cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ख्रिस्तजन्म तारीख
६ व्य शतकात डायनासिअस या मठवासी धर्मगुरूने ख्रिस्ताच्या जन्माचे वर्ष कोणते असावे. याबाबतचे आणि त्यानंतरच्या ऐतिहासिक घटनांच्या तारखांचे एक गणित मांडले. ते थोडेसे कसे चुकले ते आपण नंतर पाहू. त्याने ख्रिस्तजन्मापूर्वीच्या वर्षाना बी. सी. (B.C.) म्हणजे बिफोर ख्राइस्ट (BEFORE CHRIST) आणि ख्रिस्तजन्मापासूनच्या वर्षाना ॲनो डोमिनी (A.D.) म्हणजे प्रभूचे वर्ष अशा नावाने संबोधण्याचा प्रघात पाडला. यातील एकाची आद्याक्षरे इग्रजी व दुसऱ्याची आद्याक्षरे लॅटिन का याचे कोडे अजून कुणाला उलगडले नाही. कालांतराने तारखांचे अधिक अचूक गणित मांडण्यात आले. तेव्हा लक्षात आले की ख्रिस्ताच्या जन्मतारखेचे वर्ष जवळजवळ ६ ते ७ वर्षांनी चुकले होते. परंतु आता तर डायनासिअसचे कॅलेंडर जगभर प्रचारात आले होते. ते बदलता येणे शक्य नव्हते. आजही हेच डायनासिअसचे कॅलेंडर वापरले जात आहे. मात्र इसवी सन पूर्वी ६ ते ७ वर्ष आधी ख्रिस्ताचा जन्म झाला हे अभ्यासकांचे मत निश्चित झाले आहे.
जोइता मंडल
कारकीर्द
घर सोडल्यानंतर त्या किन्नरांच्या वस्तीमध्ये जाऊन राहू लागल्या व त्याच्या समूहासह नाच-गाण्याचे कार्यक्रम करू लागल्या. त्यानंतर २०१० मध्ये त्यांनी दिनाजपुर येथे किन्नरांचा हक्कासाठी काम करणारी एक संस्था स्थापन केली. तसेच रेड लाईट भागामध्ये राहणाऱ्या महिलांना आधार कार्ड, रेशनकार्ड दिले. त्या महिलांचा मुलांना शिक्षणासाठी प्रोत्साहन ही दिले. त्यानंतर वृद्धांसाठी वृद्धाश्रम सुरू केले. त्यांचे हे कार्य पाहून पश्चिम बंगाल सरकारने जुलै २०१७ मध्ये लोक न्यायालय न्यायाधीश म्हणून त्यांची नियुक्ती केली. त्यामुळे त्या देशाचा पहिल्या तृतीयपंथी न्यायाधीश बनल्या.
ख्रिस्तजन्म तारीख
ख्रिस्ताच्या जन्मापासून इसवी सन सुरू झाला, याचा अर्थ १ जानेवारी इसवी सन १ला ख्रिस्ताचा जन्म झाला, मग २५ डिसेंबरला ख्रिस्तमस साजरा करतात हे कसे ? असा प्रश्न अनेकांना पडतो. याचे उत्तर असे की, ख्रिस्ताचा जन्म झाला तेव्हा डायनासिअसचे कॅलेंडर अस्तित्वात नव्हते. ते कसे असेल ? कारण ख्रिस्तजन्मानंतर ६०० वर्षांनी डायनासिअसने आपले कॅलेंडर बनविले. रोमन किवा यहुदी लोकांची जी दिनदर्शिका त्याकाळी रुढ होती, त्यानुसार ख्रिस्ताच्या जन्मदिवसाची नोंद कुणी केली नव्हती. ख्रिस्तजन्म झाला त्या दिवसापासून कुणी तेथूनच १ जानेवारी इसवी सन १ असे मोजायला सुरुवात केली असे नव्हे. तर ख्रिस्तजन्मानंतर ६०० वर्षानंतर (इसवी सन ६ व्या शतकात) डायनासिअसने गणिती पद्धतीने ख्रिस्तजन्माचा काळ ठरवला आणि ख्रिस्तजन्मवर्षाला इसवी सन १ असे कल्पून तेथून पुढे ६०० वर्षांची दिनदर्शिका (कॅलेंडर) गणिती पद्धतीने त्याने तयार केली. ख्रिस्तजन्माचे वर्ष त्याने गणिती पद्धतीने ठरविले पण त्याने तारीख ठरविली नाही हे लक्षात घेतले पाहिजे. हेही गणित ६ ते ७ वर्षांनी कसे चुकले हे आधी आपण पाहिलेच आहे. पहिले पोप लिबेरिअस यांनी चवथ्या शतकात ख्रिस्तीधर्मीयांसाठी निश्चित केलेली ख्रिस्ताचा जन्मोत्सव साजरा करण्याची तारीख २५ डिसेंबर असणे शक्यच नव्हते कारण तोपर्यंत डायनासिअसचे कॅलेंडर तयार झाले नव्हते. तसेच रोमन लोक जो सूर्यदेवाचा सण साजरा करीत तोही २५ डिसेंबरला, असें जे वर्णन वर आले आहे ते वाचून रोमन लोकांच्या काळात डायनासिअसचे इग्रजी कॅलेंडर होते काय असा कुणी प्रश्न करील. खरे पाहता डायनासिअसचे इग्रजी कॅलेंडर तयार होण्यापूर्वी दिनक्रम मोजण्याच्या रोमन व यहुदी दिनदर्शिका होत्या. परंतु त्यांत फारच त्रुटी होत्या. डायनासिअसने सहाव्या शतकात अधिक परिपूर्ण अशी दिनदर्शिका तयार केली व त्यानुसार पुढच्या व मागच्या काही घटनांच्या तारखा ठरविण्यात आल्या. या गणिती पद्धतीनुसार रोमन लोक सूर्यदेवाचा सण साजरा करीत ती तारीख आणि पहिले पोप लिबेरिअस यांनी ख्रिस्तजन्मोस्तवासाठी  निश्चित केलेली तारीख इंग्रजी कॅलेंडरनुसार २५ डिसेंबर असल्याचे निश्चित झाले.
जोइता मंडल
संदर्भ
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्त्या
ख्रिस्तजन्म तारीख
ख्रिसमस : तारणाचा आशादीप
ख्रिसमस हा शब्द इंग्रजी भाषेत खूप प्रचलित आहे. पण इतर भाषांमध्ये तारणाऱ्याच्या जन्मदिवसासाठी नाताळ हा शब्द प्रचलित आहे. नाताळ हा शब्द ‘नातालीस’ (Natalis) या लॅटिन शब्दापासून उगम पावला आहे. या शब्दाचा अर्थ आहे जन्मदिवस. स्पेनमध्ये नाविदाद (Nanidad), इटलीमध्ये ‘नाताले’ (Natale), फ्रान्समध्ये ‘नोएल” (Noel), आणि पोर्तुगालमध्ये ‘नाताल’ (Natal) हाच शब्द ख्रिस्ताचा जन्मदिवस साजरा करण्यासाठी वापरला जातो. ख्रिसमस म्हणजे जन्मदिवस नव्हे तर नाताळ म्हणजे जन्मदिवस होय. मग ख्रिसमस हा शब्द का वापरला जातो असा प्रश्न पडतो.
ख्रिस्ताचा जन्म रात्री बारा वाजता झाला अशी पारंपारिक श्रद्धा आहे. म्हणून अकराव्या शतकात ख्रिस्तसभेने प्रभू येशूचा जन्मसोहळा साजरा करण्यासाठी मध्यरात्रीची मिस्सा साजरी करण्याची परवानगी दिली. ख्रिस्ती उपासनेमध्ये फक्त ही एकच मिस्सा मध्यरात्री अर्पण करण्याची परवानगी होती. म्हणून या मिस्साला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले. दरवर्षी या मिस्साकडे ख्रिस्ती भाविक ख्रिस्तजन्माची अतिविशेष मिस्सा म्हणून पाहू लागले. आणि त्याला ‘ख्रिस्ताची मिस्सा’ (Christ’s Mass) हे नाव पडले. हे शब्द जुन्या इंग्रजीमधील Cristes Maesse (ख्रिसतेस मासी) या शब्दावरून आलेले आहेत. कालांतराने ‘Christ’s Mass’ या शब्दावरून ‘Christmas’ हा शब्द उगम पावला.
प्रभू येशू ख्रिस्ताच्या जन्माची निश्चित तारीख कुणालाच माहीत नाही किंवा कोठेही त्याची तशी नोंद नाही. जरी हा दिवस अनिश्चित असला तरी साधारणपणे हे मान्य केले जाते की येशूचा जन्म ख्रिस्तपूर्व पहिल्या शतकामध्ये साधारणपणे सहा ते चार या कालावधीमध्ये झाला होता. (6- 4 Th B.C.) ख्रिस्तानंतरच्या चवथ्या शतकात (4th A.D.) राजा कोंस्टंटटाईन याने ख्रिस्ती धर्माला अधिकृतरित्या ‘राज्याचा धर्म’ (Religion of the State) म्हणून घोषित केले तेव्हापासून नाताळचा सण अधिकृतरित्या साजरा करण्यास सुरुवात झाली. इसवी सन ३५३ साली पोप महोदय जुलियस यांनी जागतिक ख्रिस्तसभेसाठी २५ डिसेंबर हा दिवस ख्रिस्ताचा जन्मदिवस म्हणून साजरा केला जावा, अशी आज्ञा केली. तेव्हापासून संपूर्ण जगभर २५ डिसेंबर रोजीच ख्रिस्ताचा जन्मदिवस साजरा केला जातो. पण २५ डिसेंबरच का ? हा दिवस निवडण्यामागे काही महत्त्वाचे सिद्धांत सांगितले गेले आहेत.
