cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဗဳထဝ် မန်ဇြာ၊ နာဲ
ပရေင်ချဳဓရာင် ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်
ပံင်ကောံ ကုဂကောံသၟတ် ဗော်သဵုရှေလ်ဒဳမဝ်ကရေတ်တုဲ အာထ္ၜးဆန္ဒ ကုကမ္မဏဳအာတရဴ Marco Polo ကေုာံ Hannibal Tours ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဟုတ် (Aahus) မဒှ်ဍုင်ဇၞော်ဒုတိယ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဟီုကဵုအစာပရိုင် ＂ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဍေဟ်တအ် နွံပၟိက်ဒၟံင် လှုဲ၊ ပရေင်အာတရဴဍုင်ဗၟာဂှ် ဒှ်အရာမထံက်ပံင် ညံင်ဒပ်ပၞာန် ဂွံဂွံသြန်ရ၊၊ ကမ္မဏဳက္ၜင်ကျာ၊ ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဆေင်စသုင်ခိုဟ်ဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန်ရ ပိုင်ပြဳလဝ်၊ နူဂှ်မွဲကဆံင် လှုဲနူကဵု ပရေင်အာတရဴဂှ် စိုပ်အာ သွက်ဒပ်ပၞာန် မဍဵုဍိုက်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကၟာတ်လဒဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကုဍုင်ဗၟာဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော်မွဲရ၊၊＂
ပါဲနူကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ပရေင်အာတရဴဍုင်ဗၟာဂှ်တုဲ ကမၠောန်ရာန်ဆုကၠ နူဍုင် ကေုာံ ကမ္မဏဳကၠေင်တအ်လေဝ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ညးမချဳဓရာင် ပ္ဍဲဂကောံ ဒိန်နေတ်ဘာမာကမ္မတဳတအ် ဒစဵုဒစး ထ္ၜးဆန္ဒ၊ အာဆဵု ကုကမ္မဏဳတအ်တုဲ ပသောင်ကလး၊ ဟီုတွဟ် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ကီုရ၊၊ ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေင်ချဳဓရာင် သွက်ဍုင်ဗၟာ ကလိဂွံဒဳမဝ်ကရေသဳနာနာတအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမကတိုင်ကၟဟ်ရ၊၊
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပေါဲဗတိုက်အသာ်ထဝ် (ခမဳသင်တအ် ထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ)ဂှ်လေဝ် တၞဟ်န ညးဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ဂွံတီတုဲ ဂွံအရီုညးဂၠးတိတုဲ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကေုာံ ဂကောံဒိန်နေတ်ဘာမာကမ္မတဳ ထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲလဒေါဝ်ဍုင်ဇၞော်ဂဝ်ပေန်ဟာဂေန်ဂှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာကီု သီုကဵု ကောန်ဍုင်ဒိန်မက်ပါလုပ်တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ၜါကၠံပြင်င်တိုန်စိုပ်လဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဟီုတွဟ်ကီု သီုကဵု ဒုင်ပသောင် ကုအစာပရိုင်နာနာတအ်ရ၊၊
ပရေင်ချဳဓရာင် ကမၠောန်ဂကူမန် ကြဴနူ မစိုပ် ဒိန်မက်
နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကၠုင်စိုပ် ဍုင်ဒိန်မက် ကရောမ်ကုကောန်ဍုင်ဗၟာ သီုဖအိုတ် မၞိဟ် ၂၀ (သီုကောန်ၚာ်) မဒှ်ကောန်ဍုင်ဗၟာ မစိုပ်ဍုင်ဒိန်မက် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂကၠာအိုတ်ရ၊၊ ပ္ဍဲမၞိဟ်ၜါစှော်ဂှ် မိအေမျေအ် ကေုာံ ကောန်ပိ ဇာတိကွာန်ခယျး ကဵု နာဲဗဳထဝ်တအ် ဒှ်ဂကူမန်တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူထဝါဲအိုတ်ရ၊၊ ပရူကောန်ဍုင်ဗၟာ မစိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဒိန်မက် ဟိုတ်မဒှ် ကၠာအိုတ်တုဲ မြဟ်အာ အလုံမွဲဍုင် နကဵုပရိုင်နာနာတုဲ နာဲဗညာအံင် ဇာတိဍုင်ပံင် မမံင်ဒၟံင် ဍုင်ဒိန်မက် ၜိုတ် ၁၀ သၞာံ မစိုပ်ကၠုင် နကဵုအစဳအဇန်ပံင်ကောံသ္ၚိကၟိန် (စှ်ေဒၞာဲ ဂကူဒိန်နေတ်)ဂှ် ဆက်နင်တုဲ ကၠုင်ဝေင် ဆဵုဂဗ ကုကောန်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ နူဂှ် နာဲဗညာအံင်၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ကေုာံ မိအေမျေအ် စတမ်နူ ဂိတုမာတ် သၞာံ ၂၀၀၁ ဂှ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံမန် စိုပ်ဌာန်ဇမ္ၚောဲ (ဒိန်မက်) (Overseas Mon Organization, Denmark)၊ ကောန်ဂကောံမွဲ စုတ်သြန်ဂကောံ မွဲဂိတု သြန်ဒိန်မက် မွဲကၠံ၊၊ စိုပ်ဂိတုမေ ၉ သၞာံ ၂၀၀၁ ပ္ဍဲဍုင် Bramming ဂှ် နူကဵုရုင်အလဵုအသဳ ကၠောန် တ္ၚဲယေန်သၞာင် (Culture day)ဂှ် မိအေမျေအ် လှ်ေဒွက်အတး ကေုာံ လှ်ေၜိုပ်ရ၊၊ ၜိုတ်မတီမ္ဂး လှ်ေမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်ဂှ် ဒှ်လှေ် နကဵုရမ္သာင်တူရိယာမန် ဒွက်မန်ကၠာအိုတ် ဟီုဂွံရ၊၊ ဂကောံဂှ် နာဲဗညာအံင် ဒှ်ဥက္ကဌတုဲ နာဲဗဳထဝ် ဒှ်ညးအုပ်ကာနာနာရ၊၊
စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၃ ဂကောံမန် ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်ကီု သီုကဵု ဍုင်တၞဟ် ပ္ဍဲရးယူရောပ်ဂှ် စိုပ်ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ ဗွဲမဗဗွဲ ကုဍုင်ဂှ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံမန်အိုတ်ရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဒှ် မွဲဗီုပြင်တုဲ ဂကောံမန် စိုပ်ဌာန်ဇမ္ၚောဲ (ဒိန်မက်) ဂှ် သၠာဲထောအ် ဂကောံမန် (ဒိန်မက်) ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင် နေတာလာန်ဂှ် ဂကောံမန် (နေတာလာန်)၊ ဍုင်နဝ်ဝေဂှ် ဂကောံမန် (နဝ်ဝေ)၊ မြဴသာ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်တုဲ ဂကောံတအ်သီုဖအိုတ် နူကဵုဒိန်မက်၊ နေတာလာန်၊ နဝ်ဝေ၊ ဝှေန်လာန်၊ ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံမန် (ယူရောပ်) ရ၊၊ ပ္ဍဲဂှ် နာဲဗဳထဝ် ကေတ်လဝ် တာလျိုင် ညးအုပ်ကာနာနာပၠန်ရ၊၊
