cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पैस
पैसमधील काही कथा-थोडक्यात
विठ्ठलाची मूळ राणी पद्मावती अर्थात 'पदुबाई'. एकदा 'माळीराया' हा विठ्ठलाचा भक्त ५०० सहकाऱ्यांसह विठ्ठलदर्शनासाठी येत असल्याचे कळल्यावर, विठ्ठलाने घरी स्वागताच्या तयारीसाठी निरोप धाडला. पदुबाईचा नकार आला, 'काही नाही दळणारनी कांडणार. जळून तुमच्या भक्तांचा कोळसा होवो' हा निरोप दुसऱ्यांकडून कानी पडताच, माळीराया विठ्ठलाला न भेटताच परतला. विठ्ठलाने पदुबाईला भयानक शाप दिला, 'आज माझा संसार बुडाला. बायकोने सत्त्व घालवले. ऐक पदुबाई, तुझे-माझे नाते तुटले.. तू वेडी होऊन रानांत एकटी मरशील. कुणी तुझ्या प्रेताला शिवणार नाही..' दुसऱ्याच दिवशी तसे झाले. पदुबाई मेल्यावर भयंकर पाऊस पडून तिच्या अस्थी समुद्रात वाहून गेल्या. ही हकीकत ऐकून माळीरायाच्या काळजाचे पाणी झाले. तो 'आईच्या' वियोगात समुद्राकाठी तप करीत बसला. १२ वर्षांनी पदुबाईच्या अस्थी समुद्राने माळीरायाला देऊन त्या चंद्रभागेत टाकायला सांगितल्या. त्याने त्या तिथल्या पद्मतीर्थ तळ्यांत टाकल्या. तिथे एक कमळ उगवले.. राज्य सोडून विरहात भटकणाऱ्या विठोबाला ते सुंदर कमळ दिसले. त्याने ते तोडताच पदुबाई उभी राहिली.. पण आता तिचे नाव 'रुक्मिणी' होते. विठोबा तिला म्हणाला, 'आपला संसार तुटला तो तुटलाच. आपण आता एकत्र राहायचे नाही. रोज भेटू, बोलू. भक्ताचे भले करू.' पंढरपुरांत 'पद्मळे' हे तळे अन् पद्मवतीचे देऊळ आहे.
ही लोककथा फारशी कुणाला माहीत नाही, पण धनगरांनीच ती अजून जपली आहे.
२.
तुळशी ही दरिद्री ब्राह्मणाची काळी मुलगी. घरचं दारिद्ऱ्य; लग्न होईना. ती अनाथ झाल्यावर पंढरपूरच्या 'गवळी' विठोबारायाने तिला आश्रय दिला. रुक्मिणीने मत्सराने कट-कारस्थान केले. ते जिव्हारी लागून तुळशी भूमीत गडप होत असताना, विठोबाने तिचे केस धरून तिला वर ओढले. तेव्हा एक सावळे झाड वर आले, तेव्हा विठोबाच्या हातांत मंजिऱ्या होत्या. तुळशीला मानवी स्वरूपात दिलेले लग्नाचे वचन विठोबाने त्या झाडाशी लग्न लावून पूर्ण केले.
विठोबाच्या गळ्यातील तुळशीमाळेची अर्थात वैजयंतीमालेची अन् तुळशीच्या लग्नाची ही लोककथा ’पैस’मध्ये आहे..
डूब
डूब हा दुर्गा भागवत लिखित ललित लेखसंग्रह आहे.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची वर्ग:दुर्गा भागवत यांचे साहित्य
मोरिकुनी
वर्ग:जपानी शोगन वर्ग:रिकामी पाने वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चिराड
चिराड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
सुहागपूर
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
गाय व्हेरोफ्श्टाट
गाय व्हेरोफ्श्टाट हे बेल्जियम देशाचे माजी पंतप्रधान आहेत.
व्हेरोफ्श्टाट, गाय वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बुट्रोस बुट्रोस-घाली
बुट्रोस बुट्रोस-घाली ( १४ नोव्हेंबर १९२२) हे इजिप्त देशामधील एक राजकारणी व संयुक्त राष्ट्रांचे माजी सरचिटणीस आहेत. जानेवारी १९९२ ते डिसेंबर १९९६ दरम्यान ह्या पदावर राहिलेले बुट्रोस-घाली हे सहावे सरचिटणीस होते.
बाह्य दुवे
वर्ग:संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस वर्ग:इजिप्तच्या व्यक्ती
लोकसाहित्याची रुपरेषा (पुस्तक)
दुर्गा भागवत लिखित लोकसाहित्यविषयक ग्रंथ.
वर्ग:मराठी साहित्य नामसूची वर्ग:दुर्गा भागवत यांचे साहित्य
देवरगाव
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
टिम नील्सन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कॉलोराडो रॉकीझ वर्षवार कामगिरी
वर्षवार कामगिरी वर्ग:मेजर लीग बेसबॉल संघांची वर्षवार कामगिरी
सुकळी (बाभुळगाव)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
मनीष सिसोदिया
मनीष सिसोदिया (५ जानेवारी, १९७२:पिखुवा, उत्तर प्रदेश, भारत - ) हे भारतातील एक सामाजिक कार्यकर्ते, पत्रकार व आम आदमी पार्टीचे संस्थापक व दिल्लीचे विद्यमान उपमुख्यमंत्री आहेत.
यांनी भारतीय विद्या भवनमधून पत्रकारितेची पदवी मिळवली आहे.
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते वर्ग:आम आदमी पार्टी वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वृत्त
वृत्त हे कवितारचनेचे एक प्रमाण आहे. वृत्तास छंद असेही म्हणतात. वृत्तांचे प्रामुख्याने तीन प्रकार आहेत.
घोष होता ग्यानबा तुकाराम
राऊळीची ही वाट सखाराम
देत होते मला आशिर्वाद
मी नमस्कार केला
गण
पद्यातील ओळीमधील अक्षरांचे तीन-तीन अक्षरांचा एक असे गट पाडले जातात. शेवटी एक किंवा दोन २ अक्षरे शिल्लक उरू शकतात..एका गटातल्या तीन अक्षरांपैकी प्रत्येक अक्षर हे लघु किंवा गुरू असू शकते. लघु अक्षराच्या उच्चाराला गुरू अक्षराच्या उच्चारापेक्षा निम्मा वेळ लागतो.
अक्षरांतले अकार, इकार, उकार, ऋकार, अंकार, अःकार हे लघु; आणि आ-कार, ईकार, ऊकार, ॠकार, ए-ऐ-ओ-औ-कार हे गुरू समजले जातात.
अनुस्वारयुक्त अक्षर आणि विसर्गयुक्त अक्षर गुरू समजले जाते.
जोडाक्षर लघु(=ल) पण जोडाक्षराच्या आधीचे अक्षर त्यावर उच्चार करताना आघात येत असेल तर गुरू(=ग) समजले जाते. क्ष, ज्ञ ही जोडाक्षरे असल्याने त्यांच्या आधीचे अक्षर गुरू.
ओळीतले शेवटचे अक्षर नेहमीच गुरू(=ग) समजतात.
किंवा या तीन अक्षरांमधले फक्त पहिले गुरू(उदा० भास्कर), फक्त दुसरे गुरू(उदा० जनास), फक्त तिसरे गुरू(उदा० समरा) किंवा तीनही गुरू(उदा० मानावा) असे चार प्रकार संभवतात. त्यानुसार त्या शब्दाचे भ, ज, स, म यांपैकी एक गण ठरतो.
हे सर्व लक्षात ठेवण्यासाठी अनेक क्‍ऌप्‍त्या आहेत. त्या अश्या :-
१. पहिली पद्धत: श्लोक -
य-यमाचा, न-नमन । त-ताराप, र-राधिका । म-मानावा, स-समरा । ज-जनास, भ-भास्कर ॥
२.दुसरी पद्धत: हे गणांचे प्रकार यमाचा, राधिका, ताराप, नमन, भास्कर, जनास, समरा, मानावा या क्रमानेही लिहिले जातात. क्रम लक्षात ठेवण्यासाठी यरतनभजसम हा शब्द योजतात.
३. तिसरी पद्धत - यमाता, मातारा, ताराज, राजभा, जभान, भानस, नसल, सलगा किंवा यमाताराजभानसलगा.
४. चौथी पद्धत - पद्यात प्रत्येक अक्षर हे लघु (०) किंवा गुरू (१) असते. तीन अक्षरांचा एक गण होतो. पुनरावृत्ती होऊ शकते. त्यामुळे गणांचे २३ = ८ प्रकार होतात. ते प्रकार म्हणजे, न स ज य भ र त म.
