cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
उझबेकिस्तान
बाह्य दुवे
वर्ग:मध्य आशियाई देश वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
केट ब्लॅंचेट
केट ब्लॅंचेट (Cate Blanchett; १४ मे १९६९) ही एक ऑस्ट्रेलियन सिने अभिनेत्री आहे. १९९२ सालापासून ऑस्ट्रेलियन सिने व टीव्ही इंडस्ट्रीमध्ये कार्यरत असणारी ब्लॅंचेट १९९८ सालच्या शेखर कपूर दिग्दर्शित एलिझाबेथ ह्या चित्रपटानंतर प्रसिद्धीझोतात आली. ह्या चित्रपटासाठी तिला बाफ्टा व गोल्डन ग्लोब पुरस्कार मिळाले. २००४ सालच्या द एव्हियेटर ह्या चित्रपटामधील भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्रीसाठीचा ऑस्कर पुरस्कार मिळाला. २००१-४ दरम्यान तिने द लॉर्ड ऑफ द रिंग्ज ह्या चित्रपट शृंखलेमध्ये गॅलाड्रियेल ह्या पात्राची भूमिका केली होती.
२०१३ साली प्रदर्शित झालेल्या ब्ल्यू जॅस्मिन नावाच्या चित्रपटामधील भूमिकेसाठी ब्लॅंचेटला सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा ऑस्कर पुरस्कार देण्यात आला.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन व्यक्ती वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेत्या अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
मलबार आलमंड
मलबार आलमंड मलबार आलमंड या झाडाला देशी बदाम असेही म्हणतात.या वनस्पतीचे कूल कॉम्ब्रीटेसी आहे. देशी बदामाच्या झाडाची गळती होताना पानं लाल होतात, पिवळी होतात. असा अखेरचा शृंगार करून मग छानपैकी निरोप घेतात. रस्तोरस्ती, अनेक वसाहतींमध्ये, शिस्तीने चक्राकार फांद्यांच्या रचनेने शोभणारी देशी बदामाची झाडे चाळीस ते पन्नास फुट उंची सहज गाठतात. नवी, तरुण झाडे तर अगदीच शिस्तबद्ध असतात. फांद्या खालच्या बाजूला लांबसडक तर वरवरच्या जरा जरा आखूड होणाऱ्या असल्यामुळे झाडाला पॅगोडाचा आकार येतो. पण एकदा झाडं जुनी झाली की ही शिस्त जग गुंडाळून ठेवून डेरेदार होऊ लागतात. बदामाची फुलं नाजूक असतात. फुलांना उग्रर वास येतो.मंजिऱ्यावर फुलणाऱ्या या पांढरट हिरव्या नाजूक फुलांतून जवळ जवळ अंड्याएवढं मोठं फळ मिळतं. या फळांचे हिरवे गूच्छही खूपच छान दिसतात. पिकल्यावर किरमिजी लाल होणारी ही फळं चवीला तुरट गोड लागतात.या फळांमध्ये प्रथिनांचे प्रमाण फार असते. आतली बी म्हणजे खरचं देशी बदाम हे नाव सार्थ करणारी चवदार चीज असते.हा बदाम सुकामेवा बदाम यांपेक्षा वेगळा असतो. पानगळीला रंगतदार करणारं हे झाड फार काळ निष्पर्ण रहात नाही. दहा पंधरा दिवसाच्या आतच हिरव्या पर्णकळ्यांनी उमलून येत हा नखरेदार वृक्ष हिरवाकंच नटून बसतो. हा वृक्ष मलाया किनारपट्टीवर आढळतो.
संदर्भ
वृक्षराजी मुंबईची डॉ.मुग्धा कर्णिक
वर्ग:वनस्पती
एन टी आर ट्रस्ट
एन टी आर ट्रस्ट / एन टी आर स्मारक ट्रस्ट ही एक विना-नफा संस्था आहे. या संस्थेचं मुख्य कार्यालय हैद्राबाद, तेलंगणा मध्ये आहे. या संस्थेचे नाव एन टी रामा राव यांच्या वर ठेवण्यात आलेले आहे. एन टी रामा राव हे प्रसिद्ध अभिनेते तसेच आंध्र प्रदेशचे मुख्य मंत्री होते .
References
वर्ग:सामाजिक संस्था
मायक्रोसॉफ्ट ऑफिस २०१०
हेही पहा
वर्ग:उपयोजन सॉफ्टवेअर ऑफिस
पिंगट गरुड
सुपर्ण किंवा पिंगट गरुड (शास्त्रीय नाव: Aquila rapax, ॲक़्विला रॅपॅक्स ; इंग्रजी: Tawny Eagle, टॉनी इगल) हा गृध्राद्य कुळातील एक गरुड आहे. तो आफ्रिकेत जवळपास सर्वत्र, व नैर्ऋत्य आशियापासून ते भारतापर्यंत सर्व प्रदेशांत प्रजनन करतो. भारतीय उपखंडात तो बलुचिस्तान, नेपाळ तराई, बंगला देश, उत्तर तमिळनाडू येथे आढळतो. तो लाल-ठिपक्यांची, पांढऱ्या रंगाची दोन ते तीन अंडी घालतो.
वर्णन
सुपर्ण हा आकारमानाने घारीपेक्षा मोठा व नेपाळी गरुडापेक्षा छोटा असतो. त्याची लांबी ६० ते ७५ सेमी पर्यंत असते. त्याचा रंग गडद उडी ते मातकट बदामी असतो. पाय पिसांनी झाकलेले असतात.
तो अपमार्जक व परभक्षक दोन्ही आहे. ससाणे, घारी व छोट्या शिकारी पक्ष्यांकडे भक्ष्य पाहून उत्तेजित होतो व ते भक्ष्य पळवतो. गिधाडांबरोबर मृत जनावरे देखील खातो परंतु अलीकडील काळात हे दृश्य दुर्मीळ झाले आहे.
वारूड (वर्धा)
वारूड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
पिंगट गरुड
संदर्भ व नोंदी
वर्ग:गरुड वर्ग:शिकारी पक्षी
वारूड (वर्धा)
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
चिनी माती
चिनी माती हे 'काओलिनाइट' या प्रकारचे एक औद्योगिक खनिज आहे.हे चीन मध्ये सापडते म्हणून यास चिनी माती म्हणतात.या मातीची फुगण्याची व आक्रसण्याची क्षमता फारच कमी असते.याचा वापर भांडी बनविण्यासाठी,औषधासाठी व टूथपेस्ट मध्ये करतात. चिनी माती प्रामुख्याने रत्‍नागिरी,कोल्हापूर जिल्ह्यात सापडते वर्ग:माती
इ.स. १५६८
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५६८ वर्ग:इ.स.च्या १५६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
निनाद बेडेकर
निनादराव बेडेकर हे एक मराठी इतिहासकार होते. छत्रपती शिवाजी महाराज तसेच मराठेशाहीच्या इतिहासावर त्यांचा विशेष अभ्यास होता. जगभरात फिरून, पुरातन कागदपत्रांचा सखोल अभ्यास करून, गडकिल्ले धुंडाळून ते शिवकालीन इतिहासात रममाण झाले होते. या अभ्यासासाठीच अरेबिक व पर्शियन भाषाही ते शिकले होते. अनेक वर्षांच्या संशोधनानंतर, छ्त्रपती शिवरायांचा राज्यकारभार आणि मराठेशाही संदर्भात त्यांनी वेगळ्या दृष्टिकोनातून विश्लेषण केले होते. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे युद्धकौशल्य, नेतृत्वगुण, दुर्गबांधणी, आरमार उभारणी अशा अनेक पैलूंपैकी प्रत्येकाचा स्वतंत्रपणे विचार करून त्यांनी त्यावर लिखाण केले होते. छत्रपती शिवाजी महाराजांची व्यवस्थापकीय कौशल्ये आजच्या 'एमबीए'वाल्यांना कळावीत म्हणून इंग्रजीतही त्यांनी भाषणे दिली होती. विद्यार्थ्यांमध्ये इतिहासाची गोडी निर्माण करण्यासाठी ते व्याख्यानमाला आयोजित करत.
वयाची साठी पूर्ण झाल्यावर २००९ मध्ये बेडेकर यांनी युवक आणि गडप्रेमींना घेऊन ६१ किल्ल्यांवर भ्रमंती करण्याचा संकल्प केला होता. मात्र, त्या वर्षभरात त्यांनी १०१ किल्ल्यांना भेटी दिल्या.
संदर्भ
वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म वर्ग:शाहीर वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
हायड्रोजन
हायड्रोजन (अणुक्रमांक : १) हे एक रासायनिक मूलद्रव्य आहे. रसायनशास्त्रात हायड्रोजन H ह्‍या चिन्हाने दर्शवितात. सामान्य तापमानाला आणि दाबाला हायड्रोजन वायुरूपात असतो. हायड्रोजन हा रंगहीन, गंधहीन, चवरहित व अतिशय ज्वलनशील वायू आहे. स्थिर स्वरूपात असताना हायड्रोजनचे रेणू प्रत्येकी २ अणूंनी बनलेले असतात.
