cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြကိုဟ်ဗောဓိသတ်ကဵုဒေဝဒတ်
(၁) အမ္ဗဇာတကဇာတ် (ဇာတ်မန်သတ်ကြုက်-ကဵုသတ်ကဵုဍုဟ်)
ကာလဂှ် သၟိၚ်ကဵုမၚ်ဗၠာဲ အာကေတ်နၚ်သတ်ကြုက်ရ ထေၚ်ဂးဗီုကၠာတေံပၠန် ဂါထာမန်ယန်လေဝ်ဟွံဗက် တၞးကြုက်တြေံလေဝ်ဟွံပြဟ် တၞးတၟိလေဝ်ဟွံတိတ် မူသာ်ဟွံဒှ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲဒေဝဒတ် အိုတ်ဓတ်အိုတ်ဇိုၚ် ညးဂြိုၚ်ဝေၚ်ကမၠေကမၠံၚ် ညးပၠံၚ်ထဗး အဲပၠံၚ်တက် ဂွံမုက်ဂွတၟာအကး ဒးဂြိပ်ဒဴၜးအာနူသ္ၚိသၟိၚ်ရ၊ စိုပ်အာဗောဓိသတ်တုဲ ထပ်ဗက်ထဍေၚ်ထောံမွဲဝါပၠန်ရ တြုံအယုတ်ဂှ် ဂွလောန်ကာဲ ဒဴလုပ်ဂြိုပ်တုဲ အာဂစိုတ်ထောံဇကုဇကုရောၚ်။
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
ဃောဂှ် ကၠလုပ်ရံၚ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ် ပ္ဍဲခရိုၚ်ထဝ်ဟွံညာတ်တုဲ အဵု-တြုံလၟုတ် ဣသိအယုတ်ဏံ ဂစိုတ်ထောံသတ္တံဖအိုတ်ရသွံ၊ ဃောဂှ် ကၠလုပ်အာ ဣသိဟွံၚုဟ်ဏီ ကၠထၞိက်ကဵုဇိုၚ် လကိုတ်ၚုဟ်တိုန်တုဲ (ပ္ၚုဟ်ကဵုဇိုၚ်) တုဲ ဣသိစၞာဲညာတ်ဒးကၠ ဖေက်ဇကုဒတဝ်ရ၊ ကာလဂှ် ကၠဟီုကဵုဣသိရဴသာ်ဝွံရ၊ ဟာဲတြုံအယုတ် တၠအဲဂစိုတ်ကၠေံသတ္တံဂှ်တုဲ စထောံဖအိုတ်ဟာ ဂးတုဲ သၟာန်တိုန်ရ၊ ဣသိစၞာဲဆာဲညာဏ်တုဲ ယွံတၠအဲ အဲဟွံဂစိုတ် ဟွံစရ၊ ဠာန်ဂတမတ်မွဲဗီု ကြဴမတ်မွဲနဲရ၊ ကၠဟီုတိုန်ပၠန် ဟာဲတြုံလၟုတ် မၞုံကဵုဒ္ဂေတ်ယုတ်မာ တၠအဲဟွံဂစိုတ်မ္ဂး-ညးဂှ်ဂစိုတ်ရော ပါဲနူတၠအဲတုဲ ညးတၞဟ်ဟွံမွဲ ယဝ်ရဠာန်ပဠဳဒၟံၚ်မ္ဂး-လမျီုတၠအဲဟွံမွဲရ။
(၇) သစ္စံကိရဇာတ် (ဇာတ်ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ် ညိဟွံဆောတ်ယောၚ်)
ဃောဂှ် ဣသိဗောဓိသတ်ပိုဲ မိၚ်ဒးရမျာၚ်မၞိဟ်နရိုအ်ယာံဒၟံၚ်တုဲ အာဟံၚ်ဖျဴနၚ်ဘာဖအိုတ်ရ၊ စိုပ်ဘာခအၚ်ပၟတ် ကဵုဂမ္တဴပၟတ် သတ်ဍောတ်ဍောတ်ကၠာတုဲ ကောန်သၟိၚ်ဂှ် ခအၚ်ဂမ္တဴပၟတ် လက်ကရဴအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်နူသ္ပလက်ကရဴဂှ်ရ မၞိဟ်အယုတ် ပ္တိတ်ကသပ်ချပ်သာ်ဝွံရောၚ်၊ ဣသိစိုတ်တ္ၚံက်စၞာဲဝွံ ဟွံပကာကဵုအဲကောန်သၟိၚ်တုဲ သ္ပဂုဏ်သၞေံသၞဴကဵုတိရိစ္ဆာန်ရောၚ်သွံ ဂးတုဲ ဒက်လဝ်ဝဲကဵုဣသိ ဃောဂှ်ရ။
(၂) ရုရုမိဂရာဇဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ်)
* ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ကောန်သေဌဳ ဟွံတီဂုဏ်ညးရ၊ အာနန်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်သၟိၚ်ရ၊ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်သၟိၚ်ၜိုၚ်ထဝ်ရ။
(၁၄) သဗ္ဗဒါဌိဇာတ် (ဇာတ်ကၠဵုဒှ်သၟိၚ်-စိၚ်ဒးလ္ၚောဝ်)
* မာနကၠဵုကၠိၚ် - မိၚ်တုဲစၟတ်လဝ် သၠုၚ်လောန်ဒးချိုတ် - အိုတ်သတ်လေၚ်ဗဝ် ညာတ်ရဲဂၠိုၚ်မာန် - ဝေၚ်ပၞာန်တမ္ညဝ် ဇကုကျ - သဳဟလိုန်သၠေက်ကဝ်
(၂) ခန္တဳဝါဒဳဇာတ် (ဇာတ်ဣသိခန္တဳအေၚ်ဒုၚ်)
ဒ္ဂေတ်ပကတိ သၟာဂစိုတ်မၞိဟ်မ္ဂးဂှ် -ဗိုက်လတက်ဂၠိက်ယာတ် သာ်ဍာ်လွံက် ဍာ်ဗစိုတ်ဗစး ဝက်စရှ်လဝ်ပ္ကဴသာ်ဗ္ကေတ်ပ္ဍဲကတောဝ် ရပ်ကေတ်လေံၜဝ်ဇလတုဲ သ္ပဝတ်ကဵုသၟိၚ်ရ၊ သၟိၚ်ဖျေံအသံ ကဵုၜုၚ်တက်ဣသိဗောဓိသတ် နကဵုလေံၜဝ်ဇလ တက်ၜါလ္ပာ် ဇုတ်သ္ကဲပုၚ်ပါဲ သီုစးဗုၚ် ၜုၚ်တက်ဗၞတ်ၜါလ္ၚီဝါတုဲ၊ စၞာံဇကုဒကး ဆီပြဇွောဝ်ဟဗြိုက်တိတ်ရ၊ ဖျုန်ဇကုလေဝ် ပိုတ်ကရေက် ကၟေက်ကလှ်ေတိတ်ရ၊ သၟိၚ်ထပ်သၟာန်ရ၊ ယွံခၟဳဣသိ တၠအဲမၞုံကဵုကွေတ်ဝါဒသာ်လဵုရော ဣသိဗောဓိသတ် သှ်ကဵုသၟိၚ်ဗီုကၠာတေံပၠန်ရ၊ ဗောဓိသတ် ဆက်ဟီုကဵုသၟိၚ်သာ်ဝွံရ ယွံမရာဇ် ခန္တဳအဲဂှ် နွံအကြာစၞာံဖျုန်ဟွံသေၚ် ခန္တဳအဲဂှ် မရာဇ်ဟွံညာတ် ညာတ်ကေတ်ဟွံမာန်ရ၊ ခန္တဳအဲဂှ် နွံပ္ဍဲစိုတ်ရောၚ်။ ဂးတုဲ သၟာဂစိုတ်မၞိဟ် (ဗာဇ္ဇခါတ်) ဂှ် ယွံမရာဇ် သ္ပသာ်လဵုရော သၟာန်တိုန်သၟိၚ်ရ၊ တဲဣသိစၞာဲၜါဒိုဟ်ဂှ် ကုတ်ဗပိုတ်ထောံညိ။ သၟိၚ်ဂးတုဲ ရပ်ကေတ်မုဲ ကုတ်ဗပိုတ်ထောံ တဲဣသိဗောဓိသတ်ၜါဒိုဟ်ရ၊ တဲၜါဒိုဟ် စွံလဝ်လ္တူဒၞန် ကုတ်ပိုတ်အာတုဲ သၟိၚ်စကာကဵု ကုတ်ဗပိုတ်ထောံဇိုၚ် ၜါဒိုဟ်ပၠန်ရ၊ ဆီဇွောဝ်တသိုတ်စှ်ေ နူဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ်တုဲ ဗ္ကေတ်ဍာဲဒၟံၚ် ညံၚ်သာ်ကြေက်ရ၊ သၟိၚ်အယုတ် ထပ်သၟာန်ဣသိဗောဓိသတ်တုဲ ကလေၚ်သှ်ကဵုသၟိၚ် ဗီုကၠာတေံပၠန်ရ၊ ယွံမရာဇ် ခန္တဳအဲဂှ် နွံပ္ဍဲကၞုၚ်ဇိုၚ် ကၞုၚ်တဲဟွံသေၚ် နွံပ္ဍဲဌာန်လျိုဟ်ဇြိုဟ်လောန်ရ မရာဇ် ဣသိဂးတုဲ သၟိၚ်စကာကဵုရေက်ကုတ် မုဟ်ကတောဝ်ပၠန်ရ။
(၁၅) ဂုတ္တိလဇာတ် (ဇာတ်အ္စာစံၚ်-ဂုတ္တိလ)
(ပရူကွးပြိုၚ်ကဵုအ္စာ-ဒးပကာဂစိုတ်)
ညးတၞဟ်ကလၚ်ဟွံစှ်ေတုဲ မုသိလ-ဟီု မူဟိုတ်မၞးတံကလၚ်ဟွံစှ်ေ ဟွံဒးကတောဝ်ရော ဗှ်ေတိၚ်မံၚ်ဖိုဟ်-ညံၚ်ရဴဟွံတိၚ်ကီု ညးဂးတုဲ ပရူဒဒှ်အ္စာစံၚ်-ဂုတ္တိလလေဝ် ရဲသၟာဗၞိက်ဂမၠိုၚ် လဴကဵုမုသိလ-ရ၊ ရဲသၟာဗၞိက်ဂမၠိုၚ် ပလံၚ်ဏာမုသိလ စိုပ်အာဍုၚ်ဗာရာဏသဳတုဲ၊ ထ္ၜးကဵုဗောဓိသတ်ရ၊ ဒဒှ်ရ မုသိလဂှ် စိုတ်ကြံၚ်မ္ၚိုဟ် မၞိဟ်ဒမြိုဟ်ရောၚ်၊ ဗောဓိသတ်ရံၚ်လက်သဏ် တီကေတ်ကွတ်ပညာ (ဘၚ်္ဂဝိဇ္ဇာ) တုဲ ဟွံဒုၚ်တဲသ္ပကွ:ရ၊ ဟွံပကတ်ကဵုပညာ ဆဂးတုဲ မိမဒမၠုမတ်ၜါ ဒုၚ်ဂုဏ်ကောန်ဇကုတုဲ ဗောဓိသတ်ပကတ်ကဵု ပညာတိၚ်စံၚ်ရ။
(၃) ဂိရိဒတ္တဇာတ် (အမာတ်တၠပညာကဵုပၟၚ်ချေံ)
သၟိၚ်ညာတ်ချေံ ဇိုၚ်ညှံၚ််ဒၟံၚ်တုဲ သၟာန်ဗောဓိသတ်ရ၊ အတိုၚ်ဒဒှ်ဍာံစၟတ်ဂှ် လဴထ္ၜးကဵုသၟိၚ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ကဵုသၠာဲပြံၚ်ထောံ ပၟၚ်ချေံမၞိဟ်ဇိုၚ်ခိုဟ်ခိုဟ်တုဲ ချေံမ္ၚဵုသၟိၚ်လေဝ် ဇိုၚ်သ္ဍဴလၟေန်ညှံၚ်ဟွံမွဲသက်က်ရ။ ချေံမ္ၚဵု ဂွံဒှ်အာလၟေန်ဂှ် ဟိုတ်နူပံၚ်ဖက်ဒးကဵု ပၟၚ်ချေံလၟေန်ဂိရိဒတ္တရောၚ်။
(၁၀) ဥဘတောဘဌဇာတ် (ဇာတ်လေၚ်အာသီုၜါလ္ပာ်)
ဗြဴဣတေံ ဗီုပပၞဂၠာဲဆောကဵုရဲအရာပ်ပၠန် ဗြဴဂှ်ဝက်လဝ်သၞေက်ကၞးထာၚ်တာ သီုကတောဝ်ၜါလ္ပာ် လံက်လဝ်ဂြိၚ် ကၞိၚ်ဇိုၚ်မတ်မွဲလ္ပာ် ညံၚ်ရဴဆာန်ကောန်ၚာ်ဇကုကီု ယိုက်လေၚ်ဏာကောန်ကၠဵုမွဲတုဲ ကွာ်အာအရာပ်တေံအရာပ်ဏံ သ္ၚိတေံသ္ၚိဏံရ၊ ဣဗြဴမွဲဂဗဆဵုဒးတုဲ သၟာန်ဇာန်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ဗှ်ေကြအ်မံၚ်ဟာ အဲဟွံကြအ် ဣဗြဴဂှ်ဂး မူဟိုတ်ဗှ်ေလက်ရော ဣဗြဴဂှ်သၟာန် အဲဟွံလက်ဣဗြဴတ္ၚာဂှ်ဂး နူဂှ်ဒှ်ကယျာန် ဂါန်ဂၠဟ်ညးသ္ကံတုဲ ဗှ်ေဒးလေဲအဲ ဩန်ဒ္စာံဒကေဝ်ဏောၚ်-ဗြဴတ္ၚာဟီု၊ အဲဟွံလေဲ ဣဗြဴဂှ်ဂးတုဲ ညးၜါဂှ် စိုပ်သ္ၚိမၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်ရ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
ခြာဟွံလံ သၟိၚ်အိန်စှ်ေကၠုၚ်တုဲ ဒဒှ်စုတ်စောဲပ္တိုန်ဒုဟ်ကဵုကျာ်ဂှ် ဒှ်ကလောန်လကျာ်တဳတံ ကဵုကၠောန်ဗဒှ်ကေတ် သၟိၚ်အိန်ဝေတ်အဒေါဝ်ပရိသာတ်တံရ ကောန်ဒေဝတဴပန်ဂှ် သၟိၚ်ကဵုပ္တောံကၞိ ကိတ်ဗပိုတ်ထောံဇုက်ဒက်လဝ်ပ္ဍဲဗုၚ် က္တဵုဗဒှ်ကျာ ပိုက်ထောံယာတ် ဒက်လဝ်ပ္ဍဲဗုၚ် ဂတဵုဂြောပ်လဝ်ဒတုံစှ်ေ လပိုက်ဒးတၞုၚ်ဇိုၚ် ကဝ်သကုတ်အာရ၊ ဃောဂှ်ပရိသာတ်ဂမၠိုၚ် တံၚ်ဓဇက်ပ္တိတ်နူဝိုၚ် ဗိုၚ်ၜုၚ်တက်ထၞက်တုဲ ဗၞတ်ဗၠးမတ်ပကတိကျာ်ဂှ် တိၚိတ်ဖျေံဏာ ဣဗြဴစိဉ္စဏဴ စိုပ်အာနရက်အဝိက်ရောၚ်။
(၆) သုသုမာရဇာတ် (ဇာတ်ကျာံကဵုကၞုဲ)
ကာလဂှ် ကျာံပ္ဍိုက်ဏာကၞုဲ စိုတ်အာဩၚ်ကြုၚ်ဗဒါဲတၞံဝိဍာ် ဒံၚ််ခၠာ်အာနူစးကျာံတုဲ ဗၠးဘယ်ဂစိုတ်ရ၊ ကၞုဲဗောဓိသတ် ဂဇံဒၟံၚ်ပ္ဍဲတၞံတံဆုဝိဍာ်တုဲ ဟီုကဵုကျာံသာ်ဝွံရ၊ ဟာဲကျာံအဒိုဟ်ဂွိုက် ကြိုက်ကဵုဂြိုဟ်စာ လုတ်မှာဗၠေတ်ဗၠး ဟွံဒးဗီုရောၚ်သွံ ဗှ်ေဗပေၚ်အၚောပ်ဗြဴဗှ်ေ မူသာ်လဵုရော ဒှ်ရသွံ ဂြိုဟ်ကောန်ကၟံသတ္တံဂှ် ဗှ်ေထေၚ်ဂးနွံပ္ဍဲကၞုၚ်ကၞာၚ်ဆုဟာ-ဗှ်ေဂှ် ဇကုဇၞော်ကွေံရ ညာန်ဘာန်ဟွံမွဲလးလး ဂးတုဲ ကျာံအဒိုဟ်ဂွိုက် ဂၠိုက်သ္ၚောံစံၚ်တူ ကလေၚ်စဴအာဒၞာဲဇကုဇကုရောၚ်။
(၂) လက္ခမိဂဇာတ် (ဇာတ်ဒြာဲစဳကၠး မၞုံယၟုလက္ခဏ)
လက္ခဏမိဂဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ်။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
ဂၞကျာ်ပပၞသာ်ဂှ်တုဲ တိက်ဒၟံၚ်လ္တူဇံၚ်ကျာ်ဩဳ မၚ်စၟဳဒၟံၚ်သၟိၚ်ဇၞော်ရ၊ ကာလသၟိၚ်ဇၞော်ကလေၚ်စဴစိုပ်နန် ဟွံညာတ်ဂၞကျာ်တုဲ သၟာန်ဇာန်တိုန်ရ၊ အတိုၚ်ဂၞကျာ်ဗကန်လဝ် ဂလာန်စၞာဲဂှ် ဗြဴကမၠောန်ဂမၠိုၚ် လ္ၚောဝ်ပ္တီတုဲ သၟိၚ်ဇၞော်လုပ်အာဂၠံၚ်ကျာ်ဩဳ ဒၞာဲသ္တိက်ဂၞကျာ် ရပ်ဂၠာံဇွိတ်ရံၚ် ဒဒှ်ယဲဂၞကျာ် ဟွံမွဲမွဲသာ် ဂွံတီတုဲ သၟာန်တိုန်ပရူပရာဒဒှ်ဂှ်ရ။
(၇) သစ္စံကိရဇာတ် (ဇာတ်ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ် ညိဟွံဆောတ်ယောၚ်)
သစ္စံကိရဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ်။
(ပရူဒေဝဒတ် သ္ပလွဳပရာ ဂြိုဟ်စာဂစိုတ် ဗောဓိသတ်)
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
