cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
चागई-१
पार्श्वभूमी
२००५ मध्ये, बेनझीर भुट्टो यांनी अशी खबर दिली होती की कदाचित यापूर्वी पाकिस्तानकडे अण्वस्त्र यंत्र असू शकले असते आणि त्यांचे वडील (झुल्फिकार अली भुट्टो) यांनी १९७७ मध्ये आण्विक चाचण्यांची तयार केली होती आणि ऑगस्ट १९७७ मध्ये अणुचाचणीची अपेक्षा पण होती. तथापि, ही योजना डिसेंबर १९७७ मध्ये विलंबीत केली आणि त्यानंतर आंतरराष्ट्रीय पडसाद टाळण्यासाठी अनिश्चित काळासाठी विलंब करण्यात आला.
स्थान
ऑपरेशनच्या संरक्षणासाठी दुर्गम आणि वेगळा डोंगराळ भाग आवश्यक होता. पाकिस्तानच्या भूगर्भीय सर्वेक्षण विभागाने आतून २०४० किलोटन विस्फोट सहन करण्यास सक्षम असा पर्वत निवडण्यासाठी चाचण्या केल्या. आण्विक सामग्री बाहेर कमी प्रमाणात पसरावी म्हणून कोरडे हवामान आणि अगदी कमी वाऱ्याची आवश्यकता होती. म्हणून रास कोह टेकडी निवडली गेली.
ऑपरेशन आणी प्रतिक्रिया
पाकिस्तान अणु उर्जा आयोगाने २८ मे १९९८ रोजी दुपारी १५:१५ वाजता वाजता चागई चाचणीच्या जागेवर पाच भूमिगत अणुचाचण्या केल्या. पाकिस्तानमध्ये आण्विक स्फोटांची बातमी समजताच आनंद आणि समारंभ रस्त्यावर पसरला. पंतप्रधान नवाज शरीफ यांनी पाकिस्तान सरकारच्या राष्ट्रीय वाहिनी पाकिस्तान टेलीव्हिजन (पीटीव्ही)च्या माध्यमातून देशाला संबोधित केले आणि संपूर्ण देशाचे अभिनंदन केले.
युरोपियन युनियन, अमेरिका, जपान, इराक आणि इतर अनेक देशांनी चागाई-१ चाचण्यांचा निषेध केला. दुसरीकडे सौदी अरेबिया, तुर्की आणि इराणने पाकिस्तानचे अभिनंदन केले.
पाकिस्तानमध्ये २८ मे हा दिवस "यम-ए-तकबीर" (म्हणजे "महानतेचा दिवस") म्हणून साजरा केला जातो.
मनप्रीत सिंग
मनप्रीत सिंग २६ जून, इ.स. १९९२:जलंधर, पंजाब, भारत - ) हा भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. हा भारताकडून २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये खेळला.
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:२०२२ राष्ट्रकुल खेळांमधील रौप्य पदक विजेते भारतीय
कोलासिब जिल्हा
''हा लेख कोलासिब जिल्ह्याविषयी आहे. कोलासिब शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
कोलासिब जिल्हा भारतातील मिझोरम राज्यातील एक जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र कोलासिब येथे आहे.
तालुके
वर्ग:कोलासिब जिल्हा
निमगव्हाण (देवळी)
निमगव्हाण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
गाजीपूर (पुसद)
गाजीपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
दक्षिण बंगळूर लोकसभा मतदारसंघ
बंगळूर दक्षिण (Bangalore South) हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील एक लोकसभा मतदारसंघ आहे. बंगळूर दक्षिण मतदारसंघामध्ये बंगळूर जिल्ह्यातील ८ विधानसभा मतदारसंघ आहेत. विद्यमान केंद्रीय मंत्री व भारतीय जनता पक्षाचा वरिष्ठ नेते अनंत कुमार येथून १९९६ सालापासून सलग सहा वेळा निवडून आले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:कर्नाटकमधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
आल्बेर उदेर्झो
ऍस्टेरिक्स चित्रकथामालिकेचे चित्रकार.
वर्ग:चित्रकथा चित्रकार वर्ग:चित्रकथा लेखक वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लाँग्ट्लाइ जिल्हा
''हा लेख लॉँग्ट्लाइ जिल्ह्याविषयी आहे. लॉँग्ट्लाइ शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
लॉँग्ट्लाइ जिल्हा भारतातील मिझोरम राज्यातील एक जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र लॉँग्ट्लाइ येथे आहे.
निगडी खुर्द
निगडी खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
एर्जे
जॉर्जेस प्रॉस्पर रेमी (२२ मे, इ.स. १९०७ - ३ मार्च, इ.स. १९८३) तथा एर्जे हे बेल्जियमचे रेखाचित्रकार होते.
हे टिनटिन' चित्रकथामालिकेचे जनक होते.
वर्ग:चित्रकथा चित्रकार वर्ग:चित्रकथा लेखक वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
बंगळूर मध्य लोकसभा मतदारसंघ
बंगळूर मध्य (Bangalore Central) हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील एक लोकसभा मतदारसंघ आहे. २००८ सालच्या पुनर्रचनेदरम्यान निर्माण करण्यात आलेल्या बंगळूर मध्य मतदारसंघामध्ये बंगळूर जिल्ह्यातील ८ विधानसभा मतदारसंघ आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:कर्नाटकमधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
रावशान इर्मातोव्ह
रावशान इर्मातोव्ह (Ravshan Sayfiddinovich Ermatov, Равшан Сайфиддинович Эрматов, Равша́н Сайфидди́нович Ирма́тов;,  ताश्केंत, उझबेक सोसाग, सोव्हिएत संघ) हा एक उझबेक फुटबॉल पंच आहे. त्याने आजवर २०१० फिफा विश्वचषक, २०१४ फिफा विश्वचषक तसेच २०१३ फिफा कॉन्फेडरेशन्स चषक स्पर्धांमध्ये सामना अधिकाऱ्याचे काम पाहिले आहे.
वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:उझबेकिस्तानी व्यक्ती
चोखामेळा
संत चोखामेळा (चोखोबा) (जन्म : अज्ञात वर्ष; - इ.स. १३३८) हे यादव काळातील नामदेवांच्या संतमेळ्यातील वारकरी संप्रदायातील कवी होते. चोखोबांचा जन्म विदर्भातील बुलढाणा जिल्ह्यात देऊळगाव राजा तालुक्यातील मेहुणा किंवा मेहुणपुरी या गावी झाला. संत चोखामेळांचे कुटुंब हे जातीने महार होते. (चोखोबांचा जन्म पंढरपूरला झाल्याचे संत महिपती सांगतात.) चोखोबा मूळ वऱ्हाडातील आहेत असेही म्हटले जाते. त्यांची पत्नी सोयरा, बहीण निर्मळा, मेहुणा बंका व मुलगा कर्ममेळा हे सर्व प्रपंचाचे काबाडकष्ट उपसत असतानाच नित्यनेमाने व भक्तिभावाने पांडुरंगाचे नामस्मरण व गुणसंकीर्तन करीत होते. चोखॊबांचा मृत्यू गावकुसाच्या कामात दरड कोसळून झाल्याचे सांगितले जाते. त्यांच्या मृत्यूनंतरही त्यांच्या हाडांतून विठ्ठल नामाचा गजर ऐकू येत होता, यावरून नामदेवांनी चोखोबांची हाडे ओळखून ती गोळा केली व पंढरपूरला विठ्ठल मंदिरासमोर त्यांची समाधी बांधली असे चरित्रकार सांगतात.
संत चोखोबा हे एक, संत ज्ञानेश्वरांच्या प्रभावळीतले संत होते. संत नामदेव हे त्यांचे गुरू होत. तत्कालीन सामाजिक विषमतेमुळे चोखोबा होरपळून निघाले. ते शूद्र-अतिशूद्र, गावगाडा, समाज जीवन, भौतिक व्यवहार, उच्चनीचता व वर्णव्यवस्था यांच्या विळख्यात अडकले.
संत चोखामेळा हे प्रापंचिक गृहस्थ. ते उदरनिर्वाहासाठी मोलमजुरी करत, पण ते विठ्ठलाच्या नामात सतत दंग असत. गावगाड्यातील शिवाशिवीच्या वातावरणात त्यांचा श्वास कोंडला जात होता. दैन्य, दारिद्‌ऱ्या, र्वैफल्य यांमुळे ते लौकिक जीवनात अस्वस्थ होते. परंतु प्रत्यक्ष परमेश्वराने त्यांना जवळ केले, त्यांना संतसंग लाभला. त्यांना मंदिरांत प्रवेश नव्हता. श्रीविठ्ठलाला त्यांना इतरांप्रमाणे उराउरी भेटावे असे खूप वाटत होते. परंतु ते सावळे, गोजिरे रूप महाद्वारातूनच पाहावे लागे, ही खंत त्यांच्या मनात होती.