'सिद्धांत पहिला '': प्राचीन काळातील रोमन आणि ग्रीक लोक अनेक देव देवतांची पुजा करणारे लोक होते. सूर्याची ते देव म्हणून उपासना करीत असत. इसवी सन २७४ साली रोमन राजा ओरेलियन याने २५ डिसेंबर या दिवशी "अपराजित सूर्यदेवाचा जन्म" या सणाची स्थापना केली. त्याच दिवशी रोमन सैनिक मिथ्रा या रोमन दैवताचा सण साजरा करीत. या रोमन आणि ग्रीक लोकांमधून बरेच लोक ख्रिस्ती धर्माकडे वळले होते. या रोमन दैवताच्या जन्मदिवसाऐवजी नवख्रिस्ती लोकांनी मानवी रूप धारण केलेला खरा परमेश्वर प्रभू येशू ख्रिस्त याचाच जन्म साजरा करावा असा पोप महोदय जुलियस यांचा हेतु होता. म्हणून ख्रिस्ती लोकांचे लक्ष ख्रिस्तजनमकडे वळविण्यासाठी पोपमहोदयांनी २५ डिसेंबर हा ख्रिस्ताचा जन्मदिवस या सणाची स्थापना केली.'''
'दूसरा सिद्धांत :'' रोमन लोक शनि (Saturn god) या दैवताचा सन्मान करण्यासाठी १७ डिसेंबर हा दिवस सॅटर्नआलिया (Saturnalia) म्हणून साजरा करीत. १७ ते २५ डिसेंबर हा कालावधीत संपूर्ण रोमन साम्राज्यात सुट्टी घोषित केली जात असे. ख्रिस्ती लोकांनी या सणाच्या आठवड्याचे ख्रिस्तीकरण करून सणाचा शेवटचा दिवस २५ डिसेंबर हा दिवस अंधारावर मात करणाऱ्या खऱ्या प्रकाशाचा उगम जो प्रभू येशू याचा जन्मदिवस साजरा करण्यास सुरुवात केली. अशा रीतीने २५ डिसेंबर हा ख्रिस्ताचा जन्मदिवस म्हणून पाळण्यात येऊ लागला.'''
नाताळ आणि बायबलमधील सिद्धांत : '''नाताळ हा २५ डिसेंबर रोजी साजरा करण्यामागे बायबलमधील एक सिद्धांत देखील महत्त्वाचा मानला जातो. जेव्हा गब्रिएल दूताने जखऱ्याला यरूशलेम येथील मंदिरात बाप्तिस्मा करणाऱ्या योहानाच्या जन्माची शुभवार्ता सांगितली तो दिवस यहुदी धर्मातील अत्यंत पवित्र असा दिवस होता. (योम किप्पूर म्हणजे प्रायश्चीत करण्याचा दिवस) तो दिवस यहुदी कालगणनेप्रमाणे २२-३० सप्टेंबर या दरम्यान येतो. म्हणजे नऊ महिन्यांनी (२५ जून) बाप्तिस्मा करणारा योहान याचा जन्म झाला. जेव्हा गब्रिएल महादूत पवित्र मरियेकडे तारणाऱ्याच्या जन्माविषयी शुभवार्ता घेऊन आला तेव्हा एलिझाबेथ सहा महिन्यांची गर्भवती होती. म्हणजे गब्रिएल महादूत मरियेला २५ मार्च (प्रभूच्या देहधारणाचा सण) रोजी प्रकट झाला आणि नऊ महिन्यांनी डिसेंबर रोजी प्रभू येशूचा जन्म झाला.'''
'''संदर्भ : सुवार्ता डिसेंबर २०२१ - लेखक : फा. डॉ. अनिल परेरा'''
५७वी पायदळ डिव्हिजन
वर्ग:भारतीय सैन्य
दगडूशेठ हलवाई सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ
दगडूशेठ हलवाई सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ हे पुण्यातील सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ आहे. मंडईच्या गणपतीसह या मंडळाच्या गणपतीला पुण्यातील गणेश विसर्जन मिरवणुकीत मानाचे स्थान आहे.
सामाजिक आणि सांस्कृतिक कार्य
या मंडळातर्फे समाजातील वंचित लोकांसाठी विशेष मदत केली जाते. वृद्धाश्रम, अनाथ मुलांचा आश्रम चालविणे, देवदासी महिलांच्या उन्नतीसाठी काम असे या कामाचे स्वरूप आहे. सामुहिक स्वरूपात सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजन केले जाते. विशेष निमित्ताने या मंदिराला केली जाणारी आरास आणि सजावट हे या मंडळाचे विशेष आकर्षण मानले जाते.
गणेशोत्सवातील आकर्षण
दगडूशेठ गणपती मंडळाची गणेशोत्सवातील देखावा आणि सजावट भाविकांचे आकर्षण आहे. प्रत्येक वर्षी मंडळातर्फे विशेष लक्षवेधी देखावा तयार  केला जातो. या गणपतीची विसर्जन मिरवणूक पाहण्यासाठी भाविकांची गर्दी होते. यासातही विशेष संकल्पनेवर आधारित रथ तयार केला जातो.
शराफत
शराफ़त हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
जोंधळणी
जोंधळणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मीरा स्याल
वर्ग:इंग्लिश लेखिका वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
केवणी
केवणी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
निखिल कुमार
निखिल कुमार ( जुलै १५, इ.स. १९४१) हे भारतीय राजकारणी, केरळ राज्याचे विद्यमान राज्यपाल व भूतपूर्व पोलीस अधिकारी आहेत. ते २००९ ते २०१३ दरम्यान नागालॅंड राज्याचे राज्यपाल होते. निखिल कुमार या आधी बिहारच्या औरंगाबाद लोकसभा मतदारसंघातून १४व्या लोकसभेवर भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातर्फे निवडून आले होते. ते भारतीय संसदेच्या माहिती तंत्रज्ञान समितीचे चेअरमन होते. याच्याही आधी निखिल कुमार राष्ट्रीय सुरक्षा गार्डचे मुख्याधिकारी तसेच नवी दिल्ली पोलीस आयुक्त पदांवर होते.
मंडपेश्वर लेणी
मंडपेश्वर लेणी ही मुंबईतील बोरीवली येथील लेणी आहेत.या लेण्यांना मंगलस्थान किंवा मागठाण असेही संबोधिले जाते.
वैशिष्ट्य
या लेण्यांच्या सुरुवातीला शिव तांडव नृत्य करतानाचे शिल्प अंकित करण्यात आले आहे.
सद्यस्थिती
इसवी सनाच्या सोळाव्या शतकात पोर्तुगीजांनी या लेण्यांची नासधूस केली होती. या लेण्यांचे परकीय आक्रमणाच्या प्रयत्नात नुकसान झाले असे नोंदविलेले दिसते.
वर्ग:मुंबई वर्ग:बौद्ध लेणी वर्ग:महाराष्ट्रातील लेणी
साथिया
साथिया हा २००२ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. शाद अलीने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये विवेक ओबेरॉय व राणी मुखर्जी ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट मणी रत्नमच्या अलायपयुथे ह्या तमिळ चित्रपटाची पुनरावृत्ती आहे. साथिया बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
पिंपळगाव (आर्वी)
पिंपळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
डेव्हिड हॉटन
डेव्हिड लॉड हॉटन (जून २३, इ.स. १९५७ - ) हा undefinedकडून चार कसोटी आणि १७ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
हॉटन, डेव्हिड हॉटन, डेव्हिड वर्ग:विस्तार विनंती वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डोंबिवली फास्ट (चित्रपट)
डोंबिवली फास्ट हा इ.स. २००६मध्ये प्रदर्शित झालेला पुरस्कृत मराठी चित्रपट आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:डोंबिवली
न्युए
न्युए हा ओशनिया खंडाच्या पॉलिनेशिया भागातील एक देश आहे. न्युए दक्षिण प्रशांत महासागरातील एक छोट्या बेटावर वसला आहे.
न्युए व कूक द्वीपसमूह ह्या दोन देशांचे न्यू झीलंड सोबत खुले संबंध (फ्री असोसिएशन) आहेत.
देवळीकऱ्हाड
देवळीकऱ्हाड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
लोकजीवन
==प्रेक्षणीय स्थळे= Karadeshwar हेमाडपंती कालीन मंदिर
जवळपासची गावे
Linagame Mohpada
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
बीबीसी
ब्रिटिश ब्रॉडकास्टिंग कॉर्पोरेशन (बीबीसी) ही जगातील सर्वात मोठी प्रसारण संस्था आहे. केवळ इंग्लंड मध्ये या संस्थेचे सुमारे २८,५०० कर्मचारी आहेत व वार्षिक आर्थिक उलाढाल सुमारे ८०० कोटी डॉलर इतकी आहे.
