cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြကိုဟ်သၠပတ်အဓာန်မသုန် ကေုာံ ပြကိုဟ်အနာဂတာဝၚ်
(၇) စၞောန်ထ္ၜးခဏ်မှာထေရ်အနန်ဗက်အာကျာ်တြဲ
ယွံသဗ္ဗညု ဗတဳဂၚ်အောန်အာ ကျာ်လောန်စဴအာနိဗ္ဗာန် ဂၠိုၚ်လောန်သန်ရ သဗ္ဗညုမ္ဂးဂှ် ကျာ်မွဲမွဲဟံၚ်ဖျဴဏာသတ္တံ မူစိဂလိုၚ်လဵုရောကျာ် ယွံအနန် ကျာ်မွဲမွဲဟံၚ်ဖျဴဏာသတ္တံ ၜါစှော်ပန်အသၚ်ဃဲကဵုတြဴစှော်လက်ကိုဋ်ပရဲရအနန်
(၃၆)ခဏ်သၟိၚ်သၚ်္ခကေုာံသာမဏဳသၟတ် ဆဵုညာတ်ရၚ်သ္ကံ
တၠကွဳဂှ်မိၚ်တုဲသ္ဂးပၠန်ရ အဲလေဝ်ဃရေက်တဴကီု အဲဆေဝ်ပါဲဂၠံၚ်ဍာန်ဟွံဒှ်ရ သာ်ဝွံ တၠကွဳသ္ဂးရ သ္ဂးသာ်ဂှ်တုဲ တၠကွဳဂှ်သၟာန်တိုန်ပၠန်ရ ယွံမရာဇ် မုရဴဌာန်ဒေသမွဲ တၠအဲမအာဂှ်ရောသာ်ဝွံသၟာန်ရ သၟိၚ်မိၚ်တုဲ အဲအာဇရေၚ်ကျာ်တြဲရောၚ် အဲဃရေက်ဒဗက်လောန်သန် သၟိၚ်သ္ဂးရ သာ်ဝွံ တၠကွဳသ္ဂးပၠန်ရ ယွံမရာဇ်သၟိၚ် ကျာ်တြဲမ္ဂးဂှ်အ္စာအဲရောၚ် အဲလေဝ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲကီု တၠအဲဗက်အာကွဳအဲတုဲ ဂွံညာတ်ကျာ်တြဲကီုရ တၠကွဳဂး ဒှ်ရသာ်ဂှ် ဒးရးသန်ရဂးတုဲ သၟိၚ်ဍိုက်ဗက်အာကွဳဂှ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်တုန်လေဝ် ဒေဝတဴဗြဴဂၞကျာ်သုဇာတာ သမ္ဘာသၟိၚ်အိန်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ဒဒိုက်လၟောၚ်လၟေတ်သၟိၚ်စက္ကဝဝ်တုဲ မပြာပ်စှ်ေကၠုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်နၚ်နကဵုပုၚ်ဒိပ်မွဲဂွဳဂှ်တုဲ ပ္တောံလဝ်အယာၚ်အလာမၞိဟ်ဗြဴမွဲတုဲ အာစိုပ်ဇရေၚ်ကျာ်တြဲရ '''ယွံလဇုတၠကွဳ ယဝ်ရဍောၚ်ၜိုတ်ဗျဵုပုၚ်မ္ဂး ပုၚ်ဂွဳအဲဝွံဂိုၚ်ကေတ်ညိ ယွံသၟတ်ဗြဴ ပုၚ်ဂွဳဂှ်ဂၞပ်အဲဟၟဲရ ညးမၞုံပ္ဍဲကွဳအဲမွဲဂှ် ဍောၚ်ၜိုတ်လောန်သန် ပုၚ်ဂွဳသၟတ်ဗြဴဝွံဂှ် ကဵုလဝ်ညးပ္ဍဲကွဳဂှ်ရမိၚ်ဂလာန်ဂှ်တုဲ သၟတ်ဗြဴဂှ် ကဵုလဝ်ပုၚ်ဂွဳဂှ်ရ ချိုန်ခဏဂှ်ပၠန် သၟိၚ်အိန်တုန်လေဝ် ဂွံဍာ်မွဲလဵုတုဲ ကွာ်သဲကၠုၚ်ပၠန်ရ ယွံလဇုတၠကွဳ ယဝ်ရထၚ်ဍာ်ကံကှ် နွံပၟိက်ကဵုဍာ်လဵုမ္ဂး ဍာ်လဵုအဲဝွံ ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ညိ ယွံမၚ်ဗၠာဲ ဍာ်လဵုမၚ်ဗၠာဲဂှ် ဂၞပ်အဲဟၟဲရ ညးမၞုံပ္ဍဲကွဳအဲမွဲ ဍောၚ်ၜိုတ်လောန်သန်တုန် ညးသၟိက်ဂွံသုၚ်ကီုရသာ်ဝွံဂးတုဲ သၟိၚ်အိန်ကဵုလဝ်ဍာ်လဵုဂှ်ရ သၟိၚ်စက္ကဝဝ်တုန်လေဝ် ဒဒှ်သၟိၚ်အိန်မာဃ ဂၞကျာ်သုဇာတာ ညးၜါမကဵုလဝ်ပုၚ်ဒိပ်ဍာ်ဒိပ်ဂှ် သၟိၚ်ဂွံသုၚ်စဟုံလာၚ်မုက်တုဲ ယဲဒုက္ခဝေဒနာတံဂှ် လလံသွာအာတုဲ ဇြဟတ်ဒိပ်လေဝ်မြာကလိဂွံရ ကျာ်တြဲမစဝ်အာကွဳဂှ်လေဝ် ညန်ကဵုဘာကျာ်တြဲတုဲ သာ်ဝွံ ဂးကဵုသၟိၚ်ရ ယွံမရာဇ် ဌာန်ဝွံလေဝ်ညန်ကြပ်ကဵုဘာရ အဲလေဝ်ဒးအာဂၠံၚ်တၞဟ်ဏီ မရာဇ်စှ်ေဒၞါဲဌာန်ဝွံညိကၠာရ အဲအာရ'''သ္ဂးတုဲ ဗွဲဌာန်မ္ဒးရးဂှ် ဗ္ဒန်ကၠေံအာတုဲ ကျာ်တြဲလုပ်အာဘာ မံၚ်တဴနဒဒှ်ကျာ်ရ။
(၁၉)ခဏ်ဗောဓိသတ်အရဳယျတိတ်ဂြိုပ်
သာရိပုတ္တ။ ယွံကောန်သ္ဍိုက်သာရိပိုတ် သၟိၚ်ဒ္စါံစှော်လ္ၚီကဵုပန်လ္ၚီဂမၠိုၚ်ကီု ။ (ဒ္စါံလက်ကဵုပန်လ္ၚီသင်္ချာဂၞန်) ဒေဝတဴဂမၠိုၚ်အိုဿီုကီု မွဲဟာန်ကေုာံသၟိၚ်စက္ကဝဝ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဗောဓိသတ်အရဳယျတုဲ ယွံတၠနာဲပိုဲညးဂမၠိုၚ် မမိက်ဂွံယိုက်သ္ဇိုၚ်ဝန် ကၠောန်ကေၚ်ကာဇၞော်သၟတ်ရ ရဴဝွံ ရံၚ်သ္ၚဳမုက္ခဝါတုဲ မံၚ်တဴရ တြုံဗောသတ်လေဝ် ယွံသၟိၚ်ဂမၠိုၚ် ညးဂွံယိုက်သ္ဇိုၚ်ဝန် ကၠောန်ကလောန်ကေၚ်ကာမ္ဂးဂှ် သ္ပတံနူကဵုအမာတ်ဇၞော် စှ်ဒ္စါံကိုဋ်တုဲ စိၚ်ချေံသရာဲဗဵုမၞုံတဴဗွဲမဂၠိုၚ် အဲဟွံမွဲပၟိက်ရ အာအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ။
(၁၅) စၞောန်ထ္ၜးပြာသာဒ်ပိသာ်
(၃) မှာပဏာဒဂး ပြာသာဒ်မွဲ ဣဝွံ ပြာသာဒ်ပိရ
(၃၃)ခဏ်မပျးလဝ်ဒိုဟ် ပ္ဍဲမဏ္ဍကဝ်
ယွံသာရိပိုတ် နူမွဲလက်ကဝ်ဂှ်လောန်အာပၠန်တုဲ ကြဴနူဂှ် မဏ္ဍကဝ် ကြက်ကတဵုဒှ်ပၠန်ရ ပ္ဍဲမဏ္ဍကဝ်ဂှ် ကျာ်တြဲၜါဇကု ကတဵုဒှ်ရ ညးမ္ဂးကျာ်တြဲၜါဇကုဂှ်ရော သၟိၚ်ဥတ္တရရာမဂှ် ကြက်ဒှ်ကျာ်တြဲရာမသမ္ဗုဒ္ဓရ သၟိၚ်ပဿေနဒဳကောသလ ( သၟိၚ်ပဿိုန်လေဝ်ဂး ) ဂှ် ဒှ်ကျာ်ဓမ္မရာဇာရ ပ္ဍဲမဏ္ဍကဝ်ဂှ် ကျာ်တြဲၜါဇကု ကတဵုဒှ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ် တၞံကဝ်လဗဗြိုက်လေဝ် ကၠုတ်တိုန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။
(၃၄)ခဏ်မကဵုပျးဒိုဟ် ပ္ဍဲသာရကဝ်
ယွံသာရိပိုတ် ကြဴနူဂှ် သာရကဝ် ကတဵုဒှ်ပၠန်တုဲ ပ္ဍဲသာရကဝ်ဂှ် ကျာ်တြဲအဘိဘူမွဲဇကု ကတဵုဒှ်ရ ကြဴနူဂှ်ပၠန်တုဲ ဗၞတ်မွဲလက်ကဝ် ( မွဲကိုဋ်ကဝ်သင်္ချာဂၞန် ) ဒှ်တဴသုညကဝ်ရ ဟၟဲကဵုကျာ်ဓရ်သၚ်ပၠန်ရ ပ္ဍဲကဝ်မသၟိဟ်ဗွဲမဂၠိုၚ် ကြဴနူဂှ်ပၠန်ဂှ် ဒေဝတဴအသုရိန္ဒ မၞုံယၟုဒဳဃသောနိ ဗမၞးစဏ္ဍနဳ မၚ်ဗၠာဲသုဘ ဗမၞးတောဒေယျ သၟိၚ်စိၚ်နာဠာဂိရိ သၟိၚ်စိၚ်ပလလေယ ( စိၚ်ပလိလဲ ) ဂမၠိုၚ် ဗွဲအတိုၚ်လၟေၚ်ၚ် ကြက်ကတဵုဒှ်အာပၠန်ရ။
(၁၂) စၞောန်ထ္ၜးပရောပရာအဓါန်မသုန်
နူဂှ်ရိုဟ်အာပန်စှော်သၞာံဂတဂှ် ဓါတ်ဂၞေဟ်အဲလ္ပါ်သတုံဗွဲသၟဝ်ဂှ် ဟေမာလာဒေဝဳကဵုဒတ္တကုမ္မာ မစၠောံဏာဍုၚ်သိၚ်ဃဵုရ နူဂှ်ရိုဟ်အာမသုန်ကၠံသၞာံပၠန်တုဲ ပ္ဍဲဍုၚ်သာဂလနာဂဵုဂှ် သၟိၚ်မေလိုန်ကတဵုဒှ်ရ သၟိၚ်သၟာန်ညးတုဲ အလုံဂတာဇမ္ဗုဒိပ်ဝွံ ညးသွဟ်ဟွံမာန်မွဲရ ဒဵုတၠအရှန်မွဲလက်ကီု ကဵုသွဟ်ဟွံမာန်မွဲရ ပ္ဍဲကာလဂှ် ခမဳမွဲဂှ် ဂွံမွဲဝှ် နာဂသေဏဂးယၟုရ သၟာန်သၟိၚ်ဂှ်အိုဿီု ခမဳဂှ်မသွဟ်ကၠေံဖ္အိုတ်ရ ကျာ်တြဲသ္ဂးရ နူကဵုသာသနာအဲကျာ်မအာစိုပ်လ္ၚီသၞာံဂှ် ကောန်အဲကျာ်ဂမၠိုၚ် ဇၞော်ပၟဝ်ဘာဝနာတုဲ မကလိဂွံမဂ်ဖဵုအိုတ်ရ နူကဵုသာသနာအဲကျာ် လ္ၚီသၞာံဂှ်ကလိလောန်အာတုဲ ဂါံတိုန်သာသနာအဲကျာ်ၜါလ္ၚီသၞာံဂှ် ပတိပတ္တိအဓါန်မ္ဂးရ ခမဳကောန်အဲကျာ် နွံကဵုပတိပတ်ခမဳဂှ် ဗိုန်ဇၟံဒၟံၚ်ဏီရ ဓုတၚ်စှ်ပိမဒှ်ကွေတ် ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ခမဳဂှ်လေဝ် ဆမထေက်ကြိုက်ဂှ် ခမဳကောန်အဲကျာ်ဂမၠိုၚ် ဒ္ဂေတ်ဗက်မၚ်မွဲတဴဏီရ ပ္ဍဲကာလဂှ် ခမဳတံဇၞော်ပၟဝ်ဘာဝနာ ဒဵုလအိတ်လမျီု မသ္ပတဴလွဳပရာကီု ကိစ္စဂွံမဂ်ဖဵုဂှ်ဟၟဲရ တရံၚ်လဍုဟ်ကုသဵုပါရမဳဂှ် ဒှ်တဴရ။