चंद्रभागा नदीच्या वाळवंटात आध्यात्मिक लोकशाही संत ज्ञानदेवांमुळे १३व्या शतकात उदयाला आली. म्हणून संत चोखोबा म्हणतात, ‘खटनट यावे, शुद्ध होऊनी जावे। दवंडी पिटीभावे डोळा।।’ ... असा पुकारा करून त्यांनी वारकरी संप्रदायातील अध्यात्मनिष्ठ, अभेद भक्तीचे लोण आपल्या उपेक्षित बांधवांपर्यंत नेऊन पोहोचवले. आत्मविकासाची संधी तत्कालीन समाजरचनेतील अगदी तळातील लोकांनाही मिळावी असे ज्ञानेश्र्वरादी सर्वच संतांना प्रांजळपणे वाटत होते. त्याच वेळी संत चोखोबांनी भक्तिमार्गाचा संदेश आपल्या अभंगांतून समाजबांधवांना दिला.
संस्कारसंपन्न, संवेदनक्षम संत चोखोबांचे भावविश्व अनुभवण्याचा प्रयत्‍न केला असता, एक मूक आक्रंदनाचा अनुभव येतो.
१४व्या शतकात संत चोखोबा मातीखाली गाडले गेले. आज त्यांच्या समाज बांधवानी बौद्ध धर्म स्वीकारला आहे. त्यामुळे संत चोखोबांच्या अभंगांचे पारायण कोणीही करत नव्हते. अशा परिस्थितीत वारकरी साहित्य परिषदेने संत चोखोबांच्या अभंग गाथा पारायणास मंगळवेढा जि.सोलापूर येथे सन २०१३मध्ये थाटामाटाने सुरुवात केली.
चोखोबांबद्दल संत बंका, संत नामदेव आणि संत तुकाराम यांची वचने
‘चोखा माझा जीव चोखा माझा भाव। कुलधर्म देव चोखा माझा।। काय त्याची भक्ति काय त्याची शक्ति। मोही आलो व्यक्ति तयासाठी।। माझ्या चोखियाचे करिती जे ध्यान। तया कधी विघ्न पडो नदी।। नामदेवे अस्थि आणिल्या पारखोनी। घेत चक्रपाणी पितांबर।। (-संत नामदेव)
‘तुका म्हणे तुम्ही विचारांचे ग्रंथ। तारिले पतित तेणे किती।।’ -संत तुकाराम खुद्द तुकोबाराय ज्यांच्याबद्दल असे म्हणतात ते पतितांना तारणारे व उपेक्षितांची र्कैफियत देवापुढे तळमळीने मांडणारे संत म्हणजे चोखा मेळा होय.
कादंबरी
अरुणा ढेरे यांनी चोखा मेळ्याच्या जीवनावर महाद्वार नावाची कादंबरी लिहिली आहे.
अभंग
चंदनाच्या संगेें बोरिया बाभळी
हेकळी टाकळी चंदनाची||१||
संतांचिया संगें अभाविक जन
तयाच्या दर्शनें तेचि होती||२||
चोखा म्हणे ऐसा परमार्थ साधावा
बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी संत वर्ग:इ.स. १३३८ मधील मृत्यू
२००८ कॅनेडियन ग्रांप्री
शर्यत
वर्ग:कॅनेडियन ग्रांप्री
इ.स. ६६८
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६६८ वर्ग:इ.स.च्या ६६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
गायमुखनगर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
निगडी (पुणे)
निगडी  हा पुण्याच्या पश्चिमेकडील भाग आहे. एक सुनियोजित शहर अशी निगडीची ओळख आहे
आम्लेट
आम्लेट किंवा ऑम्लेट हा अंड्यापासून बनविलेला खाद्यपदार्थ आहे. हा मांसाहारी पदार्थ आहे.
उत्तर बंगळूर लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:कर्नाटकमधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
आम्लेट
वर्ग:खाद्यपदार्थ
निगडी (पुणे)
शिक्षण
ज्ञान प्रबोधिनी
संदर्भ
वर्ग:पुण्याची उपनगरे वर्ग:पुणे
लुंग्लेइ जिल्हा
लुंग्लेइ जिल्हा भारतातील मिझोरम राज्यातील एक जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र लुंग्लेइ येथे आहे.
तालुके
वर्ग:लुंग्लेइ जिल्हा
सुबखिद्दीन मोहम्मद सल्लेह
वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
萨利赫
महादेव मोरेश्वर कुंटे
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मराठी कवी वर्ग:संस्कृत भाषेमधील विद्वान वर्ग:इ.स. १८३५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८८८ मधील मृत्यू
सुमती क्षेत्रमाडे
जीवन
१९३५ मध्ये डॉक्टर झाल्यावर सुमती क्षेत्रमाडे यांचे वास्तव्य बडोद्याला होते. इ.स. १९४५ साली जास्तीच्या वैद्यकीय शिक्षणासाठी त्या इंग्लंडला गेल्या व नंतर कोल्हापुरात स्थायिक होऊन त्यांनी वैद्यक व्यवसाय केला. त्यांची पहिली कांदबरी आधार ही दवाखान्यातील वातावरणावर आधारित होती.
युगंधरा
एखाद्याचे जीवन दुसऱ्यांसाठी असते, अशी उदाहरणे वास्तव जगातही अनेकदा दिसतात. अशी कथा असलेली डॉ. सुमति क्षेत्रमाडे यांची 'युगंधरा' ही कादंबरी वाचकांच्या मनाचा ठाव घेते. कादंबरीतील नायिका अत्यंत हुशार, हरहुन्नरी, आईबाबांची आवडती लेक आणि दोन भावांची लाडकी बहीण आहे. वडिलांच्या संसाराची जबाबदारी युगंधरा आपल्या खांद्यावर उचलते. भावांचे शिक्षण, लग्न सर्व काही ती करते. त्यांचे जीवन उभारताना तिचे आयुष्य मात्र कोमेजून जाते. दुसऱ्यासाठी झिजतच ती देह ठेवते. युगंधराची ही कहाणी अंतःकरणाला भिडते. स्त्रीची अनेक रूपे युगंधराच्या रूपाने कादंबरीत दिसतात.
सुमती क्षेत्रमाडे यांनी लिहिलेली पुस्तके
वर्ग:मराठी साहित्यिक वर्ग:गुजराती साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मामित जिल्हा
''हा लेख मामित जिल्ह्याविषयी आहे. मामित शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
मामित जिल्हा भारतातील मिझोरम राज्यातील एक जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र मामित येथे आहे.
तालुके
वर्ग:मामित जिल्हा
एस.व्ही. सुनील
सोमवारपेट विट्टलाचार्य सुनील (६ मे, इ.स. १९८९:कोडागू, कर्नाटक, भारत- ) हा भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. हा भारताकडून २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये खेळला.
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जैतापूर (देवळी)
जैतापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
राणाजगजितसिंह पाटील
वैयक्तिक जीवन
‘धाराशिव येथील कोल्हापूर बंधारे प्रकारातील सर्वात जास्त बंधारे ("के.टी.") बांधण्यासात त्यांचे योगदान आहे. उस्मानाबादला अन्य मागास व मोठ्या प्रमाणात कोरडवाहू मराठवाडा भागातील सर्वात सिंचित जिल्हा बनविण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे. उद्योग, महसूल, कृषी, सांस्कृतिक कार्य, रोजगार व रोजगार हमी योजना, संसदीय कार्य, जीएडी राज्यमंत्री होते. मंत्रीपदाच्या पहिल्या पदावर त्यांनी सहा विभागांची जबाबदारी सांभाळली आहे.
त्यांच्या कुटुंबीयांनी १९७८ ते २०१९ या काळात महाराष्ट्र विधानसभेत धाराशिव विधानसभेचे १० वेळा प्रतिनिधित्व केले आहे. त्यांचे वडील पद्मसिंह पाटील हे २० वर्षांहून अधिक काळ महाराष्ट्र शासनात मंत्री होते. ते महाराष्ट्र विधानसभेचे माजी उपसभापती, विरोधी पक्षनेते आणि शरद पवारांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष (एस) होते. तसेच ते गेल्या ४० वर्षांपासून धाराशिवचे प्रतिनिधित्व करीत आहेत. त्यांची पत्नी धाराशिवच्या जिल्हा परिषदेच्या उपाध्यक्ष आहेत.
