cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
भारतीय रिपब्लिकन पक्ष (गवई)
भारतीय रिपब्लिकन पक्ष (गवई) किंवा रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (गवई) हा एक राजकीय पक्ष आहे. रा.सु. गवई यांनी या पक्षाची स्थापना केलेली असून हा पक्ष भारतीय रिपब्लिकन पक्षाचा एक घटक पक्ष आहे. गवई यांनी या पक्षाचे अध्यक्ष होते तसेच त्यांनी भाऊराव गायकवाड यांच्यानंतर भारतीय रिपब्लिकन पक्षाचे अध्यक्ष म्हणून सुद्धा कार्य केलेले आहे. सध्या ह्या पक्षाचे अध्यक्ष व नेते रा.सु. गवईंचे पुत्र राजेंद्र गवई हे आहेत. राजेंद्र गवई हे व्यवसायाने डॉक्टर व राजकारणी आहेत.
दुसरे बाल्कन युद्ध
दुसरे बाल्कन युद्ध इ.स. १९१३ साली बल्गेरिया विरुद्ध सर्बिया, ग्रीस, मॉंटेनिग्रो व रोमेनिया असे झाले. पहिल्या बाल्कन युद्धातील विजयादरम्यान ओस्मानी साम्राज्याकडून काबीज केलेल्या भूभागाची वाटणी करण्यात आली. ही वाटणी बल्गेरियाला मान्य नव्हती. ह्यावरून जून १९१३ मध्ये बल्गेरियाने ग्रीस व सर्बियावर आक्रमण केले. बल्गेरियाच्या रोमेनियासोबतच्या वादामुळे रोमेनियाने देखील ह्या युद्धात सामील होण्याचे ठरवले. युद्धाचा फायदा घेऊन ओस्मानी साम्राज्याने पहिल्या युद्धादरम्यान गमावलेला काही भूभाग परत मिळवला.
सुमारे दीड महिन्यांच्या संघर्षानंतर बल्गेरियाने माघार घेतली. रशियाने ह्या युद्धात न पडण्याचे ठरवल्यामुळे रशिया-बल्गेरिया दोस्ती संपुष्टात आली. ह्याची परिणती रशिया-सर्बिया संबंध बळकट होण्यात झाली ज्यामुळे बाल्कन प्रदेशामध्ये सर्बियाचे वर्चस्व वाढले. ह्यामधूनच ऑस्ट्रिया-हंगेरी व सर्बियामधील संघर्षाला सुरुवात झाली ज्याचे रूपांतर पहिल्या महायुद्धामध्ये झाले. ह्या कारणास्तव दुसरे बाल्कन युद्ध साधारणपणे पहिल्या महायुद्धासाठी कारणीभूत मानले जाते.
वर्ग:युरोपचा इतिहास वर्ग:बाल्कन युद्धे
आंबेडकर सामाजिक सेवा पुरस्कार
आंबेडकर सामाजिक सेवा पुरस्कार हा राजस्थान सरकार द्वारा दिला जाणारा पुरस्कार आहे. राजस्थान सरकार अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमातींचा सामाजिक, आर्थिक व शैक्षणिक विकास करून त्यांना राष्ट्राच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी कटिबद्ध आहे. भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य राष्ट्रीय विचारधेच्या अंतर्गत मागासलेल्या लोकांना राष्ट्राच्या मुख्य प्रवाहात मुख्य प्रवाहात समर्पित केले. राजस्थान सरकारने डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांमधील प्रेरणा घेऊन १४ एप्रिल २००५ रोजी त्यांच्या जयंतीच्या दिवशी, राज्यातील सामाजिक सेवा, शिक्षण, महिला सुधारणा आणि न्याय या क्षेत्रात उत्कृष्ठ कार्य करणाऱ्या व्यक्ती व संस्थांना दरवर्षी आंबेडकर पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यासाठी खालील पुरस्कारांची सुरुवात केली होती :-
पात्रतेच्या अटी
खालिलप्रमाणे पात्र ठरणाऱ्या व्यक्ती किंवा संस्थेला हा पुरस्कार दिला जातो: -
पुरस्काराचे स्वरूप
पुरस्कारासाठी निवड झालेल्या व्‍यक्ती किंवा संस्‍थेला १,००,००० (एक लाख) रूपये व प्रशस्ती पत्रक देऊन सम्‍मानित करण्यात येते.
सन्मानित व्‍यक्ती/ संस्‍था
मागील वर्षी सन्मानित व्‍यक्ती/ संस्‍था
संदर्भ
वर्ग:राजस्थान सरकारचे पुरस्कार वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
दलित प्रेस
दलित प्रेस हे शिवराम कांबळे, महात्मा फुले, डॉक्टर भीमराव आंबेडकर यांनी समाज प्रबोधनासाठी सुरू केलेल्या नियतकालिकांना दलित प्रेस असे संबोधन आहे.
वर्ग:भारतातील नियतकालिके
डकवाडी (उस्मानाबाद)
डकवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उस्मानाबाद तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मिलीमीटर असते.
संदर्भ
वर्ग:उस्मानाबाद तालुक्यातील गावे वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
टाउन्स काउंटी, जॉर्जिया
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:जॉर्जियामधील काउंटी
दीनदयाळ उपाध्याय ग्रामज्योती योजना
ही योजना भारताचे पंतप्रधान मोदी यांच्या सरकारने तयार केलेली एक कळीची योजना आहे. या योजनेत सुमारे सात कोटी छप्पन लाख रुपये गुंतवण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे. ही योजना राजीव गांधी ग्रामीण विद्युतीकरण योजनेचा पर्याय आहे व तिच्याऐवजी हीच योजना सुरू राहील.
योजनेची उद्दिष्टे -:
१) सर्व खेड्यापर्यंत वीज जोडणी पुरविणे
२) घरगुती वापरासाठी व कृषी क्षेत्रासाठी वेगवेगळे फिडर निर्माण करणे जेणेकरून घरांना 'नियमित व शेतकऱ्यांना 'पुरेसा' वीजपुरवठा होईल
३) वीजपुरवठ्याची गुणवत्ता व आश्वासनपूर्तता वाढविण्यासाठी विजेचे प्रसारण व वितरण जाळ्यात सुधारणा करणे
४) नुकसान कमी करण्यासाठी विजेचे मापन करणे.
योजनेचे संभाव्य लाभ-: सर्व खेडे व घरे वीज जोडणीयुक्त होतील, कृषिक्षेत्रासाठी स्वतंत्र फीडर दिल्याने कृषी उत्पादनात वाढ होईल , लहान व घरगुती उपक्रम व्यवसाय वाढीस लागतील. आरोग्य शिक्षण, बँकसुविधामध्ये सुधारणा होईल , रेडिओ , फोन , टी.व्ही , इंटरनेट नियमित सेवा देतील , सामाजिक सुरक्षततेत वाढ होईल , शाळा,पंचायती ,दवाखाने, पोलीस स्टेशन यांना पुरेशी वीज मिळेल , खेड्यांच्या एकात्मिक विकासास हातभार लागेल.
आर्थिक तरतुदी-: योजनेसाठी ७६,००० कोटी रु. खर्च अपेक्षित आहे. पैकी सुमारे ६३,००० कोटी रु केंद्रशासन पुरवेल. अविशेष दर्जा राज्यांसाठी केंद्र ६०%  अनुदान पुरवेल, वितरण कंपनी १०% निधी पुरवतील , उर्वरित ३०% कर्जस्वरूपात उभारावे लागतील , विशेष दर्जा राज्यांसाठी (पूर्वेत्तर राज्ये- सिक्कीम , जम्मू-काश्मीर ,हिमाचल प्रदेश , आणि उत्तराखंड ) हा वाटा अनुक्रमे ८५:५:१० असा असेल.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०००-०१
१० नोव्हेंबर बांगलादेश क्रिकेट संघाने भारताविरुद्ध कसोटी पदार्पण केले.
महिला क्रिकेट विश्वचषक
वर्ग:इ.स. २००० मधील क्रिकेट वर्ग:इ.स. २००१ मधील क्रिकेट
बजरंगवाडी
बजरंगवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील बारामती तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:बारामती तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
२००० नॅटवेस्ट तिरंगी मालिका
२००० नॅटवेस्ट मालिका ही नॅशनल वेस्टमिन्स्टर बँकेने प्रायोजित केलेली एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट तिरंगी मालिका होती जी ६ आणि २२ जुलै २००० दरम्यान इंग्लंडमध्ये झाली. या मालिकेत इंग्लंड, वेस्ट इंडीज आणि झिम्बाब्वे या राष्ट्रीय संघांचा समावेश होता. एकूण दहा सामने खेळले गेले, प्रत्येक संघ गट टप्प्यात एकमेकांशी तीनदा खेळला. गट टप्प्यांनंतर अव्वल दोन स्थानी राहिलेले संघ अंतिम फेरीसाठी पात्र ठरले, जे इंग्लंडने २२ जुलै रोजी लॉर्ड्स येथे झिम्बाब्वेचा ७ गडी राखून पराभव करून जिंकले. मालिकेच्या आधी, इंग्लंडने झिम्बाब्वेशी दोन कसोटी मालिका खेळली, तर मालिकेनंतर, २००० फ्रँक वॉरेल मालिका चालू राहिली.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २००० मधील क्रिकेट
छाया दातार
छाया दातार (जन्म १९४४) या एक भारतीय कार्यकर्त्या, लेखिका आणि स्त्रीवादी आहेत. छाया दातार मराठी आणि इंग्रजी भाषेत लिहितात.
