cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
श्रीपाद रघुनाथ जोशी
श्रीपाद रघुनाथ जोशी ( कोल्हापूर जिल्हा, इ.स. १९२० - २४ सप्टेंबर, इ.स. २००२ हे मराठी लेखक, शब्दकोशकार व अनुवादक होते. पुण्याच्या शुभदा प्रकाशनाने कै. कृ.पां. कुलकर्णी यांच्या मराठी व्युत्पत्तीकोश या मौल्यवान ग्रंथाची तिसरी आवृत्ती इ.स. १९९३ मध्ये काढली. त्या व्युत्पत्ती कोशात अरबी, तुर्की, फारसी भांषांतून आलेल्या शब्दांची नीटशी दखल घेतली गेली नसल्याने, प्रकाशकाच्या विनंतीनुसार श्रीपाद जोशी यांनी डबल क्राऊन आकाराच्या ७५ पृष्ठांची पुरवणी तयार केली व ती त्या व्य़ुत्पत्ती कोशाला जोडण्यात आली.
जोशी यांनी महात्मा गांधींच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत भाग घेतला. त्याबद्दल त्यांना ब्रिटिश सरकारने ठोठावलेल्या शिक्षेमुळे १९४२ ते १९४४ या काळात येरवडा तुरुंंगात कारावास भोगावा लागला. महात्मा गांधींशी त्यांचा व्यक्तिगत पत्रव्यवहार होता.
जोशींनी हिंदी-मराठीत विविध विषयांवरील सुमारे १९४ पुस्तके लिहिली. त्यांपैकी किमान सात महात्मा गांधींच्या आयुष्याच्या विविध अंगांबद्दल होती, तर एक मुसलमानी संस्कृतीबद्दल होते. याशिवाय जोशींनी लिहिलेल्या प्रवासवर्णनाचे ७ खंड आहेत. त्यांनी काही उर्दू काव्याचे मराठी भाषांतरही केले.
श्रीपाद जोशी यांनी लिहिलेले शब्दकोश
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी कोशकार वर्ग:मराठी भाषांतरकार वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
कल्याणगड
कल्याणगड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
भौगोलिक स्थान
पुणे - बंगळूर महामार्गावर सातारा शहर वसलेले आहे. सातारा शहराच्या पूर्वेला सह्याद्रीमधील महादेव रांगेचे एक शृंग आलेले आहे. या शृंगातच नांदगिरी ऊर्फ कल्याणगड उभारलेला आहे. पुणे ते सातारा या महामार्गाच्या पूर्वेला कल्याणगड हा किल्ला आहे. सपाट माथा असलेल्या या किल्ल्याच्या माथ्यावर असलेल्या एकमेव वटवृक्षामुळे हा किल्ला दूरूनही ओळखू येतो.
कसे जाल?
सातारा शहरापासून सातारा रोड रेल्वे स्टेशनकडे जाणारा मार्ग, महामार्ग ओलांडून जातो. या मार्गावर एस.टी. बसेसची सोय आहे. किंवा पुणे-मुंबईहून रेल्वेनेही येऊन सातारा रोड रेल्वेस्थानकावर उतरता येते. येथून चालत नांदगिरी ऊर्फ कल्याणगडाचा पायथा गाठता येतो. सातारा रोड रेल्वे स्थानकापासून हे अंतर तीन किलोमीटर आहे.
गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे
कल्याणगडाच्या पूर्वेकडून गडावर जाणारी पायवाट आहे. पायथ्याला धुमाळवाडी हे गाव आहे. सध्या या गावाला नांदगिरी असेही म्हणतात. नांदगिरीमधून गडावर जाणाऱ्या पायवाटेच्या सुरुवातीला काही नव्याने बांधलेल्या पायऱ्या आहेत. सुरुवातीच्या पायऱ्या संपल्यानंतर मुरमाड वाट आहे. या वाटेने आपण चढून उजवीकडील डोंगरदांडावर येतो. या मार्गावर दिशा दाखवण्यासाठी पिवळ्या रंगाचे बाण जागोजाग रंगवलेले असल्यामुळे रस्त्यात भरकटण्याची शक्यता नाही. या दांडावर आल्यानंतर अर्ध्या डोंगरात एक कोरलेली गुहा आहे. आत पाच सहा दगडी खांब आहेत. यात सध्या पाणी भरलेले आहे. येथून पुढे गडावर जाणारे विजेचे खांब लागतात. या खांबांना धरुनच वाट गडावर पोहोचते. पूर्व बाजूला असला तरी उत्तराभिमुख असा कल्याणगडाचा पहिला दरवाजा आहे. या दरवाजाच्या खालच्या पायऱ्यांच्या दुरुस्तीचे काम सध्या चालू आहे. या दरवाजामध्ये गावकऱ्यांनी लोखंडी जाळी बसवलेली आहे. या किल्ल्याला भेट देणाऱ्या किल्ले प्रेमी मंडळीपेक्षा भक्त मंडळीच मोठ्या संख्येने असतात.
कल्याणगडाचे एक वेगळेपण इथे दडलेले आहे. दरवाजातून आत शिरताच समोर कातळकडा आहे. या कातळकड्याच्या डावीकडे खाली काही पायऱ्या उतरल्यावर एक गुहा आहे. या गुहेत शिरण्या अगोदर काही काळजी घेणे क्रमप्राप्त आहे. या कड्यातील गुहेचे जे तोंड आहे. याच्यावर आठ दहा फूट ते वीस फूट उंची वर मधमाशांची एक दोन पासून पाच सात अशी पोळी लटकलेली असतात. कांदा - लसूण अथवा धुम्रपान याने मोहोळ उठण्याची शक्यता असते. गुहेमधे पूर्णपणे अंधार आहे. त्यामुळे टॉर्चच्या उजेडातच आत शिरावे लागते. गुहेमधे पाणी आहे. हे पाणी पिण्यासाठी वापरले जाते. त्यामुळे चप्पल बूट बाहेर काढूनच आपल्याला आत जावे लागते. आत मार्गदर्शक अशा सळया रेलिंगसारख्या लावलेल्या आहेत. पहिले दहा पंधरा फूट गुहेची उंची कमी असल्यामुळे वाकून जावे लागते. पुढे उंची वाढल्यामुळे उभे राहून जाता येते. या मार्गावर कधी पाणी गुडघ्याएवढे असते तर कधी कमरे एवढे असते. सध्या गुहेतील वाट बांधून काढण्याचे काम गावकऱ्यांनी सुरू केलेले आहे. ते पूर्णही होत आले आहे. तीस पस्तीस फूट आत गेल्यावर नवव्या शतकातील एक पार्श्वनाथाची मूर्ती आहे. बाजूलाच दत्ताचे छोटेखानी मंदिर आहे. शेजारीच सध्या देवी मूर्तीही विराजमान झालेली आहे. हा सगळा भाग अंधार असल्यामुळे टॉर्चच्या उजेडातच पहावा लागतो. हे पाहून गोंगाट न करताच गुहेपासून दूर जावे लागते. पुन्हा दरवाजाच्याकडे येऊन येथून वरच्या दरवाजाकडे जाणारी वाट पकडावी लागते.
वरचा दरवाजा पूर्वाभिमुख असून दोन्हीकडून बुरुजांनी संरक्षित केलेला आहे. या दरवाजाच्या आत गेल्यावर समोर हनुमानाचे मंदिर आहे. शिखरावर गणपतीची मूर्ती बसवलेली आहे. मंदिराच्या डावीकडे कड्यावर एक गोलाकार पर्णकुटी उभारून सध्या एका महाराजांनी मठ स्थापन केलेला आहे.
कल्याणगडाचा माथा दक्षिणोत्तर पसरलेला असून आटोपशीर आहे. माथ्यावरील एका वास्तूचे नूतनीकरण करून भक्त मंडळीसाठी निवासस्थान उभारलेले आहे. या वास्तूसमोरच एक समाधी असून बाजूला पाण्याचे मोठे तळे आहे. पाण्याचा उपसा नसल्यामुळे पाणी शेवाळलेले आहे. माथ्यावर वाड्याची व शिबंदीच्या घरट्यांची जोती आहेत. मध्यभागी वडाचे मोठे झाड आहे. झाडाखाली कबर आहे. दक्षिण टोकावर कोरडे पडलेले पाण्याचे टाके आहे. या टोकावरून समोरच जरंडेश्वराचा डोंगर दिसतो. सातारा शहर आणि अजिंक्यतारा किल्ला तसेच यवतेश्वराही दृष्टिपथात येतात. पूर्वेकडे किन्हईमधील यमाई देवीच्या डोंगर, तसेच एकांबेचा डोंगर दिसतो. त्यामागे भाडळीकुंडल रांगेतील वर्धनगडही दृष्टीत पडतो. संपूर्ण गड पाहण्यात तासभर पुरतो. गड पाहून, पुन्हा आल्यामार्गानेच गड उतरायला लागतो. कल्याणगडावरील वैशिष्ट्यपूर्ण असे जलमंदिर मात्र स्मृतिपटलावर कायमचे कोरले जाण्यासारखे आहे.
