cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
भ्रष्टाचार
आंतरराष्ट्रीय आस्थापनांचे गैरव्यवहार
इकॉनॉमिक टाइम्स मधील Sagar Malviya & Chaitali Chakravarty, ET Bureau May 28, 2012, 09.39AM IST यांच्या (संदर्भ:http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-05-28/news/31877166_1_bharti-walmart-kpmg-india-bribes वृत्तानुसार) : The FCPA वेबसाईट म्हणते की, ' ४०० अमेरिकी आस्थापनांनी, परकीय देशांच्या शासकांना, शासकीय अधिकाऱ्यांना अथवा राजकीय पक्षांना लाचखोरीच्या स्वरूपात केलेल्या ३०० मिलियन डॉलर एवढ्या एकूण खर्चाची कारणे संशय घेण्यासारखी(questionable) आहेत'.
डेव्ह जोसेफ
जोसेफ, डेव्ह जोसेफ, डेव्ह वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भ्रष्टाचार
भ्रष्टाचार विरोधी कायदे
भारतीय दंडविधान संहिता १६१
सप्त चिरंजीव
भारतीय प्राचीन ग्रंथांमध्ये पुढील सात पौराणिक व्यक्ती चिरंजीव मानल्या गेल्या आहेत. यांनाच सप्तचिरंजीव असे म्हटले जाते.
भ्रष्टाचार
भ्रष्टाचारविरोधी कायदा-१९८८
वर्ग:गुन्हे भ्रष्टाचाराविरोधी असलेले सर्व कायदे हे सर्वांसाठी लागू करून त्याची कडक अमलबजावणी केली पाहिजे. त्याशिवाय भ्रष्टाचारला आळा बसणार नाही..
सप्त चिरंजीव
प्रातःस्मरणाचा एक श्लोक
या श्लोकात सप्तचिरंजीवांची नावे आली आहेत.
अश्वत्थामा बलिर्व्यासः हनूमांश्च बिभीषणः।
कृपः परशुरामश्चैव सप्तेते चिरंजीविनः॥
अर्थ: अश्वत्थामा, बली, व्यासऋषी, हनुमान, बिभीषण, कृपाचार्य, परशुराम हे सप्तचिरंजीव आहेत.
मार्कंडेय
वरील ओळींचा अर्थ असा होतो की या ८ अमरांचे (अश्वत्थामा, राजा महाबली, वेदव्यास, हनुमान, विभीषण, कृपाचार्य, परशुराम आणि ऋषी मार्कंडेय) दररोज स्मरण केल्याने माणूस सर्व आजारांपासून मुक्त होऊ शकतो आणि १०० वर्षांहून अधिक जगू शकतो.
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
पालिकिर
पालिकिर ही ओशनिया खंडातील मायक्रोनेशिया ह्या छोट्या देशाची राजधानी आहे.
वर्ग:मायक्रोनेशिया (देश) वर्ग:ओशनियामधील देशांच्या राजधानीची शहरे
हॅमसॅट
वर्ग:भारताचे कृत्रिम उपग्रह
क्रिस्चियन आठवा, डेन्मार्क
क्रिस्चियन आठवा (१८ सप्टेंबर, इ.स. १७८६:कोपनहेगन, डेन्मार्क - २० जानेवारी, इ.स. १८४८:कोपनहेगन) हा डेन्मार्कचा राजा होता. हा क्रिस्चियन फ्रेडरिक या नावाने नॉर्वेचाही राजा होता.
क्रिस्चियन ०८ वर्ग:नॉर्वेचे राज्यकर्ते वर्ग:इ.स. १७८६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८४८ मधील मृत्यू
इ.स. १५१६
मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५१६ वर्ग:इ.स.च्या १५१० च्या दशकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
शेन ओ'कॉनोर
ओ'कॉनोर, शेन वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅक कोवी
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हिवळणी (माहूर)
हिवळणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
स्वानंदी टिकेकर
स्वानंदी टिकेकर  ही एक मराठी अभिनेत्री आहे. त्या अभिनेते उदय टिकेकर व गायिका आरती अंकलीकर यांच्या कन्या आहेत. त्यांनी आय.एल.एस. महाविद्यालया तून विधी विभागात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले आहे. दिल दोस्ती दुनियादारी या मालिकेतील मीनल व दिल दोस्ती दोबारा या मालिकेतील मुक्ता या नावाने ही विशेष ओळखली जाते.
संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म वर्ग:मराठी अभिनेत्री
आंग्कोर वाट
आंग्कोर वाट किंवा आंगकोर वट हे आंग्कोर, कंबोडिया येथील राजा सूर्यवर्मन दुसरा याच्या कारकीर्दीत बांधले गेलेले बाराव्या शतकातील हिंदू मंदिर आहे. अप्रतिम स्थापत्यशास्त्र आणि भव्य शिल्पकलांचा नमुना म्हणून ओळखले जाणारे आंग्कोरवाट हे मध्ययुगात 'व्रह विष्णूलोक]]' (गृह विष्णूलोक]]?) म्हणून ओळखले जाई. ख्मेर स्थापत्त्यशास्त्राचा उत्कृष्ट नमुना म्हणून सुस्थितीत असणारे आंग्कोरवाट ही एकमेव वास्तू आहे.
या मंदिराचे बांधकाम हिंदू पुराणातील क्षीरसागराच्या मंथनाचा प्रसंग दर्शविण्यासाठी केले गेले आहे. मंदिराची मुख्य इमारत मेरू पर्वताची प्रतिकृती मानली जाते तर सभोवतीचा पाण्याचा खंदक क्षीरसागर मानला जातो.
इतिहास
कंबोडियाच्या मध्यभागी असणाऱ्या आंग्कोर या प्राचीन ख्मेर राजधानीच्या भग्नावशेषांत आंग्कोर वाटचे सुस्थितीतील मंदिर आजही उठून दिसते. संस्कृत "नगर" या शब्दाचे अपभ्रष्ट ख्मेर रूप "नोकोर"वरून नंतर "आंग्कोर"ची व्युत्पत्ती झाली व "वाटिका" या शब्दापासून "वाट" या शब्दाची निर्मिती झाली असा इतिहास वाचण्यास मिळतो. हिंदू व बौद्ध स्थापत्यशास्त्रांचा उपयोग करून बांधलेले आंग्कोर वाट हे भगवान विष्णूंचे जगातील सर्वांत मोठे मंदिर समजले जाते. या मंदिराची निर्मिती भारतीय खगोलशास्त्राचे नियम वापरून करण्यात आली आहे असेही सांगितले जाते.
ख्मेर राज्यकर्ता यशोवर्मन पहिला याने सुमारे इ.स. ८८९च्या काळात टोन्ले सॅप सरोवराच्या उत्तरेला यशोधरापुर नावाची आपली राजधानी स्थापन केली. या नगराच्या सभोवती त्याने खंदक खोदून नगराला सुरक्षित बनवले. कालांतराने या शहरालाच आंग्कोर म्हटले जाऊ लागले. यशोवर्मननंतरच्या सर्व राजांनी आपापल्या परीने या नगरात बांधकाम करून त्याची शोभा वाढवली. आंग्कोर वाटची स्थापना सूर्यवर्मन दुसरा (राज्यकाळ: इ.स. १११३- इ.स. ११४५) याच्या काळात सुरू झाली. सूर्यवर्मनचा राज्यकाळ तसा धामधुमीचा गेला, तरीही सुमारे ३७ वर्षे हे बांधकाम अखंडित चालले. राजा सूर्यवर्मनच्या मृत्यूनंतर हे काम सततच्या युद्धांमुळे व आक्रमणांमुळे थांबून राहिले. पुढे जयवर्मन सातवा (राज्यकाळ: इ.स. ११८१- इ.स. १२१९) याच्या काळात बांधकाम पुन्हा रुजू करण्यात आले. परंतु या वेळेपर्यंत कंबोडियात थेरवाद बौद्धधर्माचा प्रसार झाल्याने बांधकामात बौद्ध स्थापत्यशास्त्राचा प्रभाव आढळतो.
मंदिराचे बांधकाम
आंग्कोर वाटचे मंदिर सर्व बाजूंनी पाण्याच्या खंदकांनी वेढलेले असल्याने कालांतराने या भागांत चहूबाजूंनी जंगल वाढले तरीही ते फारशी पडझड न होता सुरक्षित राहिले. या मंदिराच्या बांधकामात हिंदू आणि बौद्ध शिल्पकलांचा सुरेख संगम झाला आहे.