(၃၆)ခဏ်သၟိၚ်သၚ်္ခကေုာံသာမဏဳသၟတ် ဆဵုညာတ်ရၚ်သ္ကံ
ပ္ဍဲကာလဂှ်တုန်လေဝ် နကြဳဇှ်ပရေၚ်ဟိုတ်ဖဵုကုသဵု ကံပါရမဳအတိက်တေံဂှ် မ္ၚုဟ်ဖအောဝ်လဴကဵုတုဲ ကောန်ကွးကျာ်တြဲသာမဏဳဍောတ်မွဲဂှ် ဂ္ၚေၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ဍုၚ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ် သၟိၚ်သင်္ခစက္ကဝဝ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်နူကဵုဗ္တၚ်ကျာ ဂၞပ်ဇာဒိသိုၚ်ဂှ်တုဲ သာ်ဝွံ သၟိၚ်သၟာန်ရ။
'''ယွံမၚ်ဗၠာဲကောန်သၟိၚ် ဆဇကုမွဲဓဝ်ဟေၚ် တၟေၚ်နူညးသ္အာၚ်ဂှ် တၠအဲကၠော်လကိုဟ်ဟာ ဟွံသေၚ်ဒေဝတဴဟာ တၠအဲညးဂှ်ရော ရဴသာ်ဝွံ သၟိၚ်သၟာန်သာမဏဳရ '''။
(၇) စၞောန်ထ္ၜးခဏ်မှာထေရ်အနန်ဗက်အာကျာ်တြဲ
ယွံအနန် သၟိက်တီဗၞတ်စက္ကဝါမ္ဂးဂှ် ညံၚ်သအာအဖဝ်အဲကျာ်ညိ အဲကျာ်ထ္ၜးကဵုရ ကျာ်သ္ဂးတုဲ နကဵုဣဓိကျာ်တြဲဂှ် မှာထေရ်အနန် ကလာၚ်ဗက်အာရ အာစိုပ်စက္ကဝါမွဲတုဲ ကျာ်သီုအနန် ဒတူဒေါံမံၚ်တုဲ ကျာ်တြဲသၟာန်အနန်ရ
(၁)စၞောန်ထ္ၜးပဏာမလ္ၚောဝ်ရတ်ပိ
နမဿိတွာ၊ဇဴစိုတ်လၟောဝ် လ္ၚောဝ်ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴကၠာတုဲ သောတူနံ၊ဒဒက်တဴကဵုကောန်ဂကူပၠန် သောတဇန်ရမညဘာသာ အတ္ထာယ၊တၞဟ်နဖဵုဂွံရံၚ်သ္ၚဳ ကတ်လ္ၚတ်ဗှ်ဖ္ဍောတ်အာအဆက်ဆက် သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ စိတြံဝါစာယလိင်္ကိတံ၊ဍေံမဂပ်ဝ်ဂညိဂညာတ်လဝ် နကဵုဂလာန်မစိစောန်လောန် အနာဂတာစဝံသဟံ၊န်ပြကိုဟ်မွဲမၞုံယၟု အနာဂတာဝၚ် လၟေၚ်ဗောဓိသတ်စှ် သွက်ဂွံကတဵုဒှ်ကျာ်အနာဂတ်ဂတ တဝှ်ကျာ်တြဲ အရဳယျမေတ္တေယျမွဲ မပြာကတ်လောန် ( ဝံသဂှ် နိဂ္ဂဟိတ်ဇိုတ်လဝ် ) ကဿံကရိဿာမိ၊ ဂၠါဲသ္ၚဳနဲကဲ ပ္ဍဲအ္စာနွံညာဏ် ဂလာန်ဗိုန်ဗတ်မချပ်လဝ်ပ္ဍဲစိုတ်ပၠန် ဇန်ပကောံနၚ်ရ နကဵုညာဏ်စက္ခုဟေၚ် ကြက်ခၞံချူပြုပြေၚ်ကဵုရ။
(၁၆) စၞောန်ထ္ၜးအုပ်ကၠေံနိဂီု
''' အနိစ္စဂှ်     နူဂယးပြဟ်    ထပှ်လတုန်
(၁၂) စၞောန်ထ္ၜးပရောပရာအဓါန်မသုန်
(ဃ) လိင်္ဂအန္တရအဓါန်ဂှ်မွဲ
(၁၆) စၞောန်ထ္ၜးအုပ်ကၠေံနိဂီု
ယဝ်သ္ဂောံၚိတ်  ဂဥုဲသိတ်ဇျာန်   သွဝ်နိဗ္ဗာန်ရောၚ်
(၁၆)ပရူဗောဓိသတ်အရဳယျစှ်ေတန်ပဋိသန္ဓိ
ယွံသာရိပိုတ် ပ္ဍဲကာလဂှ် ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ်တြဲ အရဳယျမေတ္တေယျတုန် ပါရမဳစှ်တြဴအသၚ်ဃဲကဵု ပရဲမွဲမှာလက်ကဝ် ရနုက်ဗပေၚ်လဝ်တုဲ သၠးပွးဇၞော်မသုန်ဂှ် သၠးပွးဂိုၚ်ကေတ် ဂကောံပါရမဳ မဒှ်ကၞောတ်အထောတ်တုဲ တိုန်ကတဵုဒှ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သွဝ် တုဿိတာပူတေံရ။
(၅) စၞောန်ထ္ၜးမှာထေရ်အနန်အာတ်လွဵုကျာ်တြဲဒ္စါံသာ်
(၄) သဗ္ဗညု မအာကဵုပိုန်နိမန်ညးဂှ် လ္ပအဲဍိက်ဒးဆန်ၜန်ညိ
(၆) စၞောန်ထ္ၜးမှာထေရ်အနန်သၟာန်ကျာ်တြဲအနန္တပန်သာ်
(မှာထေရ်အနန် သၟာန်ကျာ်တြဲ အနန္တပန်သာ် )
(၃၆)ခဏ်သၟိၚ်သၚ်္ခကေုာံသာမဏဳသၟတ် ဆဵုညာတ်ရၚ်သ္ကံ
ယွံမရာဇ် နူကဵုဍုၚ်မရာဇ်ဝွံ ခြာဗၞတ်စှ်တြဴယောဇနာ ပ္ဍဲဘာပုပ္ဖါရာံဂှ် ကျာ်တြဲမၞုံတဴရ
ပြကိုဟ်ဗောဓိသတ်ကဵုဒေဝဒတ်
ဂလာန်နိဒါန်
ယဝ်ရဟီုကဵုဘုံဒတန်သတ် ဒၞာဲသတ်ဒၟံၚ် ဂၠံၚ်လ္တူသၟဝ်ဘုံမ္ဂး ဗြီုၜါစှော်ဘုံ၊ သွဝ်တြဴ၊ အပါယ်ပန်၊ မၞိဟ်မွဲ၊ အိုတ်ကဵုဘုံပိစှော်မွဲဂှ် ကေၚ်ကတဵုဒှ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ လဆောဝ်ဂွံဒုၚ်စသိုၚ်တသိုက်ဇၞော်ဇၞော် လဆောဝ်ဂွံဒုၚ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ဖေက်ဂၟံက်ကွေံကွေံရ၊ ဒေဝဒတ်လေဝ် ဗီုဗောဓိသတ်ကီု၊ လဆောဝ်သၠုၚ် လဆောဝ်သဝ် ဘုံသၟဝ်ကဵုလ္တူ ဒးဂေတ်ဂေၚ်ဂၚေၚ်စှ်ေ ဂၚေၚ်တိုန်၊ ဂၠိုၚ်ကဵုလၟိဟ်ဘဝ ဒးဂဗဆဵု ဒဒိုက််ကဵုတသိုက်၊ လီၜန်ပ္တန်ကၠုၚ်ဘဝဇကု၊ ရိုဟ်ဟွံမန်ရ၊ ဗောဓိသတ်ကဵုဒေဝဒတ်ဂှ် အတိုၚ်ပရေၚ်ကံ ကေၚ်ခၞံကၠောန်လဝ်တုဲ လဆောဝ်ကလိဂွံဘဝတုပ် မၞိဟ် ဒေဝတဴ တိရစ္ဆာန်လေဝ်နွံ၊ လဆောဝ်ဟွံတုပ်လေဝ်နွံရ။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
ညးဗၞိက်ကြဴဝွံ ရုပ်သာ်လေဝ်ဆာဲ အရေဝ်လေဝ်ဍာတ်ညံၚ်ဍာ်သာဲ ဇၟာပ်ဒၞာဲရံၚ်ဒးကဵုမတ်ၜါ မေတ္တာညးနွံတုဲ စိုတ်သ္ဍိုက်ဆာန်က္တဵုဒှ်တိုန်ရ၊ ဃောဂှ်ကော်ပၠောပ်သ္ၚိတုဲ ဟီုဂးဂလာန်သၟာန်သၟုက် ပရူပရာ မေတ္တာဗျဳဗျာပ်ရေၚ်သ္ကံရ၊ ကောန်စဴဂြဟ်ကဵုရာန်ကယျိုၚ်မဂွါတုဲ ဟီုဂးရေၚ်သ္ကံအိုတ်ရ၊ သွက်ဂွံရာန်ကယျိုၚ်ကျိုၚ်ကျဝ် (ဇုက်ကၟက်ကံ မဂွါ) မိနော်ဗျုထ္ၜးကဵုခရော် ထောံလဝ်ပ္ဍဲတိဂှ်တုဲ ဒဒှ်ခရော်ထဝ်ဂှ် ဗောဓိသတ်တီဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ဃောဂှ် ဗောဓိသတ်ဟီုကဵုမိနော်သာ်ဝွံရ၊ ယွံမိ-ခရော်ဝွံ ထေက်ကဵုၚုဟ်မွဲလက် မွဲကိုဋ်ဏောၚ်၊ ယွံကောန် ဂြပ်ရတ်ထေက်ကဵုၚုဟ်မွဲလက်-မွဲကိုဋ်ဂှ် ဟွံမွဲပ္ဍဲတဲပိုဲရ၊ ညးဗၞိက်ကၠာတေံ ကၠုၚ်စိုပ်သ္ၚိပိုဲဂှ် ညးဟီု အယာံမာတ်ၜါဂတှ်ေလေဝ် ဟွံထေက်လးလးရ ဂးတုဲ ညးတေံထောံဖျေံပ္ဍဲတိရ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
ယွံသၟိၚ်ဇၞော် ဃောသၟိၚ်တိတ်လလံသပုန်တေံဂှ် ဝၚ်နန်ဝွံ အပ်ကဵုလဝ်ကောန်သၟိၚ်မဟာပဒုမ-ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ၊ သၟိၚ်ဟွံမွဲတုဲ ညးတေံစွံစိုတ် စွံလံၚ် စွံဟိက်ဟာန်သၟိၚ်ဇၞော် ပိုၚ်တိပိုၚ်ဍာ် သၠုၚ်လဝ်မာန ပၚ်ပ္တိုန်လဝ်ဇကု လုပ်ကၠုၚ်ဂၠံၚ်သ္တိက်ကျာ်ဩဳအဲဍိက်ဗြဴ ဟီုဂလာန်ကွေၚ်ဂရိုၚ် မိက်ဂွံသ္ပဒ္ဂေတ်မုတ်လ္တူအဲဍိက်ဗြဴ အဲဍိက်ဗြဴလဗိုန်လဝ်သစ္စပ္ဍဲသၟိၚ်ဇၞော် ဗိုန်ဗတ်လောန်တုဲ ဂလာန်ညးဟီုဂှ် ဟွံလုပ်ကတောဝ် ဝေၚ်ပါဲကၠေံသာန်သာန်ရ၊ ဟိုတ်နူအဲဍိက်ဗြဴ ဟွံဗက်ပၟိက်ညးဂှ်ရ သၟိၚ်ဇၞော်ဗဵုရံၚ်ညိ ဂးတုဲ ထ္ၜးပၞေတ်ဇကု ဆာ်ဂွါတ်လဝ်နကဵုသၞေံတဲ ဟီုအာထ္ၜးအာ နရိုအ်အာသီုဍာ်ရမတ် သ္ပညံၚ်သၟိၚ်ဇၞော်ဂွံပ္တေဟ် သၟိၚ်ဇၞော်လေဝ် ထေၚ်ဒှ်ကွေံတုဲ ပ္တေဟ်အာဂလာန်ဂၞကျာ်ဟီုဂှ်ရ။
(၁) အမ္ဗဇာတကဇာတ် (ဇာတ်မန်သတ်ကြုက်-ကဵုသတ်ကဵုဍုဟ်)