गुणधर्म
१.००७९४ ग्रॅ/मोल एवढा अणुभार असणारे हायड्रोजन हे सर्वांत हलके मूलद्रव्य आहे. हे विश्वात सर्वाधिक आढळणारे मूलद्रव्य आहे. विश्वात आढळणाऱ्या सर्व पदार्थांच्या वजनापैकी ७५ टक्के वजन हायड्रोजनचे आहे. विश्वातील बहुतेक ताऱ्यांमध्ये मुख्यत्वे हायड्रोजन हेच मूलद्रव्य प्लाझ्माच्या स्वरूपात सापडते. हा वायू पृथ्वीवर क्वचितच मूलद्रव्य स्वरूपात आढळतो. हायड्रोजनचे औद्योगिकरीत्या उत्पादन मिथेनसारख्या कर्बोदकापासून केले जाते. अशा प्रकारे या मूलद्रव्य स्वरूपात तयार केलेल्या हायड्रोजनचा वापर बहुतकरून संरक्षित पद्धतीने उत्पादनाच्या स्थळीच केला जातो. अशा हायड्रोजनचा वापर मुख्यत्वे खनिज-इंधनांच्या श्रेणीवाढीसाठी व अमोनियाच्या उत्पादनासाठी केला जातो. इलेक्ट्रॉलिसिस पद्धतीने पाण्यापासूनही हायड्रोजन तयार करता येतो, पण नैसर्गिक वायूपासून हायड्रोजन मिळवण्यापेक्षा ही पद्धत खूपच जास्त महाग पडते.
हायड्रोजनचा आढळ
हायड्रोजनला डायहायड्रोजन असेही म्हणतात. डायहायड्रोजन हे विश्वात सगळ्यात विपुल प्रमाणात आढळणारे मूलद्रव्य आहे. हायडेरोजन हे सूर्य मालेतील एक प्रमुख मूलद्रव्य आहे. गुरू आणि शनि यासारखे ग्रह बव्हंशी हायड्रोजनचेच बनलेले आहे. हायड्रोजन हे अतिशय हलके मूलद्रव्य आहे आणि पृथ्वीच्या वातावरणात ते अतिशय कमी प्रमाणात (०.१५% वस्तुमान) उपलब्ध आहे. संयुक्त अवस्थेत हायड्रोजन हे मूलद्रव्य वनस्पतीमध्ये, प्राण्याच्या पेशीद्रव्यामध्ये, पिष्टमय पदार्थात, प्रथिनात, हायड्राइडसमध्ये, हायड्रोकार्बन्समध्ये आणि असा कितीतरी संयुगामध्ये आढळते.
हायड्रोजनची समस्थानिके
हायड्रोजनला तीन समस्थानिके आहेत. प्रोटिअम, ड्युटेरिअम आणि ट्रिट्अम. या समस्थानिकांपैकी फक्त ट्रिटिअम किरणात्यर्गी आहे आणि तो कणांचे उत्सर्जन करतो. त्याचा अर्धायुकाल १२.३३ वर्ष आहे. या तीन समस्थानिकामध्ये अनुक्रमे ०, १ आणि २ न्युट्रॉन्स आहेत. तीनही समस्थानिकांचे इलेक्टॉनी संरुपण एकच असल्यामुळे त्यांचे रासायनिक गुणधर्म सारखेच आहे. त्यांचे वस्तुमान वेगवेगळे असल्यामुळे त्यांचे भौतिक गुणधर्म वेगळे आहेत. याला समस्थानिकी परिणाम असे म्हणतात.
रासायनिक गुणधर्म
अनेक धातू हायड्रोजनच्या शोषणामुळे ठिसूळ होत असल्याने हायड्रोजनचे विद्रवण आणि शोषण ह्यांचे गुणधर्म धातुशास्त्राच्या, आणि त्याला सुरक्षित पद्धतीने साठवून ठेवण्याच्या दृष्टीने अतिशय महत्त्वाचे असतात. हायड्रोजन वायू संक्रमणी धातूंमधे व विरळा मृद्धातूंमधे अतिशय सहज विरघळू शकतो. तसेच तो स्फटिक धातूंमधे व अस्फटिक धातूंमध्येही विरघळतो. हायड्रोजनची विरघळण्याची क्षमता ह्या धातूंच्या स्फटिकांच्या जालातील स्थानिक विकृती आणि अशुद्धतेमुळे वाढते.
ज्वलन
हायड्रोजन वायू इतका ज्वलनशील असतो की एकूण हवेमध्ये तो ४ टक्के इतका कमी असला तरी पेट घेऊ शकतो. त्याच्या ज्वलनाची ऊर्जाशक्ती २८६ किलो ज्यूल/मोल एवढी आहे. हायड्रोजनच्या ज्वलनाचे रासायनिक समीकरण पुढीलप्रमाणे मांडता येते.
प्राणवायूबरोबर वेगवेगळ्या प्रमाणात मिसळून पेटवला असता हायड्रोजनचा स्फोट होतो. हवेमध्ये तो अतिशय जोरदार पेटतो. हायड्रोजन-प्राणवायूच्या ज्वाला अतिनील ऊर्जालहरी असतात आणि त्या साध्या डोळ्यांना जवळजवळ अदृश्य असतात. त्यामुळे हायड्रोजनची गळती आणि ज्वलन नुसते बघून ओळखणे अवघड असते. बाजूच्या चित्रातील "हिंडेनबर्ग झेपेलिन" हवाई जहाजाच्या ज्वाला दिसत आहेत कारण त्याच्या आवरणातील कार्बन आणि पायरोफोरिक अ‍ॅल्युमिनियमच्या चूर्णामुळे त्या ज्वालांना वेगळा रंग आला होता. हायड्रोजनच्या ज्वलनाचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे त्याच्या ज्वाला अतिशय जलदपणे हवेत वर जातात, त्यामुळे हायड्रोकार्बनच्या आगीपेक्षा त्यातून कमी नुकसान होते. हिंडेनबर्ग अपघातातील दोन-तृतीयांश लोक हायड्रोजनच्या आगीतून वाचले.
H2चा शोध
H2 स्वरूपातील हायड्रोजन वायू पॅरासेल्सस (इ.स. १४९३ - इ.स. १५४१) ह्या स्विस अल्केमिस्टने प्रथम तयार केला. त्याने धातू आणि तीव्र आम्ल ह्यांच्या प्रासायनिक प्रक्रियेमधून हा ज्वलनशील वायू तयार झाला. त्याला त्या वेळेस हायड्रोजन हे एक रासायनिक मूलद्रव्य आहे ह्याची कल्पना नव्हती. इ.स. १६७१ मध्ये रॉबर्ट बॉइल ह्या आयरिश रसायनशास्त्रज्ञाने हायड्रोजनचा पुन्हा शोध लावला व सौम्य आम्ल आणि लोखंडाच्या चूर्णाच्या प्रक्रियेतून हायड्रोजन वायूच्या उत्पादनाचा तपशील दिला.
इ.स. १७६६ मध्ये हेन्री कॅव्हेंडिश ह्या ब्रिटिश शास्त्रज्ञाने हायड्रोजनला एक स्वतंत्र पदार्थ म्हणून मान्यता दिली. धातू आणि आम्ल यांच्या प्रक्रियेतून निर्माण होणाऱ्या या वायूस त्याने "ज्वलनशील हवा" असे नाव दिले आणि ह्या वायूच्या ज्वलनातून पाणी तयार होते हे त्याने शोधले. अर्थात त्याने हायड्रोजन हा आम्लामधून मुक्त झालेला नसून पाऱ्यामधून मुक्त झालेला घटक आहे असा चुकीचा निष्कर्ष काढला. पण हायड्रोजनच्या अनेक कळीच्या गुणधर्मांचे त्याने अचूक वर्णन दिले. असे असले तरी, मूलद्रव्य म्हणून हायड्रोजनचा शोध लावण्याचे श्रेय सर्वसाधारणपणे त्यालाच दिले जाते. इ.स. १७८३ मध्ये आंत्वॉन लवॉसिए ह्या फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञाने या वायूच्या ज्वलनामुळे पाणी तयार होते, म्हणून त्या वायूला हायड्रोजन असे नाव दिले.
सुरुवातीस हायड्रोजनचा उपयोग मुख्यत्वे फुगे आणि हवाई जहाजे बनवण्यासाठी होत असे. H2 हा वायू सल्फ्यूरिक आम्ल आणि लोह ह्यांच्या प्रक्रियेतून मिळवला जात असे. हिंडेनबर्ग हवाई जहाजातही H2 वायूच होता, त्यास हवेमध्येच आग लागून त्याचा नाश झाला. नंतर H2च्या ऐवजी हवाई जहाजांमध्ये आणि फुग्यांमध्ये हळूहळू हेलियम हा उदासीन वायू वापरण्यास सुरुवात झाली.
पुंजवादाच्या इतिहासातील भूमिका
हायड्रोजनच्या अणूची रचना अतिशय साधी असते. त्याच्या अणुकेंद्रात फक्त एक प्रोटॉन असतो व त्याभोवती एक विजाणू फिरत असतो. हायड्रोजन अणूच्या अतिशय साध्या रचनेमुळे आणि अणूपासून निघणाऱ्या व शोषल्या जाणाऱ्या प्रकाशपटलाच्या अभ्यासामुळे अणुरचनेचा सिद्धान्त बनवण्याच्या कामात हायड्रोजनची खूप मदत झाली. तसेच, हायड्रोजनचा रेणू H2 ह्याची व त्याचा कॅटआयन H2+ ह्याचीही रचना एकदम साधी असल्याने रासायनिक बंधाचे गुणधर्म पूर्णपणे समजून घ्यायलाही त्याचा उपयोग झाला. हायड्रोजन अणूचा पुंज-भौतिकी अभ्यास इ.स.च्या १९२० च्या दशकाच्या मध्यास झाला, त्यानंतर वरील सिद्धान्तांचाही विस्तार केला गेला.
