cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बृहन्स प्राकृतिक उत्पादने लि
कंपनीने आपल्या ब्रॅंड ग्रीनलीफेसाठी भारताचा सर्वात विश्वसनीय ब्रॅंड पुरस्कार 2016 साला जिंकला.
जमालपूर
जमालपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
मिनेसोटा व्हायकिंग्स
मिनेसोटा व्हायकिंग्स हा मिनीयापोलिस, मिनेसोटा स्थित व्यावसायिक फुटबॉल संघ आहे.
वर्ग:नॅशनल फुटबॉल लीग संघ व्हायकिंग्स
सर्गेई बुबका
सर्गेई नझारोविच बुबका  उंच उडीचा (पोल व्हॉल्ट) विक्रमादित्य म्हणून जगभर ओळखला जातो.
तत्कालीन सोवियेत संघाच्या युक्रेन राज्यातील लुहान्सक शहरात डिसेंबर ४ १९६३ला सर्गेईचा जन्म झाला. त्याचे वडील सेनेत होते तर आई वैद्यकीय कामात मदतनीस म्हणून काम करीत असे. त्या दोघांनाही कोणत्याही खेळाचे ज्ञान नव्हते. सर्गेईचा मोठा भाऊ वासिली बुबका सुद्धा उंच उडी खेळात पारंगत होता. वासिलीने ५.८६ मी.ची उंच उडी मारून वैयक्तिक विक्रम नोंदविला.
सर्गेईने वयाच्या ११ व्या वर्षी वोरोशिलोव्हग्राद येथील चिल्ड्रन अँड युथ स्पोर्ट् स्कुल मध्ये विताली पेत्रोव्ह यांच्याकडून उंच उडी खेळाचे यथासांग प्रशिक्षण घेण्यास सुरुवात केली. खेळातील आणखी तंत्रशुद्ध प्रशिक्षण घेण्यासाठी १९७८ साली गुरू वितालीसह सर्गेई दोनेत्स्क येथे दाखल झाला.
सर्गेईची आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द १९८१ साली युरोपियन ज्युनियर चॅम्पियनशिप मध्ये भाग घेऊन सुरू झाली. या स्पर्धेत सर्गेई ७ व्या क्रमांकावर होता. पण त्यानंतर १९८३ साली हेलसिंकी येथे झालेल्या विश्व स्पर्धेत ५.७० मी. (१८ फु. ८ इं.)ची उंच उडी मारत सर्गेईने आपले पहिले सुवर्ण पदक पटकाविले. तेव्हापासून १९९७ पर्यंत सर्गेई बुबका नावाचे वादळ पोल व्हॉल्ट या खेळात सक्रीय राहिले. सर्गेई बुबका आणि विश्वविक्रम असे पक्के समीकरणच तयार झाले.
सर्गेईने ६.०० मी. किंवा त्यापेक्षा जास्त उंच उडी तब्बल ४५ वेळा मारली आहे. त्या उलट उंच उडीच्या इतिहासात इतर सर्व खेळाडूंनी मिळून ४२ वेळा ६.०० मी किंवा त्यापेक्षा जास्त उंच उडी मारली आहे. त्याने उंच उडीचा राष्ट्रीय विक्रम १८ वेळा तर आंतरराष्ट्रीय विक्रम १७ वेळा मोडला आहे. सर्गेई बुबका आणि विताली पेत्रोव्ह यांनी शोधून काढलेली अभिनव पद्धत नव नवीन विक्रम करण्यास महत्त्वपूर्ण ठरली.
इंटरनॅशनल असोसिएशन फॉर ॲथलेटिक्स फेडरेशन्स (IAAF) ही संस्था दर दोन वर्षांनी जागतिक ॲथलेटिक्स स्पर्धा आयोजित करते. त्यातील सर्गेईचा दबदबा:-
विक्रमादित्य सर्गेई ऑलिंपिक बाबतीत मात्र दुर्दैवी ठरला. त्याच्या काळाता झालेल्या १९८४ सालातील ऑलिंपिक खेळांवर सोवियत संघाने बहिष्कार टाकला होता. १९८८ च्या सोल ऑलिंपिक मध्ये एकमात्र सुवर्णपदक सर्गेईला मिळ्विता आले. १९९२ बार्सिलोना मध्ये तो अपात्र ठरल्याने बाद झाला. १९९६ अटलांटा येथील ऑलिंपिक मध्ये टाचेच्या दुखण्यामुळे सर्गेई भागच घेऊ शकला नाही. तर २००० सालातील सिडनी ऑलिंपिक मध्ये त्याने ५.७० मी.ची उडी मारूनही तो अपात्र ठरला.
वर्ग:युक्रेनचे खेळाडू
नवाळी
नवाळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील ठाणे तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:ठाणे तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
भरत (निःसंदिग्धीकरण)
भरत या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
अंकन (जपानी सम्राट)
अंकन हा जपानचा २७वा सम्राट होता.त्याची नियुक्ती पारंपारिक पद्धतीने झाली होती.त्याच्या जन्म-मृत्युच्या निश्चित तारखा उपलब्ध नसल्या तरी,त्याने सन ५३१-५३५? या दरम्यान राज्य केले असे समजल्या जाते.
वर्ग:जपानी सम्राट वर्ग:इ.स. ५३५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विक्री कौशल्य
वस्तूंच्या विक्री करण्यासाठी विक्रेत्याला पुढाकार घ्यावा लागतो या पुढाकाराच्या तंत्राला विक्री कौशल्य असे म्हंटले जाते. मोठ्या प्रमाणात विपणन करण्यासाठी योग्य माध्यम, उत्पादनाची जाहिरात, बाजारभावाचा अभ्यास, उत्पादनाची योग्य किंमत आणि कार्यपद्धतीची आखणी करावी लागते. तसेच आपल्या उत्पादनाचा इतर उत्पादनांशी तुलनात्मक अभ्यास करून ठेवावा लागतो. आपल्या उत्पादनाची प्रमुख वैशिष्ट्ये विचारत घ्यावी लागतात. याचबरोबर विक्री म्हणजे स्वतःची वस्तू किंवा सेवा खरेदी करण्यासाठी संभाव्य ग्राहकाला उद्युक्त करणे.
काही बाबी
विक्री कौशल्य असण्यासाठी खालील बाबी महत्त्वाच्या आहेत.
वितरणाच्या बाबतीत ग्राहकाच्या मागणीचा आकार आणि स्वरूप, पुरवठ्याच्या शक्यता, विक्रीच्या उत्पादनाची किंमत, उत्पादकाला होणारा निव्वळ नफा आणि वितरकाला द्यावी लागणारी किंमत यांचे प्रमाण या गोष्टी महत्त्वपूर्ण असतात.
वर्ग:व्यवस्थापन वर्ग:व्यावसायिक कौशल्ये
जांभा
जांभा तथा लॅटेराइट हा एक प्रकारचा खडक आहे. हा सहसा उष्ण आणि ओल्या विषुववृत्तीय प्रदेशांत सापडतो. भारतात जांभा दगड कोकणात आढळून येतो. हा खडक लाल रंगाचा असतो. यात लोह आणि बॉंॅंक्साइट खनिजे मोठ्या प्रमाणात असतात. हा अतिशय खडबडीत असतो आणि कातळापेक्षा वजनाने हलका असतो. तसेच सच्छिद्र असतो.
भारतातील खाणीतून काढल्यावर खडकापासून त्याचे तुकडे करतात त्याला चिरा म्हणतात. या चिरा बांधकामासाठी वापरतात. कोकणातील घरे या दगडापासून घरे बांधली जातात. हा १४ इंच लांब ९ इच रुंद ७ इंच उंच अशा आकारात साधारणतः वापरला जातो. वर्ग:खडक वर्ग:भूगोल
हाँग काँग डॉलर
हाँग काँग डॉलर हे हाँग काँगचे अधिकृत चलन आहे.
वर्ग:हाँग काँग वर्ग:चलने
लक्ष्मण
लक्ष्मण (शत्रुघ्नाचा जुळा सख्खा भाऊ) (संस्कृत: लक्ष्मण, चिनी: लोमान; जावी: लक्स्मना, लस्मना; ख्मेर: फ्र्या ल्याक्सा; लाओ: फ्रा लाक्षाना; मलय: लक्समना; मारानाव: मांगावर्ना; तमिळ: इलक्कुवान; थाई: พระลักษมณ์, फ्रा लाक ; युआन: लाख्खाना ;) हा रामायणात उल्लेख असलेला अयोध्येच्या इक्ष्वाकुवंशीय राजा दशरथ व त्याची पत्नी सुमित्रा यांचा एक पुत्र आणि रामाच्या तीन भावांपैकी एक भाऊ होता. त्याला ऊर्मिला नावाची पत्नी होती. तिच्यापासून लक्ष्मणाला अंगद व धर्मकेतु हे दोन पुत्र लाभले. रामायणातील संदर्भांनुसार याने राम व सीता यांना चौदा वर्षांच्या वनवासात सोबत केली, तसेच राम-रावण युद्धादरम्यान रामाच्या पक्षातून लढताना अनेकदा पराक्रम गाजवला.
दशरथाची दुसरी पत्नी सुमित्रा हिला दोन जुळे पुत्र होते, एक लक्ष्मण आणि दुसरा शत्रुघ्न..
वर्ग:इक्ष्वाकु कुळ वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा
कासारवाडी (सिन्नर)
कासारवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ॲस्बरी पार्क, न्यू जर्सी
ॲस्बरी पार्क हे अमेरिकेच्या न्यू जर्सी राज्यातील एक शहर आहे. मॉनमथ काउंटीमधील या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार १६,११६ होती. २०१०पासून ही संख्या ४.८% कमी होती.
