cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သ္ၚိဂၞန် ၅၄
တၠသ္ၚိကၠာအိုတ်
အတိုၚ်အခိၚ် မပိုၚ်ခြာလဝ် ဒးအာလေဲလှုဲ (ဝါ) အာနုက်သ္ၚိဂှ် ဦးသိန်းမောၚ် နကဵုလှုဲပေၚ်ၚ် အာနုက်ဂရာန်သ္ၚိဂှ် ဒဒှ်ရ သ္ၚိဂှ် အခေါၚ်နုက်ဟွံမဲ နကဵုသကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဍုၚ် ဦးနု နုက်ကေတ် နူဘာဏ်တုဲ သ္ၚိဂှ် ကဵုထောအ် ဒေါ်ခၚ်ကြည် တုဲရ ဂှ် နူကဵုဘာဏ်ဂှ် ဟီုကဵု ဦးသိန်းမောၚ်ရ၊၊ ကောန်ဂဥုပ်ဗိုလ်အောင်ဆန်း၊ ဦးအောင်ဆန်းဦး ဟီု အခိင်ဂှ် ညးတေအ် ကလိဂွံအယုက် (၁၃) သၞာံၜိုတ် ၁၉၅၆-၁၉၅၇ ဒှ်မာန်ရ၊၊
ဒေါ်အုန်းကြည် ညးမဒှ်ကောန် ဒေါ်အေးခၚ်ဂှ် စှ်ေဒၞာဲ ကု ဦးကျၚ်သောၚ်းတုဲ ညးတအ်လေဝ် မံၚ်လဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ် ကောန်ညးတအ် (၅) ဂှ် ၜံၚ်လဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိဂၞန် (၅၄) ဂှ် ညးတအ် ဒးပြံၚ်တိတ် နူသ္ၚိဂၞန် (၅၄) ဂှ်တုဲ အာမံၚ် ပ္ဍဲသ္ၚိ ဂၠံၚ် ဆရာစံ ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲသ္ၚိ ဂၠံၚ်ဆရာစံဂှ် ဒေါ်အုန်းကြည် ကလိဂွံ ကောန် (၂) ပၠန်ရ၊၊
ဒေါ်ခၚ်ကြည်
ပ္ဍဲသ္ၚိဂၞန် (၅၄) ဂှ် ပါဲနူ ပ္ဍဲအခိၚ် ဒေါ်ခၚ်ကြည် ညးမဒှ်အမာတ်ကလုတ် (သံအမာတ်) ပ္ဍဲဍုၚ်အိန္ဒိယတုဲ ညးမံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်ရ၊၊ ကောန်ညးၜါ ဒေါ်အောၚ်ဆန်းစုကြည် ကဵု ဦးအောၚ်ဆန်းဦး တအ် အာတိုန်ဘာ ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ ဒေါ်ခၚ်ကြည် မံၚ်ကၠုၚ် ညးမွဲဓဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်ရ၊၊
ပ္ဍဲအခိၚ် ဒေါ်ခၚ်ကြည် မမံၚ်ဒၟံၚ်ညးမွဲဓဝ်ဂှ် ကောန်မေန်ညး (ကောန်ၝာဲညး ဒေါ်ခၚ်ကြီး) ဗိုလ်မှူးကြီး ခၚ်မောၚ်အေးဂှ် ကၠုၚ်ဟီု ကဵုညးသြိုၚ်သ္ၚိ ဗဒါဲသ္ၚိညး ပ္ဍဲကၠအ်ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် သ္ၚိကၠအ်ဂှ် ဟွံဒှ် သ္ၚိကၠအ် နကဵုယၟု ဒေါ်ခၚ်ကြည်ဏီတုဲ ယဝ်ရ ကဵုမံၚ်မ္ဂး ဂွံဗိုၚ်ရံၚ်စံၚ်အာ ဣစဳ၊ မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ဂရာန်တိဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ် ယၟု ဒေါ်ခၚ်ကြည်ဂှ် ကောန်မေန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ် နကဵုကဆံၚ် ဒါရိုက်တာ (သတၚ်းစဥ်မှာ ဦးဆောၚ်ညွှန်ကြားရေးမှူး) တုဲ ဒေါ်ခၚ်ကြည် ထပက်ကဵုစၟတ်တဲ ကဵုအခေါၚ် ကောန်မေန်ဇကု ဗိုလ်မှူးကြီး ခၚ်မောၚ်အေး သွက်ဂွံမံၚ် ပ္ဍဲကၠအ်ဂှ်ရ၊၊ အတိုင် ဦးအောင်ဆန်းဦး မဟီုမ္ဂး အခိင်အလဵုအသဳ ဦးနု မကဵုလဝ်ဂှ် သ္ၚိဂှ် ညးပါ်လဝ် ပိအရင်၊ ညးမဒှ်မိ ဒေါ်ခင်ကြည် မွဲအရင်၊ ကောန်ၜါ ဦးအောင်ဆန်းဦး မွဲအရင်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် မွဲအရင်၊၊ သွက်အရာ ကောန်ၜါဂှ် ဂွံဒှ်ယၟု ဒေါ်ခင်ကြည်တုဲ ဒေါ်ခင်ကြည် ဒးကေတ် အရီုအဗင် ကုကောန်မေန်ညး ဗိုလ်မှူးကြီးခင်မောင်အေး၊၊
ကာလစိုပ်သၞာံ ၁၉၈၈ ဒေါ်ခၚ်ကြည် ကတဵုဒှ်ယဲ တၞဟ်နမဂွံရံၚ်စံၚ် မိဇကုတုဲ ဒေါ်အောၚ်ဆန်းစုကြည် စဴကၠုၚ် နူအေန်ဂလာန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ပရေၚ်ကလိုက်ကမဵု ၈၈၈၈ လေဝ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ၊၊ ၁၉၈၈ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါဂှ် ဒေါ်ခၚ်ကြည် စုတိအာတုဲ ဖျေဟ်ကမ္မဌာန်ညး ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောၚ် ကဵု ဗိုလ်မှူးချုပ် ခၚ်ညွန့် ကၠုၚ်သၟာန်စ ပရိုၚ် ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်ကီုရ၊၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဟီုကဵု ဦးအောင်ဆန်းဦး သ္ၚိစွံလဝ် အတိုင်တြေံ သွက်ဂွံပဒၞာဲထ္ၜး မဆေင်ကဵုမိညးတအ်ရ၊၊ ဦးအောင်ဆန်းဦးတုပ်စိုတ်၊ ကာလတုပ်စိုတ်ဂှ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဟွံကၠောန်ဗီုဂှ်၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကောဒေအ် ညးၜါ တုပ်လဝ်စိုတ် သ္ၚိဂှ် ကဵုအခေါင် ကုဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် သွက်ဂွံရံင်စံင်၊ ကာလပလေဝ်မ္ဂး ဟွံဒးသၟာန်စာန် ဦးအောင်ဆန်းဦး မွဲသာ် အခေါင်ပဠေဝ်နွံရ၊၊ ကာလပေင် (၁၂) သၞာံတုဲ သွက်ဂွံကလေင်ကၠောန် တင်တုပ်စိုတ်တၟိဂှ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဟီုကဵု ဦးအောင်ဆန်းဦး ဒဒှ်ရ ဦးအောင်ဆန်းဦး ဒုင်ပလဝ် ကောန်ဍုင်မ္ၚး (ကောန်ဍုင်အမေရိကာန်)တုဲ အခေါင်ပိုန်ပြဳတိဍာ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာဟွံမဲ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ သ္ၚိဂှ် ဆေင်ကဵု ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် မွဲဓဝ်ဟေင်ဂးတုဲ ကိစ္စဂှ် စိုပ်အာ ရုင်ဗစာ ဒှ်အာ အမှုရ၊၊
ဒေါ်ခၚ်ကြည် စုတိအာတုဲ ဒေါ်အောၚ်ဆန်းစုကြည် သီုဟွံဒှ်စဴ အေန်ဂလာန်တုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ဗၟာရ၊၊ ပၞာန်သီုအဝဵုတုဲ စနူ ဂျူလာၚ် ၁၉၊ ၁၉၈၉ စဵုကဵု ၁၉၉၅ ဂှ် ဒေါ်အောၚ်ဆန်းစုကြည် ဒးဒုၚ်ကြိုၚ်လဝ် (အကျယ်ချုပ်) ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်ရ၊၊
သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုၚ် ၂၀၀၈ ဂှ် ပဒတန်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၀ အခေါၚ် ဒေါ်အောၚ်ဆန်းစုကြည် ချဳဓရာၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် စဂွံကၠုၚ် အခေါၚ်အာကၠုၚ်ဂွံကၠုၚ်ရ၊၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဂၞန် (၅၄)ဂှ်လေဝ် ဒှ်အာဒၞာဲ ဒတန်မချဳဓရာၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပၠန်ရ၊၊ သၞာံ ၂၀၁၂ လပါ်လက္ကရဴ ဒေါ်အောၚ်ဆန်းစုကြည် ဒုၚ်ရုဲမာဲတုဲ အာမံၚ် ပ္ဍဲနေပြည်တော်ဂၠိုၚ်ရ၊၊
အာတ်မိက်အာဲ
ဦးအောၚ်ဆန်းဦး ညးမဒုၚ်ကေတ်လဝ် ကောန်ဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ကောဇၞော် ဒေါ်အောၚ်ဆန်းစုကြည် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၁ ဂှ် အာတ်မိက်လဝ် ရုၚ်ဗစာ သွက်ဂွံပါ်ကဵုအာဲ သ္ၚိဂၞန် (၅၄) ဂှ် မွဲအရၚ်ရ၊၊ ဒေါ်အောၚ်ဆန်းစုကြည်ဂှ် ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် နွံပိ၊ ချိုတ်အာ နူဘဝဍောတ်တ် ဟိုတ်နူပၠိုတ်ဍာ်ကၟာ ပ္ဍဲဂတမုက်သ္ၚိ ညးတြေံတေအ်ရ၊၊ နကဵု ဒေါ်ခၚ်ကြည်လေဝ် စပ်ကဵုကိစ္စအာဲဂှ် ညးဖန်ဇန်လဝ် ဟွံမဲရ၊၊
ကၠတ်ထဝ်သၞောဝ်ဓဝ် (တရားလွှတ်တော်) ရးလ္ဂုၚ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ဒဒှ် ကၠအ်ဒၞာဲသ္ၚိဇၞော်ဂှ်နွံဂှ် ကဵု ဒေါ်အောၚ်ဆန်းစုကြည်၊ ကၠအ်မွဲကရေက်တၞဟ်ဂှ် ကဵု ဦးအောၚ်ဆန်းဦး တုဲ သီုကဵုလဝ် အမူညးတအ် ဗိုလ်မှူးကြီး ခၚ်မောၚ်အေး မွဲအရၚ်ကီုရ၊၊ လတူတၚ်မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်ဏအ် ဦးအောၚ်ဆန်းဦး ဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ ပ္ဍဲ အံက်တဝ်ပါ ၁၇၊ ၂၀၁၈ ဂှ် ကလေၚ်ပတိုန်လဝ် ကု ဂဥုပ်ကၠတ်ထဝ် သၞောဝ်ဓဝ်ကၟိန်ဍုၚ် (ပြည်ထောၚ်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်) ညံၚ်ဂွံပါ်တုပ်ပ်ရ၊၊ သ္ၚိဂှ် ပတိုန်လေလာန်တုဲ ၜိုတ်မသွံတိတ်ဂှ် ပရအ်ကေတ် ညးမွဲကဝက် ကဝက်ရ၊၊
နူဌာနပရိုင် Focus Myanmar သၟာန် ဦးအောင်ဆန်းဦး ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၂၉၊ ၂၀၁၈ စပ်ကဵု သ္ၚိဂၞန် ၅၄၊ ဦးအောင်ဆန်းဦး ဟီု ဒဒှ်ရ သ္ၚိဂှ် ဒှ်သ္ၚိအာဲမိမ နူတမ်ဟွံသေင်၊ ယဝ်ရ သ္ၚိအာဲမိမနူတမ်တှ်ေ သွက်ဂွံဒးသွံ ဟွံမဲ၊၊ သ္ၚိဂှ် နူတမ်တေအ်ရ ပြသၞာ နွံကၠုင်လဝ်၊၊ အလဵုအသဳ ဖဆပလ နကဵုမထပက်အဇာ အပါညးမဒးဒုင်ဂစိုတ်တုဲ နုက်ကေတ် နူဘာဏ် နူကဵုသ္ၚိညးတၞဟ် မပံင်လဝ်၊၊ ညးဆက်ဟီု ညးဂွံလှုဲ နူမသွံသ္ၚိဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညး ကောန်ဇာတ်လေဝ် ဟွံမဲ၊ သွက်ဂွံဒး ဖေါအ်ကဵု ညးတေအ် ညးဏအ်လေဝ် ဟွံမဲ၊ ၜိုတ်မဒးသုင်စောဲ သွက်ဘဝဂှ် ပါဲစွံတုဲတှ်ေ၊၊ လှုဲသၟေဟ်တအ်ဂှ် ညးကဵုဒါန် ကုကောန်ၚာ် ညးမလွဳလဝ် ပ္ဍဲဗုကာံ နွံမဂၠိုင်ဂှ်ရ၊၊ ဦးအောင်ဆန်းဦး ဂှ် ရီုဗင်လဝ် ကောန်ၚာ်မိမဟွံမဲ၊ ကောန်ၚာ်မၞိဟ်ဝါတ်တ်တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ၊၊
သုဓမ္မမဟာထေရ်
ဘဒ္ဒန္တ သုဓမ္မမဟာထေရ် (၁၉၃၂၊ ၀၈၊ ၀၄ - ၂၀၂၁၊ ၀၈၊ ၀၆) ဝွံ ဒှ်ဓမ္မကထိုက်ဒမြဟ် မဒှ်ကျာ်ဇၞော် နွံပိုန် ဘာဇာဒိသိုင်၊ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာတုဲ ညးဂမၠိုင်ကော်စ တၠဂုဏ်အစာမြံင်မြရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ပ္ဍဲကမၠောန်သာသနာ နကဵုသွာင်နာနာ လပါ်လိက်ပိဋကတ်၊ လပါ်ဟီုတွဟ်စဳပျး ဥပ္ပးတြုဟ်ဗြဴတအ်ကီု သီုကဵု လပါ်ထ္ၜးဓရ်ဝိပဿနာဂှ် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင် နူဘဝသၟတ် စဵုကဵု လအိတ်လမျီုရ။ ဟိုတ်မဒှ် ဓမ္မကထိုက်ဒမြဟ်မွဲဇကုတုဲ ရမ္သာင်ညး မပၠုပ်လဝ် ကဝးတအ်ဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵုအလုံဒေသရးမန်တုဲ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအခိင်မဖျေဟ်ကမ္မဋ္ဌာန်မ္ဂး မပံက်ကဝးဓရ်ညးဂှ် ဒှ်ကၠုင် နကဵုအခိုက်မွဲရ။
ဘဝသၟတ် ဌာန်မလ္ၚတ်ပညာ
ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် (လၟုဟ် ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ) အရာပ်ဇိုင်ဝါ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၂ အဝ်ဂေတ် ၄ (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၂၉၄၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၄ မမံက်) တ္ၚဲသိုက် ဇရေင်မိမ နာဲဍာ်ကေဝ် ကေုာံ မိဟာပိုန်၊ ပၞောဝ်ကဵု ကောဒေအ်ဂမၠိုင် (၉) တၠ မၞိဟ်တြုဟ် ၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ ၅ ဂှ် ညးဒှ် ကောန်မရနုက်ကဵု ၅ ရ။ နူဍောတ်တ် မိမတအ် ခုတ်ကဵုလဝ် ယၟု မာံသာမျာင်။ အခိင်ကာလမကလိဂွံ အာယုက် ၁၄ သၞာံဂှ် ညးပထပိုယ် ပ္ဍဲဘာဇာဒိသိုင် ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ်ရ။ အခိင်အာယုက် မပေင် ၂၀ ဂှ် ပဥပဇ္ဇျယ် ကုကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ညာဏဝံသထေရ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၂ မာတ် ၃၁ (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၁၃ ဂိတုစဲ ၆ မမံက်) တ္ၚဲစန် အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၆ နာဍဳ၊ ၃၀ မိနေတ်၊ သင်ကာရက ၁၂ ဇကု ယိုက်ဒိုက်ထံက်ပင်သင်ရိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲခဏ္ဍသိမ် ဘာဇာဒိသိုင်၊ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် အာစိုပ် ဒဒှ်ခမဳပယျင် မပြဲရ။ ယၟုခမဳဂှ် ခုတ်ခဴလဝ် သုဓမ္မ။
ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ကြဴနူ ညးမကတ်လ္ၚတ်ကေတ် လိက််ပိဋကတ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်တုဲ တၞဟ်နမဂွံတီ နဲကဲပၟဝ်ဓရ်ဝိပဿနာဓူရတုဲ ပြာပ်အာ ဇရေင်အစာတၠ (မဟာစည်ဆရာတော် ဝိပဿနာရှုနည်း) ဍုင်ထဝါဲ၊ ပ္ဍဲ ဇၞူဓရ်ယေန်ဝေ (ယဥ်ဝေးရိပ်သာ) ဒှ်တမ် ပ္ဍဲဇရေင် အစာကမ္မဋ္ဌာန် ဗွဲမဂၠိုင် လ္ၚတ်ဇၞော်ပၟဝ်ကၠုင် ဝိပဿနာ မဂၠိုင်ကဵု သၞာံကီုရ။
ကမၠောန်ဒတုဲမြမောဝ်သာသနာ
ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ကြဴနူ ပညာ နကဵုလိက်ပိဋကတ်ကီု သီုကဵု အလဵုဇကုဗတောန်ဇၞော်ပၟဝ်ဝိဿနာ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ညးဖျေဟ်ကၠုင်လဝ်လိက် မပ္တံ သဒ္ဒါ၊ အဘိဓရ်၊ ဝိနဲ (၅) ကၞပ်၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၊ ဓမ္မပဒ၊ အဋ္ဌကတာတအ် ကုခမဳသင်တအ် သၞာံဗွဲမလအ်လရ။ တုဲပၠန် ညးဝွံ သွက်ဒါယကာဂမၠိုင် မဂွံတီကၠိုဟ် ဍောင်ဓရ်တဝှ်ပါင်ကျာ်တုဲ တွဟ်ကၠုင်ဓရ် နဒဒှ် ဓမ္မကထိုက် ဒမြဟ်မွဲ ပြာကတ်ကၠုင် သၞာံဗွဲမလအ်ကီုရ။ ညးဝွံ ဟိုတ်မဒှ် မၞိဟ်မစိစောန် ပ္ဍဲအရေဝ်ဘာသာမန်၊ ဗၟာတုဲ နကဵုဘာသာမန်ကီု သီုကဵု ဘာသာဗၟာ ၜါဘာသာ ဟီုတွဟ် စဳပျး ဍောင်ဓရ်ကျာ် ကုဥပ္ပးတြုဟ်ဗြဴတအ်ရ။ ဍောင်ဓရ် ညးမတွဟ်လဝ်တအ်ဂှ် ညးရပ်စုတ်လဝ် နကဵုကဝးတုဲ ကဝးဓရ်ညး နွံဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ရမ္သာင်တဝှ်ဓရ်ညးဂှ် ပြာကတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု အလုံဒေသရးမန်ဂမၠိုင်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအခိင် မဖျေဟ်ကမ္မဋ္ဌာန်မ္ဂး ကဝးဓရ်ညးမွဲဂှ် မလေပ်ပံက်တဴ နဒဒှ် အခိုက်ကမ္မဋ္ဌာန်ညးဒေသတအ်မွဲရ။
ပါဲနူ ကမၠောန်ဖျေဟ်လိက် ကုခမဳသင်တအ်၊ တွဟ်ဓရ် ကုဥပ္ပးတြုဟ်ဗြဴတအ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲကဵု ဌာနပၟဝ်ဓရ် ဍုင်ကွာန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ်လေဝ် နဒဒှ် "ကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ" အစာကမ္မဋ္ဌာန်ထ္ၜးဓရ်မွဲဂှ် ပံက်ကၠုင်ဓရ်ကမ္မဋ္ဌာန် သၞာံအခါ ဗွဲမလအ်ကီုရ။
ပါဲနူဖျေဟ်လိက်၊ တွဟ်ဓရ်၊ ထ္ၜးဝိဿနာတုဲ ကမၠောန်လပါ်သင်လဝ် နဒဒှ် တာလျိုင်ဝိနယ်ဓိုရ် ပွိုင်ဍုင်မွဲဂှ် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်လဝ် သၞာံဗွဲမလအ် စဵုကဵုလအိတ်ဘဝရ။
ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ပ္ဍဲအခိင် မပေင်စိုပ် ၆၀ ဝှ် သၞာံ ၂၀၁၂ (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၇၄)ဂှ် ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် နွံပိုန် ဘာဇာဒိသိုင်။ တာလျိုင်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ပွိုင် ၂ သၞာံပေင်င် ယိုက်ဂၠေင်တုဲ စတမ်နူ သၞာံ၂၀၁၄ (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၇၆) ဂှ် တၞဟ်နမဂွံဒှ် ကာယသုခ၊ စိတ္တသုခ၊ သမဏသုခ၊ ကာယဝိဝေက မဂွံမံင်တန်တဴအာ ဗွဲတသိုက်မာန် ရန်တၟအ်တုဲ ကမၠောန်တာလျိုင်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် အပ်ပြာပ် ဇိုန်ဏှင် သၠးပွး ကုကောန်ကွး ဘဒ္ဒန္တစန္ဒကုမာရ (မဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ)ဂှ်ရ။
လအိတ်ဘဝ
ကျာ်ဇၞော်အစာသုဓမ္မမဟာထေရ်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ အဝ်ဂေတ် ၆ (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၈၃ ဂိတုဒဂိုန် ၁၄ စွေက်) တ္ၚဲသိုက် ပ္ဍဲအခိင်ဗၠာင်ဂယး ၄း၁၀ ဂှ် နကဵုယဲအာယုက်ဇၞော်ဟေင် စုတိစဴသွဝ် ပ္ဍဲဘာဇာဒိသိုင် ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာဂှ်ရ။ သၞာံ ၂၀၂၁ အဝ်ဂေတ် ၁၁ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် ဥတုဇကလာပ်ရုပ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ပၠုပ်ဂိုဟ်ထဝ်သြန်တုဲ ပူဇဴဂုဏ်အစာရ။ အခိင်မစဴသွဝ်ဂှ် ဟိုတ်မဒှ် အခိင်ဥတုဗြဲကီု၊ ဟိုတ်မဒှ် အခိင်ယဲကပ်ကဝ်ဝိဒ်-၁၉တုဲ သွက်ဂွံ ကၠောန်သဘင်ဖျဴသွဝ် ပူဇဴအန္တိမအဂ္ဂိဇျာပနဂှ် ဟွံဂွံ ဖျေဟ်ပလဝ်ဒတန်ဏီရ။
နိဿဲ
ထေရုပ္ပတ္တိ အစာဓရ်ဒယှ် ကျာ်ဇၞော်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ သုဓမ္မမဟာထေရ် ဘာဇာဒိသိုင်၊ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ။ ညးမချူ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒကုမာရ၊ ဘာဇာဒိသိုင်၊ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ။ ၂၀၂၁။
ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကဏ္ဍ:BEHM
လေ ခေါရ်ဗုသဳရ်
ချာလေလ်-အဳဒေါဝါဒ် ဇေန်နေရေတ် Charles-Édouard Jeanneret (၆ အံက်တဝ်ဗါ ၁၈၈၇ – ၂၇ အဝ်ဂေတ် ၁၉၆၅)၊ မတီတဴ နကဵု ယၟု လေ ခေါရ်ဗုသဳရ် (Le Corbusier) ( lə kor-BEW-zee-ay, lə KOR-boo-ZYAY, -⁠SYAY, French: [lə kɔʁbyzje]; roughly, "the crowlike one")၊ ဂှ် ဒှ်သၟာဓဇဲ၊ အစာဒဳဇြာင်၊ အစာကသူ၊ ညးမဖျေဟ်ဗီုပြင်ဍုင်ကွာန်၊ အစာကဝိ ဂကူပြင်သေတ်-သွိသ် မွဲတၠတုဲ ဒှ်မၞိဟ်မခၞံဗဒှ် ပညာဓဇဲ ခေတ်တၟိမွဲတၠရ။ ညးက္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဍုင် သွိတ်သလာန် တုဲ ဗွဲကြဴ ဒှ်ကောန်ဍုင် ပြင်သေတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၀။ ညးယိုက်ဂၠေင်ကမၠောန် လုကဴ ၅ ဗွဝ်စှ်၊ ညးဖျေဟ်ဗီုပြင် သ္ၚိဌာန် ပ္ဍဲယူရောပ၊ ဂျပေန်၊ အိန္ဒိယ ကေုာံ အမေရိက သၠုင်ကျာ ကီု သီုကဵု သၟဝ်ကျာ။
ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မဗလိုက်ဘဝ ပ္ဍဲကမၠောန်ဖျေဟ်ဒဳဇြာင် ဗီုလဵု ဘဝမၞိဟ်မဂွံမံင်ခိုဟ်တုဲ ညးဒှ်မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမဖျေဟ်ဗီုပြင် ဍုင်ကွာန်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မပါလုပ် ပ္ဍဲအရာမဒက်ပ္တန် ဂကောံအစာဓဇဲခေတ်တၟိ ဂၠးကဝ် Congrès International d'Architecture Moderne (CIAM) ရ။ လေ ခေါရ်ဗုသဳရ် ဂှ်မၞိဟ်မဖျေဟ်ဗီုပြင် အစဳအဇန်အဓိက သွက်ဍုင် စန္ဒဳဂါရ် (Chandigarh) ပ္ဍဲ အိန္ဒိယ၊ တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေင်လဝ် ဒဳဇြာင် စမြိုင် ဗွဲမဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် စမြိုင်အလဵုအသဳဂမၠိုင်ရ။
ပ္ဍဲ ၁၇ ဂျူလာင် ၂၀၁၆ ဂှ် ပရဝ်ဂျေတ် မကၠောန်လဝ် နကဵု လေ ခေါရ်ဗုသဳရ် စှ်ထပှ် ပ္ဍဲရးနိဂီု ၇ ဂှ် ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲစရင်ဒတန် အာဲကၟာဲယေန်သၞာင်ဂၠးကဝ် ယူနေသ်သကဝ် (UNESCO World Heritage Sites) နဒဒှ် ကမၠောန်ဓဇဲ လေခေါရ်ဗုသဳရ်၊ မကၠောန်ပ္တိတ်လဝ် သွက်ပရေင်ချဳဓရာင် ခေတ်တၟိ (The Architectural Work of Le Corbusier, an Outstanding Contribution to the Modern Movement)။
လေ ခေါရ်ဗုသဳရ် မကၠောန်လဝ်တအ်ဂှ် ညးမပါ်ပါဲဟီုဂးလေဝ် နွံကီုရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကမၠောန်ဖျေဟ်ဗီုပြင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ဒးဒုင်ပါ်ပါဲ ပ္ဍဲအရာ မဟွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ အခိုက်တြေံ ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ် ညံင်ကဆံင်တုပ်တအ်ရ။
ပထမ အဝဲ (၁၈၈၇–၁၉၀၄)
