cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
दक्षिण आशियाई अश्मयुग
होमो इरेक्टस
भारतीय उपखंडातील नवाश्म युगातील अवशेषांचा शोध (७००० ई.स.पू. - ५५०० ई.स.पू.) हरियाणाच्या पिंजोर येथून एचएमटी कॉम्प्लेक्समधून वाहणाऱ्या ( सरस्वती नदीचे पुराजलमार्ग) नदीच्या काठावर ब्रिटिश भूगर्भशास्त्रज्ञ आणि जीवाश्मशास्त्रज्ञ गाय एलकॉक पिलग्रिम यांनी लावला होता. यांनी १५ लाख वर्षे शोधला आर्ष मानवी दात आणि की एक जबडा भाग प्राचीन लोक, ज्याने हे आदी मानव बुद्धिमान होमिनिनि असल्याचे निर्देशित   झाले आणि ते अशूलियन अशूलियन काळाच्या १५,००,०००वर्षांपूर्वी (आताच्या चंदीगड जवळील) पिंजोर प्रदेशात राहत असल्याचे आढळले. हरियाणामधील पिंजोर ते नालागड (हिमाचल प्रदेशातील सोलन जिल्हा) पर्यंत या भागात निम्न पुराणाश्मयुग कालावधीची क्वार्टझाइट साधनांचा शोध लागला आहे.
होमो सेपियन्सचे आगमन
तंतुणिका डीएनएचे विश्लेषण केल्यावर कळले आहे कि होमो सेपियन्सचे दक्षिण आशियात स्थलांतरण ७५,००० ते ५०,००० वर्षांपूर्वीचे आहे. Y गुणसूत्र हॅलोग्रुपच्या एका विश्लेषणात मदुराईच्या पशचिमेकडील गावातला एक माणूस या स्थलांतरित मनुष्यांचा थेट वंशज आहे असे आढळले आहे. श्रीलंकेतील लेण्यांमध्ये दक्षिण आशियातील आधुनिक होमो सेपियन्सची सर्वात आधीची नॉन-माइटोकॉन्ड्रियल (तंतुणिक) अभिलेख सापडले आहे. हे ३४,००० वर्षांपेक्षा जुने आहेत. (केनेडी २०००: १८०) भारतातील दक्षिण उत्तर प्रदेश मधील बेलन मध्ये अवशेषांचे वय रेडिओकार्बनी वयमापनात १८,०००-१७,००० वर्षे असल्यायचे स्पष्ट झाले आहे. भीमबेटकाच्या दगडी आश्रयस्थानांमध्ये मानव ऊर्ध्व पुराणाश्मयुगा पर्यंत (१० वे ते ८ वे सहस्त्रक इ.स.पू.) वास्तव्य करीत होते आणि येथील भित्तिचित्र इ.स.पू. ३०,००० मधील आहेत आणि जवळजवळ १०,००,००० वर्ष जुन्या ऑडिटोरियम रॉक शेल्टरच्या शेवटी कपसारखे छोटे खळग आहेत; शिवालिक आणि पोठवार  (पाकिस्तान) प्रदेश यथे अनेक पृष्ठवंशीय जीवाश्म राहते आणि अश्मयुगातील साधने सापडले आहेत. या काळात मानव बहुतेक वेळा चर्ट, जास्पर आणि क्वार्टझाइट वापरत असत.
नवाश्म काळ
असिरॅमिक नवाश्म काळ (मेहरगड पहिला, बलुचिस्तान, पाकिस्तान, याला "अर्ली फूड प्रोडक्शनिंग एरा" देखील म्हटले जाते) ७००० ते ५५००० इ.स.पू. पर्यंत होता. सिरॅमिक नवाश्म काळ इ.स.पू. ३३०० पर्यंतचा काळ आहे, ज्याची आरंभिक हडप्पा (कांस्यपाषाण युग ते आरंभिक ब्राँझ युग) कालावधीमध्ये संपृक्ति झाली. भारतात सगळ्यात जुन्या नवाश्म काळातील्या सुमारे ७वे सहस्रक इ.स.पू.च्या अवशेष स्थळांपैकी काही मध्य गंगा प्रदेशातील लाहुरादेवा आणि गंगा आणि यमुना नद्याच्या संगम जवळच्या झुसी येथे आहेत. सध्याच्या हरियाणा राज्यातील भिराना नावाच्या पुरातन सरस्वती नदीपात्रातील आणखी एक जागा सापडली आहे ज्याच्या नवाश्म पातळीचे कालनिर्धारण  सुमारे ७६०० ई.स.पू. कालावधीचे झाले आहे. दक्षिण भारतात नवाश्म काळाची सुरुवात इ.स.पू. ३००० पासून झाली आणि हा काळ सुमारे १४०० इ.स.पू. पर्यंत टिकला. आंध्र - कर्नाटक प्रदेशात नंतर दक्षिण तमिळनाडूमध्ये विस्तारल्या गेलेल्या दक्षिण भारतीय नवाश्म काळाचे वैशिष्ट्य म्हणजे इ.स.पू. २५०० पासूनचे खंगारक स्तूप आहेत. तिरुनलवेली जिल्ह्यातील आदिचनल्लूरमध्ये आणि उत्तर भारतातील केलेल्या तुलनात्मक उत्खननात महापाषाण संस्कृतीच्या दक्षिणेकडील स्थलांतराचा पुरावा मिळाला आहे. महापाषाण घटातील दफनांच्या अस्तित्वाचा अगदी स्पष्ट पुरावा म्हणजे इ.स.पू. १००० च्या आसपासचे पुरावे आहेत, ज्यांचा तामिळनाडूमधील विविध ठिकाणी शोध लागला आहे, विशेषतः तिरुनलवेलीपासून २४ किलोमीटर अंतरावर आदिचनल्लूर येथे, जिथे भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभागातील पुरातत्त्वशास्त्रज्ञांने मानवी कवट्या, सांगाडे आणि हाडे, कुसळे, जळलेल्या तांदळाचे धान्य आणि नवाश्मी कुठार असलेले १२ घट शोधून काढले, ज्यायोगे २८०० वर्षांपूर्वी नवाश्म काळ अस्तित्वात असल्याची पुष्टी झाली आहे. पुरातत्त्वशास्त्रज्ञांनी भविष्यकाळात नवीन ज्ञानाचे स्रोत म्हणून आदिचनल्लूरकडे परत जाण्याची योजना आखली आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:दक्षिण आशियाची भौगोलिक रचना
काशिफ दाउद
काशीफ दाउद (१० फेब्रुवारी, १९८६:सियालकोट, पाकिस्तान - हयात) ही undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करतो.
वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वसंतवाडी (मंगरुळपीर)
वसंतवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मंगरुळपीर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
प्रताप सिंहा
प्रताप सिंहा ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
वर्ग:चे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय राजकारणी
पूना हॉस्पिटल, पुणे
भारतातील महाराष्ट्र राज्यातल्या पुणे शहरातील मोठे रुग्णालय आहे.
वर्ग :पुण्यातील रुग्णालये
पारंपारिक वाण (बियाणे)
वर्ग:पिके
टाकरखेडे रेल्वे स्थानक
टाकरखेडे रेल्वे स्थानक भुसावळ-सुरत रेल्वेमार्गावरील एक स्थानक आहे. जळगाव जिल्ह्यातील या स्थानकावर पाच पॅसेंजर गाड्या थांबतात.
संदर्भ
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
ज्यूलिअस फ्यूशिक
= सुरुवातीचे जीवन = ज्यूलिअस फ्यूशिक यांचा जन्म प्रागमधील एका कामगारवर्गीय घरात झाला. त्यांचे वडील पोलाद कामगार होते. १९१३ साली त्यांचा परिवार प्रागपासून पिल्झेन येथे स्थलांतरित झाला. ज्यूलिअस १२ वर्षांचे असताना त्यांनी "स्लोव्हान" नामक वृत्तपत्र सुरू करण्याचे ठरवले होते. राजकारण व साहित्य या दोन्ही क्षेत्रांत त्यांना रस होता. किशोरवयात असताना ते बरेचदा स्थानिक हौशी थिएटरमध्ये अभिनय करायचे.
= पत्रकारिता व राजकारण =
= दंड व मृत्यू =
= विचारधारेचे चिन्ह म्हणून फ्यूशिक =
= पुनरावलोकन =
वर्ग:चेकोस्लोव्हाकियन पत्रकार वर्ग:इ.स. १९०३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००६-०७
मोसम आढावा
वर्ग:इ.स. २००६ मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. २००७ मधील क्रिकेट
भारतातील गव्हर्नर-जनरलांची यादी
भारतात गव्हर्नर-जनरल पदाची निर्मिती रेग्युलेटिंग अ‍ॅक्ट १७७३ कायद्यानुसार झाली. त्यावेळी बंगाल प्रांत असल्याने न्यायालयाने नियुक्त संचालक मंडळाने अर्थात, ईस्ट इंडिया कंपनीच्या न्यायालयाने गव्हर्नर जनरल या पदाची निर्मिती केली.
Chater Act(सनदी कायदा) १८३३ या शीर्षकासह 'गव्हर्नर-जनरल ऑफ इंडिया' नेमला गेला.
