cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
२०१८-१९ रणजी करंडक
रणजी ट्रॉफी, २०१८-१९ भारतामधील रणजी करंडकातील ८५वी स्पर्धा असणार आहे. या स्पर्धेत ८ नवे राज्य पदार्पण करतील. विदर्भ मागील स्पर्धेतील विजेता आहे.
डिलन हेलीगर
डिलन हेलीगर (२१ ऑक्टोबर, १९८९:कॅनडा - हयात) हा 🇨🇦 canadaच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.
२०१८-१९ रणजी करंडक
ही स्पर्धा भारतातील ३७ प्रथम श्रेणी दर्जा असणाऱ्या संघांमध्ये (राज्य) १ नोव्हेंबर २०१८ पासून २०१८-१९ रणजी ट्रॉफीआधी होईल. एप्रिल २०१८ मध्ये बीसीसीआयने बिहारवरील बंदी काढून बिहारला स्पर्धेत पुन्हा स्थान देऊन संघांची संख्या २९ पर्यंत नेली. परंतु जुलै २०१८ मध्ये बीसीसीआयने ८ नवे राज्य - अरुणाचल प्रदेश, मणिपूर, मेघालय, मिझोरम, नागालॅंड, पुद्दुचेरी, सिक्कीम व उत्तराखंड हे स्पर्धेत पदार्पण करतील.
डिलन हेलीगर
संदर्भ
वर्ग:कॅनडाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:कॅनडाचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१८-१९ रणजी करंडक
सर्व संघ ४ गटात बिभागले आहेत:
प्लेट गट
२०१८-१९ वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट *
युवा ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा
युवा ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा (Youth Olympic Games) ही वय वर्षे १४ ते १८ ह्या दरम्यानच्या तरुण खेळाडूंसाठी आयोजित करण्यात येत असलेली एक बहु-राष्ट्रीय व बहु-क्रीडा ऑलिंपिक स्पर्धा आहे. पहिल्या युवा ऑलिंपिक स्पर्धेचे आयोजन सिंगापूरमध्ये १४ ते २६ ऑगस्ट २०१० दरम्यान केले गेले.
जगातील बहुतेक सर्व राष्ट्रीय ऑलिंपिक संघटना ह्या स्पर्धेसाठी आपले युवा खेळाडू पाठवतात. पारंपारिक ऑलिंपिक स्पर्धांमधील सर्व खेळांचे आयोजन युवा ऑलिंपिकमध्ये देखील केले जाते.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑलिंपिक
ब्रायन एपस्टाईन
ब्रायन सॅम्युएल एपस्टाईन (सप्टेंबर १९, इ.स. १९३४ - ऑगस्ट २७, इ.स. १९६७) हा इंग्लिश संगीत उद्योजक होता. एपस्टाईन बीटल्स संगीतसमूहाचा प्रबंधक होता.
वर्ग:बीटल्स वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
इ.स.पू. २९०
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २९० वर्ग:इ.स.पू.चे २९० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
चिं.गं. भानू
प्रा. चिंतामण गंगाधर भानू (२४ जुलै, इ.स. १८५६:मेणवली, सातारा जिल्हा, महाराष्ट्र - ३० डिसेंबर, इ.स. १९२९:पुणे, महाराष्ट्र) हे एक मराठी इतिहाससंशोधक, तत्त्वचिंतक, नाट्यशास्त्रलेखक, भाषांतरकार, चरित्रलेखक, कादंबरीकार, कीर्तनकार आणि वक्ते होते. त्यांचा जन्म नाना फडणीस ऊर्फ बाळाजी जनार्दन भानू यांच्या कुळात, सातारा जिल्ह्यातील मेणवली गावात झाला.
सन्मान
पुणे येथे १९१० साली भरलेल्या ६व्या मराठी नाट्यसंमेलनाचे अध्यक्षपद चिंतामणराव भानू यांनी भूषविले होते.
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलने वर्ग: इ.स. १८५६ मधील जन्म वर्ग: इ.स. १९२९ मधील मृत्यू
अष्टाध्यायी
अष्टाध्यायी हा पाणिनी ह्यांनी लिहिलेला संस्कृत भाषेच्या व्याकरणाचा ग्रंथ आहे. ह्या ग्रंथात आठ अध्याय असून त्यांवरूनच अष्टाध्यायी हे नाव ह्या ग्रंथाला मिळाले आहे. संस्कृत भाषेच्या व्याकरणावर विविध ग्रंथ लिहिले गेले असले तरी अष्टाध्यायीच्या अध्ययनाची परंपरा आजवर चालत आलेली आहे. तसेच ह्या ग्रंथाला इतर संस्कृत व्याकरणाच्या ग्रंथांच्या तुलनेत अधिक कीर्ती लाभली आहे.
अष्टाध्यायी ह्या ग्रंथावर वार्तिके, टीका, भाष्ये अशा स्वरूपाचे अनेक ग्रंथ लिहिले गेले. त्यातून पाणिनीय व्याकरणपरंपरा ह्या नावाने ज्ञात असलेली परंपरा निर्माण झाली. जगभरातील अनेक अभ्यासकांनी ह्या ग्रंथाविषयी आणि ह्या ग्रंथाद्वारे पुढे निर्माण झालेल्या परंपरेविषयी चिकित्सक स्वरूपाचे लेखन केले आहे. भाषाभ्यासाच्या काही परंपरांवर ह्या पाणिनीय परंपरेचा प्रभाव पडलेला आहे. हा ग्रंथ विलक्षण तांत्रिक स्वरूपाचा असून भाषेचे (लक्ष्य भाषेचे) व्याकरण सांगण्यासाठी जणू काही दुसरी भाषाच (अधिभाषा) ह्या ग्रंथात वापरली आहे. ही भाषा आत्मसात केल्यावाचून ह्या ग्रंथाचा बोध होत नाही. ह्या तांत्रिक वैशिष्ट्यांमुळेच हा ग्रंथ अधिक लक्षणीय ठरला आहे.
ग्रंथाचे स्थूल स्वरूप
अष्टाध्यायी हा सूत्ररूप ग्रंथ आहे. अष्टाध्यायीत सुमारे चार हजार सूत्रे आहेत. ही सूत्रे विशिष्ट क्रमाने लावण्यात आली आहेत. ह्या क्रमामुळे सूत्रांचा विशिष्ट पद्धतीने अर्थ लावला की संस्कृत भाषेतील मान्य (साधु) रूपे साधता येतात आणि अमान्य (असाधु) रूपे टाळता येतात. पाणिनीय व्याकरणाच्या परंपरेत सूत्र ह्या शब्दाचे लक्षण (व्याख्या) पुढीलप्रमाणे श्लोकबद्ध करण्यात आले आहे.
अर्थ : ज्यात कमीत कमी अक्षरे आहेत, जे अर्थ व्यक्त करण्याच्या दृष्टीने शंकामुक्त आहे, ज्यात विषयाचे सार आले आहे, जे (प्रस्तुत विषयाच्या विवेचनात) सगळीकडे सारख्याच प्रकारे लागू पडते, ज्यात अनावश्यक गोष्टी नाहीत आणि जे दोषरहित आहे त्याला सूत्रांचे जाणकार सूत्र असे म्हणतात.
अष्टाध्यायी ह्या ग्रंथाला सूत्रपाठ हे पर्यायी नावही आहे. ह्या सूत्रपाठाबरोबर म्हणजे अष्टाध्यायीबरोबर गणपाठ, धातुपाठ ह्यांचेही ज्ञान अष्टाध्यायीच्या अध्ययनासाठी आवश्यक आहे. धातुपाठात मुख्यत्वे क्रियावाचक शब्द आहेत तर गणपाठात धातूंपेक्षा वेगळ्या (नामे, अव्यये इ.) इतर शब्दांचा समावेश आहे. अष्टाध्यायीतील सूत्रांचा अर्थ लावताना गणपाठ आणि सूत्रपाठ ह्यांचा आधार घ्यावा लागतो. उदा. भूवादयोः धातवः ३।२।१ ह्या सूत्राचा अर्थ, ‘धातुपाठात नोंदवलेल्या शब्दांच्या यादीमधल्या भू ने सुरू होणाऱ्या शब्दांना धातू म्हणावे’असा होतो. धातुपाठातला पहिला शब्द अर्थातच भू (हा धातू) आहे. असेच अनेक निर्देश अष्टाध्यायीत येतात.
अष्टाध्यायीतील आठ अध्यायांपैकी प्रत्येक अध्यायाचे ४ भाग आहेत. ह्या प्रत्येक भागाला पाद (चार भागांपैकी एक म्हणजे पाव भाग) असे म्हणतात. प्रत्येक पादातील सूत्रांची संख्या वेगवेगळी आहे.
रचनाविशेष
अष्टाध्यायी ह्या ग्रंथाच्या रचनेची वैशिष्ट्ये पुढील घटकांच्या आधारे सांगता येतील. ०१. शिवसूत्रे, ०२. प्रत्याहार, ०३. सूत्रांचे प्रकार, ०४. परिभाषा (सूत्रांचा अर्थ लावण्याचे संकेत)
शिवसूत्रे
शिवसूत्रे ही अष्टाध्यायीच्या भाषेची मुळाक्षरे आहेत. ही १४ सूत्रे पाणिनीने स्वतः रचली की त्याला परंपरेने लाभली ह्याविषयी मतभेद आहेत. ह्या सूत्रांत संस्कृत भाषेतील वर्ण हे विशिष्ट क्रमाने रचण्यात आले आहेत. हा क्रम परंपरेने आजही रूढ असलेल्या क्रमापेक्षा वेगळा आहे. ही शिवसूत्रे(माहेश्वरी सूत्रे) पुढीलप्रमाणे आहेत.