ဗွဲကြဴ ဂကောံမန်အလုံလိုက် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳပံင်ကောံ မန်ဍုင်သအာင် (OMCC) ဂှ်လေဝ် နကဵုမၞိဟ်စၞး ဂကောံမန်ယူရောပ်ဂှ် ပါလုပ်ချဳဓရာင်ကၠုင် ဗွဲကတိုင်ကတိုင် ကမဟ်ကမဟ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် အခေါင်ကၠောန် မုဟွံမဲတုဲ သွက်ဂွံကၠောန် ချဳဓရာင် ဗွဲမ္ၚးဂှ် ဒှ်အရာ နွံပၟိက် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်မွဲရ၊၊ အဓိက ပရေင်ကမၠောန် မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် (၁) ညံင်ဂွံတိုန်စိုပ် သဘင်ကောံဓရီုဂၠးတိဂမၠိုင်တုဲ ညံင်ဂွံပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန်၊ စပ်ကဵု ကိစ္စဏအ်တုဲ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကေင်အာတိုန်လဝ် သဘင်ကောံဓရီု ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်ဂျာနဳပါ၊ သဘင်ကောံဓရီု ဂကောံယူအေန်ပဳအဝ် ပ္ဍဲနေတာလာန်တအ် ကေင်နွံလဝ်ကီုရ၊၊ (၂) ပံင်ကောံ ဂကောံမန် မဖျေဟ်ဇိုန် ပ္ဍဲပယျဵုတုဲ ညံင်ဂွံချဳဓရာင်အာ ပရေင်ဂကူမန် အပ္ဍဲဍုင်၊ နကဵုမန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ကဵုဒြဟတ်ရီုဗင် ဒြဟတ်သြန် ကေုာံ ဒြဟတ်လညာတ်ရ၊၊ ဥပမာ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် ညံင်ဂွံဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူ၊၊
လညာတ် မဆေင်ကဵု ဝင်
thumb|ဗီု နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ အဃောမပတိုန်ထ္ၜးဒၟံင် လိက်စံင် ပ္ဍဲကဵု ကောန်ဖရေန်ဂၠးကဝ် အလန်တတိယ မဆေင်ကဵု ဝင်အာရှဒိုဟ်အဂၞဲ ပ္ဍဲဍုင်ၜံင်ကံက် သၞာံ ၂၀၁၉ နာဲဗဳထဝ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မတုဲလဝ် ဘာဍုင်ဒိန်မက် မဒှ်ပရေင်ပညာ မဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဂၞင် ကေုာံ သက်သဳ ကေုာံ မကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲလိက်မန်တြေံတုဲ အရာၜါဝွံ ညးပံင်ဗစိုပ်တုဲ ညးချူပတိတ် ကေုာံ ဟီုတွဟ် မဆေင်ကဵု ဝင်ဂကူမန် ကေုာံ ဝင်ဍုင်ဗၟာရ။ ပ္ဍဲဝင် ဍုင်မန် ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ မချူလဝ် နကဵုတင်ဂၞင် ကေုာံ သက်သဳ ဟွံစှ်ေကဵု နိယာမလိုက်တအ်ဂှ် ညးတးပါဲရ။
ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန်
မုက်လိက်လဒပ် သွက်ဘာသာမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ် နူကဵုဂိတုဂျူလာင် သၞာံ ၂၀၀၉ တေအ်ဂှ် နကဵုဂကူမန် လုပ်စုတ် မလိက်မန်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်တၠဂုန်အနန္တမန် နကဵုယၟုညးလွပ် Anontamon ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၁၂၊ ၂၀၁၅၊ နူဂှ်ပၠန် နာဲသိုက်ဆာန် (SaikChan)ဂှ် ပ္ဍဲ ၂၀ အံက်တဝ်ပါ ၂၀၁၆၊၊ ဇၞးအံင် (Jaenehaong) ပ္ဍဲ ၁၆ သေပ်တေမ်ပါ ၂၀၁၇ မြဴသာ်ဝွံ လုပ်ချူစုတ်ညိည ဗီုကဵု က္ဍိုပ်လိက် ကေုာံ လိက်ဆဝ်မ္ၚုဟ် ကေုာံ မုက်လိက်ဂၠေအ်အ်ကီုလေဝ် လမျီုဟွံဂွံလုပ် မၞိဟ်မလုပ်ကၠောန် ဟွံမဲရ၊၊ စိုပ်ဂိတုဂျူလာင် ၁၇၊ သၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ နကဵုယၟု ညးလွပ်(Htawmonzel) လုပ်ဗိုင်ကၠောန် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန်ရ၊၊ ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၃၀၊ ၂၀၁၈ ဂှ် နူကဵုညးကောပ်ကာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာတအ် စၟတ်သမ္တီ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ နဒဒှ် မၞိဟ် Administrator သွက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေမ်ပါ ၁၂ ဂှ် တၠဂုန်အာလောက (အဲနာဲ) လေဝ် ဂွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မၞိဟ် Administrator မွဲ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ကီုရ၊၊
အတိုင်သၞောဝ်ဝဳကဳပဳယာမ္ဂး ပ္ဍဲပရဝ်ဂျေတ်မစမ်ၜတ် (လဒပ်)ဂှ် အောန်အိုတ် ညးလွပ်ပိတၠ ဒးလုပ်ချဳဓရာင်ဒၟံင်ဆက်က် အောန်အိုတ် ပိဂိတုမ္ဂး ဂွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ပရဝ်ဂျေတ် မချဳဓရာင်ဒၟံင်မွဲရ၊၊ ပ္ဍဲပရဝ်ဂျေတ် သွက်မန်ဏအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် လုပ်ချဳဓရာင်ဒၟံင်ကီုလေဝ် မၞိဟ်မချဳဓရာင် ဟွံဂွံပိုတ်သကုတ်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ၊၊ ယဝ်ရဇကုဟွံဆက်ချဳဓရာင်မ္ဂး (ဝါ) လၟိဟ်အပိုင်အခြာ ဟွံဍိုက်ပေင်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်မုက်လိက်ဂှ် ယၟုဇကု ဒှ်အာ အသာ်ပတေင်တုဲ ယဝ်ရ ဇကုချဳဍိုက်ပေင်မ္ဂး ယၟုဇကု ဒှ်အသာ်လမ္စံက်ရ၊၊ ကလေင်ရံင် ညးလွပ် မချဳဓရာင်ဆက်က်မ္ဂး နူကဵုဂိတုအဝ်ဂေတ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ၊ တၠဂုန်အာလောက နကဵုယၟုလွပ် (အဲနာဲ) ကဵု ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက် နကဵုယၟုလွပ် (Ninjastrikers) ညးပိ (ဂကူမန်ၜါ ဂကူဗၟာမွဲ)ဝွံဟေင် ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ဍိုက်ပေင်ရ၊၊ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၁၄ ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ အာတ်ပတိုန်ထ္ၜး ကု ကမ္မတဳအရေဝ်ဘာသာ (Language Committee) ညံင်ဂွံစၟတ်သမ္တီကဵု ပရဝ်ဂျေတ် သွက်ဂကူမန် နဒဒှ် ပရဝ်ဂျေတ် မချဳဓရာင်ရုံဂပ်တုဲ ညံင်ဂွံပတိတ်ကဵု မုက်လိက်တၞဟ်ခြာရ၊၊ ဒဳဇြေန်ပါ ၁၇၊ ၂၀၁၈ ဂှ် နူကဵုကမ္မတဳအရေဝ်ဘာသာ လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ညးတအ် ချပ်သွက်ဂွံပဒတန် ပရဝ်ဂျေတ်ဘာသာမန်ရ၊၊ ညးတအ်ကဵုအခိင် စဵုကဵု ဂိတုဒဳဇြေန်ပါအိုတ် သွက်မၞိဟ်ဒစဵုဒစးတအ်ရ၊၊ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါအိုတ် မၞိဟ်ဒစဵုဒစး ဟွံမဲရ၊၊ ဆဂး ပရေင်စက် ယောင်ယာကီု မၞိဟ်တာလျိုင် ပ္ဍဲဝဳကဳမဳဒဳယာတအ် ဟွံကၠောန်ကမၠောန်တုဲ ပရဝ်ဂျေတ် ဗွဲမဂၠိုင် ဆေအ်ဒေါအ်ဒၟံင်တုဲ ကမၠောန် မခၞံကဵုမုက်လိက် သွက်ဘာသာမန်ဂှ်လေဝ် ဒေါအ်ညိင်အာ အတိုင်ဂှ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူ ဟွံကလိဂွံလောဲလောဲတုဲ မၞိဟ်မပါလုပ်တအ် အောန်စှ်ေအာကီုလေဝ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ၊ တၠဂုန်အာလောကတအ် ဆက်ကၠောန်ဒၟံင် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ၊၊ အကြာဂှ် မၞိဟ်လုပ်ချူ ဂွံလအ်ညိ ကၠေအ်အာပၠန် ဗွဲကြဴ မံက်ကၠုင်ပၠန်တအ်လေဝ် နွံကီုရ၊၊ အတိုင်စရင်မ္ဂး မၞိဟ်မကေင်လုပ်ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲပရဝ်ဂျေတ်ဏအ် သီုဖအိုတ် နွံ (၅၀) တၠရ၊၊ အခိင်မကလိဂွံဒတန် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်မချဳဓရာင် ယၟုမဂျိုင်ဒၟံင် သီုဖအိုတ် (၆) တၠဂှ် ဒှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ၊ ဗိုလ်ရိန်မန်ဇြာ၊ ဝိညာဏ်ထဝ်၊ ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက်၊ ရိန်ဂျာမန်၊ တၠဂုန်အာလောက (အဲနာဲ)တအ်ရ၊၊ ဂိတုအဝ်ဂေတ်ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်တအ်ဏအ်ပၠန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ခၟာဲပညာဗိသ္တာ နဘာသာမန် မကော်ဂး ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဝွံ Jose77 ဒှ်မၞိဟ်မဖျေဟ်လဝ်တုဲ ညံင်ခၟာဲဂွံဍတ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ]၊ တၠဂုန်အာလောက၊ ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက်၊ နာဲဝိညာဏ်ထဝ် (ဗိုလ်ရိန်မန်ဇြာ ကဵု ရိန်ဂျာမန် ဂှ် ဒှ်အကံက်တၞဟ်ခြာ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာကီုရ) ကေုာံ ဂကူမန်၊ ဂကူတၞဟ်တအ်လေဝ် ဗိုင်ပါလုပ်ကၠောန်လဝ် ၜိုတ်သၟဟ်အစောမ်၊ လဒပ်ပ္တိတ်လဝ်ဒြဟတ်တုဲ ဂွံဍတ်ပါ်ကၠုင်ရ၊၊
မုက်လိက် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မချူခၞံလဝ် (လ္ၚဵု) ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဂမၠိုင်
ဗတောန်လိက်
နကဵုစေတနာဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ သီုဗ္တောန်လိက် ကုကွးဘာ ဘာရိုဟ်ကၞက်စၟဳ၊ ဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန်။
မည်မဟာယျေန်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဘာမည်မဟာယျေန် ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဇြပ်ဗု ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၇ ဇကု၊ ထပိုယ် ၃ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသဳလတေဇ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၇၃။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိကဵုဂကူသ္ကုတ်(၃)
✍️ဝိဉာဏ်ၜိုပ်
◼️ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၞါဲလ္ၚဵုဗီုကဵုဂၠံၚ်တရဴ NCA တံ ဒးဗက်အာဇၟောဝ်ဍာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိထ္ပက်လဝ် လိက်ကသုက်ဒေါံပန်ပှော်(NCA)ဂှ် မန်ပိုဲလ္ၚဵုဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ ဟီုလက်ဒၟံၚ်နွံရ၊ လ္တူဏံ ပိုဲတံထေက်ကဵုသ္ဒး ဇွိတ်သပေါတ်ဇြိုဟ်ဟ်နက်က်ညိရောၚ် မိက်ဂွံသ္ဂးရ။