१७७३ च्या नियमन अधिनियमाने फोर्ट विल्यम ऑफ प्रेसीडेंसीचे गव्हर्नर जनरल किंवा बंगालचे गव्हर्नर जनरल या उपाधीने ईस्ट इंडिया कंपनी (ईआयसी)च्या कोर्टाचे संचालक नियुक्त करण्यासाठी हे कार्यालय तयार केले. न्यायालयाचे संचालक नियुक्त केले गेले. गव्हर्नर जनरलला मदत करण्यासाठी फोर कौन्सिल ऑफ इंडिया (jsjjndjदेचा निर्णय बंधनकारक होता.
सेंट हेलेना अ‍ॅक्ट १८३३. (किंवा भारत सरकारचा कायदा १८३३) यांनी या कार्यालयाला नव्याने नियुक्त केलेले गव्हर्नर-जनरल ऑफ इंडिया.
१८५८ च्या भारत सरकारचा कायदा लागू केल्यावर, मुकुटचे प्रतिनिधित्व करणारे गव्हर्नर जनरल व्हायसरॉय म्हणून ओळखले जाऊ लागले. 'व्हायसरॉय' हा पदनाम बहुधा सामान्य भाषेत वापरला जात असला तरी त्याला वैधानिक अधिकार नव्हते आणि संसदेत कधीच कार्यरत नव्हते. १८५८ च्या घोषणेने लॉर्ड कॅनिंगला "पहिला व्हायसराय आणि गव्हर्नर जनरल" म्हणून संबोधिले, परंतु १८५८ च्या घोषित घोषणेने भारत सरकारची सत्ता स्वीकारण्याची घोषणा केली, परंतु त्याचे वारसदार म्हणून नियुक्त केलेल्या वॉरंटपैकी कोणीही त्यांना 'व्हायसराय' आणि पदवी म्हणून संबोधले नाही. प्राधान्याने वागणाऱ्या वॉरंटमध्ये आणि सार्वजनिक सूचनांमध्ये वारंवार वापरला जात असे, मुळात सार्वभौम प्रतिनिधीच्या राज्य आणि सामाजिक कार्याशी संबंधित एक समारंभ होता. गव्हर्नर-जनरल हे मुकुटचे एकमेव प्रतिनिधी म्हणून कार्यरत राहिले आणि भारत सरकारच्या गव्हर्नर जनरलच्या नियुक्त्यांची नियुक्ती ब्रिटिश मुकुट यांनी भारतीय राज्यसचिव यांच्या सल्ल्यानुसार केली. अनुक्रमे १९५० आणि १९५७ मध्ये प्रजासत्ताक राज्यघटना लागू न होईपर्यंत गव्हर्नर जनरल यांचे कार्यालय नवीन राज्यांत प्रत्येक औपचारिक पदाच्या रूपात अस्तित्वात राहिले.
गव्हर्नर-जनरल यांची यादी
नोंदी :
संदर्भ
वर्ग:ब्रिटिश भारत वर्ग:ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी
इ.स.पू. १९९
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. १९९ वर्ग:इ.स.पू.चे १९० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे २ रे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
भानुमती कंस
भानुमती कंस ( - इ.स. १९६१) या एक मराठी शास्त्रीय संगीत गायिका होत्या. त्यांनी गायलेली काही मराठी भावगीते अजरामर झाली.
भानुमती कंस या मुंबईतील सेंट झेवियर कॉलेजातून द्विपदवीधर झाल्या होत्या आणि बी.आर. देवधरांकडे संगीत शिकत आणि शिकवत होत्या. दिसायला त्या अत्यंत रूपवान तर होत्याच, पण त्या एक टेनिस खेळाडूही होत्या. देवधरांच्या वर्गात असताना भानुमतींना तेथे संगीत शिकायला येत असलेले कुमार गंधर्व भेटले, आणि त्या दोघांनी २४ एप्रिल, १९४७ रोजी प्रेमविवाह केला. लग्नानंतर पाचच महिन्यांनी कुमार गंधर्व यांना क्षयाची बाधा असल्याचे निदर्शनाला आले. शस्त्रक्रिया करून त्यांचे एक फुफ्फुस काढावे लागले आणि कोरड्या हवेसाठी कुमार आणि भानुमती देवासला आले. उदरनिर्वाहासाठी भानुमती कंस या देवासच्याच एका शाळेत मुख्याध्यापिका म्हणून काम करू लागल्या. संसाराची सारी जबाबदारी त्यांच्यावरच पडली.
कुमारांच्या दुखण्यात पत्नी भानुमती यांनी त्यांची खूप सेवाशुश्रूषा केली. भानुमतींच्या मदतीने कुमार आजारातून बरे झाले आणि १९५३मध्ये आजारानंतरची त्यांची पहिली मैफल रंगली. त्यांना १९५५ साली एक मुलगा झाला. तो पुढे गायक मुकुल शिवपुत्र म्हणून प्रसिद्ध झाला. भानुताईंचे १९६१मध्ये दुसऱ्या बाळंतपणात आकस्मिक निधन झाले.
भानुमतीच्या मृुत्यूनंतर कुमार गंधर्वांनी वसुंधरा श्रीखंडे यांच्याशी विवाह केला.
अंतरिंच्या अपुऱ्या आशा
अंतरिंच्या अपुऱ्या आशा आकारुनि कधिं येतिल का? सांग माझ्या मानसींचीं भावफुलें कधिं फुलतिल का? ||१|| प्रकाश सरला जीवनाचा दिव्य किरण तव प्रीतीचा मार्ग माझ्या जीवनाचा कधीं सख्या उजळेल का? ||२|| काय जादू केली न कळे वेड जिवाला तुझें लागलें भिन्न अपुलीं दोन हृदयें एकरूप कधिं होतिल का? ||३||
वर्ग:मराठी गायिका वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मृत्यू
एकबटना
हे प्राचीन पर्शियामधील एक शहर आहे.
वर्ग:इराणमधील शहरे वर्ग:इराणचा इतिहास
शंकर दाजीशास्त्री पदे
महाराष्ट्राचे सुपुत्र असणारे आणि ‘आयुर्वेदीय महोपाध्याय’ ही पदवी धारण करणारे वैद्य शंकर दाजीशास्त्री पदे यांचा जन्म ३० मार्च १८६७ रोजी झाला.
मुंबईत नागपाड्यात शेजारी राहणाऱ्या वैद्य भानू कुलकर्णी यांच्याकडून त्यांनी वैद्यकशास्त्र शिकून घेतले व अनेक ग्रंथांचा अभ्यास केला. पुढे आयुर्वेद प्रचार व प्रसार हेच त्यांचे जीवितकार्य ठरले.
लेखक आणि संपादक :
शिक्षण व संशोधन -
- ३० मार्च इ.स. १९०९ रोजी, वयाच्या ४२ व्या वर्षी शंकर दाजीशास्त्री पदे यांचा विषमज्वराने देहान्त झाला. असे म्हटले जाते की, भारतात पदेशास्त्रींसारखा माणूस जन्मलाच नसता तर आज आयुर्वेद व आयुर्वेदीय चिकित्सक या देशात औषधालाही उरले नसते.
वर्ग:आयुर्वेद वर्ग:इ.स. १८६७ मधील जन्म वर्ग: इ.स. १९०९ मधील मृत्यू
श्यामला चितळे
'''डॉ. श्यामला दिनकर चितळे''' -माहेरच्या दीक्षित (जन्म : १५ फेब्रुवारी, इ.स. १९१८;   - ॲशलँड-अमेरिका ३१ मार्च, इ.स. २०१३)  या एक मराठी महिला व अश्मयुग वनस्पतिशास्त्र या विषयातील शास्त्रज्ञ होत्या.
संदर्भ
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आलिशान शराफु
आलिशान शराफु (१० जानेवारी, २००३:केरळ, भारत - हयात) ही undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करतो.
वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. २००३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमळनेर रेल्वे स्थानक
अमळनेर रेल्वे स्थानक भुसावळ-सुरत रेल्वेमार्गावरील एक स्थानक आहे. जळगाव जिल्ह्यातील या स्थानकावर सुमारे ५० सुपरफास्ट, एक्सप्रेस आणि पॅसेंजर गाड्या थांबतात.
संदर्भ
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
रत्‍ना मेमोरियल हॉस्पिटल, पुणे
भारतातील महाराष्ट्र राज्यातल्या पुणे शहरातील मोठे रुग्णालय आहे.
वर्ग :पुण्यातील रुग्णालये
ढेकूखुर्द
ढेकूखुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
वाधा
वाधा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मंगरुळपीर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
भगणुरवाडी
भगणुरवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
सुसान लँगर
सुसान लँगर ह्यांचा जन्म २० डिसेंबर १८९५ रोजी झाला. आणि त्यांचा मृत्यू १७ जुलै १९८५ रोजी झाला. त्या अमेरिकन तत्त्वज्ञ लेखिका होत्या.त्यांनी भाषिक विश्लेषण व सौंदर्यशास्त्र या विषयांत मौलिक विचारांची भर घातली होती.त्यांचा जन्म न्यू यॉर्क शहरातला होता. .त्यांचं बी.एच शिक्षण रॅडक्लिफ कॉलेजमध्ये १९२० साली झाले आणि हार्व्हर्ड विद्यापीठा तून तत्त्वज्ञानामध्ये त्यांची  पीएच्. डी १९२६ साली झाली.त्या १९२७ ते १९४२ साली  रॅडक्लिफ कॉलेजमध्ये तत्त्वज्ञ ान विषयाच्या पाठनिर्देशिका होत्या.आणि १९४५ ते १९५० साली कोलंबिया विद्यापीठात तत्त्वज्ञानाच्या अधिव्याख्यात्या होत्या.ते १९५४ ते १९६१ तसेय कनेक्टिकट कॉलेजात तत्त्वज्ञानाच्या प्राध्यापिका होत्या आणि १९६१ साली  नंतर  ते गुणश्री प्राध्यापिका होत्या. १९६२ साली मध्ये ते  सेवानिवृत्ती होत्या.त्यांचा विवाह १९२१ मध्ये विल्म एल्. लँगर या इतिहासकाराशी झाला   आणि १९४२ मध्ये त्यांचा  घटस्फोट झाला. आणि  ओल्ड लाइम, कनेक्टिकट येथे  त्यांचे निधन झाले.