* သမ္ဗဇာတကဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ်။ ။ ။
(၂) ရုရုမိဂရာဇဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ်)
ယွံကောန်တၠတံ ကျာ်ဂှ် အာယံမာတ်တၟာတၞုၚ်ချောဲကီုလေဝ် ဟွံသ္ပလဝ်ဂုဏ်ကဵုအဲကီုရ၊ အဲဂှ် ဒှ်ခၟဳအလဵုလဵုဇကုရ၊ အလဵုလဵုဇကုအဲ အဲကတ်ဗ္တောန်ကေတ်ပိဋကတ်ပိရ၊ အလဵုလဵုဇကုအဲ အဲကလိဂွံလာပ်ဗဇဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရ၊ မူသာ်ဟွံဆေၚ်ကဵုကျာ် ဂးတုဲ ဂလာန်ဂှ် စိုပ်ကျာ်ရ၊ ကျာ်တွံကဵုဇာတ်အတိက်သာ်ဝွံရ။
(၁) စန္ဒကိန္နရဳဇာတ် (ဇာတ်ကိန္နရဳၝောံ မၞုံယၟုစန္ဒာ)
* ပရူအတိက် ။ ။ ကၠာတေံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရာဏသဳဂှ် သၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တ ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တုဲ ဗောဓိသတ်က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကူကိန္နရဳ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမဝန်ရ၊ ကိန္နရဳၝောံ မၞုံယၟုစန္ဒာဂှ် ဒှ်ဗြဴကိန္နရဳကၟက်ရ၊ သၟိၚ်ဂှ် ဒှ်ဒေဝဒတ် ပသၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳတုဲ ဗွဲကြဴ တိတ်ပန်စသတ်ဂြိုပ်ရ၊ သၟိၚ်ယုတ်မာဂှ် ပ္တောံလဝ်အယောၚ်အလာခၟဳဣသိတုဲ ရပ်ဂွံလွဟ်ကံတ္ၚ ဇကုမွဲဓဝ်ဟေၚ် တိတ်ပန်ဂစိုတ်စသတ်ဂြိုပ်ရ၊ ကိန္နရဳဗောဓိသတ်တြုံကဵုဗြဴဂှ် ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမဝန် သ္ပဒတန်ကဵုဒဵုဩန်မၞုံယၟုစန္ဒာတုဲ အာဂၠာဲဒၞာဲဝေၚ် ကြပ်ညန်ကဵုကြုၚ်သၟတ်မွဲရ။
(၁) အမ္ဗဇာတကဇာတ် (ဇာတ်မန်သတ်ကြုက်-ကဵုသတ်ကဵုဍုဟ်)
ခြာဟွံလံ ဗောဓိသတ်စိုပ်ကၠုၚ်နူဂြိုပ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲဂှ် ဂိုၚ်ကေတ်အပေါတ်နဂလေၚ် နူဗောဓိသတ် ရနုက်ဗပေၚ်ကဵုဝတ်ဂတမတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ရံၚ်လက်သဏ်မၚ်ဗၠာဲဂှ်တုဲ ဟီုကဵုသမ္ဘာဇကုရ၊ ယွံနာဲဗြဴ နွံပၟိက်ကဵုကွတ်မန်ယန်တုဲ မၚ်ဗၠာဲကၠုၚ်ရ၊ ကွတ်မန်ယန်အဲဂှ် ဟွံတန်ပ္ဍဲတဲမၚ်ဗၠာဲဏံရ၊ မၚ်ဗၠာဲဝွံ ဒှ်ညးအယုတ်ရောၚ် ဂးတုဲ အတိုၚ်ဒဒှ်လက်သဏ်တြုံအယုတ်ဂှ် ဗောဓိသတ်ဟီုကဵုသမ္ဘာဇကုရ၊ ဗောဓိသတ်ဂှ် ရံၚ်ဂဝုဲဂဝါ်မၞိဟ် လေပ်ကွေံကွေံတုဲ တီမၞိဟ်ခိုဟ်ပရေံ အိုတ်အိုတ်အးအးရ၊ မၚ်ဗၠာဲဒေဝဒတ်ဂှ် ဒုၚ်လၟောၚ်ဖဍောၚ်ကာယ သ္ပမၞိဟ်ဇိုၚ်တဲသာဍာတုဲ သွက်ဂွံဂွံကွတ်ပညာဂှ် မံၚ်အာပ္ဍဲသ္ၚိဗောဓိသတ်ရ၊ ကလောန်ကေၚ်ကာပ္ဍဲသ္ၚိ မပ္တံယာ်ဩောံ ၜံက်အှော် တောံပုၚ် တုက်ဍာ်တံဂှ် တ္ၚအ်ဗွဲမလောန်တုဲ ဍိုက်ကေၚ်ကဵုဝတ်အလေဝ်တြုံရ၊ ဒးပယာံမွဲဝါ ဗောဓိသတ်တိက်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲလ္တူဇံၚ်ခါတ်တုဲ ဟီုကဵုမၚ်ဗၠာဲသာ်ဝွံရ ယွံမၚ်ဗၠာဲ အာဂၠာဲနၚ်ဇိုၚ်ထံက်ဇံၚ်ခါတ်ညိ၊ (ဇိုၚ်ခါတ်ကဝ်အာဟာ သၠောတ်အာဟာ) ဂးတုဲ ဟိုတ်နူဟွံဆဵုဆုထံက်ခါတ်စိ လုပ်ကဴပွိုၚ်မွဲဗ္တံဇံၚ်ခါတ်ဂှ် မၚ်ဗၠာဲဒုၚ်လဝ်ကဵုက္ၜံၚ်ဇကုရ (နွံပၟိက်ကဵုကွတ် ဝတ်ပေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်)။
ဂလာန်နိဒါန်
အတိုၚ်မကၠုၚ်ပ္ဍဲပြကိုဟ်တံဂှ် ဗက်ဂၠာဲရုဲစှ် ကပှ်ဂိုၚ်ကေတ်တုဲ ချူပြေၚ်ဏာလၟေၚ်နိပါတ် ဇာတ်ဂမၠိုၚ် ဍန်ဍန်ကၠာရ၊ သွက်ဂွံရံၚ်ဗှ် ပ္ဍဲပြကိုဟ်လိက်ကၞပ်ဇၞော်တေံလောဲသွာတုဲ ချူပြေၚ်ဏာလၟေၚ်နိပါတ်ကဵု ဇာတ်ယၟုယမာရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်ကောန်ဂကူမည် ဗုဒ္ဓဘာသာပိုဲ-ဂွံဖေက်ဒုဟ်ဒန် ပ္ဍဲအရာဒက်ဝဲဂၠာဲသၞ သ္ပဗၠေတ်လုတ်မှာ ဂြိုဟ်စာကဵုမိတ်ကီု သွက်ဂွံမၚ်မွဲ စိုတ်ထေဲစိုတ်ပၞောတ် စိုတ်ပၟတ်ကိလေသစှ်ကီု၊ သွက်ကာယပါၚ်စိုတ် သွက်ဂွံကလေၚ်ရော်ဂုဏ်ညး ညံၚ်ဂွံပရေဂုဏ်ညး ညံၚ်ဂွံဂတာပ်ဆာပ်ဂုဏ်ညး၊ ညံၚ်ဂွံမာန်ကီု၊ သွက်ကာယပါၚ်စိုတ်၊ ဂွံဍိုန်ဍောတ်ယေန်သၞာၚ်မာန်ကီု၊ သွက်ဂွံပ္တံပါရမဳ ကျာ်အရှန် ပစ္စေဂဗုတ်မာန်ကီု၊ သီုကဵုဗစိုပ်တဲ ကောန်ဂကူရာမညဂမၠိုၚ်တုဲ၊ နကဵုယၟုလိက် ပြကိုဟ်ဗောဓိသတ်ကဵုဒေဝဒတ် ဂှ် ချူကှ်ေခၞံဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
(ဂလာန်ဂှ်ဒှ်စၟတ်သန်) ကာလကျာ်တြဲပိုဲ ကလိဂွံၜါစှော်ဝှ် ကော်ခဴစ (ပဌမဗောဓိ) ဂှ် ကျာ်သဗ္ဗညု ကေုာံ ကွးခၟဳအရဳပုထုဇန်ဂမၠိုၚ် ဂွံဒုၚ်အထိုၚ်အသး မၞိဟ်ဒေဝတဴ ဗြဴမှဴအိန်ဗြီုတံအိုတ်ရ၊ မၞိဟ်ဒေဝတဴဂမၠိုၚ်လေဝ် အာစိုပ်ဒဒှ်ပူဂဵုအရဳမဂၠိုၚ် ပရိုၚ်ဒယှ်တှ် ဗျာပ်တြးအာတုဲ ပရိသာတ်မှာဇန် တန်တဴပ္ဍဲဓဝ်ကျာ်တံဂှ် သ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ပူဇဴကျာ်ဂၠိုၚ်တိုန် သဒ္ဓါပ္တေဟ်လျုၚ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိဂၠိုၚ်တိုန် ယိုက်ဒိုက်ထံက်ပၚ်သာသနာဂၠိုၚ်တိုန် ကျာ်သဗ္ဗညု ကေုာံ ကွးခၟဳအရဳတၠအရှန်တံဂှ် လာပ်ဗဇဴဂၠိုၚ်တိုန်တုဲ ပူဂိုလ်တဳမိစ္ဆာဒိဌိမ္ၚးသာသနာ ရဲပညာၜတ်ၜတ် သတ်သဝ်သဝ်တံဂှ် စသုၚ်က္ဍန်ဂြက် လာပ်ဗဇဴဟုတ်စှ်ေအိုတ်ရ။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
ပ္ဍဲချိုန်ခဏဂှ်ဟေၚ် ဩန်မသုန်ကၠံကသာပ် (ဝေါဟာတြေံတေံဂှ် ကသာပ်၊ လၟုဟ်ဂှ်ဒကေဝ်) ကီု၊ ဂြပ်ရတ်မထေက်ကဵုမသုန်ကၠံဒကေဝ်ကီု ဗောဓိသတ်ကဵုမိနော်တုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ခရော်ထဝ်ဂှ်ရ၊ မဂွါလေဝ် ကဵုသၟတ်ဗြဴကောန်စဴဣနော်ဂှ်ရ၊ ယွံမိနော် သၠဒကေဝ်ဏံကီု ထိုၚ်ရိုက်ဏံကီု ဩန်ဒ္စာံဒကေဝ်ကီု ကဵုအဲညိ အဲအာတ်ဒုၚ်ဒါန်ရအဴ ဂးသာ်ဂှ်တုဲ အာတ်ကေတ်အပေါတ် ဆၜိုတ်ဗၞတ်ဝွံရ၊ ဗောဓိသတ် ဂွံအပေါတ်ဒြပ်ရတ် ခရော်ထဝ်ကဵုအပေါတ် အာတ်ဒုၚ်ဒါန်ဂှ်တုဲ တိတ်အာနူသ္ၚိမိနော်ရ၊ စိုပ်အာဇရေၚ်ၜဳကြုၚ်ဇကုမကၠုၚ်တုဲ ကဵုၚုဟ်လိၚ်ဂၠုၚ်ဒ္စာံဒကေဝ်ရ၊ ညးတၠဂၠုၚ်ဂဒေါံ ဍိုက်စၠောံဏာတုဲ ဗောဓိသတ်ကၠောံစိုပ်အာ ဩၚ်လ္ပာ်တေံရ။
(၁၀) ဥဘတောဘဌဇာတ် (ဇာတ်လေၚ်အာသီုၜါလ္ပာ်)
