cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လိက်ပတ်မန်
သၟာလှ်ေ သၟာဒယှ်ေ
(တြုဟ်) - (ရံင်ရုပ်ကျေဝ်လာဲ၊ အဝ် … ထပဲါပုင်ကဵုနော်)၂ ဆဵုဗၠာဲတှ်ေကော် xx ဗဵုပေဲါ ပ္ဍဲဒယံက်ဒုန် xx
(ဗြဴ) - (အဵု … နာဲလေဝ်လအ်ဂွ xx အဝ် … ပကဴဇြလေဝ်ပုင်ဟအုတ်)၂ ဒုင်သၟူလေဝ်အမြာဲ၊ အဝ် ညံင်ကဵုကၠဵုဂၠာဲအရုတ် ဟိုဲ …
(တြုဟ်) - (ဍေဟ်ထေင်ဍေဟ်ကျေဝ် xx အဝ် ... သၞေင်မတ်ဂှ်ၜါကဝိုင်) ၂ သၞေင်မတ်ဂှ်ၚံက်ကဝိုင် xx ပုတ်ဣဒေအ်ကိုင်ဂှ် ညံင်ကဵုသ္ၚေတ်၊
(ဗြဴ) - (မွဲလှ်ေလေဝ်ဟွံမိင်၊ မွဲလှ်ေလေဝ်ဟွံညာတ် xx စိင်တက်ဗာတ်ေ လဝ် လတူကျာ်ဇြာ)၂သောင်ကောန်သၟိင်ဏအ်ကျေဝ် xx ညံင်ကဵုဟလာၜံက်တိ xx ဟိုဲ …
(တြုဟ်) - အဝ် ... ဝေဿန္တဝ်စိလေဝ် xx ပကဴမိဟိုဲ xx ဟိုဲ … ဟိုဲ… ဂ္ညိမဟောသဓ xx ပဂလာန်ဒါန xx လဴကဵုလေဝ်ဒါန xx ဝေဿန္တဝ်စိဂှ်လေဝ်ဟိုဲ …  ဂ္ညိမဟောသဓဏောင်လေဝ် နာဲဏး xx ဂ္ညိမဟောသဓလေဝ် xx မူလတေအ် လဴကဵုဏောဝ်လေဝ် ဟိုဲ …
(ဗြဴ) - (မိစမ်စိုတ်နာဲဟေင်၊ မိစမ်စိုတ်နာဲရ၊ မိအကာဲလေဝ် ဝေင်ဂလာန်…)၂
(တြုဟ်) - (မိစမ်စိုတ်နာဲ xx တးဟပန်လံက်အစာဲ xx တဟးပန်လံက်အစာဲ xx အဝ် ... ကောဗၠာဲဏအ် ဟွံထေဲ…)၂
(ဒက်မိတ်ဒါန်)
(ဗြဴ) - သၟိင်သိဓတ္တ နူသၟာယျဟိုဲ … တၠဍောင်သွာဟိုဲ xx ကလင်လေဝ် သိုက္ခမာ xx လေဝ် ကမ်ပိုဲလေဝ်ညးၜါ xx သၟိင်သိဓတ္တ xx ဟိုဲ… ဟိုဲ xx တၠဍောင်သွာ … တၠဍောင်သွာလေဝ်၊ လသာလဝ်ကောန်၊ ဟိုဲ
(တြုဟ်၊ ဗြဴ) - (ဟီုပုံလဴပူရ မိနာဲလေဝ် ယာဲဟိုဲ၊ xx ထာင်ကြဴပဂၠုင်ရ xx ဟဳလေဝ်ယဵုလာ xx ကၠောအ်ဝေင်ဍုင်လင်္ကာ၊၊ )၂ (သၠဍေဟ်ပယာ၊ လွဍေဟ်ဂှ်ပၠန် xx ၜန်လေဝ်ပဇုက်ဂြေင်တၟအ်)၂ (ဇုက်ဂြေင်တၟအ်က္ၜင်)၂ ပြင်ဏာဍုင်ဟလာ xx
(တြုဟ်) - (ပုင်ထဝ်ဗါတ်ကဵုသွဖျုန်ဂၠဴ xx ကဗံင်ဗဴလေဝ်ကဵုသတ်တဵု)၂ ဂွံစတှ်ေကောဟွံကၠာတ် xx အိုဝ် ... ဒေအ်အာတ်လေဝ် ကောဟွံကဵု …
(ဗြဴ) တိတ် ပခမဳပၠန် xx နူပရိဝုဏ် xx ဟိုဲ … ဟိုဲ … ခၠန်လဝ်ကောန်ဂၠု xx အိုဝ် xx ဟိုဲ … တ္ၚဲဝွံဒးသာဲ xx ကလင်လေဝ်နာဲဇု xx လ္ပဒေါန်လေဝ် လ္ပဗြု xx တိတ်ပခမဳပၠန် xx ဟိုဲ … ဟိုဲ xxx (ခၠန်လဝ်ကောန်ဂၠု)၂ … တ္ၚဲဝွံဒးသာဲ …
ဗီုဒက်ပ္တန် သၟာဲဒက်
ခေတ်သအးဇ္ၚး၊၊ 1384 AD
ပ္ဍဲ ခေတ် ၁၄ ဗွဝ်ကၠံဝွံ ဒှ်ခေတ်ပညာ၊ ဒှ်ခေတ်ဂမြင်ဗစာရဏာလေဝ် ဟီုဂွံရ၊၊ လုကဴလ္ၚီသၞာံပြင်င် လညာတ်ခရေတ်ယာန် မဓလီုလဝ် ပ္ဍဲယူရောပ်၊ ဒဒှ်ရ ပဲါနူလညာတ် နူသၠပတ်သမ္မာတုဲ လညာတ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (လညာတ်မဗၠေတ်မှာ) ဂးတုဲ ကၟာတ်လဒဵုကၠုင် အခေါင်မဟီုဂး ချူ ကၠောန် ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် ပ္ဍဲၜိုတ် သၞာံ ၁၃၀၀ ဂှ် ပ္ဍဲအဳတလဳ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအနုသုခုမတအ်ဂှ် စချူ ဟီုဂးကၠုင် ဗၠးဗၠးၜးၜးရ၊၊ မၞိဟ်တအ် ဒုင်သဇိုင်ကဵု လညာတ်နူသၠပတ်သမ္မာတုဲ မဂၠာဲဓဝ်ဍာံ၊ မဂၠာဲကွတ်ပညာ ဟွံသေင်ရ၊၊ မၞိဟ်တအ် ဒုင်သဇိုင်ကဵု သဘာဝ၊ လ္ၚတ်ကေတ် နူသဘာဝတုဲ ဂၠာဲသွဟ်ဍာံရ၊၊ ကွတ်သိပ္ပံ မဒုင်သဇိုင် ရူပဗေဒတုဲ မလ္ၚတ်ဂၠာဲသွဟ်ဍာံဂှ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ၊၊ လညာတ်ဒသ္သနဂရိတ်တြေံ မကၠေအ်ဗဒန်ဒၟံင်တအ်ဂှ် ကလေင်ဗၟံက်ဂတဝ် ပတိုန်ပၠန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အခိင်ဂှ် ညးကော်စ renaissance မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကလေင်ပတန်ပဋိသန္ဓိ (ဝါ) ကလေင်ဂျိုင်ကၠုင်ပၠန်ရ၊၊
လညာတ်လတူမၞိဟ်
"ဆုဒဒန်ဟာ ဆုစၠန်ဟာ ဟွံဒးပါ်ပဲါ ပုတ်ရုပ်ကျာ်တုဲမ္ဂး ရှ်ေသှ်ေထေက်ဖအိုတ်ရ၊၊" မြဴသာ်ဝွံ တၠညးဗညာထောစင် ဟီုကဵုဂကောံအမာတ်တအ်တုဲ ခမဳရာံတိတ် ဓမာန်ညး သၟိင်ဓမ္မစေတဳဂှ် ညးခပတိုန် နဒဒှ်ဨကရာဇ် ဍုင်မန်ရ၊၊ လညာတ် ညးဏအ်ဂှ် ဒှ်လညာတ်ဒဿန မစွံဗဟဵု မစွံအဓိက ကုမၞိဟ် မဟီုမာန်ရ၊၊ လညာတ်ဒဿနဏအ်ဂှ် စကၠုင် နူမအံက်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် လေဝ် ဟီုမာန်ရ၊၊ တၠညးရာဇာဓိရာဇ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မခပတိုန်သရာဲပၞာန် သကိုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် ဟွံရံင်ကဵု မဗဳဇ တၞောဝ်ဒတောဝ်၊ ရံင်ကဵု အစောမ်စရာဲ ဍာ်ဒကေဝ်မၞိဟ်တအ်ရ၊၊ ဥပမာ သကိုပ်ပၞာန်？？？？ဂှ် ကၠုင်နူ ဘဝပၟင်ဂၠဴ၊ တုဲပၠန် ဂၞကျာ်ညးလေဝ် ဂၞကျာ်နူပွိုင်နန်ဂှ် ညးဟွံပတိုန်စွံ နဒဒှ်ဂၞကျာ်ဇၞော်၊ မိ？？？မၞိဟ်ဗြဴမသွံဍာ်တှ်ဂၠဴဂှ် ညးပတိုန်စွံ နဒဒှ်ဂၞကျာ်ဇၞော် မပ္တံမြဴသာ်ဝွံဒှ်တမ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ဝင်ညးရ၊၊
ရံင်ကဵု သက်သဳလိက်တၟအ်ဂမၠိုင်ကီု လိက်တၟအ်လက်ထက် သၟိင်ဗညာဥူ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကျာ်ဇြငံ ပ္ဍဲကွာန်ဒဵု (တွံတေး)ဂှ်မ္ဂး စဵုကဵုစိုပ် ခေတ် တၠညးဗညာဥူ မဒှ်အခိင် မအံက်တၠညးရာဇာဓိရာဇ်ဂှ် ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် မၞုံကဵု ကဆံင်မၞိဟ်ဍိက်ရ၊၊ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် နဒဒှ်ဍိက် သၟိင်တၠဂးတုဲ ကာလသၟိင်တၠတအ် မပတုဲဒါန်မ္ဂး ဍိက်မုစိကွာန်ဂှ် ကဵုဒါန် ကုကျာ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ၊၊ ပ္ဍဲလိက်တၟအ် ကျာ်မြဟ်ဂှ် တၠညးဗညာထော ညးဒါန်ဍိက် ကုကျာ်မြဟ် ဟွံသေင်၊ ညးကဵုဒါန် အခေါန်ဘဏ္ဍာ မကံက်ဂွံ နူဒေသတ္ကအ်ၝောင်ဂှ် ကုကျာ်မြဟ်ရ၊၊ ရံင်ကဵုပိုဒ်ဏအ်တုဲ ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ညးဂှ် ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် နဒဒှ်ဍိက်သၟိင်တၠတအ်ဟွံသေင် နဒဒှ်ညးဍုင်ကွာန်မွဲ မဂွံစၟတ်သမ္တီလဝ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ၊၊ နကဵု လညာတ်ဒဿနတၟိဏအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဂတးထောအ် လညာတ်မၞိဟ် (a radical paradigm shift) ပ္ဍဲဂကူမန် ဗွဲကြဴဏအ် ကော်စ ဖအးဇ္ၚးသာသနာရ၊၊
ဖအးဇ္ၚးသာသနာ
သၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဖအးဇ္ၚးသာသနာဟီုဂှ် ညးဖအးဇ္ၚးထောအ် လညာတ်ကွေတ်ဟိန္ဒူ မပ္တံကဵု ပရေင်မန်ယန်၊ ပရေင်ပတှ်ေ ရှ်ေသှ်ေကျာ်ဟိန္ဒူတအ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဟီုဂွံရ၊၊ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဗုဒ္ဓဘာသာ မနှဴရဴဒၟံင် မစံက်ပြံက်ဒၟံင် ကုကွေတ် မပတှေ် ကုသိုလ်၊ တသိုက်ကောန်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ဒေဝတဴ၊ ကလော်မာတအ် မဖန်ဇန်ကဵုဂှ် ဖအးထောအ် အတိုင်ကွေတ်ဓဝ်ပတှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာဇေတ်တ် ကမ် ကေုာံ ကမ်မကဵုဖဵု မဒှ်ဂၠံင်တရဴထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရ၊၊ ကမ် ကေုာံ ကမ်မကဵုဖဵု ဟီုဂှ် ဒှ်အရာမပတှေ် ဘဝမၞိဟ်မွဲ မဂွံခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီု၊ မဂွံဒှ်တသိုက်ကီု မဂွံဒးစံင်တူဒဒိုက်ကီုဂှ် တုဲကဵု ပြဝဒ္ဂေတ် ကမၠောန်မၞိဟ်ဂှ်ဟေင်ရ၊၊ ဒဿနဏအ်လေဝ် မဒှ်ဒဿန မစွံဗဟဵုအဓိက ကုဇၟာပ်မၞိဟ်မွဲမွဲရ၊၊ ပရေင်သအးဇ္ၚးသာသနာ အတိုင်ဂၠံင်တရဴ ထေရဝါဒဝွံ ကတဵုဒှ်မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲတကအ်သိင်ဃိုရ်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ တၠညးဓမ္မစေတဳ ဗလးဏာခမဳနူဍုင်မန် ဇရေင်တကအ်သိင်ဃဵုတုဲ ကဵုပတိုန်ခမဳတၟိရ၊၊ ခမဳတၟိတအ်ဂှ် စဴကၠုင်တုဲ ကဵုသၟုတ်သီတၟိတုဲ ကဵုခမဳတအ် ပတိုန်ခမဳတၟိ သီုညးဖအိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အတိုင်ဝင်သာသနာမ္ဂး ၜိုန်ရ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဍုင်မန် အခိင်ဗွဲမလအ် ဟီုကီုလေဝ် အတိုင်ကပေါတ်သက်သဳ ပုရာဝိဇ္ဇယာန်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဗုဒ္ဓဘာသာပ္ဍဲဍုင်မန်(ဗၟာ)ဂှ် စဵုကဵု မစိုပ်ကၠာခေတ် သၟိင်ဓမ္မစေတဳညိဂှ် မဒှ်လဝ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မထုဲနှဴ ကုလညာတ်ဟိန္ဒူ ဟီုမာန်ရ၊၊