ချာလေလ်-အဳဒေါဝါဒ် ဇေန်နေရေတ် က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ ၆ အံက်တဝ်ဗါ ၁၈၈၇ ပ္ဍဲ လာ ချဴ-ဒေ-သွောန် (La Chaux-de-Fonds) ဍုင်သွတ် ပ္ဍဲဒၞာဲမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ပြင်သေတ် (Neuchâtel canton) ပ္ဍဲကရေက် ရးနိဂီုသွိတ်သလာန် လပါ်ဗာယပ် ပ္ဍဲဒဵုဇုရ (Jura mountains) ၅ ကဳလဝ်မဳတာ (၃,၁ တိုင်) နူကဵု ပယျဵုပြင်သေတ်။ ဍုင်သွတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ရုင်စက် မပ္တိတ် နာဍဳ။ (ညးကလိဂွံ ယၟုတၞဟ် လေခေါရ်ဗုသဳရ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၀)။ မအံက်ညးဂှ် ဒှ်အစာပါန်ကွတ် မကၠောန် ကဠာ ကေုာံ နာဍဳ၊ မိအံက်ဂှ် ဒှ်အစာ မဗတောန်သာန္တယာ။ ကောဇၞော်ညး အလ်ဗေရ်တ် ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မစိုန်သကီု ပ္ဍဲဂြဝ်။ ညးမံင်လဝ် ဘာကောန်င္ၚာ် မစကာနဲကဲ (Fröbelian methods) ရ။
ညံင်ရဴ အစာဓဇဲ ပ္ဍဲအခေတ်ညး ဗီုကဵု ဖြင်က် လောယေတ် ရောက် (Frank Lloyd Wright) ကေုာံ မိသ် ဝင် ဒေရ်ရဝ်ဟေ (Mies van der Rohe) တအ်ကီု လေ ခေါရ်ဗုသဳရ် လေဝ် ဟွံဂွံအခေါင် ဗတောန် ပညာဓဇဲ ပ္ဍဲကဵုဘာပညာဓဇဲ ကီုရ။ ပ္ဍဲအခိင်ညး မကလိဂွံအာယုက် ၜိုတ် ၁၅ သၞာံဂှ် ညးစိုတ်လုပ်စ ပ္ဍဲကဵု ပါန်ကွတ်ဗဗဵု၊ တုဲ ညးလုပ်တိုန်ဘာ ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳ ပ္ဍဲ လာ ချဴ-ဒေ-သွောန် မဒှ်ဘာ မဗတောန် ဗီုလဵု မဂွံစကာပါန်ကွတ် ပ္ဍဲကာလမကၠောန် နာဍဳရ။ ဂတဂှ် ပိသၞာံ ညးတိုန် တန်ဗတောန်မဖျေအ်ပလဝ် ကဆံင်သမၠုင် (the higher course of decoration) မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု အစာကသူ (Charles L'Eplattenier) မဒှ် မၞိဟ် ညးမတုဲလဝ် ဘာ နူကဵု ဗူဒဗါတ် (Budapest) ကေုာံ ပါရဳသ် ရ။ လေ ခေါရ်ဗုသဳရ် ချူ L'Eplattenier ဂှ် ပကဵုညးတေအ် "မၞိဟ် ပ္ဍဲဂြိုပ် a man of the woods" တုဲ ဗွဲကြဴညိ ညးဗ္တောန်ကဵု ဗီုလဵု ဂွံဓဇက်ရုပ် နူကဵု သဘာဝ ရ။ အပါညး မလေပ်ကော်ဏာညး အာဝေင် ပ္ဍဲဒဵု ပ္ဍဲအကြာဍုင်ဂှ်ရ။ ညးချူလဝ် "we were constantly on mountaintops; we grew accustomed to a vast horizon (ပိုယ် တိုန်ဝေင်ဒၟံင်ဒဵု မွဲခဏ မွဲခဏ၊)." အစာဓဇဲ ညး နူကဵု ဘာပါန်ကွတ်ဂှ် ဒှ်အစာဓဇဲ René Chapallaz မဒှ်မၞိဟ် မပါလုပ် ပ္ဍဲကမၠောန်ညး အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ညးဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ညး ဒဒှ်ရ အစာပါန်ကွတ် L'Eplattenier ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မပကဵု ညံင်ဂွံ ရုဲစှ် လပါ်ဓဇဲရ။ ညးချူ " အခိင်ဂှ် အဲကလိဂွံ အာယုက် ၁၆ သၞာံ၊ အဲဒုင်တဲ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်ညး ကေုာံ ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴညး။ အဲသၠာဲလုပ် ပ္ဍဲလပါ် ဓဇဲရ"
တိတ်တရဴ ကေုာံ သ္ၚိကိုပ်ကၠာအိုတ် (၁၉၀၅ - ၁၉၁၄)
လေ ခေါရ်ဗုသဳရ် စဗ္တောန်ကေတ်ကေတ် နကဵု မအာ ဇရေင်ရုင်ဗွဟ်လိက် သွက်ဂွံ ဂၠာဲဗှ် လိက်ပရူဓဇဲ ကေုာံ ဒဿန၊ အာဗဵုလ္ၚတ် တိုက်ထ္ၜးပျး၊ ဓဇက် ဗီုပြင်စမြိုင်၊ တုဲ သြိုင်စရိုင်ဂမၠိုင်ရ။ သၞာံ ၁၉၀၅ ညး ကေုာံ ကွးဘာတၞဟ်ၜါ နကဵု မကေတ်ကသပ် နူကဵု အစာဘာညးတအ် René Chapallaz တုဲ ဖျေဟ်ဒဳဇြာင် ကေုာံ သြိုင်သ္ၚိ ညးတေအ်ကၠာအိုတ် သ္ၚိ ဝဳလ္လာ ဖလ္လေတ် (Villa Fallet) သွက် အစာမကၠောန်တဆိပ် Louis Fallet ညးမဒှ် ရဲအစာညးတအ် Charles L'Eplattenier ဂှ်ရ။ သ္ၚိဂှ် နွံဇိုင်ဒဵု ဗဒါဲ Chaux-de-fonds၊ မဒှ်သ္ၚိ ဇမၞော် မနွံကဵု ကၟဳကထပ်ရ။ သ္ၚိဏအ် ညးသြိုင်အံင်ဇၞးအာတုဲ ညးဂွံဆက်သြိုင် သ္ၚိဗီုပြင်ဂှ် ၜါမပၠန် သ္ၚိ Villas Jacquemet ကဵု Stotzer မနွံ ပ္ဍဲပွဳပွူဂှ်ရ။
ပ္ဍဲ သေပ်တေမ်ဗါ ၁၉၀၇ ဂှ် ညးတေအ် စတိတ်တရဴ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မ္ၚးသွိတ်သလာန်၊ ညးအာ အဳတလဳ။ တုဲပၠန် တရဴအခိင်ကသီု မအာ နူဗူဒဗါတ် (Budapest) အာ ဝိန်နာ (Vienna) မဒှ်ဒၞာဲ ညးမံင်လဝ် ပွိုင် ပန်ဂိတုတုဲ ဂွံစုက် ကု Gustav Klimt တုဲ ညးဗက်ဂၠာဲ သွက်ဂွံဆဵု ကု Josef Hoffmann ကီုလေဝ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ရ။  ပ္ဍဲဖလောရ်ရေန် (Florence) ညးအာဝေင် သ္ၚိချာတာ ဖလောရ်ရေန် (Florence Charterhouse) ပ္ဍဲ ဂလ္လုဇ္ဇော (Galluzzo) မဒှ်ဒၞာဲ မပကဵု မဒးကြိုင် အလုံဘဝ သွက်ညးတေအ်ရ။ "အဲမိက်ဂွံမံင် ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲမွဲ မုညးတအ် မကော်စ အခန်ထံင်" ညးဆက်ချူပၠန် "ဒၞာဲဂှ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲသ္ၚိသၟာကမၠောန်တအ် ဂွံကောံရေင်သကအ် ခိုဟ်အိုတ်ရ။ ဒှ်ဒၞာဲဍုင်သွဝ်မွဲ ဟွံသေင်ရ။" ညးအာ ပါရိသ် မဒှ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ အကြာ သၞာံ ၁၉၀၈ ကဵု ၁၉၁၀ ဂှ် ညးမံင်လဝ် ပွိုင် ၁၄ ဂိတု၊ ညးကၠောန်ကမၠောန် နဒဒှ် ညးဖျေဟ်ဒဳဇြာင် ပ္ဍဲကဵု ရုင် အစာဓဇဲ Auguste Perret၊ ညးဒှ်မၞိဟ် မကဵုကသပ် သွက်ဂွံစကာ ဒၟုင်ဒြဟတ်ကောန်ဂရေတ် (reinforced concrete) ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မသြိုင်သ္ၚိဂမၠိုင် Théâtre des Champs-Élysées ဂှ်ရ။  ကြဴနူဂှ် ၜါသၞာံ အကြာ အံက်တဝ်ဗါ ၁၉၁၀ ကဵု မာတ် ၁၉၁၁ ညးတိတ်အာ ဂျာမနဳ သွက်ဂွံကၠောန် ပွိုင် ပန်ဂိတု ပ္ဍဲရုင် Peter Behrens မဒှ်ဒၞာဲ Mies van der Rohe ကဵု Walter Gropius တအ်လေဝ် သီုကၠောန် သီုဗတောန်ဒၟံင်ကီုရ။
In 1912, he began his most ambitious project; a new house for his parents. also located on the forested hillside near La-Chaux-de-Fonds. The Jeanneret-Perret house was larger than the others, and in a more innovative style; the horizontal planes contrasted dramatically with the steep alpine slopes, and the white walls and lack of decoration were in sharp contrast with the other buildings on the hillside. The interior spaces were organized around the four pillars of the salon in the centre, foretelling the open interiors he would create in his later buildings. The project was more expensive to build than he imagined; his parents were forced to move from the house within ten years, and relocate to a more modest house. However, it led to a commission to build an even more imposing villa in the nearby village of Le Locle for a wealthy watch manufacturer, Georges Favre-Jacot. Le Corbusier designed the new house in less than a month. The building was carefully designed to fit its hillside site, and the interior plan was spacious and designed around a courtyard for maximum light, a significant departure from the traditional house.
Dom-ino House and Schwob House (1914–1918)
During World War I, Le Corbusier taught at his old school in La-Chaux-de-Fonds. He concentrated on theoretical architectural studies using modern techniques. In December 1914, along with the engineer Max Dubois, he began a serious study of the use of reinforced concrete as a building material. He had first discovered concrete working in the office of Auguste Perret, the pioneer of reinforced concrete architecture in Paris, but now wanted to use it in new ways.
ကလျာဏမဟာထေရ်
ဘဒ္ဒန္တတကလျာဏ (ဓမ္မာစရိယ)(၁၉၄၃၊ ၀၇၊ ၁၅ - ၂၀၂၁၊ ၀၈၊ ၁၂)ဝွံ ဒှ်အစာလိက်ပရိယတ္တိ၊ အစာဓမ္မကထိုက်၊ အစာဝိပဿနာ မဒယှ်တမ္ညဝ် အလုံဒေသရးမန်တုဲ ဒှ်ကျာ်ဇၞော် နွံပိုန် ဘာပုဗ္ဗာရီု ဍုင်မတ်မလီုရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝွံ သီုချူလဝ် လိက်ကၞပ် မဆေင်ကဵုဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ကွတ်ဂၞန်သင်္ချာ သွက်ဂွံစကာ ပ္ဍဲလၟိုန်တ္ၚဲကီုရ။
ဘဝသၟတ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ
ဘဒ္ဒန္တကလျာဏဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ကွာန်ဝါဂျဳ၊ ပွိုင်ဍုင်ပံင်၊ ခရိုင်သဓီု ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၀၅ ဂိတုဒဂိုန် ၁၄ မမံက် တ္ၚဲစန် အခိင် နူဂယး ၉ နာဍဳ၊ မဒှ်ကောန် အစာသဝ်ဗိန္ဒောဇၞော် နာဲမှာန်၊ အစာသဝ်ဗိန္ဒောဇၞော် မိရီု။ ပၞောဝ်ကဵု ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၇ တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ် ၆ တၠ မၞိဟ်ဗြဴ ၁ တၠဂှ် ဒှ်ကောန် မရနုက်ကဵု ၅။ ညးဝွံ ဒှ်ကောန်ကမာ၊ ကောကမာညး မကဵုလဝ်ယၟု ဘရ ဂှ် ချိုတ်အာ နူဍောတ်တ်။ နူဍောတ်တ် မိမၜါ ခုတ်ကဵုလဝ်ယၟု မာံဘဝေန် (ဘဝင်)။ အခိင်မံင်ဘာစိုပ် ညးမံင်ဘာတန် ပ္ဍဲကွာန်ဂျဳ ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် တန်စတုတ္ထတုဲ ညးပထပိုယ် ပ္ဍဲဘာတၟိ ကွာန်ဝါဂျဳ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်ဝါယမ (ဇာတိကွာန် ခရှ်ေ)။ ကျာ်ဇၞော်ဝါယမ အာအပ်ကဵု ဗ္တောန်လိက် ကွာန်ထဝ်ပၠင်၊ ဘာစိင်ဂၠက် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်နန္ဒိယ။ နူဂှ် ညးပြံင်အာမံင် တိုက်လိက်ကအ်နှာတ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမရမ္ဘမဟာထေရ်။ သၞာံ ၁၃၂၇ ဂှ် ဂွံအံင်ဇၞး တန်ဍောတ်၊ ပ္ဍဲဘာကအ်နှာတ်။ နူဂှ် သၞာံ ၁၃၂၈ ပြံင်အာ ကတ်လိက် ပ္ဍဲတိုက်လိက်ဘာကၠအ်ပၞဟ်၊ ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် တန်ဒေါဝ်၊ သၞာံ ၁၃၂၉ ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဇၞော် ပ္ဍဲကဵု ဘာကၠအ်ပၞဟ်။ သၞာံ ၁၃၃၁ ဂှ် အာကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာစိန်မမ ဍုင်မတ်မလီု ဇရေင်ဘဒ္ဒန္တသူရိယ၊ သၞာံ ၁၃၃၂ ပြံင်အာ ပဒတဴ ဘာကျာ်သြဳမန် ဍုင်လ္ဂုင် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ကုသလ၊ ဘဒ္ဒန္တတိဿ၊ ဘဒ္ဒန္တညေယျတအ်။ ပ္ဍဲအခိင် မပဒတဴ ပ္ဍဲကျာ်သြဳမန်ဂှ် အာတိုန်လိက် ဘာညောင်တုန်း အရာပ်ဗဟာရ် (ဗဟန်) ဍုင်လ္ဂုင် ဇရေင် အစာလိက် သြဘာသ။ သၞာံ ၁၃၃၄ ဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲဘာပဇ္ဇောတာရီု ဍုင်မၠံင်မၠ (မြောင်းမြ) ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဉာဏိက ကေုာံ အစာဝိမလဗုဒ္ဓိ။ နူဂှ် အာဇူ ပ္ဍဲကွာန်ကအ်လှာ၊ ဘာဂြိုပ်။ နူဂှ်ပၠန် သၞာံ ၁၃၃၅ ပြံင်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာသံဃာပိုင်၊ သွက်ဂွံ ပအစာလိက်ရ။