हे मंदिर पश्चिमाभिमुख असून त्यातील मुख्य देवालय हिंदू पुराणातील मेरू पर्वताची प्रतिकृती मानले जाते. या स्थानाची लांबीरुंदी १५०० मीटर x १३०० मीटर असून ते जमीनीच्या तीन स्तरांवर (वेगवेगळ्या उंचीच्या तीन प्रांगणांत) बांधलेले आहे. मुख्य मंदिराच्या सभोवती पाच गोपुरांच्या शिल्पकलेने सुशोभित अशा सुरेख भिंती आहेत. या भिंती मेरूपर्वताला घातलेल्या वासुकीच्या विळख्याचे प्रतीक समजल्या जातात. गोपुरांच्या बुरुजांवर ब्रह्मदेवाचे मुख कोरलेले असून पायाजवळ कोरलेले त्रिमुखी हत्ती प्रत्येक सोंडेत कमलपुष्प धरून प्रवेशद्वारांची शोभा वाढवतात. मुख्य देवळापासून चौथ्या भिंतीसभोवती खणलेल्या खंदकाला क्षीरसागराचे प्रतीक समजतात. मंदिराची सर्वांत बाहेरील भिंत ४.५ मीटर उंचीची असून पश्चिम दिशेकडून तिच्या पुढयातील सुमारे २०० मीटर लांबीच्या खंदकाला सुमारे ३५० मीटर लांबीच्या आणि १२ मीटर रुंदीच्या काजवाटेने (causeway) जमिनीशी जोडलेले आहे. पूर्वेकडूनही अशीच कच्ची काजवाट असून ती पूर्वी बांधकामाचे दगड वाहून नेण्यास व इतर वाहतुकीसाठी वापरली जात असावी.
मंदिराच्या भिंतींवर व गोपुरांवर अनेक देवतांच्या व अप्सरांच्या मूर्ती कोरलेल्या आहेत. या गोपुरांना "हत्ती दरवाजे" असेही म्हटले जाते कारण हे दरवाजे हत्तींची सहज ये-जा होण्याइतपत मोठे आहेत. ही गोपुरे ओलांडून आतील प्रांगणात आले असता सर्वप्रथम मुख्य मार्गाच्या उभय बाजूस दोन लहान इमारती आढळतात. त्यांना ग्रंथालये असे म्हटले जाते. यांचा उपयोग नक्की कशासाठी होत असावा याबद्दल शंका असली तरी पुरोहितवर्गाने एकत्र बसून पठण करण्याचे ते स्थान असावे असे समजले जाते. या ग्रंथालयांच्या भिंतीवर प्राचीन ख्मेर भाषेत कोरलेले शिलालेख आढळून येतात. यांत रामायण महाभारतातील संस्कृत श्लोक उद्धृत केलेले आहेत.
हे मंदिर पश्चिमाभिमुख असण्याचे एक कारण असे सांगितले जाते की राजा सूर्यवर्मन याने आपले मृत्यूपश्चात आपले स्मारक राहावे या हेतूने मंदिराची स्थापना केली. या कारणास्तव या मंदिराला 'पिरॅमिड टेंपल' असेही संबोधले जाते. तसेच वैकुंठाला जाणारा मार्ग पश्चिमेकडे आहे असे मानल्याने या देवळाचे प्रमुख प्रवेशद्वार हे इतर हिंदू देवळांप्रमाणे पूर्वेला नसून पश्चिमेला बांधलेले आहे. काही तज्ज्ञांचा या संकल्पनेस विरोध आहे कारण अशी मंदिरे बांधण्याची प्रथा हिंदू धर्मात इतरत्र दिसून येत नाही तर भारतात काही मंदिरे पश्चिमाभिमुख आढळतात.
या स्थानाच्या तिसऱ्या आणि सर्वांत उंचावरील प्रांगणात पाच मुख्य मंदिरे आहेत. त्यातील मध्यावरील प्रमुख मंदिरात पोहोचण्यासाठी तीन आयताकृती सज्जे पार करावे लागतात. प्रत्येक सज्जाच्या भिंतींवर व खांबांवर सुरेख कोरीव नक्षीकाम (bas-relief) केलेले आहे. सर्वांत बाहेरील सज्जावर रामायण व महाभारतातल्या अनेक प्रसंग कोरलेले आहेत. यांत राम-रावण यांच्यातील युद्ध तसेच कौरव-पांडव युद्ध यांचा समावेश आहे. दक्षिणेकडील सज्जावर राजा सूर्यवर्मनची मिरवणूक जाताना कोरली आहे तर पूर्वेकडील सज्जावर देव व असुर यांच्यातील मेरूपर्वताच्या साहाय्याने क्षीरसागर घुसळण्याच्या समुद्रमंथनाचा प्रसंग कोरलेला आहे. याखेरीज भगवान विष्णूंनी केलेला असुरांचा पराभव, श्रीकृष्णाने केलेला बाणासुराचा वध अशी अनेक रेखीव शिल्पे कोरलेली आहेत. बौद्धकाळात निर्मिलेल्या एका सज्जात भगवान बुद्धांच्या अनेक मूर्तीही आढळतात.
या भिंती ओलांडून आत आले की पायऱ्या चढून मुख्य मंदिराकडे जाता येते. येथे पुन्हा एकदा मार्गाच्या उभय बाजूंस ग्रंथालये आढळतात. त्यानंतर पाच मुख्य देवळांचा समूह (quincunx – 'फाशावरील पाचाचा आकडा') दिसतो. कोणत्याही मंगलस्थानी चार दिशांना चार स्तंभ किंवा इमारती उभ्या करून चतुःसीमा निश्चित करणे व मध्यभागी असणाऱ्या वास्तूला/ इमारतीला संरक्षण देणे किंवा तिचे महत्त्व वाढवणे ही वैदिक परंपरा आहे. (उदा. सत्यनारायणाच्या पूजेतील चार खांब व मध्यभागी कलश) या मंदिरांची बांधणीही त्यानुसारच झाल्याचे दिसते. या पाचही मंदिरांतील मध्यावरील मंदिराचा कळस सर्वांत उंच असून ते मेरूपर्वताचे प्रतीक समजले जाते. सर्व मंदिरांच्या भिंतींवर अतिशय नाजूक कोरीव काम केलेले आहे. या भिंतींवर प्रामुख्याने देवदेवतांच्या सुबक प्रतिमा कोरलेल्या आहेत. मुख्य मंदिरात पूर्वी भगवान विष्णूंची मूर्ती होती, परंतु बौद्धधर्म स्वीकारल्यावर ती मूर्ती बदलून त्या स्थानी आता बुद्धाच्या मूर्ती आढळतात.
आंग्कोर शहरांत आंग्कोर वाट शिवाय तत्कालीन ख्मेर राजांनी बांधलेली अनेक रेखीव मंदिरे आहेत. राजा हा देवाचा अंश असल्याने देवाची सेवा, प्रार्थना व कर्मकांड याला या समाजात फार महत्त्व असल्याचे दिसते. यांतून देवाशी, राजाशी आणि त्यायोगे राज्याशी एकरूपता व एकसंधता साधण्यास फार मोठी मदत झाली असावी असे वाटते. ख्मेर घराण्याच्या शेकडो वर्षे चाललेल्या राज्यकारभाराला या मंदिरांनी फार मोठा हातभार लावला असावा.
बाह्य दुवे
वर्ग:कंबोडियाचा इतिहास वर्ग:कंबोडियामधील हिंदू मंदिरे वर्ग:ख्मेर साम्राज्य
महेश काळे
(१२ जानेवारी, १९७६ - हयात) हे लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायक आहेत.त्यांनी कट्यार काळजात घुसली या नाटकामध्ये "सदाशिव" ची भूमिका पार पाडली तेव्हापासून ते खूप प्रसिद्ध झाले. ते फर्ग्युसन कॉलेज मध्ये शिकले आहेत. त्यांचा विवाह हा पूर्वा गुजर यांच्याशी झाला असून ते आत्ता अमेरिका मध्ये शास्त्रीय गायनाचे धडे देत असतात.
संदर्भ
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्वेन-गोरान एरिक्सन
स्वेन-गोरान एरिक्सन (५ फेब्रुवारी, इ.स. १९४६:सुने, स्वीडन - ) 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england फुटबॉल संघाचा माजी प्रशिक्षक आहे. हा इ.स. २००१ ते इ.स. २००६ दरम्यान प्रशिक्षकपदी होता.
वर्ग:फुटबॉल प्रशिक्षक वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
फ्रेडरिक ओव्हरडिक
फ्रेडरिक ओव्हरडिक (१२ एप्रिल, २०००:नेदरलँड्स - ) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून २०१९ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.
वर्ग:नेदरलँड्सच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. २००० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स.पू. ४३१
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४३१ वर्ग:इ.स.पू.चे ४३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
व्हारिग
व्हारिग ही ब्राझिलमधील विमानवाहतूक कंपनी होती. या कंपनीची स्थापना १९२७मध्ये झाली व २००५मध्ये या कंपनीची दोन भागांत विभागणी झाली. त्यावेळी निर्माण झालेली व्हारिग या नावाची कंपनी दुसऱ्या कंपनीची (गॉल त्रांसपोर्तेस एरोस) उपकंपनी आहे.
वर्ग:ब्राझीलमधील विमानवाहतूक कंपन्या वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या
वाघलुड
वाघलुड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
कल्पना-१
कल्पना-१ हा भारताचा हवामानसंशोधन उपग्रह आहे.
हा उपग्रह ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यानाद्वारे सप्टेंबर १२, इ.स. २००२ रोजी प्रक्षेपित करण्यात आला. याला भारतीय-अमेरिकन अंतराळयात्री कल्पना चावलाचे नाव देण्यात आले आहे.
वर्ग:भारतीय उपग्रह
क्रेमोना
क्रेमोना उत्तर इटलीतील शहर आहे.
हे शहर लोंबार्दिया राज्यात पो नदीच्या डाव्या काठावर वसलेले आहे.
