पुणे येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक सारोळा इथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा,अभियांत्रिकी महाविद्यालय व अपंगांसाठी खास शाळा भोर येथे १२ किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
पिण्याचे पाणी
गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा नाही. गावात नदी / कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. गावात तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा नाही.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १००० मिमी पर्यंत असते.
स्वच्छता
गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध नाही. सांडपाणी थेट जलनिस्सारण केंद्रात सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. गावात न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध आह
सफर दिवेआगरची.... निसर्गराज श्रीवर्धन परिसराची (पुस्तक)
हे दिवेआगर, श्रीवर्धन परिसरातील ठिकाणची माहिती सांगणारे मराठीतील एक पुस्तक आहे.
विरवाडी
गावाचे वैशिष्ट्य
गावात भागातील सगळ्यात मोठ्ठे राम मंदिर आहे.
सफर दिवेआगरची.... निसर्गराज श्रीवर्धन परिसराची (पुस्तक)
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
अरविंद थत्ते
पंडित अरविंद थत्ते ( १७ नोव्हेंबर १९५८) हे भारतातील एक अग्रगण्य संवादिनी वादक आहेत. त्यांचा जन्म वडील दिगंबर आणि आई वत्सला यांच्या पोटी एका संगीतप्रेमी कुटुंबात झाला. त्यांचे आजोबा कीर्तनकार, संगीत नाटकातील अभिनेते तसेच चित्रकार होते. वडील व्यवसायाने शिक्षक होते. तसेच वडील आणि मोठे भाऊ हार्मोनियम वाजवीत. अरविंद वयाच्या ६व्या वर्षी पेटी वाजवायला शिकले. स्वतःच सराव करून करून त्यांना पेटी उत्तम वाजवायला येऊ लागली. मात्र त्यानंतर ते कंठसंगीत शिकण्यासाठी भारत गायन समाजात दाखल झाले; आणि नंतर तबला शिकण्यासाठी पंडित जी.एल. सामंत यांच्याकडे गेले. पुढे त्यांनी सुधीर दातार, सुहास दातार आणि पंडित जसराज यांना गुरू केले आणि त्यांच्याकडून संगीताचे अधिक ज्ञान मिळवले. पं. जसराज यांच्याकडे त्यांनी बारा वर्षे गायनाचे शिक्षण घेतले.
अरविंद थत्ते हे गणितामधले एम.एस्‌सी. पीएच.डी (पुणे विद्यापीठ) असून संगीतासाठी त्यांनी त्यांच्या गणितक्षेत्रापासून फारकत घेतली. १९८२ साली ते आकाशवाणीच्या एकल पेटीवादनाच्या स्पर्धेत पहिले आले होते.
विरवाडी
संपर्क व दळणवळण
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात जवळील दूरध्वनी ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे. गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील इंटरनेट सुविधा ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. जवळील खाजगी कूरियर ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील शासकीय बस सेवा ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात खाजगी बस सेवा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी बस सेवा ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात रेल्वे स्थानक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील रेल्वे स्थानक १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. गावात ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील ऑटोरिक्षा व टमटम ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात टॅक्सी उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील टॅक्सी ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. गावात ट्रॅक्टर उपलब्ध आहे.सर्वात जवळील ट्रॅक्टर १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. राष्ट्रीय महामार्ग गावाला ६ किमो अंतरावर नसरापूर या गावाशी जोडलेला आहे.राज्य महामार्ग गावाला जोडलेला आहे.जिल्यातील मुख्य रस्ता गावाला जोडलेला आहे. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता गावाला जोडलेला आहे.
अरविंद थत्ते
अरविंद थत्ते यांनी मोगूबाई कुर्डीकर, पंडित मल्लिकार्जुन मन्सूर, पंडित भीमसेन जोशी, पंडित रामभाऊ मराठे, पंडित कुमार गंधर्व, किशोरी आमोणकर, के.एल. गिंडे, पंडित जसराज, पंडित जितेंद्र अभिषेकी, प्रभा अत्रे, परवीन सुलताना, मालिनी राजुरकर, लक्ष्मी शंकर, विजय सरदेशमुख, पंडित सी.आर. व्यास, शोभा गुर्टू आदि अनेक नामवंत कलाकारांच्या गायनात संवादिनीची संगत केली असून शिवाय ते हार्मोनियमचे एकल वादनही करतात. अरविंद थत्ते यांनी पुण्याच्या सवाई गंधर्व महोत्सवात ३५ गायकांना एकूण ७०हून अधिक वेळा पेटीची साथ केली आहे.
विरवाडी
संपर्क व दळणवळण
वर्ग:भोर तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
अरविंद थत्ते
संदर्भ
वर्ग:संवादिनी वादक वर्ग:हिंदुस्तानी संगीत वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
भावेनगर
भावेनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
बावापूर
बावापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
कैलाशहर विमानतळ
कैलाशहर विमानतळ हे भारताच्या त्रिपुरा राज्यातील कैलाशहर येथे असलेला विमानतळ आहे.
बावापूर
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
कैलाशहर विमानतळ
विमानसेवा व गंतव्यस्थान
सध्या येथे कोणतीही वाणिज्यिक विमानसेवा उपलब्ध नाही.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील विमानतळ वर्ग:उत्तर त्रिपुरा वर्ग:त्रिपुरामधील विमानतळ
सविता प्रभुणे
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते सविता, प्रभुणे वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रॉबर्ट हेन्स
रॉबर्ट क्रिस्टोफर हेन्स (२ नोव्हेंबर, १९६४:किंग्स्टन, जमैका - हयात) हा undefinedकडून १९८९ ते १९९१ दरम्यान ८ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि मंदगती गोलंदाजी करीत असे.
जेम्स हॉल
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉबर्ट हेन्स
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्रीकांत गोडबोले
डाॅ. श्रीकांत गोडबोले हे एक मराठी लेखक आहेत.
गोडबोले यांनी लिहिलेली पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक
अलका कुबल
अलका कुबल (सासरच्या अलका आठल्ये) ह्या मराठी-हिंदी चित्रपटांतून काम करणाऱ्या एक प्रसिद्ध मराठी अभिनेत्री आहेत. बालकलाकार म्हणून त्यांनी लहानपणापासूनच व्यावसायिक नाटकांतून काम करायला सुरुवात केली. इयत्ता १०वी मध्ये असताना त्यांनी चक्र या चित्रपटात छोटी भूमिका केली होती. नटसम्राट, संध्याछाया, वेडा वृंदावन अशा काही नाटकांत त्यांनी लक्षवेधी भूमिका साकारल्या. स्त्रीधन या चित्रपटाद्वारे त्यांनी चित्रपट सृष्टीत व्यावसायिक अभिनेत्री म्हणून प्रवेश केला. माहेरची साडी ह्या प्रसिद्ध चित्रपटाच्या यशामुळे त्या प्रसिद्धीच्या झोतात आल्या. त्यासोबतच लेक चालली सासरला, तुझ्यावाचून करमेना, माहेरचा आहेर, दुर्गा आली घरा, काळूबाईच्या नावानं चांगभलं, सुवासिनीची सत्त्वपरीक्षा, अग्निपरीक्षा असे त्यांचे अनेक चित्रपट लोकप्रिय झाले. यांपैकी काही चित्रपटांची निर्मिती देखील त्यांनी केली. अमृतवेल, युगंधरा, बंदिनी, येरे येरे पैसा, आकाशझेप, माझी आई काळुबाई अशा दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये त्यांनी प्रमुख भूमिका केल्या.