वर्ग:न्यू जर्सीमधील शहरे वर्ग:मॉनमथ काउंटी (न्यू जर्सी)
बुलढाणा तालुका
बुलढाणा तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील बुलढाणा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
वर्ग:बुलढाणा जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
हम कौन हैं?
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
मापटेमळा
मापटेमळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील आटपाडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:आटपाडी तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
साखरा बुद्रुक
साखरा बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:केळापूर तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
कुचिपुडी
कुचिपुडी ही आंध्र प्रदेश मधील नृत्यशैली आहे. हिला 'अट्ट भागवतम' असेही म्हटले जाते.
आंध्र प्रदेशातील या नृत्यशैलीचा विकास कृष्णदेव आर्य यांच्या काळात इ.स. १५१० ते १५३० या काळात झाला. इ.स.पूर्व दुसऱ्या शतकापूर्वी या कलेचा उगम झाला असून आंध्र प्रदेशातील भागवतार ब्राह्मणांकडून हे नृत्य सांभाळले गेले. वैष्णव भक्तीने ओतप्रोत भरलेला हा नृत्यप्रकार आहे. सहाव्या शतकातील भक्तिसंप्रदायाची चळवळ पुढे नेण्यात या कलाप्रकाराचे विशेष योगदान आहे. कुचिपुडी या गावात रामायणातील कथा या गीत,नृत्य आणि अभिनयाच्या माध्यमातून सादर करणारे नट समूह आहेत. त्यांना 'कुशीलव' असे म्हणतात. यामध्ये अधिकतर पुरूष पात्रांचा सहभाग असतो. भरतनाट्यम आणि ओडिसी नृत्यशैलीचा समन्वयही या नृत्यप्रकारात साधला गेलेला दिसतो. सतराव्या शतकात सिद्धेन्द्र योगी यांनी कुचिपुडी गावातील युवकांना बरोबर घेऊन हा कलाप्रकार जगासमोर आणला.
वैशिष्ट्य
हिंदू धर्म आणि त्यातील पौराणिक कथा यांची परंपरा जतन करून ठेवण्याचे महत्त्वाचे कार्य या नृत्यशैलीने केले आहे. विशेषतः वैष्णव संप्रदायाशी संबंधित अनेक कथा आणि आख्यायिका या शैलीने सादर केल्या जातात. मंदिरे, राजदरबार यांच्या जोडीनेच सार्वजनिक उत्सवांमधेही हा नृत्यप्रकार सादर होताना दिसतो. हे नृत्य एकल पद्धतीनेही केले जाते.
शैली
"शब्दम्" या प्रकाराची प्रधानता यामधे असते, भरतनाट्यम प्रमाणेच यात तिल्लाना हा प्रकारही सादर होतो. पदलालित्य हे या शैलीचे महत्त्वाचे अंग मानले जाते. नृत्याच्या शेवटी कलाकार थाळीमध्ये नर्तन करतो. हे नृत्य स्वतंत्र आणि लचकदार पद्धतीने केले जाते. लास्य आणि तांडव या दोन्हीचे मिश्रण यात असते. या पद्धतीला रंगमंच सादरीकरणासाठी आणण्याचे श्रेय सीतेद्र योगी यांना दिले जाते. या नृत्यात प्रारंभी चार वेदातील निवडक मंत्र म्हटले जातात. त्यानंतर गणेश स्तुती म्हटली जाते. सूत्रधार हे पात्र रंगमंचावर येऊन या नृत्यनाट्याची रूपरेषा सांगते. प्रत्येक नर्तक हा तालाच्या साथीने नृत्य करीत रंगमंचावर प्रवेश करतो. संस्कृत कवी जयदेव यांच्या गीतगोविंद या काव्याचा प्रभाव या नृत्यावर विशेष आहे. या काव्यायातील राधा आणि कृष्ण यांच्या प्रेमाची काव्ये या नृत्यात सादर केली जातात.
राजाश्रय
विजयनगर साम्राज्याचा राजा कृष्णदेवराय तिसरा हा साहित्य आणि काव्याचा जाणकार होता. त्याने या नृत्याला प्रोत्साहन दिले. इसवी सन १६७८ मध्ये गोवळकोंडा येथील नवाब अब्दुल हुसेन तनहिशा याचा कुचिपुडी गावात तळ होता. त्या दरम्यान त्याने तरुण नर्तक सिद्धेन्द्र योगी याचे नृत्य पाहिले आणि आनंदाने त्याला गौरव म्हणून ताम्रपट दिला ज्यामध्ये हे गाव भागवत नृत्य कलाकारांना इनाम दिले गेले.
पोशाख
या नृत्यासाठी नर्तक वापरीत असलेला पोशाख हा भरतनाट्यम नृत्यशैलीच्या पोशाखासारखाच असतो.
प्रसिद्ध कलाकार
वेम्पतिचिन्ना सत्यम्, सी.रामाचारियोलु हे या शैलीचे प्रमुख अध्वर्यु मानले जातात. वेदान्तम सत्यनारायण, यामिनी कृष्णमूर्ती, शोभा नायडू, वैजयन्तीमाला, मल्लिका साराभाई, सुधा नायर हे या नृत्यशैलीचे प्रसिद्ध कलाकार आहेत. वेदान्त लक्ष्मी नारायण शास्त्री यांनी या नृत्याचा एकल सादरीकरण प्रकार प्रचारात आणला.
हे ही पहा
नृत्य आंध्र प्रदेश
संदर्भ
वर्ग:कुचिपुडी वर्ग:कला वर्ग:भारतीय कलाकार वर्ग:रामायण वर्ग:आंध्र प्रदेश
पोप ग्रेगोरी आठवा
पोप ग्रेगोरी आठवा (इ.स. ११०० किंवा इ.स. ११०५ - डिसेंबर १७, इ.स. ११८७) हा ऑक्टोबर २५, ११८७ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.
इ.स. २१
समाप्ती
वर्ग:इ.स. २१ वर्ग:इ.स.च्या २० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
20er
पोप ग्रेगोरी आठवा
ग्रेगोरी ०८ वर्ग:इ.स. ११८७ मधील मृत्यू ग्रेगोरी ०८ वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आइनस्टाइनची क्षेत्र समीकरणे
आइनस्टाइनची क्षेत्र समीकरणे (आक्षेस) किंवा आइनस्टाइनची समीकरणे हा आइनस्टाइनच्या सामान्य सापेक्षतेतील १० समीकरणांचा संच असून तो द्रव्य आणि उर्जेमुळे अवकाशकाल वक्र होते आणि त्यामुळे निर्माण होणारे गुरुत्वाकर्षणाची मूलभूत अन्योन्यक्रियेचे स्पष्टीकरण करतो.
गणिती रूप
आइनस्टाइनचे क्षेत्र समीकरणे (आक्षेस) खालीलप्रमाणे लिहितात. :
येथे, हे रिसी वक्ररेषा प्रदिश, R\, ही अदिश वक्रता,  हे मेट्रिक प्रदिश (सामान्य सापेक्षता)मेट्रिक प्रदिश, \Lambda\, हा वैश्विक स्थिरांक, G\, हा न्यूटनचा गुरुत्व स्थिरांक, c\, हा निर्वातातील प्रकाशाचा वेग, आणि  हे ताठरता-ऊर्जा प्रदिश.
संदर्भ
वर्ग: भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
भारतातील राजमान्य पक्षी
भारतातील केंद्रशासीत प्रदेश / राज्यांचे मानचिन्ह असलेले पक्षी
रितुपर्णो घोष
ऋतुपर्ण घोष हे एक भारतीय बंगाली चित्रपट दिग्दर्शक आहेत. त्यांच्या दिग्दर्शनावर  स्वीडिश दिग्दर्शक  इमार बारिमान यांचा प्रभाव आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:बंगाली भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक वर्ग:भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक
मत्सर
मत्सर ही एक नकारात्मक भावना आहे. मत्सर म्हणजे द्वेष, जळावू वृत्ती, दुसऱ्याची भरभराट, प्रगती सहन न होणे.(ईर्ष्या,जलन). एखाद्याचा आनंद किंवा क्षमता पाहण्यास सक्षम नसणे. ज्याला इतरांचे सुख पाहून मत्सर होतो,हेवा वाटणे. काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद आणि मत्सर या सहा भावनांना षड्रिपू (सहा शत्रू) असे म्हणतात.
इ.स. २२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. २२ वर्ग:इ.स.च्या २० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
20er
चिमणी पाखरं
चिमणी पाखरं  हा २००१ मध्ये प्रदर्शित झालेला मराठी चित्रपट असून महेश कोठारे यांनी याचे दिग्दर्शन केले आहे. सचिन खेडेकर आणि पद्मिनी कोल्हापुरे हे प्रमुख कलाकार आहेत.
वसंत सीताराम ताम्हणकर
वसंत सीताराम ताम्हणकर हे ज्ञान प्रबोधिनीचे दुसरे संचालक होते.
यांचा जन्म नाशिक जिल्ह्यातील पिंपळगाव बसवंत गावी झाला. त्यांनी मानसशास्त्रात संशोधन करून डॉक्टरेट मिळवली. त्यांनी ज्ञान प्रबोधिनीत जवळ जवळ ५२ वर्ष विनावेतन पूर्ण वेळ काम केले.
ते ज्ञान प्रबोधिनी सोलापूर संस्थेचे कार्याध्यक्ष होते. उस्मानाबाद येथिल हराळी गावात किल्लारी भूकंपा नंतर पुनर्वसनाचे काम केले.
त्यांचे न्युमोनियाने ८ मे २०१७ रोजी निधन झाले. ते ८५ वर्षाचे होते.
यांना आण्णा असे टोपणनाव होते.