ညးဇၞော်ကွာန်စၟဳစၟတ်စမ်ၜတ်ရံၚ်တုဲ ဒဒှ်ဗြဴတ္ၚာကၠောန်ကေတ်ဂဗုတ် စုတ်ကေတ်ဒုဟ်ဂှ် တီအာရ၊ ညးဇၞော်ကွာန် ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်ကဵုဒုဟ်ဒဏ် (တပ်ဒဏ်) ကဵုဗြဴတ္ၚာတုဲ ညးတၞဟ်ဒုၚ်ဟွံမာန် ရပ်ကၠေၚ်ၜက်တက်ဗြဴတ္ၚာရ၊ (ဟိုတ်နူသ္ပဗၠေတ် ကၠောန်ဗဒှ်ကေတ်အရေဝ် ညးတၞဟ်ကွိုက်) ရ။ ဗောဓိသတ် ဒေဝဒတဴရုက္ခဇဵု ဃောနွံမံၚ်လ္တူတၞံဆုဂှ် ဟီုတွံထ္ၜး လလေၚ်ဟုတ်အာနုဖဵုၜါသာ်ရ၊(အဵုတြုံဒိုဟ်ဂွိုက် ဗက်အလိုက်လောဘ ပညာဇြကှ် ဗှ်ေဂှ်ပ္ဍဲဍာ်လေဝ်လေၚ် ပ္ဍဲဒဵုလေဝ်လေၚ် ဟွံပေၚ်ပၟိက်တုဲ၊ မတ်ၜါဒိုဟ်လေဝ်ကၠက် ဗြဴဗှ်ေ ညးထညက်အဲလက် ညးတက်အဲၜုၚ် ဒးဒုၚ်တုဲရသေၚ်ဟာ) မိၚ်ဂလာန်ဒေဝတဴရုက္ခဇဵုတုဲ က္တဵုဒှ်ဂၠိုက်သ္ၚောံ စံၚ်တူဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်။
(၂) ရုရုမိဂရာဇဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ်)
ယွံတြုံသၟာဒဒိုက် တၠအဲစဴစိုပ်ဍုၚ်တုဲ ဒၞာဲအဲမံၚ်ဂှ် ညးလဵုမွဲလ္ပလဴစညိ ဂးတုဲ တြုံအယုတ်ဂှ် ဒုၚ်ပါၚ်လာၚ်ကံကွေံရ၊ တြုံအယုတ်ဂှ် စဴစိုပ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳတုဲ ပလီုကၠေံဂလာန်သစ္စရ၊ ဗီုမိက်ဂွံဒှ်ပၠန်၊ ဂၞကျာ်သၟိၚ်မၞုံယၟုမိခေမာဂှ် လ္ပံညာတ်ကလၚ်ဓဝ်သၟိၚ်ၜိုၚ်ထဝ်ရ၊ ပရူဒဒှ်ဂှ် လ္ၚောဝ်ပ္တီသၟိၚ်တုဲ သၟိၚ်စကာအမာတ်မွဲ ကဵုအာဂၠာဲမၞိဟ်ကေၚ်ဆဵုၜိုၚ်ထဝ်ရ၊ သၟိၚ်ကဵုကေတ်ဩန်လ္ၚီကသာပ် ဂွဳစိုက်ပ္ဍိုက်စုတ်လ္တူစးစိၚ်တုဲ ကဵုအမာတ်ပၟိၚ်ပၟဟ်အလုံဍုၚ်မွဲရ၊ ဒးဗစပ်ရ ဃောတြုံအယုတ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ဂှ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ်ရမျာၚ်အမာတ်သၟိၚ်တုဲ တြုံအယုတ်ဟီုတိုန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံအမာတ် အဲဆဵုညာတ်လဝ် ၜိုၚ်ထဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်တေံရ ဂးတုဲ အမာတ်ဂှ် ကော်ဏာတြုံအယုတ် ထ္ၜးကဵုသၟိၚ်ရ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ဣသိဗောဓိသတ် ကပိလဂှ် ကလာၚ်ကၠုၚ်တုဲ ဂဇံတၚ်ထွာဲလ္တုအာကာသ ဂဇံမံၚ်ပ္ဍဲသၞာလးဇကု ဂတမုက်သၟိၚ်ရ၊ ကာလဂှ် ဣသိဗောဓိသတ် သၟာန်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံသၟိၚ်ဇၞော် တၠအဲဟီုဂလာန်မုသာတုဲ ဍောတ်ဂှ်သ္ပဇၞော် ကဵုအဝဵုပြောဟိတ် ကဵုဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကွေံဟာ-ဍာံပြမံၚ်ရအ္စာ သၟိၚ်ဂး၊ အဲဟီုဗီုဏံရ သၟိၚ်ထပ်ဂးပၠန်တုဲ ဣသိဗောဓိသတ် ကလေၚ်ဟီုသာ်ဝွံရ၊ ယွံသၟိၚ်မပြဲ ဟီုဂလာန်မုသာမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဒုဟ် ဒုဟ်ဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ပလီုပလာ်ကၠေံ ဣဓိကြဳဇှ်မာန်ရ၊ က္တဵုဗဒှ်ကဵု ပ္ဍဲအပါယ်ပန်တေံမာန်ရ၊ သၟိၚ်မ္ဂးဂှ် ယဝ်ရဟီုဂလာန်မုသာတိဟ် ဒှ်ညးဂစိုတ်ကၠေံဓဝ်ရ၊ ဂစိုတ်ဓဝ်မ္ဂးဂှ် ဇကုဇကုဟေၚ် ဇကုကလေၚ်ဂစိုတ်ထောံမ္ဂးယၟုရ၊ မိက်ကဵုဒှ်ညးပြဲပြဲတုဲ ဣသိဗောဓိသတ် တွံဓဝ်ဒၠောံဗ္တောန်သၟိၚ်နာနာသာ်ရ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
ပူဂဵုမ္ၚးသာသနာဂမၠိုၚ် ဂွံဂျိုၚ်အာလမျီု ဝါတ်ဂါတ်ဗွဲမလောန်တုဲ ကွေတ်ဝါဒ ဒစဵုဒစးကဵုကျာ်လေဝ် ညးပ္တေဟ်ကၠုၚ်အောန် ဒးကၠောန်ဗဒှ်ညာဏ်စၞာဲ ဒးဂၠာဲဂၠံၚ်ပပ်ပပ်ပဳပဳဂှ် ဒှ်ဓမ္မတာ တဳမစ္ဆာဒိဌိတံရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလဂှ် ကျာ်သဗ္ဗညု ကေုာံ ကွးအရဳဂမၠိုၚ် ပရိုၚ်ဒယှ်တှ် လာပ်ဗဇဴဂၠိုၚ်တိုန် ပိုန်ဇၞော်ကွေံကွေံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလျးအရံၚ်သၟိၚ်တ္ၚဲ ဂဵုလဟဵုတၟးတိုန် နူတ္ကံဗၟံက်တေံကီု သီုကဵုတက်ဒးလျးအရံၚ်သၟိၚ်တ္ၚဲ ဟွံမွဲကဵုတၟးတၟောန်ဂှ် (ဒှ်စၟလဳလိၚ်-စၟဠ-ဠိၚ်) တဳမိစ္ဆာဒိဌိဂမၠိုၚ် ပြိုၚ်ပ္ကာန်ကဵုကျာ်ဟွံမာန် ဟာန်စၟလဳလိၚ် ဒးအသိၚ်လျးတ္ၚဲ ပၠိုတ်အာကီုရ။
(၂) ရုရုမိဂရာဇဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ်)
* ရုရုမိဂရာဇဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ် ။ ။ ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ဣသိ - - ယွံသၟိၚ်မပြဲ လ္ပဟီုဂလာန်မုသာညိ၊ ယဝ်ရဟီုမ္ဂး ဗြဲကျာဟွံဓဝ်ယာတုဲ သတ်ဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ဒဒိုက်အိုတ်ရ၊ ဟီုဍာံဍာံညိ၊ ညးဂှ်ဇၞော်ရော။
(၁၄) သဗ္ဗဒါဌိဇာတ် (ဇာတ်ကၠဵုဒှ်သၟိၚ်-စိၚ်ဒးလ္ၚောဝ်)
အတိုၚ်အသံသၟိၚ်ကၠဵုဂှ် ကဵုဇာဒိသိုၚ်ကရေဲတုဲ ကောန်ဍုၚ်တံချိုတ် ဂွံဍုၚ်လောဲလောဲရောၚ်ဂှ် ဒှ်ကသပ်သၟိၚ်ကၠဵုဗၠေတ်ဗၠေတ်ရ၊ ကာလဂှ် သၟိၚ်ကၠဵုဟီုကဵုဇာဒိသိုၚ် ကဵုကရေဲမွဲဇြဟတ်ရ၊ သၟိၚ်ကၠဵုထၞိက်ကဵုဇိုၚ်တုဲ ကဵုဇာဒိသိုၚ်ကရေဲရ၊ ဇာဒိသိုၚ်ကရေဲဗက် စိၚ်ဖေက်လကိုတ် ကြပ်ချိုတ်တုဲ သၟိၚ်ကၠဵုကဵုဂၞကျာ်ဣတေံ(စိၚ်လပိုက်ဖျေံ) ဒတုံစှ်ေတိပၠန်ဂှ် ဇာဒိသိုၚ်လိုန်သၠေက်ထောံက္ဍိုပ်သၟိၚ်ကၠဵု ချိုတ်အာဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။
ဟိုတ်နူဒးဘယ်ဇာဒိသိုၚ်ကရေဲဂှ်ရ-ပါဲနူဇာဒိသိုၚ်တုဲ သတ်ဇိုၚ်ပန် မပ္တံကၠိက်ကၟီကၞုဲ ဂၚ်ဗ္တာဲ ပှ်ပှ်ေၜိုၚ်ဒြာဲ ဖေက်လကိုတ်ဂြိပ်ဒဴ ဇီုတေက်လပိုက်ဒးညးသ္ကံ ချိုတ်ဂတက်ဂတိုန် ဖျုန်သတ်သှ်ေဒၟံၚ် ဗၞတ်စှ်ၜါယောဇနာရ၊ မိၚ်ရမျာၚ်ဇာဒိသိုၚ်ကရေဲ ချိုတ်ဂှ်မွဲဗီု ဇီုတေက်လုက်ဒးညးသ္ကံ-ချိုတ်ဂှ်မွဲဂကူတုဲ၊ သွက်ဂွံကပှ်ကေတ်ဖျုန်ဂစိုတ်တံဂှ် ကဵုတက်ဗ္ဂေတ်မံၚ်ဖံရ၊ ကောန်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳ တိတ်အာနူဍုၚ်တုဲ ဖျဴနၚ်ဖျုန်သတ် စသုၚ်မိပ်မိပ်အိုတ်ရ၊ ဖျုန်သၟေဟ်သှ်ေဒၟံၚ်တံဂှ် စဲလဝ်ဖျုန်သကှ် ဖျုန်ရေဲရ၊ (သ္ပတံနူအခိၚ်ဂှ်တုဲ ဖျုန်ရေဲ ဖျုန်သကှ် က္တဵုဒှ်တိုန်ရောၚ်။)
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
သၟိၚ် - - ညံၚ်ရဴဟီုဂးတိုန် ဂၠုၚ်အဲအဲဒုန် ကုန်ဒဵုစိုပ်စိုပ်၊ တိုပ်ထောံဂလာန်သစ္စတုဲ တၠအဲဂှ်ဍောတ်၊ ကောရကလမ္ဗကဂှ်ဇၞော်၊ (ပ္ဍဲကာလဟီုဂလာန်မုသာ မရနုက်ကဵုပန်ဝါဝွံ ဇကုသၟိၚ်ဂှ်ဗၠိုက်စှ်ေအာတိ စဵုကဵုစိုပ်ဂၞိၚ်ရ။)