००० नमन ००१ समरा ०१० जनास ०११ यमाचा १०० भास्कर १०१ राधिका ११० ताराप १११ मारावा
अर्थात मात्रावृत्तांत लघुसाठी १ आणि गुरूसाठी २ मात्रा मोजल्या जातात. गण-पद्धतीचा उपयोग अक्षरगणवृत्ते बांधण्यासाठी होतो. उदा० रामदासांनी भरपूर वापरलेले भुजंगप्रयात वृत्त -
'य'या चार येती भुजंगप्रयाती. यमाचा यमाचा यमाचा यमाचा ० १ १. ० १ १. ० १ १. ० १ १. सदा सर्वदा भक्तिपंथेचि जावे. ० १ १.०१  १.० ११.०  १ १.
यती
क्रमानेच येती (यती) य चारी जयात ।
या ओळीत सहाव्या अक्षरानंतर थांबावे लागते, म्हणजे तेथे यती आहे.
यतिभंग
कधी कधी नको असताना केवळ यती आल्याने शब्द दुभंगतो. अशा वेळी यतिभंग झाला असे म्हणतात.
उदा० -
पुढे माझा नारा ( यती ) यण तरुण तो ( यती ) पुत्र तिसरा ।
चांगल्या काव्यात यतिभंग कमीत कमी असतात.
बाह्य दुवे
http://www.manogat.com/node/383
वर्ग:मराठी भाषा वर्ग:वृत्त वर्ग:भाषेचे अलंकार
ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा (मलेशियामध्ये), २०१८-१९
संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील महिला क्रिकेट वर्ग:ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे वर्ग:पाकिस्तानमधील क्रिकेट वर्ग:मलेशियामधील क्रिकेट
जॅकी दु प्रीझ
जॉन हारकोर्ट जॅकी दु प्रीझ (नोव्हेंबर १४, इ.स. १९४२:हरारे, झिम्बाब्वे (तत्कालीन सॅलिसबरी, ऱ्होडेशिया) - ) हा दक्षिण आफ्रिकेकडून इ.स. १९६७मध्ये दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.
दु प्रीझ, जॅकी दु प्रीझ, जॅकी वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खेरडा
खेरडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
टंक
फाँट या शब्दाचा अर्थ वस्तुतः सर्व अक्षरचिन्हे उपलब्ध असलेल्या एकाच वळणाच्या एकाच आकाराच्या टंक समूहास फाँट असे म्हणता येईल. सर्व साधारणतः Times New Roman, Arial असे इंग्रजी भाषेच्या रोमनलिपीचे font आपल्या परिचयाचे असतात. इंग्रजी भाषेचे सर्वसाधारण फाँट संबधित ऑपरेटींग सिस्टीम सोबतच येतात. परंतु आग ऑपरेटींग सिस्टिम सोबत इंग्रजी भाषेच्या टंकांसोबत मराठी व इतर भारतीय भाषांचे टंकही येतात. इ.स. १८७३, मार्च १ - ई. रेमिंग्टन अँड सन्सनी पहिले टंकलेखन यंत्र विकण्यास सुरुवात केली.
हे सुद्धा पहा
वर्ग:लिप्यंतर वर्ग:मराठी टंकलेखन प्रणाली वर्ग:संगणक
जॅक येलेन
जॅक येलेन (६ जुलै, १८९२ - १७ एप्रिल, १९९१) हे अमेरिकेतील गीतकार् होते. त्यांनी रचलेले हॅपी डेज आर हिअर अगेन या गाण्याचा वापर फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्टने प्रचारगीत म्हणून वापर केला.
वर्ग:इंग्लिश कवी वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दहीगाव (मुरबाड)
दहीगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
दुसरे इटली-इथियोपिया युद्ध
वर्ग:इटलीचा इतिहास वर्ग:इथियोपियाचा इतिहास
दॉमिनिक दि व्हियेपाँ
दॉमिनिक दि व्हियेपॉं (मूळ नाव - दॉमिनिक मरी फ्रांस्वा रेने गलूझू दि व्हियेपॉं) (नोव्हेंबर १४, इ.स. १९५३:रबात, मोरोक्को - ) हा मे ३१, इ.स. २००५ ते मे १७, इ.स. २००७ दरम्यान फ्रांसचा पंतप्रधान होता.
व्हियेपॉं, दॉमिनक दि व्हियेपॉं, दॉमिनक दि
तेमसुला आओ
मूळच्या नागालॅंडच्या असलेल्या तेमसुला आओ यांच्या कविता आणि अन्य साहित्याचे भाषांतर आसामी, बंगाली आणि हिंदी या भारतीय भाषांमध्ये झालेले आहे. तर काही साहित्याचा जर्मन व फ्रेंच भाषेत अनुवाद करण्यात आला आहे. याशिवाय अनेक कविता आणि लघुकथा नागालॅंड विद्यापीठ व देशभरातील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमात आहेत.
आदिवासींचा प्रदेश असलेल्या नागालॅंड मधील सोळा आदिवासी जमातींना एकत्र आणण्यात त्यांची महत्त्वाचे योगदान केले. २०१५ साली त्या कोहिमा येथील नागालॅंड राज्य महिला आयोगाच्या सन्माननीय अध्यक्षा होत्या.
पुरस्कार
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नरफदेव
नरफदेव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
ग्लिरिसीडिया
ग्लिरिसीडिया ही एक वनस्पती शास्त्रातील जातकुळी (Genus) आहे. विशेष करून गिरीपुष्प या वनस्पतीच्या नावाने ओळखला जातो.
गिरीपुष्प
मध्य अमेरिकेत जन्मस्थान असलेला गिरीपुष्प हा तसा सर्वत्र आढळणारा आणि सुपरिचित आलेला वृक्ष असून त्याचा प्रसार वसाहतवाद्यांनी कॉफी, कोको यांच्या लागवाडीवर सावली देण्यासाठी कॅरिबिअन बेटे, फिलिपाईन्स, भारत, श्रीलंका आणि पश्चिम आफ्रिका या देशात केला. श्रीलंकेत या वृक्षाचे आगमन १८९९ साली त्रीनिदाद येथून झाले. मुंबईत १९१६ साली प्रथम लावण्यात आलेले या वृक्षाचे रोप श्रीलंकेतील पॅराडेनिया उद्यानातून आणलेल्या बीपासून तयार करण्यात आले होते. तसं पाहिलं तर गिरीपुष्पाची लागवड ही गेली अनेक वर्षे होत आहे. याचा पुरावा म्हणजे वेगवेगळ्या भाषांत विविध नावांनी हा वृक्ष ओळखला जातो. स्पॅनिश वसाहतवाद्यांनी कोकोला छाया देणारा वृक्ष म्हणून या वृक्षाचे नाव मदर ऑफ कोको असे ठेवले. ग्लिरीसिडीया हे वनस्पती शास्त्रातील नाव ग्लिरीस् म्हणजे उंदीर व सिडो म्हणजे मारक अशा दोन शब्दांनी बनवले आहे. याच्या बिया आणि साल यांत उंदीरनाशक विषारी द्रव्य असल्यामुळे त्याचे ग्लिरीसिडीया हे नाव सार्थक ठरते. मराठीत या नावाचे योग्य भाषांतर करायचे तर त्याला मुषकारि म्हणता येईल,पण त्याला नाव पडले आहे गिरीपुष्प. याची पाने विषारी असल्यामुळे जनावरे पण खात नाहीत. [] त्यामुळे शेताच्या बांधावर ही झाडे लावली जातात. हा वृक्ष भारतातील उष्ण प्रदेशात सर्वत्र आढळणारा असला तरी, मूलतः परकीय वृक्ष असून अतिशय जलद गतीने वाढणारा, मध्यम उंचीचा आणि बुंध्यापासून अनेक फांद्या फुटणारा म्हणून इतर वृक्षांपेक्ष वेगळा असा ओळखला जातो. बुंध्यावर व फांद्यांवर पांढरे ठिपके असतात. याचे लाकूड इतर स्थानिक वृक्षांपेक्षा ठिसूळ असते. त्यामुळे वाऱ्याच्या झोताने फांद्या मोडण्याचे प्रमाणही जास्तच असते. पानांच्या मागील बाजूवर काळसर ठिपके असतात. हिवाळ्यात पानगळीवर निष्पर्ण फांद्या फुलपाखरांसारख्या निळसर गुलाबी फुलांच्या गुच्छांनी डंबरून जातात. फुलल्यापासून साधारण २-३ आठवड्यांपर्यंत हा बहर टिकतो आणि या कालावधीत गिरीपुष्प कोणाचंही लक्ष वेधून घेतो. या फुलात मध असतो आणि त्यावर काही विशिष्ट प्रकारचे कीटक आकर्षित होतात. त्यापैकी सुतार माशी ही प्रमुख असून ती कित्येक किलोमीटर दूर अंतरापर्यंत परागण करते असा उल्लेख आढळतो. यशस्वी परागण झालेल्या फुलांतून उन्हाळ्याच्या सुरुवातीस चापट्या हिरव्या शेंगा दिसू लागतात. वाढत्या उन्हाबरोबर त्या पिकून पिवळट तपकिरी होतात. शेंगेत ८-१० तपकिरी, चपट्या, गोल आकाराच्या बिया असतात. पूर्ण पिकल्यावर शेंग जोरात तडकून बिया दूरवर फेकल्या जातात. दरवर्षी व्यवस्थित छाटणी केल्यास त्याला नवीन धुमारे फुटून भरपूर पालवी येते. हा पाला त्यातील भरपूर नत्रामुळे शेतात जैविक खात म्हणूनही बहुमुल्य आहे. यांच्या पानांचा अर्क एक्झिमा व अन्य त्वचा रोगांवर गुणकारी आहे. लाकूड सावकाश जळत असल्यामुळे त्याचा धूर कमी होतो. मध्य अमेरिकेत पूर्वापार याची पाने व सालींची पूड माक्यासोबत घालून उंदीर मारण्यासाठी वापरतात. ==संदर्भ== वृक्षराजी मुंबईची डॉ.मुग्धा कर्णिक वर्ग:वनस्पती
धोंडेगाव
धोंडेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
साकणुर
साकणुर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
ब्रिजल पटेल
ब्रिजल जगदेश पटेल (नोव्हेंबर १४, इ.स. १९७७:नैरोबी - ) हा कडून २८ आंतरराष्ट्रीय एक-दिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.