पहा नांदगिरी लेणी; महाराष्ट्रातील किल्ले
बाहय दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले वर्ग:सातारा जिल्हा
राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था
राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थाने (National Institutes of Technology, नॅशनल इन्स्टिट्यूट्स ऑफ टेक्नॉलॉजी) ह्या भारतातील अव्वल दर्जाच्या अभियांत्रिकी व तंत्रशिक्षणाच्या संस्था आहेत. रीजनल इंजिनियरींग कॉलेज ह्या नावाने पूर्वी ओळखल्या जात असलेल्या ह्या १७ संस्थाचे अद्ययावत शैक्षणिक व अनुसंधान केंद्रांमध्ये रूपांतर करण्याचा निर्णय केंद्र सरकारने २००२ साली घेतला. २००७ साली भारत सरकारने राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थानांना राष्ट्रीय महत्त्व असलेल्या संस्था असा दर्जा दिला. सध्या भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थानांखालोखाल राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थाने देशामधील सर्वोत्तम सरकारी अभियांत्रिकी महाविद्यालये मानली जातात.
भारताच्या प्रत्येक राज्यामध्ये १ अशी एकूण ३० स्वायत्त दर्जाची राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थाने सध्या देशात कार्यरत आहेत. ह्या शैक्षणिक संस्थानांमध्ये अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान क्षेत्राच्या अनेक शाखांमध्ये पदवी, उच्चपदवी व डॉक्टरेट हे तीन शैक्षणिक कार्यक्रम चालवले जातात. कोणत्याही इतर विद्यापीठासोबत संलग्न नसणाऱ्या राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्थाना संपूर्ण स्वायत्तता दिली गेली असून अभ्यासक्रम ठरवण्याचे सर्व अधिकार त्यांना आहेत. येथे प्रवेश मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांना जॉइंट एन्ट्रन्स एक्झॅमिनेशन (जे.ई.ई.) ही परिक्षा द्यावी लागते.
यादी
वर्ग:भारतातील शैक्षणिक संस्था
उत्प्रेरक
एन्झाइम्स अथवा मॅक्रोमोलेक्युलर हे जैविक उत्प्रेरक आहेत. एन्जाईम रासायनिक अभिक्रियांमध्ये गती वाढवतात. ज्या रेणूंनी कार्य करू शकतो त्यास रेस्ट्रेटस म्हटले जाते आणि एंझाइम सब्स्ट्रेट्सला विविध अणूंमध्ये रूपांतरीत करते ज्याला उत्पादने म्हणून ओळखले जाते.
उत्पत्ती आणि इतिहास
१८७७ मध्ये, जर्मन फिजिओलॉजिस्ट विल्हेल्म क्यूने (१८३७-१९००) यांनी प्रथमच या प्रक्रियेचे वर्णन करण्यासाठी ग्रीक ἔνζυμον, "leavened" किंवा "in yeast" या शब्दाचा वापर एंजाइम केला. एन्जाइम शब्द नंतर वापरला जाणारा पदार्थ जसे पेप्सीन यासारख्या अजैविक (नॉनव्हिलिव्हिंग) पदार्थांचा संदर्भ घेण्यात आला आणि शब्द फसफसण्याची क्रिया सजीव प्राण्यांनी तयार केलेल्या रासायनिक क्रियांचा संदर्भ देण्यासाठी वापरली गेली. पेशीमध्ये सर्व चयापचय प्रक्रियांना सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणारे द्रव्य उत्प्रेरकाच्या मदतीने रासायनिक अभिक्रिया वाढवणे आवश्यक आहे जेणेकरून जीवन टिकवून ठेवण्यासाठी पुरेसा वेगाचा दर येऊ शकतात. चयापचय क्रिया या उत्प्रेराकांवर अवलंबून असतात. एन्झाईम्सचा अभ्यास याला एन्जोमॉलॉजी असे म्हणतात आणि स्यूडोनॅझिम विश्लेषणाचे एक नवीन क्षेत्र अलीकडेच वाढले आहे, उत्क्रांतीच्या वेळी काही एन्झाइम्सने जैविक उत्प्रेरकाचा वापर करण्याची क्षमता गमावली आहे विशेषता त्यांच्या अमीनो एसिड अनुक्रमांमधील प्रतिबिंबित होतात आणि असामान्य  'स्यूडोकॅटॅटिक' गुणधर्म. एडवर्ड बाचनेरने(Eduard Buchner)१९७९ मध्ये खमीरच्या अर्कांचा अभ्यास केला. बर्लिन विद्यापीठा त त्यांनी केलेल्या संशोधनामध्ये त्यांनी हे निष्कर्ष काढले की खनिज पदार्थांद्वारे खनिज निष्कर्ष काढला जात असला तरीही या मिश्रणामध्ये जिवंत खत पेशी नसतात. त्यांनी सॅक्रोझ "झिमेझ"(zymase)च्या आंबायला ठेवावा याबद्दल एन्झाइम्स असे नाव दिले.१९०७ मध्ये "सेल फ्री फ्रिमेंटेशनची शोध" यासाठी त्यांना रसायनशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार मिळाला. एन्झाइम हे सहसा ते करत असलेल्या कृतीनुसारच नामांकित केले जातात(उदा. लॅक्टोज असे एंझाइम असते जे लॅक्तोज वर काम करते )
१९०० च्या सुरुवातीस अद्यापही एन्झाईम्सची जैवरासायनिक ओळख अज्ञात आहे. अनेक शास्त्रज्ञांनी असे निरीक्षण केले की एन्झायमिक क्रियाकलाप प्रथिनेशी संबंधित होते, परंतु इतर (जसे नोबेल पुरस्कार विजेत्या रिचर्ड विल्स्टेट्टर) म्हणत होते की प्रथिने केवळ खरे एन्झाईम्ससाठी वाहक होते आणि प्रति प्रोटीन उत्प्रेरकाच्या साहाय्याने शस्त्रक्रिया करून घेण्यास असमर्थ होते.१९२६ मध्ये, जेम्स बी. सुमनर यांनी दाखवून दिले की एंझाइम उरीएज (urease) शुद्ध प्रोटीन होते आणि त्यास स्फूर्ती दिली .१९३७ मध्ये त्यांनी एन्जाइम कॅटॅलेझसाठीदेखील योगदान केले. निष्कर्षापर्यंत ही शुद्ध प्रथिने, जॉन हॉवर्ड नॉर्थोप आणि वेन्डेल मेरिडिथ स्टॅन्ले यांनी निश्चितपणे दाखवून दिले की पाचन विषाणू पेप्सीन (१९३०), ट्रीपसीन ,कायमोत्रीप्सीन यासाठी कारणीभूत आहेत.
उत्प्रेरक संरचना ( Structure )
सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणारे द्रव्य क्रियाकलाप सुरुवातीला तापमान (Q10 सहगुणक) सह वाढते, जोपर्यंत सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणाऱ्या  पदार्थांची रचना उलगडत नाही (डिनटिबेशन), ज्यामुळे मध्यवर्ती तपमानावर प्रतिक्रिया चांगली होते. प्रथिने संरचना / एन्झाइम्स साधारणपणे गोलाकार प्रथिने असतात, एकट्या किंवा मोठ्या कॉम्प्लेक्समध्ये कार्य करतात. अमीनो असिडचा (amino acids) क्रम संरचना दर्शवते जे त्यामधून एंझाइमचे उत्प्रेरक क्रियाकलाप निर्धारित करते.
उत्प्रेरक संरचना उष्णतेने किंवा रासायनिक विकृत्कारानाच्या ( denature ) रूपात बाहेर पडतात आणि संरचना मध्ये या विघटनास कारणीभूत ठरणारी उष्णता कारणीभूत होते. सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणारे द्रव्य - विकृती सामान्यतः एक प्रजाती 'सामान्य पातळी वरील तापमान लिंक आहे ; परिणामस्वरूप, हॉट स्प्रिंग्ससारख्या ज्वालामुखीजन्य वातावरणात राहणारे जीवाणू औद्योगिक वापरकर्त्यांनी उच्च तापमानावर कार्य करण्याच्या त्यांच्या क्षमतेबद्दल बरीच कमाई केली आहे, ज्यामुळे एन्झाइम-कटलेटिज्ड (catalysed) प्रतिक्रिया खूप उच्च दराने संचालित केल्या जाऊ शकतात.
काही उत्प्रेरकांम्ध्ये अमीनो एसिड थेट उत्प्रेरकाच्या मदतीने रासायनिक अभिक्रिया वाढवण्या मध्ये सहभागी आहेत; त्याऐवजी, सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणारे सांधा साइट्स बाइंड आणि ओरिएंट कॅलिटेक्टिक cofactors आहेत. सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणारे द्रव्य संरचनांमध्ये( conformational change ) सबोस्टोरिक साइट(allosteric sites) देखील असू शकतात जेथे लहान रेणूची बंधने क्रियात्मक बदल घडवून आणतात जी क्रियाकलाप वाढवते किंवा कमी करते.