०१. अइउण्
०३. एओङ्
०४. ऐऔच्
०५. हयवरट्
०६. लण्
०७. ञमङणनम्
०८. झभञ्
०९. घढधष्
१०. जबगडदश्
११. खफछठथचटतव्
१३. शषसर्
१४. हल्
शिवसूत्रांतील प्रत्येक सूत्राच्या शेवटी एक व्यंजन जोडलेले आहे. त्याला इत् असे म्हणतात. त्याचा उपयोग प्रत्याहार तयार करण्यासाठी करण्यात येतो. हयवरट् ह्या सूत्रापासून व्यंजनांची सुरुवात होते. तिथे व्यंजनांत येणारा अकार हा उच्चारापुरता असतो. याला अपवाद म्हणजे, लण् ह्या सूत्रातील ल ह्यातील अकार. हा अकार मात्र इत् आहे. (ह्यामुळेच र = र, ल् + अ असा प्रत्याहार सिद्ध होतो.) शिवसूत्रांना वर्णसमाम्नाय किंवा अक्षर समाम्नाय असेही म्हणतात.
प्रत्याहार
प्रत्याहार हे अष्टाध्यायीच्या भाषेतील मूलभूत शब्दघटक आहेत असे मानता येईल. शिवसूत्रांपैकी एखाद्या सूत्रातील एखादा वर्ण प्रथम घेऊन त्यापासून त्यापुढे येणाऱ्या कोणत्याही इत् व्यंजनापर्यंतच्या वर्णांनी मिळून प्रत्याहार सिद्ध होतात. उदा. पहिल्या शिवसूत्रातील अइउण् ह्यांतील पहिला अ आणि ण् हा इत् वर्ण ह्यांनी मिळून अण् असा प्रत्याहार सिद्ध होतो. त्याने अ, इ, उ ह्या तीन वर्णांचा निर्देश होतो. तर पहिल्या शिवसूत्रातील इ आणि दुसऱ्या शिवसूत्रातील शेवटचा क् हा इत् वर्ण ह्यांपासून इक् असा प्रत्याहार सिद्ध होतो. त्याने इ, उ, ऋ, ऌ ह्या वर्णांचा निर्देश होतो.
अष्टाध्यायीत अशा प्रकारे तयार केलेले एकूण ४३ प्रत्याहार वापरलेले आहेत.
प्रत्याहारांमुळे आवश्यक त्या वर्णांचा संकेतरूपान अल्पाक्षरी निर्देश करणे शक्य होते. उदा. हलोऽनन्तराः संयोगः । (अन्तरा:, अंतर न सोडता)एकालगत एक आलेले (म्हणजे मध्ये स्वर नसलेले) हल् (व्यंजन वर्ण) म्हणजे संयोग. इथे हल् ह्या लहानशा प्रत्याहाराने सर्व व्यंजनांचा थोडक्यात उल्लेख करता आला आहे. स्वर नसलेल्या व्यंजनांना हलन्त म्हणतात, तेव्हा पाय मोडक्या देवनागरी अक्षरांसाठी वापरला जाणारा हलन्त हा शब्द, हल् ह्या प्रत्याहारावरून बनला आहे.
सूत्रांचे प्रकार
अष्टाध्यायीतील सूत्रांचे त्यांच्या कार्याप्रमाणे विविध प्रकार मानण्यात येतात.
संज्ञासूत्रे
ही सूत्रे अष्टाध्यायीच्या विवेचनात वापरलेल्या संज्ञांचे अर्थ निश्चित करतात. उदा. वृद्धिः आत् ऐच् ।।१।१।१।। ह्या सूत्रात वृद्धिः ह्या संज्ञेचा अर्थ ऐच् असा होतो असे म्हटले आहे. म्हणजे वृद्धिः ह्या संज्ञेचा अष्टाध्यायीत निर्देश येईल तिथे त्याचा अर्थ ऐ, औ हे वर्ण असा होतो. संस्कृत व्याकरणात परंपरेने चालत आलेल्या अनेक संज्ञा अष्टाध्यायीत वापरलेल्या असल्या तरी त्यांचे अर्थ मात्र वेगळे असू शकतात. उदा. सर्वनाम ही संज्ञा अष्टाध्यायीत सारखी रूपे होणाऱ्या शब्दांच्या एका गटाला उद्देशून वापरली आहे. त्यात परंपरेने सर्वनाम मानलेले काही शब्द येतात उदा. त्यद्, तद्, एतद् इ. पण सर्व,विश्व, एक, द्वि असे शब्दही येतात.
परिभाषासूत्रे
परिभाषा म्हणजे विशिष्ट क्षेत्रातील व्यवहाराचे संकेत किंवा नियम. अष्टाध्यायीतील परिभाषासूत्रे ही सूत्रांतील पदांचे परस्परसंबंध, त्यांचे त्यामुळे होणारे अर्थ ह्यांची निश्चिती करतात. उदा. तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य १।१।६६ ह्या परिभाषासूत्रात ज्या सूत्रात सप्तमी विभक्तियुक्त पद वापरले असेल तिथे सांगितलेले कार्य हे लगोलग आधी असलेल्याला करावे असे म्हटले आहे. त्यामुळे इकः यण् अचि ६।१।७७ ह्या सूत्राचा अर्थ निश्चित होतो. अचांच्या (अ, इ, उ, ऋ, ऌ, ए, ओ, ऐ, औ ) लगोलग आधी असलेल्या इकांच्या (इ, उ, ऋ, ऌ) जागी यण् (य, व, र, ल) करावे ह्यात 'अचांच्या लगोलग आघी' हा अर्थ अच् शब्दाच्या सप्तमी विभक्तीतील 'अचि' ह्या रूपाने निश्चित करण्याचे काम परिभाषासूत्राने केले.
अधिकारसूत्रे
अष्टाध्यायीत अधिकारसूत्रे विशिष्ट विषयाच्या विवेचनाची मर्यादा स्पष्ट करतात. अष्टाध्यायीतील सूत्राचा अर्थ लावताना अधिकारसूत्रातील एखादे पद किंवा सबंध अधिकारसूत्र अध्याहृत धरण्यात येते.
बाह्य दुवे
Pāṇini
रणजी करंडक
रणजी करंडक स्पर्धा भारतात खेळली जाणारी अंतर्देशीय क्रिकेट स्पर्धा आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:भारतातील क्रिकेट स्पर्धा
भेंडवळ
सहदेव भाडळीने प्रस्थापित केलेल्या हवामान आणि पीकपाण्याच्या अंदाजाच्या पद्धतीप्रमाणेच वऱ्हाडात त्याच कामासाठी भेंडवळच्या घटमांडणीची पद्धत रूढ आहे. ही घटमांडणी ३५० वर्षांहून अधिक जुनी परंपरा आहे. अक्षय्य तृतीयेच्या मुहूर्तावर बुलढाणा जिल्ह्यातील पूर्णा नदीच्या काठी वसलेल्या भेडवळ गावात होणारी घटमांडणी शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरणाऱ्या पर्जन्यमान आणि पिकांच्या स्थितीवर अंदाज वर्तविते. त्यामुळे शेतकरीच नव्हे, बी-बियाणे कंपन्याही 'बिझनेस'साठी येथे गर्दी करतात.
तेव्हाच्या चंद्रभान महाराजांचा वसा त्यांच्या वंशजांनी आजही टिकवून ठेवला आहे. घटमांडणीनंतर वर्तवलेली गेलेली पीकपाणी, राजकीय आणि आर्थिक भाकिते बऱ्याचदा खरी ठरली आहेत. अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती याला निव्वळ ठोकताळे म्हणते, तरी वऱ्हाडातील शेतकऱ्यांच्या दृष्टीने आजही भेंडवळचे महत्त्व कमी झालेले नाही. अक्षय तृतीयेला या गावात विदर्भ, खानदेशसह अनेक भागातून शेतकरी मुक्कामाला येऊन दुसऱ्या दिवशीच्या पहाटेची वाट पाहतात.
शेतकऱ्यांचा भेंडवळ घटमांडणीवर दृढ विश्वास आहे. दरवर्षी या मांडणीचे भाकित ऐकण्यासाठी हजारो शेतकरी उपस्थित असतात. मांडणीचे भाकित घेऊन पुढील हंगामाची पेरणी काय करायची, ते ठरवत असतात. पावसाची महिनावार माहिती आणि पीक परिस्थितीचा अंदाजही वर्तविण्यात येतो. पावसाच्या लहरीपणामुळे मेटाकुटीस आलेल्या शेतकऱ्यांसाठी ही घटमांडणी आशेचा किरण बनली आहे.
रामचंद्र वाघ यांनी सुमारे १६५० साली वातावरणातील बदलावरून नक्षत्रांचा अभ्यास केला. पुढे पाऊस, पिकांची भविष्यवाणी करण्यासाठी शेतकऱ्यांच्या मदतीसाठी त्यांनीच ही घटमांडणी सुरू केली, असे सांगण्यात येते. गावाच्या पारावरील हनुमान मंदिराच्या परिसरात आणि गावातील पूर्वेच्या शेतात अशा दोन ठिकाणी घटमांडणी केली जाते. पारावरची घटमांडणी गुढीपाडव्याच्या मुहूर्तावर तर शेतातील मांडणी अक्षय तृतीयेला होते. दोन्ही मांडणींचा अंदाज एकाच दिवशी अर्थातच अक्षय तृतीयेच्या दुसऱ्या दिवशी सूर्योदयापूर्वी सांगण्यात येतो. आज पुंजाजी महाराज, सारंगधर महाराज वगैरेंनी चंद्रभान महाराजांची परंपरा जशीच्या तशी घटमांडणी करून जोपासली आहे.