ပိသုကာ
လပါ်ကွတ်ပိသုကာပၠန်လေဝ် ဗွဲတၟေင် ဗီုစေတဳဂှ် နူမၞုံ ကုရုပ်ပကဴသြဴမဂၠိုင်ဂှ် ကၠောန်ပကေက် ပတိုန်သောင်င် ဗီုပြင် စေတဳကျာ်လ္ဂုင်ရ၊၊
သၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဗလးဏာ အမာတ် ？？ ကေုာံ အစာဓဇဲဂမၠိုင် ကဵုအာၜတ်ကေတ် ဗၜတ်ဇမ္ၚောဲအခြာ ဒၞာဲဒတန် သာသနာ ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဂါယာတုဲ ညးဖ္အောဝ် ကောန်ဇာတ်ညး သၟိင်စဍုင်ဂမၠိုင် ကဵုပတန် ပတုပ်ဗက် အတိုင်ဗုဒ္ဓဂါယာ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳရ၊၊
ပ္ဍဲဂၠးတိ
ကောန်ယူရောပ်တအ် တိတ်တရဴဇမ္ၚောဲ နကဵုက္ၜင် လ္ၚတ်ကေတ် လညာတ်ပညာ ကေတ်နင်ဒြပ်ရတ် နူဇမ္ၚောဲတုဲ ဒှ်ဒြပ်ရတ်သိုက်ဘိုက်၊၊ ဂၠးတိ ဗီုလဵုမၞုံဂှ် Abraham Ortelius (1527-98) ဗၟံက်ပတိတ် ဗီုတိမာန်ကၠုင်၊ တုဲဂှ် စချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံ သမၠဲပတိတ်တိဍာ်ဒေသတၞဟ်တအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ၊၊
ပရေၚ်ပၞာန်
ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ပရေၚ်ပၞာန်
၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။
၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။
၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။ (၂၆)
၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။
၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။
၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။
၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။ (၂၇)
၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။
၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။
၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။
၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။
၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ (၂၈)
သုခကာရဳ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်မတ်မလီု
ဘာသုခကာရဳ ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၉ ဇကု၊ ထပိုယ် ၂ ဇကု။
ပရေၚ်ပၞာန်
၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)
သုခကာရဳ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်မတ်မလီု
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တစန္ဒဝရ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၅၀။
ပရေၚ်ပၞာန်
၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)
သုခကာရဳ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်မတ်မလီု
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
ပရေၚ်ပၞာန်
၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။
၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။
၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။
၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။ (၂၉)
၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။
၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။
၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။
၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။
၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။
၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။ (၃၀)
၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။
၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။ (၃၁)
၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။
၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။
၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။
၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။
၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။ (၃၃)
ခဍး၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ကွာန်ခဍး(Kadar၊ ကဒါ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ဂကောံကွာန်ခဍး၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၄၉၉၁။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ခဍး မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၂၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၄၃၀၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၈၁၃၃ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဗုဒ္ဓဃောသ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်မတ်မလီု
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝေပုလ္လ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၃၁။
ကျာ်သြဳမည်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်မတ်မလီု
ဘာကျာ်သြဳမန် ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၂ ဇကု၊ ထပိုယ် ၅ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တတေဇာနန္ဒ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၃၀။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လၟိုင်
ဘာကျာ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်လၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။
သင်မလုပ်ဒဂိုန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၂၆ ဇကု၊ ထပိုယ် ၃၈ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၂၃ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁၇ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တတေဇောဘာသ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၈၊ ဝှ် ၃၇။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
မ္ၚဵုအံင်ဇၞး၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လၟိုင်
ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်လၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၇၆၊ ဝှ် ၅၆။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
မဟာယျေန်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကဒဵု
ဘာမဟာယျေန် ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကဒဵု (ကဒေါ)၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၅၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၈၀ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိဝေကာနန္ဒ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၄၉။
ခဍးကွာန်သေံ၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ကွာန်ခဍးကွာန်သေံ(Kadarshanywar၊ ကဒါရှမ်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ဂကောံကွာန်ခဍး၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၄၉၉၁။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ခဍး မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၂၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၄၃၀၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၈၁၃၃ တၠရ။
မဟာယျေန်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကဒဵု
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
ကလိ၊ တၞံ