लॉक आणि की मॉडेल (Lock & Key Model)
१८९४ मध्ये एमिल फिशर यांनी एंजाइम्सच्या साध्या विशिष्टतेचे स्पष्टीकरण करण्याकरता अशी शिफारस केली की दोन्ही एन्झाईम आणि सबस्ट्रेटमध्ये विशिष्ट पूरक भौमितीय आकार असणे आवश्यक आहे जे एकमेकांना व्यवस्थित बसतात. हे सहसा "लॉक आणि की" मॉडेल म्हणून ओळखले जाते. हे मॉडेल एंझाइम विशिष्टतेचे स्पष्टीकरण देते, परंतु संक्रमण स्थितीचे स्थिरीकरण समजावून सांगण्यात अपयशी ठरते जे प्रक्षेपित करते.
प्रेरित फिट मॉडेल (Induced Fit Model)
१९५८ मध्ये डॅनियल कोशलॅंडने लॉक आणि की मॉडेलमध्ये सुधारणा करण्यास सुचना दिली कारण पाणथळ हे लॅक्स्चबल स्ट्रक्चर्स नसले तरी सब्सट्रेटच्या आदान-प्रदानामुळे सक्रिय साइट सतत बदलली जाते कारण सब्सट्रेट एनझिमशी संवाद साधत असे. परिणामी, थर केवळ एका कठोर सक्रिय साइटवर बद्ध नाही; सक्रिय साइट बनविणाऱ्या अमीनो आम्ल साइड-चेन तंतोतंत पोझिशन्स मध्ये ढकलले जातात जे त्याच्या उत्प्रेरक कार्यासाठी एंजाइम कार्यान्वित करते. काही प्रकरणांमध्ये, जसे की ग्लिसॉइडिझस, सब्सट्रेट रेणू देखील सक्रिय साइटमध्ये प्रवेश करते तसे आकार बदलत असतो. सब्सट्रेट पूर्णपणे बद्ध होईपर्यंत क्रियाशील साइट बदलत राहते, त्याक्षणी अंतिम आकार आणि शुल्क वितरण निर्धारित केले जाते.
उत्प्रेरकाची मदत (Catalysis)
उत्प्रेरके हे विविध पद्धतींमध्ये प्रतिक्रियांची गती वाढवतात, ज्यापैकी सर्व सक्रियकरण ऊर्जा कमी करतात (ΔG ‡, गिब्स मुक्त ऊर्जा).
कोएन्ज़ेम्स(Coenzymes)
लहान जैविक परमाणु जे तोंडावाटे किंवा सक्तीने एंझाइमपर्यंत बांधले जातात. Coenzymes एका एन्झायममधून दुसऱ्यामध्ये रासायनिक गटांची वाहतूक करतात. या उदाहरणात एनएडीएच, एनएडीपीएच आणि एडेनोसिन ट्रायफॉस्फेट (एटीपी) समाविष्ट आहेत. फ्लेव्हिन मोनोन्यूक्लियोलाईटिड (एफएमएन), फ्लेव्हिन एडेनीन डीन्यूक्लियोलाईटिड (एफएडी), थायामिन पायरॉफॉस्फेट (टीपीपी) आणि टेट्राहाइड्रोफॉलाट (THF) यांसारखे काही कोनेझिम, हे जीवनसत्त्वेमधून मिळविले जातात.
कोएन्ज़ेम्स हे एंजाइम क्रियेचे परिणाम म्हणून रासायनिक बदल घडवून आणतात, त्यामुळे कोनेझिमांना विशेष दर्जाचे substrates, किंवा दुसरे substrates समजणे उपयुक्त आहे, जे अनेक भिन्न एन्झाइम्समध्ये सामान्य आहेत. उदाहरणार्थ, सुमारे १००० एन्झाइम कोएन्जियम NADH वापरण्यासाठी ज्ञात आहेत.
Coenzymes सहसा सतत पुनरुत्पादित आणि पेशीच्या आत एक स्थिर पातळीवर त्यांच्या सांद्रता ठेवली जाते. उदाहरणार्थ, एनएडीएपीएचचे पेंटोस फॉस्फेट मार्ग आणि एस-ॲडेनोसिलमिथियोनिन मेथिओनिओन एडेनोसिलट्रान्सफेरझ यांनी पुनर्जन्म केला जातो. या सातत्याने पुनरुत्पादन म्हणजे कमी प्रमाणात कोएन्झाइम्सचा वापर फार तीव्रतेने केला जाऊ शकतो. उदाहरणार्थ, मानव शरीर प्रत्येक दिवसात एटीपीमध्ये स्वतःचे वजन वाढवते.
थर्मोडायनॅमिक्स(Thermodynamics)
रासायनिक अभिक्रियाच्या टप्प्यावरील ऊर्जा अनकॅटिसेलड (डॅशिंग लाईन), सबस्ट्रेट्सला संक्रमण स्थितीत जाण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर सक्रियता ऊर्जाची आवश्यकता आहे, जे नंतर कमी ऊर्जा उत्पादनांमध्ये कमी होते. जेव्हा सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणारे द्रव्य (सॉलिड लाईन) एटिझम (सघन रेषा) तयार करते, तेव्हा सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणारे घटक (ईएस) बांधतात, नंतर अखेरीस प्रकाशीत झालेल्या उत्पादनांचे (ईपी) निर्मिती आवश्यक असलेल्या सक्रीय ऊर्जा कमी करण्यासाठी संक्रमण राज्य (ईएस ‡) स्थिर होते. सर्व उत्प्रेरकांप्रमाणेच, एन्झाइम्स प्रतिक्रियाच्या रासायनिक संतुलनाची स्थिती बदलत नाहीत. सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणारे द्रव्य उपस्थितीत, प्रतिक्रिया त्याच दिशेने चालते की ती एन्झाइम शिवाय बरीच जलदगती असते. उदाहरणार्थ, कर्बोनिक अनहायड्राईजची प्रतिक्रिया त्याच्या प्रतिक्रियाकर्त्यांच्या एकाग्रतावर अवलंबून असते.
प्रतिक्रियाचा दर हा संक्रमणाच्या स्थितीसाठी आवश्यक सक्रियता ऊर्जावर अवलंबून असतो. उत्पादनांमध्ये हा दर कमी होतो. संक्रमणाच्या स्थितीची ऊर्जा कमी करून उत्प्रेरकाची प्रतिक्रिया दर वाढतात. प्रथम, बांधणी कमी ऊर्जा एंजाइम-सबस्ट्रेट कॉम्प्लेक्स (ईएस) बनवते. दुसरे म्हणजे एंझाइम संक्रमण स्थितीला स्थिर करते कारण अशा स्थितीत अक्रियाशील प्रतिक्रिया (इ.स.)च्या तुलनेत कमी ऊर्जेची गरज आहे. अखेरीस एंझाइम-प्रॉडक्ट कॉम्प्लेक्स (ईपी) उत्पादनांना रिलीज करण्यास वेगळे करतो.
एन्ज़ाएम्स हे दोन किंवा अधिक प्रतिक्रियांंद्वारे जोडणारे दोन किंवा अधिक प्रतिक्रियांमध्ये असू शकतात जेणेकरून थर्मोडायनॅमिकदृष्ट्या अनुकूल अभिक्रियाचा उपयोग थर्मोडायणमिकदृष्ट्या प्रतिकूल करणारा "प्रवास" करण्यासाठी केला जाऊ शकतो जेणेकरून उपकरणाच्या तुलनेत उत्पादनांची एकत्रित ऊर्जा कमी असते. उदाहरणार्थ, एटीपीचे हायडॉलिसिसीचा वापर इतर रासायनिक प्रतिक्रियांना चालविण्यासाठी वापरला जातो.
वर्ग:११ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा वर्ग:रसायनशास्त्र
इ.स. ३१३
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३१३ वर्ग:इ.स.च्या ३१० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
विधी महाविद्यालय (शारदा भवन शिक्षण संस्था, नांदेड)
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था वर्ग:नांदेड वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:महाराष्ट्रातील विधी महाविद्यालये
भोकरी
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
खडकांचे प्रकार
खनिज खनिजांच्या सर्व गुणधर्मांच्या मिश्रणासह खनिज समुच्चय असतात. रासायनिक संरचना, खनिजविज्ञान, धान्य आकार, पोत, किंवा इतर विशिष्ट वैशिष्ट्ये कोणत्याही अद्वितीय संयोजन रॉक प्रकार वर्णन करू शकता. याव्यतिरिक्त, प्रत्येक मोठ्या प्रकारचे रॉकसाठी विविध वर्गीकरण प्रणाली अस्तित्वात आहेत. निसर्गात अस्तित्वात असलेले रॉक्सचे वेगवेगळे प्रकार आहेत.