घटमांडणी आणि निष्कर्ष
अक्षय तृतीयेच्या दिवशी सूर्यास्तापूर्वी भेंडवळबाहेरील नरहरी वाघ यांच्या शेतात चंद्रभान महाराजांचा जयजयकार करीत घटाची आखणी करण्यात येते. सुमारे सात फ्हूट व्यासाचा गोलाकार घट तयार करण्यात येतो. घटाच्या मध्यभागी दोन फूट व्यासाचा खड्डा करून त्यामध्ये मातीची चार ढेकळे ठेवण्यात येतात. ही ठेवण्यात आलेली चार ढेकळे पावसाच्या चार महिन्यांचे प्रतीक मानण्यात येतात. त्यावर पाण्याने भरलेला करवा अर्थात मातीचे भांडे ठेवण्यात येते. करव्यावर वडा, भजे, करंजी, पुरी, सांडोळी, कुरडी, पापड, पानविडा, सुपारी आदी मांडतात. गहू, ज्वारी, तूर, उडीद, मूग, हरभरा, जवस, तीळ, भादली, बाजरी, तांदूळ, अंबाडी, सरकी, वाटाणा, मसूर, करडई यासह १८ प्रकारच्या धान्याची व खाद्य पदार्थांची प्रतीकात्मक मांडणी करण्यात येते. घटामध्ये ठेवलेली अंबाडी हे दैवत मानले जाते तर मसूर शत्रूचे प्रतीक आणि करडई संरक्षण व्यवस्था; सुपारी राजाचे, पानविडा राजाच्या गादीचे, पुरी पृथ्वीचे, सांडोळी-कुरडई चारा-पाण्याचे आणि करंजी अर्थव्यवस्थेचे प्रतीक म्हणून ओळखली जाते. दुसऱ्या दिवशी पहाटे यात झालेल्या बदलांचे सूक्ष्म निरीक्षण करून वाघ कुटुंबातील सदस्य येत्या वर्षभरातील हंगाम, पीक, पाऊस, अर्थव्यवस्था, संरक्षणव्यवस्था आणि राजकीय घडामोडींबाबत भाकीत वर्तवितात.
गुढी पाडव्याची घटमांडणी
गुढीपाडव्याच्या मुहूर्तावर मारूतीच्या पारावरही घट मांडणी करण्यात येते. त्यानंतर नऊ दिवस पुंजाजी महाराज बाजूच्या गावात भिक्षा मागून आपला निर्वाह करतात. गव्हाचे पीठ गोमूत्रात भिजवून त्याच्या पोळ्या लाटून नऊ दिवस सेवन करतात. या कालावधीत त्यांना जंगलातच राहावे लागते. या दोन्ही घट मांडणीचे निष्कर्ष जवळपास सारखेच असतात.
सातळी गावातली घटमांडणी
वर्ग:हवामानशास्त्र
फुलंब्री तालुका
फुलंब्री तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. फुलंब्री हे या तालुक्याचे मुख्य ठिकाण आहे. फुलंब्री शहरात नगरपंचायत स्थापन झाली आहे..
बाजार पेठ
वर्ग:औरंगाबाद जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
मॉस्को मेट्रो
मॉस्को मेट्रो (Московский метрополитен) ही रशियाच्या मॉस्को शहरामधील उपनगरी जलद वाहतूक रेल्वे सेवा आहे. ही रेल्वे मॉस्कोसोबत शेजारील क्रास्नोगोर्स्क ह्या शहराला देखील वाहतूक पुरवते. १९३५ साली ११ किमी लांब मार्गावर १३ स्थानकांसह सुरू झालेली मॉस्को मेट्रो सोव्हिएत संघामधील सर्वात पहिली भुयारी रेल्वे होती. मॉस्को मेट्रोचे सध्या एकूण ३०६.७ किमी लांबीचे १४ मार्ग व २०६ स्थानके आहेत. मॉस्को मेट्रो ही युरोपामधील सर्वात वर्दळीची तर जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची (टोक्यो सबवेखालोखाल) नागरी रेल्वे वाहतूक सेवा आहे. दररोज सुमारे ६५.५ लाख प्रवासी ह्या रेल्वेने प्रवास करतात.
मॉस्को मेट्रो आपल्या अतिखोलातून मार्गांसाठी व सुशोभित स्थानकांसाठी प्रसिद्ध आहे. जोसेफ स्टॅलिनने ह्या मेट्रोवर खर्च करताना कोणतेही बंधन पाळले नाही. येथील अनेक स्थानके संपूर्ण संगमरवरी आहेत व त्यांना भव्य व प्रशस्त असे स्वरूप दिले गेले आहे. शीत युद्धादरम्यान बांधले गेलेले काही मार्ग हेतूपुरस्परपणे अतिखोलातून काढण्यात आले ज्यांचा वापर संभावी अणुहल्ल्यादरम्यान नागरिकांना निवारा पुरवण्यासाठी केला जाणार होता.
बाह्य दुवे
मे वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक
शासकीय विभागीय ग्रंथालये
महाराष्ट्र राज्याच्या प्रत्येक महसूली विभागासाठी एक शासकीय विभागीय ग्रंथालय शासनाने स्थापन केले आहे. अमरावती, औरंगाबाद, नाशिक, नागपूर, पुणे, रत्‍नागिरी या जिल्ह्याच्या मुख्यालयांमध्ये ही ग्रंथालये स्थापन करण्यात आली आहेत. मुद्रण व ग्रंथ नोंदणी कायदा, 1867 अन्वये मुद्रकांतर्फे पाठविण्यात येणाऱ्या मराठी ग्रंथांचा संग्रह पुणे आणि नागपूर येथे केला जातो. या संग्रहासह स्पर्धा परीक्षा ग्रंथ, संदर्भ ग्रंथ इत्यादी साहित्याचा लाभ अभ्यासक, संशोधक यांना या ग्रंथालयांमधून विनामूल्य घेता येतो.याशिवाय 500 रु. अनामत व 150 रु. प्रवेश शुल्क (दोन वर्षासाठी) भरून शासनमान्य सार्वजनिक ग्रंथालये, ग्रामपंचायती, शाळा, नोंदणी झालेली महिला मंडळे, युवक मंडळे इत्यादी संस्थांना संस्था सभासदत्व मिळू शकते. 25 ते 50 ग्रंथांचा एक किंवा दोन संच संस्था सभासदांना त्यांच्या मागणीनुसार देण्यात येतात. वाचकांचा प्रतिसाद लक्षात घेऊन ग्रंथ संख्या वाढवून दिली जाते. साधारणपणे 1 ते 2 महिने मुदतीसाठी दिलेले हे ग्रंथ संच बदलून दुसरे संच नेता येतात. ग्रंथ पाठविण्याचा खर्च शासकीय विभागीय ग्रंथालय करते तर ग्रंथ परत करण्याचा खर्च संस्थेला करावा लागतो. शासकीय विभागीय ग्रंथालय 100 रु. अनामत व 20 रु. प्रवेश शुल्क (दोन वर्षांसाठी) भरून वाचकांना वैयक्तिक सभासदत्व देण्यात येते.
इ.स.पू. २७
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २७ वर्ग:इ.स.पू.चे २० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
मराठवाडा
मराठवाडा राज्य हे इ.स १००० ते ११०० या काळात राजा प्रसेनजित महाराजांच्या अधिपत्याखाली होता. इ.स १००० ते इ.स ११०० मध्ये संपूर्ण अखंड मराठवाडा हा सम्राट प्रसेनजित महाराजांच्या काळात दक्षिण भारतातील मराठवाडा मोठे साम्राज्य होते. सम्राट प्रसेनजित महाराज हा मराठा या क्षत्रिय जातीतला लोकप्रिय राजा होता. महाराष्ट्राचा गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि आसपास वसलेला एक प्रदेश असून त्यात आठ जिल्ह्यांचा समावेश होतो. छत्रपती संभाजीनगर शहर हे ह्या विभागाचे मुख्यालय आहे. महाराष्ट्रातली १६.८४ टक्के लोकसंख्या या प्रदेशात राहाते. त्यापैकी तीस टक्के लोक दारिद्र्यरेषेखाली आहेत. प्रदेशाचा तीस टक्के भाग पर्जन्यछायेत येतो. कोरडवाहू शेतीचे प्रमाण नव्वद टक्क्यांवर आहे. कोरडवाहू शेतीच लोकांच्या निर्वाहाचा प्रमुख स्रोत आहे. छत्रपती संभाजीनगर, नांदेड आणि लातूर ही विभागातली उद्योग, शिक्षण आणि पर्यटनाची मुख्य केंद्रे आहेत. पैठणचे सातवाहन ते देवगिरीचे यादव हा ऐतिहासिक काळ मराठवाडा विभागाच्या राजकीय उत्कर्षाचा काळ होता. मराठवाड्यास संतांची भूमी म्हटले जाते.
लिंगबोरी
लिंगबोरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
मराठवाडा
इतिहास
मराठवाडा हा सम्राट प्रसेनजित महाराजांचे राज्य म्हणून ओळखला जात असे. वैभवशाली आणि महान सम्राट प्रसेनजित महाराजांनी मराठी साम्राज्याची स्थापना याच मराठवाड्यात झाली. मराठवाडा संस्थापक सम्राट प्रसेनजित महाराज आहेत. माहूर ही मराठवाड्याची प्रथम राजधानी होती. विदर्भ, खानदेश,कोंकण,पश्चिम महाराष्ट्र, माळवा, तेलंगण, बेळगाव, उत्तर कर्नाटक आणि निम्म्यापेक्षा जास्त भूभाग असलेल्या भारतावर राज्य केले. पुढे इ.स.१५०० ते १७०० मध्ये मराठवाडा निजामाच्या संस्थानचा भाग होता. हे खरे असले तरी त्या आधी मुस्लिम राजवट येण्याआधी तेथे ४०० वर्ष देवगिरीच्या यादवांचे मराठी साम्राज्य होते आणि ते निम्म्यापेक्षा जास्त भारताच्या भागावर राज्य करत होते हे क्वचितच आणि तेही एका ओळीत सांगितले जाते.