कार्यकाळ
रोजगार हमी योजना खात्याचे राज्यमंत्री, महाराष्ट्र राज्य. संसदीय कार्य खात्याचे राज्यमंत्री, महाराष्ट्र राज्य.
सामाजिक योगदान
शहरासाठी महत्त्वाकांक्षी अशी उजनी धरणातून १०८ किमी अंतरावरून १८४ कोटी रुपयाची उजनी पाणी पुरवठा योजना सुरू केली.
संदर्भ
वर्ग:मराठी राजकारणी वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार वर्ग:तुळजापूरचे आमदार वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी वर्ग:उस्मानाबादचे आमदार
परशुराम देशपांडे
परशुराम देशपांडे यांनी मराठीत रूपांतरित केलेल्या शेक्सपियरच्या हॅम्लेट या नाटकाचे दिग्दर्शन माधव वझे यांनी केले होते. नाटकात कनक दात्ये आणि नेहा महाजन यांनी प्रमुख भूमिका केल्या होत्या. हे नाटक २०१३ साली रंगमंचावर आले होते.
इ.स. ६६९
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६६९ वर्ग:इ.स.च्या ६६० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इलिआना डिक्रुझ
इलियाना डिक्रूझ (इंग्रजी: Ileana D'Cruz; १ नोव्हेंबर 1986) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. तिला तीन भावंडे आहेत. तिच्या मोठ्या बहिणीचे नाव फराह आहे. आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात मॉडेलिंगमध्ये करणाऱ्या इलिआनाने आजवर अनेक तेलुगू चित्रपटांमध्ये कामे केली आहेत. २०१२ सालच्या बर्फी! ह्या चित्रपटाद्वारे इलिआनाने बॉलिवुडमध्ये पदार्पण केले. बर्फी!मधील भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्तम पदार्पणासाठीचा फिल्मफेअर पुरस्कारदेखील मिळाला.
बाह्य दुवे
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शंकर वासुदेव किर्लोस्कर
शंकर वासुदेव किर्लोस्कर (८ ऑक्टोबर, इ.स. १८९१; सोलापूर - इ.स. १९७५) ऊर्फ ’शंवाकि’ हे मराठी संपादक, लेखक व व्यंगचित्रकार होते. ते किर्लोस्कर मासिकाचे संस्थापक-संपादक होते. किर्लोस्कर उद्योगसमूहाचे संस्थापक लक्ष्मणराव किर्लोस्कर हे यांचे चुलते होत.
जीवन
शंकरराव किर्लोस्करांचा जन्म ८ ऑक्टोबर, इ.स. १८९१ रोजी सोलापूर येथे झाला. त्यांचे वडील वासुदेव किर्लोस्कर सोलापुरातील पहिले पदवीधर डॉक्टर होते. किर्लोस्कर कुटुंबीयांचे स्नेही असणाऱ्या चित्रकार श्रीपाद दामोदर सातवळेकरांमुळे लहानग्या शंकरासही चित्रकलेची गोडी लागली. पुढे त्यांनी पुण्याच्या डेक्कन कॉलेजात दाखला घेतला. चित्रकलेच्या आवडीमुळे त्यांनी लाहोरास श्रीपाद दामोदर सातवळेकरांकडे जाऊन रीतसर चित्रकला शिकायला सुरुवात केली व कालांतराने त्यांना मुंबईच्या सर जे.जे. कलाविद्यालयात वरच्या वर्गात प्रवेशही मिळाला.
शिक्षणानंतर ते किर्लोस्करवाडीस आले. तेथे त्यांचे चुलते लक्ष्मणराव किर्लोस्कर यांनी स्थापलेल्या किर्लोस्कर कारखान्यात जाहिरातीची सूत्रे ते सांभाळू लागले. उद्योजकांचा वारसा लाभलेल्या किर्लोस्कर या घराण्यात जन्माला येऊन उद्योगाबरोबर साहित्याचा वारसाही तेवढ्याच जोमाने सांभाळणाऱ्या शंकरराव वासुदेव किर्लोस्कर यांनी विक्रीशास्त्राची पदवी घेतल्यावर आपल्या कारखान्याच्या उत्पादनांची जाहिरात करण्याच्या हेतूने इ.स. १९२० साली त्यांनी किर्लोस्कर खबर नावाने वृत्तपत्रिका सुरू केली. किर्लोस्कर कारखान्याच्या उत्पादनांच्या जाहिराती, कारखान्यातील घडामोडींचे वार्तांकन आणि गावातील लोकांनी लिहिलेल्या कथा-कविता असे या वृत्तपत्रिकेचे तत्कालीन स्वरूप होते. इ.स. १९२९ साली विनायक दामोदर सावरकरांच्या सूचनेवरून किर्लोस्कर खबर हे नाव बदलून या नियतकालिकाचे नाव किर्लोस्कर असे ठेवण्यात आले
पुढे किर्लोस्कर मासिकाच्या 'स्त्री', ‘ मनोहर’ या भावंडांचाही जन्म झाला. त्याचे संपादकही शं.वा.च होते. या मासिकांनी रूढी परंपरा, यांवर यांनी चढवले. महाराष्ट्राच्या नियतकालिकांच्या इतिहासात या मासिकांना एक विशेष प्रतिष्ठा लाभली, ती शं वा.कि.मुळेच. या मासिकांच्या निमित्ताने किर्लोस्करांच्या हातून फार मोठी साहित्यसेवा हातून झाली. साहित्याबरोबर औद्योगिक क्षेत्रावरही त्यांनी आपला ठसा उमटवला. किर्लोस्कर समूहात विक्री आणि कार्यालयीन व्यवस्थापक आणि प्रचारक म्हणून ते कार्यरत होते. मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स या संस्थेतही त्यांचे योगदान मोठे आहे. त्यांचे ‘ यांत्रिक यात्रा’ हे पुस्तक खूप गाजले.
शं.वा. किर्लोस्करांच्या शंवाकिनी या नावाच्या आत्मकथनातून पाच दशकाचे महाराष्ट्राचे सांस्कृतिक जीवन स्पष्ट होते.
शं.वा. किंची चित्रकला हा एक त्यांच्या ग्रंथ लेखनाप्रमाणे स्वतंत्र विषय. जे.जे. स्कूल ऑफ आर्टमध्ये त्यांनी चित्रकलेचा अभ्यास केला होता. त्यांच्या चित्रांचे ‘टाकाच्या फेकी’ हे एक गाजलेले पुस्तक आहे.
संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:मराठी संपादक वर्ग:मराठी व्यंगचित्रकार वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
युइची निशिमुरा
युइची निशिमुरा (जपानी:西村 雄; १७ एप्रिल, १९७२ - ) हा जपानी फुटबॉल पंच आणि सामना अधिकारी आहे.
वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सैहा जिल्हा
''हा लेख सैहा जिल्ह्याविषयी आहे. सैहा शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
सैहा जिल्हा भारतातील मिझोरम राज्यातील एक जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र सैहा येथे आहे.
२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५६,५७४ इतकी होती.
तालुके
वर्ग:सैहा जिल्हा
भूमध्य समुद्र
भूमध्य समुद्र हा अटलांटिक महासागराचा एक भाग व पृथ्वीवरील एक प्रमुख समुद्र आहे. हा समुद्र चारही बाजूंनी जमिनीने वेढला गेला असून त्याच्या उत्तरेस युरोप व अनातोलिया तर दक्षिणेस आफ्रिका खंड आहेत. भूमध्य समुद्र पश्चिमेला जिब्राल्टरच्या सामुद्रधुनीने अटलांटिक महासागरासोबत जोडला गेला आहे. डार्डेनेल्झ व बोस्फोरस ह्या सामुद्रधुन्या भूमध्य समुद्राला मार्माराच्या समुद्रासोबत व काळ्या समुद्रासोबत जोडतात. तसेच इजिप्तमधील सुएझ कालवा भूमध्य समुद्राला लाल समुद्रासोबत जोडतो.
तांत्रिक दृष्ट्या अटलांटिक महासागराचाच एक भाग असला तरी बरेचदा भूमध्य समुद्र एक वेगळा पाण्याचा साठा समजला जातो. २५ लाख चौरस किमी इतके पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ असलेल्या भूमध्य समुद्राची सरासरी खोली १,५०० मी तर कमाल खोली ५,२६७ मी इतकी आहे.
उपसागर
आंतरराष्ट्रीय जलसर्वेक्षण संस्थेनुसार भूमध्य समुद्राचे खालील विभाग आहेत.
प्रमुख बेटे
खालील दहा भूमध्य समुद्रामधील प्रमुख बेटे आहेत.