बीबीसी ही पहिली राष्ट्रीय प्रसारण संस्था आहे. ब्रिटिश ब्रॉडकास्टिंग कंपनी लिमिटेड या नावाने १८ ऑक्टोबर १९२२ मध्ये स्थापित झाल्यानंतर १९२७ मध्ये ही संस्था सार्वजनिक बनली. ही संस्था अनेक मनोरंजन आणि माहितीपर कार्यक्रम निर्मित करते, जे सर्व जगभरात दूरचित्रवाणी (टेलिव्हिजन), आकाशवाणी आणि इंटरनेटच्या माध्यमातून प्रसारित केले जातात. "माहिती, शिक्षण आणि मनोरंजन पुरवणे" हे या संस्थेचे ध्येय (संसदेने बीबीसी सनदेत (चार्टर) नमूद केल्यानुसार) असून "Nation Shall Speak Peace Unto Nation" हे बोधवाक्य आहे.बीबीसी ही अंशतः स्वायत्त सार्वजनिक संस्था आहे. ही संस्था बीबीसी ट्रस्ट द्वारे चालवण्यात येते व सनदेनुसार ही संस्था ’राजकीय आणि आर्थिक प्रभावापासून मुक्त असणे आणि केवळ दर्शक आणि श्रोते यांना उत्तरदायी असणे ’ अपेक्षित आहे.
प्रौढ ब्रिटिश श्रोते अनेकदा बीबीसीचा उल्लेख 'बीब' (the Beeb) म्हणून करतात. हे टोपणनाव प्रथम पीटर सेलर ने गून शोज (Goon Show)च्या दिवसांमध्ये दिले, जेव्हा त्याने बीबीसीचा उल्लेख ’बीब बीब सीब’ (Beeb Beeb Ceeb) असा केला. अजून एक टोपणनाव जे आजकाल कमी वापरण्यात येते ते म्हणजे ’आन्टी’ (Aunty), जे बहुदा सुरुवातीच्या काळातील लहान मुलांचे कार्यक्रम प्रसारित करण्याऱ्या ’आन्टी’ आणि ’अंकल’ वरून आले असावे. काही लोक दोन्ही टोपणनावे एकत्र करून बीबीसीचा उल्लेख ’आंन्टी बीब’ असा करतात.
बाह्य दुवे
वर्ग:ब्रिटिश दूरचित्रवाहिन्या
बाल्मिकी प्रसाद सिंह
बाल्मिकी प्रसाद सिंह (१ जानेवारी १९४२) हे भारत देशाच्या सिक्कीम राज्याचे माजी राज्यपाल आहेत. पेशाने आय.ए.एस. अधिकारी असलेले बी.पी. सिंग एक विचारवंत व लेखक आहेत.
वर्ग:सिक्कीमचे राज्यपाल
वेस्टिन चेन्नई
वेस्टीन चेन्नई हे भारत देशाचे तामिळनाडू राज्याचे चेन्नई राजधानीत चेन्नईच्या दक्षिण उपनगरात 154,वेलाचेरीच्या मुख्य रस्त्यावर दहा मजले असणारे स्टारवूड हॉटेल चेनचे सहावे हॉटेल आहे. या हॉटेलची वेबसाइट starwoodhotels.com/westin आहे.
जीसॅट-१
जीसॅट-१ हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.
वेस्टिन चेन्नई
इतिहास
या हॉटेलचे उद्घाटन फेब्रुवारी 2013 मध्ये झाले. नोवेंबर 2013 मध्ये या हॉटेलने (EEST) म्हणजेच शोभिवंत, अतिशय सुंदर, शांत, आणि मनाला समाधान प्राप्त करून देणारे एशियन स्पेशालिटी रेस्टोरंट चालू केले. प. मोहम्मद अली हे या हॉटेलचे मालक आहेत.
जीसॅट-१
विवरण
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो
वेस्टिन चेन्नई
हॉटेल
हे हॉटेल 7792 sq.m. एरिया असणाऱ्या जागेवर बांधलेले आहे. या हॉटेल मध्ये 215 खोल्या आहेत. या हॉटेल मध्ये चार आहार आणि शीतपेये ठिकाणे आहेत त्यात एक 24 तास भोजन व्यवस्था, वैशिष्ट्यपूर्ण असे रेस्टोरंट, बार आणि तलावाचे कांठावर रेस्टोरंट यांचा समावेश आहे. फावल्या वेळात वेळ घालविण्यासाठी वेस्टीन वर्कआउट नावाचे जिम, खुल्या वातावरणातील तलाव, स्वर्गीय स्पा नावाचा स्पा, सांघिक धावण्याचे नियोजनासाठी रण वेस्टीन या सुविधा आहेत. आणखी याची विशेषतः म्हणजे येथे 12600sq.ft.(1170sq.m.) पेक्षा जादा आकाराची सभेसाठी किंवा इतर कार्यक्रमासाठी जागा आहे. त्यात विना खांबांचे दोन गोलाकार खोल्या (बॉल रूम) आणि 12 विश्रांती खोल्या त्यातच भर म्हणून व्यवसाय केंद्र ही आहे. या हॉटेलचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे दुसऱ्या मजल्यावरील गच्चीवर वर पोहण्याचा तलाव आहे. या हॉटेल मध्ये तीन रेस्टोरंट आहेत तयार एक 24 तास ऋतुमानाप्रमाणे भोजनात आहार देणारे,पॅन एशिया EEST आणि तलाव काठावरचे ग्रिल व बार बेक, याशिवाय आरामात पडून क्रिकेट पहाण्यासाठी बार विल्लौस आहे. तेथे एकदम वरच्या मजल्यावर वेस्टीन ऑफिसर्स क्लब आहे. हॉटेलच्या मध्यबागातील जागेत 35 फूट उंचीचा पाण्याचा धबधबा आहे.
जीसॅट-१
विवरण
वर्ग:कृत्रिम उपग्रह वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
वेस्टिन चेन्नई
सुविधा
वेस्टीन चेन्नई वेलचेरी रूम्स : क्लब रूम, प्रीमियम रूम्स, डीलक्स रूम्स.
द फ्युजिटीव्ह
कथानक
चित्रपटाच्या सुरुवात होते ती शिकागोचा प्रसिद्ध डॉक्टर रिचर्ड किंबल (हॅरिसन फोर्ड) याला अटक होत असते. त्याला त्याच्या पत्नीच्या खून केल्याचा आरोप असतो. त्यानंतर कोर्टातील सुनावणीत रिचर्डने गुन्हा केला आहे हे सिद्ध होते. घटनास्थळीचे सर्व पुरावे रिचर्डनेच खून केला आहे हे सिद्ध करत असतात. तसेच मरण्या अगदी थोड्याचवेळा आगोदर रिचर्डच्या पत्नीने ९११ला फोन केलेला असतो व फोनवर ती 'रिचर्ड नाहि, रिचर्ड नाहि' असे ओरडत असते. खरेतर रिचर्डची खुनीशी झटापट झालेली असते व त्या वेळेस रिचर्डला ती त्याच्याशी नको झटापट करु असे सांगत असते. रिचर्डची खुनीशी झटापट होत असतान त्याचा एक हात कृत्रिम आहे असे लक्षात येते खुनी पळुन जातो व रिचर्ड पत्नीला वाचवायला जातो. तो पूर्ण प्रयत्न करतो पण पत्नीला वाचवू शकत नाहि. त्याच वेळेस पोलीस येतात व रक्तात न्हाहलेला रिचर्डला पोलीस ताब्यात घेतात. सर्व अपील वाया जातात व रिचर्डला जन्मठेपेची शिक्षा होते.
रिचर्डची रवानगी मुख्य तुरुंगात होत असताना, त्याच्या बरोबरचे इतर कैदीपैकी एक जण गोळी घेउन चक्कर आल्याचे नाटक करतो. त्याला काय झाले आहे म्हणून रिचर्डला विचारतात. रिचर्डला लक्षात येते की तो नाटक करत आहे. नाटक करणार्‍च्या तोंडातुन फेस येणे चालु होते. ते पाहून पोलीस सोडवायला येतो. तेवढ्यात पोलिसाच्या हातातील बंदुक घेण्याचा प्रयत्न होतो व झटापट सुरू होते. त्यात ड्रायव्हरला गोळी लागते. पोलीस व एक कैदी मरण पावतो. गाडिचे नियंत्रण सुटते व रस्त्याच्यापासून दुर जाउन पडते. रिचर्ड सावध होतो व लक्षात येते कि गाडी रेल्वेरुळावर येउन पडली आहे व एक रेल्वे सरळ येत असते. जखमी ड्रायव्हरला किल्ली देण्यासाठी सांगतो. तो त्याला किल्ली देतो. दुसरा जखमी साथीदार पळुन जातो. रिचर्ड त्याहि परिस्थितीत जखमी ड्राय्व्हरला गाडिच्या बाहेर पडण्यास मदत करतो व ऍन वेळेस गाडिच्या बाहेर पडतो. रेल्वेच्या धडकेने गाडिचा चक्कचुर होतो. नंतर दुसरा कैदी रिचर्ड पाशी येउन त्याचे पाश सोडवतो व बरोबर येण्याची विनंती करतो. पण रिचर्ड ती टाळतो. काही वेळाने सर्व पोलिसांचा जमावडा घटना स्थळी येतो. रिचर्ड व अजून एक कैदी फरारी आहेत असे लक्षात येते. पोलिसांचा म्होरक्या अंत्यत चाणाक्ष अधिकारी सॅम्युएल गेरार्ड ( टॉमी ली जोन्स) लगेचच ताडतो कि या भागात कैद्याना पायी पळण्याशिवाय पर्याय नाहि व जखमी अवस्थेत तो काही मैलाचा आतच असेल असा अंदाज लावतो व सर्वत्र शोधाचे आदेश देतो. रिचर्ड इकडे एका जवळच्या गावातील हॉस्पीटल मध्ये पोहोचतो व लपुन स्वता:वर शुष्रुशा करून घेतो व दाढी काढून तेथील एका पेशंटचात नाष्टा करून बाहेर पडतो. हॉस्पीटल मध्ये रिचर्डचे वर्णन आलेले असते. बाहेर पडताना पोलीस त्यालाच रिचर्डचे वर्णन विचारून त्याला पाहिले आहे का विचारतो पण दाढी काढल्याने ओळखू येत नाहि.