တၞံကလိ (Danchi, Burmese: ညံပင်) နကဵုယၟုသိပ္ပံ မကော်စ (Sesbania bispinosa, Sesbania aculeata ဝွံ ဒှ်တၞံဍောတ်တ် မလုပ်လၟိဟ်တၞောဝ်ဗဳဇ တၞံ Sesbania ရ၊၊
ယၟု
ယၟုသိပ္ပံ Sesbania ဂှ် ကၠုင်် နူအရေဝ်အာရာပ် Siesaban "سيسبان"၊၊ ယၟုမကော်စ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ဗီုအင််္ဂလိက် ကော်စ danchi, dunchi, dhaincha, canicha, prickly sesban, ""Jantar"" ဟွံသေင််မ္ဂး spiny sesbania၊၊ နကဵုဘာသာဗဳယေတ်နာမ်မ္ဂး ကော်စ điên điển gai ဟွံသေင််မ္ဂး điền thanh gaiတုဲ နကဵုဘာသာခမေန်မ္ဂး ကော်စ ស្នោရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလဟီုမန်မ္ဂး ဟီုစ တၞံအလိ လ္ၚဵုတၞံကလိ ရ၊၊ ရံင််ကဵုယၟုကွာန် မၞုံပ္ဍဲပွိုင််ဍုင််မုဟ်ဍုင်် ဝါကလိ တုဲ ယၟုနူတမ် ကလိ ဒှ်မာန်ရ၊၊
ဗမံက်ထ္ၜး
တၞံကလိဂှ် ဒှ်တၞံမတိုန်ရိုဟ်ဒဒှ်သၞာံတုဲ တိုန်သၠုင်် စဵုကဵု ထပှ်မဳတာမာန်ရ၊၊ ဆဂး ဗွဲမဂၠိုင်် ဂွံဆဵုကေတ် တၞံဍေဟ် နွံသမၠုင််အကြာ မွဲ ကဵု ၜါမဳတာဟေင််ရဂၠိုင််၊၊ တၞံဍေဟ်ဂှ် တိုန်ပၠောဝ်ဒၟံင််တုဲ တၞးဍေဟ်ဂှ် ဒှ်ဗီုပြင်် လ္ၚောဝ်ဇၟန်ကဝါန် (paripinnate)တုဲ နွံကဵု ပ္ကဴအသာ်ဍာ်မိတ်ရ၊၊
လွပ်
တၞံကလိဝွံ စကာဂွံ ဗွဲမဂၠိုင််ကဵုဒၞာဲရ၊၊
နဒဒှ် စၞစ
ပ္ကဴဍေဟ် အသာ်ဍာ်မိတ်ဂှ် နဒဒှ်သၞေဝ်မွဲ ပ္ဍဲဍုင််အာရှဒိုဟ်အဂၞဲဂမၠိုင်် စဒၟံင််ရ၊၊ ပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် တုပ်ညံင််ကဴလာံသု ဆဂး ဍောင််ဍေဟ်ဍောတ်၊၊ တၞးဍေဟ်ၜတ်တ်ဂှ် ဂကူမန်၊ သေံ၊ ဗဳယေတ်နာမ်တအ် စနဒဒှ်ကၞပ်၊ ကဝေက် သီုဍုန်စရ၊၊
ရာမညနိကာယ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လၟိုင်
ဘာရာမညနိကာယ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်လၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။
သင်မလုပ်ဒဂိုန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၄၃ ဇကု၊ ထပိုယ် ၉၇ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၃၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၇၄ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တညာဏပါလ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၈၊ ဝှ် ၄၈။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
မ္ၚဵု တ္ၚဲစန်ရအဴ
မ္ၚဵု ဟီုဂး အခါပိုယ်တအ် ညးမွဲကေုာံ ညးမွဲဆက်ဆောံညးသ္ကအ်မ္ဂး ဗွဲကိုပ်ကၠာအိုတ် တၞဟ်နဂွံနွံကဵု ပရှ်ေသှ်ေ ပသမ္တီညးသ္ကအ်ဂးတုဲ ဂလာန်ပဏာမဆက်ဆောံမွဲဟီုစဂွံရ။
ဇၟာပ်စိုပ်ကၠုၚ် တ္ၚဲစန်မ္ဂးတှ်ေကောန်ဂကူမန်ပိုဲကျိုၚ်ကယျိုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံဂွံအခိၚ်မွဲချိန်ခဏဂှ် စွံၚုဟ်မး လ္တူကောန်ဂကူညိမန်။
ဓမ္မဝိဟာရဳ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်မတ်မလီု
ဘာဓမ္မဝိဟာရဳ ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၅ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကုမာရ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၁၆။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
ကၞာလဵု၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ကွာန်ကၞာလဵု(Kadarshanywar၊ ကနာလို)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ဂကောံကွာန်ခဍး၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၄၉၉၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ခဍး မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၂၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၄၃၀၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၈၁၃၃ တၠရ။
ဆက်ဗှ်
ဝင်ကွာန်ကၞာလဵု
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် (၁၁) ၁။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်မၞိဟ်ရ၊ ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒှ်ဌာန်မၞိဟ်တအ်ကောံမံၚ်တုဲ ကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟီုဂှ် ကၠောန်သွက်မၞိဟ်တအ်ရ။ သွက်မၞိဟ်တအ် ဂွံစသုၚ်မံၚ်စံၚ် ဗိုက်လတက်ခိုဟ်ဟ် ဂွံတိက်ဂွံမံၚ်ခိုဟ်ဟ် ဂွံမံၚ်အာညဳညဳသာသာ ပြသၞာညံၚ်ဟွံဂွံဒှ် ဒးပြုပြေၚ်ဖန်ဇန်မံၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ၂။ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် ဂကူနာနာ ဘာသာနာနာ ကဆံၚ်မၞိဟ်နာနာ ကွပ်မၞိဟ်နာနာနွံမံၚ်တုဲ ဂွံမံၚ်အာညးသ္ကအ်မွဲစွံလအ်အ်မာန် ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ပြသၞာဂှ် ဒးချူခၞံလဝ်ဥပဒေနာနာရောၚ်။သၞောဝ်ဥပဒေတအ်ဂှ် ဒးရးညဳသၟဟ်မံၚ်မ္ဂး ပြသၞာအောန်ဍုၚ်ကွာန်ၜိုဟ်တုဲ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် သိုက် သၠဲတိုန်ရ။ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် သိုက်သၠဲတိုန်မ္ဂး ကဆံၚ်ဒၟံၚ် ဘဝမၞိဟ်သၠုၚ်တိုန် ပရေၚ်ပညာ ပရေၚ်ထတ်ယုက် တအ်လေဝ် သၠုၚ်တိုန်တုဲ မၞိဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်တသိုက်စိုတ် တသိုက်ကာယရောၚ်။
၃။ ပရေၚ်မၞိဟ်ဂှ် မၞိဟ်တအ်ဟေၚ်ဖန်ဇန်မံၚ်ရ။ သၞောဝ်ဒက်ပ္တန်အုပ်ဓုပ် ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ကွာန်နာနာတအ်ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်တအ်ဟေၚ် ချူကေတ် ခၞံကေတ်ရ။ သဘာဝမၞိဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ဇကုဟေၚ် ဇကုညာတ်ဂၠိုၚ် သွက်မၞိဟ်ဗွိုၚ်ဇကု ဂွံခိုဟ်ဟေၚ် ဇကုကဵုဖျုန် ဒှ်လေပ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ လၟိဟ်မၞိဟ်အောန် ဂွံလဝ်အဝဵုမ္ဂး ညဳသာသၞဟ်န်အောန်တုဲ ပြသၞာကတဵုဒှ်ဂၠိုၚ်ရ။ဒၟာနူဏံတုဲ သၞောတ်ဨကရာဇ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဟွံဒုၚ်တဲ ဒးပၠိုတ်ဇြ ကၠုၚ်မံၚ်ရောၚ်။
ဂူၜဴ၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ကွာန်ဂူၜဴ(Kyantaw၊ ကြံတော)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ဂကောံကွာန်ခဍး၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၄၉၉၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ခဍး မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၂၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၄၃၀၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၈၁၃၃ တၠရ။
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
၄။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒှ်ပရေၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် အခေါၚ်ဟီုဂးပြုပြေၚ် ကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်နွံဟေၚ် ပြေပြံၚ် ကလိတ်ကလောတ်ဂၠိုၚ်တုဲ ပဋိပက္ခအာန်ရောၚ်။
၅။ မၞိဟ်ဂွံအဝဵုတအ်ဂှ် စွံစိုတ်ဟွံဒး သၞောဝ်ဥပဒေတအ်ဂှ် ဟွံဓဝ်ယာ ဗက်မံၚ်လပါ်ဂကူမွဲမွဲ သာသနာမွဲမွဲ ကဆံၚ်မၞိဟ်မွဲမွဲ ကွပ်မၞိဟ်မွဲမွဲ မၞိဟ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်တုဲ ပြသၞာကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ လ္တူပြသၞာတအ်ဂှ် ရပ်စပ်သောၚ်ကလးဟွံလေပ်မ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ပဋိပက္ခတုဲ လ္တူပဋိပက္ခဂှ် ပတှ်ေဇြဟတ် သောၚ်ကေတ်ကဵုလွဟ်မ္ဂး ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
ဂူၜဴ၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
၆။ ပြေၚ်ဂၠဴတအ်ဂှ် စကာကေတ်နကဵုအဝဵုဂွံ ဆဂးဗလးလဝ်ဍေံသၟးဂှ် ဟွံဒှ်ကမၠောန်၊မၞိဟ်တအ်ဂှ် နွံကဵုက္ဍဟ် နွံကဵုညာဏ် ပညာတုဲ စကာကေတ်နကဵုအဝဵုဂှ် ဟွံမိက်ဒုၚ် ဆ္ဂး ဖန်ဇန်လေပ်မ္ဂး ဟွံဗက်ရံၚ်လေဝ် ဍေံကၠောန်ကဵု မာန်ဖအိုတ်ရ။