पटेल, ब्रिजल पटेल, ब्रिजल पटेल, ब्रिजल पटेल, ब्रिजल
टाकळगाव
टाकळगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
जेम्स मेसन क्राफ्ट्स
जेम्स मेसन क्राफ्ट्स (८ मार्च, इ.स. १८३९ - २० जून, इ.स. १९१७) हा अमेरिकन रसायशास्त्रज्ञ होता. याने चार्ल्स फ्रीडेलबरोबर फ्रीडेल-क्राफ्ट्स प्रक्रियेचा शोध लावला.
वर्ग:अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ वर्ग:इ.स. १८३९ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९१७ मधील मृत्यू
गायकवाड घराणे
गायकवाड घराणे बडोदा येथील मराठा राजघराणे होते.
विजयराव यांना पुत्र चार, एक कन्या. नंदाजी, तिमाजी, भिवजी, कोंडाजी, जयंती. जयंतीबाई या शिवरायांचे थोरले बंधू संभाजीराजे भोसले याच्या राणीसाहेब.
विश्वासराव यांना यांना पाच पुत्र, एक कन्या. कृष्णाजी उर्फ रणबंकी, गेणोजी, सेकोजी, रांगोजी, दमाजीराव, सकवारबाई. सकवारबाई या छत्रपती शिवरायांच्या राणीसाहेब.
गायकवाड राज्यकर्ते
वर्ग:गायकवाड घराणे
स्पेन्सर पर्सिव्हाल
स्पेन्सर पर्सिव्हाल (Spencer Perceval; १ नोव्हेंबर, इ.स. १७६२ - ११ मे, इ.स. १८१२) हा १८०९ ते १८१२ दरम्यान युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. ११ मे १८१२ रोजी पर्सिव्हालची लंडनमधील संसद भवनात गोळी घालून हत्या करण्यात आली. हत्या केला गेलेला तो आजवरचा एकमेव ब्रिटिश पंतप्रधान आहे.
पर्सिव्हाल, स्पेन्सर पर्सिव्हाल, स्पेन्सर पर्सिव्हाल, स्पेन्सर
टॉलेमिक साम्राज्य
पहिला प्टॉलेमी हा अलेक्झांडर द ग्रेट याच्या सैन्यात सेनानी होता. हा मॅसोडेनियन सेनानी अलेक्झांडरच्या मृत्यूनंतर इजिप्तचा पहिला प्टॉलेमी राजा झाला. क्लिओपात्रा ही या साम्राज्याची शेवटची सम्राज्ञी होती.
कोळार
कोळार हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
दहीवली
दहीवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
दगडी चाळ
संदर्भ
गुणक: <span class="geo-dms" title="या स्थानाबाबत नकाशे, आकाशचित्रे, व इतर माहिती"> 18°58′38″N 72°49′45″E  ﻿ / ﻿  18.977129°N 72.829131°E ﻿ / 18.977129; 72.829131
वर्ग:मुंबई
जायकवाडी धरण
जायकवाडी धरण हे गोदावरी नदीवर असलेले महाराष्ट्रातील औरंगाबाद जिल्ह्यामधील एक प्रमुख धरण असून मराठवाड्यातील जवळजवळ २.४० लाख हेक्टर क्षेत्र या धरणामुळे ओलिताखाली आलेले आहे. आशिया खंडातील मोठं मातीचं धरण अशी ख्याती असलेलं जायकवाडी धरण(Jayakwadi dam). ६० किलोमीटरची लांबी आणि दहा किलोमीटरची रुंदी इतका मोठा पसारा असलेल्या या नाथसागराची आशिया खंडातलं सर्वात मोठं मातीचं धरण अशी ओळख आहे. जायकवाडी धरणाची तब्बल १०२ टीएमसी पाणीसाठ्याची क्षमता आहे. हे धरण एकदा पूर्ण भरलं तर दोन वर्षाच्या शेतीच्या पाण्याची आणि ४ वर्षांच्या पिण्याची पाण्याची सोय होते. म्हणून या धरणाला मराठवाड्याचा छोटा समुद्र समजला जातो.
नाथसागरावर मराठवाड्यातील पाच जिल्हे अवलंबून असतात. छत्रपती संभाजीनगर, बीड, जालना, परभणी आणि नांदेड हे जिल्हे जायकवाडी धरणावर थेट अवलंबून आहेत. तर परळी इथलं वीजनिर्मिती करणारं थर्मल सुद्धा याच पाण्यावर अवलंबून असतं
जायकवाडी धरणाला उजवा आणि डावा असे दोन कालवे आहेत. या कालव्यातून मराठवाड्यातल्या पाचही जिल्ह्यातील शेतीसाठी पाणी सोडलं जातं. यातल्या डाव्या कालव्याची लांबी ही तब्बल 208 किलोमीटर आहे
जायकवाडी धरणातून तब्बल अडीच ते तीन लाख हेक्टर शेतीच्या सिंचनासाठी पाणी सोडलं जातं. याच धरणावर छत्रपती संभाजीनगर आणि जालना या दोन महानगराच्या पाणीपुरवठा योजना अवलंबून आहेत. तब्बल 400 गावांची तहानही जायकवाडी धरण भागवतं
छत्रपती संभाजीनगरमधील वाळूज, शेंद्रा, चिकलठाणा, पैठण आणि जालना औद्योगिक वसाहती सुद्धा याच धरणावर अवलंबून आहेत. त्यामुळे जायकवाडी धरण भरणं म्हणजे मराठवाड्याच्या आर्थिक विकासाला चालना मिळणे असंही समजलं जातं.
धरणाची माहिती
बांधण्याचा प्रकार : मातीचा भराव व दगडी बांधकाम
उंची : ४१.३ मी. (सर्वोच्च)
लांबी :  ९९९७.६७ मी.
दरवाजे
प्रकार	: S - आकार
लांबी	: ४७१ मी.
सर्वोच्च विसर्ग	: २२६५६ घनमीटर / सेकंद
संख्या व आकार	: २७, (१२.५० X ७.९० मी)
पाणीसाठा
क्षेत्रफळ :  ३५० वर्ग कि.मी.
क्षमता :  २९०९ दशलक्ष घनमीटर
वापरण्यायोग्य क्षमता :  २१७० दशलक्ष घनमीटर
ओलिताखालील क्षेत्र :  ३५०० हेक्टर
ओलिताखालील गावे :  १०५
डावा कालवा
लांबी :  २०८ कि.मी.
क्षमता :  १००.८० घनमीटर / सेकंद
ओलिताखालील क्षेत्र :  २६३८५८ हेक्टर
ओलिताखालील शेतजमीन :  २३७४५२ हेक्टर
उजवा कालवा
लांबी :  १३२ कि.मी.