कारकीर्द
दातार हे समकालीन समाजशास्त्र, इंडियन जर्नल ऑफ जेंडर स्टडीज, इकॉनॉमिक अँड पॉलिटिकल वीकली, मध्ये प्रकाशित झालेले आहेत. मेन अगेन्स्ट व्हायोलेन्स अँड अब्यूज (मावा), पुरुष स्पंदन यांनी प्रकाशित केलेल्या जर्नलमध्ये योगदान दिले आहे. त्यांनी आंतरराष्ट्रीय महिला दिन २०१७ रोजी तरीही शेष पुस्तक प्रकाशित केले.
संदर्भ
वर्ग:हयात व्यक्ती वर्ग:मराठी लेखक वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी लेखिका वर्ग:भारतीय लेखिका वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दीनदयाळ उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजना
दीनदयाल उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजना ही भारत सरकारची तरुणांसाठी रोजगार निर्माण करण्यासाठीची एक योजना आहे.
ही योजना २५ सप्टेंबर २०१४ला नितीन गडकरी व व्यंकैय्या नायडू यांच्या हस्ते सुरू करण्यात आली. या योजनेसाठी दीनदयाल उपाध्याय यांच्या ९८व्या जयंतीचे निमित्त साधण्यात आले. या योजनेद्वारे १५ ते ३५ वयोगटातील ग्रामीण युवकांना लक्ष्य बनविण्यात आले आहे. १५०० कोटी रुपये या योजनेसाठी देण्यात आले आहेत. या योजनेमुळे ग्रामीण युवकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील. या योजनेमध्ये विद्यार्थ्यांच्या खात्यांत पैसे थेट जमा करण्याची सोय आहे.
या योजेअंतर्गत खाजगी शिक्षण व प्रशिक्षण तज्ञांना प्रशिक्षण स्थापन करण्यास निधी दिला जाईल.
By किरण जाधव.
प्रज्ञानानंद सरस्वती स्वामी
परमहंस परिव्राजकाचार्य श्रीप्रज्ञानानंद सरस्वती स्वामी (जन्म : माहीम-पालघर, १५ मे १८९३, - परंडा, २३ मार्च १९६८) हे एक अद्भुत विभूतिमत्व असलेले  थोर संन्यासी संत एकोणिसाव्या‌-‌विसाव्या शतकात महाराष्ट्रात होऊन गेले. त्यांना कर्वे स्वामी किंवा दंडी स्वामी म्हणत. त्यांनी गोस्वामी तुलसीदासरचित[] रामचरितमानस या रामायणग्रंथाचा मराठीत समवृत्त-समछंद अनुवाद करून त्यावर विस्तृत टीका लिहिली.म्हणूनच त्यांना महाराष्ट्राचे तुलसीदास म्हणतात. अत्यंत शिस्तबद्ध पद्धतीने, काटेकोरपणे कर्ममार्गाचे आचरण आणि तितक्याच उच्चप्रतीची निष्ठावंत, निष्काम श्रीरामभक्ती याचा सुरेख संगम श्रीप्रज्ञानानंद सरस्वती स्वामींच्या जीवनात दिसतो. प्रपंच नेटका करून परमार्थातील अत्युच्च शिखर कसे गाठावे याचा वस्तुपाठ म्हणजेच श्रीस्वामींचे चरित्र होय.
पूर्ववृत्तान्त
स्वामींचे पूर्वाश्रमीचे नाव दत्तात्रय नारायण कर्वे'[]. मूळस्थान मुक्काम गिम्हवणे, तालुका दापोली, जिल्हा रत्‍नागिरी. हरिहरेश्वर[] व जोगेश्वरी ही यांची कुलदैवते. श्री. नारायणराव म्हणजे श्रींचे वडील[] हे शिक्षक होते, धार्मिक वृत्तीचे होते. त्यांना संतवाङ्मयाची गोडी होती. यांचा द्वितीय विवाह माहीम-पालघर येथील पेंडसे यांचीकन्या गंगाबाई यांच्याशी झाला. सौ. गंगाबाई अत्यंत प्रेमळ, सात्त्विक व पतिपरायण होत्या.
जन्म,बालपण व शिक्षण
दि. १५ मे १८९३'[], वैशाख वद्य अमावस्या, सोमवारी सौ. गंगाबाईंच्या माहेरी ( माहीम, ता. पालघर) येथे स्वामींचा जन्म झाला. बालपणापासून ते अत्यंत कुशाग्र बुद्धीचे, एकपाठी व आपला निश्चय कसोशीने पाळणारे होते. वयाच्या पंधराव्या वर्षी ते मराठी सातवी उत्तीर्ण झाले व इ. स. १९१३मध्ये मुरूड-जंजिरा येथून मॅट्रिक पास झाले. इ. स. १९१८मध्ये श्री संस्कृत हा मुख्य विषय घेऊन ते बडोद्याहून बी.ए. झाले.[]
विवाह
श्रींचा विवाह इ. स. १९१५ मध्ये महाविद्यालयात प्रथम वर्षात असताना  मुक्काम टिटवाळा, ता. कल्याण येथे चौकचे श्रीधर रामचंद्र जोशी यांच्या कन्या 'द्वारका' यांच्याशी त्यांच्या स्वतःच्या इच्छेविरुद्ध झाला. विवाहसमयी श्रीसमर्थ रामदासस्वामींप्रमाणे[] पळून जाण्याचा विचार आला होता;परंतु त्यांच्या वडिलांचे स्नेही श्री. गोपाळबुवा गणू पाटील (रा. आन्हे, पो. पडघे, जि. ठाणे) यांनी मुखावरून जाणून शपथ घालून विचारल्यामुळे सांगावा लागला व पुढे प्रारब्धास शरण म्हणून श्री विवाहास तयार झाले.
नोकरी
इ. स. १९१७ मध्ये मिशनरी हायस्कूल, मुरबाड, जि. ठाणे येथे, पुढील वर्षी वसई हायस्कूलमध्ये सहा महिने ते शिक्षक होते. इ.स. १९२० मध्ये डहाणू येथे हायस्कूलमध्ये, इ.स. १९२१ मध्ये चिंचणी तारापूर येथे व काही काळ 'कांजी थरमसी हायस्कूल' येथे त्यांची मुख्याध्यापक म्हणून एकूण १६ वर्षे झाली. ते शाळेत संस्कृत, गणित, इंग्रजी हे विषय शिकवत.
सद्गुरुकृपा, रामनाम मिळाले
''जयजयाजी गुरुनाथा। दास ठेवितो पदी माथा। ''विनंती आयकावी आता। दयाघना श्रीधरा।
परिणामे इ. स. १९३० साली श्रीरावजीबुवांकडून त्यांच्या लालबाग येथील मठात त्रयोदशाक्षरी मंत्र मिळाला. नंतर भक्तिज्ञानासंबंधी अधिक मार्गदर्शन व्हावे अशी विनंती सद्गुरूंस केली असता 'आधी साडेतीन कोटी जप करून ये, मग पुढचा मार्ग सांगेन' अशी आज्ञा झाली. व त्याप्रमाणे श्रींची साधना सुरू झाली.
उपासनासदृश दिनचर्या
पहाटे ४ वाजता उठून गार पाण्याने प्रातःस्नान वगैरे आवरून सूर्योदयापूर्वीच संध्या, गायत्रीजप, ब्रम्हयज्ञ, इष्टदेवतेचा जप करत. नित्य गीतापाठ, पूजा-अर्चा करून शाळेत जात. मधल्या सुट्टीत घरी येऊन हात-पाय धुऊन जप करून पुन्हा वेळेवर शाळा गाठत. काही दिवसांनी घरी राहून मनासारखे साधन होत नाही म्हणून इ. स. १९३२ साली चैत्र शुद्ध प्रतिपदेस घराशेजारीच स्वतंत्र झोपडी बांधून फक्त अग्निस्पृष्ट फराळाचे पदार्थ भक्षण करून ब्रम्हचर्ययुक्त मंत्रपुरश्चरण सुरू केले. संध्याकाळी शाळेतून आल्यावर पुन्हा स्नान करून मंत्रानुष्ठानास बसत ते ठराविक संख्या पूर्ण होईपर्यंत झोपत नसत. क्वचित झोप येऊ लागली तर शेंडी खुंटीस बांधून ठेवत म्हणजे डुलकी आलीच तर हिसका बसून जाग येई.
साधनसिद्ध तीर्थयात्रा
इ. स. १९३३ साली मे महिन्याच्या सुट्टीत एकट्याने फराळावर राहून कुंभमेळा, मथुरा, वृंदावन, गोकुळ, हरिद्वार, ऋषीकेश, स्वर्गाश्रम, अयोध्या, प्रयाग, काशी, गया असा प्रवास नित्यक्रमात खंड न पडू देता केला. आधीच आगगाडीचे वेळापत्रक पाहून सूर्योदय-सूर्यास्त पाहून, कुठे कुठला थांबा आहे, कुठे किती वेळ गाडी थांबते, त्या वेळेत प्रातःस्नान, सायंस्नान व संध्या करून वेळेवर गाडी गाठत. यामध्ये हरिद्वारहून अयोध्येस जाताना व दि. २८ जानेवारी इ. स. १९५९ला मुंबईहून परंड्यास येताना केवळ दोन वेळा प्रातःस्नान प्रवासात असल्यामुळे चुकले. इ. स. १९३३ ते इ. स. १९५९ यामध्ये व इ. स. १९५९ नंतर पुढे महासमाधीपर्यंत कधीही नियमात खंड पडला नाही.