सुरुवातीस अभ्यासल्या गेलेल्या पुंज-भौतिकी परिणामांपैकी एक परिणाम मॅक्सवेलने, पूर्ण पुंज-भौतिकी सिद्धान्त मांडण्याच्या जवळजवळ अर्धे शतक अगोदर हायड्रोजन अणूच्या संदर्भातच लक्षात आणून दिला होता, पण त्या वेळेस त्याचे पूर्णपणे स्पष्टीकरण सापडले नव्हते. मॅक्सवेलच्या निरीक्षणाप्रमाणे हायड्रोजनची विशिष्ट उष्णता क्षमता साधारण तापमानच्या खाली इतर द्वि-अणू वायूंपेक्षा बरीच वेगळी होती, आणि ती क्रायोजेनिक तापमानांना एक-अणू वायूंच्या उष्णता क्षमतेच्या जवळ जात होती. पुंजवादानुसार ही वर्तणूक हायड्रोजनच्या फिरणाऱ्या (पुंजित) ऊर्जा पातळींमधील अंतरामुळे झालेली आहे. हायड्रोजनच्या अतिशय कमी भारामुळे त्यातील ऊर्जा पातळ्या जास्तच दूर असतात. अधिक भारांच्या द्वि-अणू वायूंमध्ये ऊर्जा पातळ्या एवढ्या अलग नसतात, आणि त्यांच्यात वरील परिणाम पहायला मिळत नाही.
उपयोग
हायड्रोजन हे खनिज तेलापेक्षा ऊर्जा निर्मितीच्या बाबतीत सर्वात कार्यक्षम इंधन ठरते. पेट्रोल दर लिटरमध्ये ४२००० बी. टी. यु.(ब्रिटिश थर्मल युनिट) तर द्रव हायड्रोजन दर लिटरला १,३४,५०० बी. टी. यु. एवढी उष्णता निर्माण करतो. परंतु याच्या निर्मितीचा खर्च परवडत नसल्यामुळे हायड्रोजन हे प्रचलित साधन होण्यात अडचण येत आहे.
नामकरण
हायड्रोजनच्या नावाची उत्पत्ती प्राचीन ग्रीक भाषेतील हायडॉर (ग्रीकः ὕδωρ (हीद्र)) म्हणजे पाणी, तर जेनेस म्हणजे तयार करणे या शब्दांच्या संयोगातून झाली आहे. हायड्रोजनच्या ज्वलनातून पाणी तयार होते म्हणून 'पाणी तयार करणारा' अर्थात 'हायड्रोजन' असे त्याचे नामकरण 'आंत्वॉन लवॉसिए' ह्या फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञाने केले.
पुरुषोत्तम लाल
पुरूषोत्तम लाल (इ.स. १९२९ - इ.स. २०१०) हे एक भारतीय शिक्षक, लेखक, अनुवादक, व प्रकाशक होते. त्यांनी रायटर्स वर्कशॉप ही प्रकाशन संस्था स्थापली तसेच महाभारत, उपनिषदे, इ. संस्कृत साहित्याचे इंग्रजीमध्ये अनुवाद केले.
कोलकात्याच्या सेंट झेवियर महाविद्यालयात लाल इंग्रजी भाषेचे अध्यापक होते. १९५८ मध्ये त्यांनी इंग्रजी भाषेतील भारतीय अभिजात साहित्य प्रकाशित करण्याकरीता रायटर्स वर्कशॉप नावाची प्रकाशन संस्था तेथे स्थापन केली. स्वातंत्र्योत्तर भारतात आंग्लभाषी साहित्य लोकप्रिय करण्यात रायटर्स वर्कशॉपने मोठी भूमिका बजावली. याच प्रकाशन संस्थेतून विक्रम सेठ, प्रितीश नंदी, चित्रा बंद्योपाध्याय इत्यादी यशस्वी आंग्लभाषी भारतीय लेखक उदयास आले. पुढे लाल यांनी संस्कृत साहित्याचा इंग्रजीत अनुवाद करणे सुरू केले. त्यांचे हे भाषांतर मूळ संस्कृतातील लकब व भारतीयपण जपवून ठेवणारे आहे असे मानले जाते. यांमध्ये महाभारताचे व उपनिषदांचे त्यांनी केलेले भाषांतर विशेष प्रसिद्धी मिळवलेले आहेत.
वडज धरण
महाराष्ट्रातल्या पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर या गावाजवळ मीना नदीवर बांधलेले हे मातीचे धरण आहे.
पहा : जिल्हावार नद्या, जिल्हावार धरणे
वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील धरणे
माणिकपुंज
माणिकपुंज हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
कपाळ
कपाळ हा मानवी चेह-याचा उर्ध्वभाग आहे. डोळे आणि पापण्यांपासून मस्तकरेषेपर्यंतचा भाग कपाळ या नावाने ओळखला जातो.
इ.स. १५७०
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५७० वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कनक चंपा
चंपाच फुल हे एखादे नाजूक केळ सोलून सालीसकट तसच ठेवलं –त्यावर त्याचं फुलात रूपांतर केलं तर कसं दिसेल तसे असते चंपाच फुल .या पाकळ्यांना अतिशय सुगंध असतो आणि पाकळ्या सावलीत वळवल्या तर तो सुगंध टिकतोहि. याची पानेही छान पंचकोनी लांबट ,बुरकठ तपकिरी मखमली लव असलेली असतात .चंपाच भव्य झाड सदाहरित सदसुंदर .काही जुनी झाड मोजकीच आहे .त्याच्या जराशा अनियमित आकाराच्या हिरव्या मोठ्या पानामुळे आणि पानाखालच्या पंदरात लवेमुळे खालची बाजू पांढरट दिसत असल्यामुळे झाड एकदा कळले कि सहज ओळखता येते जिजामाता उद्यान ,सागर उपवन मंत्रालयाशेजारचे एच पी उदान येतेही चाफा आहे .पूर्वेला हायवेवर लॅन्दमार्क या लाल्चुठक इमारतीच्या समोर एक जुने चाम्पाचे झाड आहे .ते कधीच फुललेल नाही आणि कधीच फुलनारही नाही कारण ते कापून टाकले आहे .हा फुल एक चान फुल आहे.
संदर्भ
मुंबईची वृक्षराजी
वर्ग:औषधी वनस्पती
कॅल्शियम कार्बोनेट
कॅल्शियम कार्बोनेट हा एक रासायनिक पदार्थ आहे. याचे सूत्र CaCO3 आहे. हा पदार्थ अनेकदा खडकांमध्ये आढळतो.
वर्ग:कॅल्शियमची संयुगे वर्ग:रासायनिक पदार्थ
जानेवारी ३१
बाह्य दुवे
जानेवारी २९ - जानेवारी ३० - जानेवारी ३१ - फेब्रुवारी १ - फेब्रुवारी २ - (जानेवारी महिना)
वर्ग:दिवस वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
भूतेघर
भूतेघर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
उमरगाम विधानसभा मतदारसंघ
समाविष्ट
ह्या मतदारसंघामध्ये २७५ मतदान कक्ष आहेत. संपूर्ण यादी मुख्य निवडणूक अधिकारी, गुजरात राज्य ह्यांच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे. जिल्हा “२५-वलसाड” आणि मतरसंघ “१८२-उंबरगांव” असे निवडावे.
आमदार
२०१७ च्या निवडणुकीत येथून रमणलाल नानूभाई पाटकर(भाजप) निवडून आले आहेत. त्यांनी अशोकभाई मोहनलाल पटेल (काँग्रेस) ह्यांचा ४१,६९० मतांनी पराभव केला.
२०१७ विधानसभा निवडणुका
मुख्य निवडणूक अधिकारी, गुजरात राज्य ह्यांच्या संकेतस्थळावर ह्या निवडणुकांचा सांख्यिकीय अहवाल ठेवला आहे. खाली लिहिलेली माहिती ह्या अहवालातून घेतलीआहे. पृष्ठसंख्या “PDF, अहवाल” ह्या संकेताने लिहिली आहे.
हे सुद्धा पहा
२०१७ गुजरात विधानसभा निवडणूक निकाल
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
बामणी (मुखेड)
बामणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
पांथस्थचे झाड
पांथस्थ (Ravenala madagascariensis) हे एक केळीच्या कुळाशी जवळचा संबंध असलेले झाड आहे. परंतु याचे खोड केळीप्रमाणे नसून ताड-माडाच्या झाडाप्रमाणे खडबडीत असते. पांथस्थच्या झाडाचे मूळ जन्मस्थान मादागास्कर असून याची केळीच्या पानांसारखी पाने पंख्याच्या आकारात रचल्यासारखी दिसतात. प्रत्येक पानाला लांबलचक देठ असतो. ४० फूट उंच वाढू शकणाऱ्या या झाडाला एकेका दांड्यावर होडीच्या आकाराची फुले येतात. दोन पानांमधून वाट काढत हा फुलोरा येतो. फुलांतील बिया निळसर आणि सहज रुजून येणाऱ्या असतात.