ह्या शिवाय माल्टा व बालेआरिक द्वीपसमूहामधील मेनोर्का व इबिथा ही देखील भूमध्यातील महत्त्वाची बेटे आहेत.
भोवतालचे देश व प्रदेश
एकूण २१ सार्वभौम देश भूमध्य समुद्राच्या भोवताली स्थित आहेत.
तसेच खालील भूभाग देखील भूमध्य समुद्र प्रदेशात मोडतात.
मोठी शहरे
खालील यादीत भूमध्य समुद्रावर (वा जवळ) वसलेली देशांच्या राजधानीची व २ लाखापेक्षा अधिक लोकसंख्या असलेली शहरे दिली आहेत.
हवामान
भूमध्य समुद्राचे व भोवतालच्या भूभागांचे हवामान सौम्य व आर्द्र स्वरूपाचे आहे. येथील उन्हाळे उष्ण व रूक्ष तर हिवाळे सौम्य व पावसाळी असतात. भूमध्य हवामान ऑलिव्ह, द्राक्षे, संत्री इत्यादी पिकांसाठी अनुकूल आहे. ऑलिव्ह तेल, वाईन ही भूमध्य क्षेत्रामधील प्रसिद्ध उत्पादने आहेत. येथील प्रसन्न हवामानामुळे भूमध्य किनाऱ्यावरील अनेक शहरांमधे पर्यटन हा मोठा व महत्त्वाचा उद्योग आहे.
संदर्भ
वर्ग:समुद्र
बंगळूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ
बंगळूर ग्रामीण (इंग्रजीत Bangalore Rural) हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील एक लोकसभा मतदारसंघ आहे. २००८ सालच्या पुनर्रचनेदरम्यान निर्माण करण्यात आलेल्या बंगळूर ग्रामीण मतदारसंघामध्ये रामनगर जिल्ह्यातील ४, बंगळूर जिल्ह्यातील ३ तर तुमकूर जिल्ह्यातील १ असे एकूण ८ विधानसभा मतदारसंघ आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:कर्नाटकमधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
झुल्तेपेक
झुल्तेपेक हे एक अ‍ॅझ्टेकांचे शहर असून, तेथे प्रामुख्याने धर्मगुरूंचे वास्तव्य असे. स्पॅनिशांच्या विजयाच्या इतिहासामध्ये त्या शहराचा महत्त्वपूर्ण संदर्भ आहे.
स्पॅनिशांनी अ‍ॅझ्टेक साम्राज्यावर केलेल्या पहिल्या हल्ल्यामध्ये, ह्या शहरात सुमारे ५०० वर्षांपूर्वी पुरलेल्या मृतदेहांचे ४०० सांगाडे आढळून आले.
हे सुद्धा पहा
अ‍ॅझ्टेक संस्कृतीसंदर्भात परिभाषिक सूची
वर्ग: अस्तेक स्थळे वर्ग: कोलंबस-पूर्व अपूर्ण लेख
दहिवड बुद्रुक
दहिवड बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सगर्भता
सगर्भता म्हणजे जरायुज मादीमधील भ्रूण किंवा गर्भाचे धारण होय. गरोदरपणादरम्यान सस्तनी प्राण्यांमध्ये एकाच वेळी एक किंवा अधिक सगर्भता (बहुसगर्भता) असू शकतात.
पहा
वर्ग:जीवशास्त्र
चामराजनगर लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:कर्नाटकमधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
कोमान कूलिबाली
वर्ग : २०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:रिकामी पाने
अक्कलवाडी
अक्कलवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
व्ही.एल.सी. प्लेयर
'''व्ही.एल.सी. प्लेयर' (इंग्लिश: VLC Media Player'' ;) हे विविध फॉर्मॅटांमधील व्हिडिओ व संगीत चालवणारे मोफत मीडिया प्लेयर सॉफ्टवेर आहे. व्हीडिओलॅन या प्रकल्पाने हे सॉफ्टवेर विकसवले असून ते मुक्त स्रोत आहे. १ फेब्रुवारी, इ,स, २००१ रोजी त्याची पहिली आवृत्ती प्रकाशित झाली. हे प्लेअर जगातील जवळपास सर्वच प्रमुख संगणकप्रणाल्यांवर काम करते. सध्या ते मायक्रोसॉफ्ट विंडोज, मॅक ओएस एक्स, लिनक्स, बीओएस्., सिलॅबल, बीएसडी, मॉर्फ ओएस, सोलारिस आणि शार्प झौरस या संगणकप्रणाल्यांवर उपलब्ध असून जगातील जवळपास ११० दशल़क्षांहून अधिक वेळा डाउनलोड करण्यात आला आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:उपयोजन सॉफ्टवेअर
जामणी (देवळी)
जामणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
सरछिप जिल्हा
''हा लेख सरछिप जिल्ह्याविषयी आहे. सरछिप शहराविषयीचा लेख येथे आहे.''
सरछिप जिल्हा भारतातील मिझोरम राज्यातील एक जिल्हा आहे.
ॲस्टेरिक्स
अ‍ॅस्टेरिक्सच्या साहसकथा ही फ्रेंच भाषेतील एक चित्रकथामाला आहे. तिचे इंग्रजीसह अनेक जागतिक भाषांत भाषांतर झाले असून ती युरोपात व भारतात मोठ्या प्रमाणावर लोकप्रिय आहे.
सरछिप जिल्हा
२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ६४,९३७ होती.
ॲस्टेरिक्स
या चित्रकथामालेत ३०हून अधिक चित्रकथा आहेत. (इ.स. २००९अखेरपर्यंत या मालिकेत ३४ साहसकथा आणि १ पुस्तिका प्रसिद्ध झाल्याची नोंद जालावर उपलब्ध आहे.) या मालिकेतील सुरुवातीच्या काही अंकांचे कथासूत्र आणि शब्दांकन श्री. रेने गॉसिनी यांनी व चित्रांकन श्री. आल्बेर उदेर्झो यांनी केले असून, श्री. रेने गॉसिनी यांच्या निधनानंतर त्यापुढील अंकांत श्री. आल्बेर उदेर्झो हे दोन्ही बाबी हाताळत आले आहेत.
सरछिप जिल्हा
तालुके
वर्ग:सरछिप जिल्हा
ॲस्टेरिक्स
=कथासूत्र= काळः इ.स.पूर्व ५०. संपूर्ण गॉल देश (आजचा फ्रान्स) रोमन सेनेने पादाक्रांत केलेला आहे. नाही, अगदी संपूर्ण नाही. दुर्दम्य गॉलमंडळींचे एक खेडे अजूनही आक्रमकांना निकराने तोंड देत उभे आहे. आणि गावाला वेढून राहिलेल्या टोटोरम, अक्वेरियम, लॉडॅनम आणि कॉंपेंडियमच्या (सर्व नावे इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्तीप्रमाणे.) छावण्यांमधील रोमन सैनिकांचा जीव मेटाकुटीला आणत आहे.
=पात्रे= (सर्व नावे इंग्रजी-ब्रिटिश आवृत्तीप्रमाणे.)
अ‍ॅस्टेरिक्स
नावे: (Astérix: फ्रेंच आवृत्ती. Asterix: इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्ती. Asterix: इंग्रजी - अमेरिकन आवृत्ती.)
ओबेलिक्स
नावे: (Obélix: फ्रेंच आवृत्ती. Obelix: इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्ती. Obelix: इंग्रजी - अमेरिकन आवृत्ती.)
अ‍ॅस्टेरिक्सचा परममित्र, आणि जेथे जातो तेथे अ‍ॅस्टेरिक्सचा सांगाती. लहानपणी हा चुकून गेटफिक्सच्या जादुई आसव बनवण्याच्या हंड्यात पडला होता, त्यामुळे त्या आसवाचा त्याच्यावर कायमचा परिणाम झालेला आहे. आसव न पिताच याच्यात प्रचंड शक्ती आहे, आणि अनेकांना एकाच वेळी पुरून उरू शकतो. जादुई आसव पिण्यास याला बंदी आहे, कारण अगोदरच त्या आसवाचा याच्यावर कायमस्वरूपी परिणाम झालेला असताना त्याला अधिक आसव पिऊ देणे हे त्याच्या प्रकृतीला - आणि विशेष करून मनःस्वास्थ्याला - बाधक ठरेल, असे गेटफिक्सचे म्हणणे आहे. गलेलठ्ठ. (मात्र याला कोणी गलेलठ्ठ म्हटलेले आवडत नाही. स्वतःचे वर्णन तो 'माझी छाती चुकून खाली घसरली' असे करतो. याला ऐकू येण्याच्या अंतरात याला गलेलठ्ठ म्हणणाऱ्याचे काही खरे नसते.) डोक्याने मठ्ठ्. पण मनाने तितकाच चांगला.