बाबा गंगादास यांच्याकडून ब्रह्मज्ञानाचा उपदेश व जीवनमुक्तता
बाबा गंगादास हे महान भगवद्भक्त, अत्यंत प्रेमळ संत चिंचणी-तारापूरच्या किल्ल्यावर राहत. इ. स. १९३० पासून यांच्या संगतीने श्रींना श्रीरामचरितमानसाची गोडी लागली व त्याचे रहस्य प्राप्त झाले. बाबा गंगादासांचे त्यांच्या बाबूंवर(अर्थात श्रीस्वामींवर) खूप प्रेम होते. ते स्वामींना प्रेमाने 'बाबू' म्हणत.
दि. २७ जानेवारी १९३४ रोजी काही निमित्ताने श्रीस्वामी हे बाबा गंगादासांकडेच मुक्कामाला राहिले होते. मध्यरात्रीच्या शिवपूजेनंतर परमप्रसन्न असलेले बाबा श्रींना म्हणाले, 'बाबू जल्दी आ जा! अब ज्ञानका रहस्य एकही बात में कहूॅंगा। तेरी लायकात हो तो परचीती मिल जाएगी देख! 'जैसे हो वैसे रहना, कुछ बनना नही।    हे वाक्य ऐकताच श्रींच्या हृदयात वेदान्त-गीता आदींच्या उपदेशाचा लख्ख प्रकाश पडला व परमानंदमय दशा प्राप्त झाली. याचवेळी तुलसीदास[] तेरे मुखसे बोलेंगे'' असाही आशीर्वाद दिला.[] नंतर परत दि. २८ जानेवारी १९३४ रोजी दुपारी १.३० वाजता तशीच स्थिती प्राप्त झाली व या दिवसापासून खरी निर्भयता प्राप्त झाली.
उर्वरित गृहस्थाश्रम व वानप्रस्थाश्रमातील साधना
इ. स. १९२३ मध्ये श्रींना प्रथम अपत्य झाले होते. त्यानंतर इ. स. १९३५ मध्ये दुसरा मुलगा झाला व गेला. यावेळी शाळेतील सहकाऱ्यांना पेढे वाटत असताना श्री दोन पेढे सहकाऱ्यांच्या हातावर ठेवत होते. काहींनी दोन पेढे कशाचे असे विचारले असता, 'हा पेढा मुलगा झाल्याबद्दल आणि हा दुसरा पेढा तो गेल्याबद्दल' असे निर्विकारपणे सांगत. यानंतर इ. स. १९३५ सालीच स्वामींनी सौभाग्यवतींना ('सौ. कमलाबाई कर्वे अर्थात् द्वारकाताईंना) दीक्षा दिली. इ. स. १९३७-३८ मध्ये श्रीस्वामी चौक, जिल्हा कुलाबा येथे धन्येश्वराच्या पडवीत एकांतवासात राहण्यास आले. यावेळी पत्नीस त्यांच्या बंधूंकडे चौकला ठेवले होते. येथे २-३ वर्षे मुक्काम होता. येथे श्रींनी संपूर्ण श्रीरामचरितमानस ९ महिन्यांत सांगितले. यानंतर नर्मदातटाकी[] निबिड, घनदाट अशा घोर अरण्यात अहिल्यादेवींनी[] बांधलेल्या कोटेश्वर मंदिरात[] ११ दिवस राहून अनुष्ठान केले. अनुष्ठान चालू असताना भगवान शंकरांनी वृद्ध ब्राम्हणाच्या रूपात तर अनुष्ठान समाप्तीनंतर प्रत्यक्ष भगवान प्रभु श्रीरामचंद्र, लक्ष्मण, भरत, शत्रुघ्न यांनी तेजस्वी सगुण रूपात दर्शन दिले. यानंतर खेड, जि. पुणे येथील केदारेश्वर मंदिरात राहून इ. स. १९४१-१९४२ मध्ये २१ महिन्यात २४ लक्ष गायत्रीचे पुरश्चरण पूर्ण केले. येथेही तुलसीरामायणावर प्रवचने होत. येथे ९ महिन्यांत केवळ बालकांडच सांगून झाले.
संन्यासग्रहण
यानंतर श्रींनी चतुर्थाश्रम घेण्याचे ठरविले व त्यासाठी सौंना पत्र लिहिले की, चतुर्थाश्रम घेण्याचा विचार आहे;पण त्यास आपली संमती हवी. अन्यथा अग्निहोत्र ठेवून वानप्रस्थाश्रम घेऊन राहता येईल. हे मान्य असल्यास हे पत्र पोहोचल्यापासून १५ दिवसांत'तुम्ही खेड येथे येऊन हजर व्हावे. याप्रमाणे १५ दिवस वाट पाहिली जाईल. तसे न झाल्यास चतुर्थाश्रम स्वीकारण्यास आपली संमती आहे असे समजून संन्यासग्रहण केला जाईल. यावर काहीच पत्रोत्तर न आल्याने ता. १८ जानेवारी १९४३ रोजी, टिळक पंचांगाप्रमाणे पौष शुद्ध द्वादशीस त्यांच्या कुंडलीप्रमाणे स्थिरलग्नी स्थिरनवांशात खेड जि. पुणे येथे संन्यासाश्रम स्वीकारला. यापूर्वीच पत्नीच्या नावे जमीन करून देऊन त्यांच्या उदरनिर्वाहाची व्यवस्था करण्यात आली होती तसेच त्या आधीपासूनच म्हणजे इ.स. १९३७ पासून त्यांच्या बंधूंकडे चौक, जि. कुलाबा येथे वास्तव्यास होत्या.
परमहंस परिव्राजकाचार्य श्रीमत् वासुदेवानंद सरस्वती स्वामींकडून दंडग्रहण
यद्पादपङ्कजपरागपवित्रमौलि। भूयो न पश्यति नरो जठरं जनन्या। तं वासुदेवमजमीशमनंतबोधम्।श्रीमद्गुरूं शरणदं शरणं प्रपद्ये।।''
त्याच दिवशी सायंकाळी योगपट्ट विधीही उरकला. याचे वर्णन श्रींनी पुढीलप्रमाणे करून ठेवले आहे-
''माघ शुद्ध दशमी मृग भानुवार । केला अंगीकार वासुदेवे ।। योगपट्टदीक्षा देऊनी दासाशी । गुरुपरंपरा सांगितली ।। वासुदेवानंद,त्रीविक्रमानंद । नृसिंहानंद,वासुदेवानंद ।। यतीसांप्रदाय सरस्वती नामे । प्रज्ञानानंद अभिधान ।। दुधाहारी मठ,भोसल्यांचा घाट । वाराणसी क्षेत्र पुण्यभूमी ।। महावाक्य पंचीकरण तत्त्वबोध । करूनिया गुज निरोपिले ।। शिरी पद्महस्त ठेवूनिया मम । मज आप्तकाम गुरूने केले ।। तेंव्हा कृतकृत्य झालो याची देही । ठेवूनिया शीर गुरूपायी ।। अजन्म्याचा आता जन्मची चुकला । सनातना प्राप्ती अमरत्व ।। जगामाजी आता माझा मी भरलो । मजमाजी सर्व जग तैसे ।। मजहूनी आता जग भिन्न नसे । जे जे दिसे भासे गुरुरूप ।।
{ इ स. १९४३, आळे मुक्काम,ता. जुन्नर जि.पुणे माघ शुद्ध दशमी शा. श. १८६४ }
गुरुशिष्यांचा थोर अधिकार
इ. स. १९४३ पूर्वीच आळ्याच्या महाराजांना अर्धांगवायूचा झटका येऊन गेल्याने डावे अंग निरूपयोगी झाले होते. तसेच मधुमेहाचा विकारही तीव्र होता. उठता-बसताही येत नव्हते. त्यामुळे सर्व शरीरसुलभ क्रिया जागीच होत व सदा अवधूत स्थितीतच असत. परातीत उचलून ठेवून स्नान घालावे लागे. मांड्या वगैरे भागांवर तळहाताएवढी फाफरे पडत. त्यांना मुंग्या डसत. पण श्रीमहाराज एकही आवाक् काढत नसत. ते श्रींना पहावेना. तेव्हा एकदा श्रींनीच विनंती केली, 'आपले सर्व रोग व पीडा या दासास द्यावेत. आपल्या कृपेने या स्वामीच्या देहास ती उपाधी फार काळ घ्यावी लागणार नाही.' यावर श्रीमहाराज म्हणाले, 'मी देऊ शकेन व आपण घेऊ शकाल हे अगदी खरे;पण ज्याने केले त्यानेच भोगणे योग्य होय. फार त्रास होतो आहे असे मनास वाटताच प्राण ब्रह्मरंध्रात चढविताच कष्ट मुळीच नाहीत'. यावरून श्रीमहाराजांचा योगाभ्यास उत्तम होता हे श्रींना समजले.
इ.स.१९४३चा चातुर्मास खेड येथे झाला. एके दिवशी अचानक आदिशक्ती जगदंबेचे साक्षात् दर्शन झाले. कार्तिक शु. ४ व ५ शा. श. १८६५ या दोन दिवसांत श्रीस्कंदपुराणातील गुरुगीतेवर'श्रीगुरुगीता प्रबोधिनी' ही प्राकृत टीका लिहून आळ्याच्या महाराजांना समर्पित केली. [] नंतर श्रीस्वामी चासकमान, ता. खेड येथे दीर्घकाळ राहिले.
श्रीरामचरितमानसाचा मराठी अनुवाद [[मराठी रामचरितमानस] ] श्रीगुरूचरणी अर्पण केला.
वरचेवर श्रीस्वामींना अनिवार काव्यस्फूर्ती होऊ लागली.