वर्ग:ज्ञान प्रबोधिनी वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
कीरत चोइथराम बाबाणी
वर्ग:सिंधी साहित्यिक वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अर्थ (धर्म)
अर्थ म्हणजे इष्ट (इच्छिलेली गोष्ट) किंवा उद्दिष्ट होय.अर्थ आध्यात्मिक प्रगतीमध्ये अडथळा आणत नाही, परंतु धर्माच्या (योग्य आचरण) तत्त्वावर आधारित, कमावले आणि वापरले तर त्याचे समर्थन करते. जेव्हा अर्थ धर्माद्वारे प्राप्त होतो तेव्हा त्याचा खरा हेतू साध्य होतो. अर्थ संपत्तीसह एक सन्माननीय जीवन देते जे एखाद्याच्या कुटुंबाची आणि आश्रितांची काळजी घेण्यास मदत करते.याचा अर्थ "जीवनाचे साधन" किंवा क्रियाकलाप आणि संसाधने जे एखाद्या व्यक्तीला ज्या स्थितीत राहू इच्छितो त्या स्थितीत राहण्यास सक्षम करतात.अर्थ व्यक्ती आणि सरकार दोघांनाही लागू होतो. एखाद्या व्यक्तीच्या संदर्भात, अर्थामध्ये संपत्ती, करिअर, जीवन जगण्यासाठी क्रियाकलाप, आर्थिक सुरक्षा आणि आर्थिक समृद्धी यांचा समावेश होतो. हिंदू धर्मात अर्थाचा योग्य पाठपुरावा हे मानवी जीवनाचे महत्त्वाचे उद्दिष्ट मानले जाते.सरकारी स्तरावर अर्थामध्ये सामाजिक, कायदेशीर, आर्थिक आणि सांसारिक बाबींचा समावेश होतो. उचित अर्थशास्त्र हे शासनाचे महत्त्वाचे व आवश्यक उद्दिष्ट मानले जाते.हिंदू परंपरांमध्ये, अर्थ मानवी जीवनाच्या इतर तीन पैलू आणि उद्दिष्टांशी जोडलेला आहे: धर्म (सद्गुणी, योग्य, नैतिक जीवन), काम (आनंद, कामुकता, भावनिक पूर्तता) आणि मोक्ष (मुक्ती, आत्म-वास्तविकता). एकत्रितपणे, जीवनाच्या या चार परस्पर-अनन्य उद्दिष्टांना पुरुषार्थ म्हणतात.
वर्ग:हिंदू तत्त्वज्ञान
जांब (आर्वी)
जांब हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
कर्तारसिंग दुग्गल
कर्तार सिंग दुग्गल (जन्म इ.स. १९१७ - मॄत्यू जानेवारी २६, इ.स. २०१२ ) हे एक पंजाबी भाषेतील कवी, कादंबरीकार, व लघुकथा लेखक आहेत. .
कर्तार सिंग यांचा जन्म ब्रिटिश भारतात रावळपिंडी जिल्ह्यातील धमाल या गावी झाला. त्यांनी पंजाबीसह इंग्रजी, उर्दू, हिंदी इत्यादी भाषांमध्येही लिखाण केले आहे. त्यांच्या पुस्तकांची अनेक भारतीय व परकीय भाषांमध्ये भाषांतरे झाली आहेत. फिलॉसॉफी ऍंड फेथ ऑफ सिखिसम्‍ या त्यांच्या पुस्तकाचा मराठी अनुवाद आ. ह. साळुंखे यांनी शीख धर्मातील धर्मनिरपेक्ष जाणिवा या नावाने केला आहे.
संदर्भ व नोंदी
दुग्गल, कर्तारसिंग वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
घोंगडी
घोंगडी, घोंगडे किंवा कांबळे हे महाराष्ट्रात प्राचीन काळापासून वापरले जाणारे अंथरूण आणि पांघरूण आहे. याचा उपयोग ग्रामीण भागात विशेषतः होतो. घोंगडी किंवा कांबळे म्हणजे सामान्यपणे कच्च्या लोकरीपासून बनविलेले सैलसर विणीचे जाडेभरडे कापड. हे बहुधा काळे वा करडे असून अंथरण्या-पांघरण्यासाठी वापरतात. रुंदीच्या दिशेत दोन घोंगड्या शिवून बनविलेल्या वस्त्राला कांबळा म्हणतात.
आयुर्वेदात उल्लेखणीय असलेली आणि सणासुदीला उपयोगात येणारी,आपल्या आजोबांची घोंगडी ही सध्या नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहे.
पारंपारिक खड्डा मागावर घोंगड्या बनवणारे अस्सल ग्रामीण धनगर कलाकार आज बोटांवर मोजण्या इतपत राहिलेले आहेत. आज महाराष्ट्र, कर्नाटक, तेलंगणा, बिहार भागातील शेवटच्या पिढीतील कलाकार अखेरची घटका मोजत आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:पारंपरिक व्यवसाय वर्ग:हातमाग वर्ग:पांघरण्याची साधने वर्ग:अंथरण्याची साधने
सोनके
कोरेगांव तालुका, सातारा जिल्हा. महाराष्ट्र ४१५५२५
सोनके गाव हे सातारा जिल्ह्यातील वसना नदीच्या काठावर वसलेले गाव आहे.
सोनके हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
नाव
सोनके म्हणजे "सोन्याचे" गाव असे म्हटले जाते..
भूगोल
सोनके गाव हे वाठार रेल्वे स्टेशनच्या वायव्य दिशेस ८ किलोमीटर अंतरावर, वाठार-वेळे या रस्त्यावर आहे. गावाच्या पश्चिमेस वसना नदी व चवणेश्वरचा डोंगर आहे. गावाची शेती चारी दिशांना आहे. सोनके गावाच्या बाजूला पिंपोडे बु., वाघोली, चौधरवाडी, करंजोखोप, जगतापनगर, नांदवळ व भावेनगर ही गावे आहेत.
गावकरी
सोनक्याचे मूळ रहिवासी आसबे व धुमाळ असून, सध्या गावात शिंदे, भोईटे, बर्गे, जाधव, पवार, निंबाळकर्, कदम, चव्हाण, यादव, सुतार, गुरव, साठे, गंगावणे, शेख, इनामदार, सय्यद, आतार्, शिकलगार्, कांबळे, मोरे, वाठारकर, वेदपाठक, अचपळ, इथापे, चिंचकर, किरवे, नाईक, घोरपडे, जगताप, कोरडे, काकडे, वर्पे, अशा आडनावाची कुटुंबेपण आहेत.
ग्राम दैवत
काळ भैरवनाथ हे सोनके गावाचे ग्रामदैवत आहे. गावाचे रहिवासी भैरवनाथाला "नाथसाहेब" या नावाने संबोधतात. नाथसाहेबांचे गावात फार सुंदर असे मंदिर असून मंदिराचा परिसर अतिशय पाहण्यासारखा आहे. गावकरी नाथसाहेबांची जत्रा दरवर्षी अश्विन महिन्याच्या चौथ्या रविवारी भरते..
ग्रामव्यवस्था
गावाला स्वतःची ग्रामपंचायत आहे. गावाची स्वच्‍छता, पाणी व्यवस्था व गावाच्या घरपट्टी कराचा कारभार ग्रामपंचायत पाहते.
शिक्षण व्यवस्था
गावामध्ये इयत्ता दहावीपर्यंत शि़क्षणाची सोय आहे. गावात ३ बालवाडी वर्ग आहेत. प्राथमिक (पहिली ते सातवी) शिक्षण "जीवन शिक्षण विद्यामंदिर" या शाळेतून दिले जाते तर माध्यमिक (आठवी ते दहावी) हे शिक्षण वाघोली गावातल्या भारत विद्यामंदिर या हायस्कूलमधून दिले जाते. हायस्कूलच्या नवीन इमारतीचे बांधकाम साताऱ्याच्या आदर्श ग्रुप बिल्डर्स व डेव्हलपर्स यांनी स्वखर्चाने करून दिले आहे.
शेती व्यवस्था
शेती हा गावकऱ्यांचा मुख्य व्यवसाय आहे.
ठळक घटना
१९८३ - ८ वी ते १० वी वर्ग असलेल्या हायस्कूलची स्थापना. २०१० - हायस्कूलच्या नवीन इमारतीचे बांधकाम पूर्ण.
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो.हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
किस किस की किस्मत
किस कीस की किस्मत हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
मनुएल गोम्स दा कॉस्टा
गोम्स दा कॉस्टा, मनुएल गोम्स दा कॉस्टा, मनुएल वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १८६३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९२९ मधील मृत्यू
ला जेटी
ला जेटी (फ्रेंच: La jetée ) हा इ.स. १९६२ सालचा फ्रेंच भाषेतील विज्ञानपट गटातील कृष्णधवल लघुचित्रपट आहे. कालप्रवासाच्या संकल्पनेवर आधारित या चित्रपटाचे दिग्दर्शन क्रिस मार्करने केले होते. चित्रपटाची लांबी फक्त २८ मिनिटे इतकी आहे. हा लघुचित्रपट असला, तरी हा चलचित्रपट नसून यात स्थिर चित्रांची सलग मालिका आहे. कथेतील पात्रांना थेट संवाद नसून पार्श्वभूमीला निवेदकामार्फत प्रसंगानुरूप निवेदन आहे. टाईम मासिकाने इ.स. २०१० साली कालप्रवासावर आधारित सर्वोत्कृष्ट विज्ञानपटांत याला स्थान दिले होते.
या चित्रपटावरूनच प्रेरित होऊन टेरी जिलिअम या दिग्दर्शकाने इ.स. १९९५मध्ये ट्वेल्व्ह मंकीज हा इंग्रजी चित्रपट बनवला होता.