* ပရူအတိက် ။ ။ ကၠာတေံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရာဏသဳဂှ် သၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တ ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တုဲ၊ ဗောဓိသတ်ပိုဲ က္တဵုဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲဂၞကျာ်ကျာ်သၟိၚ်ဂှ်ရ၊ ကောန်သၟိၚ်ဝွံ ဟိုတ်မၞုံမုက်မတ်ရာၚ်ဆာဲ ကျေဝ်ဂေါဝ်လောန် ညံၚ်ဍောၚ်ပ္ကဴဒကှ်ကီုတုဲ မဟာပဒုမ ခုတ်လဝ်ယၟုရ ကောန်သၟိၚ်စိုပ်အဝဲဗၠာဲ ဇၞော်ဂေါဝ်တိုန်အာကတ်ပညာ ပ္ဍဲဍုၚ်တက္ကသဵု ကလေၚ်စဴထ္ၜးကွတ်ပညာကဵုမိမ မိမၜါညာတ် မိပ်စိုတ်ဗွဲမလောန် ပ္တိုန်စွံလဝ်ဒၞာဲ (ဥပရာဇာ) ကောန်သၟိၚ်ဍောတ်ရ၊ ကြဴဝွံ ဟွံလံ မိအံက်ဂၞကျာ်ဇၞော်ကျကမ် ဟောံဗြမ်စုတိအာတုဲ မအံက်သၟိၚ်ဇၞော် ပ္တိုန်လဝ်ဂၞကျာ်သၟိၚ်ဇၞော်တၟိမွဲပၠန်ရ။
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
ပရူဒဒှ် သၟာန်စဳစတ် စံၜတ်ပိုက်တံ ကလောန်ဣသိအယုတ်ဂှ် ကၠပ္တိုန်ထ္ၜးကဵုဇာဒိသိုၚ်ဖအိုတ်တုဲ စိုပ်ဂတမုက် (သၟိၚ်ဇၞော်စၟတ်ဂဗုတ်) ဂှ် ဣသိ စိုပ်ဍာ်ဒစိတ်ရ၊ ဖေက်လ္တူဖေက် မုက်မတ်ဗၠး ညာတ်ဒးကၠကဵုဇာဒိိသိုၚ်တုဲ ရံၚ်ဗၟံက်ပလိုတ်လေဝ် ဂြိပ်ဒဴပါဲဟွံဂွံရ၊ ကာလဂှ် ဇာဒိသိုၚ် စၟဳစၟတ်သၟာန်ဣသိပၠန်ရ၊ အဵုတြုံလၟုတ် ဂစေံသဝ်ရဝကာ်မၞုံကဵုပညာဂှ် တၠအဲဂစိုတ်ဟွံသေၚ်ပုဟ်ဟာ သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ် သၟာန်တပ်တပ်တုဲ ဟွံဂံၚ်ဠာန်ရ၊ ယွံတၠသၟိၚ်သတ် အဲဂစိုတ်ကွေံရ ဂးတုဲ ဒုၚ်ယွံ ဟွံဂံၚ်ပၞုက်ရ၊ ကာလဂှ် သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်မိၚ်ဒးဂလာန် ဣသိစၞာဲဟီုဍာံဍာံတုဲ မိက်ဂွံဗလးဖျဴရ။
(၈) ဓမ္မဓဇဇာတ် (ပြောဟိတ်ကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်)
မုက်လိခ်-၃၀ - ၃၂ မုက်ၜါမုက်ဝွံ ကၠေံမံၚ် ၜိုတ်နွံဂှ် ဆက်ချူအာရ။
(၁) စန္ဒကိန္နရဳဇာတ် (ဇာတ်ကိန္နရဳၝောံ မၞုံယၟုစန္ဒာ)
* (ပရူမၞိဟ်ဗြဴ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုဝတ်တြုံ)
ဒဒှ်ရတြုံသ္ဍိုက်ဆာန်ဇကု အသိၚ်ကံလဴဂိဓဇောတ် ဝိုတ်လှၚ်အာဂှ် တီဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်တုဲ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ ဗှ်ဗၞုဟ်ဂုဏ်ဒေဝတဴတံရ၊ ဟိုတ်နူအသိၚ်ဓဝ်စံၚ်တူကိန္နရဳၝောံဇၞော်လောန် အသိၚ်ဓဝ်သစ္စဗိုန်စၟတ် ဒ္ဂေတ်ဝတ်ဍိုက်ပေၚ်စိ ပ္ဍဲချိုန်ခဏဂှ် သၟိၚ်အိန်စှ်ေကၠုၚ် ပၠေၚ်ဗဒှ်လဝ်ရုပ်ဗဗၞးမွဲရ၊ ဗဗၞးရပ်ကေတ်ဍာ် နကဵုပလၚ်ကာ စဝ်ဖျေံဏာဍာ်လ္တူဇကုဗောဓိသတ်တုဲ ပၞေတ်သရလေဝ်ဟွံဆဵု အသိၚ်လဴဂျိလေဝ် တသောဝ်စှ်ေ ဖျုန်ကၟတ်လေဝ်တိုန်ဗၠးအး ကတဵုဂဇံဃောဂှ်ရ၊ စန္ဒကိန္နရဳလေဝ် ညာတ်ဒးတြုံတၠသ္ၚိဇကု ယဲလဴဂျိလလံဗၠးအာ ထတ်ယုက်တိုန်အာလွာဲဂှ်တုဲ သီုကဵုမိပ်စိုတ် တၚ်ဂုဏ်အ္စာသဝ်ဗဗၞးဂှ် လ္ၚောဝ်ဖျေံက္ဍိုပ် ပ္ဍဲတံဇိုၚ်ဗဗၞးရ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ဣသိ - - ညးဟီုဂလာန်မုသာတံဂှ် ဇၟာပ်ဘဝက္တဵုဒှ်မၞိဟ် ဟီုဂးဟွံစိုပ်ဒတုဲ ပါၚ်ဇြိုၚ်ခအ ပါၚ်ပသအုဲဏောၚ် ဟီုဍာံဍာံညိဣစံ၊ ပိုဲညးၜါကောကဵုဒေံဂှ် ညးလဵုဇၞော်ရော။
(၂) ခန္တဳဝါဒဳဇာတ် (ဇာတ်ဣသိခန္တဳအေၚ်ဒုၚ်)
(သၟိၚ်အယုတ်တိၚိတ်) သၟိၚ်ကလာဗု ကလေၚ်အာနူကၠံဥဒျာဉ်တုဲ ဗၞတ်ဣသိဗောဓိသတ်မညာတ်ဂှ် တိၚိတ်ဖျေံဏာရ၊ တိဇၞော် မၞုံသတီုၜါလက်ကဵုပန်လဟုတ် ယောဇနာဂှ် ၜိုန်ရယိုက်လဝ်တၟံဒဵုဂြိုပ်ဂၞိၚ် အလုံအိုဿီုမာန်ကီုလေဝ် ဒးယိုက်လဝ်သၟိၚ်အယုတ်ဂှ် ဇြိုၚ်လ္တူဇြိုၚ် ညံၚ်ရဴဟီုပံက်ပါၚ်ကီု တိဇၞော်ဖာဲကရေက်အာ ၜါကရေက်ၜါလွး၊ ဟာပါၚ်တုဲ ပၟတ်နူနရက်အဝိက်တေံဂဵုတိုန် ၚိတ်ဖျေံဏာသၟိၚ်အယုတ်ရောၚ်၊ ဣသိဗောဓိသတ်လေဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ဟေၚ် ဒးစဴသွဝ် ဒးပကာဂစိုတ် နဂွဵုဂွိုက်သၟိၚ် စုတိအာပ္ဍဲကၠံဥဒျာဉ်သၟိၚ်ရ၊ ဗော်သွးသၟိၚ်ဂမၠိုၚ် ကဵုမှာဇန်ကောန်ဍုၚ်တံ စံၚ်ဇွဂြဇုတ်ဣသိဗောဓိသတ် နကဵုအှော်ဆုကြက်စၠန်တုဲ သ္ပပူဇဴ ဗွဲနရှ်ေသှ်ေရဴဂဴအိုတ်ရောၚ်။
(၁၃) မဟာပိၚ်္ဂလဇာတ် (ဇာတ်ဗောဓိသတ်ဒှ်ကောန််သၟိၚ်ဓဇန်-မဟာဝၚ်္ဂလ)
ဂ္ညိဂ္ညာတ်ကယျိုၚ်လဝ်ပြာသာဒ်နန်ထဝ် ကယျိုၚ်လဝ်ဍုၚ် ဗွဲမဒးရးတုဲ ဝေၚ်သဘၚ်ပေါဲ ဒုၚ်တၠုၚ်သၟိၚ်တၟိ မိပ်မိပ်ဇြိပ်ဇြိပ်ရ၊ ပ္ကဴပၟတ်ပ္ကဴဩဴတၟေၚ်တၟဟ်လေဝ် ကယျိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပြာသာဒ်နန်ထဝ်တုဲ ဃောမှာဇန်ဂမၠိုၚ်ကောံဒၟံၚ် မပ္တံအမာတ် သ္ကိုပ်ပၞာန်တံဂှ် ဗောဓိသတ်တိုန်ဂဇံလ္တူပၞၚ် ပလ္လၚ်ထဝ် သၟဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ် ဒုၚ်သ္ပပူဇဴ ဒုၚ်အရှ်ေသှ်ေ အတိုၚ်ဝတ်သၟိၚ်ဨကရာဇ်တံရ။
ပ္ဍဲနန်ပြာသာဒ်ဂှ် မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ ဗွဲမလောန်တုဲ၊ မှာဇန်တံဟီုထိုၚ်သး စရာဲကျာ်ဩဳဗောဓိသတ်ရ၊ မိၚ်စိုတ်အဵုဇိုတ်ဂှ် သက်ဟီုဟွံမွဲရ၊ ဆဂးဂှ် ပၟၚ်တြၚ်နန်မွဲဂှ် နရိုအ်ယာံမံၚ််ထတ်ထတ်တုဲ ဗောဓိသတ်ပိုဲသၟာန်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံပၟၚ်တြၚ် အပါအံက်အဲချိုတ်အာတုဲ အလုံညးအိုဿီုမိပ်စိုတ် အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တက်တဲ ဝေၚ်သဘၚ်ပေါဲအိုတ်ရ၊ တၠအဲနရိုအ်ဒၟံၚ််ဂှ် ဆာန်အပါအံက်အဲကွေံကွေံဟာ ဂးတုဲ အတိုၚ်ဂဝိၚ် ဂွိၚ်ဂွါဲဇကုဂှ် ပၟၚ်တြၚ်လ္ၚောဝ်ပ္တီသာ်ဝွံရ။
ယွံမရာဇ်အဲဍိက်ဗှ်သၞာ ဂိုဟ်ဆာန်သၟိၚ်တုဲ နရိုအ်ဟွံသေၚ်ရအဴ၊ က္ဍိုပ်အဲဍိက် ဒှ်တသိုက်ကွေံကွေံ သက်သာအာတုဲရအဴ၊ သၟိၚ်ဂှ် ကာလတိုန်ကၠုၚ်နန်ပြာသာဒ် သၟးသၟး(မးမး) တက်ဝေၚ်က္ဍိုပ်အဲဍိက်ဒ္စာံလစုတ် ကာလစှ်ေလေဝ် ကွိုက်ဒ္စာံလစုတ် တက်ဖျေံမွဲမွဲတဲ ညံၚ်ရဴပသဲ-လေံဍံက်ဓမာတ်ကဵု ပသဲပးကီုရမရာဇ်၊ တဲသၟိၚ်ဂှ် တုပ်ကဵုလေံဍံက် က္ဍိုပ်အဲဍိက်ဂှ် တုပ်ကဵုပသဲပး ဒးဒုၚ်ကြပ်ဒကး ကြပ်သၠေက်အာရအဴ၊ လၟုဟ်ဝွံ သၟိၚ်ပရံဂှ် စိုပ်အာနရက်တေံတုဲ ညံၚ်ရဴတက်က္ဍိုပ်အဲဍိက်ကီု တက်က္ဍိုပ်ပၟၚ်နရက်တေံပၠန်ရအဴ၊ ပၟၚ်နရက်တံ ဒးဒုၚ်တက်က္ဍိုပ် ဂိဓဇောတ် ဖေက်သတ်တဲသၟိၚ်တုဲ ဂွိၚ်ဖေက်ပလံၚ်နၚ် ဒၞာဲဏံပၠန်ရအဴ၊ သၟိၚ်ဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒၞာဲဏံတုဲ ၜုၚ်တက်က္ဍိုပ်အဲဍိက်မွဲဝါပၠန်ရအဴ၊ ဟိုတ်ဟိုတ် ဖေက်စိုပ်ကၠုၚ် ဒးဒုၚ်သတ်တဲသၟိၚ်စိ၊ အဲဍိက်နရိုအ်ယာံရအဴ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
* ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ဣဗြဴစိဉ္စဏဴလၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်မိခွာံအဲရ၊ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်မအံက်အဲရ၊ အာနန်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်သၟိၚ်နာ်ရ၊ သာရိပိုတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ဒေဝတဴဂြိုပ်ဂၞိၚ်ရ၊ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံဒှ်ကောန်သၟိၚ် မဟာပဒုမ-ရ။
(၆) သုသုမာရဇာတ် (ဇာတ်ကျာံကဵုကၞုဲ)
(ပရူဒေဝဒတ်ဂစိုတ်ကျာ်၊ ဂစိုတ်ကျာ်ဟွံမာန်တုဲ ဒှ်အာသၟးသၟး)
(၁၃) ဝိရောစနဇာတ် (သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်စၠးစရာဲ)
(မသုန်) မွဲလအိတ်လမျီု ထပိုဲခၟဳတံ စစၞမပ္တံ ကဖျုန်ဟွံဂွံ ဒးစစၞမပ္တံၜဲၜဵု တိတ်နူတိ စစၞလမျီုသတ်တံ ဒးဒုဟ်ဇၞော်ရောၚ်။ (ဣဝွံ သွက်ဂွံတီတုဲ ချူလဝ်ဂၠေံဂၠေံဍန်ဍန်ရ)
(၂) စူဠဓမ္မပါလဇာတ် (ဇာတ်ဗောဓိသတ်-မၞုံယၟုဓမ္မပါလ)
ယာဲမိတၠဂုဏ် စွံလဝ်ဖျုန်ကောန်လ္တူထွာဲဒဳ သ္ၚဳရံၚ်ညာတ်အာ လှေက်လှေက်လှံၚ်လှံၚ် စံၚ်တူလောန်ဗၞတ် ဍာ်ရမတ်ဇွောဝ်ဒှ်ဍာ် သိုဟ်ပါ်ဒကးအာၜါကရေက်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်ဇြဟာန်ဆာန်ကောန် အသိၚ်စံၚ်တူလၞီလၞာ် သိုဟ်ပါ်ဒကး ချိုတ်အာပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။
(၆) သုသုမာရဇာတ် (ဇာတ်ကျာံကဵုကၞုဲ)
ပရူဒဒှ်ဂှ် ကၞုဲသၟာန်တုဲ ကျာံလဴဗ္စဖအိုတ်ရ၊ ကာလဂှ် ကၞုဲဟီုကဵုကျာံ ဟာဲသၟိၚ်ကျာံ ပိုဲကၞုဲမ္ဂးဂှ် ဒံၚ်အာဒံၚ်ကၠုၚ် ခၠာ်အာခၠာ်ကၠုၚ်တုဲ ဟဂွံမံၚ်ညိၚ်ညိၚ်မွဲလှ်ေရ၊ ယဝ်ရဖျုန်ဂြိုဟ်ကောန်ကၟံ နွံပ္ဍဲဇကုပိုဲမ္ဂး-လှေက်လှံၚ်အိုတ်ရ၊ ပိုဲဒးအာကၠုၚ်တေဟ်-တေတေံ အာစွံလဝ်ပ္ဍဲတၞံဝိဍာ် ကွက်လကဲလဝ်ရ၊ ဂးတုဲ ကျာံပ္တေဟ်ဍိတ် ၚိတ်မံၚ်ဍာ်ကံဖိုဟ်ရ၊ (သတ်ဝိဍာ်ဂှ် ကာလဍုဟ်ဗ္ကေတ်ဒၟံၚ်တုဲ တုပ်တဴညံၚ်ရဴဖျုန်ဂြိုဟ်ကီုရ။)
(၆) သဳလဝနာဂရာဇဇာတ် (စိၚ်ဗ္တာၚ်ကဵုလၟ-ဇာတ်သၟိၚ်စိၚ်ဗ္တာၚ်)
ဗွဲကြဴ ပါ်တိတ်အာ နူဂကောံစိၚ်သၟတ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ဒၟံၚ်ကေတ်ဇကုမွဲဓဝ်ရ၊ စိၚ်ဗောဓိသတ်ဝွံ ဟိုတ်နူကဵုဍိုက်ပေၚ်ကဵုသဳလစိ၊ သဳလဝနာဂရာဇ မ္ဂးယၟုရ လၟမွဲ နူဍုၚ်ဗာရဏသဳဂှ် အာပန်ပှော်စသတ်ဂမၠိုၚ်တုဲ စိုပ်အာဂြိုပ်ဟေမဝန်တေံရ၊ လၟဂှ် တၠိၚ်အာဂၠံၚ်တရဴ စဴဟွံဒး အာကၠုၚ်ဟွံဒးတုဲ နရိုအ်ယာံဒၟံၚ်ရ၊ စိၚ်ဗောဓိသတ်ပိုဲလေဝ် မိၚ်ဒးရမျာၚ်မၞိဟ် နရိုအ်ကရေဲက္ညာၚ်ဒၟံၚ်တုဲ ဓဝ်ဇြဟာန်ဆာန်ဍူ က္တဵုဒှ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ၊ ကာလဂှ် သၟိၚ်စိၚ်ပြာပ်အာဇရေၚ်လၟတုဲ လၟညာတ် ဖေက်ဂၟံက်လောန်် ဂြိပ်ဒဴလလဴဇိုၚ်ရ၊ စိၚ်ဗောဓိသတ် ညာတ်လၟထအုတ်တုဲ ဒေါံဒၟံၚ်ရ၊ နနဲသာ်ဝွံ စိၚ်အာလၟဂြိပ်၊ စိၚ်ဒေါံလၟဒေါံ၊ ဂွံဗၞတ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါတုဲ လၟချပ်တိုန်သာ်ဝွံရ။
