cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गिजरा
हा आकाराने बदकापेक्षा लहान पक्षी आहे. नर पक्ष्याचे काळे डोके,मान आणि छाती ,तसेच,खालचा भाग पांढरा, शेपटी काळी,डोक्यावर हिरव्या रंगाची झाक असते. मादी दिसायला काळ्या बरडयाच्या मादिप्रमाणे असते,परंतु तोंड व चोचीच्या मुळाशी पांढरा पट्टा स्पष्ट दिसतो.
वितरण
मोठा गिजरा
इंग्रजीमध्ये white-eyed pochard ,ferruginous duck अशी नावे आहेत.मराठीत कवंदर,मोठा गिजरा,लहान चिकल्या,शिंजरा बाडडा् असे म्हणतात.आणि हिंदीत कुर्चिया,बुडार मादा,मजीठा असे म्हणतात.
ओळख
आकाराने बदकापेक्षा लहान असतो.तांबूस उदी व काळपट बदामी रंगाचा असतो.पंखावर पांढूरकी पट्टी असते.उडताना ती ठळक दिसते.उडताना पोटावर अंड्याच्या आकाराचा पांढरा रंग दिसतो.मादी फिक्कट रंगाची असते.नराच्या डोळ्यांची बुबुळे पांढरी असतात.
वितरण
यश गांधी आणि सपन गांधी
यश गांधी आणि सपन गांधी हे मराठी नृत्यदिग्दर्शक आहेत. ह्यांचे नृत्यदिग्दर्शन असलेल्या चित्रपटांची नावे :-
गिजरा
मोठा गिजरा
प्रामुख्याने पाकिस्तान आणि वायव्य भारतात हिवाळ्यात असतात.मात्र हे प्रमाण पूर्वेकडील बांगला देश आणि मणिपूर तसेच,दक्षिणेकडील दख्खन आणि पश्चिमेकडे केरळात कमी होते.लडाख,काश्मीर पश्चिम प्रदेशात वीण.
यश गांधी आणि सपन गांधी
पुरस्कार
वर्ग:नृत्यदिग्दर्शक वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट नृत्यदिग्दर्शक
गिजरा
मोठा गिजरा
निवासस्थान दलदली,सरोवरे आणि नद्या.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
वरुड
वरुड हे महाराष्ट्र राज्यातील वरुड तालुक्याचे प्रशासकीय ठिकाण आहे.
खाते उतारा
भारतातील बँकांमध्ये ग्राहकाला दरमहा एक खाते उतारा मोफत दिला जातो. पण काही कारणाने एकापेक्षा जास्त प्रती हव्या असतील तर त्याबद्दल सेवा शुल्क द्यावे लागते. सध्या, नेट बँकिंग वापरणारे ग्राहक, संबंधीत बँकेच्या संकेतस्थळावरून आपणास हव्या त्या कालावधीचा उतारा अधिभारण करून घेऊ शकतात. यासाठी कोणतेही शुल्क देय नाही. पण, वेगवेगळ्या बँकामध्ये वेगवेगळी प्रथा प्रचलित आहे.
वरुड
वरूड तालुक्यातील मोठी गावे :- शेंदुरजणाघाट, बेनोडा, जरुड, लोणी, पुसला, राजुरा बाजार, टेंबुरखेडा, शहापुर, वाठोडा, जामगांव
खाते उतारा
मालकीच्या जमिनीच्या बाबतीतील खाते उतारे
हा जमिनीवरील मालकी हक्क कोणाचा आहे हे समजून घेण्यासाठी महसूल विभागातर्फे दिलेला शासकीय अभिलेख आहे. क्रमांक ७ व क्रमांक १२ ही जमिनीच्या मालकी हक्कांसंबंधीच्या कायद्यातली विशेष कलमे आहेत.
वर्ग:बँकिंग
शिखर
शिखर ही एक भौगोलिक रचना आहे. ज्या वरवर जाते अरुंद होत असलेल्या स्थळाची उंची सभोवतालच्या प्रदेशापेक्षा जास्त असते अशा पृथ्वीच्या पृष्ठावरील उंच जागेला शिखर असे म्हणतात.
जगातल्या सात भूप्रदेशातीत सर्वात जास्त उंची असलेली सात शिखरे आणि त्यांची समुद्रसपाटीपासूनची उंची
रिचर्ड डॅनियल "डिक" बास यांनी ही सातही शिखरे पहिल्यांदा सर केली.. आपल्या अनुभवांबर डिक बास यांनी Seven Summits नावाचे पुस्तक लिहिले आहे. पुस्तकाचे सहलेखक रिक रिजवे, आणि बास यांचे सहगिर्यारोहक फ्रँक वेल्स हे आहेत.
वर्ग:भूगोल वर्ग:गिर्यारोहण
नोकिया ६०२०
व नोकिया ६०२१ हे नोकियाचे भ्रमणध्वनी असून ते २००४ मध्ये प्रकाशित झाले.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
ग्रामीण वसाहती
पूर्वी जी गावे वसलेली ती शेटे-महाजनांनी राजाज्ञेने वसवली. सरकारचा हुकूम झाला की ही मंडळी एखाद्या ओसाड जागी जायची. त्यांच्याजवळ सरकारचे अभयपत्र असायचे. तेवढ्या भरंवशावर लोक तिथे येऊन वसती करायचे. मराठेशाहीत युद्धामुळे अशी अनेक गावे उध्वस्त व्हायची, आणि मग शेटे-महाजनांमुळे परत वसायची. अशा रीतीनी खोरीच्या खोरी त्यांनी वसवली. पुण्याच्या सदाशिव, नारायण, नाना या पेठा अशाच शेटे-महाजनांनी वसवल्या. त्याबद्दल त्यांना गावकऱ्यांकडून तेल, पासोड्या, विड्याची पाने यासारख्या गोष्टी वर्षभर फुकट मिळायच्या.
गाव वसताना तेथे शिंपी, तेली, तांबोळी, कोष्टी, गवंडी, कासार, पिंजारी आणि रामोशी येतील हे पाह्यले जायचे. एकदा ही मंडळी जमली की अनेक भटक्या जमातीच्या लोकांची गावात ये-जा सुरू व्हायची. कोष्ट्याकडून कापडे विकत घेऊन गावकरी शिंप्याकडून कपडे शिवून घ्यायचे. तेल्याने घरी घाणा चालवून करडई, तीळ, शेंगादाणा, जवस अशा प्रकारची तेले काढायची आणि ती गावोगाव विकायची. कासार घोड्यावरून गावोगाव मुली-बायकांना बांगड्या विकून यायचे आणि त्याबदल्यात धान्य मिळवायचे. अशा रितीने एकदा गावगाड सुरळीत सुरू झाला की शेट-महाजन त्या गावात त्यांच्यापैकी एखाददोन माणसे ठेवून दुसऱ्या ठिकाणी गाव वसवायला जायचे.
पहा : गावकामगार
पाथरड (मुदखेड)
पाथरड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
जॅक मेसन
जॉन रिचर्ड जॅक मेसन (२६ मार्च, इ.स. १८७४:ब्लॅकहीथ, केंट, इंग्लंड - १५ ऑक्टोबर, इ.स. १९५८:कूडेन बीच, ससेक्स, इंग्लंड) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून पाच कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
मेसन आपले पाचही कसोटी सामने १८९७-९८मध्ये 🇦🇺 australiaविरुद्ध खेळला.
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १८७४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९५८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नोकिया ६०३०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून त्याचे वजन ९० ग्रॅम आहे.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
इंदे
इंदे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
रेंडिमुरा (जावळी)
रेंडिमुरा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
इंदे
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
मार्नस लॅबशॅन
मार्नस लेबसचग्ने हा दक्षिण आफ्रिकेत जन्मलेला पण ऑस्ट्रेलियाकडून खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. त्याने त्याचे कसोटी पदार्पण पाकिस्तानविरुद्ध ७ ऑक्टोबर २०१८ रोजी दुबई येथे केले.
सुमैरा अब्दुलअली
सुमैरा अब्दुलअली (२२ मे, १९६१) ह्या मुंबईतील एक पर्यावरणवादी सामाजिक कार्यकर्त्या आहेत. बिनसरकारी संस्था आवाज फाऊंडेशनच्या त्या संस्थापिका आहेत. भारतात ध्वनी प्रदूषण नियंत्रण कायदा पारित होण्यात त्यांचे विशेष योगदान आहे.