खडकांचे प्रकार= निसर्गामध्ये सापडणाऱ्या खडकांमध्ये क्वचितच ही साधी वैशिष्ट्ये दर्शविली जातात आणि सामान्यत: मोजमाप प्रमाणातील बदल म्हणून गुणधर्मांच्या संचामधील काही फरक प्रदर्शित करतात. खालीलप्रमाणे तीन व्यापक श्रेणींमध्ये खडकांचे वर्गीकरण केले जाते. १.अंधुक खडक(ईग्नियस रोक) २.गाळासंबंधीचा खडक(सेडीमेन्टरी रोक) ३.मेटाफॉम खडक(मेटामर्फिक रोक)
१.अंधुक खडक= हा तीन मुख्य खडक प्रकारांपैकी एक आहे. अंधुक खडक मेग्मा किंवा लावाच्या थंड आणि मजबूतीमुळे बनतो. इब्नसॅस रॉक क्रिस्टलायझेशनसह किंवा त्याशिवाय पृष्ठभागाबाहेरील असू शकतो, एकतर दडपशाही (फ्लोटोनिक) खडक किंवा पृष्ठभागावरील (ज्वालामुखीय) खडक म्हणून. अंधुक खडक या मेग्मा अस्तित्वातील खडकांच्या आंशिक पिठातून मिळू शकते जे एक ग्रहच्या आवरणासारखा किंवा कवच मध्ये असेल. थोडक्यात, पिघलने तीन किंवा त्यापेक्षा जास्त प्रक्रियांचा प्रभाव असतो: तापमान वाढणे, दबाव कमी होणे किंवा रचना बदलणे.
२.गाळासंबंधीचा खडक= गलिच्छ धरणांची निर्मिती गौण आणि त्यानंतरच्या आवरणाची रचना त्या पाण्याचा व पृथ्वीच्या पृष्ठभागाच्या शरीरात केली जाते. एका जागेवर स्थायिक होणाऱ्या विविध सेंद्रीय पदार्थ आणि खनिजांना कारणीभूत करण्याची प्रक्रिया अवसादन म्हणून संबोधत आहे. या खडकाना जोडून तयार करणारी कण गाळणी म्हणून ओळखले जाते. जमा होण्याआधी, तळाची झुळका स्रोत क्षेत्रातून हवामानास व मुरुमांद्वारे बनविली गेली आणि नंतर पाणी, वारा, बर्फ, द्रव्यमान चळवळ किंवा ग्लेशियर यांनी बळजबरीने स्थलांतरीत केले, ज्याला निनावीचे एजंट असे म्हटले जाते. खारज पाण्याचा विरघळलेला अवक्षेपण देखील होऊ शकतो किंवा जलतरणांमधील शेल निलंबनाच्या बाहेर पडू शकतात.
३.मेटाफॉम खडक= मेटाफॉम खडक पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचा मोठा भाग बनवतात आणि त्यास वर्गीकृत आणि रासायनिक आणि खनिज संमेलनाद्वारे वर्गीकृत केले जाते. ते फक्त पृथ्वीच्या पृष्ठभागाजवळ खोलवर राहून, उच्च तापमानापेक्षा आणि त्यावरील रॉक थरांचा प्रचंड दाब करून बनवता येती मेटामॉर्फिक खडक विद्यमान रॉक ट्रॅक्सच्या रूपांतरीत होतात, मेट्राम्रफिज्म नावाच्या एका प्रक्रियेमध्ये, ज्याचा अर्थ "फॉर्म बदलणे" आहे. मूळ खडक 150 ते 200 अंश सेल्सियस पेक्षा अधिक तापमानासह 1500 पट्टांवर दबाव टाकते, यामुळे गंभीर भौतिक किंवा रासायनिक बदल होतात. ज्वालामुखीच्या उद्रेकात दरम्यान भूपृष्ठाखाली शिलारस आणि भूपृष्ठावर लाव्हारस थंड होत जाऊन त्याचे घनीभवन होते या प्रक्रियेतून अग्निजन्य खडक निर्माण होतो अग्निजन्य खडक पृथ्वीच्या अंतर्गत भागातील पदार्थापासून तयार होत असल्यामुळे त्यांना मूळ खडक असेही म्हणतात बहुतांश अग्निजन्य खडक हे कठीण व एकजिनसी दिसतात हे खडक वजनाने देखील जड असतात अग्निजन्य खडकांमध्ये जीवाश्म आढळत नाही महाराष्ट्र पठार व सह्याद्री अग्निजन्य खडकांनी बनलेले आहेत या अग्नीजन्य खडकांमध्ये बेसाल्ट हा प्रमुख खडक आहे
वर्ग:९ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
२००९ अबु धाबी ग्रांप्री
संदर्भ
वर्ग:अबु धाबी ग्रांप्री वर्ग:२००९ फॉर्म्युला वन हंगाम
एटा
एटा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर एटा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
सुरत लोकसभा मतदारसंघ
सुरत हा भारत देशाच्या गुजरात राज्यामधील २६ लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक आहे. ह्या मतदारसंघामध्ये सुरत शहरासह सुरत जिल्ह्यामधील ७ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट केले गेले आहेत. हा मतदारसंघ भारतीय जनता पक्षाचा बालेकिल्ला समजला जातो. भाजपचे वरिष्ठ नेते काशीराम राणा हे सुरतमधून सलग ६ वेळा लोकसभेवर निवडून आले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:सुरत जिल्हा वर्ग:गुजरातमधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
व्ही. प्रिया
'''व्ही. प्रिया''' ही तमिळ चित्रपट दिग्दर्शिका आहे. ही मणिरत्नम आणि सुहासिनी मणिरत्नम यांची सहाय्यक दिग्दर्शक होती.
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
एरियल पुरस्कार
एरियल पुरस्कार हा मेक्सिकन चित्रपट अकादमीतर्फे देण्यात येणारे पुरस्कार आहेत. हे पुरस्कार १९४७पासून प्रदान करण्यात आले आहेत.
वर्ग:चित्रपट पुरस्कार
शासकीय विधी महाविद्यालय, चर्चगेट, मुंबई
मुंबईमधील शासकीय विधी महाविद्यालय आशियातील सगळ्यात जुने विधी महाविद्यालय आहे. चर्चगेट भागात असलेल्या या महाविद्यालयाची स्थापना इ.स. १८५५साली झाली होती.
मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न असलेले हे महाविद्यालय महाराष्ट्र सरकारच्या आधीन आहे.
वर्ग:मुंबईमधील शैक्षणिक संस्था
ऑड्री हेपबर्न
ऑड्री हेपबर्न (जन्म : ४ मे, इ.स. १९२९; मृत्यू :. - २० जानेवारी, इ.स. १९९३) ही एक ब्रिटिश अभिनेत्री, नर्तक आणि मानवतावादी स्त्री होती. चित्रपट आणि फॅशन तारा म्हणून ओळखली जाणारी हेपबर्न हॉलिवूडच्या सोनेरी काळात सक्रिय होती. अमेरिकन चित्रपट संस्थेने तिला हॉलिवूडच्या सोनेरी काळातील तृतीय सर्वोत्तम स्त्री कलाकार म्हणून सन्मानित केले आहे. हिचे मूळ नाव ऑड्री कॅथलीन रस्टन होते.
ऑड्री हेपबर्नविषयक पुस्तके
वर्ग:ब्रिटिश अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लुधियाना जंक्शन रेल्वे स्थानक
लुधियाना जंक्शन हे पंजाबच्या लुधियाना शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. भारतीय रेल्वेच्या उत्तर रेल्वे क्षेत्राच्या अखत्यारीत असलेले लुधियाना पंजाबातील सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक आहे. दिल्लीकडून अमृतसर, जम्मू, कटरा इत्यादी शहरांकडे धावणाऱ्या सर्व गाड्या लुधियानामार्गे जातात.
प्रमुख रेल्वेगाड्या
वर्ग:पंजाबमधील रेल्वे स्थानके रे
वर्षा (निःसंदिग्धीकरण)
वर्षा हा शब्द वेगवेगळ्या प्रकारे वापरला जाऊ शकतो.
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
इटावा
इटावा भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.
हे शहर इटावा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २,५६,८३८ होती.
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:इटावा जिल्हा
राष्ट्रीय महामार्ग २४ अ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग २४-ए हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन) वर्ग:चित्र हवे
वेंकट प्रभु
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:रिकामी पाने
विदारण
विदारण : अपक्षय क्रिया
विदारणाचे प्रकार :
१.कायिक विदारण
२.रासायनिक विदारण
३.जैविक विदारण
* रासायनिक  विदारणाचे  प्रकार
१.१ भस्मीकरण
१.२ जलीकरण
अमळा खुर्द
अमळा खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे.
विदारण
वर्ग:९ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
अमळा खुर्द
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दिग्रस तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
गोलदरी (त्र्यंबकेश्वर)
गोलदरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ऑफ स्पिन
वर्ग: क्रिकेट वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने
सुरिंदर खन्ना
खन्ना, सुरिंदर वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वलसाड लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:गुजरातमधील लोकसभा मतदारसंघ
ब्राह्मणवाडा (आष्टी)
ब्राम्हणवाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते.उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आष्टी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
दशरथ पुजारी
दशरथ पुजारी (ऑगस्ट ३०, इ.स. १९३० - एप्रिल १३, इ.स. २००८) हे मराठी संगीतकार होते.