(၁၅) ဂုတ္တိလဇာတ် (ဇာတ်အ္စာစံၚ်-ဂုတ္တိလ)
ဃောချိုန်ခဏဂှ် သၟိၚ်အိန်စှ်ေကၠုၚ်တုဲ ကဵုကသပ်သွက်ဂွံတိၚ်စံၚ် ပြိုၚ်ပ္ကာန်နဲဂွံမာန်ကွးဂှ် လဴထ္ၜးကဵုဗောဓိသတ်ရ၊ ကၠာဟွံစိုပ်တ္ၚဲမချိၚ်လဝ်ဂှ် ဗောဓိသတ်အာတိၚ်စံၚ် ဂတပရိသာဒ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ညးညးအဲအဲဒးဂၞပ် တက်တဲကဵုဗရူဟောဂြာ ဒးစိုတ်ကဵုရမျာၚ်စံၚ်ဗောဓိသတ်ရ။
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
ပိုဲမၞိဟ်မွဲကီု         ဟီုစသတ်တၟေၚ် သၠုၚ်မာနဂး         မၞးတံပါဲဝေၚ် စွံစိုတ်ကဵုသဝ်       သွဝ်မၞိဟ်ဂွံဟေၚ် ဗၠးဒဒိုက်           သိုက်လှိၚ်ညိဟွံယောၚ်. . . ။
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
* ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ။ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ဣသိစၞာဲ ဂၠာဲစဖျုန်သတ္တံ၊ ဂစိုတ်အဲလၟောဝ်ကျာ် ဂစေံသဝ်ရဝကာ်ရ၊ ခၟဳဗြဴဥပ္ပလဝဏ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံဒှ်ဗကောတ်ၝောံရ၊ မောဂ္ဂလာန်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံဒှ်ကၠ-ရ၊ သာရိပိုတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ဇာဒိသိုၚ်ရ၊ ကဿပလၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်အ္စာဒိသာပါမောက္ခ-ရ၊ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ် မၞုံကဵုပညာ-ရ။
(၁၃) ဝိရောစနဇာတ် (သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်စၠးစရာဲ)
ယွံကောန်တၠဒေဝဒတ် အဂ္ဂသာဝကၜါဇကုဂှ် ပလီုထောံပရိသာတ်တၠအဲအိုတ်ရ၊ သှ်ေမံၚ်ဘာသၟးတုဲ လ္ၚုလ္ၚန်အိုတ်ရ တၠအဲတိက်ဒၟံၚ်ဖိုဟ်ဏီဟာ ဂးတုဲ နကဵုစိုတ်ထေဲလဟုက်လောန်ဂှ် ကောကာလိတ ထၞိက်စုတ်ပ္ဍဲသိုဟ် အ္စာဒေဝဒတ် ဗၞတ်မွဲဇြဟတ်ရ၊ ဒေဝဒတ်ဒးဘယ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ဃောဂှ် ဇအအ်ဆီဇွောဝ်တိတ်နူပါၚ်ရ၊ သ္ပတံနူတ္ၚဲဂှ်တုဲ ဒေဝဒတ်က္တဵုဒှ်ယဲ ဂိသကဝ် တသဝ်တသောန်ဒၟံၚ်ရောၚ်။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
ဃောစိုတ်ဂၠိုက်သ္ၚောံ ဟောံဗြံဇၞော်လောန်ဂှ် ဂြပ်ရတ်ဩန်ဇကု ဂြာတ်တြးလဝ် ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ်သ္ၚိဣနော်ဗျုတုဲ ကေတ်ကၟေတ်ဗွိုက်လ္တက်လေဝ်ဟွံမာန်၊ စိုတ်ကြာန်ညံၚ်တမြံကီုရ၊ သီုကဵုထေဲပၞောတ်ဇၞော်လောန်ဂှ် ရပ်ကေတ်တဝ်သၠဒကေဝ် သ္ပဂတေက် ဃရေက်ဗက်ဗောဓိသတ် ဂွံၜုၚ်ဂွံတက် ဂွံထပက်ဂစိုတ်ထောံရ၊ ဃောဂှ် ကရေဲက္ညာၚ်ကော်အာကဵုဂၠုၚ်ဂဒေါံ ကၠောံကၠုၚ်လ္ပာ်ဏံလေဝ် ဟွံကၠောံတုဲ၊ ဗောဓိသတ် စိုပ်အာဩၚ်လ္ပာ်တေံ ဗွဲမလံလရ၊ ခရော်ထဝ် တန်ၚုဟ်မွဲလက်-မွဲကိုဋ်လေဝ် ဗၠးအာနူတဲ ၚုဟ်ပရဲဗၞိက်ဇကုလေဝ် ဂြာတ်တြးထောံ စိုတ်ဂိကဵုဗောဓိသတ် ဒက်ထကတ်လဝ် ဒက်လဝ်ဝဲဇၞော်တုဲ၊ ညးဗၞိက်အဒိုဟ်ဂွိုက် စိုတ်တ္ၚံက်စၞာဲ မဒးသာဲတိတ်နူတသိုက်ရ။
(၁) ဝိနဳလကဇာတ် (ဇာတ်ၜိုပ်ကဵုခ္ဍာ် ဒှ်ပွံၚ်-ၜိုပ်ကောကဵုဒေံသီုခ္ဍာ်)
ဝိနဳလကဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ်။ ။ ။ ။
(၁၃) မဟာပိၚ်္ဂလဇာတ် (ဇာတ်ဗောဓိသတ်ဒှ်ကောန််သၟိၚ်ဓဇန်-မဟာဝၚ်္ဂလ)
သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဗရုရမျာၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ထိုၚ်သးမိပ်စိုတ် မွဲအဆက်ကဵုမွဲအဆက်တုဲ၊ ဂကောံဒေဝတဴ ဗြဴမှဴအိန်ဗြီု ဒေဝတဴဘုမ္မဇဵု ရုက္ခဇဵု အာကာသဇဵု လကိုဟ်ကုမ္ဘန် ဂန္ဓဝ်ဘုတ်ပြိုတ် အိုတ်သတ်လ္တူတိ လ္တူကျာ မိပ်ဇြိပ်သၠောၚ်သ္ပဝ်ကွေံကွေံရောၚ်။ ။ ။
ပ္ဍဲဘဝဂှ်ပၠန်၊ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်ကောန်သၟိၚ်မဟာပိၚ်္ဂလ ဍိုန်လျဗွဲကိုပ်ကၠာ အပါအံက်ဟွံဆာန် ဇြဟာန်ဟွံမွဲလးလးတုဲ ညံၚ်ရဴဂွံလဝ်ကောန်ခါဒုတ်ပြၚ်ဏဳကီုရ၊ သၟိၚ်အယုတ်ဂှ် ၜိုန်ရဓဇန်လ္တူကောန်ဍုၚ်ကွာန််ဂလိုၚ်ဂှ်ကီုလေဝ်၊ ညးမွဲဟွံဂံၚ်ဖျေံထောံ အဝဵုအာဏာတုဲ ပသၟိၚ်ဗွဲမလံလရ၊ ဆဂးဂှ် ဟိုတ်နူကုသဵုကံ ခၞံကၠောန်လဝ်နွံ လၟုဟ်ကဵုအတိက်် မိက်ဇိုန်ကဵုဗိုန်ဂၠိ ဒးစုတိချိုတ်အာရ၊ သၟိၚ်စိုတ်တမြံၚ် ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်ဂြိုဟ်စာကဵုညးဂှ် ချိုတ်အာတုဲ အလုံကောန်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳမွဲ မိပ်စိုတ်မှောဝ်ဇဴ ဖအဴတက်တဲ ကဝဲဂၠိက်ယာတ် အီဂြိုၚ်လတိုၚ်လမှ် မုက်မတ်မြဟ်ဒၟံၚ် ညံၚ်ရဴ ပ္ကဴရာၚ်ပၞာၚ်ယးကီုရ၊ လှ်ေဒယှ်ေတိၚ်တိုက် အခိုက်သဘၚ်ဇၞော်လေဝ် က္တဵုဒှ်အိုတ်ရ။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
ပ္ဍဲဍုၚ်အရိဌပုရဂှ် ဂကူသေဌဳမွဲတၠ ကလောဝံသတၞောဝ်ဒတောဝ်ညး လီုလာ်အာတုဲ ကောန်ဇာတ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဒြပ်ရတ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ လီုလာ်လေၚ်ဒိုက်အာအိုတ်တုဲ၊ သှ်ေဒၟံၚ်သၟတ်ဗြဴမွဲကဵု မိနော်ဗျုမွဲရ၊ ညးၜါကဵုကောန်စဴမိနော်ဂှ် လိၚ်ကၠောန်စအာကလောန် ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်တုဲ ဂယျိုၚ်အာလမျီု ဝါတ်ဝါတ်ခါဲခါဲရ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိမိနော်ဗျုဂှ် ကၠာတေံသေဌဳဇၞော်မွဲ၊ ရပစပ်စကာလဝ် ပ္ၚာန်ခရော်ထဝ်မွဲတုဲ စွံလဝ်အကြာထၟာဲရ၊ ခရော်ထဝ်ဂှ် စွံလဝ်လံလောန်အာတုဲ ၚေတ်ပေတ်ကၠိပပ်ဒၟံၚ်ရ၊ အိက်မိဟ်အိက်နှိၚ် ဗာန်ခြပ်ဒၟံၚ်တုဲ သာ်အရံၚ်ထဝ်ကၠေံအာ ဟွံတီဒဒှ်ထဝ်ရ၊ ညးဗၞိက်လောဘလောန်ကာဲမွဲဂှ် အာသွံအပေါတ်ဗၞိက်ဇကုတုဲ ရာန်မဂွါအိုတ်ညိ ရာန်မဂွါအိုတ်ညိ ရဴသာ်ဝွံ ကရေဲကော် ကညာၚ်ဂေတ်အာဂေတ်ကၠုၚ်တုဲ စိုပ်အာပါၚ်တြၚ်သ္ၚိ မိနော်ဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် သၟတ်ဗြဴကောန်စဴဂှ် ညာတ်ဒးမဂွါတုဲ ဟီုကဵုမိနော် ဂြဟ်ရာန်ကယျိုၚ်ကယျဝ် ရာန်မဂွါရ၊ မိနော်မိၚ်တုဲ ယွံကောန်စဴ ပိုဲဝါတ်ခါဲဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မူရဴမွဲကဵုတုဲ ဂွံရာန်ကယျိုၚ်ကယျဝ်မာန်ဂှ်ရော သ္ဂးတဴရ။
(၁၃) မဟာပိၚ်္ဂလဇာတ် (ဇာတ်ဗောဓိသတ်ဒှ်ကောန််သၟိၚ်ဓဇန်-မဟာဝၚ်္ဂလ)
ညးမဒှ်မွဲတီသၟိၚ် ဂၞကျာ် ကောန်ဇာတ် ကလောဒညာတ်လေဝ် ဟွံဂိုဟ်သၟိိၚ်တုဲ ညးမွဲဟွံအောန်စိုတ် ဟွံနရိုအ်ယာံဂှ် ဒှ်အခိၚ်ပကာဂစိုတ်တေံရ၊ စံၚ်ဇွဂြဇုတ်သၟိၚ်ဂှ် ပ္ဍိုက်ဏာအှော်လ္ၚီကွဳတုဲ စံၚ်သၠေက်ပဟေက်ထောံရ၊ သိုဟ်ပလိုတ်ထောံပၟတ်ဂှ် ဍာ်လ္ၚီနုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်စံၚ်ဇွသၟိၚ်ဂှ်လေဝ် မှာဇန်ဂမၠိုၚ် အီဂြိုၚ်မိပ်ဇြိပ်တုဲ၊ သၠိုက်အဘသိက် ကဵုဗောဓိသတ်ပိုဲဃောဂှ်ရ၊ ပိုဲကလိဂွံသၟိၚ်မၚ်မွဲဓဝ်ရ ဂးတုဲ မှာဇန်ဂမၠိုၚ် မိပ်စိုတ်မြဟ်မြဴကွေံကွေံရ၊ နကဵုအသေအဟာန်ဇၞော်ဂှ် က္ညဖျဴဗောဓိသတ်ပ္ဍဲနန်တုဲ ကဵုပသၟိၚ်-ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ။
(၁၅) ဂုတ္တိလဇာတ် (ဇာတ်အ္စာစံၚ်-ဂုတ္တိလ)
သၟိၚ်ကဵုတက်ဗ္ဂေတ်ဖံ အလုံဍုၚ်ဗာရဏသဳမွဲတုဲ စိုပ်တ္ၚဲမရနုက်ကဵုထပှ်ဂှ် အ္စာကဵုကွး ထ္ၜးကွတ်တိၚ်စံၚ် အဒေါဝ်ပရိသာဒ်ဂမၠိုၚ်တုဲ မၞိဟ်မၚ်ဗဵုပေၚ်ဒၟံၚ်ရ၊ ဆဂးဂှ် ကသပ်ဗောဓိသတ် က္တဵုဒှ်သာ်ဝွံရ၊ အဲဂှ် အာယုက်ဇၞော်ဗျုအာတုဲရ၊ ကွးအဲဂှ် ဃောဇြဟတ်ခိုဟ်ရ၊ တိၚ်စံၚ်ဗက်ဟွံမာန် တဲဇြိုၚ်အာတုဲရ၊ ဂုဏ်ဒးပြိုၚ်ပ္ကာန်ကဵုဍေံ ၜိုတ်ချိုတ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟွံဒှ် ဂးတုဲ ဒဴတိတ်ဂြိုပ်ရ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
၃။ သၟူအမြာဲကြက်စၠန် မောဝ်ဇောတ်ဇြိုက်တိတ်နူဇကုသၟိၚ်ရ။
(၇) ကလန္ဒကဇာတ် (ဂစေံၜက်ဆုကဵုပြိပ်သၞေၚ်)
(ပရူပြိပ်ကဵုဂစေံၜံက်ဆု ဒှ်မိတ်)
(၂) ခန္တဳဝါဒဳဇာတ် (ဇာတ်ဣသိခန္တဳအေၚ်ဒုၚ်)
သၟိၚ်သၟာန်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုလေဝ် ဣသိဗောဓိသတ် ဟီုသှ်နွံပ္ဍဲစိုတ် အတိုၚ်ကၠာတေံရ၊ ကာလဂှ် သၟိၚ်ဂၠာဲခန္တဳဟွံဂွံတုဲ ဟီုကဵုဣသိ ဂလာန်ဗွဲကြဴသာ်ဝွံရ၊ ဟာဲဣသိစၞာဲ ခန္တဳဗှ်ေ ဗှ်ေဟေၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်ကေတ်ရ၊ ဂးတုဲ ထၞိက်စုတ်ပ္ဍဲသိုဟ် ဣသိမွဲဇြဟတ် တိတ်အာနူဒၞာဲဂှ်ရ၊ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ် ညာတ်ဆီဣသိဗောဓိသတ် ဇွောဝ်စရိုဟ်ဒၟံၚ်တုဲ ဇိုတ်ထောံနကဵုယာတ်သာသာရ၊ ဇိုၚ်တဲမုဟ်ကတောဝ်ပိုတ်ပိုတ် ၜိုတ်ရပ်ကပှ်ကေတ်တုဲ စုတ်ပ္ဍဲထိုၚ်ယာတ်ရ၊ ယာထ္ၜၚ်ပၚ်ပ္တိုန် ဇကုဗောဓိသတ်သာသာ ကဵုဂဇံတုဲ သ္ကိုပ်ပၞာန်လ္ၚောဝ်ဖျေံက္ဍိုပ် ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ။