लिंगबोरी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
मराठवाडा
इतिहास
इसवी सन १४०० पूर्वी हजारो वर्षे मराठवाड्यावर सातवाहन, चालुक्य, यादव, इक्ष्वाकू या सारख्या मराठी लोकांचे राज्य होते आणि नंतर चार शतके मुस्लिम राजवटीखाली मराठवाडा मुस्लिम राजवटीखाली आणि निजामाच्या हैदराबाद संस्थानाचा भाग होता. निजामाने मराठवाड्यावर हैदराबाद संस्थान भारतात विलीन होईपर्यंत राज्य केले. भारतीय स्वातंत्र्याच्या लढ्यात बरोबरीनेच हैदराबाद मुक्तिसंग्राम लढला गेला.१७ सप्टेंबरला मराठवाड्याला हैदराबाद संस्थानातून स्वातंत्र्य मिळाले. १ नोव्हेंबर १९५६ पासून मराठवाडा विभाग मुंबई राज्यास जोडण्यात आला. १ मे १९६० पासून मराठवाडा हा नवीन महाराष्ट्र राज्याचा भाग झाला.
लिंगबोरी
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मराठवाडा
इतिहास
स्वातन्त्र्योत्तर काळात काँग्रेसचे नेते, शंकरराव चव्हाण यांचे प्रदीर्घ काळ मराठवाडा भागावर राजकीय प्रभुत्व होते. ते आधी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री झाले व नंतर त्यांनी भारतीय संघराज्याचे गृहमंत्री, अर्थमंत्री ईत्यादी केन्द्रीय मंत्रिपदेही सांभाळली. त्यांचा महाराष्ट्रातील जलसिंचन क्षेत्रांचा गाढा अभ्यास होता. विकास क्षेत्रातील.पैठणचा जायकवाडी जलसिंचन प्रकल्प हे त्यांचे महत्त्वाचे योगदान आहे.
भूसा
लाकुड करवतीने कापण्याच्या क्रियेत तयार होणारे लाकडाचे लहान लहान कण.
मराठवाडा
महत्त्वाची ठिकाणे
संत नामदेव महाराजांचे जन्मस्थान नरसी (नामदेव), संत ज्ञानेश्वर महाराजांचे जन्मस्थान आपेगाव, संत जनाबाईचे जन्मगाव गंगाखेड, शिर्डीच्या साईबाबांचे जन्मगाव पाथरी, संत एकनाथांचे पैठण, समर्थ रामदासांचे जन्मगाव जांब, देवीचे शक्तिपीठ माहूर, ज्योतिर्लिंग परळी वैजनाथ, ज्योतिर्लिंग औंढा नागनाथ, ज्योतिर्लिंग घृष्णेश्वर मंदिर, शीख धर्मीयांचा नांदेड येथील सचखंड गुरुद्वारा इत्यादी धार्मिक स्थाने या विभागात येतात.
नद्या
गोदावरी ही मराठवाड्यातील मुख्य नदी आहे. पूर्णा, पैनगंगा, सीना, शिवणा, मांजरा, दुधना या विभागातील इतर महत्त्वाच्या नद्या आहेत.
गोदावरी : मराठवाड्यातून गोदावरी ही प्रमुख नदी वाहते. काही अंतरापर्यंत तिने छत्रपती संभाजीनगर बीड, जालना व परभणी, बीड व जालना अशा जिल्हा सीमा निश्चित केल्या आहेत. गोदावरीची वाहण्याची दिशा साधारणपणे वायव्येकडून आग्नेयेकडे आहे. बीड जिल्ह्यातील सिन्धफणा, वाण, सरस्वती, या गोदावरीच्या उपनद्या आहेत.
'मांजरा : पाटोदा तालुक्यातील बालाघाटच्या डोंगराळ भागात उगम पावणारी मांजरा नदी सुरुवातीस उत्तर - दक्षिण - असा प्रवास करून जिल्ह्याच्या दक्षिण सीमेवरून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे अशी वाहत जाऊन पुढे लातूर जिल्ह्यात प्रवेशते. तिचा बराचसा प्रवास गोदावरीला काहीसा समांतर असा होतो. बऱ्याच ठिकाणी या नदीने अहमदनगर-बीड, धाराशिव-बीड व लातूर-बीड या जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमेचे कार्य केले आहे. उगमापासून सुमारे ६१६ किलोमीटर प्रवास करून ही नदी पुढे नांदेड जिल्ह्यात कुण्डलवाडी गावाजवळ गोदावरीस मिळते. सिन्धफणा नदी पाटोदा तालुक्यात चिंचोली टेकड्यात उगम पावते. प्रथम उत्तरेकडे, नंतर पूर्वेकडे व तदनंतर पुन्हा उत्तरेकडे, किम्बहुना ईशान्येकडे प्रवास करीत माजलगाव तालुक्यात मंजरथजवळ गोदावरीस मिळते. बीड तालुक्यातील डोंगराळ परिसरात उगम पावणारी बिन्दुसरा नदी बीड शहरातून वाहत जाऊन पुढे सिन्धफणा नदीस मिळते. कुण्डलिका ही सिन्धफणेची आणखी एक उपनदी जिल्ह्यातच उगम पावून जिल्ह्यातच सिन्धफणा नदीस मिळते.
सिना : जिल्ह्याच्या व आष्टी तालुक्याच्याही नैर्ऋत्य सीमेवरून सीना नदी वाहते. काही अंतरापर्यंत तिने अहमदनगर व बीड जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमा म्हणून काम केले आहे. त्याच वेळी तिने अहमदनगर जिल्ह्यातील नगर तालुका व बीड जिल्ह्यातील आष्टी तालुका यांची सीमारेषाही स्पष्ट केली आहे.
कयाधू : नदी हिंगोली जिल्ह्याच्या उत्तर-पूर्व सीमेवरून वाहताना वाशीम आणि यवतमाळ जिल्ह्यांची नैसर्गिक सीमा बनते.
मनकर्णिका - बीड व माजलगाव तालुक्यातील नदी. पुढे सिंदफनाला मिळते. आंबेसावळी ता बीड येथे मनकर्णिका १ प्रकल्प व लिंबारूई देवी येथे मनकर्णिका २ सिंचन प्रकल्प या नदीवर आहेत
महसूल
मराठवाड्यातील पुढील आठही जिल्ह्यांचा मिळून छत्रपती संभाजीनगर महसुली विभाग तयार झाला आहे. विभागाचे मुख्यालय छत्रपती संभाजीनगर येथे आहे. विभागीय आयुक्त हा या महसुली विभागाचा सर्वोच्च प्रशासकीय अधिकारी असतो.
न्यायदान
सर्व जिल्ह्यांत जिल्हा न्यायालये आणि इतर न्यायालये आहेत. मुंबई उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ छत्रपती संभाजीनगर येथे आहे. मराठवाड्यातील आठही जिल्हे आणि लगतच्या अहमदनगर आणि जळगाव जिल्ह्यांमधून उच्च न्यायालयात आलेल्या खटल्यांचे कामकाज येथे चालते.
अर्थव्यवस्था
शेती हाच मराठवाड्यातल्या लोकांच्या निर्वाहाचा प्रमुख स्रोत आहे. तांदुळ, डाळी, तेलबिया आणि कापूस यावर आधारित प्रक्रिया उद्योग मराठवाड्यात विखुरलेले आहेत. छत्रपती संभाजीनगर, लातूर, जालना आणि नांदेड शहरांच्या परिसरात उद्योगीकरण झाले आहे. धातू, प्लॅस्टिक, वाहने आणि पेये या क्षेत्रांतील अनेक कारखाने इ. स. १९८० नंतर मराठवाड्यात वाढले. जालना हा जिल्हा बियाणे केंद्र म्हणून प्रसिद्ध आहे.
शिक्षण
छत्रपती संभाजीनगरचे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ आणि नांदेडचे स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ ही दोन शासननियंत्रित आणि विद्यापीठ अनुदान आयोग (यूजीसी) मान्यताप्राप्त सर्वसाधारण शिक्षणाची विद्यापीठे मराठवाड्यात आहेत. त्याशिवाय परभणी येथे वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ आहे. औरंगाबादचे शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय, नांदेडचे श्री गुरूगोविंदसिंहजी अभियांत्रिकी महाविद्यालय प्रसिद्ध आहे. याशिवाय इतर अनेक स्वायत्त शिक्षणसंस्था मराठवाड्यात आहेत.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी वेरूळ -अजिंठ्यालगतच छत्रपती संभाजीनगर परिसरात एक मोठे शिक्षण, ज्ञानकेंद्र उभारण्याची योजना आखली होती. प्रामुख्याने आधुनिक शिक्षणापासून वंचित राहिलेल्या समाजातील बहुसंख्यकांसाठी हे नियोजन होते. छत्रपती संभाजीनगर शहराजवळच्या भागाचे नागसेन वन असे नामकरण करून तेथे पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या मिलिंद महाविद्यालयाची स्थापना त्यांनी केली. याच परिसरात स्वातंत्र्यानंतर मराठवाडा विद्यापीठ स्थापन करण्यात आले. या विद्यापीठाचे उद्‌घाटन भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांच्या हस्ते २३ ऑगस्ट १९५८ रोजी झाले. सुरुवातीला 'मराठवाडा विद्यापीठ' एवढेच नाव असलेल्या या विद्यापीठाचा नामविस्तार पुढे महाराष्ट्र शासनाने डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ असा केला. या प्रदेशातील छत्रपती संभाजीनगर, जालना, बीड आणि धाराशिव या चार जिल्ह्यांतील महाविद्यालये हे या विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्र आहे. धाराशिव येथे या विद्यापीठाचे उपकेंद्र आहे. देशातील विद्यापीठांमध्ये पहिला नाट्यशास्त्र विभाग डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठात सुरू झाला.