''सांगतसे मज तो रघुराणा। मम आज्ञा ऐके प्रज्ञाना। सत्त्वर करण्या घे तूं हातीं। रामचरित मानस रचना ती।। १।।
अशी प्रत्यक्ष श्रीरामाज्ञाच झाल्याने श्रावण शुद्ध द्वितीया शा. श. १८६७ अर्थात् दि.१०-८ इ. स. १९४५, गुरुवार रोजी श्रीगोस्वामी तुलसीदास विरचित श्रीरामचरितमानसाचा[] ( दोहा, चौपाया, सोरठा, छंद, इत्यादी मूळाप्रमाणे तंतोतंत) समवृत्त-समच्छंद मराठी अनुवाद [[http://lib.unipune.ac.in:8080/xmlui/handle/123456789/5946] ] अवघ्या तीन महिन्यांच्या आतच लिहून पूर्ण झाला. लगेचच आळ्याच्या महाराजांना पत्र लिहून कळविले व दर्शनाविषयी अनुज्ञा मागितली व अनुज्ञा मिळाल्याने जाणे झाले. श्रीस्वामी श्रीमहाराजांना मराठी रामचरितमानस वाचून दाखवू लागले. ते जसजसे वाचू लागले तसतसे श्रीमहाराजांना अश्रू अनावर होऊ लागले. अनेकदा तर ते अक्षरशः हुंदके देऊन धाय मोकलून भावविभोर होत. इकडे श्रींचाही कंठ दाटून येई, नयनी अश्रू येत असत. शेवटी मधेमधे थांबत थाबंत महत्प्रयासाने अनुवाद पूर्ण करून श्रीमहाराजांना अभिप्राय व आशीर्वाद मागितला. तेव्हा असा असा लिहून आणा म्हणून आज्ञा झाली व त्याप्रमाणे लिहून आणल्यावर खाली श्रीमहाराजांनी सही केली. तो अभिप्राय व आशीर्वाद असा-
''धन्योsसि कृतकृत्योsसि पावितं स्वकुलं त्वया । अन्तः संतोषमापन्ना श्रुत्वा रामायणं वयम् ।।१।। साकी : तुलसीदासकृत-काव्य कुसुमगत् मधुपः प्रज्ञानोsयम् । रामरचित मधु निजभाषायामर्पितवानस्मभ्यः ।।२।। इदं रामायणं काव्यं जनानां सौख्यदायकम् । प्रीतिपात्रं भवेल्लोके शाश्वतं कीर्तिवर्धनम् ।।३।। भुक्तिं भक्तिंच कैवल्यं ज्ञानं वैराग्यमेवच । सेवनादचिरान्नित्यं दास्यत्येष वरो मम ।।४।।''
एकदा आळे मुक्कामी दि. २ ते ४ सप्टेंबर इ.स. १९४६ या काळात स्वामींनी 'भार्गव-दर्प-विमर्दन'व दि. ७ सप्टेंबर इ. स. १९४६ रोजी 'हिराबाई' अशी दोन कीर्तनोपयोगी आख्याने लिहिली गेली.[[स्वामी प्रज्ञानानंद सरस्वती व्यक्ती व वाङ्मय] ] दि. १२ एप्रिल १९४७ रोजी श्रीरामचंद्राचे बालरूपात दर्शन झाले. त्यावेळी 'बालरूप रामचंद्र पूर्ण उगवला' हे काव्य झाले. दि. १५ एप्रिल १९४७ रोजी श्रीमहालक्ष्मीचे साक्षात् दर्शन झाले. या महिन्यात 'श्रीरामस्तोत्र, भोजनविधि, संतासंत संगति, श्रीराम प्रातःस्मरण', वगैरे अनेक स्फुट काव्ये झाली. दि. २८ एप्रिल १९४७ला श्रींनी केलेली अनेक नवीन वृत्ते संकलित केली गेली. इ.स. १९५३ मध्ये श्रींचा 'वेदान्त-सार-अभंग-रामायण' तसेच 'अभिनव-रामायण' हा स्फुटकाव्याचा संग्रह प्रसिद्ध झाला.
स्वभाववैशिष्ट्ये
वृत्ती अत्यंत प्रेमळ, निस्पृह, अत्यंत प्रसिद्धीपराङ्मुख. आपले नाव व्हावे या हेतूने चुकूनही श्रींच्या हातून काही घडत नसे. सत्यभाषणावर अत्यंत कटाक्ष. शिस्त व नियमितपणा यांची आवड. कुणी बेशिस्त वागलेले, थट्टेतही खोटे बोललेले, दिलेला शब्द न पाळलेले खपत नसे. लगेच त्याची निर्भिडपणे हजरी घेतली जायची. यामुळे एक प्रकारचा दरारा सर्वांनाच वाटे. पण चूक झाली व प्रामाणिकपणे कबूल केली तर लगेचच क्षमा केली जाई. दांभिकपणाची मात्र अत्यंत चीड होती.
श्रीस्वामींची प्रखर राष्ट्रभक्ती
इ. स. १९४६मध्ये 'चले जाव' आंदोलन चालू होते. हैदराबादेत रझाकाराचे अत्याचार चालू होते. या काळात पूर्वीचे रामदासी संप्रदायाचे[] संस्कार उफाळून येऊन 'अहो हिंदूंनो, संघ संपन्न व्हावे', 'हिंदूंनो डोळे उघडा', 'दूर करी शीघ्र जाच हा', 'श्रीसमर्थ प्रार्थनाष्टक' अशी काव्ये झाली. ती तत्कालीन 'केसरी'सारख्या वृत्तपत्रांतून प्रसिद्धही झाली.
रामवन[]यात्रा
इ. स.१९५०मध्ये श्रीस्वामी 'मानसमणि' [] या रामचरितमानसावरील लेखनासच अग्रक्रम देणाऱ्या हिंदी मासिकाचे व नोव्हेंबर इ. स. १९५१ मध्ये 'मानसपीयूष'[]चे ग्राहक झाले. त्यासाठी संपादकाला लिहिलेल्या पत्राने संपादकच इतके प्रभावित झाले की, परशुरामप्रसंगावर भाव लिहून पाठवावे असे इ. स. १९५२मध्ये त्यांचे श्रींनाच पत्र आले. 'मानसपीयूष' मधील टीकेमुळे श्रींचे नाव उत्तरभारतातील मानसप्रेमी जनांना सुपरिचित झाले व श्रींच्या दर्शनाविषयी उत्कंठा प्राप्त होऊन 'रामवन', सतना येथून इ. स. १९५३ मध्ये चैत्रात रामनवरात्रात होणाऱ्या 'मानसयज्ञा'साठी आग्रहाचे आमंत्रण आले. त्यासाठी श्रींनी चास-कमानहून पुण्यास येऊन दि. ११ मार्च इ. स. १९५३, बुधवार रोजी 'रामवन' येथे प्रयाण केले. रामवन येथे रोज संध्याकाळी ५ वाजता श्रींचे हिंंदीमधून रामायणावर प्रवचन होई. त्यांचे ते तेज, मानसावरील प्रभुत्व पाहून उत्तरभारतीय थक्क होऊन गेले व श्रींच्या चरणी नतमस्तक झाले. यानंतर श्रीस्वामी जबलपूर-गोंदिया करून चासकमानला परतले. यावर्षी श्रींना ६० वर्षे पूर्ण झाल्याने साठीशांतिनिमित्त सद्भक्तांचा मेळावा भरवला होता. यानंतरदि. १९ सप्टेंबर इ. स. १९५४ ते १ जुलै इ. स. १९५५ या काळात श्रीस्वामी हे इस्लामपूरला होते.
प्रायोपवेशनाचा निर्णय
इ.स १९६६ पासूनच प्रायोपवेशनाने देहत्याग करण्याचा श्रींच्या मनातील विचार बळावतच गेला व 'परंडा येथेच फाल्गुन वद्य प्रतिपदेपासून प्रायोपवेशन करून देह ठेवण्याचे ठरविले आहे. तरी पौर्णिमेपर्यंत दर्शनास यावयाचे असेल त्यांनी यावे' अशी पत्रे शिष्यमंडळींकडे तसेच गुळवणी महाराज[], भगवान श्रीधरस्वामी महाराज[] यांनाही पाठवली गेली. गुळवणी महाराज तसेच भगवान श्रीधरस्वामी महाराज तसेच इतरही अनेक विद्वज्जन-सत्पुरुषांची पत्रे आली की, आपण उपोषण करू नये;पण प्रत्यक्ष श्रीरामरायाने सांगितले तरच हा विचार रद्द करू, असे श्रींनी कळविले.सर्व गोष्टींची तयारी अगदी एखाद्या कार्यक्रमाप्रमाणे श्रीस्वामी करत होते. 'सुतळीचा तोडा, रद्दी, उरलेली शाई, इत्यादि' प्रत्येक बारीक-सारीक वस्तूसुद्धा कोणास प्रसाद म्हणून द्यायची ही सर्वही मृत्युपत्र - व्यवस्था लिहून ठेवली होती. देह एखाद्या नदीत सोडून द्यावा किंवा चार तुकडे करून जंगलात टाकून द्यावा असे श्रीस्वामी म्हणत. समाधी बांधण्यास विरोध होता; पण नंतर सर्वांनी अनेकदा मान्य केल्यावरून मान्य केले. होळी पौर्णिमेचा दिवस अन्न न घेता केवळ पाण्यावरच काढला व दुसऱ्या दिवशीपासून - फाल्गुन वद्य प्रतिपदेपासून प्रायोपवेशन सुरू केले. रामविश्रामधामांत गर्दी होईल म्हणून श्री. वासुदेवराव देशमुख (नानासाहेब देशमुख) यांच्या वाड्यात जाण्याचा निर्णय घेतला होता. त्यामुळे तिकडेच सर्व सोय केली गेली. पहिल्याच दिवसापासून हजारो लोक दर्शनास येऊ लागले. श्रींनी पहिले सात दिवस सारखे लोकांशी बोलणे सुरूच ठेवले होते. अन्नपाण्याचे तर नावसुद्धा नाही! बोलणे तर सुरू. पुढे लघवी रक्तासारखी लाल होऊ लागली. जिभेवर सर्वत्र भेगा पडल्या, फोड आले;पण श्री अत्यंत निर्विकार असत. 'आपण बोलू नका' अशी कुणी विनंती केल्यास 'जाऊ दे, आता हे मडके लवकरच फुटणार आहे' असे म्हणत.