ဘဝအစာလိက်
ပ္ဍဲအခိင် ဘဒ္ဒန္တကလျာ မကလိဂွံ ၁၂ ဝှ်၊ အာယုက် ၃၂ သၞာံဂှ် စဖျေဟ်လိက် ပ္ဍဲဘာသံဃာပိုင်တုဲ လုကဴ ပွိုင် (၆) သၞာံ ပလဝ် အစာလိက် ပ္ဍဲဘာဂှ်ရ။ နူဂှ် အာပအစာလိက် ဘာကအ်နှာတ် ပွိုင် (၆) သၞာံပၠန်။ နူဂှ် ကလေင်စဴ ဌာန်တၟုပ်သုက်ဇကု ကွာန်ဝါဂျဳ။ ပ္ဍဲအခိင် မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဇာတိဇကုဂှ် ဂွံသြိုင်ခၞံဘာ၊ စေတဳ၊ ကၟာ၊ ကၟာင်၊ ဂၠံင်ဍာန်သဗာန်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု ဘာအလဵုအသဳ စဵုကဵု စိုပ်တန်ဒေါဝ်ဂှ် အာဂတပၠတရဴတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ် ဌာန်ဇာတိဇကု ပွိုင် (၆) သၞာံရ။ စိုပ်သၞာံ ၁၃၅၅ ပြာပ်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာပုဗ္ဗာရီု ကွာန်(၆)မိုင် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု။ ပ္ဍဲကဵု ဘာပုဗ္ဗာရီုဂှ် ပံက်လဝ် တိုက်လိက် ပွိုင် ၁၀ သၞာံပြင်င်၊ ဗွဲကြဴ လပါ်တိုက်လိက်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်စှ်ေတုဲ နဒဒှ် အစာဓမ္မကထိုက်မွဲ ဟီုတွဟ်ကၠုင် တဝှ်ဍောင်ဓရ် ကုဥပ္ပးတြုဟ် ဥပ္ပးဗြဴတအ် စဵုကဵုလအိတ်လမျီုရ။
လအိတ်ဘဝ
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကလျာဏဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၁၂ ဂှ် စုတိစဴအာသွဝ် ပ္ဍဲကဵု ဘာပုဗ္ဗာရီု ဍုင်မတ်မလီုရ။
နိဿဲ
ဘဒ္ဒန္တကလျာဏ (ဓမ္မာစရိယ) ကွာန်(၆မိုင်) ဍုင်မတ်မလီု၊ ပြကိုဟ်ဂၠံင်အာတရဴဍုင်ဇၞော်နိဗ္ဗာန်၊ ၁၃၇၅။
လာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယကေုာံသွက်ဘဝ
လာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယကေုာံသွက်ဘဝ
ဇၟာပ်ညးအဲလေဝ်တ္ၚဲတၟးဂစာန်ကၠောန်သြန်သွက်ဘဝဂွံသိုက်သၠိၚ်ဗွဲကြဴ တိုၚ်ပ္ကဴညးကဵုညးနွံမံၚ်ဖအိုတ်တုဲ ဒးရုန်ဂ္စါန်ပြိုၚ်ပ္ကာန်အာဘဝလၟေၚ်တ္ၚဲသီုညးဖ္အိုတ်ကီုရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ တိုၚ်ပ္ကဴမွဲမွဲဂွံစိုပ်အာကီု ကမၠောန်မွဲမွဲဂွံပြေပြံၚ်အာကီုဂှ် ညးမရေၚ်တၠုၚ်ကဵုဖဵုတံဂှ်ဒှ်ပူဂဵုပိုဲဏံမွဲဟေၚ်ရ၊ ယဝ်ရသာ်ဂှ်ဏောၚ်တှ်ေ ထေက်ကဵုပိုဲကောန်ဂကူတအ်ဒးကဵုလာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယကေုာံသွက်ဘဝပိုဲဏံထေက်ဏောၚ်တုဲ ဗီုလဵုဂွံကဵုလာပ်ဗဇဴတံဂှ်ပၠန်လေဝ်ဆက်ဗှ်အာပိုဒ်ဗွဲသၟဝ်တေံအိုတ်ညိအဴ။
တ္ၚဲဏံပိုဲကၠောန်ဂွံသြန်(၁၀၀၀၀)ဒ္ကေဝ်တုဲ ပိုဲဒးမိပ်စိုတ်ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုခန္ဓကာယပိုဲဏံဗွဲမလောန်ရ၊ ခန္ဓကာယပိုဲဏံဂွံဆက်ကၠောန်အာကမၠောန်သွက်တ္ၚဲယးတေံမာန်ပၠန်ဂှ်လေဝ် ထေက်ကဵုဒးနွံဂဥုဲဒြဟတ် ဒးနွံကဵုလာပ်ဗဇဴမှ တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲကောန်ဂကူတအ်ရန်တၟအ်လဝ်ဂှ်ဂွံစိုပ်အာမာန်လောဲလောဲရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ မသြန်လၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲမကၠောန်နၚ်ကဵုဘဝပိုဲဏံဂှ်လေဝ် ကၠုၚ်နူခန္ဓကာယပိုဲဏံတုဲ လာပ်ဗဇဴဍောတ်ဍောတ်သောဲသောဲထေက်ကဵုဒးပအပ်မာန်မှ ခန္ဓကာယပိုဲဏံလေဝ်ဂွံကၠုၚ်ဂဥုဲဒြဟတ်သွက်ဂွံဆက်ကၠောန်အာကမၠောန်တ္ၚဲယးတေံမာန်သွက်ပိုဲဂွံဂွံသြန်ပၠန်ရဟွံသေၚ်ဟာ။
ယဝ်ရဟီုစိုပ်အာလာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယကေုာံသွက်ဘဝပိုဲဏံဟီုဂှ်မုရော? ၊ (တၚ်မွဲ)ဂှ်တှ်ေ လာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယပိုဲဏံဂွံထတ်စောန်ဂွံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ် ဂွံနွံကဵုပရေၚ်ထက်ယုက်ခိုဟ်မာန်ဂှ် လာပ်ဗဇဴဟီုဂှ်စၞစအဟာရနွံကဵုရှ်သာနွံကဵုဓါတ်တံဂှ်ထေက်ကဵုပိုဲဏံဒးဖအိုတ်သြန်ဒးဂံၚ်ရာန်စမာန်ရ၊ ဣဏံဟေၚ်ရပိုဲကဵုလာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယပိုဲဏံဂွံဆက်ဂၠာဲနၚ်သြန်ကဵုပိုဲဏံရ၊ ယဝ်ရပိုဲကဵုလာပ်ဗဇဴဗၠေတ်အာဏောၚ်တှ်ေ ဇီုကပိုက်ကဵုပရေၚ်ထက်ယုက်ပိုဲဏံတုဲ ခန္ဓကာယလေဝ်အိုတ်ကၠုၚ်ဂဥုဲဒြဟတ် ပရေၚ်ထက်ယုက်ဟွံခိုဟ်တုဲ သြန်သွက်ဂွံလုပ်ကၠုၚ်ဂှ်ဟွံမွယ်မဒှ်ရ။
လ္ၚဵုတံဂှ်ကဵုမံၚ်လာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယကီုတုဲ မပ္တံကဵုသုၚ်ၜံက်သုၚ်အရက်သုရာဂဥုဲၜူမာဲနာနာတံဂွံမံၚ်ဖအိုတ်တုဲ ဣဏံဂှ်ဒှ်သွက်ပရေၚ်ထက်ယုက်ခန္ဓကာယပိုဲဏံဟာဂှ်တီမံၚ်သွဟ်သီုညးဖအိုတ်ရတုဲ လာပ်ဗဇဴသာ်ဏံဂှ်ဒှ်ကဵုဒုဟ်သွက်ပရေၚ်ထက်ယုက်ခန္ဓကာယပိုဲဏံပၠန်ရတုဲ ပရေၚ်ထက်ယုက်ပိုဲဏံလေဝ်လီုကၠုၚ် ခြာဟွံလအ်ဟေၚ် ခန္ဓကာယပိုဲဏံကၠောန်ကမၠောန်ဟွံမာန် သြန်သွက်ဂွံလုပ်ကၠုၚ်ဂှ်ဟွံမွယ်တုဲ သြန်သွက်ဂွံတိတ်အာဂှ်နွံဂၠိုၚ်ရ၊ ယဝ်ဒှ်သာ်ဏံတှ်ေ ပိုဲဏံကဵုဒးလာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယပိုဲဏံဗၠေတ်အာဇၞော်ကဵုဒြဟတ်တုဲ ပြသၞာနာနာမံက်တိတ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲပိုဲကောန်ဂကူတအ်မာန်လောဲလောဲသွာသွာရ။
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ လာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာပိုဲဏံတှ်ေ စၞနွံကဵုဓါတ်တံဂှ်ဒးရုဲစမာန်တုဲ စၞလဵုဟွံခိုဟ်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက်တံဂှ်ဒးဝေၚ်ပါဲမာန်ရ၊ ဣဏံရပိုဲဏံကဵုတဴလာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယပိုဲဂတာပ်အခေတ်ဟီုစဂွံတုဲ ခန္ဓကာယပိုဲဏံလေဝ်ပရေၚ်ထက်ယုက်ခိုဟ်ဏောၚ်တှ်ေ ကၠောန်ကမၠောန်လေဝ်အခက်ခုဲဟွံမွယ်မွဲသာ်တုဲ ဂွံကၠုၚ်ထဝ်သြန်လောဲလောဲသွာသွာသွက်ဘဝပိုဏံရ။
ယဝ်ရလာပ်ဗဇဴဂတာပ်အခေတ်တ္ၚဲဏံဗီုညးတံဒးကဵုမပ္တံကဵုဒးသုၚ်ဂဥုဲၜူမာဲမှဂတာပ်အခေတ်ဍေံတံဟီုဂးတုဲ ဣဏံဂှ်ဂတာပ်အခေတ်ဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်သာသ္ပအ်မွဲ ဒှ်မၞိဟ်သတိလီုသွက်ဘဝအနာဂတ်ဂကောံအိန်ထံၚ်ဇကုအိုတ်တုဲ အာယုက်ဇၞော်တိုန်ညိဂှ်ဟေၚ် ပရေၚ်ထက်ယုက်ဟွံခိုဟ်ဍေံကဵုကၠုၚ်ဖဵုပွမဗက်မိပ်လဝ်မွဲအခိၚ်တေံတုဲ မသြန်ပ္ကောံလဝ်ဇၟာပ်ဒ္ကေဝ်တံဂှ် ဟွံလအ်စိုပ်အာပ္ဍဲတဲအာစာဂဥုဲတအ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ လာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယပိုဲဏံလေဝ်နွံၜါသာ်တုဲ ဍေံကဵုဖဵုခိုဟ်သွက်ပရေၚ်ထက်ယုက်၊ ဍေံဟွံဒုဟ်သွက်ပရေၚ်ထက်ယုက်မဒှ်တုဲ တိုန်တဴကဵုပိုဲဏံဟေၚ်ရရုဲစှ်ကေတ်မာန်ရ၊ အိုတ်ကၞောတ်ဟေၚ် ကံကုသဵုခိုဟ်ပရေံဂှ်ဂွံတိတ်ကၠုၚ်နူသၟန်ပါၚ်ပိုဲဏံကီုရ။
လၟေၚ်ၜါ − လာပ်ဗဇဴသွက်ဘဝဟီုဂှ်တှ်ေ? −  တ္ၚဲဏံစိုပ်ကၠုၚ်အခေတ်အာဲထဳ(IT)လပှ်ကျာကီုတုဲ ၜိုန်ရပိုဲဏံဒှ်မၞိဟ်ဓမ္မတာပညာအောန်မွဲကီုလေဝ် သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်နွံကဵုပညာမွဲကီုတုဲ အရာသွက်ဂွံဗဂဵုလဟဵုပ္ဍဲဘဝပိုဲလၟေၚ်လၟေၚ်ပိုဲဏံဂှ်လေဝ် ဗဟုသုတလ္တူလပှ်ကျာနွံတဴဗဝ်သအဝ်တုဲ ဂွံအခိၚ်ဟေၚ်ထေက်ကဵုဒးလ္ၚတ်ဗှ်ဗဵုကလၚ်ချူဂွံဒှ်ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဇကုမာန်ရ၊ အခေတ်တ္ၚဲဏံပၠန်လေဝ် မပ္တံကဵုစက်ကောန်ပျူတာမွဲမဍောတ်ဇၟာပ်မၞိဟ်ထေက်ကဵုဒးရာန်မာန်ဖအိုတ်တုဲ မပ္တံကဵုချူလိက်ဗှ်လိက်လ္တူလပှ်ကျာဟွံဒးကျအခေတ်တုဲ ဗဂဵုလဟဵုအာဘဝဇကုပ္ဍဲအခေတ်တ္ၚဲဏံရ။
ပိုဲတံလ္ပဖျေံထောံစိုတ်ညိဟီုဂှ် ဘဝဇကုပညာသဝ်မွဲတုဲ ဇကုညံၚ်ရဴၚုဟ်မးမၞိဟ်ဟွံမွယ်သာ်ဏံလ္ပကၠိုဟ်စိုတ်ညိ၊ ယဝ်ပိုဲဏံတော်သာ်ဏံတှ်ေ ဒြဟတ်သွက်ပိုဲဏံဂွံဆက်ဗဂဵုလဟဵုအာနာနာသွက်ဘဝပိုဲဏံဂှ်လေဝ်အိုတ်ပိုတ်ကၠုၚ်တုဲ စိုတ်ဏံလေဝ်ဟွံမွယ်ကဵုဂဥုဲဒြဟတ်သွက်ဂွံဆက်ပြိုၚ်ပ္ကာန်အာဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲဏံရ၊ ဘဝဟီုမ္ဂးဂှ်ညးမွဲကေုာံညးမွဲဟွံတုပ်တဴတုဲ နဲကဲသုၚ်စောဲဘဝလေဝ်ဟွံတုပ်တၞဟ်ခြာဒၟံၚ်အိုတ်တုဲ ဘဝပိုဲဏံဂှ်ဟွံထေက်ကဵုဒးအာပတုပ်ကဵုညးတၞဟ်အိုတ်ရ၊ ပိုဲဏံထေက်ကဵုဒးပေၚ်စိုတ် အရာလဵုဍေံနွံဒှ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဘဝပိုဲတ္ၚဲဏံဂှ်အိုတ်ညိ၊ ပညာပိုဲနွံၜိုတ်ဏံ အစောံစရာဲပိုဲကၠောန်ဂွံအာစိုပ်ၜိုတ်ဏံတှ်ေ ဣဏံဂှ်ဘဝပိုဲဇေတ်ဇေတ်ရ၊  ၜိုတ်ဍေံနွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝပိုဲတ္ၚဲဏံဖအိုတ်ဂှ် ယဝ်ပိုဲသုၚ်စောဲသွက်ဘဝကၠိုဟ်စိုတ်ဘဝမ္ဂးတှ်ေ ၚုဟ်မးဍေံကဵုဍေံဂှ်နွံမံၚ်ဖအိုတ်ရ၊ ၚုဟ်မးညးတၞဟ်လေဝ်ကဆံၚ်ဍေံကဵုဍေံနွံတုဲ ၚုဟ်မးပိုဲဏံဂှ်လေဝ် ၜိုတ်အစောံပိုဲနွံဂှ်ဟွံကျအာညးတၞဟ်ကီုတုဲ ထေက်ကဵုဒးမိပ်စိုတ်ပေၚ်စိုတ်ကဵုဘဝဇကုနွံဒှ်ဒၟံၚ်စက္ကဏံအိုတ်ညိ။