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
(ပြကိုဟ်ဗောဓိသတ်ကဵုဒေဝဒတ်)
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ယွံတၠဳပိုန်ဣသိ တၠအဲဂှ်ဍောတ်-ဒေံရ၊ ကောရကလမ္ဗကဂှ်ဇၞော်-ကောရ ဟိုတ်နူဟီုဒးဂလာန်မုသာစိ၊ ဣဓိအနုဘဴပန် ကၠေံဗ္ဒန်အာမွဲ ဗွဲကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒေဝတဴပန် ပၟၚ်ပၟဲသၟိၚ်ပန် ဟွံမၚ်မွဲသၟိၚ် ထောံဒတုံဖျေံသၞာ် ပ္ဍဲတံဇိုၚ်သၟိၚ်တုဲ ကၠေံဗ္ဒန်အာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲပ္ကဴဒကှ် မောဝ်ဇောဝ်ဒၟံၚ်နူသၟန်ပါၚ်သၟိၚ်ဂှ် ကၠေံဗ္ဒန်အာတုဲ သၟူခၟာဲစာၚ်အုဲအုဲ တိတ်ကၠုၚ်ရ၊ သၟူအမြာဲကြက်စၠန် မောဝ်ဇောဝ်ဒၟံၚ်အလုံဇကုသၟိၚ်မွဲဂှ် ကၠေံဗ္ဒန်အာတုဲ သၟူတြဴဇၞော် ပသအသောန်တိတ်ကၠုၚ်ရ၊ ထိၚ်ဒဝ်ဇကု ပ္ဍဲလ္တူအာကာသဟွံမာန်တုဲ ဒတုံစှ်ေတိ ဂတပရိသာတ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ (ညးညာတ်အဲဆဵု ညးဗဵုအဲကျောဝ် မုက်မတ်ဟွံဂေါဝ်အှ်ေရ။)
(၃) ကက္ကာရုဇာတ် (ဇာတ်ပ္ကဴဒေဝတဴ-ကက္ကာရု)
သၟိၚ်အမာတ်သ္ကိုပ်ပၞာန် မွဲဟာန်ကေုာံသမ္ၚေဟ်သေဌဳ ကောန်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ် ဂွံသၟူအမြာဲပ္ကဴဂှ်တုဲ သၟာန်ဇာန်တိုန်အိုတ်ရ၊ ဒေဝတဴဂမၠိုၚ်လေဝ် ဒဒှ်ရ ပ္ကဴနူဍုၚ်သွဝ်တာဝတိံတေံဂှ် ဝက်စရှ်လဝ် (ပိုဲရဝက်စရှ်လဝ်) ဂးသာ်ဂှ်တုဲ နကဵုဣဓိအနုဘဴ ဒေဝတဴဂှ် ကလာၚ်အာ တန်တဴဒၟံၚ်လ္တူအာကာသ တဝ်ကဵုဝၚ်နန်သၟိၚ်ရ၊ မိက်ဂွံအာတ်ဝက်စရှ်တုဲ ဟိုတ်နူမၞုံကဵုဣဓိအနုဘဴဇၞော်လောန် မၞိဟ်ဆဒှ် ဝက်စရှ်ဟွံထေက် ဒေဝတဴတံသ္ဂးရ၊ မၞိဟ်ဂွံဝက်စရှ်ထေက်ဂှ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုဒ္ဂေတ်သဳလ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုဂုဏ်ညးသပ္ပရိုဟ်တုဲဟေၚ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ပ္ကဴကက္ကာရုမာန်ရောၚ်-ဒေဝတဴတံသ္ဂးရ။
(၁) ရောမကဇာတ် (ဇာတ်ဖရာပ်ကဵုဣသိ)
ဣသိစၞာဲ သ္ၚာဲစဒးဖျုန်ဖရာပ် မၞုံကဵုရှ်ဇာပ်ဒၟံၚ်တုဲ အၚောပ်ဇၞော်က္တဵုဒှ်တိုန်၊ မိက်စဖျုန်ဖရာပ်လၟိုန်ရ၊ ဣသိစၞာဲ ဆာဲညာဏ်ဂစိုတ်ဖရာပ်တုဲ၊ စဖျုန်ဍေံရ၊ ရပ်လဝ်လေံတုဲ ပၞုက်လဝ်အကြာသ္ၚာ ဖရာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ဘာ ၜုၚ်တက်ဂစိုတ်စရ၊ ဃောဣသိစၞာဲဆာဲညာဏ်ဂှ် ဖရာပ်ဗောဓိသတ်တီအာတုဲ ကဵုဒၠောံဗ္တောန်ဖရာပ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ ဖရာပ်ဗောဓိသတ်လေဝ် ဂွံသၟူဖရာပ် ပ္ဍဲဇကုဣသိစၞာဲတုဲ ဒဒှ်ရဣသိ ဂစိုတ်စဖျုန်ဖရာပ်ဂှ် တီအာကၠးကၠးရ၊ ဣသိစၞာဲ ခါတ်အကာဲဖရာပ်ဗောဓိသတ်တုဲ မိက်ဂွံကဵုကၠုၚ်ဗ္ဒာဲဘာဇကု ရိုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲဂှ် ဟီုလှေံလှန်ဖရာပ်နာနာသာ်ရ။
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
ပၟၚ်တိုက်ဒြပ်ပေါဌိကဂှ် ဇၞော်မောဝ်တဴတက်တိုန်တုဲ ကာလကဵုဒၠောံဗ္တောန် ကောဇကုဂှ် သာ်ဝွံရ၊ ယွံကောန်ဇာတ်တံညးဂမၠိုၚ် ကောန်တံဂျိုၚ်အာလမျီု (ဂယိုၚ်လမျီုပ္ဍဲသာခ) ဂှ် ၜိုတ်ချိုတ်ထောံဟွံဒှ်ရ၊ အာချိုတ်ပ္ဍဲဇရေၚ်သၟိၚ်နိဂြောဓဂှ် ပြဲနူအာချိုတ်ပ္ဍဲသာခဏီရ၊ မၞိဟ်တၠိၚ်ဂုဏ်ညးဂှ် ကောန်ဇာတ်တံ လ္ပပြာပ်အာသဳကၠဳခစညိ၊ ကောန်ဇာတ်ဂမၠိုၚ် ဒုၚ်ဒၠောံဗ္တောန်အပါအံက်တၠပညာတုဲ ဟွံပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံကဵု ပူဂဵုသမၠီုမၚ်ဗၠာဲသာခရောၚ်။
(၅) တယောဓမ္မဇာတ် (ကၞုဲကဵုကၞုဲ-ဇာတ်ဂုဏ်တၟေၚ်ဂမၠိုၚ်ပိ)
(ပရူဒေဝဒတ်ချပ် ဂစိုတ်ဗောဓိသတ်ကီုလေဝ် ဂစိုတ်ဟွံမာန်တုဲ ဇကုဇကုဟေၚ် မဒးအာစိုပ်ဂစိုတ်)
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
* (သွက်ဂွံစွံသတိ)
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
သၟိၚ်လလံကၠေံသပုန်တုဲ ကလေၚ်စဴကၠုၚ် ကၠာဟွံလုပ်ဝၚ်နန် စိုပ်မ္ၚးဍုၚ်တေံ ဖျေံဒပ်ပရေလၟောၚ် ဇူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ ပရိုၚ်ဒဒှ်မအံက်သၟိၚ်ဇၞော် ကလေၚ်စဴစိုပ်ဍုၚ် ကောန်သၟိၚ်မိၚ်တုဲ ပလေဝ်ပလေတ်ဂ္ညိဂ္ညာတ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်ဍုၚ် လုပ်အာဂၠံၚ်သတိက်ဒၞာဲဂၞကျာ် ဖျေံက္ဍိုပ်ပဝတ် ျလ္ၚာဝ်ဂရၚ်ပ္တီ ဒၞာဲလဵုဂွံပလေဝ် ဗီုလဵုဂွံပြေၚ်ဒၞာဲ ညံၚ်ဂွံစှ်ေလၟေၚ်ရ၊ ချိန်ခဏ ဂၞကျာ်ညာတ်ဒးရုပ်သာ်စၠးစရာဲကောန်သၟိၚ်ဂှ် စိုတ်ထၞေန်စပ်အာ လလံသၟိၚ်ဇၞော်ဂွံစိုပ် သၟိက်မိက်ဂွံဂၠိန်သၞဴ ဒ္ဂေတ်မေထုန်ကဵုကောန်သၟိၚ်ရ၊ ဂၞကျာ်ဒးစိုတ်အေၚ်ဟွံမာန် ဓလိုက်က္တဵုနူဇံၚ်သ္တိက် စှ်ေတံၚ်တဲကောန်သၟိၚ် သွက်ဂွံတိုန်တိက်လ္တူဇံၚ် သွက်ဂွံပံၚ်ဖက်ဂၠိန်သၞဴ ဟိုတ်နူရာဂဒမၠု ဂၠုအိုတ်နှောတ် ဟီုလှေံလှန်ဒၟံၚ်ကောန်သၟိၚ်ရ၊ ကောန်သၟိၚ်ဝွံ ဟိုတ်နူပညာပါရမဳကြံၚ် တီဒုဟ်ဒဏ် ပွကာမေသုတုဲ ဟွံဗက်ပၟိက်ဂၞကျာ်သက်သက်ရ၊ ဟီုဆေဝ်တာထောံပိုတ်ပိုတ်သ္ကုတ်သ္ကုတ်ရ၊ ဒဒှ်ကောန်သၟိၚ် ဟွံဗက်ပၟိက်ဇကု ဂၞကျာ်တီကၠးတုဲ လှာဲပြံၚ်ထောံဂလာန်ကြံၚ်ကြံၚ်ပၠန်ရ၊ ယဝ်ရဟွံဗက်ပၟိက်အဲမ္ဂး အဲကဵုပရိုက်ဘဲလမျီုဏောၚ် ဂလာန်ဏံ ၜိုန်ဂၞကျာ်ဟီုကီုလေဝ် ကောန်သၟိၚ်ဟွံဖေက် ပါဲထောံဂံၚ်ဂံၚ် ကလေၚ်စဴသ္ၚိနန်ဇကုရ။
(၂) လက္ခမိဂဇာတ် (ဇာတ်ဒြာဲစဳကၠး မၞုံယၟုလက္ခဏ)
ဒြာဲသမ်ဒိုဟ် ဂြိုဟ်ကဵုအပါအံက်ဂှ် ၜိုန်ရကဵုဒၠောံဗ္တောန် စၞောန်ထ္ၜးဂၠံၚ်ဍာန် ပူဂဵုတၠပညာကီုလေဝ် ဟီုဟွံကေတ် ဝေတ်ဟွံဒုၚ် သၠုၚ်လဝ်မာနတုဲ ဒးအာစိုပ်လလေၚ်အိုတ်ရ၊ ကောန်ဒြာဲလက္ခဏဂှ် ဟိုတ်နူဍိုဟ်ကေက်စဳကၠး သၟးညံၚ်ရဴပူဂဵုတၠပညာ အပါဟီုဒုၚ်ဝေတ် ဂိုၚ်ကေတ်ဒၠောံဗ္တောန်လောဲသွာတုဲ အလုံတွဳဝါရမသုန်ကၠံ ဗၠးကံလွဟ်ဗၞုဟ်ဇြၚ် ဩောံညးလေဝ်ဂွံစ အာယုက်လေဝ်ဂၠိၚ် ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဂၞိၚ် စဵုကဵုပြံၚ်ဘဝရောၚ်။
(၉) အသမ္ပဒါနဇာတ် (ဇာတ်ဟဂွံဂိုၚ်ကေတ်ဒြပ်ညး)
(ပရူသေဌဳ ဟွံတီဂုဏ်ညး)
