cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ग्रहणी
ग्रहणी अपुऱ्या वर्तुळाच्या आकाराची असून त्या वर्तुळाच्या मध्यभागी अग्निपिंडशीर्ष (उदराच्या मागच्या बाजूला असलेल्या मोठ्या व लांबट ग्रंथीचे, स्वादुपिंडाचे डोके) असते. त्या शीर्षाभोवती ग्रहणीचे वेटोळे घट्ट बसविलेले असते. ग्रहणीची सुरुवात जठराच्या खालच्या टोकाशी होऊन ती लघ्वांत्राच्या दुसऱ्या भागाशी म्हणजे रिक्तांत्राशी संपते [→ आंत्र]. ग्रहणीचे चार भाग कल्पिले आहेत.
ग्रहणीच्या भित्ती व सूक्ष्मरचना आंत्रासारखीच असते [→ आंत्र].
वर्ग:शरीर
मूर (माणगाव)
मूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील माणगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:माणगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
अवध आसाम एक्सप्रेस
१५९०९/१५९१० अवध आसाम एक्सप्रेस ही भारतीय रेल्वेची एक प्रवासी सेवा आहे. ही गाडी आसाम राज्याच्या दिब्रुगढ शहराला राजस्थानमधील लालगढ ह्या गावासोबत जोडते. उत्तर पूर्व सीमा रेल्वे विभागाद्वारे चालवली जाणारी ही गाडी रोज धावते व ३,०३७ किमी अंतर ६७ तास व १५ मिनिटात पार करते.
आजच्या घडीला अवध आसाम एक्सप्रेस भारतामधील सर्वाधिक अंतर कापणारी दैनंदिन सेवा आहे. ही गाडी आसाम, नागालॅंड, पश्चिम बंगाल, बिहार, उत्तर प्रदेश, दिल्ली, हरयाणा, पंजाब, आणि राजस्थान या ९ राज्यांमधून धावते. उत्तर प्रदेशाच्या अवध भागातून ही गाडी धावत असल्यामुळे तिला अवध आसाम एक्सप्रेस असे नाव देण्यात आले आहे.
रचना
या ट्रेनला १ वातानुकूलित प्रथम श्रेणी, १ वातानुकूलित द्वितीय श्रेणी, २ वातानुकूलित तृतीय श्रेणी, ११ शयन यान, ४ सामान्य अनारक्षित, २ आसन व सामान व्यवस्था आणि १ खानपान व्यवस्था तसेच वाढीव घनतेच्या माल वाहतूक व्यवस्थेसाठी ४ बोगी अश्या एकूण २६ बोगी असतात. भारतीय रेल्वे ग्राहक सेवा नजरेसमोर ठेवून स्वतःच्या अधिकारात प्रवाश्यांचे व इतर मागणी नुसार त्या त्या वेळी बोगी वाढ करते.
सेवा
ही गाडी दिब्रुगढ स्थानक आणि लालगढ स्थानकांमधील ३,०७३ किमी अंतरात एकूण ८७ थांबे घेते. या ट्रेनचा सरासरी वेग ताशी ५५ किमी पेक्षा कमी असल्याने रेल्वे नियमाप्रमाणे प्रवाशी भाड्यावर सेवा कर लागत नाहीत.
मार्ग
ही गाडी दिब्रुगढ, न्यू तिनसुकिया, दिमापूर, लुमडिंग जंक्शन, गुवाहाटी रेल्वे स्थानक, न्यू बॉंगाइगांव, न्यू अलिपूरद्वार, न्यू कूच बिहार, न्यू जलपाईगुडी रेल्वे स्थानक, किशनगंज, कटिहार, बरौनी, समस्तीपूर, मुझफ्फरपूर, छपरा, गोरखपूर रेल्वे स्थानक, गोंडा, लखनौ चारबाग रेल्वे स्थानक, बरेली, मोरादाबाद, जुनी दिल्ली, रोहतक, भटिंडा, सूरतगढ व लालगढ ह्या मार्गावरून धावते.
इंजिन
या गाडीच्या बव्हंश मार्गाचे विद्युतीकरण अद्याप झालेले नसल्याने ही ट्रेन सध्या सिलिगुडी येथील डब्ल्यूडीपी ४बी प्रकारच्या इंजिनाच्या मदतीने धावते.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:उत्तर पूर्व सीमा रेल्वे वर्ग:आसाममधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:राजस्थानमधील रेल्वे वाहतूक
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील ॲथलेटिक्स - महिला उंच उडी
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील महिला उंच उडी स्पर्धा रियो दी जानेरो, ब्राझील येथील. ऑलिंपिक मैदानावर १८-२० ऑगस्ट दरम्यान पार पडली.
स्पर्धा स्वरुप
स्पर्धा पात्रता आणि अंतिम अशा दोन फेऱ्यांमध्ये विभागली गेली. पात्रता फेरी मध्ये प्रत्येक खेळाडूला प्रत्येक उंची गाठण्यासाठी तीनवेळा उडी मारण्याची संधी दिली जाईल. सलग तीन अयशस्वी प्रयत्नांनंतर खेळाडू अपात्र म्हणून घोषित केला जाईल. यशस्वीरित्या पात्रता उंचीची उडी मारल्यास खेळाडू अंतिम फेरिसाठी पात्र होईल. १२ पेक्षा कमी खेळाडूंनी पात्रता उंची पार केल्यास सर्वोत्कृष्ट १२ खेळाडू अंतिम फेरीसाठी पात्र असतील. अंतिम फेरी साठी आधीच्या फेरीची उंची ग्राह्य धरली जाणार नाही. अंतिम फेरीतील खेळाडूंना तीन वेळा उडी मारण्याची संधी दिली जाईल, आणि लागोपाठ तीन अयशस्वी प्रयत्नांनंतर खेळाडू बाद घोषित केला जाईल.
विक्रम
स्पर्धेआधीचे विश्व आणि ऑलिंपिक विक्रम खालीलप्रमाणे
वेळापत्रक
सर्व वेळा ह्या ब्राझील वेळा आहेत (यूटीसी-३)
पात्रता
पात्रता निकष: पात्रता उंची १.९४m (Q) किंवा सर्वोत्कृष्ट १२ खेळाडू (q).
संदर्भ
ॲथलेटिक्स वर्ग:२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील ॲथलेटिक्स
हळी
हळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील देगलूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:देगलूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
विलायत खान
विलायत खान (जन्म २८ ऑगस्ट, १९२८ - १३ मार्च, २००४) हे एक भारतीय सतार वादक होते.
क्लीव्हलँड काउंटी, ओक्लाहोमा
ही अमेरिकेच्या ओक्लाहोमा राज्यातील ७७ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
पोखरण (डहाणू)
पोखरण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून डहाणू-चिंचणी सागरी महामार्गाने गेल्यावर पुढे मासळी बाजारानंतर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव ७.३ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.
ईएमएस नंबुद्रीपाद
ईएमएस नंबुद्रीपाद (१३ जून, इ.स. १९०९ - १९ मार्च, इ.स. १९९८) हे साम्यवाद विचारवंत व भारतामधील केरळ राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री होते.
पोखरण (डहाणू)
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १६५ कुटुंबे राहतात. एकूण ६२२ लोकसंख्येपैकी ३०५ पुरुष तर ३१७ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ८९.०२ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ९१.१३ आहे तर स्त्री साक्षरता ८७.०१ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या २१ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या ३.३८ टक्के आहे. वाडवळ, भंडारी, आगरी, आणि आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.
ईएमएस नंबुद्रीपाद
वर्ग:कम्युनिस्ट नेते वर्ग:केरळचे मुख्यमंत्री वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
पोखरण (डहाणू)
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षासुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
धामाटणे,पेठ,धाकटी डहाणू, ताडीआळे,धुमखेत, गुंगावाडा, वाढापोखरण, चंडीगाव, आंबिस्तेवाडी, वाढवण, वरोर ही जवळपासची गावे आहेत.पोखरण गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.