कथानक
ज्याला आपल्या लहानपणची एका क्रूर घटनेची आठवण त्रास देत असते, पण त्या घटनेचा अर्थ काही वर्षांनी कळतो, अशा माणसाची  ही कथा आहे. तिसरया महायुद्धापूर्वी एका संध्याकाळी एक लहान मुलगा आपल्या आईवडलांबरोबर पॅरीसच्या ऑर्ली विमानतळावर फिरण्यासाठी गेला असतां, त्याला तेथे एक तरुणी दिसते. थोड्याच वेळात तिचा चेहेरा आणि भोवतालच्या जमावातील माणसांचे भेदरलेले चेहरे पाहून त्याला कळते की, तेथे कोणाचातरी मृत्यू झालेला आहे.यानंतर काळ जातो व तिसरे महायुद्ध होते. पॅरीस सकट सर्व जग उद्ध्वस्त होते. सर्वत्र किरणोत्सर्ग पसरल्या मुळे मानव जात जमिनीखाली राहण्यास सुरुवात करते. आता शास्त्रन्यांचे सध्याच्या स्थितीतून बाहेर पडण्याचे मार्ग शोधतात. पण प्राप्त परिस्थीत मध्ये काही मार्ग नसतो. तेव्हा ते भूतकाळातून वा भविष्यकालातुन मदत मिळवायचे प्रयत्न करतात. त्यासाठी कालप्रवासाची मदत घेतली. यात प्रयोग म्हणून युद्धात कैदी झालेल्यांना वापरले जाते. सुरुवातीलाच दाखवलेला लहान मुलगा आता अशाच एका जमिनीखालील तळात कैदी आहे. कालप्रवास हे प्रचंड मानसिक तणावाचे काम असते त्यामुळे सर्वच जण त्यास झेलु शकत नाहीत. प्रयोग दरम्यान काही मरतात, काही वेडे होतात तर काही कोमात जातात. म्हणुन शास्त्रज्ञ मानसिक दृष्ट्या कणखर व्यक्ती शोधु लागतात. जे भुतकाळाची आठवण सहजपणे काढु शकतात त्यांची निवड करण्यास प्राधान्य दिले जाते. यासाठी कैद्यांच्या स्वप्नांवर पाळत ठेवतात.
कथेच्या नायकाला आपल्या लहानपणाची विमानतळावरील आठवण सतत सतावत असते. पण त्यामुळेच प्रयोगासाठी त्याची निवड होते. शास्त्रज्ञ त्याला प्रयोगाची माहिती देऊन प्रथम भुतकाळात पाठवतात. तिसरया महायुद्धापूर्वीचा काळ. यात नायक फिरतो अन् एका क्षणी त्याला लहानपणी पाहिलेल्या घटनेतली तरुणी पुन्हा दिसते. त्यांची दोघांची नजरानजर होते. काही दिवसांना तो बोलायचा प्रयत्न करतो व ती ही प्रतिसाद होते. काही दिवसांनी त्यांच्यात मैत्री होते व दोघे पॅरिस मध्ये फिरु लागतात. काही दिवसांत ते एकमेकांच्या प्रेमात पडतात. प्रयोगादरम्यान नायक सतत भुतकाळात नसतो. त्याचे नियंत्रण शास्त्रज्ञ करत असतात. त्याला वारंवार माघारी बोलवतात व पुन्हा भुतकाळात पाठवतात. त्या तरुणीनेही त्याचे हे मध्येच सोडुन जाणे पुन्हा परतने स्वीकारले असते. पण एके दिवशी शास्त्रज्ञ त्याला परत बोलवतात व आता भुतकाळाचे प्रयत्त्न थांबवुन भविष्यकाळात पाठवण्याचे ठरवतात. मुळात भुतकाळातील प्रवास हा प्रशिक्षणा सारखा असतो ज्याजोगे व्यक्तीला कालप्रवासाची सवय व्हावी व त्याचा उपयोग करून त्यांना अनोळखी भविष्यकाळात संचार करण्याची मानसिक तयारी व्हावी.
बरयाच प्रयत्नांनी नायक भविष्यकाळात प्रवेश करु शकतो. तो बघतो की भविष्यकाळ आश्वासक आहे, समृद्ध आहे. मानव जात पुन्हा उभी राहिली आहे. तो भविष्यातील मानवांकडे मदतीची याचना करतो पण ते नकार देतात. तेव्हा नायक म्हणतो त्याप्रकारे तुम्ही मानवजातीचा भविष्यकाळ आहात तेव्हा स्वतःच्या अस्तित्वासाठी तुम्हाला मला म्हणजे तुमच्या भुतकाळाला मदत द्यावीच लागेल. भविष्यातील मानव त्याला त्यांच्यात प्रवेश देत नाहीत पण मदत म्हणुन मानवजातीच्या उर्जेच्या मागणी पुरवठा करणारी यंत्रना देतात.
नायक आता परत येतो, संशोधक त्याच्या कडुन यंत्रणा घेतात व त्याची रवानगी पुन्हा तुरुंगात होते. नायकाच्या मनात विचार चालु असतात. संशोधकांच्या दृष्टीने त्याचा उपयोग आता संपलेला असतो. लवकरच त्याला मारले जाईल. अशात भविष्यातील मानव त्याला भेटायला येतात. त्यांचे मत परिवर्तन झालेले असते व ते त्याला आपल्यातील एक मानुन त्याला त्यांच्या समवेत भविष्यात न्यायला तयार असतात. पण विचारपुर्वक नायक वेगळीच मागणी करतो. तो भविष्याएवजी भुतकाळा जाण्याची इच्चा व्यत्क करतो. त्याला वाटत असते ती तरुणी अजुन त्याची वाट बघत असेल. भविष्यातील मानव त्याची मागणी पूर्ण करतात आणि त्याला भुतकाळात पाठवतात.
नायक आता पुन्हा त्याच विमानतळावर असतो जे त्याच्या बालपणाच्या आठवणीत दिसत असते. ही गोष्ट नायकाला जाणवते. तो त्याला स्वतःच्या लहाणपणाच्या वयात आपल्या आई वडिलां सोबत पहातो, ती तरुणी तेथेच उभी असते. तिच्या जवळ जाण्यासाठी तो धावतो. त्याचवेळी त्याच्यावर प्रयोग करणारा एक शास्त्रज्ञ तिथे बंदुक धरून दिसतो. बहुतेक त्याचाच माग काढत आल असावा. काही क्षणात तो नायकावर गोळ्या झाडतो आणि नायक खाली कोसळतो. त्याचवेळी आपल्या अखेरच्या क्षणात नायकाला समजते. आपण आपल्या बालपणी स्वतःचाच मृत्यु पाहिला होता!!
वर्ग:फ्रेंच भाषेमधील चित्रपट वर्ग:इ.स. १९६२ मधील चित्रपट
लोभ
लोभ ही एक नकारात्मक भावना आहे. लोभ म्हणजे एखाद्या पदार्थाच्या प्राप्तिची उत्कट इच्छा.आसक्ती, लालसा, लालूच, सोस, हव्यास, हाव. काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद आणि मत्सर या सहा भावनांना षड्रिपू (सहा शत्रू) असे म्हणतात. भगवद्गीतेत भगवान कृष्ण म्हणतात
काम, क्रोध आणि लोभ हे आत्मनाशाचे त्रिविध द्वार आहेत, म्हणून या तिघांपासून दुर राहिले पाहिजे.
वर्ग:भावना
रामायण
रामायणामध्ये २४,००० श्लोक असून ते ७ कांडांमध्ये विभागले आहेत. रामायणाची मुख्य कथा अयोध्येचा राजपुत्र रामाची पत्‍नी सीतेचे रावणाकडून अपहरण, आणि तत्पश्चात रामाकडून रावणाचा वध अशी आहे. ग्रंथानुसार वाल्मीकी ऋषींनी रचलेल्या या काव्याचा रामाच्या मुलांनी (लव-कुश) प्रचार केला.
नंतरच्या काळातील संस्कृत काव्यांच्या छंद रचनाशैलीवर रामायणाचा गाढा प्रभाव दिसून येतो. रामायणाचा उल्लेख नीतिकथा, तात्त्विक व भक्तिसंबंधित चर्चांमध्ये येतो. राम, सीता, लक्ष्मण, भरत, हनुमान व कथेचा खलनायक रावण आदी पात्रे भारतीय सांस्कृतिक प्रज्ञेचा हिस्सा बनले आहेत. रामायणाचा प्राचीन भारताच्या प्रमुख साहित्यकृतींवर व भारतीय उपखंडातील कला व संस्कृतीवर सखोल प्रभाव दिसतो. प्रभावित कृतींमध्ये इ.स.च्या १६व्या शतकातील मराठी संत एकनाथ, हिंदी भाषा कवी तुलसीदास, इ.स.च्या १३व्या शतकातील तामिळ कवी कंब, इ.स.च्या २०व्या शतकातील मराठी कवी गजानन दिगंबर माडगूळकर आदी प्रमुख होत.
रामायणाचा प्रभाव आठव्या शतकापासून भारतीय वसाहत असलेल्या आग्नेय आशियामधील इंडोनेशिया (जावा, सुमात्रा व बोर्नियो) थायलंड, कंबोडिया, मलेशिया, व्हिएतनाम व लाओस आदी देशांच्या साहित्य, शिल्पकला, नाटक या माध्यमांवरही पडलेला आढळतो.
रामायणातील कांडे
रामायणाच्या अनेक ठिकाणी पूर्ण व अपूर्ण अशी अनेक हस्तलिखिते सापडली आहेत. यांतील सर्वात जुने हस्तलिखित ११व्या शतकातील आहे. वाल्मीकी रामायणाच्या प्रतींच्या उत्तर भारत व दक्षिण भारत प्रदेशातील अनेक प्रादेशिक आवृत्त्या मिळाल्या आहेत. रामाचे जन्मापासून ते अवतारसमाप्तीपर्यंतचे जीवन सांगणारे रामायण हे सात कांडांत(प्रकरणांत) विभागले आहे.