जीवन
दशरथ पुजारी यांचा जन्म ऑगस्ट ३०, इ.स. १९३० रोजी बडोद्यात झाला. त्यांचे शालेय शिक्षण मुंबईत गिरगावातील युनियन हायस्कूलमध्ये झाले. त्यांचे वडील वैद्यकीय पेशात असल्यामुळे पुजारी कुटुंबीयांचे सोलापूर, बार्शी, पंढरपूर अशा विविध ठिकाणी वास्तव्य घडले. बार्शीच्या गोपाळराव भातंब्रेकर गुरुजींकडून दहरथ पुजारी यांनी संगीताचे व गायनाचे धडे घेतले. वयाच्या अवघ्या १८ वर्षांपासूनच त्यांनी संगीत दिग्दर्शनातील कारकिर्दीस सुरुवात केली.
दशरथ पुजारी यानी आपल्या प्रदीर्घ संगीत कारकिर्दीत मंगेश पाडगावकर, रमेश आणावकर, शांताराम नांदगावकर, सुधांशु, योगेश्‍वर अभ्यंकर, मधुकर जोशी यांसारख्या गीतकारांच्या गाण्यांना चाली बांधल्या. 'झिमझिम झरती श्रावणधारा', 'अशीच अमुची आई असती', 'चल ऊठ रे मुकुंदा', 'केशवा, माधवा, तुझ्या नामात रे गोडवा', 'मृदुल करांनी छेडित तारा' इत्यादी गाणी त्यांच्या अतिशय गाजलेल्या गाण्यांपैकी आहेत. त्यांनी 'अजून त्या झुडपांच्या मागे' हे आत्मचरित्रपर पुस्तकही लिहिले आहे.
एप्रिल १३, इ.स. २००८ रोजी मुंबईत कर्करोगाने त्यांचा मृत्यू झाला.
कारकीर्द
पुजारी यांच्या गाजलेल्या गाण्यांपैकी काही गाणी:
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:मराठी संगीतकार वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
बापगाव
बापगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
झाडखैरे
झाडखैरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून शहापूर मार्गाने गेल्यावर राजा वडापाव नंतर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १६ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ९० कुटुंबे राहतात. एकूण ४०८ लोकसंख्येपैकी १९३ पुरुष तर २१५ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६४.८१ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७६.५४ आहे तर स्त्री साक्षरता ५४.१९ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ६७ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १६.४२ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
चिखले, गोळेघर, बावळी, तिळगाव, देवगाव, म्हासवळ, बेरशेती, वारनोळ, जाळे, खैरेआंबिवळी, तोरणाई ही जवळपासची गावे आहेत.खैरेआंबिवळी ग्रामपंचायतीमध्ये बेरशेती, जाळे, खैरेआंबिवळी, वारनोळ, आणि झाडखैरे ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
ऑस्कर पुरस्कार
ऑस्कर पुरस्कार अर्थात अकॅडमी पुरस्कार (इंग्लिश: Academy Awards) हे अमेरिकेतील अकॅडमी ऑफ मोशन पिक्चर आर्ट्स अँड सायन्स या चलचित्र अकादमीमार्फत दिले जाणारे वार्षिक पुरस्कार आहेत. चित्रपट क्षेत्रात उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्यांना गौरवण्यासाठी हे पुरस्कार दरवर्षी दिले जातात. मेट्रो-गोल्डिन-मेयर स्टुडिओचे लुईस बी. मेयर यांनी अकॅडमी ऑफ मोशन पिक्चर आर्ट्स अँड सायन्स अकादमीची स्थापना केली, तसेच ऑस्कर पुरस्कारांचीही सुरुवात केली.
आरंभ
पहिला ऑस्कर पुरस्कार सोहळा मे १६, इ.स. १९२९ रोजी हॉलिवुड रुझवेल्ट हॉटेलमध्ये अंदाजे २७० जणांच्या उपस्थितीत झाला. या सोहळ्याला पाच डॉलर तिकिटाचा दर होता. इ.स. १९५३ मध्ये ऑस्कर सोहळा प्रथमच टीव्हीच्या माध्यमातून अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने आणि कॅनडा पर्यंत दाखवला गेला. इ.स. १९६९ पासून ऑस्कर सोहळा जगभर प्रक्षेपित केला जाऊ लागला. सध्या हा सोहळा २०० पेक्षा अधिक देशात पाहता येतो.
पद्धती
पहिल्या सोहळ्यात ऑस्कर विजेत्यांची नावे सोहळ्याच्या तीन महिने आधीच जाहीर केली गेली होती. मात्र, पुढील वर्षापासून विजेत्यांची नावे पुरस्कार सोहळ्यापर्यंत गुप्त ठेवण्यात येऊ लागली. सोहळ्याच्या आधीच विजेत्यांची यादी वर्तमानपत्रांकडे पाठवली जायची आणि सोहळ्याच्या दिवशी रात्री ११ वाजता ती वर्तमानपत्रांनी प्रसिद्ध करायची, असे ठरवण्यात आले. ही पद्धत इ.स. १९४० पर्यंत पाळली गेली. परंतु लॉस एंजेलिस टाइम्सने ऑस्कर विजेत्यांची यादी सायंकाळीच प्रसिद्ध केली. त्यामुळे सोहळ्याला उपस्थित राहणाऱ्या सर्वांना ती सहज उपलब्ध झाली. या मुले पद्धत बदलणे भाग झाले. इ.स. १९४१ पासून बंद पाकिटात विजेत्यांची नावे देण्याची पद्धत सुरू झाली.
प्रथम पुरस्कार
पहिल्या सोहळ्यात १५ ऑस्कर पुरस्कार दिले गेले होते. सवोर्त्कृष्ट अभिनेत्याचे पहिले ऑस्कर एमिल जॅनिंग्ज यांना, तर सवोर्त्कृष्ट अभिनेत्रीचे पहिले ऑस्कर जेनेट गेनर यांना मिळाले दिले गेले होते.
प्रथम विशेष पुरस्कार
पहिल्या ऑस्कर सोहळ्यात दोन विशेष ऑस्कर पुरस्कार दिले गेले.
संकीर्ण
मराठी वेशभूषाकार भानू अथय्या यांना इ.स. १९८२ मध्ये गांधी चित्रपटातील वेशभूषा संकल्पनासाठी जॉन मोल्लो यांच्यासह ऑस्कर पुरस्कार विभागून मिळाला होता.
2020 मध्ये 93व्या ऑस्कर पुरस्कारासाठी भारताकडून मल्याळम भाषेतील चित्रपट 'जल्लीकट्टू'ची निवड करण्यात आली आहे. एकूण 27 चित्रपटांमधून जल्लीकट्टू'ची निवड झाली आहे. भारतातर्फे 1957 सालापासून ऑस्करसाठी चित्रपट पाठवण्यात येत आहेत.
1957 ते 2020 भारताकडून ऑस्करसाठी पाठवण्यात आलेले चित्रपट :
2019 गल्ली बॉय (हिंदी) जोया अख्तर
2018 विलेज रॉकस्टार्स (आसामी) रीमा दास
2017 न्यूटन (हिंदी) अमित व्ही. मसुरकर
2016 विसरनाई (तमिळ) वेत्री मारन
2015 कोर्ट (मराठी) चैतन्य ताम्हाणे
2014 लायर्स डाइस (हिंदी) अनुराग बासु
2013 द गुड रोड (गुजराती) ज्ञान कोरीया
2012 बर्फी! (हिंदी) अनुराग बासु
2010 पीपली लाइव्ह (हिंदी) अनुषा रिझवी
2009 हरिश्चंद्राची फॅक्टरी (मराठी) परेश मोकाशी
2008 तारे जमीन पर (हिंदी) आमिर खान
2006 रंग दे बसंती (हिंदी) राकेश ओमप्रकाश मेहरा
2005 रिड्ले (हिंदी) अमोल पालेकर
2004 श्वास (मराठी) संदीप सावंत
2002 देवदास (हिंदी) संजय लीला भन्साळी
2001 लगान (हिंदी) आशुतोष गोवारीकर
2000 हे राम (तमिळ) कमल हासन
1999 पृथ्वी (हिंदी) दीपा मेहता
1998 जीन्स (तमिळ) एस. शंकर
1997 गुरू (मल्याळम) राजीव आंचल
1995 कुरुतिपुनाल (तमिळ) पी.सी. श्रीराम
1994 मुहाफिज (हिंदी) इस्माईल व्यापारी
1993 रुदाली (हिंदी) कल्पना लाजमी
1992 तेवर मगन (तमिळ) भरथन
1991 मेंदी (हिंदी) रणधीर कपूर (उर्दू)
1990 अंजली (तमिळ) मणी रत्नम
बाळाजी बाजीराव पेशवे
बाळाजी बाजीराव ऊर्फ नानासाहेब पेशवे हे थोरले बाजीराव पेशवे यांचे पुत्र होते. ते थोरल्या बाजीराव यांच्या नंतर मराठा साम्राज्याचे पेशवे बनले. त्यांच्याच काळात मराठा साम्राज्याने यशाचे उत्तुंग शिखर गाठले आणि मराठ्यांनी अटकेपार झेंडे लावले. नानासाहेबांनी पुणे शहराच्या उन्नतीसाठी खूप मोठे योगदान दिले. त्यांना २५ जुन १७४० रोजी छत्रपती शाहू महाराजांनी पेशवाईची वस्त्रे सातारा दरबारी प्रदान केली. त्यांच्या पेशवाईच्या काळात मराठा साम्राज्याने बाळसे धरले. मराठ्यांनी उत्तर भारतात जरब बसवली आणि साधारण इ.स. १७६० च्या आसपास मराठा साम्राज्य ही भारतीय उपखंडातील एक बलाढ्य अशी ताकत होती. परंतु १७६१ च्या तिसऱ्या पानिपत युद्धात मराठ्यांचा झालेला पराभव हा त्यांच्या सोनेरी कारकिर्दीला डागाळून टाकणारा ठरला. त्याच पराभवाच्या धक्याने २३ जून १७६१ रोजी त्यांचा मृत्यू झाला.
