cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
टोणा
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
फोर्मेंतेरा
संदर्भ
वर्ग:बालेआरिक द्वीपसमूह
टोणा
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
प्रधानबोरी
प्रधानबोरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
आंबा
‎आंबा हा विषुवृत्तीय प्रदेशात आढळणारे झाड आणि फळ आहे. या फळाला महाराष्ट्रात 'कोकणचा राजा' म्हणतात. तर इतर भाषांत अरबी मंगा, आसामी आम আম, बंगाली आमा, আম कन्नडा मावू  ಮಾವು, काश्मिरी अम्ब्, कोंकणी आंबॉ, मल्याळम मावू മാവു് मणिपुरी अंबा, संस्कृत आम्र, चूत, सिंहल अंबा, तमिळ मांगाई மாங்காய், तेलुगु आम्रामू ఆమ్రము असे म्हणतात. एप्रिल-जून हा या फळाचा मोसम असतो. आंब्याचा उगम नक्की कुठे झाला हे अज्ञात आहे. परंतु दक्षिण आणि दक्षिणपूर्व आशियामधे मोठ्या प्रमाणातील जैववैविध्य पाहता आणि तेथील २५० ते ३०० लक्ष वर्षांचा जीवाश्मांचा इतिहास पाहता आंब्याचा उगम ह्याच भागात झाला असावा असे मानण्यात येते. वेग वेगळ्या भागात राज्यात वेगवेगळ्या प्रकारचे आंबे पिकतात. गोव्यात मानकुराद आंबा पिकतो. कच्च्या आंब्याला कैरी म्हणतात. कैरी ही नेहमीच चवीला आंबट असते, पण जर नसेल तर तिला 'खोबरी कैरी' असे नाव आहे. आंबा फळाचा राजा आहे. दक्षिण आशियामधे हजारो वर्षापासून आंब्याची लागवड करण्यात येत आहे. दक्षिण आशिया तथा भारताच्या संस्कृतीमध्ये आंब्याला विशेष महत्त्व आहे. आंब्याची पाने (डहाळ्या) अनेक धार्मिक हिंदू कार्यक्रमांत सजावटीसाठी वापरतात. आंबा हे भारत आणि पाकिस्तान या देशांचे राष्ट्रीय फळ, बांग्लादेशाचे राष्ट्रीय झाड आणि फिलिपाईन्सचे राष्ट्रचिन्ह आहे.
जगाच्या आंबा उत्पादनापैकी ५६ टक्के आंब्याचे उत्पादन एकट्या भारतात होते. भारतात आंब्याच्या जवळपास १३०० जातींची नोंद आहे. परंतु २५ ते ३० जाती या व्यापारीदृष्ट्या महत्त्वाच्या आहेत. नीलम व हापूस यांच्या संकरीकरणातून कोकण कृषी विद्यापीठाने रत्ना ही जात विकसित केली आहे. गुजरात राज्यातील केशर हे वाण महाराष्ट्रातील कोरडवाहू पट्ट्यामध्ये अतिशय लोकप्रिय आहे. दक्षिण भारतातील तोतापुरी, आंध्रप्रदेशामध्ये बैंगणपल्ली, उत्तर प्रदेशामध्ये दशेरी, लंगडा, दक्षिणेत नीलम, पायरी, मलगोवा या जाती प्रसिद्ध आहेत. याव्यतिरिक्त संशोधन केंद्राने दशेरी व नीलम यांच्या संकरामधून आम्रपाली आणि नीलम व दशेरी यांच्या संकरामधून मल्लिका ही जात विकसित केली आहे. कोकण विद्यापीठाने बिनकोयीची सिंधू ही जात विकसित केली आहे. पश्चिम महाराष्ट्रमध्ये केशर या आंब्याच्च्य जातीची लागवड वाढली आहे.
संशोधन केंद्र
आंबा संशोधन केंद्र भारतामध्ये उत्तर प्रदेशातील लखनौ येथे आणि महाराष्ट्रातील वेंगुर्ला येथे आहे.
हडसर
हडसर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
आंबा
आंब्याचे झाड
आंब्याचे झाड (Mangifera indica) १५ ते ३० मीटर उंची पर्यंत व ३.७ मीटर घेर होण्यापर्यंत वाढू शकते. आंब्याची पाने सदाबहार असून पाने डहाळीला एकाआड एक येतात. आंब्याचे पान १५ ते ३५ सेंटिमीटर लांब तर ६ ते १६ सेंटिमीटर रुंद असते. कोवळी असताना पानांचा रंग हा काहीसा केशरी-गुलाबी असतो व तो जलदपणे उजळ आणि गडद लाल होतो. पाने जशी मोठी होतात तसा त्यांचा रंग गडद हिरवा होतो. आंब्याची फुले १० ते ४० सेंटिमीटर लांबीच्या गुच्छामध्ये येतात. प्रत्येक फुलाला पाच पाकळ्या असून त्यांची लांबी साधारणपणे ५ ते १० मिलिमीटर एवढी असते. आंब्याच्या फुलांना मोहोर (हिंदीत बौर) असे म्हणतात. मोहोराला एक प्रकारचा मंद सुवास असतो. आंब्याचे फळ हे वनस्पतीशास्त्रातील "अश्मगर्भी फळ" ह्या प्रकारातील असते. ह्या प्रकारात फळाच्या बाहेरील भागात गर असून आतमध्ये कडक कवच असते आणि ह्या कवचाच्या आत फळाचे बी असते. ह्या कवच व आतील बीला आंब्याची कोय असे म्हणतात. आंब्याच्या जातीप्रमाणे त्याच्या फळांच्या आकारात बराच फरक असतो. साधारणपणे आंब्याच्या फळाचा आकार ८ ते १२ सेंटिमीटर लांब तर व्यास ७ ते १२ सेंटिमीटर असतो. आंब्याचे फळाचे सरासरी वजन १५० ग्रॅम पर्यंत असते. कैरीचा रंग साधारणपणे हिरवा असतो. पूर्ण पक्व फळाचा रंग पिवळा, केशरी आणि लाल असा बदलता दिसून येतो. ज्या बाजूस ऊन लागेल तिथे लाल छटा जास्त दिसते तर सावलीच्या बाजूस बहुतकरून जास्त पिवळी छटा असल्याचे आढळते. फळाच्या मध्यभागी चपट्या आकाराची आणि लांबट बी (कोय) असते. आंब्यांच्या जातीप्रमाणे कोयीचा पृष्ठभाग हा धागेदार अथवा सपाट असतो. कोयीचे कवच १ ते २ मिलिमीटर जाड असून त्याच्या आत अतिशय पातळ असे आवरण असते ज्यात ४ ते ७ सेंटिमीटर लांबी, ३ ते ४ सेंटिमीटर रुंदी आणि १ सेंटिमीटर जाडीचे एकच बी असते. कच्च्या कैरी चवीला आंबट असते. कैरी पिकल्यावर गोड लागते. आंबा भारतात सर्व ठिकाणी आढळून येते. त्याचा वापर विविध प्रकारे करता येतो.
हडसर
हडसर पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुका भागातील किल्ला आहे. नाणेघाटापासून सुरुवात करून जीवधन,चावंड, शिवनेरी, लेण्याद्रि, हडसर आणि हरिश्चंद्रगड अशी रांगच आहे. आता गेल्या २१ डिसेंबर २०२०, रोजी सह्याद्री प्रतिष्ठान महाराष्ट्र राज्य यांच्या वतीने किल्ले हडसर वरती लोकसहभागातुन भव्य असे महाद्वार लावण्यात आले आहे, आणि प्रचंड अश्या सोहळ्यात,मान्यवरांच्या हस्ते लोकाअर्पण करण्यात आले आहे.
आंबा
आंब्याची आढी
कृत्रिमरीत्या आंबा पिकविण्यास 'आंब्याचा माच लावणे' किंवा आंब्याची आढी लावणे असे म्हणतात. यासाठी एखाद्या खोलीत वाळलेले तणस वा भाताचे वाळलेले गवत (पिंजर) पसरून त्यावर झाडावर पिकण्यास सुरुवात झालेल्या कैऱ्या ठेवतात. त्यावर पुन्हा गवत वा तणसाचे आच्छादन करतात.अशा प्रकारे साधारणतः १०-१५ दिवसात, झाकला गेल्यामुळे निर्माण झालेल्या उष्णतेने आंबा पिकतो.
हडसर
इतिहास
◆ हडसर किल्ल्याचे दुसरे नाव म्हणजे पर्वतगड.