संदर्भ
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
७. https://palghar.gov.in/tourism/
हेन्री काउंटी, इलिनॉय
ही अमेरिकेच्या इलिनॉय राज्यातील १०२ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:इलिनॉयमधील काउंटी
ॲडम्स काउंटी, इलिनॉय
ही अमेरिकेच्या इलिनॉय राज्यातील १०२ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:इलिनॉयमधील काउंटी
ब्राह्मी विकिपीडिया
ब्रम्ही विकिपीडिया ( ब्रम्ही : မြန်မာဝီကီပီးဒီးယား उच्चार : [mjəmà wɪkɨˈpiːdiə] ) विनामूल्य ऑनलाइन ज्ञानकोश विकिपीडियाची ब्रम्ही भाषेतील आवृत्ती आहे. ही आवृत्ती जुलै २००४ मध्ये सुरू केली गेली होती आणि एप्रिल २०२१ पर्यंत यात जवळपास १,००,००० लेख आहेत.
कार्यक्रम आणि जाहिराती
जून २०१४ मध्ये ब्रम्ही विकिपीडिया समुदायाने टेलेनॉर म्यानमारच्या सहाय्याने यंगून, म्यानमार येथे नवीन स्वयंसेवक भरती करण्यासाठी त्यांची प्रथम संयुक्त कार्यशाळा आयोजित केली होती. जुलै २०१४ मध्ये डॅगन विद्यापीठात ब्रम्ही विकिपीडिया फोरम आयोजित करण्यात आला होता, त्यात विद्यार्थ्यांसह २,०००हून अधिक लोक आकर्षित झाले.
आव्हाने
बर्मीचे बहुतेक इंटरनेट वापरकर्ते नॉन-युनिकोड झॉग्यी फॉन्ट वापरतात म्हणून त्यांना बर्मी विकिपीडिया पाहण्यात अडचण येते.
बाह्य दुवे
वर्ग:भाषेनुसार विकिपीडिया
पांगलोळी (मावळ)
पांगलोळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील मावळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १२५० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:मावळ तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
मालण
मालण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गुहागर तालुक्यातील एक गाव आहे.
गुजराती विकिपीडिया
गुजराती विकिपीडिया ही विकिपीडियाची गुजराती भाषेतील आवृत्ती आहे जी विकिमीडिया फाउंडेशन द्वारे चालविली जाते.
मालण
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
गुजराती विकिपीडिया
वर्ग:भाषेनुसार विकिपीडिया
मालण
संदर्भ
वर्ग:गुहागर तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
यल्लाप्रगड सुब्बराव
वर्ग:भारतीय संशोधक वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८४८ मधील मृत्यू
नानासाहेब पानसे
नानासाहेब पानसे हे एक प्रसिद्ध पखावज वादक. मूळ नाव नारायण थारपे. त्यांचा जन्म वाई जवळील बावधन या गावचा. वाईस पानसे ह्या कीर्तनकारां च्या साथीला मृदंग वाजवत म्हणून त्यांना ‘पानशांचा नाना’ म्हणू लागले.
त्यांचे सुरुवातीचे थोडे शिक्षण त्या काळातील प्रसिद्ध पखावजवादक वाईचे चौंडे महाराज यांच्याकडे झाले. पुढे जोरवरसिंगाच्या परंपरेतील ज्योतिसिंग (जोधसिंग) नावाच्या राजपूत ब्राह्मणा कडे सु. बारा वर्षे काशीस त्यांचा मृदंगवादनाचा अभ्यास झाला. पराकाष्ठेच्या मेहनतीमुळे त्यांच्या वादनात अतिशय नरमाई आली. त्यांच्या घराण्याचे म्हणून जे काही बोल उपलब्ध आहेत, त्यांत लयकारीच्या अतिमनोहारी खाचाखोचा जाणवतात. तबलावादन आणि नृत्यकला ह्यांतही त्यांनी प्रावीण्य संपादन केले. शिकविण्याचा सरलसुलभ पद्धतीमुळे त्यांना मोठा शिष्यवर्ग लाभला. बळवंतराव पानसे आणि सखारामपंत आंगले ह्यांना त्यांनी पखावज आणि वामनराव पानसे आणि सखारामपंत आंगले ह्यांना त्यांनी पखावज आणि वामनराव चांदवडकर यांना तबला शिकविला. ‘सुदर्शन’ ह्या नावाचा नवीन ठेका त्यांनी बांधला.
इंदूर सरकारचा त्यांना राजाश्रय होता. इंदूर येथे त्यांचे निधन झाले.
वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२१ लेख वर्ग:तबलावादक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भागीमहारी
भागीमहारी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
गुरू बिपिन सिंह
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
गारफील्ड काउंटी, ओक्लाहोमा
ही अमेरिकेच्या ओक्लाहोमा राज्यातील ७७ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
दहीफळ (कळंब)
दहीफळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
गारफील्ड काउंटी, ओक्लाहोमा
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
दहीफळ (कळंब)
संदर्भ
वर्ग:कळंब (उस्मानाबाद) तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
गारफील्ड काउंटी, ओक्लाहोमा
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:ओक्लाहोमामधील काउंटी
हणेगाव
हणेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील देगलूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:देगलूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
धर्मवीर भारती
डाॅ. धर्मवीर भारती (२५ डिसेंबर, १९२६:अलाहाबाद, उत्तर प्रदेश, भारत - ४ सप्टेंबर, १९९७) हे हिंदी लेखक, कवी, नाटककार, पत्रकार होते. ते धर्मयुग साप्ताहिकाचे २७ वर्षे संपादक होते.
मोरबा
मोरबा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील माणगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
धर्मवीर भारती
पुस्तके
वर्ग:हिंदी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोरबा
भौगोलिक स्थान
हे गाव महाराष्ट्र राज्य महामार्ग ९९ वर म्हसळा आणि माणगावच्या मध्ये आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
गार्व्हिन काउंटी, ओक्लाहोमा
ही अमेरिकेच्या ओक्लाहोमा राज्यातील ७७ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:ओक्लाहोमामधील काउंटी
मेहेकरी नदी
मेहेकरी नदी ही सीना नदीची उपनदी आहे. अहमदनगर जिल्ह्यातील आगडगावजवळ तिचा उगम असुन बारदरीमधील स्वामी विवेकानंद जलाशयातुन सयुक्त प्रवाह पुढे मेहेकरी भातोडी गावात जाते व या नदीच्या जवळ चांदबिबीमहाल (बारदरी) असून या नदीच्या उगम स्थळ भैरवनाथ मंदिर (आगडगाव)विरभद्र मंदिर(बारदरी)नरसिंह मंदिर (भातोडी) सदगुरू मठ( मेहकरी ) असे अनेक तीर्थक्षेत्र या नदी किनारी आहे पुढे  बीड जिल्ह्यात जाते येथे कडा, कडी, कांबळी, केरी, केळी, कौतिकी आणि बोकडी या तिच्या उपनद्या आहेत. केळी नदीचा उगमआष्टी तालुक्यात, तर कांबळी नदीचा उगम बीड जिल्ह्यात सावरगावजवळ झाला आहे.
वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
पिपळा (सावनेर)
पिपळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
पाणसोली
पाणसोली हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील मावळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १२५० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:मावळ तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
नायगाव (कळंब) (उस्मानाबाद)
नायगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ४९० मिलीमीटर असते.