(၁၄) သဗ္ဗဒါဌိဇာတ် (ဇာတ်ကၠဵုဒှ်သၟိၚ်-စိၚ်ဒးလ္ၚောဝ်)
* ကၠဵုဒေဝဒတ် - ဒှ်သတ်ယုတ်သဝ် မာနသၠုၚ်လောန် - အောန်ပညာဗဝ် ဗတိုက်ညးဟေၚ် - ထေၚ်ဂွံအံသဝ် မာနပျဲ - ဆဵုဘဲဒးချိုတ်ဂၠဝ် - - - - - ။
(၁၃) မဟာပိၚ်္ဂလဇာတ် (ဇာတ်ဗောဓိသတ်ဒှ်ကောန််သၟိၚ်ဓဇန်-မဟာဝၚ်္ဂလ)
(ပရူသၟိၚ်ဟွံမွဲကဵုဓဝ် ဟွံဓဝ်ယာ ဍဵုဍိုက်ပြိုက်ပျဲ-တဲဂံၚ်လ္တူကောန်ဍုၚ်ကွာန်)
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
* ပရူအတိက် ။ ။ ။ ကၠာတေံ ပ္ဍဲဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဂှ် သၟိၚ်မၞုံယၟုမဂဓ-ပသၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ၊ (ပ္ဍဲဘဝဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒှ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒေဝဒတ်ဒှ်သ္ကိုပ်ပၞာန်သာခ)တုဲ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဒုၚ်သဇိုၚ်ကေၚ်ကာမွဲစွံရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် သေဌဳဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်မွဲတၠ အာတ်နၚ်ကောန်ခအှ်သေဌဳ နူဍုၚ်ရးဇနးပိုတ်တုဲ ပြေၚ်မ္ၚဵုဝိဝါဟကဵုကောန်တြုံဇကုရ၊ ကောန်ခအှ်ကောန်သေဌဳဂှ် ဒှ်ဗြဴဟတန်တုဲ ခါမ်သဳၝောံကၟက် ဟွံဒးဂၞပ်ရ၊ ဗြဴဟတန်ဂှ် ချပ်ဂၞန်ကဵု ဗြဴမၚ်မွဲဇကု (မိမိန်) တုဲ ပပၞညံၚ်ရဴဂဝ်ဂၞဴတန် ကၠောန်ဗဒှ်ကေတ် အယောၚ်အလာ ဗြဴဂွံယဲဒိုက်ရ၊ ဒက်ပူလဝ်ယာတ်ပ္ဍဲဗုၚ် ၜုၚ်တက်လဝ်ၝောံဇိုၚ်ၝောံတဲသာသာ ထ္ၜးအာကာရဂုဟ်ဂေန်ဒၟံၚ်တုဲ လံက်လဝ်ဍာ်မိတ်ခပဵု ဗိုက်လတက်လဝ် ကယျိုၚ်ၚေတ်ၚေတ်ရ။
(၄) မဏိစောရဇာတ် (ဇာတ်ရပ်ကမၠတ် ကၠတ်မမၞိက်)
ဃောဂှ် ဗလးမၞိဟ် ကဵုအာဗက်ဂၠာဲတုဲ ဂဗစုတ်ၝောံကိုဋ်မၞိက် ပ္ဍဲကွဳဗောဓိသတ် ရပ်ဂွံကမၠတ် မွဲဇိုၚ်မွဲတဲရ၊ သၟိၚ်ဖျေံအသံကဵုဂစိုတ်ဗောဓိသတ်တုဲ ဍိက်သ္ကံဂမၠိုၚ် ရပ်ကၠေၚ်ဒက်ဇိုၚ်တဲ ၜုၚ်တက်ပျဲပျာံရ၊ ဂၞကျာ်သုဇာတာ ညာတ်ဒးဒဒိုက်တြုံတၠသ္ၚိ နရိုအ်ယာံဒါတ်သြိုဟ်တုဲ ဒုၚ်ဂုဏ်သၟိၚ်အိန် ဒေဝတဴတံရ၊ နကဵုအသံသၟိၚ်ဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာဗောဓိသတ်တုဲ စိုပ်မ္ၚးဍုၚ်တေံ ကဵုကုတ်က္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလ ဂၞကျာ်သုဇာတာဂှ်ရ သၟိၚ်အိန်စှ်ေကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ်အယုတ်ဂှ် သၟိၚ်အိန်ဖျေံကၠေံနူစိၚ် သတိက်လဝ်ပ္ဍဲတိ စွံလ္တူဒၞန်ရ၊ ဗောဓိသတ်ဂှ် သၟိၚ်အိန်ယိုက်ပ္တိုန်လ္တူစးစိၚ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် ထေၚ်ဂးဗောဓိသတ် ကုတ်ကံကုတ်က္ဍိုပ်ကမၠတ်ရ၊ ဒဒှ်က္ဍိုပ်သၟိၚ်ဇကုဟွံတီတုဲ ဃောမိပ်စိုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်ကံသၟိၚ်အယုတ် ပိုတ်ချိုတ်အာဃောဂှ်ရ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
* ပရူပစ္စုပ္ပန် ။ ။ ။  ကာလကျာ်တြဲနာဲပိုဲဂေါတမ ဒတဴပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ပ္တန်ဣရိယာပိုတ် ဗွဲမဒးရးဟေၚ် ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဒေဝဒတ် ဟီုဂလာန်မုသာ တိၚိတ်တုဲ တွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ် ။ ။ ။ ပရူဒေဝဒတ်တိၚိတ်ဂှ် ခၟဳဂမၠိုၚ် က္တဵုဗဒှ်ဂလာန် ပ္ဍဲသ္ဘၚ်တွံဓဝ်တုဲ ကျာ်တြဲပိုဲဟီု ယွံခၟဳတံ လၟုဟ်ဟေၚ်ဒေဝဒတ်တိၚိတ်ဟွံသေၚ်ဏီ ကၠတေံလေဝ် ဒေဝဒတ်တိကေၚ်ၚိတ်လဝ်တုဲရ ကျာ်တြဲတံၚ်ဇာတ်အတိက် တွံကဵုခၟဳတံ သာ်ဝွံရောၚ်။ ။ ။
သၟိၚ် - - ဣသိတံဂှ် လှေံလှန်ဝဵုစၞာဲအဲ နကဵုဣဓိအိုတ်ရ၊ အဲဂှ် ကလေၚ်ဆုတ် ဆုတ်ကလေၚ်စှ်ေဟွံသေၚ် ဣသိဂှ် ဍောတ်၊ ကောရကလမ္ဗကဂှ်ဇၞော်ဂးတုဲ ဟီုဂလာန်မုသာပၠန်ရ၊ (ဟိုတ်နူဠာန်ပဠဳ မရနုက်ကဵုၜါဝါဂှ်ရ ဇိုၚ်ၜါဒိုဟ် လုပ်အာတိ စဵုကဵုစိုပ်မတ်စိၚ်ရ၊ တိစၚိတ်ရ။)
(၁၀) စူဠနန္ဒိယဇာတ် (ဇာတ်ကၞုဲဗောဓိသတ်)
လၟအယုတ်ဂှ် ပန်ဂစိုတ်ထောံကၞုဲတုဲ သီုကဵုမိပ်ဇြိပ်သၠောၚ်သ္ပဝ် ဂၠေၚ်ကဝ်ဖျဴဏာ ကၞုဲပိစဴအာသ္ၚိရ၊ (ကၠောန်လဝ်ပါပ်ဒုဟ် ဒးဒုၚ်လၟုဟ်) ဂှ် ဟွံဗၠေတ် ဗလေတ်ပါဲဟွံဗၠးတုဲ ကရိုက်ဍေံက္တဵုဒှ်တိုန်ရ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရာဏသဳတေံဂှ် တ္ၚဲဂှ်ဟေၚ် ဗြဲတၟေၚ်-ဗြဲဇၞော်ဂူ ဂဵုတးပန်ဖျေံဒးသ္ၚိတုဲ ဗြဴမွဲကဵုကောန်ၜါ ဒးကံဂဵုတး ချိုတ်ပ္ဍဲသ္ၚိအိုတ်ရ၊ သ္ၚိတူမၞိဟ်ချိုတ် ဖေက်လကိုတ်ရူရူ အုအုသံၚ်သံၚ် ကမၠေကမၠံၚ်အိုတ်ရ၊ ဃောလၟကဝ်ဖျဴကၞုဲပိ ကြပ်စိုပ်သ္ၚိဂှ် ဂဗဒးမၞိဟ်မွဲတုဲ မၞိဟ်ဂှ်လဴထ္ၜးကဵုလၟ ပရူပရာဣတေံရ၊ လၟမိၚ်ဒးပရိုၚ်ပရေံ ဆိုအ်ဗသိုဟ်တုဲ ညံၚ်ရဴစိပ်ထဍိပ်အာကီု ဗိုကၠဟ်ထောံကၞုဲပြဟ်ပြဟ်ရ။
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
ယွံသဟာဲ ပသာ်မတီဂှ်ရော သၟာန်တိုန်တုဲ အတိုၚ်စာၚ်အုက်လ္တူတေံဟေၚ် ကလေၚ်လဴထ္ၜးကဵုသဟာဲဇကုတုဲ မိပ်စိုတ်ပူမှ် မြဟ်မြဴဗွဲမလောန်ရ၊ ဗီုဒှ်ပၠန် မၚ်ဗၠာဲပိတံဂှ် အခိၚ်စပုၚ် နူဂယးပြဟ် စတုဲအိုတ်တုဲ လုပ်အာဍုၚ်ဗာရာဏသဳအိုတ်ရ၊ စိုပ်သ္ၚိဗဗၞးမွဲတုဲ စပုၚ်ပၟန် (ပုၚ်သၞဴလဝ်ဍာ်သာဲ တၚ်လာဲ ကၠေၚ်သွဟ်) တံဂှ်ရ၊ စပုၚ်တုဲ တိတ်အာနူဍုၚ်မွဲဝါပၠန်ဂှ် လုပ်အာကၠံဥဒျာဉ်သၟိၚ်အိုတ်ရ၊ သၟတ်ဗၠာဲနိဂြောဓဂှ် တိက်ဒၟံၚ်လ္တူတၟံလး ဂၠးတၟံမ္ၚဵုမွဲတုဲ သၠိၚ်အာရ၊ မၚ်ဗၠာဲသာခကဵုပေါဌိကတံဂှ် တိက်ဒၟံၚ်မ္ၚးရ၊ ဃောဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံဂၠာဲသၟိၚ်တၟိဂှ် အမာတ်ဒဴဗညာ ဗဗၞးပြောဟိတ်ဂမၠိုၚ် အပေါတ်သၟိၚ်မသုန်သာ် ပ္ဍိုက်စုတ်ပ္ဍဲကွဳဖုဿရတ်တုဲ ဗလးကွဳရ၊ ကွဳဖုဿရတ် စိုပ်အာကၠံဥဒျာဉ်သၟိၚ်တုဲ ဒေါံဒၟံၚ်ရ၊ ဗဗၞးပြောဟိတ်ဂှ် မၞိဟ်နွံကဵုပိုန် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲဥဒျာဉ် မ္ၚဵုဟာရောဟွံတီ ဂးသာ်ဂှ်တုဲ လုပ်အာကၠံဥဒျာဉ်သၟိၚ်ရ၊ ပံက်ရံၚ်ယာတ် ညာတ်ဒးလက်သဏ်ဇိုၚ် မၚ်ဗၠာဲနိဂြောဓတုဲ ဗဗၞးပြောဟိတ်ချပ်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ဆၜိုတ်ဂွံဒှ်သၟိၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳဂှ် စွံလဝ်ကၠာရ၊ ဒှ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ် အလုံတ္ကံဇမ္ဗုဒိပ်ထေက်ရောၚ်။