သာသနဝေပုလ္လာရာမ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကအ်ခပုင်
ဘာသာသနဝေပုလ္လာရာမ ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၂၀ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁၄ ဇကု။
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
၇။ သဘာဝမၞိဟ်တအ်ဂှ် နွံပၟိက်ကဵုအခေါၚ်ဗၠးၜး အခေါၚ်အရာတုပ် ပရေၚ်ဓဝ်ဍာံရ၊ လ္တူသဘာဝဏံဂှ် တီလဝ်တုဲ စွံၚုဟ်မးဖျေံဗီု ဖန်ဇန်အာမ္ဂး ပြသၞာအောန် ညဳသာသၟဟ်န်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။
သာသနဝေပုလ္လာရာမ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကအ်ခပုင်
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဥပါလိ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၆၂။
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုဂကူဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဂကူမွဲမွဲကေတ်လဝ် အခေါၚ်တၟေၚ်တုဲ အုပ်ဓလီုလဝ်လ္တူဂကူ တၞဟ်ဟ်မ္ဂး ဂကူတၞဟ်ဟ်တအ် ဒုၚ်မာန်ဟွံသေၚ်၊ ဗီုဂှ်ကီု သာသနာမွဲမွဲ ကေတ်လဝ်အခေါၚ်တၟေၚ်တုဲ ဍိုက်လဝ်သာသနာတၞဟ်ဟ်မ္ဂး ရဲရှ်ေသှ်ေသာသနာတၞဟ်တအ် ဒုၚ်တဲမာန်ဟွံသေၚ်ရ။ပရေၚ်ညဳသာသၟဟ်န်ဂှ် ဒးဒက်ပ္တန်ကုအခေါၚ်အရာတုပ်သၟဟ် ပရေၚ် ဓဝ်ယာ ရောၚ်။ (၁၃)
သာသနဝေပုလ္လာရာမ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကအ်ခပုင်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
၁၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဇြဟတ်ဍောတ်ဖျေံသၞဟွံမာန်တအ်ဂှ် ဒးဂၠာဲမိတ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ နကဵုဇြဟတ်မိတ်ဂမၠိုၚ်ဟေၚ် ဒးပြေၚ်ဇန်အာ ပေဲါဗ္တိုက်ရောၚ်။
၁၂။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး သၞ-သၞဇကုတအ်ဂှ် ညံၚ်ဒှ်မိတ်ဇကုဒးကၠောန် မိတ်-သၞဇကုတအ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်သၞဇကု ဒးစွံသတိရောၚ်။
ပၞာန်ဒုၚ်သၟးဂှ် ကေတ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးဟွံမာန် ပၞာန်ထ္ပက်ဟေၚ် ကေတ်ကဵုပေဲါအံၚ်ဇၞးမာန်တုဲ သီုဒှ်ပၞာန်ဒုၚ်ခိုဟ်မွဲသာ်ကီုရောၚ်။ (၁၄)
၁၅။ ဓဝ်ၜိုတ်လလမ်ဂှ် ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံရ၊ ဆ္ဂးဒၞာဲလ္ၚဵုသၠာဲကဵုဆီပဠက်တုဲဟေၚ် ကလိဂွံမာန်ရ။
၁၆။ ဓဝ်ဍာံတအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟီုကေတ်သၟး မၞိဟ်ဟွံဒုၚ်တဲ ဂံၚ်ပြိုၚ်ပကာန်တုဲဟေၚ် ညးဂမၠိုၚ် ဒုၚ်တဲလေပ်ရ။
၁၇။ ကဆံၚ်တုပ်ဟီုဂှ် ဇြဟတ်ဇကုဟွံမွဲ ညးမွဲဟွံဒုၚ်တဲ၊ ထ္ၜးဇြဟတ်မာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲ ဒုၚ်ကၠုၚ်တဲရောၚ်။
၁၈။ မၞိဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဆန္ဒဝွံ စိုတ်ဂံၚ်သကာနွံ ပညာနွံမ္ဂး အရာအိုတ်သီု ကၠောန်သ္ပမာန်ဖအိုတ်ရ။
၁၉။ ယဝ်ကၠိုဟ်နဲကဲ စဲဂစိုတ်ဇာဒိသိုၚ်မာန် ဂစေံအဃိုတ် ဂစိုတ်စိၚ် ကေၚ်မိၚ်သေၚ်ဟာ? (၁၅) ၂၀။ ကမၠောန်ပၠန်ဂတးဂှ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုကွတ်ပရေၚ်စန်ဒက်တုဲဟေၚ် ညးဂမၠိုၚ်စှ်ေစိုတ်ဒုၚ်တဲရောၚ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုကွတ် ပရေၚ်စန္ဒက်ဟွံမွဲမ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ညာတ်ဗၠေတ် ဖေက်လကိုတ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရောၚ်။
၂၁။ ရဲဂွံလဝ်အဝဵု အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ်တအ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ် ဒပ်ရပ်လွဟ် သောၚ်မံၚ်ပြသၞာနကဵုလွဟ်သၟးမ္ဂး ရဲပၠန်ဂတးတအ်လေဝ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ဇြဟတ် ရပ်လွဟ်ကီုရ။ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဇြဟတ်ရပ်လွဟ်ဂှ် ဒးသ္ပပၞာန်ဒုၚ်တဲ ဒးထ္ပက်ပၞာန် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ၂၂။ ရဲကဵုပေဲါပၞာန် ဂံၚ်ပြိုၚ် ဂံၚ်ဗ္တိုက် ဂံၚ်ဒုၚ်ချိုတ်တုဲ ပ္ဍဲပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဟွံဂံၚ်ပြိုၚ် ဟွံဂံၚ်ဒတူလိုၚ် ပိုတ်တ်မ္ဂး ဒှ်ရဲပၠန်ဂတးဇေတ်တ်ဟွံသေၚ်။
၂၃။ ရန်ကဵုဍုၚ်မ္ဂး ပုၚ်ကဵုခုၚ်ဂှ် လ္ပရံၚ်ညိ၊ ဒုၚ်ကေတ်တဲ ပုၚ်-ကဵု-ခုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ဂှ် သ္ၚောဲအာ ကၠေံအာမာန်ရောၚ်။
၂၄။ ရဲဂွံလဝ်အဝဵုတအ်ဂှ် ပုၚ်-ကဵု-ခုၚ်ဟေၚ် ဍေံဒုၚ်ကဵုမာန် ဍုၚ်ဂှ် ဍေံဒုၚ်ကဵုလောဲလောဲဟွံသေၚ် ဍေံကြပ်ကွေံကွေံဟေၚ် ဍေံကဵုမာန်ရောၚ်။ (၁၆) ၂၅။ ဒက်ပ္တန်ဍုၚ်ဂှ် နကဵုပေဲါဗ္တိုက်ရပ်လွဟ်မွဲသာ်ဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဟွံစိုပ်တရဴ ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပေဲါဗ္တိုက် နာနာရောၚ်။
၂၆။ သၞဗ္တိုက်ကၠုၚ်နကဵုပၞာန်မ္ဂး ကောန်ပၞာန်ဒးဒုၚ်လေၚ်ဆောံဂၠိုၚ်၊ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ညးအာက္ဍိုပ်တအ် ဒးဒုၚ်လေၚ်ဆောံ ဂၠိုၚ်ရ။
၂၇။ သၞဗ္တိုက်ကၠုၚ် နကဵုပရေၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဖေက်ဂၠိုၚ်နူပရေၚ်ပၞာန်ဏီရောၚ်။အပ္ဍဲဝၚ်ဒဒှ်ဍုၚ်ပိုဲဏံ ဂကောံပၠန်ဂတး ဒးဒုၚ်ဗ္တိုက်ကၠုၚ်နကဵုပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ ဒးဒုၚ်ဗ္တိုက်ကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အိုတ်အာနွံကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ်။
၂၈။ ရဲဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ပတှ်ေဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ ဒတူလိုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်မံၚ်မ္ဂး ရဲနွံပၟိက်ကဵုအခေါၚ်ဗၠးၜးတအ် ဂၠာဲနဲပညဳပတှ်ေမံၚ်နဲဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၟးဟွံဂွံ ဟွံရုမ်ဂပ်ရ။ဒးပတှ်ေဇြဟတ်ပၞာန်ကီုရောၚ်၊ ဍေံဟွံပြံၚ်အခိုက်မ္ဂး ဇကုလေဝ်ပြံၚ်ဟွံဂွံ ဇကုပြံၚ်သၠာဲဒးလောဲလောဲမ္ဂး ဇကုအိုတ်အာရောၚ်။
၂၉။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံဗ္တိုက်ပၞာန်သၟး ဟွံသေၚ် ပ္ဍဲအရာတက်ကျာလ္တူခုၚ်လဝ် ဒှ်ဇြဟတ်သဇိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်မွဲကီုရောၚ်။ (၁၇)
၃၀။ ဍာ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ရပ်ကဝါတ်၊ ညာတ်သာ်ဂှ်တုဲ ဖံက်ပ္တိတ်မံၚ်ဍာ်မ္ဂး ကတအ်ဒစွံသတိဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။
၃၁။ ဂကူမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တအ်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေထိုၚ်သးမံၚ် ဨကရာဇ်ဇကု ဝါရေဝ်ရောဝ်၊ ရာဇာဓိရာဇ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗြာဇ္ဇ၊ဗညာမသာန်၊တၠဗါန်တအ်ရ၊ ဆ္ဂး ဇကုညးတအ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဂှ် ညးတအ် ဟွံဂစာန်တုဲ ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူပိုဲ ဒးလ္ဇုဲမံၚ်ရောၚ်။
၃၂။ စိုတ်ဓါတ်ဂကူမန် ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာတအ် ကောန်တြုံစိုပ်အဝဲမ္ဂး ထဴကဵုသ္ပထပိုဲ၊ သ္ပခမဳဟေၚ်နွံ၊ ဗီုဂှ်ကီု ယဝ်ထဴကဵုယိုက်ဂၠေၚ်ပရေၚ်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဗၠးၜးတိတ်အာနူဘဝဍိက်ပြဟ်ဟ်မာန်ရောၚ်။
၃၃။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလ ဒးဂစာန်ဒက်ပ္တန်မံၚ် ပရေၚ်ဆာန်ကၟိန်အလုံဂကူမန်ဂှ် ညးလ္ၚဵုတအ် ဓမံက်တိုန်ဒုဟ်တၚ်ပူဂဵု/ဂကောံလညာတ်ဟွံတုပ်ကဵုဇကု ကမၠောန်ဟွံတုပ်ကဵုဇကုတအ်တုဲ ပရးမံၚ်လညာတ် ပရးမံၚ်လိက်ရ။ပူဂဵုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ပူဂဵုဆာန်ဂကူ ပူဂဵုစွံအဓိကကဵု ပရေၚ်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်ညးပလီုပရေၚ်ညဳသၟဟ်ပ္ဍဲဂကူ ဒှ်ညးရံၚ်ဂုဏ်ဖဵုအတ္တရောၚ်။
ဝိပဿနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လၟိုင်
ဘာကၟာဓလိုပ် (ဘာဝိပဿနာ) ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်လၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
၃၄။ ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠာဟွံဂွံကဆံၚ်ဒၞာဲဏီ ဂၠာဲရုဲဟီုဂလာန် ညးဂမၠိုၚ်ဒးစိုတ်ရ။ဂွံဒၞာဲတုဲမ္ဂး လ္တူမၞိဟ်လညာတ်ဟွံတုပ်ကဵုဇကုတအ်ဂှ် ဍဵုဍိုက်သ္ပမာန်တုဲ ဂၠာဲစဖဵုဂုဏ် သွက်ဇကုရ။ (၁၈) ၃၅။ ညးဆာန်ဂကူတအ် အခါချပ်၊ အခါဟီု၊ အခါကၠောန် ဖဵုဂုဏ်ကောန်ဂကူဂှ် စွံဂတ၊ ပရေၚ်အတ္တ မာန ဂိုဏ်ဂန တအ်ဂှ် ပဲါတးမာန်မ္ဂး ပရေၚ်ညဳသာသၟဟ်န် ပ္ဍဲကောန်ဂကူပိုဲ တောတက်ဇၞော်မောဝ်ကၠုၚ်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴပြဟ်ဟ်ရောၚ်။
၃၆။ ကျပၞာန် လေၚ်ဌာန်ဒေသ၊ ကျပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် လေၚ်သီုမသ။
ဝိပဿနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လၟိုင်
သင်မလုပ်ဒဂိုန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၁၂ ဇကု၊ ထပိုယ် ၇ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၇ ဇကု။
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
၃၈။ အခိုက်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဓမ္မတာမ္ဂး ဒးဗက်ဆန္ဒလပါ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဟေၚ်ရ။ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ ဂကူဂမၠိုၚ် နွံမံၚ်တအ်ဂှ် ဗက်ဆန္ဒလပါ်လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်သၟးမ္ဂး ဂကူလၟိဟ်မၞိဟ်အောန်တအ် ဒးအုၚ်အုပ်ဓလီုလဝ်လၟိုန်ရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမွဲကဵုမွဲ အခေါၚ်အရာတုပ်ဂှ် ဒးနွံမွဲအခဏ်ကီုရောၚ်၊ ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်ဏအ်နွံကဵုဟေၚ် ပရေၚ်ညဳသာသၟဟ်န်ဂကူဂမၠိုၚ်ဂှ် ထိၚ်ဒဝ်အာမာန်ရောၚ်။ (၁၉)
၃၉။ ရဲကောန်မျူနေတ် သဵုယှေဝ်လေတ်တအ်ဟီု ပြသၞာကောန်ဂကူတအ်ဂှ် နွံသၟဝ်ပြသၞာ ကဆံၚ်မၞိဟ်ရောၚ်၊ ပြသၞာကဆံၚ်မၞိဟ်သောၚ်ကလးတုဲမ္ဂး ပြသၞာကောန်ဂကူတအ် လာဲလေၚ်ပြေပြံၚ်အာကေတ်တ်ရောၚ်ဂးရ။ ဆ္ဂးဍုၚ်သဵုဗဳယေတ် (ရုယှာ)ဍုၚ်ယူဂဵုသဠာဗဳယာ ညးမဒှ်ကၠုၚ် အာစာကောန်မျူနေတ် သီုယှေဝ်လေတ်တအ်ဂှ် ထကးပြးအာတုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဂကူညးကဵုညးဂှ် ပဲါတးထောံ ဂကာန်ညးတအ်သၟးဟွံသေၚ် ပြသၞာကောန်ဂကူဟေၚ် ဒှ်တိုၚ်ရောၚ်ဂှ် ထ္ၜးဏာသက်သဳရ။
၄၀။ ရဲဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဟီု အခေါၚ်အရာကောန်ဂကူဂှ် အခေါၚ်အရာမၞိဟ်မွဲသာ်ရ။ ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵုအခေါၚ်အရာပရေၚ်မၞိဟ်နာနာသာ်ရောၚ်တုဲ ဂွံဒဳမဝ်ကရေဇြဳမ္ဂး အခေါၚ်အရာကောန်ဂကူတအ်လေဝ် ဂွံကီုရောၚ်ဂးရ။ ဆ္ဂး အပ္ဍဲဒဳမဝ်ကရေဇြဳ အိန္ဒိယ၊ သေံ ၊အေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ ဖိလိတ်ပိန်တအ်ဂှ် ပြသၞ္ကောန်ဂကူ ဒှ်မံၚ်ဖိုဟ်ရောၚ်။ဍုၚ်ပိုဲခေတ် (ဖ-ဆ-ပ-လ) တေံ စကာကၠုၚ် သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳကီုရ။ဆ္ဂး ပဋိပက္ခ ကောန်ဂကူကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်ပ္ဍဲဍုၚ်စဒှ်ကၠုၚ် နူခေတ် တေံရ။ (၂၀)
ဝိပဿနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လၟိုင်
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကုသလ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၈၅၊ ဝှ် ၂၃။
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
၄၁။ ပရေၚ်ကောန်ဂကူဂှ် နွံသၟဝ်ပရေၚ်လဵုဟွံသေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ပၟိက်ဇၞော်မွဲရောၚ်။ စေဝ်ဗွိုၚ်စဵုဗိုၚ်လဝ်မၞိဟ်တအ် ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ပါ်လဝ်ပယျဵုကၟိန်ဍုၚ် ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်လ္တူဂကူညးကုညးရောၚ်၊ ဝါဒဗီုလဵုပြံၚ်ၚ် ဂကူဂွံပြံၚ်ဂှ်ဟွံလောဲ ပရေၚ်ဂကူဂှ်ဟေၚ် ဒှ်ကြက်ရောၚ်။
ဝိပဿနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လၟိုင်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
၄၂။ ခေတ်ဏံဂှ် ခေတ်ဓမံက်သၠုၚ်ပ္တိုန် အခေါၚ်အရာမၞိဟ်၊ ပ္ဍဲခေတ်ကာဏံ ပိုဲရုန်ဂစာန်အာတ်မိတ် လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်သွက်အခေါၚ်အရာပိုဲဂှ် ဒးမံၚ်ကဵုဇွောဝ်ဍာ်ခေတ်ကာလတုဲ ကမၠောန်ပိုဲဇၞော်မောဝ် တောတက်အံၚ်ဇၞးရောၚ်။ကမၠောန်ပွဍဵုဍိုက် ၚိတ်ကလက်ဂကူညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ဒစဵုဒစးမံၚ်ကုဇွောဝ်ဍာ်ခေတ်တုဲ ဒးဟောံဗြံဗၠိုက်တၞီအာရောၚ်။
၄၄။ အပ္ဍဲသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ အလဵုအသဳဟွံခိုဟ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရပြံၚ်သၠာဲထောံ နကဵုပေဲါရုဲမာဲမာန်ကၠာလေဝ် အခိၚ်အဝဵုဍေံနွံ ဍေံကြံကြ သ္ပမာန်ဂွံမံၚ်ဏီရောၚ်။ သွက်ဂွံစဵုဒၞာဂကူဇကု ဒပ်ဇကု ထေက်ကဵုဒးစွံလဝ် ဏီရောၚ်။ (၂၁)
၄၅။ ကဵုသြန်မာန်မ္ဂး စကာဂွံဖအိုတ် ၜိုန်ဟီုဂးမံၚ်နွံကၠာလေဝ် ကမၠောန်ပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူဂှ် စကာကေတ်ကုသြန်ဂွံမာန်ဟွံသေၚ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ညံၚ်ဂွံကြံၚ်ပၠုပ်ကဵုမာန်မ္ဂး ဟွံဒးကဵုသြန် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကတဵုကၠောန်ကေတ်တ်ရောၚ်။
၄၆။ ပူဂဵုမွဲမွဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ၜိုတ်လဵုနွံနွံ ဝၚ်ပရေၚ်ကောန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုကၠိုဟ်ဟ် ဓဝ်အတ္တမွဲ အုပ်ဓလီုမံၚ်မ္ဂး သွက်ဂကူသ္ဂောံဗၠးၜးဂှ် ဒုၚ်အိုတ်ဒုၚ်ချိုတ်တုဲ ကၠောန်မာန်ဟွံသေၚ်၊ ယဝ်ကၠောန်လေဝ် အခိၚ်သာဟေင်လုပ်ကၠောန် အခိၚ်ကြေပ်မ္ဂး ပဲါဒဴအာပၠန်ရောၚ်။
၄၇။ ဗိုလ်ပၞာန်ကဆံၚ်သၠုၚ် ဘဝပၞာန်သၠုၚ်မံၚ်တအ်ဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံသၠဲ စိုတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံပြဲမ္ဂး ကၞောတ်တဲဒုၚ်စကာသၞ ဒုၚ်သ္ပတဝ်မုဲဒှ်အာလေပ်ရ။
၄၈။ ညာတ်ကၠစမံၚ်ဖျုန် အာဒုၚ်ဂုဏ် အာတ်စဍေံဂှ် ဒှ်ထပ်ပလံၚ်ဏာဖျုန်ကဵုဍေံရောၚ်။
၄၉။ မၞိဟ်ပတှ်ေအစောံတုဲ ဍိုက်ကၠတအ်ဂှ် ကၞောတ်တဲ စိုပ်အာ ပ္ဍဲဗုၚ်ကၠသၟးရ။
၅၀။ မိက်ဂွံစၜဴလုပ်ဗ္ဒစိၚ် စိၚ်လိုန်စိၚ်ထ္ပက်လေပ်မံၚ် စွံသတိညိ။ (၂၂) ၅၁။ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဏအ် အလဵုအသဳဍိုဟ်ကေက်တအ်ဂှ် ဒက်မိက်ကုညးတၞဟ်တုဲ ဂၠာဲဂၠံက်သယံဇာတ ပိုန်ဟာန်ညးတၞဟ် အလဵုအသဳကြအ်ဒိုဟ်တအ်ဂှ် သ္ပသၞဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်ဂကူညးတၞဟ်ရ။
၅၂။ ဍုၚ်ဇကု ညးတၞဟ်သၠာဲကဵုဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ကေတ်ဂွံဏာလဝ်တအ်ဂှ် ပၠးတဲတုဲ ဇကုကလေၚ်အာတ်ကေတ်ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ။
၅၄။ သဘာဝတၠအဝဵုတအ်ဂှ် ပဲါတိတ်နူကဵုဒၞာဲပြံၚ်လှာဲအဝဵုကဵုညးတၞဟ်ၜိုဟ်ဟ်ဟွံမွဲ၊ ပေဲါရုဲမာဲကဆံၚ်ဍေံတအ် ဒးပဲါ ကဵုဒၞာဲမာန်ဂှ်လေဝ် ကၠောန်ကဵုမာန်ဟွံသေၚ်ရ။
၅၅။ သၟဝ်သၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဇေတ်တ်(သၞောတ်ဝှေတ်ဒရာ) တ္ၚဲလဵုလေဝ်ဒှ်ဟွံမာန် ၊ သဘာဝသၞောတ်တၠအဝဵု ပူဂဵုမွဲ (ဝါ) မၞိဟ်မွဲဂကောံဍောတ် ရပ်လဝ်အဝဵုဖအိုတ်ရောၚ်။သၞောတ်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဇေတ်တ်ဂှ် ပါ်ပရအ်ကုအဝဵုကု တွဵုရးဍုၚ်ညးကဵုညးရောၚ်တုဲ သၞောတ်ၜါဏံဂှ် ဒစဵုဒစးမံၚ် ညံၚ်ဗၟံက်ကဵုပလိုတ်ရောၚ်။ (၂၃) ၅၆။ ဂကောံအဲဇြဟတ်ဇၞော် ဂကောံအဲဆဵုဂဗဂၠိုၚ် ဂကောံအဲကဆံၚ်သၠုၚ်မံၚ်ဂးတုဲ ဒက်ဂကောံပံၚ်ကောံ (ဝါ) ဒက်ပတန်ဓဝ်ညဳသာ ကဵုဂကောံတၞဟ်ဟ်ဂွံဒှ်ဟွံလောဲ။