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1989 परिंदा (हिंदी) विधू विनोद चोप्रा
1988 सलाम बॉम्बे! (हिंदी) मीरा नायर
बाळाजी बाजीराव पेशवे
सुरुवातीचे जीवन आणि पहिली कामगिरी
बाळाजी बाजीरावांचा जन्म ८ डिसेंबर १७२० रोजी पुणे येथे झाला. थोरले बाजीराव पेशवे हे त्यांचे वडील. लहानपणापासूनच बाळाजी बाजीरावांना घरातील लोक व खुद्द छत्रपती नानासाहेब म्हणून बोलवू लागले. छत्रपतींची त्यांच्यावर मर्जी होती. थोरल्या बाजीरावांच्या निधनानंतर शाहू छत्रपतींनी पेशवाईची वस्त्रे नानासाहेबांना दिली. बाळाजी बाजीरावांनी त्यांच्या पूर्वीच्या दोन पेशव्यांसारखेच मराठा छत्रपतींच्या संमतीने साम्राज्यवादी धोरण अवलंबिले. शाहू छत्रपतींनी मराठा राज्याची सर्व कायदेशीर व प्रत्यक्ष कारभाराची सूत्रे त्यांच्याकडे सोपवली व स्वतः मराठा साम्राज्याचे नामधारी प्रमुख राहिले. इ.स. १७४९ साली शाहू छत्रपतींचा मृत्यू झाल्यानंतर बाळाजी मराठा राज्याचा सर्वसत्ताधीश झाला. शाहूचा वारस रामराजा हा सातारा येथे नामधारी छत्रपती म्हणून छत्रपतीच्या गादीवर होता तरीही बाळाजीने छत्रपतीच्या विशेष राजकीय हक्कांचा वापर सुरू केला. त्यामुळे पेशवे व रामराजे यांच्यात दिनांक २५ सप्टेंबर, इ.स. १७५० रोजी सांगोला येथे करार झाला. त्यानुसार पेशव्यांनी छत्रपतींच्या नावे दौलतीचा कारभार करावा असे ठरले. बाळाजी बाजीरावाने छत्रपतींना दरसाल पासष्ट लाख रुपये द्यावेत असेही या करारान्वये ठरले.
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1987 नयागण (तमिळ) मणी रत्नम
बाळाजी बाजीराव पेशवे
राघोजी भोसल्यांचा ओरिसा भागात साम्राज्य विस्तार आणि पेशव्यांविरुद्ध विद्रोह
नानासाहेबांच्या सुरुवातीच्या काळात राघोजी भोसले यांनी पूर्व हिंदुस्थानात मराठी राज्याच्या विस्ताराचे धोरण अवलंबले. पण त्यांचे पेशव्यांशी संबंध काही ठीक नव्हते. नानासाहेबांना पेशवाई देण्याच्या काही दिवस अगोदर राघोजींनी आपली एक फौज तंजावरच्या प्रतापसिंगांना मदत म्हणून दक्षिणेत पाठवली होती. तेथे अली दोस्त खानला संपवून राघोजींनी अर्काट राज्याच्या गादीवर नवाब म्हणून सफदर अली खानला बसविले. तदनंतर राघोजींनी साताऱ्यात येऊन पेशवेपदी नानासाहेबांच्या नियुक्तीविरोधात एक अयशस्वी बंड केले. पण मार्च १७४१ मध्ये अर्काटच्या गादीवर हक्क सांगण्याऱ्या चंदा साहिबने (जो अली दोस्त खानचा जावई होता) दक्षिणेत उचल खाल्ली त्यामुळे त्याचा बंदोबस्त करण्यासाठी राघोजी दक्षिणेत उतरले. फ्रेंचांच्या मदतीने चंदाने राघोजीविरोधात मोठी आघाडी मिळवल्यामुळे मराठी सैन्याला मागे हटावे लागले. साताऱ्यात आल्यानंतर सुद्धा त्यांचा नानासाहेबांना विरोध शमायचे नाव घेत नव्हता.
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1985 सागर (हिंदी) रमेश सिप्पी
1984 सारांश (हिंदी) महेश भट्ट
बाळाजी बाजीराव पेशवे
राघोजी भोसल्यांचा ओरिसा भागात साम्राज्य विस्तार आणि पेशव्यांविरुद्ध विद्रोह
१७४३ मध्ये राघोजींनी ओरिसा प्रांतात मराठी सैन्य घुसवून अलिवर्दी खानवर जबरदस्त हल्ला चढवला आणि ओरिसा, तत्कालीन बिहार आणि बंगाल प्रांतात चौथाई व सरदेशमुखी वसूल करण्यास सुरुवात केली. १७५२ साल उजाडता उजाडता बंगाल, ओरिसा आणि बिहार मराठ्यांच्या ताब्यात आले.
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1978 बुद्धीबळ खेळाडू (उर्दू) सत्यजित किरण (हिंदी)
बाळाजी बाजीराव पेशवे
ताराराणी आणि उमाबाई दाभाड्यांचा विद्रोह
छत्रपती राजारामच्या पत्नी महाराणी ताराबाई ही छत्रपती शाहूराजे भोसले यांची प्रतिस्पर्धी होती आणि त्यांच्याशी तिचे आणि कोल्हापूरकर छत्रपतींचे सलोख्याचे संबंध आहेत असा भासवायचा प्रयत्न करू लागली. शाहू महाराजांच्या उतरत्या काळात ताराबाईंनी एक मुलगा त्यांच्यासमोर पेश केला छत्रपती राजाराम (द्वितीय). आणि हा ताराबाईंचा नातू आहे असे त्यांनी शाहू महाराजांना सांगितले म्हणजेच शिवाजी महाराजांचा थेट वंशज आहे. शाहू महाराजांनी त्यास दत्तक घेतले आणि उत्तराधिकारी घोषित केले. १७४९ साली छत्रपती शाहूराजे भोसले यांच्या निधनानंतर महाराणी ताराबाई आणि नानासाहेब पेशव्यांच्या उपस्थितीत छत्रपती राजाराम (द्वितीय) यांचा साताऱ्यात राज्याभिषेक करण्यात आला. पुढच्याच वर्षी नानासाहेब पेशवे दक्षिणेत निजाम राजवटीवर मोठी फौज घेऊन चालून गेले. या संधीचा फायदा उठवत ताराराणींनी नानासाहेबांना पेशवेपदावरून दूर करा अशी छत्रपतींना गळ घातली. पण छत्रपतींनी या गोष्टीस नकार दिला. त्यांनी नकार देताच २४ नोव्हेंबर १७५० रोजी ताराराणीने सातारला वेढा टाकला आणि खुद्द छत्रपतींना अंधारकोठडीत कैद केले. पेशव्यांना बंडाची आणि छत्रपतींच्या अटकेची खबर मिळताच खुद्द पेशवे, मल्हारराव होळकरांसह फौज घेऊन सातारवर आपल्या धन्याची सुटका करण्यास निघाले. ताराबाईने छत्रपती हा एक तोतया आहे अस जाहीर केले. पण मंत्रिमंडळ आणि बहुतांश सरदारांनी पेशव्यांचा आणि छत्रपतींचा पक्ष स्वीकारला. सरतेशेवटी आपली हार होणार हे पाहताच ताराबाईने उमाबाई दाभाड्यांची मदत घेतली.