वर्ग:भारतीय समाजसेवक वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:पर्यावरणवादी
बिल एडरिच
एडरिच, बिल वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅक मोरोनी
मोरोनी, जॅक वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉर्ज एव्हरेस्ट
सर जॉर्ज एव्हरेस्ट हे १८४० मध्ये ब्रिटीश सरकारतर्फे भारतात चालू असलेल्या अखिल भारतीय त्रिमितीय सर्वेक्षण प्रकल्पाचे प्रमुख होते. एव्हरेस्ट यांनी हिमालयातील पर्वतरांगाच्या सर्वेक्षणामध्ये महत्त्वाची कामगीरी बजावली. या कामगीरीसाठी त्यांच्या सहकाऱ्यांनी जगातील सर्वोच्च शिखराचे नाव त्यांच्या वरून ठेवण्याचे ठरवले जे आज माउंट एव्हरेस्ट म्हणून ओळखले जाते.
वर्ग:ब्रिटीश कालीन अधिकारी वर्ग:इ.स. १७९० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८६६ मधील मृत्यू
असा मी असामी
असा मी असामी मध्ये पु.ल. एका मध्यमवर्गीय माणसाचे व आजूबाजूच्या परिस्थितीचे चित्र रेखाटतात.
धोंडो भिकाजी कडमडेकर जोशी नावाच्या गिरगावात रहायला असणाय्रा एका सामान्य कारकुनाचे हे खास पु. लं. च्या शैलीतले "आत्मचरित्र" आहे. गिरगावातील चाळीतले प्रसंग, लग्नाचा प्रसंग आणि त्यातला उखाणा घ्यायचा किस्सा, पार्ल्याच्या मावशीचे घर शोधणे, ठिगळ्याचे टेलरिंग शिकवणे, एकत्र नानू सरंजाम्याच्या नाटकाला जाणे, सांताक्रूझच्या गुरुदेवांचे प्रवचन अशा अगदी साध्या प्रसंगांतून हसता हसता पुरेवाट होते. नंतर आधुनिक परिस्थिती प्रमाणे राहणीमान व एकंदर जीवनात झालेल्या बदलांचे चित्रण करण्यासाठी मुख्याध्यापिका सरोज खरे यांची भेट तर केवळ अप्रतिम.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
नाकेर
नकेर, नकटा, नंदिमुख (इंग्लिश: Nakta, comb Duck) हा एक पाणपक्षी आहे.
नाकेर आकाराने बदकापेक्षा मोठा असतो.त्याचा वरून रंग काळा असतो. त्यावर हिरवी व निळी झाक असते.खालील भागाचा रंग पांढरा असतो.डोक्यावर व मानेवर काळे ठिपके असतात.उडताना पंखावर ठळक पांढरा डाग दिसतो.नराच्या चोचीवर नाक असते. म्हणून त्याला नाकेर म्हणतात.म्हणून इंग्रजीत त्याला कॉम्ब डक म्हणतात.नाकेर व नाकेरी दिसायला सारखेच असतात.परंतु नाकेरी बारक्या चणीची असते.तिच्या चोचीवर नाक नसते.विणीच्या हंगामात नाकेराच्या कोंब जांभळा एवढा असतो.नाकेर स्थानिक स्थलांतर करणारा पक्षी असतो.पाकिस्तान सिंध व भारतात नेपाळ तराईपासून ते दक्षिणेकडे कर्नाटक आणि पूर्वेकडे बांगला देश ते ब्रह्मदेश आढळतात.नाकेर दलदल असलेली सरोवरे आणि भातशेतीच्याप्रदेशात आढळतो.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
ताळपबुद्रुक
ताळपबुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
कोटमगाव
कोटमगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
भारतीय आयुर्विमा महामंडळ
भारतीय आयुर्विमा महामंडळ (रोजच्या वापरातील संक्षेपः एलआयसी; Life Insurance Corporation of India) ही भारत देशातील सर्वात मोठी विमा कंपनी आहे. एलआयसी ही कंपनी पूर्णपणे भारत सरकारच्या मालकीची आहे.१८१८ मध्ये ओरिएंटल लाइफ इन्शुरन्स कंपनी ही भारतात जीवनविमा व्यवसाय सुरू करणारी पहिली विमा कंपनी ,१९२८ मध्ये भारतातील जीवन तसेच इतर विम्यांची सांख्यकीय माहिती गोळा करता यावी, यासाठी भारतीय विमा कायदा संमत करण्यात आला. १९५६ मध्ये विमा सेवा आणि निधी सेवा पुरविणाऱ्या सुमारे २४५ भारतीय तसेच परकीय कंपन्या भारत सरकारने ताब्यात घेऊन त्यांचे राष्ट्रीयकरण केले. १९ जून १९५६ला संसदेत एल आय सी कायदा संमत करून वरील कंपन्यांच्या एकत्रीकरणातून १ सप्टेंबर १९५६ला एल आय सीची स्थापना करण्यात आली .एलआयसीचे जीवनविम्याचे हप्ते हे उत्पन्नाचे प्रमुख साधन राहिले आहे. मुंबईमध्ये एलआयसीचे मुख्यालय असून तिची ८ क्षेत्रीय कार्यालये, ११३ विभागीय कार्यालये, २०४८ शाखा, ५४ ग्राहक सेवा केंद्रे व २५ महानगर सेवा केंद्रे आहेत.
गेले अनेक दशके एलआयसी हा भारतीय समाजाचा एक अत्यंत महत्त्वाचा भाग राहिला आहे. सध्या १३,३७,०६४ इतके एलआयसी एजंट भारतभर कार्यरत आहेत.स्थापनेपासून गेल्या ६० वर्षात आणि उदारीकरणानंतरही जीवन विम्यात एल आय सीची मक्तेदारी राहिली आहे.
मुख्यतः जीवन विमा सेवा पुरवणाऱ्या एलआयसीने गेल्या काही वर्षांपासून इतर आर्थिक उत्पादने देखील बाजारात आणली आहेत. युलिप, म्युच्युअल फंड, गृहकर्ज इत्यादी सेवा सध्या एलआयसीमार्फत पुरवल्या जातात.
उद्देश ;
-जीवन विम्याचा प्रसार सर्वत्र ,विशेषतः ग्रामीण भागात करणे ,जेणेकरून देशातील प्रत्येक विमा उतरविण्यायोग्य व्यक्तीपर्यंत ही सेवा पोहचेल आणि वाजवी दरात त्यांना पुरेसे आर्थिक संरक्षण देता येईल
बोधवाक्य
योगक्षेमं वहाम्यहम्. ( तुमची समृद्धी ,आमचे कर्तव्य )हे भारतीय विमा मंडळाचे बोधवाक्य आहे.
हे बोधवाक्य गीतेमधून घेतले आहे. मूळ श्लोक असा :
धनको
धनको हा दुसऱ्याला कर्जाने पैसे देणारी व्यक्ती किंवा संस्था होय. सावकार, बँक, पतपेढी ही धनकोची उदाहरणे आहेत. कर्जाने दिलेल्या रकमेवर जे व्याज मिळते ते धनकोचे उत्पन्न असते. बँकेत आपले पैसे ठेवणारा खातेदार हा बँकेचा धनको असतो. तर कर्ज देणारी बँक ही ऋणको म्हणजेच कर्जदार साठी धनको असते.
भारतीय आयुर्विमा महामंडळ
बोधवाक्य
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते।
धनको
वर्ग:बँकिंग
भारतीय आयुर्विमा महामंडळ
बोधवाक्य
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्॥ ... भगवद्गीता ९-२२
अर्थ : माझे चिंतन करीत अनन्यभावाने जे मला भजतात त्यांची काळजी मी बाळगतो.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील कंपन्या वर्ग:वित्तीय सेवा कंपन्या वर्ग:भारतातील आयुर्विमा कंपनी
नोकिया ६०८५
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००६ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
नोकिया ६०७०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून त्याचे वजन ८८ ग्रॅम आहे.हा फोन 2005च्या सुमारास लॉंच झालेला फोन आहे. याला 1मेगा पिक्सलचा कॅमेरा आहे. 16 एमबीमेमरी असून, यात मेमरी कार्ड टाकायची सोय नव्हती.तर डाटा ट्रांन्फर करण्यासाठी इन्फ्रारेड आणि जुन्या प्रकारची पोर्ट होती.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
इस्कंदर मिर्झा
सैयद इस्कंदर अली मिर्झा (उर्दू:اسکندر مرزا) (नोव्हेंबर १३, इ.स. १८९९ - नोव्हेंबर १२, इ.स. १९६९) हा पाकिस्तानचा प्रथम राष्ट्राध्यक्ष होता.