अखेरचे काही दिवस
'नाथषष्ठीस देह सोडू' असे श्रीस्वामी पूर्वी म्हणाले होते. त्यामुळे नाथषष्ठीस भक्तगण चिंतेतच होते. श्रींचे नऊ दिवसांचे तुलसीरामायणाचे [] पारायण चालू होते. दिवसभर रामनामाचा गजर चालायचा. संध्याकाळी ५ वाजण्याचे सुमारास नित्याप्रमाणे श्री स्नानगृहात गेले आणि स्नानास बसताना एकदम कोसळले. असे वाटले की श्री गेलेच. पळापळ सुरू झाली. सोवळ्यातील काही मंडळींनी घोंगडी अंथरली. दर्भ, तुळसी पसरल्या. काहींनी श्रीस्वामींना स्नानगृहातून बाहेर आणले तेव्हा ते थोडे शुद्धीवर आले. त्यामुळे त्यांना घोंगडीऐवजी पलंगावर बसविले. तेव्हा श्रींनी सांगितले, 'घोंगडी काढून टाका, 'अजून अवकाश आहे' रात्री ९ च्या सुमारास श्रीस्वामींना थोडे बरे वाटले. त्यावेळी एकाने विचारले, 'जलप्रवेश, पर्वतपतन, प्रायोपवेशन, इत्यादी मार्गाने देहत्याग करणे योग्य आहे का?' त्यावर श्रींनी सांगितले, 'वृद्धयतींनी असा देहत्याग करू नये, पण यतीवृद्धांना असे करण्यास हरकत नाही'
श्रीसेवेसाठी असणाऱ्या श्री. माधवराव जोशी यांच्या पत्नी सौ. जोशी यांनी श्रींच्या जिभेवर पडलेल्या भेगा पाहून त्यावर मुळी लावताना दोन थेंब पाणी अधिक घातले. त्याचा लेप लावत असताना ते पातळ झाल्याचे श्रींना जाणवले. तेव्हा 'आम्ही अन्नपाणी वर्ज्य केले असताना तू त्या लेपात जास्त पाणी का घातलेस?' असे त्या परिस्थितीतही म्हणाले.
दुसरे दिवशी श्रीतुलसीरामायणाचे वाचन चालू असताना श्रींनी 'आज कोणता योग आहे?' असे विचारले. 'आज परिघ योग आहे' असे सांगितले गेले. तेव्हा 'आज जायचे नाही' असे श्री म्हणाले. नंतर दोन दिवस बोलणे बंदच होते. स्नानादि नियमित होत असे. वेदना फारच झाल्यास 'श्रीराम, श्रीराम' असा उद्घोष करीत. तोही दिवस गेला. रात्री १ च्या सुमारास श्रींच्या सेवेस असणारे डाॅ. कुलकर्णी यांनी वेळ जवळ आल्याचे जाणून श्रींनी पूर्वी सांगितल्याप्रमाणे श्रींच्या छातीवर शाळिग्राम ठेवला. हातपाय गार पडून त्राण नसतानाही श्रींनी तो आपल्या हृदयावर सरकवून घेतला. पूर्वी सांगितल्याप्रमाणे त्यांना गंगाजळ व तुलसीपत्र तीर्थ घातले गेले. यानंतर भजनाचा जयघोष सुरू असताना फाल्गुन वद्य दशमीला रात्री १ वाजून १० मिनिटांनी खाड्कन डोळे उघडले गेले. एकदम वीज चमकल्यासारखे झाले व त्याचवेळी प्राण पंचतत्त्वात विलीन झाले.[] नेत्रांतून प्राण जाणाऱ्यास वैकुंठ प्राप्त होतो असे श्रीस्वामी सांगत व आम्हीही तसेच जाणार असेही म्हणत. याप्रमाणे श्रींनी सांगितल्याप्रमाणेच सर्व काही घडले. दुसरे दिवशी अनेकानेक गावांहून शिष्यमंडळी, भक्तमंडळी अठरा पगड जातींचे लोक त्यांच्या या लाडक्या स्वामींच्या शेवटच्या दर्शनासाठी जमली. जवळजवळ १० हजार लोक त्या अपूर्व रथयात्रेत होते. भर उन्हाळ्यात ५० ब्राम्हण सोवळ्यात अनवाणी पायांनी श्रींचा रथ आनंदाने, प्रेमादराने ओढत होते. भजने, जयजयकार चालूच होता. अशी ही अथांग मिरवणूक दुपारी ४ च्या सुमारास श्रीहंसराजस्वामींच्या मठात आली. श्रींनी पूर्वी जी त्यांची वस्त्रे स्वतः धुऊन सोवळ्यात ठेवून सूचना देऊन लिहून ठेवली होती की, शेवटच्या वेळी विशिष्ट ठिकाणी ठेवलेली वस्त्रे वापरावी त्याप्रमाणे तीच वस्त्रे, कटिसूत्र, कौपीन त्यांना नेसवून, पूजा-आरती करून अश्रूपूर्ण नेत्रांनी सर्वांनी निरोप दिला. सारी जनता धाय मोकलून रडली. पण श्रींनी सांगून ठेवले होते की, 'देहरूपाने गेलो तरी चैतन्यरूपाने मी तुमच्याजवळ आहे. तुम्ही कळवळून प्रार्थना करा. मी तुम्हाजवळच आहे.'
बाह्य दुवे
१.[http://lib.unipune.ac.in:8080/xmlui/handle/123456789/5946] ]
२.http://satsangdhara.net/manas/about_svami.htm
३.[]
४.[]
५.[]
६.[]
७.[]
संदर्भ == == १.डॉ.श्रीमती वैद्य, कमल बा. लिखित 'स्वामी प्रज्ञानानंद सरस्वती '(तिसरी आवृत्ती,प्रकाशक- श्रीरामचरितमानसप्रेमी मंडळ,डोंबिवली.)
२.डॉ.श्रीमती वैद्य, कमल बा.लिखित ' स्वामी प्रज्ञानानंद सरस्वती' (दुसरी आवृत्ती, प्रकाशक- श्रीरामचरितमानसप्रेमी मंडळ, डोंबिवली.)
३.डॉ.अनिता प्रभाकर केळकर यांचा पीएच.डी.प्रबंध- स्वामी प्रज्ञानानंद सरस्वती : व्यक्ती आणि वाङ्मय[[स्वामी प्रज्ञानानंद सरस्वती व्यक्ती व वाङ्मय ]
४.डॉ.सौ.केळकर, अनिता लिखित 'महाराष्ट्राचे तुलसीदास - स्वामी प्रज्ञानानंद सरस्वती'.
५.
६.डॉ.कर्वे, चंद्रशेखर लिखित 'कर्वे कुलवृत्तांत' पृष्ठ क्रमांक १७५.
७.स्वामी, प्रज्ञानानंद सरस्वती लिखित 'मानस गूढार्थ चन्द्रिका प्रस्तावना खंड' (प्रकाशक- मानस गूढार्थ चन्द्रिका प्रकाशन मंडळ,इस्लामपूर.पृष्ठ क्रमांक १४)
८.स्वामी, प्रज्ञानानंद सरस्वती लिखित 'श्रीगुरुगीता प्रबोधिनी'. (प्रकाशक - संत-सेवा हंस मंडळ).
९.स्वामी, प्रज्ञानानंद सरस्वती लिखित 'श्रीरामचरितमानस' (मराठी) (पाचवी आवृत्ती, प्रकाशक- श्रीरामचरितमानसप्रेमी मंडळ,शाखा-मिरज.)
१०.स्वामी, प्रज्ञानानंद सरस्वती लिखित ' श्रीरामचरितमानस (मराठी गुटिका)' (तिसरी आवृत्ती, प्रकाशक- गुरुदेव रानडे मंदिर,बेळगाव.)
११.स्वामी, प्रज्ञानानंद सरस्वती लिखित 'वेदान्तसार अभंग रामायण'.
१३.स्वामी प्रज्ञानानंद, सरस्वती लिखित 'मानस गूढार्थ चंद्रिका' बालकांड (मराठी / हिंदी). (खंड १ ते ६) (प्रकाशक - श्रीरामचरितमानस प्रेमी मंडळ,डोंबिवली).
१६.स्वामी प्रज्ञानानंद, सरस्वती लिखित 'मानस गूढार्थ चंद्रिका' सुंदरकांड (मराठी / हिंदी) ( प्रकाशक- श्रीरामचरितमानस प्रेमी मंडळ,डोंबिवली).
१७.स्वामी प्रज्ञानानंद, सरस्वती लिखित 'मानस गूढार्थ चंद्रिका' लंकाकांड (मराठी / हिंदी ). (खंड १ व २) ( प्रकाशक- श्रीरामचरितमानस प्रेमी मंडळ,डोंबिवली).