वीज उत्पादन
जलप्रपाताची उंची :  ९४ फूट
जास्तीतजास्त विसर्ग :  ५० क्यूमेक्स
निर्मीती क्षमता :  १२ मेगा वॅट
विद्युत जनित्र :  १
इस्रायली नवा शेकेल
इस्रायेली नवा शेकेल हे इस्रायलचे अधिकृत चलन आहे.
क्लायनोव्हिया (वनस्पती)
माहिती
मध्यम आकाराचा, ओबडधोबड खोड व फांद्या असणारा ४० ते ५० फुट उंचीचा सदाबहार असा हा क्लायनोव्हिया. यांच्या बुंध्याशी भरपूर फुटवा दिसतो, तसेच वर आलेल्या फांद्यासुद्धा भरपूर नवीन पालवी दिसते. बऱ्याच ठिकाणी असलेल्या गाठींमुळे व पसरलेल्या फांद्यांमुळे, वृक्षछाटणीनंतर वाढलेल्या सरळसोट खोडांमुळे, वृक्षाचे वेगवेगळे आघात सोसून उभे राहण्याची धडपड लक्षात येते. खोडाचा बराचसा भाग मऊ, सफेद व हलका असतो. त्यापासून अतिशय टिकाऊ असा दोरखंड बनवतात. काही ठिकाणी जुन्या खोडापासून सूऱ्या व टिकावाच्या मुठी बनवतात. याची पाने हृदयाकृती, थोडे भेंडीच्या पानासारखे असते. दोन्ही बाजू गुळगुळीत असतात. छोट्या गुलाबी फुलांचे गुच्छ झाडावर सगळीकडे दिसतात. पाच पाकळ्यांचे छोटे गुलाबी फुल गव्हाच्या दोन दाण्यांएवढे असते. याचे फळ पाच फुगीर बाजूंनी बनवलेले पोकळ, चक्राकार असते. दोन्ही हातांनी फळ फोडले तर फट् असा आवाज येतो. फुले बारा महिने येतात पण खरा बहर जुलै ते ऑगस्टपासून जानेवारी-फेब्रुवारीपर्यंत असतो. याला क्लायनोव्हिया हे लॅटिन नाव क्लाईनहॉफ नावाच्या डच डॉक्टरवरून मिळाले, कारण हा डॉक्टर उदार व आतिथ्यशील होता, तसेच हे झाडही वेगवेगळ्या नेच्यांच्या, हिरवळीच्या जाती, साप, सरडे, पाली, मुंग्या व पोपट यांना आसरा देत असल्यामुळे हे विशेषनाम याला मिळाले असणार. मेकॉंग नदीकिनारी, मलाया बेट, जावा, सुमात्रा, श्रीलंका, पूर्व आफ्रिका व ऑस्ट्रेलियामध्ये याचे बरेच वृक्ष आहेत. साल व पाने यांचा काढा त्या देशांत उवा मारण्यासाठी त्याचा वापर केला जातो. कोवळी पाने फिलिपाईन्समध्ये भाजीसाठी वापरली जातात.
१९६८ हिवाळी ऑलिंपिक
यजमान शहर
ह्या स्पर्धेसाठी आल्प्स पर्वतरांगेमधील ग्रेनोबल शहराची निवड १९६४ साली करण्यात आली. कॅनडामधील कॅल्गारी, फिनलंडमधील लाह्टी, जपानमधील सप्पोरो, अमेरिकेमधील लेक प्लॅसिड व नॉर्वेमधील ओस्लो ही शहरे देखील यजमानपदासाठी उत्सुक होती.
सहभागी देश
खालील ३७ देश ह्या स्पर्धेमध्ये सहभागी झाले होते. पूर्व व पश्चिम जर्मनी देशांनी ह्या स्पर्धेत प्रथमच वेगवेगळा भाग घेतला.
बाह्य दुवे
वर्ग:हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा वर्ग:फ्रान्समधील खेळ हि वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
पुबुदु दस्सानायके
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
परळ रेल्वे स्थानक
परळ रेल्वे स्थानक भारताच्या मुंबई शहरातील रेल्वेस्थानक आहे. मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य मार्गावर असलेले हे स्थानक पश्चिम मार्गाच्या प्रभादेवी स्थानकाशी पादचारी पुलाने जोडलेले आहे. परळ रेल्वे स्थानकाच्या पूर्वेला मुंबई महानगरपालिकेचे राजा एडवर्ड स्मारक रुग्णालय स्थित आहे.येथे अत्यंत वाजवी भावात अत्यंत आवश्यक सर्व प्रकारची रुग्णसेवा उपलब्ध केली जाते. विशेषतः गरीब तसेच मध्यमवर्गीय लोकांना त्याचा फार फायदा होतो. अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि यंत्रसामुग्री असल्यामुळे निष्णात डॉक्टरांच्या साहाय्याने कठीणात कठीण अश्या शस्त्रक्रियासुद्धा येथे विनासायास यशस्वीरीत्या पार पाडल्या जातात.येथे डॉक्टरांसाठी अद्ययावत शैक्षणिककेंद्र सुद्धा आहे आणि वसतिगृहाची सोय उपलब्ध आहे. वरील रुग्णालयाच्या अगदी विरुद्ध दिशेला थोड्याच अंतरावर टाटा समूहाचे टाटा कर्करोग चिकित्सा रुग्णालय आहे. देशभरातील अनेक ठिकाणांहून येथे रुग्ण येतात व त्यांना अत्यंत किफायतशीर दरात येथे वैद्यकीय सेवा उपलब्ध केली जाते. काही ठिकाणी काही धर्मादाय संस्था रुग्णनातेवाईकांचीसुद्धा फारच माफक दरात राहण्याची व जेवणाची व्यवस्था करतात.
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००९-१०
ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट संघाने ७ एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी ऑक्टोबर २५ इ.स. २००९ ते नोव्हेंबर ११ इ.स. २००९ असा भारताचा दौरा केला. रिकी पॉंटिंगच्या नेतृत्वाखाली ऑस्ट्रेलियाने ही मालिका ४-२ अशी जिंकली.
ऑस्ट्रेलियाने वडोदरा येथील पहिला सामना जिंकुन मालिकेचा चांगला शुभारंभ केला, पण पुढिल दोन सामने भारताने मोठ्या फरकाने जिंकुन आपली चुणुक दाखवून दिली. विष्व विजेत्या ऑस्ट्रेलियाने मग पुढील तीन सामने जिंकुन मालिका ४-२ अशी खिशात घातली. नवी मुंबई येथील शेवटचा सामना जिंकुन मालिकेत बरोबरीत सोडवण्याचे मनसुबे पावसामुळे पूर्ण होऊ शकले नाहीत.
सा - सामने, पा - पाळी, ना - नाबाद, धा - धावा, स - सर्वोच्य, सरा - सरासरी, चे - चेंडू, धाग - धावगती
संदर्भ - क्रिकइंन्फो
सा - सामने, ष - षटके, नि - निर्धाव षटके, ब - बळी, स - सर्वोत्तम, सरा - सरासरी (धावा/बळी), कि - किफायती दर (धावा/षटके), ग - बळीगती (ब/चेंडू)
संदर्भ व नोंदी
२००९ ऑस्ट्रेलिया भारत
जून २२
बाह्य दुवे
जून २० - जून २१ - जून २२ - जून २३ - जून २४ (जून महिना)
मातो ग्रोसो दो सुल
मातो ग्रोसो दो सुल (दक्षिण मातो ग्रोसो) हे ब्राझिल देशाचे एक राज्य आहे. काम्पो ग्रांदे ही मातो ग्रोसो दो सुल राज्याची राजधानी आहे.
वर्ग:ब्राझीलची राज्ये
तांभा
तांभा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
आयोवा सिटी
बाह्य दुवे
वर्ग:आयोवामधील शहरे वर्ग:जॉन्सन काउंटी (आयोवा)
शिंदेवाडी (जावळी)
शिंदेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
चंद्नेश्वर (पक्षी)
चंद्नेश्वर, चंद्रया ढोक, पिशव्या ढोक,मोठा कामऱ्या, बुज्या, हवासन, काळा शराटी, भारवेल  (इंग्लिश:Adjutant stork) हा एक पक्षी आहे. मध्यम आकाराच्या कोंबडीएवढा हा दिसायला असतो.त्याची चोच काेरलच्या चोचीप्रमाणे बाकदार असते.खांद्यावर ठळक पांढरा डाग असतो.याचे पाय विटकरी रंगाचे असतात.त्याच्या डोक्यावर कोणत्याही प्रकारची पिसे नसतात.डोक्यावे तिकोनी आकाराचा किरमिजी चामखीळवजा तुरा असतो.यामध्ये नर-मादी दिसायला सारखे असतात.चंद्नेश्वर पाकिस्तान, गुजरात, राजस्थान,व ब्रम्हदेश या देशात जास्त आढळतात.चंद्नेश्वर नद्या,सरोवरे,दलदली,आणि भातशेती या ठिकाणी आढळतात.