पांथस्थच्या डौलदार आकारामुळे हे झाड अनेक उद्योग समूहांच्या उद्यानांत लावलेले दिसते.
संदर्भ
मुंबईची वृक्षराजी (पुस्तक, लेखिका - मुग्धा कर्णिक)
वर्ग:वनस्पती
आंजणगाव
आंजणगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगावतालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
ध्रुपद
ध्रुपद, मूलत हिंदुस्तानी अभिजात संगीतातील एक प्रवाह आहे. ध्रुपद म्हणजे ध्रुव पद. भारतीय़ उपखंडात मध्ययुगापर्यंत ध्रुपदाचा प्रभाव होता. या पद्धतीत -"स्थाय़ी, अन्तरा, सञ्चारी, आभोग" नामक चार 'कलि' वा 'स्तर' असतात. काही वेळेस दोन स्तर ही असू शकतात. रागाच्या शुद्ध स्वरूपास ध्रुपदात महत्त्व आहे. गीतांचा विषय साधारणतः भक्ति वा निसर्गवर्णनपर असतो.
धृपद यालाच ध्रुपद किवा धृवपद असे म्हणले आहे, भारताच्या काळाच्या पूर्वीही ध्रवगायन प्रचारात होते, ध्रवगायनाचा अपभ्रंश ध्रवपद झाला असावा असे म्हणले जाते, या भारतीय शास्त्रीय संगीताच्या प्रकाराचा वैदिक मंत्रांमधील नाद योगावर आधारलेला आहे. १८ व्या शतकात मागे पडलेली धृपद गायकी चौदाव्या शतकाच्या शेवटी आणि १५ व्या शतकाच्या सुरुवातीला राजा मानसिंग आणि त्यांची उत्कृष्ट गायक असलेली पत्नी मृगनयना या उभयतांनी प्रचारात आणली असे म्हणले जाते. अतिशय पुरातन असलेली ही गायन पद्धती बाबा बैरम खान आणि त्यांचे चुलत नातू झाकिरुद्दीन आणि अल्लाबंदेखान ह्यांनी रजपूत आणि मोगल राजदरबारांमध्ये चालू ठेवली. पुढे ५ शतकांनंतरही म्हणजे १९-२०व्या शतकात धृपद गायकी अस्तित्वात ठेवण्याची महत्त्वाची कामगिरी डागर बंधू (नसीर मोईउद्दीन डागर आणि नसीर अमीनुद्दीन डागर) ह्यांनी केली.
ख्यालगायकीच्या आधीही धृपदगायकी अस्तित्वात होती.
धृपद गायकीची सुरुवात संथ आलापीने होते. नंतर त्यात लय वाढते आणि आवाजाच्या घुमारावर भर देऊन, जोरकस, लयबद्ध बेहेलावे गायले जातात. ह्या गायकीत लयबद्ध सृजनतेला महत्त्व आहे. एकपटीत, दुपटीत, तिपटीत, चौपटीत “धृपद” गाऊन पुन्हा सम असते. “धृपादाला” साथ पखवाजावर केली जाते. पखवाजाला तबल्याचा पूर्वज मानतात. “धृपद” चौतालात (१२ मात्रांत), धमारात (१४ मात्रांत), झपतालात (१० मात्रांत), सूलतालात (१० मात्रांत), किंवा तीव्र तालात (१० मात्रांत) गायले जाते. ह्या गायनप्रकारात मुरकी, फिरत, तान, ह्या “ख्यालाशी” निगडित गोष्टी अजिबात वापरात येत नाहीत.
डुमराव घराणा - बिहारच्या धृपद परंपरा डुमराव घराणा ही धृपद संगीताची सुमारे 500 वर्षे जुनी परंपरा आहे. हे घराणे जेव्हा स्थापन झाले तेव्हा डुमराव राजांच्या राजांच्या आश्रयाने भरभराट झाली. या घराण्यातील द्रुपद शैली (वाणी) म्हणजे गौहर, खंडार आणि नौहरवाणी. या घराण्याचे संस्थापक पं. माणिकचंद दुबे आणि पं. अनुप चंद दुबे. दोन्ही कलाकारांना मुघल सम्राट शाहजहान यांच्या हस्ते पुरस्कार देण्यात आला. भारतरत्न उस्ताद बिस्मिल्ला खान यांचे वडील जे डुमराव घराणा परंपरेशी संबंधित होते. तो सहसा धृपद शैलीत शहनाई वाजवत असे. डुमराव घराण्यातील (बक्सर) प्रसिद्ध जिवंत गायकांमध्ये डुमराव घराण्याचे प्रतिनिधी पं रामजी मिश्रा.पं. कमोद मिश्रा- वृंदावन डुमराव घराण्याचे प्रतिनिधी.
या घराण्याने अनेक पुस्तके लिहिली आहेत, जसे की श्रीकृष्ण रामायण, पं. जयप्रकाश दुबे आणि प्रकाश कवी लिखित घाणा रंग दुबे, सूरप्रकाश, भैरव, प्रकाश, राशप्रकाश. अभिषेक संगित पल्लव यांनी डॉ. अरविंद कुमार.
या घराण्यावर बरेच काम झाले आहे आणि या डुमराव घराण्याच्या अनेक वस्तू संशोधनाचे विषय आहेत.[19]
धृपदाचे चार भाग
धृपदामध्ये 'अस्थाई', 'अंतरा', 'संचारी' आणि 'अभोगी' असे चार भाग असतात.
धृपदबानी
धृपद गायनाच्या वेगवेगळ्या शैलींवरून धृपद गायकीचे चार प्रकार (बानी) निर्माण झाले. गौड हार बानी, खंडहार बानी, डागूर बानी आणि नौहार बानी या चारही बान्या १५५६ ते १६०५ म्हणजे अकबराच्या काळात निर्माण झाल्या. प्रत्येक बानीच्या पद्धतीनुसार धृपद गायन होत असे.
संदर्भ
वर्ग:गीतप्रकार वर्ग:भारतीय संगीत
इ.स. १५७२
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५७२ वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लँकेशायर
लँकेशायर (Lancashire) ही इंग्लंडच्या वायव्य भागातील एक काउंटी आहे. ही एक औपचारिक काउंटी असून तिच्या उत्तरेस कंब्रिया, ईशान्येस नॉर्थ यॉर्कशायर, पूर्वेस वेस्ट यॉर्कशायर, दक्षिणेस ग्रेटर मँचेस्टर व नैर्ऋत्येस मर्सीसाइड ह्या काउंट्या तर पश्चिमेस आयरिश समुद्र आहे. १९७४ साली काउंट्यांची पुनर्रचना होण्याअगोदर लिव्हरपूल व मँचेस्टर ही मोठी शहरे लँकेशायरचा भाग होती.
येथील लँकेशायर काउंटी क्रिकेट क्लब हा इंग्लंडच्या काउंटी क्रिकेटमधील सर्वात यशस्वी संघांपैकी एक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:इंग्लंडच्या काउंट्या *
कपराडा विधानसभा मतदारसंघ
कपराडा विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.
संदर्भ
वर्ग:गुजरात वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ
हरेंद्र जाधव
लोककवी हरेन्द्र हिरामण जाधव
दहा हजाराहून अधिक काव्यांचा हा निर्माता ज्याने आयुष्यातील ६० वर्षाहुन अधिकचा काळ हा कलेच्य माध्यमातून समाजप्रबोधनासाठी खर्च केला आहे. जनसामान्याचा मनातील भाव, त्यांच्या व्यथा अचूक ओळखून त्यांनी आपल्या गीतांची रचना केल्यामुळे ते महाराष्ट्रातील खेड्यापाड्यातील समाजबांधवान पर्यंत समजप्रबोधनात्मक विचार पोहोचविण्यात यशस्वी झाले. फुले, शाहू, आंबेडकरवादी विचारांची मशाल त्यानी नेहमीच आपल्या लिखाणामधून धगधगत ठेवली. आणि म्हणूनच आजही "पहा पहा मंजुळा हा माझा भीमरायाचा मळा", " हे खरंच आहे खर श्री भिमराव रामजी आंबेडकर, बाबासाहेब आंबेडकर नाव हे गाजतय हो जगभर" तसेच "हे जयंती दिना ही तुला प्रार्थना होऊ हे या दिनी भीम जन्म पुन्हा". ही गीते ऐकताना शरीरात आजही एक वेगळीच उर्जा निर्माण होते. आंबेडकरी चळवळीत अनेक गुणी लोककलाकार निर्माण झाले त्यापैकीच एक कवी म्हणजे आयु. लोककवी हरेन्द्र हिरामण जाधव.