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
(ဍာံပြသန်) တြုံဗောဓိသတ် က္တဵုဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲမိဒိုက်ဂတ်ဂှ် ဟိုတ်နုအစောံအကုသဵုအတိက် ကဵုဖဵုစိ ဒးက္တဵုဒှ်ရ၊ (ၜိုန်ဂှ်ကီုလေဝ် ဒေဝတဴတံဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ စဵုကဵုဂဗညးကပှ်စရောၚ်။) ခအှ်သေဌဳဗြဴဟတန်လေဝ် ဒးဗစပ်ရ၊ ကိစ္စဇကုနွံတုဲ ဂေတ်အာဂၠံၚ်တၞံဇြဲ ညာတ်ဒးကောန်ၚာ်တြုံ မၞုံကဵုရုပ်သာ်ကျာ်ဩဳဂေါဝ်ဆာဲ ရုပ်သာ်ညံၚ်ရဴထဝ် တဝ်ကဵုဗြဴဟတန်ကပှ်စ (သ္ပကောန်) ဇကုရ၊ ဗြဴဟတန်လေဝ် လုပ်အာဗ္ဒာဲတၞံဇြဲ ပပၞညံၚ်ရဴသၠးဂဝ်ဂၞဴ လဴဗ္စကဵုမိမိန်တုဲ ကလိဂွံကောန်တြုံမွဲရ၊ (ကောန်တြုံဣဗြဴဒိုက်ဂတ်ဂှ် ဗြဴဟတန်သ္ပကောန်ဇကု) တုဲ မိမိန်တွဳဝါရဂမၠိုၚ် ထိုၚ်သးမိပ်စိုတ်အိုတ်ရ၊ ကိစ္စဒးၜံၚ်ကောန်ဟွံမွဲတုဲ ကလေၚ်စဴအာဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဖအိုတ်ရ။
ဒဒှ်ရ ဗြဴဟတန်သၠးကောန်တုဲ ဂွံကောန်တြုံကောန်ရတ် တၟေၚ်တၟဟ်ဂှ်လေဝ် ကဵုဏာပရိုၚ်ခါမ်သဳတြုံတၠသ္ၚိရ၊ သၠောၚ်သ္ပဝ်မိပ်စိုတ်တုဲသ္ပကောန်ခအှ် တၟေၚ်တၟဟ်တိုန်နူကၠာတေံရ၊ သ္ပဟိုတ်ကဵုၜံၚ်သၠးကောန် ပ္ဍဲဗ္ဒာဲတၞံဇြဲတုဲ ခုတ်လဝ်ကောန်ရတ် နိဂြောဓ မ္ဂးယၟုရ၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ပၠန် ခအှ်သေဌဳသၟတ်မွဲ အာသၠးကောန်ပ္ဍဲသ္ၚိမိမတုဲ ကၠာဟွံစိုပ်ဏီဂှ် သၠးကောန်ၚာ်သၟဝ်ကၞာၚ်ဆု အကြာဘာ်တြဴရ၊ ကောန်ၚာ်တြုံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဒှ်မၞိဟ်သၟဝ်ကၞာၚ်ဆုတုဲ သာခ ကဵုလဝ်ယၟုဗတ်ပါဠိပၠန်ရ၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ပၠန် သမ္ဘာရဲသၟာတၞိၚ် ဇိၚ်စဗွိုက်လတက် ညးသၠးကောန်တြုံ အကြာယာတ်ၚေတ်ၚေတ် အေတ်အေတ်အှ်အှ်တုဲ ခုတ်လဝ်ယၟု ပေါဌိက ရ။
ဗြဴသၟာတၞိၚ်ဂှ် ဗ္ဒာဲဒလာဲကဵုသေဌဳၝောံမွဲတုဲ ဂယျိုၚ်အာလမျီုရ၊ (ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ် ဣဗြဴဂမၠိုၚ် သၠးကောန်တြုံမွဲစွံတုဲ ကောန်တြုံၜါဂှ် ဒှ်ရဲသ္ကံလ္ၚဝ် နိဂြောဓ-ရ၊) သၟတ်တြုံပိ ဒှ်အာသ္ကံရဲမွဲစွံ အာစိုပ်အဝယ်ဗၠာဲတုဲ ဂၠာဲကတ်ပညာပ္ဍဲဍုၚ်တက္ကသဵုရ၊ ကောန်သေဌဳၜါဂှ် ကဵုဩန်ကဵုအ္စာၜါလ္ၚီကသာပ်တုဲ ကတ်ဗ္တောန်ပညာအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ရ၊ ပေါဌိကဂှ် ကဵုဗ္တောန်ကွတ်ပညာ ဇရေၚ်ဗောဓိသတ်နိဂြောဓတုဲ လေပ်ကွတ်ဖအိုတ်ရ၊ ကာလဂှ် ဂရၚ်ပ္တီအ္စာတုဲ ကလေၚ်စဴကၠုၚ်ဍုၚ်မိတိမဇကုရ၊ လလံဂွံစိုပ်ဍုၚ်မိတိမဂှ် ဂေတ်ဂါဲအာလ္ပာ်ဇနးပိုဒ်တုဲ စိုပ်အာဍုၚ်ဗာရာဏသဳရ။
မၚ်ဗၠာဲပိဂှ် တိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသ္ၚိဗဴမွဲတုဲ ကာလမိက်ကဵုဒှ် သၟိၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳ စဴအာသွဝ်ပေၚ်အာထပှ်တ္ၚဲရ၊ မိက်ဂွံဂၠာဲသၟိၚ်တၟိတုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ဗလးကွဳဖုဿရတ်ရ၊ အမာတ်တံဗလးကွဳဖုဿရတ် ဂၠာဲသၟိၚ်တၟိ အလုံဍုၚ်မွဲရ၊ မၚ်ဗၠာဲပိဂှ် တိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသ္ၚိဗဴမွဲစွံတုဲ ပေါဌိက က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ပြဟ် ချိုန်ပတ်ပ္တုဲဝတ် ပတ်ပေါန်ဇိုၚ်ဗောဓိသတ်ဖိုဟ်ရ။
(၂) ခန္တဳဝါဒဳဇာတ် (ဇာတ်ဣသိခန္တဳအေၚ်ဒုၚ်)
ဣသိဗောဓိသတ်စဴကၠုၚ်တုဲ မံၚ်ပ္ဍဲဥဒျာဉ်သၟိၚ် ဗ္ဒာဲဍုၚ်ဗာရာဏသဳရ၊ ကာလစဴပိဏ္ဍပါတ်ဂှ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ညာတ်တုဲ လျုၚ််ဇြုၚ်သ္ဍိုက် ကဵုဒါန်ဣသိဗောဓိသတ်ရ၊ ဒုၚ်လဝ်ဒကာ နိမန်လဝ်လၟိုန်တုဲ ကဵုပဒတဴပ္ဍဲဥဒျာဉ်သၟိၚ်ရ၊ ဒးကာလမွဲတ္ၚဲ သၟိၚ်ကလာဗု ဗ္ၜူအရက်သုရာ အာကၠံဥဒျာဉ် သီုကဵုဗြဴသၟာလှ်ေဒယှ်ေဂမၠိုၚ် မဂၠိုၚ်တုဲ လှ်ေဒယှ်ေမိပ်ဇြိပ်ဒၟံၚ်ကွေံကွေံရ၊ သၟိၚ်ကလာဗုဂှ် ဃောဗ္ၜူအရက် တိက်ဒၟံၚ်လ္တူသိုဟ်ဗြဴ မသ္ဍိုက်ဆာန်မွဲတုဲ ကဵုတက်ဗရုလှ်ေဒယှ်ေကွာဲသၟိၚ်ရ၊ သၟိၚ်တိက်သၠိၚ်အာတုဲ ရဲသၟာတိၚ်တိုက်လှ်ေဒယှ်ေတံလေဝ် ဒေါံဇူထောံအိုတ်ရ။
(၄) မဏိစောရဇာတ် (ဇာတ်ရပ်ကမၠတ် ကၠတ်မမၞိက်)
(ပရူသၟိၚ်ကဵုကၠတ်ပၞုက်ၝောံကိုဋ် ကၞုၚ်မမၞိက် ၝောံကိုဋ်စဳလဝ်မတ်မမၞိက်)
(၁) ရောမကဇာတ် (ဇာတ်ဖရာပ်ကဵုဣသိ)
ကာလဂှ် ဣသိစၞာဲဆာဲညာဏ်အလီ ရပ်ဂွံလေံ ဗိုဟ်ကၠဟ်ဏာမွဲဇြဟတ်တုဲ ဖရာပ်ဗောဓိသတ် ပါဲဗလေတ်ဗၠေတ်အာရ၊ ဗၠးအာနူဘဲဂစိုတ်တုဲ အလုံတွဳဝါရ ဗော်သွးဖရာပ်ဂမၠိုၚ် ဂွံဂျိုၚ်အာလမျီု ပ္ဍဲဂြိပ်ဂၞိၚ်ရ၊ ဣသိစၞာဲ ကၠဟ်ကဵုလေံ ဗၠေတ်အာကီုလေဝ် ဟာဲဣသိစၞာဲ ကၠဟ်အဲဗၠေတ်အာကဵုဒှ်ကၠာရ-အပါယ်ပန်ဂှ် ညိဓဝ်ဟွံဗၠေတ် ဒးဂေတ်စှ်ေဍာံဍာံရ။ ဂးတုဲ ဣသိဂစိုတ်ဖရာပ်ဗောဓိသတ် ဟွံချိုတ်ရ၊ ဖရာပ်တၞဟ်သ္အာၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဣသိစထောံလၟိဟ်ဂၠိုၚ်လောန်ရ၊ မံၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဂၞိၚ် ဂွံလဟိၚ်ကဵုဓဝ်သဳလဟွံသေၚ် ပွိုၚ်မသုန်စှော် (၅၀) သၞာံပြၚ် သဳလဟွံတၚ်တုဲ ဒှ်ဣသိတဲဍိုန်အိုတ်တဲ ပရေံအိုတ်ရ။
(၄) မဏိစောရဇာတ် (ဇာတ်ရပ်ကမၠတ် ကၠတ်မမၞိက်)
သၟိၚ်ဗလးဏာအမာတ်မွဲ ကဵုအာသၟာန်စမ်ၜတ်တြုံတၠသ္ၚိဍေံနွံ၊ ဟွံမွဲတုဲ ဒဒှ်ဗြဴမၞုံကဵုတြုံတၠသ္ၚိဂှ် ဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်ရ၊ သၟိၚ်လေဝ် အေၚ်လဒမ်စိုတ်အယုတ် သ္ကုတ်ထောံစိုတ်ရာဂတဏှာဟွံမာန်တုဲ နကဵုကသပ် ပပ်ပပ်ပဳပဳဂှ် ချပ်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ဗြဴမၞုံကဵုတြုံဆံၚ်ဍေံ နကဵုပြယာဲမွဲမွဲ အဲဂစိုတ်ကၠေံတြုံဍေံတုဲ ဗြဴဍေံရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂှ် အဲဂွံရ၊ ချပ်တိုန်သာ်ဝွံတုဲ သၟိၚ်စကာအမာတ်ပၠန်ရ ၝောံကိုဋ်သၟိၚ် စဳလဝ်မမၞိက်ဂှ် သၠောတ်ထောံတုဲ စကာအမာတ်မွဲ ကဵုအာထောံစုတ်ပ္ဍဲကွဳဗောဓိသတ်ရ၊ ထောံပၞုက်ဓလုက်စုတ်ပ္ဍဲကွဳတုဲ ပပၞၝောံကိုဋ်သၟိၚ်ကၠေံအာရ၊ အမာတ်ရေၚ်တၠုၚ်ဖဵုသၟိၚ်ဂှ် ကၠုၚ်လဴထ္ၜးတုဲ ကသပ်ဍိုက်ပေၚ်အာရ၊ ကလောန်အလီဂှ် သၟိၚ်ကဵုအမာတ်ဟေၚ်တီရ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
ကာလဂှ် သၟိၚ်ဇၞော်သာ်ဝွံ လ္ၚောဝ်ဂရၚ်ပ္တီရ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မဟာပဒုမ မအံက်ဂှ် ဒှ်ညးဟၟဲကဵုညာဏ်ပညာဒမၠုမတ် ဗၞတ်မၞိဟ်ဗြဴဟီုဂှ် ပတှ်ေဒး ပဒးဒုဟ်တံဂှ် ကောန်အေၚ်ဒုၚ်ညိ သၠးအခေါၚ်ကဵုမအံက်ညိအဴ ယွံသၟိၚ်ဇၞော် ဒုဟ်ဒဏ်သၟိၚ်မအံက်ဂှ် အဲအေၚ်ဒုၚ်ရ၊ သၠးအခေါၚ်ရ၊ လက်ကရဴ ပွဟွံချပ်ဗ္စာဂတကြဴ ဟွံသၟာန်သၟုက်စံၜတ်ဗီုလၟုဟ်ဝွံ လ္ပပ္တုဲညိ အဂတိပန် ဝေၚ်ပါဲညိ၊ ဓရ်သၟိၚ်စှ်သာ်ဂှ် ဂိုတ်ကၟောန်မၚ်မွဲညိ မပ္တံသာ်ဝွံ ရသိတွံကဵုဓရ်ရ၊ ၜိုန်သၟိၚ်ဇၞော်ကော်ဘိက်နိမန် သွက်ဂွံစဴ ပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳကီုလေဝ် ရသိဟွံဒုၚ်တဲ၊ မံၚ်ပဒတဴအာ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမဝန်တေံ ဗွဲတသိုက်ရ။
(၈) ဓမ္မဓဇဇာတ် (ပြောဟိတ်ကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်)
တုဲ ကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန်တံ ဒှ်တသိုက်ကွေံကွေံရ၊ နကဵုညာဏ်ပညာ သ္ကေက်သ္ကာဂှ် သ္ပအစာံသ္ပဇၞော်တုဲ သ္ဂုတ်သွာတ်ဂဗုတ် ဟွံကဵုဂၠုတ် ဟွံကဵုယုတ်ဒေက်ရောၚ်။
(၁၂) ဥပါဟနဇာတ် (ဇာတ်ကွးပတုပ်ပြိုၚ်ကဵုအ္စာ-ဥပမာ ဟနပ်လီုလောဲ)
ဗီုလဵုကွးကလေၚ်ဟီုကဵုအ္စာရော ယွံအ္စာ အဲကဵုအ္စာ လေပ်ကွတ်ပညာတုပ်တုပ်ရဟွံသေၚ်ဟာ ဂွံတုပ်ကဵုအ္စာတေဟ် အဲခစသၟိၚ် ဟွံတုပ်တေဟ်အဲဟွံအာခစရ၊ ဂးတုဲ ဗောဓိသတ် ကလေၚ်ဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်မွဲဝါပၠန်ရ၊ ခိုဟ်ရသၟိၚ်ဂးတုဲ အ္စာကဵုကွး ထ္ၜးကွတ်မာန်တေဟ် ကဵုလာပ်ဗဇဴတုပ်တုပ်ရ၊ သၟိၚ်ဂးတုဲ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ကလေၚ်လဴကဵုကွးဇကု မွဲဝါပၠန်ရ၊ ပရူဒဒှ်ထ္ၜးကွတ် သီုအ္စာသီုကွးဂှ်လေဝ် ဒုၚ်ပါၚ်လာၚ်ကံကဵုသၟိၚ်တုဲ သၟိၚ်ဟီုကဵုဗောဓိသတ် သာ်ဝွံရ၊ ခိုဟ်ရ၊ ယးတေဟ် ဗှ်ေတံညးၜါ ကၠုၚ်ထ္ၜးကွတ်စိၚ် ပ္ဍဲဝၚ်နန်အဲညိ ဂးတုဲ ဒုၚ်လဝ်အသံသၟိၚ်ရ။
ခန္တဳမေတ္တာ ကရုဏာဗောဓိသတ်
° ဗောဓိသတ် ဒုၚ်ဂိဒုၚ်လေၚ် ပေၚ်ကၟိုဟ်ဂြိုဟ်ကတာန် ဆာန်ဍူကွေံကွေံမာန်ဂှ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵု-ကရုဏာ။
(၁) ဝိနဳလကဇာတ် (ဇာတ်ၜိုပ်ကဵုခ္ဍာ် ဒှ်ပွံၚ်-ၜိုပ်ကောကဵုဒေံသီုခ္ဍာ်)