अशोक सराफ, लक्ष्मीकांत बेर्डे, दादा कोंडके, सचिन पिळगांवकर अशा मराठीतील आघाडीच्या नायकांबरोबर त्यांनी भूमिका केल्या. हिंदीमधल्या शिर्डीचे साईबाबा या चित्रपटातील भूमिका उल्लेखनीय आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मराठी चित्रपट निर्माते
२०१९ फ्रान्स चौरंगी मालिका
२०१९ फ्रान्स चौरंगी मालिका ही एक महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने असणारी एक क्रिकेट स्पर्धा असणार आहे, जी ऑगस्ट २०१९मध्ये फ्रान्समध्ये होणार आहे. यात यजमान फ्रान्ससह जर्सी, नॉर्वे व ऑस्ट्रिया हे देश देखील भाग घेतील.
१२वा सामना
* * *
वडोली निळेश्वर
हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कराड तालुक्यातील एक गाव आहे.
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
सायमन टॉफेल
टॉफेल,सायमन
अविनाश थोरात
अविनाश थोरात हे एक मराठी लेखक आहेत.
पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भारतविद्या
भारतविद्या ही भारताचे सर्वांगीण अध्ययन करणारी ज्ञानशाखा होय. ही प्राच्यविद्या या ज्ञानशाखेची उपशाखा आहे. नेदरलँड्समध्ये डच ईस्ट इंडीजमधील वसाहतींच्या सेवेच्या तयारीसाठी भारतीय इतिहास आणि संस्कृतीचा अभ्यास करण्यासाठी भारतविद्या म्हणजेच इंडोलोजी हा शब्द वापरला गेला. रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर हे भारतविद्येचे मराठी अभ्यासक होत. कोएनराड एल्स्ट हे भारतविद्येचे अभ्यासक होत.
संदर्भ
वर्ग:भारतविद्या वर्ग:भारताचा इतिहास वर्ग:शिक्षण वर्ग:भारत वर्ग:Pages with unreviewed translations
ओळख किल्ल्यांची - भाग २ (पुस्तक)
हे मराठीतील काही किल्ल्यांची ओळख करून देणारे पुस्तक आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१७-१८
श्रीलंका क्रिकेट संघ नोव्हेंबर ते डिसेंबर २०१७ दरम्यान भारताच्या दौऱ्यावर आला होता.मूळ वेळापत्रकानुसार या दौऱ्यात ३ कसोटी, ५ एकदिवसीय आणि १ टी२० सामना आयोजित केले होते.
मार्च २०१७ मध्ये, श्रीलंका क्रिकेट ने २०१७-१८ निदाहास चषक या स्पर्धेचे वेळापत्रक जाहीर केले,मर्यादित षटकांची तिरंगी मालिका ज्यात श्रीलंका, भारत आणि बांग्लादेश हे देश सहभाग घेणार आहेत. ही स्पर्धा मार्च २०१८ मध्ये होणार आहे . श्रीलंका क्रिकेट अध्यक्ष श्री.थिलंगा सुमाथीपाला यांनी या दौऱ्यातील काही सामने २०१७-१८ निदाहास चषकत खेळवण्यत येतील असे जाहीर केले. सुधारित वेळापत्रकानुसार आता या दौऱ्यात ३ कसोटी, ३ एकदिवसीय आणि ३ टी२० सामने आयोजित केले आहेत. कसोटी मालिकेआधी सराव सामन्याचे आयोजन करण्यात आले होते.
ऑगस्ट २०१७ मध्ये भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळचे काळजीवाहू सचिव अमिताभ चौधरी यांनी मैदानांची घोषणा केली. कसोटी सामने अनुक्रमे कोलकाता, नागपूर आणि नवी दिल्ली येथे होतील. एकदिवसीय सामन्यांसाठी धरमशाला, मोहाली, विशाखापट्टणम या शहरांची निवड करण्यात आली. तर कटक, इंदूर आणि मुंबई या शहरांची टी२०साठी निवड निश्चित झाली.
भारताने कसोटी मालिका १-० अशा फरकाने जिंकली. विराट कोहली हा मालिकावीर झाला. भारताने एकदिवसीय मालिका २-१ अशा फरकाने जिंकली. शिखर धवन हा मालिकावीर झाला.
संघ
हार्दिक पांड्याल्या कसोटी मालिकेतून वगळण्यात आले. जानेवारी २०१८ मध्ये दक्षिण अफ्रिका दौऱ्याच्या पुर्वतयारीसाठी त्याला विश्रांती देण्यात आली. . रोहित शर्माकडे एकदिवसीय मालिका व टी२० मालिकेसाठी कर्णधार पदाची धुरा सोपविण्यात आली. . ३ऱ्या कसोटीसाठी रंगना हेरतच्या जागी जेफ्री वॅन्डरसे याला संधी देण्यात आली आहे.
१ली कसोटी
पहिल्या दिवशी सामना तब्बल साडेतीन तासाने सुरू झाला. डावाच्या पहिल्याच चेंडूवर लोकेश राहुल डिकवेलाकरवी झेलबाद झाला. पहिला दिवस पावसामुळे १७/३ या धावसंख्येवर थांबण्यात आला.
बाह्य दुवे
२०१७-१८ वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट
थियो लॉसन
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
धुके
धुके हे एक दृश्य ढगासमान असते, ज्यात पाण्याचे अथवा बर्फाचे सुक्ष्म बिंदू असतात.पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर किंवा त्याजवळ हे हवेत लटकलेले असतात.त्यास एक निम्न पातळीवर असणारा एक प्रकारचा ढग असेही म्हणता येते. नजिकच्या पाण्याच्या स्रोतांचा, उंचसखलतेचा व वाऱ्याच्या वेगाचा यावर फार जास्त असर पडतो.
धुक्याद्वारे जहाज वाह्तूक, प्रवास, विमानोड्डाण व युद्धे यावरही बराच प्रभाव पडतो.दृश्यता कमी असल्यामुळे अनेक विमानोड्डाणे रद्द केल्या जातात तसेच महामार्गावरील वाहतूकीत यात अडथळा निर्माण होतो वाहने हळू चालवावी लागतात व प्रसंगी अपघातही घडतात.सहसा थंड वातावरण असतांना धुक्याचे प्रमाण वाढते.
हवेच्या व ड्यु-पॉइंट या दरम्यानचे तापमानाचा फरक २.५ o सेल्सियस अथवा ४ o फॅरनहाइट पेक्षा कमी असल्यास धुक्याची निर्मिती होते.
बिग बॅश लीग
केफसी टी२० बिग बॅश लीग (इंग्लिश: KFC T20 Big Bash League) ही ऑस्ट्रेलियातील स्थानिक ट्वेंटी२० क्रिकेट स्पर्धा आहे.
पहिला हंगाम १६ डिसेंबर २०११ रोजी सुरू झाला. सिडनी सिक्सर्स संघाने पहिला हंगाम जिंकला.
सद्य संघ
संघाच्या नावाची घोषणा ६ एप्रिल २०११ मध्ये करण्यात आली.
चषक
चषक ठरवण्यासाठी स्पर्धा घेण्यात आली.
शशिकुमार चित्रे
डॉ. शशिकुमार मधुसूदन चित्रे (जन्म : ७ मे, इ‌.स. १९३६) हे  एक मराठी  खगोलभौतिकशास्त्रज्ञ आहेत. ते केंब्रिज, प्रिन्स्टन, कोलंबिया, ॲम्स्टरडॅम, व्हर्जिनिया, लंडन आदी विद्यापीठांमध्ये अतिथी व्याख्याते असून, रॉयल ॲस्ट्रॉनॉमी सोसायटी, इंटरनॅशनल ॲस्ट्रॉनॉमिकल युनियन यांसह खगोलभौतिकी क्षेत्रातील बऱ्याच प्रतिष्ठित संस्थांचे फेलो आहेत.