संदर्भ
पक्षीकोश
लेखक: मारुती चितमपल्ली
वर्ग:पक्षी
वेंगायिल कुन्हीरामन नयनार
वेंगायिल कुन्हीरामन नयनार (इ.स. १८६१:मलबार जिल्हा, केरळ, भारत - नोव्हेंबर १४, इ.स. १९१४:मलबार जिल्हा, केरळ, भारत) हे मलयाळम भाषेतील लेखक होताृे.
वर्ग:मल्याळम लेखक वर्ग:इ.स. १८६१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९१४ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रामचंद्र गुहा
रामचंद्र गुहा ( २९ एप्रिल, १९५८) हे एक भारतीय इतिहासकार व लेखक आहेत. त्यांनी पर्यावरणावर, सामाजिक, राजकीय व समकालीन विषयांवर आणि क्रिकेटच्या इतिहासावर लेखन केले आहे. द टेलिग्राफ आणि हिंदुस्तान टाइम्ससाठीही ते एक स्तंभलेखक आहेत. विविध शैक्षणिक जर्नल्समध्ये त्यांनी नियमित योगदान दिले आहे, द चरावेन आणि आऊटलुक मासिकांकरिताही लिहिले आहे. सन २०११-१२ साली त्यांनी लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स ॲन्ड पॉलिटिकल सायन्स (एलएसई), फिलिप रिपोर्टर चेअर इन हिस्ट्री ॲन्ड इंटरनॅशनल अफेअर्स येथे भेट दिली. त्यांचे सर्वात आधीचे पुस्तक 'गांधी बिफोर इंडिया' (२०१३), मोहनदास गांधींच्या एका नियोजित दोन खंडांच्या जीवनचरित्राचा पहिला भाग आहे. त्यांच्या कामाच्या मोठ्या क्षेत्रामुळे त्यांना एक विस्तृत शृंखलेला झाकण्याची संधी मिळाली. आणि त्यांच्या अनेक बुद्धिमत्तापूर्ण अंतर्दृष्टीमुळे त्यांनी त्यांच्या रूपात भारतीय ऐतिहासिक अभ्यासाचे स्वतंत्र व्यक्तिमत्त्व निर्माण केले आहे, आणि म्हणूनच रामचंद्र गुहांची विसाव्या शतकातील प्रमुख इतिहासकारांपैकी एक म्हणून गणना केली रामचंद्र गुहा फेमस इतिहासकार आहेत
सुरुवातीचे जीवन आणि शिक्षण
रामचंद्र गुहा यांचा जन्म २९ एप्रिल १९५८ रोजी उत्तरप्रदेशच्या देहरादून (सध्या उत्तराखंड) येथे झाला. त्यांचे वडील रामदास गुहा वन संशोधन संस्थेत संचालक होते आणि त्यांची आई उच्च माध्यमिक शाळेत शिक्षिका होती. रामचंद्र गुहांना त्यांना डेहराडूनच्या शाळेत घातले होते. तेथे 'द डून स्कूल वीकली'मध्ये ते लिहीत. १९७७ मध्ये त्यांनी दिल्लीच्या सेंट स्टीफन्स कॉलेजमधून बॅचलर इन इकॉनॉमिक्स ही पदवी प्राप्त केली आणि दिल्ली स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समधून मास्टर ऑफ इकॉनॉमिक्स पदवी घेतली. त्यानंतर त्यांनी इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट कलकत्ता येथे नोंदणी केली. तेथे त्यांनी उत्तराखंडमधील फंक्शनल सामाजिक इतिहास, चिपको आंदोलनावर लक्ष केंद्रित करून पीएचडीशी समतुल्य असा फेलोशिप कार्यक्रम केला. त्यावेळी लिहिलेला प्रबंध नंतर अनक्विट वूड्स म्हणून प्रकाशित झाला.
कारकीर्द
इ.स. १९८५ आणि २००० दरम्यान रामचंद्र गुहा यांनी भारतातील, युरोपातील आणि उत्तर अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, बर्कले, येल विद्यापीठ, स्टॅनफोर्ड विद्यापीठ आदी अनेक विद्यापीठांत शिकवले. आॅस्लो विद्यापीठात २००८ साली अर्ने नास अध्यासनात आणि नंतर इंडियन इंस्टिट्यूट आॅफ सायन्समध्ये शिकवले. या कालावधीत, ते जर्मनीतील विसेन्सचाफ्सकोल्लेग झु बर्लिनचे (१९९४-९५) एक सहकारी सुद्धा होते.
इ.स. २०११-१२ मध्ये, गुहांना लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समध्ये इंटरनॅशनल अफेअर्स ॲन्ड हिस्ट्रीच्या फिलिप रोमन अध्यासनावर नेमले. त्यांच्या अगोदर त्या पदावर नील फर्ग्युसन (Niall Ferguson) होते.
पुस्तके
गुहा यांनी नोव्हेंबर २०१२ मध्ये 'पेट्रीएट्स एंड पार्टिसन्स' नावाच्या निबंधांचा संग्रह सुद्धा प्रकाशित केला.
बूकर टी. वॉशिंग्टन
बूकर टॅलियाफेरो वॉशिंग्टन (एप्रिल ५, इ.स. १८५६ - नोव्हेंबर १४, इ.स. १९१५) हा अमेरिकन शिक्षणतज्ज्ञ, लेखक व अमेरिकेतील श्यामवर्णीय समाजाचा नेता होता.
वॉशिंग्टन, बूकर टी. वॉशिंग्टन, बूकर टी. वॉशिंग्टन, बूकर टी.
रामचंद्र गुहा
पुस्तके
ऑक्टोबर २०१३ मध्ये, त्यांनी 'गांधी बिफोर इंडिया' (गांधी अगोदरचा भारत) पुस्तक प्रकाशित केले, या महात्मा गांधी यांच्या चरित्राच्या नियोजित दोन-खंडातील पहिला भागात, जे की त्यांच्या बालपणापासून ते दक्षिण आफ्रिकेतील दोन दशकांपर्यंतच्या जीवनाचे वर्णन करते.
डेमोक्रॅट्स अँड डिसीन्टर्स या शीर्षकाखाली त्यांनी आणखी एक निबंध संग्रह सप्टेंबर २०१६ मध्ये प्रसिद्ध केला. गुहा यांनी क्रिकेट, पर्यावरण, राजकारण, इतिहास इत्यादी विषयांवर विविध पुस्तके लिहिली आहेत.
क्रिकेट
गुहा यांनी पत्रकार आणि इतिहासकार या नात्याने दोन्हींत क्रिकेटवर व्यापक स्वरूपात लेखन केले आहे. भारतीय क्रिकेटच्या सामाजिक इतिहासात त्यांचे संशोधन 'ए कॉर्नर ऑफ अ परदेशी फील्ड: द इंडियन हिस्ट्री ऑफ अ ब्रिटीश स्पोर्ट' हे २००२ मध्ये त्यांनी केलेले काम आहे.
ब्रिटीश राजवटीच्या काळात भारताच्या क्रिकेटपासून ते देशाच्या आवडीचे मनोरंजन म्हणून समकालीन भारतातील स्थितीत भारताच्या क्रिकेट विकासाचे कार्य चार्ट.
जुलै २०१७ मध्ये, वैयक्तिक कारणाचा उल्लेख करून गुहा यांनी भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ (बीसीसीआय) पद सोडले.
वैयक्तिक जीवन
गुहा यांनी ग्राफिक डिझायनर सुजाता केशवन यांच्याशी विवाह केला आहे आणि त्यांना दोन मुले आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म वर्ग:भारतीय इतिहाससंशोधक वर्ग:भारतीय लेखक वर्ग:भारतीय क्रिकेट वर्ग:तमिळ व्यक्ती वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते वर्ग:इंग्लिश भाषी भारतीय लेखक
मिनास जेराईस
मिनास जेराईस हे ब्राझिल देशातील दुसरे सर्वाधिक लोकसंख्येचे राज्य आहे. बेलो होरिझोन्ते ही मिनास जेराईस राज्याची राजधानी आहे.