वर्ग:इटलीमधील शहरे
गोरली
गोरली, इंदोली, भोरडा किंवा रानचिरा (इंग्लिश:Indian Rosefinch; हिंदी:तुटी, तुती, लाल तुती, सुरखार टूटी) हा एक पक्षी आहे.
याचा आकार चिमणीएवढा असतो. नराचे डोके, छाती, पाठ आणि खांदे गुलाबी असतात. मादीचा वर्ण मात्र तपकिरी असून, त्यावर ऑलिव्ह रंगाची छटा असते. चोच जाड त्रिकोणी असते. दुभागलेले शेपूट आणि पंखांवरील फिकट रंगांचे दोन पट्टे ही चिन्हे नर व मादींत ठळकपणे दिसून येतात.
भारतात जवळजवळ सर्वत्र तसेच पाकिस्तान, बांगला देश आणि ब्रह्मदेश येथील जंगले आणि शेतीचा प्रदेश या भागात आढळतात.
संदर्भ
वर्ग:पक्षी
उचाळे
उचाळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
दाभोसा धबधबा
दाभोसा हा महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यातील,जव्हार तालुक्यातील एक बारमाही धबधबा आहे. सुमारे ३०० फूट उंचीचा हा धबधबा जव्हारपासून २० किमी अतरांवर आहे. आणि मुंबई पासून १५० किमी अंतरावर आहे.
हिरव्यागार डोंगरांच्या कुशीत कडय़ावरून कोसळणारी दाभोसाची पांढरीशुभ्र धारा पाहणे हा खरोखरच अनोखा अनुभव असतो. पायवाटेने तोल सांभाळत, जरा घसरत, दरीत उतरल्यानंतर काना-मनात भरून राहतो तो धबधब्याच्या धारेचा धीरगंभीर नाद, ओंकाराच्या अनाहत नादाशी नातं सांगणारा तो नाद नंतरही कानात गुंजत राहतो.
संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील धबधबे वर्ग:पश्चिम घाटातील धबधबे वर्ग:पश्चिम घाटातील पर्यटन स्थळे
टेरी बेनेट
टेरी बेनेट (जन्म दिनांक अज्ञात:आयर्लंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० मध्ये ३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीत सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:आयर्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इंग्लिश विकिपीडिया
इंग्लिश विकिपीडिया (इंग्लिश : English Wikipedia), विकिपीडियाची इंग्लिश भाषेतील आवृत्ती आहे. १५ जानेवारी २००१ रोजी इंग्लिश विकिपीडियाची स्थापना झाली होती आणि सप्टेंबर २००६ पर्यंत त्यातील लेखांची संख्या २० लाखांवर पोचली होती. ही विकिपीडियाची पहिली आणि सर्वात मोठी आवृत्ती आहे. मार्च २००९ मध्ये विकिपीडियावरील एकूण लेखांपैकी इंग्लिश लेखांची टक्केवारी २२.३ होती, तर ऑक्टोबर २०१२ पर्यंत ती १७.४% झाली. इतर भाषांमध्ये विकिपीडियाच्या अस्तित्वामुळे, २००३ पासून इंग्लिश विकिपीडियाच्या सहभागाची टक्केवारी ५०% टक्क्यांवरून घसरत गेली आहे. १३ जानेवारी २०२१ रोजी इंग्लिश विकिपीडियाचे १ अब्ज (१०० कोटी) संपादन झाले.
पहिली आवृत्ती
इंग्लिश विकिपीडिया ही विकिपीडियाची पहिली आवृत्ती होती आणि तेव्हापासून ती विकिपीडियाची सर्वात मोठी आवृत्ती देखील आहे. या विकिपीडियावर बरीच धोरणे, अधिवेशने आणि वैशिष्ट्ये सुरू केली गेली, जी नंतर इतर भाषेच्या आवृत्त्यांद्वारे स्वीकारली गेली, जसे की "विशेष लेख", तटस्थ दृष्टीकोनातून लेख सादर करणे, नॅव्हिगेशन टेम्पलेट्स, मध्यस्थी सारखे विवाद निराकरण यंत्रणा आणि साप्ताहिक सहयोगाबद्दल बातम्या वगैरे. इंग्लिश विकिपीडियाने जर्मन विकिपीडिया आणि इतर किरकोळ आवृत्त्यांमधील वैशिष्ट्ये देखील स्वीकारली आहेत. विकिमीडिया इंस्टॉलेशन्सचे अनेक सक्रिय सहभागी आणि मीडियाविकी सॉफ्टवेअर डेव्हलपर (विकसक) इंग्लिश विकिपीडियाचे वापरकर्ते देखील आहेत.
वापरकर्ता आणि संपादक
फेब्रुवारी २००६ मध्ये या विकिपीडियाने १०,००,००० नोंदणीकृत वापरकर्त्यांची संख्या ओलांडली आणि एका वर्षात, १ एप्रिल २००७ रोजी इंग्लिश विकिपीडियावर नोंदणीकृत वापरकर्त्यांची संख्या ४०,००,००० वर पोहोचली
लवाद समिती
इंग्लिश विकिपीडियामध्ये एक लवादाचीची समिती (जिला अर्बकॉम देखील म्हटले जाते) एक संपादक समिती बनवते जी ऑनलाइन ज्ञानकोशाच्या इतर संपादकांमधील विवादांबद्दल बंधनकारक निर्णय लागू करते. जिमी वेल्सने यापूर्वी या संकेतस्थळाचे मालक म्हणून काम पाहणाऱ्या निर्णयाची ताकद वाढविण्यासाठी ४ डिसेंबर२००३ रोजी ही समिती गठित केली होती. सुरुवातीस जेव्हा समिती स्थापन केली जाते तेव्हा समितीमध्ये १२ लवाद्यांचा समावेश होता आणि त्या प्रत्येकाच्या चार सदस्यांच्या तीन गटात विभागल्या जातात. तेव्हापासून समितीने हळूहळू १८ पर्यंत लवाद समितीचे सदस्यत्व वाढवले.
संदर्भ
वर्ग:भाषेनुसार विकिपीडिया
सॉनी मोलोनी
डेनिस अँड्रु रॉबर्ट सॉनी मोलोनी (११ ऑगस्ट, १९१०:ड्युनेडिन, न्यू झीलंड - १५ जुलै, १९४२:इजिप्त) हा undefinedकडून १९३७ मध्ये ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. सॉनी दुसऱ्या विश्वयुद्धात न्यू झीलंडच्या सेनेकडून अल अलामेनची पहिली लढाईत मारला गेला.
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९४२ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जुडिथ हर्बिसन
जुडिथ हर्बिसन (२६ डिसेंबर, १९७१:उत्तर आयर्लंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० ते १९९७ दरम्यान २५ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीत सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
बली
पुढील श्लोकातील एक ओळ बलीच्या दानशूरतेबद्दल आहे. श्लोक असा :- अतिरूपात् हृता सीता | अतिदर्पाच्च रावणः | अतिदानात् बलिर्बद्धः | अति सर्वत्र वर्जयेत् ||
धनराज पिल्ले
धनराज पिल्ले (जन्म : १६ जुलै, इ.स. १९६८) हे खडकी-पुणे येथे राहणारे एक हॉकी खेळाडू आहेत.
भारताकडून सर्वांत जास्त गोल करणार तो खेळाडू आहे. चार ऑलिम्पिक, चार जागतिक हॉकी करंडक, चार चॅम्पियन्स चषक व चार आशियाई स्पर्धांत भाग घेतला आहे. २००२ मध्ये झालेल्या आशियाई स्पर्धेत सुवर्णपदक मिळवून देणाऱ्या संघाचा तो कर्णधार होता. ते सध्या इंडियन एअरलाइनमध्ये सहाय्यक व्यवस्थापक आहेत.
धनराज पिल्ले आतापर्यंत इंडियन जिमखाना, एफ सी लॉन, सिलंगूर (मलेशिया), अभाहानी (बांगला देश), स्टुटगार्ट किकर्स, बँक सिंपानाम नॅशनल (मलेशिया),  आर्थर अँडरसन (कुआलालंपूर) अशा वेगवेगळ्या जागतिक हॉकी क्लबांकडून खेळला आहे.
पुरस्कार
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील बेसबॉल
गट फेरी
सर्व वेळा चीन प्रमाण वेळ (UTC+8)
लुआंडा
लुआंडा ही अँगोला देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. लुआंडा अँगोलाचे सगळ्यात मोठे बंदर आहे. अटलांटिक महासागराकाठी वसलेल्या या शहराची वस्ती अंदाजे ४५,००,००० आहे.
मैथिली (निःसंदिग्धीकरण)
मैथिली शब्दाचा वापर अनेक प्रकारे होतो -
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
कार्लटन मिड त्रिकोणी मालिका (ऑस्ट्रेलियामध्ये), २०१४-१५
१६ जानेवारी ते १ फेब्रुवारी २०१५ दरम्यान ऑस्ट्रेलियामध्ये ऑस्ट्रेलिया, भारत आणि इंग्लंड यांचा सहभाग असलेली त्रिकोणी मालिका पार पडली. या मालिकेचे नाव कार्लटन मिड त्रिकोणी मालिका असे आहे. प्रत्येक संघाचे इतर संघांशी दोन-दोन सामने व गुणांनुसार पहिल्या दोन संघांदरम्यान अंतिम सामना १ फेब्रुवारी रोजी वाका क्रिकेट मैदान, पर्थ येथे खेळविला गेला.