कलमगाव
कलमगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील मोखाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
वनसंपदा
आदिवासी हे वनात राहतात.आदिवासीचा वनाशी जन्मजात संबंध असतो. वनात पक्षी, प्राणी, झाडे ह्यांच्याशी त्यांचा पदोपदी संपर्क येत असतो. विपुल वनसंपदा असल्याने वनौषधींची बरीच झाडे निसर्गतःच रुजलेली असतात. आदिवासी बांधव विविध हंगामात येणाऱ्या फळाफुलांपासून पौष्टिक खाद्यपदार्थ बनवतात. जंगलात खैर, साग,कारवी, पळस, शिसव,बांबू, मोह अशी अनेक प्रकारची झाडे असतात. आदिवासी बांधव मोह फुलापासून अनेक पौष्टिक खाद्यपदार्थ बनवतात. मोहफुलाची चटणी, मनुका, लाडू असे रुचकर पदार्थ बनवले जातात. मोहाच्या बियांपासून तेल काढले जाते. मोहफुलाचे पदार्थ सांधेदुखी, अशक्तपणा, पोटदुखी, उन्हाचा त्रास अश्या काही आजारात खाल्ले जातात.जंगलात मिळणाऱ्या गवतापासून टोपल्या व शोभेच्या वस्तू तयार करतात.शासनातर्फे आदिवासी बचत गटांना मार्गदर्शन व मदत केली जाते.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस मोखाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा मोखाडावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
बेरीस्ते, घाणवळ, दांडवळ, निळमाती, हिरवे,चास,आसे, स्वामीनगर, शास्रीनगर, ब्रह्मगाव, ओसरविरा ही जवळपासची गावे आहेत.बेरीस्ते ग्रामपंचायतीमध्ये बेरीस्ते,कलमगाव आणि ओसरवीरा ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
देवदत्त पट्टनायक
देवदत्त पट्टनायक हे भारतीय पुराणकथांचे विवेचन करणारे लेखक आहेत. हे या विषयांवर नियतकालिकांतून लिहितात. ११ फेब्रुवारी २०२० रोजी, मुंबईतील विले पार्ले येथील लोकमान्य सेव संघाच्या श्री.वा. फाटक ग्रंथसंग्रहालयात देवदत्त पट्टनायक यांच्या मराठी प्रकट मुलाखतीचा कार्यक्रम झाला. ही मुलाखत अस्मिता मोहिते यांनी घेतली.
कलमगाव
संदर्भ
वर्ग:मोखाडा तालुक्यातील गावे वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
ग्रँट काउंटी, ओक्लाहोमा
ही अमेरिकेच्या ओक्लाहोमा राज्यातील ७७ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:ओक्लाहोमामधील काउंटी
मुदरे
मुदरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील माणगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:माणगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
माधाळ
माधाळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गुहागर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:गुहागर तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
परांदवाडी
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १२५० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:मावळ तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
हिंमतलाल मगनलाल शाह
हिंमतलाल मगनलाल शाह (१५ ऑगस्ट, इ.स. १९०७ - इ.स. १९८२:संगमनेर) हे संगमनेर येथील वकील, सामाजिक व राजकीय कार्यकर्ते होते. ते शिक्षण प्रसारक संस्थेचे एक प्रवर्तक आणि कार्याध्यक्ष होते. हे संगमनेरचे नगराध्यक्ष होते तसेच तेथील श्वेतांबर जैन मंदिराचे ते विश्वस्त होते. संगमनेर महाविद्यालय नावारूपाला आणण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे. त्यांनी १९३८ मध्ये काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला.
व्यवसाय हे उपजीविकेचे साधन असतेच पण ते त्याहून अधिक समाजसेवेचे प्रभावी साधन असते, तसेच व्यवसायाला सामाजिक बांधिलकी असलीच पाहिजे, असे त्यांचे मत होते. . त्यामुळे व्यवसायाच्या माध्यमातून त्यांनी अनेक सामाजिक व राजकीय कार्याशी संपर्क ठेवला. वकीलीच्या माध्यमातून त्यांनी अनेक सामाजिक कार्ये केली. नवोदित वकिलांना योग्य मार्गदर्शन, गरजू गरीबांना मोफत कायदेविषयक सल्ला, शैक्षणिक मदत त्यांनी केली.
संगमनेर महाविद्यालयाच्या रूपाने त्यांनी अहमदनगर जिल्हा आणि संगमनेर-अकोले तालुक्यात महत्त्वाचे शैक्षणिक कार्य केले. शिक्षण प्रसारक संस्थेची प्रगती हे त्यांचे ध्येय होते. या महाविद्यालयाच्या द्वारा शहराच्या वैभवात भर पडावी, परिसराचा शैक्षणिक व सांस्कृतिक विकास व्हावा ही त्यांची तळमळ होती.
१९ जून, इ.स. १९६१ रोजी महाविद्यालय सुरू करताना सरस्वती पूजन समारंभाचे अध्यक्ष या नात्याने ते उपस्थित विद्यार्थिवर्ग व नागरिक यांना म्हणाले, "तुमच्या उज्ज्वल भवितव्यासाठी आम्ही हे सारे करीत आहोत. आपल्या दिव्य यशाने तुम्ही आपल्या कुटुंबाला, संस्थेला, शहराला व राष्ट्राला ललामभूत ठराल, असा आमचा विश्वास आहे. ज्ञानाची गंगोत्री तुमच्यापर्यंत पोहोचविण्याचे कार्य जनतेने केले. त्याचा विपुल फायदा घ्या"
शिक्षण
शाह यांचे शालेय शिक्षण संगमनेर येथे झाले. महाविद्यालयीन शिक्षण नासिक, बडोदे व पुणे येथे झाले. पुण्याच्या विधी महाविद्यालयातून ते एल. एल. बी. झाले.
सामाजिक कारकीर्द
वर्ग:शिक्षण प्रसारक संस्था संगमनेर वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू वर्ग:संगमनेरचे नगराध्यक्ष
ढोराळा
ढोराळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ४९० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:कळंब (उस्मानाबाद) तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
कोतलुक
कोतलुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गुहागर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
संदर्भ
१.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/
वर्ग:गुहागर तालुक्यातील गावे वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
हनुमानहिप्परगा
हनुमानहिप्परगा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील देगलूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:देगलूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
दशभुज चिंतामणी
दशभुज चिंतामणी हे देऊळ पुणे शहरातील सहकारनगरात आहे. मूर्तीचा रंग तांबडा असल्याने त्याला नर्मदेश्वर गणपती असेही म्हणतात. दा. सि. खळदकर यांना स्वप्नात झालेल्या साक्षात्कारामुळे या श्रीची प्रतिष्ठापना झाली असे सांगण्यात येते.
मूर्तीचे वजन अडीच मण असून, कपाळावर ॐकार आहे. मूर्तीला तीन डोळे व उजवी सोंड आहे. सोंडेवर रत्‍नकलश आहे. गणपतीच्या उजव्या हातात मोदक, डाव्या हातात दात आणि बाकीच्या आठही हातांत शस्त्रे आहेत. मूर्तीला नाग व उंदीर यांचे आसन आहे. देवघर कलापूर्ण असून समोर शमी वृक्ष आहे. या दशभुज चिंतामणीच्या देवघरातील भिंतींवर चित्रकार जयंत खरे यांनी काढलेली गणेश पुराणातली २५ तैलचित्रे आहेत.
वर्ग:पुणे वर्ग:पुण्यातील मंदिरे
ओसरवीरा
ओसरवीरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील मोखाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस मोखाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा मोखाडावरून उपलब्ध असतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:मोखाडा तालुक्यातील गावे वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
चिचोळी (सावनेर)
चिचोळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
ग्रीर काउंटी, ओक्लाहोमा
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:ओक्लाहोमामधील काउंटी
द गोवा इन्क्विझिशन (पुस्तक)
द गोवा इन्क्विझिशन, बीइंग अ क्वाटरसेन्टेनरी मेमोरेशन स्टडी ऑफ द इन्क्विझिशन इन इंडिया हे मुंबई युनिव्हर्सिटी प्रेसने प्रकाशित केलेले आणि अनंत प्रियोळकर यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे. हे गोव्याच्या पोर्तुगीज राज्यकर्त्यांनी आयोजित केलेल्या गोवा इन्क्विझिशनचे वर्णन आहे.