१८.स्वामी प्रज्ञानानंद, सरस्वती लिखित 'मानस गूढार्थ चंद्रिका' उत्तरकांड (मराठी / हिंदी ). (खंड १ व २) ( प्रकाशक- श्रीरामचरितमानस प्रेमी मंडळ,डोंबिवली).
१९.स्वामी, प्रज्ञानानंद सरस्वती लिखित 'श्रीरामचरितमानस' (मराठी गुटिका) (दुसरी आवृत्ती, प्रकाशक- प्रसाद प्रकाशन,पुणे).
२०.स्वामी, प्रज्ञानानंद सरस्वती लिखित ' मानस गूढार्थ चंद्रिका ‌- नमुना अंक'.
चिचोळी (उमरेड)
चिचोळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील उमरेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:उमरेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
जोडपरळी
जोडपरळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील परभणी तालुक्यातील एक गाव आहे.
पार्श्वभूमी
जोडपरळी
परभणी जिल्ह्यापासून 36 किलोमीटर अंतरावर जोडपरळी हे गाव वसलेले आहे.
शैक्षणिक माहिती...
जोडपरळी या गावात एक जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा इयत्ता पहिली ते सातवी पर्यंत आहे.तसेच गावात दोन अंगणवाड्या आहेत.
मंदिरे...
जोडपरळी या गावात उत्तर दिशेला दक्षिण मुखी हनुमान मंदिर आहे.तसेच गावात देवीचे मंदिर आहे.महानुभाव पंथातील श्री दत्तात्रय स्वामींचा मठ आहे.तसेच गावात डॉ बाबासाहेब आंबेडकर व गौतम बौद्ध यांचा पुतळा आहे.जोडपरळी या गावात 3000 लोकसंख्या असून येथे मराठा,ब्राह्मण,सुतार सोनार,बौद्ध,मातंग,कोळी,ना व्ही इत्यादी जातींचे लोक राहतात.
प्रामुख्याने जोडपरळी या गावातील 55% लोकांचे आडनाव काळे आहे.व 40% लोकांचे आडनाव राऊत आहे. तसेच गावात कदम, रासवे,सूर्वसे, लोणकर,लांडगे,सुगंधे,बेकटे, साळवे,गायकवाड,विभुते, पडोळे,,भालेराव,कदम, गरूड या आडनावाचे लोक राहतात.
जोडपरळी या गावात पूर्णा नदी उत्तरेकडून आली असून ती पूर्वेकडून दक्षिणेकडे वळसा घालत जाते.
या गावात 4-5 विहीरी तसेच बोअरवेल देखील आहेत.
व्यवसायः
या गावातील लोकाची  बाजारपेठ परभणी तसेच जवळा बाजार येथे भरते.या गावात टाळकी ज्वारी,गहू,कापूस,तुर, सोयाबीन,हरभरा,या पिकांची मोठ्या प्रमाणात लागवड केली जाते.
जोडपरळी या गावात एस टी महामंडळ दोन वेळेस येते.
या गावातील सरपंच आंबादास काळे.तसेच पोलीस पाटील दिगंबर काळे हे आहेत.
जोडपरळी या गावात ग्रामपंचायत आहे.
परभणी जिल्ह्याचा पिन कोड 431401 हा आहे.
संदर्भ
वर्ग:परभणी तालुक्यातील गावे वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
टर्नर काउंटी, जॉर्जिया
ही अमेरिकेच्या जॉर्जिया राज्यातील १५९ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:जॉर्जियामधील काउंटी
लाल बिहारी
लाल बिहारी उर्फ लाल बिहारी मृतक हे उत्तर प्रदेशातील आझमगढ जिल्ह्यातील अमिलो गावचे शेतकरी व सामजिक कार्यकर्ते आहेत. आधिक्रुत सरकार दरबारातील कागदोपत्री ते इ.स. १९७५ ते इ.स. १९९४ या काळात मृत होते. त्यांनी १९ वर्षे स्वतः जिवंत असल्याचे सिद्ध करण्यासाठी भारतीय बाबुशाही विरुद्ध लढा दिला. हा लढा सुरू असताना त्यांच्या नावात मृतक हा शब्द जोडला गेला व त्यांनी "उत्तर प्रदेश मृतक संघ" या नावाने मृतक शेरा असलेल्या पण जिवंत लोकांच्या मदतीसाठी संस्था स्थापन केली.
इ.स. १९७५ साली बॅकेत खाते उघडण्यासाठी आवश्यक रहिवासी दाखला मिळवण्यासाठी सरकारी कार्यालयात ते गेले असता त्यांना ते आधिक्रुत रित्या मृत असल्याचे सांगण्यात आले. वडलोपर्जित असलेली शेती की जी १ एकरा पेक्षाही कमी आहे ती बळकावण्यासाठी त्यांच्या काकांनी सरकारी अधिकाऱ्याना लाच देउन लाल बिहारींचे नाव कमी करून घेतले होते. इ.स. १९८९ सली ते स्वतः जिवंत आहेत हे सिद्द करण्यासाठी त्यांनी राजीव गांधी यांच्या विरुद्ध निवडणुकही लढविली, परंतु ते निवडणुक हारले. शेवटी १९ वर्षे कायदेशीर लठा दिल्यानंतर त्यांना १९९४ साली न्याय मिळाला व ते आधिक्रुत रित्या जिवंत असल्याचे जाहीर झाले.
लाल बिहारींनी अधिक शोध घेतल्यावर त्यांना आणखी १०० मृतक शेरा असलेल्या पण जिवंत लोकांबद्दल माहिती मिळाली. त्या लोकांच्या मदतीसाठी उत्तर प्रदेश मृतक संघाची स्थापना केली. त्यांच्यासह मृतक संघाच्या इतर कार्यकर्त्याना धमवकण्यात आले. या मृतक संघाचे भारतभर २०,००० सभासद आहेत. २००४ साला पर्यत संघाला ४ लोकांचा मृतक शेरा रद्द करण्यात यश आले आहे.
२००३ साली लाल बिहारींना अमेरिकेतिल आयजी. नोबेल हा अत्यंत मानाचा पुरस्कार जाहीर झाला.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
किन्तेत्सु
किन्तेत्सु (जपानी:近鉄) ही जपानी रेल्वेमार्ग कंपनी आहे. या कंपनीचे मुख्यालय ओसाका शहराच्या उपनगरात आहे.
वर्ग:जपानमधील कंपन्या
विशेष मागासवर्गीय कल्याण विभाग, महाराष्ट्र शासन
विशेष मागासवर्गीय कल्याण मंत्रालय  हे महाराष्ट्र शासनचे एक मंत्रालय आहे. महाराष्ट्र राज्याच्या विकासासाठी वार्षिक योजना तयार करण्याची जबाबदारी आहे.
मंत्रालयाचे नेतृत्व कॅबिनेट स्तरावरील मंत्री करतात. अतुल सावे हे सध्या विशेष मागासवर्गीय कल्याण कॅबिनेट मंत्री आहेत.
प्रधान सचिवांची यादी
वर्ग:महाराष्ट्र शासनाचे विभाग
टरेल काउंटी, जॉर्जिया
ही अमेरिकेच्या जॉर्जिया राज्यातील १५९ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:जॉर्जियामधील काउंटी
अंकुर प्रतिष्ठान
'अंकुर प्रतिष्ठान' ही माहीम, मुंबई येथील संस्था अनाथ बालकांच्या सर्वांगीण विकासासाठी काम करते. अनाथ मुलांचे भावविश्व समजून, त्यावर संस्कार करणे हे संस्थेचे मुख्य कार्य आहे. या मुलांमधील उपजत गुणांना उत्तेजन देऊन, आवश्यक प्रशिक्षणाच्या साहाय्याने त्यांचे व्यक्तिमत्त्व घडवण्याचे काम ही संस्था करते.
बऱ्हाणपूर (बारामती)
बऱ्हाणपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील बारामती तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:बारामती तालुक्यातील गावे वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
सुपरमून
सागरी आणि क्रस्टल भरती या दोन्हींसोबत चंद्राचा खरा संबंध असल्यामुळे असा दावा करण्यात आला आहे की सुपरमूनची घटना भूकंप आणि ज्वालामुखीचा उद्रेक यासारख्या घटनांच्या वाढीव जोखमीशी संबंधित असू शकते, परंतु असा कोणताही दुवा सापडला नाही.
खेड (उस्मानाबाद)
खेड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उस्मानाबाद तालुक्यातील एक गाव आहे.
सुपरमून
व्याख्या
NOAA हायड्रोलॉजिस्ट फर्गस वुड यांनी १९७६ मध्ये प्रकाशित केलेले “नॉटिकल हिस्ट्री आणि कोस्टल फ्लडिंगमधील पेरिजिअन स्प्रिंग टाइड्सची धोरणात्मक भूमिका” वाचताना सुपरमून हा शब्द ज्योतिषी रिचर्ड नोले यांना देण्यात आला आहे .   व्यवहारात, सुपरमून लेबल प्राप्त करण्यासाठी पूर्ण चंद्र किती जवळ आला पाहिजे याची कोणतीही अधिकृत किंवा अगदी सुसंगत व्याख्या नाही आणि नवीन चंद्रांना क्वचितच सुपरमून लेबल प्राप्त होते. वर्ग:ज्योतिष
खेड (उस्मानाबाद)
हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मिलीमीटर असते.