फिलॉसफी इन अ न्यू की (१९४२), फीलिंग अँड फॉर्म (१९५३), प्रॉब्लेम्स ऑफ आर्ट (१९५०) ही त्यांची महत्त्वाची पुस्तके आहेत.ब्रिटिश तत्त्वज्ञ ॲल्फ्रेड नॉर्थ व्हाइटहेड व जर्मन तत्त्वज्ञ एर्न्स्ट कासीरर यांचा त्यांच्यावर प्रभाव होता.माइंड : ॲन एसे ऑन ह्यूमन फीलिंग, तीन खंड (१९६७, १९७२ व १९८२) या ग्रंथात मानवी मनाचा उगम व विकास यासंबंधीचे विवेचन आहे.
लँगर यांचे तत्त्वज्ञानात्मक लिखाण मुख्यतः प्रतीकांविषयी (सिंबल्स) आहे.सुसान लँगर म्हणतात आपण आपले विचार मांडण्यासाठी किंवा भावना व्यक्त करण्यासाठी जी नेहमीची भाषा वापरतो, ती प्रतीकांची बनलेली असते.प्रतीक (सिंबल) आणि खूण (साइन) ह्यांत लँगर भेद करतात.ते म्हणतात जेथे धूर असतो तेथे विस्तव असतो असे मला वारंवार आढळून आले,तर माझ्यासाठी धूर ही विस्तवाची खूण बनते. येथे धूर आहे तेव्हा येथे विस्तव असला पाहिजे, असा तर्क मी करतो. पण ‘धूर’ हा शब्द आणि धूर ही वस्तू यांच्यामधील संबंध असा कार्यकारणात्मक किंवा भौतिक साहचर्याचा नाही.‘धूर’ हा शब्द धूर ह्या वस्तूचा वाचक आहे. ह्या दोहोंतील संबंध अर्थात्मक आहे, भौतिक किंवा नैसर्गिक नाही.‘धूर’ हा शब्द धूर ह्या वस्तूचे प्रतीक आहे; धूराविषयी बोलण्याचे, विचार करण्याचे माध्यम आहे. धूर प्रत्यक्षात उपस्थित नसतानाही धूराचा विचार ‘धूर’ शब्द वापरून करता येतो.
आता, लँगर ह्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे, प्रतीके दोन प्रकारची असतात.एक प्रकार म्हणजे विवेचक (डिस्कर्सिव्ह) प्रतीके.वस्तू, घटना ह्यांचे वर्णन करण्यासाठी आपण जी नेहमीची गद्य भाषा वापरतो ती विवेचक प्रतीकांची बनलेली असते आणि तिची परिणती वैज्ञानिक भाषा आणि गणिताची भाषा ह्यांच्यात झालेली असते.वस्तुस्थितीचे तिचे घटक आणि त्यांच्यामधील परस्परसंबंध ह्यांच्यात आपण विश्लेषण करतो.प्रत्येक घटक किंवा संबंध ह्यांचे वाचक असलेले असे एक प्रतीक-शब्द-भाषेत असते आणि ह्या प्रतीकांची किंवा शब्दांची व्याकरणाच्या नियमानुसार रचना केल्याने जे वाक्य बनते, ते सबंध वस्तुस्थितीचे वर्णन करते. ह्यामुळे त्याच प्रतीकांची वेगवेगळ्या प्रकारे रचना करून भिन्न वस्तुस्थितींचे वर्णने करता येतात.वैज्ञानिक आणि गणिती भाषेचा वापर ह्याच पद्धतीला अनुसरून होत असतो.
दुसऱ्या प्रकारची प्रतीके ही उपस्थापक (प्रेझेंटशनल) असतात.आणि कलाकृती ही उपस्थापक प्रतीके असतात.उदा., एखादा पुतळा, चित्र, आळवलेला एखादा राग इ. जे प्रतीक असते त्याला अर्थ असतो, ते कशाचे तरी प्रतीक असते, त्या प्रतीकाद्वारा आपल्या जाणिवेपुढे काहीतरी ठेवण्यात आलेले असते. शिवाय प्रतीकाद्वारे आपल्यापुढे जे ठेवलेले असते त्याला त्याचा स्वतःचा आकार (फॉर्म) असतो. आता वस्तुस्थितीचा आकार तिच्या घटकांचे परस्परांशी जे संबंध असतात त्यांचा बनलेला असतो. तेव्हा ह्या घटकांसाठी प्रतीके योजिली आणि ह्या संबंधांशी अनुरूप अशा रीतीने ह्या प्रतीकांची रचना केली की वस्तुस्थिती व्यक्त होते; तिचे वर्णन होते.आता लँगर ह्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे कलाकृती हे जे उपस्थापक प्रतीक असते ते एक विशिष्ट भावना व्यक्त करते. एक विशिष्ट भावना हा ह्या प्रतीकाचा अर्थ असतो. आपली कोणतीही भावना घेतली तर तिचा एक आकार असतो. पण हा आकार तिच्या घटकांच्या परस्परसंबंधांचा बनलेला नसतो. भावनेचा आकार तिच्या स्वतःत अनुस्यूत असतो, तो तिचा आंतरिक विशिष्ट आकार असतो. एखादी कलाकृती घेतली तर तिचे घटक असतात-उदा:चित्राचे रंग, रेषा इ. घटक असतात- व ह्या घटकांत परस्परसंबंधही असतात. पण चित्राचा प्रत्येक घटक हे त्या चित्राकडून व्यक्त होणाऱ्या भावनेच्या कोणत्यातरी घटकाचे प्रतीक असते, चित्राच्या घटकांतील परस्परसंबंध ही त्या भावनेच्या परस्परसंबंधांची प्रतीके असतात असे नसते. तर चित्राचे घटक व त्यांच्यामधील परस्परसंबंध ह्यातून आकारित झालेली सबंध कलाकृती हे त्या विशिष्ट भावनेचे प्रतीक असते. अशा कलाकृतीद्वारा त्या भावनेचा विशिष्ट आकार प्रकट, गोचर होतात.पण ह्या आकाराचे अन्य मार्गाने वर्णन करता येत नाही. कारण विवेचक भाषा ज्याचे वर्णन करू शकेल असा तो आकार नसतो.केवळ त्या कलाकृतीद्वारेच तो आकार स्पष्ट होऊ शकतो. लँगर ह्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे मिथ्यकथा, विधी (रिच्युअल) इ. ही सुद्धा उपस्थापक प्रतीके असतात.
वर्ग:इंग्लिश लेखक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८५ मधील मृत्यू वर्ग:तात्पुरता वर्ग-१० मार्च २०१८ कार्यशाळा
ठुमरी
थुमरी अर्ध-शास्त्रीय भारतीय संगीत एक सामान्य शैली आहे. "थुमरी" हा शब्द हिंदी क्रिया थुमाकनापासून बनलेला आहे, ज्याचा अर्थ "डान्स स्टेप्सने चालणे म्हणजे गळपटीच्या घोट्या बनविणे." प्रादेशिक फरक असले तरी, या प्रकारात नृत्य, नाट्यमय भावना, सौम्य कामुकता, उत्परिवर्तनशील प्रेम कविता आणि उत्तर प्रदेशचे लोक गीत यासारखे रूप जोडलेले आहे. [1]
हा मजकूर रोमांटिक किंवा भक्तीपूर्ण स्वरूपाचा आहे, सामान्यतः उत्तर प्रदेश हिंदी भाषेत अवधी आणि बृज भाषा म्हणतात. थुमरीला त्याच्या संवेदनामुळे आणि रागाने जास्त लवचिकता दिली जाते.
दादर, होरी, काझरी, सावन, झुला आणि चैती यासारख्या इतर, अगदी हलक्या स्वरूपाच्या गोष्टींसाठी थुमरी देखील सामान्य नाव म्हणून वापरली जाते, जरी त्यांच्या प्रत्येकाची स्वतःची रचना आणि सामग्री आहे - दोन्हीपैकी एकतर वाद्य किंवा संगीत किंवा दोन्ही - आणि म्हणून या फॉर्मचे प्रदर्शन भिन्न आहे. भारतीय शास्त्रीय संगीतांप्रमाणे, यापैकी काही स्वरूपांचे मूळ लोक साहित्य आणि संगीत आहे.
परिचय
ठुमरीचा उगम इसवी सनाच्या १६-१७व्या शतकात उत्तर प्रदेशातील लोकसंगीतातून झाला. गंगा-यमुना ह्या नद्यांच्या मधल्या प्रदेशात ठुमरीचा प्रसार झाला.
ठुमरी हा शब्द ठुमकना म्हणजे एखाद्या तालावर आकर्षक अशी चाल (नृत्य) करणे, ह्या शब्दावरून बनला आहे. त्यामुळे ठुमरीमध्ये इंद्रियग्राह्यता हा घटक सर्वात महत्त्वाचा आहे. अर्थात काही ठुमऱ्या भक्तिरसप्रधान असल्या तरी पण बहुतेक ठुमऱ्या भावात्मक असतात आणि त्यातील हीच भावपूर्णता गायनातून दाखवणे हे मूळ उद्दिष्ट असते. ठुमरीचे व्याकरण, तिची विद्याविषयक परंपरा अतिशय एकमेव आहे.