ဇၟာပ်မၞိဟ်က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မၞိဟ်ဋ္ဌာန်ဒၞာဲမိမဂကူဟွံတုပ်တဴညးသ္ကံအိုတ်တုဲ ၚုဟ်မးညးကဵုညးနွံမံၚ်တုပ်တုပ်ဖအိုတ်ရ၊ ယဝ်ရပိုဲဏံအာပတုပ်မံၚ်ကဵုဘဝညးတၞဟ်တွဵုဏောၚ်တှ်ေ အရာလဵုဒးဗဂဵုလဟဵုပ္ဍဲဘဝပိုဲဏံဂှ်ဟွံတီတဴမွဲသာ်တုဲ ကုသဵုပရေံသာ်တေံဗီုဏံဟီုအာပေၚ်ပြးတုဲ အခိၚ်ဂှ်အိုတ်ကၠုၚ်သိုက်သိုက်ရ၊ နဲကဲခိုဟ်အိုတ်ဒးကဵုလာပ်ဗဇဴသွက်ဘဝပိုဲဏံဂှ်တှ်ေ ဘဝဂှ်လ္ပပတုပ်ကဵုညးတၞဟ်တုဲ ပေၚ်စိုတ်အရာဍေံနွံမံၚ်ပ္ဍဲပိုဲဏံညိ၊ ၜိုတ်အစောံစရာဲပိုဲနွံဗဂဵုဟလဵုဂွံဂှ်တှ်ေကၠောန်အာညိ၊ အိုတ်ကၞောတ်ၚုဟ်မးညးကဵုညးဍေံကဵုကၠုၚ်ဖဵုအတိုၚ်သဘာဝအိုတ်ရ။
အိုတ်ကၞောဝ်ကၠာဟွံအုပ်ကၠေံနိဂီုဏံဂှ်တှ်ေ ဇၟာပ်ညးအဲလာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယကေုာံသွက်ဘဝပိုဲဏံဂှ်လ္ပဝိုတ်ထောံအိုတ်တုဲ လာပ်ဗဇဴဍောတ်ဍောတ်သောဲသောဲဒးကဵုမာန်သွက်ပိုဲဏံအိုတ်ညိ၊ သြန်ပိုဲဒတုံစှ်ေအာတုဲ ညးတၞဟ်ကပှ်ဂွံကၠုၚ်ကဵုပိုဲတှ်ေ ပိုဲဏံမိပ်စိုတ်တၚ်ဂုဏ်သၟးဟွံကတုဲ စရိတ်စေတနာညးဂှ်ပိုဲဏံကလေၚ်ကဵုလာပ်ဗဇဴသွက်ညးကပှ်ဂွံမသြန်ပိုဲဏံၜိုတ်ထေက်ကြိုက်မာန်ရ၊ ဟိုတ်သာ်ဂှ်တှ်ေ မွဲမွဲတ္ၚဲ မွဲမွဲသၞာံပိုဲဏံကၠောန်ပကောံဂွံထဝ်သြန်ရာန်သ္ၚိကၠအ်တံနွံကဵုၚုဟ်မးဂှ် ထေက်ကဵုပိုဲဏံဒးမိပ်စိုတ်တၚ်ဂုဏ်ကဵုခန္ဓကာယပိုဲဏံကၠောန်ကၠုၚ်လဝ်ကမၠောန်ကဵုဘဝပိုဲဏံဟွံပိုတ်သ္ကုတ်အာတုဲ လာပ်ဗဇဴသွက်ခန္ဓကာယကေုာံသွက်ဘဝပိုဲဏံဂှ်လေဝ် ညးညးအဲအဲလ္ပဝိုတ်ထောံအိုတ်ညိ၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ယဝ်ပိုဲဏံဟွံကဵုလာပ်ဗဇဴ ကဵုလာပ်ဗဇဴလေဝ်ဗၠေတ်မံၚ်ဏောၚ်တှ်ေ ဟွံလအ်ခန္ဓကာယပိုဲဏံဍေံလၞုဟ်ဟွံကၠောန်ကဵုပိုဲဏံကမၠောန်မ္ဂးတှ်ေ မသြန်သွက်ပိုဲဏံဂွံလုပ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဏံအေၚ်ရ။
မန်ချေတ်သိုဝ်
မန်ချေတ်သိုဝ် (သိုက်နန်ဆာန်) ဝွံ ဒှ်ကောန်မှိင်ဇာတ် ပ္ဍဲဇာတ်ဇကုအပိုင် "ဇာတ်ပၠတရဴဍုင်မန်" ပ္ဍဲကဵု လောကဇာတ်မန်မ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်တၟေင်တၟဟ် ယၟုဒယှ်တမ္ညဝ် အလုံတွဵုရးမန်မွဲတုဲ ဒၟာနူကြဳဇှ် မြဟ်တမ္ညဝ်ညးတုဲ ဇာတ်မန် ဂွံလုပ်ဓလီုဂွံ ပ္ဍဲကဵု ဗွိုင်ပေါဲဇာတ်ဒေသမန် အကြာသဘင်ကျာ် ကေုာံ သဘင်ကွာန်ဍုင်မန်ကီု သီုကဵု လတူဍုင်ဇၞော်ဇၞော် ဒၞာဲခတီုမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်အောန် ဗီုကဵု မုဟ်ဍုင်၊ ကျာ်မြဟ်၊ မတ်မလီုတအ်ကီုရ။
ပထမအဝဲ
ကောန်မှိင်ဇာတ် မန်ချေတ်သိုဝ်ဝွံ ယၟုနူဍောတ်တ်တေအ်ဂှ် "မာံသိုဝ်တေန်" ဇာတိကွာန်တံင်မောံ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် (သၟဝ်ကျာ)၊ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၃၁ ဂိတုပသာ် ၅ စွေက် မဒှ်ကောန် နာဲဗဂျာန်၊ မိဒဳလေဝ်ရ။ မိမ မာံသိုဝ်တေန်တအ်ဂှ် ဒှ်သၟာဗ္ၚ သၟာကၠအ်ရ။ မာံသိုဝ်တေန်ဝွံ နူဍောတ်တ် ဝါသနာ ပ္ဍဲအနုသုခုမဇၞော်လောန်ရ။ ဗွဲကိုပ်ကၠာအိုတ် ဂွံဗတောန်လှေ် ပ္ဍဲဇရေင် နာဲဂျဝ် ပ္ဍဲကွာန်တံင်မောံ လှ်ေထ္ၜးရုပ်ဒွက် (တေးသရုပ်ဖေါ်)ရ။ နူဂှ် လုပ်စိုပ်ဇာတ် ပေါဲမန်သိင်အံင်၊ မန်ထဝ်ကျာင်။ လက်ကရဴညိဂှ် လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲဇာတ်ဗၟာ မပ္တံကဵု ဇာတ် ရွှေမြိုင်ဝင်းကြည် ဂှ်မွဲသၞာံ၊ ဇာတ်အစာ မိုးပျံ ဍုင်ဒဂုင် မွဲသၞာံ၊ ဇာတ်စိန်အောင်သန်း၊ ဇာတ်ချစ်ဝင်းစိန် မွဲသၞာံရ။ တိတ်နူဇာတ်ဗၟာတုဲ စိုပ်အာ ဇရေင် နာဲမြာ်ထဝ် (ဇာတိဝါခရူ) ပ္ဍဲဍုင်သေံ ပွိုင်မသုန်သၞာံတုဲ စပံက် ဇာတ်ဇကုအပိုင် နကဵုယၟု "ဇာတ်ပၠတရဴဍုင်မန်" သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၅၁-၅၂ ဂှ်ရ။
"ဂွံဂွံကၠုင် ပညာသုခုမတအ်ဏအ်ဂှ် ဃောနွံဒၟံင် ပ္ဍဲဇာတ်ဗၟာတေအ် ဒးဒုင်ဒဒိုက်၊ ဒယိုက်ကဠာ၊ ဂၞိန်ယာတ်ဗြဴဍေဟ် ဇကုငးကဆံင်၊ အကြာဂှ် အရေဝ်ဗၟာလေဝ် ဟွံလေပ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ မုက်ဍောတ်မတ်သဝ် အောန်စိုတ်ကွေဟ်ဟ်ရ။ စိုတ်ဂိတုဲတှေ် ဂတနူဏအ် ဇာတ်ဗၟာ ညံင်ဟွံဂွံ တိုန်လတူဇာတ်ပိုယ်မန်မာန်ဂှ် အဲပတန်ဇာတ်ဏောဝ် ဗီုဏအ် ကေင်ချပ်လဝ် နွံတုဲတုဲရ။ ပညာဂွံနင် နူဇာတ်ဗၟာဂှ် အာကဵု အစာမြာ်ထဝ်တုဲ ကဵုညးကၠာဲဗတ်မန် အစာမြာ်ထဝ် အာကဵုဂတ ပၠကဵုတရဴတုဲ ဇာတ်အဲဂွံတဴတက် ပြာကတ်ကၠုင် ဂတမုက် ပရိသာတ်တအ်ရ။" ရဴဝွံ ဂလာန် မန်ချေတ်သိုဝ်ဂှ် ချူလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍဆဵုဂဗ ပ္ဍဲကဵုမဂ္ဂဇြေန် အနာဂတ်မန် ကၞပ် (၅) ရ။ ညးဆက်ဟီုလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍဂှ် "ဗီုဇာတ် ဂကူတၞဟ်သအာင်နွံဂှ် ပေါဲမန် ဇာတ်မန်ပိုယ်လေဝ် သွက်ဂကူပိုယ် ဂွံဗဵု ဂွံဆဵု မတ်ကတောဝ် ဂွံတၟး၊ စိုတ်အထေင်ဇၞော် ကဵုဂကူညးတၞဟ် ဂွံအောန်စှ်ေကၠုင် ဂွံဆာန်ဂကူမာန် ဂွံထိင်ဒဝ်ဂကူဇကုမာန်ဂှ် ရန်တၟအ်လဝ်ရ။ တုဲတှ်ေ အကြာလှ်ေဒၟံင်ဇာတ်ဏအ် မပတံကဵု စသုင် ဟွံတီအခိင်၊ ဗက်မိပ် ဝေင်ဂြိုင်တအ်ဂှ် ညံင်ဟွံဂွံဒှ် ယၟုအဲမွဲမ ဟွံဒုင်လီပုဟ်။"
ဘဝ အနုသုခုမ
နကဵု အစာမြာ်ထဝ် ခုတ်ကဵုယၟု "မန်ချေတ်သိုဝ်" တုဲ ဒက်ပ္တန်ကၠုင် ဇာတ်ပေါဲ နကဵုယၟု ဇာတ်ပၠတရဴဍုင်မန် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၅၁-၅၂ ရ။ ဂွံပတန်ဇာတ်ဏအ်မာန်ဂှ် မိမၜါ ဒးသွံထောအ် ဝါဗ္ၚဏီရ။ နကဵု မန်ချေတ်သဵု ဒှ်ကောန်မှိင်ဇၞော် က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ကောန်မှိင်ဗြဴဂှ် မိဆာန်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုင်ဂှ် နာဲပံက်ချောန် (ဇာတိကွာန်တံင်ပရင်)၊ နာဲယျေမနေတ်၊ နာဲမကှ်ေ၊ နာဲမလီုတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲမၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲကဵု ဇာတ်ပၠတရဴဍုင်မန် ဂှ်ရ။ မန်ချေတ်သိုဝ်ဂှ် ပါဲနူ ပေါဲဇာတ်တုဲ သီုဒယှ်ေဒွက် ပတိတ်ကဝးကီုရ။ မၞိဟ်တိုင်ခဳ မချူဒွက် ကုညးဂှ် ဒှ်အစာချူဒွက်ဒယှ် ကန္တာဇၞူမာန် ရ။
ပ္ဍဲကဵု အခိင်ညး အခေတ်ညးမ္ဂး ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန် ကေုာံ တွဵုရးကရေင်မ္ဂး ဇာတ်ညးဂှ် ယၟုဒယှ်အိုတ်ရ။ မွဲအခိင်တေအ် ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကျာ်ကွာန်ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု သဘင်ကျာ်တၟအ် (ကၟာဝက်)တအ်ဂှ် ဟွံလိင်ပၠုပ် ပေါဲဇာတ်မန်မွဲလှ်ေဂှ် ဟိုတ်နူ ကြဳဇှ်တမ္ညဝ် မန်ချေတ်သိုဝ်တုဲ ဇာတ်မန် လုပ်ဂွံကၠုင်ရ။ (ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သြဇာအဝဵု ခမဳသင် ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန်ကၟာဝက်တအ် ဟွံမဲ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဂေါပကကျာ်တအ်ရ)။ ပါဲနူ ပ္ဍဲကဵု ကွာန်မန်တုဲ ဍုင်ကွာန် ဒၞာဲသတီုမၞိဟ် မဟီုအရေဝ်အောန် ဗီုကဵု လတူဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဍုင်မတ်မလီုတအ်လေဝ် သဘင်ကျာ်တအ်ဂှ် လိင်ပၠုပ် ဇာတ်မန်ချေတ်သိုဝ်ကီုရ။
ဗွဲကြဴဏအ် ခမဳသင်မန်တအ် ကဵုကသပ် မိက်ဂွံကဵု တင်ယၟုမန်တုဲ ခုတ်ကဵုယၟုတၟိ "သိုက်နန်ဆာန်" ရ။ ဆဂး ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒးဂၞပ် ယၟုညးတြေံဂၠိုင်တုဲ နကဵုယၟု မန်ချေတ်သိုဝ် ဂှ်ဟေင် မၞိဟ်တီဂၠိုင်ရ။
သ္ၚိကၟိန်
မန်ချေတ်သိုဝ် ဒက်အိန်ထံင် ကုမိယေန်ဨ တုဲ ကလိဂွံ ကောန်တြုဟ်မွဲ မာံဟံသာဆာန် (ယၟု ကောန်မှိင် သိုက်ဟံသာ)၊ မိစန္ဒဳထောန်၊ မိစန္ဒာဥူ။
ကၞောတ်ဘဝ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဂိတုမာတ်ဂှ် စဒးစၞဗၠေတ် (စဒးကြုက်) တုဲ ဂၞဴအာ ဗွဲမလောန်ဗၞတ်တုဲ ပတိုန်အာ ဗဒပ်ဂဥုဲၚိုယ်မိုဝ် (ငွေမိုး ဆေးကုခန်း) ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုဂှ် ကေတ်ဟွံမာန်။ နူဂှ် စိုပ်အာ ရုင်ဂဥုဲဇၞော်မတ်မလီု၊ ဒၞာဲဂှ်လေဝ် လွဳဟွံခိုဟ်တိုန် ပတိုန်ဍုင်ဒဂုင် ရုင်ဂဥုဲယှိုယ်ဂုင်တာင် (ရွှေဂုံတိုင်း) ဍုင်ဒဂုင် ဂွံမွဲဗတံ ပ္ဍဲကဵု ၁၂ မာတ် ၂၀၀၇ (ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁၂ စွေက်) တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင်နူဂယး ၁၁ နာဍဳကဵု ၄၅ မိနေတ်ဂှ် စုတိအာရ။ ဇွမန်ချေတ်သိုဝ်ဂှ် ပၠုပ်ဂိုဟ် ပ္ဍဲသုသာန်ကွာန်ရောဂေါတုဲ စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ ဂိတုမေ ၂၀ ဂှ် ကလေင်ပ္တိတ် နူဂိုဟ်တုဲ ကၠောန်သဘင်စံင်ဇွရ။
နိဿဲ
ရာမည အီဆာဲ၊ ၂၀၀၇၊ မာဇြဳဒဳဒေဝဳ၊ သၞံင်သုခုမန်ချေတ်သဵု၊ နာဍူအနာင် ရာင်ကဴဟွံမာန်ရ မိကျာ်သြဳနန်၊ ပါင်တြင်အနာဂတ် ကၞပ် ၃။
ကဏ္ဍ:BEHM ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ
သာဒ်ဂုရု
ဇဂ္ဂိ ဝိသုဒေဝ် (Jaggi Vasudev) (သၠးဂၠံဂဝ် ၃ သေပ်တေမ်ပါ ၁၉၅၇) ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စညး သာဒ်ဂုရု (Sadhguru) ဝွံ ဒှ်ယောဂဳ ဂကူအိန္ဒိယ ကေုာံ အစာချူလိက် ဒယှ်မွဲတၠရ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ ညးကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ပဒၟ ဝိဘူသန နူကဵု အလဵုအသဳ အိန္ဒိယ ဟိုတ်နူညးမဂစာန်ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲလပါ် ပရေင်မၞိဟ်ရ။