दिल बेचारा
दिल बेचरा (Dil Bechara ) हा २०२०चा  भारतीय हिंदी - भाषांतर येत्या काळातील रोमँटिक नाटक चित्रपट आहे जो मुकेश छाब्रा यांच्या दिग्दर्शनाचा पहिला चित्रपट आहे. जॉन ग्रीन यांच्या २०१२ च्या द फॉल्ट इन अवर स्टार्स या कादंबरीवर आधारित यात सुशांत सिंह राजपूत, सैफ अली खान आणि नवनिर्मित संजना सांघी मुख्य भूमिकेत आहेत आणि सुरुवातीला कीझी और मन्नी ( ट्रान्सल) हे नाव देण्यात आले होते. जमशेदपूर येथे ९ जुलै २०१८ रोजी चित्रीकरण सुरू झाले. चित्रपटाचे प्रकाशन एकापेक्षा जास्त वेळा पुढे ढकलले गेले आहे, नंतरच्या पोस्ट-प्रॉडक्शन विलंबमुळे आणि नंतर पुन्हा भारतात कोविड -१ साथीच्या रोगामुळे. हे २४ जुलै २०२० रोजी डिस्ने + हॉटस्टार वर रिलीज होईल. यामध्ये जून २०२० मध्ये निधन झालेले राजपूत यांचे शेवटचे मरणोत्तर चित्रपट अभिनय आहे.
प्लॉट
यापूर्वी ऑस्टिओसर्कोमा पासून ग्रस्त असलेल्या इम्मानुएल राजकुमार ज्युनियर किंवा मॅनीला भेटल्यावर किझी बसू थायरॉईड कर्करोगाशी लढा देत आहे. किझी सुरुवातीला मॅनीपासून स्वतःपासून दूर होते परंतु ते चित्रपट आणि संगीत यावर बंध करतात आणि शेवटी प्रेमात पडतात. किझीची तब्येत ढासळत असताना, ती आणि मॅनी शहराला भेट देण्याची तिची शेवटची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी पॅरिसला जातात.
चित्रीकरण
झारखंडच्या जमशेदपूर येथे 9 जुलै 2018 रोजी प्रिन्सिपल फोटोग्राफीची सुरुवात झाली. 29 ऑगस्ट 2018 रोजी फराह खानने राजपूतसोबत एक गाणे शूट केले. अंतिम वेळापत्रकातील उर्वरित काही भाग पॅरिस, फ्रान्समध्ये चित्रित केले गेले. हे नंतर चित्रपटाचे शीर्षक गाणे असल्याचे समोर आले. या गाण्याचे कोरिओग्राफिंग करण्यासाठी खान यांनी कोणतेही पैसे घेतले नाहीत, जे फक्त एका दिवसाच्या तालीम नंतर राजपूतकडून घेण्यात आले होते.
साउंडट्रॅक
फिल्म स्कोअर आणि साउंडट्रॅक अल्बमची रचना ए.आर. रहमान यांनी केली आहे. साउंडट्रॅकमध्ये नऊ गाण्यांचा समावेश आहे आणि 10 जुलै 2020 रोजी सोनी म्युझिक इंडियाच्या रेकॉर्ड लेबलवर ते प्रसिद्ध झाले.
सोडा
ची प्रारंभिक प्रीमियर तारीख राजपूत यांनी आपल्या ट्विटर हँडलवरून शेअर केली होती. तथापि, चित्रपट पुढे ढकलण्यात आली होती पोस्ट-उत्पादन टप्प्यात. व्यापार विश्लेषक तरण आदर्श यांनी रोजी घोषणा केली की हा चित्रपट जुलै २०२० रोजी प्रदर्शित होईल. तथापि, भारतात पुन्हा १ March मार्च २०२० पर्यंत सीओव्हीआयडी -१ (साथीचा रोग) सर्व देशभर (किंवा खंडभर) पसरल्यामुळे सिनेमा बंद ठेवण्यात आला होता. मध्ये राजपूत यांच्या आत्महत्येनंतर मृत्यू झाल्यानंतर फॉक्स स्टार स्टुडिओने पासून डिस्ने + हॉटस्टारवर सदस्‍यता विचारात न घेता चित्रपटासाठी विनामूल्य प्रवाहित करण्यात येण्याची घोषणा केली. छाब्रा म्हणाले की, यामुळे हा चित्रपट "बऱ्याचजणांनी पाहिला जाऊ शकतो" याची खात्री होईल. चित्रपटाचा अधिकृत ट्रेलर रोजी यूट्यूबवर रिलीज झाला आणि रिलीजच्या  तासातच जगातील सर्वांत आवडला ट्रेलर बनला,  सह  दशलक्ष लाईक्स. हे अव्हेन्जर्स : एंडगेम या ट्रेलरला मागे टाकले, ज्यात होते दशलक्ष लाईक्स.
संदर्भ
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
कार्तिक मय्यपन
कार्तिक पलानियापन मयप्पन (८ ऑक्टोबर, २०००:चेन्नई, भारत - ) हा undefinedच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.
डिसेंबर २०१९ मध्ये, त्याला २०१९ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिकेसाठी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय संघात स्थान देण्यात आले. त्याने युएईसाठी ८ डिसेंबर २०१९ रोजी युनायटेड स्टेट्स विरुद्ध एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. त्याच महिन्यात, त्याला १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०२० स्पर्धेसाठी संयुक्त अरब अमिरातीच्या संघात स्थान देण्यात आले. डिसेंबर २०२० मध्ये, अमिराती क्रिकेट बोर्डाने वर्षभराच्या अर्धवेळ कराराने बहाल केलेल्या दहा क्रिकेटपटूंपैकी तो एक होता.
ऑक्टोबर २०२१ मध्ये, २०२१-२२ समर ट्वेंटी२० बॅश स्पर्धेसाठी संयुक्त अरब अमिरातीच्या आंतरराष्ट्रीय टी२० संघात त्याची निवड करण्यात आली. त्याने ८ ऑक्टोबर २०२१ रोजी आयर्लंड विरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले.[10]
वर्ग:इ.स. २००० मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू
चंद्रा तळपदे मोहांती
दोन दशके स्त्रीवादी अभ्यासाच्या प्रवाहात राहिल्या, झगडल्यानंतर हे पुस्तक निर्माण झाले असे लेखिका म्हणते. तिसरे जग आणि बहुराष्ट्रीय स्त्रीवाद याच्या अभ्यासक असलेल्या मोहंती यांची सहसंपादीत पुस्तके प्रसिद्ध आहेत. उदा.थर्ड वर्ल्ड वुमेन अन्ड द पॉलिटिक्स ऑफ फेमिनिझ् (१९९१),आणि फेमिनिस्ट जीनिओलोजीज कॉलोनीअल लीगसीज,डेमोक्रेटिक फ्युचर्स(१९९७).
या पुस्तकात वंचित आणि शोषित स्त्रियांच्या अनुभवांना मान्यता देताना सत्ता संबंध कसे काम करतात याचा आढावा आढावा घेण्यात आला आहे. सक्षमीकरणाचे "ज्ञान" आणि स्त्रीवाद्यांची युती या संदर्भातील सिद्धांकने आणि व्यवहार यांचा गोषवारा या पुस्तकात आहे. या दोन्ही संकल्पना राजकीय दृष्ट्या सिद्धांकन म्हणून भिन्न आहेत. राजकीय दृष्ट्या निष्कर्ष काढण्यासाठी आणि त्यावर काम करण्यासाठी वेगवेगळ्या स्त्रीवादी संकल्पना मग त्या अध्यापन आणि विना-अध्यापन,सैद्धांतिक किंवा प्रायोगिक असल्या तरीही त्यांचा उपयोग केला पाहिजे. स्त्रीवादाची युती ही लेखिकेची कल्पना रॉबिन मॉरगनच्या "भगिनीभाव" या संकल्पनेच्या पुढे जाते. लेखिकेच्या मते, भगिनीभावामध्ये तात्कालीन साम्राज्यवादाचे परिणाम आणि प्रत्येकाचा भिन्न इतिहास पुसला जाऊन "सहमती" आणि मुद्द्यांचे प्रामाणिकीकरण हे वेगवेगळ्या समुहातील नात्यांचे आधार ठरतात.
या पुस्तकात प्रस्तावनेश नउ प्रकरणे आहेत. यातील बहुतांश लेख पूर्वी प्रसिद्ध झालेले आहेत. लेखिकेच्या मते हे पुस्तक एका क्रमवारीत नसून मांडण्याची विविध आवर्तने आहेत,ज्यामध्ये एकच प्रश्न किवां समान प्रश्न वेगवेगळ्या पातळीवर विचारला जातो. या पुस्तकाचे तीन भाग आहेत. "स्त्रीवादाचे निर्वसह्तीकरण
बिजवाडी
बिजवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माळशिरस तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.हे कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सिअस असते.
पूर्व जैंतिया हिल्स जिल्हा
पूर्व जैंतिया हिल्स हा भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक जिल्हा आहे. २०१२ साली जैंतिया हिल्स जिल्ह्याचे विभाजन करून पूर्व जैंतिया हिल्स व पश्चिम जैंतिया हिल्स हे दोन नवे जिल्हे निर्माण करण्यात आले. पूर्व जैंतिया हिल्स जिल्हा मेघालय राज्याच्या पूर्व भागात स्थित असून त्याच्या पूर्वेस आसाम राज्य तर नैऋत्येस बांगलादेशचा सिलहट विभाग आहेत. २०११ साली पूर्व जैंतिया हिल्स जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे १.२३ लाख इतकी होती. ख्लिरियात नावाचे नगर पूर्व जैंतिया हिल्स जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. राष्ट्रीय महामार्ग ६ पूर्व जैंतिया हिल्स जिल्ह्यामधून धावतो व मेघालयला आसामसोबत जोडतो.