गुण पद्धत
प्रत्येक संघाला खालीलप्रमाणे गुण देण्यात येतील
विजय, बोनस गुणासहित : ५
विजय, बोनस गुणाशिवाय : ४
अनिर्णित / बरोबरी : २
पराभव : ०
सम-समान गुण असल्यास अंतिम फेरीसाठी खालीलप्रमाणे पात्रता ठरविण्यात येईल.
सामना अनिर्णित राहिल्यास रन रेट ग्राह्य धरला जाणार नाही
बोनस गुण: विरोधी संघापेक्षा १.२५ पट जास्त धावगती असलेल्या संघास बोनस गुण दिला जाईल.
दळवी
आडनाव :- दळवी, क्षत्रिय मराठा. वंश :- परमार राजपूत वंश मूळ गादी (राज्य) :- धार, मध्य प्रदेश. अन्य गादी :- लक्ष्मीपूर(लखीमपूर) इतर गाद्या :- पालवणी, सोवेली, दाभोळ, पालगड. अन्य गावे :- हंगे ,सोनेवाडी, फणसवळे (रत्‍नागिरी ) मुर्शी व तेर्ये (संगमेश्वर), कणगवली (लांजा ), कोकरे (चिपळूण), खेड व मंडणगड गुहागर (चिखली) तालुक्यातील काही गावे. खेडे, मालेवाडी ( शाहूवाडी) , आरळे तसेच सातवे तर्फ सावर्डे ( पन्हाळा ) घराणी आहेत. कुलदेव :- महादेव. कुलदेवता :- तुळजाभवानी (तुळजापूर) देवक :- तलवारीची धार किंवा पाच प्रकार पाने (पंचपल्लव), पानकणीस गोत्र :- वशिष्ठ, वास्तव्य :- महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व गुजराथ.
दळवी हे लोड्रा राजपूत असून, लोडोर्वा (राजस्तान) येथे त्यांचा उगम आहे. परंतु देवराज भाटी या राजपूत योद्याने त्यांचा प्रदेश जिंकला. नंतर सन १०२५ मध्ये मुस्लीमानी त्यांचे राज्य जिंकले त्यामुळे ते दक्षिणेत आले. त्यानी १२ व्या शतकात दळवी हे सद्याचे आडनाव धारण केले व देवगिरीच्या यादवांच्या राज्यात सेनाप्रमुख (दलपति) झाले. त्यांचा गुजराथ राज्यात अंमल होता. यादवांचे राज्य तेराव्या शतकाच्या अखेरीस नष्ट झाल्यावर दळवी बहामनी राज्यात घोडदळाचे प्रमुख झाले. इतिहासप्रसिद्ध जसवंतराव दळवी हे पालवणीचे राजे होते. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील पालवणी गावी त्यांची राजधानी होती. जसवंतराव दळवी व श्रृंगारपूरचे राजेसुर्वे यांचे फार सख्य होते. मुघल कालखंडात त्यांचा अंमल दाभोळ प्रांतावर होता. पालवणी, सोवेली,विन्हेरे, शिसवणे, विन्हेरे (रायगड),ताम्हाणे, फणसवळे, अहिवंतवाडी,ही त्यांची प्रमुख गावे आहेत. दळवी व त्यांचे वंशज छ. शिवाजी महाराजांच्या कालखंडात कोकणातील देशमुख, खोत होते. सुरतेची लूट व अन्य अनेक स्वाऱ्यांमध्ये व शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्य मोहिमेत दळवी कुळाने अत्यंत महत्त्वपूर्ण कामगिरी केली होती. सन १६८० ते १७०७ या कालखंडात दळवी सावंतवाडी संस्थानात जहागिरदार होते. बागलाणात दळवी नावाचा एक मोगल सुभेदार होता पण तो वारंवार बंड करून स्वतंत्र बाण्याने राज्य करीत असे म्हणून औरंगजेबाने बागलाण जिंकून दळवी सुभेदाराला सक्तीने मुसलमान बनविले व त्याला दिल्लीचा सैन्य प्रमुख केले. अलीकडील काळात ब्रिगेडिअर जॉन दळवी (बामणोली), कर्नल दळवी (बामणोली - सद्या वास्तव्य देवरूख, मधुकरराव दळवी, सदस्य रत्‍नागिरी कृषि उत्पन्न बाजार समिती, सुधीर दळवी (अभिनेता), शिवाजीराव दळवी (डोंबिवली मराठा समाजाचे संस्थापक मूळचे फणसवळे गावचे व सध्या वास्तव्य वळके तालुका रत्‍नागिरी) गुहागर (चिखली) येथे उपसरपंच श्री सुभाष दळवी हे कार्य रत आहेत इत्यादी दळवी बांधव सुप्रसिद्ध आहेत. तसेच कोल्हापूर जिल्ह्यातील शाहूवाडी तालुक्यातील खेडे व मालेवाडी व पन्हाळा तालुक्यातील आरळे तसेच सातवेतर्फ सावर्डे याठिकाणी दळवी यांचे सरकार घराणी आहेत. चारही गावातील या घराण्याचा राजकीय नावलौकिक आहे. दळवी घराणे मूळचे उच्च परमार राजपूत कुळातील असल्याने  पवार कुळातील बने, अधटराव(पवार), नाईक निंबाळकर, पटेल सावंत (फोंडा व परिसरातील अनेक गाव) हे सर्व  एकाच कुळातील आहेत.दलपति वरून आपल अड़नाव दळवी  आहे आणि छत्रपतिंनी आपल्याला दलपती ही उपमा दिली होती. अहमदनगर जिल्ह्यातील हंगे या गावाची पाटीलकी दळवींकडे होती. हंगे या गावामध्ये दळवींची बरीच घरे आहेत.नाशिक जिल्ह्यात सिन्नर तालुक्यात विंचूर दळवी गाव आहे तिथे मोठ्या प्रमाणावर दळवी आहेत. दळवी बांधव नगर जिल्ह्यात देवदैठण, सोनेवाडी, अरणगाव, श्रीगोंदा इत्यादी विविध गावांमध्ये स्थाईक झाले. सोनेवाडी गावाची पाटीलकी सुद्धा दळवी घराण्याकडे होती. आजही दळवी पाटलांचा वाडा तिथे पहावयास मिळतो.
वर्ग:मराठी आडनावे {कोकरे गावातुन स्थलांतरित झालेले गुहागर चिखली येथील दळवी घराणे} दळवी घराणे हे शुरवी घरण्यापैकी एक हे घराणे (१६६६) व्याडेश्वर नगरीत आले म्हणजे गुहागर चिखली या क्षेत्रात आले ते त्याकाळी स्वराज्यात दलपति होते. यसुबाईनच्या सांगण्यावरून पिनाजी महालोजी दळवी हे व्यडेश्वर (गुहागर चिखली)नगरात आले. कारण संभाजी महाराज यांना पकडल्यानंतर गुहागर प्रांत असुरक्षित होता तेव्हा पिनाजी महालजी दळवी यांना गुहागर प्रांताची सौरक्षणाची जबाबदारी महाराणी येसुबाईंनी दीली. तेव्हा परकीय आक्रमणात पिनाजी दळवी यां वीर मरण आले त्यानंतर त्यांचा पुत्र बाबाजी पिनाजी दळवी यांनी स्वताच्या आबांनचा प्रतिशोध पुर्ण केला.
दिंडोशी विधानसभा मतदारसंघ
दिंडोशी विधानसभा मतदारसंघ - १५९ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ मुंबई उपनगर जिल्ह्यात येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, दिंडोशी मतदारसंघात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनगणना वॉर्ड क्र. १५६४ चा समावेश होतो. दिंडोशी हा विधानसभा मतदारसंघ मुंबई उत्तर पश्चिम लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.
शिवसेनेचे सुनिल वामन प्रभू हे दिंडोशी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
निवडणूक निकाल
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग:वायव्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघ
आशिष बल्लाळ
आशिष कुमार बल्लाळ हा कडून हॉकी खेळलेला खेळाडू आहे.
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
इ.स.पू. ४३२
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४३२ वर्ग:इ.स.पू.चे ४३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
देखिला अक्षरांचा मेळावा (पुस्तक)
देखिला अक्षरांचा मेळावा हे विजय पाडळकर यांनी लिहिलेले पुस्तक असून इ.स. १९८४ साली वर्षभर 'मराठवाडा' दैनिकाच्या रविवार पुरवणीत 'अक्षरसंगत' या नावाने लिहिलेल्या सदरातील लेखांचे संकलन आहे. या पुस्तकाची पहिली आवृत्ती इ.स. १९८६ साली स्वयंप्रभा प्रकाशनाने प्रकाशित केली तर औरंगाबादच्या जनशक्ती वाचक चळवळ या प्रकाशन संस्थेने या पुस्तकाची दुसरी आवृत्ती १ ऑगस्ट, इ.स. २००९ रोजी प्रकाशित केली. पाडळकरांच्या या पुस्तकाला 'वाल्मिक पुरस्कार' मिळाला होता.