स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ
नांदेड येथे मुख्यालय असलेल्या या विद्यापीठ अनुदान आयोग (यूजीसी) मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची स्थापना १७ सप्टेंबर १९९४ रोजी झाली. निजामाच्या राजवटीतून विभाग मुक्त करण्यासाठी विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यन्त चाललेल्या लढ्याचे अग्रणी स्वामी रामानंद तीर्थ यांचे नाव या विद्यापीठाला देण्यात आले आहे. प्रदेशातील नांदेड, हिंगोली, परभणी आणि लातूर या चार जिल्ह्यांतली महाविद्यालये हे या विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्र आहे. लातूर येथे विद्यापीठाचे उपकेंद्र आहे.
वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ
१९५६ मध्ये राज्य पुनर्रचनेच्या काही काळ आधी तत्कालीन हैदराबाद राज्यात असलेल्या परभणी येथे कृषी महाविद्यालयाची स्थापना करण्यात आली होती. त्याचाच पुढे विस्तार करून १८ मे १९७२ रोजी परभणीत मराठवाडा विभागातील कृषी क्षेत्राच्‍या विशेष गरजा व लोकभावना लक्षात घेऊन मराठवाडा कृषी विद्यापीठाची स्थापना झाली. हरितक्रांतीचे प्रणेते वसंतराव नाईक यांच्‍या जन्‍मशताब्‍दी वर्षानिमित्त राज्‍यातील कृषी क्षेत्रातील त्‍यांच्‍या अतुलनीय योगदानाबद्दल १ जुलै २०१३ रोजी विद्यापीठाचा नामविस्‍तार वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ असा करण्‍यात आला.
शिक्षण – १९५६ साली परभणी येथे कृषी महाविद्यालयाच्‍या स्‍थापनेने सुरुवात होऊन आज विद्यापीठांतर्गत १२ घटक व ४३ संलग्‍न महाविद्यालये आहेत. तसेच ९ घटक व २० कृषि तन्त्र विद्यालये, ३३ संलग्‍न कृषितंत्र निकेतने आहेत. याद्वारे विद्यार्थ्‍यांना कृषिविषयक शिक्षण मिळते. विद्यापीठामध्‍ये कृषी, उद्यानविद्या, कृषी व्‍यवसाय व्‍यवस्‍थापन, कृषी अभियांत्रिकी, गृहविज्ञान, अन्‍नतंत्रज्ञान यात दोन वर्षाचा पदव्‍युत्तर, तर आचार्य पदवी कार्यक्रम हा कृषी शाखेच्‍या नऊ विषयांत, अन्‍नतंत्रज्ञान शाखेतील पाच विषयांत, कृषी अभियांत्रिकी शाखेतील चार विषयांत व गृह विज्ञान शाखेत एका विषयात राबविण्‍यात येतो.
संशोधन – विद्यापीठात राज्‍य शासन अनुदानित ३४ संशोधन योजना व २४ अखिल भारतीय समन्‍वयक संशोधन प्रकल्‍प कार्यरत असून आजपर्यंत सव्‍वाशेपेक्षा जास्त विविध पिकांचे वाण, पंचवीसपेक्षा जास्‍त कृषी औजारे व यन्त्रे विकसित करून शेतकऱ्यांसाठी सहाशेपेक्षा जास्‍त तंत्रज्ञान शिफारसी प्रस्तुत केल्‍या आहेत.
विस्‍तार शिक्षण - विद्यापीठाचे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचण्‍याचे कार्य विस्‍तार शिक्षण गट (१), कृषी तन्त्रज्ञान माहिती केंद्र (१), विभागीय कृषी विस्‍तार केंद्र (४) तसेच ३ घटक व ८ अशासकीय कृषी विज्ञान केंद्राद्वारे केले जाते. विद्यापीठाचे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांच्‍या शेतापर्यंत जलदगतीने व प्रभावीपणे पोहोचण्‍यासाठी विद्यापीठ विविध नाविन्यपूर्ण विस्‍तार शिक्षण उपक्रम नियमित राबवीत असते.
दरवर्षी १८ मे रोजी खरीप पीक मेळावा (विद्यापीठ वर्धापनदिन) व १७ सप्टेंबर या मराठवाडा मुक्‍तिसंग्राम दिनाच्या दिवशी रबी पीक मेळावा घेण्‍यात येतो. शेतकऱ्यांना खरीप व रबी हंगामाबाबत मार्गदर्शन करून विद्यापीठाने तयार केलेल्‍या बियाणाचे वाटप केले जाते. सावित्रीबाई फुले यांच्या जयंती निमित्त ३ जानेवारी रोजी दरवर्षी महिला शेतकरी मेळावा आयोजित होतो. याचा लाभ राज्‍यातील लाखो शेतकरी बांधव घेतात. विद्यापीठाद्वारे दरवर्षी कृषि दैनंदिनी, कृषी दिनदर्शिका, विविध विषयांवरील पुस्तिका, घडीपत्रिका, शेतीभाती मासिक यांचे प्रकाशन होते.
मराठवाडा शिक्षक मतदार संघ
१९७४ साली मराठवाड्याला स्वतंत्र शिक्षक मतदार संघ मिळाला.आजपर्यंत या मतदारसंघातून खालील शिक्षक आमदारांनी शिक्षकांचे विधान परिषदेत प्रतिनिधित्व केले आहे.
पर्यटन
सिद्धार्थ उद्यान व प्राणी संग्रहालय हे औरंगाबाद येथील उद्यान आहे, जे मराठवाड्यातील एकमेव प्राणिसंग्रहालय आहे.
आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग चार, २०१८
संघाची अंतिम स्थिती
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
लाकूड
लाकूड हे सच्छिद्र आणि तंतुमय संरचनात्मक ऊतक आहे जे झाडे आणि इतर वृक्षाच्छादित वनस्पतींच्या देठ आणि मुळांमध्ये आढळते. ही एक सेंद्रिय सामग्री आहे - सेल्युलोज तंतूंचे  नैसर्गिक संमिश्र जे तणावात मजबूत असतात आणि लिग्निनच्या मॅट्रिक्समध्ये अंतर्भूत असतात जे कॉम्प्रेशनला प्रतिकार करतात. लाकडाची व्याख्या काहीवेळा झाडांच्या देठांमधील दुय्यम झायलेम म्हणून केली जाते,  किंवा झाडे किंवा झुडुपांच्या मुळांमध्ये समान प्रकारचे ऊतक समाविष्ट करण्यासाठी अधिक व्यापकपणे परिभाषित केले जाते. [ उद्धरण आवश्यक ]जिवंत झाडामध्ये ते सपोर्ट फंक्शन करते, ज्यामुळे वृक्षाच्छादित झाडे मोठी होऊ शकतात किंवा स्वतः उभी राहतात. ते पाने, इतर वाढणाऱ्या उती आणि मुळांमध्ये पाणी आणि पोषक द्रव्ये देखील पोहोचवते. लाकूड तुलनात्मक गुणधर्मांसह इतर वनस्पती सामग्रीचा आणि लाकूड, किंवा वुडचिप किंवा फायबरपासून तयार केलेल्या सामग्रीचा संदर्भ घेऊ शकते.
वर्ग:नैसर्गिक साधने वर्ग:लाकूड वर्ग:वनउपज
भारतातील सण व उत्सव
सांस्कृतिकदृष्ट्या वैविध्यपूर्ण असलेल्या भारतात अनेक सण व उत्सव साजरे केले जातात.
राष्ट्रीय सण
भारतात खालील तीन दिवस राष्ट्रीय सण म्हणून साजरे केले जातात.
वैष्णव सण आणि उत्सव
रामनवमी - चैत्र शुद्ध नवमी
बाह्यदुवे
*
ॲबोटाबाद
ॲबोटाबाद पाकिस्तानच्या खैबर पख्तुनख्वा प्रांतातील शहर आहे. येथील लोकसंख्या अंदाजे १४ लाख आहे. या शहराची स्थापना १८५३मध्ये झाली. यास ब्रिटिश सैन्याधिकारी मेजर जेम्स ॲबोटचे नाव दिलेले आहे.
कुलदैवत
त्या त्या विशिष्ट कुटुंबांमध्ये, ज्याची नित्य आराधना, पूजा केली जाते, ते त्या कुटुंबाच्या कुळाचे कुळदैवत किंवा कुलदैवत समजले जाते. विवाह वा मुंज अशा महत्त्वाच्या प्रसंगी होणाऱ्या कुळाचाराच्या वेळी, वा सणावारी किंवा दैनंदिन करावयाच्या पूजेच्या वेळी, प्रत्येक वेळेस 'कुळदेवतेची' पूजा करण्याची परंपरा आहे. 'कुळदैवत' हे,'देव' वा 'देवी' यांपैकी काहीही असू शकते. बहुतेककरून, कुळाचे पूर्वज ज्या ठिकाणी पूर्वी वास्तव्यास होते, त्या प्रदेशानजीकच्या परिसरातील प्रसिद्ध दैवत हे प्रामुख्याने, त्यांचे 'कुलदैवत' असते. माहूर, व त्याचे आसपासच्या सुमारे १००-१५० किलोमीटर परिसरातील राहणाऱ्या लोकांचे 'कुलदैवत' माहूरची रेणुका, कोल्हापूर परिसरात राहणाऱ्यांचे अंबा[जोतिबा]तर दक्षिणेकडून येथे आलेल्यांचे बालाजी हे कुलदैवत असू शकते. 'कुळदैवत' हे येणाऱ्या अरिष्टांपासून कुळाचे रक्षण करते, अशी समजूत आहे. शिवाजी महाराजांची कुळदेवता तुळजापूरची भवानी होती हे तर सर्वश्रुतच आहे.आपल्या कुलदेवतेची पूजा दरवर्षी त्या त्या ठिकाणी जाऊन करतात.