वर्ग:पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू
छत्स्पंद विद्युत लेखा
छत्स्पंद विद्युत लेखा (English: electrocardiogram) ही वैद्यकीय क्षेत्रात वापरली जाणारी एक संज्ञा आहे. याद्वारे हृदयाच्या स्पंदनांची आवर्तने तसेच त्याचे गुणधर्म न्याहाळले जातात.याने हृदयाच्या वर्तनाचा आलेख निर्माण करता येतो त्यावरून हृदयाचे कार्य कसे चालू आहे याबाबत अनुमान काढता येते व पुढे त्यानुसार औषधोपचार करण्यात येतो.
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
२००२ हिवाळी ऑलिंपिक
२००२ हिवाळी ऑलिंपिक ही हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धांची १९वी आवृत्ती अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या सॉल्ट लेक सिटी शहरात ८ ते २४ फेब्रुवारी दरम्यान खेळवण्यात आली. ह्या स्पर्धेमध्ये जगातील ७७ देशांमधील सुमारे २,४०० खेळाडूंनी भाग घेतला.
सहभागी देश
खालील ७८ देश ह्या स्पर्धेमध्ये सहभागी झाले होते. कामेरून, हाँग काँग, नेपाळ, ताजिकिस्तान व थायलंड ह्या देशांची ही पहिलीच हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धा होती.
खेळ
ह्या स्पर्धेत खालील १५ खेळांचे आयोजन केले गेले.
ग्रॅहाम बार्लो
ग्रॅहाम डेरेक बार्लो (मार्च २६, इ.स. १९५०:फोकस्टोन, इंग्लंड - ) हा 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 englandकडून तीन कसोटी आणि सहा एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.
बार्लो, ग्रॅहाम बार्लो, ग्रॅहाम वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चोपडी
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
जडाई
जडाई हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
नागराज मंजुळे
शिक्षण
त्यांचे लग्न झाले तेव्हा ते फक्त १९ वर्षांचे होते आणि १२वीत शिकत होते. वडार समाजात शिक्षणाचे प्रमाण अत्यंत कमी, तरीही नागराज यांचे पदवीपर्यंतचे शिक्षण जेऊर येथे झाले. पुढील शिक्षणासाठी ते पुणे विद्यापीठात शिकायला आले. मंजुळे यांनी मराठी विषयात एम.ए. आणि पुढे एम.फिल. केले. त्यानंतर नगरच्या महाविद्यालयात मास कम्युनिकेशनचा दोन वर्षाचा कोर्स पूर्ण केला. आणि तिथेच प्रोजेक्टचा एक भाग म्हणून 'पिस्तुल्या' ही पहिला लघुपट निर्माण केला.
कारकीर्द
मंजुळेच्या 'पिस्तुल्या' या पहिल्या लघुपटाला आणि त्यातील बालकलाकार सुरज पवार यांना राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला आहे. शाळेत जाण्यासाठी दलित मुलांची इच्छा तसेच कुटुंबाच्या गरिबीमुळे तसेच त्याच्या जमातीसाठी ह्या समाजात खोलवर रुजलेले द्वेष आणि तिरस्कार या कारणांमुळे मुलांना औपचारिक शिक्षण मिळण्यासाठीची असमर्थता हा लघुपट दर्शवितो. प्रथम चित्रपट फॅंड्री फेब्रुवारी २०१४ मध्ये प्रदर्शित झाला. फॅंड्री म्हणजे कैकाडी भाषेतील डुक्कर. त्यांचा दुसरा चित्रपट 'सैराट' सर्वाधिक कमाईचा चित्रपट ठरला. त्यांचा 'उन्हाच्या कटाविरूद्ध' हा कवितासंग्रहही प्रकाशित आहे.
खासदार नरेंद्र जाधव म्हणतात की, “नागराज मंजुळे हे २१व्या शतकातील सत्यजित राय आहेत. अस्सल आणि वास्तववादी समाजचित्रण तर ते करतातच, पण त्याहूनही महत्त्वाचे म्हणजे ते सामाजिक संदेश देऊन जातात.”
संदर्भ
वर्ग:मराठी दिग्दर्शक वर्ग:हिंदी दिग्दर्शक वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:आंबेडकरवादी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
नोकिया ६१००
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००२ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
केरळ राज्य चित्रपट पुरस्कार
वर्ग:केरळ वर्ग:चित्रपट पुरस्कार
प्रिव्हेटेर
प्रिव्हेटेर तथा प्रिव्हेट एर ही स्वित्झर्लंड देशात मुख्यालय असलेली एक विमानवाहतूक कंपनी आहे. ही कंपनी जिनीव्हा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाहून सुटणाऱ्या बिझनेस जेट विमानांची सोय करते. याशिवाय प्रिव्हेटेर ही चार्टर सेवेसाठी तसेच इतर विमानकंपन्यांसाठीही विमाने पुरवते. यात लुफ्तांसा, ईसी एर आणि स्कॅंडिनेव्हियन एरलाइन्सचा समावेश आहे.
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या वर्ग:स्वित्झर्लंडमधील विमानवाहतूक कंपन्या
मकसूद अहमद
अहमद, मकसूद वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्ट्युई डेम्पस्टर
डेम्पस्टर, स्ट्युई वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नोकिया ६१०१
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००५ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
टेंभाळा
टेंभाळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
गोपाळवाडी (मुदखेड)
गोपाळवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुदखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुदखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
देवगाव (वाडा)
देवगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.
भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने गेल्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १४ किमी अंतरावर आहे.
हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २८२ कुटुंबे राहतात. एकूण १२२४ लोकसंख्येपैकी ६१३ पुरुष तर ६११ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ५७.१६ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ६६.५४ आहे तर स्त्री साक्षरता ४७.५३ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १९७ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १६.०९ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.
नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसेस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्शासुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.
जवळपासची गावे
गटेसखुर्द, चिखले, गोळेघर,बावळी, तिळगाव, झाडखैरे, म्हासवळ,बेरशेती, वारनोळ, जाळे, खैरेआंबिवळी ही जवळपासची गावे आहेत.तिळगाव ग्रामपंचायतीमध्ये देवगाव आणि तिळगाव ही गावे येतात.
संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
३. https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
४. http://tourism.gov.in/
५. http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
६. https://palghar.gov.in/
७. https://palghar.gov.in/tourism/
वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
मोहम्मद
मुहमंद (५७० – ६३२) हे एक अरब नेते आणि इस्लाम धर्माचे संस्थापक होत. पारंपरिक इस्लामच्या धारणेनुसार ते अल्लाहचे अंतिम पैगंबर किंवा प्रेषित होते. इस्लामच्या धारणेनुसार अल्लाहने त्यांच्यामार्फत कुराण हा धर्मग्रंथ लोकांपर्यंत पोहोचवला, त्यामुळे त्यांना नबी, रसूल इत्यादी नावांनीही संबोधित केले जाते. जगातील एका मोठ्या धर्माचे संस्थापक म्हणून इतिहासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान आहे.
प्रारंभिक जीवन
हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) यांचा जन्म अरबस्तानच्या कुरैश प्रांतातील मक्का या शहरात एप्रिल २०, इ.स. ५७१ रोजी झाला. त्यंच्या जन्माआधीच त्यांचे पिता अब्दुल्ला यांचे निधन झाले. वयाच्या सहाव्या वर्षी त्यांची आई आमना यांचेही निधन झाले. त्यानंतर त्यांचे पालनपोषण त्यांचे आजोबा अबू मुत्तलीब यांनी केले. त्याकाळी अरब समाजात शिक्षणाचे विशेष महत्त्व नसल्याने हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) यांचे शिक्षण होऊ शकले नाही. त्यांचे काका व्यापारी असल्यामुळे त्यांनी त्यांच्यासोबत सीरिया व येमेन या देशांच्या व्यापारीयात्राही केल्या. या व्यापारी यात्रा करता करता, हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) व्यापार करु लागले, ज्यामुळे खदिजाला फायदा झाला. २५व्या वर्षी त्यांचा विवाह खदिजा या विधवा स्त्री बरोबर झाला. विवाहसमयी खदिजा यांचे वय ४२ वर्ष इतके होते.