भाग १
पुस्तक दोन भागात विभागले आहे. त्याच्या पहिल्या भागाचे नाव "द गोवा इन्क्विझिशन" आहे. पहिला भाग दहा प्रकरणांमध्ये विभागलेला आहे. पहिल्या दोन प्रकरणांमध्ये युरोपमधील स्पॅनिश इंक्विझिशन आणि पोर्तुगीज इन्क्विझिशनचे तपशीलवार पार्श्वभूमी सामग्री आणि संदर्भ प्रदान केले आहेत ज्यामुळे भारतात चौकशी होऊ शकते. टॉमस डी टॉर्केमाडाच्या सेमिटिझमचा आधार म्हणून अपरिचित प्रेमाची काल्पनिक कथा वापरली जाते. पोर्तुगालचा राजा मॅन्युएल I याच्या अ‍ॅरागॉनच्या राजकुमारी इसाबेला यांच्यावरील प्रेमावर आधारित पोर्तुगीज इन्क्विझिशनचे मूळ हे पुस्तक राजकारणाऐवजी बनवते. (स्पेनमधून हद्दपार झाल्यानंतर ज्यूंचे पोर्तुगालमध्ये आगमन हा पोर्तुगाल राज्यासाठी एक सुरक्षेचा धोका होता, कारण सेफार्डिक ज्यूंची आयबेरियामध्ये ख्रिश्चन राज्यकर्त्यांना उलथून टाकण्यासाठी मूर्ससोबत सैन्यात सामील होण्यासाठी प्रतिष्ठा होती. )
प्रकरण ३ भारतातील इन्क्विझिशनच्या आगमनाने सुरू होतो. प्रकरण ४ मध्ये फ्रेंच गुप्तहेर डेलॉनच्या चौकशीच्या वृत्ताची चर्चा आहे. त्यानंतरच्या प्रकरणांमध्ये गोव्यात पोर्तुगीज राजवटीची स्थापना होऊन झालेल्या युद्धांचे आणि १५१० मध्ये पोर्तुगीजांनी गोवा जिंकताना हिंदूंच्या हत्याकांडाचे वर्णन केले आहे. या दरम्यान विजापूरच्या मुस्लिमांना अफोंसो डी अल्बुकर्कच्या नेतृत्वाखालील पोर्तुगीजांनी मारले होते.
भाग 1 मधील क्रमिक प्रकरणांमध्ये गोवा इंक्विझिशनद्वारे हिंदूंचे सक्तीने ख्रिश्चन धर्मांतराचे वर्णन केले आहे. अशाप्रकारे हे पुस्तक विविध धार्मिक आदेशांद्वारे ( डोमिनिकन्स, जेसुइट्स आणि फ्रान्सिस्कन्स ) गोव्यातील संपूर्ण गावांच्या ऐच्छिक धर्मांतराच्या समकालीन ऐतिहासिक अहवालांचा पूर्णपणे विरोध करते, परंतु हे पुस्तक त्याच्या इतिहासाच्या आवृत्तीसाठी कोणताही समकालीन आधार प्रदान करत नाही. या पुस्तकात धर्मांतरित हिंदूंद्वारे हिंदू धार्मिक समारंभ आणि प्रथा चालू ठेवण्यापासून तसेच हिंदूंचा दर्जा दुय्यम दर्जाच्या नागरिकांमध्ये कमी करण्यासाठी गोव्यात चौकशीदरम्यान संमत करण्यात आलेले हिंदूविरोधी कायदे आणि इन्क्विझिशनची संघटना आणि कार्यपद्धती यांचा तपशील देण्यात आला आहे. त्यांना सार्वजनिक मेळावे वगैरेंवर बंदी घालून केल्याची नोंद आहे.
या पुस्तकात इन्क्विझिशनद्वारे वापरल्या जाणाऱ्या छळाच्या विविध पद्धती, जसे की सल्फरने जाळणे, पाण्याच्या वापराने छळ करणे, बलात्कार करणे, पिडीतांना ताणण्यासाठी पुलीचा वापर करणे आणि छळ करण्याच्या "स्ट्रॅपडो" पद्धतीची चर्चा केली आहे. रोमा येथील ला सॅपिएन्झा विद्यापीठातील ॲगोस्टिनो बोरोमियो यांची व्हॅटिकन संग्रहणात केलेली तपासणी आणि त्यानंतरच्या ७८३ पानांच्या अहवालात प्रियोळकरांच्या पुस्तकातील हा भाग पूर्णपणे निराधार असल्याचे उघड झाले आहे.
भाग दुसरा
भाग २ हा दोन वेगळ्या प्रकरणांमध्ये विभागलेला आहे. हे डेलॉन आणि बुकानन यांनी दिलेल्या चौकशीच्या खात्यांची चर्चा करते. प्रियोळकर यांनी बुकानन यांना अधिकृत स्त्रोत म्हणून उद्धृत केले, जरी बुकाननचे कार्य १९ व्या शतकात लिहिलेले प्रोटेस्टंट वादविवाद होते ज्याने गोव्यातील कॅथलिक धर्माचा निषेध केला होता आणि त्यात कोणत्याही ऐतिहासिक नोंदी वापरल्या जात नाहीत.
संदर्भ
वर्ग:हिंदू विरोधी भावना वर्ग:गोव्याचा इतिहास
अँजेला रोझ
अँजेला रोज (जन्म १ सप्टेंबर १९७८) ही एक अमेरिकन कार्यकर्ती आहे जी इतर वाचलेल्यांना आघातातून बरे होण्यासाठी मदत करण्यासाठी ओळखली जाते. १९९६ मध्ये वॉकोंडा, इलिनॉय येथे वयाच्या १७ व्या वर्षी रॉबर्ट कोप्पाने तिचे अपहरण करून लैंगिक अत्याचार केल्याची तिची कथा मोठ्या प्रमाणावर प्रसिद्ध झाली आहे. ती पेव: प्रोमोटिंग अवेअरनेस, व्हिक्टिम एम्पॉवरमेंट या नानफा संस्थेच्या संस्थापक आणि कार्यकारी संचालक आहेत.
कारकीर्द
रोझने पेव: प्रमोटिंग अवेअरनेस, व्हिक्टिम एम्पॉवरमेंटची स्थापना केली २००१ मध्ये जेव्हा ती अजूनही विस्कॉन्सिन विद्यापीठात वरिष्ठ होती. पेव लैंगिक हिंसाचाराच्या शांततेला धक्का देण्यासाठी शिक्षण आणि कृतीचा वापर करते. पेव चे कार्य सीएनएन  आणि द टुडे शो वर सचित्र केले गेले आहे. पेव ने शैक्षणिक प्रोग्रामिंग आणि साधने तसेच तळागाळातील कृती मोहिमा तयार केल्या आहेत.
२००२ मध्ये, पेव ने ट्रान्झिशन टू सर्व्हायव्हर पार्ट्स १ आणि २ नावाचा एक डॉक्युमेंटरी तयार केला ज्यामध्ये लैंगिक अत्याचार वाचलेले त्यांच्या कथा सांगतात. चित्रपटात, एक स्त्री तिच्या आठवणींना "अवरोधित" करते, एनोरेक्सिक बनते आणि स्वतः ला हानी पोहोचवते. दुसरा रडतो आणि आत्महत्येची चर्चा करतो. अखेरीस सर्व वाचलेल्यांना समुपदेशन, मित्र आणि कुटुंबीयांचा पाठिंबा मिळाला. पेव च्या सर्व्हायव्हर जस्टिस कॅम्पेनचे उद्दिष्ट संपूर्ण गुन्हेगारी न्याय प्रक्रियेदरम्यान लैंगिक अत्याचाराला बळी पडलेल्या व्यक्तींवरील गैरवर्तनाच्या कथित कृतींबद्दल जागरूकता आणणे आहे. पेव या संस्थेने विस्कॉन्सिन-इओ क्लेअर विद्यापीठात एक अध्याय आणि पुरुष लैंगिक अत्याचार जागरूकता गट, लैंगिक अत्याचाराचा विरोध (मॉस) तयार करण्यास प्रेरित केले.