१९५६मध्ये मुंबईतील एलफिन्स्टन कॉलेजमधून गणितात पदवी घेतल्यानंतर शशिकुमार चित्रे यांना त्याच वर्षी ड्यूक ऑफ एडिंबरो पाठ्यवृत्ती मिळाली. त्यानंतर ते गणितातील उच्च शिक्षणासाठी केंब्रिज सोसायटी ऑफ बॉम्बेचे स्कॉलर म्हणून पीटरहाऊस, केंब्रिजला गेले. १९५९ मध्ये त्यांनी केंब्रिज विद्यापीठामधून पदवी घेतली. त्यानंतर चर्चिल कॉलेजमध्ये गुलबेनकिअन संशोधन पाठ्यवृत्तीवर काम केल्यानंतर १९६३ मध्ये त्यांनी केंब्रिजच्याच उपयोजित गणित व सैद्धान्तिक पदार्थविज्ञान विभागामधून पीएच.डी पूर्ण केले.
अध्यापन
१९६३ ते १९६६ या काळात चित्रे यांनी त्यांनी युनिव्हर्सिटी ऑफ लीड्समध्ये उपयोजित गणिताचे अध्यापन केले. त्या काळात डॉ. चित्रे यांच्या हाताखाली पीएच.डी.चे अनेक विद्यार्थी तयार झाले.
संशोधन
१९६७ ते २००१ या काळात मुंबईच्या टाटा मूलभूत संशोधन संस्थेमध्ये व्याख्याते असल्याने डॉ. चित्रे यांचे नाव टीआयएफआरशी जोडलेले आहे. निवृत्तीनंतर तॆ मुंबई विद्यापीठातील मौलिक विज्ञान प्रकर्ष केंद्राच्या विद्वत सभेचे अध्यक्ष म्हणून काम करीत आहेत.
डॉ. शशिकुमार मधुसूदन चित्रे यांनी भारतातच राहून खगोलभौतिकशास्त्रात संशोधन करण्याचा वसा घेतला आहे. सौरभौतिकशास्त्र, भौतिकशास्त्र, खगोलभौतिकशास्त्र हे त्यांच्या संशोधनाचे विषय आहेत. सूर्यावरील काळे डाग, त्यावरील चुंबकीय बदल, सौरवादळांच्या प्रक्रिया, कृष्णविवरे अशा विविध विषयांवर त्यांनी संशोधन केले आहे.
डॉ. शशिकुमार चित्रे यांना मिळालेले पुरस्कार
वर्ग:शास्त्रज्ञ वर्ग:भारतीय खगोलशास्त्रज्ञ वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
अल्माटी
अल्माटी (Алма-Ата), जुने नाव अल्मा-अता (Алма-Ата) हे मध्य आशियाच्या कझाकस्तान देशामधील सगळ्यात मोठे शहर आहे. सुमारे १४ वस्ती असलेल्या ह्या शहरामध्ये कझाकस्तानमधील ९% नागरिक राहतात. अल्माटी हे १९२९ ते १९९१ दरम्यान सोव्हिएत संघाच्या कझाक सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्याचे तर १९९१ ते १९९७ दरम्यान स्वतंत्र कझाकस्तान देशाच्या राजधानीचे शहर होते. १० डिसेंबर १९९७ रोजी कझाकस्तानची राजधानी अस्ताना येथे हलवण्यात आली.
बाह्य दुवे
वर्ग:कझाकस्तानमधील शहरे वर्ग:अल्माटी
ओस्मानी साम्राज्य
ओस्मानी साम्राज्य (ओस्मानी तुर्की: دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه (देव्लेत-ई-ऍलीये-ई-ओस्मानिये); आधुनिक तुर्की: Osmanlı İmparatorluğu किंवा Osmanlı Devleti ; मराठीतील चुकीचे प्रचलित नाव : ऑटोमन साम्राज्य) हे इ.स. १२९९ ते इ.स. १९२३ सालापर्यंत अस्तित्वात असलेले जगातील एक शक्तिशाली साम्राज्य होते. इ.स. १९२३ साली ओस्मानी साम्राज्याचा शेवट झाला व ह्या देशाची स्थापना झाली.
१६ व्या व १७ व्या शतकादरम्यान उत्कर्षाच्या शिखरावर असताना ओस्मानी साम्राज्य आग्नेय युरोप, पश्चिम आशिया व उत्तर आफ्रिका ह्या ३ खंडांमध्ये पसरले होते.
उस्मान पहिला हा ओस्मानी साम्राज्याचा पहिला (१२९९ - १३२६) तर मेहमेद सहावा हा शेवटचा (१९१८ - १९२२) सुलतान होता.
वर्ग:तुर्कस्तानचा इतिहास वर्ग:साम्राज्ये वर्ग:खिलाफती
युरीओरिझोमिस एम्मोन्से
युरीओरिझोमिस एम्मोन्से, ज्याला एम्मोन्सेचा तांदूळ खाणारा उंदीर म्हटले जाते किंवा एमॉनसचे ऑरिझॉमी, हा ब्राझीलच्या ऍमेझॉन रेनफॉरेस्टमधील एक जमिनीखाल् आहे जो क्रायसिटिडे कुटुंबातील जिनिअस युरीओरिझोमिस मधला आहे. सुरुवातीला चुकुन ई. मॅककोनेली किंवा ई. नाइटिडसच्या रूपात ओळखले जात होते, औपचारिकपणे १९९८ मध्ये घोषित केले होते. ही एक रेनफॉरेस्टची प्रजाती असल्याने ति बराचसा वेळ झाडावर चढण्यात, उड्या मारण्यात घालवते. हे फक्त पॅराच्या राज्यातील ऍमेझॉन नदीच्या एका मर्यादित परिसरातच आढळतात, हे या क्षेत्राचे वेगळे जीव आहेत. युरीओरिझोमिस एम्मोन्से हे तुलनेने मोठे दिसणारे उंदीर आहेत, ४६ ते ७८ ग्रॅम वजन, एक स्पष्टपणे लांब शेपूट आणि तुलनेने लांब, पिवळसर तपकिरी तपकिरी फर असतात.
संदर्भ
वर्ग:उंदीर
क्लेटन लँबर्ट
क्लेटन बेंजामिन लँबर्ट (१० फेब्रुवारी, १९६२:गयाना - हयात) हा undefinedकडून १९९० ते १९९८ दरम्यान ५ कसोटी आणि ८ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने तर २००४ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफीत 🇺🇸 united statesकडून २००४ मध्ये १ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड दौरा, १९३४-३५
इंग्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ १९३४ च्या मोसमात ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडच्या दौऱ्यावर गेला होता. याच दौऱ्यात २८ डिसेंबर १९३४ रोजी ब्रिस्बेन येथे इंग्लंड महिला आणि ऑस्ट्रेलिया महिला या संघांमध्ये जगातील पहिला महिला कसोटी सामना खेळविला गेला. इंग्लंड महिलांनी ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध महिला ॲशेसअंतर्गत ३ महिला कसोटी सामने खेळले तर नंतर न्यू झीलंडविरुद्ध एक महिला कसोटी सामना खेळवला गेला.
महिला ॲशेस
इंग्लंड महिलांनी ३ सामन्यांची महिला ॲशेस मालिका २-० अशी जिंकली. ऑस्ट्रेलियाचे नेतृत्व मार्गरेट पेडेन हिने तर बेटी आर्चडेलकडे इंग्लंडचे कर्णधारपद सोपविण्यात आले. प्रथम महिला कसोटी सामन्यासाठी तत्कालिन ५ पाच कसोटी देशांच्या पुरूष संघाचे कर्णधार हजर होते. ऑस्ट्रेलियाच्या पुरूष संघाचे कर्णधार बिल वूडफुल, न्यू झीलंडचे कर्ली पेज, इंग्लंडचे बॉब वायट, वेस्ट इंडीजचे जॅकी ग्रांट, दक्षिण आफ्रिकेचे जॉक कॅमेरॉन आणि भारताचे कर्णधार सी.के. नायडू ह्या सर्वांनी महिला खेळाडूंचे क्रिकेट विश्वात स्वागत करत सामन्याला उपस्थित राहिले.