जीवन
जिल्हा नाशिक.मधील मिग-ओझर हे मूळ गाव जन्म सोळा फेब्रुवारी एकोणीशे तेहेतीस (१६/०२/१९३३). लहानपणापासूनच लेखनाची आणि समाजकारणाची आवड असलेले लोककवी हरेन्द्र हिरामण जाधव, १९४७ साली सातवी पास झाल्यानंतर पुढे शिक्षण घेत असताना ही आवड ध्येयात पारावर्तीत झाली. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांची घट्ट पकड आणि उराशी बाळगलेले समाजकारणाचे ध्येय ज्याला अर्थकारणाचा किंचितही लवलेश नव्हता. अश्या गाण्याचा जलशा संपल्यावर सर्वाना एक नारळ आणि सव्वा रुपया देऊन गावातील लोक सत्कार करीत असत आणि तेच मानधन लाख मोलाच ठरत असे पुढल्या गावातील जलश्यासाठी पुढे १९५८ साली मुंबईला आल्यानंतर शिक्षकी पेशा पत्करला पण गण्याच वेड मात्र चालूच होत. हळू हळू ह्या जलश्याचे रूपांतर कव्वाली मध्ये होत गेले. घाटकोपर येथे किसन खरात आणि पार्टी कवी लोककवी हरेंद्र जाधव अशी कव्वाली पार्टी निर्माण केली पहिलाच सामना झाला तो प्रल्हाद शिंदे यांच्या सोबत बोरीबंदर येथे. अश्या कव्वाली सामन्यांमधे ते शीघ्रकवी म्हणूनही ओळखले जात असत.श्रोत्यांचे मिळणारे अमाप प्रेम हाच सर्वात मोठा मोबदला हे लोककवी हरेन्द्र जाधवांचे समाधानाचे बोल.आंबेडकरी चळवळीत अनेक गुणी लोककलाकार निर्माण झाले त्यापैकीच एक कवी म्हणजे आयु. लोककवी हरेन्द्र हिरामण जाधव. १९५८ साली मुंबईत आल्यावर शिक्षिकी पेशा पत्करला. मुंबई महानगरपालिकेच्या शिक्षण खात्यात ३३ वर्ष शिक्षक म्हणून कार्यरथ होते, पुढे मुख्यध्यापक ह्या पदावरून १९९२ साली निवृत्त झाले.
आंबेडकरी चळवळीत सहभाग
१९५० साली नाशिकला गंगातीरी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची मोठी सभा होती त्या सभेत "बाबांची मोटार आली, गर्दीही हटवा" हे पहिले भीमगीतं लिहिले आणि गायले देखील. त्यांनी लिहिलेली भीमगीत आजच्या पिढीसाठी आणि येणाऱ्या अनेक पिढयांसाठी  मार्गदर्शक ठरतील फुले, शाहू, आंबेडकरवादी, विचारांची मशाल सदैव प्रज्वलित ठेवतील. चौफेर लिखाणाच्या माध्यमातून सामाजिक आणि सांस्कृतिक चळवळ निस्वार्थीपणे खेड्यापाड्यात पोहोचविली, म्हणूनच आजही "पहा पहा मंजुळा हा माझा भीमरायाचा मळा", " हे खरंच आहे खर श्री भिमराव रामजी आंबेडकर, बाबासाहेब आंबेडकर नाव हे गाजतय  हो जगभर" तसेच  "हे जयंती दिना ही तुला प्रार्थना होऊ हे या दिनी भीम जन्म पुन्हा". ही गीते ऐकताना शरीरात आजही  एक वेगळीच उर्जा निर्माण होते.
"आले किती गेले किती मोजणी तुम्हीच करा, बेरजेत भीम धरा  तरच होईल हिशोब पुरा"
अश्या गाण्याचा जलशा संपल्यावर सर्वाना एक नारळ आणि सव्वा रुपया देऊन गावातील लोक सत्कार करीत असत आणि तेच मानधन लाख मोलाच ठरत असे पुढल्या गावातील जलश्यासाठी. हळू हळू ह्या जलश्याचे रूपांतर कव्वाली मध्ये होत गेले. घाटकोपर येथे किसन खरात आणि पार्टी कवी लोककवी हरेंद्र जाधव अशी कव्वाली पार्टी निर्माण केली जीचा पहिलाच सामना झाला तो प्रल्हाद शिंदे यांच्या सोबत बोरीबंदर येथे. अश्या कव्वाली सामन्यांमधे ते शीघ्रकवी म्हणूनही ओळखले जात असत.
"आंबेडकर तो माणूस वादळाला नमविणारा, मूकयाला वाचा देऊन पांगळ्याला चालविणारा
संघर्षाचा जळता दिवा, दिला आम्हाला प्रकाश नवा, असे कोणी दुसर देईल का ?
माझ्या भीमरायावाणी, कुणी पुढारी होईल का?"
अशी युगसाक्षी गीत लिहिणारा कवी लेखक म्हणजे लोककवी हरेन्द्र  हिरामण जाधव.
आंबेडकरी चळवळीत अनेक गुणी लोककलाकार निर्माण झाले त्यापैकीच एक कवी म्हणजे जनसामान्याचा मनातील भाव, त्यांच्या व्यथा अचूक ओळखून  त्यांनी आपल्या गीतांची रचना केल्यामुळे  ते महाराष्ट्रातील खेड्यापाड्यातील समाजबांधवान पर्यंत समजप्रबोधनात्मक विचार पोहोचविण्यात यशस्वी झाले.
लोकगीत
गाण्यांच्या तबकड्या, कॅसेट (ध्वनीफीत), सीडी, ऑडिओ-सीडी, व्हि-सीडी आणि सध्या सोशल मीडिया ही अनेक स्थित्यंतर पाहिली पण गीत मात्र तीच आहेत सहा दशकाहून अधिक काळ रसिक मायबाप प्रेक्षकांच्या मनावर  अधिराज्य करणारी. जनसामान्यांच्या वेदना, संवेदनां गुंफणारी गीते म्हणजे लोकगीते.
हरेंद्र जाधव यांच्या प्रकाशित आणि अप्रकाशित गीतांची संख्या दहा हजाराहून अधिक आहे, त्यांच्या ६०० हुन अधिक ध्वनिफिती लोकार्पित झाल्या आहेत  ज्यात सारेगमा, टी-सिरीज, व्हीनस, सरगम, विंग्स म्युझीक, टिप्स, प्रिझम,सुयोग, स्वरानंद इत्यादी नामवंत संगीत कंपनीचा समावेश आहे. अनेक मान्यवर संगीतकार आणि गायकांनी ती संगीतबद्ध आणि गायली आहेत. १९६७ साली हिस मास्टर व्हॉइस म्हणजेच  एच. एम व्ही साठी गीते लिहिण्याची संधी प्राप्त झाली आणि शेकडो गीत ध्वनिमुद्रित झाली, ज्या गीतांचा उल्लेख जेव्हा  मनामनात जपलेली गीत, परिवर्तनवादी गीत, चळवळीची गाणी  युगसाक्षी गीत, हृदयात जपलेली गीत असा होतो तेव्हा केलेल्या कामाची पावती मिळते. जनमाणसांच्या वेदना, संवेदना आणि भावना अचूक ओळखून लिहिलेली गीत आज सहा दशक लोटली तरीही आवर्जून ऐकली जातात. रसिक मायबाप प्रेक्षकांचे मिळणारे  प्रेम आणि आदर  मनाला समाधान देते.
अभ्यागत व्यवस्थापन
ठराविक परिसरात अथवा इमारतीत येणाऱ्या अभ्यागतांचे व्यवस्थापनास अभ्यागत व्यवस्थापन असे म्हणतात.सहसा खासगी किंवा शासकीय आस्थापनांच्या किंवा सार्वजनिक ठिकाणी येणाऱ्या अभ्यागतांची माहिती सूचना आणि संकलन व्यवस्थेचे नियमन करण्याची जबाबदारी अभ्यागतांचे व्यवस्थापनास अंतर्गत पार पाडली जाते.
हरेंद्र जाधव
जीवन
''' काही अजरामर गीतांची सूची पुढील प्रमाणे आहे. '''
अभ्यागत व्यवस्थापन
सहसा प्रवेशद्वारावरील सुरक्षा रक्षक, स्वागतिका(रिसेप्शनीस्ट), प्रशासकीय अधिकारी या पैकी एक किंवा अधिक लोक ही जबाबदारी पार पाडत असतात.
चिंधी
कापडाच्या एक टरकावलेल्या, कापलेल्या वा फाडलेल्या तुकड्यास चिंधी म्हणतात.
अभ्यागत व्यवस्थापन
महत्त्व
परिसर किंवा आस्थापनेतील अधिकृत उपयोगकर्ते,मान्यता प्राप्त प्रवेशकर्ते आणि अनधिकृत अभ्यागत यातील फरक करून अनधिकृत अभ्यागताचा प्रवेश प्रतिबंधीत करणे हा या प्रणालीचा मूख्य उद्देश्य असतो.
हरेंद्र जाधव
जीवन
१.  आता तरी देवा मला पावशील का? सुख ज्याला म्हणत्यात ते दावशील का? - प्रल्हाद शिंदे
चिंधी
वर्ग:कपडे
अभ्यागत व्यवस्थापन
महत्त्व
प्रत्येक व्यक्तिची ओळखपटवली जाणे, आवश्यकतेनुसार व्यक्ति / सामान/वाहनाची झडती/पडताळणी करून असुरक्षीत वस्तु आत नेल्या जात नाही आहेत याची प्रवेशद्वारावरच पडताळणीकरून घेणे,अधिकृत मान्यताप्राप्त आणि अनधिकृत/अमान्य वावरातील फरक ठळक करणे.