कुराणाचे अवतरण
हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) यांना गहन मनन चिंतनाची ओढ होती व ते अनेकदा 'हिरा' नावाच्या गुहेत जाऊन दिवसेंदिवस तिथे वास्तव्य करत. वयाच्या ४०व्या वर्षी, रमजान महिन्यातील एके दिवशी याच गुहेत 'जिब्राईल' नामक देवदूने त्यांना”अल्लाहने त्यांना प्रेषित म्हणून निवडले आहे’ असा संदेश दिला. देवदूत त्यांना म्हणाला- "वाच". हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)नी देवदूताला आपल्याला वाचता येत नसल्याचे सांगितले. देवदूताने दुसऱ्यांदा त्यांना वाचावयास सांगितले असता त्यांनी परत तेच उत्तर दिले. तिसऱ्यांदा देवदूत म्हणाला: "वाच आपल्या ईश्वराच्या नावाने ज्याने गोठलेल्या रक्तापासून माणूस निर्माण केला. वाच की तुझा ईश्वर मोठा उदार आहे. त्याने लेखणीद्वारा शिक्षण दिले, मनुष्याला ते ज्ञान दिले जे त्यास अवगत नव्हते."
ह्या ओळी कुराणातील सर्वप्रथम अवतरित झालेल्या ओळी मानल्या जातात. हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)ना कुराण स्फुरण्याच्या या घटनेस 'वह्य' असे म्हटले जाते व अशा अनेक 'वह्य'मध्ये कुराणाची निर्मिती झाली.
हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) यांनी इस्लामचा हा संदेश सर्वप्रथम आपले नातेवाईक व मित्रमंडळींपर्यंत पोहचवला. यांपैकी त्यांची पत्‍नी खदिजा, चुलतभाऊ अली, मित्र अबू बक्र, आणि दास जैद यांनी लगेच इस्लाम धर्म स्वीकारला. महंमद हळूहळू आपल्या धर्माचा प्रसार करत राहिले व नंतरच्या तीन वर्षात एकूण ४० व्यक्तींनी इस्लाम धर्म अंगीकारला.
विरोधाची वर्षे
हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) मक्केमध्ये आपल्या विचारांचा प्रचार करत राहिले, परंतु त्यामुळे त्यांचे अनेक विरोधकही निर्माण झाले. त्यांनी लोकांना मूर्तिपूजा सोडून एकच ईश्वर मानण्याचा संदेश दिला. काही लोकांनी त्यांची आज्ञा पाळली. त्यांना मुसलमान (अर्थात आज्ञाधारक) म्हटले गेले. ज्यांनी त्यांच्या आज्ञा पाळण्यास नकार दिला, त्यांना 'काफिर' (अर्थात नकार देणारे) असे म्हटले गेले. अशाप्रकारे मुसलमान व काफिर यांच्यात संघर्ष सुरू झाला. हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) यांच्या कुटुंबावर सामाजिक बहिष्कार घालण्यात आला. परंतु याही काळात त्यांचे प्रचारप्रसाराचे कार्य सुरूच होते. याच काळात हमजा व उमर हे मक्केमधील दोन बहादूर इस्लाममध्ये आल्याने हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)च्या गटाचे बळ वाढले. मक्केतील काही प्रतिष्ठित लोकांच्या मध्यस्थीने हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) यांच्या कुटुंबावरील सामाजिक बहिष्कारही उठवण्यात आला. परंतु या काळातील दगदगीने लहानपणी त्यांचे पालनपोषण करणारे त्यांचे आजोबा अबूमुत्तलिब यांचा मृत्यू झाला. याच वर्षी त्यांच्या पत्‍नी खदिजा यांचेही निधन झाले.
मक्केतील त्यांच्याबद्दल वाढत्या विरोधाच्या दबावाने हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) यांनी मक्केबाहेरील आसपासच्या प्रदेशाकडे आपल्या प्रचारप्रसाराचा रोख वळवला. या प्रदेशात त्यांना संमिश्र प्रतिसाद मिळाला. एकीकडे ताईफ़ या प्रदेशात त्यांच्यावर दगडफेक करण्यात आली तर दुसरीकडे मदिनेत त्यांचे अनेक पाईक निर्माण झाले.
मदिनेकडे प्रस्थान
वयाच्या ५३व्या वर्षी हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) यांनी मक्का सोडून मदिनेस जाण्याचा निर्णय घेतला.. मक्केमध्ये त्यांच्याविरोधी अनेक कारस्थाने शिजत होती. त्यांचा खून करण्याचा कट शिजत होता, पण हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)ना याची कुणकुण लागल्याने घराबाहेरील शत्रूला गुंगारा देऊन ते रातोरात मदिनेकडे रवाना झाले. शत्रूपासून लपण्यासाठी ते तीन दिवस 'ग़ारे सौर' या गुहेत आपला मित्र अबू बक्र याच्यासह दडून राहिले व नंतर शत्रू सैल झाल्यानंतर मदिनेस रवाना झाले. मदिनेमध्ये त्यांचे मोठ्या उत्साहात स्वागत करण्यात आले.
हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)च्या मक्का सोडून मदिनेस जाण्याच्या या घटनेस इस्लामच्या इतिहासात महत्त्वाचे स्थान आहे. या घटनेस हिजरत असे संबोधले जाते. याच वर्षापासून इस्लामच्या हिजरी या कालगणनेस सुरुवात झाली.
विरोधकांशी युद्ध व तह
मदिनेस पोहचल्यानंतर हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) पैगंबर व मुस्लिमांची शक्ती वाढू लागली. मक्केतील जाचाला कंटाळून इतरत्र गेलेले मुसलमानही मदिनेस परतु लागले. हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) यांनीनी मदिनेतील यहुदी व इतर गटांसोबत जवळीक साधत आपली राजकीय शक्ती वाढवली. हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)च्या या वाढत्या शक्तीला आळा घालण्यासाठी मक्केतील त्यांच्या विरोधकांनी तीन वेळा मदिनेवर हल्ला केला. ह्या तीन लढाया बद्रची लढाई, उहूदची लढाई, आणि अहजाबची लढाई (खंदकाची लढाई) या नावांनी ओळखल्या जातात. या तीनही लढायांमध्ये हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)नी विरोधकांचा पराभव केला.
या लढायांतील विजयानंतर हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)नी आपल्या १४०० सहकाऱ्यांसमवेत मक्का येथे हज यात्रेस जाण्याचा संकल्प केला. मक्केतील त्यांच्या विरोधकांनी त्यांना मक्केबाहेरच थांबवण्याची योजना आखली. हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)नी हुदैबिया या ठिकाणी तळ टाकून आपल्या दूताद्वारे संदेश पाठवला की त्यांचा उद्देश लढाईचा नसून हज यात्रेचा आहे. या ठिकाणी हिजरी ६ (इ.स. ६२८) मध्ये हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) आणि त्यांच्या विरोधकांमध्ये तह झाला. हा तह हुदैबियाचा तह म्हणून ओळखला जातो. या तहान्वये ठरले की हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)नी यावेळी परत जावे व पुढच्या वर्षी हजसाठी यावे. महंमदांनी हा तह मान्य केला.
मक्केवर विजय व शेवटची हज यात्रा
"'मी घोषणा करतो की एका परमेश्वराशिवाय इतर कुणीही पूजनीय नाही. तो एकमात्र आहे. त्याचा कुणीही समकक्ष नाही. आणि मी घोषित करतो की मी महंमद त्याचा भक्त आणि प्रेषित आहे.'"
मृत्यू
शेवटच्या हज यात्रेनंतर महंमद मदिनेस परत आले व जवळपास तीन महिन्यांनी वयाच्या ६३व्या वर्षी १२ रबीउल अव्वल हिजरी ११, तदनुसार जून ११, इ.स. ६३२ रोजी त्यांचे निधन झाले. अल्लाहुम्म बिर्रफिकिल आला (अर्थात: "हे अल्लाह, सर्वात श्रेष्ठ मित्राला भेटण्याची फक्त इच्छा आहे" ) हे त्यांचे शेवटचे शब्द होते. त्यांच्या मृत्यूनंतर त्यांचा मित्र अबू बक्र ह्यांना पहिला खलिफा म्हणून घोषित करण्यात आले.
प्रभाव
पण याहीपेक्षा हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)च्या आयुष्याचे व त्यांच्या शिकवणुकीचे दूरगामी परिणाम अधिक महत्त्वाचे ठरतात. त्यांच्या शिकवणुकीने अरब समाजाला एक आत्मविश्वास प्राप्त झाला. या आत्मविश्वासाच्या बळावरच आपापसात लढणारे अरब बाहेरचे जग जिंकायला निघाले. हजरत मुहम्मद (स.अ.स.)च्या मृत्यूनंतर जवळपास १०० वर्षांच्या आतच अरबांचे साम्राज्य पश्चिमेस दक्षिण फ्रान्स व स्पेनपासून संपूर्ण उत्तर आफ्रिका व्यापत सुएझपर्यंत आणि अरबस्तान व पर्शियापासून मध्य आशियात मंगोलियापर्यंत पसरले.