၅၈။ အခေါၚ်တုပ်သၟဟ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေၚ်ညဳသာ ပရေၚ်ညဳသာဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵုၜိုတ်လလံ ပရေၚ်ၜိုတ်လလံဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေၚ်ဖေါအ်ဗြေဝ် တောတက်ရောၚ်။
၆၀။ အဝဵုပရေၚ်ကွာန်ဂှ် စဵုဒၞာကဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ပရေၚ်အရေဝ် လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ် အခေါၚ်ဂကူနာနာ ကေုာံ အခေါၚ်အရာမၞိဟ်နာနာသာ်ရ။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သ္ဂောံခိုၚ်ဂှ် ဒးစဵုဗိုၚ်လဝ် ကုဇြဟတ်ဒပ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ (၂၄)
၆၁။ ဒးစိုတ်စကာသၞောတ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳမ္ဂး ဍုၚ်မန်ဇၞော်သၠဲဂှ် လ္ပလောဘ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်မန် လၟိဟ်ဂကူမန်ကဝက်ပြၚ်ၚ် ညံၚ်ဂွံနွံဂှ်ချပ်၊ သာ်ဂှ်ဟေၚ် အပ္ဍဲကၠတ်ထဝ် (ပါလဳမာန်) ညးစၞးဂကူမန်နွံဂၠိုၚ်မာန်တုဲ အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ဂကူမန် ကၠောန်ဂွံဒှ်ဖဵုဂုဏ်မာန်ရောၚ်။
၆၂။ ဍုၚ်မန်ဂှ် ရာဒနာကေတ် အာတ်ကေတ် ရာန်ကေတ်ဟွံဂွံ ကၠးမံၚ်ရ၊ နွံပၟိက်ကဵုဍုၚ်မန်ဍာံဍာံမ္ဂး နဲဂွံမာန်ဂှ် ချပ်တုဲ ကၠောန်ကေတ်ဟေၚ်ဂွံမာန်ရောၚ်။ဇကုလေဝ်ဒးကၠောန် သီုပကောံဝဳၜံၚ်မၞိဟ်ကၠောန် ပရေၚ်ဂကူဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။
၆၃။ သၞောဝ်ပရေံပရေံတအ် ပလီုပလာ်ဏာကၟိန်ဍုၚ်နရုပ်ဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်တအ်ဂှ် ညာတ်လောဲ ပလေဝ်လောဲမံၚ်ဏီ ပလီုဏာစိုတ်ဓါတ် ဒဂေတ်ပဋိပတ်သၞာဲဒဴညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ပလေဝ်ဝါတ် ကွေံကွေံရောၚ်။
ကမၠင်မေတ္တာ
ကမၠင်မေတ္တာ (Child neglect) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မပကီုပရာပ် ပျဲပျာံ လတူ ကောန်ၚာ်တအ် မွဲဗီုကီုရ၊၊ အရာသဇိုင် သွက်ကောန်ၚာ်မွဲ မၞုံပၟိက် မပ္တံကဵု ပရေင်လွဳယဲ (health care)၊ ပရေင်မင်မွဲထ္ၜလဘာ် (supervision)၊ ဗွိုက်လတက် (clothing)၊ စၞအဟာရ (nutrition)၊ သ္ၚိဌာန် (housing) နကဵု ခန္ဓကာယကီု၊ ပရေင်မိပ်လဟိင်စိုတ်ကီု၊ ပရေင်မၞိဟ်ကီု၊ ပရေင်ပညာကီု သီုကဵု ပရေင်ဂီုကၠီုတအ်ဂှ် ၜိုတ်မကလိဂွံထေက် ယဝ်ရ ကောန်ၚာ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံမ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒှ်ကောန်ၚာ် ကမၠင်မေတ္တာ မြဴသာ်ဝွံ ညးစၟတ်သမ္တီလဝ်ရ၊၊ ဂကောံမၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ပတှ်ေကေတ်လဝ် ကောန်ၚာ်မွဲ နကဵုပရေင်ခန္ဓကာယကီု၊ ပရေင်မၞိဟ်ကီု သီုကဵု ပရေင်စိုတ်စရိုတ် ဂွံဇၞော်မောဝ် ဂွံခိုဟ်မာန်ဂှ် အောန်အိုတ် မေတ္တာ ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ် ထ္ၜလဘာ် နူမၞိဟ်မလွဳလွတ်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒးကလိဂွံလဝ်ရောင်၊၊ နကဵု ဟိုတ်နာနာသာ် ကောန်ၚာ်တအ် ဒးဒုင် ဇီုကပိုက် (ဝါ) ဒးဒုင်စသိုင် ကမၠင်မေတ္တာ အိုတ်ရ၊၊ ပၞောဝ်ကဵုဟိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မိမၜါဂှ် ဒးဒုင်စသိုင်ဒၟံင် ဝေဒနာစိုတ် (mental disorders)၊ ဟိုတ်နူ မိမၜါဂှ် မစသုင် ဂဥုဲၜူမာဲ (substance abuse)၊ ဟိုတ်နူ ပရေင်ပကီုပရာပ် ပ္ဍဲသ္ၚိဌာန် (ဝါ) ဟိုတ်နူ မိမၜါ သေက်ဇဵုတက် ရေင်သကအ် (domestic violence)၊ ဟိုတ်နူ ယာဲဣတ ကမၠောန်ကၜိုတ် ဟွံမဲ (unemployment)၊ ဟိုတ်နူ ကေတ်ကောန်ဇာတ် ဟွံမဲကုအစဳအဇန် (ဝါ) ကောန်ဂၠိုင်တုဲ ကောန်မွဲကုမွဲ ကြပ်လောန်အာ (unplanned pregnancy)၊ ကေုာံ ဟိုတ်နူ ဒိုက်ဂတ် (poverty)တအ်ရ၊၊
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် တန်တဴဒၟံင်ကဵု ဗီုလဵု ကောန်ၚာ် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မစွံအာရီု လတူဒ္ဂေတ်ပြဝ မိမကောန်ၚာ်တအ်တုဲ ဟွံဆေင်စပ် ကုဗီုလဵု ညးမဒှ် မိမတအ် စှ်ေစိုတ် ညးတအ်မကၠောန်ပ ကုကောန်ၚာ်ညးတအ်ရ၊၊ အဓိပ္ပါယ်ဒၞာဲဏအ်ဂှ် ကောန်ၚာ်မွဲ တဟင်တဟောဝ်ဒၟံင် မေတ္တာဟာ၊ ကလိဂွံဒၟံင် မေတ္တာ နူကဵု မိမတအ် ပေင်င်ရဟာဂှ် မိမတအ် ဒှ်မၞိဟ် မကဵု သ္ဂုတ်သွာတ် ဟွံသေင်၊ ဂကောံမၞိဟ် ညးမလ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်ရ၊၊ အရာမဖန်ကဵုမာန်ဒၟံင်ဖိုဟ် ဟွံဖန်ကဵုဟေင် ဒှ်အရာ ဝတ်မိမဟွံဍိုက်ပေင် (Parental failure) လတူကောန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရေင်ဒိုက်ဂတ် ကေုာံ အရာမကလိဂွံမာန် ဟွံမဲတအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မရနုက်ဗပေင်ကဵု ကုကောန်ဇာတ် ညးတအ်ဟွံမာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂွံစၟတ်သမ္တီ ကမၠင်မေတ္တာဟာ ဟွံကမၠင်မေတ္တာဟာဂှ် ဒးလ္ၚတ်အကာဲအရာ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်ဂှ်ကၠာရ၊၊
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် မလ္ၚတ်ပါ်ပါဲ ပရေင်မၞိဟ်အောန် ဗီုကဵု ဍုင်ဝါတ်တ်ဂမၠိုင် သီုကဵု ဍုင်မန်ဗၟာဂှ် ဂွံတီကေတ်မာန် ဂွံကၠိုဟ်ကေတ်မာန် အောန်ကွေဟ်ဟ်တုဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံစွံအာရီု လတူကိစ္စဏအ်အိုတ်ရ၊၊ ဗွဲမဂၠိုင် စိုပ်အာ ကဆံင် မပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် မပ္တံကဵု ပွမၜုင်တက်၊ ပွမကဵုအေင်ပုင်၊ ပွမဒးဒုင် သိပ်ဂၠိပ်မေထုန် ကုမိမတအ် စိုပ်အာ ကဆံင် မဒးဒုင်ပကီုပရာပ် ကဆံင်ကၞောတ် ဗီုဏအ်ဟေင် မၞိဟ်တအ် စွံအာရီုညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ဍုင်ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဗီုကဵု ဍုင်မန်ဗၟာဂှ် မိမၜါဂှ် ပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲအဝေါင် အနန္တဂုဏ် (၅)သာ်တုဲ အရာမိမတအ် မကလိလောန် လတူကောန်ဇာတ် ၜိုတ်ဒးရးရမ္ဂး ဟွံညာတ်ကေတ် ဒုဟ် လတူမိမတအ်ရ၊၊
ပ္ဍဲဍုင်မစွံအဓိက ကုအခေါင်ဇၟာပ်ပ်ပူဂိုလ် ကေုာံ မစဵုဒၞာ အခေါင်ကောန်ၚာ် ဗီုကဵုဍုင်ယူရောပ်ဂမၠိုင် ကေုာံ အမေရိကာန်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမိမတအ် ဝတ်မိမလီုလာ် လတူကောန်ဇာတ်၊ ဟိုတ်နူ ကမၠင်မေတ္တာတုဲ ကောန်ၚာ်တအ် အလဵုအသဳသီဏာတုဲ ထပိုတ်ထောအ် အဆက်မွဲအာယုက် ကုမိမကောန်ၚာ်တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ၊၊ ကုကောန်ၚာ် ကမၠင်မေတ္တာတအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု အန္တရာဲ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် အလုံမွဲဘဝမာန်ရ၊၊
ပွံက်အဓိပ္ပါယ်
ကမၠၚ်မေတ္တာ ဟီုဂှ် မုရော၊ မဒှ်ဗီုလဵုမ္ဂး ဂွံစၟတ်သမ္တီ ကမၠၚ်မေတ္တာရောဂှ် ဒှ်အရာ မလောဲသွာမွဲ ဟွံသေင်ရ၊၊ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအရာမလွဳလွတ် ကောန်ၚာ်ဂှ် မွဲဂကောံမၞိဟ်မွဲ ကုမွဲ၊ ပ္ဍဲဍုင်မွဲ ကုမွဲ ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ၊၊ အတိုင်လ္ၚတ်သုတေသနမ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ကမၠင်မေတ္တာဝွံ ဍေဟ်ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပရေင်ပကီုပရာပ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဖျုတ်ဗဒေက် ကောန်ၚာ်တအ်ရ၊၊  ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ဟိုတ်မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအရာဝတ်မိမ ဟွံဍိုက်ပေင် လတူကောန်ဇာတ် ကေုာံ ရနုက်ဗပေင်ကဵု အရာမၞုံပၟိက် အဓိကသဇိုင် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် မဒးဒုင်ပဒၟံင် မဇ္ဇျဟ် အဆက်ဆက်တုဲ နူကဵု ဌာန ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် (ယူကေ) (Department for Education and Skills (United Kingdom) ပံက်လဝ် ပွံက် ကမၠင်မေတ္တာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ၊၊