आंबा
आंब्याची आढी
हा १०-१५ दिवसाचा अवधी कमी करण्यासाठी रसायने टाकून आंबा, केळी, चिकू इत्यादी फळे पिकविण्याचे एक तंत्र आहे. त्याने ३-४ दिवसात आंबा पिकतो. कॅल्शियम कारबाईड इत्यादी रसायनांचा वापर यासाठी करण्यात येतो. या पद्धतीत रसायनांचा काही अंश फळात जातो. ते मानवी आरोग्यास घातक ठरू शकते. आंबा पिकवण्याच्या दुसऱ्या पद्धतीत आंब्याची कैरी तोडून ती १ ते २ दिवस आंब्याच्या पानांत किवा धान्यात दाबून ठेवतात.
हडसर
इतिहास
'''◆ सातवाहनकालात या गडाची निर्मिती झाली असून या काळात गडावर मोठ्या प्रमाणात राबता होता. नाणेघाटाच्या संरक्षणासाठी नगरच्या सरहद्दीवर हा किल्ला बांधला गेला.'''
आंबा
धार्मिककार्य
आंब्याला धार्मिक कार्यातही खूप मह्त्व आहे. कोणत्याही शुभप्रसंगी, मंगल कार्यात आणि सणाच्या दिवशी दाराला आंब्याच्या पानांचे तोरण बांधतात. कलशपूजन हे भारतीय संस्कृतीचे अग्रगण्य प्रतीक आहे. कलशात नेहमी आंब्याची पाने ठेवतात.
हडसर
इतिहास
◆ १६३७ मध्ये शहाजी राजांनी मोगलांशी केलेल्या तहामध्ये हडसर किल्ल्याचा समावेश होता, असा उल्लेख ऐतिहासिक कागदपत्रांमध्ये आढळतो.
आंबा
नक्षत्र
पूर्वाभाद्रपदा नक्षत्राचा आराध्यवृक्ष आहे.
हडसर
इतिहास
'''◆ यानंतर १८१८ च्या सुमारास ब्रिटिशांनी जुन्नर व आसपासचे किल्ले जिंकले. हडसर किल्ल्याच्या वाटाही ब्रिटिशांनी सुरूंग लावून फोडल्या.'''
आंबा
आयुर्वेद
आयुर्वेदानुसार लांबट आंब्यापेक्षा गोल आंबे जास्त चांगले असतात. बिनारेषेचे, चांगले पिकलेले अधिक गर असलेले पातळ सालीचे आणि लहान कोय असलेले आंबे चांगले समजावेत.
हडसर
गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे
'''◆प्रवेशद्वार - हडसर किल्ल्याची प्रवेशद्वारे म्हणजे स्थापत्यशास्त्राचा नमुना आहे. बोगदेवजा प्रवेशमार्गावरची दरवाज्यांची दुक्कलं, नळीत खोदलेल्या पायऱ्या आणि गोमुखी रचना असलेली प्रवेशद्वारे आहेत. गडावरील मुख्य दरवाज्यातून वरती आल्यावर दोन वाटा फुटतात. यातील एक वाट समोरच्या टेकाडावर जाते. तर दुसरी वाट डावीकडे असणाऱ्या दुसऱ्या प्रवेशद्वारापाशी जाते.'''
आंबा
आयुर्वेद
आंब्याचा मोहोर थंड, रुची उत्पन्न करणारा असून अतिसार, रक्तदोष आणि कफ पित्त दूर करणारा आहे. कैरीमध्ये आम्लता आणि क्षाराचे प्रमाण खूप आहे. उन्हाळ्यात घामामुळे शरीरातील पाणी आणि क्षार कमी होऊन थकवा जाणवतो. यासाठी कैरीचे पन्हे उत्तम आहे. पन्हे प्यायल्यामुळे उन्हाळ्याचा त्रास खूपच कमी होतो. कैरीचा कीस फडक्यात घालून डोळ्यावर ठेवल्यास डोळ्यांची दमणूक आणि ताण कमी होतो. आपल्याला आरोग्य देण्याच्या दृष्टीने या दिवसात कैरीची डाळ खाण्याची पद्धत आहे. कच्च्या कैरीचा गर अंगाला लावून आंघोळ केल्यास घामोळ्याचा त्रास होत नाही. कैरीच्या बाठीचे चूर्ण हिरड्यांच्या तक्रारी कमी करण्यास उपयुक्त आहे. तसेच हे चूर्ण पाण्यात घालून आंघोळ केल्यास घामोळ्याचा त्रास होत नाही.
हडसर
गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे
'''◆पाण्याची टाके व कातळात कोरलेली कोठारे - दुसऱ्या दरवाज्यातून वरती आल्यावर समोरच पाण्याचे एक टाके आहे. यातील पाणी पिण्यास योग्य आहे. येथेच समोर एक उंचवटा दिसतो. या उंचवटाच्या दिशेने चालत जाऊन डावीकडेवळल्यावर कडालगतच शेवटच्या खडकात कोरलेली तीन प्रशस्त कोठारे दिसतात. यांच्या कातळावर गणेशप्रतिमा कोरल्या आहेत. ही कोठारे राहण्यासाठी अयोग्य आहेत.'''
नागरी भूगोल
नागरी भूगोल ही मानवी भूगोलाची शाखा आहे.
हडसर
गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे
'''◆ तलाव व महादेवाचे मंदिर - येथूनच उजवीकडे गेल्यावर मोठा तलाव लागतो. येथे महादेवाचे मंदिरही लागते. मंदिराच्या समोरच मोठा नंदी असून मंदिराच्या सभामंडपात सहा कोनाडे आहेत. त्यापैकी एका कोनाडात गणेशमूर्ती, गरूडमूर्ती तर एकात हनुमानची मूर्ती स्थानापन्न आहे.'''
आंबा
चित्रदालन
== आंब्याच्या जाती ==
हडसर
गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे
'''◆ बुरुज व तलाव - मंदिराच्या समोरच एक भक्कम बुरूज आहे. मंदिराच्या समोरच एक तलाव आहे. पावसाळ्यात तलावात भरपूर पाणी साठते. तळ्याच्या मधोमध एक पुष्करणी सारखे दगडातील घडीव बांधकाम आहे. बुरुजाच्या भिंतीच्या उजवीकडे खाली उतरल्यावर एक बुजलेले टाके आहे.'''
आंबा
चित्रदालन
भोपाळच्या आम्रवनात आब्याच्या ३३ जातीची ५७५ झाडे आहेत. त्यांमध्ये उत्तरी भारतातातील आम्रपाली, कावसजी पटेल, लंगडा, सुंदरजा आणि दक्षिणी भारतातील चिन्नारसम, तोतापुरी, पिद्दारा, मँगो ग्लास आणि स्वर्णरेखा या जाती आहेत.
ईरसिक (संकेतस्थळ)
इरसिक.कॉम हे पुण्यातील प्रसिद्ध रसिक साहित्य ह्या पुस्तक दालनाचे संकेतस्थळ आहे.इथे ऑनलाईन पुस्तके खरेदी करण्याची सोय रसिकांसाठी करण्यात आली असून उपलब्ध असणाऱ्या सर्व पुस्तकांचे वर्गीकरणासहित सूची पहावयास मिळते.
वर्ग:मराठी संकेतस्थळे
नागरी भूगोल
वर्ग:भूगोल
स्मोलेन्स्क हवाई दुर्घटनेवरील आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया
आंतरराष्ट्रीय संघटना
वर्ग:पोलंड
आंबा
चित्रदालन
शिवाय,
५५ (संख्या)
५५-पंचावन्न'''  ही एक संख्या आहे, ती ५४  नंतरची आणि  ५६  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 55 - fifty-five.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
आंबा
हे सुद्धा पहा
वर्ग:आराध्यवृक्ष वर्ग:औषधी वनस्पती * वर्ग:फळे वर्ग:भारतीय राष्ट्रचिन्हे वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
कराड रेल्वे स्थानक
कराड हे कराड शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मध्य रेल्वेच्या पुणे-मिरज मार्गावर असून अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या येथे थांबतात.
महत्त्वाच्या रेल्वेगाड्या
रे वर्ग:सातारा जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
हडसर
गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे
'''◆ इतर - मंदिराच्या समोरील टेकडीवरून माणिकडोह जलाशयाचा परिसर दिसतो. समोरच चावंड, नाणेघाट , शिवनेरी , भैरवगड, जीवधन असा निसर्गरम्य परिसर दिसतो.'''
जाण्याच्या वाटा
या किल्ल्यावर जाण्यासाठी प्रामुख्याने दोन मार्ग आहेत.