इंग्लंड महिला वि न्यू झीलंड महिला
महिला ॲशेस संपताच इंग्लंड संघाने शेजारील देश न्यू झीलंडकडे प्रस्थान केले. तेथे इंग्लंडने न्यू झीलंड महिलांसोबत एक महिला कसोटी खेळली. रुथ सायमन्सने न्यू झीलंडचे कसोटीत नेतृत्व केले. न्यू झीलंड संघाने महिला कसोटी पदार्पण केले. इंग्लंड महिलांनी सामन्यावर प्रभुत्व गाजवत कसोटी १ डाव आणि ३३७ धावांनी जिंकली. परतीच्या प्रवासात इंग्लंड संघाने अमेरिका, कॅनडा मध्ये थांबत स्थानिक महिला संघांशी १५ तीन-तीन दिवसांचे सामने खेळले.
एकमेव महिला कसोटी
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. १९३५ मधील क्रिकेट वर्ग:इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे वर्ग:इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे ऑस्ट्रेलिया न्यू झीलंड
बंदे मातरम (वृत्तपत्र)
बंदे मातरम हे इ.स. १९०५ मध्ये बिपिनचंद्र पाल यांनी प्रकाशित केलेले एक वर्तमान पत्र होते. हे वर्तमान पत्र साप्ताहिक असून इंग्रजी भाषेत कोलकाता येथून प्रकाशित होत असे.
स्वातंत्र्यपूर्व काळात लाल, बाल आणि पाल ही त्रयी प्रसिद्ध होती. लाल म्हणजे पंजाबचे सिंह लाला लजपतराय, बाल म्हणजे लोकमान्य लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक तर पाल म्हणजे बंगालचे लेखक बिपिनचंद्र पाल. या तिघांनीही आपापल्या प्रांतात अनुक्रमे यंग इंडिया, केसरी (वृत्तपत्र) आणि 'बंदे मातरम्' ही वृत्तपत्रे चालविली. अरविंद घोष हेही मुख्य लेखक या नात्याने वंदे मातरम् मध्ये सहभागी झाले. 'बंदे मातरम्' या दैनिकाचे ते काही काळ संपादक म्हणूनही काम पाहत होते. १९०७ ते १९०८ या कालावधीमध्ये या साप्ताहिकाला अरविंद घोष संपूर्ण मार्गदर्शन करत होते, त्याचा खप भारतभरामध्ये होता. भारताच्या पुढील राजकारणावर यातील विचारसरणीचा ठसा स्पष्टपणे दिसून येतो.
'बंदे मातरम' मधून देशप्रेमाचा आणि परकीय सत्तेच्या गुलामीविरुद्धचा संदेश दिला जात असे पण त्याची शब्दयोजना अशी असे की त्यावर कोणताही कायदेशीर आक्षेप घेणे ब्रिटीश सरकारला शक्य होत नव्हते.
'बंदे मातरम्'चे खरे संपादक कोण याचा शोध घेण्यासाठी सरकारने बिपिनचंद्र पाल यांची साक्ष काढली. आपण खरे बोललो तर अरविंद घोष यांना शिक्षा होण्याची शक्यता होती म्हणून पाल यांनी साक्षच देणे नाकारले. त्याबद्दल त्यांना सहा महिन्यांची शिक्षा झाली पण ती त्यांनी आनंदाने स्वीकारली.
संदर्भ
वर्ग:वृत्तपत्रे वर्ग:भारतामधील वृत्तपत्रे वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील वृत्तपत्रे वर्ग:अरविंद घोष यांचे साहित्य
शिकोकू
शिकोकू (四国, चार प्रभाग) हे जपान देशाच्या चार प्रमुख बेटांपैकी आकाराने व लोकसंख्येने सर्वात लहान बेट व एक भौगोलिक प्रदेश आहे. हे बेट होन्शू बेटाच्या दक्षिणेला व क्युशू बेटाच्या पूर्वेला वसले आहे.
मात्सुयामा हे शिकोकू बेटावरील सर्वात मोठे शहर आहे. एहिमे, कागावा, कोची व तोकुशिमा हे जपानचे ४ प्रांत शिकोकू प्रदेशामध्ये वसले आहेत.
वर्ग:जपानचे प्रदेश वर्ग:जपानची बेटे
कोळगाव (वणी)
कोळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
गोवारे
हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कराड तालुक्यातील एक गाव आहे. वर्ग:कराड तालुक्यातील गावे
कोळगाव (वणी)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:वणी तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
यु.एस.एस. एंटरप्राइझ
'''यु.एस.एस. एंटरप्राइझ''' नावाच्या अनेक अमेरिकन युद्धनौका आहेत/होत्या.
स्टार ट्रेक
वर्ग:अमेरिकेचे आरमार वर्ग:स्टार ट्रेक मधील अंतराळयाने
<!--
See also
-->
Ведамства Ведомство Відомство
भिमनगर
भिमनगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
इयान गोल्ड
गोल्ड,इयान
महासंगणक
वर्ग:महासंगणक वर्ग:समांतर गणन वर्ग:रिकामी पाने
बेळघाट
बेळघाट हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील समुद्रपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळी मोसम अतिउष्ण असतो.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळी मोसमात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ११० सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:समुद्रपूर तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
अरुणा शानबाग प्रकरण
अरुणा रामचंद्र शानबाग (१ जून १९४८ - १८ मे २०१५), एक भारतीय परिचारिका होत्या. त्यांच्यावर अमानुष पद्धतीने बलात्कार झाल्यामुळे त्या व्हेजिटेटिव्ह स्थितीमध्ये गेल्या. ह्या त्रासातून मुक्त करण्यासाठी त्यांना मरण (युथनेशिआ) देण्यात यावे ह्या मागणीसाठी कोर्टात प्रकरण देखील चालले.
परळ, मुंबई येथील किंग एडवर्ड मेमोरिअल हॉस्पिटल येथे कनिष्ठ परिचारिका म्हणून काम करत असताना अरुणा शानबाग यांच्यावर १९७३ साली सोहनलाल वाल्मिकी ह्या वॉर्ड बॉयने बलात्कार केला. ह्या घटनेनंतर त्या व्हेजिटेटिव्ह स्थितीमध्ये गेल्या. त्यांची मैत्रीण असलेल्या पत्रकार, पिंकी विरवाणी ह्यांनी अरुणा ह्यांना त्यांच्या त्रासातून मुक्त करण्यासाठी त्यांना मरण देण्यात यावे अशी विनंती सर्वोच्च न्यायालयाला केली होती. त्यांच्या स्थितीचे परीक्षण करण्यासाठी वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या एका समितीचे गठन करण्यात आले होते. ३७ वर्षे ह्या स्थितीत राहिल्यानंतर ७ मार्च २०११ रोजी सर्वोच्च न्यायालयाने त्यांची विनंती फेटाळली. मात्र भारतात पॅसिव्ह युथनेशिआ देण्यास परवानगी देऊन सर्वोच्च न्यायालयाने एक ऐतिहासिक मत दिले.
जवळपास ४२ वर्षे व्हेजिटेटिव्ह स्थितीत राहिल्यानंतर १८ मे २०१५ रोजी अरुणा शानबाग ह्यांचा न्युमोनियाने मृत्यू झाला.