ग्रेडी काउंटी, ओक्लाहोमा
ही अमेरिकेच्या ओक्लाहोमा राज्यातील ७७ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
ची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:ओक्लाहोमामधील काउंटी
सु.रा. चुनेकर
साहित्य संशोधनात अत्यंत महत्त्वपूर्ण स्थान असणारी 'सूचीनिर्मिती' ही अभ्यासकांसाठी मोठीच सोय असते आणि अशा अनेक सूचींची सूची तयार करण्याचे महत्त्वाचे काम चुनेकर यांनी केले. सुमारे पावणेसातशे सूचींमधून किमान तीस-पस्तीस हजार नोंदी संकलित करून एक मौलिक संदर्भसाहित्य त्यांनी उपलब्ध करून दिले.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी समीक्षक वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
सेर्न
सेर्न ही मूलभूत भौतिकीमध्ये संशोधन करणारी जागतिक दर्जाची संघटना. अशा प्रकारची संस्था स्थापन करण्याच्या उद्देशाने १९५२ मध्ये यूरोपात एक हंगामी संस्था स्थापन करण्यात आली. तिचे फ्रेंच भाषेतील नाव Conseil Europe’en pouer la Recherche Nucle’aire (यूरोपियन कौन्सिल फॉर न्यूक्लिअर रिसर्च) हे होते. त्या नावाचा संक्षेप म्हणजे CERN (सेर्न) होय. अणूचे अंतरंग जाणून घेण्यासाठी त्या काळात शुद्ध भौतिकीय संशोधनावर वैज्ञानिकांचे लक्ष केंद्रित झालेले असल्याने संस्थेच्या नावात न्यूक्लिअर हा शब्द आला होता. ही संघटना १९५४ मध्ये अधिकृतपणे स्थापन झाली, तेव्हा आधीचे कौन्सिल विसर्जित करून तिचे नाव यूरोपियन ऑर्गनायझेशन फॉर न्यूक्लिअर रिसर्च (अणुकेंद्रीय संशोधनासाठीची यूरोपीय संघटना) असे झाले. तथापि, सेर्न हे तिचे मूळचे संक्षिप्त नाव तसेच राहू दिले. नंतर द्रव्याचे अधिक सखोल म्हणजे अणूपेक्षा लहान घटकांचे (मूलकणांचे) ज्ञान संपादन करण्याचे प्रयत्न सुरू झाले आणि मूलकण भौतिकी (किंवा उच्च ऊर्जा) हे या संघटनेचे संशोधनाचे मुख्य क्षेत्र निश्चित झाले. यामध्ये द्रव्याचे मूलभूत घटक असलेल्या मूलकणांचे आणि मूलकणांदरम्यान कार्य करणाऱ्या प्रेरणांचे अध्ययन करण्यात येते. यामुळे सेर्नमार्फत चालविण्यात येणाऱ्या प्रयोगशाळेला सामान्यपणे मूलकण भौतिकीसाठीची यूरोपीय प्रयोगशाळा असे म्हणतात.
वरील हंगामी कौन्सिल स्थापण्याचा प्रस्ताव भौतिकीचे नोबेल पारितोषिक विजेते इझिडॉर इझाक राबी यांनी यूनेस्कोच्या पाचव्या सर्वसाधारण परिषदेत मांडला होता. याद्वारे दुसऱ्या महायुद्धानंतर विविध कारणांमुळे अमेरिकेत स्थलांतर केलेल्या अनेक यूरोपीय भौतिकीविदांना यूरोपात परत येऊन संशोधनाच्या कामात सहभागी होता येणार होते. मोठ्या प्रमाणावरील प्रयोगांसाठी अतिऊर्जावान मूलकणांच्या शलाका निर्माण करणारे ⇨ कणवेगवर्धक वापरणाऱ्या सुविधा सेर्नने उभारल्या. यांमुळे यूरोपातील मूलकण भौतिकीतील संशोधनकार्याला चालना मिळाली व गती प्राप्त झाली. अशा रीतीने सेर्न हे मूलकणांच्या अभ्यासाचे जगातील सर्वांत मोठे आणि संशोधन व संगणक सामग्री विकसित करण्याच्या कामातील आघाडीवरचे संशोधन केंद्र बनले आहे.
सेर्न संघटना १९५४ मधील एका प्रस्तावानुसार अस्तित्वात आली. त्यामध्ये संशोधन (विश्वाविषयीच्या प्रश्नांचा शोध घेणे व त्यांची उत्तरे शोधणे), तंत्रविद्या (तंत्रविद्येच्या सीमांचा विस्तार करणे), सहकार्य (विज्ञानाद्वारे राष्ट्रे एकत्र आणणे) आणि शिक्षण (भावी वैज्ञानिकांना प्रशिक्षित करणे) ही संघटनेची इतिकर्तव्ये स्पष्टपणे नमूद केली होती. सदर प्रस्तावातील काही प्रमुख मुद्दे असे आहेत : ‘निसंदिग्धपणे शुद्ध वैज्ञानिक व मूलभूत स्वरूपाच्या अणुकेंद्रीय संशोधनात संघटना यूरोपीय देशांमध्ये सहकाऱ्याची भावना निर्माण करील. लष्करी गरजांच्या कामांशी संघटनेचा कोणताही संबंध नसेल आणि येथील सैद्धांतिक व प्रायोगिक संशोधनाची फले व निष्कर्ष प्रसिद्ध केले जातील अथवा अन्य प्रकाराने सामान्यपणे इतरांना उपलब्ध करून दिले जातील’.
सदर प्रस्तावात पुढील बाबीही नमूद केल्या आहेत. सेर्न वैज्ञानिक संशोधनामधील आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचे संघटन करील आणि त्याचा पाठपुरावा करील. त्यासाठी वैज्ञानिकांमध्ये संपर्क निर्माण करण्यास प्रोत्साहन देईल तसेच इतर संस्था व प्रयोगशाळा यांच्याबरोबर कल्पनांची देवाण-घेवाण करील. यामध्ये माहितीचे प्रसारण व संशोधकांचे प्रगत प्रशिक्षण यांची तरतूद असेल. तंत्रविद्येचे हस्तांतरण आणि अनेक पातळ्यांवरील शिक्षण व प्रशिक्षण यांमधून या बाबींचा सतत प्रत्यय येत राहील.
सेर्नचा कारभार वीस यूरोपीय देश पाहतात. या प्रत्येक देशाचे दोन अधिकृत प्रतिनिधी सेर्न कौन्सिलवर असतात. एक प्रतिनिधी त्या देशातील प्रशासनाचा व दुसरा त्या देशाचे राष्ट्रीय वैज्ञानिक हितसंबंध जपणारा असतो. प्रत्येक देशाला एका मताचा अधिकार असतो. सेर्न कौन्सिलचे बहुतेक निर्णय साध्या बहुमताने होऊ शकतात मात्र प्रत्यक्षात तिचे उद्दिष्ट शक्य तोवर एकमत कसे होईल, हे असते.