आधीच्या ठुमऱ्या अवधी, भोजपुरी, मिर्झापुरी ह्या बोलीभाषांमध्ये रचल्या गेल्या. अर्थात काही ठुमऱ्या मराठी आणि बंगाली भाषेतही आहेत.
रागांच्या विविध रसांमुळे ठुमरीतील वेगवेगळ्या भावनांना योग्य तो न्याय देणे शक्य होते. त्यामुळे जरी ठुमरी हा उपशास्त्रीय गायनप्रकार असला तरी तो गाणे पक्की शास्त्रीय बैठक असल्याशिवाय सोपे नाही. कारण ही गाताना एका रागातून दुसऱ्यात जाऊन पुन्हा मूळ चालीवर येणे अगदी सहजरीत्या घडावे लागते. ठुमरी बहुतेक करून, ज्यांत ’बडे ख्याल’ गायले जात नाहीत, जे हलकेफुलके राग मानले जातात त्या काही ठरावीक रागांमध्ये बांधलेली असते. असे राग म्हणजे खमाज, पिलू, तिलंग, देस, तिलक-कामोद, मांड, जोगिया, कलिंगडा, शिवरंजनी, भैरवी इत्यादी.. ह्या रागांमध्ये भावपूर्तीला जास्त वाव असतो. अपवाद म्हणून काही ठुमऱ्या ’मोठ्या’ म्हणजे ज्या रागांमध्ये ’बडे ख्याल’ गायले जातात अशा रागांमध्ये सुद्धा बांधल्या गेल्या आहेत. उदाहरणार्थ, राग बिहाग, शहाणा, सारंग, पूर्वी, कल्याण, सोहोनी, वगैरे.
बोल
ठुमरीतले शब्द अतिशय लडिवाळ असतात. उदाहरणार्थ ’पाणी’ ह्या शब्दाला ’पनिया’ असे काव्यमय रीतीने उच्चारले जाते. ’पिया’ हा शब्द ’पियू’ किंव्हा ’पिहरवा’ बनतो. ठुमरीमध्ये प्रेम, विरह, हृदयभंग, दुरावा, मानवी नाती असे विषय हाताळले जातात. ठुमरीचे शब्द जास्त करून प्रेमात असलेल्या स्त्रीवर आधारलेले असतात. ठुमरी गाताना “बोल-अंग” फार महत्त्वाचे असते. शब्दांच्या अर्थाला पूर्ण न्याय देण्याकरिता वेगवेगळ्या रागांचे मिश्रण करून ’बोल-वाट’ दाखवली जाते.
ताल
ठुमरी ही ठरावीक तालांमध्ये गायली जाते – दीपचंदी (१४ मात्रा), अद्धा त्रिताल (१६ मात्रा), इक्वाई (१६ मात्रा), सितारखानी (१६ मात्रा). असे असले तरी काही ’बंध ठुमऱ्या’ झपताल किंव्हा एकतालात देखील बांधलेल्या असतात, तर काही ठुमऱ्या ठाय लयीच्या केहेरव्यात किंवा दादरा तालात गायल्या जातात.
बाह्य दुवे
वर्ग:ताल वर्ग:संगीत
चुंदनगापोईल रिझवान
वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अर्जुनताल
बाह्य दुवे
वर्ग:ताल वर्ग:रिकामी पाने
ए.जी. क्रिपालसिंघ
क्रिपालसिंघ, ए.जी. क्रिपालसिंघ, ए.जी.
जस्टिन बीबर
कॅनेडियन गायक, गीतकार, रेकॉर्ड उत्पादक आणि अभिनेता जस्टिन बीबर (इंग्लिश: Justin Drew Bieber, जस्टिन ड्र्यू बीबर ;) (मार्च १, इ.स. १९९४ - हयात) हा कॅनडात जन्मलेला पॉप - ऱ्हिदम अँड ब्लूज संगीतशैलीतील गायक आहे. त्याने पॉप गायनासोबत इंग्लिश भाषेतील दूरचित्रवाणी व चित्रपट माध्यमांतून अभिनयही केला आहे.
मे २०१७ मध्ये बीबरने मुंबई गीत गायन केले आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:कॅनडाचे गायक वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म वर्ग:पॉप गायक व गायिका वर्ग:गायक
गोड
गोड ही एक चव आहे.
साखर, गूळ, सीताफळ यांची चव गोड असते.
इस्मत चुगताई
वर्ग:उर्दू लेखक वर्ग:तात्पुरता वर्ग-१० मार्च २०१८ कार्यशाळा वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
इराणी (निःसंदिग्धीकरण)
इराणी ही संज्ञा इराणमध्ये राहणाऱ्या लोकांना किंवा इराणाशी संबंधित वस्तूंना अथवा गोष्टींना उद्देशून वापरली जाते.
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
लिद
घोडा किंवा गाढवाच्या विष्ठेस लिद म्हणतात.
पारंपारिक पद्धतीने कुंभार काम करताना मातीत लिद मिसळले जाते.
अशोक जैन
अशोक चंदनमल जैन (जन्म : घोडेगाव, मुंबई प्रांत, ब्रिटिश भारत, ११ एप्रिल १९४४; - मुंबई, १८ फेब्रुवारी २०१४) हे एक मराठी पत्रकार व लेखक होते. ते काही काळ महाराष्ट्र टाइम्स या मराठी वृत्तपत्राचे कार्यकारी संपादक होते.
लिद
सेंद्रिय खत बनवतानाही लिद वापरता येते.
अशोक जैन
आरंभिक जीवन
अशोक जैन यांचा जन्म ११ एप्रिल, इ.स. १९४४ रोजी पुण्याजवळील घोडेगाव येथे झाला.
पत्रकारिता आणि साहित्यिक कारकीर्द
इ.स. १९६४ साली जैन यांनी बी.ए.ची पदवी मिळवली. महाविद्यलयात असतानाच त्यांनी पुण्यातील दैनिक सकाळमधून पत्रकारितेचे धडे गिरवायला सुरुवात केली. पुढे पुण्यातील दैनिक तरुण भारतमध्ये काम केल्यानंतर ते केसरीमध्ये रुजू झाले. इ.स. १९६६ साली अशोक जैन यांनी मुंबईला स्थलांतर करून महाराष्ट्र टाइम्समध्ये काम मिळविले.
मुंबईत १२ वर्षे काम केल्यावर अशोक जैन हे महाराष्ट्र टाइम्सचे विशेष प्रतिनिधी म्हणून दिल्लीला गेले. इ.स. १९७८ ते इ.स. १९८९ या काळात त्यांनी दिल्लीहून 'राजधानीतून' या नावाने साप्ताहिक वार्तापत्रे लिहिली. जैन यांची चौफेर दृष्टी, विचक्षणपणा, आणि त्यांच्या खेळकर शैलीने ही वार्तापत्रे चांगलीच गाजली. इ.स. १९८९ साली महाराष्ट्र टाइम्सचे सहसंपादक झाल्यावर मटाच्या 'मैफल' या साप्ताहिक पुरवणीची जबाबदारी अशोक जैन यांना देण्यात आली. विषयवैविध्य आणि नावीन्य यांमुळे या पुरवणीला त्यांच्या काळात प्रतिष्ठा मिळाली. अशोक जैन पुढे महाराष्ट्र टाइम्सचे वरिष्ठ सहसंपादक आणि कार्यकारी संपादकही झाले.
अशोक जैन यांनी कलंदर या टोपणनावाने 'कानोकानी' हे राजकीय-सामाजिक-साहित्यिक-सांस्कृतिक घटना-घडामोडींवर मिश्कील टिप्पणी करणारे सदर लिहायला सुरुवात केली. पुढे 'कानोकानी' या त्यांच्या सदरातील लेखांचे त्याच नावाचे पुस्तक झाले. पुस्तकाचा पुढचा भागही 'आणखी कानोकानी' या नावाने प्रकाशित झाला.
इंग्रजीतील अनेक चांगल्या चांगल्या पुस्तकांचे त्यांनी सुबोध मराठीत अनुवाद केले आहेत. 'इंडिया टुडे'च्या दोन अंकांत पुपुल जयकर लिहीत असलेल्या इंदिरा गांधींच्या आगामी चरित्राचे भाग आले होते. ते वाचल्यावर राजहंस प्रकाशनच्या दिलीप माजगावकर हे त्या पुस्तकाच्या अनुवादाचे हक्क घेण्यासाठी प्रयत्‍न करू लागले. तेव्हा त्याच्या अनुवादासाठी श्रीकांत लागू यांचे नाव आले. माजगावकर त्यांच्याकडे गेले. पण लागूंनी 'याचा माझ्यापेक्षा अशोक जैन चांगला अनुवाद करतील' असे सुचविले. तेव्हा जैन दिल्लीत होते. त्यामुळे त्यांनी लेखकाने अनुभवलेला सगळा काळ, माहोल अनुवादात उतरवण्याचा प्रयत्‍न केला आणि तो अनुवाद चांगलाच यशस्वी ठरला.
अशोक जैन यांच्या पत्‍नीचे नाव सुनीती जैन. शेवटची दहा वर्षे अर्धांगवायूने आजारी असणाऱ्या अशोक जैन यांच्याकडून अपुरे राहिलेले अनुवाद पूर्ण करवून घेण्यात त्यांची मोठीच मदत झाली.