अर्पणपत्रिका
उठून गेलेल्या जिवलगांसाठी
मलपृष्ठ
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची
पालनपूर
पालनपूर हे भारताच्या गुजरात राज्यातील उत्तर भागातील एक शहर आहे. हे बनासकांठा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,४०,३४४ होती.
येथे हिऱ्यांचे व्यापारी व जवाहिऱ्यांच्या दुकाने अनेक पिढ्यांपासून आहेत.
संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:गुजरातमधील शहरे वर्ग:बनासकांठा जिल्हा
जिलियन मॅककॉल
जिलियन मॅककॉल (जन्म दिनांक अज्ञात:आयर्लंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० मध्ये २ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीत सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. हिने आपल्या दोन आंतरराष्ट्रीय सामन्यांत ९ धावा काढल्या आणि दोन निर्बळी षटके टाकली.
वर्ग:आयर्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शैला दातार
पुरस्कार व सन्मान
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मुळा नदी (भारत)
मुळा ही भारतातील पुण्यातील एक नदी आहे. या नदीवर पश्चिम घाटाच्या जवळ मुळशी येथे मुळशी धरण बांधलेअ आहे. पुढे हीचे नदीपात्र, पुणे शहरात, डाव्या काठावरील पवना नदी आणि उजव्या काठावर मुठा नदीच्या विलीनीकरणानंतर मुळा-मुठा नदी तयार होते, जी नंतर भीमा नदीला मिळते.
जुना मुंबई-पुणे महामार्गालगतच्या पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका आणि पुणे महानगरपालिका च्या दरम्यान ही नदी सीमा बनते.
या नदीवर अनेक पूल बांधण्यात आले आहेत. पुण्याला रावेतला जोडणारा राजीव गांधी पूल औंध येथे नदी पार करतो. दापोडी येथे हॅरिस ब्रिज आहे. संगम पूल हा मुठा नदीवर संगमवाडी येथे आहे
२०१० मध्ये, नदीच्या आसपासच्या भागात नद्यांमधील प्रदूषण आणि कचरा यांच्या उच्च पातळीमुळे नदीचा पूर आला.
अभियांत्रिकी महाविद्यालय, पुणे (सीओईपी) त्याच्या आवार जवळील नदीवर वार्षिक नौकाविहार उत्सव आयोजित करतो. २०१२ मध्ये, खडकी ते सीओईपी पर्यंत नदी जलवाहतूक नसल्याचे आढळून आले कारण महाराष्ट्र नॅचरल गॅस लिमिटेडने पाईपलाईन टाकण्यासाठी चिखलाचा मार्ग बांधून नदीच्या प्रवाहात अडथळा आणला होता.
२०१ मध्ये वाकडजवळ नदीत मृत मासे असल्याचे वृत्त आहे. पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेने नदीतील प्रदूषण कारण म्हणून ठरवले नाही.
पुणे महानगरपालिकेच्या वतीने न सोडलेल्या मलनिस्सारण पाण्याच्या १२ M एमएलडी पाण्यासह प्रदूषणाच्या उच्च स्तरासह, महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने पाण्याची गुणवत्ता वर्गाच्या चतुर्थ श्रेणीचे वर्गीकरण केले आहे.
२०१४ मध्ये, पुणे पोलीसांनी खराडी जवळ हानिकारक झाडांची नदी पात्रात वाढ झालेली दिसून आली.
संदर्भ
वर्ग:भारतातील नद्या वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
अहमद शाह पहिला, गुजरात
अहमद शाह पहिला (?? - इ.स. १४४२) हा पंधराव्या शतकातील गुजरातचा सुलतान होता. हा इ.स. १४११ ते इ.स. १४४२पर्यंत सत्तेवर होता.
मुझफ्फरी वंशाचा पहिला सुलतान असलेल्या अहमदशाहने अहमदाबाद आणि अहमदनगर (आताचे हिंमतनगर) ही शहरे वसवली.
अहमद शाहची कबर अहमदाबादच्या माणेक चोक भागात आहे.
वर्ग:मुझफ्फरी सुलतान वर्ग:इ.स. १४४२ मधील मृत्यू वर्ग:गुजरातचे सुलतान
मर्व्ह वॉलेस
वॉल्टर मर्व्हिन मर्व्ह वॉलेस (१९ डिसेंबर, १९१६:ऑकलंड, न्यू झीलंड - २१ मार्च, २००८:ऑकलंड, न्यू झीलंड) हा undefinedकडून १९३७ ते १९५३ दरम्यान १३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वासरामतांडा
वासरामतांडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:माहूर तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
गिम्पो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
गिम्पो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ तथा किम्पो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (कोरियन भाषा: 김포국제공항;किम्पोगुक्टेगोन्हान) हा दक्षिण कोरियाच्या सोल शहरातील मोठा विमानतळ आहे. २०१० पूर्वी हा विमानतळ सोलमधील मुख्य आंतरराष्ट्रीय विमानतळ होता. इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ बांधल्यावर येथील बरीचशी वाहतूक तेथून होते. आता हा विमानतळ दक्षिण कोरियातील प्रवासी वाहतूकीनुसार तिसऱ्या क्रमांकाचा विमानतळ आहे. येथून देशांतर्गत तसेच चीन, जपान आणि तैपैमधील काही शहरांना सेवा आहे.
हा विमानतळ सोल शहराच्या पश्चिमेस १५ किमी अंतरावर आहे. २०१४मध्ये या विमानतळावरून २,१५,६६,९४६ प्रवाशांनी ये-जा केली होती. प्रवासी व सामानवाहतूकीशिवाय येथे कोरियन आणि अमेरिकन वायुसेनांचे तळ आहेत.
वर्ग:सोल वर्ग:दक्षिण कोरियामधील विमानतळ
तापी नदी
तापी नदी ही भारताच्या पश्चिम भागातून वाहणारी नदी आहे. ही 'पश्चिमवाहिनी' नदी भारताच्या मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र व गुजरात या राज्यांमधून वाहते. तापीच्या खोऱ्यात मध्यप्रदेशातील बेतुल जिल्हा, महाराष्ट्रातील विदर्भाचा पश्चिम भाग, खानदेश, व गुजराथेतील सुरत जिल्हा समाविष्ट आहे. तापी नदी मुख्य उपनदी पूर्णा
उगम
तापी नदी मध्यप्रदेशातील बैतुल जिल्ह्यात सातपुडा पर्वतरांगेमध्येमुलताईजवळ उगम पावते. या ठिकाणाचे संस्कृतातील मूळ नाव ''मूळतापी" आहे.
मुख
670
कि.मी. लांबीचा प्रवास केल्यानंतर तापी सुरत शहराजवळ खंबाटच्या आखातात अरबी समुद्राला जाऊन मिळते.
उपनद्या
पूर्णा नदीला संपूर्णा नदी किंवा पयोष्णी नदी असेही म्हणतात,
बुलढाणा जिल्ह्यातील मलकापूर तालुका पूर्णपणे पूर्णा नदीवर अवलंबून आहे.
= अनेर नदी = अनेर नदी ही मध्य प्रदेश-महाराष्ट्र राज्यांतील सातपुडा टेकड्यांच्या दक्षिण उतारावर ६०० मीटर उंचीवरील, अक्षांश २१° २३‘ उ./७५° ४५‘ पूर्व, या ठिकाणी उगम पावते. जळगाव जिल्ह्यातील वैजापूर हे गाव पश्चिम महाराष्ट्राच्या उत्तर सीमेवरील शेवटचे गाव आहे. या गावातून वाहणारी अनेर नदी ही महाराष्ट्र आणि मध्य प्रदेशची नैसर्गिक सीमारेषा आहे. पुढे ही नदी महाराष्ट्रातील जळगाव जिल्ह्यातून वाहते. तापीला उजवीकडून मिळणारी ही तापीची सर्वात मोठी उपनदी आहे. नैर्ऋत्य दिशेला ९४ कि.मी. वाहून, अनेर नदी जळगाव जिल्ह्यातील पिळोदा या गावाजवळ तापीला मिळते. अनेर नदीच्या काठावर तोंदे, अजंदे, होळ, नांथे, मोहिदा, वेळोदे, पिळोदा ही गावे आहेत. जळगाव आणि धुळे या जिल्ह्यांच्या सीमेवर असलेले अनेर धरण हे मातीचे धरण याच नदीवर आहे. अनेर नदीचे खोरे १७०२ चौरस किलोमीटर आकारमानाचे आहे.
उगम
गिरणा नदी ही भारत देशामधल्या महाराष्ट्र राज्यातील नदी आहे. ती नाशिक जिल्ह्यात सह्याद्री डोंगर रांगेमधील 'दळवट' या गावी उगम पावते. ही नदी नाशिक जिल्ह्यात सुरुवातीला पूर्व दिशेला वाहते आणि नंतर जळगाव जिल्ह्यात उत्तरेकडे मार्ग बदलून तापी नदीला मिळते. मांजरा नदीची उपनदी आहे. उजव्या बाजूने मांजरा नदीला मिळते.