ဃောဂှ်ပၠန်-သၟိၚ်ဍုၚ်ဝိဒေဟရး ဍိုက်အာလ္တူကွဳ ဗ္ဂန်လဝ်ချေံသိန္ဓဴဗ္တာၚ်ပန်တုဲ ဂေတ်လန်ဗဵုဍုၚ်ရ၊ ခ္ဍာ်ဝိနဳလက ညာတ်ဒးသၟိၚ်တုဲ ဟီုတိုန်သာ်ဝွံရ။ ဟး-အဲကဵုသၟိၚ်ဝိဒေဟရး ပသာ်တၟေၚ်ရော တုပ်တုပ်ရ၊ သၟိၚ်ဂှ် ဍိုက်အာကွဳချေံသိန္ဓဴ အဲဂှ် ဍိုက်အာကွဳဗ္ဂန်လဝ်ၜိုပ်တုဲ အာဂွံကီု ဟီုဂးသာ်ဂှ်တုဲ ၜိုပ်ၜါဂှ်ဂွံမိၚ်ကေတ် ထေဲတိုန်ပ္ဍဲစိုတ်ရ၊ ယဝ်ရထောံဖျေံခ္ဍာ်ဂှ်မ္ဂး-ဟွံဗၠးအရေဝ်အပါအံက်သၟိၚ်ၜိုပ်တုဲ ဃိုၚ်ဗစိုပ်ဏာခ္ဍာ်ရ၊ စိုပ်ဂြိုပ်ဇၞော် ဒၞာဲဌာန်မံၚ်ဇကုတုဲ ပရူဒဒှ်ဂှ် ၜိုပ်ၜါလဴဗ္စကဵုအပါအံက်ရ၊ သၟိၚ်ၜိုပ်မဒှ်အပါအံက်ဂှ် ထေဲတုဲ ဟီုကဵုကောန်ၜါ ကဵုကလေၚ်ဃိုၚ်ဏာခ္ဍာ် အာစွံပ္ဍဲဒၞာဲညးဍုၚ်ကွာန် အာသ္ၚိဝစ်ပဿဴရောၚ်။
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
ဂစေံသဝ်ရဝကာ်မွဲဂှ် ကၠုၚ်မံၚ်ဗ္ဒာဲဘာအ္စာဇၞော်လၟိုန်တုဲ ကာလအ္စာကဵုကွး ဖ္ဍောတ်သှ်ၛာဲဒၟံၚ်ကွတ်ပညာဗေဒၚ်ဂှ် ဂစေံသဝ်ရဝကာ် ဂွံမိၚ်ဂွံကလၚ် လေပ်ကၠိုဟ်ခၠၚ်ဗေဒၚ်ပိ စိုတ်ကၞောတ်ရ၊ မၚ်ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ကဵုဂစေံသဝ်ရဝကာ်ဂှ် ဍုက်ကေဝ်ဒဒှ်ေဒယှ် ညးသ္ကံဗွဲမလောန်ရ၊ ဃောဂှ်ပၠန် ကွးဂမၠိုၚ်မသုန်ကၠံ ကတ်ဗ္တောန်ကွတ်ပညာ ကၠာဟွံစိုပ်ဒတုဲဏီ အ္စာဇၞော်စုတိအာရ၊ မၚ်ဗၠာဲတံဂှ် စံၚ်ဇွဂြဇုတ်အ္စာ ဗွဲမဒးရး ဒက်ပ္တန်လဝ်ကျာ်စေတဳဗ္တဳမွဲတၞုၚ်တုဲ သ္ပပူဇဴလဝ်ပ္ကဴဩဴမြမောဝ် ဇၞောဝ်အလာံ ဇၞောဝ်လတာ် ဗွဲမဒ:ရး ရှ်ေသှ်ေကျာ်စေတဳ သ္ပစၞးအ္စာဇၞော်ရ၊ မၚ်ဗၠာဲတံဂှ် ဂိုဟ်ဆာန်အ္စာဇၞော်တုဲ နရိုအ်ယာံအိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဂစေံဗောဓိသတ် သၟာန်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံမၚ်ဗၠာဲတံ မူဟိုတ်မၞးတံ နရိုအ်ယာံအိုတ်ဂှ်ရော။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
* ပရူအတိက် ။ ။ ။ ပ္ဍဲတံကဝ်မလောန်ကၠုၚ်တုဲဝွံ သၟိၚ်အယုတ်မွဲအသၚ်ဃဲ မၞုံယၟု မဟာသမ္မတ ဂှ် ဒှ်သၟိၚ်ရ၊ ကောန်သၟိၚ်မဟာသမ္မတဂှ် ရောဇ-မ္ဂးယၟုရ၊ ကောန်သၟိၚ်ဂှ်-ဝရရောဇ မ္ဂးယၟုရ။
၁။ ကလာၚ်အာ လ္တူအာကာသမာန်ရ။
၂။ ဒေဝတဴဂမၠိုၚ်ပန်ဂှ် ရပ်လဝ်သၞာ်တုဲ မၚ်မွဲလဝ်သၟိၚ် ပ္ဍဲကဵုဒိုဟ်ပန်ရ။
(၃) ပရန္တပဇာတ် (ဇာတ်ဍိက်သၟိၚ်မၞုံယၟု-ပရန္တပ လုတ်မှာကဵုဂၞကျာ်သၟိၚ်)
ကာလဂှ် ပြောဟိတ်သၟာန်တိုန်ပၠန် ယွံကောန်သၟိၚ်် မအံက်တၠအဲဂှ် တီဒၟံၚ်ကီုဟာ ပရန္တပဂှ် မအံက်အဲဟွံသေၚ်ပုဟ်ဟာ ကောန်သၟိၚ်သၟာန်တိုန်တုဲ ပရူဒဒှ်ပရန္တပ လုတ်မှာကဵုဂၞကျာ် မိအံက်ကောန်သၟိၚ်ကီု ပရူဒဒှ်ကောန်ဍိက်ပရန္တပ ဂစိုတ်ထောံမအံက်ကောန်သၟိၚ်ကီု၊ လဴထ္ၜးကဵုကောန်သၟိၚ်ဖအိုတ်ရ၊ သွက်ဂွံကလေၚ်ဂစိုတ် ကောန်ဍိက်ပရန္တပဂှ် ပြောဟိတ်ကဵုနဲကဲတုဲ ဒၞာဲပရန္တပဂစိုတ်သၟိၚ်ဂှ် ကောန်သၟိၚ် ကလေၚ်ဂစိုတ်ထောံပရန္တပဗီုကၠာတေံရ၊ ပရန္တပဖေက်ချိုတ် ကရေဲကညာၚ်နရိုအ်ယာံတုဲ ဃောဂှ်ဟေၚ် ကောန်သၟိၚ်ကုတ်ကံ ပရန္တပကံပိုတ် ချိုတ်အာဒၞာဲဂှ်ရ၊ တိုပ်ထောံဇွ ဂြောပ်ကဵုကၞာၚ်ဆုတုဲ ဟုံဍာ် ကလေၚ်စဴကၠုၚ်ဘာဇြပ်ရ၊ ပရူဂစိုတ်ပရန္တပဂှ် လဴကဵုပြောဟိတ်တုဲ ကော်ဂွံမိ သီုညးပိိ ကလေၚ်စဴအာဍုၚ်ဗာရာဏသဳရ၊ စိုပ်ဍုၚ်ကောဇၞော်ဗောဓိသတ်ဂှ် ဒေံဇကုဇိုန်ကဵုအဝဵုဥပရာဇာ ကဵုဒှ်သၟိၚ်ဍောတ်၊ ဇကုဂှ် ပသၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ် ဗဗွဲကဵုဓဝ်တုဲ ဗဗၞးပြောဟိတ် ညးတၠဂုဏ်လေဝ် ကဵုအဝဵု ပြောဟိတ်ပၠန်ရောၚ်။
(၁၃) မဟာပိၚ်္ဂလဇာတ် (ဇာတ်ဗောဓိသတ်ဒှ်ကောန််သၟိၚ်ဓဇန်-မဟာဝၚ်္ဂလ)
ဗောဓိသတ်ပိုဲ မိၚ်ဂလာန်ပၟၚ်တြၚ်ဂှ်တုဲ ယွံပၟၚ်တြၚ် သွက်ဒးဖေက်သတ်တဲ-သၟိၚ်မဟာပိၚ်္ဂလဟွံမွဲရ၊ စံၚ်ဇွနကဵုအှော်လ္ၚီကွဳလေဝ်တုဲရ နကဵုဍာ်နုၚ်-လ္ၚီနုၚ်လေဝ် သိုဟ်ပလိုတ်ထောံပၟတ်တုဲရ၊ တိစံၚ်လဝ်ဇွသၟိၚ်လေဝ် ၜံက်ခါဲဂစာဲထောံ ဗွဲပွဳပွူအုဲယိုက်ထောံတုဲရ၊ ဂွံကလေၚ်ကၠုၚ်ဒၞာဲဏံမွဲဝါပၠန်ဂှ် သဘဴဒှ်ဂွံဟွံသေၚ် လ္ပဖေက်ညိ ဂးတုဲ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ပၠာံဗဇး လဴထ္ၜးကဵုပၟၚ်တြၚ်ရ၊ ပၟၚ်တြၚ်လေဝ် ဂဝိၚ်အိုတ်အာတုဲ ဂွံဖျေံစိုတ် ၜိုဟ်ၜိုဟ်သိုဟ်သိုဟ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ပသၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ် ဗဗွဲကဵုဓဝ် စဵုကဵုစဴသွဝ်ရောၚ်။
(၅) တယောဓမ္မဇာတ် (ကၞုဲကဵုကၞုဲ-ဇာတ်ဂုဏ်တၟေၚ်ဂမၠိုၚ်ပိ)
အတိုၚ်ကသပ်ချပ်လဝ်ဂှ် ဒးပယျာံမွဲဝါ သၟိၚ်ကၞုဲလုပ်တ္ၚေတ် ရပ်တဟေတ် ပ္ဍဵုလဝ်ကံကၞုဲဗောဓိသတ်ရ၊ ကၞုဲဗောဓိသတ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇြဟတ်တၟာစိၚ်ဇၟူစိ ကလေၚ်တ္ၚေတ််ရပ်တဟေတ် ပ္ဍဵုလဝ်ကံသၟိၚ်ကၞုဲတုဲ ဇုတ်သၟိၚ်ကၞုဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ရဴပြောပ်ကဝ်ကေက် လှေက်လှံၚ်ဒကးအာကီု၊ ဂိဓဇောတ်ဗွဲမလောန်ရ၊ တီဒဒှ်ကၞုဲဒေဝဒတ် ဇြဟတ်ဍိုန်လျစှ်ေအာတုဲ ချိုန်ခဏဂှ် ကၞုဲဗောဓိသတ် ဗလးထောံတဲဇကုရ၊ (ကၞုဲၜါ အပါအံက်ကဵုကောန် ထ္ၜးအစောန်ကဝိုတ်လက်ဗန်စံဇြဟတ်ရ)
(၈) သိၚ်္ဂါလဇာတ် (ဒေဝတဴကဵုကၠဵုကၠိၚ်)
ဗဗၞး ယိုက်ကၞေပ်ပ္တိတ်ဏာ ကၠဵုကၠိၚ် စိုပ်သုသာန်တေံတုဲ ကၠဵုကၠိၚ်ဟီုကဵုဗဗၞးသာ်ဝွံ ဟာဲဗဗၞး ဖျေံအဲညိ လးယာတ်ကၞေဟ်ညိ၊ အဲစုတ်ကဵုဩန်ၜါကၠံဒကေဝ်ရ ဂးတုဲ ဗဗၞးပ္တေဟ်ဍိတ်ရ၊ ဒၞာဲဩန်နွံဂှ် ကၠဵုကၠိၚ်ပ္ညုၚ်ထ္ၜးဏာသၟဝ်တၞံဆု တေတေံ အာခါဒကေတ်ဩန်ညိ ဂးတုဲ ဗဗၞးအာခါဲဩန် သၟဝ်တၞံဆုမွဲတၞံရ ဃောဗဗၞးလးလဝ်ယာတ်ဂှ် ကၠဵုကၠိၚ်အာစုတ်တြဴသၟတ်တြဴဇၞော် ပ္ဍဲယာတ်ကၞေဟ်တုဲ ဂြိပ်ဒဴပါဲထောံနူဒၞာဲဂှ်ရ၊ ဗဗၞးဒးအလီကၠဵုကၠိၚ် ဟွံတီဏီဖိုဟ်ရ။
(၃) ပရန္တပဇာတ် (ဇာတ်ဍိက်သၟိၚ်မၞုံယၟု-ပရန္တပ လုတ်မှာကဵုဂၞကျာ်သၟိၚ်)
ဗွဲကြဴ ကောန်သၟိၚ်ဇၞော်တိုန်စိုပ်အဝဲဗၠာဲ ဂွံအာယုက်စှ်တြဴသၞာံတုဲ ကၠိုဟ်တိုန်နာနာသာ်ရ၊ ဗဗၞးပြောဟိတ် ပပၞမတ်ကၠက် ပွိုၚ်စှ်တြဴသၞာံတုဲ ဒးအယာံမွဲတ္ၚဲ ဗဗၞးကဵုကောန်သၟိၚ် ရပ်လေံဒစုန်ဗလဲ ဂြဲဗက်အာ စဵုကဵုစိုပ်သၞေဟ်ဟုံဍာ်တေံရ၊ ကောန်သၟိၚ်ရပ်လေံဒစုန် ဗၞးပြောဟိတ်ရပ်လေံဒစုန်မွဲလ္ပာ်တုဲ ဒၞာဲအာဂှ် ကဵုကောန်သၟိၚ်ပလံၚ်ဏာရ၊ (ပ္တောံလဝ်မၞိဟ်ကၠက်ကၠက်် ဒးရပ်ဍံၚ်တံၚ်ဂြဲ ဗက်လေံဒစုန်ရ၊) စိုပ်သၞေဟ်ဟုံဍာ် ဗၞးပြောဟိတ်မၠာ်မတ်တုဲ ရံၚ်သ္ၚဳ ပရန္တပ ဂစိုတ်လဝ်သၟိၚ်ကၠာတေံဂှ်ရ၊ ကာလဂှ် ကောန်သၟိၚ်ဟီု ယွံဗဗၞး ဗဗၞးမတ်ကၠက်ဒၟံၚ်သေၚ်ဟာ သၟာန်တိုန်တုဲ ယွံကောန်သၟိၚ် အဲမတ်ဟွံကၠက် ဟိုတ်နူဟိုတ်နွံတုဲ အဲမၚ်မွဲလမျီုအဲဏောၚ် ပြောဟိတ်သ္ဂးရ။
(၂) စူဠဓမ္မပါလဇာတ် (ဇာတ်ဗောဓိသတ်-မၞုံယၟုဓမ္မပါလ)
(ဒုဟ်ပါပ်ဂစိုတ်ကောန်) သၟိၚ်မဟာပတာပ (ဒေဝဒတ်)ဂှ် ဃေထဴကဵုဂစိုတ်ကောန် ကၠောန်ပွရာံပါပ်မုက်မတ်ဂေါဝ်ဆာဲ ဒှ်စရာဲမွဲချိုန်ခဏတုဲ အတိုၚ်-ဒိဌဓမ္မဝေဒနိယကံ-ကရုကံ-ကံဖဵုကလောန်ဒးဒုၚ်လၟုဟ်-ကံဇၞော်ဇြိုၚ်ဂလိုၚ်လဝ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပြဟ်ပြဟ်ရ၊ သၟိၚ်အယုတ်ဂှ် ဒတုံစှ်ေကၠုၚ် နူကၞောတ်ဘုံပြာသာဒ်လ္တူတေံ စိုပ်တိဏံရ၊ တိဇၞော်ဝွံ ၜိုန်ရဒုၚ်လဝ်လျိုၚ် ဒဵုတၟံသိန္နရာဇ်ဟေမဝန် ဒတန်သတ္တံဇြိုၚ်ကီုလေဝ် သာဝေဲဒၟံၚ်ရ၊ ဒးယိုက််ဂၠေၚ်ဒုၚ်လဝ်လျိုၚ်် သၟိၚ်အယုတ် ဇြိုၚ်လ္တူဇြိုၚ် ဇြိုၚ်အိုတ်ရဂှ် ညံၚ်ရဴဟီုဗရုပံက်ပါၚ်ကဵု မၞိဟ်အယုတ် ဟွံမွဲကဵုဂုဏ်ဂၞာတ်ဂှ် ယိုက်လဝ်ဟွံမာန်တုဲ တိဇၞော်ဒးဒကးအာၜါကရေက် ညံၚ်ရဴဟာလဝ်ပါၚ်ကီု၊ ပၟတ်နူနရက်အဝိက်တေံ ဍာဲဂြၚ်လၚ်ဂဵုတိုန်တုဲ တိဇၞော်ၚိတ်ဖျေံ သၟိၚ်မဟာပတာပ စိုပ်နရက်အဝိက်ဂျိုၚ်ဂျိုၚ်ရောၚ်၊ ကောန်ဍုၚ်တံလေဝ် စံၚ်ဇွဂြဇုတ် ဂၞကျာ်စန္ဒာဒေဝဳ ကဵုကောန်သၟိၚ်ဓမ္မပါလတုဲ ရေၚ်တၠုၚ်ကဵုကလောန်လောကဝတ် ဍိုက်ဍိုက်ပေၚ်ပေၚ်ရောၚ်။
(၁၅) ဂုတ္တိလဇာတ် (ဇာတ်အ္စာစံၚ်-ဂုတ္တိလ)
ဟိုတ်နူဂွံနၚ်ကွတ် နဲကဲနူသၟိၚ်အိန်ဂှ်ရ-ဃောဗောဓိသတ်တိၚ်စံၚ်ဂှ် အဆေဝ်သွဝ်ဂမၠိုၚ် စှ်ေကၠုၚ်လှ်ေဒယှ်ေ မိပ်မိပ်ဇြိပ်ဇြိပ်တုဲ ညးဗဵုအဲဗဵု ဂွံဆဵုဂွံညာတ် တၟေၚ်တၟဟ်မြဟ်မြဴလောန်ရ၊ အ္စာဇၞးအာကွး ကွးမုသိလ ကျ-ၚုၚ်ဇြောတ် သၟိၚ်ကဵုမတ်ကဵုမှာဇန်ဂမၠိုၚ်တုဲ ညးမွံလစုတ်-အဲမွဲတဲ မုသိလ-စိုပ်ဘဲဂစိုတ်ဃောဂှ်ရောၚ်။
(၁) ရောမကဇာတ် (ဇာတ်ဖရာပ်ကဵုဣသိ)
ဖရာပ်ဗောဓိသတ် ဟီုထ္ၜးပရူပရာဒုဟ်ဒဏ် ပရူဣသိစၞာဲ ဣသိဂၠာဲဂစိုတ်စသတ္တံ ဣသိအလီ ဟွံတီဗ္ၜောဝ်ဒ္ဂေတ် ဟွံဝေတ်ကာယ ဘပဠစမြဗဟေက် ဖေက်ဂၟံက်ကဵုဂြိပ်ဒဴထောံ နူဘာဂှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ဣသိဒေဝဒတ် ဟွံဂံၚ်ကၠုၚ်မွဲလှ်ေရောၚ်။
(၁၀) စူဠနန္ဒိယဇာတ် (ဇာတ်ကၞုဲဗောဓိသတ်)
အဵုလၟ-တၠအဲလ္ပပန်ဂစိုတ်မိအဲညိ၊ မိအဲဗျုဒၟံၚ်တုဲ မတ်ကၠက်သီုၜါဒိုဟ်ရ၊ အဲသၠးလမျီုစၞးမိအဲတုဲ ပန်ဂစိုတ်အဲညိ၊ ဂးတုဲ ကၞုဲဗောဓိသတ် ဒၟံၚ်ဂတကံလဴတ္ၚလၟရ၊ လၟစိုတ်ဓဇန် ပန်ဒတုံဖျေံကၞုဲဗောဓိသတ်တုဲ ဒတုံစှ်ေတိလွာဲဂှ်ရ၊ လၟဓဇန်စာဂှ် ကြပ်ပန်ဂစိုတ်ကၞုဲဗျု မိဗောဓိသတ်ပၠန်တုဲ ကၞုဲစူဠနန္ဒိယ ဒုၚ်ဂုဏ်လၟပၠန်ရ၊ ဗီုကၞုဲကောဟီုကဵုလၟဂှ် ကၞုဲဒေံလေဝ် ဟီုထပ်ပၠန်တုဲ ဒုၚ်ဂစိုတ်စၞးမိရ၊ ဃောဒုၚ်စၞးမံၚ်ဂတလဴအကြာကၞာၚ်ဇြဲဂှ် လၟထပ်ပန်ဂစိုတ်တုဲ ဒတုံစှ်ေတိဒၚ်ရ၊ သှ်ေမံၚ်ကၞုဲၝောံဗျုမွဲတုဲ လၟပန်ဖျေံဒတုံစှ်ေတိပၠန်ရ၊ ကၞုဲပိချိုတ်မွဲဒၞာဲတုဲ ပေၚ်အာပၟိက်စိုတ်လၟဖအိုတ်ရ။
(၂) မဟာကပိဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ကၞုဲဗောဓိသတ်)