ॲबोटाबाद
पाकिस्तान मिलिटरी अकादमी या शहरात आहे.
कुलदैवत
वर्ग:कुलदैवते वर्ग:हिंदू दैवते
ॲबोटाबाद
२ मे, २०११ रोजी अमेरिकेच्या सैनिकांनी या शहरात घुसून दहशतवादी ओसामा बिन लादेनची हत्या केली.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे
शासकीय जिल्हा ग्रंथालये
भारत सरकारच्या ग्रंथालय विकास योजनेअंतर्गत 1955 मध्ये तत्कालीन मध्यप्रांतामधील विदर्भाच्या आठ जिल्ह्यांमध्ये शासकीय जिल्हा ग्रंथालये स्थापन करण्यात आली. राज्य पुनर्रचनेनंतर 1956 मध्ये विदर्भ भाग तत्कालीन मुंबई राज्यात समाविष्ट करण्यात आल्यानंतर ती योजनाही तशीच सुरू ठेवण्यात आली. यापैकी अमरावती येथील शासकीय जिल्हा ग्रंथालयाचे उन्नतीकरण करून दि. 1/11/1996 पासुन तेथे शासकीय विभागीय ग्रंथालय सुरू करण्यात आले. महाराष्ट्र शासनाने अमरावती/नागपूर विभागातील शासकीय जिल्हा ग्रंथालयाच्या धर्तीवर नाशिक, औरंगाबाद, मुंबई, पुणे विभागामधील प्रत्येक जिल्ह्यासाठी एक शासकीय जिल्हा ग्रंथालय स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला आहे. जिल्हा नियोजन मंडळातर्फे उपलब्ध करून दिलेल्या निधीमधून या ग्रंथालयांची स्थापना आणि विकास करण्याचे लक्ष्य ठरविण्यात आले आहे. 1996-97 मध्ये मुंबई उपनगर जिल्ह्यासाठी मुलुंड येथे आणि 1997-98 पासुन जालना, नाशिक, धुळे, रत्‍नागिरी, रायगड (कुलाबा), ठाणे (नेरूळ), पुणे आणि कोल्हापूर या जिल्ह्यांच्या मुख्यालयात ही ग्रंथालये स्थापन करण्यात आली आहेत. 1 मे 2005 पासुन मुंबई शहर, सातारा, बीड आणि नांदेड येथे शासकीय जिल्हा ग्रंथालये स्थापन करण्यात आलेली आहेत. 2009-10 या वर्षाच्या सुरुवातीस 10 शासकीय जिल्हा ग्रंथालयांना पदनिर्मितीसाठी शासनाने मान्यता दिल्यामुळे ती लवकर स्थापित होतील आणि पुढीलवर्षी उर्वरीत 5 शासकीय जिल्हा ग्रंथालये स्थापित होतील. ग्रामीण भागात विनामूल्य ग्रंथसेवा देऊन जनतेमध्ये वाचनाची आवड वाढवणारी विदर्भातील "4 क योजना" राज्यातील सर्व जिल्ह्यातून लागू होत आहे. या योजनेअंतर्गत ग्रामीण, दुर्गम भागातील शाळा, ग्रामपंचायती, महिला मंडळे, युवक मंडळे, सार्वजनिक ग्रंथालये यांना 500 रु. अनामत व 150 रु. प्रवेश शुल्क (दोन वर्षासाठी) भरून संस्था सभासदत्व दिले जाते. साधारणपणे 25 ग्रंथांचा एक संच संस्था सभासदांना देण्यात येतो. 1 ते 2 महिने मुदतीनंतर संच बदलून देण्यात येतात. संबंधित संस्थांना स्थानिक देवघेवीची व ग्रंथ परतीची जबाबदारी पार पाडावी लागते. केंद्रावरील वाचकांचा प्रतिसाद लक्षात घेऊन ग्रंथसंख्या वाढविण्यात येते जिल्ह्याच्या मुख्यालयी मोफत वाचन कक्ष, स्पर्धा परीक्षा ग्रंथ विभाग, संदर्भ ग्रंथ विभागाची सोय उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. मोफत वाचनकक्षात बसून वाचण्यासाठी वृत्तपत्रे, नियतकालिके यासोबतच ग्रंथही उपलब्ध करून दिले जातात. विदर्भातील शासकीय जिल्हा ग्रंथालयांमधून 100 रु. अनामत व 20 रु. प्रवेश शुल्क (दोन वर्षासाठी) भरून वैयक्तिक सदस्यत्व देण्याची सोय करण्यात आली आहे. ग्रामीण भागातील केंद्रांना ग्रंथवाटप करणे हे प्रमुख उद्दिष्ट असल्यामुळे विदर्भातील शासकीय जिल्हा ग्रंथालयांना ग्रामीण भागात ग्रंथांची ने-आण करता यावी यासाठी वाहनेही देण्यात आली आहेत. ग्रामीण भागातील जनतेमध्ये वाचनाची आवड जोपासण्याच्या दृष्टीने, त्यांचा ग्रंथांशी परिचय व्हावा यासाठी ग्रंथप्रदर्शने, वाचन शिबिरे, व्याख्याने स्थानिक केंद्र व्यवस्थापकाच्या सहकार्याने आयोजित केली जातात.
मोहिनी (अभिनेत्री)
महालक्ष्मी श्रीनिवासन तथा मोहिनी (९ जून, इ.स. १९७८:चेन्नई, तमिळनाडू, भारत - ) ही मल्याळम आणि तमिळ चित्रपटांतून अभिनय केलेली अभिनेत्री आहे.
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
महानगर टेलिफोन निगम लिमिटेड
महानगर टेलिफोन निगम लिमिटेड (इंग्लिश: Mahanagar Telephone Nigam Limited, bse: 500108, nse: MTNL, संक्षेप: एम.टी.एन.एल.) ही भारत देशामधील एक दूरध्वनी सेवा पुरवणारी कंपनी आहे. एम.टी.एन.एल. देशाच्या दिल्ली व मुंबई ह्या दोन सर्वात मोठ्या महानगरांमध्ये दूरध्वनी व इतर संलग्न सेवा पुरवते. १०० टक्के भारत सरकारच्या मालकीची असलेली व भारतामधील नवरत्‍न कंपन्यांपैकी एक असलेली एम.टी.एन.एल. गेल्या काही वर्षांमध्ये सातत्याने तोट्यात चालत आहे. भारतामधील मोबाईल फोन वापरामध्ये झालेली लक्षणीय वाढ व खाजगी स्पर्धकांच्या तुलनेत एम.टी.एन.एल.ची कमकुवत व विस्कळीत सेवा हे ह्यामागील प्रमुख कारण मानले जाते.
भारत संचार निगम लिमिटेड ही दुसरी सरकारी दूरसंचार कंपनी दिल्ली व मुंबई व्यतिरिक्त भारताच्या इतर भागांमध्ये दूरध्वनी सेवा चालवते.
बाह्य दुवे
वर्ग:नवरत्‍न कंपन्या वर्ग:मुंबई रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या‎ वर्ग:राष्ट्रीय रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या वर्ग:भारतातील भ्रमणध्वनिसेवा प्रदानकर्ते वर्ग:भारतातील दूरध्वनी सेवा प्रदानकर्ते
रॉड्रिगो थॉमस
रॉड्रिगो थॉमस (२४ जानेवारी, १९९१:कॅनडा - हयात) हा 🇨🇦 canadaच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.
संदर्भ
वर्ग:कॅनडाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:कॅनडाचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
देवससाणा
हा पक्षी आकाराने अंदाजे कबुतरासारखा परंतु बारक्या चणीचा असतो. वरून विटकरी तांबड्या रंगाचा असतो. खालच्या भागाचा रंग बदामी असतो. त्यावर भल्याचा पत्त्याच्या आकाराचे खुणा असतात. टोकदार पंख असतात. तोल काळे व शेपटी करडी असते. गोलसर शेपटीचे टोक काळे असतात. मादी: तांबूस रंगाची असते. डोके व मानेवर आडवे पट्टे असतात. उजाड रानात एखाद्या काठीवर बसलेला किंवा हवेत तरंगणारा आढळतो.
वितरण
भारत(India), श्रीलंका(Sri lanka) , मालदीव(Maldives) , लक्षद्वीप(lakshyadweep)आणि अंदमान (Andaman) बेटात हिवाळी पाहुणे असतात. पाकिस्तानातील वायव्य सरहद प्रांत ते बलुचिस्थान आणि पंजाब ह्या भागात पर्वतीय आणि भारतात पश्चिम हिमाचल प्रदेशात वीण भागात आढळतात
निवासस्थाने
माळराने आणि शहराजवळी भागात आढळतात
मांडुस
मांडुस हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
कुलाचार
विविध महत्त्वाचे कार्यप्रसंगाचे वेळी,वेगवेगळ्या कुळात, केल्या जाणारे कुलदैवतपूजन, होम ,हवन इत्यादी धार्मिक क्रियांना कुलाचार म्हणतात.कुलाचार अथवा कुळाचार म्हणजे एखाद्या कुटुंबामध्ये धार्मिक आचाराचे/व्रतवैकल्याचे पालन करतांना, वंशपरंपरेने चालत आलेल्या काही विशिष्ट पद्धतींचे अवलंबन करणे आहे.एकच सण/धार्मिक कृत्य साजरे करतांना वेगवेगळ्या प्रांतामधील लोकांच्या वेगवेगळ्या पद्धती असतात.त्याप्रमाणेच, वेगवेगळ्या कुटुंबामध्येही कुलाचार वेगवेगळा असतो.