उपनद्या[संपादन]
वाटेत तांबडी, आराम, मालेगावजवळ मोसम आणि नंतर पांझण या प्रमुख नद्या मिळाल्यावर ती नांदगाव तालुक्याच्या सीमेवरून ईशान्य दिशेने जळगाव जिल्ह्यात शिरते. चाळीसगाव तालुक्यातून भडगाव महालातील भडगावनंतर थोडे पूर्वेस गेल्यावर तिला तितूर नदी मिळते. मग भडगाव, पाचोरा, एरंडोल, जळगाव तालुक्यांच्या सीमांवरून जाऊन भुसावळ — सुरत लोहमार्गाच्या उत्तरेस वायव्येकडे व नंतर पश्चिमेकडे जाऊन अंमळनेर, एरंडोल, जळगाव व चोपडा तालुक्यांच्या सीमांजवळ ती तापीस मिळते.
खोरे[संपादन]
गिरणा नदीच्या खोऱ्यातील जमीन उपजाऊ आहे व ती तीव्रतेने कसली जाते. गिरणेच्या खोऱ्यात भात, नागली, गहू, ज्वारी, बाजरी, हरभरा व इतर द्विदल धान्ये, ऊस, भुईमूग, कापूस इ. पिके होतात.
रमेश वांजळे
कारकीर्द
रमेश वांजळ्यांनी पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील पंचायत समितीपासून राजकारणास सुरुवात केली. २५ वर्षांहून अधिक काळ राजकारणात असलेल्या वांजळे यांनी इ.स. २००२ मध्ये हवेली पंचायत समितीचे उपसभापतिपद भूषविले होते. त्यांच्या पत्नीही काँग्रेस पक्षाच्या चिन्हावर जिल्हा परिषदेच्या सदस्य म्हणून निवडून आल्या. इ.स. २००२-२००७ या काळात ते हवेली पंचायत समितीचे सदस्य होते; तर त्यापैकी इ.स. २००२-२००४ या कालखंडात हवेली पंचायत समितीचे उपसभापती होते. काँग्रेसचे नेते आणि माजी मंत्री (कै.) रामकृष्ण मोरे यांचे वांजळे निष्ठावंत कार्यकर्ते होते. इ.स. २००९ मध्ये त्यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्ष सोडून महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेत प्रवेश केला. विधानसभेच्या इ.स. २००९ मध्ये झालेल्या निवडणुकीत वांजळे यांना खडकवासला मतदारसंघातून मनसेची उमेदवारी मिळाली. ऐन वेळी पक्षबदल करूनही ते पहिल्याच प्रयत्नात चांगल्या मताधिक्‍याने विजयी झाले. इ.स. २००९च्या निवडणुकींनंतर भरलेल्या महाराष्ट्र विधानसभेच्या पहिल्याच अधिवेशनादरम्यान महाराष्ट्राची अधिकृत भाषा असलेल्या मराठीऐवजी हिंदीतून आमदारपदाची शपथ घेणाऱ्या समाजवादी पक्षाच्या अबू आझमी यांच्यासमोरचा माईक हिसकावून घेतल्यामुळे त्यांना निलंबित करण्यात आले होते.
तापी नदी
खोरे[संपादन]
गिरणा-तांबडी संगमानंतर चणकापूर येथे व चाळीसगाव तालुक्यात जामदा येथे गिरणेवर बांध घालून कालवे काढलेले आहेत. तसेच गिरणा धरण हे धरणही प्रसिद्ध आहे. मालेगाव तालुक्यातील पांझण धरणयोजनेचा फायदा मुख्यतः जळगाव जिल्ह्यालाच होणार आहे. वाघूर नदी महाराष्ट्रातील एक नदी आहे. ती तापी नदीची उपनदी आहे. वाघूर नदीचा उगम औरंगाबाद जिल्ह्यातील अजिंठा लेणी मध्ये झाला आहे. ही नदी औरंगाबाद व जळगाव जिल्ह्यांमधून वाहते. भुसावळ तालुक्यातील शेळगावजवळ वाघूर नदीचा तापीशी संगम झाला आहे.
रमेश वांजळे
कारकीर्द
अंगावरील अडीच किलो सोन्यामुळे प्रसिद्धीच्या झोतात आलेल्या वांजळे यांनी अल्पावधीत महाराष्ट्रात आपली प्रतिमा निर्माण केली होती. हवेली तालुक्‍यातील अहिरे गावचे सरपंच ते खडकवासला मतदारसंघाचे आमदार असा राजकीय पल्ला त्यांनी गाठला. अंगावर सोन्याचे भरपूर दागिने घालत असल्याने त्यांचा उल्लेख काही जण गोल्डमॅन असा करत.
१० जून, इ.स. २०११ रोजी हृदयाघाताच्या तीव्र झटक्याने पुण्यात त्यांचे निधन झाले.
बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेतील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
तापी नदी
खोरे[संपादन]
या नदीच्या नावावरून १९१५ साली थायलंड येथील एका मोठ्या नदीचे 'तापी' असे नामकरण केले गेले.
हेही वाचा
वर्ग: जळगाव जिल्ह्यातील नद्या वर्ग: अमरावती जिल्ह्यातील नद्या वर्ग:गुजरातमधील नद्या वर्ग:गुजरातची भौगोलिक रचना
ऑलिंपिक खेळात पोर्टो रिको
वर्ग:रिकामी पाने
उदळदोन
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
वाघीबुद्रुक
वाघीबुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते. दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मालेगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
सैब यंग
सैब यंग (५ सप्टेंबर, १९६७:डब्लिन, आयर्लंड - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० ते २००१ दरम्यान १ महिला कसोटी आणि ३६ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीत सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
तिने इंग्लंडविरुद्ध २००१ मध्ये हॅट्रीकसुद्धा घेतली आहे.
वर्ग:आयर्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स.पू. ४३३
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४३३ वर्ग:इ.स.पू.चे ४३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
वसंत कोकजे
(जन्मः ५ एप्रील १९३६) मराठी लेखक, कवी.
ऑलिंपिक खेळात व्हेनेझुएला
वर्ग:व्हेनेझुएला वर्ग:रिकामी पाने
बोरगाव खुर्द (खालापूर)
बोरगाव खुर्द हे रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील गाव आहे. हे गाव सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये असलेल्या माथेरान या थंड हवेच्या ठिकाणाच्या पायथ्याशी मोर्बे धरणाच्या विस्तीर्ण जलाशयाच्या सान्निध्यात वसलेले आहे.
खालापूर तालुक्यापासून १८ किमी अंतरावर उत्तरेला व चौक बाजारपेठेच्या उत्तरेला हे गाव आहे. हे महसुली गाव व ग्रामपंचायतीच्या ठिकाणाचे गाव आहे. दक्षिणेकडे चौक बाजारपेठ आहे. बोरगावच्या पूर्वेला माथेरान हे थंड हवेचे ठिकाण तसेच तीनघर ठाकूरवाडी व उत्तरेला वडविहीर (कोयना) तसेच आंबेवाडी, टेपाची वाडी, चिंचमाळ, बुरुजवाडी, सोंडेवाडी या वाड्या असून त्या गावात समाविष्ट आहेत. मोर्बे धरण प्रकल्पातर्गत गावाचे स्थलांतर झालेले आहे. त्यामुळे शेती राहिली नाही. डोंगरउतारावर थोडीशी शेती होते. गावात डांबरी रस्ता, विद्युत पुरवठा, पाणी पुरवठा इ. सोयी आहेत.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे
अपातानी
अपातानी ही एक भारतीय आदिवासी जमात आहे. अरुणाचलमध्ये सुबनसिरी विभागात समुद्रसपाटीपासून १५२ मी. उंचीवर असलेल्या खोऱ्‍यात ह्या जमातीचे लोक राहतात. १९६१ च्या जनगणनेनुसार अपातानींची सात खेड्यांत २,५२० घरे होती आणि त्यात १०,७४५ लोक राहत होते. वांशिक समानता सोडली, तर भाषा व संस्कृतीच्या बाबतीत ते शेजारच्या डफला व मिरी जमातींहून भिन्न आहेत. अपातानी उत्तरेकडून आले असावेत, असे त्यांच्यातील रूढ दंतकथेवरून वाटते.
स्वरूप
अपातानी समाजात ऐक्य टिकवून धरण्याची विशेष प्रवृत्ती दिसून येते. ‘मोरोम’ व ‘म्लोको’ या दोन महत्त्वपूर्ण उत्सवांच्या वेळी सात खेड्यातील लोक परस्परांशी सहकार्य करतात व आपापसांत समारंभपूर्वक देवघेव करतात. खेड्याचा कारभार अनौपचारिक रीत्या ‘मुरा’ व ‘माइट’ कुळींचे प्रतिनिधी चालवितात. या पंच-समितीस ‘बुलियांग’ असे म्हणतात. ह्या समितीचे तीन प्रकार आहेत: (१) अखा बुलियांग—वृद्ध लोक; यांचा सल्ला सर्व महत्त्वाच्या बाबींत घेण्यात येतो. (२) यापा बुलियांग—मध्यवयीन लोक; हे खेड्यातील रोजचा व्यवहार चालवतात, तंटे सोडवतात व अखाबुलियांगशी सल्लामसलत करतात. (३) अंजाग बुलियांग —तरुण लोक; हे दूताचे काम करतात व यापा बुलियांगला मदत करतात.