रामायणातील नीतिपाठ
वाल्मीकी ऋषींनी त्यांच्या रामायणात रामाच्या रूपाने आदर्श जीवन कसे असावे याचा नीतिपाठ प्रस्तुत केला आहे. मानवी जीवन क्षणभंगुर असून भोगलालसेचा त्याग करून रामाप्रमाणे आदर्श जीवन व्यतीत करावे, यातच मानवाचे कल्याण आहे असा वाल्मीकी रामायणचा अभिप्राय आहे.
१. गुणवान - नीतिवंत
२. वीर्यवान- शूर
४. कृतज्ञ ,
५. सत्यवाक्य – सत्यवचनी
६. दृढवृत्त – आत्मविश्वासी,
७. चरित्र्यवान – चारित्र्य चांगले असणारा,
८. सर्वभूतहित – सर्व जीवांचे हित बघणारा
९. विद्वान
१०. समर्थ
११. सदैक प्रियदर्शन – ज्याचे दर्शन सदा सुखकर आहे असा
१३. जितक्रोध –क्रोध जिंकलेला ,
१४. द्युतिमान् – कांती सुंदर असलेला ,
१६. ''कस्य बिभ्यति देवाश्च जातरोशस्य संयुगे' - ज्याच्या कोपास देवताही घाबरतात असा.
रामायणातील राम स्वतःस मनुष्यच म्हणवितो. (आत्मानं मानुषं मन्ये), पण, रावणाला असुर, राक्षस व देवता मारू शकणार नाही अस रावणाला वरदान असल्यामुळे रावणाचा वध करण्यासाठी विष्णूनेच मनुष्य रूपात अवतार घेतला होता.
रामायणाचा काळ
परंपरेने या महाकाव्याची घटना हिंदू कालगणनेच्या तिसऱ्या युगात - त्रेतायुगात (सत्ययुगात) घडली. रचयिते वाल्मीकी हे सुद्धा या महाकाव्यातील एक सक्रिय पात्र होते.
रामायणाची भाषा पाणिनीय काळापेक्षाही जुनी संस्कृत भाषा आहे. महाभारत व रामायण यांच्या संस्कृतमध्ये फरक दिसतात. रामायणाच्या मूळ कृतीची रचना इ.पू. पाचव्या शतकात सुरू झाली व अनेक शतके चालली. मूळ स्वरूपात अनेक फेरफार होऊन रामायणाचे सध्याचे स्वरूप तयार झाले. रचनाकालाच्या अभ्यासासाठी भाषेचे स्वरूप हा पायाभूत आधार आहे.
रामायणाच्या कथेचा काळ याहून पुरातन असू शकतो. रामायणाची पात्रांची नावे - राम, सीता, दशरथ, जनक, वसिष्ठ, विश्वामित्र हे वाल्मीकी रामायणापूर्वीच्या ब्राह्मणग्रंथांत व वेदांत आढळतात. रामायणाची मुख्य पात्रे वहिसुव(?), ब्रह्मा, विष्णू वा वेदोक्त देवता नाहीत. महाभारत-रामायणांच्या रचनेनंतर या देवता लोकप्रिय झाल्या.
सामान्यपणे, रामायणाचे दुसरे कांड ते सहावे कांड हे भाग या महाकाव्याचे प्राचीनतम भाग मानले जातात. पहिले बालकांड व शेवटचे उत्तरकांड नंतर मूळ प्रतीस जोडले आहे. बालकांड व अयोध्याकांड यांतील घटना गंगेच्या खोऱ्यातील प्रदेशाची व प्राचीन भारतातील १६ जनपदांची (मगध व कोसल प्रदेश) परिचिती दाखवतात. या भागांचे राजकीय व भौगोलिक वर्णन रामायणात आहे.
रामायणाच्या अरण्यकांडात राक्षस, विचित्र प्राणी आदींचे काल्पनिक वर्णन आढळते. इतिहासकार एच.डी. सांकलिया यांनी रामायणाचा काळ सुमारे इ.पू. चौथ्या शतकातला असल्याचे प्रतिपादले आहे. तर इतिहासकार ए.एल. भाषम हे रामकाळ इ.पू. ७व्या वा ८व्या शतकाचा असल्याचे मानतात.
रामायणाची कथा सहा हजार वर्षे जुनी असू शकते.
’रामायणाचा खगोलशास्त्रीय शोध’ (प्रकाशक - पुष्पक प्रकाशन, २०१५) या प्रफुल्ल मेंडकी यांनी लिहिलेल्या पुस्तकात रामायणातील वेगवेगळ्या घटना किती वर्षांपूर्वी घडल्या ते निश्चित करण्याचा प्रयत्‍न केला आहे.
विभिन्न भाषांतरे/रूपांतरे
अनेक जानपद कथांमध्ये रामायणाच्या कथेचे विविध रूपांतरे दिसतात. उत्तर भारतातील रामायणकथा दक्षिण भारतातील व आग्नेय आशियामधील प्रचलित रूपांतरांपेक्षा भिन्न आहेत. रामायणाचा कथासंप्रदाय थायलंड, कंबोडिया, मलेशिया, लाओस, व्हिएतनाम व इंडोनेशिया देशांमध्ये प्रचलित आहे.
मलेशियातील काही रूपांतरांत लक्ष्मणास रामापेक्षा जास्त महत्त्व दिले आहे. या रूपांतरांत राम दुय्यम व दुर्बल भूमिकेत आहे.
वाल्मीकी रामायणात रामचरित्राचे वर्णन आहे, तर वाल्मीकी यांनीच लिहिलेल्या अद्भुत रामायणात सीतेच्या चरित्र कथनाला प्राधान्य दिले आहे.
लाओसमध्ये रामायणाचे फ्रा लाक फ्रा राम या नावाने रूपांतर केले गेले.
काम (धर्म)
काम हे हिंदू धर्मात दिलेल्या चार पुरुषार्थांपैकी एक आहे. इतर तीन अर्थ, धर्म आणि मोक्ष आहेत. यांना मानवाच्या शोधातील मनुष्याचे मुख्य उद्दिष्ट समजले जाते. याचा शब्दशः अर्थ आनंद, परमसुख असा होतो. प्रामुख्याने काम म्हणजे आनंद किंवा कामुक्ता असे समजले जाते. पण हे यापेक्षाही अधिक आहे, यामध्ये कला,संगीत, प्रेम आणि अंतरंगाचा समावेश होतो. हिंदू धर्मानुसार पूर्ण जीवनाचा काम ही एक महत्त्वपूर्ण अंग आहे. काम ही मनुष्याच्या अंतरंगात होणारी एक इच्छा आहे जी प्राप्त करण्यासाठी तो उत्सुक असतो आणि त्यानुसार आपले कर्म देखील करतो आणि हीच इच्छा मनुष्याच्या जीवन उद्देशांसोबत जोडली जाते. काम ही एक अशी भावना आहे ज्यामध्ये मनुष्य आनंदाच्या शोधात असतो त्याबद्दल तो बरेच काही शिकतो, त्याच्या भावना सुद्धा त्या सोबत जोडल्या जातात. ही एक आनंदाची प्रक्रिया असून अनुभवा अगोदर दरम्यान व नंतर असणारी एक कल्याणकारी भावना आहे आणि यामध्ये जे काही आपण आपल्या इंद्रिया मार्फत अनुभवतो त्यामध्ये पूर्णपणे उपस्थित असणे हे होय. याचा उद्देश आपल्या इच्छापूर्तीसाठी असतो यामधून आपल्याला समाधान व संतुष्टी प्राप्त होते. या पासून समाधान मिळणे हे मनुष्याचे उद्दिष्ट असले पाहिजे नाकी त्यामध्ये फसून त्याला सर्वस्व बनवणे नाही. काम हा मनुष्याला मनुष्याला व्यक्ती जीवनामध्ये आनंद सुख शांती मिळवण्याचा एक यज्ञ आहे. कामाबद्दल वात्स्यायन यांच्या कामसूत्र या ग्रंथामध्ये विस्तारपणे लिहिले आहे. परंतु त्याला एक लैंगिक सुखासाठीचे मार्गदर्शक पुस्तक असे समजले जाते, परंतु यामध्ये पवित्र, शालिन जीवनाचे मार्गदर्शन आहे यामध्ये प्राकृतिक प्रेम, पारिवारिक जीवन आणि मानवी जीवनाच्या आनंददायक कार्याचे वर्णन केले आहे हे पुस्तक काम देव किंवा रतिला समर्पित नसून ते विद्येच्या देवी सरस्वतीला समर्पित केलेले आहे
रामायण
भारतीय रूपांतरे
भारतात विविध काळांत लिहिलेली रामायणे परस्परांपासून भिन्न आहेत. १८व्या शतकात मराठी भाषेत श्रीधरपंतांनी रामायण रचले. १४-१५व्या शतकात कुमार वाल्मीकी यांनी कानडीत तोरवे रामायण नावाने रूपांतर केले. कानडीत कुवेंपु यांनी श्री रामायण दर्शनम्‌ व रंगनाथ शर्मा यांनी  "कन्नड वाल्मीकि रामायण" नावाची रामायणे लिहिली.
