cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အနန္တမေတ္တာ၊ ဒွက်
ပရူအစာချူဒွက်
ကလင်ဗဵုကေတ် ပ္ဍဲyoutube.com
ကမ် ၄ ပြကာ
ခဏ်ထ္ၜးစေတနာဂှ်ပၠန် ဗွဲအစောံကာမကဵုဖိုလ် ကမ် ၄ ပြကာ
ပၞောဝ် ၄ ပြကာဂှ်
၂။ ဥပပဇ္ဇဝေဒနဳယကမ်
ကုသိုလ် အကုသိုလ်၊ သတ္တမဇဴစေတနာ မလေပ်က္တဵုဒှ်ကဵု ဖိုလ်ပဋိသန္ဓိ ဖိုလ်ပဝတ္တိပ္ဍဲဘဝမသက္ကုခြာ၊ ပ္ဍဲဒုတိယဘဝဂှ် ဥပပဇ္ဇဝေဒနဳယကမ်မ္ဂးယၟုရ။
၄။ အဟောသိကမ်
အဟောသိကမ်မ္ဂးဂှ် ပထမဇဴစေတနာ ဟွံကဵုဖဵုပ္ဍဲဘဝပစ္စုပ္ပန် ဂတမတ်ဂှ်ကီု၊ သတ္တမဇဴစေတနာဟွံကဵုဖဵု ပ္ဍဲဒုတိယဘဝဂှ်ကီု၊ သ္ပတမ်နူတတိယဘဝတုဲ စဵုကဵုဘဝမကၠိဂွံနိဗ္ဗာန်တေံ စေတနာဇဴဒေါဝ် ၅ တန် ဟွံကဵုဖဵုဂှ်ကီု စေတနာဂမၠိုင်တံဂှ် ဒှ်အာ အဟောသိကမ် သီုဖအိုတ်ရ။  မၠာ်သ္ၚဳရံင်ရ။
သဂါဗတာၚ်၊ တၞံ
ဒတန်
တၞံသဂါဗတာင်ဝွံ တိုန်ဒၟံင် ကၠိုဟ်သၞာံတုဲ ဒှ်တၞံမလေပ်တိုန် ပ္ဍဲဓယံက် ဒၞာဲဍာ်မဍုက်ဍေက်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒေသဂမ္တဴ အလုံမွဲ အာရှ ကေုာံ အမေရိက ရ၊၊ ဍေဟ်မလေပ်တိုန် နကဵုကမဵုတုဲ ရိုဟ်ဍေဟ် ဟွံစောဲဗာန်မောန်တုဲ တံင်ပိုတ်ကေတ် လောဲလောဲဂွံရ၊၊
Share Arena စၚ်ဟီုတွံပါ်ပရအ် ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ်
စၚ်ဟီုတွံပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ် (အလန်ပထမ)
ဒုၚ်စဳရေၚ် အစဳအဇန်ဗလးရုပ် Live
ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် (ကျာ်ကေလာသ)
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ဒှ်လိက်ပရူပရာ ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် ကျာ်ကေလာသ ပ္ဍဲဌာန်ဍုၚ်လၟိုၚ်မဒှ်ရ။ ပရူပရာခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လိက်ပရေၚ်မချူ မတက်တြးပတိတ်လဝ် နူဂကောံဂေါပက ကျာ်ကေလာသတုဲ အခေါၚ်ပိုၚ်ပြဳ တၠမူလေဝ် ဒှ်တဴရ။
အယောပ်၊ တၞံ
လွပ် (Uses) ကေုာံ တဗျဂုဏ်
ရိုဟ်ဍေဟ် ရဟ်သာကတင် သုင်စောဲ ယဲဓရောတ်၊ ယဲဆာံဇွဟ် ကေတ်ရိုဟ်ဇမ္ကဟ် 30-60 ဂြာမ် ပဍုန်သုင်ဍာ်ဂမ္တဴဂွံ၊ ဒဟ်ဂဥုဲဂစာဲကျာ၊ ထိင်ကဵု ယဲဗုင်ဂိ။ တၞးဍေဟ် ကတင်ၜိုဟ်ညောမ် နွံကဵုဂျိသ္ကာတ် သုင်စောဲဇွဟ်ဇမၞော်ဂတုက်ဂတဝ်။ ဍေဟ်ဂစိုတ်ကဵု စၟမြုန်။ ဖျအ်ကဵုအကင်ဂုဟ်။ သရကဍဝ်ဆီတိတ်မ္ဂး ကေတ်တၞးသကဟ် ထၞက်တုဲ ကြဲစုတ် လတူသရ ဍေဟ်ဗစိန်ကဵုမာန်။ ဍေဟ်ဗကဟ်ကဵု သရဖျုန်ကၟတ် သရသမ္အုဲမ္ဂး ကေတ်တၞး ဇမ္ကဟ်ကီု ထၞေက်ကီု ဂွပ်ဗါန်မာန်၊၊ ပဍုန် ကြဴကြာတ်မာန်။ ဍေဟ်ဒှ် ဂဥုဲမာန်သရ။ ပၞေတ်သရ ဒးဝပ်ပြောပ်ကဍဝ်မ္ဂး ဗာန်ဓဝါန် နကဵု တၞးဍေဟ် ဖက်ကဵု အရက်မာန်။ ရိုဟ်ဍေဟ်ကီု သီုတၞးဂှ် ဇၞးအကင်သရကဍဝ်။
အနေင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ပလံင်ဗစိုပ်
အဓိက ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ကွာန်အနေင်ဝွံ ဒှ်ကွဳပၟတ် ကေုာံ ဂၠံင်တိုက်ရ၊၊
အရေဝ်ဂဒိုဟ်
ခါဒှ်ပယျင် တင်ပ္ဍဲဂြိုပ်၊ ခါစိုပ်ဖျာ ဒှ်ကောန်ဂလာ၊၊ (သတ်ကယျောဝ်)
ၚံက်ၚာ် ၚံက်ၚာ် ဒြပ်လကျာ်တအ်၊ ဟာရာဟာရာ ဒြပ်ဒကာတအ်၊၊
ပံက်တြင်ဂတဵု လဒဵုတြင်ပသဲ၊ ယာတ်ဍောတ်မွဲ စဲဟွံကဟ်၊၊
ဗာ်ဖၠာ် ဆီဇွောဝ် ဆုင်မောဝ် စဍာတ်၊၊
ဗအ်တိုန် ပ္ဍဲက္ဍဟ် ဂြင်ဒှ် ပ္ဍဲဇိုင်၊၊
မဂဳမွဲ ပတၠကောန်စှ်၊ ဗၟဴတှ်ကဵုဇိုင်၊၊
သ္ၚိတိုက်ပိထပ် ကၟုဲကၠုင် ဒးအပ်၊၊
ဂဇအ်ဆု ဒးဒုန်၊၊
ဟတာင်ပူရေတ် ဟကေတ်ပူဒေါဝ် လ္ၚောဝ်တုဲၜိုတ်၊၊
ခၞိၚ် မြတ်စောထီး၊ ကျာ်သာန်လာန်
လိက်ခၞိင်ကျာ်သာန်လာန်
(၁) သက္ကရာ ၁၂၁၆ ဂတုစဲ ၁၅ မံက် သောန်ခၞိင် ကျာ်သာန်လာန် လျိုင်သၠုဲ ၆၀၀ ပါင်ခၞိင် ၜါဟတ် ပန်ၝောံတဲ
သက္ကရာဇ်
စၟတ်သမ္တီသၞာံ ရောမ မလုပ်သီဍုင် (Dating from Roman conquest)
ပ္ဍဲဍုင် Decapolis ကေုာံ ဍုင် Syriaဂမၠိုင်၊ ဍုင်ပလေတ်သတာင် (Palestine) စကာကၠုင် သၞာံပေါမ်ပေယာန် (Pompeian era) မဒှ်သၞာံ မစရိုဟ် နူကဵုရောမ မလုပ်သီဍုင်ပေါမ်ပေယာန် ပ္ဍဲဘဳစဳ ၆၃ တေအ်ရ၊၊
လၟေင်သံဝစ္ဆရ် ကဵုသက္ကရာဇ်ဍုင်
သ္ၚိအင် သၞာံသံဝစ္ဆရ် ကဵု သက္ကရာဇ်ဍုင်ဂမၠိုင်
နဲကဲတဵုလွဳတၞံသတ်လၚ်္ကာ
လိက်အုပ်ဝွံမၞုံယၟု − (နဲကဲတဵုလွဳတၞံသတ်လၚ်္ကာ)
တဵုလၚ်္ကာဟီုဂှ်ဂတာပ်အခေတ်ကွေံကွေံရပ္ဍဲတ္ၚဲဏံ၊
မာတိကာဂမၠိုၚ်
(၃) ။ နဲကဲကဵုဍာ်
(၉) ။ နဲကဲသွံတၞံသွံကၞာၚ်ဗီုဂတာပ်အခေတ်
အိဒ်ဒူဝါဒ်-ဟေန်ရဳ အာဝှရိလ် (Édouard-Henri Avril)
အိဒ်ဒူဝါဒ်-ဟေန်ရဳ အာဝှရိလ် (Édouard-Henri Avril)  (၂၁ မေ ၁၈၄၉ – ၂၈ ဂျူလာင် ၁၉၂၈) ဝွံ ဒှ်အစာပါန်ခဳ ပြင်သေတ် ကေုာံ ညးမဂယိုင်လမျီု နကဵု ပါန်ကွတ်မွဲတၠရ။ နကဵု မုတ်ယၟု(pseudonym) ပေါလ် အာဝှရိလ် (Paul Avril) ဂှ် ညးတေအ် ဓဇက်ရုပ် ထ္ၜးဗီု လိက်ပတ်လိင်ကာမ (erotic literature)။ ကမၠောန်ဓဇက်ရုပ် ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ညး ပံင်တောဲ ကု မၞိဟ်ဓဇက်ရုပ် မပ္တံကဵု Octave Uzanne, Henry Spencer Ashbee ကေုာံ Friedrich Karl Forberg တအ်ရ။
တောင်ပိုင်းရွာ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဒဵုစိင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၁၆၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၀၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၂၃၇၃ တၠရ။
ပါန်လှ၊ နာဲ
လ္ၚတ်ပညာ ကေုာံ ပအစာ ပ္ဍဲဍုင်မ္ၚး
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၈ တိုန်စိုပ်လဝ် ပေါဲလှာဲလညာတ်ဍုင်ဂမၠိုင် တက္ကသိုလ် Harvard ဗၞတ်ပိဂိတုတုဲ ဂေတ်ထောအ် ဂၠးတိမွဲဗ္ဂေတ်ရ။ သၞာံ ၁၉၆၇ ဂှ်လေဝ် အာစိုပ် ဍုင်ကြုက်တုဲ လ္ၚတ်လဝ်ဝင်ဂမၠိုင် နဒဒှ်ညးလုပ်ဂကောံ သုတေသနတြေံတြဟ်မွဲရ။ စနူသၞာံ ၁၉၈၆ ဂိတုဂျောန် ၁ ဂှ် ဇူထောအ် နူကမၠောန်ရ။ ဒုင်ကာ တာလျိုင်ဍုင်မိတိမ ပွိုင်(၄၀)သၞာံပြင်ရ။
တ္ၚဲအစာ ဂၠးကဝ်
ဗီုမကၠောန် သဘင်
နမကၠောန် တ္ၚဲအစာ ဂၠးကဝ်တုဲ နကဵုယူနေစ်သကဝ် ကေုာံ ဂကောံပရေင်ပညာဂၠးကဝ် (Education International - EI) ကၠောန်ဗဒှ် တင်ဆဝ်မ္ၚုဟ် ရိုဟ်ဒဒှ်သၞာံ သွက်ညးဂၠးကဝ် ဂွံတီကၠိုဟ် ပရူအစာ(ဘာ) ကေုာံ ဗီုအစာတအ် မဆက်စပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကွးဘာ ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ်တအ်ရ။ ညးတအ် ပံင်ကောံ ကုဌာနမဳဒဳယာတအ်တုဲ ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် ညံင်တင်ရန်တၟအ်ဏအ် ဂွံစိုပ်တရဴရ။ တဝ်ဆဝ်မ္ၚုဟ်ဂှ် မွဲသၞာံကဵုမွဲသၞာံ က္ဍိုပ်လိက် ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ။ ဥပမာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ်မ္ဂး ကေတ်လဝ် က္ဍိုပ်လိက် "ကဵုအခေါင်အဝဵုကၠောန် ကုအစာဘာတအ်ညိ Empowering Teachers”။ က္ဍိုပ်လိက်ဏအ်ဂှ် ညးတအ်ဒုင်သဇိုင် ကုတင်မပစၟတ်သမ္တီ အရာမဒှ်ဓဝိင် လတူအကာဲအရာ အစာဂမၠိုင် မပေင် ၂၀ သၞာံရ။
ဗါမဳယာန်၊ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ဍုင်အာဖဂါန်နေတ်သတာန်
အလဵုဇကု ကျာ်ပဋိမာရုပ်တအ်ဝွံ ပုတ်လဝ် ပ္ဍဲဖျေင်ဒဵု တၟအ်ဗတဳတုဲ ကလေင်ပညဳဗပေင်လဝ် နကဵုတိ မနှဴကုဆံက်၊ အင်္ဂဒေတအ်ရ။ အရာမပညဳဗပေင်လဝ်တအ်ဂှ် လီုလာ်တိတ်အာ နူကဵု အခိင်ဗွဲမလအ်ရ။ အခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် လံက်လဝ် ဍာ်ဂဥုဲ အသာ်ဗကေတ်ဍာဲဍာဲတုဲ ကျာ်ဍောတ်ဂှ် လံက်လဝ် ဍာ်ဂဥုဲ အသာ်နာနာသာ်ရ။ ပဋိမာရုပ် သီုၜါ ဒကုတ်သၟဝ် နူကဵုတဲဂှ် ကၠောန်ဗပေင်လဝ် နကဵုတိမနှဴကုဆံက်တုဲ ရပ်ပခိုင်လဝ် နကဵုဆုရ။ ဒကုတ်လတူ ပ္ဍဲကဵုမုက်ဂှ် စှ်ေစိုတ် ကၠောန်ဗပေင်လဝ် နကဵုဆု ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵုအင်္ဂဒေရ။ ပထောင်မဂွံဆဵုဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဗီုရုပ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပထောင် မစုတ်လဝ်ဆု သွက်ဂွံထိင်အင်္ဂဒေ ရ။
ဝင်
လကျာ်ကြုက် Xuanzang ညးမအာလ္ၚောဝ်ကျာ် စိုပ်လဝ် ဒၞာဲဂှ် ပ္ဍဲကဵု ၃၀ ဨပြဳ ၆၃၀ အေဒဳ၊ တုဲ ချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗါမဳယာန် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီအာတရဴညး နဒဒှ် ဒတန်သာသနာကျာ်ဗုဒ္ဓ မရာင်ဆာဲဂဵုလဟဵုမွဲ မနွံကဵု "ဘာလကျာ် စှ်ဘာပြင်င်တုဲ လကျာ်နွံ မွဲလ္ၚီပြင်"ရ။ ညးသီုချူလဝ် ကျာ်ပဋိမာရုပ်သီုၜါဂှ် "ကောပ်ပဆာဲလဝ် နကဵု ထဝ် ကေုာံ ရတ်နာနာသာ်" (Wriggins, 1995)ရ။ အရာစိုတ်မလုပ်စခိုဟ်မွဲပၠန်ဂှ်၊ လကျာ်ကြုက် Xuanzang ဂှ် ချူလဝ် ကျာ်မရနုက်ကဵုတတိယ မဒှ်ကျာ်ပပရိနိဗ္ဗာန်သတိက်ဂှ် ဇၞော်နူကဵု ကျာ်ဒတဴၜါဂှ်ဏီရ။  ကျာ်ဂဇအ်၊ မတုပ်ကဵု ဗီုပြင် ပ္ဍဲဗါမဳယာန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ထီုဗိန်လိန် (Bingling Temple) ပ္ဍဲဍုင်ကြုက်၊ ခရိုင်ဂါန်သူ (Gansu province)ရ။
ဂကူလိက်နာနာ
လိက်ဂှ် ဒှ်ကပေါတ်မဆက်စၠောအ် (communication) မွဲဂကူရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုယ်ချူလိက်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဆက်စၠောအ် ကုမၞိဟ်မဗှ်လိက်ပိုယ်ရ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် မၞိဟ်မချူလိက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မပလံၚ် တုဲ မၞိဟ်မဗှ်လိက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မဒုၚ်တဲရ။ ယဝ်ရ ဒးဟီု နကဵုဂလာန်ဗၞိက်ဖျာမ္ဂး မၞိဟ်မချူလိက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မသွံဖျာတုဲ မၞိဟ်မဗှ်လိက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မရာန်ဖျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ မၞိဟ်မချူလိက်တအ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ဒးကၠိုဟ် ဒးတီကေတ်လဝ် လိက်ဇကု မချူလဝ်ဂှ် ရန်တၟအ်လဝ် မၞိဟ်ဗီုလဵု မဗှ်ရောရ။ ကာလဂှ်ဟေၚ် ဇကုဂွံဖန်ဇန် လိက်ဇကု ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳ ကုမၞိဟ်မဒုၚ်တဲ လိက်ဇကု (ဝါ) မၞိဟ်မရာန် ဖျာဇကုဂွံရ။