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1977 मंथन (हिंदी) श्याम बेनेगल
1974 गरम वारे (उर्दू) एम. एस. सत्यू
बाळाजी बाजीराव पेशवे
ताराराणी आणि उमाबाई दाभाड्यांचा विद्रोह
उमाबाई दाभाडे ही दाभाडे घराण्यातली एक कर्तबगार स्त्री होती. तिचे पती मुघलांशी लढताना ठार झाले होते तर तिचा मोठा मुलगा हा छत्रपतीविरुद्धच्या बंडात ठार झाला. दाभाडे घराण्यातली काही माणसांनी सरसेनापती ही पदवी ग्रहण केली होती. बंड शमल्यानंतर शाहूराजांनी उदारता दाखवत दाभाड्यांना माफ केले आणि गुजरातची जहागिर एका अटीवर दिली ती अट म्हणजे गुजरातेत जे काही उत्पन्न होईल त्याचा अर्धा भाग हा सातारच्या (राज्याच्या) खजिन्यात जमा करावयाचा आणि उमाबाईंच्या तान्ह्या धाकट्या मुलाला म्हणजेच यशवंतराव दाभाडेला सरसेनापती ही पदवी दिली. पण गुजरातेतील सर्व कारभार उमाबाई पाहू लागल्या. पण परिस्थितीने पुन्हा उचल खाल्ली आणि शाहूंच्या निधनानंतर संपत आलेला खजिना पुन्हा भरण्यासाठी नानासाहेब पेशव्यांनी दाभाड्यांवर कराराप्रमाणे अर्ध उत्पन्न सातारच्या खजिन्यात भरण्यासाठी दबाव आणायला सुरुवात केली. १७५० मध्ये उमाबाई आणि पेशवे यांची भेट झाली. या भेटीत हा करार अवैध आहे, कारण तो दबावाखाली केला गेला आहे असा युक्तीवाद उमाबाईंनी केला आणि खजिना भरण्यास नकार दिला. छत्रपती आणि त्यांच्या सरदारांमधील तेढ वाढतच होता.
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1973 सौदागर (हिंदी) सुधेन्दु किरण
1972 उपर (हिंदी) सुधेन्दु किरण
बाळाजी बाजीराव पेशवे
ताराराणी आणि उमाबाई दाभाड्यांचा विद्रोह
शेवटी उमाबाईंनी ताराराणीच्या मदतीसाठी दामाजीराव गायकवाड यांच्या अख्त्यारित १५ हजारची सेना देऊन सातारावर चढाई करण्यास पाठविले. दामाजी गायकवाडनी फौज अचानक पुण्याकडे वळवली. यामुळे नानासाहेबांच्या मातोश्री काशीबाई आणि त्यांच्या आजी राधाबाई यांना सिंहगडावर आश्रय घ्यायला लागला. पारगाव खंडाळानजीक छावणी पडलेली असताना दामाजीला महादजी पुरंदऱ्यांचा एक खलिता आला. त्या खलित्यात छत्रपती राजाराम (द्वितीय) यांनी दामाजीला फितूर घोषित केले आणि त्यास ताबडतोब शरणागती पत्कारण्याचा आदेश दिला. हा खलिता मिळताच दामाजीने सर्व फौज घेतली आणि रातोरात खंबाटकी घाट उतरला आणि साताऱ्याला वेढा घालण्यासाठी सुसाट निघाला. दामाजी राजधानीवर चालून येतोय ही खबर मिळताच त्र्यंबकराव पुरंदरे यांनी २० हजाराची तगडी फौज घेऊन दामाजीवर निंब गावानजीक एकाकी झडप घातली. त्र्यंबकरावचा ह्या लढाईत सपाटून पराभव झाला आणि साताऱ्याला दुर्देवाने ताराबाई आणि दामाजी यांच्या संयुक्त फौजांचा वेढा पडला. परंतु १५ मार्च १७५१ रोजी फौज पुन्हा उभी करत त्र्यंबकरावने जोमाने वेण्णा नदीजवळील दामाजीच्या छावणीवर हल्ला चढविला. हा हल्ल्यात दामाजीचे मोठे नुकसान झाले आणि त्यास माघार घ्यावी लागली आणि सातारा शहर फितुरांच्या कचाट्यातून मुक्त झाले. त्र्यंबकरावने दामाजीला रेटत रेटत कृष्णा नदीपर्यंत आणले.
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1971 रेश्मा और शेरा (हिंदी) सुनील दत्त
बाळाजी बाजीराव पेशवे
ताराराणी आणि उमाबाई दाभाड्यांचा विद्रोह
बिदरवर चढाईच्या मनसुब्यात असलेल्या नानासाहेब पेशव्यांना दामाजी आणि ताराराणीच्या बंडाची खबर मिळताच सर्व खाशी फौज घेऊन त्यांनी साताऱ्यास कूच केली. केवळ १३ दिवसात ४०० मैलांचे अंतर तुडवत नानासाहेबांचे घोडदळ साताऱ्यास आले. छत्रपतींनीही त्यांच्या अख्त्यारित फौजांना पेशव्यांना मिळण्याचा हुकुम सोडला. २४ एप्रिलला फौजांनी यवतेश्वरच्या छावणीवर हल्ला करत दामाजीला पहिला धक्का दिला. त्र्यंबकरावही फौज घेऊन पेशव्यांच्या फौजेला येऊन मिळाले. युद्धात हार होत आहे हे समजताच दामाजीने युद्धबंदीचा प्रस्ताव मांडला. पेशव्यांनी दामाजीकडे अर्धा गुजरात आणि युद्ध खर्चासाठी रुपये २५ लक्ष छत्रपतींच्या खजिन्यात भरण्यास सांगितले. दामाजीने ह्याला विरोध केला. त्यांनी ह्याबाबत उमाबाईंशी बोलण्याचा आग्रह पेशव्यांपुढे धरला. ३० एप्रिल रोजी पेशव्यांनी दामाजीवर हल्ला चढवला, दामाजीच्या थकलेल्या फौजेने कोणताही विरोध न करता शस्त्र टाकले. त्यानंतर नानासाहेबांनी साताऱ्याच्या किल्ल्याला वेढा घातला आणि छत्रपती राजाराम (द्वितीय) यांना कैदेतून मुक्त करा असा खलिता ताराराणीला अजिंक्यतारावर पाठवला.
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1969 देईवा मागण (तमिळ) ए सी. तिरुलोकचंदर
बाळाजी बाजीराव पेशवे
समाधी
नानासाहेब पेशवे यांची समाधी पुण्यात मुठा नदीकाठी पूना हॉस्पिटलजवळ आहे.
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1968 बडी बहेन (हिंदी) हृषिकेश मुखर्जी
1967 आखरी खत (हिंदी) चेतन आनंद
बाळाजी बाजीराव पेशवे
पहा
दुसरे नानासाहेब पेशवे
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1966 आम्रपाली (हिंदी) लेख टंडन
बाळाजी बाजीराव पेशवे
पहा
वर्ग:पेशवे वर्ग:मराठी राजे वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास वर्ग:इ.स. १७२१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७६१ मधील मृत्यू
ऑस्कर पुरस्कार
संकीर्ण
1965 मार्गदर्शक (हिंदी) विजय आनंद
1963 महानगर (बंगाली) सत्यजित किरण
1962 साहिब बीबी और गुलाम (हिंदी) अबरार अल्वी (उर्दू)
1959 द वर्ल्ड ऑफ आपू (बंगाली) सत्यजित किरण
1958 मधुमती (हिंदी) बिमल रॉय
1957 मदर इंडिया (हिंदी) मेहबूब खान
बाह्य दुवे
वर्ग:चित्रपट पुरस्कार
असला नवरा नको ग बाई
वर्ग:मराठी चित्रपट
पाटण लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:गुजरातमधील लोकसभा मतदारसंघ
पथेर पाँचाली (कादंबरी)
पथेर पॉंचाली (कादंबरी) (बंगाली: পথের পাঁচালী, Pôther Pãchali अर्थ:पथाचे(रस्त्याचे) गाणे) ही एक बंगाली कादंबरी आहे जी बिभुतीभुषण बंडोपाध्याय ह्यांनी लिहीली आहे.ह्याच कादंबरी वर आधारीत पथेर पॉंचाली ह्या चित्रपटाची निर्मिती सत्यजित राय ह्या प्रसिद्ध बंगाली निर्मात्याने केली.
वर्ग:बंगाली साहित्य
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विधी महाविद्यालय, नागपूर
'''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विधी महाविद्यालय''' हे नागपुरात असणारे एक विधी महाविद्यालय आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:नागपूर वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील शैक्षणिक संस्था वर्ग:अत्यंत छोटी पाने वर्ग:महाराष्ट्रातील विधी महाविद्यालये
फिरोझाबाद
फिरोझाबाद भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ६,०३७९७ होती.
येथे बांगड्या व काचसामानाचे उद्योग आहेत.
२०१० अबु धाबी ग्रांप्री
हेसुद्धा पहा
वर्ग:अबु धाबी ग्रांप्री वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
फिरोझाबाद
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे वर्ग:फिरोझाबाद जिल्हा
लेग स्पिन
लेग स्पिन क्रिकेटच्या खेळात गोलंदाजी करण्याचा एक प्रकार आहे.