'''◆ जुन्नरहून निमगिरी, राजूर किंवा केवाडा यापैकी कोणतीही बस पकडून पाऊण तासात हडसर या गावी पोहचता येते. हडसर या गावातून वर डोंगरावर जाताना एक विहीर लागते. येथून थोडे वर गेल्यावर डावीकडे पठारावर चालत जावे. पठारावरील शेतामधून चालत गेल्यावर १५ मिनिटांच्या अंतरावर दोन डोंगरांमधील खिंड व त्यामधील तटबंदी दृष्टिक्षेपात येते. खिंड समोर ठेवून चालत गेल्यावर अर्ध्या तासात बुरूजापाशी पोहचता येते. येथून सोपे कातळरोहण करून आपण किल्ल्याच्या दरवाज्यापाशी येतो. वाटेतच डोंगरकपारीत पाण्याची दोन टाकी आढळतात. दुसऱ्या वाटेने म्हणजे या खिंडीकडे न वळता सरळ पुढे चालत जाऊन डाव्या बाजूस असणाऱ्या डोंगराला वळसा घालून डोंगराच्या मागील बाजूस पोहचावे. येथून शंभर ते दीडशे पायऱ्या चढून गेल्यावर आपण खिंडीतील मुख्य दरवाज्यापाशी पोहचतो. ही राजदरवाज्याची वाट असून अत्यंत सोपी आहे.'''
'''◆ मुंबई, ठाणे कडून येणाऱ्यांनी कल्याण वा ठाण्यावरून माळशेजमार्गे जाणारी कोणतीही एस्. टी. बस पकडावी जसे - आळेफाटा, ओतूर, जुन्नर, अहमदनगर इ. त्यानंतर ३-४ तास प्रवास करून माळशेज घाट संपल्यानंतर १५-२० मिनिटावर असलेल्या सितेवाडी फाट्यावर उतरावे. तिथून किल्ला लगेचच नजरेस पडतो. उजवीकडे तिरप्या वाटेने वाडीतून घरे- शेतं ओलांडत अर्ध्या तासातच किल्ल्याची तटबंदी खाली येऊन पोहोचल्यावर गावकऱ्यांनी त्यांच्या सोयीसाठी कातळात पायऱ्या खोदून काढल्या आहेत व आधारासाछी लोखंडी गज लावले आहेत त्यामुळे या वाटेने चालत राहावे. ही वाट खड्या चढणीमुळे अवघड वाटत असली तरी फार सोपी अशी आहे. एक पाऊल मावेल एवढ्या खोबण्या आहेत परंतु पकडायला मजबूत भक्कम आणि सुस्थितीत असलेले लोखंडी गजांमुळे भीती वाटत नाही. २०-२५ फुटांचा टप्पा हा उभ्या कातळात असल्याने सावधपणे पार केला की तिथेच समोर एक छोटी गुहा दिसते, त्यात गाळ असल्यामुळे ती पाहून पुढे गेल्यानंतर तुटलेल्या तटबंदीतून गडावर प्रवेश करता येतो. सितेवाडी पासून इथपर्यंत येण्यास अर्धा ते पाऊण तास लागतो. ही वाट एस्. टी. बसचा प्रवासखर्च, प्रवासवेळ, आणि पायपीट दमछाक वाचवणारी आहे त्यामुळे येण्या जाण्यास फार सोयीची आहे.'''
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
बासल-लांडशाफ्ट
बासल-लांडशाफ्ट (Basel-Landschaft) हे स्वित्झर्लंड देशाच्या २६ राज्यंपैकी एक राज्य (कॅंटन) आहे. स्वित्झर्लंडच्या उत्तर भागात जर्मनी व फ्रान्स देशांच्या सीमेवर वसलेल्या ह्या राज्यात बासल शहराचा समावेश होत नाही. लीश्टाल ही बासल-लांडशाफ्ट राज्याची राजधानी आहे.
१८३३ साली ऐतिहासिक बासल राज्याचे दोन तुकडे करून बासल-श्टाट व बासल-लांडशाफ्ट ही दोन राज्ये निर्माण करण्यात आली.
बाह्य दुवे
वर्ग:स्वित्झर्लंडची राज्ये
पुनदनगर
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
काराकोरम घाट
काराकोरम घाट हा चीन आणि भारत यांच्या मधील घाट आहे. काराकोरम पर्वतरांगेतील हा घाट भारतातील लदाख आणि चीनच्या यारकंद प्रांतांना जोडणाऱ्या रस्त्यावर आहे. या रस्त्यावरील सर्वोच्च बिंदू ४,६९३ मी (१५,३९७ फूट) इतक्या उंचीवर आहे.
घाटमाथा हा चीन आणि भारताच्या सीमेवरील दोन डोंगरांमधील ४५ मी रुंदीच्या खिंडीत आहे. याच्या आसपास गवताचे तणही उगवत नाही आणि वेगात वाहणाऱ्या वाऱ्यामुळे येथे हिमसुद्धा टिकत नाही. या भागात हिमवादळे मुबलक प्रमाणात होतात व तापमान अगदी कमी असते. याशिवाय अपुरा प्राणवायू, चाऱ्याचा अभाव, इ. कारणे येथून प्रवास करणे दुर्धर करतात. या घाटात पक्का रस्ता नाही व पायवाटेच्या दुतर्फा मरून पडलेल्या जनावर व माणसांची हाडे इतस्ततः पसरलेली आहेत. असे असूनही हिमालय ओलांडण्यासाठीच्या घाटांपैकी हा घाट तुलनेने सोपा समजला जातो. कारण घाटाच्या दोन्ही बाजूंचा चढ तीव्र नाही व उन्हाळ्यात हिमवर्षाव कमी होतो तर इतर ऋतूंमध्ये वाऱ्यामुळे हिम जमिनीवर टिकत नाही.
या घाटातून प्रवास करण्यासाठी आधी ५,३०० मीटर (१७,४०० फूट) उंचीवर असलेल्या देपसांगच्या मैदानातून तीन दिवसांची पायपीट करीत जावे लागते. यानंतर खिंड ओलांडून निर्जन प्रदेशातून हळूहळू उतरत सुगेत दावान (सुगेत घाट) गाठता येतो. हा छोटा घाट उतरल्यावर काराकाश नदीच्या खोऱ्यातील शाहिदुल्ला भागात पोचतो.
सध्या या घाटातून कोणत्याही प्रकारची वाहतूक होत नाही.
काराकोरम या शब्दाचा अर्थ तुर्की भाषेत काळा मुरुम असा होतो.
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर वर्ग:काराकोरम पर्वतरांग
राष्ट्रीय महामार्ग १२ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग १२ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे. ८९० किमी धावणारा हा महामार्ग जबलपुरला जयपूर ह्या शहराशी जोडतो. भोपाळ, खिलचीपूर, अकलेरा, झालावाड, कोटा, बुंदी, देवली, व टोंक ही रा. म. १२ वरील काही महत्त्वाची शहरे आहेत.
मॅक ओएस एक्स स्नो लेपर्ड
मॅक ओएस एक्स १०.६ (सांकेतिक नाव स्नो लेपर्ड) ही अ‍ॅपलच्या मॅक ओएस एक्स या घरगुती व सर्व्हर प्रकारच्या संगणकांसाठी असलेल्या संचालन प्रणालीची सातवी महत्त्वाची आवृत्ती आहे. ती मॅक ओएस एक्स लेपर्डची उत्तराधिकारी असून मॅक ओएस एक्स लायनची पूर्वाधिकारी आहे.
स्नो लेपर्डचे उद्घाटन जून ८, २००९ रोजी अ‍ॅपल वर्ल्डवाइड डेव्हलपर्स मध्ये झाले. २८ ऑगस्ट २००८ मध्ये ही संगणक प्रणाली जगामध्ये जारी करण्यात आली व ती अ‍ॅपलच्या संकेतस्थळावरून विकत घेण्यास उपलब्ध करण्यात आली. एका वापरकर्त्यासाठी या सॉफ्टवेअरची किंमत २९ अमेरिकन डॉलर आहे. या कमी किमतीमुळे तिची पहिली विक्री आधीच्या सर्व ओएस एक्सपेक्षा जास्त होती. मॅक ओएस एक्स लेपर्डच्या उद्घाटनानंतर स्नो लेपर्डचे उद्घाटन जवळजवळ २ वर्षांनी झाले.
मॅक ओएस एक्स लायन ही ओएस नंतर प्रकाशित झाली. तिचे प्रकाशन जुलै २०, २०११ रोजी झाले.