=बळी=
=हल्ला= 27 नोवेंम्बर 1973 च्या संध्याकाळी अरुणा शानबाग कुत्र्या वर ऑपरेशन करायचे म्हणून कपडे बदलावयास गेल्या होत्या. त्याच वेळी हॉस्पिटल मधील सफाई कर्मचाऱ्याने त्यांच्यावर हल्ला केला. त्यांच्या वर बलात्कार करण्याच्या उद्देशाने त्याने अरुणा शानबाग यांच्या गळ्या भोवती साखळी आवळली. त्या पाळीच्या दिवसात आहे हे कळताच त्याने अत्यंत अनैसर्गिक पद्धतीने त्यांना छळले. अरुणा पूर्ण 12 तासांनी गंभीर अवस्थेत आढळून आल्या.
=आरोपी=
=परिचारिकांचा संप=
=सर्वोच्च न्यायालयातील प्रकरण=
=मृत्यू=
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू वर्ग:गुन्हे वर्ग:भारतातील बलात्कार
अलका कुलकर्णी
'''डाॅ. अलका कुलकर्णी''' या एक वैद्यकीय प्रॅक्टिशनर आणि मराठी लेखिका आहेत. मुंबईतून वैद्यकीय शिक्षण पूर्ण करून नंदुरबार जिल्ह्यातील शहादा येथे आलेल्या अलका कुलकर्णी तेथे ४२हून अधिक वर्षे बालआरोग्यतज्ज्ञ म्हणून काम करीत आहेत.
इंडियन मेडिकल असोसिएशनतर्फे धुळे येथे ६-७ फेब्रुवारी, २०१६ या काळात भरलेल्या पहिल्या शब्दांगण वैद्यकीय साहित्य संमेलनात डॉ. अलका कुलकर्णी यांचे ‘भुलवा’ हे अनुवादित हिंदी पुस्तक प्रकाशित झाले होते.
डाॅ. अलका कुलकर्णी यांची अन्य पुस्तके
डाॅक्टर नसलेल्या अलका कुलकर्णी नावाच्या आणखी एक लेखिका आहेत. त्या नाशिकला असतात. त्यांच्या कथा अक्षरगंध, कादवाशिवार, गोदाभूमी, झुंज, तनिष्का, नाशिकदर्शन, निसर्गवेध, प्रतिबिंब, रानफूल, राष्ट्राभिमान, ललना, सहस्रबाहू,आदी मासिकांतून/दिवाळी अंकांतून प्रकाशित झाल्या आहेत. त्यांच्या एका कथेला सावानातर्फे डाॅ. अ.वा. वर्टी पुरस्कार मिळाला आहे. या अलका कुलकर्णींनी लिहिलेली पुस्तके :
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:हयात व्यक्ती
ओळख किल्ल्यांची - भाग ३ (पुस्तक)
हे मराठीतील काही किल्ल्यांची ओळख करून देणारे पुस्तक आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
कार निकोबार वायुसेना तळ
कार निकोबार वायुसेना तळ भारताच्या अंदमान आणि निकोबार राज्यातील कार निकोबार येथे असलेला विमानतळ आहे.
अंदमान आणि निकोबारचे सरकार पोर्ट ब्लेर ते कार निकोबार ते कॅम्पबेल बे अशी विमानसेना आठवड्यातून दोनदा चालवते. यासाठी डॉर्नियर २२८ प्रकारची विमाने वापरण्यात येतात.
वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ वर्ग:अंदमान आणि निकोबारमधील विमानतळ वर्ग:चित्र हवे
नुरसुल्तान
नुरसुल्तान ही कझाकस्तान देशाची राजधानी व दुसरे सर्वात मोठे शहर आहे. १९९८ ते २०१९ या शहराचे नाव अस्ताना होते. मार्च २०१९ मध्ये बहिर्गामी कझाक राज्याध्यक्ष नुरसुल्तान नझरबायेव यांच्या सन्मानात या शहराचे नामांतरण करण्यात आले.
वर्ग:कझाकस्तानमधील शहरे वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर
हे एक असे यंत्र आहे ज्यात विमानाच्या चालनकक्षातील सर्व आवाज नोंदविण्याची क्षमता असते.याचा उपयोग विमानापघातानंतर किंवा एखाद्या घटनेनंतर,त्याचे अन्वेषण करणे यासाठी करण्यात येतो.पायलटच्या मायक्रोफोन व इयरफोनशी तसेच कॉकपिटच्या छतावर लावण्यात आलेल्या क्षेत्रिय मायक्रोफोनशी हे संलग्न असते व ते तेथील सर्व आवाज नोंदविते.
याची क्षमता,चार चॅनेलद्वारे सुमारे दोन तास संभाषण नोंदविण्याची असते.सध्या यात सुधारणा करण्यात येउन फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर हे एकत्रित उपकरण करण्यात आले आहे.
हेही पहा
वर्ग:विमानातील उपकरणे
हे सुद्धा पहा
वर्ग:विमान अभियांत्रिकी वर्ग:विमानातील उपकरणे वर्ग:विमानातील सुरक्षा उपकरणे
ग्रॅहाम मॅकडॉनेल
ग्रॅहाम मॅकडोनेल (२० ऑक्टोबर, १९९० -) undefinedकडून १९वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ललितामाना फर्नांडो
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वाघेरी
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
आयएनएस विक्रांत (आर ११)
आय.एन.एस विक्रांत (आर ११) (पूर्वीचे एच.एम.एस. हर्क्युलिस (आर ४९)) हे भारतीय नौदलाचे मॅजेस्टिक-वर्गातील, हलके विमानवाहू जहाज होते. हे जहाज सप्टेंबर २२, १९४५ रोजी त्याचे उद्घाटन करण्यात आले. जानेवारी १९५७च्या सुमारास ते ब्रिटिश नौदलाकडून भारताने विकत घेतले. मार्च ४ इ.स. १९६१ रोजी ते उत्तर आयर्लंडात बेलफास्ट येथे असताना युनायटेड किंग्डमातील भारतीय उच्चायुक्त विजयालक्ष्मी पंडित यांनी ''आय.एन.एस. विक्रांत'' या नावाने भारतीय नौदलाच्या ताफ्यात दाखल करून घेतले. या जहाजाने इ.स. १९६५ व १९७१ सालांच्या दोन्ही भारत-पाकिस्तान युद्धांत भारतीय नौदलासाठी महत्त्वाची कामगिरी बजावली. जानेवारी ३१, १९९७ रोजी ते भारतीय नौदलातून सेवानिवृत्त करण्यात आले. सध्या ते वस्तुसंग्रहालयात बदलवण्यात आले आहे.
इतिहास
या नौकेची बांधणी उत्तर आयर्लंडच्या बेलफास्ट शहरात दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान सुरू करण्यात आली. महायुद्ध संपल्यावर बांधणीचे काम स्थगित करण्यात आले व याचा ध्वजक्रमांक R49 बदलून R11 करण्यात आला.
भारताने विकत घेतल्यावर उरलेले बांधकाम हार्लांड अँड वूल्फ या कंपनीने पूर्ण केले. अनेक आधुनिक उपकरणांसह नौकेच्या डेकवर वाफेवर चालणारे विमानफेकी यंत्र (कॅटेपुल्ट) बसवण्यात आले तसेच नियंत्रणकक्षातही आमूळ बदल करण्यात आले.
विक्रांतवर सुरुवातीला युनायटेड किंग्डमकडून विकत घेतलेली हॉकर सी हॉक प्रकारची लढाऊ-बॉम्बफेकी विमाने तसेच फ्रांसकडून विकत घेतलेली ब्रेग्वे अलिझ प्रकारची पाणबुडीविरोधी विमाने होती. लेफ्टनंट आर.एच. ताहिलियानीने मे १८, १९६१ रोजी पहिले विमान विक्रांतवर उतरवले.
बाह्य दुवे
विक्रांत विक्रांत
ली नेल्सन
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
ओलकतंबोल
उत्पत्ती - हे झाड उत्तर भारतात होते व थोड्या निगेने सर्वत्र होईल. ह्यापासून उत्तम दोर काढता येतो. औषधात मूळ वापरतात.