शिकागो मध्ये पोहोचल्या वर रिचर्डची स्वता:ची खुनी कोण अशी मोहिम चालु होते. त्याच्या मित्रांना पैशाची मदत मागतो परंतु मिळणे अवघड असते. फोन टॅप झाल्यामुळे रिचर्ड जिवंत आहे असे पोलिसांना कळते व कुठे आहे त्याचा माग काढणे चालु होते. कृत्रिम अवयव संस्थेमध्ये रिचर्ड खोटे ओळख पत्र बनवुन प्रवेश मिळवतो व कंप्युटर वरून त्याला आठवते त्याप्रमाणे खुनीशी झटापट होताना कृत्रिम अवयव कोणता आहे व तो शहरामध्ये कोणाकोणाला आहे याची माहिती मिळते
भारतीय आवृती
हिंदी व तेलुगु मध्ये या चित्रपटाची नक्कल करण्याचा प्रयत्न क्रिमिनल या चित्रपटात झाला. या मध्ये डॉक्टरची भूमिका नागार्जुन याने केली होती.
दिंडोरी
दिंडोरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.
पार्श्वभूमी
दिंडोरी हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्याचे गाव आहे. दिंडोरी शहरातील जनता विद्यालय शिक्षणासाठी खुप प्रसिद्ध आहे. द्राक्षे उत्पादनात तालुका अग्रेसर आहे.दिंडोरी शहर दिंडोरी लोकसभा मतदार संघांचे केंद्र आहे. source by अमित कुंदे-पाटील.व थेटे
संदर्भ
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:दिंडोरी तालुका
८ (संख्या)
वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
भारतीय संस्कृतीत
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या वर्ग: संख्या
पापुम पारे जिल्हा
पापुम पारे जिल्हा हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.
इतिहास
इ.स. १९९९ मध्ये हा जिल्हा लोअर सुबानसिरी जिल्ह्यातून विभाजित झाला होता. याचे प्रशासकीय केंद्र युपिआ येथे आहे.
संदर्भ
वर्ग:अरुणाचल प्रदेशमधील जिल्हे वर्ग:पापुम पारे जिल्हा
ग्लोबल पोझिशनिंग सिस्टीम
अंतराळातल्या उपग्रहांच्या साहाय्याने एखादे ठिकाण आणि तिथली वेळ शोधून काढणे, वातावरणातले बदल तपासणे यासाठी अमेरिकेने ग्लोबल पोझिशनिंग सिस्टिम म्हणजे जागतिक स्थिती प्रणाली (जीपीएस) प्रणाली विकसित केली होती. पण नंतर तिचा उपयोग इतरही महत्त्वाच्या गोष्टींसाठी होऊ लागला.
उपयोगिता
ग्लोबल पोझिशनिंग सिस्टीमद्वारे आपल्याला हव्या असलेल्या ठिकाणाची नेमकी माहिती मिळते. त्यात ते ठिकाण आपण उभे असलेल्या ठिकाणापासून किती दूर आहे, तिथे पोहोचण्यासाठी किती मार्ग उपलब्ध आहेत आणि तिथे पोहोचण्यासाठी किती वेळ लागू शकतो अशी माहिती जीपीएस उपकरणाच्या पटलावर एका बटनाद्वारे मिळू शकते. जीपीएस तंत्रज्ञानात उपग्रहाद्वारे माहिती मिळत असल्याने अगदी रोजच्या रोज होणारे बदलही टिपले जातात. या सुविधेमुळे नेमके ठिकाण शोधणे अधिक सोपे बनते. उदा. एखाद्या कार्गो कंपनीला कुठे, किती गोष्टींची आवश्यकता आहे ते पाहण्यासाठी, औषधी झाडांचा शोध घेण्यासाठी, एखाद्या घराचा पत्ता शोधण्यासाठी, रस्त्याचं, इमारतीचं नकाशा तयार करण्यासाठी अशा विविध गोष्टींसाठी जीपीएसची आवश्यकता भासू लागली. त्यामुळे त्याचं व्यवसायीकरण झालेले आहे.
कार्यपद्धती
अमेरिकेने सुरुवातीला त्यांच्या संरक्षण विभागासाठी सुमारे (२८) उपग्रह अवकाशात सोडले होते. आता त्याची एकूण संख्या ३२ च्या घरात आहे. नंतर हे सर्व उपग्रह नागरी उपयोगासाठी वापरण्यात येवु लागले. प्रत्येक जी.पी.एस. सिस्टिम या उपग्रहांकडुनच पृथ्वीची सर्व भौगोलिक माहिती जमा करत असते. जीपीएस यंत्र जिथे असेल त्या जागेवर उपग्रहांकडून मिळणाऱ्या संदेशांचा उपयोग करून त्या विशिष्ट जागेचे अक्षांश, रेखांश आणि त्या जागेची समुद्रसपाटीपासुनची उंची देते. या तिन्ही गोष्टी कुठल्याही स्थळाचे/जागेचे नकाशावरील (जगाचा नकाशा) स्थान निश्चित करत असते. सर्वसाधारण जीपीएस यंत्रणा ५ ते १० मीटर किंवा जास्तच अचुकता देते. म्हणजे जी.पी.एस. ने दिलेल्या बिंदूपासून ती नेमकी जागा ५-ते १० मीटरच्या परिसरात कुठेही असु शकते. आता तुम्ही म्हणाल एवढा जर फरक पडत असेल तर काय उपयोग? तर अचुकता वाढवण्यासाठी पडताळणी तंत्र वापरली जाते. म्हणजे एकाच्या ऐवजी दोन किंवा जास्त जी.पी.एस. प्रणाली वापरून त्यांच्यापासून मिळालेल्या माहितीची सरासरी काढून जास्तीत जास्त अचुकता मिळवली जाते.
इतर देशांची या क्षेत्रातील यंत्रणा
वर्ग:दळणवळण
२३वी पायदळ डिव्हिजन
२३वी पायदळ डिव्हिजन ही भारताच्या सैन्यातील एक डिव्हीजन आहे.
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड्स आहेत. लेफ्टनेंट जनरल डिव्हीजनचे नेतृत्व करतो. २३(इन्फट्री) डिव्हीजन नेतृत्व लेफ्टनंट जनरल करत आहेत.(इ.स. २०१९)
वर्ग:भारतीय सैन्य
इश्क पर जोर नहीं
वर्ग:इ.स. १९७० मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
सतरावा लुई, फ्रान्स
सतरावा लुई (२७ मार्च, १७८५ - ८ जून, १७९५) हा फ्रांसचा राजा होता. हा सोळावा लुई आणि त्याची पत्नी मरी आँत्वानेत यांचा मुलगा होता.
लुई १७ वर्ग:इ.स. १७८५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १७९५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोशिंबे
कोशिंबे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
हरीप्रिया एक्सप्रेस
१६५८९/१६५९० हरीप्रिया एक्सप्रेस ही भारतीय रेल्वेची एक प्रवासी रेल्वे सेवा आहे. ही गाडी दररोज कोल्हापूरच्या छत्रपती शाहू महाराज टर्मिनस ते तिरुपतीच्या तिरुपती रेल्वे स्थानक ह्या स्थानकांदरम्यान धावते. कोल्हापूर ते तिरुपतीदरम्यानचे ९३० किमी अंतर ही गाडी १९ तास व ३५ मिनिटांमध्ये पूर्ण करते.
बाह्य दुवे
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
कैलासपुरी
कैलासपुरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
सलाम नमस्ते
सलाम नमस्ते हा २००५ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. संपूर्णपणे ऑस्ट्रेलियामध्ये शूटिंग होणारा हा पहिलाच भारतीय चित्रपट होता.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००५ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट
रावण ताड
रावणताड हे नारळासारखा वृक्ष आहे.
हा वृक्ष विशेष करून समुद्रकिनाऱ्यालगतच्या प्रदेशात, महाराष्ट्रात अलिबाग आणि मुंबई येथे, गोव्यामध्ये, गुजरातेत दमणमध्ये आढळतो. डॉंकटर वर्तकांनी याला त्याच्या एका मूल खोडावर असलेल्या अनेक शाखांनी भरलेल्या डोक्यामुळे 'रावणताड' अशी उपाधी दिली आहे. याचे वृक्ष ४० ते ६० फुट इतके उंच असतात. मूळ खोड सुमारे १०-१२ फुट इतके उंच झाल्यावर त्याला दोन फांद्या फुटतात. या दोन फांद्या सहा फुट वाढीनंतर पुन्हा दुभांगतात आणि ही फांद्याची दुभंगण्याची क्रिया चालूच राहाते. फांद्या फुटणारा हा एकमेव वृक्ष आहे पामकुळातला.