လိက်ဂကူမဖန်ဗဒှ်
(၁)လိက်လလဴပူ (Narrative/fortællende) (၂)လၚ်္ကာ (lyric/lyriske) (၃)လၟောဝ်ဇာတ် (Dramatic/dramatiske)
Sindhutai Sapkal
ဖျေဟ်အိန်ထံင် ကေုာံ ကမၠောန်ကိုပ်ကၠာ
ပ္ဍဲအခိင် ညးကလိဂွံ အာယုက် ၁၀ သၞာံဂှ် ညးဖျေဟ်အိန်ထံင် ကုမၞိဟ်တြုဟ် အာယုက် ၜါစှော် ပ္ဍဲခရိုင်ဝါရ်ဓဂှ်ရ၊၊ ညးစှ်ေဒၞာဲတုဲ ညးဒးဆဵုဂဗ ဒဒိုက် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ညးဟွံဒုင်ကမျ၊၊ ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအခိင် ညးကလိဂွံ အာယုက် ၜါစှော်ဂှ် ညးကလိဂွံလဝ် ကောန်ပိရ၊၊
ဓမ္မစေတဳ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မတ်မလီု
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၈၊ ထပိုယ် ၁၀ ဇကု။
ပၞဴ (မးနဴ)
ပၞဴ(မးနဴ) ဝွံဒှ်တဴသတ်ဆုမွဲဂကူနွံရှ်ဖျးခိုဟ်မွဲရ၊ ဟိုတ်နူဖျးလောန်တုဲ ပါ်စွံလဝ်ပ္ဍဲဂကောံသတ်ဆု သတ်လိမ္မဴ (Citrus) နွံသာ်သ္ၚေက်တုဲ အခိၚ်ကြံၚ်ဂှ်ဒှ်သာ်ဍာ်မိတ်တုဲ သၞော်ဍေံကြဳတုဲ ပ္ဍဲသတ်ပၞဴဂှ်နွံဆဖျုန်ဍိုန်ဍိုန်ဍေက်ဍေက်တုဲ  ဟိုတ်ဂှ်ရဒှ်တဴသတ်ဆုနွံကဵုဓါတ်ခိုဟ်မွဲတုဲ ဗွဲမဂၠိုၚ်တှ်ေစကာသုၚ်စောဲပ္ဍဲအမာဲနာနာရ၊  ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပၞဴဝွံဒှ်နွံကဵုဖဵုလပါ်စၞစအဟာရဟွံကတုဲ သီုလုပ်လၟိဟ်မတ်ဂဥုဲနာနာသာ်ကီုရ။
နိဿဲ
มะนาวเป็นผลไม้ที่มีกรดอินทรีย์หลายชนิด เช่น กรดซิตริก กรดมาลิก วิตามินซี จากน้ำมะนาว ส่วนน้ำมันหอมระเหยจากผิวมะนาว มีวิตามินเอและซี ทั้งยังมีธาตุแคลเซียมและฟอสฟอรัสสูงกว่าในน้ำมะนาวอีกด้วย
အရံၚ်စိုတ်
ညးမဖျောန်မံၚ်အရံၚ်စိုတ်
ညးမဖျောန်မံၚ်အရံၚ်စိုတ်ဂှ် စေတသိက်၊ စိုတ်ဒှ် ဒှ်ကီု စေတသိက်ဗက်တှ်ေ စိုတ်ဒးဒှ်ဗက်ရ။ ဟိုတ်နူစေတသိက်ပရေံ စိုတ်လေဝ်ပရေံ စေတသိက်ဖျောန်ကဵုလောဘမ္ဂး ဒှ်လောဘစိုတ် တီသွက်ဇကု ဂွံမွဲဓဝ်သာ်ရ။လောဘဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ကရောံပဋိသန္ဓိစိုတ်မၞိဟ်တအ်တုဲ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုၚ် လောဘအာမံၚ်က္ဍိုပ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ လ္ပာ်လဵုရံၚ်ၚ် မၞိဟ်ဗက်သာ်ဂၠိုၚ် မၞိဟ်ပ္တိတ် ပရဲသွက်ဇကုသၟး၊ စိုတ်ဂှ် ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ဖန်လောဘစေတသိက်တုဲ ဒှ်အာမၞိဟ်လောဘဇၞော် တီလွာ်ကေတ်သက်က်ရ။ ညးမဖျောန်ကဵုအရံၚ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် မိကဵုမၜါတုဲ ဒးအ္စာ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မွဲမွဲဒၞဲါ ကောန်ၚာ်ၜါ ကမ်ကဵုဖိုလ် ဒှ်အဟိုတ်ပဋိသန္ဓိဟွံတုပ်။ဟိုတ်နူမိၚ်ဂလာန်ဟွံတုပ်တုဲ ညးမွဲဒှ်အာသမၠီု မၞုံကဵုစိုတ်မကြံၚ်မ္ၚိုဟ် ညးမွဲဒှ်အာသပ္ပရိုဟ် စိုတ်စရိုဟ်ခိုဟ်ပြဲ၊ ရံၚ်ကဵုအထံက်သာဓကနွံမ္ဂး မိမၜါ ဒှ်အ္စာဖျောန်စိုတ်ကောန်တအ်ရ။
မတ္တမ၊ ဍုင်
ဝင်
1.  ဍုင်ကောံဗိန်
ဗွဲဒိုဟ်အဂၞဲ ဍုင်မတ္တမ (၇) ဍုင်
9.  ဍုင်ဂွါန်
ဗွဲဒိုဟ်သမၠုင်ကျာ ဍုင်မတ္တမ (၅) ဍုင်
24. ဍုင်ယင်အုံ
ဗွဲဒိုဟ်ဨသာန် ဍုင်မတ္တမ (၄) ဍုင်
10. စာအာဲဗွဳ
သင်ဗလိုက်
သင်ဗလိုက် (Baptists)ဂှ် ဒှ်ဂကောံသင် ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဂိုဏ် ပရဝ်တေသ်သတာန်(Protestant tradition)မွဲရ၊၊ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဒှ်ဂိုဏ် မပတှ်ေကေတ် တဝဟ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဂှ် ဒးကၠုင် နူအတိုင်သၠပတ်တုဲ ဟွံပတှ်ေကေတ် ပွမလျိုင်ပတှ်ေ မလောန်ၜက်အာ နူသဘာဝ လတူဣဓိကြဳဇှ် ပူဂိုလ်မွဲမွဲရ၊၊ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် နူ ၁၆ ဗွဝ်ကၠံတေအ် နူကဵု ပွမဒစဵုဒစး အခိုက်တြေံ ဘာကျာ် ရဝ်မေန်ကာတ္တလေတ် မနွံကဵု လကျာ်၊ သဳလ မပဒတဴ ပ္ဍဲဘာတုဲ မစၟတ်သမ္တီ မၞိဟ်ပူဂိုလ်ပရဲ၊ မရပ်ကေတ်လဝ် အဝဵု လတူညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ်တုဲ ညာတ်ကေတ် ကွေတ်ပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်ဂှ် ထေက်ကဵု ဒးပလေဝ်လဟဵုပတိုန်၊ စၞးမလျိုင်ပတှ်ေ လတူပူဂိုလ် (လကျာ်၊ သဳလ) တအ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ဂၠံင်တရဴကျာ် အတိုင်သၠပတ်မ္ဂး ဒးရးဂၠိုင်ရ၊၊
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဂကောံသင်ဗလိုက်ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူဍုင်အေန်ဂလာန်တုဲ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအာမ်သတာဒါမ်၊ ဍုင်နေတာလာန် အစာဓရ်ဂှ် ဒှ်ဂကူအင်္ဂလိက် ညးမပါ်တိတ် မၞုံယၟု ဂျောန် သမေတ် (English Separatist John Smyth) ရ၊၊ အစာဓရ် ဂျောန်သမေတ်ဂှ် ညးလ္ၚတ်ဗှ် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်တုဲ ညးဒစဵုဒစး ပွမကဵုမ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်) ကုကောန်ၚာ် ကေုာံ ညးဟွံတီကၠိုဟ်ဓရ်ကျာ်တအ်တုဲ ညးညာတ်ကေတ် ပွမမဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံဂှ် ဒးဒှ် မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်ဟေင်ရောင်၊၊ လညာတ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပြးဇးအာ အလုံမွဲ ဍုင်အေန်ဂလာန်ရ၊၊ သင်ဗလိုက် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် (General Baptists) ညာတ်ကေတ် ပွမဗလးသၠးကဵုဒုဟ် နူကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် သ္ဒးကဵု ဇၟာပ်မၞိဟ်တအ်ရောင်၊၊ ဆဂး သင်ဗလိုက် လ္ၚဵုတအ် (Particular Baptists) ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကုညးမပတှ်ေတအ်ဟေင် မထေက်ကဵု ကလိဂွံ ပွမဗလးဒုဟ် နူကျာ်ဂမျိုင်ထေက်ရ၊၊ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ Thomas Helwys ဟီု နကဵုလညာတ်ညးမ္ဂး နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဍုင်မ္ဂး ဘာကျာ် ကဵု ဍုင်/အဝဵုအသဳ ၜါဝွံ သ္ဒးဒှ် ဗွဲတၞဟ်ခြာ ဗွဲမဗၠးၜး ရေင်သကအ်ရောင်၊၊ ကာလဂှ်ဟေင် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါင်ရှ်ေသှ်ေ အခေါင်ဒုင်ကေတ် ကွေတ်ဘာသာ ဗွဲသၠးပွးမာန်ရ၊၊ ဟိုတ်နူလညာတ်ဘာသာတုဲ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင်တုဲ ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲထံင် ပ္ဍဲလက်ထက် သၟိင်ဂျေမ် ပထမ (King James I)ရ၊၊
လညာတ်သၟာပါ်တိတ် အင်္ဂလိက်
ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် တမ်မူလ ညးတအ်ဂှ် စကတဵုဒှ် မံက်ကၠုင် ပ္ဍဲပရေင်ချဳဓရာင် သၟာပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၆၀၀တအ် ကြဴနူ ပရဝ်တေသ်သတာန် ဇၞော်မောဝ်တုဲရ၊၊ လညာတ်ဏအ်ဂှ် အစာဝင် ဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်တဲတုဲ ထံက်ဂလာန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ကီု သီုကဵု ပရေင်ဘာသာ မကလိုက်ကမဵုရ၊၊
တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ
ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံသင်ဗလိုက်တအ် ဒြဟတ်ခိုဟ်တုဲ မၞိဟ်ဒ္ဂေတ်ဗက် ပါလုပ်ဂကောံ ပ္ဍဲဂကောံသင်ဗလိုက် ဂၠိုင်တိုန်ရ၊၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲတွဵုရး မၞုံကရေက်လပါ်သၠုင်ကျာတအ်ဂှ် မၞိဟ်လုပ်ဂၠိုင် သီုကဵု ဂကောံမၞိဟ်ဖျုန်စၞာံလမ္စံက်တအ်ဂှ် ပါလုပ်ဂၠိုင်ရ၊၊
တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဂကူမန်
ကြဴနူ ယုဒသန် မပြံင်စိုပ် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ညးဂွံတီကေတ် မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်တေအ်ဂှ် ကြဴနူ ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီကဵုဗၟာတုဲ ဂကူမန်ကဵု ဂကူဗၟာဂှ် စပြံက်နှဴရေင်သကအ်တုဲ မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာ ဓလီုဂွံအာကီုလေဝ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဂကူမန်ရ ဂၠိုင်၊၊ တုဲပၠန် ဂကူမန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟွံဒးစိုတ် ဗၟာ၊၊ အစာဓရ် မတွဟ်ဓရ် နကဵုဘာဗၟာဂှ်လေဝ် ညးတအ် ဟွံဒးစိုတ်၊၊ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ နာဲနူ (Nai Nu) မၞိဟ်သ္ၚိဗဒါဲဇြပ် ကၠုင်သၟာန် မိက်ဂွံတီ ပရူဓရ်သင်ခရေတ်၊၊ ဒုင်ကဵု ညးလိက်သၠပတ် ဗီုဗၟာ၊၊ နာဲနူ ဟီု ＂အဲဗှ် လိက်မန်ရဒး၊ အဲဗှ်လိက်ဗၟာ ဟွံလေပ်၊၊＂ မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုဂှ် ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲ ဗှ်ကဵုညးတအ် လိက်ဗၟာ ထတ်တ်မ္ဂး ညးတအ် ကၠိုဟ်၊ အလဵုဇကုညးတအ် ညးတအ် ဗှ်ဟွံလေပ်၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံဘာကျာ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵု မောင်ရွှေဗေ ဗှ်လိက်သၠပတ်ထတ်တ် ပ္ဍဲကဵုဇြပ် ထတ်တ်ရ၊၊ ညံင်ရဴ မပံက်လဝ် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဗြဴဂှ် ညးတအ် ဆက်ပံက် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်တြုဟ်ကီုရ၊၊