आधुनिक जगातही जगातील सर्वांत मोठ्या धर्मांपैकी एकाचे संस्थापक म्हणून जगाच्या एका मोठ्या भागावर हजरत मुहम्मद (स.अ.स.) यांचा निःसंशय प्रभाव आहे.
संदर्भ व तळटीपा
वर्ग:इस्लाम धर्म वर्ग:धर्म संस्थापक वर्ग:इ.स. ५७० मधील जन्म वर्ग:इ.स. ६३३ मधील मृत्यू
झहीर अब्बास
झहीर अब्बास हा पाकिस्तानच्या क्रिकेट संघाकडून खेळलेला माजी खेळाडू आणि कर्णधार आहे. झहीर क्रिकेट लेखल, समालोचक आणि खेळ व्यवस्थापक अशा विविध भूमिकाही बजावतो
अब्बास, झहीर वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नोकिया ६१०३
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००६ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
कृष्णाबाई कृष्णाजी केळवकर
कृष्णाबाई कृष्णाजी केळवकर ह्या, ज्यांना प्रॅक्टिस करायची संधी मिळाली अशा पहिल्या स्त्री हिंदू डॉक्टर होत्या.त्यांनी 1895च्या पुण्यातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस अधिवेशनात भाग घेतला.मुंबई व यूरोपात वैद्यकीय शिक्षण घेऊन त्या डॉक्टर झाल्या. कोल्हापूर संस्थानात सरकारी इस्पितळात त्यांनी डॉक्टर म्हणून सेवा बजावली.
पहा :- आनंदीबाई गोपाळराव जोशी
वर्ग:कैसर-ए-हिंद पुरस्कार विजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
प्रॉस्पर उत्सेया
उत्सेया, प्रॉस्पर वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुंगेली जिल्हा
मुंगेली हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा छत्तीसगढच्या उत्तर भागात स्थित असून मुंगेली हे त्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. २०१२ साली हा जिल्हा बिलासपूर जिल्ह्यापासून वेगळा करण्यात आला.
बाह्य दुवे
वर्ग:छत्तीसगढमधील जिल्हे
रेंगडीवाडी
रेंगडीवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
नोकिया ६११०
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो १९९७ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
केरळ राज्य चलचित्र अकादमी
केरळ राज्य चलचित्र अकादमी ही भारताच्या केरळ राज्यातील ना-नफा संस्था आहे. सांस्कृतिक विभागाच्या अखत्यारीत परंतु स्वायत्त असलेली ही संस्था राज्यातील चित्रपटांबद्दलचे काम करते. केरळमधील सिनेमा हा सर्वात लोकप्रिय कला प्रकार आहे याचा विचार करून ऑगस्ट १९९८ मध्ये केरळमधील सिनेमाच्या वाढीसाठी याची स्थापना केली गेली.
वर्ग:चित्रपट वर्ग:केरळ
कोळसा खाण गैरव्यवहार
कोलगेट या नावाने प्रसिद्ध झालेला हा तथाकथित कोळसा खाण वाटपातील गैरव्यवहार आहे. या कोळसा खाण वाटप गैरव्यवहार प्रकरणात केंद्र सरकारला १.८६ लाख कोटी रुपयांचे नुकसान झाल्याचा अहवाल नियंत्रक आणि महालेखापरीक्षकानी (कॅग) दिला आहे. या गैरव्यवहारप्रकरणी केंद्रीय अन्वेषण विभागाने पाच कंपन्यांवर गुन्हे दाखल करत, देशभरातील दहा शहरांत ३० ठिकाणी छापे घातले आहेत.
संदर्भ
वर्ग:घोटाळे
रंजन साळवी
रंजन साळवी तथा रंगराव साळवी (?? - इ.स. २०००) हे एक नृत्यदिग्दर्शक होते.
लाडची
लाडची हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
रंजन साळवी
मूळचा नगर जिल्ह्यातला असलेला रंगराव साळवी नावाचा तरुण गावगावच्या जत्रेत, मेळ्यात नाच बसवत हिंडायचा. बुटकी आकृती, कुरळे केस, गव्हाळ रंग आणि डोळ्यावर चश्मा. राम यादव या त्याच्या मित्राने रंगरावला पुण्यातच एका चित्रपटाची तयारी करत असलेल्या दिग्दर्शक अनंत माने यांच्याकडे नेले आणि डान्समास्तर म्हणून सादर केले. अनंत माने यांनी या तरुणाकडे पाहून, ‘मास्तर हे गाणे ऐका आणि बसवा डान्स’ अशी आज्ञा दिली. रंगरावने गाणे नीट ऐकले आणि काही मिनिटांतच पॅंट सावरून दणादण पहिल्या कडव्याच्या स्टेप्स बसवल्या. ते गाणे होते, ‘कसं काय पाटील बरं हाय का? काल काय ऐकलं ते खरं हाय का?’... इथून रंगराव साळवींचा प्रवास चालू झाला. या प्रवासात ‘उभ्या महाराष्ट्राचे रंजन करणारा कलाकार, तू रंगराव कसले नाव लावतोस?’ असे विचारत भावगीत गायक दत्ता वाळवेकर यांनी रंगरावचा ‘रंजन’ केला.
लाडची
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
रंजन साळवी
१९४५ ते ७५ या काळातले मराठी चित्रपटांची कथानके तमाशा या विषयावर असायचे. चित्रपटात एखादा आडदांड ज्युनिअर पाटील (जी भूमिका बऱ्याचदा सूर्यकांत/चंद्रकांत/अरुण सरनाईक करायचे) आणि हळवी तमासगीर बाई यांची प्रेमकथा असायची. पाटलाची घरात झुरणारी, सबंध सिनेमात दोनेक किरकोळ संवाद असलेली घरंदाज बायको. आणि तरण्या पाटलाच्या पराक्रमाने, झुरून झुरून मरणी लागलेला, करवादलेला म्हातारा सीनिअर पाटीलही असायचा .अशा ठरावीक साच्यात फिट्ट बसलेल्या इ.स. १९५० च्या आसपासच्या काळातल्या मराठी चित्रपटांचे नृ्त्यदिग्दर्शन रंजन साळवी यांचे असायचे.
लाडची
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
रंजन साळवी
रंजन साळवी यांनी सुमारे १७५ मराठी चित्रपटांसाठी नृत्य दिग्दर्शन केले. त्यांनी उषा नाईक, जयश्री गडकर, जयश्री टी, मधु कांबीकर, माया जाधव, लीला गांधी, वत्सला देशमुख, सरला येवलेकर अशांसारख्या सुमारे दीडशे नायिकांना आणि कित्येक हजार ज्युनिअर आर्टिस्टांना नृत्याचे धडे दिले.
‘माझं घर माझा संसार’ चित्रपटाच्या शूटिंग दरम्यान रंजन साळवींचे ब्लडप्रेशर वाढले. पक्षाघाताचा झटका आला. पुढची आठ-नऊ वर्षे त्यांनी अंथरुणावर काढली. पुन्हा नव्या उमेदीने उभे राहण्याचा प्रयत्‍न केला. परंतु व्यर्थ. अखेर साळवींनी आजाराशी व आर्थिक तंगीशी झुंजत शेवटचा श्वास पुण्यातल्या विश्रांतवाडी झोपडपट्टी भागातल्या आंब्रे चाळीतच घेतला.
रंजन साळवी यांचे नृत्य दिग्दर्शन असलेले मराठी चित्रपट
वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट नृत्यदिग्दर्शक वर्ग:नृत्यदिग्दर्शक वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
नोकिया ६११० मार्गदर्शक
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००७ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
चिमूर विधानसभा मतदारसंघ
चिमूर विधानसभा मतदारसंघ - ७४ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभे च्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, चिमूर मतदारसंघात चंद्रपूर जिल्ह्यातील १. चिमूर आणि २. नागभीड ही तालुके आणि ३. ब्रह्मपुरी तालुक्यातील अहेर नवरगांव महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. चिमूर हा विधानसभा मतदारसंघ गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
भारतीय जनता पक्षाचे पक्षाचे किर्तीकुमार ऊर्फ बंटी जितेश भांगडिया हे चिमूर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ
चोरखोपडी
चोरखोपडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:दारव्हा तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
इ.स. १०४७
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०४७ वर्ग:इ.स.च्या १०४० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सनी देओल
अजय सिंग तथा सनी देओल (१९ ऑक्टोबर १९५६) हे हिंदी चित्रपटसृष्टीतील एक अभिनेते असून १७व्या लोकसभेचे सदस्य देखील आहेत.