वर्ग:ब्राझीलची राज्ये
दिलीप बर्वे
दिलीप बर्वे हे एक मराठी लेखक आहेत. त्यांनी बालवाचकांसाठी अनेक थोरामोठ्यांची चरित्रे लिहिली आहेत. याशिवाय त्यांनी काही कादंबऱ्याही लिहिल्या आहेत. ही सर्व पुस्तके दिलीपराज प्रकाशनाने छापून प्रसिद्ध केली आहेत.
पुस्तके
वर्ग:मराठी लेखक
दोनवाडे
दोनवाडे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील नाशिक तालुक्यातील एक गाव आहे.
डांगुर्ले
डांगुर्ले हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
दोनवाडे
हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सीअसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १०५० मि.मी.पर्यंत असते.
डांगुर्ले
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
दोनवाडे
संदर्भ
वर्ग:नाशिक तालुक्यातील गावे वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
कोंदोळी
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
निळू दामले
निळू दामले हे मराठी भाषेतील एक लेखक, पत्रकार तसेच आंतरराष्ट्रीय सामाजिक निरीक्षक व समीक्षक आहेत. त्यांनी अफगाणिस्तानी तसेच भारतीय मुसलमानांबद्दल लिहिले आहे.
परिचय
निळू दामले यांनी १९६८ पासून मराठीत लिहायला सुरुवात केली. अनंतराव भालेराव ह्यांच्या मराठवाडा दैनिकातून आणि श्री ग माजगावकर यांच्या साप्ताहिक 'माणूस'मधून निळू दामले ह्यांच्या पत्रकारितेचा प्रारंभ झाला. त्यांनी काही काळ मुंबईत कामगार नेते जॉर्ज फर्नांडिस ह्यांचे सचिव म्हणून काम केले. अशोक शहाणे यांच्या सोबतीने दामले यांनी दिनांक ह्या साप्ताहिकाचे संपादन केले. त्याबरोबरच दामले ह्यांनी माणूस, महाराष्ट्र टाइम्स, लोकप्रभा, किर्लोस्कर, मनोहर अशा नियतकालिकांतून लिखाण केले आहे. मराठी नियतकालिकांसोबतच त्यांनी धर्मयुग, दिनमान ह्यांसारख्या हिंदी नियतकालिकातही लेखन केले. महाराष्ट्रातल्या विद्यापीठांतून त्यांनी पत्रकारिता आणि संवाद या विषयांवर अभ्यागत प्राध्यापक म्हणून अध्यापन केले आहे.
माहितीपट
निळू दामले यांनी मुंबईतील डेढ गल्ली येथे पहाटे चार वाजता भरणाऱ्या चप्पल आणि बुटांच्या बाजाराविषयी डेढ (दीड) गल्ली हा माहितीपट तयार केला आहे. याशिवाय त्यांनी गणेश-विसर्जन, शीला चिटणीस यांची झुंज, लक्ष्मीज् स्टोरी असे विविध माहितीपटही बनवले आहेत..
बाह्य दुवे
दामले, निळू दामले, निळू
साळगारा बुद्रुक
साळगारा बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील मुखेड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत.
संदर्भ
वर्ग:मुखेड तालुक्यातील गावे वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
ताणापूर
ताणापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
लस
रोगप्रतिकार शक्ती वाढवण्यासाठी दिल्या जाणाऱ्या जैविक पदार्थास लस असे म्हणतात.
लस दिल्याने एखाद्या रोगाच्या जिवाणूपासून बचाव होऊ शकतो.
खेर्डी
वर्ग:चिपळूण तालुक्यातील गावे
लस
बाह्य दुवा
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
कुपटा
कुपटा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील मानोरा तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
संदर्भ
वर्ग:मानोरा तालुक्यातील गावे वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
लोअर परळ रेल्वे स्थानक
लोअर परळ हे मुंबई शहराच्या परळ भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. लोअर परळ स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित आहे. या भागात १९८० च्या दशकापर्यंत अनेक कापडाच्या गिरण्या होत्या. त्या बंद पडल्यावर तेथे आता अलिशान गगनचुंबी इमारतींची रचना झाली आहे. यात महागडी घरे, दुकाने, हॉटेल आणि पब आहेत.
भुजंगप्रयात (वृत्त)
हे वृत्त मराठीत मोठ्या प्रमाणात वापरले गेले आहे. समर्थ रामदासस्वामींचे मनाचे श्लोक याच वृतात आहेत.
उर्दू काव्यातही हे वृत्त खूप लोकप्रिय आहे. याचे उर्दू काव्यातील नाव- मुतकारिब मुसम्मन सालिम बहर असे आहे. (बहर या शब्दाचा उच्चार बेहेर असा होतो, म्हणजे अहमदचा जसा अहेमद तसा. बहर म्हणजे वृत्त )
ल म्हणजे लघु अक्षर आणि गा म्हणजे गुरू अक्षर. लघु अक्षराची १ मात्रा आणि गुरू अक्षराच्या २ मात्रा.
उर्दू छंदशास्त्रात याचे गण खालीलप्रमाणे
फऊलुन फऊलुन फऊलुन फऊलुन फऊलुन फऊलुन फऊलुन फऊलुन
उदाहरणे:
१) मनोगतवरील प्रवासी महाशयांची 'तुलाही मलाही' ही गझल या वृत्तात आहे.
कशी को । ण जाणे । अकस्मा ।त लाट कशी कोण जाणे अकस्मात लाट दुभंगून जाई तुलाही मलाही कधी भेट होई? अता राहवेना प्रवासी जराही, तुलाही मलाही - प्रवासी महाशय
( मात्रा नीट समजण्यासाठी पहिली ओळ खंड पाडून दाखवली आहे)
२)
पहाटे पहाटे मला जाग आली तुझी रेशमाची मिठी सैल झाली -सुरेश भट
३)    गज़ल उसने छेडी मुझे साज़ देना    जरा उम्रे-रफ्ता को आवाज़ देना                    सफी लखनवी ४) अता राहिलो मी जरासा जरासा उरावा जसा मंद अंती उसासा गडे सांग हा घाव आहे कुणाचा तुझा चेहरा वाटतो पाहिलासा ---सुरेश भट
टीप :- माधव ज्युलियनांच्या छंदशास्त्र पद्धतीनुसार लगा पद्धतीने वृत्त चटकन समजते, असा समज आहे. त्यामुळे त्याप्रमाणे येथे दिले आहे. य य य य असे दिलेले नाही. यरतनभजसम प्रमाणे ही वृत्ते लक्षात ठेवता येतात.
उर्दू छंदशास्त्र
आपल्याकडे भुजंगप्रयात कसे वापरले जाते ते पाहिले. आता जरा उर्दू छंदशास्त्रावर चर्चा करू. गज़ल लेखन करणाऱ्यांसाठी याचा विशेष उपयोग होणार आहे.
मूळ गणांत( सालिम बहरमध्ये) जेव्हा काही विकृती निर्माण होते, तेव्हा त्यापासून काही, तेच गुणधर्म असलेले पण अंशात्मक भेद असलेले गण निर्माण होतात. त्याला ज़िहाफ असे म्हणतात. ज़िहाफ म्हणजे उणीव, कमतरता, मुळापासून अलग झालेले. उर्दू छंदशास्त्रात मूळ १० गण आहेत. त्यांच्यापासून १९ मूळ वृत्ते (सालिम बहर) निर्माण झाली आहेत. ज़िहाफमुळे निर्माण झालेले गण अनेक आहेत.