ဂဗုဲ
လွပ်
ပကဴ ကေုာံ ကၟဝ်ဂဗုဲဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သေံ စနဒဒှ်သၞေဝ်။ သတ်ဍေတ်ၜတ်တ်လေဝ် စဂွံကီု ဟီုလဝ်၊ ဆဂး မဍေဟ်ဂှ် ဂျိနွံညိည စဟွံဂွံရ။
ဝံသပါလ၊ ဘဒ္ဒန္တ
ပွမက္တဵုဒှ်မၞိဟ်
အလံၚ်ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ သက္ကရာဇ် ၁၂၇၇−သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၄) စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မုက် မိကဵုမၜါ မၞုံယၟု နာဲဒူရေန် + မိပါန်အေ၊ ကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်လၟိုၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်တုဲ ယၟုနူဍောတ်ဍောတ်ဂှ် မၞုံယၟု−မာံလုက် မဒှ်ရ။
တ္ၚဲဗၞုဟ်ဂုဏ်
တ္ၚဲဗၞုဟ်ဂုဏ် (Thanksgiving Day, ဗၟာ: ကျေးဇူးတုံပြန်ခြင်းနေ့ ) ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲတၟေင် တ္ၚဲပရဲ မဒှ်တ္ၚဲကၟာတ်ရုင် ပ္ဍဲဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်၊ ကနေဒါ ကေုာံ ဍုင်မနွံ ပ္ဍဲတကအ်ကရိဗ်ဗေန်ဂမၠိုင် ကေုာံ ဍုင်လိဗေရိယျာတုဲ မကၠောန်ဒၟံင် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနာနာရ။ သဘင်ဏအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နကဵုမဗၞုဟ်ဂုဏ် (ဝါ) ကလေင်ရော်ဂုဏ် ကေုာံ ဗစဗလိ ဒေဝတဴ(ကျာ်) ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မသီသြောအ်တုဲရ။ တ္ၚဲဗၞုဟ်ဂုဏ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်ကနေဒါ ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲတ္ၚဲစန် ဒုတိယ ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ပါ၊ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဗြဴဗတိ စတုတ္ထ ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေမ်ပါတုဲ ပ္ဍဲဒေသတၞဟ် ဍုင်တၞဟ်တအ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲတ္ၚဲနာနာ ဗွဲတၟေင် မဆက်စပ် ကုကမၠောန်ဗ္ၚ မစိုပ်ဒတုဲရ။ တ္ၚဲဗၞုဟ်ဂုဏ်ဂှ် ၜိုန်ရ စောန်ဆက်ကၠုင် နူတမ်မူလ နကဵု ပရေင်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာကီုလေဝ် ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ကၠောန်ကၠုင် နဒဒှ် သဘင်မဆေင်ကု ဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဟွံဆက်စပ် ကုပရေင်ဘာသာမွဲမွဲ အခိုက်ကၞာမွဲမွဲရ။
ယှိုဲၚိုဲ၊ နာဲ
ဒှ်ပယျင်
ဘာညးမပဒတဴ မသိုင်ခၞံလဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၅၂ သၞာံဂှ် နွံမံင်ဒဵုလၟုဟ်ဏီရောင်ဂး။
(၄) ၁၂၆၇ သၞာံ ကာလအ္စာတၠမုဟ်ဒုန် (အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု) ဗှ်ပယျင်ဂှ် ညးဒှ်အ္စာကမ်။ အခိင်ဂှ် ညးကလိဂွံမသုန်ဝှ်။
ချူခၞံပြကိုဟ်
(၆) ၁၂၇၈ သၞာံ ချူခၞံပြကိုဟ်ကမ္မာကမ္မဝိနိစ္ဆယ။ အခိင်ဂှ်ညးကလိဂွံ (၁၆)ဝှ်။ ဒါယကာနူကွာန်ခဒုင်သှ်ေ ဟိုတ်နူမအာတ်ပါန်အခေါင်တုဲချူခၞံ။
ကလိဂွံတဆိပ်ကြာ
(၇) ၁၂၉၃ သၞာံ ညးကလိဂွံတဆိပ်ကြာအဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ။ အခိင်ဂှ်ညးကလိဂွံ(၃၁)ဝှ်၊ အဃောမတန်တဴမံင်ပ္ဍဲဘာတိုက်၊ ကွာန်ၝောံနက်၊ တ္ကံခၟိုင်။
ဇာဒိသိုင်၊ ဘာဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန်မန် ဍုင်ကၟာဝက်
ဝင်
thumb|လိက်တၟအ် ဝင်ဘာဇာဒိသိုင် ဝင်သၞာံမပတန်ဘာဇေတ်တ်ဂှ် မၞိဟ်မဂွံတီကၠးကၠး ဟွံမဲ၊ ညးလ္ၚဵုဟီု ဒၞာဲဘာဝွံ ဒှ်လဝ် ဘာလကျာ် တၟာလအ်ကီုလေဝ် ခမဳသင် မတန်တဴ ဗွဲမခိုင်ဗိုန် ဟွံမဲ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် လကျာ်ဗၟာ မနွံယၟု ဥူကုဝေဓ (ကုဝေရ) နူကဵုဍုင် မအူပေန်၊ တွဵုရးဨရာဝတဳမွဲဇကု ကၠုင်ပဒတဴရ။ စနူဂှ်တုဲ ဘာဂှ် ဇၞော်မောဝ်တိုန်ရ။ ဟိုတ်နူ လကျာ်ဗၟာ မပဒတဴဂှ်ရ ညးဒေသတအ် ကော်စ ”ဘာဗၟာ”။ ကျာ်ဇၞော်ဥူကုဝေဓ ပတန်သာသၞာ၊ သြိုင်ဘာတုဲ ကာလမကၠောန်သဘင် စရိုဟ်ဍာ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကဵုလဝ်ယၟုဘာ ”ရတနဒေဝဿာရာမ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် ”အရှာံဗဂူဗြဲရတ်”။ ဆဂး ယၟုဝွံ နကဵု ပ္ဍဲလိက်ဟေင် စကာဂၠိုင်တုဲ ပ္ဍဲလဟီုမၞိဟ်တအ်ဂှ် ကော်စအောန်ကွေဟ်ရ။ ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲကဵု မုက်ဘာဂှ် ဟိုတ်မကၠောန်လဝ် ရုပ်ဇာဒိသိုင်ၜါတုဲ ညးကော်စ "ဘာဇာဒိသိုင်" ရ။ နကဵုယၟုဏအ်လေဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်လေဝ် စကာဒၟံင်ကီုတုဲ ဒှ်ယၟု ညးဒေသတၞဟ်တအ် မတီလဝ်မွဲကီုရ။
ခဏ္ဍသီ
ခဏ္ဍသီ ပ္ဍဲအရှာံဘာဇာဒိသိုင်ဝွံ စသိုင်လဝ် နူကဵုသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၂၈၆၊ စိုပ်သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၃၇ ဂှ် ကလေင်ပလေဝ်လဟဵုတၟိ။ စိုပ်သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၇၆၊ သက္ကရာဇ်ခရေတ် ၂၀၁၄ ဂှ် ကလေင်သြိုင်တၟိ တုဲ ကဵုလဝ်ယၟု သိမ်ဝိသုံဂါမ သဳလဝိသောဓနဳ ရ။ သိမ်ဝွံ ဗွဲဒိုဟ်ဗၟံက်-ပလိုတ်ဂှ် နွံဇမၠိင် ၃၈ ဟတ် ၆ ၝောအ်တဲ၊ ဗွဲဒိုဟ် သၠုင်ကျာ-သၟဝ်ကျာ နွံဇမၠိင် ၂၆ ဟတ်တုဲ သီုဖအိုတ် နွံပိထပ်ရ။
ကျာ်စေတဳလၜိုဟ် (သန္တိသုခ)(ကမ္ဘာအေး)
ကျာ်ဝွံ တမ်ဝါဒိ ညးမကဵုလဝ် ယၟုဗီုဗၟာ (ကမ္ဘာအေးစေတဳတော်) တုဲ ရဲကွာန်တအ် ကော်စ (ကျာ်ကပ္ပါအေ)။ ဗွဲကြဴ ညးကၠောဲစၠောအ်ဘာသာမန် ကျာ်စေတဳလၜိုဟ်။ ကျာ်စေတဳလၜိုဟ်ဝွံ ပတန်လဝ် နူကဵုလက်ထက် ကျာ်ဇၞော်ညာဏဝံသ။
တ္ၚဲအရေဝ်ဘာသာမိအလုံလိုက်
မူဟိုတ် အရေဝ်ဘာသာဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကိစ္စဇၞော်ရော။ (Why Indigenous Languages?)
နူကဵု ဂကောံယေန်သၞာၚ်ကေုာံပညာပရေၚ်မၞိဟ်ဍုၚ်ကုလသမဂ္ဂ (UNESCO) တအ် ဒုၚ်လဝ်တဲ ပတှ်ေကေတ်လဝ် လ္တူသဘဴဓဝ် မသုန်တၚ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံရ။
Rights – Fundamental human rights and freedoms for indigenous peoples အခေါၚ်သ္ဒးဂွံပိုၚ်ပြဳ - အခေါၚ်ပိုၚ်ပြဳမၞိဟ်မစှေ်ကဵုဗြိုဟ်၊ ကေုာံ အခေါၚ်သၠးပွး သွက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်
တ္ၚဲအရေဝ်ဘာသာမိ အလုံလိုက် ဏအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်နူလဵုရော။
ပ္ဍဲသၞာံသက္ကရာဇ် ၁၉၉၉၊ ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၁၇ တေံ နူသ္ဘၚ်သဳကၠဳဇၞော်ကၟိန်ဍုၚ်ကုလသမဂ္ဂ သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ “တ္ၚဲအရေဝ်ဘာသာမိ အလုံလိုက်” ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်တုဲ လလောၚ်တြးလဝ်ဗွဲကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ နူဂှ် စနူသက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ ဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်ဂၠးတိနာနာတအ် ဇၟာပ်မကၠုၚ်စိုပ် ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၁ ဂှ် စကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ် “တ္ၚဲအရေဝ်ဘာသာမိ အလုံလိုက်” လၟေၚ်ၚ်သၞာံရ။ ရန်တၟအ်ကဵု သ္ဂောံသၠုၚ်ပတိုန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံ ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာဇဳ အလုံလိုက်ကီု သီုကဵု ဂွံမၚ်မွဲဇၞော်ပၟဝ်အာ အရေဝ်ဘာသာမိတုဲ စနူသၞာံ ၂၀၀၀ တေံ စကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ် “တ္ၚဲအရေဝ်ဘာသာမိ အလုံလိုက်” လၟေၚ်ၚ်သၞာံရ။
တ္ၚဲဏအ်ဂှ် တမ်ဍေံစကၠုၚ်နူကဵု ကၟိန်ဍုၚ်ဗေန်ဂလာဒေတ်ရ။ နူသက္ကရာဇ် ၁၉၅၂ တေံ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၁ ဂှ်မ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲ မသ္ပစၟတ်သမ္တီ သွက်ပရေၚ်ရုန်ဂစာန်လုပ်ကၠုၚ်ပေဲါဗတိုက် သွက်သ္ဂောံသ္ပကဵုစၟတ်သမ္တီ အရေဝ်ဘာသာဗေန်ဂလာ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗေန်ဂလာဒေတ်တေံရ။
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
ဍုင်သေံ
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊
တူရိယာကွိၚ်ကွိုက်
ကွိၚ်ကွိုက်မန် (၁၈) သာ်
၁။ ဖံဒုတြိဘိ
၇။ သေဲ
၈။ ခရာ
၁၀။ စံၚ်
ကွိၚ်ကွိုက်မန် (၂၀) သာ်
၃။ ဗာတ်ရေၚ် (ထဗိုန်မရေၚ်လဝ်လဇာဍေံလဇာဍေံ)
၁၂။ ပေဝ် -ခရာ
ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ်(၁) သၞာံ၁၃၈၂
ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု လၟေၚ်(၁) သၞာံ ၁၃၈၂ သၞာံ
အသိမ်၊ ဂစေံ
ဗမံက်ထ္ၜး (Description)
ဂစေံအသိမ်တအ်ဂှ် ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵုမခိုဟ် မညာတ်ကေတ် နူဇမ္ၚောဲ တုဲပၠန် ဗက်ရပ်စ ဂစေံ ကေုာံ တိရစ္ဆာန်တအ်ရ၊၊ ၝောအ်ဂှ် ဇကု ဇၞော်နူ ကၟက်ဏီရ၊၊
ပါလိတ၊ ကျာ်ဇၞော်ဘာတိုက်တၟိ ဍုင်ကၟာဝက်