वगळलेली साधने
वर्ग:मॅक ओएस एक्स आवृत्त्या
इ.स. ११११
मृत्यू
इ.स. ११०९ - इ.स. १११० - इ.स. ११११ - इ.स. १११२ - इ.स. १११३
कतारचा ध्वज
कतारचा ध्वज ९ नोव्हेंबर १९७१ रोजी स्वीकारला गेला. कतारच्या ध्वजातील पांढऱ्या रंगाचा अर्थ आंतरराष्ट्रीय शांती असा होतो. तसेच काळसर लाल रंगाचा अर्थ रक्त असा होतो.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:कतार वर्ग:देशानुसार ध्वज
५६ (संख्या)
५६-छप्पन्न  ही एक संख्या आहे, ती ५५  नंतरची आणि  ५७  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 56 - fifty-six.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
आनंद एपरकर
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते वर्ग:मराठी अभिनेते
राष्ट्रीय महामार्ग १४ (जुने क्रमांकन)
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
राजुर (कळंब)
राजुर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
मान्योशू
मान्योशू, जपानी कवितांचा एक प्राचीन संग्रह. मान्योशूचे एकूण वीस खंड असून ते उभे करण्यात ओतोमोनो याकामोची (७१८-७८५) ह्या कवीच्या पुढाकाराचा आणि परिश्रमांचा भाग मोठा आहे. सु. ४,५०० कवितांचा अंतर्भाव असलेल्या ह्या महासंकलनातील अखेरच्या कवितेचा रचनाकाळ इ. स. ७५९ असा आहे. साधारणपणे इ. स.च्या पाचव्या शतकापासून आठव्या शतकापर्यंतची म्हणजे सु. ३०० वर्षांच्या कालावधीतील, वेचक कविता मान्योशूत समाविष्ट करण्यात आल्याचे दिसते. जपानी भावकवितेच्या ‘तांका’ ह्या प्रकारातील रचना ह्या संकलनात आधिक्याने आहेत. तसेच ह्या संकलनातील बऱ्याचशा रचना इ. स.च्या सातव्या शतकापासूनच्या आहेत. काकीनोमोतोनो हितोमारो (सु. ६८०-७००), यामाबेनो आकाहितो (मृ. ७३६ ?), यामानोनो ओकुरा (६६०-७३३), ओतोमोनो ताबीतो (६६५-७३१) आणि ओतोमोनो याकामोची (७१८-८५) हे ह्या संकलनातले काही प्रमुख कवी होत. नुकादानो ओकीमी, साकानो इरात्सुमे आणि कासानो इरात्सुमे ह्यांसारख्या काही कवयित्रींच्या कविताही ह्या संकलनात आहेत. काही कवितांचे कर्तृत्व अज्ञात आहे.
राजुर (कळंब)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
मान्योशू
काळानुरूप आणि कवींनुरूप काव्यशैलीत होणारी काही परिवर्तने विचारात घेऊनही सरल, उत्कट आणि जिंवत अभिव्यक्ती तसेच एक प्रकारचा निर्व्याजपणा हे ह्या संकलनांतील कवितांचे एक सर्वसाधारण वैशिष्ट्य होय, असे म्हणता येईल. मान्योशूचा इंग्रजी अनुवाद १९४० मध्ये प्रसिद्ध झाला (दुसरी आवृ. १९६५).
राजुर (कळंब)
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मान्योशू
संदभ
वर्ग:जपान
सिद्धेश्वर एक्सप्रेस
सिद्धेश्वर एक्सप्रेस ही भारतीय रेल्वेची मुंबई ते सोलापूर दरम्यान धावणारी जलद रेल्वेगाडी आहे. ही गाडी दररोज रात्री सोलापूर व मुंबईहून सुटते व दुसऱ्या दिवशी सकाळी मुंबई व सोलापूरला पोचते.
संदर्भ
वर्ग: भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
डावली
डावली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
जळगाव तालुका
जळगाव तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील जळगाव जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
कानळदा या जळगाव शहरापासून ११ किमी अंतरावर गावात एक ऐतिहासिक पुरातन महर्षी कण्व यांचा गिरणा नदीच्या का‌ठी आश्रम आहे. कण्व ऋषींच्या या आश्रमात एक जुने महादेवाचे देऊळ आहे, व एक भुयार आहे..
कानळदा गावातील अन्य देवळे
''' १.महादेव
२.भादुबा महाराज
३.भोजनाथ महाराज(नवनाथपंथी) :- या देवाची पूजा चर्मकार समाजाचे लोक करतात.
४.खंडेराव महाराज
५.पीर बाबा
६.माता मनुदेवी
७.भिलाट देव
'''
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील तालुके वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
प्रणय प्रधान
प्रधान, प्रणय वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तुळजापूर (आर्वी)
तुळजापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
डेक्कन चार्जर्स
डेक्कन चार्जर्स भारतीय प्रीमियर लीग स्पर्धेत हैदराबाद शहराचे प्रातिनिधित्व करणारा संघ होता. संघाचा कर्णधार व्ही.व्ही.एस. लक्ष्मण होता तर संघाचा प्रशिक्षक रॉबिन सिंग होता. संघात कोणीही आयकॉन खेळाडू नव्हता.
फ्रॅंचाइज इतिहास
डेक्कन चार्जर्सचे मालकीहक्क डेक्कन क्रोनिकलकडे आहेत. या उद्योगसमूहाने जानेवारी २४, इ.स. २००८ रोजी इंडियन प्रीमियर लीगकडून या फ्रॅंचाईजचे हक्क १.०७ कोटी अमेरिकन डॉलरला विकत घेतले. ग्रुप एम या कंपनीने तद्नंतर २०% हक्क डेक्कन क्रोनिकलकडून विकत घेतले
खेळाडू
संघात आक्रामक फलंदाजी साठी प्रसिद्ध ऍडम गिलख्रिस्ट, अँड्रु सिमन्ड्स, शहिद आफ्रिदी, स्कॉट स्टायरीस आणि हर्शल गिब्स असे अनेक खेळाडू आहेत. व्ही.व्ही.एस. लक्ष्मण संघाचा आयकॉन खेळाडू होणार होता, परंतु त्याने हे पद त्यागले.
सामने आणि निकाल
२००९ हंगाम
२००८ हंगाम
संदर्भ
वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीगमधील भूतपूर्व संघ वर्ग:डेक्कन चार्जर्स
क्विकटाईम
वर्ग:मॅकिंटॉश वर्ग:रिकामी पाने
पुणेगाव (कळवण)
पुणेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
ब्रूक्स केप्का
ब्रुक्स कोएप्का (३ मे, १९९० - ) हा एक अमेरिकन व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू आहे. हा पीजीए टूर खेळतो. जागतिक गोल्फ क्रमवारीत हा चौथ्या स्थानावर आहे. त्याने त्याची कारकीर्द युरोपियन चॅलेंज टूरपासून सुरू केली. तो फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटीमध्ये कॉलेजिएट गोल्फ खेळला. कोएप्का यांचे अमेरिकेतील पहिले मोठे विजेतेपद २०१७ मधील विस्कॉन्सिनमधील एरिन हिल्स येथेले आहे. २०१८ मध्ये त्यांनी लॉंग आयलंड येथील शिन्नेकॉक हिल्स मैदानावर यशस्वीरीत्या विजेतेपद पटकावले.
वर्ग:गोल्फ खेळाडू वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पुण्यातील गणेश विसर्जन मिरवणूक
पुण्यातील गणेश विसर्जन मिरवणूक पुणे शहरात अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी काढण्यात येते. यात पुणे शहर व आसपासच्या भागातील सार्वजनिक गणपती मंडळे भाग घेतात. प्रत्येक मंडळाचे सदस्य आपआपल्या गणपतीची पूजनमूर्ती व उत्सवमूर्ती घेउन विवक्षित ठिकाणापासून ठरवलेल्या मार्गाने चालत (किंवा हळू चालणाऱ्या वाहनातून) मुठा नदीच्या तीरावर येतात व पूजनमूर्तीचे विसर्जन करून उत्सवमूर्ती घेउन परत जातात. अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी सकाळी सुरू होणारी ही मिरवणूक जवळपास ३० तास चालू असते व दुसऱ्या दिवशी मध्यान्हापर्यंत चालते. ही मिरवणूक पुण्यातील सार्वजनिक गणेशोत्सवाचा परमोच्च बिंदू समजली जाते.
इतिहास
पुण्यातील सार्वजनिक गणेशोत्सवाची सुरुवात लोकमान्य टिळक यांनी केली. मिरवणुकीचा प्रारंभ श्रीमंत भाऊ रंगारी यांनी केल्याचे मानले जाते.
मार्ग
कुमठेकर रस्ता, केळकर रस्ता, टिळक रस्ता अशा विविध मार्गांनी शेवटी अलका टॉकीज चौकात मिरवणूकीची सांगता होते. या, तसेच इतर मार्गांवर येणारा ताण टाळण्यासाठी २००९ सालापासून जंगली महाराज रस्ता तसेच लाल बहादूर शास्त्री रस्ता या मार्गांवर देखील मिरवणूका सुरू करण्याचा प्रस्ताव पुणे पोलिसांच्या विचाराधीन आहे.
मानाचे गणपती
मिरवणूकीतील मंडळांचा क्रम दरवर्षी बदलत असला तरीही काही मंडळांचा क्रमांक ठरलेला आहे व तो काटेकोरपणे पाळला जातो. या मंडळांच्या गणपतींना मानाचे गणपती म्हणून संबोधतात. सर्वप्रथम पुण्याचे ग्रामदैवत कसबा गणपती असतो. या गणपतींच्या आगमनाने मिरवणूकीची सुरुवात होते. यानंतर क्रमाने तांबडी जोगेश्वरी गणपती, गुरुजी तालीम गणपती, तुळशीबाग गणपती, केसरी गणपती या मंडळांचे गणपती मिरवणूकीत येतात. केसरीवाड्याच्या गणपतीनंतर इतर मंडळे आपले गणपती आधी ठरवून दिलेल्या क्रमाने मिरवणुकीत  आणतात.