ပထမ အဝဲ ကေုာံ ပရေင်ပညာ
ၜံင် ပ္ဍဲ မာဲသဝ်ရေ (Mysore) ကာနတက (Karnataka) အိန္ဒိယ မိမမဟီုအရေဝ် တေလုဂု၊ ဇဂ္ဂိ ဝသုဒေဝ်ဝွံ ပၞောဝ်ကောန်ဇာတ်ပန်ဂှ် ဒှ်ကောန်ဍောတ်အိုတ် - ကောၜါ ၝောဲၜါ။ မိညးဂှ် ဒှ်သမ္ဘာသ္ၚိ (housewife) တုဲ အပါညးဂှ် ဒှ်အစာသဝ်မတ်ရ။ ဟိုတ်နူ အပါဂှ် ဒးပြံင်ဒၟံင် ဒၞာဲကမၠောန်မွဲခဏ မွဲခဏတုဲ ညးတေအ်လေဝ် ဒးပြံင်မံင်လဝ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ။
ကြဴနူ မအံင်ဇၞးကေတ် တန်ကိုပ်ကၠာတက္ကသိုလ် ကဵု ကဝ်လိက် ပ္ဍဲမာဲသဝ်ရေတုဲ ညးဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်မာဲသဝ်ရာ ကလိဂွံ ဒဳဂရဳဗာတ်ချ်လာ ဘာသာအင်္ဂလိက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၃ ရ။ ဝသုဒေဝ် ဟွံဆက်တိုန်ဘာဂတဂှ်တုဲ စၞးဂှ် ညးလုပ်ကၠောန် ကမၠောန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။
လညာတ်ပတှ်ေဘာသာ
ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးကလိဂွံအာယုက် ၂၅ ပ္ဍဲကဵု ၂၃ သေပ်တေမ်ပါ ၁၉၈၂ ဝသုဒေဝ် တိုန်အာ ဇရေင်ကုန်ဒဵုဆမုန္ဒဳ (Chamundi Hill) တုဲ ဂ္ဇအ်ဒၟံင် လတူတၟအ်ဇၞော်မွဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ညးကလိဂွံ ဒုင်စသိုင် မဆေင်ကဵုဘာသာရ။ ဂတဂှ် တြဴ သတ္တဟ၊ ညးပအပ်ထောအ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ညး ကုရဲညးတုဲ ညးတိတ်တရဴ ဆက်ပၟဝ်ဓရ် သွက်ကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်စသိုင် မဆေင် ကုဘာသာရ။ ကြဴနူ ညးဂဇအ်ဓရ် ကေုာံ တိတ်တရဴ ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ ညးဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံ ဗတောန်ယောကဳ/ ဖျေဟ်ဓရ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် အရာညးမတီကၠိုဟ်လဝ်ဂှ်ရ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃ ညးစပံက် တန်ယောကဳ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်မာဲသဝ်ရေဂှ် မၞိဟ်တိုန်စိုပ် လုပ်ဂဇအ်ဓဝ် ထပှ်တၠရ။ ညးဆက်ပံက်အာ ပ္ဍဲဒေသနာနာ ပ္ဍဲကဵုကာနတက ကေုာံ ဟာဲဒေရဗာတ်၊ ဒဳအာ နကဵုကွဳလိုန်ဓါတ်တုဲ သြန်မကလိဂွံ နူတန်ဗတောန်ယောကဳတအ်ဂှ် ဗက်ကဵုဒါန် ကုဂကောံ မရီုဗင် ညးဒိုက်ဂတ်တအ်ရ။
သ္ၚိကၟိန်
thumb|ဇဂ္ဂဳ ဝသုဒေဝ် ပ္ဍဲဍုင် ဒဝေါသ်၊ သွိတ်သလာန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဇဂ္ဂဳ ဝသုဒေဝ် ကေင်ဖျေဟ်ဒၞာဲ ဒက်အိန်ထံင် ကုဝိဇယကုမာရဳ (သီု မကော်စ ဝိဇ္ဇဳ)ရ။ ညးဂှ် ဒှ်တၠသ္ၚိ ဝိဇယကုမာရဳ မရနုက်ကဵု ဒုတိယရ။ ကိုပ်ကၠာ ဝိဇယကုမာရဳ ဟွံစှ်ေဒၞာဲ ကုဇဂ္ဂိ ဝသုဒေဝ်ဏီဂှ် ညးကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန် ပ္ဍဲကဵု ဘာန်မွဲရ။ ညးတအ် ကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်မွဲ မနွံယၟု ရဓေ (Radhe)။ ဝိဇယကုမာရဳ စုတိအာ ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၁၉၉၇။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အပါဝိဇယကုမာရဳ စုတ်စောဲဒုဟ် ကုဇဂ္ဂဳ ဒဒှ်ရ ညးတေအ် ဂစိုတ်ထောအ် ကောန်ဝုတ်ညးရ။ ဝသုဒေဝ် ဟီု အရာမစုတိဝွံ ဒှ်အရာ မဟာသမာဓိ တုဲ ညးဟီု ပရူဒဒှ်ဏအ်ဂှ် ဝိဇယ လဴလဝ် ကုညးတေအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစုတိ ၜိုတ် တြဴဂိတုရ။ ၜိုန်ရ ညးတေအ်ဟီု သမ္ဘာညး လုပ်စ မဟာသမာဓိ ကီုလေဝ် နကဵု အခိုက်ဟိန္ဒူမ္ဂး ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲ လုပ်စသမာဓိတုဲ မစုတိမ္ဂး ဇွဂှ် သ္ဒးတိုပ်ဟေင်ရ။ ဆဂး စၞးမတိုပ်ဂှ်  ညးစံင်ဇွ သမ္ဘာညးရ။ ဟိုတ်နူ ဗၠာဲသၟိင်တအ် ဟွံကလိဂွံ သက်သဳသာဓကတုဲ ဂဗုတ်ခမ်သဳညး မစောဲလဝ် ဒဒှ်ရ ညးဂစိုတ်ဗြဴညးဂှ် ဒးကၟာတ်ထောအ် အတိုင်ဂှ်ရ။
ကောန်ဝုတ် ဝိသုဒေဝ် ရဓေ ဂှ် ဒှ်သၟာလှ်ေမွဲရ။ သၟတ်ဗြဴဂှ် စှ်ေဒၞာဲ ဒက်အိန်ထံင် ကုသၟာဒယှ်ေဒွက်ဒယှ် သာန်ဒိပ် နရယာန် (Sandeep Narayan) ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၄ ပ္ဍဲကဵု ဇြပ်သဘင်ဓရ် ဝသုဒေဝ် ပ္ဍဲဍုင်ကောမ်ဗတောရ်တုဲ ပ္ဍဲပေါဲမ္ၚဵုထပ်တဲဂှ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် တိုန်စိုပ်လဝ်ရ။
လိက် ကေုာံ တဝဟ်
ဇဂ္ဂဳ ဝသုဒေဝ်ဂှ် ဒှ်အစာကဝိ လိက်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ညး Inner Engineering: A Yogi's Guide to Joy(စက်ယာဉ်ခန္ဓ - ဂၠံင်တရဴယောဂဳ သွက်တသိုက်) ဂှ် ဒှ်လိက် လိက်ပရိုင် The New York Times မပၠုပ်စရင် လိက်မသွံခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵုဂကူလိက်ကဏ္ဍနာနာရ။  တုဲပၠန် လိက်မၞိဟ်မတီဂၠိုင် လိက်Mystic's Musings ကေုာံ လိက် Death: An Inside Storyဂှ်လေဝ် ဒှ်လိက် ညးမချူလဝ်ကီုရ။
ဝသုဒေဝ်ဂှ် ဒှ်အစာဓရ်ဒယှ် မတွဟ်ဓရ် နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက်မွဲတုဲ မဂွံဒုင်ဘိက် ဟီုတွဟ် ပ္ဍဲကဵုဝိုင်ဂၠးတိဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကောံဓရီုသၟိင်တၠဍုင်ဂမၠိုင် ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဓဝ်ၜိုဟ်လလံ (United Nation's Millennium World Peace Summit)၊ စၠတ်ထဝ်သၟိင်တၠ (House of Lords)၊ အေန်သတဳကျုတ် နဲပညာ မာသေချူသေတ် (Massachusetts Institute of Technology)၊ ကေုာံ အေန်သတဳကျုတ် ရးဍုင်နာနာ သွက် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် နဲကဲပကင်ရင် (International Institute for Management Development)တအ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဝှဝ်ရာံပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂၠးကဝ် (World Economic Forum) ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇၊ ၂၀၁၇ ကေုာံ ၂၀၂၀ ဂှ်လေဝ် ညးဂွံဘိက်တိုန် ဟီုတွဟ်ကီုရ။
အဲပရဲ
ဝသုဒေဝ် ဂွံဒုင် ဇိုန်နှင် လာပ်ပဒၟ ဝိဘုရှာန် (Padma Vibhushan)၊ မဒှ်လာပ်မဇိုန်နှင် ကုကောန်မၞိဟ် သၠုင်အိုတ်-ဒုတိယ နူကဵုအလဵုအသဳ အိန္ဒိယ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ ဟိုတ်မပစၟတ်သမ္တီကမၠောန်ပတန်သာသနာညးရ။ ပ္ဍဲကဵု (The Indian Express) မကၠောန်ပ္တိတ် စရင်ဂကူအိန္ဒိယ မၞိဟ်အဝဵုသြဇာဇၞော်အိုတ် ၁၀၀ တၠဂှ် ညးနွံ ပ္ဍဲကဵု စရင်မရနုက်ကဵု ၉၂။ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ စရင်ဂကူအိန္ဒိယ မၞိဟ်အဝဵုသြဇာဇၞော်အိုတ် ၅၀ တၠဂှ် ညးနွံ ပ္ဍဲ မရနုက်ကဵု ၄၀ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉။
ဣရှ ဖံင်ဒေရှေန် (Isha Foundation)
ဇဂ္ဂဳ ဝသုဒေဝ် ဒက်ပ္တန် ဣရှ ဖံင်ဒေရှေန် နဒဒှ် ဂကောံစေတနာ ဗဒါဲကောမ်ဗတောရ် (Coimbatore) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၂။ ကမၠောန်ဖံင်ဒေရှေန် မကၠောန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးဒုင်စောဲ မဒှ်ကမၠောန် မဗၠေတ် ကုသၞောဝ်ဍုင် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ။
အစဳအဇန် ယောဂ
alt=|thumb|Jaggi Vasudev conducting the Inner Engineering Program at the Bombay Stock Exchange ကြဴနူ မဒက်ပတန် ဇြပ်သဘင်ဓရ်တုဲ ဝသုဒေဝ် စပံက်ဓရ် အစဳအဇန်ယောဂ ပ္ဍဲကဵု ဇြပ်ယောဂဣရှ (Isha Yoga Center) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄၊ သီုကဵု တန်ဗတောန် သွက် ဂကောံဝေင်ဓတ်ဟံက်ကဳ အိန္ဒိယ (Indian Hockey team) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၆ ရ။ ပ္ဍဲ ၁၉၉၇ ညးစပံက်တန်ဗတောန် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်  တုဲ စနူ ၁၉၉၈ စဵုကဵုလၟုဟ် ပံက်ကဵု တန်ဗတောန် သွက်ကောန်ထံင် မဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင် မွဲဇမၠိင်အာယုက် ပ္ဍဲကဵု ထံင်တမိလ်နဒူ ဂမၠိုင်ရ။
အစဳအဇန် မၞိဟ်မတီဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်အစဳအဇန် နကဵုက္ဍိုပ်လိက် 'Inner Engineering (ဗဂေတ်စက် အပ္ဍဲခန္ဓ)' မဒှ်အစဳအဇန် မတွဟ်ထ္ၜးကဵု မၞိဟ်တအ် ဗီုမဂွံဂဇအ်ဓရ်ယောဂ ကေုာံ သံဘဝိ မဟာမုဒြာ (Shambhavi Mahamudra) မဒှ် အစဳအဇန် မဟီုတွဟ် သၟာန်သွဟ် မဆေင်ကဵု ဓရ်ရ။ It views depression as the result of a false widespread belief about an ability to change the world according to one’s desires, and offers to teach the technology of mental well-being, to help one acclimatize with unavoidable work rigors. Vasudev has frequently cited a study by the University of California which supposedly found mahamudra to lead to highly elevated levels (221%) of neuronal regeneration in the brain; it has since been noted that the study appeared in a fringe journal published by a discredited alternative medicine advocate and his allies, and that it merely reports lower levels of subjective stress from a medium-sized uncontrolled group practicing yoga daily for six weeks.