सेर्नचे मुख्यालय जिनीव्हा (स्वित्झर्लंड) येथे २०० हेक्टरपेक्षा अधिक आणि १९६५ नंतर फ्रान्समध्ये ४५० हेक्टरपेक्षा अधिक विस्तृत क्षेत्रावर पसरलेले आहे. सेर्न कौन्सिल हे संघटनेचे सर्वोच्च प्राधिकरण असून सर्व महत्त्वाचे निर्णय घेण्याची जबाबदारी या कौन्सिलची असते. ही कौन्सिल सेर्नच्या वैज्ञानिक, तंत्रविद्याविषयक व प्रशासकीय कामांचे नियंत्रण करते. संघटनेने हाती घेतलेल्या कामांच्या प्रकल्पांना कौन्सिल मान्यता देते त्यांचे अंदाजपत्रक (अर्थसंकल्प) तयार करते आणि झालेल्या खर्चाचे पुनर्विलोकन करते.
वैज्ञानिक धोरण समिती व वित्त समिती कौन्सिलला मदत करतात. वैज्ञानिक धोरण समिती भौतिकीविदांनी प्रस्तावित केलेल्या कामांच्या वैज्ञानिक गुणवत्तेचे मूल्यमापन करते आणि त्या कामांच्या बाबतीत शिफारशी करते. या समितीचे सदस्य वैज्ञानिक असून त्यांची निवड त्यांचे सहकारी करतात. त्यांचे राष्ट्रीयत्व लक्षात न घेता सेर्न कौन्सिल वैज्ञानिक श्रेष्ठतेनुसार किंवा गुणवत्तेनुसार त्यांची नेमणूक करते. संघटनेचे सदस्य नसलेल्या देशांतूनही काही वैज्ञानिकांची समितीचे सदस्य म्हणून निवड होते.
वित्त समिती राष्ट्रीय प्रशासकीय प्रतिनिधींची बनलेली असून सदस्य देशांच्या वित्तीय देणग्या आणि संघटनेचे अंदाजपत्रक व खर्च यांविषयीच्या बाबींशी या समितीचा संबंध येतो.
सेर्न कौन्सिल बहुधा पाच वर्षांसाठी सरसंचालकाची नेमणूक करते. सरसंचालक संघटनेचा व्यवस्थापक असून त्याला संचालनालय मदत करते. त्यातील सदस्यांचे प्रस्ताव तो कौन्सिलसमोर मांडतो. आपला अहवाल तो थेट कौन्सिलला सादर करतो. संशोधनाच्या कार्यक्रमांसमोरील गरजा भागविण्यासाठी कोणती जुळवाजुळव करणे गरजेचे आहे, तेही तो कौन्सिलला सुचवू शकतो. तो सेर्न प्रयोगशाळेचाही व्यवस्थापक असून विविध विभागांच्या मदतीने तो प्रयोगशाळेचे काम चालू ठेवतो. संचालनालय आंतरराष्ट्रीय परस्परसंबंध चालू ठेवण्याचे काम करते.
जुलै २०१२ मध्ये ऑस्ट्रिया, बेल्जियम, बल्गेरिया, चेक प्रजासत्ताक, डेन्मार्क, फिनलंड, फ्रान्स, जर्मनी, ग्रीस, हंगेरी, इटली, नेदर्लंड्स, नॉर्वे, पोलंड, पोर्तुगाल, स्लोव्हाक प्रजासत्ताक, स्पेन, स्वीडन, स्वित्झर्लंड व युनायटेड किंग्डम हे वीस देश सेर्नचे सदस्य होते. यांशिवाय रूमानिया, इझ्राएल व सर्बिया हे देश सदस्य होण्याच्या वाटेवर असलेले सहसदस्य होते. तसेच जे देश व आंतरराष्ट्रीय संघटना सेर्नचे सदस्य होऊ शकत नाहीत वा ज्यांना सहजपणे सदस्य होता येत नाही असे यूरोपियन कमिशन, भारत, जपान, रशियन फेडरेशन, तुर्कस्तान, युनेस्को आणि अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने हे सेर्नचे निरीक्षक सदस्य होते. यांव्यतिरिक्त सदस्य नसलेले परंतु सेर्नशी सहकार्य करार करणारे ३७ देश असून १९ देशांचा सेर्नबरोबर वैज्ञानिक बाबतीत संपर्क होत असतो.
सदस्य देशांची काही खास कर्तव्ये व विशेषाधिकार वर दिले आहेत. शिवाय सदस्य देश सेर्नच्या प्रकल्पांच्या भांडवली व कामचलाऊ खर्चाला देणगीद्वारे मदत करतात व त्यांचे प्रतिनिधी सेर्न कौन्सिलमध्ये असतात. सेर्न संघटना व तिची कामे यासंबंधातील सर्व महत्त्वाच्या निर्णयांची जबाबदारी या प्रतिनिधींची असते. निरीक्षक सदस्य सेर्न कौन्सिलच्या बैठकांना हजर राहू शकतात व त्यांना कौन्सिलचे दस्तऐवज मिळू शकतात. मात्र निरीक्षक सदस्य सेर्नच्या निर्णय घेण्याच्या कार्यपद्धतीत भाग घेऊ शकत नाहीत.
सेर्नमध्ये प्रत्यक्ष काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांची संख्या २,४०० पेक्षाही कमी होती (जुलै २०१२). प्रयोगशाळेतील वैज्ञानिक व तंत्रविद्याविषयक कामांशी निगडित असलेला कर्मचारी वर्ग कणवेगवर्धकासारखी यंत्रसामग्री उभारतो तिचे कार्य सुरळीतपणे चालू राहील हे पाहतो जटिल वैज्ञानिक प्रयोगांतील प्रदत्त (माहिती) तयार करण्याचे काम करीत असतो आणि प्रदत्ताचे विश्लेषण करून त्याचा अर्थ लावण्याच्या कामांत मदत करू शकतो.
सेर्नमधील सुविधा वापरण्यासाठी जगभरातील वैज्ञानिक तेथे येत असतात. जगातील मूलकणभौतिकीविदांपैकी निम्मे म्हणजे सु. १०,००० भौतिकीविद आपल्या संशोधनासाठी सेर्नमध्ये अभ्यागत वैज्ञानिक म्हणून येतात. हे वैज्ञानिक ६०८ विद्यापीठे व ११३ देश यांचे प्रतिनिधी आहेत (जुलै २०१२). ज्या प्रयोगांसाठी सेर्नचे सहकार्य घेण्यात येते, त्या प्रयोगांचा वित्तपुरवठा, उभारणी व प्रत्यक्ष प्रयोग करणे यांची जबाबदारी सदस्य व बिगरसदस्य देशांतील भौतिकीविद व त्यांना वित्तपुरवठा करणाऱ्या संस्था यांची असते. लार्ज हॅड्रॉन कोलायडर (एल एच सी) यासारख्या सुविधांच्या उभारणीसाठी सेर्नचा पुष्कळ निधी खर्च होतो. तेथील प्रयोगांचा खर्च सेर्न कौन्सिल अंशतःच करते.
मूलभूत विज्ञान हे सेर्नचे संशोधन क्षेत्र आहे. यांपैकी मूलकण भौतिकी व विश्वस्थितिशास्त्र या क्षेत्रांचा माणसाच्या दैनंदिन जीवनाशी अगदी दूरान्वयाने संबंध आहे. तसेच त्यांतील संशोधनाचे लगेचच व्यावहारिक उपयोग होतील असेही दिसत नाही. म्हणून असे संशोधन मनुष्यबळ व भौतिक साधनसंपत्ती यांच्या दृष्टीने प्रयत्न करण्याएवढे मोलाचे आहेत का, असा प्रश्न पडतो. तथापि, मूलभूत संशोधनामुळे माणूस त्याच्या दैनंदिन जीवनातील परिस्थितीतील विचारसरणी व तंत्रविद्या यांबाबतीत दूर म्हणजे सीमावर्ती क्षेत्राकडे वाटचाल करू शकतो. त्यामुळे मूलभूत संशोधनातील प्रगतीच्या अनेक नवीन टप्प्यांकडे झेप घेण्यासाठी उड्डाण फलाट, प्रेरक शक्ती किंवा उद्‌गम म्हणून याचा उपयोग होतो.