वर्ग:हिंदू धर्म उपासना पद्धती
टरबुजापूर
टरबुजापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ९२९
महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
वर्ग:इ.स.च्या ९२० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
स्टॅन्ले पर्लमान
स्टॅन्ले मार्क पर्लमान (२२ डिसेंबर, १९५०:केपटाउन, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा 🇮🇱 israelकडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९९०च्या आयसीसी चषकांमध्ये त्याने इस्रायलच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते.
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म वर्ग:इस्रायलचे क्रिकेट संघनायक वर्ग:इस्रायलचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स.पू. २९१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. २९१ वर्ग:इ.स.पू.चे २९० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
सोहेल तनवीर
सोहेल तनवीर (डिसेंबर १२, १९८४ - हयात) हा पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू आहे. तो डावखुरा गोलंदाज असून मध्यमगती, तसेच मंदगती अश्या दोन्ही प्रकारांतील गोलंदाजी करू शकतो.
राज्य मध्यवर्ती ग्रंथालय
राज्याच्या सार्वजनिक ग्रंथालय पद्धतीची शिखर संस्था म्हणून भूतपूर्व मुंबई सरकारच्या काळात मुंबई ग्रंथालय विकास समितीच्या (फैजी समिती) शिफारसीनुसार राज्य मध्यवर्ती ग्रंथालयाचा दर्जा 1947 मध्ये देण्यात आलेले हे मध्यवर्ती ग्रंथालय करारान्वये रॉयल एशियाटिक सोसायटीकडे चालविण्यासाठी सुपूर्द केले होते ते दि. 1/07/1994 पासून एशियाटिक सोसायटीच्या व्यवस्थापनाकडून शासनाने स्वतःच्या ताब्यात घेतले आहे व राज्य मध्यवर्ती ग्रंथालय म्हणून कार्यरत आहे. ग्रंथ प्रदान कायदा, 1954 (Delivery of Books Act, 1954) अन्वये भारतात प्रकाशित होणारे सर्व भाषेतील ग्रंथ व नियतकालिके प्रकाशकांतर्फे या ग्रंथालयास प्राप्त होतात. त्याचप्रमाणे मुद्रण व ग्रंथ नोंदणी कायदा, 1867 (Press and Registration of Books Act, 1967) अन्वये मुद्रकातर्फे पाठविण्यात येणारे मराठी ग्रंथ देखील या ग्रंथालयात जतन करून ठेवण्यासाठी व संदर्भासाठी प्राप्त होतात. भारताच्या राष्ट्रीय ग्रंथालयाचे "प्रादेशिक केंद्र" म्हणून या ग्रंथालयाला भारत सरकारची मान्यता आहे. राज्यातील व भारतातील कोणत्याही नागरिकास संदर्भ व संशोधनासाठी या ग्रंथलायाचा विनामूल्य फायदा घेता येतो. राजा राममोहन रॉय ग्रंथालय प्रतिष्ठानच्या सहकार्याने समृद्ध बाल विभाग उभारण्यात आला आहे. त्याचा लाभ बालकांना होतो. स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांना या ग्रंथालयात बसून अभ्यास करण्यासाठी स्वतंत्र कक्षाची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
न्यूटनचा वैश्विक गुरुत्वाकर्षणाचा नियम
न्यूटनचा वैश्विक गुरुत्वाकर्षणाचा नियम हे सांगते की विश्वातील प्रत्येक वस्तुमान बिंदू इतर प्रत्येक वस्तुमान बिंदू एका बलाने आकर्षून घेते, जे त्यांच्या वस्तुमानांच्या गुणाकाराशी प्रत्यक्ष समानुपाती आणि त्यांच्यातील अंतराच्या वर्गाची व्यस्तानुपाती असते. (वेगळ्यापद्धतीने दोन गोलीय समान वस्तुमान त्यांचे वस्तुमान केंद्रातच जणू एकवटलेले आहे असे ते एकमेकांना आकर्षून आणि आकर्षिले जातात हे सिद्ध केले.) हा सामन्य भौतिक नियम न्यूटनने प्रायोगिक निरिक्षणांनी केलेल्या प्रतिस्थापनेने बनविला गेला आहे. हे अभिजात यामिकीचे मुख्य अंग असून ५ जुलै १९६८ मध्ये पहिल्यांदा न्यूटनच्या पुस्तकात फिलॉसॉफी नॅचरालिस प्रिन्सिपिया मॅथेमॅटिका ("प्रिन्सिपिया") सूत्रबद्धपणे मांडले गेले. (जेव्हा न्यूटनचे पुस्तक १९८६ मध्ये रॉयल सोसायटीत मांडले गेले, तेव्हा रॉबर्ट हूकने न्यूटनने व्यस्तानुपाती नियम त्याच्याकडून मिळवल्याचा दावा केला – ह्यासाठी इतिहास पहा) आधुनिक भाषेत हा नियम खालीलप्रमाणे मांडला जातो: where:
नोकिया एन७८
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००८ मध्ये प्रकाशित झाला.
नागपूर प्रांत
नागपूर प्रांत हे ब्रिटीश भारताचा एक प्रांत होते ज्यामध्ये सध्याच्या मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र आणि छत्तीसगड राज्यांचा काही भाग व्यापलेला होता. नागपूर शहर प्रांताची राजधानी होते.
१८६१ मध्ये, नागपूर प्रांत सागर आणि नर्मदा प्रांतांसह मध्य प्रांतांमध्ये विलीन झाले.
इतिहास
१८५३ मध्ये वारसदार तिसऱ्या रघूजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर नागपूर प्रांत स्थापन करण्यात आले. ब्रिटिशांनी नागपूरच्या राजवटीचे अनुबंधन सिद्ध करण्यासाठी  व्यापगत सिद्धांताचा उपयोग केला. या प्रांतात नागपूरच्या मराठा भोसले म, १८ व्या शतकात मध्य आणि पूर्वेकडील भारतातील बरीच जागा जिंकणाऱ्या मराठा साम्राज्याच्या नागपूरच्या  शक्तिशाली मराठा भोसले  महाराजांच्या सत्तासटेचा समावेश होता. १८१८ मध्ये तिसऱ्या इंग्रज-मराठा युद्धाच्या समाप्तीनंतर, भोसले महाराज सहाय्यक आघाडीकडे सुपूर्द झाले, आणि ब्रिटिश राजवटीच्या अधीन असलेल्या नागपूर हे एक रियासत बनले. त्यानंतर त्याचे कामकाज आयुक्त गव्हर्नर जनरल ऑफ इंडियाच्या अधीन होते.
१८६१ मध्ये, नागपूर प्रांत सागर आणि नर्मदा प्रांतात विलीन झाले आणि नवीन मध्य प्रांत आणि बेरार प्रशासकीय विभागाची स्थापना झाली. नागपूर, भंडारा, चांदा, वर्धा आणि बालाघाट हे जिल्हे नव्या प्रांताचा नागपूर विभाग झाले, तर दुर्ग, रायपूर आणि बिलासपूर हे छत्तीसगड विभाग बनले. छिंदवाडा जिल्ह्याला नर्मदा विभागात जोडले गेले.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग:नागपूरचा इतिहास वर्ग:ब्रिटिश भारत
सानिया खान
सानिया इकबाल खान (२३ मार्च, इ.स. १९८५:मुलतान, पाकिस्तान - ) ही 🇵🇰 pakistanकडून एकदिवसीय आणि टी२० क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी व मध्यमगती गोलंदाजी करते.
खान आपला पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना १२ फेब्रुवारी, इ.स. २००९ रोजी विरुद्ध खेळली.
वर्ग:पाकिस्तानच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लोहगांव
लोहगांव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुण्याजवळ असलेले एक गाव आहे. येथे वायुसेनेचा तळ व नागरी विमानतळ आहे.
हे गाव पुणे महापालिकेच्या हद्दीत आहे.
वर्ग:पुण्याची उपनगरे
सोरेन हेन्रिकसन
सोरेन हेन्रिकसन (१ डिसेंबर, १९६४:रोडोर्व्ह, डेन्मार्क - हयात) हा undefinedकडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९९० आय.सी.सी. चषकात त्याने डेन्मार्कच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते.
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:डेन्मार्कचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू
साद बिन झफर
साद बिन झफर (१० नोव्हेंबर, १९८६:पाकिस्तान - हयात) हा 🇨🇦 canadaच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.
संदर्भ
वर्ग:कॅनडाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:कॅनडाचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संवाहनशास्त्र
रोग बरे करण्यासाठी देण्यात येणाऱ्या अनेक मसाजांच्या अनेक पद्धतींपैकी संवाहनशास्त्र अर्थात मसाज ही एक पद्धत आहे. आरोग्य रक्षणासाठी उपयुक्त अशी ही पद्धत आहे.
अधिक माहिती येथे आहे
वर्ग:चिकित्साशास्त्र वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
ताट
ताट हे एक पसरट, आठ ते पंधरा इंच व्यासाचे वर्तुळाकार बुटके पात्र आहे. मराठी पद्धतीच्या जेवणासाठीचे भात-पोळीसारखे अन्न ताटात वाढतात. ताट हे पितळेचे किंवा चांदीचे असते. ताटाचे काठ हे एखाद इंच लांबीचे असून ताटाशी विशाल कोन केलेले व बाहेरच्या बाजूला दुमडलेले असतात. जर काठाचा हा कोन नव्वद अंशाचा असेल तर त्या ताटाला थाळी किंवा गुजराथी पद्धतीची थाळी म्हणतात. महाराष्ट्राच्या बाहेर ताटाऐवजी बहुधा थाळीचा वापर होतो. थाळी जर पितळेची असेल तर तिला महाराष्ट्राच्या ग्रामीण भागात पितळी म्हणतात.