(၄) ကာဠဗာဟုဇာတ် (ဇာတ်ကၞုဲပစံက်)
ဒေံဍောတ်ဂှ် အေၚ်ဒုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုကဵုကော သွက်ဂွံပြံၚ်ဒၞာဲ ပဝ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်တေံရ၊ ကောဂှ် ဟီုပၠာံဗဇးတုဲ ဃောဒုၚ်ဒၠောံဗ္တောန်ဂှ် ကၞုဲပစံက်ဘပဠကောန်သၟိၚ်ဖေက်လကိုတ် ကရေဲကညာၚ်နရိုအ်တိုန််အိုတ်ရ၊ ဒ္ဂေတ်ကၞုဲမ္ဂးဂှ် ဒးဂၠာန် ဒးလဆာ် ဒးခၠာ် ဒးဒံၚ် မံၚ်ညိၚ်ညိၚ်ဟွံမွဲတုဲ အတိုၚ်အဇိဟ်အမိဟ်ဂှ် ကလိဂွံဒုဟ်ဒဏ်ပၠန်ရ၊ ပရူဒဒှ်ကောန်သၟိၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် အပါအံက်မိပ်စိုတ်တုဲ ပ္တိတ်ထောံလာပ်ဗဇဴစၞစ ဗပိုတ်ထောံဇွောံမ ကၞုဲဒှ်ကၞောဝ် ကၠောဝ်ဗျဵုအိုတ်ဍာ်ရ၊ သၟိၚ်ကဵုဗပိုတ်ထောံတုဲ လာပ်ဗဇဴဟုတ်အာအိုတ်ရောၚ်။ ။ ။
(၃) ပရန္တပဇာတ် (ဇာတ်ဍိက်သၟိၚ်မၞုံယၟု-ပရန္တပ လုတ်မှာကဵုဂၞကျာ်သၟိၚ်)
ဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳဂှ် ဒဒှ်ရ သၟိၚ်မအံက်ဂြိပ်ဒဴလလဴဇိုၚ် ခ္ဍိုၚ်ဗိုတ်တိတ်အာ တီကေတ်တုဲ ကလေၚ်ပၠန်ဂတး တဝ်စၞေဟ်ကဵုသၞကမျ-ကယျထောံတုဲ သီကေတ်ဍုၚ်မိတိမဇကု ပသၟိၚ်စၞးမအံက် ဗဗွဲကဵုဓဝ်စှ်ရ၊ ညးဒဴပၞာန်တံ ဃောဒၟံၚ်အာပ္ဍဲဘာဂြိုပ်ဇၞော်တေံဂှ် ဂၞကျာ်သၟိၚ် စိုတ်လုပ်စကဵုကောန်ဍိက်တုဲ ဒၟံၚ်ကဵုတြုံဍောတ် ပရန္တပ-ကၠတ်ဝဵုမတ်တြုံတၠသ္ၚိရ၊ (ကၠာဟွံလုတ်မှာကဵုတြုံဍောတ်ဂှ် ဂၞကျာ်ဂွံလဝ်ယဲဒိုက် တန်လဝ်ဂဝ်ဂၞဴကဵုသၟိၚ် တၠဇကုတုဲဒၟံၚ်ရ၊ ထပ်ဂွံ လက်ကရဴဏံဂှ် သဘဴဂွံတန်ဂဝ်ဂၞဴမွဲဝါပၠန် ဟွံမွဲရ။)
(၁၄) သဗ္ဗဒါဌိဇာတ် (ဇာတ်ကၠဵုဒှ်သၟိၚ်-စိၚ်ဒးလ္ၚောဝ်)
(ပရူဂွံလဝ်ကွတ်မန်ယန်တုဲ မာနသၠုၚ် ဒးဒုၚ်လေၚ်လမျီု)
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ပရူဒဒှ် သၟိၚ်ဟီုဂလာန်မုသာလေဝ် ဣသိဗောဓိသတ်တီအာတုဲ ကလေၚ်ဟီုကဵုကောန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံကောန် ၜိုန်သၟိၚ်ဟီုဂလာန်မုသာလေဝ် ပိုဲတၞောဝ်ဒတောဝ်အဆက်ဆက်ဂမၠိုၚ် ဂိုၚ်ပါဲထောံအဝဵုပြောဟိတ်ဟွံဂွံ၊ သ္ပဟွံမာန်ရောၚ် ဣသိဗောဓိသတ် ဟီုကဵုကောန်ဇကုတုဲ ပရူဒဒှ် (သၟဲကြန်) ဖာတ်လဝ်အခိၚ် ဆိၚ်လဝ်အခါ ဟီုဂလာန်မုသာလေဝ် ကောန်ဂှ်လဴဗ္စကဵုအပါအံက်ရ၊ ဣသိဗောဓိသတ်ဟီု ကာလပေၚ်တ္ၚဲတေံ ကၠုၚ်ပြဟ်ပြဟ်ညိ၊ ကၠုၚ်လဴကဵုအဲညိ ဂးတုဲ ကောန်ဗောဓိသတ် ကလေၚ်စဴအာဍုၚ်ရ။
(၁) သတ္တိဂုမ္ဗဇာတ် (ဇာတ်တ္ၚေက်ၜါကောကဵုဒေံ)
ကောန်တ္ၚေက်ဇၞော်ဂှ် ကျာပိုက်ဏာတုဲ ဒတုံစှ်ေပ္ဍဲအကြာဣသိ အဒေါဝ်ပ္ကဴဩဴမၞုံကဵုအမြာဲ မောဝ်ဇောဝ်ပ္ဍးတဴဗွဲမလောန်ရ၊ သ္ပဟိုတ်ကဵုဒတုံစှ်ေအကြာဣသိ အဒေါဝ်ပ္ကဴဩဴတုဲ ခုတ်လဝ်ယၟုကောန်တ္ၚေက်ဂှ် ပုပ္ဖက မ္ဂးရ၊ (တ္ၚေက်ဗောဓိသတ်) တ္ၚေက်ဒေံဗောဓိသတ် မၞုံယၟုသတ္တိဂုမ္ဗဂှ် ဇၞော်တိုန်အကြာကမၠတ်ဒမၠတုဲ ကလောန်လဟီု ကသပ် ဇၟာပ်ကၠောန် ဇၟာပ်ဟီု ဇၟာပ်ချပ်ဂှ် ဒှ်သွက်တ္ၚေက်သတ္တိဂုမ္ဗဖအိုတ်ရ၊ ပြယာဲဍာ်ပဠာဲကမၠတ်တံဂှ်လေဝ် တ္ၚေက်လေပ်အာ ကၠိုဟ်တီအာဖအိုတ်တုဲ ဒှ်ပွံၚ်ပံၚ်ကဵုသမၠီုရ၊ (ၜိိုန်ရ ဒှ်တိရစ္ဆာန်ကီုလေဝ် ပံၚ်ကဵုမၞိဟ်အဒိုဟ်ဂွိုက် ဒှ်အခိုက်ဍေံ)။
(၁) ဓမ္မဒေဝပုတ္တဇာတ် (ဇာတ်ကောန်ဒေဝတဴ ဗဗွဲဓဝ်ဒ္ဂေတ်ဓဝ်)
ဒေဝဒတ် ဒေဝတဴအဓမ္မလေဝ် သီုကဵုကောန်ရဲဇကုဂှ် ဍိုက်ဂွံကွဳရတ်တုဲ ဗက်တွံဓဝ်ဗၠေတ်ဗၠေတ် ဝေတ်ဗ္တောန်သတ္တံဗၠိုက်ဗၠိုက် ဗလိုက်ဖျေံနရက်ရ၊ ဒေဝတဴအဓမ္မသီုကဵုရဲဇကုဂှ် ဂေတ်သ္ပဝ်တ္ကံဇမ္ဗုဒိပ် လ္ပာ်တဲဒွိ (တဲပါဲ) တုဲ ဒေဝတဴဟွံဒ္ဂေတ်ဓဝ် တွံထ္ၜးသာ်ဝွံရ၊ ယွံကောန်ဍုၚ်ကွာန်တံ မၞးတံဂစိုတ်သတ်အိုတ်ညိ ကၠတ်ဒြပ်အိုတ်ညိ မပ္တံမြဴသာ်ဝွံ တွံဗလေတ် ဗဂေတ်ထောံဓဝ်ဍာံဍာံ ကဵုစာံစှ်ေအပါဲတုဲ ဒစဵုဒစးကဵုဓဝ်ကျာ်ရ၊ ကာလဂှ် ဒေဝတဴၜါတၠ သီုကဵုရဲဂမၠိုၚ် ဂဗဆိုၚ်ရေၚ်မုက်ညးသ္ကံ လ္တူအာကာသတုဲ ကောန်ရဲတံဂှ် သၟာန်တိုန်အိုတ်ရ။
နိဿဲ
တ္ၚဲစန်၊ ချူစိုပ်ဒတုဲရောၚ်။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ဣသိ - - ယွံသၟိၚ်မပြဲ ရဲဟီုဂလာန်မုသာတံဂှ် ဇၟာပ်ဘဝက္တဵုဒှ်မၞိဟ် ကလိဂွံကောန်ဇာတ်ကီုလေဝ် ကောန်ဇာတ်တံဂှ် ဟွံတီဂုဏ်မိမတုဲ ပြံၚ်အာဌာန်တၞဟ်အိုတ်ရ၊ ယဝ်ရဟီုဍာံဍာံမ္ဂး ကလေၚ်ဒှ်အတိုၚ်ပကတိမာန်ဏီရ၊ ဟီုဍာံဍာံညိ ညးဂှ်ဇၞော်ရော။
(၂) မဟာကပိဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ကၞုဲဗောဓိသတ်)
ဇုက်ၜဝ်ဒက်လဝ်ဂၞိၚ်ဂှ် ဂၠေံအာ ဟွံစိုပ်တၞံကြုက်တုဲ ကၞုဲဗောဓိသတ် ရပ်တံၚ်ဍံၚ်ကေတ်ကၞာၚ်ကြုက်ရ၊ နကဵုတဲၜါဂှ် ရပ်လဝ်တံၚ်လဝ် ကၞာၚ်ကြုက်ဗိုန်ဗိုန်တုဲ ယွံကလောကောဒေံ ဂကူကၞုဲတံညးဂမၠိုၚ် မၞ:တံ ညံၚ်ဂွံကၠောံစိုပ်ဩၚ်ကြုၚ်လ္ပာ်တေံဂှ် ဍံၚ်ကွာ်အာ လ္တူဇုက်ၜဝ်ဏံ ဗွဲမပြဟ်ညိ ဂးတုဲ ကၞုဲဂမၠိုၚ် ဒ္စာံစှော်လ္ၚီ ဖျေံက္ဍိုပ်ကဵုသၟိၚ်ကၞုဲဗောဓိသတ်တုဲ ခ္ဍောန်ကွာ်အာလ္တူဇုက်ၜဝ် ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴအိုတ်ရ၊ စိုပ်အာဩၚ်လ္ပာ်တေံတုဲ ဗၠးဘယ်ဂစိုတ်သီုဖအိုတ်ရ၊ ကၞုဲဒေဝဒတ်ဂှ် ဂွံအခေါၚ်ဂြိုဟ်စာဂစိုတ် ကၞုဲဗောဓိသတ်တုဲ ချပ်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ဟး-အလန်ဏံဂှ် ဒှ်အလန်သၞသတြုအဲ လီုလာ်ပါ်ကန် ဂွံညာတ်ဗွဲစၟတ်သန်ရ၊ ဒးဗစပ်ရ၊ ကသပ်အဲဍိုက်ပေၚ်ရဏး ဂးတုဲ ကၞုဲဒေဝဒတ် တိုန်အာကၞာၚ်ကြုက်သၠုၚ်သၠုၚ် ဆၚ်စှ်ေမွဲဇြဟတ် လျတ်လပိုက်စုတ် လ္တူစးသၟိၚ်ကၞုဲထတ်ထတ်ရ။
(၁) ဆဒ္ဒန္တဇာတ် (ဇာတ်စိၚ်ဆဒ္ဒန်)