वडझिरे
वडझिरे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
रामायण
भारतीय रूपांतरे
१२व्या शतकातील तमिळ कवी कंब यांनी "रामावतारम्" अथवा कंबरामायण ग्रंथ रचिला. संत एकनाथांनी "भावार्थ रामायण" हा काव्यग्रंथ मराठी भाषेत लिहिला. हिंदी भाषा भाषेचे प्रसिद्ध रामायण १५७६ सालात तुलसीदास यांनी श्री रामचरित मानस नावाने रचले. रामायणाच्या रूपांतरित आवृत्त्या गुजराती कवी प्रेमानंद यांनी १७व्या शतकात, बंगाली कवी कृत्तिवास यांनी १४व्या शतकात, उडिया कवी बलरामदास यांनी १६व्या शतकात, तेलुगू कवी रंगनाथ यांनी लिहिल्या..
काम (धर्म)
हिंदु साहित्यामध्ये
काम ही संकल्पना वेदातील काही प्राचीन श्लोकांमध्ये आढळते. उदाहरणार्थ, ऋग्वेदाच्या १० व्या मंडलात प्रचंड उष्णतेने विश्वाच्या निर्मितीचे वर्णन केले आहे. सुक्त १२९ मध्ये ४ श्लोकात असे म्हटले आहे: (ऋग्वेद- 10.129.4 )
वडझिरे
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४१ सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.पर्यंत असते.
काम (धर्म)
हिंदु साहित्यामध्ये
'''कामस्तदग्रे समवर्तताधि मनसो रेतः परथमं यदासीत | सतो बन्धुमसति निरविन्दन हर्दि परतीष्याकवयो मनीषा || सृष्टीची इच्छा प्रथम भगवंताच्या मनात निर्माण झाली. तीच पहिली गोष्ट होती जी मनात विश्वाचे बीज रुजली. विद्वानांनी बुद्धीने विचार केला आणि असत् मधून सत् जाणुन घेतले.
रामायण
भारतीय रूपांतरे
रामायणाच्या काही उप-रूपांतरांत रावण अहिरावण - महिरावण रूपात येतो.
वडझिरे
संदर्भ
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
रामायण
भारतीय रूपांतरे
केरळच्या "मापिळ्ळे रामायण" या रामायण रूपात रामायण लोकगीतांमध्ये गुंफण्यात आले आहे.
काम (धर्म)
हिंदु साहित्यामध्ये
ब्रहदारण्यक उपनिषद, हिंदू धर्मातील सर्वात जुन्या उपनिषदांपैकी एक, कोणत्याही इच्छेचा संदर्भ देण्यासाठी काम हा शब्द वापरतो:
'''मनुष्यामध्ये इच्छा (काम) असते, '''जशी त्याची इच्छा, तसाच त्याचा निर्धार, '''जसा त्याचा निश्चय आहे, तसे त्याचे कृत्य आहे. त्याचे कृत्य जे काही असेल ते त्याला प्राप्त होते.
रामायण
भारतीय रूपांतरे
हंपी येथे विजयनगर साम्राज्याचे अवशेष आहेत. तेथे सुग्रीवन गुहे (सुग्रीवाची गुहा) नावाची गुहा आहे. हे स्थळ सुंदरकांडातील किष्किंधेय वर्णनातील स्थळ असल्याचे मानण्यात येते. या ठिकाणी सुप्रसिद्ध हजारी राम मंदिर आहे.
काम (धर्म)
हिंदु साहित्यामध्ये
वात्स्यायनाचा दावा आहे की कामाचा कधीही धर्म किंवा अर्थ यांच्याशी संघर्ष होत नाही, उलट तिन्ही एकत्र राहतात आणि काम इतर दोन मधून प्रकट होतो.कामसूत्रातील वात्स्यायन खालीलप्रमाणे तीन उद्दिष्टांचे सापेक्ष मूल्य ओळखतो: अर्थ कामाच्या आधी आहे, तर धर्म काम आणि अर्थ या दोन्हीच्या आधी आहे.
रामायण
आग्नेय आशियातील रूपांतरे
आशियाच्या अनेक संस्कृतींवर रामायणाचा प्रभाव पडला आहे. काही देशांच्या राष्ट्रीय महाकाव्यांसाठी रामायण प्रेरणास्थान आहे. चीनचे महाकाव्य "पश्चिमदत्त पयण" याचे काही भाग रामायणावर आधारित आहेत. या महाकाव्याचे "सुन् वुकांग्" पात्र हनुमानाच्या पात्रावर आधारित आहे. इंडोनेशियाच्या जावा प्रदेशातील सुमारे नवव्या शतकातील रूपांतर "काकाविन् रामायण" नावाने ओळखले जाते.यात संस्कृत रामायणाच्या तुलनेत अनेक ठिकाणी भेद आहे. लाओस देशाचे काव्य "फ्रा लक फ्रा लाम" हे सुद्धा रामायणाचे रूपांतर; या नावातील "लक" आणि "लाम" नावे म्हणजे लक्ष्मण व रामाच्या नावांचे लाओ रूपांतर. यात रामाचे जीवन बुद्धाचा पूर्वावतार म्हणून चित्रित केले आहे. मलेशियाच्या "हिकायत्‌ सेरि राम" काव्यात रावणास ब्रह्माच्या वराऐवजी अल्लाचा वर प्राप्त झाल्याचे दाखविले आहे.
काम (धर्म)
हिंदु साहित्यामध्ये
'''धर्म, अर्थ आणि कामाचे पालन करणारा मनुष्य आता आणि भविष्यात सुखाचा आनंद घेतो. '''धर्म, अर्थ आणि काम यांचे एकत्र आचरण करण्यास प्रवृत्त करणारी कोणतीही कृती किंवा कोणत्याही दोनपैकी किंवा त्यापैकी एकही केली पाहिजे. परंतु उरलेल्या दोनच्या खर्चाने त्यापैकी एकाचा सराव करण्यास प्रवृत्त करणारी कृती करू नये.
काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद आणि मत्सर या सहा भावनांना षड्रिपू (सहा शत्रू) असे म्हटले आहे. भगवद्गीतेत भगवान कृष्ण म्हणतात श्री भगवानुवाच '''काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः। '''महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम्।।३.३७।। श्रीभगवान् म्हणतात रजोगुणामुळे उत्पन्न झालेली कामना हीच क्रोध आहे. ही महाशना (ज्याची भूक मोठी आहे) आणि महापापी आहे. यालाच तुम्ही इथे (या जगात) शत्रू माना.
रामायण
आग्नेय आशियातील रूपांतरे
इतर आग्नेय आशियाई रूपांतरांत बालीचे "रामकवच", फिलिपाईन्सचे "मरडीय लावण", कंबोडियाचे "रीम्कर" आणि म्यानमारचे "याम जात्दव" प्रमुख होत.
काम (धर्म)
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:हिंदू तत्त्वज्ञान
रामायण
वर्तमानात रामायण
कानडीतील कुवेंपु यांचे रामायण रामायण दर्शनम व तेलुगू कवी विश्वनाथ सत्यनारायण यांच्या रामायण कल्पवृक्षमु या कृतींस ज्ञानपीठ पुरस्कार लाभले आहेत. अशोक बँकर यांनी इंग्लिश भाषेत रामायणाधारित सहा मालिका कादंबऱ्या लिहिल्या आहेत.
कांचीपुरमच्या गेइटी रेल्वे थिएटर कंपनीने द्राविड स्वाभिमानाची पुनःस्थापना या उद्देशाखाली या महाकाव्याची पुनर्रचना केली. यात रावण विद्वान, राजकारणी, सीता त्याची धर्मपत्‍नी, राम हा एकएक नीतिनियम धाब्यावर टाकणारा लंपट राजकुमार असे दाखविले आहे. रामायणाची ही आवृत्ती पारंपरिक आवृत्तीच्या उलटी असून ती लिहून द्राविड चळवळीस बळ देण्याचा प्रयत्‍न केला गेला.
जैन /पंप रामायण
रामचंद्र चरित पुराण अर्थात पंप रामायण हे कन्नड साहित्यप्रकारात येते. जैन परंपरेनुसार लिहिल्या गेलेल्या पंप रामायणाचा कर्ता आहे- नागचंद्र. अभिनव पंप असेही नामाभिधान असलेले हे चम्पू काव्य आहे.चम्पू काव्यामध्ये गद्य आणि पद्य अशा दोन्ही पद्धतीने विषय मांडलेला असतो. भावनात्मक विषय पद्यात आणि वर्णनात्मक विषय गद्यात अशी याची रचना असते.याचे कन्नड नाव रामचंद्र-चरिते पुराण असे नाव आहे.
उत्तर भारतातील घराघरांत तुलसी रामायणाचे वाचन होते, ते सर्वज्ञात आहे. परंतु पंप रामायणाचा परिचय समाजाला न झाल्याने ते लोकाभिमुख न होता केवळ साहित्य वर्तुळातच सीमित राहिले.
या रामायणाचा कर्ता नागचंद्र याचा काळ इ.स. १०७५ ते ११०० असावा असे मानले जाते. चालुक्य व होयसळ राजांनी नागचंद्राचा सन्मान केला असे मानले जाते. नागचंद्र जैन परंपरेचे उपासक  व गुरुभक्त असून जैन परंपरेविषयी निष्ठा व भक्ती त्यांच्या साहित्यातून दिसून येते.
कथेचा सारांश
मिथीलेचा अधिपती महाराज जनकाची पत्‍नी गर्भवती राहिली. पूर्वजन्मीच्या वैमनस्यातून एक निशाचर त्या गर्भाला नष्ट करण्याची वाट पहात होता. राणीने जुळ्या बालकांना जन्म दिला. या बालकांपैकी मुलाचे अपहरण निशाचराने केले. आकाशमार्गाने जात असता पूर्वजन्मीच्या तपस्येचे स्मरण होऊन निशाचराने त्या बालकाला कोणतीही इजा न करता, अलगदपणे पृथ्वीवर उतरविले. ते बालक हळूहळू पुढे जात रथनुपूर चक्रवालपूरचे महाराज इंदुगती यांना मिळाले. आनंदलेल्या राजाने त्या बाळाचे नाव प्रभामंडल ठेवले. जनकाने ज्योतिषांकडून  आपले दुसरे बालक सुखरूप आहे असे समजून घेतल्यावर कन्येचे नामकरण केले वा तिचे नाव सीता ठेवले. सौंदर्यवती सीता मोठी होऊन शास्त्रादी कलांमध्ये निपुण झाली. (वाल्मिकी रामायणात राजा जनकाला सीता ही शेतामध्ये नांगराच्या फाळाशी सापडली अशी कथा आहे.)