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी पत्रकार वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी संपादक वर्ग:भाषांतरकार
शेण
भारतात सहसा, गाय व म्हैस वर्गातील जनावरांच्या विष्ठेस शेण म्हणतात. या शेणाचे अनेक उपयोग आहेत.
ओले म्हणजे ताजे शेण व वाळलेले शेण दोन्हीही वापरता येते. शेणाचा शेतासाठी खत म्हणून वापर करताना, त्याला किमान सहा महिने कुजवून शेणखत बनवले जाते. ही प्रक्रिया अधिक गतीमान करण्यासाठी गांडूळाचा वापर केल्यास त्याला गांडूळ खत म्हणतात. जर नुसतेच कुजवले तर शेणखत म्हणतात. हे शेण नैसर्गिक पद्धतीने नुसते कुजवण्याचे काम ज्या जागेत जेथे होते त्या ठिकाणाला शेणखाई असे म्हणण्याची पश्चिम महाराष्ट्रात पद्धत आहे.अशा प्रकारे तयार झालेले खत हे सेंद्रिय शेती साठी वापरण्यात येते.
शेणाचे अन्य उपयोग
वर्ग:खते वर्ग:पशु विज्ञान वर्ग:शेती वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
प्रतापराव गोविंदराव चिखलीकर
प्रतापराव गोविंदराव चिखलीकर  (जन्म : चिखली, २ ऑगस्ट १९६१) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे नांदेड मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.
संदर्भ
वर्ग:नांदेडचे खासदार वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
तुळापूर
तुळापूर पुणे जिल्ह्यातील एक गाव आहे. या गावाचे पूर्वीचे नाव 'नांगरवास'असे होते. हे गाव भीमा, भामा आणि इंद्रायणी नद्यांच्या त्रिवेणी संगमावर वसले आहे. येथे संगमेश्वराचे प्राचीन मंदिर तसेच संभाजी महाराजांची समाधी आहे.
भौगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या
तुळापूर हे पुणे जिल्ह्यातल्या  हवेली तालुक्यातील ८१९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात गावात ५१० कुटुंबे असून गावाची एकूण लोकसंख्या २६८६ आहे त्यांपैकी १४१० पुरुष आणि १२७६ स्त्रिया आहेत. यांमध्ये अनुसूचित जातीचे लोक २२२ असून अनुसूचित जमातीचे १३६ लोक आहेत. तुळापूरच्या सर्वात जवळचे शहर पुणे हे २४ किलोमीटर अंतरावर आहे. तुळापूरचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५५६२१० आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
इतिहास
शहाजी राजे आणि आदिलशाही सरदार मुरार जगदेव यांचा तळ इंद्रायणी आणि भीमा यांच्या काठावर नांगरवासगावी पडला होता. मुरार जगदेवास आपल्या बैठकीच्या हत्तीची तुला करण्याची इच्छा झाली पण एवढा थोर बच्चा कसा जोखावा याची त्याला काही केल्या उकल होईना. मग शहाजीराजांनी पुढे होऊन त्याला तोड सांगितली. हत्तीचा बच्चा भीमा आणि इंद्रायणी यांच्या संगमातील डोहातल्या एका नावेत चढविण्यात आला. त्या वजनाने नाव जेवढी डुबली तेवढ्या जागेवर खूण करून घेतली. मग बच्चा उतरवून त्या खुणेपर्यंत नाव डुबेल एवढे दगडधोंडे नावेत चढविले आणि त्या दगडांच्या भाराइतके सोनेनाणे दान करण्यात आले. तेव्हापासून त्या 'नांगरवासास' 'तुळापूर' म्हणू लागले.
वीज
प्रतिदिवस १६ तासांचा वीजपुरवठा सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर
तुळापूर ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
सिंचन सुविधा
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
उत्पादन
तुळापूर ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते:
वर्ग:पुणे वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
फिलोतास
फिलोतास (ग्रीक: Φιλώτας ; रोमन लिपी: Philotas ;) (जन्मकाळ अज्ञात - इ.स.पू. ३३० अंदाजे) हा महान अलेक्झांडराचा प्रमुख सेनापती असलेल्या पार्मेनियन याचा पुत्र होता. याला अलेक्झांडराच्या खुनाचा कट केल्याबद्दल देहांताची शिक्षा देण्यात आली.
बाह्य दुवे
वर्ग:ग्रीसचा इतिहास
खारट
ही एक चव आहे.
मिठाची चव खारट असते.
वर्ग:चवी
Taste
यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान
शिक्षण विकास मंच
निमंत्रक सौ. सुप्रिया सुळे या आहेत तर संयोजक म्हणून राज्यात व केंद्रात शिक्षण विभागाच्या सचिवपदाची जबाबदारी यशस्वीपणे सांभाळलेल्या व शिक्षणक्षेत्रात मानाचे स्थान असलेल्या डॉ. कुमुद बन्सल या आहेत. विशेष सल्लागार या नात्याने डॉ. वसंत काळपांडे, समन्वयक म्हणून श्री. दत्ता बाळसराफ, तर सहसमन्वयक म्हणून दिपा देशमुख, सुरेश पाटील काम पाहतात
ठाणे महानगरपालिका
मुख्यालय : महापालिका भवन, चंदनवाडी, पाचपाखाडी, ठाणे - ४००६०२, महाराष्ट्र, भारत.
संदर्भ
१. https://thanecity.gov.in/marathi/index.php
पुस्तक
वर्ग:ठाणे वर्ग:महाराष्ट्रातील महानगरपालिका
मे १२
बाह्य दुवे
मे १० - मे ११ - मे १२ - मे १३ - मे १४ - (मे महिना)
चमिंडा वास
वास, चमिंडा वास, चमिंडा वर्ग:डेक्कन चार्जर्स माजी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वेणाबाई
वेणाबाई (अंदाजे इ.स. १६२७-२८ - चैत्र वद्य चतुर्दशी शके १६००, इ.स.१६७८ (समाधी )) या मराठी संत होत्या.
बालपण
१६ व्या शतकात समर्थ रामदास स्वामींनी वेगळ्याच हेतूने आपले कार्य सुरू केले होते. सर्व समाज त्यांना संघटित करावयाचा होता. धर्मसंघटनेची उभारणी त्यांनी सुरू केली त्यावेळी मिरजेला त्यांची वेणाबाईंशी पहिली भेट झाली. वेणाबाई या ब्राम्हण कुटुंबात जन्मलेल्या बालविधवा होत्या. कोल्हापूरच्या गोपाजीपंत देशपांडे यांच्या वेणाताई मुलगी होत्या. लहान वयातच लग्न होऊन त्या मिरजेला सासरी गेल्या. दुर्दैवाने पतीचे निधन लवकर झाल्याने बालविधवीचे जीवन जगणे त्यांच्या नशिबी आले. त्या काळात विधवा स्त्रीने घरकाम करीत, देवाचे नाव घेत, धर्मग्रंथांचे धार्मिक ग्रंथांचे वाचन करीत आपले जीवन कंठायचे, अशी रीतच होती. समर्थ रामदास स्वामी त्याच्या घरी भिक्षा मागायला आले तेव्हा समर्थांचे त्यांना प्रथम ओझरते दर्शन झाले. काही दिवसांनी रामदास स्वामी पुन्हा त्यांच्या दारात भिक्षा मागण्यासाठी आले. तेव्हा वेणाबाई तुळशी वृंदावनापाशी एकनाथी भागवत वाचीत होत्या. समर्थांनी विचारले "मुली तुला यातले समजते का काही?” त्यावर वेणाबाईंनी समर्थांना पंचवी प्रश्न विचारले. त्या प्रश्नातून समर्थांना वेनाबाईंची. ही भेट वेणाबाईंच्या जीवनाचा रस्ता बदलणारी ठरली. रामदास स्वामींच्या भेटीचा, बोलण्याचा वेणाबाईंच्या मनावर खूप परिणाम झाला. हेच आपले गुरू आहेत. त्यांच्याकडून उपदेश घ्यावा. त्यांची सेवा करीत जीवन घालवावे. असे त्यांना वाटू लागले. रात्रंदिवस वेणाबाई त्यांचाच विचार करीत देह माझे मन माझे|सर्व नेले गुरुराजे अशी त्यांची अवस्था झाली. वेणाबाईंना कोल्हापूरला पाठवून दिले.