"... the persistent failure to meet a child's basic physical and/or psychological needs, likely to result in the serious impairment of the child's health or development. Neglect may occur during pregnancy as a result of maternal substance abuse. Once a child is born, neglect may involve a parent or carer failing to provide adequate food, clothing and shelter (including exclusion from home or abandonment); protect a child from physical and emotional harm or danger; ensure adequate supervision (including the use of inadequate care-givers); or ensure access to appropriate medical care or treatment. It may also include neglect of, or unresponsiveness to, a child's basic emotional needs."
"...တင်နွံပၟိက်သဇိုင် သွက်ကောန်ၚာ်မွဲ မဆေင်စပ် ကုပရေင်စိုတ်ကီု သီုကဵု ပရေင်ခန္ဓကာယဂှ် နကဵုဍာ်ဇမၠိင် ဟွံကလိဂွံတုဲ ဍိုန်လျကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်ကောန်ၚာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ကမၠၚ်မေတ္တာ ကော်ခဴစရ၊၊ ကမၠၚ်မေတ္တာဂှ် ကတဵုဒှ် နူအခိင်ကောန်ၚာ် မၞုံပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴ ဟိုတ်နူ(မိ)ဂှ် စကာဂဥုဲၜူမာဲ၊ ကာလကောန်ၚာ် သၠးတိတ် နူဂၠံဂဝ်တုဲ ဟိုတ်နူမိမၜါ (ဝါ) ညးမမင်မဲကောန်ၚာ်ဂှ် ဟွံဖန်ကဵု စၞစ၊ ဗွိုက်လတက် ကေုာံ ဌာန်ဒတန် (သီုကဵု ပွမထဍေင်ပ္တိတ် နူသ္ၚိ နမကဵုဒုဟ်ဒဏ်)၊ ဟွံစဵုဒၞာကဵု ညံင်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဲအန္တရာဲ မပကဵု ညံင်ခန္ဓကာယ ဂွံဂိကီု သီုကဵု ပရေင်စိုတ် ညံင်ဟွံဂွံမိပ်လဟိင်၊ ဟွံဒၠောအ်ဗတောန် စၞောန်ထ္ၜးကဵု ညံင်ကောန်ၚာ်မွဲ ဂွံကၠိုဟ်ခၠင်၊ ဟွံလွဳလွတ်ကဵု ယဲတအ်ရ၊၊ ကမၠၚ်မေတ္တာဂှ် ဟိုတ်နူ ပွမဟွံစွံအာရီု ဟွံပဂရုတုဲ ကတဵုဒှ်ကီုရ၊၊"
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် (ပရေင်ပကီုပရာပ် နကဵုစိုတ်) မြဴသာ်ဝွံလေဝ် ညးကော်ဟီုစကီုတုဲ မပံက်လဝ်ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ မဟွံဖန်ဇန်ကဵု အရာမၞုံပၟိက် သွက်ကောန်ၚာ်မွဲ ပ္ဍဲအရာမဆေင် ကဵုပရေင်ခန္ဓကာယ၊ ပရေင်စိုတ်၊ ပရေင်ပညာ၊ ပရေင်ဂဥုဲဇဗ အရာကောန်ၚာ်မွဲ မၞုံပၟိက်ရ၊၊ ဗီုပြင် ကမၠင်မေတ္တာဂှ် မပ္တံကဵု - ပွမကဵု ကောန်ၚာ်တအ် ဆဵုညာတ် ပရေင်ပကီုပရာပ် (ဟွံသေင်မ္ဂး) ပရေင်ကယျာန်ဓဝါတ် ဒှ်သေက်ဇဵု ၜုင်တက် ရေင်သကအ် အကြာမိမၜါ ကဵုဒှ်၊ အကြာမၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တၞဟ်တအ် ကဵုဒှ်၊ ပရေင်ပကီုပရာပ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်တအ်ဂှ် ဟွံစွံအာရီု ဟွံစဵုဒၞာကဵု ကောန်ၚာ်တအ်ကီု၊ ပွမဟီုလက်ဆဴ၊ ပွမဟီုပျုက်ပဒက် ကောန်ၚာ်၊ ပွမဟွံစဵုဒၞာ ကဵုဒၞာဲဂီုကၠီု ကုကောန်ၚာ် ကေုာံ ပွမဟွံဗိုင်ထ္ၜလဘာ် ပရေင်စိုတ်စရိုတ် ကောန်ၚာ်၊ ပွမထ္ၜးကဵုကောန်ၚာ်တအ် ကုအရာမထ္ၜးဟွံထေက်
ပွံက် ကမၠင်မေတ္တာ ဂှ် နွံနာနာသာ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်မွဲကဵုမွဲ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်တုဲ တန်တဴ ကုဗီုဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် ဍုင်မဆေင်စပ်တအ်ဂှ်ရ၊၊ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ကမၠင်မေတ္တာ နူကဵု ဌာနပရေင်မၞိဟ်အဝဵုအသဳ ဍုင်ဒိန်မက်ဂှ် ပံက်လဝ်ဗီုဏအ်ရ၊၊
အကာဲအရာ ဒဒှ်ရ မၞိဟ်မွဲ မဒးဗဒဗဒါဲ ကုမၞိဟ်တၞဟ်တအ်တုဲ ဟွံကလိဂွံ မေတ္တာ၊ အရီုအဗင် ၜိုတ်မၞိဟ်ဂှ် မၞုံပၟိက်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကမၠင်မေတ္တာရ၊၊ ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ဆေင်ကဵုပရေင်ခန္ဓကာယမ္ဂး မပ္တံ ဟွံကလိဂွံ စၞအဟာရ ဗွဲမရီုဂပ်၊ ဟွံကလိဂွံ ဗွိုက်လတက် ဗွဲမဍိုက်ပေင်၊ ပရေင်အးၚးတအ်၊ ဆေင်ကဵု ပရေင်စိုတ်မ္ဂး မပ္တံ ဟွံကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်စသိုင် ဓဝ်ဆာန်၊ မပဂရု၊ ဟွံဂွံအခေါင် သွက်ဂွံဗတောန်ဖျောန် သၠုင်ကဵု လညာတ်ညာဏ်၊ မဒးဒုင်စသိုင် ညးတၞဟ် ဟွံဒးစိုတ်ဇကု၊ မဒးဒုင်ဝေင်ပါဲ ဟွံကဵုလုပ်အဝေါင်တအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲပွံက်အဓိပ္ပါယ်ဏအ်ဂှ် ညးဟွံပိုင်ခြာလဝ် အာယုက်ရ၊၊ ဟီုလဝ် မၞိဟ်မဒးဗဒဗဒါဲ ညးတၞဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကုမၞိဟ်ဒုက္ခိတ အဝဲကာယ ဟွံပေင်တအ်လေဝ် ၜိုန်ရ အာယုက်ပေင် ဒှ်မၞိဟ်ဇၞော်ကီုလေဝ် ပါလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲပွံက်အဓိပ္ပါယ်ဏအ်ကီုရ၊၊
တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာ ကမၠင်မေတ္တာဝွံတုဲ နကဵုကုလသမဂ္ဂ ၜိုန်ရ စၟတ်သမ္တီလဝ် အခေါင်အရာကောန်ၚာ် နွံကီုလေဝ် ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် သီုကဵု ဍုင်မထပက်လဝ် စၟတ်တဲ ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ကဵုစဵုဒၞာ ကုအေခါင်ကောန်ၚာ်တအ် ဟွံမာန်ဏီဖိုဟ်ရ၊၊ ၜိုန်ရ အလုံလိုက်မွဲ ပံက်လဝ် ပွံက် ကမၠင်မေတ္တာ တုပ်ပ် ဟွံမဲကီုလေဝ်၊ ဍုင်မဇၞော်မောဝ် ဗီုကဵု ဍုင်ရးသကေန်ဒိနေဗိယျာ (နဝ်ဝေ၊ သွိတ်ဒေန်၊ ဒိန်မက်၊ ဝှေန်လာန်)တအ်ဂှ် ညးတအ် ပံက်လဝ် ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ကမၠင်မေတ္တာ ဗွဲမကၠးဖ္ဍးတုဲ ကုမိမ (ဝါ) ညးပၟင်ပၟဲ ကောန်ၚာ်တအ် ယဝ်ရ ရနုက်ဗပေင် ကဵုကောန်ၚာ်ဇကု မလွဳလွတ်ဒၟံင်မ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် အလဵုအသဳသီကေတ်တုဲ အာစွံ ဒၞာဲသ္ၚိဌာန် မဗပေင်ကဵု မေတ္တာ ကုကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်ရ၊၊
ဗီုပြင် ကမၠင်မေတ္တာနာနာ
ဗီုပြင် ကမၠင်မေတ္တာ နွံနာနာသာ်ရ၊၊
ဟိုတ်
ဟိုတ် ကမၠင်မေတ္တာ ဂွံကတဵုဒှ်ဂှ် နွံဟိုတ်နာနာသာ်ရ၊၊ ဟိုတ်တအ်ဂှ် နကဵုကဆံင် ပိကဆံင် ပါ်ကေတ်မာန်ရ၊၊ (၁)ဟိုတ်နူ မၞိဟ်မစုက်လုက် ကုကောန်ၚာ်ဂှ်မွဲမွဲ ဥပမာ မိ ဟွံသေင်မ္ဂး အပါ ညးမွဲမွဲတုဲ ပရေင်ကမၠင်မေတ္တာ ကတဵုဒှ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ နကဵုကဆံင် အပ္ဍဲပူဂိုလ်၊ (၂) ဟိုတ်နူမိမ သီုၜါလပါ် (ဝါ) ဟိုတ်နူအလုံမွဲသ္ၚိကၟိန် ဝတ်လီု လတူကောန်ၚာ်တုဲ ကမၠင်မေတ္တာ ကတဵုဒှ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ ကဆံင်အပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန် ကေုာံ (၃) ဟိုတ်နူ အလုံဂကောံမၞိဟ်မွဲ မၞိဟ်မွဲကွာန် မွဲအရာပ် မွဲဂကူ ဝင်လီု လတူကောန်ၚာ်တုဲ ကမၠင်မေတ္တာ ကတဵုဒှ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ ကဆံင်ဂကောံမၞိဟ် ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုကဆံင်နာနာတအ်ဂှ်ပၠန် ဟိုတ်ဂွံကတဵုဒှ် နွံနာနာသာ်ပၠန်ရ၊၊ ၜိုတ်မလ္ၚတ်ဂွံမ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူမိမတအ် မၞုံကဵုဝေဒနာစိုတ်၊ မိမတအ် သုင်စောဲ စၟတ်ၜူမာဲ၊ ဟိုတ်နူ ပရေင်ပကီုပရာပ် ပ္ဍဲသ္ၚိ (ဝါ) ဟိုတ်နူမိမၜါ ကယျာန်ဓဝါတ် ရေင်သကအ်  ဟိုတ်နူ ဟွံမဲကမၠောန်ကၜိုတ် ကေုာံ ဟိုတ်နူ ဒိုက်ဝါတ် တအ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်တမ်မူလ လမံင်လစံင်ဘဝ ကမၠင်မေတ္တာ ဂွံကတဵုဒှ်ရ၊၊ ကောန်ၚာ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵုမိမ ဟွံရန်တၟအ် မိက်ဂွံဂွံကောန် (ဝါ) မိမတအ် သီုဟွံရန်တၟအ် မဗုင်အာတုဲ ကလိဂွံ ကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ကောန်ၚာ်တအ် ဒးဒုင်စသိုင် ကမၠင်မေတ္တာ ဂၠိုင်ရ၊၊ တုဲပၠန် ကောန်ၚာ် မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲမိမဒိုက်ဂတ်တအ်ဂှ်လေဝ် ပရေင်ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်ရ၊၊