गुलाग आर्किपेलागो
गुलाग आर्किपेलागो (रशियन:Архипелаг ГУЛАГ, आर्किपेलाग गुलाग) हे अलेक्सांद्र सोल्झेनित्सिनने लिहिलेले रशियन पुस्तक आहे. सोल्झेनित्सिनने सायबेरिया तील गुलाग मधील बंदी असतानाचे आपले आणि सहकैद्यांचे अनुभव त्यात नमूद केलेले आहेते. हे पुस्तक त्याने १९५८ ते १९६८ दरम्यान लिहिले व १९७३मध्ये पहिल्यांदा ते पाश्चिमात्य देशांत प्रसिद्ध झाले.
पुण्यातील गणेश विसर्जन मिरवणूक
मानाचे गणपती
मिरवणुकीत संध्याकाळी अखिल मंडई मंडळ गणपती आणि रात्री उशीरा दगडूशेट हलवाई गणपतीसहभागी होतात. त्यांचे देखावे पहायला गर्दी होते.
गुलाग आर्किपेलागो
वर्ग:अलेक्सांद्र सोल्झेनित्सिनचे साहित्य वर्ग:रशियन साहित्य
पुण्यातील गणेश विसर्जन मिरवणूक
मिरवणुकीतील आकर्षण
पुण्यातील गणपती विसर्जन मिरवणुकीत मनाच्या गणपती मंडळांच्या समोर विविध पथके सहभागी होतात. नगारा वादन, शालेय विद्यार्थी- विद्यार्थिनींची बॅंड आणि घोषपथके, विविध सामाजिक संस्थांचे प्रतिनिधी आपापल्या कार्याचे फलक घेऊन सहभागी होतात. पारंपरिक पोशाखात स्त्री पुरुषआणि आबाल वृद्ध, घोड्यावर बसलेल्या युवती, दांडपट्टा ,तलवारबाजीजे खेळ करणारे युवक हे या मिरवणुकीचे विशेष आकर्षण असते.ढोल ताशांची पथके हा या मिरवणुकींचा केंद्रबिंदू झाला आहे.
वाहतूक व सुरक्षा व्यवस्था
पुण्यातील गणेश विसर्जन मिरवणूकीवेळी कोणतेही अनुचित प्रकार टाळण्यासाठी तसेच कायदा व सुव्यवस्थेचे पालन करण्यासाठी पोलिसांकडून कडेकोट सुरक्षाव्यवस्था पुरवण्यात येते. याशिवाय अनेक स्वयंसेवी संस्थांचे कार्यकर्ते देखील पोलिसांना याकामी सहकार्य करतात. विसर्जन मिरवणूक बराच वेळ (साधारणतः ३० तास) चालत असल्याने शहराच्या वाहतूक व्यवस्थेतही आवश्यक बदल केले जातात.
वादविवाद
न्यायालयाने दिलेल्या आदेशानुसार रात्री १० वाजता मिरवणूकीतील सर्व ध्वनिवर्धक बंद करणे सक्तीचे करण्यात आलेले आहे. मात्र गणेशोत्सवात अपवाद म्हणून विसर्जनाच्या दिवशी रात्री १२ वाजेपर्यंत ध्वनिवर्धक वापरण्यास परवानगी मिळते. मात्र त्यापुढे पोलिसांकडून ध्वनिवर्धक बंदीची काटेकोर अंमलबजावणी केली जाते. मात्र यावेळी बऱ्याच मंडळांच्या कार्यकर्त्यांकडून पोलिसांनी सहकार्य केले जात नाही आणि न्यायालयाच्याच  नियमांचे उल्लंघन केले जाते.
संदर्भ
वर्ग:पुणे वर्ग:गणेशोत्सव वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव
कवठेपिरण
कवठेपिरण हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील मिरज तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मिरज तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
२०१० पोलंड टी.यु. १५४ दुर्घटनेतील प्रवासी
सैनिकी अधिकारी
Seven of the eight highest military commanders of the Polish Armed Forces were killed: the Commander-in-Chief, the Chief of the जनरल Staff of the Polish Armed Forces, the Commander of the Polish Armed Forces Operational Command and all four Branch Commanders. The Minister of Defence, Bogdan Klich, survives, as he was not on the plane.
इतर
वर्ग:पोलंड वर्ग:भाषांतर
उद्यान एक्सप्रेस
उद्यान एक्सप्रेस ही भारतीय रेल्वेची मुंबई ते बंगळूर दरम्यान  दररोज धावणारी रेल्वेगाडी आहे.
मार्ग
उद्यान एक्सप्रेस मार्गे लागणारी महत्त्वाची शहरे मुंबई, ठाणे, कल्याण, लोणावळा, पुणे, सोलापूर, गुलबर्गा, वाडी, गुंटकल व बंगळूर ही आहेत.
संदर्भ
वर्ग: भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
विवेका बाबाजी
विवेका बाबाजी (मे २३, १९७३:मॉरिशस – जून २५, २०१०:वांद्रे, मुंबई, महाराष्ट्र) ही मॉरिशसमध्ये जन्मलेली भारतीय वंशाची मॉडेल व अभिनेत्री होती. चित्रपटात येण्यापूर्वी विवेका मिस मॉरिशस वर्ल्ड (१९९३) व मिस मॉरिशस युनिव्हर्स (इ.स. १९९४) ह्या दोन्ही स्पर्धांची मानकरी होती. तिचा जन्म मॉरिशसमध्ये झाला होता व ती तिच्या चार बहिणींपैकी सर्वात लहान बहिण होती.
विवेकेची आई महाराष्ट्रीय होती जिचा जन्म हैदराबादचा होता. १९९० च्या कामसूत्र काँडोम्सच्या जाहिरातीमुळे विवेका प्रकाशझोतात आली. २५ जून २०१० रोजी विवेकेने आपल्या वांद्रे मुंबई येथील राहत्या घरी पंख्याला गळा आवळून आत्महत्या केली.
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
५७ (संख्या)
५७-सत्तावन्न  ही एक संख्या आहे, ती ५६  नंतरची आणि  ५८  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 57 - fifty-seven.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
रासा (कळंब)
रासा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
जीवधन
जीवधन हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
घाटघरच्या परिसरात असलेला हा पूर्वमुखी किल्ला प्राचीन नाणेघाटाच्या व्यापारी मार्गाच्या संरक्षणासाठी उभारण्यात आला होता. नाणेघाटापासून जीवधन किल्ला अगदी हाकेच्या अंतरावर आहे. जीवधनच्या पायथ्याचे गांव म्हणजे घाटघर. बांबूची बने हे या गावचे वैशिष्टय !
इतिहास
शिवजन्माच्या वेळी अस्ताला जाणाऱ्या निजामशाहीच्या देणारा किल्ला म्हणजे जीवधन होय. १७ जून १६६३ रोजी निजामशाही बुडाली. शहाजीराजांनी निजामशाहीचा शेवटचा वंशज मुर्तिजा निजाम याला जीवधनच्या कैदेतून सोडवून संगमनेरजवळील पेमगिरी किल्ल्यावर त्याला निजामशहा म्हणून घोषित केले व स्वतः वजीर बनले.
गडाचा दरवाजा हा कातळकड्यामध्ये कोरलेला आहे.
गडावरील ठिकाणे
पश्चिम दरवाजाने गडावर पोहोचल्यानंतर समोरच गजलक्ष्मीचे शिल्प आहे. स्थानिक लोक याला "कोठी" म्हणतात. दक्षिण दिशेस जीवाई देवीचे पडझड झालेले मंदिर आहे. आसपास पाण्याची टाकी आहेत. गडाच्या अंतर्भागात एकात-एक अशी पाच धान्य कोठारे आहेत. कोठारामधील कमलपुष्पांचे कोरीव नक्षीकाम आहे. १८१८ च्या शेवटच्या मराठे-इंग्रज युद्धात या कोठारांना आग लागली होती, त्यांची राख आजही या कोठारांमध्ये पहायला मिळते.
आयताकार असणाऱ्या या गडाच्या टोकाला सुमारे ३५० फूट उंचीचा "वानरलिंगी" ऊर्फ खडा पारशी नावाचा एक सुळका लक्षवेधी आहे. समोरच नानाचा अंगठा, हरिश्चंद्रगड, हडसर, चावंड आणि कुकडेश्वराचे प्राचीन मंदिर आहे.