व्यतिगत माहिती
या मूळच्या कोल्हापूर येथील राधिकाबाई आणि गोपजीपंत गोसावी यांच्या कन्या होत्या. विवाहानंतर त्या मिरज येथील देशपांडे यांच्या घरी गेल्या. काही काळातच, वयाच्या बाराव्या वर्षी विधवा झाल्या. तेथेच त्यांनी समर्थ रामदासांचे शिष्यत्व स्वीकारले. नंतर त्या मिरज येथे परत आल्या. समर्थांनी त्यांना कीर्तन करण्याची अनुमती दिली होती. त्या मध्ययुगीन काळात विधवा स्त्रीने कीर्तन करणे ही एक क्रांतीच होती. समाजाच्या उद्धारासाठी क्रांतिकारक पाऊल उचलणाऱ्या सर्वच संतांना जन निंदेला सामोरे जावे लागते. समर्थ त्याला अपवाद नव्हते. वेणाबाई, अक्काबाई, अंबिकाबाई या स्त्रियांना त्यांनी अभ्यासास प्रवृत्त केले आणि मठपती बनवले. समर्थ मिरजेला आणि कोल्हापूरला नेहमी जात. तिथे त्यांची नेहमी कीर्तने होत. वेणाबाई त्यांच्या कीर्तनांना आवर्जून जात. त्यांचे आई-वडील समार्थांचेच अनुगृहीत होते. तर सासू-सासरे एकनाथ महाराजांचे अनुगृहीत होते. कोल्हापुरातील मंडळींची मजल तर वेणा बाईंना विषप्रयोग करण्यापर्यंत गेली. वेणा बाईंनी विष पचवून दाखवले. निंदकांना पश्चात्ताप झाला. त्यांनी वेणाबाई आणि समर्थांची क्षमा मागितली. प्रारंभी कणखर मनाने जननिंदा सोसणाऱ्या वेणा बाईंनी कोमल अंतःकरणाने सर्वांना क्षमा केली. समर्थ प्रत्येक रामनवमी उत्सवाच्या आधी निवडक शिष्य घेऊन भिक्षेसाठी जात असत. त्या काळात एखाद्या महत्त्वाच्या व्यक्तीला चाफळात ठेवून उत्सवाची सर्व जबाबदारी त्याच्यावर सोपविली जात असे. एक वर्ष ही जबाबदारी वेणास्वामींच्यावर सोपविण्यात आली. उत्सवासाठी सगळ्या प्रकारची धान्ये निवडून ठेवणे, लोणची, चटण्या, सांडगे, पापड, मेतकुट या सर्व गोष्टी सिद्ध ठेवणे, समर्थांनी पाठवलेली भिक्षा कोठीघरात व्यवस्थित लावून ठेवणे अशी विविध कामे करावी लागत. ऐन उत्सवाच्या १५ दिवस आधी वेणाबाई आजारी पडल्या.त्या तापाने एवढ्या फणफणल्या की त्यांना चालताही येईना. राम-मंदिरातील खांबाला धरून मोठ्या मुश्किलीने त्यांनी रामाजवळ करून भाकली. वेणाबाईंची ही केविलवाणी अवस्था पाहून चाफळातील राममूर्तीच्या डोळ्यांत अश्रू आले आणि काय आश्चर्य! विठ्ठलाने ज्याप्रमाणे नाना रूपे धारण करून संत जनाबाई, संत एकनाथ, या संतांची सेवा केली त्याप्रमाणे रामचंद्रांनी रामबाईंच्या रूपात येऊन उत्सवाची सर्व तयारी केली. 'मी बत्तीस शिराळ्याची असून रामदास स्वामींनी मला तुमच्या मदतीसाठी पाठविले आहे'. असे रामाबाईंनी वेणाबाईंना खोटेच सांगितले. समर्थ भिक्षेहून परतल्यावर सर्व गोष्टींचा उलगडा झाला आणि रामाबाई ही गुप्त झाल्या. वेणाबाईंची समाधी सज्जनगड येथे आहे. सीतास्वयंवर वगैरे काही स्वतंत्र ग्रंथ त्यांनी लिहिले आहेत. सीतेचे स्वयंवर वेणाबाईंच्या पूर्वी आणि नंतर अनेकांनी वर्णिले आहे, पण वेणाबाईच्या ग्रंथाची योग्यता काही अनोखीच आहे. रामदासस्वामींनी इ.स.१६५६ मध्ये बांधून दिलेला वेणाबाईंचा मठ मिरज येथे आहे. वेणाबाईंना आदराने वेणास्वामी असे म्हटले जाते.
संदर्भ
वर्ग:समर्थ संप्रदाय वर्ग:इ.स. १६७८ मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १६२७ मधील जन्म वर्ग:माहितीचौकट टाकण्याची विनंती असणारे सर्व विकिपीडिया लेख
वाणोजा (मंगरुळपीर)
वाणोजा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मंगरुळपीर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मंगरुळपीर तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
नागानो
नागानो (長野市) हे जपान देशामधील एक प्रमुख शहर आहे. हे शहर जपानच्या होन्शू बेटावर वसले असून ते नागानो ह्याच नावाच्या प्रांताची राजधानी आहे. सातव्या शतकामधील झेन्को-जी नावाच्या बौद्ध मंदिरासाठी नागानो प्रसिद्ध आहे. २०११ साली नागानोची लोकसंख्या सुमारे ३.८७ लाख होती.
नागानो हे १९९८ हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धेचे यजमान शहर होते. जपानच्या शिनकान्सेन द्रुतगती रेल्वेजाळ्यामधील होकुरिकू शिनकान्सेन हा मार्ग नागानोला राजधानी टोकियो सोबत जोडतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:जपानमधील शहरे *
झंपताल
बाह्य दुवे
वर्ग:ताल वर्ग:रिकामी पाने
वराह अवतार
वराह अवतार हा विष्णूच्या दशावतारांपैकी तिसरा अवतार मानला जातो. या अवतारात श्रीविष्णूने वराहाचे म्हणजेच डुकराचे रूप धारण केले होते. ज्या दिवशी हे घडले त्या दिवशी भाद्रपद शुक्ल तृतीया होती, म्हणूत त्या दिवशी वराहजयंती असते.
ह्या अवतारात श्रीविष्णूने हिरण्याक्ष राक्षसाचा वध केला.
वराह पुराणातील आख्यायिका
वराह पुराणात वराह अवताराच्या संबंधित पुढीलप्रमाणे तीन प्रकारच्या आख्यायिका आहेत. मुळात हे तीन वराह होते. नील वराह, श्वेत वराह आणि आदि वराह. तिघांच्या एकत्रित काळाला वराहकाळ म्हणतात.
१.. नील वराह काल : नील वराहाचा हिमयुगाच्या शेवटी शेवटी झाला होता. तेव्हा पृथ्वीवर सगळीकडे पाणीच पाणी झाले होते. रहायला जागाच शिल्लक नव्हती.
पाद्मकल्पाच्या शेवटी महाप्रलय झाला. सूर्याच्या भयंकर तापामुळे धरतीवरील सर्व वने सुकली. समुद्राचे पाणीपण आटले. ज्वालामुखी जागृत झाले. अतीव उष्णतेमुळे समुद्राच्या आटलेल्या पाण्याचे ढग झाले आणि न थांबणारा मुसळधार पाऊस पडू लागला. त्यातच वादळे झाली आणि बघताबघता सर्व पृथ्वी जलमय झाली. हे पाहून ब्रह्मदेवाला चिंता वाटू लागली. त्याने क्षीरसागरात राहणाऱ्या वि़ष्णूला अवतार घेण्यास सांगितले. आणि मग विष्णूने नील वराहाच्या रूपात प्रकट होऊन पृुथ्वीचा काही हिस्सा जलमुक्त केला. पुराणकार म्हणतात की या काळात नील वराह आपली पत्नी नयनादेवीच्या बरोबर संपूर्ण डुक्करसेना घेऊन आला होता. त्यांनी आपल्या तीक्ष्ण दातांनी लत्ताप्रहारांनी, दगडी फावडी आणि दगडी कुदळींनी पृथ्वीला समतल करून राहण्यालायक बनवले. त्यासाठी त्यांनी पर्वताचे छेद करून त्या दगडांनी आणि मातीने खोलगट खड्डे भरले. त्यानंतर पृथ्वीवर परत सुगंधित वने, पुष्करिणी व सरोवर निर्माण झाले. लतावृक्ष उगवले आणि परत जग हिरवेगार झाले. बहुधा ह्याच काळात नील वराहाने मधु आण कैकट या असुरांचा वध केला.
२. आदि वराह काल : नील वराह कल्पानंतर आदि वराह (कपिल वराह) कल्प सुरू झाला. या काळात दिती (पत्नी) आणि कश्यप (पती) यांचे पुत्र हिरण्यकश्यप आणि हिरण्याक्ष यांची दहशत होती. दोघांनाही ब्रह्मदेवाचे अमरत्वाचे आणि अजिंक्य राहण्याचे वर मिळालेले होते. हा काळ हिमयुग समाप्तीनंतरचा समजला जातो.
अवतार वर्ग:दशावतार
भोरटेक रेल्वे स्थानक
भोरटेक रेल्वे स्थानक भुसावळ-सुरत रेल्वेमार्गावरील एक स्थानक आहे. या स्थानकावर पाच पॅसेंजर गाड्या थांबतात.
संदर्भ
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
हरितालिका
हरितालिका हे हिंदू धर्मातील महिलांसाठी आणि कुमारीकांसाठी सांगितलेले एक धार्मिक व्रत आहे. हरिता म्हणजे जिला नेले ती आणि लिका म्हणजे सखी. पार्वतीला शिव प्राप्तीसाठी सखी तपश्चर्येला घेऊन गेली म्हणून पार्वतीला 'हरितालिका' असे म्हणतात. हरितालिका कथा ही भविष्य पुराणातील हरगौरीसंवादात आली आहे. शिवा भूत्वा शिवां यजेत् | या भावनेने हरितालिकेची पूजा करावी.