ဓျာန လိင်္ဂ
The Dhyanalinga (composed of the terms  dhyāna and linga) is a consecrated sculptural stone structure standing 4.3 metres (13 feet 9 inches) tall. Its creation and consecration, according to Vasudev, was his life's mission entrusted to him by his guru. In 1998, the structure of the Dhyanalinga was ordered and arrived at the ashram, where the Dhyanalinga Yogic Temple was being built to hold it. After three years of work, the temple was completed on 23 June 1999 and opened to the public on 23 November. As a meditative space the Dhyanalinga Yogic Temple is not dedicated to any particular faith or belief system and is open to all visitors irrespective of their religion or nationality. A stone pillar named the Sarva Dharma stambha, located at the temple's front entrance, has religious symbols of several religions carved on to it to denote universal brotherhood.
ပဋိမာရုပ် အဒိယောဂဳ သဳဝ
alt=|thumb|Adiyogi Shiva statue Designed by Vasudev, the foundation built a 112-feet-tall and 500 t Shiva statue for inspiring and promoting yoga. It was inaugurated by the Prime Minister of India, Narendra Modi and has been recognized as the "Largest Bust Sculpture" by Guinness World Records.
The Tamil Nadu government has since claimed the entire construction as illegal, for which no approval was granted; Comptroller and Auditor General's report further states the construction to have flagrantly violated the rules of biodiversity zones.
Other consecrations
Vasudev regularly conducts gatherings (mahasathsangs) in the Indian states of Tamil Nadu and Karnataka. He also takes spiritual aspirants on annual pilgrimages (yatras) to Mount Kailash and the Himalayas.
Every year at the Isha Yoga Center, Vasudev celebrates an all-night Mahashivarathri, the annual Hindu festival in honour of Shiva. It is estimated that these celebrations were attended by as many as 800,000 people in 2013.
ဣရှ ဝိဓျာ Isha Vidhya
Isha Vidhya, an education initiative, aims to raise the level of education and literacy in rural India by providing quality English-language-based, computer-aided education. There are seven Isha Vidhya Schools in operation which educate around 3,000 students.
Project GreenHands
right|thumb|Saplings being readied for transportation at a PGH nursery. Project GreenHands (PGH) was established in 2004 as an environmental organization. Its activity is largely focused on Tamil Nadu. The organization received the Indira Gandhi Paryavaran Puraskar, the Government of India's environmental award in 2010. The organisation's activities include agroforestry, plant nurseries in schools, and tree-planting in urban centers such as Tiruchirappalli and Tiruppur.
Rally for Rivers
The Rally for Rivers campaign, which ran from September to October 2017, intended to rejuvenate India's depleting rivers by growing large forests along their banks. Promoted by Vasudev all over the country, the campaign received support from a broad range of celebrities and the urban populace. MOUs were signed with state governments.
However, the campaign has been widely criticized by environmentalists for lacking in scientific basis and shifting the spotlight away from real concerns. Acclaimed water conservationist Rajendra Singh alleges that the campaign is motivated by the goal of money and fame.
Cauvery Calling
The project intends to support farmers in planting an estimated 2.4 billion trees through agroforestry and simultaneously cover one third of Cauvery basin with trees, as a means of conserving it.
The campaign got popular appreciation from politicians and film fraternity; however, environmentalists and public intellectuals rejected the claims, asserting that the program presented a simplistic view of river conservation, especially without accounting for social issues and had a potential to harm the tributaries and accompanying wild life habitats. A Public Interest litigation has been also filed in the Karnataka High Court questioning the huge amounts of fundraising for the movement and the usage of government owned land for a private purpose without any proper study.
Books and public engagement
Jaggi Vasudev is the author of several books. His Inner Engineering: A Yogi's Guide to Joy appeared in <i id="mwASU">The New York Times</i> Best Seller list in the "Health", "Religion, Spirituality and Faith", and "Advice, How-To & Miscellaneous" categories.
Vasudev has been invited as a speaker at the India Economic Summit of the annual World Economic Forum event in 2007, 2017 and 2020.
Politics, religion and pseudoscience
Critics note that Vasudev shares the sociopolitical ideology of Bharatiya Janata Party and Hindutva. He plays a vital role in Indian right-wing politics, using his suave and seemingly apolitical guru persona to spread an exclusionary brand of non-secular ethno-nationalism to an urban audience.
He advocates a total ban on cow slaughter and deems the Muslim Rule in India as centuries of "oppressive occupation", which were far worse than the British Raj. Vasudev has also spoken in favour of the 2019 Balakot airstrike, introduction of a comprehensive GST and Citizenship (Amendment) Act, 2019 whilst deeming the Thoothukudi protests as lynching of corporate industries. In an interview before Times Now, Vasudev had blamed the left liberal sections of the society for facilitating militancy in Kashmir and lamented about how Kanhaiya Kumar and Umar Khalid (of JNU sedition row fame) were hogging the public limelight instead of being behind the bars. His understanding of realpolitik and history, as displayed in delivering these stances has been widely criticized.
Vasudev has also been noted as a longstanding purveyor of pseudo-scientific information across a spectrum of topics, aligning to a politico-religious model.
In 2015, he propagated long-debunked superstitions in his blog, about food turning poisonous and human health being adversely affected during lunar eclipse; the post has been since been broadcast across multiple mainstream media, for years; over a public discourse, he used a rudraksha garland as an 'energy' measuring device to prove his claim. AltNews has documented Vasudev to have perpetuated numerous myths around clinical depression; he had also protested against a potential prohibition on the use of mercury for Indian traditional medicines, despite its extreme toxicity which can lead to death. His views on the Higgs boson and alleged benefits for the Vibhuti have been refuted by the rationalists and have been labelled as anti-scientific. In a talk delivered at IIT Madras, he propounded debunked theories about water memory.
Shashi Tharoor has noted about how the ideology of Hindutva has encouraged gurus to blend religion and pseudo-spirituality into a lucrative business to promote irrationality. Another piece over Scroll.in, on similar veins, documented Vasudev's casting of religious politics into a meta-scientific narrative and popularization of a Hindutva-centered revisionist history featuring atavistic remembrances of a golden Hindu past; among others it consisted fundamental mis-interpretation of Darwin's work followed by appropriating it as something that has been long discovered in India, advocating for Hindu rituals after death since it spared a slow death (as allegedly justifiable from the continued growth of nail and hairs) and claiming of Hindu Tantric 'scientists' being capable of resurrecting the dead by citing the anecdote. Babu Gogineni deemed of him as a spiritualist conman, who built a huge business empire by resorting to a mixture of pseudo-science with science, rather than old age magic tricks which were increasingly getting debunked.