धंदा: मेनहिरे बनवणे.
गेटफिक्स
नावे: (Panoramix: फ्रेंच आवृत्ती. Getafix: इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्ती. Magigimmix: इंग्रजी - अमेरिकन आवृत्ती.)
डॉगमॅटिक्स
नावे: (Idéfix: फ्रेंच आवृत्ती. Dogmatix: इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्ती. Dogmatix: इंग्रजी - अमेरिकन आवृत्ती.)
कॅकोफॉनिक्स
नावे: (Assurancetourix: फ्रेंच आवृत्ती. Cacofonix: इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्ती. Malacoustix: इंग्रजी - अमेरिकन आवृत्ती.)
अनहायजीनिक्स
नावे: (Ordralfabétix: फ्रेंच आवृत्ती. Unhygienix: इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्ती. Epidemix: इंग्रजी - अमेरिकन आवृत्ती.)
इ.स. ६७०
समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६७० वर्ग:इ.स.च्या ६७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
ॲस्टेरिक्स
अनहायजीनिक्स
गावातील मासेविक्या.
टीपः हा मासेविक्या आहे, कोळी नव्हे. गाव समुद्रकिनारी असूनही हा स्वतः कधीही मासे पकडत नाही. लुटेशियाहून (आजचे पॅरिस) 'फक्त अधिकृत छापाचे' मासे मागवतो आणि विकतो. ते बैलगाडीतून गावी पोहोचेपर्यंत अर्थातच खाण्यालायक अवस्थेत नसतात. मग गावात नित्याच्याच असलेल्या गावकऱ्यांच्या मारामाऱ्यांमध्ये एकमेकांना मनसोक्त बदडून काढण्यासाठी याच्या माशांचा उपयोग होतो. कधीकधी तर या कामासाठी त्याचे मासे भाड्यानेही घेतले जातात, आणि काम फत्ते झाले की साभार परतही केले जातात.
फुल्लीऑटोमॅटिक्स
नावे: (Cétautomatix: फ्रेंच आवृत्ती. Fulliautomatix: इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्ती.) तिरपी मुद्राक्षरे===जेरियाट्रिक्स=== नावे: (Agecanonix: फ्रेंच आवृत्ती. Geriatrix: इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्ती. Arthritix: इंग्रजी - अमेरिकन आवृत्ती.)
बॅक्टेरिया
नावे: (Iélosubmarine: फ्रेंच आवृत्ती. Bacteria: इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्ती.)
पॅनेकिया
नावे: (Falbala: फ्रेंच आवृत्ती. Panacea: इंग्रजी - ब्रिटिश आवृत्ती. Philharmonia: इंग्रजी - अमेरिकन आवृत्ती.)
क्लिओपात्रा
वर्ग:चित्रकथा वर्ग:फ्रेंच चित्रकथा वर्ग:इंग्लिश चित्रकथा
मैसुरु लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:कर्नाटकमधील लोकसभा मतदारसंघ
नोवोसिबिर्स्क
नोवोसिबिर्स्क (Новосибирск) हे रशियाच्या संघातील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे व सायबेरियामधील सर्वांत मोठे शहर आहे. नोवोसिबिर्स्क हे ह्याच नावाच्या ओब्लास्ताचे व सायबेरियन केंद्रीय जिल्ह्याचे राजधानीचे ठिकाण आहे. हे शहर इ.स. १८९३ साली सायबेरियन रेल्वेमार्गावर ओब नदीच्या काठावर वसवण्यात आले.
तोल्माचेवो विमानतळ हा येथील प्रमुख विमानतळ आहे.
युएफा यूरो २०१२ सांख्यिकी
युएफा यूरो २०१२च्या सांखिकी खालील प्रमाणे आहेत.
गोल
६९ गोल : ४ खेळाडूंनी ३ गोल केले, १० खेळाडूंनी २ गोल केले तसेच ३६ खेळाडूंनी १ गोल केला. स्पर्धेत उपांत्य फेरी चालू होई पर्यंत १ स्वयंगोल झाला.
ठळक अक्षरातील खेळाडू स्पर्धेत कार्यरत.
असिस्ट
६० असिस्ट: ४ खेळाडू ३ गोल, ७ खेळाडू २ गोल, ३६ खेळाडू १ गोल.
सांखिकी माहिती
ठळक सर्वात जास्त
वाकडे सद्य स्कोर सांखिकी
ठळक देशाच्या रकाण्यातील संघ, स्पर्धेत सक्रिय
बाद फेरीतील पेनाल्टी किक ने निकाल लागलेल्या सामन्यांना समसमान मानले आहे.
वर्ग:युएफा यूरो २०१२
जेरोम डेमन
वर्ग : २०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:रिकामी पाने
येओचिवात्ल
"कृपया लेखास संदर्भ देउन लेखाचा विस्तार करावा. प्रस्तावित हेतू साध्य झाल्यावर हा मजकूर काढून टाकावा."
येओचिवातल हा एक नावातल शब्द असून तो स्त्री लढवय्यांसाठी वापरला जातो. त्याचा शब्दशः स्पॅनिशमध्ये (mujer guerrera) भाषांतर केल्यास "स्त्री योद्धी" अथवा "योद्धी" असा होतो.
हे सुद्धा पहा
अ‍ॅझ्टेक संस्कृतीसंदर्भात परिभाषिक सूची
वर्ग:अस्तेक वर्ग:कोलंबस-पूर्व अपूर्ण लेख
मंड्या लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:कर्नाटकमधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
देवगव्हाण
देवगव्हाण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:पुसद तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
झिम्बाब्वे हॉकी संघ
वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ हॉकी संघ वर्ग:रिकामी पाने
गर्भस्राव
भ्रूण किंवा गर्भ स्वतंत्रपणे जगण्यास असमर्थ असतानाच्या अवस्थेत उत्स्फूर्तपणे झालेला गर्भावस्थेचा शेवट म्हणजे गर्भस्राव किंवा उत्स्फूर्त गर्भपात होय. गर्भस्राव हा गरोदरपणाच्या सुरुवातीच्या काळातील सर्वाधिक आढळाचा उपद्रव आहे. प्रेरित गर्भपातापासून या प्रक्रियेचा भेद दर्शविण्यासाठी उत्स्फूर्त गर्भपात हे स्पष्टीकरण वापरले जाते.
पहा
वर्ग:जीवशास्त्र वर्ग:वैद्यकशास्त्र
إجهاض Aborto
बोत्स्वाना हॉकी संघ
वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ हॉकी संघ वर्ग:रिकामी पाने
चारोटी
भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव २५ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ९२० कुटुंबे राहतात. एकूण ४५२० लोकसंख्येपैकी २३१९ पुरुष तर २२०१ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ५८.१० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ६९.३१ आहे तर स्त्री साक्षरता ४६.१९ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ७०४ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १५.५८ टक्के आहे. वाडवळ, भंडारी, आगरी, आणि आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
रायतळी, शेळटी, पिंपळशेतखुर्द, वाधाणे,रानशेत, वाघाडी, सुर्यानगर, वारोटी,कासाखुर्द,भिसेनगर, सारणी ही जवळपासची गावे आहेत.चारोटी गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
अचकणहळ्ळी
अचकणहळ्ळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
एडी मैलेट
वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक सामना अधिकारी वर्ग:रिकामी पाने
मराठी संत
महाराष्ट्राला संतांची पुरातन परंपरा आहे. या संतांनी महाराष्ट्राला व मराठी भाषेला वाङ्मयाचा मोठा वारसा दिला आहे. निवांत वेळी आपली कामे आटपून माणसाने भगवंताचारणी लीन व्हावे. चांगले आचरण करावे. भेद भाव टाळावा. संत तुकाराम महाराज यांच्या अभंगात ४०० वर्षांपूर्वी आपल्याला त्यांनी पर्यावरणाचा संदेश दिला आहे. ज्ञानेश्वारानी सामान्य जनाला कळेल अश्या भाषेत गीता ओव्या लिहिल्या. गोरा कुंभार, चोखामेळा एकनाथ महाराज यांसारख्या संतांनी आपल्या रोजाच्या जीवनतील दाखले देत  जनमानसाच्या मनावर संस्कार केले.