वर्ग:क्रिकेट
इ.स. ३१६
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३१६ वर्ग:इ.स.च्या ३१० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
युराकु
सम्राट युराकु (जपानी:雄略天皇;इ.स. ४१८ - इ.स. ४७९) हा जपानचा एकविसावा सम्राट होता.
वर्ग:जपानी सम्राट वर्ग:इ.स. ४१८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. ४७९ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजिंदरसिंग घाई
घाई, राजिंदरसिंग वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
नॅनो
नॅनो हो मोजणीच्या एककाला लावण्यात येणारे विशेषण आहे. नॅनो हे कोणत्याही एककाचा १०-९ भाग दर्शवितो. उदा. १ नॅनोमीटर = १ मीटरचा १,०००,०००,०००वा भाग.
वर्ग:मापन
डिसेंबर २
बाह्य दुवे
नोव्हेंबर ३० - डिसेंबर १ - डिसेंबर २ - डिसेंबर ३ - डिसेंबर ४ - (डिसेंबर महिना)
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
आयर्लंड क्रिकेट संघाचा अमेरिका दौरा, २०२१-२२
आयर्लंड क्रिकेट संघाने तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने (वनडे) आणि दोन आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यासाठी डिसेंबर २०२१ दरम्यान अमेरिकेचा दौरा केला. ही पहिलीच अशी मालिका होती की अमेरिकेने कसोटी देशाविरुद्ध द्विपक्षीय मालिका खेळली. सर्व सामने फ्लोरिडा मधील सेंट्रल ब्रॉवर्ड रिजनल पार्क येथे झाले. अमेरिकेबरोबरचे सामने झाल्यानंतर आयर्लंड वेस्ट इंडीजच्या दौऱ्यावर रवाना झाला.
आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका १-१ अशी बरोबरीत सुटली. अमेरिकेच्या पथकात कोव्हिड-१९चे संक्रमण झाल्याने एकदिवसीय मालिका रद्द करण्यात आली.
३रा सामना
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट वर्ग:आयर्लंड क्रिकेट संघाचे अमेरिका दौरे
२०१० बेल्जियम ग्रांप्री
वर्ग:बेल्जियम ग्रांप्री वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम वर्ग:रिकामी पाने
अळगम पेरुमल
अळगम पेरुमल (तामिळ: அழகம்பெருமாள்) हा एक तमिळ अभिनेता व दिग्दर्शक आहे. त्याने आजवर ३ तामिळ चित्रपट दिग्दर्शित केले आहेत व अनेक चित्रपटांमध्ये छोट्या भूमिका केल्या आहेत.
पेररासु
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:रिकामी पाने
राष्ट्रीय महामार्ग २५ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग २५ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे. हा महामार्ग झांसी व लखनौ शहरांना जोडतो.
खट्टा मीठा
खट्टा मीठा (२०१० चित्रपट) हा एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. मुख्य भूमिकेत अक्षय कुमार,तृषा कृष्णन वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
फतेहगढ
फतेहगढ भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.
आरंभी
आरंभी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे.
डावखोरा ऑर्थोडॉक्स स्पिन
वर्ग: क्रिकेट वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने
आरंभी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दिग्रस तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
कपडवंज लोकसभा मतदारसंघ
कपडवंज हा भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक लोकसभा मतदारसंघ होता. २००८ साली हा मतदारसंघ बंद करण्यात आला.
वामन सुदामा निंबाळकर
बालपण आणि शिक्षण
त्यांचा जन्म बुलढाणा जिल्ह्यातील लांजूड या गावी १३ मार्च, इ. स. १९४३ रोजी झाला होता. त्यांचे शिक्षण औरंगाबाद येथे झाले. इतिहास, हिंदी आणि डॉ. आंबेडकर विचारधारा या विषयात त्यांनी एम.ए. केले होते.
कपडवंज लोकसभा मतदारसंघ
गुजरातचे माजी मुख्यमंत्री शंकरसिंह वाघेला ह्या मतदारसंघामधून पाच वेळा लोकसभेवर निवडून आले होते.
वामन सुदामा निंबाळकर
कारकीर्द
''मराठी कवितेत डॉ. आंबेडकर'' हा त्यांचा पीएच.डी.साठी सुरू असलेला प्रबंध होता, तो त्यांना अखेरपर्यंत पूर्ण करता आला नाही. हृदयविकाराने त्यांचे ३ डिसेंबर, इ. स. २०१० रोजी, वयाच्या ६७व्या वर्षी निधन झाले.
पुरस्कार
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:मराठी कवी वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू वर्ग:नामांतर आंदोलनात सहभागी व्यक्ती
भोईरगाव
भोईरगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
कपडवंज लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:खेडा जिल्हा वर्ग:गुजरातमधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ
भोईरगाव
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
इ.स. ३१७
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३१७ वर्ग:इ.स.च्या ३१० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बाफ्टा पुरस्कार
ब्रिटिश अकॅडेमी ऑफ फिल्म अँड टेलिव्हिजन अवॉर्ड्स तथा बाफ्टा पुरस्कार हे ब्रिटिश अकॅडेमी ऑफ फिल्म अँड टेलिव्हिजन तर्फे दिले जाणारे वार्षिक पुरस्कार आहेत. हे पुरस्कार १९४७पासून दिले गेले आहेत.
२००७ ते २०१६ या काळात रॉयल ऑपेरा हाऊस मध्ये आयोजित करण्यापूर्वी हे समारंभ सुरुवातीला लंडन मधील लीसेस्टर स्क्वेअरमधील फ्लॅगशिप ओडियन सिनेमा येथे आयोजित करण्यात आले होते. २०१७ पासून हा सोहळा लंडनमधील रॉयल अल्बर्ट हॉल मध्ये आयोजित केला जात आहे. प्राप्तकर्त्यांना पुरस्कृत केलेल्या पुतळ्यामध्ये नाट्य मुखवटा दर्शविला जातो.
पहिला बाफ्टा पुरस्कार सोहळा १९४९ मध्ये आयोजित करण्यात आला होता आणि हा सोहळा १९५६ मध्ये व्हिव्हियन ले यजमान म्हणून प्रथम बीबीसी वर प्रसारित करण्यात आला. हा सोहळा सुरुवातीला एप्रिल किंवा मे महिन्यात आयोजित करण्यात येत होता; २००१ पासून सामान्यतः फेब्रुवारीमध्ये याचे आयोजन होते.
संदर्भ
वर्ग:चित्रपट पुरस्कार
कसारा
कसारा हे ठाणे जिल्ह्यातील गाव आहे. कसारा मुंबई-नाशिक महामार्गावर स्थित असून मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य मार्गाचा कसारा फाटा येथे संपतो. कसारा रेल्वे स्थानकावर लोकलव्यतिरिक्त अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्या देखील थांबतात.
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मुळेगाव (त्र्यंबकेश्वर)
मुळेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १००० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:त्र्यंबकेश्वर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
बूपती पांडियन
बूपती पांडियन तमिळ चित्रपटदिग्दर्शक आहे.
वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:विस्तार विनंती
अजिंक्यतारा
अजिंक्यतारा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यामधील सातारा या जिल्ह्यातील सातारा गावातीलच एक किल्ला आहे.
प्रतापगडापासून फुटणाऱ्या बामणोली रांगेवर अजिंक्‍यतारा उभारलेला आहे. अजिंक्‍यताऱ्याची उंची साधारणत: ४४०० फूट असून त्याचा दक्षिणोत्तर विस्तार ६०० मीटर आहे. आज या किल्ल्यावर वृक्षारोपणासारखे अनेक सामाजिक उपक्रम राबवले जातात.
कसे जाल ?
अजिंक्‍यतारा किल्ला सातारा शहरातच असल्याने शहरातून अनेक वाटांनी गडावर जाता येते. सातारा एस.टी. स्थानकावरून अदालत वाड्यामार्गे जाणाऱ्या कोणत्याही गाडीने अदालत वाड्यापाशी उतरून किल्ल्यावर जाता येते किंवा आपण दुचाकीने सुद्धा अजिंक्याताऱ्यावर जाता येते. सातारा ते राजवाडा अशी बससेवा दर १०-१५ मिनिटाला उपलब्ध आहे. ’राजवाडा’ बस स्थानकापासून अदालत वाड्यापर्यंत चालत येण्यास १० मिनिटे लागतात. अदालत वाड्याच्या बाजूने असलेल्ली वाट गडावर जाणाऱ्या गाडी रस्त्याला लागते. व त्या रस्त्याने १ कि.मी. चालत गेल्यावर माणूस गडाच्या दरवाज्यापाशी पोहचतो. अजिंक्‍यतारा किल्ल्यावर जाण्यासाठी थेट गाडी रस्तासुद्धा आहे. गोडोली नाका परिसरातून देखील गडावर जाण्यासाठी रस्ता आहे. आपण या रस्त्यावरूनसुद्धा थेट गडावर जाऊ शकतो. कोणत्याही मार्गाने गड गाठण्यास साधारण १ तास लागतो. गडावर पहाटे चढून जाणे प्रकृती च्या दृष्टी ने चांगले आहे.