रसशास्त्र- मुळाच्या सालींत जाड बोळ आहे. तो पाण्यात मिसळत नाही. सुकलेल्या मुळाच्या सालीचे उष्णतेने ५.५ टक्के वजन कमी होते. सालीची राख ११.५ टक्के पडते. हिच्यांत मेंगेनीझ् नसते.
एलजी कॉर्पोरेशन
वर्ग:इलेक्ट्रॉनिकी कंपन्या वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
ओलकतंबोल
धर्म- ओलकतंबोल गर्भाशयास उत्तेजक, आर्तवजनन व गर्भाशयाची पीडा कमी करणारे व स्नेहन आहे.
उपयोग- परम्यात ताज्या पानांचा व दांड्याचा हिम फार गुणावह आहे. अभिष्यंद व वातप्रधान पीडितार्तवांत विशेष उपयुक्त आहे. ह्याने आर्तव वाढू लागते व गर्भाशयास बळ येते. आर्तव चालू असताना ताज्या मुळांची साल वाटून बोळ निघतो. तो मिरपुडी बरोबर देतात. हे औषध ऋतु येण्यापूर्वी चार दिवस, ऋतु चालू असताना व नंतर दोन दिवस देण्याचा प्रघात बंगालमधे आहे. गर्भ राहाण्यास ऋतु चालू असाताना देतात.
वर्ग:वनस्पती
मैसुरु जंक्शन रेल्वे स्थानक
म्हैसूर रेल्वे स्थानक हे म्हैसूर शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. भारतीय रेल्वेच्या दक्षिण पश्चिम रेल्वे क्षेत्राच्या म्हैसूर विभागाचे मुख्यालय येथेच स्थित आहे.
प्रमुख गाड्या
वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे स्थानके रे
एहिमे प्रांत
एहिमे (愛媛県) हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत शिकोकू बेटाच्या उत्तर भागात वसला आहे.
मात्सुयामा ह्या नावाचे शहर ह्या प्रांताचे मुख्यालय व सर्वात मोठे शहर आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानचे प्रांत वर्ग:एहिमे प्रांत
साक्री विधानसभा मतदारसंघ
साक्री विधानसभा मतदारसंघ - ५ (Sakri Assembly constituency) हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, साक्री मतदारसंघात धुळे जिल्ह्या तील साक्री तालुक्याचा (दुसाने महसूल मंडळ वगळून) समावेश होतो. साक्री हा विधानसभा मतदारसंघ नंदुरबार लोकसभा मतदारसंघा त मोडतो आणि हा मतदारसंघ अनुसूचित जमाती च्या (ST) उमेदवारांसाठी राखीव आहे.
स्टुअर्ट रॉबर्ट्स
स्टुअर्ट जेम्स रॉबर्ट्स (२२ मार्च, १९६५:क्राइस्टचर्च, न्यू झीलंड - हयात) हा undefinedकडून १९९० मध्ये २ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
साक्री विधानसभा मतदारसंघ
अपक्ष उमेदवार मंजुळा गावित ह्या साक्री विधानसभा मतदारसंघाच्या विद्यमान आमदार आहेत.
स्टुअर्ट रॉबर्ट्स
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साक्री विधानसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:धुळे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:नंदुरबार लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:साक्री विधानसभा मतदारसंघ
जोसेफ कोनी
जोसेफ कोनी हा लॉर्ड रेसिस्टंस आर्मीचा संस्थापक आहे. आंतर्राष्ट्रीय गुन्हेगारीमध्ये जोसेफ कोनीच क्रमांक १ आहे. जोसेफ कोनी स्वतःला देवाचा दूत मानतो व लहान मुलांचे अपहरण करून त्यांच्या हाती बंदूक देऊन त्यांना अतिरेकी बनवतो. २०१२ मध्ये कोनी २०१२ माहितीपटाने त्याला जगासमोर आणले, व इतिहासात प्रथमच लोकांच्या दबावामुळे अमेरिकेने चांगल्या कामासाठी आपले सैनिक उगांडाला (दुसऱ्या देशी-दुसऱ्या सैन्याची मदत करायला) पाठवले आहेत.
जीवन
१९६१ साली शेतकरी कुटुंबात कोनीचा जन्म झाला.तरुणपणी तो जादू-टोणा वैद्याचा (वित्च डॉक्टर) साहाय्यक म्हणून भावाबरोबर काम कारचा, भावाचा मृत्यू झाल्यावर त्याने ती जागा बळकावली.
नेता
१९८६ मध्ये कोनीने धार्मिक संघटनेचे नेतृत्व स्वीकारले. तो स्वतःला प्रभूचा अवतार सांगत असे. उगांडा मधील बंडखोर "नॅशनल रेसिस्टंस आर्मी"ची ताकत जशी जशी कमी होत गेली, तशी तशी कोनीची प्रसिद्धी वाढत गेली. कोनी ने मुलांचे अपहरण करणे सुरू केले, व त्यांना तो सैनिकी प्रशिक्षण देऊन अहिंसा करण्यास प्रवृत्त करतो. तो जनमानसात शांततेच्या नावाखाली अहिंसा पसरवतो. त्याने आधी बऱ्याच वेळेला शांती प्रास्तापित करण्या साठी भाषणे केली आहेत.
अटक मोहीम
इनविसिबल चिल्ड्रेन संस्था २०१२ मध्ये कोनीला अटक करण्यासाठी आंतर्राष्ट्रीय "कोनी २०१२" ही मोहीम राबवत आहे. त्या अंतर्गत अमेरिकेवर लोक दबाव गट तयार करण्यासाठी एका लघुपटाचे निर्माण करण्यात आले आहे. लघुपट कमी काळात वणव्या सारखा पसरला, व काही दिवसातच बिल गेट्स इत्यादी प्रभावी लोकांनी पण सरकार वर दबाव आणण्यास सुरुवात केली. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी उगांडा मध्ये आपले सैन्याची एक तुकडी अगोदरच पाठवली आहे.
वर्ग:दहशतवाद
प्रकाश आमटे
परिचय
हे सुप्रसिद्ध समाजसेवक बाबा आमटे यांचे द्वितीय पुत्र आहेत. दि. २३ डिसेंबर १९७३ पासून ते, त्यांच्या पत्‍नी '''डॉ. मंदाकिनी आमटे (माहेरच्या डॉक्टर भारती वैशंपायन) यांच्यासह गडचिरोली जिल्ह्यातील भामरागड तालुक्यातील हेमलकसा येथे लोकबिरादरी प्रकल्प''' या नावाने स्थानिक आदिवासी लोकांसाठी दवाखाना चालवतात, तसेच लोकांनी आणून दिलेल्या जखमी वन्य प्राण्यांवरही ते उपचार करतात.
चित्रपट
डॉ. प्रकाश आमटे यांच्या जीवनावर आणि कार्यावर डॉ.प्रकाश आमटे: द रिअल हीरो या नावाचा चित्रपट १० ऑक्टोबर २०१४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आला. ह्या चित्रपटात नाना पाटेकर ह्यांनी प्रकाश आमटेंची भूमिका केली असून सोनाली कुलकर्णी, मोहन आगाशे, तेजश्री प्रधान यांच्या आणि २०० गोंड आदिवासी कलावंतांच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट हिंदी आणि मराठी अशा दोन्ही भाषांत आहे. दिग्दर्शन-निर्मिती ॲडव्होकेट समृद्धी पोरे यांची आहे.