पंढरपूर येथे यमाई तुकाई तलावाच्या काठावर ‘नमामि चंद्रभागा योजने’अंतर्गत येणाऱ्या तुळशी उद्यानाच्या भिंतीवर चित्रमय संतमेळा साकारला आहे. अडीच एकर क्षेत्रातील काही भागावर हे उद्यान वसले असून, त्याच्या संरक्षण भिंतीवर २१ संतांच्या चरित्राची चित्रमालिका मुंबईच्या ‘जे. जे. स्कूल ऑफ आर्ट’च्या विद्यार्थ्यांनी साकारली आहे.
आधुनिक संत
*
मंगेश तेंडुलकर
मंगेश तेंडुलकर (निधन : पुणे, ११ जुलै, २०१७) हे एक मराठी हास्य-व्यंग्य-चित्रकार असून त्यांनी काही विनोदी पुस्तकेही लिहिली आहेत. त्यांचे अनेक ललित लेख नियतकालिकांमधून प्रसिद्ध झाले आहेत. त्यांच्या व्यंगचित्रांचीं अनेकदा प्रदर्शने भरत. त्यांच्या हस्ते पुस्तकांची उद्‌घाटने होत. ते व्याख्यातेही होते.मंगेश तेंडुलकर हे प्रसिद्ध मराठी नाटककार विजय तेंडुलकर यांचे लहान बंधू आहेत. मंगेश तेंडुलकर यांना रघुनाथ तेंडुलकर, लीला तेंडुलकर , विजय तेंडुलकर व जेष्ठ अर्थशास्त्रज्ञ सुरेश तेंडुलकर ही भावंडे होती.
तेंडुलकर एक उत्तम वाचक होते. त्यांनी आपल्या व्यंगचित्रांच्या दुनियेमध्ये रमताना पुस्तकांशी फारकत घेतली नव्हती. वडिलांचे पुस्तकांचे दुकान असल्याने त्यांना वाचनाची लहापणापासूनच सवय होती. सुरुवातील नोकरी व्यवसाय करता करता व्यंगचित्रे काढणाऱ्या तेंडुकलकरांनी वाचन आणि व्यंगचित्रे अशा दोन्ही आवड एकाच वेळेस जोपासल्या होत्या. वयाच्या साठीनंतर त्यांनी कॅरिकेचर प्रकार हाताळला; तसेच वयाच्या साठीनंतर त्यांनी महाभारत आणि मनाचे श्लोक वाचायला घेतले. वाचनाला वय, वेळ, काळाचे कोणतेही बंधन नाही आणि वाचन हे महत्त्वाचे आहे असे तेंडुलकर म्हणत.
वर्तमानपत्रांतून, नियतकालिकांमधून किंवा दिवाळी अंकांमधून प्रसिद्ध झालेले लेख
== पुरस्कार ==
वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
जेरुसलेम
जेरुसलेम ही इस्रायल देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. जेरुसलेम हे जगातील सर्वात जुन्या व पौराणिक शहरांपैकी एक आहे. यहुदी धर्मामध्ये जेरुसलेम शहर पृथ्वीवरील सर्वात पवित्र तर इस्लाम धर्मामध्ये तिसरे सर्वात पवित्र ठिकाण मानले जाते. तसेच जेरुसलेम येथे अनेक ऐतिहासिक ख्रिस्ती स्थळे व वास्तू आहेत.
जेरुसलेमचा ताबा व अखत्यारी हे इस्रायल-पॅलेस्टाइन दरम्यान सुरू असलेल्या भांडणाचे प्रमुख कारण आहे. पूर्व जेरुसलेम कायदेशीर रित्या जरी वेस्ट बँकचा भूभाग असला तरी तेथील अनेक जागांवर इस्रायलने लष्करी कब्जा करून अतिक्रमण केले आहे.
हे सुद्धा बघा
वर्ग:इस्रायलमधील शहरे वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे वर्ग:जेरुसलेम
इजिप्त हॉकी संघ
वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ हॉकी संघ वर्ग:रिकामी पाने
प्रजकता
जीवशास्त्रात स्त्रीने किती वेळा अपत्याला जन्म दिलेला आहे ती संख्या दर्शविणारी तांत्रिक/पारिभाषिक संज्ञा म्हणजे प्रजकता होय. वीस ते चोवीस आठवड्यांदरम्यानच्या घडामोडी आणि बहुसगर्भता यांच्या बाबतीत प्रजकतेमध्ये गोंधळ निर्माण होऊ शकतो.
पहा
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
दुस्तर हा घाट आणि थांग (कादंबरी)
'दुस्तर हा घाट’ आणि ’थांग' हे गौरी देशपांडे यांनी लिहिलेल्या दोन मराठी कादंबऱ्यांचे एकत्रपणे प्रकाशित झालेले पुस्तक आहे. हे पुस्तक इ.स. १९८९ साली मौज प्रकाशनाने पहिल्यांदा प्रकाशित केले.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
काजळसरा
काजळसरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
बहुसगर्भता
एकाच गरोदरपणात अखेरीपर्यंत जेव्हा एकाहून अधिक गर्भ टिकून राहतात तेव्हा बहुसगर्भता किंवा बहुजन्मता निर्माण होते. अपत्यांच्या संख्येवरून बहुसगर्भतेस विविध नावे दिली जातात. दोन व तीन बहुसगर्भता साधारणे आढळतात, त्यांना अनुक्रमे जुळे आणि तिळे म्हणतात.
पहा
वर्ग:जीवशास्त्र
चित्रदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ
चित्रदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ भारताच्या कर्नाटक राज्यातील मतदारसंघ आहे.
तेल अवीव
तेल अवीव याफो (वापरातील नाव: तेल अवीव) हे इस्रायल देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. तेल अवीव इस्रायलचे आर्थिक केंद्र व देशातील सर्वांत श्रीमंत शहर आहे. तेल अवीव मध्यपूर्वेतील सर्वांत महागडे तर जगातील १७वे महाग शहर आहे.
वर्ग:इस्रायलमधील शहरे *
इ.स. ६७१
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. ६७१ वर्ग:इ.स.च्या ६७० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
एफ.से. आउग्सबुर्ग
'''एफ.से. आउग्सबुर्ग''' (Fußball-Club Augsburg 1907 e. V.) हा जर्मनी देशाच्या आउग्सबुर्ग शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १९०४ साली स्थापन झालेला हा क्लब सध्या जर्मनीमधील फुसबॉल-बुंडेसलीगा ह्या सर्वोत्तम लीगमधून फुटबॉल खेळतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:जर्मन फुटबॉल क्लब वर्ग:आउग्सबुर्ग
कबूतर
कबूतर, किंवा पारवा (शास्त्रीय नाव:Columba livia, कोलंबा लिविया; इंग्लिश:Rock Pigeon/Rock Dove, रॉक पीजन/रॉक डोव्ह), ही कपोताद्य कुळातील पक्ष्यांची प्रजाती आहे. हे साधारणतः ३२ सें. मी. आकारमानाचे, निळ्या राखाडी रंगाचे पक्षी असतात. यांच्या पंखावर दोन काळे, रुंद पट्टे असतात, तर याच्या शेपटीच्या टोकावर काळा भाग असतो, मानेवर आणि गळ्यावर हिरवे-जांभळे चमकदार ठिपके असून, पंखाखाली पांढुरका रंग असतो, यांच्या चोची काळ्या रंगाच्या असतात, डोळे आणि पाय लाल रंगाचे असतात. नर-मादी दिसायला सारखेच असतात. यांचा आवाज खोल, गंभीर, गूटर-गूं, गूटर-गूं असा असतो.
हा पक्षी रंगाने पांढरा शुभ्र असल्यास त्याला कबूतर आणि पारव्या रंगाचा असल्यास त्याला पारवा म्हणतात.
हे पक्षी मूलतः युरोप, उत्तर आफ्रिका, आशिया खंडांमध्ये आढळतात. लहान-मोठी शहरे, खेडी, शेतीचे प्रदेश, धान्य कोठारे, रेल्वे स्थानके, जुन्या इमारती, किल्ले, इत्यादी सर्व ठिकाणी हे पक्षी सहजपणे राहू शकतात.
खाद्य
विविध प्रकारची धान्ये हे कबुतरांचे प्रमुख अन्न आहे. ज्वारी, पांढरी करडी, काळे हरभरे, शेंगदाने इ. सर्व मिश्रण.
प्रजनन
कबुतरांचा प्रजनन काळ जवळजवळ वर्षभर आहे. हे पक्षी मिळेल ते साहित्य वापरून घरटे तयार करतात किंवा इतर पक्ष्यांनी सोडून दिलेली घरटी वापरतात.कबुतर दोन अंडी एका वेळी देतात...