भुजंगप्रयात उर्फ बहर-ए- मुतकारिब
सालिम बहर -  लगागा ! लगागा ! लगागा ! लगागा
ज़िहाफमुळे होणारे या बहरचे उपछंद पुढीलप्रमाणे-
१) लगागा ! लगागा ! लगागा ! लगागाल
२)लगागा ! लगागा ! लगागा ! लगाल
३)लगागा ! लगागा ! लगागा ! लगा
उदाहरण : कधी मी असा अन् कधी मी तसा कळेना मलाही असा मी कसा? कुठे चालली वाट ही एकटी कुणाचाच नाही कुठे ही ठसा... - प्रदीप कुळकर्णी
४) लगागा ! लगागा ! गागा ! लगागा
५) गागा ! गागा ! गागा ! गागा
६) लगा ! लगागा! लगा ! लगागा
७) गाल! लगागा ! गाल ! लगाल
८) गाल ! लगागा ! गाल ! लगा
९) लगाल! ललगा ! लगाल ! ललगा
१०) लगाल ! गागा ! लगाल ! गागा  उदाहरण :    खुशी न गम की, न गम खुशीका    अजीब आलम है जिंदगी का    चिराग-ए-अफसुर्दी-ए-मोहब्बत    न बुझ रहा है न जल रहा है              - शकील बदायुनी
११) लगा ! लगागा ! लगा ! लगागा ! लगा ! लगागा    उदाहरण :      कुणा कळेना कुणा दिसेना घरात माझ्या      तुझा परी चेहरा हसे या मनात माझ्या      उगीच का कारणाविना का वसंत आला      अता तरी वेचण्या फुले ये वनात माझ्या                        - अनिल पाटील
१२) लगालगागा ! लगालगागा ! लगालगागा ! लगालगागा   उदाहरण :    किती क्षणांचे असह्य ओझे, निमूट खांद्यावरून न्यावे    कुणी दिली ही अनाम शिक्षा, रिते किती माप मी भरावे                                      शांता शेळके
बाह्य दुवे
भुजंगप्रयात
वर्ग:वृत्त वर्ग:अक्षरगणवृत्त
मना सज्जना तू कडेनेच जावे, न होऊन कोणासही दुखवावे| कुणी दुष्ट लावील अंगास हात, तरी दाखवावा भुजंगप्रयात||
पारा (ब्राझील)
पारा हे ब्राझील देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात मोठे राज्य आहे. बेलेम ही पारा राज्याची राजधानी आहे.
वर्ग:ब्राझीलची राज्ये
प्रफुल्ला डहाणूकर
प्रफुल्ला दिलीप डहाणूकर, माहेरच्या प्रफुल्ला सुब्राय जोशी, (जन्म : बांदोडा-गोवा, १ जानेवारी, इ.स. १९३४; - मुंबई, १ मार्च, इ.स. २०१४ ) या एक मराठी चित्रकार होत्या. बॉम्बे आर्ट सोसायटी, आर्ट सोसायटी ऑफ इंडिया, आर्टिस्ट्‍स सेंटर, जहांगीर आर्ट गॅलरी, नॅशनल गॅलरी ऑफ मॉडर्न आर्ट, गोवा कला अकादमी आदी अनेक कलासंस्थांच्या त्या अध्वर्यू होत्या.
प्रफुल्लाबाईंचे वडील सुब्राय अनंत जोशी, यांचा वाहतुकीचा व वाहनांचा व्यवसाय होता. प्रफुल्ला पाच वर्षांची असतानाच त्यांचे कुटुंब मुंबईत आले. प्रफुल्लाचे शालेय शिक्षण मुंबईतच झाले. शाळेच्या मासिकासाठी तिने काढलेली चित्रे बघून वडिलांनी तिला कलाशिक्षणासाठी ’जे.जे.स्कूल ऑफ आर्ट’मध्ये दाखल केले.
इ.स. १९५५मध्ये जेजेमधून सुवर्णपदक मिळवून कलापदवीधर झाल्यानंतर प्रफुल्ला जोशी चित्रकलेच्या अधिक शिक्षणासाठी फ्रान्स सरकारची शिष्यवृत्ती मिळवून इ.स. १९६१मध्ये पॅरिसला गेल्या, आणि शिक्षण पूर्ण करून परत भारतात आल्या. त्या भित्तिचित्रांमध्ये खास प्रवीण होत्या. भारतामध्ये अशा चित्रांसाठी त्यांनीच पहिल्यांदा रोलरचा वापर सुरू केला.
संदर्भ आणि नोंदी
(अपूर्ण)
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू वर्ग:मराठी चित्रकार
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील वॉटर पोलो - पुरुष
Preliminary round
All times are China Standard Time (UTC+8)
Final Rankings
वर्ग:२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक
देवप्रिया
देवप्रिया हे मराठी भाषेत फार मोठ्या प्रमाणात वापरले गेलेले वृत्त आहे. हे नावही श्री. माधव ज्युलियन यांनी दिलेले आहे. या अक्षरगणवृत्ताचे मात्रांच्या हिशोबात ७-७-७-५ असे उपभाग आहेत. 'विबुधप्रिया' या शंकराचार्य, मोरोपंत आदी कवींनी हाताळलेल्या छंदातही सप्तमात्रिक उपभाग असल्यामुळे त्या छंदाला जवळचे असे 'देवप्रिया' हे नाव या छंदाला माधवराव पटवर्धन यांनी दिले. जगन्नाथ प्रसाद 'भानु' यांच्या छन्द: प्रभाकर या हिंदी ग्रंथांत या वृत्ताचा उल्लेख 'सीता' या नावाने केला आहे.
याचा लघुगुरू आणि मात्रांचा क्रम असा आहे :
मूळ उर्दू बहरचे नाव - रमल मुतदारिकुल आखिर सालिम मुरक्कब मुसम्मन' असे असून बहर-ए-रमलचे हे उपवृत्त समजले जाते.
रमलच्या शेवटच्या खंडात गा-ल-गा-गा वजनाऐवजी गा-ल-गा हे वजन घेतल्यास देवप्रिया होते.
खंड- ४, मात्रा २६ ( ७/७/७/५)
मराठी भाषेत या वृत्तात चपखल बसणाऱ्या शब्दांचा फार मोठा खजिना आहे. प्रत्येक वृत्त प्रत्येक भाषेत चालतेच असे नाही.
उदाहरणार्थ, उर्दूतील हलन्त लघु असणारी वृत्ते मराठीत वापरता येत नाहीत. कारण आपल्याकडे ती पद्धत नाही. आपण शेवटचे अक्षर हे गुरूच मानतो. आटापिटा करून वापरल्यास ती शोभत नाहीत.
देवप्रियाची काही उदाहरणे
२)     दाटलेल्या हुंदक्याला दाबणे नाही बरे    आसवांना पापण्यांनी रोखणे नाही बरे...                    --- सुभाषचंद्र आपटे
काही इतर लोकप्रिय गीते
१) शुक्रतारा मंदवारा चांदणे पाण्यातुनी
३) चांदणे शिंपित जाशी चालता तू चंचले
बाह्य दुवे
मनोगतावरील माहिती
पेब्लाची लढाई
पेब्लाची लढाई फ्रांस आणि मेक्सिकोमध्ये ५ मे, इ.स. १८६२ रोजी झालेली लढाई होती. मेक्सिको सिटीवर चालून येणाऱ्या फ्रेंच सैन्याला काही काळाकरता थोपवून धरण्यात मेक्सिकन सैन्याला या लढाईमुळे यश मिळाले. पेब्ला शहराजवळ झालेल्या या लढाईत मेक्सिकोचे ८७ तर फ्रांसचे ४९१ सैनिक मृत्यू पावले तर दोन्हीकडील शेकडो सैनिक जखमी झाले.
इतर ठिकाणी मेक्सिकन सैन्याने सपाटून मार खाल्ला तरीही या लढाईमध्ये आपल्यापेक्षा बलाढ्य फ्रेंच सैन्याला हरविल्यामुळे मेक्सिकन सैन्याला हुरूप आला. फ्रांसला मेक्सिकोमधून हुसकावून लावल्यानंतर ५ मेचा दिवस मेक्सिकोमध्ये सिंको दि मायो या नावाने साजरा केला जातो.
वर्ग:मेक्सिकोचा इतिहास वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास वर्ग:इ.स. १८६२
देहनोळी
देहनोळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते.
संदर्भ
वर्ग:मुरबाड तालुक्यातील गावे वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
रियो टिंटो
रिओ टिंटो (इंग्रजी:Rio Tinto) एक जगातील बहुराष्ट्रीय खनिज उत्खनन कंपनी आहे. विवेक तुळपुळे (इंग्रजी:Vivek Tulpule) नावाचे एक मराठी अर्थतज्ज्ञ या खनिज कंपनीचे प्रमुख अर्थ सल्लागार आहेत.
बाह्य दुवे
वर्ग:बहुराष्ट्रीय व्यापारी संस्था
गणेश हरी खरे
गणेश हरी खरे ‍‌‍‍‍‍‍‍‍‍(जन्म : १० जानेवारी १९०१; - ५ जून १९८५) हे महाराष्ट्रातील इतिहाससंशोधक होते. पुण्यातील भारत इतिहास संशोधक मंडळ येथे ते क्यूरेटर, चिटणीस व नंतर अध्यक्ष म्हणून कार्यरत होते. दक्षिणेचा मध्ययुगीन इतिहास, शिवकालीन महाराष्ट्र, महाराष्ट्रातील दैवते, मूर्तिविज्ञान इ. विषयांवर त्यांनी संशोधनपर स्वरूपाचे विपुल लेखन केले आहे. तसेच मराठी, फार्सी इत्यादी भाषांतील ऐतिहासिक काळातील कागदपत्रांची संपादनेही केली आहेत. संशोधकाचा मित्र, मूर्तिविज्ञान, महाराष्ट्राची चार दैवते इ. त्यांची पुस्तके प्रसिद्ध आहेत.