समाजातील भेद
अपातानी समाजातील कुळींचे ‘माइट’व ‘मुरा’ असे दोन उच्च आणि नीच वर्ग आहेत. काही खेड्यातील मुरा कुळीच्या लोकांचे उद्योग ठरवून दिलेले आहेत. एका खेड्यात मुरा कुळीच्या काही स्त्रिया मातीची भांडी तयार करतात, काही लोहाराचा धंदा करतात. गुलाम व त्यांचे वंशज मुरा कुळीचे सभासद असतात. मुरा कुळीचे लोक कधीही माइट कुळीत सामावून घेता येत नाहीत. मुरा व माइट कुळींचे परस्पर विवाहसंबंध होत नाहीत.
अपातानी समाजात बीज-कुटुंब-पद्धती सर्वमान्य आहे. घरांची बांधणीही अशा कुटुंबास राहण्याजोगीच असते. विवाह झाल्यावर मुले स्वतंत्र घरात राहू लागतात. नवविवाहितांच्या गृहप्रवेशाच्या वेळी जेवण दिले जाते. त्या वेळी डुक्कर किंवा मिथान बळी देण्यात येतो. विवाहसमयी कोठलेही धार्मिक विधी किंवा शकुन- -अपशकुन पाळण्यात येत नाहीत. बहुभार्याविवाह निषिद्ध समजला जात नाही; परंतु असे विवाह फारसे आढळत नाहीत. वधूमूल्य देण्यात येते पण त्याचा आग्रह धरला जात नाही. सख्ख्या आते-मामे भावंडांचे विवाह निषिद्ध समजले जातात. मेहुणी-विवाह व देवर-विवाह या जमातीत मान्य आहेत. अपातानी कलह टाळण्याकरिता एकमेकांशी ‘डापो’ (तह) करतात. आर्थिक प्रगतीसाठी शांतीची व स्थैर्याची गरज असते, हे अपातानी पूर्णपणे ओळखून आहेत.
धार्मिक रिती
पातानींची आर्थिक व राजकीय संघटना जरी अरुणाचलातील इतर जमातींपेक्षा वेगळी असली, तरी धार्मिक संघटनेबाबत अबोर, मिरी व डफला शेजारच्या जमातींशी त्यांचे साम्य आढळते. ‘किल्लो’ व ‘किरू’ या अपातानींच्या प्रभावशाली देवता होत. ह्या दोन देवतांचे पतीपत्नीचे नाते असून त्या जमिनीतच राहतात, असा त्यांचा समज आहे. अपातानींच्या सर्वच देवता दंपतिरूपाने असलेल्या दिसतात. ‘चांदुन’ देवाने पृथ्वी उत्पन्न केली व त्याची पत्नी ‘दिदुन’ हिने आकाश निर्माण केले, असा त्यांचा समज आहे. अपातानींच्या मते, पूर्वी केवळ पाणी होते, त्यानंतर खडक व हळूहळू जमीन निर्माण झाली. हे कार्य तीन स्त्री व तीन पुरुष देवतांनी मिळून केले. त्यांनीच सूर्य, चंद्र, तारे, झाडे, पक्षी, प्राणी इ. निर्माण केले व ‘हिलो’ नावाच्या देवाने मानव निर्माण केला, असे ते मानतात. विशेषतः रोग बरे करण्यास ‘हिलो’ देवतेची ते उपासना करतात.
उत्सव
अपातानी शत्रूस मारल्यानंतर त्याचे हात जाळतात व त्याची जीभ आणि डोळे पुरतात. डोळे पुरल्यामुळे मेलेल्या माणसास आपली कत्तल केलेला माणूस दिसत नाही व त्यामुळे त्याला सूड उगवता येत नाही, अशी त्यांची समजूत आहे. या विधीस ‘रोपी’ म्हणतात. अपातानींच्या मते नैसर्गिक कारणामुळे मरण पावलेल्याचा ‘यालो’(आत्मा) ‘नेली’मध्ये (मृत्युलोकात) जातो. नेली पृथ्वीच्या खाली असतो, असा त्यांचा समज आहे. ‘तालीमोको’ (दुसरा मृत्युलोक) आभाळात असतो. ज्या व्यक्ती अनैसर्गिक कारणामुळे मृत्यू पावतात, त्या तालीमोकोत जातात व त्यांच्या आत्म्यांना ‘इगी’ म्हणतात. भारत स्वतंत्र झाल्यानंतर अपातानी सुधारणेची वाटचाल करू लागले. विशेषतः चीनशी भारताचे संबंध बिघडल्यानंतर त्या समाजाचा भारतीय सैन्याशी बराच संबंध आला. त्यामुळे त्यांच्या समाजात बरेच परिवर्तन झालेले दिसून येते. लोकांची आर्थिक परिस्थिती सुधारली. गुलामगिरी नष्ट झाली. खेड्यांतून दुकाने व चहा- गृहे उघडली. बऱ्‍याच अपातानींना सरकारी नोकऱ्‍याही मिळाल्या. अपातानींच्या विभागात हवाईतळही बांधला गेला. शिक्षणाची सोय करण्यात आली.
संदर्भ
वर्ग:भारतामधील जाती
फॅरनहाइट
फॅरनहाइट हे तापमान मोजण्याचे एक एकक आहे. डॅनियल फॅरनहाइट ह्या जर्मन शास्त्रज्ञाने १७२४ साली ह्या एककाचा शोध लावला. ह्या मोजमापानुसार ३२ फॅरनहाइटला पाणी गोठते व २१२ फॅरनहाइटला पाणी उकळते.
सध्या जगातील बहुतांशी देशांनी फॅरनहाइटचा वापर थांबवून सेल्सियस ह्या एककाचा स्वीकार केला आहे. अमेरिकेमध्ये मात्र अजुनही फॅरनहाइट हेच एकक वापरले जाते.
इतर एककांसोबत तुलना
वर्ग:तापमान वर्ग:विज्ञान
जर्मेनियम
जर्मेनियम (Ge) (अणुक्रमांक ३२) हा एक धातुरूप रासायनिक पदार्थ आहे. हा कार्बन ग्रुपमधील एक तेजस्वी, कठिण, भूऱ्यारंगाचा पांढरा धातू आहे. हा रासायनिकदृष्ट्या त्याच्या गटातील शेजारी सिलिकॉन आणि टिन सारखाच आहे. शुद्ध जर्मेनियम अर्धचालक आहे. हा दिसण्यात नैसर्गिक सिलिकॉन सारखा आहे. सिलिकॉनप्रमाणेच, जर्मेनियम सुद्धा नैसर्गिकरित्या प्रतिक्रिया देतो आणि ऑक्सिजनसह संकुले तयार करतो.
सतीश व्यास
(जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हे लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायक आहेत.
पुरस्कार व सन्मान
वर्ग:मराठी गायक वर्ग:हिंदुस्तानी गायक वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
आर्सेनिक
आर्सेनिक (सोमल) (As) (अणुक्रमांक ३३) रासायनिक पदार्थ. विषारी.
वर्ग:मूलद्रव्ये
दुसरी मारिया, पोर्तुगाल
दुसरी मारिया (पोर्तुगीज: Maria II) (एप्रिल ४, इ.स. १८१९; रियो दि जानेरो - नोव्हेंबर १५, इ.स. १८५३; लिस्बन) ही इ.स. १८२६पासून मृत्यूपर्यंत पोर्तुगालची राणी होती.
वर्ग:इ.स. १८१९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १८५३ मधील मृत्यू मारिया, ०२ वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अका जमात
ही भारतातील अरुणाचल प्रदेशातील कामेंग विभागाच्या दक्षिणेस रहात असलेली पहाडी जमात आहे. ३१० चौ.किमी. टापूत अदमासे २,००० अका लोक राहतात. त्यांची २१ खेडी आहेत व प्रत्येक खेड्यात ५० ते ६० लोक राहतात. हा सर्व प्रदेश जंगल, पर्वत व लहान लहान जलप्रवाहांनी व्यापलेला आहे. प्रामुख्याने बांबूची जंगले आहेत. अका स्वतःस ऱ्हूसो म्हणवतात. इतर लोक त्यांना ‘अका’म्हणतात. गौर वर्ण, चपटे नाक, वर आलेली गालाची हाडे, काळे केस, पिंगट किंवा निळे डोळे, मध्यम उंची ही त्यांची शरीरवैशिष्ट्ये आहेत. अका बोली तिबेटो-ब्रह्मी भाषापरिवारातील आहे.
अका स्थलांतरित शेती करतात. मुख्य पिके मका, उडीद व रताळी आहेत. सामाजिक, धार्मिक कार्यात डुकराचे, बोकडाचे किंवा मिथानचे मांस खातात. स्त्रियांना कोंबडी व मिथानचा मेंदू आणि पाय वर्ज्य आहेत, तसेच दूध व दुधाचे पदार्थही निषिद्ध आहेत. वर्ज्य पदार्थ खाल्ल्यास चेहरा विद्रूप होतो, असा त्यांचा समज आहे. अका बांबूची घरे बांधतात. घरे खांबावर अधांतरी बांधलेली असतात. घरात पाहुण्यांकरिता ‘थुमोना’ नावाची खोली असते.
हजारीखोबा
हजार घरांतून खाणारा आणि
कपासचोर
कापूस चोरणारा.