बाह्य दुवे
<references group="टीप"/>
वर्ग:पक्षी
इल्युसिनिअन मिस्टरीज
प्राचीन ग्रीसमधील इल्युसिस इथे डिमिटर व पर्सेफनी या देवतांच्या पंथासाठी दरवर्षी घेतले जाणारे इल्युसिनिअन मिस्टरीज्‌ हे दीक्षा समारंभ होते. प्राचीन काळातील सर्व गूढांपैकी ह्या समारंभांना सर्वाधिक महत्त्व होते. यांच्याशी संबंधित कार्ये, समारंभ आणि श्रद्धा गुप्त राखल्या जात आणि अज्ञातकाळापासून त्यांचे अभिरक्षण केले जात होते. दीक्षा घेणाराला असा विश्वास असे की मृत्यूनंतर त्याला चांगले बक्षीस मिळेल.
पहा
वर्ग:गूढवाद वर्ग:ग्रीस
आंब्याचीवाडी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:जत तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
हासन लोकसभा मतदारसंघ
बाह्य दुवे
वर्ग:कर्नाटकमधील लोकसभा मतदारसंघ वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
एस.के. उथप्पा
'''एस.के. उथप्पा''' (२ डिसेंबर, इ.स. १९९३:कूर्ग, कर्नाटक, भारत - ) हा भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. हा भारताकडून २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये खेळला.
ब्राझील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
ब्राझील फुटबॉल संघ (Seleção Brasileira de Futebol) हा ब्राझील देशाचा राष्ट्रीय फुटबॉल संघ आहे. ब्राझील फुटबॉल संघटना (Confederação Brasileira de Futebol) ही संस्था ब्राझील संघाचे कामकाज सांभाळते. ब्राझील फुटबॉल संघ इ.स. १९२३ सालापासून फिफाचा तर इ.स. १९१६ पासून कॉन्मेबॉलचा सदस्य आहे. आजवर पाच वेळा फिफा विश्वचषक जिंकलेला ब्राझील हा फुटबॉलच्या इतिहासामधील सर्वात यशस्वी संघ असून तो जगातील सर्वात बलाढ्य संघांपैकी एक मानला जातो.
बाह्य दुवे
फु वर्ग:दक्षिण अमेरिकेमधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ वर्ग:कॉन्ककॅफ
कोलासिब
कोलासिब हे भारताच्या मिझोरम राज्यातील एक शहर आहे.
वर्ग:मिझोरममधील शहरे वर्ग:कोलासिब जिल्हा
कांदेगाव
संदर्भ
वर्ग:देवळी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
सावता माळी
संत सावता माळी (जन्म : इ.स. १२५०; समाधी : इ.स. १२९५) हे एक मराठी संतकवी होते. अरण (तालुका-माढा; जिल्हा-सोलापूर) हे सावतोबांचे गाव होय. दैवू माळी हे सावता महाराजांचे आजोबा म्हणजे वडिलांचे वडील होते. ते पंढरीचे वारकरी होते. त्यांना दोन मुले होती. पुरसोबा आणि डोंगरोबा. पुरसोबा हे धार्मिक वळणाचे होते. शेतीचा व्यवसाय सांभाळून ते भजन-पूजन करीत असत. पंढरीची वारी करीत असत. त्यांचा विवाहही त्याच पंचक्रोशीतील सदू माळी यांच्या मुलीशी झाला. या दांपत्याच्या पोटी सावतोबांचा जन्म झाला. या घराण्याचे मूळ गाव मिरज संस्थानातले औसे होय. दैवू माळी (आजोबा) अरण या गावी स्थायिक झाले.
संत सावता माळी यांच्या बद्दल संत नामदेव म्हणतात:- धन्य ते अरण, रत्नांचीच खाण। जन्मला निधान सावता तो।। सावता सागर, प्रेमाचा आगर। घेतला अवतार माळ्या घरी।।
सावता माळी यांनी भेंड गावचे ‘भानवसे रूपमाळी’ हे घराणे असलेल्या जनाई नावाच्या मुलीशी लग्न केले. तिने उत्तम संसार केला. त्यांना विठ्ठल व नागाताई अशी दोन अपत्ये झाली. सावता माळी यांनी सेना न्हावी, नरहरी सोनार यांच्याप्रमाणेच त्यांनीही आपल्या व्यवसायातील वाक्प्रचार, शब्द अभंगांत वापरले आहेत. तत्कालीन मराठी अभंगाच्या भाषेत नव्या शब्दांची, नव्या उपमानांची त्यामुळे भर पडली.
अन्य माहिती
संत सावता महाराज हे संत ज्ञानेश्वरांच्या प्रभावळीतले ज्येष्ठ संत होते. यांचा काळ इ.स. १२५० ते १२९५चा आहे. (संत ज्ञानेश्वरांचा काळ इ.स. १२७५ ते १२९६ आहे.) ‘साव’ म्हणजे खरे तर शुद्ध चारित्र्य, सज्जनपणा. सावता हा भाववाचक शब्द होय. सावपणा असा याचा अर्थ होतो. सावता महाराज लहानपणापासून विठ्ठलभक्तीमध्ये रममाण झाले. फुले, फळे, भाज्या आदी पिके काढण्याचा त्यांचा पारंपरिक व्यवसाय होता. ‘आमची माळियाची जात, शेत लावू बागाईत’ असे ते एका अभंगात म्हणतात.
ऐहिक जीवनात कर्तव्यकर्मे करीत असतानाच काया-वाचे-मने ईश्र्वरभक्ती करता येते, हा अधिकार सर्वांना आहे. ‘न लगे सायास, न पडे संकट, नामे सोपी वाट वैकुंठाची’ असा त्यांचा रोकडा अनुभव होता. त्यांनी जनसामान्यांना आत्मोन्नतीचा मार्ग दाखविला. यांना केवळ ४५ वर्षांचे आयुष्य लाभले. धार्मिक प्रबोधनाचे व भक्तिप्रसाराचे कार्य त्यांनी निष्ठेने व्रत म्हणून आचरिले. समरसता आणि अलिप्तता यातील विलक्षण समतोल त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात प्रकर्षाने जाणवतो. त्यांचे केवळ ३७ अभंग उपलब्ध आहेत. अरण येथे आषाढ वद्य चतुर्दशी, शके १२१७ (दि. १२ जुलै, १२९५) रोजी संत सावता महाराज अनंतात विलीन झाले. आजही पंढरपूरच्या श्री विठ्ठलाची पालखी वर्षातून एकदा खास त्यांना भेटावयास येत असते.
अरण येथे आषाढ वद्य चतुर्दशी, शके १२१७ (दि. १२ जुलै, १२९५) रोजी संत सावता महाराज अनंतात विलीन झाले असे मानले जाते. परंतु या दिनांकाविषयी मतभेद आहेत असे कळते. कालनिर्णय दिनदर्शिकेत सावता माळी यांची पुण्यतिथी २५ जुलै (साल?) अशी दर्शवली आहे.
सावता माळी हे कर्तव्य आणि कर्म करीत राहणे हीच खरी ईश्वरसेवा अशी प्रवृत्तिमार्गी शिकवण देणारे सत आहेत. वारकरी संप्रदायातील एक श्रेष्ठ आणि ज्येष्ठ संत म्हणून त्यांचा लौकिक आहे. श्री विठ्ठल हेच त्यांचे परमदैवत होते. ते कधीही पंढरपूरला गेले नाहीत. प्रत्यक्ष पांडुरंगच त्यांना भेटावयास आले. ते कर्ममार्गी संत होते. ‘कर्मे ईशु भजावा’ हीच त्यांची वृत्ती होती. पंढरपूरच्या विठ्ठलाची पालखी वर्षातून एकदा खास त्यांना भेटावयास येत असते.
त्यांनी अध्यात्म आणि भक्ती, आत्मबोध आणि लोकसंग्रह, कर्तव्य आणि सदाचार याची बेमालूम सांगड घातली. धर्माचरणातील अंध:श्रद्धा, कर्मठपणा, दांभिकता व बाह्य अवडंबर याबाबत त्यांनी कोणाचीच भीडभाड ठेवली नाही. त्यावर सतत कोरडे ओढले. अन्त:शुद्धी, तत्त्वचिंतन, सदाचार, निर्भयता, नीतिमत्ता, सहिष्णुता इत्यादी गुणांची त्यांनी भलावण केली. ईश्र्वराला प्रसन्न करून घ्यावयाचे असेल तर योग-याग-जप-तप, तीर्थव्रत, व्रतवैकल्ये या साधनांची बिलकूल आवश्यकता नाही. केवळ ईश्र्वराचे अंतःकरणपूर्वक चिंतन हवे आहे.