ပရေင်ချဳဓရာင် သွက်ဂကူ သွက်လိက်ပတ်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၅၁ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၁၄ မံက် တ္ၚဲအၚာဂှ် ညးမဒှ်ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘာတိုက်တၟိ မှာထေရ်ဥပါလိ စဴအာသွဝ်တုဲ တၠဂုန်အစာပါလိတ ဒးဒုင်ယိုက်ဂၠေင် ဓလေင်ကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲဘာတိုက်တၟိဂှ်ရ၊၊ စပ်ကဵုဒၞာဲဏအ်တုဲ မြဴသာ်ဝွံ ကျာ်ဇၞော်မချူလဝ် ပ္ဍဲလိက် မွဲဘဝသံသာညး ＂ၜိုန်ရ သၟိင်တ္ၚဲပၠိုတ် လျးအိုတ်အာကီုလေဝ် သၟိင်ဂိတု ပကင်ရင်လဝ် လျးလ္ၚီ လတ်တိုန် နူဒဵုယုဂန္ဓဝ် မံက်ဂတဝ်တိုန် နူက္ဍဟ်ဒဵုယုဂန္ဓဝ်ပၠန်ရ＂ဇကုညး ညးပတောအ်ၜတ်လဝ် ကဵုသၟိင်ဂိတု မၞုံကဵုလျးလ္ၚီဂှ် ဂွံဆဵုရ၊၊ ကာလဂှ် ညးကလိဂွံ ၄၃ ဝှ်ရ၊၊
လအိတ်ဘဝ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၂ အခိင်ဂယး ၀၆:၃၁ စုတိက္ညစဴအာသွဝ် ပ္ဍဲ ဘာတိုက်တၟိ ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာရ။
သမလ၊သၟိၚ်
(၁)ပွမက္တဵုနူသတိက်ကၠာ
(၂)ပွမတိက်ကြဴ
(၄)ပွမဟီုအရေဝ်ဍာတ်
ကလျာဏဝံသ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မတ်မလီု
ဘာကလျာဏဝံသ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု။
စောဝ်က၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂေကာံကွာန်ဝါခရူဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၅၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၀၆၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၉၁၉ တၠရ။
ဂုဏာလၚ်္ကာရ၊ ကျာ်ဇၞော်ဘာကျာ် ဍုင်လၟိုင်
စုတိစဴအာဘဝပရလိုတ်
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၇၄ သၞာံ ဂိတုဇှ်ေ ၄ စွေက် တ္ၚဲသိုက်အခိၚ်ဗၠာၚ်ယး ၅ နာဍဳကဵု ၂၀ မိနေတ် ကလိဂွံအာယုက် ၈၇ သၞာံ၊ သိက္ခာ ၆၇ ဝှ် အတိုၚ်ပရေၚ်ဓရ်ကံ ဂၠံၚ်တရဴဍာံစၟတ်မွဲဂှ် ပဲါထောံကၠေံ လၞီဍာ်ရမတ်ကွးဂမၠိုၚ်ကီု၊ သီုကဵုဒါယကာဂမၠိုၚ်တုဲ ပ္တဝ်အာက္ဍိုပ်ကဵု ဘဝပရလိုက် မ္ဒးကွာ်ဗက်အာလက်ကရဴ သၟိၚ်မာရဏတေံရ ။
အဟာန်
ဗၟံက်ထ္ၜး
ဇိုင်အဟာန်တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်အသာ် လစံက်ကၠုကၠု၊ အသာ်ပတေင်၊ ဆဂး ဂကူအဟာန်ၜါဂကူ နူကဵုအမေရိကသၠုင်ကျာဂှ် ဇိုင်ဒှ်ဒၟံင် ပေန်/ပါန်၊၊ သၟူအဟာန်ဂှ် နွံအသာ်နာနာသာ်ရ၊၊ ဂကူအဟာန်ပန်ဂကူ နူကဵု subarctic တအ်ဂှ် ဒှ် သၟူအသာ်လမ္စံက် တုဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်သၟူ အသာ်ဍာ်မိတ်၊ လ္ၚဵုဂှ် အသာ်ဗကေတ် ကဵု အသာ်လမ္စံက်နှဴရ၊၊ ၜိုန်ရ ဂစေံ ၚေက်ဟွံမဲကီုလေဝ် အဟာန်ဂှ် ပ္ဍဲသၟူဍေဟ်ဂှ် နွံကဵုဗီုပြင် ညံင်ကဵုၚေက် မသုင်စောဲ ကာလမၜံက်ဂြဲစ ချောဲ တၞးဆုတအ်ရ၊၊ အဟာန်တအ် သီုၜံက်စ က၊ ၚဴ ကေုာံ ပကောတ်တိကီုရ၊၊ အဟာန် mute swan ကဵု အဟာန်ကအ်လမ္စံက်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲတၞုင်သၟူ လပါ်လတူဍေဟ် နွံကဵုအဖုမွဲဍောတ်ရ၊၊
သုက္ကဝိဿဋ်
ဗွဲဓမ္မတာ
သုက္ကဝိဿဋ်ဂှ် ပါလုပ် မပ္တံကဵု၊ ပွမရပ်၊ ပွမပတ်၊ ပွမဇွိတ်သပေါတ်၊ ဒၞာဲအင်္ဂလိင် ပူဂိုလ်ဂှ် နကဵုလပုဟ်တဲ ဟွံသေင်မ္ဂး မဓဇုက် ကုအရပ်အရာမွဲမွဲ မပ္တံကဵု ဂၞဳ၊ မပၠုပ်စုတ် လပုဟ်တဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ကိရိယာ ပ္ဍဲယောနိ ဟွံသေင်မ္ဂး သိုင်အိက်၊ ကေုာံ မဖန်ညံင် အင်္ဂဇာတ် ဂွံဓလိုက်ကတဵု နကဵုကိရိယာစက် ဗီုကဵု ဝဳဗြာတောရ်တအ်ရ။ မဗှ်၊ မဗဵု ရုပ်ပေါရ်နဝ်ဂြာပ်ဖဳ (pornography) ကေုာံ အရာမဓလိုက်ကတဵုကဵု စိုတ်လိင် တၞဟ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဖန်ကဵု ညံင်ဂွံဒုင်စသိုင်ကလိဂွံ သုက္ကဝိဿဋ် ကီုရ။
မၞိဟ်တြုဟ်
ပွတ်ပြောသတတ် (Prostate massage) ဂှ် ဒှ်နဲကဲ ဓလိုက်ကတဵုလိင်၊ ဗွဲမဂၠိုင် တၞဟ်နဂွံကလိဂွံ သြရ်ဂေတ်ရ။ ကလေန်ပြောသတတ်ဂှ် နွံဒၟံင် သၟဝ်ထိုင်ဏမ်၊ လတူမကြိုက်တုဲ ဒှ် (G-spot) မၞိဟ်တြုဟ် (ဝါ) ဒၞာဲမဒုင်စသိုင်လိင် မၞိဟ်တြုဟ်ကီုရ။ မၞိဟ်တြုဟ်လ္ၚဵု ကလိဂွံ သြရ်ဂေတ် နကဵု မပချဳဓလိုက်ကတဵု ကလေန်ပြောသတတ် နကဵုမစကာ လပုဟ်တဲကၠေင်ကၠေင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒိလ်ဒေါ ထ္ပက်စုတ် ပ္ဍဲကသိုင်အိက်တုဲ ဍဵုဒး ကလေန်ပြောသတတ်ရ။ မၞိဟ်တြုဟ် မဒုင်စသိုင် သြရ်ဂေတ်ဗီုဏအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် မၞိဟ်တြုဟ် မဒုင်စသိုင်လိင် ညံင်မၞိဟ်ဗြဴတအ်ရ။ နကဵုမၞိဟ်ဗြဴမ္ဂး ကာလအင်္ဂဇာတ် မၞိဟ်တြုဟ် ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲယောနိမ္ဂး က္ဍိုပ်အင်္ဂဇာတ်တြုဟ်ဂှ် အာဒးကလေန်ပြောသတတ် ညးတအ်ရ။ ပချဳဓရာင် ပြောသတတ်ဂှ် ပတိတ်သြရ်ဂေတ် စိုပ်တရဴ ဂၠိုင်နူကဵု ပချဳဓရာင်ဗောဝ်ဏီရ။ ပချဳဓရာင်ဗွဲမ္ၚး နကဵုမဇွိတ်သ္ပောတ် ပ္ဍဲကဵု ပေရိနေယောမ် (perineum) မဒှ်ဒၞာဲ အကြာပထောင်သိုင်အိက် ကဵု မကြိုက်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒုင်စသိုင်ကာမကီုရ။
ဓါတုမာလာပရိယတ္တိ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မတ်မလီု
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၈၊ ဝှ် ၃၈။
တွဵုရးဍုင်မန်
ဝင်
ပ္ဍဲလက်ထက်သခေန်နု ဒှ်ဝန်ဇၞော် လက်ကရဴသက္ကရာဇ်ခရေတ် ၁၉၆၀ သွက်စၟတ်သမ္တီ ဍုင်မန်ဂှ် ဟီုဂးဖန်ဇန်လဝ် နွံဒၟံင်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အမာတ်မန် အစာဖဵုချဵု၊ နာဲအံင်ထောန်၊ အစာဖဵုစိင်၊ နာဲအံင်လှၚိုယ်တအ် ဒှ်စၞးကောန်ဂကူမန်ရ၊၊ နာဲအံင်ထောန်ဂှ် တိုန်အာ ကဆံင် ဝန်ဇၞော် အရာကောန်ဂကူမန်တုဲ သွက်ဂွံဗမံက်ပတိုန် တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ဒှ်တာလျိုင် မွဲလပါ်ကီုရ၊၊
နိဿဲ
လိက်ဗွဟ် ကွးဘာမည် ခေတ်တၟိ တန်တတဳယ၊၊
Thorvald Stauning
ဝင်
သတဴနိုန်ဂှ် ညံင်ရဴက္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာကမၠောန် ဍုင်တၞဟ် ပ္ဍဲသွိတ်ဒေန်မ္ဂး (Hjalmar Branting)တအ်ကီု ဒှ်မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမပြံင်လှာဲ ပရေင်မၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်၊ ညံင်ဇၟာပ်မၞိဟ် ဂွံဇၞော်မောဝ်ဂှ် ဂစာန်ဖန်လဝ်ရ။ နကဵု ပရေင်ဟီုတွဟ် သတဴနိုန် ဟွံသေင်မ္ဂး ရုသံင် (Stauning eller Kaos) မဒှ်အခိင် ဍုင်ကွာန်မဝါတ်ဒိုက် မၞိဟ်ကမၠောန်ဟွံမဲ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဖန်ဗဒှ် ညံင်ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ် ကဆံင်မၞိဟ်ဂွံသၠုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကောန်ဍုင်ကွာန် ညံင်ဂွံခိုဟ် မာန်ကၠုင်လဝ်ရ။
ဓမ္မာလင်္ကာရ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မတ်မလီု
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
ပိပြဟွာ၊ ကွာန်
ကွာန်ပိပြဟွာ (Piprahwa) မဒှ်ကွာန်သၟတ်မွဲ နွံဗဒါဲ ဗိရဒပူရ် (Birdpur) ခရိုၚ် သိဒ္ဓထႝနာဂိုရ် (Siddharthnagar district) တွဵုရးဥတ္တရပြဒေသ် (Uttar Pradesh) မဒှ်ကွာန်ဝါဗ္ၚ မွဲရ၊၊ ကွာန်ပိပြဟွာဝွံ နွံပ္ဍဲဂြိုဟ် ဒၞာဲဒတန်ဝၚ် ဌာန်တွိုပ်သုက် ကျာ်ဗုဒ္ဓတြဲ၊ နူကဵုဒၞာဲ မပတှ်ေကေတ် ကျာ်ဗုဒ္ဓတြဲ မသၠးဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲဂြိုပ်လုမ္ဗဏဳ ခြာ ၁၂ တိုၚ်ရ၊၊
ကွာန်ပိပြဟွာဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မတီကေတ်လဝ် မဒှ်ဒၞာဲ အစာသုတေသနဝၚ်တအ် မၜံက်ခါဲဂွံ ဓါတ်ဇုတ်ကျာ်တြဲ မသၠိုၚ်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်စေတဳတြေံ သွက်တၞောဝ်သကျဝၚ်ညးရ၊၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဒၞာဲစေတဳတြေံဇၞော်မွဲ၊ ပၞက်ဘာဝိဟာရ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တုဲ လၟုဟ်ကၠောန်လဝ် တိုက်ထၜးပျးရ၊၊ ဒၞာဲမၜံက်ခါဲဆဵု ကျာ်တြေံလၟုဟ်ဝွံဂှ် မွဲအခိၚ်တေအ် ဒှ်ဒၟံၚ် ဗီုကုန်ဒဵုမွဲ မကော်စ ဂန်ဝါရဳယျာ (mound of Ganwaria) ရ၊၊
စဴကၠုင်ရ မိ (ဝတ္ထုဇမၠေအ်)
”… …. …. … … …. …. ” ”… …. …. …. ….”
ဗျဵုတိုန်ပုင်တုဲ အဗၠာဲလေဝ် ဂၠာဲစပုင်ရ။ သွဂစေပ်ကေဝ်ကေဝ် ခရံက်စံင်ဂှ် ဗုင်ဖဲအာရ။ မိလေဝ် အာမွဲလစုတ်ဓဝ်ဏောင် ဟီုတုဲ ဒဵုကဵုလၟုဟ် ဟွံကလေင်စိုပ်ဏီ၊ စဖဲတုဲ မတ်လေဝ် ဇြိုင်စှ်ေအာဂှ် အဗၠာဲသၠိင်အာ လတူဒၞဳပါင်တြင်သ္ၚိရ။
ပ္ဍဲလပအ်တေအ် ညံင်ရဴ ကၠဵုပရအ်ကိတ် ထုဲထံင်ဒၟံင် ယှုက်ထုဲဒၟံင် သောင်ဟွံဒး ရမ္သာင်လွဟ် နူသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗြုတိုန် အဆက်ဆက် ဂွံမိင်ကေတ်ရ။ မွဲခဏဂှ် ကလေင်သ္ၚိတ်အာပၠန်ရ။ လပအ်ညာတ်ဟာ ကွေဟ်ကွေဟ်ဟာ ဟွံကၠး။ ဆဂး ပ္ဍဲကတောဝ်တေအ် ဂွံမိင်ဒၟံင် ရမ္သာင် ”တုင် … တုင် … တုင်” ပၠန်ရ။
”ကျာ်”
ၜါဂိတု … …. …. …. ….
သုခရမ္မ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မတ်မလီု
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၁၀၊ ထပိုယ် ၅ ဇကု။
ကၠာင်ထဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါခမိတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၅၃၂၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၄၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၇၀၇၇ တၠရ။
ဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန်
ဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန်(Shwegyin Nikāya) (မြန်မာ:ရွှေကျင်နိကာယ) ဟွံသေင်မ္ဂး ယှိုယ်ကျေန်နိကာယ ဂှ် ဒှ်ဂကောံဂိုဏ်သင် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ဒုတိယ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာတုဲ သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲလကျာ်ဍုင်ဗၟာ သီုဖအိုတ်မ္ဂး လၟိဟ်သင် နွံၜိုတ် မသုန်က္ဍိုပ်ကၠံ (မသုန်လက်) ရ။ တုဲပၠန် ဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန်ဝွံ ပၞောဝ်ကဵု ဂိုဏ်သင် ဒစိတ်ဂိုဏ် သၟိင်ဍုင် မပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲသၞောဝ် အတိုင်သၞောဝ်ဂိုဏ်သင် ၁၉၉၀ မ္ဂးဂှ် ပါလုပ်မွဲဂိုဏ်ကီုရ။ ခမဳသင် ပ္ဍဲဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန်တအ်ဂှ် မံင်စံင်အာကၠုင် ဗီုအခိုက်တြေံ ဂၠိုင်နူ ဂိုဏ်သုဓမ္မာညိ တုဲပၠန် ပရေင်ဒက်ပတန်ဂိုဏ်ပၠန်လေဝ် ပရေင်ဗဟဵုမရပ်ဇုက် ကေုာံ ဗက်ကဵု အခိုက်အလိုက် ကဆံင် နူလတူစှ်ေသၟဝ် ဂၠိုင်ရ။ ဂဥုပ်ဂိုဏ်ဂှ် ညးကော်စ "သံဃာသမ္မုတိ" မဒှ် ညးမကလိဂွံလဝ် အဝဵုသြဇာ သွက်ဓွံဖျေဟ် သၞောတ်ဂၠံင်တရဴဂိုဏ် ကေုာံ ဒ္ဂေတ်လၟေတ်ဂိုဏ်ရ။
သဒ္ဒါမန်
ဝါကျကတ္တာ-ကြိယာ-ကမ်
"အဲ စ ပုင်။" ဝါကျမန် ဇေတ်ဇေတ် ဍန်ဍန် မွဲဂှ် တၞဟ်နဂွံလ္ၚတ်လောဲတုဲ ပိုယ်တအ် ပါ်ထောအ်ပိုဒ် ခုတ်ကဵုထောအ်ယၟု ဒၞာဲဍေဟ်ကဵုဍေဟ်မ္ဂး
လိက်တၟအ်ပါင်ထီုနရာဲ
နကဵုလိက်မန်ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး-
သၟိင်ဍုင်အနုရာဓပုရ ကၠောအ် ကုကန္ဒရ်၊ သၟာဒယှ်ေ၊ သၟာလှ်ေ၊ ကောန်ညးဍုင်ကွာန် ဖအိုတ် နာယသိနာဓ ဂးမွဲဟာန်တုဲ လုပ် ပ္ဍဲ(ထီု)ဝွံ။
ဝါကျ
ဝါကျဏအ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကတ္တာ၊ ကြိယာ။
လိက်တၟအ်ၜါတ်တလာတ် ဍုင်လဴ
နကဵု အရေဝ်မန်ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး တၠဝဏ္ဏ ဇိုန်ကဵု ကျာ် ကေုာံ ဘာ ပြေင်မွဲလ္ၚောဝ်။
လိက်တၟအ်ထီုကအ်ဂေါန်
ရုပ်ကျာ်ဝွံ အဲဂၞကျာ် မုဟ်တဟ်/မုတ္တမ မဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဒုအ်ဝေါပ် မပုတ်စ္လတ်။ ရုပ်ကျာ်တြဲဝွံ ကုတိ၊ ကျာ်တၟောအ် မတဴ ပ္ဍဲရးလေဝ်(ကီု) အဲ ကုကွးအဲကွေဟ် မပုတ်၊ ဖ္အောဝ်အစာသ္အာင် မပုတ် ကျာ်တၟအ်။
အဆက်ပိုဒ် (relative clause)
အဆက်ပိုဒ်ဂမၠိုင် ဂၞကျာ်မဟာသုဘဒ္ဒာ မဒှ်ဂၞကျာ်ဇမၞော် သၟိင်မဟာတိဿ (ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ် ပိုဒ် ဂၞကျာ်မဟာသုဘဒ္ဒာဂှ် ဆက်ပံက်ကဵု ဂၞကျာ်ဂှ် ညးဂှ်ရောတုဲ စုတ် "မ" ဒှ်ဂၞကျာ်ဇမၞော် သၟိင်မဟာတိဿ) သၟိင်မဟာတိဿ မပတၠဍုင်ဟံသာဝတဳ (ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ် ပိုဒ် သၟိင်မဟာတိဿဂှ် ဆက်ပံက်ကဵု သၟိင်ဂှ် ညးဂှ်ရောတုဲ စုတ် "မ"ပတၠဍုင်ဟံသာဝတဳ) ဂၞကျာ်မဟာသုဘဒ္ဒာ မဒက်လဝ် လုကဴအဓာန်မလအ် (ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ် "မ"ဂှ် ကလေင်စၞောန် ဗၟံက်ထ္ၜး ဂၞကျာ်မဟာသုဘဒ္ဒာပၠန်ရ။) မၞိဟ် မဂၠာဲဒ္ၚဳဒြပ်တအ် (ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ် ပိုဒ် မၞိဟ် ဂှ် ဆက်ပံက်ကဵု မၞိဟ်ဗီုလဵုရော "မ"ဂၠာဲဒ္ၚဳဒြပ်)။
တၞဳ (နာမ်)
တၞဳ (ပါဠိ - ထလ) မတန်ပ္ဍဲတၞဳ (ပါဠိ - ထလဋ္ဌ) မဂၚေင်ပ္ဍဲတၞဳ (ပါဠိ - ထလဂေါစရ) မက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲတၞဳ (ပါဠိ - ထလဇ) တရဴတၞဳ (ပါဠိ - ထလပထ) (တရဴဍာ် - ပါဠိ - ဇလပထ) ပ္ကဴတၞဳ၊ ပ္ကဴမက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲတၞဳ (ပါဠိ - ထလဇပုပ္ဖ) ပ္ကဴမက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲသြင်ပ္ဍဲဒဵု၊ သၞေဟ်တၞဳ (ပါဠိ - ထလပဋ္ဋန) ပၞာန်တၞဳ (ပၞာန်တိုက်)၊ ပၞာန်ဍာ်
ညံင်ဗီုသတ်တၞဳ ညာတ်သၟိင်သဳဟ၊ ညံင်နာ်မညန် ကဵုသုပဏ္ဏ၊ ဒှ်တဴဘယ ကဵုတလနန်။ (လိက်ပဒုမ္မဝတဳ၊ ၁၂၈၁ သၞာံ)
သဒ္ဒါမန်
ရမ္သာင်တုပ် ချူတၟေင်ဂမၠိုင်
သန်၊ သြန်
သန် (ဝိသေသန) သြန် (နာမ်)
လှုဲလှာ်သြန်ထဝ်၊၊
ဂြိုပ်ဍုင်သြေင်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မတ်မလီု
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၁၇၊ ထပိုယ် ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသြဝါဒ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၂၊ ဝှ် ၃၂။
ဂကောံခမဳမည် ဟိတဂဝေသဳ
ဂလာန်နိဒါန်
ပိုဲခၟဳသၚ်သၟတ်မည် ကောန်ညးပရိယတ် ကတ်ပညာအပါအံက်ကျာ်ဝန် ကတ်ပညာဂတာပ်ခေတ် ဆီတၠနာဲဍာဲဍာဲ ဇေတ်ဇေတ်ဂမၠိုၚ်အာဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် ကသပ်ခိုဟ်ပြဲပြဲ ဂွံနၚ်မွဲတဲမွဲဇိုၚ် ဍိုက်ဍိုက်ပေၚ်ၚ်တုဲ အတိုၚ်ကသပ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ အ္စာသၠပတ်တံဂှ်ဟေၚ် နကဵုပၟိက်ခၟဳသၚ်မဂၠိုၚ် ပံက်ပ္တိုန်ဂကောံမွဲဗွဲယၟု "ဂကောံခမဳမည် ဟိတဂဝေသဳ အလုံတွဵုရးဍုၚ်မည်" ဝွံရောၚ်။
ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ဘာခၟဳသၚ်မည်တံနွံအဒေါဝ်ဍုၚ်ဗဒဲါကျာ်လ္ဂုၚ်ဝွံ ဘာကၟာဆီ၊ ဘာကျာ်သြဳမည်၊ ဘာဇိုၚ်ကျာ် ပိဘာဟေၚ်ရဒှ်တုဲ ပဲါနူဂှ် နွံပလိုတ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ကော်ခဴစအရာပ် (ခၠံက်ပသဲ-အရာပ်ကပ္ပလဳ) ပပ်ပဳ လၟုဲလၟက်နက်သၠိုက်သရီု ကြေပ်ဂြက်ဒၟံၚ်အိုတ်ရ။ စိုပ်အဒေါဝ်သာသနာ "မူကာဂွံကၠောန် မူကလောန် ဂွံဖန်ဖက် ဗီုလဵုဂွံဆက် ဂံါတိုန်အာဂတရော" စိုတ်ထဴဖအောဝ်ဒးရးဂးသာ်ဂှ်တုဲ ဟွံရုဲဂိုဏ်ဂဏဆၜိုတ်မၞုံအလုံခၟဳသၚ်သၟတ်မည်မွဲ ဗွဲမသ္ဍိုက်ဆာန် ဇြဟာန်ဗျဳဗျာပ် မေတ္တာဇာပ် လုပ်စိုပ်ၜဝ်ဇုတ်ကေုာံရေၚ်သ္ကံပၠန် စန်ဒက်ပံက်ပ္တိုန် ဂကောံဝွံရောၚ်။
ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ် ဂါရဝမ္ၚဵု
အတိုၚ်နာယကဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုသြဝါဒဂှ် ပိုဲကောန်ဂကောံအလုံအိုတ်သဳု ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ဗွဲမရှ်ေသှေ်ရဴဂဴတုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ် ဂါရဝမ္ၚဵု ယဵုစွံလဝ်ပ္ဍဲကၞိပ်လၟိုန်ရ။ "ဒးပယာံမွဲဝါဂှ် ယွံတၠဳပိုန်တံ ပိုဲပံက်လဝ် ဂကောံ ပ္ဍဲအခိၚ်သာသနာ -၂၅၀၀- ပေၚ်ဝွံ သွက်ဂွံဓမံက်ရုပ်ရဴပရေၚ်သာသနာ ပရေၚ်ဂကူဒှ်တံရ။ တၠဳပိုန်တံ အဃောဒြဟတ်ပညာ ကာယညာဏခိုဟ်ဂှ် ဂိုတ်လွဳကွေံကွေံညိ၊ ဒတုဲဖိုလ် ဂကူ ပရဟိတဂှ် သ္ပဇၞော်ကွေံကွေံညိ၊ အဲဂွံညာတ်ညဳသာသၟဟ် ဒှ်မွဲဆီမွဲလတေၚ်တုဲ မိပ်စိုတ်ကွေံကွေံရ။ ကဵုဂွံညဳသာလၟိုန်ကာလညိ" ကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒပိုဲသၚ်တံ ဒုၚ်ကေတ်သာဓု ဂြုဂြုဂြီုဂြီုအိုတ်ရ။ နာယကဇၞော် တၠဳပိုန်ပဏ္ဍိတလေဝ် "ယွံအာဇနဲတံညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအခိၚ်ပိုဲဗ္တောန်ဒၟံၚ်ကွတ်ပညာ သာသနာကဵု ကွတ်ပညာဂတာပ်ခေတ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူကဵုဂွံပေၚ်ကၟိုဟ်တိတ်ညိ။ ဘဝပိုဲနွံအဆံၚ်လဵုရော ဟီုဂှ် ကဵုဂွံညာတ်ကေတ်ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်က်ညိ၊ ဘဝပရေံအိုတ်ပသအုဲအိုတ်ဂှ် ဘဝဍိက်ရသေၚ်ဟာ၊ ဇဖန်ပိုဲဒက်လဝ်ဂကောံမၞုံကဵု ဇြဟတ်ညဳညဳသာသာဂှ် ဗတိုက်သရိုဟ်ထောံဘဝအယုတ်ဂှ်ညိ"။ နာယကဇၞော်တၠဳပိုန်ညေယျလေဝ် "ပ္ဍဲအခိၚ်ခိုဟ်အခါပြဲ စိုပ်အဒေါဝ်သာသနာဝွံ နကဵုဒြဟတ်ဂကောံညဳညဳသာသာ ဇက်တိုန်အာတိုၚ်ပ္ကဴဍုၚ်မည်တေံညိ။ ကၠောန်ပ္ဍဲသၞောဝ် ကတောဝ်မတ် ဒးပၠးလဝ်ထာၚ်ပါၚ်ဒးသ္ပလွဟ် ဒးက္တဵုဗဒှ်လွဳကွေံကွေံရ၊ ကောန်ဂကောံပိုဲ သ္ပတံနူက္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဥက္ကဌ စဵုကဵုစိုပ် သ္ကိုန်စန်ဒက်ဂမၠိုၚ် ချိုတ်မွဲကတိုၚ် ဂျိုၚ်မွဲစွံ ထောံညးသ္ကအ်ဟွံဂွံရောၚ်" ဂွံမိၚ်ကေတ် ရမျှာၚ်အဓိပတိနာယက ဂမၠိုၚ်တံဂှ်တုဲ ဒုၚ်ကေတ်သာဓု ပေၚ်ၚ်ကၟိုဟ်ဟ် ရိုဟ်ဟ်ကောံဓရီုညးသ္ကံရောၚ်။
လိက်ဝၚ်ဂကောံခမဳမည် ဟိတဂဝေသဳ အလုံတွဵုရးမည်
စိုတ်ဍိုက်ဂှ်ပဲါ စိုတ်နာဲကေတ်နၚ် ဂလာန်ပ္ဍဲဝၚ်ချပ်ဂြၚ်ရံၚ်ညိ။
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဂကောံခမဳမည် ဟိတဂဝေသဳ အလုံတွဵုရးဍုၚ်မည်
"ကမ္မတီ ဗဟဵုဂှ် ညးဇၞော်ရေၚ်တၠုၚ် ကမၠောန်" ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်သၞောဝ် ဂကောံရ။ (က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဂဥုပ်လေဝ်ဂးရ)။
ကလေၚ်သရုပ်ထောံက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုခရိုၚ်
(ဂ) က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် စှ်ေပရေၚ်စန်ဒက် ကၞောတ်ၜဳမသုန်ဇကု။(ဖအိုတ် ထပှ်ဇကု)
(စ) က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် စှ်ေပရေၚ်စန်ဒက် ခရိုၚ်ဗဂေါစှ်ဇကု။
ပရေၚ်ချဳဂရာၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဂကောံခမဳမည် ဟိတဂဝေသဳ
စှ်ဇကုတံဂှ် --
ဗ္ဂေါသၟဝ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မတ်မလီု
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၄၊ ထပိုယ် ၀ ဇကု။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
လပအ် သၟိင် ပဿိုန် (၁၆) သာ်
လပအ်ဆဋ္ဌမ
နုင်ဇၞော်မ္ဂး ညာတ်ဒးမွဲချိုန်၊ နုင်ဍောတ်ဂမၠိုင် ဗိုင်တုက်ဗိုန်၊ ပေင်ဟွံမာန်ကၞာတ် ဂွံညာတ်လ္မိုန်၊
လပအ် ဒဿမ
(သွဟ်) တၟအ်ဂတဝ်ပၠန် ဟီုပၠန်ထံက်ပင်၊ မၞိဟ်သမၠီုကၠာ ဟွံဗစာဂြင်၊ ဒ္ဂေတ်ဗာလာနံင် ဂၠံင်ဓဝ်ဟွံမင်၊ ဟိုတ်မောဟဂၠု ဟွံတီဓုတင်၊ မၞိဟ်အန်ဂကူ ပူဂဵုဂၠိုင်ဂၠင်၊ ဍေံကဵုဍေံဂှ် သှ်ၜးစင်ခြင်၊ မၞိဟ်သာ်ဂှ်သွိင် သ္မီတအ်ထံက်ပင်၊ ခိုဟ်စပ္ဍဲလိုက် သိုက်တဴဂမြင်၊ အိုတ်သီုဝုတ်ဗၠာဲ ရာင်ဆာဲလောန်က္ဍင်၊ ဟွံချပ်စင်ခြင် ဓုတင်ဂတ၊ ဓဝ်ဍေံဟွံကေတ် ဒ္ဂေတ်သောံဗျ၊ ၜးနူဘာကၠာ တိရစ္ဆာဏ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဂွံသိုက် ပလိုက်ဒုက္ခ၊ က္တဵုဒှ်ကဵုသတ် မှတ်ဨကန္တ၊ သုပိဏ္ဏဆိတ် လမိတ်ရာဇ၊