ဒၞာဲစံၚ်ဇွဂြဇုတ်သၟိၚ်ကၞုဲ (သ္ပလဝ်တိသုသာန်မွဲချိုန်ခဏဂှ်) ဒက်ပ္တိုန်လဝ်ကျာ်စေတဳမွဲတၞုၚ် ပူဇဴလဝ်ပၟတ်ကၠေၚ်သ္ဍဴ ပ္ကဴဩဴမြမောဝ်တုဲ ဇုတ်က္ဍိုပ်သၟိၚ်ကၞုဲဂှ် ကဵုဖျေံထဝ်ဗွဲမပရှ်ရ၊ ဖျေံထဝ်တုဲ စွံဖ္ဍုန်လဝ် လ္တူကၞုၚ်ဗၞုဟ် ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ ချိုန်ခဏဂှ် နကဵုအသေအဟာန် သၟိၚ်နိမန်က္ညဖျဴဏာ က္ဍိုပ်သၟိၚ်ကၞုဲ ကလေၚ်စဴအာဍုၚ်ဗာရာဏသဳတုဲ ဗၞုဟ်စွံဖ္ဍုန်လဝ်ဇုတ်က္ဍိုပ်သၟိၚ်ကၞုဲဂှ် စွံလဝ်အပ္ဍဲပါၚ်တြၚ်နန်သၟိၚ်ရ၊ သ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ပူဇဴဓါတ်ဇုတ်သၟိၚ်ကၞုဲရ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ကဵုဂ္ညိဂ္ညာတ်ကယျိုၚ်ကယျဝ်လဝ် ဗွဲမဒးရးတုဲ ကဵုဝေၚ်သ္ဘၚ်ပူဇဴဓါတ်ဇုတ်သၟိၚ်ကၞုဲဗောဓိသတ် လုကဴပွိုၚ်ထပှ်တ္ၚဲရောၚ်။
(၁၀) စူဠနန္ဒိယဇာတ် (ဇာတ်ကၞုဲဗောဓိသတ်)
ဟိုတ်နူလုက်ဒးဆီလတေၚ် လတေၚ်ဇၞော်ဂှ်ရ၊ ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ကြံကြံ ဂၠိက်သၠောတ် ကရောတ်နရိုအ်စံၚ်တူအိုတ်ဍာ်၊ ဇကုသၟးဟေၚ်၊ ကလေၚ်စဴအာသ္ၚိပြဟ်ပြဟ်ရ၊ လွဟ်ကံတ္ၚ-ကၞုဲပိဂှ် ဗိုတ်ကၠဟ်ပရှ်ဇကုတုဲ ဂြိပ်စဴအာသ္ၚိရ၊ ဃောလုပ်သ္ၚိဂှ် ဒေၚ်ထၞသ္ၚိကလိုဟ်စှ်ေ ဒတုံဒးက္ဍိုပ်တြုံလၟတုဲ က္ဍိုပ်ဒကးဆီဇွောဝ််ပြးဒၞာဲဂှ်ရ၊ ဃောဂှ် တိဇၞော်ဒုၚ်လျုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ပၟတ်နရက်အဝိက်ဂဵုတိုန် ၚိတ်ဖျေံဏာတြုံလၟရ၊ ဣတေံ ဗှ်သၞာဂွံသတိဂလာန်အ္စာ ဂၠိုက်သ္ၚောံနရိုအ်ယာံ ကရေဝ်ကရောတ် တိဇြောတ်ၚိတ်ဖျေံဏာတုဲ စိုပ်အာနရက်အဝိက်ရောၚ်။ ။ ။ ရန်တၟံကဵုသုတ်ဇာတ်ဝွံတုဲ ကၞုဲချိုတ််ပိ မွဲသ္ၚိချိုတ်ပန် ညးဇန်လဝ်ဂလာန်ဝွံရောၚ်။ ။
ဗဗၞးတြုံဓဇန်ဂှ် စဴကၠုၚ်စိုပ်ဍုၚ်တုဲ စှ်ေဒၞာဲဂွံပွံၚ် ဟွံရံၚ်ကဵုကွတ်ပညာ ဂယိုၚ်အာလမျီု ဒုစ္စရိုတ်မွဲချိုန်ခဏ သ္ပစလၟဗြာန်ရ၊ သွက်ဂွံဗ္စကောန်ဇာတ်သမ္ဘာဂှ် ရပ်ဂိုၚ်ကံတ္ၚလဴ ဍေၚ်ဂၚေၚ်စိုပ်အာဂြိုပ်တုဲ တ္ၚဲဂှ်သတ်မွဲလေဝ်ဟွံဆဵု ဟွံဂွံဖျဴရ၊ ကာလကြပ်စဴဂှ် ဂေတ်ဂါဲလုပ်ဗ္ဒာဲတၞံဇြဲ သတ်နွံဍာံရဣဒှ် ဂးတုဲ သ္ၚဳရံၚ်ချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ် ညာတ်အာကၞုဲပိမွဲတၞံဆုရ၊ ကာလဂှ် လၟတံၚ်ပ္တိုန်ဇုက်တ္ၚ တၚ်စုတ်လဴတုဲ ဃောကၟောန်စဂှ် ကၞုဲဗောဓိသတ်ဟီုကဵုဒေံသာ်ဝွံရ၊ ယွံဒေံစူဠနန္ဒိယ-လၟဝွံ ဍေံပန်ဂစိုတ်မိအဲဍာံရ၊ အဲကောဒုၚ်ဂစိုတ်စၞးမိတုဲ ကာလအဲလောန်အာတေဟ် ဒေံကၠောန်ၜိုတ်ဗ္စဖျုၚ်မိညိ ဂးတုဲ တိတ်ထ္ၜးဇကုကဵုလၟရ။
(၂) ခန္တဳဝါဒဳဇာတ် (ဇာတ်ဣသိခန္တဳအေၚ်ဒုၚ်)
သၟိၚ်ကလာဗု ရပ်ဂွံသၞာ် ဗာ်ဂစိုတ်ဣသိစၞာဲရောၚ်ဂးတုဲ အာကၠံဥဒျာဉ်ဗွဲမပြဟ်ရ၊ ဃောဂှ် ဗြဴသၟာလှ်ေဂမၠိုၚ် ညာတ်သၟိၚ်ထေဲပၞောတ် ကၠုၚ်ဂစိုတ်ဣသိတုဲ သွက်ဂွံလလံကၠေံ ပရေပရံၚ်ထောံထေဲပၞောတ်ဂှ် ရပ်ဂိုၚ်ကေတ်သၞာ်သၟိၚ်ရ၊ ဟီုပၠာံဗဇးသၟိၚ်နာနာသာ်ရ၊ ဆဂးဂှ် ဟွံဒေါံဟွံဒီု မောဟဓလီုလဝ်တုဲ သၟိၚ်ပြာပ်လုပ်အာဇရေၚ်ဣသိရ၊ နကဵုစိုတ်လဟုက်လဟောန်ဂှ် သၟာန်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံခၟဳဣသိ တၠအဲမၞုံကဵုကွေတ်ဝါဒသာ်လဵုရော ယွံမရာဇ် အဲဂှ် မၞုံကဵုကွေတ်ခန္တဳဝါဒရ၊ ဂးတုဲ သၟိၚ်ထေံဇၞော်တိုန်ဍၚ်ရ၊ ဒဒှ်ရ ခန္တဳဝါဒမ္ဂးဂှ် ပွမအေၚ်ဒုၚ် ညးတၞဟ်လက်ဗျိၜုၚ်တက် ပျဲပျာံဗာ်ကုတ်ဂစိုတ်လေဝ် ဟွံထေဲပၞောတ်ရောၚ်-ဟီုကဵုသၟိၚ်တုဲ သွက်ဂွံဂစိုတ်ဣသိဂှ် ကော်နၚ်သၟာဂစိုတ်မၞိဟ်ရ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
ယွံသၟိၚ်ဇၞော်-ဗြဴတြုံတၠသ္ၚိနွံ ညးတၞဟ်ဟွံဒှ်ဗီုအဲဍိက်ဗြဴရအဴ သာ်ဝွံဟီုတိုန်ကဵုသၟိၚ်ဇၞော် သီုမာယာရ၊ ယွံဂၞကျာ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဍဵုဍိုက်ဂၞကျာ်ရော ဟီုထ္ၜးညိ သၟိၚ်ဇၞော်သၟာန်တိုန်တုဲ ဂၞကျာ်စွံလံၚ် ညံၚ်ဂွမံၚ်ဗွဲမလောန် ဟွံမိက်လဴ တုပ်ညံၚ် မံၚ်ဟွံဂွံဒးလဴ လ္ၚောဝ်ပ္တီသာ်ဝွံရ။
(၈) ဓမ္မဓဇဇာတ် (ပြောဟိတ်ကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်)
ဓမ္မဓဇဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ်။ ။ ။
(၁) စန္ဒကိန္နရဳဇာတ် (ဇာတ်ကိန္နရဳၝောံ မၞုံယၟုစန္ဒာ)
ကာလဂှ် အ္စာအိန်ပ္တောံလဝ်ဗဗၞး ဟီုကဵုကိန္နရဳဂမၠိုၚ် သာ်ဝွံရ၊ ယွံကိန္နရဳတံညးဂမၠိုၚ် သ္ပပ္တံနူတ္ၚဲဝွံတုဲ လ္ပစှ်ေအာနူဒဵုဩန်ဏံညိ လ္ပအာဂၠံၚ်တြဴမၞိဟ်ညိ မၞးတံ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဌာန်ဏံညိ ဂးတုဲ ကဵုဒၠောံဗ္တောန်စၞောန်ထ္ၜး သွက်ဂွံဗၠးဘဲအန္တရာယ်လမျီုရ၊ ဗဗၞးသၟိၚ်အိန်ကဵုဒၠောံဗ္တောန် ကိန္နရဳတြုံကဵုဗြဴ ဒုၚ်ကေတ်ဒၠောံဗ္တောန်တုဲ အ္စာသဝ်ဗဗၞးဂှ် ကလေၚ်စဴအာဍုၚ်သွဝ်တာဝတိံတေံရောၚ်။
(၆) ဝါနရဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ကၞုဲ)
(ဂလာန်ဗ္ကန်-အလုံပရူပရာအိုဿီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုသုသုမာရဇာတ် နိပါတ်-ဒုက၊ ကုဏာလဇာတ် နိပါတ်အသဳတိတေံရောၚ်။)
(၁) သမုဒ္ဒဝါဏိဇဇာတ် (ဇာတ်အာဗၞိက်ၜဳမှာသၟိတ်)
ပ္ဍဲကာလဂှ် ဒေဝတဴပၟၚ်တ္ကံဂမၠိုၚ် က္ဍုဟ်မၠေံတုဲ ထေဲပၞောတ်ဇၞော်က္တဵုဒှ်တိုန်ရ၊ သွက်ဂွံကြဴကြာတ်သ္အးဇ္ၚးထောံတ္ကံဂှ် ကဵုဍာ်ၜဳမှာသၟိတ်တိုန်ကၠုၚ်တုဲ ဓလီုပ္ဍီုက်ဗလိုက်ထောံတ္ကံဂှ်ရ၊ ဒေဝတဴတံချပ်စန်စာ သွက်ဂွံကြဴကြာတ်တ္ကံတုဲ ဟီုဂးတိုန်သာ်ဝွံအိုတ်ရ၊ တ္ၚဲဏံဂှ် ဒှ်တ္ၚဲသဳဥပုဟ်တုဲ ကောံဓရီုပိုဲလီုလာ်အာရ နူတ္ၚဲဝွံ ပ္ဍဲတ္ၚဲဥပုဟ် မရနုက်ကဵုစှ်သုန်မံက် တ္ၚဲဂိတုပေၚ်တေံ ကာလဂိတုတိုန်ကၠုၚ်တိဟ် ပိုဲဒဳပ္တိုန်ဍာ်ၜဳမှာသၟိတ်တုဲ ဂစိုတ်ထောံမၞိဟ်တံဏံသီုဖအိုတ်ရ ဂးတုဲ စၟတ်ပိုၚ်ခြာလဝ် ဂိတုတ္ၚဲဗွဲမဗိုန်ရ။
ပ္ဍဲကာလဂှ် ဒေဝတဴမၚ်မွဲဓဝ်မွဲ နွံဒၟံၚ်အဒေါဝ်ဒေဝတဴဂမၠိုၚ်တုဲ ချပ်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ဃောအဲညာတ်ဒၟံၚ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ လ္ပကဵုဂွံလီုလာ်ပါ်ကန်ညိ ဂးတုဲ ဆာန်ဍူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဗွဲမလောန်ရ ဒေဝတဴမၚ်မွဲဓဝ်မွဲဂှ် မိက်ဂွံဟံၚ်ပြိုက်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်တုဲ အာဟီုတွံထ္ၜးကဵုရ၊ ကာလဂှ် ဒေဝတဴဂှ် ထ္ၜးပျးလျးအရံၚ်ဇကုတုဲ ဒေါံဒၟံၚ်လ္တူအာကာသ လ္ပာ်ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာရ၊ ယွံသၟာဓဇဲ ရဲဝဍ္ဎကဳတံ ဒေဝတဴဂမၠိုၚ် ထေဲပၞောတ်တုဲ ဂစိုတ်မၞးတံနကဵုဣဓိ ဒဳပ္တိုန်ဍာ်ၜဳမှာသၟိတ် ကြဴကြာတ်တ္ကံ ဖဳထောံမၞးတံရ၊ မၞးတံ လ္ပမံၚ်ပ္ဍဲဌာန်ဏံညိ (ဒေဝတဴဝွံ ဒှ်ဒေဝတဴမၚ်မွဲဓဝ်ရ) ဒေဝတဴဂှ် ဟီုတွံကဵုဒၠောံဗ္တောန်တုဲ ကလေၚ်စဴအာဒၞာဲဇကုရ။
(၆) သဳလဝနာဂရာဇဇာတ် (စိၚ်ဗ္တာၚ်ကဵုလၟ-ဇာတ်သၟိၚ်စိၚ်ဗ္တာၚ်)
အပေါတ်လၟသွက်ဂွံကုတ်ဂြၚ်စိၚ် မပ္တံကဵုခတေက် မုဲ မြပံၚ်တံဂှ် စဳရေၚ်ကေတ်တုဲ လၟမွဲဓဝ်ဟေၚ် တိတ်အာဂြိုပ် စိုပ်အာဇရေၚ်သၟိၚ်စိၚ််ရ၊ ဒဒှ်အိုတ်သီီုဂှ် လဴပၟိၚ်ကဵုသၟိၚ်စိၚ်တုဲ ကဵုဒါန်ဂြၚ်ၜါတၞုၚ် ဗုၜတ်ဒၟံၚ်ညံၚ်ရဴရတ်ဩန်ရ၊ လၟတိုန်လ္တူက္ဍိုပ်စိၚ်တုဲ ခတေက်ကေတ်ဂြၚ်စိၚ်ဗ္တာၚ်ဂှ်ရ၊ သၟိၚ်စိၚ်ရာဒနာမိက် ကဵုသဗ္ဗညုတညာဏ် ဒဒှ်ကျာ်မပြဲတုဲ ကဵုဏာဒါန်ဂြၚ်ၜါတၞုၚ် စိုတ်လျုၚ်မိပ်မြဟ်ဗွဲမလောန်ရ၊ ဂြၚ်ၜါတၞုၚ်ပိုတ်အာတုဲ ဒုၚ်ကဵုလၟမိပ်မိပ်ရ။
(၁) သမုဒ္ဒဝါဏိဇဇာတ် (ဇာတ်အာဗၞိက်ၜဳမှာသၟိတ်)
ကာလဒေဝတဴခိုဟ်ပြဲကလေၚ်အာဂှ် ဒေဝတဴလၟုတ်ယုတ်မာမွဲ ကၠုၚ်စိုပ်ပၠန်တုဲ၊ တးပါဲထောံဂလာန်ဂှ်ရ၊ ကာလဂှ် နကဵုလျးအရံၚ်ဇကု ဗဂဵုတၟးပျးတ္ကံဂှ်တုဲ ဒေါံဒၟံၚ်လ္ပာ်ဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာရ၊ ကာလဂှ် ဒေဝတဴအယုတ် သၟာန်ဇာန်ဂလာန်ဒေဝတဴကၠာတေံဗီုဟီုဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်လဴထ္ၜးတုဲ ဟီုတိုန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံမၞးတံ ဒေဝတဴကၠုၚ်ကၠာတေံဂှ် က္ဍုဟ်မၞးတံတုဲ ဟွံမိက်ကဵုမံၚ် ကဵုပြံၚ်အာဌာန်တၞဟ်ရ၊ ဂလာန်ဒေဝတဴဂှ် မၞးတံလ္ပပ္တေဟ်ညိ လ္ပအာညိ ဒၟံၚ်အာပ္ဍဲတ္ကံဏံညိ သ္ပတံနူစသုၚ်တုဲ တ္ကံလဵုမွဲလေဝ်ဟွံတုပ်ရ၊ လ္ပချဳ ဂးတုဲ ဗဒေါံထောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။
(၃) ပရန္တပဇာတ် (ဇာတ်ဍိက်သၟိၚ်မၞုံယၟု-ပရန္တပ လုတ်မှာကဵုဂၞကျာ်သၟိၚ်)
ကာလဗောဓိသတ်တိတ်အာ သီုဗော်သွးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ လ္ၚုခြေပ်အာတုဲ ကောန်ဍုၚ်တံလေဝ် ဂၠောဲဗက်ဗောဓိသတ်အိုတ်တးသှ်ေဍုၚ်သၟးရ၊ ဗောဓိသတ်ကဵုသ္ကံလ္ၚဝ်ဂမၠိုၚ် ဒၞာဲဌာန်ဒးရးဗၠးဘဲဂှ် စွံပ္တိုန်လဝ်ဒပ်ပၞာန်တုဲ တန်တဴဒၟံၚ်ရ၊ သၟိၚ်မအံက်ဂှ် တီဒဒှ် ကောန်သၟိၚ်ဒဴတိတ်အာနူဍုၚ်တုဲ ဍုၚ်လ္ၚုဒှ်သၟး စိုပ်တဲသၞရောၚ်ဂှ် ဂွိၚ်ဖေက်ဒၟံၚ်အိုတ်ဍာ်ရ၊ သၟိၚ်ဍုၚ်တၞဟ် ကၠုၚ်ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇကုတုဲ လံကဵုလံ လမျီုအဲအိုတ်ရ၊ ဒဴပြဟ်ပြဟ်ဂွံလမျီုရ-ဂးတုဲ သၟိၚ် ဂၞကျာ် ဍိက်တြုံတမ်ဇိုၚ်ပ္တေဟ်မွဲ ပြောဟိတ်မွဲ ညးပန်ဒှ်မွဲကသပ်ရ၊ ဗ္တံဒမၠုဂှ် ညးပန်မွဲတြဴ ဒဴတိတ်နူဍုၚ် နကဵုအယောၚ်အလာ ပလီုလဝ်ရုပ်သာ် တိတ်စိုပ်ဂြိုပ်ဇၞော်တုဲ သိုၚ်လဝ်ဘာဇြပ် ကၟဳသၠဇရေၚ်ၜဳကြုၚ် မံၚ်အာ တန်တဴအာ မွဲစွံရ၊ ဂယိုၚ်လမျီု နကဵုစသစ္ဆု မပ္တံရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ်တံဂှ်ရ။