वाटी ही ताटाची जोडीदारीण असते. ताट-वाटी किंवा ताटे-वाट्या हे शब्द असेच उच्चारले जातात.
ताटाचा व्यास जर आठ इंचापेक्षा कमी असेल तर त्याला ताटली म्हणतात.
वर्ग:पाकसाधने वर्ग:भारतीय पाकसाधने वर्ग:दैनंदिन वापरातील वस्तू
इ.स. १६०५
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६०५ वर्ग:इ.स.च्या १६०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
श्री सरस्वती विद्यालय व कनिष्ठ महाविद्यालय अंबवणे
श्री सरस्वती विद्यालय व कनिष्ठ महाविद्यालय अंबवणेची स्थापना गावातील शंकरराव तळेकर यांनी केली. विद्यालयामध्ये माध्यमिक शिक्षण हे मराठी माध्यमातून तसेच इच्छुक विद्यार्थ्यांसाठी सेमी इंग्लिश मधूनही शिक्षण दिले जाते. महाविद्यालयनीन शिक्षण कला, वाणिज्य, शास्त्र या  शाखा मधून उपलब्ध आहे.अंबवणे पंचक्रोशीतील प्रती वर्षी जवळपास ५०० ते ९०० विद्यार्थी शिक्षणाचा लाभ घेत आहेत.
प्रशालेच्या भव्य इमारतीसह क्रीडांगण, संगणक कक्ष, प्रयोगशाळा, इ. गोष्टी विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाठी शाळा उपलब्ध करून देत असते. उदा. गटपातळी वरील क्रीडा स्पर्धा, विज्ञान प्रदर्शन, सांस्कृतिक कार्यक्रम, वक्तृत्व स्पर्धा, कविता वाचन, रांगोळी स्पर्धा,गायन स्पर्धा,निबंध स्पर्धा अशा अनेक स्पर्धांचे आयोजन प्रशाला करते. विद्यार्थी स्कोलर्शीप, एलेमेनट्री, एन्टर्मेजिएट चित्रकलेच्या स्पर्धा परीक्षांमध्ये ही भाग घेतात आणि यश मिळवतात. कबड्डी, खो-खो आणि लेझीम यांनी नेहमीच क्रीडांगण गाजवले आहे.
हरळी
हरळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:खंडाळा तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
डाव (पात्र)
स्वयंपाकातील खाद्यपदार्थ वाढण्यास वापरण्यात येणारा एक मोठा चमचा.याला पळी असे ही म्हणतात.
स्वरूप
डाव मुख्यतः स्टील या धातूपासून बनलेला असतो.
वापर
खाद्यपदार्थ वाढण्यास वापरात येते. वर्ग:पाकसाधने
जोडगव्हाण
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ६८०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६८० वर्ग:इ.स.च्या ६८० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
मसाज
वर्ग:चिकित्साशास्त्र वर्ग:उपचारपद्धती वर्ग:पर्यायी उपचारपद्धती वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र वर्ग:रिकामी पाने
मान्या (अभिनेत्री)
मान्या (७ ऑक्टोबर, १९८२ - ) ही भारतीय अभिनेत्री आहे. हिने मल्याळी, तेलुगु, कन्नड आणि तमिळ चित्रपटांतून अभिनय केला आहे.
कारकीर्द
मान्याने ४०पेक्षा अधिक चित्रपटांतून अभिनय केला आहे. तिने कोलंबिया विद्यापीठातून गणित आणि सांख्यिकीमध्ये दुहेरी पदवी तसेच व्यवस्थापनाची उच्चपदवी मिळवली. ही न्यू यॉर्कमध्ये क्रेडिट स्विस मध्ये उपाध्यक्ष पदावर काम करते.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:मल्याळी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हेन्री चौथा, पवित्र रोमन सम्राट
हेन्री ०४ वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १०५० मधील जन्म वर्ग:इ.स. ११०६ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्लिन डेव्हिस
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म वर्ग:हाँग काँगचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सांचो पहिला, पोर्तुगाल
सांचो ०१ वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. ११५४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२११ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वारकरी (पक्षी)
वारकरी किंवी चांदी (इंग्लिश: Coot; हिंदी:आरी, खाराकुल, टीकारी; गुजराती:आड, दसाडी) हा एक पक्षी आहे.
हा पक्षी आकाराने लहान कोंबडीएवढा असतो. अंगाने लहानखुरी भुंडी असते. पाण्यात तरंगताना दुरून बद्कासारखा दिसतो. कपाळावर चांदीसारखा टिळा असतो. चोच हस्तीदंतासारखी पांढरी असते. ह्यावरून तिची ओळख पटते. पायाची बोटे कातडीने जोडलेली असतात. नर मादी दिसायला सारखेच असतात. हे पक्षी थव्याने आढळून येतात.
वितरण
भारतीय उपखंड आणि श्रीलंकेत निवासी आणि जुलै – ऑगस्ट या काळात आढळतात.
निवासस्थाने
हे पक्षी दलदली आणि सरोवरे, झिलानी, आणि तळी या भागात आढळतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
लोही
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
आंद्री बेरेंजर
आंद्री बेरेंजर तथा आंद्री रफॅलो किंवा आंद्री रफॅलो बेरेंजर (२९ ऑगस्ट, १९९१:कोलंबो, श्रीलंका - ) हा undefinedकडून २०१४ ते २०१५ दरम्यान १० आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. २०२१ पासून त्याने 🇶🇦 qatarकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मध्ये पदार्पण केले.
वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुखन फैझ
सुखन फैझ (९ मार्च, इ.स. १९८८:मुलतान, पाकिस्तान - ) ही 🇵🇰 pakistanकडून एकदिवसीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी करते.
फैझ आपला पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना ९ मार्च, इ.स. २००९ रोजी विरुद्ध खेळली.
वर्ग:पाकिस्तानच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मोरोपंत विश्वनाथ जोशी
डॉ. सर मोरोपंत विश्वनाथ जोशी (१८६१-५ एप्रिल १९६२) हे तत्कालीन मध्य प्रांतातल्या (’सेन्ट्रल प्रॉव्हिन्सेस ॲन्ड बेरार’मधल्या) अमरावती शहरातील एक विख्यात बॅरिस्टर वकील होते. ते मध्य प्रांताच्या कायदेमंडळाचे सदस्य होते. १९३३मध्ये ते तेथून निवृत्त झाले. तत्पूर्वी त्यांनी त्यांच्याकडे असलेले गृहमंत्रिपद १९२५ साली सोडले होते.
त्यांनी नागपूर विद्यापीठाची साहित्यातील डॉक्टरेट मिळवली होती. ’
मोरोपंत हिंदुस्थान सरकारच्या ’बाल विवाह प्रतिबंधक कायद्या’चे परीक्षण करणाऱ्या १० जणांच्या मंडळाचे सदस्य होते. हा कायदा २८-९-१९२९ रोजी पास झाला.
कौटुंबिक माहिती
मोरोपंतांच्या पत्‍नीचे नाव यशोदाबाई. त्यांनी आपल्या आयुष्याची जीवनगाथा ’ए मराठी सागा - दि स्टोरी ऑफ सर मोरोपंत आणि लेडी यशोदाबाई जोशी' नावाच्या इंग्रजी पुस्तकाद्वारे सांगितली आहे. हे पुस्तक यशोदाबाई आणि त्यांची कन्या माणिकबाई भिडे यांच्यातील संवाद या स्वरूपात आहे. संपादन वा.वि. भिडे यांनी केले आहे. हे पुस्तक २००३ साली प्रकाशित झाले.
मो.वि. जोशी यांचे नाट्यप्रेम
वकिलीशिवाय मो.वि. जोशी यांना साहित्य, नाटक, कला व समाजकार्य या विषयांत रस होता. या सर्व क्षेत्रांत काम करताना त्यांनी आपल्या विद्वत्तेचा आणि ज्ञानाचा समाजाला उपयोग होईल असे पाहिले. मो.वि.जोशींना नाट्यकलेबद्दल आणि नाट्यकलावंतांबद्दल खूप प्रेम होते. नाटक हे मनोरंजनाबरोबरच प्रचाराचे उत्तम साधन असल्याची त्यांना जाण होती. नाटकांतील स्त्री-भूमिका स्त्रियांनीच कराव्यात या मताचे ते होते. यासाठी ते सतत प्रयत्‍नशील असत. त्यांच्या विनंतीवरून अनेक स्त्रिया नाटकात काम करायला तयार झाल्या.
सन्मान
वर्ग:इ.स. १८६१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६२ मधील मृत्यू वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलने
इ.स. १६०४
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६०४ वर्ग:इ.स.च्या १६०० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अब्राश खान
अब्राश खान (२३ जुलै, १९९८:पेशावर, पाकिस्तान - हयात) हा 🇨🇦 canadaच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.
चॅलेंजर करंडक
हे सुद्धा पहा
वर्ग:भारतातील क्रिकेट स्पर्धा
भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान-३
भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान-३ हे भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था द्वारे विकसित उपग्रह वाहन आहे. १८ डिसेंबर २०१४ रोजी सकाळी नऊ वाजता या यानाने सतीश धवन अंतराळ केंद्र येथुन अंतराळाच्या दिशेने झेप घेतली. या प्रायोगिक उड्डाणामध्ये इस्रोने या स्वरूपाच्या उड्डाणासाठी लागणाऱया सर्व चाचण्या घेतल्या. या सर्व चाचण्या यशस्वीपणे पूर्ण झाल्या. हे उड्डाण मानवरहित होते. उड्डाण प्रायोगिक असल्यामुळे प्रक्षेपणानंतर काही वेळाने यान बंगालच्या उपसागरात उतरविण्यात आले.