याशिवाय त्यांच्या जीवनावर ’हेमलकसा’ नावाचा एक हिंदी चित्रपटही आहे. हा चित्रपट कदाचित ऑस्करला पाठवण्यासाठी निवडला जाईल
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी डॉक्टर वर्ग:मराठी समाजसेवक वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:गडचिरोली जिल्हा वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती
ॲमेझॉन वर्षावन
अ‍ॅमेझॉन वर्षावन (पोर्तुगीज: फ्लोरस्टा अमॅमेनिका किंवा ॲमेझोनिया; स्पॅनिश: सेल्व्हा अमेमेनीका, अमेझियाना किंवा सामान्यत: ॲमेझोनिया फ्रेंच: फॉरेट अमेझोनिने; डच: अमेझोनीगेनवाउड), जे इंग्रजीत ॲमेझोनिया किंवा अ‍ॅमेझॉन जंगल म्हणूनही ओळखले जाते, अमेझॅनमध्ये एक ओलसर ब्रॉलीफ जंगल आहे दक्षिण अमेरिकेतील ॲमेझॉन बेसिनच्या बहुतेक भाग झाकणारे जंगल. या खोरेमध्ये ७०,००,००० चौ. किमी (२७,००,००० चौ.मी.) पसरलेले आहे, त्यापैकी ५५,००,००० चौ.किमी (२१,००,००० चौ.मी.) वर्षावनाने व्यापलेला आहे. हा प्रदेश नऊ राष्ट्रांत विखुरलेला आहे. जंगलातील बहुतेक वन ब्राझिलमध्ये 60% रेनफोर्स्ट आहेत, त्यापाठोपाठ पेरू 13%, कोलंबिया 10% आणि व्हेनेझुएला, इक्वेडोर, बोलिव्हिया, गुयाना, सूरीनाम आणि फ्रेंच गयानामध्ये लहान प्रमाणात आहे. चार राष्ट्रांमध्ये राज्ये किंवा विभागांमध्ये "अमेझोनस" नावांचा समावेश आहे. ऍमेझॉन पृथ्वीवरिल ५० % वर्षावनाचे प्रतिनिधित्व करतो. आणि जगात उष्णकटिबंधीय वर्षावनच्या सर्वात मोठा आणि सर्वात जैवविविध मार्ग असलेले वन आहे. यात सुमारे ३९० अब्ज वृक्ष, १६ हजार प्रजातीमध्ये विभागले गेले आहेत
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण अमेरिका
रामकृष्ण परमहंस
रामकृष्ण परमहंस (बंगाली : রামকৃষ্ণ পরমহংস) (पूर्वाश्रमीचे नाव गदाधर चट्टोपाध्याय) (फेब्रुवारी १८,१८३६ - ऑगस्ट १६,१८८६) हे एकोणिसाव्या शतकातील भारतात बंगालमध्ये होऊन गेलेले जगद्विख्यात गूढवादी सत्पुरुष होते. स्वामी विवेकानंद हे रामकृष्ण परमहंसांचे प्रमुख शिष्य होते. आधुनिक भारतीय धर्मप्रबोधनात त्यांनी कामगिरी बजावली. ते त्यांच्या शिष्यांमध्ये ईश्वराचे अवतार मानले जातात.
रामकृष्ण परमहंस ग्रामीण बंगालमधील एका गरीब वैष्णव ब्राह्मण परिवारात जन्मले. कोलकात्याच्या दक्षिणेश्वर काली मंदिरात त्यांनी काही काळ पौरोहित्य केले, त्यानंतर शाक्तपंथीयांच्या प्रभावाने काली आराधना सुरू केली. रामकृष्णांच्या आरंभीच्या काही प्रसिद्ध आध्यात्मिक गुरूंमध्ये भैरवी ब्राह्मणी या साध्वीचा समावेश होतो. तंत्र व वैष्णव भक्तीमध्ये भैरवीला गती होती. नंतर रामकृष्णांच्या म्हणण्यानुसार एका अद्वैत वेदान्तीच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांना निर्विकल्प समाधी अनुभवता आली. रामकृष्णांनी इतर धर्मांबाबतही, विशेषतः इस्लाम व ख्रिश्चन धर्माबाबत प्रयोग केले आणि हे सर्व धर्म एकाच ईश्वराकडे घेऊन जातात असे म्हटले.
ग्रामीण बंगाली भाषेतील छोट्या छोट्या कथांचा तेथील जनतेवर बराच प्रभाव पडला. त्यामुळे रूढार्थाने अशिक्षित असतानाही रामकृष्ण बंगाली विद्बज्जन समाजाचे व शिक्षित मध्यमवर्गाचे लक्ष वेधण्यास यशस्वी ठरले. १८७० च्या दशकाच्या मध्यापासून पाश्चात्य शिक्षण घेतलेल्या बुद्धिजीवींवर त्यांचा प्रभाव पडला व नंतर ते बंगालमधील हिंदू प्रबोधनाचे उद्गाते ठरले.
सर्व धर्मीयांसाठी त्यांचा “जतो मत, ततो पथ” (जितकी मते, तितके पंथ) हा उपदेश सहिष्णुतेचे प्रतीक आहे. परमहंसांचे खालील उद्गार प्रसिद्ध आहेत. माझा धर्म बरोबर, दुसऱ्यांचा धर्म चूक – हे मत योग्य नाही. ईश्वर एकच आहे, त्याला वेगवेगळे लोक भिन्न भिन्न नावाने पुकारतात. कोणी म्हणते गॉड, कोणी अल्ला, कोणी म्हणते कृष्ण, कोणी म्हणते शिव, कोणी म्हणते ब्रह्म. तळ्यात पाणी असते पण कोणी त्याला पाणी म्हणते, कोणी वॉटर तर कोणी जल. हिंदू त्याला जल म्हणतात, ख्रिश्चन वॉटर, मुसलमान म्हणतात पाणी, - पण वस्तू एकच असते. एक-एका धर्माचे एक-एक मत असते, एक-एक पथ असतो - परमेश्वराकडे घेऊन जाण्यासाठी; जशी नदी नाना दिशांहून येऊन एकाच सागरात विलीन होते.''
जन्म व बालपण
पश्चिम बंगालच्या हुगळी जिल्ह्याच्या आरामबाग परिसरातील कामारपुकुर ग्रामी १८३६ साली एका दरिद्री धर्मनिष्ठ ब्राह्मण परिवारात रामकृष्ण परमहंसांचा जन्म झाला. वडील क्षुदिराम चट्टोपाध्याय व आई चंद्रमणीदेवी यांचे ते चौथे अपत्य होय. त्यांच्या जन्मापूर्वी आईवडिलांनी अनुभवलेल्या अनेक अलौकिक घटना सांगितल्या जातात. उदाहरणार्थ गरोदर चंद्रमणीदेवींच्या गर्भाशयात एका शिवलिंगापासून निघालेल्या ज्योतीने प्रवेश केला होता. जन्मकाली गयेस तीर्थयात्रेस गेलेल्या क्षुदिराम यांना गदाधर विष्णूचे स्वप्नात दर्शन झाले, म्हणून या बालकाचे नाव गदाधर ठेवण्यात आले. रामकृष्ण लहानपणी गदा या नावाने ओळखले जात. मातीच्या मूर्ती बनवण्यात त्यांचा हातखंडा होता. शालेय शिक्षणात त्यांना रुची नव्हती. तत्कालीन ब्राह्मण समाजात प्रचलित असलेल्या संस्कृत शिक्षणाचा ते “चालकला-बॉंधा बिद्या” (अर्थात ब्राह्मणाची पोटभरू विद्या) असा उपहास करीत. गायन, वादन, कथेचे निरूपण आदि गोष्टींमध्ये त्यांनी प्रावीण्य मिळवले. तीर्थयात्री, संन्यासी व गावातील पुराणिकांकडून कथा ऐकून त्यांची अल्पवयातच पुराण, रामायण, महाभारत व भागवत आदी ग्रंथांशी ओळख झाली. मातृभाषा बंगाली ते वाचू शकत असत; पण संस्कृत समजत असली तरी ते बोलू शकत नसत. पुरीच्या मार्गावर असलेल्या कामारपुकुर गावात आरामासाठी थांबलेल्या संन्याशांची सेवा करून त्यांची धर्मचर्चा ते ऐकत असत.