लोकप्रिय अभंग
‘आमची माळियाची जात, शेत लावू बागाईत’
'कांदा मुळा भाजी अवघी |विठाबाई माझी’'
’'लसुण मिरची कोथंबिरी | अवघा झाला माझा हरि ||’
अनासक्त वृत्तीने ईश्र्वरार्पण बुद्धीने केलेला प्रपंचच परमार्थ होतो, हीच त्यांची जीवननिष्ठा होती. त्यांना मोक्ष-मुक्ती नको होती. ‘वैकुंठीचा देव आणू या कीर्तनी’ ही त्यांची प्रतिज्ञा होती
‘स्वकर्मात व्हावे रत, मोक्ष मिळे हातो हात।’ ‘सावत्याने केला मळा। विठ्ठल देखियला डोळा।’ या ओळींतून त्यांची जीवननिष्ठाच स्पष्ट होते. त्यांच्या अभंगांत नवरसांपैकी वत्सल, करुण, शांत, दास्य-भक्ती हे रस आढळतात. सावतोबांची अभंगरचना रससिद्ध आहे.
‘योग-याग तप धर्म । सोपे वर्म नाम घेता।। तीर्थव्रत दान अष्टांग। याचा पांग आम्हा नको।। हाच विचार त्यांनी आग्रहाने मांडला. नामसंकीर्तनावर त्यांनी जास्त भर दिला. सर्वसंगपरित्याग करण्याची जरुरी नाही. प्रपंच करता करता ईश्वर भेटतो. ‘प्रपंची असूनि परमार्थ साधावा। वाचे आळवावा पांडुरंग मोट, नाडा, विहीर, दोरी। अवघी व्यापिली पंढरी,’
चित्रपट
भक्तिचा मळा या चित्रपटातील सुमधुर गीते पुढीलप्रमाणे :- १)आमुचि माळीयाची जात, २)कुणीतरी सांगा हो सांगा, ३)जाऊ चला पंढरीला, ४)येऊन जा बिगी बिगी, ५)दयाळू धन्वंतरी श्रीहरी, ६)हरी वाजवि मंजुळ मुरली, ७)कांदा मुळा भाजी अवघी विठामाई माझी, ८)विश्वाचे हे अमुचे वैभव गाजे, ९)सोड सोड ना कान्हा, १०)नामाचिया बळे न भिऊ सर्वथा, ११)त्यो येनार येनार गं अपुल्या मळ्यांत गं, १२)राजा पंढरीचा हरी माझा आला
संदर्भ
सावता माळी वर्ग:इ.स. १२५० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १२९५ मधील मृत्यू वर्ग:इयत्ता ८ वी बालभारती अभ्यासक्रम संदर्भलेख
विश्वकर्मा
त्यांनी 'विश्वकर्मा वास्तुशास्त्र' या ग्रंथाची रचना केली.ब्रह्माच्या इच्छेनुसार त्यांनी नित्य नवीन औजारे शोधलीत.त्यांना सौर उर्जा वापरण्याचे व त्या उर्जेच्या नियंत्रणाचे ज्ञान प्राप्त होते. सूर्याचे या शक्तिचा वापर करून त्यांनी विष्णू शिव व इंद्रासाठी क्रमाने सुदर्शन चक्र, त्रिशूळ व विजय रथ निर्माण केला.ते हरहुन्नरी होते.अन्य विविध शास्त्रांच्या निर्माणात, त्याचे नियम ठरविण्यात,व त्या त्या शास्त्रांच्या विकासास त्यांनी हातभार लावला.शस्त्रे व अस्त्रे, अलंकार, विमान आदिंचेही त्यांनी निर्माण केले.सुमारे १२०० च्या जवळपास यंत्र-तंत्र,शस्त्रास्त्रे व साधनांच्या त्यांनी निर्मिती केली.पांडवांसाठी मयसभा बनविणारा मयासूर त्यांचा शिष्यच होता. श्री विश्वकर्मा पूजा दिवस हा हिंदू देव, दैवी शिल्पकार, विश्वकर्मा यांच्यासाठी उत्सवाचा दिवस आहे.[3] त्यांना स्वयंभू आणि जगाचा निर्माता मानले जाते. त्यांनी द्वारका हे पवित्र शहर वसवले जेथे कृष्णाने राज्य केले, माया संमेलन पांडव, आणि देवांसाठी अनेक भव्य शस्त्रे बनवणारे होते. त्याला निर्माता, अभियंता, वैज्ञानिक, विश्वाचा निर्माता असे म्हणतात.या पाच शास्त्रज्ञांपैकी बिल्डर झाले, अनेक शास्त्रज्ञ बिल्डर आहेत. ', याचा उल्लेख ऋग्वेदात आहे, आणि त्याचे श्रेय स्थापत्य वेद, यांत्रिकी आणि वास्तुशास्त्राचे विज्ञान आहे. विश्वकर्माचे विशेष पुतळे आणि चित्रे सहसा प्रत्येक कामाच्या ठिकाणी आणि कारखान्यात स्थापित केली जातात.
.
वेदांमध्ये उल्लेख
ऋग्वेदात विश्वकर्मा सूक्त या नावाने 11 स्तोत्रे लिहिलेली आहेत. ज्याच्या प्रत्येक मंत्रावर ऋषी विश्वकर्मा भवन देवता इत्यादी लिहिलेले असते. हे सूक्त यजुर्वेदाच्या १७ व्या अध्यायात आले आहे, सुक्त मंत्र १६ ते ३१ अशा १६ मंत्रांमध्ये आले आहे. नंतरच्या वेदांमध्येही त्याचा विशेषण म्हणून वापर अज्ञात नाही, ते प्रजापतीचे विशेषण म्हणूनही आले आहे. पूर्ण परमात्म्याने हे जग निर्माण केले आहे. मातेच्या उदरातही त्यांनी आपले पालनपोषण केले आहे. जर आपण आपले प्राचीन ग्रंथ, उपनिषदे आणि पुराणे इत्यादींचे निरीक्षण केले तर आपल्याला असे दिसून येईल की विश्वकर्मा शिल्पी हे केवळ मानवच नव्हे तर देव देखील त्यांच्या विशेष ज्ञानामुळे आणि विज्ञानामुळे पूजतात. आजही। भगवान विश्वकर्मा, मनु, माया, त्वष्ठ, शिल्पी आणि देवग्याचे हे पाच पुत्र शस्त्रे बनवून जग निर्माण करतात. लोकांच्या कल्याणासाठी अनेक गोष्टींचा निर्माता आणि घरे, मंदिरे आणि इमारती, मूर्ती इत्यादी बांधणारा आणि अलंकार निर्माण करणारा तो आहे. आजही सोनार, लोहार,सुतार, कुंभार, कासार इत्यादी समाज त्यांना आपले दैवत मानतात. भारतात दिनांक १७ सप्टेंबर हा दिवस विश्वकर्मा दिन आणि त्यांची जयंती म्हणुन साजरा करण्यात येतो.
विश्वकर्माची पाच रूपे आणि अवतारांचे वर्णन आपल्या धर्मग्रंथांमध्ये आणि शास्त्रांमध्ये आढळते.
वर्ग:हिंदू दैवते वर्ग:स्थापत्यकार
कृत्रिम गर्भधारणा तंत्र
सहाय्यक प्रजननी तंत्रज्ञान किंवा कृत्रिम गर्भधारणा तंत्र म्हणजे पूर्णतः कृत्रिम किंवा अंशतः कृत्रिम माध्यमे वापरून गर्भधारणा साधण्याची पद्धत. हे तंत्रज्ञान मुख्यत्वे वंध्यत्वावरच्या उपचारांत वापरले जाते. प्रजननक्षम जोडप्यांमध्येही हे तंत्र काही खास जनुकीय कारणांसाठी वापरले जाते. काचनळीतील फलन, पेशीद्रव्यांतर्गत शुक्राणू अंतःक्षेपण ही सहाय्यक तंत्रांची काही उदाहरणे आहेत.
कृत्रिम गर्भधारणा म्हणजे शरीरबाहेर घडवून आणलेली गर्भधारणा. मूळ लॅटिन इनव्हिट्रो या शब्दाचा अर्थ “काचेच्या उपकरणामध्ये” असा आहे. कृत्रिम गर्भधारणा घडवून आणण्यासाठी शरीराबाहेर पेट्रिबशीमध्ये मानवी स्त्रीबीजांड आणि शुक्राणू यांचा संयोग करण्यात येतो. याला “टेस्टट्यूब  बेबी” असेही म्हणतात. प्रत्यक्षात मुलाचा जन्म अथवा गर्भधारणा परीक्षानलिकेमध्ये (टेस्टट्यूबमध्ये) होत नाही.