सर्व दिशांनी 3 फुट लांबीची याची पाने पंख्याच्या रचनेची असतात. पानाच्या कडा शिरांच्या बाजूने फाटलेल्या असतात. पानाचे देठ वरच्या बाजूने खोलगट असून देठाच्या खालच्या बाजूच्या किनारीवर टोकदार काटे असतात. नर फुलोरा पानाच्या आतल्या खाचेतून उगवतो. या नर कोषांची लांबी ३ ते ४ फुटापर्यंत आणि व्यास दीड दोन इंच असतो. या फुलोऱ्यात मळकट पिवळ्या रंगांची फुले एकमेकांना चिकटून रचलेल्या खावल्यांमध्ये असतात. प्रत्येक खवल्यात तीन गोलट, गवती रंगाची फुले असतात. फुलांच्या पाकळ्या टणक आणि रबरासारख्या लवचिक असतात. त्यांच्यावर ठळक अशा उभ्या शिरा आढळतात. ताडगोळ्याच्या वृक्षाप्रमाणेच याच्या आखूड देठाच्या मादी फुलांचा फुलोरा वेगळ्या वृक्षावर येतो. याची फळे साधारण मोठ्याशा आंब्याच्या आकाराची असतात. या फळातील काथ्याचा भाग आतील बियांच्या मानाने फार मोठा असतो. वरच्या काथ्यामध्ये एक फट असते. बी रुजताना या फटींतूनच कोंब बाहेर पडतो. बी फळामध्ये त्याच्या मध्यभागापेक्षा थोडीशी वर असते. हा रावण ताड ठाणे जिल्हा, दक्षिण गुजरातचा किनारी प्रदेश येथे भरपूर पाहायला मिळतो. मुंबईत मात्र या मजेशीर ताडाचे अगदी मोजकेच नमुने आहेत. शिवडी, भांडूप येथे काही रावणताड आहेत. मलबार हिल जवळच्या डुंगरवाडी येथील पारसी कॉलनीजवळील एका बागेत आणि एका मोकळ्या जागेत सहा रावणताड आहेत. हे अतिशय सशक्तपणे वाढलेले रावणताड वाहत्या वाऱ्यामध्ये झुलतात तेव्हा मन्दोन्मत्त रावण आपल्याच मस्तीत झुलत असल्यासारखे वाटते. पण नुकतेच या जागेचे विश्वस्त असलेल्या पारसी पंचायतीने हे रावणताड उभे असलेली जागा विकसित करण्याचे ठरवले असून त्यातल्या सरसकट वृक्षतोडीमध्ये हे रावणताड कापले जाण्याची शक्यता आहे. तेथील संवेदनशील रहिवाशांनी एकत्र येऊन काही नेट लावला तरच त्यांचे प्राण वाचण्याची शक्यता आहे.
संदर्भ
वर्ग:वनस्पती
कोगनोळी (कवठेमहांकाळ)
कोगनोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील कवठे महांकाळ तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:कवठे महांकाळ तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
सत्यकाम (१९६९ हिंदी चित्रपट)
सत्यकाम हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
भारवाही यक्ष
भारवाही यक्ष ही भारतातील मंदिरांचे बाह्य भागात आढळणारी एक कोरीव मूर्ती आहे. कोरीव काम केलेल्या मंदिरांचे स्तंभांवर ही मूर्ती सहसा असते. स्तंभाचा वरचा भाग जो तुळईला टेकलेला असतो तेथे हिचे स्थान असते. या मूर्तीचा भाव जणूकाही तो पूर्ण तुळईचाच भार उचलीत आहे असा असतो. त्याचे दोन्ही हाताचे तळवे व डोके वरचे बाजूचा भार तोलतांना दाखविण्यात येतात.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:शिल्पकला
देवळीवणी
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
५६वी पायदळ डिव्हिजन
५६वी पायदळ डिव्हिजन ही भारताच्या सैन्यातील एक डिव्हिजन आहे.
वर्ग:भारतीय सैन्य
मोरेश्वर (मोरगाव)
मोरेश्वर (मोरगाव) हे पुणे जिल्ह्यातील गणपतीचे देऊळ आहे. हे देऊळ अष्टविनायकांपैकी एक आहे.
अष्टविनायकातील सर्वांत पहिला गणपती म्हणून मोरगावचा मयूरेश्वर ओळखला जातो. मयुरेश्वर मंदिर, मोरगाव सदर मंदिर सुभेदार गोळे यांनी बांधले आहे, आदिलशाही कालखंडात याच बांधकाम केले आहे,पायदळ प्रमुख सरनौबत नरवीर पिलाजी गोळे यांचे आजोबा सुभेदार गोळे होत
मंदिर
मोरेश्वराचे मंदिर म्हणजे एक प्रशस्त गढीच आहे. मंदिर काळ्या दगडापासून तयार करण्यात आले असन ते बहामनी काळात बांधले गेले. गावाच्या मध्यभागी असलेल्या या देवळाला चारही बाजूंनी मनोरे आहेत. मोगल काळात देवळावर आक्रमण होऊ नये म्हणून या देवळाला मशिदीसारखा आकार दिला आहे. देवळाच्या बाजूने ५० फूट उंचीची ‍संरक्षण भिंत आहे. गाभाऱ्यातील मयूरेश्वराची मूर्ती बैठी, डाव्या सोंडेची, पूर्वाभिमुख आणि अत्यंत आकर्षक आहे. मूर्तीच्या डोळ्यात व बेंबीत हिरे बसवले आहेत. मस्तकावर नागराजाचा फणा आहे. मूर्तीच्या डाव्या- उजव्या बाजूस ऋद्धिसिद्धीच्या पितळी मूर्ती असून पुढे मूषक व मयूर आहेत.
आख्यायिका
असे मानले जाते की, पूर्वी सिंधू नावाच्या असुराने पृथ्वीतलावर उत्पात माजवला होता, त्याचा नाश करण्यासाठी देवांनी अखेर गणपतीची आराधना केली, तेव्हा गणपतीने मयूरावर आरूढ होऊन येथे सिंधू असुराचा वध केला.त्यामुळे गणपतीला येथे मयूरेश्वर असे नाव पडले. या गावात मोरांची संख्या जास्त असल्यामुळे त्याला मोरगाव असे म्हणतात.
सध्याची मयूरेश्वराची मूर्ती खरी नसून त्यामागे खरी मूर्ती असल्याचे मानले जाते. ती मूर्ती लहान वाळू व लोखंडाचे अंश व हिऱ्यांपासून बनलेली आहे. या मंदिराचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे या मंदिराच्या समोर एक नंदीची मूर्ती आहे. असे सांगितले जाते की शंकराच्या मंदिरासाठी नंदीची मूर्ती एका रथातून नेली जात होती, मात्र येथे आल्यावर त्या रथाचे चाक तुटले. त्यामुळे या नंदीला येथेच ठेवण्यात आले.
भौगोलिक
वर्ग: पुणे जिल्हा वर्ग:अष्टविनायक वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे वर्ग:चित्र हवे
जीसॅट-२
जीसॅट-२  हा भारताचा एक प्रायोगिक दळणवळण उपग्रह होता. याची निर्मिती भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने केली होती. त्याचे प्रक्षेपण पहिल्या भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यानाद्वारे केल्या गेले. त्यास भूस्थिर कक्षेत स्थिर करण्यात आले.
जीसॅट-२ मध्ये ४ सी बॅंड ट्रांस्पॉंडर व दोन Ku बॅंड ट्रांस्पॉंडर तसेच मोबाईल उपग्रह सेवा जी, एस-बॅंड अग्रेषित दुवा व सी-बॅंड वापसी दुवा यात काम करते.
वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
जी-१४
जी-१४ ही युरोपीय असोसियेशन फुटबॉलमधील १४ क्लबांची संघटना होती. २००-२००८ दरम्यान अस्तित्वात असलेल्या या संघटनेत सुरुवातीस १४ सदस्य होते व नंतर ही संख्या १८ झाली. २००८ साली हीचे विघटन होउन यातील सदस्य युरोपीय क्लप असोसियेशन या संघटनेत शामिल झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना
कोशिंबी
कोशिंबी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
संवाद
संवाद म्हणजे आदान - प्रदान, देवाण - घेवाण, संप्रेषण, संज्ञापन इत्यादी. थोडक्यात संवाद म्हणजे आपल्या मतांचा केलेला आदान - प्रदान किंवा देवाण - घेवाण होय.
"एका व्यक्तीद्वारे इतर व्यक्तीकडे अथवा व्यक्ती समूहा कडे चिन्हाद्वारे माहितीचे प्रेषण किंवा प्रक्षेपण होय."
"संदेशा द्वारे चालणारी आंतरक्रिया म्हणजे संवाद".
संवाद ही संस्कृतीशी संबधित प्रक्रिया आहे. याचाच अर्थ ज्या व्यक्तीला संवाद साधायचा आहे. तिची आणि ज्या व्यक्तीशी संवाद साधायचा आहे या दोघांचीही संस्कृतिक पार्श्वभूमी एकच असल्यास संवाद अधिक प्रभावी होतो.