आयुष्यक्रम व कार्य
ग. ह. खरे ह्यांचा जन्म पनवेल इथे झाला. त्यांचे माध्यमिक शिक्षण द्रविड हायस्कूल, वाई येथे झाले. १९२० साली मॅट्रिक झाल्यावर त्यांनी सांगली येथील विलिंग्डन महाविद्यालयात प्रवेश घेतला.
असहकार चळवळीतील सहभाग
महाविद्यालयात शिक्षण घेत असताना पहिल्याच वर्षी महात्मा गांधी ह्यांच्या असहकारितेच्या चळवळीत सहभागी होऊन त्यांनी महाविद्यालयीन शिक्षण सोडले. कोयना धरणामुळे विस्थापित होणाऱ्यांचे पुनर्वसन व्हावे आणि त्यांना योग्य ती भरपाई मिळावी ह्यासाठी खरे ह्यांनी प्रचाराची मोहीम राबवली. परिणामी त्यांचे सहकारी वि. ना. आपटे ह्यांच्यासह खरे ह्यांच्यावर अशांतता माजवत असल्याचा आरोप ठेवण्यात आला आणि असहकारितेच्या तत्त्वाप्रमाणे जामीन द्यायचे नाकारल्याने त्यांना १२ ऑगस्ट १९२२ पासून १ वर्ष बंदिवासाची शिक्षा देण्यात आली.
बंदिवासातून ११ ऑगस्ट १९२३ रोजी सुटका झाल्यावर खरे ह्यांनी सातारा जिल्ह्या काँग्रेसचे एक चिटणीस म्हणून वर्षभर काम केले. १९२४ च्या उत्तरार्धापासून १९२९ च्या प्रारंभापर्यंत साताऱ्याच्या राष्ट्रीय शाळेत शिक्षक म्हणून त्यांनी नोकरी केली.
ह्या काळात खरे ह्यांनी इतिहाससंशोधनासाठी आवश्यक पूर्वतयारी केली. शिलालेखांचे ठसे घेण्याचे काम ते स्वतःच अभ्यास करून शिकले. तसेच त्यांनी ब्राह्मी आणि उर्दू ह्या लिप्यांचेही अध्ययन करून त्या आत्मसात केल्या. त्या लिप्यांतील साहित्य त्यांना वाचता येऊ लागले.
भारत-इतिहास-संशोधक मंडळातील काम
खरे ह्यांनी शिवचरित्रसाहित्य खंड ६ (१९३७), खंड ११ (१९५८), खंड १२ (१९६४), खंड १३ (१९६५) ह्यांचे संपादन केले. तसेच त्यांनी ऐतिहासिक फार्सी साहित्याचे ६ खंड संपादित केले. तसेच त्यांचे इतिहाससंशोधनपर लेखन विविध नियतकालिकांतून प्रकाशित झाले. खरे ह्यांनी विविध ठिकाणी भ्रमंती करून कागदपत्रे व इतर ऐतिहासिक वस्तू ह्यांचा संग्रह करून तो भारत-इतिहास-संशोधक मंडळा ला मिळवून दिला. ह्यात सुमारे २०,००० पोथ्या, ५००० नाणी, १५० चित्रे आणि ३० ताम्रपट व शिलालेख ह्यांचा समावेश आहे. त्यांनी ५०हून अधिक पुस्तके आणि इंग्लश व मराठी ह्या भाषांत मिळून सुमारे ३५० लेख लिहिले आहेत.
बाह्य दुवे
ग.ह.खरे यांचे मराठी विश्वकोशातील‌ लेख
वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म वर्ग:इ.स. १९८५ मधील मृत्यू वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोरघर
मोरघर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
हवामान
हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो.
संदर्भ
वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
पत्रकार
वृत्तपत्रांत नियमितपणे लेखन करणाऱ्या, तसेच बातम्या देणाऱ्या लेखकांना पत्रकार असे म्हणतात. अरुण साधू हे लेखक पत्रकार आहेत. प्र. के. अत्रे हे पत्रकार लेखक होते. प्रमोद नवलकर हे मुंबई शहरात शोध पत्रकारिता करीत असत. पत्रकारांना समाज जीवनात खूप महत्त्वाचे स्थान आहे. ६ जानेवारी हा दिवस मराठी पत्रकारिता दिन म्हणून साजरा केला जातो.
मुक्त पत्रकारिता
मुक्त पत्रकार म्हणून काम करणाऱ्या व्यक्ती या कुठल्याही संस्थेला बांधील नसतात. त्यांना त्यांच्या कामासाठी स्वतःच बाजारपेठ शोधावी लागते. आवश्यक कौशल्य, दृष्टिकोन : या क्षेत्रात काम करू इच्छिणाऱ्या व्यक्तींकडे बहुश्रुतता, विविध विषयांवरील गुणवत्तापूर्ण वाचन, स्वतःचे मत स्पष्ट शब्दात लिहिण्याची क्षमता, एखाद्या घटनेचे विश्लेषण करण्याची क्षमता, प्रसंगी संशोधनात्मक काम करण्याची मनाची तयारी, सामाजिक भान, वेळेचे बंधन पाळण्याची हातोटी, उत्कृष्ट आकलनक्षमता, मातृभाषेबरोबरच इंग्रजी, हिंदी तसेच शक्य तितक्या इतर भाषेचे ज्ञान असणे, वगैरे गोष्टी त्यांना हे काम करण्याच्या दृष्टीने सोयीचे जाते.पत्रकाराला वृत्तपत्र/ प्रकाशन व्यवसायाची आवड व त्याचे थोडेफार ज्ञान असणे, व प्रवास व चौफेर-चौकस बुद्धिमत्ता आणि कष्ट करण्याची मनाची तयारी आवश्यक आहे.
कलहंस
कलहंस (इंग्लिश:Eastern greylag goose) हा एक पक्षी आहे.
ओळख
हा पक्षी मध्यम आकाराच्या पाळीव हंसाएवडा पाळीव हंसाचे कूल मुळात कलहंसापासून हिवाळी पाहुणा व रंग रूपाने व आकाराने धूसर रंगाच्या पाळीव हंसाप्रमाणे दिसतो .शेपटीकडील भाग करडा चोच मांसल गुलाबी असते.
वितरण
ते हिवाळी पाहुणा असतो. (कुठे?) पाकिस्तान ते मणिपूर ,चिलका सरोवर ,ओरिसा या भागात विपुल प्रमाणात आढळतात .मध्य प्रदेशात व महाराष्ट्रात दुर्मिळ .पुढे दक्षिण कडे आढळून येत नाहीत.
निवासस्थाने
नद्या, सरोवरे,धनाची शेती आणि गवती कुरणे
तरोडा (बाभुळगाव)
हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.
कलहंस
संदर्भ
पक्षिकोश लेखकाचे नाव -मारुती चित्तमपल्ली
तरोडा (बाभुळगाव)
संदर्भ
वर्ग:बाभुळगाव तालुक्यातील गावे वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
कलहंस
संदर्भ
वर्ग :पक्षी वर्ग:इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
मालिनी (वृत्त)
मालिनी हे संस्कृत-मराठीत आणि अन्य भारतीय भाषांतील काव्यांत वापरात असलेले अक्षरगणवृत्त आहे. या कविते(काव्या)च्या प्रत्येक कडव्यात चार चरण (ओळी) असून प्रत्येक चरणात १५ अक्षरे असतात. या १५ अक्षरांचे तीनतीनचे गट केले तर न,न,म,य,य, असे गण पडतात. प्रत्येक ओळीतली यती ८व्या अक्षरावर असतो.
ह्या वृत्ताचा लघुगुरू आणि मात्रांचा क्रम असा आहे :
वृत्ताची लक्षणगीते
न न म य य असे हे संघ येतात जेव्हा ॥ प्रतिचरणिहि पंध्रा अक्षरे ही तयाची ॥ हरिहर - चरणांला आपुले हीत याची ॥
मालिनी वृत्तात लिहिलेल्या कविता
जलदहि जलभारे खालती फार येती ॥ (शाकुंतल नाटक - गोविंद बल्लाळ देवल)
कणभर उरलेले रूप माझे उरी घे मधुतर जळवंती हात माझे करी घे तनुभर जमलेली रात्र घेना मिठीला क्षणभर जवळी ये झाकुनी दे दिठीला
बाह्य दुवे
http://www.manogat.com/node/383