मूलभूत विज्ञानातील संशोधनातून नवीन कल्पना व पद्धती पुढे येऊन नंतर त्या प्रचलित होतात. उदा., विजेचा दिवा एकोणिसाव्या शतकातील विजेविषयीच्या जिज्ञासेतून वा कुतूहलातून पुढे आला. सेर्नमधील वैज्ञानिक टिम बर्नर्स-ली यांनी सहकाऱ्यांसह १९८९ मध्ये वर्ल्ड वाइड वेब (डब्ल्यू डब्ल्यू डब्ल्यू) याविषयी प्रथम प्रस्ताव केला आणि १९९० मध्ये त्याचा शोध लावला. या जागतिक संदेशवाहक जालकामुळे जगातील मूलकणभौतिकीविदांच्या सर्व संशोधन पथकांना परस्परांशी अधिक सहजपणे संपर्क साधणे शक्य झाले. मेणबत्तीवर कितीही अनुप्रयुक्त म्हणजे व्यवहारोपयोगी संशोधन केले असते, तरी विजेचा दिवा लाभला नसता. तसेच दूरध्वनी संचाविषयीचे संशोधन व विकासाचे कितीही काम केले असते, तरी जागतिक संदेशवाहक जालक निर्माण करता आले नसते. अशा रीतीने मूलभूत विज्ञानाच्या संशोधनासाठी कुतूहल व कल्पनाशक्ती यांची आवश्यकता असते, हे लक्षात येईल. या जालकामुळे ६० पेक्षा अधिक देश व ८,००० पेक्षा अधिक वैज्ञानिक परस्परांशी जोडले गेले आणि त्यांच्यामध्ये चांगला संपर्क निर्माण करणारी सुविधा उपलब्ध झाली. अर्थात हे वैज्ञानिक बहुतेक वेळा आपापल्या देशातील विद्यापीठांत किंवा राष्ट्रीय प्रयोगशाळांमध्येच बसून काम करतात आणि गरजेनुसार या जालकाचा उपयोग करतात.
वर्ग:कण त्वरक व प्रयोगशाळा वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२१ लेख
वासुकाका जोशी
वासुदेव गणेश जोशी (एप्रिल २८, इ.स. १८५६; धोम, महाराष्ट्र - जानेवारी १२, इ.स. १९४४) (ऊर्फ वासुकाका जोशी) हे एक स्वातंत्र्यसैनिक होते.
ते लोकमान्य टिळकांचे निकटचे सहकारी व विष्णूशास्त्री चिपळूणकरांनंतर चित्रशाळेचे विश्वस्त होते.
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
शिवाजी महाराजांच्या किल्ल्यांची यादी
शिवाजी महाराज यांच्या किल्ल्यांची यादी खाली दिल्याप्रमाणे आहे. यामध्ये डोंगरी किल्ले, भुईकोट व सागरी किल्ल्यांचा समावेश आहे, तसेच महाराष्ट्र, कर्नाटक तामिळनाडू व गोवा या सध्याच्या राज्यातील किल्ल्यांचाही समावेश आहे.
यापैकी सुमारे १११ किल्ले शिवाजी महाराजांनी बांधल्याची नोंद एका बखरीत आहे. तसेच त्यांनी ४९ किल्ले डागडुजी करून त्यात आवश्यक ते बदल केले व ते अभेद्य बनविले.
या किल्ल्यांच्या यादीत छत्रपति शिवाजी महाराजांच्या अखत्यारीत(स्वराज्याच्या मालकीच्या) त्यावेळी असलेल्या, (शिवाजी महाराजांनी जिंकलेल्या/शिवाजी महाराजांनी बांधलेल्या) किल्ल्यांचा समावेश आहे. या यादीचा उद्देश शिवाजी महाराजांचे माहिती व त्यांंचे काम दाखविण्याचा आहे. त्यांची मजल कोठपर्यंत होती हे दाखविणे हा ही एक उद्देश आहे.
शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याची सुरुवात बारा मावळ या प्रदेशातुन केली. हा प्रदेश जरी लहान होता तरी तो जंगल झाडी,डोंगर व नद्या यांनी युक्त होता. तेथे आठ किल्ले होते.हा प्रदेश लष्करी दृष्टीतून अजिंक्य असाच होता.शिवाजी महाराजांचा कल अजिंक्य भूभागावर किल्ले बांधण्याचा होता.त्यांनी घाट तेथे किल्ला हे धोरण अंगिकारले.हे किल्ले एक प्रकारच्या तपासणी चौक्याच होत्या.तेथून कोणीही आत प्रवेश करू शकत नव्हते.प्रवेश केलाच तर वापस जाण्याची हमी नव्हती.
घाट व तेथे बांधलेले किल्ले
हे किल्ले म्हणजे एक प्रकारचे पहारेकरीच होते.तसेच त्यांनी समुद्रावरून मारा होऊ नये म्हणून किनारपट्टीही सुरक्षित केली.त्यांनी तेथे प्रत्येक १० ते १२ मैलांवर सागरी किल्ला बांधला.एकट्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यात त्यांचे ५२ किल्ले होते. पुण्यात ३० डोंगरी व २ भुईकोट असे ३२ किल्ले होते.ज्या रस्त्याने शत्रू येण्याची शक्यता होती त्या मार्गात जास्त किल्ले बांधले गेले.
स्वराज्य अजिंक्य रहावे म्हणून त्यांनी किल्ल्यांची रिंगणे तयार केली.बारा मावळ क्षेत्रात असलेल्या ८ किल्ल्यांना अशेरी किल्ला, विशाळगड, सिंहगड, पुरंदर, वज्रगड, रायगड, तोरणा, तळा, घोसाळा आणि सुधागड अशा बाहेरच्या रिंगणातील किल्ल्यांचे संरक्षण होते. ह्यास पूरक म्हणून त्यांनी त्याबाहेरही साल्हेर, मुल्हेर रोहिडा, रांगणा असे रिंगण तयार केले. त्यासोबतच त्यांनी सागरी किल्ले किल्ल्यांचीही एक साखळी तयार केली. सिंधुदुर्ग, विजयदुर्ग, पद्मदुर्ग, खांदेरी, कुलाबा, सुवर्णदुर्ग यांनी स्वराज्य अभेद्य ठेवले.
एकदा त्यांना पंत अमात्यांनी अर्ज केला" किल्ले बहुत जाहले.त्यांच्या मागे पैका विनाकारण खर्च होत आहे."
महाराजांचे उत्तर होते-
जसा कुणबी शेतात माळा घालून ते राखतो तसे किल्ले हे राज्यच्या रक्षणासाठी आहेत. तारवास खिळे मारून बळकट करतात तशी राज्यास बळकटी किल्ल्यांची आहे.किल्ल्यांच्या योगाने औरंगशहासारख्याची उमर गुजरून जाइल पण तो आम्हाला जिंकु शकणार नाही त्याची स्वारी आमच्यावर झाली तर त्याला जूने नवे अशे तीनशे साठ किल्ले आहेत.एक एक किल्ला तो १ वर्ष लढला तरी त्यास ३६० वर्षे लागतील.
शिवाजी महाराजांच्या ताब्यात असलेले मावळ प्रांतातील किल्ले
(सध्याचे मावळ, सासवड, जुन्नर आणि खेड हे तालुके.) येथे त्यांचे एकूण १९ किल्ले होते.
शिवाजी महाराजांच्या ताब्यात असलेले कऱ्हाड प्रांतातील किल्ले
यांत ४ किल्ले होते.