सनी देओल यांनी अनेक हिंदी चित्रपटांत काम केले आहे. त्यांचा पहिला चित्रपट ‘बेताब' हा १९८३ मध्ये प्रदर्शित झाला होता. २०१६ मध्ये त्यांचा *घायल: वन्स अगेंन* हा चित्रपट रिलीज झाला होता.त्या चित्रपटाची कथा त्यांनी स्वतःच लिहिली होती._ सनी देओल यांचे ‘बॉर्डर' व ‘गदर' हे चित्रपट खूप प्रसिद्ध ठरले.तसेच त्यांचे डायलॉग आजही लोकांना पाठ आहेत._
धरम प्राजी'का पंजाबी पुत्‍तर म्‍हणून बॉलीवूडमध्‍ये सहज एन्‍ट्री मिळविलेल्‍या सनी देवोलने स्‍वबळावर सिनेसृष्‍टीत आपले स्‍थान पक्‍के केले आहे. गेल्‍या 25 वर्षात विविध भूमिकांमधून दमदार अभिनय करून सनीने आपला स्‍वतःचा असा खास प्रेक्षकवर्ग तयार केला आहे. त्‍याच्‍या स्‍टील मॅन इमेजमुळे चित्रपट एक हाती तारून नेण्‍याची त्‍याच्‍यात क्षमता आहे. त्‍याचे घायल, बॉर्डर, गदर, इंडियन हे चित्रपट त्‍या-त्‍या काळातील प्रेक्षकांना वेड लावून गेले. एक्‍शन हिरो इमेजमध्‍ये अडकून पडलेल्‍या सनीने नंतरच्‍या काळात कॉमेडीपटातूनही भाग्‍य आजमावून पाहण्‍याचा प्रयत्‍न केला. त्‍यात मात्र त्‍याला हवे तसे यश मिळाले नाही.
जाईगाव
जाईगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
नोकिया ६१११
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००५ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
बॉम्बे संस्थान
मुंबई राज्य हे इ.स.१९४७ ते इ.स.१९६० या दरम्यान अस्तित्वात असलेले भारताच्या एक घटक राज्य होते.
इतिहास
स्वातंत्रपूर्व काळात अस्तित्वात असलेला बॉम्बे प्रांताचा सिंध प्रदेश हा पाकिस्तानात गेला. कच्छ आणि सौराष्ट्र वगळता उर्वरित गुजरात, कोकण, खानदेश, देश, उत्तर कर्नाटक, त्याचप्रमाणे डेक्कन स्टेट्स एजन्सी, गुजरात स्टेट्स एजन्सी, कोल्हापूर संस्थान, बडोदा संस्थान यांचे मिळून मुंबई राज्य अस्तित्वात आले.
गवर्नर
मुंबई राज्यात एकूण चार गवर्नर झाले.
राज्य पुनर्रचना नियम(इ.स.१९५६)
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
नोकिया ६१२० क्लासिक
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००७ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
तेरका
तेरका हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
हुंडी
हुंडी हा भारतातील पैशाच्या देवाणघेवाणीसाठी वापरला जाणारा एक पुरातन व्यवहार आहे. हुंडीला आधुनिक भाषेत बिल ऑफ एक्सचेंज असे नाव आहे.
उदाहरण
एक मनुष्य पुण्याहून दिल्ली येथे जाणार आहे. तो माणूस स्वतःबरोबर रोख रक्कम ठेवण्याऐवजी पुण्यातील सावकाराकडे आपली रक्कम ठेवायचा. त्या बदल्यात पुण्यातील सावकार त्यास दिल्लीतील एका सावकाराच्या नावाने हुंडी लिहून द्यायचा. ही हुंडी दिल्लीतील सावकारास दाखवली का दिल्लीतील सावकार त्या बदल्यात रोख रक्कम हाती द्यायचा. या हुंडीबद्दल काही शुल्क वसूल केले जायचे. जेव्हा दिल्लीतील कुणाला पुण्यासाठी हुंडी हवी असेल तेव्हा हाच व्यवहार उलट पद्धतीने व्हायचा.
वर्ग:बँकिंग
वनस्पतीशास्त्रीय नावांचा उगम आणि अर्थ
वनस्पती शास्त्रातील वनस्पतींची नावे बहुधा लॅटिन आणि ग्रीक या भाषांतील शब्दांवरून ठेवलेली असतात. काही शब्द इतर देशांतील भाषांतूनही घेतलेले असतात. अनेक नावे ही वनस्पतीशास्त्रज्ञांच्या नावावरून पडलेली आहेत. त्या नावांचे अर्थ माहीत असले तर ती नावे लक्षात राहण्यास मदत होते. किंवा नाव ऐकले की वनस्पती कशा प्रकारची आहे याचा कधीकधी अंदाज करता येतो. वनस्पतीशास्त्रीय नावांची खालील यादी(वाढवण्यास इतर सदस्यांनी मदत करावी.) :
हेही पाहा
वर्ग:वनस्पतीशास्त्र
सुकमा जिल्हा
सुकमा हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा छत्तीसगढच्या दक्षिण भागात स्थित असून सुकमा हे त्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. १ जानेवारी  इ.स. २०१२ साली हा जिल्हा दांतेवाडा जिल्ह्यापासून वेगळा करण्यात आला.
बाह्य दुवे
वर्ग:छत्तीसगढमधील जिल्हे
इ.स. १०५२
समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०५२ वर्ग:इ.स.च्या १०५० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
नोकिया ६१३१
हा नोकियाचा भ्रमणध्वनी असून तो २००६ मध्ये प्रकाशित झाला.
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
प्रेमानंद गज्वी
प्रेमानंद गज्वी (जन्म : इ.स. १९४७) हे मराठी कवी, लेखक व नाटककार आहेत. यांची लेखनशैली ही सामाजिक बांधिलकीचे भान ठेवून समाजातील विदारक सत्य प्रभावीपणे मांडणारी शैली आहे. सध्या सेवानिवृत्त...बीपीटी मधून लेखांचा महाराष्ट्रातील शालेय अभ्यासक्रमात समावेश झाला आहे. त्यांच्या घोटभर पाणी या एकांकिकेचे १४ भाषांत अनुवाद झाले आहेत.
प्रेमानंद गज्वी यांचे 'बोधी प्रकाशन' आहे.
छावणी :-
पोप क्लेमेंट अकरावा
पोप क्लेमेंट अकरावा (जुलै २३, इ.स. १६४८:उर्बिनो, इटली - मार्च १९, इ.स. १७२१:रोम) हा अठराव्या शतकाच्या सुरुवातीस पोप होता.
प्रेमानंद गज्वी
‘छावणी’हे प्रेमानंद गज्वी यांचे नाटक.या नाटकाला सेन्सार बोर्डाने सुरुवातीला परवानगी दिली नव्हती. नंतर दिली गेली.हे नाटक संविधानविरोधी आहे.(२०१५)असा ठपका या नाटकावर ठेवण्यात आला होता. त्यावर देशभर अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य-सेन्साॅर बोर्ड या अनुषंगाने चर्चा झाली. या नाटकावर ठेवलेला हा ठपका पूर्णपणे चुकीचा होता.कारण प्रेमानंद गज्वी हे संविधान मूल्ये जगणारे आणि या मूल्यांच्या रुजवणुकीसाठी आपली लेखणी झिजवणारे आंबेडकरवादी लेखक आहेत. त्यांच्या सर्वच नाट्यलेखनातून मानवी मूल्यांची बुज राखली गेली आहे. त्यांनी लेखनातून शोषितांची बाजू घेतली आहे.‘छावणी’हे नाटकही त्याला अपवाद नाही.‘छावणी’च्या निर्मितीनी नंतरच्या वादासंबंधी मनोगतात आवश्यक ती माहिती गज्वी यांनी दिली आहे.डाॅ.अशोक बाबर यांनी प्रस्तावनेतून या नाटकाच्या अशयसूत्राची विस्तृत चर्चा केली आहे,ती चर्चा हे नाटक समजून घेण्यास उपयुक्त ठरते. या नाटकातून गज्वी यांनी थेट व्यवस्थेला प्रश्न विचारलेले आहेत.आंबेडकरी जाणिवेची अभिव्यक्ती या नाटकातून झालेली आहे. विषमतामुक्तीचा आशय घेऊन सामाजिक संघर्षाचे नाट्य यातून उभे राहते.जात-वर्गातून निर्माण झालेल्या विषमतेला नाकारत सामाजिक समतेचे सूचन या नाटकातून होते.देशात सामाजिक आणि आर्थिक पातळीवरील समता निर्माण झाली नाही तर भविष्यात अराजक निर्माण होऊ शकते, हा इशाराही हे नाटक देते.