हरेंद्र जाधव
जीवन
२.  तूच सुखकर्ता तूच दुःखहर्ता अवघ्या दिनाच्या नाथा, बाप्पा मोरया रे  चरणी ठेवितो माथा - प्रल्हाद शिंदे
३.  दिसते कोणाची गाडी हिरव्या रंगाची जोडी जा गं सयांनो कुणी पाहून या - प्रल्हाद शिंदे
अभ्यागत व्यवस्थापन
पद्धत आणि उपलब्ध पर्याय
आस्थापनेच्या सुरक्षा आणि अतिथी व्यवस्थापन आवश्यकतां/गरजेनुसार विविध पद्धती अमलात आणल्या जातात.पण सर्वसाधारणपणे ,??
हरेंद्र जाधव
जीवन
४.  गौरवशाली महाराष्ट्राची मंगळवेढे भूमी संतांची - प्रल्हाद शिंदे
५.  कळलं नव्हतं पाहिलं असा घोटाळा होईल - प्रल्हाद शिंदे
अभ्यागत व्यवस्थापन
साधने
अभ्यागत पारक (व्हिजीटर पास) आणि नोंदवहीसोबत सुरक्षा रक्षक अथवा स्वागतिका(रिसेप्शनीस्ट) ही किमान आवश्यकता असते.जिथे कालावधीनुसार बदलती सुरक्षा रक्षक व्यवस्था अथवा आस्थापनेच्या अधिकृत उपयोगकर्त्यांची संख्या जास्त असल्यास मालक कर्मचारी अथवा रहिवासी यांच्याकरिता तसेच अभ्यागतांकरिता गळ्यात/कुर्त्यावर लटकवण्याचे बॅज दिले जातात. सहसा अभ्यागतांचे बॅजचा रंग वेगळा ठेवला जातो.
इरावती नदी
इरावती नदी पूर्व हिमालयात उगम पावून ब्रह्मदेशातून म्हणजेच म्यानमारमधून वाहणारी नदी आहे. अखंड भारत कल्पनेनुसार इरावती नदी ही भारताची पूर्व सीमा आहे.
हरेंद्र जाधव
जीवन
६.  देवा मला का दिली का दिली बायको अशी शिकून थकलो मी दरदिवशी - प्रल्हाद शिंदे
इरावती नदी
इरावती नदीचा उगम दक्षिण तिबेट मध्ये झाला आहे.ह्या नदीची लांबी २२१० किलोमीटर आहे.ह्या नदीची खास वैशिष्ट्य म्हणजे ही संपूर्ण म्यानमार देशातून जाते. ही अंदमानचा समुद्रास जाऊन मिळते. या नदीचा प्रवाह दक्षिण दिशेस आहे. ही म्यानमार देशाची मुख्य आणि राष्ट्रीय नदी आहे. हिंदू धर्माचे प्राचीन काळापासून या नदीशी नाते जूडलेले आहे. , ,
हरेंद्र जाधव
जीवन
७.  सखूच्या नाथानीवरी चमकतो हिरा - श्रावण यशवंते
इरावती नदी
वर्ग:म्यानमारमधील नद्या
हरेंद्र जाधव
जीवन
८.  सांगतो मी मजेदार चुटका - आनंद शिंदे
अभ्यागत व्यवस्थापन
संकलीत केली जाणारी माहिती
जास्तित-जास्त माहिती गोळा करून, अभ्यागत व्यवस्थापन प्रणाली, विशिष्ट अभ्यागताची ही प्रणाली वापरण्याबाबतची नोंद ठेउ शकते.तसेच अभ्यागताच्या ठावठिकाण्याबद्दल कागदपत्रे देउ शकते.
हरेंद्र जाधव
जीवन
९.    महागाईचा काळ असा  - गोविंद म्हशीलकर
अभ्यागत व्यवस्थापन
संकलीत केली जाणारी माहिती
ही प्रणाली ईमारत सुरक्षेची व प्रवेश नियंत्रणासपुरक म्हणुन वारंवार वापरण्यात येते कारणकी,अभ्यागत व्यवस्थापन प्रणाली ही ईमारत वापरण्याबद्दलची माहिती देउ शकते..ईलेक्ट्रॉनिक अभ्यागत व्यवस्थापन प्रणाली हे जसजशी व्यापक व ताकतवार होत गेली,ह्या प्रणाल्या, ईमारत सुरक्षेची व प्रवेश नियंत्रणाची अनेक कामे(कार्ये) स्वतःकडे घेत आहेत.
हरेंद्र जाधव
जीवन
१०.  बे एके बे बाळांनो एक थोडं बाळांनो एक थोडं - शाहीर साबळे
अभ्यागत व्यवस्थापन
संकलीत केली जाणारी माहिती
अनेक वेगवेगळे विक्रेते अभ्यागत व्यवस्थापन सॉफ्टवेर व प्रणाल्या विकत आहेत. संकलीत केली जाणारी माहिती:
कागद व पेन अतिथी व्यवस्थापन प्रणाली
कागद व पेन अतिथी व्यवस्थापन प्रणाली ही सार्वजनिक ईमारतीस भेट देणाऱ्या अभ्यागताबद्दल मुलभूत माहितीची नोंद ठेवते किंवा लॉग पुस्तिका ठेवते.तेथे नोंदलेल्या विशिष्ट माहितीत, अभ्यागताचे नाव, भेट देण्याचे कारण,दिनांक व आत येण्याची व बाहेर जाण्याची वेळ ईत्यादी.
मानिवली
मानिवली  हे महाराष्ट्रातील रायगड जिल्ह्यातल्या कर्जत तालुक्यातील एक गाव आहे. ते नेरळहून सुमारे सहा किलोमीटर अंतरावर वसले आहे. गावातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय शेती आहे.
अभ्यागत व्यवस्थापन
कागद व पेन अतिथी व्यवस्थापन प्रणाली
कागद व पेन अतिथी व्यवस्थापन प्रणालीचा मुख्य अधिकचा फायदा असा की त्याचे मुल्य कमी आहे.या प्रणालीच्या वापरासाठी प्रशिक्षण हे अत्यंत कमी प्रमाणात द्यावे लागते, आणि या प्रणालीच्या वापरासा ठी लागणारी उपकरणे फारच स्वस्त व कुठेही मिळण्याजोगी आहेत.
हरेंद्र जाधव
जीवन
१२. घेतलंय मनावर - शाहीर विठ्ठल उमप
मानिवली
मानिवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील कर्जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कर्जत तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
अभ्यागत व्यवस्थापन
कागद व पेन अतिथी व्यवस्थापन प्रणाली
सुरक्षा व वापराचे दृष्टीने या प्रणालीचे नकारात्मक मुद्देही आहेत. अभ्यागताने यातील नोंदी स्वतःचे हाताने करावयास हव्या.त्याने सार्वजनिक प्रवेश खोळंबल्यागत होतो.सुरक्षा अधिकाऱ्याने प्रत्येक अभ्यागतापासचे क्रेडेंटीयल्स तपासुन पुढे काही अजून तपासण्या असल्यास त्या सुरू करावयास हव्या(जसे,पार्श्वभूमी तपासणे किंवा ईतर काही). अभ्यागताच्या बॅजवर फोटो ओळख क्वचितच असते ??????????. From the security and usage standpoint, a pen and paper visitor management system has many negative points. Visitors must write entries by hand, creating a logjam effect in public entryways. Security personal must check each visitor’s credentials and manually initiate any further security checks (for example, a call for a background check or other action). Visitors badges rarely have photo identification and can easily be swapped from person to person. Documentation requires either manually re-entering logbook information in a computer or keeping the logbook itself in storage.
संगणकीय अतिथी व्यवस्थापन प्रणाली
मुलभूत संगणक व ईलेक्ट्रॉनिक अभ्यागत व्यवस्थापन प्रणाली ही अतिथीच्या माहितीची नोंद ठेवण्यासा ठी व व्यवस्थापनासा ठी संगणकाची आंतरजोडणी वापरते. जशी संगणकाची प्रक्रिया करण्याची शक्ति,डिजिटल व्हीडिओ व माहिती एकत्रीकरण तंत्रज्ञान सुधरले, अभ्यागत व्यवस्थापन प्रणालीने, फोटो ओळखण्याची शक्ति,डाटाबेसमधील शोध,स्वयंचलित द्वार प्रवेश व ईतर कामे त्यात जोडली.
Basic computer or electronic visitor management systems use a computer network to monitor and record visitor information. As computer processing power, digital video and information gathering technology have improved, electronic visitor management systems have added photo ID capability, database searching, automatic door access and other functions.
An electronic visitor management system improves upon most of the negative points of a pen and paper system. Visitor ID can be checked against national and local databases, as well as in-house databases for potential security problems. Many visitor management systems feature searchable visitor information databases. Photo ID cards can be custom printed for one-time only or continuing use. Swipe cards speed the security screening process.
Electronics visitor management systems are more expensive to implement than a pen and paper system. They also require a longer familiarization period for both the security personnel, building staff and visitors than a pen and paper system. The amount of information gathered by an electronic visitor management system—as well as the uses the information is put to—can also be a source of controversy.
Computer visitor management systems have seen a rise since their inception in the late 1990s, with the software growing more advanced over the years. Although these systems have seen a considerable boost after many companies and government agencies increased security measures following the events of September 11, 2001, some believe interest in them might have begun to diminish.