လပအ် စုဒ္ဒသမ
(သွဟ်) ဗွဲအနာဂတ် ဟွံဆောတ်ယောင်ယာ၊ ဗြဴဟွံမင်စိ ဟိရိတဗ္ဗာ၊ အောန်ဒ္ဂေတ်သ္မတ် ပတိပတ်မာ၊ စွံစိုတ်စနာဲ လောန်ကာဲဂၠိုင်ရာ၊ ဝဵုမတ်တုန်စိ တလသ္ၚိကၠာ၊ တြုဟ်ပံက်သွံရာန် ဇၟာပ်ဍုင်ကွာန်အာ၊ အာတိုက်က္ဍိုက်က္ၜင် လှောင်ထာန်ဂင်ဂါ၊ ဟွံဗှ်ဗ္စာ စိတ္တာဟိဏ္ဏ၊ သုင်စဝေင်ဂြိုင် ဂၠိုင်ကဵုဘာဂ၊ ဒဂေတ်အဟိုတ် ကၠတ်စိုတ်ဍေံပ၊ ဟွံမင်ဂကူ လလူရာဂ၊ ဟွံလ္ဂူစိ ကဵုတြုဟ်ဟိဂျ၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ရ ဂၠိုင်ထလ္မော၊ အနာဂတ်ရော သမ္ဗုဒ္ဓေါတွံ၊ ဟွံဆောတ်ညိဖျိုင် ညံင်တိုင်အတှ်၊ အိုတ်သတ်တံဂှ် ဒးက္တဵုဒှ်ဟေင်။
အာလူ
နိရုတ္တိ
ယၟုမ္ဂး အာလူ ဝွံ မန်ပိုဲ ကေတ်နူ သံသကြိုတ်၊ ဟိန္ဒဳ အာလူ (आलू ālū) ပ္ဍဲအခိင် မတုပ်ကဵု ဗၟာတအ်ကီုရ၊၊ အာလူဂှ် စိုပ်ကၠုင် ဒေသအိန္ဒိယ နူကောန်ယူရောပ်တအ်တုဲ နူဂှ် မွဲကဆံင် စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန်ဗၟာတုဲ မန်ဗၟာတအ်လေဝ် ကော်ဗက် အတိုင်ဂလာဟိန္ဒဳကီုရ၊၊ အဓိပ္ပါယ် အာလူ ပ္ဍဲသံသကြိုတ်ဂှ် ဒှ်တၞံစရိုဟ် ရ၊၊ ညးလ္ၚဵုတအ် မိက်ဂွံခၞံဗဒှ်ပတိုန် နကဵု ဝေါဟာရမန်ဇေတ်တ်တုဲ ဖျေဲဂလာ မိက်ဂွံကဵုကော်ကီုလေဝ်(ပ္ဍဲပြကိုဟ်အဘိဓာန် မန်-အင်္ဂလိက် နာဲထောန်ဝဵု၊ ၂၀၀၀ မုက်၈၂၆ ဂှ် ဖျေဲဂလာ potato) ဟိုတ်နူမအရေဝ် အာလူ ဍုက်ဒၟံင်ပါင် ကောန်မန်တအ်တုဲ ပရေင်ခၞံဗဒှ်တၟိဂှ် ဟွံအံင်ဇၞးကွေဟ်ဟ်ရ၊၊ တၞံအာလူဂှ် ဒှ်ဂကူတၞံဇုက် ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဂကူတၞံတဝ်မွဲတုဲ ပ္ဍဲဒေသမန် တၞံတဝ် မၞုံကဵု ခၟာဲဂှ် ဂၠာဲဟွံဆဵုရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ မအရေဝ်ဝွံ ဂွံဗဒှ်ပတိုန် နကဵု ဗီုမန်ဇေတ်တ်ဂှ် ဝါတ်ဒၟံင်ရ၊၊ တၞံဖျေဲတအ် တၞံကွာဲတအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူတၞံဇုက် ဖအိုတ်ရ၊၊ တၞံဝုန်ဂလာဂှ်လေဝ် ဒှ်တၞံဇုက်တုဲ နွံကဵု ခၟာဲ ဗီုအာလူကီုတုဲ ဝုန်ဂလာ ညးဒေသလ္ၚဵု ကော် ဝုန်ရိုဟ် ဂှ် အရေဝ်ယူရောပ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ (Sweet Potato) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အာလူထၞာတ် ရ၊၊
ပုစ္ဆာဒးသၟာန်သွက်ဘဝ
ဘဝဟီုဂှ်
ဒှ်မံၚ်အြကာဒှ်ကဵုချိုတ်တုဲ ပရေၚ်ဒးချိုတ်ဂှ် ညာတ်လဝ် ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ရ။ ညးလ္ၚဵုဟီု ရုပ်ချိုတ်နာမ်ဒဴ ညးလ္ၚဵုဟီု ရုပ်လေဝ်ချိုတ် နာမ်လေဝ်ချိုတ်။ ပ္ဍဲဂကူဗုဒ္ဓဘာသာတအ်လေဝ် လညာတ်နွံမံၚ်သာ်ဏအ်ကီုရ ရုပ်ချိုတ်နာမ်ဒဴဂှ် လညာတ်မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရုပ်လေဝ်ချိုတ် နာမ်လေဝ်ချိုတ်ဂှ် လညာတ်ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ လညာတ်ဘာသာတၞဟ်ဟ်ဂှ် ရုပ်ချိုတ်နာမ်ဒဴဂှ် ဒုၚ်လဝ်တဲဂၠိုၚ်ရ။
ဓမ္မသိင်္ဂဳ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မတ်မလီု
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
ထီုဖာဗြ
ဒဵုဖာဗြ
ဒဵုဖာဗြဂှ် ဒှ်ဒဵုတၟအ် ၜါ မနွံဗမံက်မွဲ ကဵု ပလိုတ်မွဲ၊ သီုၜါဂှ် သမၠုင်ကြပ်တုပ်ရေင်သကအ် နွံသမၠုင်ၜိုတ် ၃၀၀ ပေတုဲ ညးဒေသတအ် ကော်စ ဒဵုကော ဒဵုဒေအ်၊ ညးလ္ၚဵုကော် ဒဵုတၟအ်တြုဟ် ဒဵုတၟအ်ဗြဴ။ လတူက္ဍိုပ်ဒဵု သီုၜါဂှ် နွံကဵု ကျာ်စေတဳမွဲမွဲတၞုင်တုဲ ကျာ်စေတဳဒဵုဗမံက်ဂှ် ညးခုတ်လဝ်ယၟု ကျာ်မဟာပဗ္ဗတ (မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဵုဇၞော်)၊ ဒဵုလပါ်ဗမံက်ဂှ် နွံကဵု ထီုမွဲ၊ ထီုဂှ် ယၟုမြဟ််တဴ ထီုဖာဗြ။ ပ္ဍဲထီုဂှ် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ညးသၠိုင်လဝ် ဓါတ်ကျာ်နွံဒၟံင်တုဲ လတူဒဵုဏအ်ဂှ် ညးဟွံကဵုအခေါင်မၞိဟ်ဗြဴတိုန်ရ။ ကျာ်စေတဳလတူဒဵုပလိုတ်ဂှ် ညးခုတ်လဝ်ယၟု ကျာ်စူဠပဗ္ဗတ (မဂွံအဓိပ္ပါယ်ဒဵုဍောတ်)၊ ဒဵုဏအ်ဂှ် မၞိဟ်ဗြဴအခေါင်တိုန်နွံရ။
ဂကောံထံက်ပၚ်ပရေၚ်ပညာမန်
ဝၚ်ဗွဲခမၞောန်
ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၆၈ သၞာံ၊ ဂိတုပုဟ် (၂၀၀၆) သၚ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် အဃောကတ်ဗ္တောန်တိုန်ဒၟံၚ်လိက်ပရိယတ္တိ ပ္ဍဲဘာဗ္ဂေါပရိယတ္တိမန်၊ ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် တၠဂုဏ်ဥတ္တရ(ဍုၚ်လၟိုၚ်) ပံက်ပါၚ်ကသေံကၟဝ် သ္ကအ်ရဲ မကတ်ဗ္တောန်မံၚ်ပရိယတ္တိမွဲစွံဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံတိုန်ဘာလညာတ်ဟာသာ်ဝွံ ကသေံကၟဝ်သ္ကအ်ရဲဂမၠိုၚ်ရ။
ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ဂမၠိုၚ်
ချဳဒရာၚ်ကၠုၚ် ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်တအ်ဂှ်ရ။
၂၀၁၄- မွဲဝါပၠန် ကလေၚ်ရုဲစှ်ညးတာလျိုၚ်
အတိုၚ်လၟေၚ်ကမၠောန်ဂကောံ မပ္တံကဵုလိက်ကၞပ် အ္စာကၞေဟ်ပူဂိုလ် အ္စာဗညာသာၚ်မန် (ကအ်ဗိန်) လိက်ကၞပ် တၟာဲသၟတ်အနာဂတ်။ အ္စာကၞေဟ်ပူဂိုလ်အ္စာဟံသာ (ၜိုပ်ဍာဲ) လိက်ကၞပ် ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကၠောန်တက်တြး ပ္တိတ်ကၠုၚ်နွံရ။ ပဲါနူလၟေၚ်ကမၠောန်မချူဓဇက်လဝ် မပ္တံကဵု လိက်ဆဝ်မ္ၚုဟ် တ္ၚဲတၟေၚ်၊ ကမၠောန်ကောန်ဂကူ တၟိပြဟ်ဟ်တအ် လိက်သဝဏ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် မပြဟ်လလုဲအာ နာဲထဝ်သောန်တအ်ချူ ကၠောန်ကၠုၚ်နွံရ။
တာလျိုၚ်တြုံတၠသ္ၚိလ္တူဗြဴသမ္ဘာဒးနွံ(၅)တၚ်
အုပ်နိဂီု ၊
တာလျိုၚ်မၞိဟ်တြုံထေက်ကဵုဒးကၠောန်လ္တူဗြဴဇကုနွံဆၜိုတ်ဏံသၟးဟွံသေၚ်တုဲ အရာလဵုဒှ်ခိုဟ်နွံဏောၚ်တှ်ေ ပိုဲတံဆက်ကၠောန်အာအိုတ်ညိ၊ ဇၟာပ်ဇၟာပ်တၚ်လေဝ် သွက်ညးလ္ၚဵုတံဂှ်လီုလာ်မံၚ်တုဲ ကၠောန်ဟွံထေက်လေဝ်နွံတဴရ၊ သွက်ညးကၠောန်ဗက်ထေက်ဖအိုတ်တံဂှ်လေဝ်နွံဟွံအောန်တုဲ ပိုဲဒးရုဲစှ်ဟိုတ်ဖဵုလ္တူညးသ္ကံကဵုအးတုဲ အရာလဵုသုၚ်စောဲဂွံသုၚ်စောဲဟွံဂွံဂှ်လေဝ် နွံပ္ဍဲပိုဲတံသ္ဂုတ်သွာတ်ကေတ်ကေတ်ရ၊ ဖဵုသွက်ဂကောံအိန်ထံၚ်ဇကုရတှ်ေ ဓဝ်ဟီုဂှ်ဒှ်မံၚ်သဘာဝမွဲတုဲ နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲပိုဲကောန်ဂကူတံသီုညးဖ္အိုတ်ရ၊ နဲကဲဏံမွဲဟေၚ်ရဒှ်နဲကဲဂတာပ်အခေတ်တ္ၚဲဏံတုဲ လ္ၚတ်လဝ်တှ်ေဟွံဗၠေတ်ပုဟ်၊ သွက်ညးတြုံတြုံလ္ၚဵုတံဂှ်တှ်ေ အရာလဵုယဝ်ပိုဲမၞိဟ်တြုံဏံကဵုအခေါၚ်သွက်ညးဗြဴဏောၚ်တှ်ေ ဒှ်ညံၚ်ကျဗြဴကြအ်ဗြဴဟီုဂးအိုတ်ရ၊ အရာတၟိတၟိ ပွမပြံၚ်သၠာဲနဲကဲဂတာပ်အခေတ်တ္ၚဲဏံဟွံလုပ်စိုပ်ပ္ဍဲဘဝညးတံတုဲ ဒှ်ကၠုၚ်နဲကဲဒစဵုဒစးသွက်ညးကဵုဂၠံၚ်ဍာန်တံမာန်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရဏောၚ်ဟီုတှ်ေ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတံဂှ်လေဝ် (အခေါၚ်ညးဗြဴ၊ ၚုဟ်မးညးဗြဴ၊ တာလျိုၚ်ညးဗြဴ)တံဂှ် တ္ၚဲဏံနွံတုပ်ကဵုပိုဲမၞိဟ်တြုံတံယျဂှ် ထေက်ကဵုဒးဂံၚ်ဒုၚ်ကေတ်တာလျိုၚ်တုဲ ညံၚ်သ္ဂောံဒှ်ဖဵုသွက်ဂကောံအိန်ထံၚ်ဇကုမာန်ဂှ် ဒးနွံကဵုနဲကဲပြံၚ်သၠာဲတုဲ အရာပြံၚ်သၠာဲဟီုဂှ် ဒှ်နဲကဲဗၠေတ်ဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်တဴနဲကဲခိုဟ်နူတ္ၚဲဏံဏီဂှ် ထေက်ကဵုပိုဲတံဒးစှ်ေစိုတ်အိုတ်ညိ၊ ယဝ်ရပိုဲတံသုၚ်စောဲမံၚ်နဲကဲတြေံတြေံတေံတုဲ အရာတၟိဟွံမွယ်ကဵုပရေၚ်ပြံၚ်သၠာဲမ္ဂးတှ်ေ ဗီုလဵုပိုဲဂွံဒှ်မၞိဟ်ဂတာပ်မွဲရောဟွံသေၚ်ဟ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရတှ်ေ ဂကောံအိန်ထံၚ်ဂှ် အဓိကဇၞော်မံၚ်ကဵုဂကူတုဲ ယဝ်ရပိုဲတံ ဗဂဵုလဟဵုအာဂကောံအိန်ထံၚ်ပိုဲဟွံမွယ်ကဵုပြသၞာမွဲကီု ၜိုန်နွံကီုလေဝ်အောန်တုဲ ဣဏံဟေၚ်ရဒှ်မၞိဟ်မွဲတၠကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ်ဂကူကီုဏောၚ်ဂှ်ဟီုစဂွံရ။
ဍုင်မတ်မလီု
နိရုတ္တိ
ပ္ဍဲလိက်ခၞိင်ဝွံ မဂွံဆဵုကေတ် ယၟုဍုင် ＂မဟ်လမ္လီု/မဟ်လမ္လိုမ်＂ မြဴသာ်ဝွံရ၊၊ မဟ် ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် မုဟ်၊ လမ္လိုမ် ဂှ် မနာမ် မကၠုင်နူကြိယာ လီု၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အဓိပ္ပါယ် ယၟုဍုင်မတ်မလီု ဝွံ ဍုင်မုဟ်မလီုလာ်ဒၟံင်ရ၊၊ မုဟ်ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် မုဟ်ၜဳရ၊၊
တရဴဍာ်
ဟိုတ်နူသြင်ၜဳဒိုဟ်ဂၠိုင်တုဲ က္ၜင်နူၜဳဇၞော်ဂှ် လုပ်စဵုစိုပ် ဍုင်မတ်မလီု ဟွံဂွံကီုလေဝ် နကဵုက္ၜင်ခဒေါအ် မွဲအဆက်ဂှ် ဆက်ကဵု က္ၜင်ဂၠးတိတအ်ဂွံရ၊၊ က္ၜင်အပ္ဍဲဍုင် မဒြေပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲၜဳကဍတ် ကဵု ၜဳဂြာင်လေဝ် နွံကီုရ၊၊
ဘာလကျာ်မန်ဂမၠိုင်
• #ဘာက္ၜင်ထဝ်
• #ဘာကျာ်သုက်
ဂကောံရာမညနိကာယပရဟိတ
ဌာန်ဒတန်ဂကောံ
အရှာံကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ ဍုၚ်မတ်မလီု
ဍုင်မတ်မလီု
ဘာလကျာ်မန်ဂမၠိုင်
• #ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ
• #ဘာဓမ္မစေတဳ
ဂကောံရာမညနိကာယပရဟိတ
အကာဲအရာဗီုပြၚ်ဒက်ပတန်ဂကောံ
(၂) ဥက္ကဌ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဘဒ္ဒန္တ သဳလာစာရ ဘာဗ္ဂေါပရိယတ္တိမန်၊ဍုၚ်မတ်မလီု
တာလျိုၚ်ဥက္ကဌ ဒးရေၚ်တၠုၚ်
(က) ဥက္ကဌဂှ် ဇၟာပ်ပ်ကောံဓရီု ဒးဂိုၚ်ကေတ်တာလျိုၚ်နဒဒှ်သဘာပတိရောၚ်။
မြေက်ဗြီု
လက်သန်