कथा,आख्यायिका
पूर्वकाली पर्वतराजाची कन्यापार्वती ही उपवर झाली व नारदाच्या सल्ल्याने तिच्या पित्याने तिचा विवाह विष्णूशी करण्याचा बेत केला. परंतु पार्वतीच्या मनात शंकराला वरण्याचे असलाने तिने आपल्या सखीकडून पित्यास निरोप पाठविला की, ‘तुम्ही मला विष्णूच्या पदरी बांधल्यास मी प्राणत्याग करीन’. इतक्यावरच ती थांबली नाही तर आपल्या सखीच्या मदतीने ती घरातून पळून गेली व शिवाचा लाभ व्हावा म्हणून एका अरण्यात जाऊन शिवलिंगाची पूजा आरंभली.त्या दिवशी भाद्रपद मासातील तृतीया होती व हस्त नक्षत्र होते.पार्वतीने शिवलिंगाची पूजा केली आणि दिवसभर कडकडीत उपवास करून जागरण केले.तिच्या तपाने शिव प्रसन्न झाले आणि त्यांनी पार्वतीच्या विनंतीला मान देऊन पत्नी म्हणून तिचा स्वीकार केला अशी आख्यायिका आहे.
व्रतामागील आशय
शिवपार्वती किंवा उमा महेश्वर ही जगताची माता-पिता म्हणून ओळखले जातात.स्त्रीतत्त्व आणि पुरुष तत्त्व यांच्या मेळणीतून विश्वाची निर्मिती झाली आहे म्हणून आपण या तत्त्वांचे पूजन करतो.आदिशक्तीच्या पूजनातून तेचे प्रकटन आपल्यात व्हावे म्हणून प्रार्थना करायची.
पूजाविधी
वाळूचे शिवलिंग करून त्याची पूजा करतात किंवा सखी आणि पार्वती यांची शिवलिंगासहित मूर्ती आणून त्यांचीही पूजा करण्याची पद्धती प्रचलित आहे. संकल्प,सोळा उपचार पूजन,सौभाग्यलेणी अर्पण, नैवेद्य,आरती व कथावाचन असे या पूजेचे सामान्यत: स्वरूप असते.व्रतराज या ग्रंथामध्ये या व्रताचे वर्णन आढळते. महिला रात्री जागरण करतात, खेळ खेळतात आणि देवीची आराधना करतात. दुस-या दिवशी रुईच्या पानाला तूप लावून ते चाटता आणि नंतर महिला आपला उपवास सोडतात.
प्रांतानुसार
हरितालिका हे व्रत भारतभरात केले जाते. पार्वतीसारखाच आपल्यालाही चांगला नवरा मिळावा म्हणून दक्षिण भारतात अनेक ब्राह्मण कुमारिका हे व्रत करतात. हे व्रत भाद्रपद शुद्ध तृतीयेला केले जाते. या दिवशी उपास करून गौरी आणि तिची सखी यांच्या मातीच्या मूर्तींची पूजा केली जाते. गुजराथमध्ये किंवा बंगालमध्ये हरितालिका नसते. तमिळनाडूमध्ये माघ शुद्ध द्वितीयेपासून तीन दिवस गौरी उत्सव चालतो. तेथे कुमारिका आभि सौभाग्यवती स्त्रियाही हे व्रत करतात. महाराष्ट्रामध्ये अनेक विवाहित स्त्रियां आणि विधवा स्त्रियांही हे व्रत करतात. उत्तर भारतात महिला हे व्रत करतात तसेच काशी प्रांतातही हे व्रत केले जाते. महाराष्ट्रात सिंधुदुर्ग किनारपट्टी, गोवा राज्यातही हे व्रत केले जाते. भारताच्या बिहार, उत्तर प्रदेश, झारखंड, राजस्थान या प्रांतातही हे व्रत महिला करतात.
हे सुद्धा पहा
भाद्रपद
संदर्भ
वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये वर्ग:हिंदू दैवते वर्ग:हिंदू परंपरा वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती वर्ग:सण आणि उत्सव
मायक्रोसॉफ्ट सिल्व्हरलाइट
वर्ग:सॉफ्टवेअर
आंबट
ही एक चव आहे.
चिंच, कैरी, डोंगरी आवळा, न पिकलेली द्राक्षे यांची चव आंबट असते.
वर्ग:चवी
Taste
फूच्यान
फूच्यान (देवनागरी लेखनभेद: फूज्यान; चिनी: 福建省 ; फीनयीन: Fújiàn ;) हा चीन देशाच्या आग्नेय किनाऱ्यावरील प्रांत आहे. फूच्यान प्रांताच्या उत्तरेस च-च्यांग, पश्चिमेस च्यांग्शी, दक्षिणेस क्वांगतोंग हे प्रांत आहेत. याच्या पूर्वेस ताइवान सामुद्रधुनी असून त्यापलीकडे ताइवान बेट आहे. हान चिनी वंशीयांचे बाहुल्य असलेला हा प्रांत चीनच्या जनतेच्या प्रजासत्ताकातील सर्वाधिक भाषिक व सांस्कृतिक वैविध्य असलेला प्रांत आहे. २०२० साली फूच्यान प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ४.१५ कोटी इतकी होती. फूचौ ही फूच्यानची राजधानी व सर्वात मोठे शहर असून च्यामेन, क्वानचौ ही इतर मोठी शहरे आहेत.
फूच्यानाचा बहुतेक भाग चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकाशी संलग्न असला, तरीही किन्मन व मात्सू हे द्वीपसमूह चीनच्या प्रजासत्ताकाशी (ताइवानाशी) संलग्न आहेत. थोडक्यात भूराजकीयदृष्ट्या 'ची.ज.प्र. फूच्यान' व 'ची.प्र. फूच्यान' असे दोन भिन्न प्रांत आहेत.
राजकीय विभाग
फूच्यान प्रांत ९ उप-प्रांतीय दर्जाच्या शहरांमध्ये विभागला गेला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:चीनचे प्रांत
डॅन लॉरेन्स
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नारायण स्वामी
वेंकटरामन नारायण स्वामी ऊर्फ नारायण स्वामी (रोमन लिपी: Venkatraman Narayan Swamy, Narain Swamy ;) (मे २३, इ.स. १९२४; केरळ - मे १, इ.स. १९८३; देहरादून, उत्तराखंड) हा भारतीय राष्ट्रीय क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कसोटी खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. तो प्रामुख्याने उजव्या हाताची द्रुत-मध्यमगती गोलंदाजी करत असे. भारताकडून तो एकच आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामना खेळला. देशांतर्गत स्पर्धांमध्ये त्याने सर्विसेस क्रिकेट संघ संघाकडून प्रथमश्रेणी सामने खेळले.
अकोला महानगरपालिका
अकोला शहराचे काम तर्फे चालते. याचे मुख्यालय अकोला येथे आहे. म.न.पा.आयुक्त : श्रीमती कविता द्विवेदी अकोला जिल्हा महाराष्ट्रातील विदर्भ विभागात आहे.
वर्ग:अकोला वर्ग:महाराष्ट्रातील महानगरपालिका
किंग्स्टन
किंग्स्टन ही कॅरिबियनमधील जमैका देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.
येथे २००७ च्या क्रिकेट विश्वचषकाचा उद्घाटन सोहळा झाला होता.
वर्ग:जमैकामधील शहरे वर्ग:किंग्स्टन वर्ग:उत्तर अमेरिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
उंबेर्तो दुसरा, इटली
उंबेर्तो दुसरा (इंग्लिश नाव: हंबर्ट दुसरा) (सप्टेंबर १५, इ.स. १९०४ - मार्च १८, इ.स. १९८३) हा इटलीचा शेवटचा राजा होता.
याला मेचा राजा (रे दि माजियो) असेही म्हणत.
उंबेर्तो ०२ वर्ग:इ.स. १९०४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
आम्लपित्त
वर्ग:शारीरिक क्रिया वर्ग:मानवी शरीर आम्लता ही नेहमी आढळणारी तक्रार आहे. ब- याच माणसांना कधीना कधी याचा अनुभव येतोच. पण काही जणांना आम्लतेचा नेहमी त्रास होतो. अशांना वैद्यकीय सल्ल्याची गरज असते. आम्लता किंवा आम्लपित्त म्हणजे जठरात प्रमाणापेक्षा जास्त आम्ल (आंबट द्रव) तयार होणे. या जादा आम्लामुळे पोटात जळजळ, तोंडात आंबट पाणी येणे, छातीत जळजळ अशा तक्रारी निर्माण होतात. कधीकधी जठरातले पदार्थ उलटीवाटे बाहेर पडतात. खालील कारणांनी आम्लता येऊ शकते. - नेहमी जास्त तिखट, मसालेदार, तेलकट पदार्थ खाणे. - मानसिक ताण, काळजी, सदैव घाई-गडबड. - अनियमित जेवणाची सवय., जागरण - धूम्रपान, तंबाखूसेवन, दारूसेवन, इत्यादी. - काही औषधांमुळे आम्लता होते. उदा. ऍस्पिरीन, सांधेदुखीची औषधे. - हेलिकोबॅक्टर नावाच्या एका जिवाणूंशी आम्लता आणि जठरव्रणाचा संबंध आढळला आहे. जठरव्रणापैकी साठसत्तर टक्के जठरव्रण हे या जिवाणूंमुळे होतात. (यासाठी डॉक्सी किंवा ऍमॉक्सिसिलीन हे औषध पाच दिवस देऊन पहावे.) आम्लपित्तामुळे पुढे अल्सर (जठरव्रण) निर्माण होऊ शकतो. अल्सर असेल तर पोटात एका ठरावीक जागी दुखत राहते. जेवणामुळे हे दुखणे थांबते तरी किंवा वाढते तरी. आम्लपित्तावर उपचार करताना तो अल्सर नाही याच्याबद्दल खात्री करून घ्यावी. उपचार - जेवणात नियमितता ठेवावी. - साधा आहार घ्यावा. तेलकट, तिखट पदार्थ टाळावेत. - मानसिक ताण, काळजी, सदैव चिंता यांच्यावर नियंत्रण ठेवावे. (व्यायाम, विश्रांती, करमणूक वगैरेमुळे उपयोग होईल.) - आम्लविरोधी (ऍंटासिड) गोळया घेतल्यावर जळजळ कमी होते. दुधामुळे काही जणांची आम्लता कमी होते तर काही जणांची वाढते. - आयुर्वेद - सूतशेखर मात्रा (गोळी). होमिओपथी निवड आर्सेनिकम, कल्केरिया कार्ब, कॉस्टिकम, फेरम फॉस, लायकोपोडियम, नक्स व्होमिका, पल्सेटिला, सल्फर. शोध रोगनिदान मार्गदर्शक / तक्ते रोगनिदान मार्गदर्शक
रमेश मेंडीस
रमेश मेंडीस (७ जुलै, १९९५:श्रीलंका - हयात) ही undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मा.ग. पातकर
मा.ग. पातकर यांनी लिहिलेली आणि गाजलेली भावगीते
वर्ग:मराठी गायक
विजय मेहरा
विजय मेहरा.