ज्यावेळी विविध प्रसार माध्यमांचा वापर करून संवाद केला जातो व तो संदेश खूप लोकापर्यंत पोहोचविला जातो त्यास जनसंज्ञापन म्हणतात.मानवी जीवनामध्ये संवादाला खूप महत्त्वाचे स्थान आहे. संवादाला मानवी जीवनामध्ये फार महत्त्वाचे स्यान आहे. संवामुळे विचारांची देवाण घेवाण होते.
संवाद हा परस्परांमध्ये होणे खूपच गरजेचा असतो. कारण कोणताही मनुष्य हा एकमेकांशी संवाद साधल्याशिवाय राहूच शकत नाही. ==संवादाचे प्रकार= १) आत्म संवाद - प्रत्येक व्यक्ती दर क्षणाला स्वतःशी एक संवाद साधत असते, म्हणजे प्रत्येक क्षणी त्या-त्या प्रसंगानुसार आपल्या मनात विचार येत असतात. आणि तो आपल्या विवेक बुद्धीच्या जोरावर त्या-त्या प्रसंगाचे मूल्यमापन करीत असतो, आणि त्या नुसार तो निर्णय घेत असतो. स्वतालाच प्रश्न विचारणे, स्वत उत्तर देणे म्हणजे स्वतःलाच संप्रेषकाची भूमिका आणि श्रोत्याची भूमिका दोन्ही असते. या आत्मसंवादाच्या प्रक्रियेत एक आणि केवळ एकच व्यक्ती सामील होते. २) द्वीव्य्क्तीय संवाद - दोन व्यक्तींमधील संवाद यात सहसा तिसरा व्यक्ती सामील नसतो. हा संवाद व्यक्तिगत,थेट आणि निकटता निर्माण करणारा असतो. ज्यात शब्द,हातवारे ए.चा वाव असतो.या संवादामुळे व्यक्तीचे मन वळवणे,तसेच एखाद्यावर प्रभाव निर्माण करणे शक्य होते.या संवादामध्ये मौखिक आणि अमौखिक संवाद शक्य असतो. तसेच तात्काळ प्रतिसादही मिळतो. ३) समूह संवाद - जेव्हा दोन पेक्षा अधिक व्यक्तींचा समूह तयार होतो, यात समूहाच्या आवश्यकतेनुसार कमी किंवा जास्त संख्या ठरत असते. सदर संवाद हा नियंत्रित वातावरणात पार पडते.द्वीव्य्क्तीय संवादाच्या वैशिष्ट्यांचे कमी प्रमाणात असलेले अस्तित्व हे समूह संवादाच्या ठळक वैशिष्ट्य असते. ४) जनसंवाद - समूह संवादाचे रूप म्हणजे जनसंवाद. यामध्ये संप्रेषक आणि श्रोता यांचा थेट संवाद प्रस्थापित न होता तो एखाद्या जनसंवाद माध्यमाद्वारे प्रस्थापित होतो. हा थेट संवाद नसल्यामुळे संप्रेषक आणि श्रोता एकमेकांना ओळख्त नाहीत, त्यामुळे संवाद म्हणावा तसा प्रभाव श्रोत्यांवर होत नाही आणि श्रोत्यांची प्रतिक्रिया देखील संप्रेषकाकडे उशिरा पोह्चते.
संदर्भ
वर्ग:९ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
पारसोडी (आर्वी)
पारसोडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
लिटलटन
लिटलटन अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर अरापाहो काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असून डेन्व्हर-ऑरोरा-लेकवूड महानगराचा भाग आहे.
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे वर्ग:डेन्व्हरची उपनगरे वर्ग:अरापाहो काउंटी, कॉलोराडो
रामनरेश सरवण
सरवण, रामनरेश वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२१वी पायदळ डिव्हिजन
२१वी पायदळ डिव्हिजन ही भारताच्या सैन्यातील एक डिव्हीजन आहे.
भारतीय सेनामध्ये सात कमांड्स आहेत. लेफ्टनेंट जनरल डिव्हीजनचे नेतृत्व करतो. २१(इन्फट्री) डिव्हीजन नेतृत्व लेफ्टनंट जनरल करत आहेत.(इ.स. २०१९)
वर्ग:भारतीय सैन्य
तवांग जिल्हा
तवांग जिल्हा हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे. हा प्रदेश पारंपरिकरीत्या तिबेट चा भाग आहे या समजुतीने चीन आणि तैवान या दोन्ही देशांनी हा प्रदेश आपला असल्याचा दावा केला आहे. भारताच्या ६४० जिल्ह्यांपैकी हा आठव्या क्रमांकाचा सर्वात कमी लोकसंख्या असलेला जिल्हा आहे.
तवांग जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र तवांग येथे आहे.
संदर्भ
वर्ग:तवांग जिल्हा वर्ग:अरुणाचल प्रदेशमधील जिल्हे
तिरप जिल्हा
तिरप जिल्हा हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र खोंसा येथे आहे.
कळसपूर
कळसपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
जीसॅट-३
जीसॅट-३ हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.
कळसपूर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
जीसॅट-३
विवरण
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
सुनील गावसकर
सुनील मनोहर गावसकर यांचा जन्म   (जुलै १०, १९४९ - हयात) हा भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय सामने खेळलेला फलंदाज आहे. कसोटी सामन्यांमध्ये भारतीय क्रिकेट संघाच्या इतिहासातील सर्वोत्तम आघाडीचा फलंदाज म्हणून त्यांना गणले जाते. भारतीय संघातर्फे त्यांनी १२५ कसोटी सामने खेळून ५१.१२ धावांच्या सरासरीने एकूण १०,१२२ धावा काढल्या. गावस्कर हे दोन दशकांदरम्यान आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळताना ५० पेक्षा जास्त फलंदाजी सरासरी असलेल्या कसोटी क्रिकेटमधील फक्त सहा फलंदाजांपैकी एक होते, आणि कसोटी पदार्पणापासून त्यांची फलंदाजीची सरासरी कधीही ५० च्या खाली गेली नाही. इंग्लंड च्या 'लिस्टेल क्रिकेट मैदानाला' सुनील गावस्करांचे नाव देण्यात आले आहे.
नक्षत्र
आकाशातले काही विशिष्ट तारकासमूह नक्षत्र ह्या नावाने ओळखले जातात. नक्षत्रांची यादी अथर्ववेद, तैत्तरीय संहिता, शतपथ ब्राह्मण यांत दिली आहे.
आकाशात नक्षत्रांशिवाय इतरही अनेक तारकासमूह आहेत.
यादी
पुण्यामधे "नक्षत्र उद्यान" नावाचे एक उद्यान कोथरूडमध्ये आहे.
२८वे नक्षत्र
तैत्तिरीय संहितेत आणि अथर्ववेदात २८ नक्षत्रांचा उल्लेख आहे. त्यांमध्ये अभिजित हे २८ वे नक्षत्र आहे. परंतु कालांतराने हे नक्षत्र क्रांतिवृत्तावरून बाजूला सरकले, म्हणूनच आज केवळ २७ नक्षत्रे मानली जातात. अभिजित नक्षत्र हे उत्तराषाढा आणि श्रवण नक्षत्र यांच्यादरम्यान आहे. उत्तराषाढाचा शेवटचा एक चरण व श्रावणाचा आरंभीचा एक चरण मिळून अभिजित नक्षत्र होते.
== त्रिपाद आणि पंचक नक्षत्र == === त्रिपाद नक्षत्रे === कृत्तिका, पुनर्वसु, उत्तरा फाल्गुनी, विशाखा, उत्तराषाढा व पूर्वाभाद्रपदा या नक्षत्रांना त्रिपाद नक्षत्रे असे म्हणतात.
पंचक नक्षत्रे
धनिष्ठा नक्षत्राचे ३रे आणि ४थे चरण, शततारका, पूर्वाभाद्रपदा, उत्तराभाद्रपदा व रेवती या नक्षत्रांना पंचक नक्षत्रे असे म्हणतात.
भारतीय ज्योतिषशास्त्रानुसार एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूच्या वेळेस जर त्रिपाद किंवा पंचक नक्षत्र लागलेले असेल तर या नक्षत्राचे दोष लागू नये म्हणून अग्नीदाह करताना पुत्तलविधी केला जातो. किंवा सुतकाचे दिवस संपल्या नंतर, म्हणजेच ११ व्या दिवशी त्रिपाद नक्षत्र / पंचक नक्षत्र शांती केली जाते.
पुस्तके
* वर्ग:हिंदू कालमापन वर्ग:हिंदू पंचांग वर्ग:ज्योतिष वर्ग:आकाश वर्ग:खगोलशास्त्र वर्ग:फलज्योतिष वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
९ (संख्या)
९ - नऊ    ही एक संख्या आहे, ती ८  नंतरची आणि  १०  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 9 - nine.
वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
भारतीय संस्कृतीत
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या वर्ग: संख्या
कुणाल देशमुख
कुणाल देशमुख (जन्म : ४ मार्च १९८२ जन्मलेल्या मुंबई, महाराष्ट्र, भारत) हा एक भारतीय दिग्दर्शक आहे. कुणाल देशमुख भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक आणि उपहारगृहाचा व्यवस्थापक किंवा मालक आहे. त्यांनी मुंबई, भारतात मोठा झाला.