अनेक किरातांकडून होणाऱ्या त्रासामुळे पृथ्वीवर अनाचार माजू लागला. या संकटातून सोडविण्यासाठी मदत करायला जनकाने राजा दशरथाला विनंती केली. त्यावेळी तरुण, अत्यंत पराक्रमी असे दशरथाचे पुत्र राम व लक्ष्मण यांनी त्या किरातांचा पराभव केला. या पराक्रमाने आनंदित झालेल्या जनकाने सीतेचा विवाह रामाशी करण्याचे ठरविले. ही बातमी समजताच नारद उत्सुकतेने पहायला गेले व स्वतःच मोहित झाले. त्यांनी सीतेचे एक चित्र तयार केले व मणिमंडपात ठेवले. प्रभामंडलाने (निशाचराने नेलेला तिचा जुळा भाऊ) सीतेचे ते चित्र पाहिले व त्याने आपल्या वडिलांना तिला मागणी घालायला सांगितले. जनक राजाने हा प्रस्ताव नाकारला. सीतेचा विवाह रामाशी करायचा असल्याचे जनक राजाने सांगितल्यावर इंदुगती राजा चिडला, त्याने त्याच्या कुलातील वज्रावर्त धनुष्यावर प्रत्यंचा चढवून दाखविण्याचे सामर्थ्य रामात असेल तरच सीतेचा विवाह रामाशी करावा असा युक्तिवाद केला. रामाच्या पराक्रमावर विश्वास असलेल्या जनकाने स्वयंवर योजले. देशोदेशीचे राजे हरले, पण रामाने मात्र हे आव्हान पेलले व सीतेने रामाला वरमाला घातली. सागरावर्त नावाच्या धनुष्यावर प्रत्यंचा चढवून लक्ष्मणानेही आपला पराक्रम सिद्ध केला. त्यामुळे चंद्रध्वज राजाने आपल्या अठरा कन्यांचे विवाह लक्ष्मणाशी करून दिले. (वाल्मिकी रामायणात लक्ष्मणाची पत्‍नी म्हणून ऊर्मिला हिचाच उल्लेख सापडतो.)
या पराक्रमामुळे प्रभामंडलाच्या मनात रामाविषयी ईर्ष्या व मत्सर निर्माण झाला. रामावर आक्रमण करण्यासाठी प्रभामंडल निघाला त्यावेळी आपल्या जन्माचे रहस्य समजल्यावर त्याला मूर्च्छा आली. शुद्धीवर आल्यावर त्याला शोक झाला कारण त्याने आपल्या बहिणीचाच लोभ धरला हे त्याला समजले होते. त्यानंतर प्रभामंडलावर राज्य सोपवून राजा इंदुगतीने जैन धर्माची दीक्षा घेतली. सीतेसह अयोध्येस येताना राजा दशरथाने संपूर्ण परिवारासहित भूतहितरत भट्टारकांचे दर्शन घेतले. अयोध्येस आल्यावर दशरथाने रामाला राज्यभार स्वीकारण्यास सांगितले. भरताने विरक्त होऊन वडिलांसह तपस्येसाठी जाण्याची इच्छा व्यक्त केली. ते ऐकून कैकेयी दुःखी  झाली वा तिने दशरथाकडे भरतासाठी चौदा वर्षांपर्यंत राज्यभार मागितला. हे ऐकून सर्वजण व्यथित झाले, परंतु रामाने चौदा वर्षे दिग्विजयासाठी बाहेर पडण्याचे जाहीर केले. सीता वा लक्ष्मणही रामासह निघाले. प्रयाणाला निघताना राम-सीता –लक्ष्मणाने रत्‍नभवनात जाऊन जिनदेवांचे आशीर्वाद घेतले. विविध नगरांमधून प्रवास करीत असताना राम-लक्ष्मणांनी वाटेवर आड आलेल्या शत्रूंचा नाश केला. विनयाने सामोरे आलेल्या राजांची मैत्री स्वीकारली.या राजांना त्यांची मदत झाली त्यांनी राम व लक्ष्मण यांच्याशी आपापल्या कन्यांचे विवाह करून दिले. (वाल्मिकी रामायणात श्रीराम हा एकपत्‍नी आदर्श पती म्हणून मान्यता पावला आहे.)  कर्णध्वज नावाच्या सरोवराकाठी शांतीच्या अपेक्षेने अणुव्रत स्वीकारलेल्या एका गिधाडाला सीतेने आपला पुत्र मानले- हा जटायू! दंडकारण्यात रहात असताना एक प्रसंग घडला- रावणाची बहीण चंद्रनखी  हिचा मुलगा अरण्यात तप करीत होता.अनवधानाने राम-लक्ष्मणाकडून त्याची हत्या झाली. ते ऐकून खर व दूषण रामावर चालून गेले. सीतेला एकटी सोडून जाण्यापेक्षा लक्ष्मणाने युद्ध करावे व गरज भासल्यास लक्ष्मण रामाला बोलावून घेईल असे ठरले. युद्धभूमीवर लक्ष्मण पराक्रम गाजवीत असताना रावणाने एका शक्तिदेवतेला वश केले. लक्ष्मणाच्या मदतीसाठी रामाला खोटी हाक त्या देवतेने मारली व ती ऐकून, सीतेला एकटे सोडून राम युद्धासाठी आला. त्यानंतर राम-लक्ष्मणांच्या लक्षात आले की कोणी मायावी शक्तीने हा कट रचला होता. परंतु तोपर्यंत रावणाने सीतेचे हरण केले होते. जटायूकडून त्यांना ही बातमी समजली. सुग्रीव, जांबुवंत, हनुमान यांच्या भेटीनंतर शोकाकुल राम-लक्ष्मणांनी रावणाचे पारिपत्य करण्याचे ठरविले. त्यापूर्वी हनुमानाने लंकेत जाऊन सीतेची भेट घेतली व स्व-पराक्रमाने लंकेची नासधूस केली. ते सारे पाहून रावण अतिशय रागावला. नभोगमन – विद्या बलाने राम-लक्ष्मणासह सर्व सैन्य आकाशमार्गे लंकेच्या रणभूमीवर येऊन पोहोचले. युद्धात लक्ष्मणाने वीरश्री गाजविली. रावणाने फेकलेल्या सुदर्शन चक्रानेच रावणाचा नाश करण्याची आज्ञा रामाने लक्ष्मणाला केली व त्यानुसार  लक्ष्मणाने रावणाचा वध केला! ( वाल्मीकी रामायणात श्रीरामानेच दशानन रावणाचा वध केला आहे.)
रावणाच्या निधनानंतर त्याची पत्नी मंदोदरी हिने ४८,००० विद्याधर स्त्रिया व आपल्या कुटुंबासह जिनव्रताची दीक्षा घेतली. सीतेसह अयोध्येला सुखरूप परत आल्यावर राम-लक्ष्मणांनी ज्या ज्या कन्यांचे पाणिग्रहण केले होते त्यांनाही अयोध्येला बोलावून घेतले.
एके रात्री सीतेला दोन स्वप्ने पडली. एका स्वप्नात  दिसले की दोन बाण तिच्या मुखात प्रवेश करीत आहेत व दुसऱ्या स्वप्नात ती पुष्पक विमानातून खाली पडली आहे. पहिले स्वप्न शुभसूचक असून सीतेला दोन पराक्रमी पुत्र होतील असा त्या अर्थ, पण दुसरे स्वप्न दुःखरूप ठरेल असे रामाने सीतेला सांगितले.
न्यू कनान, कनेटिकट
न्यू कनान हे अमेरिकेतील कनेटिकट राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर फेअरफिल्ड काउंटीमध्ये वसले आहे. इ.स. २०१० च्या जनगणनेनुसार या शहराची लोकसंख्या सुमारे १९,७३८ आहे.