मेहरा, विजय वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
चिलेयन पेसो
चिलेयन पेसो हे चिले देशाचे अधिकृत राष्ट्रीय चलन आहे.
पेसो वर्ग:चलने
राजुरा खुर्द
राजुरा खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
धोटाणे बुद्रुक
धोटाणे बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
कडू
कडू ही एक चव आहे. संस्कृतमध्ये कटु म्हणजे तिखट, आणि तिक्त म्हणजे कडू.
कारले, औषधे यांची चव कडू असते.
वर्ग:चवी
Taste
कोत दाझ्युर
कोत दाझ्युर (Côte d'Azur; French Riviera; फ्रेंच रिव्हिएरा; ऑक्सितान: Còsta d'Azur) हा फ्रान्सच्या आग्नेय भागातील (मोनॅकोसह) भूमध्य समुद्रकिनाऱ्यावरील एक भौगोलिक प्रदेश आहे. ५६० मैल लांब पसरलेल्या फ्रेंच रिव्हिएराच्या पूर्वेला इटली देशाची सीमा असून नीस हे येथील सर्वात मोठे शहर आहे.
येथील सौम्य हवामान, लांबवर पसरलेले समुद्रकिनारे व नैसर्गिक सौंदर्यामुळे फ्रेंच रिव्हिएराला युरोपाच्या पर्यटन पटलावर महत्त्वाचे स्थान आहे. अठराव्या शतकापासून येथे पर्यटन, विरंगुळा व मनोरंजनाच्या सोयी विकसित केल्या गेल्या आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचा भूगोल वर्ग:भूमध्य समुद्र
वरूड बुद्रुक
वरूड बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मंगरुळपीर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मंगरुळपीर तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
पंचकर्म चिकित्सा
वमन, विरेचन,बस्ती,नस्य,रक्तमोक्षण या पाच क्रिया ज्या चिकित्सेत आहेत ती चिकित्सा पंचकर्म चिकित्सा होय.
वमन
अनेक प्रकारचे त्वचारोग, दमा,  सांधेदुखी, सूज,  आम्लपित्त, इत्यादी आजारांवर वमन (उलटी) करवणे हिताचे असते. अन्नमार्गातला कफ घालवून स्वच्छ, रिकामा करणे हे वमनक्रियेचे उद्दिष्ट आहे. अशी स्वच्छता वेळोवेळी न केल्यास अन्नमार्गात कुजण्याची क्रिया होते. त्यातून निर्माण होणारे विषारी पदार्थ निरनिराळे आजार उत्पन्न करतात असे आयुर्वेदाचे सांगणे आहे.
वमनक्रिया तज्ज्ञांकडून शिकून घेणे आवश्यक आहे. वमनक्रिया स्वतःवर करून पाहावी म्हणजे आत्मविश्वास येईल.
वमन क्रियेसाठी अन्नमार्गात नेहमीपेक्षा जास्त प्रमाणात स्राव पाझरवून त्यावर कडू गिळगिळीत पदार्थ देऊन उलटी करवली जाते. छोट्या गावात कडू पडवळ, कडू दोडका, कडू इंद्रावण, इत्यादी फळे सहज मिळतात, ती यांत उपयोगी पडतात.
आधी तीन-चार दिवस थोडे थोडे तूप पाजावे.
वमनाआधी दही,  उडदाच्या डाळीचे वरण खावयास द्यावे.
यानंतर दोन ते पाच मिनिटांनी उसाचा रस (एक -दीड लिटर ) पाजावा, म्हणजे भरपूर घाम येऊन भडभडून उलटी होते. उलटीत चिकट तार, फेस येणारे स्राव पडतात.
असे चांगले वमन झाल्यावर लगेच काही खाऊ देऊ नये. वमन घेतल्याच्या दिवशी भूक लागल्यावर केवळ साळीच्या लाह्या खाव्यात. त्यांना साजूक तुपाची फोडणी देऊन गरम गरम खाव्यात. तहान लागल्यास गरम पाणीच प्यावे.
दुसरे दिवशी तांदळाची पेज, मग मऊ भात त्यानंतर  मुगाच्या डाळीपासून बनवलेली खिचडी आणि मग  गव्हाचे गरम फुलके, पोळी अशा पद्धतीने आहार दोन-तीन दिवसांत वाढवत जाऊन पूर्ववत आणावा. यालाच संसर्जनक्रम असे म्हणतात. वमनानंतर काही दिवसांत वरील प्रकारच्या आजारांत फरक पडतो.
विरेचन
विरेचनासाठी आधी तीन-चार दिवस तित्तक तूप (म्हणजे कडू औषधांनी तयार केलेले तूप) १५ ते २० मिलिलिटर या प्रमाणात रोज सकाळी रिकाम्या पोटी घेण्यास सांगावे.
संध्याकाळी जेवणानंतर दोन-तीन तासांनी त्रिफळा चूर्ण (२ ते ३ ग्रॅम) एक कप गरम पाण्यातून द्यावे. जेवणानंतर हे चूर्ण देणे जास्त परिणामकारक ठरते.
सकाळी जुलाब झाल्यानंतर भूक लागली तरी ४-५ तास काही खाऊ नये. नंतर मूग-तांदळाची पातळ खिचडी खायला द्यावी.
सर्वसाधारणपणे वमनक्रियेनंतर विरेचन दिले जाते. या दोन्हींचा परिणाम होऊन अन्नमार्ग साफ होतो.
बस्ती
बस्ती म्हणजे तैलयुक्त औषधे (कधी केवळ तेल) गुदद्वारातून मोठया आतडयात सोडणे. तेथून तेल शरीरात शोषले जाते. या स्नेहनाने (तेलकट पदार्थाच्या वापराने) आतडयातील कोरडे मळाचे थर सुटतात. तेल आतडयात शोषले जाऊन काही आवश्यक घटकांचा पुरवठा होतो. बस्तीमध्ये यासाठीच आहारातले अनेक पदार्थ वापरले जातात. या पदार्थाच्या वापराप्रमाणे बस्तीचे प्रकारही पाडले आहेत.
आपण एनिमाबद्दल (गुदद्वारात साबण पाणी) ऐकले असेल. एनिमाचा उद्देश गुदाशयातील आणि त्यामागच्या भागातील विष्ठा, मळ काढून टाकणे हा असतो. मात्र बस्ती वेगळी असते. एनिमामध्ये साबण-पाणी विष्ठेबरोबर बाहेर पडते. याउलट बस्तीत दिलेला पदार्थ आत राहून शोषला जातो. एनिमा छोटया दोन-तीन इंच नळीद्वारे दिला जातो तर बस्ती देताना लांब रबरी नळी वापरली जाते. एनिमा देताना अर्धा-पाऊण लिटर पाणी वापरले जाते, मात्र बस्तीत जास्तीत जास्त १५० मिलिलिटर मिश्रण दिले जाते. ४० ते६० मिलिलिटरची बस्ती (लहान बस्ती) मात्रा बस्ती म्हणून ओळखली जाते. मात्रा बस्ती देणे सोपे असते.
लहान मुलांमध्ये-अगदी नवजात अर्भकालाही बस्ती देता येते. अपुऱ्या दिवसांच्या नवजात बाळांची वाढ नियमित बस्तीमुळे सुधारते असा अनुभव आहे. फक्त शरीराच्या आकारमानाप्रमाणे आतडयाचा आकार लहान मोठा असतो. हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे. तज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली आपल्यालाही बस्ती शिकता येईल.
बस्तीआधी त्या व्यक्तीस मलमूत्र विसर्जन करून येण्यास सांगतात. बस्तीसाठी औषधी काढे, सैंधव, वनस्पतीची कुटलेली चटणी, तेल, इत्यादी वापरून मिश्रणे तयार केली जातात. हे सर्व मिश्रण पिचकारीमार्फत मोठया आतडयात सोडले जाते. यासाठी त्या व्यक्तीला डाव्या कुशीवर झोपवावे. पायथ्याची बाजू किंचित उंच करून गुदद्वारातून एक रबरी नळी (8 ते 13 क्रमांकाची लघवी काढण्याची नळी) तेलाने बुळबुळीत करून 3 ते 5 इंच आत सारावी. त्यानंतर नळीच्या टोकाला पिचकारी जोडून दांडा दाबून मिश्रण आत ढकलावे.