पोप क्लेमेंट अकरावा
याचे मूळ नाव जियोव्हानी फ्रांसेस्को अल्बानी होते. अल्बानी पूर्वज आल्बेनियामधून १५व्या शतकात इटलीत आले व त्यांनी तेथे जम बसवला.
प्रेमानंद गज्वी
भांडवली व्यवस्थेला नकार, जातिअंताचे संसूचन, धर्म व्यवस्थेतील ढोंगीपणा-शोषण, वर्गसमूहातील वाढलेली आर्थिक विषमता आणि आंबेडकरी तत्त्वज्ञानाचे प्रकटीकरण या महत्त्वाच्या सूत्रांना केंद्रभूत ठेवून हे नाटक आकार घेते. वर्तमान समाजात ज्या विविध समूहांच्या-गटाच्या-विचारांच्या वा इतर स्वरूपाच्या संकुचित हितवादी छावण्या आहेत. त्या छावण्यांनाही छावणीमुक्तीचा संदेश हे नाटक देते. चिंतनशीलता, वैचारिकता, प्रबोधनात्मकता हे या नाटकाचे मूलभूत विशेष आहेत. हे नाटक रंगभूमीवर आले नाही. ते येऊ नये म्हणून काही लोकांनी प्रयत्न केले. या नाट्यसंहितेचे पुस्तक छापायलाही अनेकांनी नकार दिला होता.शेवटी नागपूरच्या विजय प्रकाशनाने २०१८ला छापले. महात्मा जोतीराव फुले यांच्या ‘तृतीय रत्न’ नाटकाच्या परंपरेतील हे महत्त्वाचे समकालीन नाटक आहे. मराठी नाट्येतिहास त्याची दखल घेईलच!
पोप क्लेमेंट अकरावा
क्लेमेंट ११ क्लेमेंट ११ वर्ग:इ.स. १६४९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७२१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रेमानंद गज्वी
संदर्भ
वर्ग:मराठी नाटककार वर्ग:मराठी कवी वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
आम्रपाली
आम्रपाली ("आंबपालिका" किंवा "आंबपाली") ही इ.स.पू. ५०० च्या आसपास प्राचीन भारतातील वैशाली (आजच्या बिहारमधील एक राज्य) प्रजासत्ताकाचीया एक प्रतिष्ठित नगरवधू होती. बुद्धांच्या शिकवणुकीनंतर ती एक अर्हत बनली. जुन्या पाली ग्रंथांमध्ये आणि बौद्ध परंपरांमध्ये तिचा उल्लेख आहे. सुमारे १५०० वर्षांपूर्वी बौद्ध जातक कथांमध्ये आम्रपालींची आख्यायिका पहिल्यांदा वाचायला मिळते.
आम्रपालीच्या आई-वडिलांची माहिती नाही, परंतु ज्या लोकांनी आम्रपालीचे पालनपोषण केले, त्यांना ती एका आंब्याच्या झाडाखाली मिळाली होती. यामुळे तिचे नाव आम्रपाली ठेवण्यात आले. ती दिसायला खूप सुंदर होती, तिचे डोळे मोठे-मोठे आणि काया अत्यंत आर्कषक होती. जो कोणी तिला पाहत होता त्याची दृष्टी तिच्यावर खिळून राहत होती.
आम्रपालीने नगरवधू बनून अनेक वर्ष वैशालीतील लोकांचे मनोरंजन केले, परंतु एके दिवशी भगवान बुद्धांच्या संपर्कात येताच तिने सर्व गोष्टींचा त्याग करून ती बौद्ध भिक्खुणी बनली.
इ.स.पूर्व ५०० या काळात आम्रपाली ही अनाथ कन्या जसजशी मोठी होऊ लागली तसतशी तिच्या अप्रतिम सौंदर्याची, लालित्याची, कौशल्याची व मोहकतेची ख्याती चारही दिशांना पसरू लागली. प्रतिष्ठित घराण्यांतील अनेक सरदार, नामदार तरुणांना तिचे आकर्षण वाटू लागले. तिच्यावरून वैशाली नगरीत अराजक नको म्हणून मग तिला वैशालीच्या प्रमुख गणिकापदी नियुक्त करण्यात आले. अनेक राजपुरुष, सरदार, धनवान तिच्या महाली पाहुणचार घेत. आपल्या रसरशीत लावण्याने व अदाकारीने आम्रपाली सर्व लब्धप्रतिष्ठितांची हृदये काबीज करत असे.
तिच्या सौंदर्याची कीर्ती ऐकून वैशालीशी शत्रुत्व असलेल्या मगधाच्या बिंबिसार राजालाही आपले कुतूहल आवरता आले नाही. त्याने वैशालीवर हल्ला केला आणि काही दिवस आम्रपालीच्या महाली पांथस्थाच्या छद्मवेषात आश्रय घेतला. बिंबिसार राजा हा एक उत्तम कलावंत, कलासक्त व संगीतज्ञ होता. बघता बघता बिंबिसार व आम्रपाली एकमेकांच्या प्रेमात पडले. पण जेव्हा आम्रपालीला त्याचे खरे रूप कळले तेव्हा तिने त्याला तिथून जाण्याची व चालू युद्ध समाप्त करण्याची विनंती केली. प्रेमात बुडालेल्या बिंबिसाराने आम्रपालीच्या इच्छेचा मान राखून युद्ध संपवले. त्याच्या ह्या कृतीने वैशाली नगरीच्या नागरिकांनी त्याची भ्याड राजा म्हणून हेटाळणी केली. ह्या सर्व प्रकारात आम्रपालीने आपल्या नगरीशी इमान राखले.
पुढे आम्रपालीने बिंबिसाराच्या पुत्रास, विमल कौंडिण्यास जन्म दिला. बिंबिसाराचा पुत्र अजातशत्रू याने वैशालीवर कब्जा मिळवून पूर्वीच्या अपमानाचा सूड घेतला. एकदा आम्रपालीने रस्त्यातून एका तेजस्वी, देखण्या बौद्ध भिक्खूला इतर भिक्खूंच्या समवेत जाताना पाहिले. असे रूप, असे तेज, असा डौल तिने अद्याप पाहिला नव्हता. बऱ्याच काळाने आम्रपालीच्या हृदयात त्या भिक्खूच्या केवळ दर्शनाने चलबिचल झाली, मनात त्याच्याविषयी अभिलाषा उत्पन्न झाली. तिने त्या भिक्खूला आपल्या महाली भोजनाचे आमंत्रण धाडले. काही काळाने तो बौद्ध भिक्खू परत येऊन आपल्या साथीदारांना म्हणाला की, आम्रपालीने त्याला वर्षाविहारासाठी, म्हणजेच वर्षाकाळात निवास करण्यासाठी आपल्या महाली राहण्याचे निमंत्रण दिले आहे. सर्व बौद्ध भिक्खू वर्षाकाळात चार महिने मठांमध्ये किंवा सलग एकाच ठिकाणी निवास करत असत. आम्रपालीचे निमंत्रण त्या तेजस्वी भिक्खूने स्वीकारले नाही. गौतम बुद्धाला विचारूनच, त्याची परवानगी घेऊनच तो हे निमंत्रण स्वीकारेल असे उत्तर त्याने आम्रपालीला दिले.
त्या भिक्खूने सर्व वृत्तान्त गौतम बुद्धांना कथन केला व आम्रपालीने आपल्याला वर्षाविहाराचे निमंत्रण दिल्याचेही सांगितले. बुद्धाने काही क्षण त्याच्या डोळ्यांत खोलवर डोकावून पाहिले व त्याला तसे करण्याची परवानगी दिली. चार महिने होत आले तसे लोक उत्सुकतेने भिक्खू परत येण्याची वाट पाहू लागले. आणि भिक्खू परत आला, पण त्याच्या पाठोपाठ आम्रपालीही भिक्खुणीच्या वेषात चालत येत होती. तिने गौतम बुद्धाची भेट घेतल्यावर आपण कसे त्या तरुण भिक्खूला भुरळ पाडण्याचा, आकर्षित करण्याचा, अनुरक्त करण्याचा वृथा प्रयत्न केला याचे त्यांच्यापाशी वर्णन केले.
बुद्धाने नंतर आपल्या शिष्यांना सांगितले की त्याने तरुण भिक्खूस आम्रपालीच्या घरी राहण्याची परवानगी दिली, कारण त्याला त्या भिक्खूच्या डोळ्यांत कसलीही कामवासना दिसली नाही. त्याच्या आत्मभानाने, मनोनिग्रहाने व तेजोबळाने त्याने आपली जागृतावस्था कधीच त्यागली नाही. परिणामवश आम्रपालीचे स्वतःच्या सौंदर्याविषयीचे गर्वहरण झाले व तिला वेगळ्या प्रकारे आयुष्य व्यतीत करण्याची ओढ लागली.