गडावर जाण्याच्या वाटा
१. कल्याण-अहमदनगर मार्गे नाणेघाट चढून गेल्यानंतर एक पठार लागते. या पठाराच्या उजव्या बाजूला जाणारी वाट व वानरलिंगी नजरेसमोर ठेवून चालत रहावे. वाटेत दोन ओढे लागतात व त्यानंतर उभी कातळभिंत. या भिंतीला चिटकून उजव्या हाताला असणारी वाट गडाच्या पश्चिम दरवाजाकडे जाते. इ.स. १८१८च्या युद्धात इंग्रजांनी ही वाट चिणून काढली व पश्चिम दरवाजाची वाट बंद केली. वानरलिंगीची ही वाट नावाप्रमाणे वानरयुक्त्या करूनच पार करावी लागते. ही वाट अवघड आहे, त्यामुळे जरा जपूनच चढावे.
२. जुन्नर - घाटघर मार्गे असणारी ही वाट म्हणजे राजमार्ग आहे. सोपी व सोयिस्कर वाट असली तरी, एक-दोन ठिकाणी उभ्या खोदलेल्या पायऱ्या पार कराव्या लागतात, त्यामुळे सोबत एखादा दोर जरुर ठेवावा.
राहण्याची सोयः नाही.
जेवणाची - पाण्याची सोयः जेवणाची स्वतःच करावी, पाण्याची बारमाही टाकी आहेत.
गडावर चढण्यासाठी लागणारा वेळः जुन्नर - घाटघर मार्गे - अंदाजे २ तास.
वर्ग:पुणे जिल्हा वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
बराबर लेणी
बराबर लेणी भारतातल्या बिहार राज्यातील जेहानाबाद जिल्ह्यातील मखदूमपूर जवळ असलेल्या लेणी आहेत. डोंगर खडकामधील ह्या लेणी भारतातील अजूनही टिकून असलेल्या सर्वात प्राचीन लेणींपैकी एक आहेत. ह्या लेणी मौर्य काळापासून (इ.स.पू. ३२२ ते १८५) अस्तित्वात आहेत. गयेच्या उत्तरेकडे १८ कि.मी. अंतरावर या गुहा आहेत आणि त्यातील काही भिंतीवर सम्राट अशोकांनी कोरून घेतलेला काही मजकूर आहे. या गुहा सम्राट अशोकाने बौद्ध धर्मातील आजीवक पंथीयांसाठी खोदलेल्या होत्या.
इतिहास
या लेणी बाराबार आणि नागार्जुनी या जुळ्या डोंगरांवर खोदलेल्या (कोरलेल्या) असून ख्रिस्तपूर्व ३ ऱ्या शतकात, मौर्य कार्यकाळातील आहेत. मौर्य सम्राट अशोक आणि त्यांचा मुलगा दसरश हे दोघे स्वतः बौद्धधर्मीय होते; पण धार्मिक सहिष्णुतेच्या त्यांचा धोरणामुळे त्यांनी वेगवेगळ्या वैदिक (हिंदू) व जैन संप्रदायांना ही आपल्या राज्यात स्थिरावण्यास, परवानगी दिली होती. त्यामुळे आजीविका संप्रदायातले सन्यासी या गुहा (लेण्या) वापरत असत. हा आजीविका संप्रदाय मख्खली गोसाला यांनी स्थापन केला होता. गोसाला हे बौद्ध धर्म संस्थापक गौतम बुद्ध व २४ वे जैन तीर्थंकर वर्धमान महावीर यांचे समकालीन होते. या लेण्यात दगडांना कोरून बनवलेली बौद्ध व हिंदू शिल्पेही आहेत.
पॅसेज टू इंडिया
ई. एम. फॉर्स्टर यांनी लिहिलेल्या ‘पॅसेज टू इंडिया’ या पुस्तकाच्या पहिल्याच पानावर या लेणीच्या परिसराचे चित्र आहे. तसेच पुस्तकात अनेक महत्त्वाची चित्रे समाविष्ट केलेली आहेत. लेखकाने स्वतः या ठिकाणास भेट देऊन तिथली छायाचित्रे काढून ‘बाराबार लेणी’ या नावाचे त्यांच्या पुस्तकात वापरली आहेत.
रचना
बाराबारमधील बहुतेक सर्वच लेणींत दोन खोल्या आहेत, ज्या पूर्णपणे ग्रॅनाईट या दगडात कोरलेल्या आहेत आणि आतील पृष्ठभागाला उत्तमपणे पॉलिश केलेले आहे. पहिली खोली म्हणजे उपासक-उपासिका यांना एकत्रपणे बसता यावे, असे मोठे आयताकृती दालन आहे आणि दुसरी खोली त्याहून थोडी लहान, गोलाकार, घुमटासारखे छत असलेली आहे. या आतल्या खोलीत काही ठिकाणी छोट्या स्तूपासारखी रचना आहे. मात्र आज या सगळ्या लेणी ओस पडलेल्या आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:बिहारमधील लेणी वर्ग:बौद्ध लेणी वर्ग:सम्राट अशोक वर्ग:बौद्ध धर्माचा इतिहास वर्ग:मौर्य साम्राज्य वर्ग:बिहारचा इतिहास वर्ग: इ.स.पू.चे ३ रे शतक वर्ग: इ.स.पू.चे ४ थे शतक
राष्ट्रीय महामार्ग १५ (जुने क्रमांकन)
राष्ट्रीय महामार्ग १५ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे. १,५२६ किमी धावणारा हा महामार्ग पठाणकोटला समखियाळी ह्या शहराशी जोडतो. अमृतसर, भटिंडा, गंगानगर, बिकानेर, जैसलमेर व बारमेर ही रा. म. १५ वरील काही महत्त्वाची शहरे आहेत.
म्यू सिफइ
म्यू सिफइ (शास्त्रीय नाव: μ Cephei / Mu Cephei, म्यू सिफइ) हा तारा सिफेअस तारकासमूहातील तांबडा अतिराक्षसी तारा आहे. तो विल्यम हर्शेल याचा गार्नेट तारा या नावानेही ओळखला जातो. आकारमानाने तो सर्वांत मोठ्या ताऱ्यांपैकी एक आहे.
राष्ट्रीय महामार्ग १५ (जुने क्रमांकन)
वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
म्यू सिफइ
बाह्य दुवे
वर्ग:तारे
डुंगे
डुंगे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
बौद्ध धर्माचा उदय व विकास
बौद्ध धर्माचा उदय व विकास:-
वैचारिक व राजकीय पार्श्वभूमी
इहलोकी भौतिक सुखाने समृद्ध जीवन आणि परलोकी स्वर्गप्राप्ती या दोहोंच्या साधनेसाठी वैदिकांनी यज्ञसंस्था उभारली होती. परंतु कालांतराने ती अतिरेकी कर्मकांड व हिंसा यांत गुरफटली जाऊन समाजाला अप्रिय वाटू लागली. या मार्गांनी स्वर्गप्राप्तीसाठी धडपडणारे पंडित हे अंधारतून जाणारे आंधळे आहेत, असे उपनिषद्‌कारांनी रोखठोक बजावले व प्रत्येक व्यक्तीने आत्मा व परमात्मा यांचे स्वरूप ओळखून मोक्ष साध्यासाठी प्रयत्‍न करावा, या कल्पनेचा पुरस्कार केला. उपनिषदनाचे तत्त्वज्ञान माणसाला अनाकलनीय व माणसाला आवाक्याबाहेरचे वाटले, यातच संन्यास व भोगवाद, कर्मवाद व अक्रियवाद, ज्ञानवाद, गूढवाद व अज्ञेयवाद अशा विविध वादांमुळे सामन्यजनांचाच नव्हे, तर मोठमोठ्यांचाही बुद्धिभेद झाल्यामुळे भारतात वैचारिक अराजक निर्माण झाले.
राजकीय क्षेत्रात सार्वभौम सत्तेचा अभाव असल्यामुळे अवंती, कोशल, मगधासारख्या वैराने धुमसणा‍ऱ्या राज्यांनी आपापल्यातील वितुष्टांनी युद्धाचा वणवा सतत प्रज्वलित ठेवला होता. शाक्यमल्लांनी गणराज्यात बेदिली व गटबाजी माजवली होती. अशा प्रत्येकी अव्यवस्था, अशाश्वती व अस्वस्थता यांनी प्रत्येक क्षेत्र व्यापले होते. अशा परिस्थितीत आसक्तीपूर्ण प्रवृत्तिवादाला विसर्जित करणारा व विश्वप्रेमाने प्रेरित झालेला प्रवृत्तिवादाला उत्तेजन देणारा निवृत्तिवाद बुद्धाने मांडला.