တၞံမြေက်ဗြီုဂှ် ဒှ်တၞံဂဥုဲ မစူတိုန်တုဲ နွံသမၠုင် အကြာ ၃၀-၁၁၀ သေန်ဒဳမဳတာ (၁၂-၃၄ ၝောအ်တဲ) ပ္ဍဲဒၞာဲတိဍုက်က် ကေုာံ သမၞိင်ခိုဟ်တအ်ရ။ တၞံမကြံင်ဂှ် ဒှ်အသာ်သ္ၚေက်ကြံင်င်ရ။ တၞးဍေဟ်ဂှ် ကလိတ်ဒၟံင် ဟွံမဲ ကုကသော်တုဲ ဇမၠိင် နွံစဵုကဵု ၈ သေန်ဒဳမဳတာ (၃.၁ ၝောအ်တဲ) အနာံနွံ ၂.၅ သေန်ဒဳမဳတာ (၀.၉၈ ၝောအ်တဲ)ရ။  ကဴသောဲသောဲဍေဟ်ဂှ် ဒှ်အသာ် pink တိတ်ဒၟံင်မွဲမွဲဍောင် နွံကဵုတၞုင်ဇဝ်ရ။ သတ်ဍေဟ် ဂၠိင်င် နွံဇမၠိင် ၜိုတ် ၂ သေန်ဒဳမဳတာ (၀.၇၉ ၝောအ်တဲ) တုဲအနာံဂှ် နွံမဳလဳမဳတာညိညရ။ ပ္ဍဲသတ်ဍေဟ်ဂှ် နွံကဵု မအသာ်ဍာ်မိတ် ဗွဲမဂၠိုင်။ မဍေဟ်ဂှ်  subquadrate, rugose and glabrous။ အခိင်ဍေဟ်ပတိတ်ကဴဂှ် ဒှ်အခိင်နူဂိတုသေတ်တေမ်ပါ စဵုကဵု ဒဳဇြေန်ပါရ။
ဣစ္ဆာသယ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မတ်မလီု
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၅၁၊ ထပိုယ် ၇၇ ဇကု။
ရာမညဓမ္မာစရိယ
ဒုင်အစဳရေင်ဏာ
ၜိုန်ဂှ်ကီုလေဝ် စဵုကဵုစိုပ် ၁၃၅၉ သၞာံ ဂိတုဒ္ဂိန် ၃ မံက် ပွိုင်တြဴဂိတုပြင်င် ၜိုန်ရဒုင်တၠုင် စၟဳမင်ကၠုင်တမ်လိက်ဂမၠိုင်ကီုလေဝ် တမ်လိက်ဂမၠိုင်တံဂှ် ဗွဲအသဝ်ဂုဏ်(အဆံင်) ကီု ဗွဲလၟိဟ်ဍေံကီု ဟွံဍိုက်ပေင်ကၠုင်ကဵု ပၟိက်စိုတ်ကမ္မတဳ တံရ။
အိုတ်ကၞောတ် ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ် လိက်အုပ်တံညးဂမၠိုင် ဟွံဖ္ဍိုန်ကၠေံဓရ်လွဳ ချဳဓရာင်ကောံဓရီုချပ်ဂၞန်ဂၠိုင်င်ကဵုဝါတုဲ လိက်အုပ်ဝွံ အတိုင်ညးမဗှ်တံ ဂွံဗှ်ဂွံဆဵု စဵုကဵုခိုဟ်အိုတ်လေဝ်ဟွံသေင် ပရေံအိုတ်လေဝ် ဟွံဒှ်ကၠုင်က္ဍင်ဂှ်ဟင် ဗွဲလၟေင်ဆၜိုတ်ဓမ္မတာ ကတဵုဒှ်မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။
နိဒါန် (လိက်အုပ်-ပထမတန်ဍောတ်)
အတိုင်သ္ဂုတ်သွာတ်ပန်တင်ဝွံ - သွက်ဂွံချူမူလိက် ပိတင်ဂှ် ရုဲစှ်ကၠာဲလိက်ဂမၠိုင်တုဲ မူလိက်ဂှ် ဂိတုဝှ်အိုတ် တ္ၚဲလက်ကြဴအိုတ် ပလံင်ဗစိုပ် ဘာက္ၜင်ထဝ် ဍုင်မတ်မလီု ညိပ္ညုင်ထ္ၜးလဝ်ရ။"တင်မရနုက်ကဵုပန်ဂှ် အခိင်ၜိုတ်ပြဟ်မာန်ဂှ် ကဵုပြဟ်ညိ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ရ။"အတိုင်သ္ဂုတ်သွာတ်လ္တူတေံဝွံ ဂကောံသင်ရာမညဓမ္မာစရိယ ဂမၠိုင်၊ နူဘာသာလိက်ဗမာကၠာဲနကဵုဘာသာလိက်မန်တုဲ သွက်ဂွံတက်ပ္ဍဵုဗီုစက် မွဲတန်တုဲ မွဲတန် မွဲအုပ်တုဲ မွဲအုပ်ပၠန်ဂှ် ဃောစဳဇန်ဖန်ဖက်ဒၟံင်ရ။
ထဂုတ်၊ ဂစေံ
ဗၟံက်ထ္ၜး
ဍေဟ်တအ် စမချောဲ ကေုာံ တၞးချောဲ တၞးဆု၊ စၟစၟောန်တအ်ရ၊၊ အခိင်ဖျေဟ်ခၟာဲ ဒှ်အခိင်အကြာ ဂိတုမာတ် ကဵု အံက်တဝ်ပါ၊ ဗွဲမဂၠိုင် ကြဴနူ အခိင်ဗြဲတုဲ မလေပ်ဖျေဟ်ခၟာဲရ၊၊ ဍေဟ်တအ် ဖျေဟ်ခၟာဲ အကြာချောဲ ပ္ဍဲတိ၊ လဆောဝ် သၟဝ်ရာံဂမၠိုင်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊၊ မွဲမွဲကလောအ်မ္ဂး ခၟာဲနွံ အကြာ ၆ မ ကဵု ၈ မ၊ အခိင်မလဒပ်ဂှ် နွံအကြာ ၁၆-၁၈ တ္ၚဲ၊၊ ကောန်ဍေဟ်တအ် ဍတ်တုဲဗက် တိတ်နူခပေါဲ/ကလောအ် လဝါဲဂှ် ညံင်ရဴစာင်ကီုရ၊၊ ကောန်ဍေဟ်တအ် ဆက်မံင်အာ ကရောမ်မိမဍေဟ်တအ် ၜိုတ် ၈ ဂိတုရ၊၊
ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု
သြိုင်ခၞံ
သွက်ဂွံသြိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြုဂှ် ပ္ဍဲသေပ်တေမ်ဗါ ၁၁၊ ၂၀၂၂ ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံသြိုင်ခၞံဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု။ ဒယိုင်မုက်ပါင်ဘာဂှ် စကၠောန် နူသၞာံ ၂၀၂၂ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၁။
ထဍိ၊ ဂစေံ
ထဍိက် မလေပ်ဖျေဟ်ခၟာဲ ၜါ - ပန်မ ပ္ဍဲခပေါဲ မဒက်လဝ် လတူတၞံဆုသမၠုင်ရ၊၊ ၜိုန်ဇကုဇကောဝ်ဍေဟ်တအ် ဍောတ်ကီုလေဝ် ဍေဟ်တအ်ဂှ် ကြမ်တုဲ ဟွံဖေက်စ ညးတၞဟ်ရ၊၊ ဂစေံဇၞော်ဇၞော်တုန်လေဝ် ဍေဟ်တအ် ဂံင်လုပ်ဇဵု ယဝ်ရကၠုင်ကဵုသၞ ကုခပေါဲဍေဟ် ကောန်ဍေဟ်ရ၊၊
တာလျိုၚ်ဗြဴသမ္ဘာလ္တူတြုံတၠသ္ၚိဒးနွံ(၅)တၚ်
(အုပ်နိဂီု)
တၚ်ပါ်ပရအ်လဝ်(၅)တၚ်တံဂှ်လေဝ် ဇၟာပ်မၞိဟ်သုၚ်စောဲဖအိုတ်ဟွံသေၚ်တုဲ ရန်လဝ်သွက်ဂကောံအိန်ထံၚ်နွံကဵုဟိုတ်ဖဵုတံဂၠိုၚ်တုဲ သွက်ဂကောံအိန်ထံၚ်ညးလ္ၚဵုတံဂှ်လေဝ် ဗၠေတ်မံၚ်ကဵုဘဝညးတံရ၊ ဟိုတ်နူကဵုဘဝညးတံဟွံဍိုက်ပေၚ်အိုတ်ပိုတ်ဒၟံၚ်နဲကဲနာနာသာ်တုဲ ဇၟာပ်ညးအဲလေဝ် ထေက်ကဵုဒးပါ်ပဲါလ္ၚတ်ဟိုတ်ဖဵုညးသ္ကံဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အရာလဵုဒှ်ဖဵုခိုဟ်အိုတ်ပ္ဍဲဂကောံအိန်ထံၚ်ဇကုဂှ်တှ်ေ ဗက်ဗပေၚ်ဗဂဵုလဟဵုအာလေဝ်ဂွံမံၚ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ဂကောံအိန်ထံၚ်ဟီုဂှ် ဒှ်ၚုဟ်မးသွက်ဂကူဇကုမွဲတုဲ ယဝ်ရဂကောံအိန်ထံၚ်ပ္ဍဲကောန်ဂကူဂှ် ဟွံညိၚ်ဝတ်ဟွံၜိုဟ်သိုဟ်ဏောၚ်တှ်ေ ဂကူတံဂှ်လေဝ်ဟွံတဴတက်အာပုဟ်တုဲ ၜိုတ်ဆပိုဲတံဗဂဵုလဟဵုဂကောံအိန်ထံၚ်ပိုဲဏံဟွံမွယ်ကဵုပြသၞာမ္ဂးတှ်ေ ပြသၞာဂကူလေဝ်ဟွံမွယ်တုဲ အရာနာနာ သွာၚ်နာနာဂကူပိုဲဂှ်လေဝ် ဗဂဵုလဟဵုအာမာန်လောဲလောဲဗီုကဵုအခိၚ်အခေတ်ကာလဒေတံမာန်လောဲလောဲရ၊ ၜိုတ်ဆဂကောံအိန်ထံၚ်မွဲဍောတ်ဏံဓဝ်ဂှ် ယဝ်ရဟွံညိၚ်ဝတ်နွံကဵုပြသၞာမ္ဂးတှ်ေ ဗီုလဵုဂကူတံဂှ်ဂွံဆက်ဗဂဵုလဟဵုအာမာန်ရော၊ အဓိကဂှ်တှ်ေ ဒးကၠုၚ်နူဂကောံအိန်ထံၚ်ကောန်ဂကူတံဂှ်ဒးနွံကဵုၚုဟ်မးမွဲတုဲ ဂကူခိုဟ်မွဲလ္တူဂၠးတိဏံလေဝ်ဂွံဒုၚ်ကေတ်ယၟုမာန်ရ ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်မၞိဟ်
မေတ္တာမင်္ဂလ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ခရောန်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
ပေါတ်။တၞမ်
လွပ်
သအာၚ်နူဂှ် တၞးဍေံ ၜှ်ဖ္ဍုက်ဍာ်တုဲ လတာတ်မ္ဂး ထဠိန်တိတ်ကၠုၚ်ဂှ် သ္ဂောံဆဵုကေတ်ရ၊၊ ဍာ်ဍေံထဠိန်ထဠိန်ဂှ် ပေါတ်ဓဇိုတ်ဒ္ၚောဝ်တအ် ခိုဟ်လအိတ်ရ၊၊ တၞးဍေံ ဗွဲမဂၠိုၚ် တမ္ၚာတအ်ဓဇိုတ်စ ဒ္ၚောဝ်မတ်ဗၠိုပ်ကရ၊၊
ပူဂဵုမရာဒၞာမိက်ကဵုဒဒှ်ကျာ်
၄။ ဒးဆဵုညာတ်ကျာ်တြဲမၞုံကဵုလမျီုမပြာကတ်ကီု
၈။ ပၟိက်ဆန္ဒမိက်ဂွံဒှ်ကျာ်မသ္ကေက်သ္ကာကီု။
အာလောက၊ တၠဂုဏ်
တၠဂုဏ်အာလောက (က) အဲနာဲ (ပညာစိုတ်) ဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် သၞာံ ၁၃၄၆၊ ဂိတု မြေက္ကသိုလ် (၉) စွေက်၊ တ္ၚဲအဒိုတ် စပ္တမ်နူတ္ၚဲအခိၚ်ဂှ်တုဲ ရူပနာမခန္ဓမွဲဒှ်ကၠုၚ် ဌာန်ကွာန်လၟိုၚ် (ဍုၚ်လၟိုၚ်) အပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ် မၞုံတွဵုရးဍုၚ်မန်ရ။
အရာမ္ဂး ဖိုလ်မတွံဂး ခန္ဓကာယမွဲ ဂွံမံက်ကတဝ်ကၠုၚ်ဂှ် အတိုၚ်မၞုံဒေသနာဗုဒ္ဓ ဟိုတ်ကဵုဖိုလ်ၜါဟေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူမိမၞုံယၟု မိယေန်သၞာၚ်(က) မိလှယှုၚ် ကဵု မမၞုံယၟု နာဲမၚ်မွဲ (က) နာဲမောၚ်ယှုၚ် တအ်တုဲ ဗွဲအစောံကမ်မွဲသတ်မွဲ ဖိုလ်ဝိပါက ကြံၚ်ဍုဟ်ကၠုၚ်နူဟိုတ်သဘာဝတုဲ တၠဂုဏ်အာလောက တန်ဒှ်ဆဵုကၠုၚ်လောကဘုံ မဟာဇန် ဌာန်ရာမညဒေသရးမန် ဌာန်ညးလျုၚ်ဗုဒ္ဓသာသနာ ဗွဲမသာယာ အကြာရမျာၚ်ခၞိၚ်ကျာ် ကေလာသ တန်တဴလ္တူဒဵုပြာန်ရ။
ဒွက်
ဒွက်မချူလဝ်
ဂလာန်ဥယောဇိုန်
ပတှေ်တုဲ၊ ဒ္ဂေတ်ဗက်၊ ကၠောန်အာမံၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ပရေၚ်ဘာသာမွဲကီုရ။ ဂကောံဂှ် ဒှ်အရာဘာသာတုဲ ပူဂဵုဂှ်ဒှ်အရာဓရ်ပတှေ်ရ။ ဓရ်ဍာံဒ္ဂေတ်ခိုဟ်တအ်ဂှ် တန်တဴမံၚ်အကြာပွဳပွိုၚ်ဂကောံတုဲ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဓရ်ဗၠေတ်ဒ္ဂေတ်ၚံက်တအ်ဂှ် တန်တဴမံၚ် ပ္ဍဲပွိုၚ်ပူဂိုလ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သံဃဂကောံသၚ် ဌာန်သ္အးဒုဟ်ဇၞော် ခမဳပူဂိုလ်တအ်ရ။
တၠအစောန်ဂှ် ဟဳဇွောဝ်ကဵု သၞောတ်ဝါဒပူဂိုလ်တုဲ တြုံဗြဴအာဇနဲတအ်ဂှ် ဟဳဇွောဝ်ကဵု သၞောတ်ဝါဒဂကောံရ။ ပ္ဍဲဌာန်ဂကောံဗွိုၚ်ညးဂမၠိုၚ်နွံဟေၚ် ဒုၚ်ပဠေဝ် ဒုၚ်ပြံၚ် ဒုၚ်သၠာဲလညာတ် ဝါဒပူဂိုလ်ဇကုတုဲ ဆက်အာမံၚ်တရဴအနာဂတ် ခိုဟ်တေံမာန်ရ။ ဂကောံထံက်ပၚ်ပရေၚ်ပညာမန်ပိုဲတအ်လေဝ် ပတှေ်ကေတ်ဝါဒအာဇာနဲ သၞောတ်ပံၚ်ကောံလွဳပြံၚ်တုဲဟေၚ် ရေၚ်တၠုၚ်သၠုၚ်ဏာမံၚ် လညာတ်သၚ်သၟတ်မန် ကေုာံ သၟတ်မန်တ္ၚဲဏအ်တအ်ဂှ် တ္ၚဲဏအ်လဂံါစိုပ် (၁၀) သၞာံယျ။
သၚ်သၟတ်ဂကောံထံက်ပၚ်ပရေၚ်ပညာမန်တအ် ဗ္တောန်ကေတ်မံၚ်သၞောတ်ပံၚ်ကောံ သ္ပအာဇာနဲတုဲ သွက်ဂွံကၠိုဟ်ကဵု သဘာဝပရေၚ်တၞဟ်ခြာ လက်သဏ်ဂုဏ်ဟွံတုပ်သၟဟ် ညးကဵုညးနွံဖအိုတ်ရတုဲ ပံၚ်ရေၚ်ဗစပ်တဲချဳဒရာၚ်မံၚ်ရ။
ဇှ်ေ၊ ဂိတု
ဂိတုဇှ်ေဂှ် ဗြဲစှ်ေဂွံတိ ၜိုတ်ဒးရးတုဲရတုဲ သၟာဗ္ၚတအ် စရပ်ဇမိက်၊ ဖျေဟ်သြောအ်မဗွဝ်ရ၊၊ ဟိုတ်မဒှ်ဂိတု ကၠာနူဂိတုဒဂိုန် မဒှ်ဂိတု ခမဳသင်တအ် မစလုပ်ဒဂိုန်ဝှ်တုဲ ဒှ်ဂိတု မလုပ်ထပိုယ် ခမဳဂၠိုင်ရ၊၊
နူလိက် မေဃသန်
ညာတ်ဒး ပ္ဍဲသဘာဝတအ် စေအ်နေအ် ညအ်ညောအ် ခိုဟ်ကျေဝ် ဗွဲမသာဓာ ဟွံတၞဟ်သြာဲခြာ ရေင်သကအ် မၞုံကဵုဓရ်ကရုဏာရ၊၊ (သ္ကအ်သၟိင်ကြုတ်ဏာ ပရာဇာဒုတ် - ပရာဇာဒုတ်၊ ရာဇာ - သၟိင်၊ ဒုတ် - ဇၞော်၊ ဓရ်ကရုဏာဂှ် ပသၟိင် ပရာဇာဇၞော်ဇၞော်တုဲ ဒက်မိတ် ပသကအ် ရေင်သကအ်ရ၊၊)
နူ အလင်္ကာစဟ်ၜါရာသဳ
သြေံဂတးပန် လောန်လေဲဗလေအ် ဒြေပ်တဆေအ်တဴ၊
မွဲနဲတုန်
ဆာန်မိသၠောင်လဝ် သၟိင်တ္ၚဲသဝ်အာ ဗဟ်စံင်သၞာလောန်၊၊
စပုင်လေဝ်တ္ၚိတ် ၚိတ်ဍာ်သြိုဟ်ဂၠိုက် ဒဒိုက်ယဲလၞီ၊
နိဿဲ
https://en.wikipedia.org/wiki/Jyeshtha_(month) https://en.wikipedia.org/wiki/Shani https://en.wikipedia.org/wiki/Pahela_Baishakh တၠဂုဏ်အ္စာဝေဒဉာဏ၊ ဇၟန်လိက်မန်တြေံတြဟ် ကေုာံ အလင်္ကာမန်ဂမၠိုင်
မဒံက်ခေဝ်
ပတောအ်ၜတ်