शिवाजी महाराजांच्या ताब्यात असलेले पन्हाळा प्रांतातील किल्ले
एकूण १३ किल्ले
शिवाजी महाराजांच्या ताब्यात असलेले कोकण, बंधारी व नळदुर्ग प्रांतांतील किल्ले
एकूण ५९ किल्ले आहेत.
शिवाजी महाराजांच्या ताब्यात असलेले बनगड प्रांतातील किल्ले
(धारवाड जिल्ह्यातील बराचसा भाग)
संदर्भ
या संपूर्ण लेखाचा संदर्भ - पुस्तक-    आयएसबीएन: 978-81-910980-0-6  पुस्तकाचे नाव-गनिमी कावा (जागतिक कीर्तीच्या मराठा युद्धतंत्राचा खरा वेध), राजमाता प्रकाशन,मुंबई.
किल्ले वर्ग:याद्या वर्ग:भारतातील किल्ले
मुगावली
मुगावली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील माणगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.
संदर्भ
वर्ग:माणगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
श्रीधराचार्य
श्रीधराचार्य किंवा श्रीधर आचार्य (Sridhara or Sridharacharya )(इ. स. ८७० - इ. स. ९३०) हे भारतीय गणितज्ञ, संस्कृत पंडित आणि तत्त्वज्ञ होते. त्यांचा जन्म आजच्या पश्चिम बंगाल मधील हुगली येथे दक्षिण राधेतील भुरीश्रेष्टी (भुरिसृष्टी किंवा भुरसुट) गावात झाला, त्यावेळी अविभाजित बंगालची राजधानी गौर येथे होती. त्यांच्या वडिलांचे नाव बालदेवाचार्य आणि आईचे नाव अचोका बाई होते. त्यांचे वडील संस्कृत पंडित आणि तत्त्वज्ञ होते.
कार्य
अर्थात, V = =             (d-व्यास)
गोलाच्या d^3/6च्या खंडाशी त्याची तुलना केल्यास असे आढळून येते की त्याने πच्या जागी 19/6 घेतले आहे.
वर्गसमीकरण सोडवण्याची श्रीधराचार्य पद्धत
जर,
- ax2 + bx + c = 0                              (हे एक वर्गसमीकरणाचे सामान्य रूप आहे)
- 4a2x2 + 4abx + 4ac = 0                   (वर्गसमीकरणास 4a ने गुणल्यास)
- 4a2x2 + 4abx + 4ac + b2 = 0 + b2   (दोन्ही बाजूस b2 जोडल्यास)
- (4a2x2 + 4abx + b2) + 4ac = b2
- (2ax + b)(2ax + b) + 4ac = b2
- (2ax + b)2 = b2 - 4ac
- (2ax + b)2 = (√D)2                                 ( येथे D = b2-4ac)
दोन्हा बाजूचे वर्गमुळ घेतल्यास वर्गसमीकरणाची दोन मुळे α आणि β
पहले मूळ α = (-b - √(b2-4ac)) / 2a
दुसरे मूळ β = (-b + √(b2-4ac)) / 2a
या सूत्रास श्रीधराचार्याचे सूत्र असे देखील म्हणतात.
संदर्भ
वर्ग:भारतीय गणितज्ञ वर्ग:इ.स. ८७० मधील जन्म वर्ग:इ.स. ९३० मधील मृत्यू
हावरगा
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:देगलूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
हार्ली ग्रॅन्‌व्हिल-बार्कर
इंग्रज नाट्यसमीक्षक, नट, नाट्यनिर्माता आणि नाटककार. जन्म लंडनमध्ये. वयाच्या तेरा-चौदाव्या वर्षांपासून त्याचा रंगभूमीशी नट म्हणून आणि पुढे व्यवस्थापक, निर्माता, नाटककार ह्या नात्यांनी संबंध आला. परिणामतः रंगभूमीच्या विविध तांत्रिक अंगांचे उत्तम ज्ञान त्याला प्राप्त झाले आणि नाट्यकृतींच्या आस्वाद-मूल्यमापनासंबंधीचा त्याचा एक निश्चित दृष्टिकोण विकसित झाला. इब्सेन, माटरलिंक, शॉ, गॉल्झवर्दी इ. आधुनिक नाटककारांची नाटके, तसेच गिल्बर्ट मरीने इंग्रजीत अनुवादिलेल्या प्राचीन ग्रीक नाट्यकृती त्याने यशस्वी रीत्या रंगभूमीवर सादर केल्या. शेक्सपिअरची नाटके— विशेषतः द विंटर्स टेल  आणि द ट्‍वेल्‌फ्‌थ नाइट  त्याने अभिनव पद्धतीने सादर केली.
विसाव्या शतकातील इंग्रजी रंगभूमीवरील शेक्सपिअरची नाटके सादर करण्याच्या पद्धतीवर ग्रॅन्‌व्हिल-बार्करच्या दृष्टीचा मोठा प्रभाव पडला. द व्हॉय्‌सी इन्‌हेरिटन्स (१९o५), वेस्ट (१९o७), द मद्रास हाउस (१९१o) ह्यांसारखी स्वतंत्र नाटकेही त्याने लिहिली.
पहिल्या महायुद्धानंतरच्या इंग्रजी रंगभूमीशी त्याला फारसे जमवून घेता आले नाही. तो पॅरिसमध्ये स्थायिक झाला. तेथे असतानाच शेक्सपिअरसमीक्षेत मोलाची भर घालणारी  ‘प्रेफसिस टू शेक्सपिअर’ (१९२७—४८) ही ग्रंथमाला त्याने लिहिली. रंगभूमीचे सखोल ज्ञान आणि रसिक पण चिकित्सक वाङ्‌मयीन दृष्टिकोण ह्या दोहोंचा प्रत्यय त्या ग्रंथमालेतून येतो. पॅरिस येथे तो निधन पावला.
पारावाडी
पारावाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील मावळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १२५० मिमी पर्यंत असते.
हबीब तन्वीर
हबीब तन्वीर (१ सप्टेंबर १९२३  - ८ जून २००९) एक सर्वाधिक लोकप्रिय हिंदी व उर्दू नाटककार, नाट्य दिग्दर्शक, कवी आणि अभिनेता होते. आग्रा बाजार (१९५४) आणि चरणदास चोर (१९७५) अशा नाटकांचे ते लेखक होते. १९५९मध्ये भोपाळ येथे त्यांनी स्थापन केलेल्या नया थिएटर या नाटक मंडळीमध्ये छत्तीसगढ़ी आदिवासींबरोबर काम केल्याबद्दल ते ओळखले जात असत.
आपल्या हयातीत त्यांनी १९६९ मध्ये संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार, १९७९ मध्ये जवाहरलाल नेहरू फेलोशिप, १९८३ मध्ये पद्मश्री पुरस्कार, १९९० मध्ये कालिदास सन्मान पुरस्कार, १९९६ मध्ये संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप आणि २००२ मध्ये पद्मभूषण पुरस्कार यासह अनेक राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार जिंकले. त्याशिवाय त्यांना भारतीय संसदेच्या, राज्यसभेचे सदस्य होण्यासाठी (१९७२-१९७८) उमेदवारी देण्यात आली होती.
चरित्र
त्यांचा जन्म छत्तीसगड (पूर्वीचा मध्य प्रदेश)मधील रायपूरमध्ये हाफिज अहमद खान यांच्या घरात झाला. ते मुळचे पेशावरचे रहिवासी होते.
त्यांनी रायपूरच्या लॉरी म्युनिसिपल हायस्कूलमधून मॅट्रिक उत्तीर्ण केले आणि नंतर १९४४ मध्ये नागपूरच्या मॉरिस कॉलेजमधून बी.ए. त्यानंतर त्यांनी अलीगड मुस्लिम विद्यापीठात एमएचे एक वर्ष शिक्षण घेतले.