ကဆံင် အပ္ဍဲပူဂိုလ်
နကဵု ကဆံင် အပ္ဍဲပူဂိုလ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် စွံအာရီု ကုညးမဒှ်မိ ကောန်ၚာ် နကဵုအခိုက်ကၞာမ္ဂး မိဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မလွဳလွတ်ကောန်ၚာ်ရ၊၊ ဟိုတ် ကမၠင်မေတ္တာ ဂွံကတဵုဒှ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ညးမဒှ်မိဂှ် ဟွံမဲ ကုဍာ်ဒကေဝ်မၞိဟ် သွက်ဂွံဖျေဟ် အစဳအဇန်၊ ဟွံမဲ ကုလညာတ်မဖန်ဇန် သွက်အနာဂတ်၊ ကောပ်ကာဲ ရပ်စပ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံလေပ်၊ ဟိုတ်နူစိုတ် ဟွံညိင်၊ ဟိုတ်နူ ဟွံမဲ ကုလညာတ် မတီကေတ် အရာကောန်ၚာ်တအ်မွဲ မၞုံပၟိက်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဂၠိုင်၊ ဟိုတ်နူ ညးမဒှ်မိဂှ် အာယုက်ဍောတ်လောန်အာ၊ ဟိုတ်နူကမၠောန်ထုဲ ကေုာံ ဟိုတ်နူကဆံင်ဘဝ ပရေင်မၞိဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍိုန်လျလောန်တအ်ရ၊၊    ဟိုတ်နူ ယဲဝေဒနာစိုတ်၊ ဗွဲမဂၠိုင် ဟိုတ်နူ စိုတ်ထဍိုန်ဓရိုတ် (depression)တုဲ ဟွံမဲ ကုဍာ်ဒကေဝ်မၞိဟ် မဂွံတီကေတ် အရာကောန်ၚာ်မွဲ မၞုံပၟိက်တအ်ရ၊၊ ညံင်ရဴဂှ်ကီု ဟိုတ်နူသုင်စောဲ စၞၜူမာဲတုဲ မိဂှ် ဍာ်ဒကေဝ် မဒှ်ဂွံ မိကောန်ၚာ် ဟွံမဲတုဲ စိုတ်ကေတ်လျိုင် စိုတ်မတီလျိုင် လတူကောန်ဇာတ်ဂှ် ဟွံမဲကီုရ၊၊ ၜိုန်ရ ဗွဲမဂၠိုင် စွံအာရီု လတူညးမဒှ်မိကောန်ၚာ်ကီုလေဝ် ညးမဒှ် အပါကောန်ၚာ်လေဝ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် မွဲကီုတုဲ မိကောန်ၚာ် ၜိုန်ခိုဟ်ကီုလေဝ် ယဝ်ရအပါကောန်ၚာ်ဂှ် ဟွံခိုဟ်မ္ဂး ကောန်ၚာ် ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်ဂှ် မဒးဒုင်စသိုင် ကမၠင်မေတ္တာ မာန်ကီုရ၊၊
နိဿဲ
[[Category:]] [[Category:]] [[Category:]]
ဓမ္မရံသဳ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ပါင်ကၟာ
ဘာဓမ္မရံသဳ ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ပါင်ကၟာ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၃ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၅၇။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
တၟိ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်တာတၟိ
ဘာတၟိ ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်တာတၟိ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၁၂ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကုသလ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၅၂။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်
ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်
၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။
၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ် မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။ ၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။
၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။ (၃၄)
၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။
၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။
၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။
၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။ (၃၅)
၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။
၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။
၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။
၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။
၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။ (၃၆)
၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။
၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။
၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။
၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။
၂၃။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု "သ" မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။
၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။
၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။ (၃၈)
၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။
၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။
၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။
၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။
၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။ (၃၉)
၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။
၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။
၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။ (၄၀)
ကရေပ်တၟအ်ရေင်၊ ကွာန်
<mapframe latitude="16.576861" longitude="97.970485" zoom="5" width="400" height="300" align="right"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ {     "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 97.970485,         16.576861        ]      }    }  ] }
ဒတန်
ကွာန်ကရေပ်တၟအ်ရေၚ် ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ (16.576861"N, 97.970485E) တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်တုဲ နွံဇိုၚ်ၜဳဂြာၚ် သြၚ်လပါ် သၠုၚ်ကျာရ၊၊ ဇမၞော်ကွာန်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် 0,75 mi2 ရ၊၊ ဗၟံက်ကွာန်ကရေပ်ဝွံ နွံဘာလကျာ်မွဲ ပ္ဍဲဘာလကျာ်ဂှ် နွံကျာ်စေတဳမွဲရ၊၊
လၟိဟ်မၞိဟ်
ကွာန်ကရေပ်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် ၂၀၀ မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် မသုန်ကၠံဒှ်မာန်ရ၊၊
ထဝ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လၟိုင်
ဘာထဝ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်လၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။
ကရေပ်တၟအ်ရေင်၊ ကွာန်
နိရုတ္တိ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ၊၊ ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ၊၊
ထဝ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လၟိုင်
သင်မလုပ်ဒဂိုန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၅ ဇကု၊ ထပိုယ် ၆ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၃ ဇကု၊ ထပိုယ် ၄ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကေသရ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၄၉၊ ဝှ် ၂၈။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ကရေပ်တၟအ်ရေင်၊ ကွာန်
နိရုတ္တိ
ကွာန်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲလတူတိသမၠုၚ် အကြာဝါဗိုၚ် (ဝါ) တိဗလးသဝ် မဗိုၚ်ဂေတ်လဝ်တုဲ ကအ် ညးကော်စတုဲ ၀၀ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ယၟုကွာန်၀၀ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ၊၊