ပ္ဍဲဂၠးတိဝွံ ပေါမ်ဓရိုၚ် ဓလိၚ် နူခေတ်တြေံတေအ် ဗီုမဒံက်ခေဝ်ဏအ်ဂှ် ဂၠာဲဂွံဆဵု အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဇၟာပ်ဍုၚ် ဇၟာပ်ဂကူဂှ် နွံဖအိုတ် ဟွံသေၚ်ရ၊၊ ပေါမ်ခေတ်တြေံ နူဂကူတၞဟ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မ္ဂး နွံစ မွဲမွဲပိုဒ်သၟးရ၊၊ နကဵုကောန်မှိၚ်မွဲဓဝ် မချူလဝ် ဇာတ်အဆက် ဗီုမဒံက်ခေဝ်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ၊၊ ပေါမ်တြေံ ဇာတ်ဓလိၚ် မဒှ်ပေါမ်ဓရိုၚ် မၞိဟ်မတီဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ပေါမ် အာလဳပါပါ (Ali Baba) မဒှ်ပေါမ်ဂကူအာရာပ်ရ၊၊ ပေါမ် အာလဳပါပါဂှ် ဟိုတ်မၞုံသီုဖအိုတ် မွဲလ္ၚီမွဲပိုဒ်တုဲ ပေါမ်လ္ၚီမွဲဗတံ (One Thousand and One Nights) လေဝ် ညးကော်စရ၊၊ ပေါမ်အာရာပ် အာလဳပါပါ ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ (၁၇၀၄-၁၇၁၇) ဂကူပြၚ်သေတ် အာန်တဝ်နဳ ဂဝ်လန် (Antoine Galland) ပကောံတုဲ ကၠာဲစၠောအ်လဝ် ဗီုပြၚ်သေတ် ဗွဲကြဴ ဒှ်အာ ဗီုအၚ်္ဂလိက်တုဲ နူဂှ်မွဲကဆံၚ် ကၠာဲစၠောအ် နကဵုဘာသာ မဂၠိုၚ်ကဵုကၠံ သီုကဵု ဘာသာဗၟာတုဲ မၞိဟ်တီဂၠိုၚ်ရ၊၊
ဗညာဥူ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ခမာ
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၃၊ ထပိုယ် ၀ ဇကု။
ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်
ကြိယာဝိသေသန
ဒ္ငး ဂှ် ပ္ဍဲလိက်မန် ခေတ်လၟုဟ် ဒၟာ ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဆဂး ဒၞာဲလ္ၚဵု နကဵုလိက်မန်ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး တၞဟ်န ကိတ်ညဳဂၠိုင်ရ၊၊
နာမဝိသေသန
နာမ်
နိဒါန်
{2} ၊၊အင်္ဂီရသော သကျမုနိ၊ သဗ္ဗဘူတာ နုက[မ္ပ]ကော၊၊ [သဗ္ဗ]သတ္တု[တ္တမော သီ]{3}ဟော၊၊ ရာဇဥပ္ပတ္တိံ ဒေသယီတိ၊၊
မှာထေရ်ဂဝံပတိ တိုန်ဍုင်သွဝ် အာဆဵု ကုသၟိင်အိန်
ဍေယ်{51}ကာလ်ဂေါး တရ်္လေယ်ဂဝံပတိ ဒူင်အဘိပြာယ် ကျာက်ဗုဒ္ဓတရ်္လေယ် နအန္တူ{52}လ် ဗ္လး၊ တရ်္လေယ် စွိန်ဓျာန်တူယ် တိန်အာရ် တာဝတိင်၊ အုတ် အဘိပြာယ် ကျာက်{53}ဗုဒ္ဓတရ်္လေယ်စိ၊ တရ်္လေယ်ဂဝံပတိ ဂုရင်ကေလ် သၟိင်ဣန်၊ တရ်္လေယ် ဂုရင်{54}ကေလ် သၟိန်အိန်ဗ္လး တရ်္လေယ်စိသ်တူန် ဇေတဝနမဟာဝိဟာရ်၊
ပ္ဍဲကာလဂှ် တၠဳအဲဂဝံပတိ ဒုင်အဘိပြာယ် ကျာ်တြဲ နလတူတုဲ၊ တၠဳအဲ သွိုန်ဇျာန်တုဲ တိုန်အာ တာဝတိံ၊ အိုတ်အဘိပြာယ် ကျာ်တြဲစိ၊ တၠဳအဲဂဝံပတိ ဂရင်ကဵု သၟိင်အိန်၊ တၠဳအဲ ဂရင်ကဵု သၟိင်အိန်တုဲ တၠဳအဲ စှ်ေပၠန် ဇေတဝနမဟာဝိဟာရ၊၊
မှာထေရ်ဂဝံပတိ တိုန်ဍုင်သွဝ် မွဲဝါပၠန် သွက်ဂွံ ဗကန် ကုသၟိင်အိန် ဗွဲဗိသ္တာ
ကဖါရ် {B}{1}လောအ်နောရ်ဂေါးစိ၊ ကျာက်ဗုဒ္ဓတရ်္လေယ် အာရ် နိရ်္ဗ္ဗာန် ဍေယ်ဍုင်ကုသိ{2}နာရ်ဒ၊ ကဖါရ် လောအ်နောရ် ကျာက်ဗုဒ္ဓတရ်္လေယ်နိရ်္ဗ္ဗာန်၊ တရ်္လေယ် ဂ{3}ဝံပတိ တူန်တိန်တာဝတိင် မောယ်လေးတူန်ဒ၊ ယင်ကန္တိရ် ဂၞသၟိင်ၐြီ{4}တြိဘုဝနာ ဒိတျဓမၟရာဇ၊ တရ်္လေယ် ကိန်ကာလ် ဗောယ်ဗိသ္တာရ် ကုသၟိ{5}င်ဣန်၊
ဂလာန်ဗကန် တၠဳအဲဂဝံပတိ ကုသၟိင်
သၟိင်ဒေဝတာဝ် ကုံရၟိင်ဒ၊ နောရ်ကျာက်ဗုဒ္ဓတရ်္လေယ် အာရ်နိရ်္ဗ္ဗ{6}န်၊ ကုလိမောယ်လ္ငိမ် တုရောဝ်က္လံ ပိ[စွ]သ် စၞာမ်၊ ယင်ရိသိ မဣမောအ် ဗိ{7}သၞူဂေါး၊ သ္ဒသ် ဂၞသၟိင်မောယ် မဣမောအ် ၐြီတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမၟရာဇ {8}ဍေယ်ဍူင် အရိမဒ္ဒနပူရ်၊ [ယ]င်သာသန ကျာက်ဗုဒ္ဓတရ်္လေယ်စိ၊ ဂၞ{9}သၟိင်ၐြီတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမၟရာဇ ဂေါဟ် မသ္ယုက်၊ ယင်ယသ် ဂၞ{10}သၟိင်ၐြီတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမၟရာဇဂေါးစိ  အုတ်ဇိရ်္နောက် ဇမ္ဗုဒိပ် မုလေး {11}ဍေး သ္ပြာကတ်၊ မိရ်္ဂုး ဂၞသၟိင်ၐြီတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမၟရာဇဂေါးစိ ရော{12}ဝ် ဗိ[ရ်]သေယ်ကုံ၊ ယင်သီလဓရ်္မၟ ဒုမ်[ဟိစ်]စိ ဂၞသၟိင်ၐြီတြိဘုဝနာဒိ{13}တျ ဓမၟရာဇဂေါး သ္စြေားပ္တာဝ်၊ အုတ် ဒုဿီလ် မဒၟသ် မရ်္သ နသီလ် ဒုံဟိ{14}စ် မဒၟသ်မရ်္မလ်ဂေါး ဂၞသၟိင်ၐြီတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမၟဂေါး {15}သ္ပ္လိည် ဒုသြလ်၊ အုတ်ကာယ ဒုစ္စရိတ် ဝစီဒုစ္စရိတ် မနောဒုစ္စရိတ် မ{16}ကးစ္အး၊ နသီလ် မစ္အး မဒၟသ်ဍာက် ဂၞသၟိင်ၐြီတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမၟ{17}ရာဇဂေါး သ္ကြာစ် ဒုသြလ်၊
အကြီုလွဳ သၟိင်
[ယ]င် ဍုင်အ{6}(ရိမဒ္ဒနပူ)ရ်ဂေါး သိသုဘီက် သ္ကးသက် ဥပဒြောဝ်၊ အုတ်မ{7}(နုသ် ဒေဝတာ)ဝ် ဍေယ် ဍူင်အရိမဒ္ဒနပူရ်ဂေါး ကောမ်{8}(ကု ဂၞသၟိ)င် ၐြဳတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမ္မရာဇ သ္ယာသ် နရိဒ္ဓိ{9} - ဍေးသွေင် အကုသလ ကရ်္မၟပထစသ်၊ သ္ပူန်{10}(ဍူက်)ပုပိည် ကုသလကရ်္မၟပထစသ်၊ ယင်မနုသ်{11}[ဂုံ]လောင် ဍေယ် ကာလ် ဂၞသၟိင်ၐြီတြိဘုဝနာဒိတျ {12}ဓမၟရာဇဂေါး ကၟုန် ဍေးသ္ဇၞောက်ရိဒ္ဓိ ရောဝ်ဒေဝ{13}[တာ]ဝ်ကုံ၊
ဂတိပါင် သၟိင်အိန် မကဵု ကုမှာထေရ်ဂဝံပတိ
ကာလဂှ် သၟိင်အိန် ဂးရဴဝွံ၊ ခိုဟ်ရ တၠအ အဲဍိက်ရ မသ္ပပၟင် ပ္ဍဲ တတ္တဒေသဂှ် မဒှ်ဒတဴ ဂၞသၟိင်ၐြဳတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမ္မရာဇ၊ ယင်သတြု သၞ မသကၠုင် အဲကီုရ မသပစဵုဒဝ် ဝဵု၊ ယင်ဒယှ်တှ်ဍုင်ဂှ် မသကုတ်အာ အဲကီု မသ္ပပြာကတ်ပၠန်၊ အိုတ် ပ္ဍဲ စရင်ကမၠောန် ဂၞသၟိင်ၐြဳတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမ္မရာဇဂှ်စိ အဲကီုရ မသ္ပဗျာပါ [ပတိတ်လွဳ] အိုတ် ကုကာလ၊ အဲသကဵုလာပ်ဝဵု တၞဟ်ဒတုဲဖဵု ဂၞသၟိင်ၐြဳတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမ္မရာဇ မတဴ ပ္ဍဲ ဓမ္မဂှ်၊ ရဴဂှ် ဂၞသၟိင်အိန် ဒုင်(ကေတ်)တုဲ တၠဳအဲ ဂဝံပတိ စှ်ေပၠန် ဇရေင် မနဿလိုက်၊
မှာထေရ်ဂဝံပတိ အာဇရေင် ရသိဗိသၞုဟ်တုဲ ဂရင်ဗ္တီ
[မၞော]ရ်စိ {3}ဍေယ် ဒိရ်္ဒသ် ပိ[ပိ]လေးတူန် တရ်္လေယ် သ္ဒသ် သၟိင်ဓရ်္မၟရာဇ၊ ဍေ{4}ယ် [ကာလ်တ]ရ်္လေယ် ဒသ်သၟိင်ဓရ်္မၟရာဇဂေါးစိ ကျာက်ၐြီ[တ]{5}ရ်္လေယ် [သ္ဇၞောက်]ဖါရ်၊ ဍေယ် သ္ထာ[န်] မတရ်္လေယ် ကုတစိ အုတ်တိ{6}နၞသတြုဂုံ[လောင်] သက်သ္ဒသ်တုတာဝ်၊ တရ်္လေယ် သ္စိန္လေားတူံၜး {7}ရောဝ်တ္ငေယ် ဍေယ် သရဒ ကာလ်မတာဝ်၊ ဍေယ် ကာလ် ကိရ်္မုန် တ{8}ရ်္လေယ်စိ (ယင်) သွသ်သံပတ် ဍေယ်တိဇၞောက်ဝေါအ်စိ သဒိသ် {9}ရောဝ် သွသ်သံပတ် သွရ် မ္လေး၊ ယင်တြူသ် ဗြောဝ် သုံဝတ်ဂုံလော{10}င်စိ သ္ဇ္လီင်အာယု[က်] သ္ကးသက် ည္ဇေယ် (ဂွီ)ပ်ဝေလ်၊ မဟာဇန် ဂုံ{11}လောင်စိ သ္ကးသက်ဘေယ် သ္ကးသက် ဥပဒြောဝ်၊ ဍေးသဟာပ် စ{12}ရ်္နရ်္ယုာပ် မဂ္လောင် ဍေးသ္လ္ဟီင်သုက်၊ ဍေယ် ရာသ်တရ်္လေယ်စိ ဗြေ{13}ယ်သ္ဂူရ် က္လံၜါရ်[စွ]သ်လေးတူန် အုတ် ရသ်တိဇၞောက်ဝေါအ် {14}ကုံ သ္တီတ်၊၊ ပုန္ဒူယ် ဇုရာမ်ဂုံလောင်စိ သ္ပိည် အုတ်နဒြပ် ဂုံ{15}လောင်၊
ပ္ဍဲရးတၠဳစိ အိုတ်ညးမိစ္ဆာဒိတ္ထိဂမၠိုင်စိ သဒှ်သမ္မာဒိတ္ထိအိုတ်၊ အိုတ်ခမဳဂမၠိုင်စိ သ္ဍိုက်ပေင် နသဳလ ကုပဋိပတ်ထၟိက်၊ အိုတ်ဗဗၞးဂမၠိုင် မဂြင်ဗေဒင်စိ ဍေဟးတအ် သရနုက်ဗပေင် အိုတ်ဓမ္မဗဗၞး၊ အိုတ်သၟိင်ဂမၠိုင်စိ သဖ္အာဓရ်ဝဵု၊ ယင်ဂကူပန်စိ ဍေဟ်တအ် သရနုက်ဗပေင် ဓရ် ဍေဟ်တအ်ဍေဟ်တအ်၊ အိုတ် ပ္ဍဲ သန္ထာန်စိ သဘာဝတွဟ်စၟတ်ဂှ် သပြာကတ်၊ တၠဳအဲရသိ ယင်သဘာဝတွဟ်စၟတ် ဂၞသၟိင်ဓမ္မရာဇ မနွံ ကျာ်သြဳ မဒှ်တုံဗင်သာ သကၠုင်ဂှ် သပြာကတ်၊
ရသိဗိသၞုဟ် ဒုင်ကေတ် ဂရင်ဗတီ မှာထေရ်ဂဝံပတိ
ကာလ်ဂေါး ရိသိ{24}[မဣ]မောအအ် ဗိသၞူဂေါး နကိဇေႝစိ ဒူင်ကေတ် ပိဟာရ် တရ်္လေ{25}[ယ်] ဂဝံပတိထေရ်၊ ထေစ် တရ်္လေယ် မၞောရ်စိ ဍေယ် တတ္တဒေ{26}[သ် ဍေ]ယ် ဍူင်အရိမဒ္ဒနပူရ် ဨယ်ကုံဒ မသ္ဒသ် ဂၞသၟိင်မောယ်{27} [မဣ]မောအ် ၐြီတြိဘုဝနာဒိတျ ဓမၟရာဇ[၊] ယင်ဇုင်တေယ်ညး{28}(ဂုံလောင်)စိ ဨယ်ကုံကုံ မသ္တ္ၜလ်၊ သာ[သ]နကျာက်ဗုဒ္ဓတရ်္လေယ် မဒိ{29}(ရ်ဒသ်)စိ ဨယ်ကုံ မသ္ယုက်၊ မဟာဇန် ဂုံလောင်စိ ဨယ်သ္အောရ် မ{30}င်[သီ]လ် သ္အောရ်ပ္အာရ်ဓရ်္မၟ၊ ဗြောဝ်မပ္အာရ် ပုန်အာရ်သုံအုရ်ဂေါး {31}[ဨယ်]သ္အောရ်ပ္အာရ်ပုန်ဒုံဟိစ်၊
တိုက်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ရောဂေါ
ဘာတိုက် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ရောဂေါ၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု။
လင်မသာ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါခမိတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၅၃၂၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၄၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၇၀၇၇ တၠရ။
Vincent van Gogh
ဘဝ ကြဴနူမပြံင်တိတ် နူဟဝ်လာန်
အကံက်နူ လိက်ညးတေအ် မပလံင်လဝ် ကုကောညးတေအ် ပ္ဍဲဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၁၈၈၆ ဂှ် -
I actually find all the drawings I see there hopelessly bad — and fundamentally wrong. And I know that mine are totally different — time will just have to tell who’s right. Damn it, not one of them has any feeling for what a classical statue is.
အာဲကၟာဲ
ဝေန်သေန် ဝှင်ဟောက်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲဂကူကသူ မဗၟံက်ထ္ၜးပရေင်ဒုင်စသိုင် expressionism Fauvism ကေုာံ ပါန်ချဳစိတ္တဇ ခေတ်ကၠာတဲ Abstraction မဒှ်ဂကူအနုသုခုမ ပ္ဍဲဗွဝ်ကၠံ ၂၀ တေအ်ရ။ ရုပ်ကသူညးဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တ္ၚဲဏအ်စွံလဝ် ပ္ဍဲတိုက်ထ္ၜးပျးဝှင်ဟောက် (Van gohu-museum) ပ္ဍဲဍုင်အာမ်သတာဒါမ် ကဵု တိုက်ထ္ၜးပျး (Kröller-Müller Museum) ပ္ဍဲ Otterlo ဂၠိုင်ရ။ ရုပ်ကသူညးတေအ်ဂှ် ဒှ်ရုပ်ကသူ မပါလုပ် ပ္ဍဲအဝေါင် ၚုဟ်သၠုင် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၇ ဂိတုမာတ် ၃၀ ဂှ် ရုပ်ပါန်ချဳညး Iriser ဂွံ သွံထောအ် နကဵုၚုဟ် ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၅၃.၉ မဳလဳယာန် မဒှ်ၚုဟ်ရုပ်ကသူ မက္ဍင်အိုတ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။