(၁၀) ဥဘတောဘဌဇာတ် (ဇာတ်လေၚ်အာသီုၜါလ္ပာ်)
လဗြဴလေဝ် အတိုၚ်လဟီုတြုံဇကုသ္ပဗက် က္တဵုဗဒှ်သၞသေက်ဇဵုကဵုရဲအရာပ်ရ၊ ကာလဂှ် တြုံတမ္ၚာသၠောတ်ပ္တိတ်ဗွိုက်လတက် စွံဗၜက်လဝ်လ္တူဩၚ်လ္တူတိ စှ်ေဍာ်တုဲ ဂၠာံစမ်ရံၚ်ကထေၚ်ဂးဒးခၞောန် ခၞောန်ခက်ဒဂဵုဆုဂှ် ဟွံတီမွဲသာ် ဟိုတ်လောဘ ထဴပဠဟွံဒးဗီု ဇီုလပိုက်ဒးဒဂဵုဆုတုဲ မတ်ကၠက်အာသီုၜါဒိုဟ်ရ၊ စွံလဝ်ဗွိုက်လတက်တံဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ကၠတ်ဗိုက် ယိုက်ဓရိပ်ဏာအိုတ်ရ၊ တြုံတမ္ၚာဂှ် ကၟာတ်လဝ်မတ်ကဵုတဲၜါ ဂိဓဇောတ်ကရောတ်နရိုအ်ယာံ ရိုဟ်ရေၚ်နာနာသာ်တုဲ တိုန်ကၠုၚ်နူဍာ်ရ၊ ဂၠိက်ပလောံလေဝ်ဒးဘယ်ကမၠတ် မတ်ၜါဒိုဟ်လေဝ်ကၠက်၊ ဒကးဆီပြးဒၟံၚ်တုဲ ၚုၚ်ၚဇြဟောံအိုတ်ဍာ်ရ။
(၃) ပရန္တပဇာတ် (ဇာတ်ဍိက်သၟိၚ်မၞုံယၟု-ပရန္တပ လုတ်မှာကဵုဂၞကျာ်သၟိၚ်)
ဒေဝဒတ်ဒှ်အပါအံက်ဂှ် ၜိုန်ရကဵုလဝ်အဝဵုဗောဓိသတ်ကောန်ဇကု ကဵုဒှ်သၟိၚ်ဍောတ်ကီုလေဝ် မိက်ဂွံဂစိုတ်လၟိုန်တုဲ ဟွံမိက်ညာတ်မုက်မတ်ကောန်ပၠန်ဂှ် ဒှ်အခိုက်အလိုက်အပါအံက်သၟိၚ်ဒမြိုဟ် ဂြိုဟ်စာကဵုညးဟေၚ်ရ၊ ဒးပယာံမွဲဝါ ကၠဵုကၠိၚ်ၝောံမွဲ ကဵုကောန်ဍေံၜါ အာကၠတ်စပ္ဍဲဍုၚ်ရ၊ ဗ္ဒာဲသ္ၚိကၠတ်နန်ပြာသာဒ်ဗောဓိသတ်ဂှ် ဇြပ်နွံမံၚ်မွဲတုဲ ကၟုဲအာကၠုၚ် မၞိဟ်ပလုၚ်မွဲလေဝ် သၠောတ်ဟနပ် စွံလဝ်ပ္ဍဲတိတုဲ တိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဇြပ်ရ၊ မၞိဟ်ဂှ်တိက်ဟွံသၠိၚ်ဏီ ကောန်ကၠဵုကၠိၚ်ဂမၠိုၚ်ဗျဵုစစၞတုဲ နရိုအ်ဗြုတိုန်ရမျာၚ်အိုတ်ရ၊ ယာဲကၠဵုကၠိၚ်ၝောံဂှ် ဟာဲကောန်တံ လ္ပဗရုရမျာၚ်အိုတ်ညိ၊ မၞိဟ်မွဲသၠောတ်စွံလဝ်ဟနပ်(ဒၞပ်) ပ္ဍဲတိတုဲ တိက်မံၚ်လ္တူဇြပ်ဂှ် ဟွံသၠိၚ်ဏီရ၊ ကာလဍေံတိက်သၠိၚ်တိဟ် ဃိုၚ်နၚ်ဟနပ်ဂှ်တုဲ ဗ္စကောန်တံရ ဟီုဂးနကဵုဘာသာဇကုဇကုတုဲ ဗောဓိသတ်လေဝ် နကဵုအနုဘဴကွတ်မန်ယန်ဂှ် တီကေတ်အရေဝ်ဘာသာကၠဵုကၠိၚ်ၝောံ အိုတ်အိုတ်အးအးရ၊ ဗောဓိသတ်တိတ်နူခဒံ ဂၠံသတိက် ပံက်ဗ္တၚ်တုဲ ညးဂှ်နွံပ္ဍဲဇြပ်ဝွံရော သၟာန်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံမရာဇ် အဲဍိက်ဂှ် ဒှ်တြုံကွာ်တြဴရအဴ လ္ၚောဝ်ပ္တီတုဲ (ဟနပ်တၠအဲ စွံလဝ်ဒၞာဲလဵုရော) သၟာန်တုဲ ယွံမရာဇ် အဲဍိက်စွံလဝ်သၟဝ်တိရအဴ ကွက်စွံလဝ်ညိ သၟိၚ်ဂးတုဲ တြုံကွာ်တြဴဂှ် ဒုၚ်ကေတ်အသံသၟိၚ် ကွက်စွံလဝ်ဟနပ် ဗၠးဘဲကၠဵုစရ။
ဂၞကျာ်သၟိၚ်ဂှ် ဆာန်ဒၟံၚ်တြုံဍောတ် (တြုံသ္ကဲ) လောန်လောန်ကာဲကာဲ သာဲခြာဟွံလောဲတုဲ လံကဵုလံ ဖေက်အဇိဟ်ဇကုမံက် ဖေက်သၟိၚ်တီစုတ်ပၠန်ဂှ် ဂွိၚ်ဒၟံၚ်စိုပ်ကၞောတ်ရ၊ ကာလဂှ် ဂၞကျာ်အယုတ် လုတ်မှာကဵုတြုံဍောတ် ဟီုတိုန်သာ်ဝွံရ ကဵုကသပ်ပပ်ပပ်ပဳပဳ သာ်ဝွံရ၊ ယွံတၠအဲ ပိုဲညးၜါဒှ်မံၚ်ပွံၚ်ညးသ္ကံလၟုဟ်ဂှ် မွဲတ္ၚဲယာံခါရ သၟိၚ်တီစုတ်အာမ္ဂး လမျီုပိုဲညးၜါဟွံမွဲရ၊ ဒၟံၚ်လံဟွံဂွံ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂစိုတ်ထောံသၟိၚ်ပြဟ်ဟ်ညိ၊ (မၞိဟ်ဗြဴလ္ၚဵုလ္ၚဵု စိုတ်ယုတ်လုတ်မှာကဵုတြုံညးတၞဟ် ဒုဟ်ပလီုတြုံ ကောန်ဇာတ်သမ္ဘာညးလေဝ်ဟွံဖေက် တြုံတၠသ္ၚိဇကု ဂုဏ်တၟာဒဵုသိန္နရာဇ်လေဝ် ဟွံညာတ် မောဟကၟာတ်ဂြောပ်ဓလီု လမျီုတြုံသ္ဍိုက်ဆာန်ဇကု ဖအိုတ်ထောံလောဲလောဲ ဟွံမွဲကဵုဓဝ်သစ္စတုဲ ချိုတ်စိုပ်နရက် ဗၠးဗက်ဒးဒုၚ်ဒုဟ်ပၠန် ကဵုဖေက်ညိမှာဇန်တံ။)
(၁၂) ဥပါဟနဇာတ် (ဇာတ်ကွးပတုပ်ပြိုၚ်ကဵုအ္စာ-ဥပမာ ဟနပ်လီုလောဲ)
ပ္ဍဲကာလဂှ် သၟိၚ်ကဵုတက်ဗ္ဂေတ်မံၚ် အလုံဍုၚ်မွဲတုဲ ပရိသာတ်မှာဇန်တံ ဂၠောဲကောံကၠုၚ် ပေၚ်ခ္ဍတ်ဒၟံၚ်ရ၊ ဗောဓိသတ်လေဝ် ချပ်ဂွံသာ်ဏံပၠန်ရ၊ ဩ-ကွးအဲမွဲ ဍေံဟွံတီပ္ဍဲဥပ္ပါယ် ဟွံစဳကၠး ပ္ဍဲကွတ်စိၚ် တန်ဒှ်ရ၊ဂးတုဲ မွဲဗ္တံဓဝ် ဗောဓိသတ်ဗ္တောန်ထောံစိၚ် ညံၚ်ဂွံတၟေၚ် ဗၠန်ဗၠိုက် အခိုက်တၞဟ်တၞဟ်သာ်ရ၊ (ဗီုဗ္တောန်-ဟီုအာတေဟ််တေဟ်ဒေါံ ဒေါံတေဟ်အာ၊ ဟီုဆုတ်စှ်ေတေဟ်-တိုန်၊ တိုန်တေဟ်-ဆုတ်စှ်ေ၊ ဟီုဒတဴတေဟ်-တိက်၊ တိက်တေဟ်-ဒတဴ၊ ဗ္တောန်ထောံဗၠန်ဗၠန်ဗၠိုက်ဗၠိုက် ချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်)တုဲ စိုပ်အခိၚ်အ္စာကဵုကွး အာထ္ၜးကွတ်စိၚ် အဒေါဝ်ပရိသာတ်ရ၊ စိၚ်ဗောဓိသတ်ဂှ် အတိုၚ်ဗ္တောန်လဝ်ဟေၚ်-သ္ပဗက်ရ၊ စိၚ်မၚ်ဗၠာဲကွးဂှ် မူသာ်ဟွံဒှ်တုဲ ညးချဟ်အဲဗျိရ၊ ဃောဂှ် ညးညာတ်အဲဆဵု ညးဗဵုအဲရံၚ် ရပ်လံၚ်ပပၞခယျလေပ်ကွတ် ဟွံလေပ်ဟွံတၟေၚ် မူသာ်ဟွံသေၚ်တုဲ ပရိသာတ်တံသ္ပအရိုၚ် ဂြိုၚ်ဝေၚ်ကမၠေကမၠံၚ််၊ ဟီုဗျိဂိကတောဝ်၊ (ကွးမာနဂၠိုၚ် ပြိုၚ်ပ္ကာန်ကဵုအ္စာ ဟွံတီဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဇကု) ဂးတုဲ ၜုၚ်တက်တဲလောန် ချိုတ်အာအဒေါဝ်ဝိုၚ် လတ်လတ်ဖတ်ဖတ်ရောၚ်။ ။
(၂) ကုက္ကုဋဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စာၚ်)
* ကုက္ကုဋဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ်။ ။ ။ ဒသကနိပါတ် တုဲရ။ ။ ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ဣသိ - - ကာလဂှ် ဣသိဗောဓိသတ် ဆာန်ဍူဗွဲမလောန်တုဲ ယွံသၟိၚ်ဇၞော် လ္ပဖေက်ညိ၊ လ္ပဟီုဂလာန်မုသာညိ၊ ယဝ်ရသၟိိၚ်ဇၞော်ပလေဝ်ထောံ ကလေၚ်ဟီုဍာံဍာံမ္ဂး ဣဓိအနုဘဴ အလုံအိုဿီု အတိုၚ်မူလပကတိကၠာတေံ ကလိဂွံမာန်ဖအိုတ်ရ။
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
ပရူဒဒှ်ဂှ် မၚ်ဗၠာဲဂမၠိုၚ်လဴထ္ၜးတုဲ ဂစေံဗောဓိသတ်ဟီု မၞးတံလ္ပစံၚ်တူအိုတ်ညိ၊ အဲဗ္တောန်ကဵုကွတ်ပညာဗေဒၚ် ကုမၞးတံရ၊ မၚ်ဗၠာဲဂမၠိုၚ် မိၚ်တုဲ သၟာန်ဇာန်တိုန်ဂစေံဗောဓိသတ် ပရူဒဒှ်လေပ်ကွတ်ဗေဒၚ်လေဝ် လဴထ္ၜးကဵုရ၊ (ထေက်ကဵုအံသဝ်ခိုဟ်လောန် ဂစေံ သတ်တိရစ္ဆာန်လေဝ် ဗ္တောန်ကဵုကွတ်ပညာ ကုမၞိဟ်တံမာန်ဏီသွံ) ကာလဂှ် ဒၞာဲတၚ်ဝါတ်ဂါတ် မၚ်ဗၠာဲဂမၠိုၚ် ဟွံကၠိုဟ် ညာဏ်ဟွံမြက်ဂှ် တုပ်သၟဟ်ညံၚ်ရဴဍာ်ၜဳ ဇွောဝ်ဟဳစှ်ေနူက္ဍဟ်ဒဵုကီု၊ ဂစေံဗောဓိသတ် ဖ္ဍောတ်သှ်ၛာယ်တွံထ္ၜးကဵုရ၊ မၚ်ဗၠာဲဂမၠိုၚ်် မိပ်စိုတ်ဗွဲမလောန်တုဲ ကတ်ဗ္တောန်ကေတ်ကွတ်ပညာဗေဒၚ် သ္ပစၞးအ္စာဇကု ဒိသာပါမောက္ခလၟိုန်ရ။
(၄) ကာဠဗာဟုဇာတ် (ဇာတ်ကၞုဲပစံက်)
* ပရူအတိက် ။ ။ ။ ကၠာတေံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရာဏသဳ သၟိၚ်ဓနဉ္စယ ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ပိုဲ က္တဵုဒှ်ကောန်တ္ၚေက် မၞုံယၟု-ရာဓ ဇကုဇၞော်လောန် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုဖျုန်ဇြဟတ်ရ၊ ဒေံဍောတ်မွဲ မၞုံယၟု-ပေါဌပါဒ-ရ၊ ဒးကာလမွဲဝါ လၟဂြိုပ်မွဲ ရပ်ဂွံတ္ၚေက်ဗောဓိသတ် ညးၜါကောကဵုဒေံတုဲ လၟဆက်ကွာဲကဵုသၟိၚ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ပၠန် ဒေဝဒတ်ဂှ် ဒှ်ကၞုဲ မၞုံယၟု-ကာဠဗာဟု-ပစံက်ခြက် (ဂတာတဲလမ်စံက်ခြက်) ဒှ်မံၚ်ညံၚ်ရဴသာ်ချးရ၊ တ္ၚေက်ၜါဂှ် သၟိၚ်ကဵုစုတ်ကြိုၚ်လဝ် ပ္ဍဲခရိုၚ်ထဝ်တုဲ ဗ္စစၞမပ္တံဗက-ဍာ်သာဲတံဂှ်ရ၊ လၟဂြိုပ်ဂှ် ရပ်ဂွံနုၚ်ကၞုဲပစံက်မွဲမတုဲ ဆက်ကွာဲကဵုသၟိၚ်ပၠန်ရ၊ ကၞုဲပစံက် စိုပ်ကၠုၚ်လက်ကရဴဏံဂှ် လာပ်ဗဇဴဂၠိုၚ် ဂွံစစၞဂၠိုၚ်ကွေံကွေံတုဲ တ္ၚေက်ၜါ လာပ်ဗဇဴလဟုတ် စၞသကုတ်ပိုတ်အာရ၊ တ္ၚေက်ဗောဓိသတ်ဂှ် ဟိုတ်နူဍိုက်ပေၚ်ကဵုလအေၚ်စိ မူသာ်ဟွံဟီုဂးရ။
(၂) ကုက္ကုဋဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စာၚ်)
* (ပရူပံၚ်ဖက်ကဵုမိတ် ပ္တောံဟွံထေက် မံၚ်ကဵုမိတ်ပ္တောံဒးလေၚ်လမျီု)
(၂) စူဠဓမ္မပါလဇာတ် (ဇာတ်ဗောဓိသတ်-မၞုံယၟုဓမ္မပါလ)
* ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ။ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်သၟိၚ်မဟာပတာပ-ရ၊ ဂၞကျာ်မဟာပဇာပတိဂေါတမဳလၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်မိဂၞကျာ်စန္ဒာဒေဝဳ-ရ၊ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ကောန်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ-ရ၊ (ဇာတ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးခန္တဳပါရမဳကဵု-မေတ္တာပါရမဳရ။)
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ဗောဓိသတ်ကပိလဂှ် အာယုက်ဇၞော်နူသၟိၚ်၊ ဒေံ-ကောရကလမ္ဗကဂှ် အဝယ်အာယုက်တုပ်ကဵုသၟိၚ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ဗဗၞးကပိလဂှ် အဝယ်အာယုက်တုပ်ကဵုသၟိၚ်ရ ဗောဓိသတ်ဗဗၞးကပိလဂှ် ချပ်ဂွံသာ်ဝွံရ၊ သၟိၚ်ဝွံ ညးအာယုက်တုပ်ကဵုဇကု ဂွံသဳကၠဳခစတိဟ် ဂေါဝ်ဆာဲကွေံရ၊ အဲဂှ်အာယုက်ဇၞော်နူသၟိၚ်ဏီ ဒးသဳကၠဳခစဂှ် ဟွံဆာဲရ၊ အဲအာတ်အခေါၚ်သၟိၚ်တုဲ တိတ်ပခၟဳဣသိခိုဟ်ရ ဂးတုဲ အာတ်အခေါၚ်သၟိၚ်သာ်ဝွံရ၊ ယွံမရာဇ် အဲဂှ်ဗျုအာဣရ၊ ကောန်အဲနွံမံၚ်ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ ကောန်အဲဂှ် ကဵုအဝဵုပြောဟိတ်ညိ၊ အဲတိတ်ပခၟဳဣသိရ ဂးတုဲ သဘဴပြောဟိတ်မ္ဂးဂှ် အဆက်နွံဂွံဒှ်မာန်-ဂွံအဝဵုမာန်ရ၊ အတိုၚ်ဂလာန်ဗောဓိသတ်ဂှ် အပ်ဇိုန်ကဵုအဝဵုပြောဟိတ်ကဵုကောန်ဇကုတုဲ ဒဴတိတ်ဂြိပ်ပခၟဳဣသိ-ရ။