पूर्वी लुटालूट करून निर्वाह करण्याच्या सवयीमुळे त्यांची अशी नावे पडली असावीत. अका जमातीत बीजकुटुंबपद्धतीला प्राधान्य आहे. या जमातीत दोन राण्या आहेत. त्यांना ‘नुगुम’ असे म्हणतात व ग्रामपंचायतीच्या सभांना बोलावतात.
अका जमातीत आते-मामे भावंडांचे विवाह होतात. कनिष्ठ देवर विवाह व मेहुणी विवाह समाजात समंत आहेत. वधूमूल्य म्हणून मिथान, कपडे व भांडी देतात.
अकांचे देव
आकाशदेव (नैत्झ ऊ), पर्वतदेव (फु ऊ), पृथ्वीदेवता (नो आईन) व नदीदेवता (हु आईन). ऊ म्हणजे पिता व आईन म्हणजे माता. याशिवाय गुराढोरांचा सांभाळ करणारा, वन्य प्राण्यांचे रक्षण करणारा, जन्म ठरविणारा, लहान मुलांची काळजी घेणारा व वेगवेगळ्या रोगांपासून मुक्त करणारा-अशा वेगवेगळ्या देवदेवता आहेत. प्रत्येक गावात एक उपाध्याय- ‘मुगु’ –असतो. तो लोकांच्या धार्मिक जीवनात वेगवेगळ्या प्रकारे मदत करतो.
संदर्भ
वर्ग:भारतामधील जाती
गिनीचे आखात
गिनीचे आखात हा आफ्रिकेच्या पश्चिमेकडील अटलांटिक महासागराचा एक भाग आहे.
वर्ग:अटलांटिक महासागर वर्ग:आखाते
चिनी पर्वतीय मांजर
चिनी पर्वतीय मांजर ज्याचे वैज्ञानिक नाव फेलिस बिएटी आहे, ही फेलिन (फेलिडे) सस्तन प्राण्यांच्या फेलिस वंशातील जैविक प्रजाती आहे. हे पश्चिम चीनमध्ये आहे. चिनी पर्वतीय मांजर ज्याला चायनीज डेझर्ट मांजर आणि चायनीज स्टेप मांजर म्हणूनही ओळखले जाते, ही पश्चिम चीनमधील एक लहान जंगली मांजर आहे जी २००२ पासून आययूसीएन रेड लिस्टमध्ये असुरक्षित म्हणून सूचीबद्ध आहे, कारण प्रभावी लोकसंख्या आकारमान असू शकते.
२००७ मध्ये एफ. सिल्व्हेस्ट्रिस बिएटी या नावाने वन्य मांजराची उपप्रजाती म्हणून तात्पुरते वर्गीकरण करण्यात आले. २०१७ पासून ही एक वैध प्रजाती म्हणून ओळखली जाते, कारण ती वन्य मांजरांपेक्षा आकारशास्त्रीयदृष्ट्या वेगळी आहे. वर्ग:मार्जार कुळ वर्ग:रिकामी पाने
ग्रेट बॅरियर रीफ
ग्रेट बॅरियर रीफ हा जगातील सर्वात मोठा रीफसमूह आहे. रीफ ही समुद्रात पाण्याच्या पृष्ठभागाखाली विविध कारणास्तव तयार झालेली टेकडी होय. ग्रेट बॅरियर रीफ ऑस्ट्रेलियाच्या क्वीन्सलंड राज्याच्या पूर्व किनाऱ्याजवळ कॉरल समुद्रात स्थित असून त्यामध्ये सुमारे २,९०० रीफ व ९०० बेटांचा समावेश होतो. २,६०० किमी लांबवर पसरलेल्या ह्या रीफसमूहाने समुद्राचा ३,४४,४०० चौरस किमी इतका पृष्ठभाग व्यापला आहे.
ग्रेट बॅरियर रीफ हे संपूर्णपणे कॉरल ह्या उथळ समुद्रात आढळणाऱ्या सुक्ष्म जंतूंनी केलेल्या कॅल्शियम कार्बोनेटच्या उत्सर्गापासून तयार झालेले आहे. हे रीफ युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान व जगातील सात नैसर्गिक आश्चर्यांपैकी एक आहे.
ह्या रीफच्या नैसर्गिक सौंदर्यामुळे स्कुबा डायव्हिंग हा पर्यटनउद्योग येथे सर्वात लोकप्रिय आहे.
बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचा भूगोल वर्ग:प्रशांत महासागर
पॉलिन टी बीस्ट
महिला एकदिवसीय क्रिकेट मध्ये १,००० धावा पूर्ण करणारी पॉलिन नेदरलँड्सची पहिली खेळाडू आहे. तिच्या एकदिवसीय कारकिर्दीत तिने एकूण २ शतके तर ४ अर्धशतके केली.
वर्ग:नेदरलँड्सच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शास्त्री नदी
अलकनंदा आणि वरुणा या दोन नद्यांचा कसबा संगमेश्वर येथे संगम होवून ती पुढे शास्त्री नदी म्हणून वाहते. वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
अडियन जमात
ही भारताच्या केरळ व कर्नाटक राज्यांत रहात असलेली एक जमात आहे. उच्च जातींना विटाळ होऊ नये म्हणून त्यांनी सहा पावले (अदि) दूर रहावे, असा प्राचीन काळात नियम होता. त्यावरून अडियन हे नाव प्रचलित झाले असावे, असा तर्क केला जातो. अडियन जमातीची लोकसंख्या सुमारे ५,६७१ (सन १९६१) होती. शिवद्विज ब्राह्मण व अस्पृश्य मुलगी यांच्या प्रतिलोम संबंधातून अडियनांची उत्पत्ती झाली, असेही म्हणतात. एका ब्राह्मणाने महादेवास अर्पण केलेला नैवेद्य भक्षण करण्याचा अनाचार केला, त्यामुळे त्याच्या वंशजांना निकृष्ट दर्जा प्राप्त झाला, तेच हे अडियन असाही समज आहे. भद्रकालीच्या देवळात अडियनांचे पूर्वज पुजारी होते, असा त्यांचा दावा आहे.
इतर माहीती
अडियन गव्हाळी व कृष्णपिंगल रंगाचे असून त्यांचे केस कुरळे असतात. अडियन शेतमजुरीचा व्यवसाय करतात. प्रत्येक खेड्यात त्या लोकांचा एक प्रमुख असतो, त्यास 'पेरूमन' म्हणतात व त्याच्या पत्नीस 'पेरूमती' म्हणतात. हे पद वंशपरंपरागत चालते. विवाहात पुढाकार वराकडील लोक घेतात. वधूमूल्य रू. ५ ते १०० पर्यंत देतात. केरळमधील अडियन ‘ओणम्’ व ‘विशु’ हे सण साजरे करतात. मातादैवम (डोंगरदेवता) ही त्यांची सर्वमान्य देवता आहे. धार्मिक समारंभात पुरूष नृत्य व गायन करतात. स्त्रिया नृत्यात भाग घेत नाहीत. नृत्य व गायन देवांना आवडते व त्यामुळे पूर्वजांचे आत्मे संतुष्ट होतात, असा त्यांचा समज आहे. अडियन मयताला पुरतात. सुतक पंधरा दिवस पाळतात.
संदर्भ
वर्ग:भारतामधील जाती
जिस्का हॉवर्ड
जिस्का हॉवर्ड (६ सप्टेंबर, १९७१:नेदरलँड्स - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९० ते १९९९ दरम्यान २१ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.
वर्ग:नेदरलँड्सच्या महिला क्रिकेट खेळाडू वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स.पू. ४३४
समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ४३४ वर्ग:इ.स.पू.चे ४३० चे दशक वर्ग:इ.स.पू.चे ५ वे शतक वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
नॉर्मन गॅलिचॅन
नॉर्मन गॅलिचॅन (३ जून, १९०६:पामेस्टन नॉर्थ, न्यू झीलंड - २५ मार्च, १९६९:ऑकलंड, न्यू झीलंड) हा undefinedकडून १९३७ मध्ये १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.
सेलेनियम
सेलेनियम हा (Se) (अणुक्रमांक ३४) अधातु रासायनिक पदार्थ आहे.
वर्ग:मूलद्रव्ये
पोप बेनेडिक्ट
बेनेडिक्ट हे रोमन कॅथोलिकांच्या सर्वोच्च धर्मगुरू अथवा पोपचे अभिषिक्त नाव आहे. बेनेडिक्ट नाव असलेले पंधरा पोप, दोन प्रतिपोप आणि एक दोन्हीत मोडणारा असे सतरा धर्मगुरू होऊन गेले.
पोप:
बेनेडिक्ट नावाचे प्रतिपोप:
बेने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चंद्रगुप्त मौर्य आणि ग्रीक सत्ता यातील संघर्ष
चंद्रगुप्त मौर्य आणि ग्रीक सत्ता यातील संघर्ष म्हणजे प्राचीन भारतातील पंजाब आणि वायव्य भारताची ग्रीक अधिपत्यातून मुक्तता करण्यासाठी मौर्य साम्राज्याचा संस्थापक चंद्रगुप्त मौर्य आणि भारतातील ग्रीक सत्ता यांच्यामध्ये इ.स.पू. ३२५ - ३२४च्या आसपास झालेला संघर्ष होता.