Honors
thumb|Pranab Mukherjee presenting the Padma Vibhushan to Vasudev at the Rashtrapati Bhavan in New Delhi on April 13, 2017 Vasudev received the Padma Vibhushan, the second-highest civilian award from the Government of India in 2017 in recognition of his contribution to the field of spirituality. Critics have opined it to be politically motivated in light of his support of political stances by Bharatiya Janata Party and overall ideological inclination towards Hindutva.
He stood 92nd in The Indian Express' list of 100 most powerful Indians, in 2012.
သ္ၚိနာဲဓမာတ်၊ ဝတ္ထုဇမၠေအ်
သ္ၚိနာဲဓမာတ်
＂ၝောအ် ဟမာဏအ်ဂှ် အလီဇၞော်ဇၞော်ဏောင်၊၊ လွဟ်ဇကု ပအပ်ကဵုဍေဟ် ဟွံဂွံ၊၊ ဒးကၠုင်အလီကဵုဍေဟ် ဖဲရ၊၊ အလန်ဏအ် လ္ပကဵု ဒးအလီဍေဟ် ပၠန်ညိ၊၊ လွဟ်ဂှ် ကၟာဲလဝ်၊ ဗလးထောအ် ဟွံဂွံ၊၊ ရမ္သာင် ကျာ်ဇၞော်နွံပိုန်ဘာဇၞော် မဟီုဂး ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီုမွဲ နူဗဳဒဳယောတေအ် ဗြုဒၟံင် အကြာရမ္သာင်ပသဲ ’ဍေင် ဍင်၊ ဍေင် ဍင်’ ပ္ဍဲသ္ၚိဓမာတ်ပသဲ ညးၜါ ဗြဴကဵုတြုဟ် အဃောမတက်ဒၟံင် ကဝါတ်ဂှ်ရ၊၊
＂ကျာ်ဇၞော်ပိုဲဏအ် ဂံင်ကွေဟ်ဟ်၊၊ ယဝ်ရ ဗီုခေတ်ကၠာတေအ်တှ်ေ ဍေဟ်ပၠောပ်ထောအ် ထံင်ပၠန်ရ၊၊＂လဓဳဂှ် ဂးကဵု မဂဳညးတေအ်ရ၊၊
လဓဳ ကဵု မဂဳ ညးၜါဝွံ နူဂယးပြဟ် ကတဵုတုဲ မဂဳ အာရာန်ဖျာ သွက်ဂွံဍုန်တောမ်၊၊ လဓဳကဵု ကောန်ခဒေအ်ဂှ် ဍိုန်အာ ကွဳလိုန် အာသုင် ဍာ်လက်ဖက် ပ္ဍဲဆေင်၊၊ လဓဳ သုင်ဍာ်လက်ဖက်တုဲ စလုပ်ကမၠောန် ပ္ဍဲရုင်ဓမာတ် ညးတအ်ရ၊၊ မဂဳ ဍုန်ပုင်သွစိန်အိုတ် ညးတအ် သီုမွဲအိန်ထံင် စပုင်၊၊ စပုင်တုဲ ကောန်ဝုတ်ဂှ် အာဘာ၊၊ သီုညးၜါ လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲရုင်ဓမာတ်ဂှ် စဵုတ္ၚဲသဝ်ရ၊၊ ကောန်တှ်ဂှ် ဝေင်ဒၟံင် အကြာညးတအ် ပ္ဍဲရုင်ဓမာတ်ဂှ်ကီုရ၊၊ ရုင်ဓမာတ်ညးတအ်ဂှ် သြိုင်လဝ် မွဲအဆက် ကုသ္ၚိညးတအ် ဗွဲဂတမုက်ရ၊၊ ပ္ဍဲရုင်ဓမာတ်ညးတအ် လပါ်ဇိုင်ဒပ်ဂှ် နွံ ဒၞာဲဂ္ဇအ်ဂၠိင်င်မွဲ၊ လပါ်ပုင်ဂှ် နွံဖဴဓမုင်မွဲ၊ လဒေါဝ်ရုင်ဂှ် နွံပးမွဲ၊၊ သီုဖအိုတ်ဂှ် နွံဆၜိုတ်ဏအ်ရ၊၊ လေအ်ဍံက်ဇမၞော် သၟတ်၊ ခၚေပ်ပသဲတအ်ဂှ် ညးစွံလဝ် သၟဝ်သ္ၚိညး မနွံကဵုပါင်တြင်တုဲ ကပေါတ်ညးတအ် မၞုံပၟိက်ဂှ်တှ်ေ ညးတအ်လုပ်ကေတ် သၟဝ်သ္ၚိဂှ်ရ၊၊ မ္ၚးရုင် လပါ်ပုင်ဂှ် နွံကမၠိုင်မွဲ၊၊ ဇိုင်ဇိုင်ကမၠိုင်ဂှ် တဵုလဝ် တၞံပကဴ ညိညရ၊၊ သွက်သ္ၚိကၟိန်ညးတအ် အရာမၞုံပၟိက် ဍာ်ကီု၊ ကမၠောန်ပၞော်သြန်လုပ် ရုင်ကမၠောန်ညးကီု သီုဖအိုတ်ဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဂအာင်ကၠအ်သ္ၚိညးတအ် ဖအိုတ်ရ၊၊
＂ကျာ်နှော်လေဝ် ဗျုရ ဍေဟ်ရပ်လေဝ် မုဟုမေင်၊၊ အဘ ကေင်လဴမံင် ကၠာတေအ် ကျာ်နှော် ကေင်ဒးလဝ်ထံင်ကီု၊၊＂မဂဳဂှ် ဟီုကဵု လဓဳညးတေအ်၊၊ ＂ကျာ်နှော်ပိုဲဏအ် သာမံင် ဟယျဟာ၊၊ ကၠာတေအ် ညးကဵုကျာ်နှော် ဘာဝါ၊ တြေံတေအ် ညးၜါကၠေအ်အာ မွဲမွဲလစုတ် စိုပ်အာဂြိုပ်် ပ္ဍဲဒပ်မန်တေအ်၊၊＂လဓဳဂှ် ဆက်လဴကဵု မဂဳညးတေအ်၊၊
မၞိဟ်တြုဟ် မလတက်လဝ် ပလောအ်ဗုဗု မဗကေတ်ဒၟံင် ကဵုဗဗိုက်ဂၠံင်၊ ပဠက်မုက်ဍေင်ဒၟံင်မွဲ ပဒေါအ်ကွဳလိုန်၊ ကေတ် လှိုင်သြန်မွဲတုဲ လုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲရုင်ဓမာတ်ညးတအ်ရ၊၊ စက်သမၠဲရမ္သာင်ဍောတ်တ်ဂှ်မွဲ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ကွဳလိုန်ဂှ် မသက္ကုဒကုတ် ဖ္ဍောတ်ဗြုဆဝ်မ္ၚုဟ်ဒၟံင် ညးတၠသဒ္ဓါတအ်ရ၊၊ မဂဳဓမာတ်ဂှ် ဂၠံက်ကေတ် သြန်တာန်ၜါကၠံမွဲတၞး လံင်စုတ် ပ္ဍဲလှိုင်သြန် မၞိဟ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဂှ်လေဝ် မုဟွံဟီုမွဲသာ် ဓရေက်တိတ်အာ ဇရေင်ကွဳလိုန်ဇကု၊ စွံလှိုင်သြန်ဂှ် ပ္ဍဲထိုင်ဍုတ်ကွဳလိုန်တုဲ ဓရိုဟ်ဏာ ကွဳလိုန်ညးတေအ် သ္ၚိဂတတေအ်ရ၊၊ ရမ္သာင် စက်သမၠဲရမ္သာင်ဂှ် ဂွံမိင်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ၊၊
＂ကောန်သြန်ဟီု ရာန်ကဵုဍေဟ် ပၞောန်မွဲ၊၊ ဍေဟ်ဒးရပ်မံင် ပၞောန်ကဝ်ကဝ်၊၊＂လဓဳဓမာတ်ဂှ် လဴကဵု မဂဳညးတေအ်၊၊ ＂မုပ ပၞောန်ဍေဟ် ကဝ်အာ ဣပၠန်ရ၊၊ မွဲ ၜါကၠံ မွဲတဲ၊ အဲရာန်ကဵုလဝ်၊၊ ဒုန်အရေက်ရ တာန်ကဵု မုက်ကောန်ဟကု၊၊＂မဂဳဂှ် ဟီုကဵု အဓဳညးတေအ်၊၊ ＂ဍေဟ်ဖျေလဝ် လိက်မန်၊ အဲဟီုလဝ်ကဵုဍေဟ်၊ ယဝ်ရအံင်တှ်ေ အဲရာန်ကဵုတၟိ၊၊＂အဓဳဂှ် ဆက်လဴကဵု မဂဳညးတေအ်ရ၊၊
ဒါယကာဘာ နူဘာဇၞော် ၜိုတ်မသုန်တၠ စိုပ်ကၠုင် ရုင်ဓမာတ် ညးတအ်ရ၊၊ ＂အနာဲ ဂဇအ်ခုင်လေဝ်၊＂လဓဳဓမာတ်ဂှ် ဟီုကဵု ဒါယကာဘာတအ်ရ၊၊ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂဇအ်လတူခုင် ညးလ္ၚဵုဂှ် ဒတဴဒၟံင် အတေအ်အဏအ်ရ၊၊ ＂ပလိုင်ဗှ်ေတအ် ဍာ်နွံမံင်ဖိုဟ်ဟာ၊၊＂ မၞိဟ်မွဲဂှ် သၟာန်တုဲ မဂဳဓမာတ်ဂှ် သှ်ကဵု ＂ယွံ အနာဲ၊ ဆဂး ဍေဟ်ဟွံကေဝ်စ ကွေဟ်ဟ်ရ၊၊ သုင်ဍာ်လဖက် အနာဲ၊၊＂ ညးတေအ် ဘိက်ဏာရ၊၊ ＂မုပၟိက်ရော ဟကာဘာနှော်＂လဓဳဓမာတ်ဂှ်သၟာန်၊၊ ＂အေ၊ ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ တဆိပ်အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဣယျ သၞာံဏအ်၊၊ မိင်ကီုဟာ၊၊＂ဒါယကာဘာဇၞော် နာဲဍောတ် ဟီု၊၊ ＂တ္ၚဲသဳ ဟပေင်ဖဝ်ရဂိုန်ဂှ် အဲအာဘာ၊ ဂုန်အစာဟီု ကျာ်နှော်အာ နေပျဳဒဝ်၊ အာကေတ်ဘွဲ့၊၊ ဘွဲ့လှုင်အိုတ်ရ၊ ကွေဟ်ဟာ၊၊＂ညးတေအ် သှ် သီုသၟာန်ဏာ နကဵုပဳတိရ၊၊ ＂သှ်ေမံင်ဏီ သၠုင်အိုတ် ဟွံသေင်ဏီပုဟ်၊၊ ဂွံဂွံ တဆိပ်ဏအ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဂစာန်ဒၟံင် လအ်ရ၊၊ ပိပန်သၞာံဒှ်ရ၊၊ လိင်မၞိဟ် ချူအတ္ထုပ္ပတိတအ်၊ ခရိတ်အာဗက်လဝ် ကလအ်စလဝ် မၞိဟ်ဌာနဝေါန်ဂျဳစဂှ် အိုတ်ထောအ် လှုဲၜိုတ် ၂၀၀ ကိုဋ်ဒှ်ရ၊၊ ချူအတ္ထုပ္ပတိကၠးကၠး အိုတ်အာ တၟာဂလိုင်၊၊ ဂုန်စာပိုဲ ချူဟွံဂွံ၊ ဒးလိင်နင် လကျာ်ဗၟာ နူအဝ၊၊＂ ＂ဗီုဂှ်ဏောင်ဟာ၊၊ ဂူပိုဲ တၞံနွံ ၜိုတ်လ္ၚီ၊ ဂွံပိဗြဲဂှ် အဲကော်လဝ် ၁၀၀ ကိုဋ်ဂှ် မၞိဟ်ရာန် ဟုမွဲ၊၊＂ညးတေအ် ဒှ်အမ်သဝ်စိုတ်ရ၊၊ ဒါယကာဘာဇၞော် ဆက်ပသောင်ကလး＂နာဲဟမာတ် တီမံင်ရ၊ ကျာ်ဇၞော်ပိုဲဂှ် ပါဒၟံင် ပ္ဍဲပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပ္ဍဲလပါ်မန်၊၊ တုဲပၠန် လကျာ်မန်ပိုဲ မၞိဟ်ဂွံလဝ် ဟွံဂၠိုင်ပုဟ် တဆိပ်စဏအ်ဂှ်၊၊＂ ＂ကျာ်နှော် ဗိုင်ဟီုကဵုဍေဟ်တအ် ညံင်အမောတ် ဂွံကၠုင်မှာန်မှာန် ဂွံဟာ အနာဲ၊ ဂွံလဝ် ဘွဲ့ဂှ်တုဲ၊၊＂မဂဳဓမာတ်ဂှ် သၟာန်၊၊ ＂ဍေဟ်လောဲအာ ဖအိုတ်ရ သွက်ကွာန်ပိုဲ၊၊ စကာ ယၟုညးတုဲတှ်ေ ဂတနူဏအ်၊၊＂နာဲဍောတ်ဟီု၊၊ ＂ခိုဟ်လေဝ် အမောတ်ဟုကၠုင် ဒးတံင် ဟမုင်၊ လအ်ဂွံ၊၊ ပံက်စက်ပၠန်လေဝ် ဟရိတ်ကၠေင် ဒုင်ဟွံမာန်၊၊＂မဂဳဓမာတ်ဂှ် ကရောတ်ဏာ၊၊ ＂ယွံ၊ ပိုဲတအ် ကၠုင်လၟုဟ်ဂှ် ကိစ္စတၞဟ် ဟွံသေင်၊၊ ဗီုဗီုဏအ် မွဲအယုက် မွဲအလန်ဏအ်ရ ပိုဲဂွံဆဵု၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ တၠဂုန်အစာ ညးမိက်ဂွံကၠောန် သဘင်ပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော် ပေါဲဇၞော်ဇၞော်ဏောင်၊၊ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ဗျုယျတှ်ေ၊၊ နိမန်သင် ၅၀၀ ဇကု၊ သြိုင်ခန်ကၞာ ပ္ဍဲသလာတ်လဒေါဝ်ကွာန် ဇၞော်ဇၞော်၊ တက်ကၞာထးတုဲ ဖာပ်ဗ္စကၟုဲစတုဒိဿာ၊၊ ဗီုညးကၠောန်ဒၟံင် ပ္ဍဲလ္ဂုင် စတေအ်လေဝ်၊၊ တုဲပၠန် လိင်နင် ရဲဒယှ်ေဒွက် နူလ္ဂုင်၊၊ ကဵုဗဵု မးမး၊၊＂ဒါယကာဘာဇၞော်ဂှ် လဴထ္ၜးကဵု၊၊ မဂဳဓမာတ်ဂှ် တတ်ဟီုတိုန်၊၊ ＂အလန်ဏအ် ဂွံဗဵုဇာတ်ဠာက် အဂုင်ရ၊၊＂ ＂ယွံ၊ တလဂုန်အစာ တော်လဝ် ဒးစကာဝတ္ထုသြန် တၟာဂလိုင် မွဲတဲ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးဖျေဟ်လဝ် ဒါယကာမွဲသ္ၚိတှ်ေ ဒးစုတ် ပိကိုဋ်၊၊＂ နာဲဓမာတ် ရံင်အာ ဂၠံင်လပါ်မဂဳညးတေအ်တုဲ မဂဳညးတေအ်ဟီုတိုန် ＂ညးတၞဟ်ဒှ်တှ်ေ ဇကုဒးဒှ်ကီုရ အနာဲ၊၊ ပၠောပ်လဝ် အဝါတ်ဂှ် ဟုဂွံလှုဲဏီ၊၊ တုဲပၠန် ရာန်လဝ် အသဲတုဲ လှုဲပိုတ်မံင်ညိ၊၊ ဆလအ် ဒးကဵုရော၊၊＂ ＂သတ္တဟဂတတေအ် ဂွံတှ်ေခိုဟ်ရ၊၊＂ ဒါယကာဘာဇၞော်ဂှ်ဟီု၊၊ ＂ဂွံလေဝ် အနာဲ၊ အဲအာကဵုအနာဲ အပါတ်ဂတဏအ်၊၊ ပိုဲဂွံလှုဲ အဝါတ်တှ်ေ၊၊"＂မဂဳဓမာတ်ဂှ် သှ်တုဲ ＂ဂွံ၊ ကၠုင်ကဵု ပ္ဍဲသ္ၚိ လေဝ်ဂွံ၊၊ အာကဵု တလဂုန်အစာ လေဝ်ဂွံ၊၊ ပိုဲတအ် ဆက်အာကၠာဏး၊၊ သှ်ေမံင် သ္ၚိတၟာဂလိုင်ဏီ＂ဒါယကာဘာဇၞော်ဂှ် ဂးတုဲ ညးတအ် တိတ်အာ နူရုင်ဓမာတ်ဂှ်အိုတ်ရ၊၊ ညးၜါဂှ် ဆက်ကၠောန် ကမၠောန်၊ ရမ္သာင်လေအ်ဍံက်လေဝ် ဆက်ဗြုတိုန် ဍေင် ဍင် ပၠန်ရ၊၊
တ္ၚဲသဝ်ရ ကောန်ဝုတ် မိကောန်သြန် စိုပ်ကၠုင်သ္ၚိ သီုဓဝ်ပဳတိရ၊၊ ＂အပါ အဲဂွံလာပ်ပထမ ပ္ဍဲလိက်မန်ဂှ်၊၊＂ကောန်ဝုတ်ဂှ် ဂးကဵုအပါဇကုရ၊၊ ＂ကွေဟ်ဟာ၊ ခိုဟ် ကောန်ဝုတ်၊၊＂လဓဳဓမာတ်ဂှ် ဟီုဏာ သီုစိုတ်ဟွံပါတုဲ ＂အပါဝိုတ်ထောအ် ဟွံဂွံပုဟ်ဏး၊ အပါဟီုလဝ်၊ အပါရာန်ကဵု ပၞောန်တၟိမွဲသေင်၊၊ အဲကေတ် ပၞောန်ကဝ်သေံ၊၊＂ကောန်ဝုတ်ဂှ်ဂးတုဲ မဂဳဂှ် ဟီုတိုန် သီုဒေါသ ＂တီဂၠံင်ပၠေင်၊ ဂၠံင်ကေတ် ကၠးကၠး၊၊＂ ကောန်ဝုတ်ဂှ် သီုမအောန်စိုတ် ခဒါမ်တိုန်အာသ္ၚိတုဲ ၚုင်ဒၟံင် လတူသ္ၚိ ညးမွဲဓဝ်ရ၊၊ ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကၠုင် ဗဒါဲညးတေအ်ရ၊၊