रामायण
कथेचा सारांश
कालांतराने सीता गर्भवती राहिली. तिच्या मनात जिनपूजेची तीव्र इच्छा जोर धरू लागली. त्याचवेळी काही ग्रामीण लोक रामाकडे आले व दुराचारी रावणाकडे राहिलेल्या सीतेचा रामाने स्वीकार केल्याबद्दल टीका करू लागले. याविषयी लक्ष्मणाने सीतेची बाजू घेतली व रामाने सीतात्याग करू नये असे रामाला सुचविले. पण रामाने आपला राजधर्म पाळायचे ठरविले. अयोध्येजवळ असलेल्या सम्मेद पर्वतापाशी असलेल्या जिनाल्यात सीतला पूजा करण्यासाठी न्यावे वा तेथेच सोडून द्यावे अशी आज्ञा रामाने दिली. अरण्यात पोहोचल्यावर सीतेला हे समजले व ती रडू लागली. पण जिनव्रती असल्याने परलोकप्राप्तीची साधना करण्याचे तिने ठरविले. याचवेळी जिनव्रती राजकुमार वज्रजंघ वनात शिकारीला आला.एकाकी सीतेचा वृतान्त समजल्यावर ते तिला आपल्या राज्यात घेऊन आला व तिला त्याने आपल्या बहिणीप्रमाणे सांभाळले. ''( वाल्मिकी रामायणात  सीतात्यागानंतर  वाल्मिकी ऋषींच्या आश्रमात राहिली असे कथानक आहे.) नवमास पूर्ण झाल्यावर सीतेने लव-कुशाना जन्म दिला. ते यथावकाश मोठे झाले; शास्त्र-कला पारंगत, पराक्रमी झाले. एकदा नारद, लव आणि कुशाला भेटले आणि राम-लक्ष्मण यांचा आदर्श घेऊन त्यांनी कीर्ति प्राप्त करावी असे ते त्यांना म्हणाले. नारदांकडून रामकथा ऐकल्यावर, आपल्या निरपराध मातेचा त्याग केलेल्या रामावर, लव आणि कुश यांनी ससैन्य हल्ला चढविला. त्यांच्या पराक्रमापुढे राम व लक्ष्मणही हतबल झाले. त्यावेळी नारदांनी लक्ष्मणाला सांगितले की सीतेवर झालेल्या अन्यायामुळे चिडून युद्धासाठी आलेले हे दोघे रामाचे पुत्र आहेत. हे ऐकून राम व लक्ष्मण आनंदित झाले. त्यांनी लव-कुशाचे प्रेमाने स्वागत केले. पुंडरीकपूरला जाऊन सुग्रीव सीतेला भेटला व तिला अयोध्येला घेऊन आला. आपण अकलंकित असल्याचा पुरावा म्हणून सीतेने अग्निपरीक्षाही दिली. रामाने तिला राजगृही येण्याची विनंती केली, पण ती नाकारून सीतेने विरागिनी होऊन तपस्या करण्याचे ठरविले. श्रीरामानेही सिद्धशैल शिखरावर जिनव्रताची कठोर तपश्चर्या केली व शाश्वत मुक्ती प्राप्त केली.''
शत्रुघ्न
शत्रुघ्न (थाई : सत्रुत; बर्मी : थरुगन; तमिळ : चत्रुक्कन; मलायी : चित्रदन'' )
रामायण
कथेचा सारांश
या रामायणावर जैन परंपरेचा प्रभाव असल्याने या रामायणातील सर्वच पात्रे ही जैन परंपरा पाळणारी आहेत, व ती त्याप्रमाणे आचरण करतात असे दिसून येते- हे या रामायणाचे वैशिष्टय!
न्यू कनान, कनेटिकट
वर्ग:कनेटिकटमधील शहरे वर्ग:फेरफील्ड काउंटी (कनेटिकट)
रामायण
अध्यात्म रामायण
परमेश्वराच्या ठिकाणी भक्तिभाव कसा ठेवावा याचे मार्गदर्शन करणारा ग्रंथ म्हणून अध्यात्म रामायणाचे विशेष महत्त्व आहे. यामध्ये रामायणाच्या कथानकातच प्रसंगानुरूप रामाच्या तत्त्वज्ञानात्मक रूपाचे वर्णन केलेले दिसून येते.ब्रह्मांड पुराणाचा एक भाग असलेल्या अध्यात्म रामायणात ज्ञान आणि भक्ती यांचा समन्वय झालेला दिसून येतो. यालाच अध्यात्मरामचरित किंवा आध्यात्मिक रामसंहिता असेही म्हणतात.या ग्रंथाची ७ कांडे आणि १५ सर्ग आहेत.
शत्रुघ्न
शत्रुघ्न हा रामायणात उल्लेखलेल्या अयोध्येचा इक्ष्वाकुवंशीय राजा दशरथ व त्याची पत्‍नी सुमित्रा यांचा पुत्र आणि रामाच्या तीन सावत्र भावांपैकी एक होता. लक्ष्मण आणि शत्रुघ्न हे जुळे भाऊ होते. शत्रुघ्नाचे लग्न विदेहाचा राजा कुशध्वज जनक याच्या श्रुतकीर्ति नामक कन्येशी झाले. कुशध्वजाची दुसरी कन्या मांडवी ही भरताची बायको होती.
राघवेंद्र स्वामी
श्री राघवेंद्र स्वामी (इ.स. १५९५-१६७१) हे हिंदू धर्मातील मध्व संप्रदायातील एक संत आणि तत्त्वज्ञानी होत. ते इ.स. १६२४ ते १६३६ या कालावधीमध्ये तमिळनाडूतील कुंभकोणम् येथील श्री मठाचे मुख्याधीश होते. द्वैत तत्त्वज्ञानातील ‘न्याय सुधा’ ह्या श्रीमध्वाचार्य लिखित ग्रंथावर त्यांनी ‘सुधा परिमल’ हा टीकात्मक संवाद लिहिला. आंध्र प्रदेशातील मंत्रालयम् येथील त्यांची समाधी भाविकांसाठी एक तीर्थक्षेत्र आहे. राघवेंद्रस्वामींच्या कीर्तीने भारावलेल्या भाविकांची आजही त्यांच्या समाधीकडे गर्दी असते.
रामायण
अध्यात्म रामायण
रामकथा-
शत्रुघ्न
वर्ग:इक्ष्वाकु कुळ वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा
राघवेंद्र स्वामी
श्री राघवेंद्र तीर्थरू यांचे जन्मनांव वेंकटनाथ असून, त्यांचा जन्म सध्याच्या तमिळनाडू राज्यातील भुवनगिरी गावात एका कानडी भाषिक देशस्थ मध्व ब्राह्मण कुटुंबात झाला. त्यांच्या जन्मवर्षाविषयी पुरेसा आधार नसल्याने तो इ.स. १५९५ ते १६०१ दरम्यान झाला असावा असे अनुमान आहे. त्यांना प्राथमिक शिक्षण, त्यांचे मेहुणे लक्ष्मीनरसिंहाचार्य ह्यांनी दिले. पुढे ज्ञानार्जनासाठी त्यांना कुंभकोणम् येथे पाठवले गेले. त्याच गावी संन्यास घेऊन त्यांनी ‘राघवेंद्र तीर्थ’ हे नाव ग्रहण केले. राघवेंद्रांनी आपले गुरू सुधींद्र तीर्थांकडून, श्री मठाचे मुख्य म्हणून धुरा स्वीकारली. मध्वाचार्यांचे विचार सर्वदूर पोहोचवण्यासाठी राघवेंद्रांनी संपूर्ण दक्षिण भारतात प्रवास केला. प्रवासादरम्यान त्यांनी अनेक पूर्वानुभूत चमत्कार केले. १६७१ साली त्यांनी मंत्रालय येथे जिवंत समाधी घेतली. तत्पूर्वी त्यांच्या शिष्यांना त्यांनी पुढील ८०० वर्षे आत्मारूपाने शाश्वत राहण्याचे वचन दिले. वर्ग:इ.स. १५९५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १६७१ मधील मृत्यू वर्ग:हिंदू आचार्य
रामायण
अध्यात्म रामायण
प्रमाणातीत, माया-जीव-ईश्वर यांच्या पलीकडे असलेल्या, निर्मल, विषयरूप मलविवर्जित, आत्म्स्वरूपज्ञान हेच शरीर, वाणी वा मन यांना अगोचर अशा दक्षिणामूर्तींना नमस्कार करून या रामायणाची सुरुवात होते.
देवर्षी नारद एकदा ब्रह्मलोकात गेले असता त्यांनी ब्रह्मदेवाला विचारले- ‘कलियुगात अनेक चुकीच्या गोष्टींच्या अधीन झालेल्या नष्टबुद्धी लोकांना परलोकाची प्राप्ती कशी होईल यावर काही उपाय सांगा.’ त्यावर ‘रामाचे यथार्थ स्वरूप जाणून घेण्याच्या इच्छेने पार्वतीने केलेल्या विनंतीनुसार भगवान शंकरांनी सांगितलेले अध्यात्म रामायण या कलियुगातील लोकांचे रक्षण करील’ असे ब्रह्मदेवाने नारदांना सांगितले.
१. वाल्मिकी रामायणाचे गायन राम-सीतेचे पुत्र लव-कुश यांनी केले आहे, तर अध्यात्म रामायण हे भगवान शंकरांनी पार्वतीला सांगितले आहे.
२. रामजन्माचे प्रयोजन सांगताना म्हटले आहे की रावण वा त्याचा भाऊ कुंभकर्ण यांनी देवांना त्रास दिला. मनुष्याच्या हातूनच रावणाचा वध होईल अशी ब्रह्मदेवाची योजना होती वा त्यासाठीच विष्णूने रामावतार घेतला.
३. विश्वामित्रांनी राम व लक्ष्मण यांना मिथिलेला नेले.जनक राजाने आपली कन्या सीता हिच्या स्वयंवराची योजना केली होती. भगवान शिवाचे धनुष्य जो कोणी उचलेल आणि त्याला प्रत्यंचा लावेल त्याला सीता माळ घालेल असा स्वयंवराचा पण होता. सीता स्वयंवराचे असे आख्यान अध्यात्म रामायणात नाही. रामाने जनकाच्या नगरीत जाऊन तेथे असलेले शिवधनुष्य सहज पेलले आणि जनकाने या पराक्रमी युवराजाला आपली कन्या सीता विवाहपूर्वक दिली. धनुष्य तुटलेले समजल्यावर भगवान परशुराम, मिथिलेहून अयोध्येच्या वाटेवर परत जाणाऱ्या दशरथ आदि सर्वांना रागाने सामोरे गेले. प्रथम रामाविषयी त्यांनी आपला क्रोध व्यक्त केला परंतु नंतर मात्र श्रीरामाचे स्व-रूप लक्षात येताच त्यांना शरण जाऊन त्यांची स्तुती केली.परशुराम म्हणाले- ‘मला तुझ्या भक्तांची संगती वा तुझ्या चरणी दृढ भक्ती सदा लाभो. जो हे तुझे स्तोत्र म्हणेल त्याला भक्ती, विज्ञान वा अंतःकाळी तुझे स्मरण लाभो.’