गौतम बुद्धाचे जीवनचरित्र
नेपाळच्या दक्षिण सरहद्दीवर असलेल्या रोहिणी नदीच्या काठी कपिलवस्तू नावाचे शहर होते. तेथे शाक्य घराण्याच्या शुद्धोदन नावाचा राजा राज्य करीत होता. त्याच्या राणीचे नाव महामाया. त्यांना जो पुत्र झाला ( इ.स.पूर्व ५६३ ) त्याचे नाव सिद्धार्थ. त्‍याचा जन्म झाल्यानंतर यांची आई महामाया सातव्या दिवशी वारली. नंतर तिची बहीण व सवत महाप्रजापती गौतमी हिने सिद्धार्थाचे पालनपोषण केले. म्हणून त्याचे नाव गौतम झाले. बालपणापासूनच सिद्धार्थ काहीसा विरक्त होता. या विरिक्त मुलाकडे पाहून त्याच्या आईबापांना अत्यंत दुःख होत असे. त्यामुळे त्यांनी सिद्धार्धला अतिशय लाडात वाढविले. त्याच्यासाठी सर्व सोयीनी युक्त असा एक सुंदर राजवाडा बांधून देण्यात आला व तेथे कोणत्याही प्रकारची दुःखे त्याच्याजवळ येणार नाहीत, अशी व्यवस्था करण्यात आली. यशोधरा नामक सुंद्र राजकन्येशी त्यांचा विवाह झाला. पुढे त्यांना मुलगा झाला त्याचे नाव राहुल. वयाच्या २८ व्या वर्षापर्यंत सिद्धार्थ याप्रमाणे सुखोपभोगात जीवन घालवीत होता.
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख वर्ग:बौद्ध धर्म
ओगस्त्यु रोदँ
ओगस्त्यु रोदॅं (१२ नोव्हेंबर, १८४०:पॅरिस, फ्रांस - १९१७) हा फ्रेंच शिल्पकार होता. रोदॅंने जॉर्ज बर्नार्ड शॉ, व्हिक्टर ह्यूगो, नेपोलियन बोनापार्ट अशा अनेक व्यक्तींचे पुतळे तयार केले. रोदॅंने शिल्पकलेच्या क्षेत्रात नवचेतना आणली, असे म्हटले जाते. द थिंकर, एज ऑफ ब्रॉन्झ यांसारख्या त्याच्या कलाकृतींनी विश्वमान्यता मिळवली. १९१६ साली रोदॅंने आपल्या कलाकृती राष्ट्राकडे सुपूर्त केल्या.
वर्ग:शिल्पकार वर्ग:इ.स. १८४० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९१६ मधील मृत्यू
मराठी भाषाविषयक पुस्तके
मराठी भाषेविषयक पुस्तके: मराठी भाषेची ऐतिहासिक माहिती देणारी पुस्तके पुढीलप्रमाणे--
वर्ग:मराठी भाषा
सिंह बंधू
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:पंजाबी व्यक्ती वर्ग:रिकामी पाने
माक्देबुर्ग
माक्देबुर्ग ही जर्मनीमधील जाक्सन-आनहाल्ट ह्या राज्याची राजधानी आहे.
वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
एन, फ्रान्स
एन अथवा एं (Ain) हा फ्रान्स देशाच्या रोन-आल्प प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या पूर्व भागात स्वित्झर्लंडच्या सीमेवर स्थित आहे.
५८ (संख्या)
५८-अठ्ठावन्न  ही एक संख्या आहे, ती ५७  नंतरची आणि  ५९  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 58 - fifty-eight.
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
रावळजी
रावळजी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
नेवाळपाडा
येथील मुख्य व्यवसाय शेती आहे. येथील अनेक नागरिक नोकरीसाठी शहरांतून राहतात.
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
भरहुत
भरहुत (भरहट) भारताच्या मध्य प्रदेश राज्याच्या सतना जिल्ह्यातील एक ठिकाण आहे, जे तिथल्या बौद्ध स्तूप आणि कलाकृतींसाठी प्रसिद्ध आहे. येथील ‘भरहुत स्तूप’ सम्राट अशोकांनी इ.स.पू. तिसऱ्या शतकात निर्माण केला असावा, पण सुंग राजवटीदरम्यान अनेक शोभेच्छा पट्ट्या वापरून या स्तूपामध्ये कलाकुसरीच्या अनेक कामांची भर घातलेली आहे. कनिंघम यांनी इ.स. १८७३ मध्ये या प्राचीन स्थळाचा शोध लावला.
हेही पहा
वर्ग:भारतातील स्तूप वर्ग:सतना जिल्हा वर्ग: सम्राट अशोक वर्ग:मध्य प्रदेशचा इतिहास
नारायण फडके
नारायण फडके (१९३८ - ३ जानेवारी, २०१८) हे एक चित्रपटविषयक वस्तूंचे संग्राहक होते.
फडके यांच्या संग्रहात अंदाजे साडेआठ हजार चित्रपट पुस्तिका, चित्रपटांचे असंख्य पोस्टर्स, शिवाय स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर, बालगंधर्व, आचार्य अत्रे, पु. भा. भावे, सुधीर फडके, पु. ल. देशपांडे यासारख्या चार हजार स्वाक्षऱ्या आहेत. दत्ता केशव, मधुकर पाठक, राम गबाले, कमलाकर तोरणे, भालजी पेंढारकर, दादा कोंडके, राजदत्त या चित्रकर्मींनी त्यांचा संग्रह वाढविण्यास मदत केली होती. फडके यांनी ५६ वर्षे हा छंद जोपासला होता.
पुरस्कार आणि सन्मान
वर्ग:मराठी व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ हे महाराष्ट्र राज्यातील पुणे मधील एक विद्यापीठ आहे. मराठी भाषेच्या व संस्कृतीच्या अभ्यासासाठी आणि संशोधनासाठी सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाची स्थापना १० फेब्रुवारी १९४९ रोजी झाली. या संस्थेचे मुख्य आवार ४११ एकर क्षेत्रांत पसरलेले आहे. मुकुंद रामराव जयकर हे पुणे विद्यापीठाचे पहिले कुलगुरू होते. भारताच्या काही प्रसिद्ध विद्यापीठातील हे एक विद्यापीठ आहे.
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठात
इतिहास
पुणे विद्यापीठाची स्थापना पुणे विघापीठ अधिनियमच्या अधीन केली गेली, ज्याला १० फेब्रूवरी १९४८ला मुंबई विधान-मंडल ने पारित केले. त्याच वर्षी, डा एम॰ आर॰ जयकर यांनी विघापीठचे प्रथम उपकुलपतिचे पदभार ग्रहण केले. श्री बी॰ जी॰ खैर, जे मुंबई सरकार (विधान-मंडल)चे मुख्यमंत्री आणि शिक्षणमंत्री होते, त्यांच्या प्रत्यनातुन विघापीठला को मोठा भूखण्ड मिळवून देण्यासाठी मदत केली. प्रारंभिक १९५० मध्ये, विद्यापीठाला ४११ एकड़ (१.७ किमी²) भूमि आवंटित केली गेली.
पुणे विद्यापीठाची स्थापना झाली, तेव्हा पश्चिम महाराष्ट्रातील १२ जिल्हे त्या विद्यापीठाच्या अखत्यारित होते. इ.स. १९६२ मध्ये त्यांतून काही जिल्हे वगळून कोल्हापूर येथे स्थापन झालेल्या शिवाजी विद्यापीठच्या अखत्यारित गेले. इ.स. १९९० मध्ये धुळे व जळगाव यांसाठी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ स्थापन झाले. आता फक्त पुणे, नगर, नाशिक हे तीनच जिल्हे पुणे विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रात येतात.
नामविस्तार
इ.स. २००४ साली नामांतर समिती आणि विविध पक्षांनी पुणे विद्यापीठाचे आधीचे नाव बदलून 'सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ' करावे अशी मागणी केली. यासाठी नामांतर समितीने वेळोवेळी आंदोलने केली. विद्यापीठात झालेल्या अधिसभेत सिनेटने नामांतराच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली. हा प्रस्ताव महाराष्ट्र राज्य सरकारकडे पाठवण्यात आला. पुणे विद्यापीठाच्या नावाशी, स्त्रीशिक्षणासाठी आपले आयुष्य वेचलेल्या भारताच्या पहिल्या महिला शिक्षिका व मुख्याध्यापिका सावित्रीबाई फुले यांचे नाव जोडण्याचा निर्णय घेण्यात आला. ७ जून २०१४ रोजी झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत यावर शिक्कामोर्तब झालं.
अध्यासने
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठात २० अध्यासने आहेत.
विभाग आणि संशोधन केंद्रे
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठात एकूण ४६ विभाग आहेत, ज्यांमध्ये कला, विज्ञान, विधी, भाषां, मानव्यशास्त्रे, आणि अनेक आधुनिक ज्ञानशाखांच्या अध्यापनाचे आणि संदर्भातील संशोधनाचे काम केले जाते.