अशा प्रकारे संन्यस्त जीवनाकडे आकृष्ट झालेल्या आम्रपालीने बुद्धाला आपल्या प्रासादात भोजनास बोलावले. बुद्धानेही ते आमंत्रण स्वीकारले. त्यानंतर तिने आपल्या राजगणिकेच्या पदाचा त्याग केला व बौद्ध धर्म स्वीकारला. बौद्ध धर्माच्या प्रसाराचे काम करता करता तिला आत्मसाक्षात्कार झाला व ती अर्हत बनली.
बौद्ध संप्रदायात तिच्या योगदानाचे, कार्याचे महत्त्व कायम आहे. वयात आल्यावर तिचा मुलगा विमल कौंडिण्यही बौद्ध भिक्खू झाला. आम्रपालीच्या अंबपाली आम्रवनात वैशाली मुक्कामी बुद्ध राहायचे आणि तिने पुढे हेच आम्रवन तिने बुद्धांना अर्पण केले. ह्याच ठिकाणी बुद्धांनी प्रसिद्ध अंबपालिका सूक्त सांगितले.
चित्रपट
१९६६ साली, आम्रपालीच्या जीवनावर 'आम्रपाली' नावाचा हिंदी चित्रपट निघाला होता. लेख टंडन त्याचे दिग्दर्शक होते. आम्रपालीची भूमिका वैजयंतीमालाने केली होती.
संदर्भ
वर्ग:प्राचीन भारताचा इतिहास वर्ग:भारतीय महिला वर्ग:बौद्ध भिक्खुणी
जॉर्ज मॅलरी
जॉर्ज मॅलरी हे एक ब्रिटिश गिर्यारोहक होते. यांनी १९२१ मध्ये एव्हरेस्टवर चढाई करण्यासाठीच्या उत्तरेकडील मार्गाचा शोध लावला. ही एव्हरेस्ट काबीज करायची मोहीम नव्हती तर एव्हरेस्ट चढण्याचे मार्ग कुठून असण्याची शक्यता आहे हे पडताळण्याची होती. मॅलरी यांनी आपल्या शोधाकार्यात पार एव्हरेस्टच्या सोंडेपर्यंत पोहोचण्यात यश मिळवले. ज्यांनी ७,००७ मीटर उंचीच्या नॉर्थ कोलवर पाऊल ठेवणारी मॅलरी ही पहिली व्यक्ती होती. नॉर्थ कोलवरून त्यांनी पुढील रस्ता कसा असेल याची पडताळणी केली. त्यांची मोहीम इतक्या उंचीसाठी अद्ययावत नव्हती त्यामुळे त्यांना तेथून आवरते घ्यावे लागले.
पुढच्याच वर्षी सन १९२२ मध्ये ब्रिटिशांनी एव्हरेस्ट काबीज करायची मोहीम आखली.या मोहिमेत जॉर्ज फिंच यांनी भराभर चढत ८,००० मीटर पेक्षाही जास्त चढण केली व ते ८,००० मीटरपेक्षा जास्त चढाई करणारे पहिले व्यक्ती बनले. ही मोहीम जॉर्ज मॅलरी व ब्रिटिशांच्या अखिलाडू वृत्तीसाठी गाजली. मॅलरी व कर्नल फेलिक्स यांनी पुन्हा एकदा नॉर्थ कोलच्या बाजूने प्रयत्‍न केला. मॅलरी यांच्या चुकीमुळे हिमस्खलनामध्ये ७ स्थानिक वाहक मारले गेले.
१९२४ मध्ये मॅलरी यांनी पुन्हा ब्रिटिश मोहीम आखली. या मोहिमेत सुरुवातील मॅलरी व ब्रूस यांचे प्रयत्‍न खराब हवामानाने फोल ठरवले. पुढील प्रयत्‍न नॉर्टन व सॉमरवेल यांनी केले त्यांना चांगल्या हवामानाची साथ मिळाली. त्यांनी विनाऑक्सिजन चढाईचे प्रयत्‍न केले. नॉर्टन ८,५५८ मीटर पोहोचले असताना मॅलरी व इर्व्हिन ह्यानी ऑक्सिजन देण्यासाठी म्हणून पुढाकार घेतला. नॉर्टनला बेसकॅंपकडे परत पाठवले व स्वतः मोहीमे फत्ते करायचे ठरवले. ८ जून १९२४ रोजी इर्व्हिन व मॅलरी चढाई करत असताना मरण पावले.
त्यानंतर १ मे १९९९ रोजी मॅलरी व आयर्विन फाऊंडेशनच्या गिर्यारोहकांना एव्हरेस्ट शिखराच्या उत्तर बाजूला बर्फाच्या अस्तराखाली पुरले गेलेले मृतदेह शोधून काढण्यात यश मिळाले. शिखराच्या एवढे जवळ सापडलेल्या मृतदेहांमुळे आयर्विन व मॅलरी यांनी एडमंड हिलरी व तेनसिंग नोर्गेच्या २४ वर्षे अगोदरच यांनी एव्हरेस्ट सर केले होते की काय अश्या चर्चांना उधाण आले. परंतु त्या मोहिमेतील सहकाऱ्यांचे मत व ज्या परिस्थितीत मृतदेह सापडले त्यावरून त्यांना शिखर सर करण्यात अपयश आले असे बहुतेकांचे मत आहे.
वर्ग:गिर्यारोहक
अखमद काडिरोव्ह
अखमद अब्दुलखमिदोविच काडिरोव (रशियन: Ахмат Абдулхамидович Кадыров; चेचेन:Къадири lабдулхьамидан кlант Ахьмад-Хьажи; २३ ऑगस्ट, इ.स. १९५१ - ९ मे, इ.स. २००४) हा चेचन्याचा राष्ट्राध्यक्ष होता. हा ५ ऑक्टोबर, इ.स. २००३ पासून मृत्यूपर्यंत सत्तेवर होता. याआधी जुलै २००० पासूनच हा तेथील कारभार बघत असे.
चेचन्याच्या इचकेरिया प्रजासत्ताकचा मुख्य मुफ्ती असलेला खदिरोव दुसऱ्या चेचेन युद्धाच्या सुरुवातीस रशियास जाउन मिळाला.
९ मे, इ.स. २००४ रोजी ग्रोझ्नीमध्ये इस्लामी दहशतवाद्यांनी बॉम्बस्फोट घडवून आणून त्याची हत्या केली.
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू वर्ग:चेचन्याचे राष्ट्राध्यक्ष
रिटकवली
रिटकवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
केरळमधील खाद्यसंस्कृती
केरळ खाद्यसंस्कृती ही भारताच्या नैऋत्य मलबार किनाऱ्यावरील केरळ या राज्यामध्ये उगम पावलेली पाक शैली आहे. केरळच्या खाद्यसंस्कृतीमध्ये मासे, पोल्ट्री आणि तांदूळ सोबत लाल मांस वापरून तयार केलेले शाकाहारी आणि मांसाहारी दोन्ही प्रकारचे खाद्यपदार्थ उपलब्ध आहेत. केरळला "मसाल्यांची भूमी" म्हणून ओळखले जाते कारण ते इसवी सन पूर्व ३००० पासून सुमेरियन लोकांच्या सर्वात जुन्या ऐतिहासिक नोंदींसह युरोप तसेच अनेक प्राचीन संस्कृतींसोबत मसाल्यांचा व्यापार करत होते.
ऐतिहासिक विविधतेच्या व्यतिरिक्त, सांस्कृतिक प्रभाव, विशेषतः मुस्लिम आणि ख्रिश्चन धर्माच्या प्रभावामुळे केरळच्या पाककृतींमध्ये, विशेषतः मांसाहारी पदार्थांमध्ये अद्वितीय पदार्थ आणि शैली देखील आहेत.
संदर्भ
वर्ग:दक्षिण भारतातील खाद्यपदार्थ
पत्नीचे प्रकार (प्राचीन हिंदू मान्यता)
पत्नी ही हिंदू धर्मात पतीची अर्धांगी मानलेली आहे.
प्राचीन हिंदू मान्यतेनुसार पत्नीचे एकूण सात प्रकार पडतात.
स्त्रियांच्या अनेक भूमिका असतात, त्यात मुख्य तीन कन्या, पत्नी, आई. मराठीत जी नाती आहेत, त्यात अर्थ भरला आहे.
पत्नी : पतीला पतित जी होऊ देत नाही ती पत्नी.