* (လၚ်္ကာစွံသတိ) ဗြဴဗြဴတံလ္ၚဵု          ဆဵုဒုဟ်ဍောတ်သွတ် ထေဲဇၞော်ကွေံရ       ဒေါသစိုတ်ထတ် ဒက်ဝဲဂြိုဟ်စာ        မေတ္တာကှ်ဇတ် တြုံ၊ဇကု            သတြုဂးလတ်လတ် ဆဒ္ဒန်ပၚ်မှိၚ်        စိၚ်ဗောဓိသတ် ဗြဴဍောတ်ဂှ်ရ        စူဠသုဘတ် ဒှ်ဂၞကျာ်သၟိၚ်        လိၚ််ဒေဝဒတ် ကၞောတ်တဲဂး       ဒးလဴဂျိဖတ်ဖတ် တြုံဗြဴသံသာ        ညးၜါသ္ဍိုက်ဆာန် ခိုဟ်ပရေံအဴ        ထုဲနှဴရေၚ်ကာန် ဒုဟ်ညးဒုဟ်အဲ      တၟာချောဲခက်ဗာန် ပလဝ်ဇၞော်          တော်ဗၠေတ်စိုပ်သုသာန် နဲဂှ်ပကေတ်        ဝေတ်စိုတ်ကဵုမာန် အေၚ်ဒုၚ်ဒှ်မ္ၚဵု        ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန် တြုံဗြဴဥဿုံ         ကဵုနွံဇြဟာန် ပဒက်ဝဲ            ပ္ဍဲတြုံတၠသ္ၚိဌာန်
(၃) သာဠိယဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသာဠိၚ်-သာဠိကာ)
ကောန်ၚာ်သၟတ်ဗောဓိသတ်ဂှ် ဟွံတီဒဒှ်ဇြုံတုဲ ထေၚ်ဂးကောန်ဂစေံသာဠိကာကွေံ တိုန်အာတၞံဆုရ၊ ရပ်လဝ်က္ဍိုပ်ဇြုံ (ကေမ်လဝ်ကအ်ဇြုံ) ကၟောန်ကၟောန်တုဲ ကာလတီဒဒှ်ဇြုံဍာံဍာံဂှ် ရပ်လဝ်ဗိုန်ဗိုန်ဗတ်ဗတ်ရ၊ သွက်ဂွံဗၠးဘဲ မမိက်ကဵုမွဲမွဲတုဲ ဗိုဟ်ကၠဟ်ဏာဇြုံမွဲဇြဟတ် ခဝေၚ်ပ္တိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲရ၊ ကာလမိက်ကဵုဒှ် ဇြုံဂှ် ဒတုံစှ်ေပ္ဍဲကံအ္စာသဝ် ပူလဝ်ကံကၟောန်ကၟောန်တုဲ ကိတ်ဒွံစုတ်ရ အ္စာသဝ်ဒေဝဒတ်ချိုတ်အာဒၞာဲဂှ်တုဲ ကောန်ၚာ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ကောံကၠုၚ်အိုတ်ရောၚ်၊ ဗောဓိသတ်တၟံကဵုဓဝ် ပရူဒဒှ်ဂြိုဟ်ကဵုညး ဒးဇကု-ဇြုံဇာတ်ဂမျိဂှ် ဟီုဠာန်ကောန်ဂစေံသာဠိကာ အဲတိုန်ရပ် အ္စာသဝ်စိုတ်တ္ၚံက်ဝဵုစၞာဲ ဂၠာဲသၠုဲညာဏ်အလီ ကလောန်ယုတ်ယုတ် ကၠောန်လၟုဟ်တုဲ ဇိုန်ကဵုဖဵုအာယုက်ဂၠေံလၟုဟ်ရောၚ်။ ။ ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
သၟိၚ် - - ညံၚ်ရဴဟီုဂးတိုန် ကၞေၚ်ထောၚ်ကၠိုဟ်စာ် မူသာ်ဟွံတၟေၚ် ဝေၚ်ကၠေံဂလာန်သစ္စတုဲ၊ ဣသိဂှ်ဍောတ် ကောရကလမ္ဗကဂှ်ဇၞော်၊ (ပ္ဍဲကာလဟီုဂလာန်မုသာ မရနုက်ကဵုတြဴဝါဝွံ ဇကုသၟိၚ် စဵုကဵုစိုပ်သိုဟ်ဖျုန်တှ်ရ။)
(၂) ကုက္ကုဋဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စာၚ်)
ဂၠာဲစစၞဖဲတုဲ လုပ်အာပ္ဍဲဂြိုပ်ဒုန် ဒၟံၚ်ကဵုသတိိလၟိုန်ရ၊ အသီဂှ် ဗက်ရပ်ဃိုၚ်ကေတ် သၟိၚ်စာၚ်ဟွံမာန်တုဲ နကဵုပြယာဲ လီစၞာဲကေတ် ညံၚ်ဂွံ-ရပ်ဃိုၚ်ညံၚ်ဂွံဏောၚ် ချပ်ဒၟံၚ်ရ၊ အသီဒေဝဒတ်ဂှ် ဍုန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲကၞာၚ်ဆု ဟွံသ္ၚောဲဟွံကြပ်ကဵုသၟိၚ်စာၚ် (ဒၞာဲၜိုတ်ဒးဗစပ်) ညာတ်ဒၟံၚ်ညးသ္ကံတုဲ အသီဟီုလှေံလှန်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံသဟာဲသၟိၚ်စာၚ် တၠအဲဂှ် မူဟိုတ်ဖေက်ဒၟံၚ်အဲရော အဲဂှ် မိက်ဂွံဒက်မိတ် ဒဒှ်ေဒယှ်ကဵုတၠအဲရ၊ ပ္ဍဲဌာန်တေံ ဌာန်ဝွံ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုစၞစရ၊ ပ္ဍဲဌာန်ဂှ် ပိုဲညးၜါဒၟံၚ်အာမွဲစွံတုဲ ဂၠာဲစစၞကောံကောံရ၊ ဆာန်ညးသ္ကံကွေံကွေံ ပ္တေဟ်ညးသ္ကံဍာံဍာံတုဲ ဒၟံၚ်အာမွဲစွံညိ။
(၁) ဥမ္မၚ်္ဂဇာတကဇာတ် (ယၟုပြာကတ်အိုတ်ဂှ် ဇာတ်မဟောသဓ)
ဟိုတ်နူဟိုတ်တၞဟ်တၞဟ်သာ်တုဲ သၟိၚ်ဖျေံအသံကဵုဂစိုတ်ရ၊ ၜိုန်ဒှ်သာ်ဂှ်ကီုလေဝ် အန္တရာယ်လမျီုဟွံမွဲတုဲ ဟိုတ်နူအစောံပညာ (အမ္မရဒေဝဳစိ) အမရာဒေဝဳစိ အမာတ်တၠပညာပန် ဒတုံကတိုၚ်သ္ၚိဍာ်သ္ၚိဝစ် ပွိုၚ်မွဲဗ္တံရ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဥတ္တရ ပဉ္စာလနာဂဵုဂှ် သၟိၚ်စူဠနဳဗြဟ္မဒတ္တပသၟိၚ် ပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တုဲ ဟိုတ်နူအမာတ်ကေဝဋ္ဋ-ဒေဝဒတ် ထဴကဵုပၠံၚ်ဍုၚ်မိတ္ထဵု က္တဵုဒှ်ပၞာန်ရ၊ ဗောဓိသတ်ဇၞးအာပၞာန် မာန်အာဒေဝဒတ် ဗၠးဘဲဂစိုတ်တုဲ ဗွဲကြဴ ၜိုဟ်သိုဟ်ညိၚ်ဝတ်အာ သီုၜါဍုၚ်ရောၚ်။
(၃) ပရူဒေဝဒတ်-ယမကဝဂ်-ကၞပ်မွဲ
* ပံၚ်ဇာတ်။ ။ ။
(၃) ပဏ္ဍရနာဂရာဇဇာတ် ((ဇာတ်သၟိၚ်နာ် မၞုံယၟုပဏ္ဍရ)
* (ပရူလဴထ္ၜးဒၞာဲဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန် အာစိုပ်လလေၚ်)
(၂) မဟာကပိဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ကၞုဲဗောဓိသတ်)
ဗီုဒှ်ပၠန်၊ တိုန်ၜှ်စသတ်မုက် သတိလၞုက်ကၠေံအာတုဲ ဒတုံစှ်ေနူတၞံမုက် စိုပ်အာဇြဟ်လျိုဟ် ဗၞတ်ဇြဟ်ဍေံ တြဴစှော်ဟတ်ရ၊ ဗဗၞးဒတုံစှ်ေပ္ဍဲဗၚ်ဇြဟ်ဂှ် ဗၞတ်စှ်တ္ၚဲ ဒးအေၚ်စစၞတုဲ က္တဵုဒှ်ဒဒိုက်ဇၞော်လောန်ရ၊ (ပ္ဍဲဘဝဂှ် ဒေဝဒတ်ဒှ်ဗဗၞး၊ ဗောဓိသတ်ဒှ်ကၞုဲ) သတ်မၞိဟ်ကဵုတိရစ္ဆာန် ဂဗညးသ္ကံ ပ္ဍဲဌာန်ဂြိုပ်ဂၞိၚ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကၞုဲဗောဓိသတ် အာဂၠာဲစသစ္ဆုတုဲ ညာတ်ဒးဗဗၞးဒတုံမံၚ်ပ္ဍဲဇြဟ်လျိုဟ်ရ၊ ဆာန်ဍူဗဗၞးဗွဲမလောန်တုဲ သွက်ဂွံပ္တိုန်လ္တူဒဵုတိဗလးဂှ် ကၞုဲဗောဓိသတ်ဂၠာဲနၚ်တၟံရ၊ ယိုက််နၚ်တၟံကလောံ တၚ်ပ္တိုန်တၟံမွဲကဵုမွဲ ဒဵုကဵုစိုပ်လ္တူဏံတုဲ ယိုက်ဗာပ္တိုန်ဗဗၞးရ၊ နူဗၚ်ဇြဟ်လျိုဟ်တေံ ဂွဴစိုပ်လ္တူဗလးတိဏံဂှ် ဒးတၚ်ပ္တိုန်တၟံကလောံရ။
(၅) ပရူဒေဝဒတ် အတ္တဝဂ်-ကၞပ်ၜါ
* ပရူအတိက်။ ။ ။
(၁) ဆဒ္ဒန္တဇာတ် (ဇာတ်စိၚ်ဆဒ္ဒန်)
စိၚ်ဗောဓိသတ် စကာကဵုအာဂၠာဲသၞသတြုတုဲ စကာကဵုအာဂၠာဲသၞသတြုတုဲ ကလံသၟိၚ်စိၚ် အာဗက်ဂၠာဲသၞကီုရ၊ ဃောဂှ် စိၚ်ဗောဓိသတ်ခါတ်အကာဲဒၞာဲဒးလဴ ဒၞာဲပန်တုဲ တီဒဒှ်နွံသၟဝ်ဇကု ရပ်ကယျာထဍဟ်တိ ညာတ်ဒးလၟဒေဝဒတ်ရ၊ ချပ်စိုပ်ကဵုအယောၚ်အလာခၟဳဣသိတုဲ ဂစိုတ်ဟွံမာန် ကဵုဒါန်လမျီုရ၊ ပရူဒဒှ်ဂၞကျာ်သုဘဒ္ဒါ စကာနွံပၟိက်ကဵုဂြၚ်သၟိၚ်စိၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးတုဲ ဒုၚ်ကုတ်ကဵုဂြၚ်ၜါကဵုဏာဒါန်ရ သၟိၚ်စိၚ်ရာဒနာမိက်ကဵုသဗ္ဗညုတညာဏ်တုဲ လမျီုဟွံဂိုဟ် ကဵုဏာပိုတ်ပိုတ်ရ၊ ကာလလၟဒေဝဒတ်ကလေၚ်စဴဂှ် ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲဓဝ် စိုပ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳရ၊ စိၚ်ဂမၠိုၚ် ကောံစိုပ်ကၠုၚ်တုဲ ဒဒှ်ရသၟိၚ်စိၚ် ဒးလဴဂျိချိုတ်အာဂှ် နရိုအ်ယာံလၚ်ဇွောဝ် မုက်မတ်ဟွံဂေါဝ်အိုတ်ရ၊ ကာလဂှ် သွက်ဂွံဗ္စာရဏာ ဇွကမ္မဌာန်သၟိၚ်စိၚ် အာက္ညနိမန်နၚ်ပစ္စေကဗုဒ် မသုန်ကၠံဇကုတုဲ က္တဵုဗဒှ်ဓဝ်သံဝေဂ ဗ္စာရဏာကမ္မဌာန်ရ၊ ပစ္စေကဗုဒ်ဂမၠိုၚ်လေဝ် လုကဴပွိုၚ်မွဲဗ္တံ ဖ္ဍောတ်သှ်ၛာယ်ဒၞာဲ ဒၞာဲစံၚ်ဇွဂြဇုတ်သၟိၚ်စိၚ်ဆဒ္ဒန်ရ။