ग्रंथालय
जयकर ग्रंथालय
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील विद्यापीठे वर्ग:पुणे वर्ग:सावित्रीबाई फुले
रासुळपूर
संदर्भ
वर्ग:कळंब तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
उमरडा (आर्वी)
संदर्भ
वर्ग:आर्वी तालुक्यातील गावे वर्ग:वर्धा जिल्ह्यातील गावे
चितळी
स्थान
चितळी गाव राहाता तालुक्याच्या पुर्वेस वसलेले आहे आणि श्रीरामपुर तालुक्याच्या सीमेलगत आहे. वाकडी, जळगाव, निमगाव खैरी ही लगतची गावे आहेत.
लोकसंख्या
२०११ च्या जनगणनेनुसार चितळीची लोकसंख्या ४६०९ असुन २४१५ पुरुष व २१९४ स्त्रिया आहेत. गावाची साक्षरता ७२ % आहे.
अर्थव्यवस्था
गावात मुख्यत्वे शेती आणि संबंधित कामे केली जातात. तसेच गावात जॉन डिस्टीलरीज मद्यनिर्मिती कारखाना आहे.
लोहमार्ग
चितळी गावात मध्य रेल्वे स्टेशन आहे.
हवाई
शिर्डी विमानतळ चितळीच्या नजीकचे विमानतळ आहे.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील गावे
सिलिका
सिलिका तथा सिलिकॉन डायऑक्साइड (SiO2) हे पृथ्वीवरील सर्वात प्रचलित खनिज आहे. हे वाळूमध्ये असते. गारगोटी(क्वार्ट्झ)मध्ये सिलिकॉनचा एक अणू आणि ऑक्सिजनचे दोन अणू असतात. सिलिका प्राचीन काळापासून मनुष्यांना ज्ञात आहे. हा काचेचा एक मुख्य घटक आहे. सिलिकापासून काच बनवण्याची कला शतकांपूर्वीची आहे. आधुनिक काळात सिलिका ही abrasives, बांधकाम साहित्य, इलेक्ट्रॉनिक्स, आणि पाणी गाळण्याची उपकरणॆ यांसारख्या अनेक औद्योगिक उत्पादनांत वापरतात.
वीसबाडेन
वीसबाडेन ही जर्मनीमधील हेसेन या राज्याची राजधानी आहे. या प्राचीन शहराची स्थापना इ.स. ६मध्ये झाली.
प्रसिद्ध व्यक्ती
वर्ग:जर्मनीमधील शहरे वर्ग:इ.स. ६ मधील निर्मिती वर्ग:प्राचीन शहरे
व्हीव्ही सिफेइ
व्हीव्ही सिफेइ (रोमन लिपी: VV Cephei ; अन्य नावे: HD 208816, एचडी २०८८१६ ;) हे द्वैती तारे असून ते एचडी २०८८१६ या नावानेसुद्धा ज्ञात आहेत. यांपैकी व्हीव्ही सेफिए ए हा तारा सर्वात मोठ्या ताऱ्यांपैकी एक आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:तारे
मराठी सुविचारसंग्रह
कृपया, या लेखात कोणतेही सुविचार मुळीच नोंद्वऊ नयेत. '''मराठी सुविचारसंग्रहा करिता विकिक्वोट हा विशेष सहप्रकल्प आहेत सर्व वाक्प्रचार,म्हणी,सुभाषिते,सुविचारांची नोंद केवळ विकिक्वोट प्रकल्पातच घेतली जाईल. मराठीतील प्रकाशित मराठी सुविचारसंग्रह पुस्तकांची नोंद केवळ या लेखात घेतली जाऊ शकते
वर्ग:रिकामी पाने
५९ (संख्या)
हे सुद्धा पहा
वर्ग: पूर्णांक संख्या
खांडेराजुरी
खांडेराजुरी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील मिरज तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मिरज तालुक्यातील गावे वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
सदडविहीर
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:कळवण तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
आर्देश
आर्देश (Ardèche) हा फ्रान्स देशाच्या रोन-आल्प प्रदेशातील एक विभाग आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग वर्ग:रोन-आल्प
सोनाळे (भिवंडी)
सोनाळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
आयोनियन तत्त्वज्ञान
आयोनियन किंवा मायलेशियन तत्त्वज्ञान प्राचीन ग्रीक तत्त्वज्ञानाचा प्रारंभ आयोनियन, अर्थात मायलेशियन तत्त्वज्ञानापासून होतो. इ.स.पूर्व सातव्या शतकात प्राचीन ग्रीसमधील आयोनिआ या प्रांतामधील काही विचारवंतांनी तात्त्विक विचारांचा प्रारंभ केला. त्यांनी जे तत्त्वज्ञान मांडले, त्याला आयोनियन तत्त्वज्ञान असे म्हणतात. आयोनिआ प्रांतातील मायलेशिया किंवा मायलेटस् या नावाच्या गावाचे ते विचारवंत रहिवासी असल्याने त्यांच्या तत्त्वज्ञानाला मायलेशियन तत्त्वज्ञान असेही म्हणतात. ग्रीक तात्त्विक विचारांचा प्रारंभ मायलेशियन तत्त्वज्ञानापासून होतो. ग्रीक तत्त्वज्ञानातील विश्वकेंद्री विचाराचा प्रवाह आयोनियन तत्त्वज्ञानापासूनच सुरू होतो. तसेच ग्रीक तत्त्वज्ञानामध्ये निसर्गाचा अभ्यास करण्याची जी परंपरा दिसते, तिचाही प्रारंभ या तत्त्वज्ञानात दिसून येते. या दृष्टीने आयोनियन विचाराच्या अभ्यासाला महत्त्व आहे.
वर्ग:तत्त्वज्ञानाच्या शाखा
कोलकाता
कोलकाता (२००१ पर्यंतचे नाव कलकत्ता-Calcutta) (बंगाली लिपीत कलिकाता, कलकता किंवा कलकाता) भारतातील पश्चिम बंगाल राज्याची राजधानी आहे. हुगळी नदीच्या (गंगेची एक उपनदीच्या) किनाऱ्यावरील हे शहर १७७२ पासून १९१२ पर्यंत ब्रिटिश भारताचीही राजधानी होती. भारतातील पहिली भुयारी रेल्वे ही कोलकाता येथे धावली होती.
कोलकाता हे देशातील सर्वात मोठ्या शहरांपैकी एक आहे. त्याला आनंदी शहर असेही म्हणतात. हे भारतातील प्रगत, सामाजिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय शहर आहे. शहराची लोकसंख्या ४५,००,००० असून उपनगरांसह हा आकडा १,४०,००,००० आहे. यानुसार कोलकाता भारतातील तिसऱ्या क्रमांकाचे शहर आहे. कोलकाता हे शहर संपूर्ण भारतात तेथील कालीमातेसाठी व फुटबॉल या खेळासाठी प्रसिद्ध आहे.
त्याच्या आधुनिक स्वरूपाचा विकास हा ब्रिटीश आणि फ्रान्सच्या वसाहतवादाच्या इतिहासाशी जोडलेला आहे. आजच्या कोलकात्यात आधुनिक भारताच्या इतिहासाच्या बऱ्याच कथा आहेत.हे शहर भारताच्या शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक बदलांचे मुख्य केंद्र म्हणून ओळखले जात आहे, दुसरीकडे हे भारतातील साम्यवादी चळवळीचा गढ म्हणूनही ओळखले जाते. या वाड्यांचे शहर 'सिटी ऑफ जॉय' म्हणूनही ओळखले जाते.
कोलकाता हे उत्कृष्ट स्थान असल्यामुळे 'पूर्व भारताचे प्रवेशद्वार' म्हणूनही ओळखले जाते. हे देशाच्या विविध भागात रेल्वे, वायुमार्ग आणि रस्तेमार्गे जोडलेले आहे. हे मुख्य रहदारी केंद्र, विस्तीर्ण बाजार वितरण केंद्र, शिक्षण केंद्र, औद्योगिक केंद्र आणि व्यापार केंद्र आहे. अजयभागर, झूलखाना, बिर्ला तारामंडळ, हावडा पूल, कालीघाट, फोर्ट विल्यम(किल्ला) , व्हिक्टोरिया मेमोरियल, विज्ञान नागी इत्यादी मुख्य प्रेक्षणीय स्थळे आहेत. कोलकाताजवळ हुगळी नदीच्या दोन्ही बाजूला भारतातील बहुतेक जूट कारखाने आहेत. याशिवाय ऑटोमोबाईल उत्पादन कारखाना, कापूस-कापड उद्योग, कागद-उद्योग, अभियांत्रिकी उद्योगांचे विविध प्रकार, शू बनविण्याचा कारखाना, होजरी उद्योग व चहा विक्री केंद्र येथे आहेत. पूर्वांचल आणि संपूर्ण भारतातील एक प्रमुख व्यावसायिक केंद्र म्हणून कोलकाताला मोठे महत्त्व आहे.