पूर्व जीवन आणि शिक्षण
आर्य विद्या मंदिर, बांद्रा, मुंबई आणि जय हिंद, चर्च गेट येथील ज्युनिअर कॉलेज येथे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर, त्याने  एचआर कॉलेज येथे एक जाहिरात अभ्यासक्रम केला. पुढे filmmaking पदविका अभ्यासक्रम साठी अमेरिका गेला.
कारकीर्द
ऑक्टोबर २००६ मध्ये त्यांनी स्क्रिप्ट काम त्याची नोकरी बाहेर या. त्यांनी विशेष फिल्म्स निर्मीत इम्रान  हाश्मी, यामध्ये, २००८  मध्ये त्याच्या निदेशक पदार्पण जन्नत  केली. जन्नत २००८  मध्ये प्रकाशीत आणि यशस्वी झाली .त्यांनी इम्रान  हाश्मी  आणि सोहा अली खान यामध्ये, २६  जुलै २००५  मुंबई पूर आधारित, २००९"  तुम  मिले"  चित्रपट केले.२०१२  मध्ये जन्नत  २, जन्नत  एक पर्यवसान प्रसिद्ध झाले आणि  प्रचंड यश मिळाले.
रमजान
रमजान, हा इस्लामिक कॅलेंडरचा नववा महिना आहे, जगभरातील मुस्लिम उपवासाचा महिना म्हणून पाळतात (सॉम), प्रार्थना, प्रतिबिंब आणि समुदाय. मुहम्मद (सल्ल)च्या पहिल्या प्रकटीकरणाची आठवण म्हणून, रमजानचे वार्षिक पाळणे इस्लामच्या पाच स्तंभांपैकी एक मानले जाते. आणि चंद्रकोर चंद्राच्या एका दिसण्यापासून दुसऱ्यापर्यंत, एकोणतीस ते तीस दिवस टिकते.
पहाटेपासून सूर्यास्तापर्यंत उपवास करणे हे सर्व प्रौढ मुस्लिमांसाठी फरद (अनिवार्य) आहे जे तीव्र किंवा दीर्घकाळ आजारी नसलेले, प्रवास करणारे, वृद्ध, स्तनपान करणारे, मधुमेह किंवा मासिक पाळीत आहेत. पहाटेच्या जेवणाला सुहूर असे संबोधले जाते आणि रात्रीच्या जेवणाला इफ्तार म्हणतात. मध्यरात्री सूर्य किंवा ध्रुवीय रात्र असलेल्या प्रदेशात राहणाऱ्या मुस्लिमांनी मक्काचे वेळापत्रक पाळावे, असे फतवे जारी केले गेले असले तरी, सर्वात जवळच्या देशाचे वेळापत्रक पाळण्याची प्रथा आहे ज्यात रात्र दिवसापासून वेगळी केली जाऊ शकते. असे मानले जाते की उपवासाचे आध्यात्मिक बक्षिसे (थवाब) रमजानमध्ये वाढतात. त्यानुसार, मुस्लिम केवळ खाण्यापिण्यापासूनच नव्हे तर तंबाखूजन्य पदार्थ, लैंगिक संबंध आणि पापी वर्तनापासूनही परावृत्त करतात, नमाज (प्रार्थना) आणि कुराण पठण करण्याऐवजी स्वतःला समर्पित करतात.
संदर्भ
वर्ग:Pages with unreviewed translations
आया सावन झूम के
आया सावन झूम के हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.
उल्लेखनीय
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
नांदगाव (नाशिक)
नांदगाव नावाची महाराष्ट्रात ७२ गावे आहेत त्यापैकी, हे नांदगाव भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव तालुक्याचे ठिकाण आहे. नांदगाव हे नाशिक जिल्यातील शहर आणि नगरपरिषद आहे.
भौगोलिक स्थान
नांदगाव हे शहर जिल्याचे मुख्यालय नाशिक शहरापासुन जवळपास १०० किमी अंतरावर् आहे. हे मध्यरेल्वेचे स्थानक असुन मुंबई - भुसावळ मार्गावर मनमाड नंतरचे स्थानक आहे.
दळण-वळण
नांदगाव शहर रेल्वेमार्ग व रस्ते मार्गांनी जोडले गेले आहे.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे वर्ग:नांदगाव तालुक्यातील गावे
एरबस ए३१९
वर्ग:प्रवासी विमाने वर्ग:एरबस प्रवासी विमाने
मानसशास्त्रातील नवसंकल्पना
सकारात्मक मानसशास्त्र
(पॉजीटीव्ह सायकॉलॉजी) मार्टीन सेलिंग्मन (२०००) यांनी पॉ‍जिटीव्ह सायकॉलॉजी अर्थात सकारात्मक मानसशास्त्र ही मानसशास्त्राची नवीन शाखा निर्माण केली. सकारात्मक दृष्टीकोण, सकारात्मक भावना, सकारात्मक विचार यांचा व्यक्तींवर, त्यांच्या कार्यावर, वर्तनावर, स्वास्थावर काय परिणाम होतो याचा अभ्यास या शाखेत केला जातो. सकारात्मक मानसशास्त्राचे मुख्य ध्येय म्हणजे मनुष्यातील नकारात्मक विचार काढून टाकून नवीन सकारात्मक विचारांची रूजवणूक करणे होय. व्यक्तीमध्ये धनात्मक गुणांची जोपासना करण्यावर सकारात्मक मानसशास्त्रात भर दिला जातो.
सकारात्मक मानसशास्त्राचा अर्थ पीटरसन 2008 यांनी असे मत व्यक्त केले की, सकारात्मक मानसशास्त्र ही नव्याने उगम पावलेली मानसशास्त्राची शाखा आहे. सकारात्मक मानसशास्त्रात जीवनाकडे चांगल्याप्रकारे बघण्याचा शास्त्रीय दृष्टिकोनाचा अभ्यास केला जातो. यामधून दुर्बल नकारात्मक गुणांपेक्षा चांगल्या गुणांचा शास्त्रशुद्ध अभ्यास केला जातो. सकारात्मक मानसशास्त्र मानवाचा स्वरूपा बद्दलची नकारात्मक प्रतिमा पुसून अधिक संतुलित प्रतिमा बनविण्याच्या दिशेने काम करते. मार्टिन सेलिगमन यांनी 1998 मध्ये अमेरिकन मानसशास्त्रीय संघटनेच्या परिषदेमध्ये मुख्य विषय म्हणून सकारात्मक मानसशास्त्र ही मानसशास्त्राची उपशाखा अधिकृतरित्या जाहीर केली. मानवाच्या ऋणात्मक गुणधर्मा बरोबरच त्यांच्या धनात्मक गुणधर्मांचाही अभ्यास झाला पाहिजे. असा आग्रह सेलिग्मन यांनी धरला. त्यामुळे या शाखेमध्ये ताण, चिंता,आजारपण विकृती, संघर्ष, वैफल्य यांच्या अभ्यासापेक्षा आनंद, धैर्य, सुख, समाधान या घटकांच्या अभ्यासावर भर दिला जाऊ लागला. सकारात्मक मानसशास्त्राची सर्वमान्य व सर्वव्यापक अशी व्याख्या नाही. ही सेलिग्मन यांच्या मते सकारात्मक मानसशास्त्र हे मानवाच्या वैयक्तिक शारीरिक नातेसंबंध विषयक, संस्था विषयक, संस्कृती व जागतिक पातळीवरील बहुमुखी कार्यकर्तृत्वाचा व भरभराटीचा शास्त्रीय अभ्यास करणारी शाखा आहे. यावरून थोडक्यात व्याख्या अशी केली जाते की 'सकारात्मक मानसशास्त्र हे सुख व मानवी सामर्थ्याचे त्यांच्या वाढीचे शास्त्र आहे'
सकारात्मक वर्तनाच्या तुलनेत मानवाच्या नकारात्मक वर्तन प्रणाली वरच जास्त भर देण्यात आलेला आहे. असे संशोधनातून दिसून आले आहे. नकारात्मक घटक त्यांच्या प्रभावामुळे आपले लक्ष वेधून येतात व सकारात्मक घटक दुर्लक्षित राहतात उदाहरणार्थ -एखाद्या व्यक्तीचा राग लगेच दिसून येतो परंतु त्याची गुणवत्ता बुद्धिमत्ता दिसून येत नाही. अभ्यासातून असे ठळकपणे दिसते की एक नकारात्मक गुण चांगुलपणाची कोणतीही क्रिया नाहीशी करू शकते. एक वाईट व्यवहार व्यक्तीच्या प्रतिष्ठेला बाधा पोहोचवतो. सकारात्मक मानसशास्त्र याविषयी लोकांमध्ये जाणीव-जागृती निर्माण करू शकते. अनेक माणसे शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की व्यक्ती सकारात्मक दृष्टिकोन स्वीकारून मानसिक समस्यांवर मात करू शकेल. त्यामुळे सकारात्मक मानसशास्त्र हे आधुनिक काळातील एक महत्त्वाचे शास्त्र आहे.