प्रामुख्याने ग्रामीण स्वरूपाच्या असणाऱ्या पूर्व जैंतिया हिल्स जिल्ह्यामधील सुमारे ७२ टक्के रहिवासी ख्रिश्चन धर्मीय आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
दावळीमेट
दावळीमेट हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील उमरेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:उमरेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
मुक्ता गुप्ता
जीवन
गुप्ता यांचे शिक्षण दिल्लीच्या मॉन्टफोर्ट शाळेत झाले. १९८० मध्ये त्यांनी हिंदू कॉलेज, दिल्ली येथून बी.एस्सीचे शिक्षण पूर्ण केले. त्यांनी दिल्ली विद्यापीठातील विधी विद्याशाखेत कायद्याचे शिक्षण घेतले.
कारकीर्द
गुप्ता यांनी १९८४ मध्ये दिल्ली बार कौन्सिलमध्ये प्रवेश घेतला आणि सरकारी वकील म्हणून नियुक्त होण्यापूर्वी दिल्लीत कायद्याचा अभ्यास केला.
सरकारी वकील
१९९३ मध्ये, गुप्ता यांची दिल्ली उच्च न्यायालयात अतिरिक्त सरकारी वकील म्हणून नियुक्ती करण्यात आली, त्या फौजदारी बाबी हाताळणाऱ्या दिल्ली, भारताच्या राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश सरकारचे स्थायी वकील बनल्या. त्या अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था, नवी दिल्लीची यांच्या कायदेशीर प्रतिनिधी होत्या आणि विधी सेवा प्राधिकरणाच्या सदस्या म्हणून काम करत होत्या. कायद्याच्या विरोधात कैद्यांच्या आणि अल्पवयीन मुलांच्या पुनर्वसनाशी संबंधित कार्यक्रमांमध्ये काम करत होत्या.
सरकारी वकील म्हणून, मुक्ता यांनी जेसिका लालची हत्या, नैना साहनीची हत्या, नितीश कटाराची हत्या, भारतीय संसदेवर 2001च्या हल्ल्याशी संबंधित गुन्हेगारी खटल्यांसह दिल्लीतील लाल किल्ल्यावर झालेल्या २०००चा दहशतवादी हल्ला असे अनेक उल्लेखनीय गुन्हेगारी खटले चालवले.
न्यायपालिका
गुप्ता यांची २००९ मध्ये दिल्ली उच्च न्यायालयाचे अतिरिक्त न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आणि २०१४ मध्ये त्यांची कायमस्वरूपी न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
न्यायाधीश म्हणून त्यांनी अनेक राजकीयदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण प्रकरणांचा निकाल दिला आहे, ज्यात काँग्रेस नेते शशी थरूर यांची बदनामी केल्याबद्दल टेलिव्हिजन प्रस्तुतकर्ता अर्णब गोस्वामी यांच्याविरुद्धचा खटला, आणि भारतात दहशतवाद घडवण्याचा कट रचल्याबद्दल एका पाकिस्तानी नागरिकाला दोषी ठरवण्याच्या प्रकरण येतात. ऑक्टोबर २०२० मध्ये, मुक्ता गुप्ता यांनी निलंबित केल्यानंतर भारतीय सर्वोच्च न्यायालय बार असोसिएशनच्या सचिवांना दिलासा देण्यास नकार दिला. असोसिएशनने मंजूर केलेल्या ठरावामध्ये हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न केल्यानंतर, सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश अरुण मिश्रा यांनी न्यायिक प्रोटोकॉलचे उल्लंघन केल्याबद्दल आणि सार्वजनिक भाषणात पंतप्रधानांचे कौतुक केल्यामुळे त्यांच्यावर निलंबनाची कारवाई करण्यात आली होती.
२०१९ मध्ये, गुप्ता यांची बेकायदेशीर क्रियाकलाप (प्रतिबंध) अधिनियम १९६७ अंतर्गत स्थापन केलेल्या विशेष न्यायालयात विशेष न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती करण्यात आली, जेणेकरून त्या कायद्याअंतर्गत स्टुडंट्स इस्लामिक मूव्हमेंट ऑफ इंडिया (सिमी)ला बेकायदेशीर संघटना म्हणून घोषित केले जावे की नाही हे तपासले जाईल.
गुप्ता यांनी भारतातील भाषण आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याशी संबंधित अनेक प्रकरणांमध्ये निर्णय दिला आहे. २०१२ मध्ये, गुप्ता यांनी सेवानिवृत्त लष्करी अधिकाऱ्याने लाचखोरीचा आरोप करत लष्कराचे प्रेस रिलीझ मागे घेण्याची विनंती करण्यास परवानगी देण्यास नकार दिला होता, असे नमूद केले की भारतीय कायदा, तिच्या मते, 'प्रतिष्ठेचा अधिकार' हा मूलभूत अधिकार म्हणून लागू करत नाही. जुलै २०२० मध्ये, तिने गुगल, फेसबुक आणि ट्विटरला एका महिलेकडून सरकारी कर्मचाऱ्यावर गुन्हेगारी वर्तनाचे आरोप असलेल्या पोस्ट काढून टाकण्याचे निर्देश दिले होते.
एप्रिल २०२० मध्ये, गुप्ता यांनी ऑल इंडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्सेस, नवी दिल्लीला, एचआयव्ही पॉझिटिव्ह म्हणून चाचणी केल्याचे उघड केल्यानंतर आरोग्य सेवेत प्रवेश नाकारलेल्या महिलेला वैद्यकीय उपचार देण्याचे निर्देश दिले होते.
संदर्भ
वर्ग:हयात व्यक्ती वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म वर्ग:भारतीय अभियोजक वर्ग:हिंदू कॉलेज, दिल्लीचे माजी विद्यार्थी वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय वकील वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला वकील वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय न्यायाधीश वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला न्यायाधीश वर्ग:दिल्ली उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश वर्ग:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१ अंतर्गत बनलेले लेख वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हँक्यु
हँक्यु (जपानी:阪急) ही जपानी रेल्वेमार्ग कंपनी आहे. या कंपनीचे मुख्यालय ओसाका शहराच्या उपनगरात आहे.
वर्ग:जपानमधील कंपन्या वर्ग:जपानी रेल्वे
जोन्स काउंटी, जॉर्जिया
ही अमेरिकेच्या जॉर्जिया राज्यातील १५९ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.
२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.
संदर्भ आणि नोंदी
* वर्ग:जॉर्जियामधील काउंटी
अंकुर (मालिका)
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
अर्थक्रांती प्रतिष्ठान
अर्थक्रांती प्रतिष्ठान ही प्रचलित कर प्रणाली पूर्णतः काढून टाकणे, सर्वस्तरीय सरकारी महसूलसाठी ’बँक व्यवहार कर’ हा एकमेव कर लागू करणे, उच्च मूल्याच्या नोटा सरसकट बंद करणे, रोखीच्या व्यवहारांवर कुठलाही कर ठेऊ नये आणि विशिष्ट मर्यादेपर्यतच्याच रोखीच्या व्यवहारांना मान्यता देणे आदी मुद्यांचा प्रचार करणारी संस्था आहे.
या प्रतिष्ठानने ‘अर्थपूर्ण’ नावाचे मराठी मासिक नोव्हेंबर, इ.स. २०१० पासून सुरू केले असून ते पुण्यातून प्रसिद्ध होते.
बाह्यदुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील प्रतिष्ठाने
ऊर्जा क्षेत्र
ऊर्जा क्षेत्र ही एक बाजारपेठ आहे जिथे ऊर्जेचा व्यापार होतो व जिथून वेगवेगळ्या संस्था आणि कंपन्यांमार्फत घरे तसेच कारखान्यांना ऊर्जेचा पुरवठा केला जातो. या क्षेत्रात पारेषण-संलग्न बद्ध असणाऱ्या अनेक संस्था व कंपन्या विद्युत ऊर्जा तसेच नैसर्गिक वायूंची निर्मिती आणि वितरण करतात, ज्यासाठी सरकारी व काही खाजगी कंपन्या जबाबदार असतात.
भारतीय ऊर्जा क्षेत्र
भारतात विद्युत ऊर्जा व द्रव आणि वायूरूपी इंधने पुरविण्यास काही सरकारी तसेच खाजगी कंपन्यांचा मोठा वाटा आहे.
विद्युत ऊर्जा
भारताच्या विद्युत ऊर्जा क्षेत्र हे जगातील सर्वात जास्त वैविध्यपुर्ण क्षेत्र आहे. जितकी ऊर्जा कोळसा, नैसर्गिक वायू, जलशक्ती अण्विकशक्ती, तेल या पारंपारिक स्त्रोतांपासून निर्माण होते, जवळपास तेवढीच विद्युत ऊर्जा पवनचक्की, सौर आणि शेत-कचरा यांपासून निर्माण होते. भारतात जानेवारी २०२० नुसार विज निर्मितीसाठी बांधलेल्या प्रकल्पांची एकूण क्षमता ३६८.६८ गीगावॅट (Gigawatt-GW) इतकी आहे.
महाराष्ट्रातील ऊर्जा क्षेत्र
बहुतेक सर्व राज्यांत विद्युत ऊर्जा पुरवठा करण्यास काही सरकारी संस्था जबाबदार आहेत. तसे महाराष्ट्रा त विद्युत ऊर्जेसाठी महाराष्ट्र राज्य विद्युत वितरण कंपनी व महाराष्ट्र राज्य पॉवर जनरेशन कंपनी जबाबदार आहेत.