(၃) သာဠိယဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသာဠိၚ်-သာဠိကာ)
* ပရူပစ္စုပ္ပန် ။ ။ ။  ကျာ်တြဲနာဲပိုဲဂေါတမ ကာလပဒတဴပ္ဍဲဘာဝေဠုဝန် ဇရေၚ်ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဒေဝဒတ် ဂြိုဟ်ကဵုကျာ်သဗ္ဗညု ဂြိုဟ်ဟွံမာန် ချပ်ဂစိုတ်ဟွံမာန်တုဲ တွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ်။ ။ ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ဗဗၞးပြောဟိတ် မၞုံယၟုကပိလဂှ် ဒှ်အ္စာသၟိၚ်ရ၊ (ဗောဓိသတ်ဒှ်ဗဗၞး-ကပိလ၊ ဒေဝဒတ်ဂှ် ဒှ်သၟိၚ်စေတိယ) ဒေံဗဗၞးကပိလဂှ် ကောရကလမ္ဗက မ္ဂးယၟုရ၊ သၟိၚ်စေတိယကဵုဗဗၞး-ကောရကလမ္ဗက-ဂှ် ဒှ်မိဿဟာဲသ္ဍိုက်ဆာန်တုဲ ကတ်ဗ္တောန်ကွတ်ပညာမွဲစွံရ။
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
လဆောဝ် ဂစေံဗောဓိသတ်အာတုဲ တွံဓဝ်ဇာဒိသိုၚ်ကၠ သ္ပဂုဏ်ကေုာံရၚ်သ္ကံရ၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ဇာဒိသိုၚ်ဟီုကဵုကၠ သာ်ဝွံရ၊ ယွံသဟာဲကၠ ဂစေံသဝ်ရဝကာ် မၞုံကဵုပညာသဟာဲပိုဲဂှ် ဟဂွံဆဵုညာတ်ဗွဲမလံတုဲ ပေၚ်အာထပှ်ဒ္စာံတ္ၚဲတုဲရ၊ ကှ်ေ-ရဲအာတုဲ ညံၚ်ဂွံတီဟိုတ်ဖဵုဂှ် လ္ၚတ်စံၜတ်ရံၚ်ညိ၊ တီဟိုတ်ဖဵုတုဲ ကလေၚ်စဴကၠုၚ်ညိ၊ ဂးတုဲ ကၠဒုၚ်ကေတ်အသံ အာစံၜတ်ရံၚ်ဟိုတ်ဖဵုဂှ်ရ၊ ကာလဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဣသိစၞာဲ တိက်သၠိၚ်ဒၟံၚ် ဂွံညာတ်ကေတ်တသော်ဂစေံသဝ်ရဝကာ် ခက်ဗာန်မံၚ်ပ္ဍဲသော်က္ဍိုပ်ဣသိတုဲ ကၠတီကေတ်ဍာ်ပလာဲ အခါတ်အကာဲဒးရ၊ ပါဲနူဂှ်ပၠန် ဇုတ်ဂၠဴလေဝ်ပြာကတ် နွံဒၟံၚ်ဗ္ဒာဲဣသိတုဲ တီကေတ်ပြဝဣသိဖအိုတ်ရ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ယွံမရာဇ်-မရာဇ်တံ ဟွံတီအစောံကောအဲဟာ ကောအဲဂှ် ဣဓိအနုဘဴဇၞော်လောန်တုဲ လှေံလှန်ပၠန်ဂတးထောံမရာဇ်မာန်မံၚ်၊ ဒေဝတဴပၟၚ်ပၟဲပန် ညံၚ်ဂွံကၠေံဗ္ဒန်အာ သ္ပမာန်မံၚ်၊ သၟူအမြာဲမောဝ်ဇောဝ်ပ္ဍးတဴ နူဇကုပါၚ်တံဂှ် ညံၚ်ဂွံပသအုဲအာ သ္ပမာန်မံၚ်၊ မရာဇ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံဒတုံစှ်ေ နူအာကာသ ဂတက်စိုပ်တိ သ္ပမာန်မံၚ်၊ မရာဇ်ဂှ် လုပ်အာပ္ဍဲတိ တိၚိတ်ဖျေံဏောၚ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် မရာဇ်စိုတ်ဟွံတန် အတိုၚ်လဟီုဟွံဒှ် အရေဝ်ပြံၚ်အာရ လ္ၚောဝ်ပ္တီသာ်ဝွံတုဲ တုပ်တဴညံၚ်ရဴ လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုလဝ်သတိကုသၟိၚ် ဂွိၚ်ဒုၚ်လဝ်နူဇမ္ၚောဲရ၊ ဆဂးဂှ် သၟိၚ်ဟီုသာ်ဝွံရ၊ ယွံတၠအဲ ကောရကလမ္ဗက လ္ပသမ္တီဗီုဂှ်ညိ၊ လ္ပဟီုဗဒေါံသာ်ဂှ်ရ၊ ဗီုအဲဟီု အဲကၠောန်ဏောၚ်၊ အဲဟီုတုဲ အဲဟွံဆုတ်ကလေၚ် ဂးတုဲ သၟိၚ်ဗဗိုန်လဝ်အရေဝ်ရ။
(၃) ပဏ္ဍရနာဂရာဇဇာတ် ((ဇာတ်သၟိၚ်နာ် မၞုံယၟုပဏ္ဍရ)
* ပရူအတိက် ။ ။ ။ ကၠာတေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရာဏသဳ သၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တ ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရဲသၟာဗၞိက်ဂမၠိုၚ်မသုန်ကၠံ အာဗၞိက်က္ၜၚ် တတ်ဩၚ်ၜဳမှာသၟိတ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲမရနုက်ကဵုထပှ်ဂှ် က္ၜၚ်ဗၠိုက်အာရ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗၠိုက်ဍာ်ချိုတ်အာအိုတ် ဒှ်အာစၞကဖ္ဍော်အိုတ်တုဲ သှ်ေမံၚ်မၞိဟ်မွဲရ၊ မၞိဟ် (၄၉၉) ဂှ် ဒှ်စၞကဖ္ဍော်ဖအိုတ်၊ သှ်ေမံၚ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ၜိၚ်စိုပ်အာသၞေဟ်က္ၜၚ်-ကရမ္ပိယ-တုဲ စိုပ်ဩၚ်ဗၠးဘဲဂစိုတ်ရ၊ ဗွိုက်လတက်လေဝ်ဟွံမွဲ ဒၟံၚ်ဇကုသၟးတုဲ ဒှ်အာဘဝတဳ အစေလက-သ္ပဒတဴဗ္ဒာဲသၞေဟ်က္ၜၚ်ဂှ်ရ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ညာတ်တုဲ ဟိုတ်နူတၟေၚ် ထေၚ်ဂးခၟဳတၠအရှန် နွံပၟိက်မအောန် ဖ္အောန်ကိလေသ ကာမတဏှာစိ သ္ပပူဇဴကဵုဒါန်အိုတ်ရ။
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
ကာလဂှ် စာၚ်လ္တူတေံ ဟီုကဵုစာၚ်သၟဝ်သာ်ဝွံရ၊ ယွံသဟာဲ နူဂယးပြဟ် ကလိဂွံဩန်လ္ၚီဒကေဝ်ဓဝ်ဂှ် ဆအယာံမာတ် အစောံသတ္တိဏံဟေၚ် ဗှ်ေပၚ်သၠုၚ်ပ္တိုန်မာနထေက်ရဟာ၊ အစောံသတ္တိဂုဏ်ဖဵု စဖျုန်အဲ ဗှ်ေဟွံတီဟာ ဂစိုတ်အဲတုဲ ညးလဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဂွံစဖျုန်ဒၞာဲကြောံ (ဖျုန်ကြောံကၠေၚ်ဒၟံၚ်) ဂှ် ဂွံစမ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် နူဂယးပြဟ်ဟေၚ် ဂွံဒှ်သၟိၚ်ရ၊ ညးလဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရစဖျုန်လ္ဒေါဝ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂွံဒှ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ရ၊ ညးလဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဂွံစဖျုန်ဗာန်ဒၟံၚ်အကြာဇုတ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂွံဒှ်ပၟၚ်တိုက်ဒြပ်ရ၊ (စာၚ်အုက်လ္တူတေံ ဟီုကြီုတိုန်ဂုဏ်ဖဵု ဂွံစဖျုန်ဇကု ကလိဂွံအဝဵု ဌာနန္တရပိသာ် တၟေၚ်နူစာၚ်သဝ်ကွေံကွေံရ။)
(၂) ဒုဗ္ဘိယမက္ကဋဇာတ် (ဇာတ်ကၞုဲဒမြိုဟ် ဂြိုဟ်ကဵုမိတ်ကီု သီုကဵုဟွံတီဂုဏ်ညး)
(ပရူဗဗၞးကဵုကၞုဲ ကၞုဲအယုတ် အိက်စုတ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဗဗၞး)
(၁) သတ္တိဂုမ္ဗဇာတ် (ဇာတ်တ္ၚေက်ၜါကောကဵုဒေံ)
ပ္ဍဲကာလဂှ် ပၟၚ်ပုၚ်တိတ်ကျောဝ်ရံၚ်တုဲ ဒှ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် ဖေက်လကိုတ်လောန်ရ၊ ပၟၚ်ပုၚ်ကလေၚ်စဴကၠုၚ်ကွာန်တုဲ လဴထ္ၜးကဵုကောန်တ္ၚေက်ပၠန်ရ၊ တ္ၚေက်ကဵုမၞိဟ် ဟီုပၠန်ဂတးမံၚ်အရေဝ် ကေုာံရေၚ်သ္ကံတုဲ သၟိၚ်မိၚ်စုတ် လကိုတ်ၚုဟ်တိုန်ရ၊ ကာလဂှ် သၟိၚ်ဟီု ပ္ဍဲဌာန်ဝွံ ပရိုက်ဘယ်သၞနွံတန်ဒှ်ရ၊ ကှ်ေ-ပိုဲဒးပြံၚ်ဒၞာဲဂၠာဲဍာန်ကလေၚ်စဴဏောၚ် ဂးတုဲ သၟိၚ်ကော်မ္ၚုဟ်ပၟၚ်ကွဳရ၊ ပၟၚ်ကွဳလေဝ် ပလေဝ်ကွဳတုဲ သၟိၚ်တိုန်ဍိုက်ကေတ် ပါဲဗလေတ်ထောံဂၠံၚ်ဍာန် ဂစာန်ဒရိပ်ကွဳရ၊ ဃောဂှ် တ္ၚေက်ဒေဝဒတ် ပဝ်အာပဝ်ကၠုၚ် ဒုၚ်သၟူညံၚ်ရဴကၠဵု-ဒုၚ်သၟူကၞိကီု၊ ဟီုကဵုကမၠတ်မသုန်ကၠံ ကဵုဂစိုတ်ထောံသၟိၚ်ရ။
ဃောတ္ၚေက်ဒေဝဒတ် လဴထ္ၜးပရူပရာသၟိၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဂြိပ်ဗလေတ် ဂေတ်စိုပ်အာဘာဣသိမသုန်ကၠံတုဲ ဣသိဂမၠိုၚ် ဃောအာၜှ်ပလှ် ဂၠာဲစသစ္ဆုရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ်ရ၊ ပ္ဍဲဘာဣသိဂှ် သှ်ေဒၟံၚ်တ္ၚေက်-ပုပ္ဖကမွဲတုဲ ညာတ်ဒးသၟိၚ်ဂှ် တ္ၚေက်ဒစးဝေၚ်ကၠုၚ် သၟာန်သၟုက်ဂလာန်မိပ်ကဵုကတောဝ် ဗဂေါဝ်ကဵုမုက်မတ်ရ၊ သစ္ဆုဍာ်သာဲ နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲဘာဂှ် တ္ၚေက်ဆက်ကွာဲသၟိၚ် ဗ္စဖျုၚ်သၟိၚ်တုဲ သၟိၚ်ကဵုတ္ၚေက် ဍုက်ကေဝ်ကၠောံက္ဍ မေတ္တာဗျဳဗျာပ်အာညးသ္ကံရ၊ ပၟၚ်ကွဳလေဝ် ဂွံစစၞတုပ်ကဵုသၟိၚ်တုဲ တၚ်ဂုဏ်ကုတ္ၚေက်ဗွဲမလောန်ရ၊ သၟိၚ်ဂွံမိၚ်ကေတ်ရမျာၚ်တ္ၚေက်ဗောဓိသတ် ၜတ်တကတ်ဍိုန်ဍောတ်လောန် လျုၚ်လောန်တုဲ ဒဒှ်ရတ္ၚေက်သတ္တိဂုမ္ဗကဵုတ္ၚေက်ပုပ္ဖက ဗီုတၟေၚ်ရေၚ်သ္ကံဂှ် သၟိၚ်သၟာန်တ္ၚေက်ဗောဓိသတ်ရ။
(၁) ကပိဇာတ် (ဇာတ်ကၞုဲဗောဓိသတ်)
ကာလဂှ် ကၞုဲဗောဓိသတ်ဟီု ပိုဲဒးပြံၚ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဌာန်ဗၠးသၞ ဒးအာဒေသတၞဟ်သ္အာၚ်ဏောၚ် ဂးတုဲ လဴကဵုကၞုဲဂမၠိုၚ်လ္ၚီတံဂှ်ရ၊ ကၞုဲဗောဓိသတ် တွဳဗွိုၚ်ဂွံလဝ်ကၞုဲဇကုဇကုတုဲ လက်ကရဴမှတီပၠန် ဂးတုဲ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲကၠံဥဒျာဉ် ကၠံသၟိၚ်ဗီုကၠာတေံပၠန်ရ။
(၂) ရုရုမိဂရာဇဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ်)
* ပရူပစ္စုပ္ပန် ။ ။ ကျာ်တြဲနာဲပိုဲဂေါတမ ကာလပဒတဴပ္ဍဲဘာဝေဠုဝန် ဇရေၚ်ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဒေဝဒတ်တုဲ တွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ်။ ။ ။ ဂလာန်ဂှ် ဒှ်စၟတ်သန် ခၟဳဂမၠိုၚ် ဟီုကဵုဒေဝဒတ်သာ်ဝွံရ၊ ယွံကောန်တၠဒေဝဒတ် ကျာ်တြဲပိုဲဂှ် ဂုဏ်ဂၠိုၚ်လ္တူကောန်တၠ ဗွဲမလောန်ရ၊ တၠအဲဗ္ဒာဲကဵုကျာ်တုဲ ကလိဂွံခၟဳရ၊ ဂွံကတ်ဗ္တောန်ပိဋကတ်ပိ အတိုၚ်ပၟိက်ရ၊ ကလိဂွံလာပ်ဗဇဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရ၊ သ္ပလဝ်ဂုဏ်လ္တူတၠအဲ ဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ ဂးတုဲ ဒေဝဒတ်ကလေၚ်ဟီုကဵုခၟဳတံ နကဵုဂလာန် ပျုတ်ဗ္ဒေက်ဂရိုဟ်ကျာ် တးကၠေံဂုဏ်ကျာ်သာ်ဝွံရ။