अतिथी व्यवस्थापन सॉफ्टवेर
Several desktop-based visitor management software applications are currently available. These applications typically consist of three fundamental components: a) visitor registration, b) visitor badge printing, and c) reporting functionality. Some of the applications are capable of automatically capturing visitor information directly from a visitor's driver license, passport or other government issued identification document.
विवाद
Database security, both at the national level and at the level of the end-user of an electronic security system is a critical concern for privacy advocates. They argue that as the level of information accessed, gathered and retained increases, additional security measures to protect the information itself should be put in place.
Also at issue is the level of security given to the access cards themselves. Some privacy advocates point to experiments done by researchers that crack the security of RFID cards, sometimes used as part of a visitor management system. If the security of these types of cards can be compromised, this would allow identity thieves to pilfer personal information.
Proponents of an information rich visitor management system point to increased school security as one substantial benefit. As more parents demand action from the schools that will protect children from sexual predators, some school districts are turning to modern visitor management systems that not only track a visitor’s stay, but also check the visitor’s information against national and local criminal databases.
According to the supporters of enhanced visitor management systems, the same database search capabilities could be used to protect sensitive areas potential threats such as terrorists of criminal activity.
एस.के.एफ. लिमिटेड
एस के एफ लिमिटेड(Svenska Kullagerfabriken) ही एक स्वीडन मधील कंपनी आहे. या कंपनीची स्थापना स्वेन विन्क्विस्ट यांनी १९०७ मध्ये केली. कंपनीचे मुख्यालय स्वीडन मध्ये गोथेनबर्ग शहरात आहे.
वर्ग:स्वीडनमधील कंपन्या
हरेंद्र जाधव
जीवन
१३. वारं तुझं घुमु दे - शाहीर विठ्ठल उमप
१४. बारा महिन्यांचे सण येती सव सवडीनं - कृष्णा शिंदे
१५. उदे उदे तुझा गजर झाला - अनुराधा पौडवाल
१६. सुखी ठेव बाळ गोजिरं - अनुराधा पौडवाल
१७. आयुष्य हे घडीचे सर्वांना जावयाचे - स्वप्नील बांदोडकर
१८. दुनिया सारी सोड परी आई बाप हे सोडू नको -  स्वप्नील बांदोडकर
१९. साई भक्तिज्योत - स्वप्नील बांदोडकर
२०. अवतार कार्य - अजित कडकडे
२१. सांग गुरूराया येशील कधी - सुरेश वाडकर
२२. असं प्रीतीच वादळ सुटलं - शकुंतला जाधव
२३. नव रातीच्या दिसामाधी   - वैशाली सामंत
२४. रसिकजनाला लोककलेला, आमचा मुजरा महाराष्ट्राला - किसन खरात
काही लोकप्रिय लावण्या, लग्नगीतं, अभंग, गवळणी, भजन, भक्तीगीत
१.   माझ्या नवऱ्यानं सोडलीया दारू बाय देव पावलाय गो  - रोशन सातारकर
२.   माझ्या लग्नाचा बेंडबाजा वाजतो - सुलोचना चव्हाण
३.   बोलणं झालं आईच बाबांचं लगीन ठरलं ताईच - कृष्णा शिंदे
४.   मांडव दारी आली ही वरात - श्रावण यशवंते
५.  शुभमंगल घ्या उरकून  बसलंय वऱ्हाडी ठुमकून - कृष्णा शिंदे
६.    ढोलताशा पडघम सनई वाजे - आनंद शिंदे
७.    खेळ हळदीचा खेळती - शकुंतला जाधव
८.    लग्नाच्या रेशीम गाठी - रंजना शिंदे
९.  संसार नौका न्या हो तिरा - सुरेश वाडकर
१०. शिर्डीचा शुक्रतारा - आनंद शिंदे
११. कितींदा गाठोडं बांधू - वैशाली सामंत
१२. कोणी म्हणा खरे - श्रीकांत नारायण
१३. तुळजापूरच्या घाटात - उत्तरा केळकर
१४. जत्र साठी गं - सुचित्रा भागवत
१५. अभंग तुक्याचे - साधना सरगम
कथा
महाराष्ट्रातील लोककला संस्कृतीच्या प्रचार प्रसारासाठी कथा ह्या लोककला प्रकाराचे योगदान कायम स्मरणात राहील. २००० सालच्या सुमारास लोककवी हरेंद्र जाधव यांने लिहिलेल्या ७५ हुन अधिक कथा आणि १५० हुन अधिक गीते लोककलावंत छगन चौगुले यांनी सादर केल्या गायल्या. त्यातील काही कथा आणि गीते इथे नमूद करीत आहे.
१.  कथा गुजरात भूकंपाची
२.  कथा भीमरायाची
३.  कथा संत कबीराची
४.  कथा गुलब्या नाईकांची
५.  शिवरायांची पराक्रम कथा
६.  कथा संत कान्होपात्राची
७.  कथा भक्त प्रल्हादाची
१०. कथा गौतम बुद्धांची
११. कथा भाऊ बहिणीची
१२. कथा हुंडाबळीच्या
१३. कथा श्रावण बाळाची
१४. श्री त्रंबकेश्वर अमृतवाणी - स्वप्नील बांदोडकर
१५. भीमराया माझा भारी गुणवान
१६. धन्य धन्य हो कानिफनाथ
१७. जशी पंढरी तशीच शिर्डी
१८. कथा पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर यांची
१९. कथा श्रावण बाळाची
२०. कथा ज्ञानेश्वर समाधीची कोळीगीत
कोळीगीत
१५ वर्ष ट्रॉम्बे येथील शाळेत शिक्षक म्हणून कार्यरथ असल्यामुळे कोळी भाषा अवगत झाली आणि अनेक कोळीगीतंही लिहिली जी प्रचंड लोकप्रिय झाली.
१. डोलकरा माझे डोलकरा - सुलोचना चव्हाण
२. आग्रान  गेलू बाय डोंगरांन गेलू गो पायानं काटा माझे भरलान गो - रंजना शिंदे
४. मिरवीत पालुकी  चालली बाय एकवीरा माउली - आनंद शिंदे
५. स्वप्नात आली एकवीरा - अनुराधा पौडवाल
६. वेदमाता कार्ल्याची - अनुराधा पौडवाल
लोकनाट्ये
१. आम्ही दारू सोडली - दारूबंदीवर ह्या विषयावर आधारित
३. वाढवू शोभा धरतीची - पर्यावरणावर ह्या विषयावर आधारित
४. मानवतेचे मंदिर - एकात्मतेवर ह्या विषयावर आधारित
५. हे तुम्हीच ठरवा - एड्सवर ह्या विषयावर आधारित
६. एकाच वाट - सीमोल्लंघनांवर ह्या विषयावर आधारित
७. मानवता हाच खरा धर्म - मानवता ह्या विषयावर आधारित
८. राजाला भेटला गुरू - अंधश्रद्धा ह्या विषयावर आधारित
९. साधू मागे वधू - प्रयत्न ह्या विषयावर आधारित
१०. भारतरत्न भीमराया - डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर याचे जीवन चरित्रावर आधारित
११. एक होता राजा - कर्म ह्या विषयावर आधारित
१२. कुणाच्या खांद्यावर - तीन तासांचे सामाजिक लोकनाट्य
१४. गीत भीमायण - डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर याचे जीवन चरित्रावर आधारित सांगीतिक कार्यक्रम
पोवाडे
१.  जय नामांतर
२.  शिवाजी महाराजांचा पोवाडा
३.  गौतम बुद्धांचा पोवाडा
४.  भारतरत्न डॉ बाबासाहेब आंबेडकरांचा
५.  जिच्या हाती पाळण्याची दोरी
७.  वारणेचे दैवत (तात्यासाहेब कोरे)
१०. विष्णू बाळा पाटील
रॉचेस्टर
रॉचेस्टर (Rochester) हे अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या न्यू यॉर्क राज्यामधील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे (न्यू यॉर्क शहर व बफेलोखालोखाल). न्यू यॉर्क राज्याच्या उत्तर भागात (अपस्टेट न्यू यॉर्क) ओन्टारियो सरोवराच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या रॉचेस्टर शहराची लोकसंख्या २०१० साली २.१० लाख इतकी होती. १०,५४,३२२ इतकी लोकसंख्या असलेले रॉचेस्टर महानगर क्षेत्र राज्यात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
हरेंद्र जाधव
जीवन
११. दत्ता सामंत
१२. आण्णासाहेब पाटील
रॉचेस्टर
अनेक अहवालांनुसार रॉचेस्टर हे निवासाकरिता, शिक्षणाकरिता व व्यापाराकरिता अमेरिकेतील सर्वोत्तम शहरांपैकी एक मानले जाते. येथील वैद्यकीय व तंत्रज्ञान शिक्षणासाठी व संशोधनासाठी रॉचेस्टर जगप्रसिद्ध आहे.
येथे जॉर्ज ईस्टमनने स्थापन केलेल्या ईस्टमन कोडॅक कंपनीचे मुख्यालय आहे.
हरेंद्र जाधव
जीवन
१३. दहा दलितांचे बलिदान
कार्य
रॉचेस्टर
जेनेसी नदी या शहरातून वाहत ऑन्टॅरियो सरोवरास मिळते.
शिक्षण
येथे रॉचेस्टर विद्यापीठ, रॉचेस्टर इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजी या मोठ्या शिक्षणसंस्था आहेत.