रामकृष्णांच्या स्मृतीनुसार सहा-सात वर्षांचे असल्यापासूनच त्यांच्यात आध्यात्मिक भावतन्मयता दिसू लागली. एकदा शेतात चालता चालता आकाशातील काळ्या मेघांच्या पांढऱ्या कडेस मोहित होऊन ते बाह्यज्ञानरहित झाले, नंतर आपल्या या अवस्थेचे त्यांनी अनिर्वचनीय आनंदाची अनुभूती असे वर्णन केले आहे. बाल्यकाळात त्यांची भावतन्मयता – एकदा देवी विशालाक्षीच्या पूजेच्या वेळी व एकदा शिवरात्रीच्या जत्रेत शंकराचा अभिनय करतेवेळी दिसली होती. १८४३ साली पितृनिधनानंतर परिवाराचा भार त्यांचे थोरले भाऊ रामकुमार यांनी स्वीकारला. या घटनेचा गदाधराच्या मनावर खोल परिणाम झाला. वडिलांच्या नसण्याने ते आईच्या खूप जवळ आले. घरची कामे व देवपूजेत बहुतांश काळ मग्न राहू लागले. गदाधराच्या किशोरवयात कुटुंबावरील आर्थिक संकट गहिरे झाले. रामकुमार यांनी कोलकात्यात पुरोहिताचा पेशा पत्करला. १८५२ साली भावास मदत करण्यासाठी गदाधर कलकत्यास आले.
दक्षिणेश्वर येथे पौरोहित्य
१८५५ साली कलकत्त्याच्या अस्पृश्य कैवर्त समाजातील एका धनिक जमीनदार पत्नी राणी रासमणीने दक्षिणेश्वर मंदिराची प्रतिष्ठापना केली. रामकुमार त्या मंदिरात प्रमुख पुजारी बनले. निम्नवर्णीय स्त्रीचे प्रतिष्ठित मंदिर असले तरी गदाधर कोणताही वेगळा भाव न बाळगता तेथे जात. त्यांनी तेथे भाऊ रामकुमार यांचे सहकारी म्हणून मूर्तीच्या साजसज्जेचे दायित्व स्वीकारले. १८५६ साली रामकुमारांच्या मृत्यूनंतर गदाधरांनी त्यांची जागा घेतली. मंदिराच्या वायव्य कोपऱ्यात त्यांना एक छोटीशी खोली देण्यात आली. येथेच त्यांनी जीवनाचा बहुतांश काळ घालवला. एका अंदाजानुसार राणी रासमणीचे जावई मथुरामोहन विश्वास यांनी गदाधरास 'रामकृष्ण' असे नाव दिले. दुसऱ्या मतानुसार हे नाव त्यांचे एक गुरू तोतापुरी यांनी दिले आहे.
रामकुमारांच्या मृत्यूनंतर रामकृष्णांची भावतन्मयता आणखी वाढली.कालीस ते आई व विश्वजननीभावाने पाहू लागले. या काळात ते देवीच्या प्रत्यक्ष दर्शनासाठी व्याकूळ झाले. दगडाची मूर्ती जिवंत होऊन अन्नग्रहण करेल अशी त्यांची श्रद्धा होती. पूजा करता करता देवीचे दर्शन न मिळाल्याने बऱ्याचदा ते चित्कारत. रात्री जवळच्या जंगलात जाऊन वस्त्र आदींचा त्याग करून ध्यान करीत असत. काही लोकांना रामकृष्ण वेडे झाल्याचे तर काहींना ईश्वरभक्तीत बुडाल्याचे वाटू लागले.
एक दिवस अस्थिर मनाने त्यांनी संकल्प केला की देवीचे दर्शन न झाल्यास प्राणत्याग करीन; तेव्हा देवळातील कक्ष प्रकाशाने उजळला. रामकृष्णांनी या अनुभवाचे असे वर्णन केले आहे : अद्भुत दर्शन मिळाल्याने मी संज्ञाशून्य झालो! अंतरंगात एक अननुभूत आनंदाचा स्रोत प्रवाहित झाला. घर, द्बार, मंदिर सर्व काही कुठेतरी लुप्त झाले – कुठेही काहीही नाही! आणि बघतो तर काय - एक असीम अनंत चेतन ज्योतिःसमुद्र! – जितके दूर बघतो तितके चारी दिशांना त्याच्या उज्ज्वल लाटा तर्जन-गर्जन करत जणू मला गिळायला महावेगाने अग्रसर होताहेत. पाहता पाहता त्या माझ्यावर कोसळल्या; मी दबला गेलो. मी धापा टाकीत जाणीवशून्य होऊन पडलो.
उपरोक्त घटनेनंतर रामकृष्णांनी कालीस संपूर्णतः आत्मसमर्पण केले. देवीजवळ त्यांनी बालसुलभ जवळिकीने प्रार्थना करणे सुरू केले. राणी रासमणी व जावई मथुरबाबू यांना रामकृष्णांना दीर्घ ब्रह्मचर्यामुळे कुठला तरी मानसिक रोग झाला असे वाटले.
विवाह
कामारपुकुर गावात दक्षिणेश्वर येथे अतिरिक्त साधनेच्या श्रमाने रामकृष्ण वेडे झाले आहेत अशी वदंता पसरली. रामकृष्णांना विवाहबंधनात अडकवावे अशी त्यांची आई व मधले भाऊ रामेश्वर यांची इच्छा होती. संसाराच्या भाराने रामकृष्ण अध्यात्म विसरतील असे त्यांना वाटे. रामकृष्णांनी विवाहाला विरोध केला नाही. त्यांचा विवाह कामारपुकुर गावापासून तीन मैल वायव्येस असलेल्या जयरामवाटी गावच्या रामचंद्र मुखोपाध्याय यांची मुलगी असलेल्या पाच वर्षांच्या शारदेसोबत १८५९ साली झाला. तेव्हा रामकृष्णांचे वय तेवीस वर्षे होते. वयाचे असे मोठेपण तत्कालीन समाजात अप्रचलित नव्हते. शारदामणीशी विवाह झालेला असला तरी लौकिक अर्थाने रामकृष्णांनी वैवाहिक जीवन स्वीकारले नाही.
साधना
विवाहानंतर पुन्हा त्यांनी मंदिराचे कामकाज पाहायला सुरुवात केली. या काळात त्यांची अध्यात्माचे सखोल ज्ञान घेण्याची इच्छा वाढली. ब्राह्मणांमधील खोटा जात्यभिमान दूर करण्यासाठी ते कनिष्ठ वर्गीयांच्या हातून अन्नग्रहण करू लागले. मंदिरात सेवेकरी म्हणून अंत्यज (अस्पृश्य) लोकांची नेमणूक केली. सोन्याचांदीची नाणी मातीच्या ढिगाऱ्यात मिसळून त्याला रामकृष्ण “टाका माटि, माटि टाका” (धन माती, माती धन) असे म्हणत. पैसे गंगा नदीत फेकून देत. त्यांचे हे वर्तन काही लोकांना वेडसरपणाचे वाटे. असे म्हणतात की त्यांचा देह ह्या काळात इतका संवेदनशील झाला की झोपेत कोणी स्पर्श केला तरी तो आकसत असे. याच काळात त्यांच्या शरीरास तीव्र दाह होऊ लागला. त्यामुळे त्यांची झोप उडाली. यामुळे मंदिराचे दैनंदिन कामकाज प्रभावित झाले. डॉक्टरांना पाचारण्यात आले. पराकोटीचा आध्यात्मिक भावावेग हे या अवस्थेचे कारण आहे, यावर औषध नाही असे एका डॉक्टरचे मत पडले.