शून्याच्या वरील जीवन शून्याच्या वरच्या बाजूला असलेल्या जीवनाचा अभ्यास सकारात्मक माणूस शास्त्रात केला जातो त्या ठिकाणी शून्य आहे तेथे एक सीमारेषा आहे जी आजारपण व आरोग्य यात विभाजन करून त्यांना वेगळे करते पारंपारिक मानसशास्त्र शून्य स्थानावर असलेल्या व शून्य पेक्षा कमी असलेल्या जीवनावर म्हणजेच वेदना व वैफल्य यावर अधिक लक्ष देते शून्याच्या खालचे जीवन म्हणजे असे जीवन ज्यात ताणतणाव, जीवनातील संघर्ष, शारीरिक मानसिक आजार, आरोग्य सामाजिक संबंध, हे घटक कि जे जीवनावर वाईट परिणाम करतात. शून्याच्या वरच्या बाजूस असलेले गुणधर्म धनात्मक स्वरूपाच्या आहेत तर शून्याच्या खालील बाजूस असलेले गुणधर्म ऋणात्मक स्वरूपाच्या आहेत.अशा प्रकारे शून्याच्या वरच्या बाजूस धन विचलन तर शून्याच्या खालील बाजूस करून विचलन दिसते. शून्याच्या जवळ म्हणजेच -1ते+1 यादरम्यान तटस्थ गुणधर्म असतात.
बोधनिक मानसशास्त्र
(कॉग्निटिव्ह सायकॉलॉजी) मानसशास्त्रात मानवी वर्तन आणि त्याच्या मागे असणा-या मानसिक प्रक्रियांचा अभ्यास केला जातो. बोधनिक मानसशास्त्र या मानसशास्त्राच्या शाखेत मानसिक प्रक्रियांचा अभ्यास केला जातो. त्यावर संशोधने केली जातात. संवेदन स्मृती, विचार प्रक्रिया, बुद्धिमत्ता, समस्या परिहार, भाषा शिकणे, निर्णय प्रक्रिया, सृजनशीलता या सर्व प्रक्रियांना बोधनिक किंवा मानसिक प्रक्रिया असे म्हटले जाते. या प्रक्रिया मेंदूशी निगडित आहेत. त्यामुळे बोधनिक मानसशास्त्रात मानसिक प्रक्रियांचा आणि पर्यायाने मेंदूच्या कार्याचा अभ्यास केला जातो.
भावनिक बुद्धिमत्ता
(इमोशनल इंटेलिजन्स)- भावनिक बुद्धिमत्ता ही संकल्पना १९९५ मध्ये डॅनियल गोलमन या अमेरिकन मानसशास्त्रज्ञानी मांडली. त्यांचे 'इमोशनल इंटेलिजन्स' हे पुस्तक खूप गाजले. मानवी जीवनात भावनांचे अधिष्ठान कायमच अबाधित राहिले आहे. आपल्या भावनाद्वारेच आपले वर्तन बऱ्याच वेळेस निर्धारित होत असते. या सूत्राचा आधार घेऊनच गोलमन यांनी 'भावनिक बुद्धिमत्ता' ही संकल्पना मांडली. बुद्धिमत्तेच्या इतर प्रकारापेक्षा भावनिक बुद्धिमत्ता हा प्रकार काहीसा वेगळा आहे. गोलमन यांनी भावनिक बुद्धिमत्तेचे पाच घटक सांगितले आहेत. १.	स्वतःच्‍या भावना समजावून घेणे. २.	स्वतःच्या भावनावर नियंत्रण ठेवणे. ३.	स्वतःच्या भावना योग्य मार्गांनी व्यक्त करणे. ४.	दुस-यांच्या भावना समजावून घेणे. ५.	भावनांचा उपयोग कार्याला प्रेरणा देण्यासाठी करणे. ज्या व्यक्तीमध्ये भावनिक बुद्धिमत्ता चांगली असते ती व्यक्ती नातेसंबंध व्यवस्थित हाताळू शकते. यशामध्ये बुद्धिमत्तेचा वाटा २५टक्के असतो तर भावनिक बुद्धिमत्तेचा ७५ टक्के. भावनिक बुद्धिमत्ता म्हणजेच इमोशनल इंटेलिजन्स इमोशनल कोशंट मध्ये (इकयू) मोजली जाते. कॉमन सेन्स, समज, शहाणपण, सकारात्मक वृत्ती, प्रगल्भता, नैतिकता, आत्मविश्वास, संयम, चिकाटी, सहिष्णुता, लवचिकता हे सारे व्यक्तिमत्त्वाचे पैलू परस्परसंबंधित असतात. त्याचा मूळ स्रोत भावनिक बुद्धिमत्ता हाच असतो. 1. भावनिक दृष्ट्या स्थिर व संयमी 2. आशावादी स्वावलंबी 3. आनंदी व उत्साही 4. शांत, समाधानी
1. भावनिक दृष्ट्या अस्थिर व असंयमी 2. निराशावादी व परावलंबी 3. दुःखी व उदासीन 4. हो शांत व समाधानी
जॉन मेयर आणि पीटर सँलोव्ही या मानसशास्त्रज्ञांनी 'भावनिक बुद्धिमत्ता' या संज्ञेचा सर्वप्रथम वापर केला. डॅनियल गोलमन 1995 यांनी भावनिक बुद्धिमत्ता या संकल्पनेत मोठ्या प्रमाणावर प्रसिद्धी दिली. भावनिक बुद्धिमत्ता * जॉन मेयर आणि पीटर सँलोव्ही यांची व्याख्या-
"स्वतःच्या व इतरांच्या भावनांच्या आकलनाची व त्यांच्या व्यवस्थापनाची क्षमता भावना मधील फरक जाणून घेण्याची क्षमता आणि या माहितीच्या आधारे स्वतःच्या विचारांना आणि वर्तन यांना दिशा देण्याची क्षमता म्हणजे भावनिक बुद्धिमत्ता होय"
1. भावनांची झाली होण्याची क्षमता- स्वतःच्या व इतरांच्या भावना ओळखणे आणि त्यांचे अर्थ विवरण करता येणे.
2. भावना उपयोगात आणण्याची क्षमता- विचार करणे आणि समस्या सोडविणे या बोधनिक कार्याकरिता भावनांचे संबंधित माहिती उपयोगात आणता येणे.
3. भावना समजावून घेण्याची क्षमता- भावनिक भाषा लक्षात घेता येणे आणि विविध भावना मधील संबंधांचे आकलन करून घेता येणे.
4. भावनांचे व्यवस्थापन करण्याची क्षमता- स्वतःच्या आणि इतरांच्या भावनांचे व्यवस्थापन करता येणे.
इकॉलॉजिकल इंटेलिजन्स
'इकॉलॉजिक इंटेलिजन्स' ही संकल्पना देखील डॅनियल गोलमन यांनीच मांडली. पर्यावरणाच भान असण म्हणजे इकॉलॉजिक इंटेलिजन्स होय. या संकल्पनेत माणसामुळे सभोवतालच्या पर्यावरणावर होणा-या दुष्परिणामांचे आकलन आणि ते कमी करण्यासाठी काय करायला हवं आहे त्याचे मार्ग शोधणे असा अर्थ यात अध्याह्रत आहे.
माईंडफुलनेस
माईंडफुलनेस ही एक मानसशास्त्रीय प्रक्रिया आहे. ज्यात सद्य क्षणी व्यक्ती जे आंतरिक आणि बाहय अनुभव घेते त्याच्या जाणीवेचा अंतर्भाव होतो. माईंडफुलनेस मुळे प्रत्येक क्षणाचा रस-रसुन उपभोग घेण्याची क्षमता व्यक्तीमध्ये निर्माण होते. ध्यानधारणा किंवा इतर काही प्रशिक्षण तंत्राच्याद्वारे माईंडफुलनेस प्रक्रिया व्यक्तीमध्ये निर्माण करता येते. माईंडफुलनेसमुळे व्यक्तीची मानसिक सुस्थिती सुधारण्यास मदत होते.
संदर्भ
वर्ग:मानसशास्त्र
हम तुम
हम तुम हा २००४ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. कुणाल कोहलीने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये सैफ अली खान व राणी मुखर्जी ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
रामोशी
रामोशी महाराष्ट्रातील मागासलेली एक विमुक्त जमात. त्यांची वस्ती मुख्यतः पुणे, सोलापूर, सांगली,सातारा, कोल्हापूर, अहमदनगर आणि औरंगाबाद या जिल्ह्यांत आढळते. कर्नाटक राज्यातही त्यांची तुरळक वस्ती आहे. तेथे त्यांना ‘बेरड’ या नावाने ओळखतात.महाराष्ट्र शासनाच्या विमुक्त जाती/भटक्या जमाती (DT-A)या विभागात 'बेरड' १ नंबरला व 'रामोशी' १४ नंबरला दाखविलेला आहे.ब्रिटिश राजवटीत ही जमात गुन्हेगार जमात म्हणून ओळखली जात असे. पुढे स्वातंत्र्योत्तर काळात ती मागासवर्गीय विमुक्त जमात म्हणून मान्यता पावली. या समाजाची महाराष्ट्रातील एकूण लोकसंख्या २,०९,८७५ (१९८१) होती. रामोशी स्वतःला रामवंशी म्हणवितात. रानावनात भटकंती असल्याने 'रानवाशी' या शब्दाचा मूळ नावाचा अपभ्रंश होऊन रामोशी हे ज्ञातिमान बनले असावे. त्याविषयीच्या काही दंतकथा प्रचलित आहेत.