हरेंद्र जाधव
जीवन
गौरवशाली महाराष्ट्राची परंपरा सांगणारी, फुले शाहू आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांची सुंदर अशी शिंपण करून सुंदर असा मळा फुलविता आला. ह्या शब्दांच्या मळ्यात अनेक सामाजिक गीत, लोकगीत, भजन, गझल, कविता, बालगीत, कोळीगीत, अभंग,                गण-गवळण, लावण्या, पोवाडे, लोकनाट्य आणि भीमगीतं आहेत. १९४७ पासून सुरू झालेल्या सहा दशकांच्या प्रवासात अनेक स्थितंतरे  त्यांनी अनुभवली. तमाशा, जलसा, कव्वाली, जयंतीचे कार्यक्रम, तबकड्या, कॅसेट, सीडी, व्ही-सीडी ऑडिओ-सीडी, आकाशवाणी, दूरदर्शन, आणि अलीकडच्या काळात यु ट्युब, माध्यम बदलली पण प्रवास मात्र निरंतर सुरूच आहे नुकत्याच एका ई बुक साठी काही गझल लिहिल्या.
१९८० च्या दरम्यान "बौद्ध कलावंत संगीत अकॅडमी" ही संपूर्ण महाराष्ट्रातील पहिली नोंदणीकृत अशी संस्था स्थापित झाली ज्यात अध्यक्ष आणि संस्थापक होते वामनदादा कर्डक ह्या संस्थेच्या मुख्यसचिव ह्या जबाबदारीच्या पदावर काम करता आल्यामुळे महाराष्ट्रातील सर्व थरातील लोककलाकारांशी एक आपुलकीचे आणि नाते निर्माण होऊन छान असा  सुसंवाद साधता आला.
रॉचेस्टर
वाहतूक
आय ९० हा पूर्व-पश्चिम महामार्ग रॉचेस्टरच्या दक्षिणेस पसार होतो. आय ३९० आणि आय ५९० हे महामार्ग तेथून शहराच्या मध्यवर्ती भागात येतात तर आय ४९० हा वर्तुळाकार महामार्ग शहराभोवती आहे. बृहद् रॉचेस्टर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथील मुख्य विमानतळ आहे. रॉचेस्टर हे ॲमट्रॅक रेल्वे कंपनीच्या प्रवासी वाहतूकीचे महत्त्वाचे केंद्र आहे. ऑन्टॅरियो सरोवराला हडसन नदीशी जोडणारा ईरी कालवा रॉचेस्टरमधून जातो.
हरेंद्र जाधव
जीवन
काव्यसंग्रह
सिंदीखुर्द
सिंदीखुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे.
रॉचेस्टर
संदर्भ
वर्ग:न्यू यॉर्क राज्यातील शहरे * वर्ग:मन्रो काउंटी (न्यू यॉर्क)
हरेंद्र जाधव
जीवन
१. गीत भीमायण - भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनचरित्रावर आधारित काव्यग्रंथ  वर्ष २००८
सिंदीखुर्द
संदर्भ
वर्ग:वर्धा तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
हरेंद्र जाधव
जीवन
२. गीत रमायण - मातोश्री रमाबाई आंबेडकर यांच्या जीवनचरित्रावर आधारित काव्यग्रंथ  वर्ष २००८
३. संसार माझा आंबेडकरी - ५० युगसाक्षी भीमगीतांचा काव्यग्रंथ वर्ष २०१७
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:आंबेडकरवादी
गोलाकार तारकागुच्छ
दीर्घिकेच्या केंद्रकाभोवती उपग्रहाप्रमाणे फिरणाऱ्या ताऱ्यांचा गोलाकार समूह म्हणजे गोलाकार तारकागुच्छ(Globular Cluster). गोलाकार तारकागुच्छ हे गुरुत्वीय बलाने घट्ट बांधलेले असतात, त्यामुळे त्यांना त्यांचा गोल आकार मिळतो. त्यांतील ताऱ्यांची घनता केंद्राकडे वाढत गेलेली असते.
दीर्घिकेच्या तेजोमंडलात आढळणाऱ्या गोलाकार तारकागुच्छांमध्ये दीर्घिकेच्या तबकडीमध्ये आढळणाऱ्या खुल्या तारकागुच्छांपेक्षा बरेच जास्त आणि जुने तारे असतात. आकाशगंगेमध्ये सध्या माहीत असलेले १५० ते १५८ आणि अद्याप शोध न लागलेले आणखी १० ते २० गोलाकार तारकागुच्छ असण्याची शक्यता आहे. हे तारकागुच्छ दीर्घिकेभोवती ४० किलोपार्सेक (१,३०,००० प्रकाशवर्षे) किंवा त्यापेक्षा जास्त त्रिज्येच्या कक्षेमध्ये फिरतात. देवयानी सारख्या मोठ्या दीर्घिकेमध्ये आणखी जास्त म्हणजे ५०० गोलाकार तारकागुच्छ असू शकतात. एम८७ सारख्या काही मोठ्या लंबवर्तुळाकार दीर्घिकांमध्ये १३,००० गोलाकार तारकागुच्छ आहेत.
स्थानिक समूहातील पुरेशा वस्तुमानाच्या प्रत्येक दीर्घिकेमध्ये आणि जवळपास प्रत्येक मोठ्या दीर्घिकेमध्ये गोलाकार तारकागुच्छ आढळले आहेत. धनू बटू दीर्घिका आणि बृहललुब्धक बटू दीर्घिका त्यांचे गोलाकार तारकागुच्छ आकाशगंगेला देण्याच्या प्रक्रियेत आहेत. यावरून असे सूचित होते की आकाशगंगेने यापूर्वीही काही गोलाकार तारकागुच्छ या दीर्घिकांकडून मिळवले असावेत.
गोलाकार तारकागुच्छांमध्ये दीर्घिकांमध्ये तयार होणारे सर्वात पहिले तारे असतात असे मानले जाते. असे असले तरी त्यांची निर्मिती आणि त्यांचे दीर्घिकांच्या उत्क्रांतीमधील भूमिका अस्पष्ट आहे.
निर्मिती
गोलाकार तारकागुच्छांची निर्मिती नेमकी कशी होते हा प्रश्न अजूनही अनुत्तरित आहे. त्याचप्रमाणे यांमधील तारे सर्व एकाच पिढीचे असतात की त्यांच्यामध्ये करोडो वर्षात निर्माण झालेले दोन तीन पिढ्यांमधील तारे असतात हेदेखील अस्पष्ट आहे. ताऱ्यांच्या निर्मितीचा इतिहास वेगवेगळ्या तारकागुच्छांमध्ये वेगवेगळा आढळतो. काही तारकागुच्छांमध्ये वेगवेगळ्या पिढीतले तारे आढळतात, तर काहींमध्ये एकाच पिढीतील तारे आढळतात. याचे कारण गतिक प्रक्रिया असू शकतात असे एक मत आहे.
घटक
गोलाकार तारकागुच्छांमध्ये लाखो जुने तारे असतात. त्यातील आढळणारे तारे सर्पिलाकार दीर्घिकां च्या तेजोगोलामध्ये आढळणाऱ्या ताऱ्यांसारखे असतात. या तारकागुच्छांमध्ये धूळ आणि वायू नसते. त्यामुळे यांमधील धूळ आणि वायूंपासून अनेक वर्षांपूर्वी ताऱ्यांची निर्मिती झाली असे मानले जाते.
गोलाकार तारकागुच्छांमध्ये ताऱ्यांची घनता ०.४ तारे प्रति घन पार्सेक एवढी असू शकते व ती त्याच्या केंद्रामध्ये १०० ते १००० तारे प्रति घन पार्सेक एवढी जास्त असू शकते. गोलाकार तारकागुच्छांमधील ताऱ्यांमधील सर्वसाधारण अंतर १ प्रकाशवर्ष असते, पण त्याच्या केंद्रामध्ये हे अंतर फक्त सूर्यमालेच्या आकाराएवढे असू शकते (सूर्यमालेच्या जवळील ताऱ्यांपेक्षा १०० ते १००० पट कमी).
संरचना
जरी गोलाकार तारकागुच्छ साधारणतः गोलाकार असले तरी काही लंबगोलाकार देखील असतात. आकाशगंगा आणि देवयानीतील तारकागुच्छ गोलाकार आहेत तर, मोठ्या मॅजेलॅनिक मेघातील बहुतेक तारकागुच्छ लंबगोलाकार आहेत.
संदर्भ
वर्ग:खगोलशास्त्र
महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष
महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष हा गोवा राज्यातील एक महाराष्ट्रवादी पक्ष आहे.गोवा मुक्त झाल्याबरोबर मुंबईतील काही मंडळीनी महाराष्ट्रवादी पक्ष स्थापन करण्याचे ठरविले.गोवा हिंदू असोसिशिएनच्या हॉलमध्ये पहिली बैठक घेण्यात आली. बांदोडकर त्या बैठकीला हजर होते. गोव्याच्या राजकारणावर सत्ता गाजवणारा महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष आणि गोव्याच्या राजकारणात काही काळ विरोधी पक्षाची भूमिका यशस्वीपणे बजावणारा युनायटेड गोवन्स पक्ष या दोन पक्षानी गोव्यातील जनतेमध्ये आपले कार्य सुरू केले.