🔸ပ္ဍဲကဵုသၞာံ 1995 တေံ နူကၠာဟွံစိုပ်အခိၚ် ထ္ပက်စၟတ်တဲဒေါံပန်ပှော်က္ဍၚ် ဥက္ကဌဇၞော်-နာဲယှိုဲဂျေန်တ္ၚဲအာယုက်ညးပေၚ်(၈၀)သၞာံ ကၠောန်သ္ပပေါဲမ္ၚဵုအာယုက်ပေၚ် သီုကဵုဆဵုဂဗကဵုဂကူမန်သေံ သီုဂကောံမန်နာနာနွံဍုၚ်သေံ ပ္ဍဲကဵုဟိုဝ်တေဝ်ဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်မွဲဒၞါဲ(ယၟုဟိုဝ်တေဝ်သမ္တီဟွံဒးရ) ကြပ်မံၚ်ကဵုတက္ကသဵုဓမ္မသာတ်ရ၊ ညးသောၚ်က္လးစပ်ကဵု ပရေၚ်တက်လဝ်ကျာကဵုအလဵုသဳဗၟာ ပရေၚ်ဒေါံပန်ပှော်ရ၊ မန်ဍုၚ်သေံလ္ၚဵု ဒုၚ်တဲဟွံမာန် ဒစဵုဒ္စးသၟာန်သှ်ညးသ္ကံရ၊ ဥက္ကဌနာဲယှိုဲဂျေန်လေဝ် သောၚ်က္လးသၠဲသၠဲလးလးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မန်ဍုၚ်သေံဂှ် “နကဵုဟိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ကေတ်ဓဝ်ညဳသာကဵုဗၟာ သၞဒတန်ကဝ်ဂှ် ဆလအ်လေဝ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ဍာံဍာံရ” သာ်ဏံကိတ်လဝ်တၟံမွဲအလန်ဓဝ် ဟီုဒစဵုဒ္စးတုဲ “သောၚ်ဗီုလဵုလေဝ် နာဲတံဒုၚ်တဲဟွံမာန်တှ်ေ ဗီုနာဲတံမိက်ဂွံကဵုပန်မံၚ်ကဵုဗၟာဂှ် အဲလေဝ်မိက်ဂွံပန်ဗၟာရ တိတ်ကၠုၚ်ဂြိုပ် မိက်ဂွံပန်မံၚ်လၟိုန်တှ်ေ ကၠုၚ်ဗက်ကၠုၚ်ကရောံပိုဲ ပန်မွဲစွံဏောၚ် ယဝ်နာဲတံကၠုၚ်တှ်ေ ပိုဲလေဝ်ဟွံတက်ရကျာကဵုဗၟာ” ဥက္ကဌနာဲယှိုဲဂျေန်ဟီုတုဲ မန်ဍုၚ်သေံဂှ်သ္ၚိတ်အာရ။
🔸လ္တူပၟိက်ဆန္ဒလ္ၚပ်စိုတ်ဟီုဂှ် ဇၟာပ်ဂကူမန် နွံပၟိက်ကဵုဂကူမန်ဗၠးၜးဖအိုတ်ရ၊ နစိုတ်ဓာတ်သၟးနွံတုဲ သွက်ဂကူမန်ဂွံဗၠးၜးဂှ် ဒၞါဲလဵုယုတ်ဒေက်ဒၟံၚ် ဟွံဂၠိုက်ဂၠာဲဇွိတ်သပေါတ် စပ်ကဵုကမၠောန်ဗၠးၜး ဘိုၚ်ဖ္ဍိုက်ဗ္ပေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ကဵုဟွံမာန်မ္ဂး က္လိဂွံဗၠးၜးဟွံမာန်ရ၊ မၞိဟ်ယိုက်ဂၠေၚ်တ္ၚိန်ဒၟံၚ်လွဟ်တံဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံၚ်ဗၠးၜး လောန်နူမၞိဟ်ဟွံတ္ၚိန်လဝ်လွဟ်တံဏီရ၊ ဂွံလဝ်လွဟ်တုဲ တီဆပန်ဗၟာကၠးကၠးဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ရ၊ အရေဝ်ညးဟီုစနၠံမံၚ် ဒေသဉ္စ ကာလဉ္စ ညးသ္ဒးရံၚ်ဒေသကာလဍေံကီုရောၚ်၊ အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲ လိက်ကသုက်ဒေါံပန်ပှော် NCA ဂှ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမွဲဗော်ဓဝ်ဟွံသေၚ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် ထ္ပက်စၟတ်တဲလက္ကရဴ ဂကောံရပ်လွဟ်တၞဟ်ဟ်ဏီ ဟိုတ်နူအကာဲအရာ ပါဲဟွံဗၠးတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဒးထ္ပက်စၟတ်တဲ လိက်ကသုက်ဒေါံပန်ပှော် NCA ရောၚ်ညာတ်ကေတ်ရ၊ ဟီုကၠးကၠးညိပၠန်တှ်ေ ၜိုတ်ဇြဟတ်ဒပ်ပၞာန်မန်ဇကုလၟုဟ်ဏံရတှ်ေ ပတေၚ်လဝ်ဗီုဒးစိုတ်ဟွံဂွံဏီတုဲ ဒးဗက်ဒၟံၚ်ဇၟောဝ်ဍာ်ရောၚ် နကဵုအဲ ညာတ်ကေတ်ရ။
🔸ဒးဟီုပရေၚ်လိက်ကသုက်ဒေါံပန်ပှော် NCA နကဵုလညာတ်ပူဂဵုညိပၠန်မ္ဂး လိက်ကသုက်ဒေါံပန်ပှော် NCA ဂှ် နကဵုအလဵုသဳဗၟာတံသၟး ဗီုဒးစိုတ်ချူဓဇက်လဝ်ဟွံသေၚ် ပိုဲသ္ဒးကၠးလဝ်ရောၚ်၊ လိက်ကသုက် NCA ဏံ ဂွံမံက်တိတ်ကၠုၚ် ဂွံပဒတန်မာန်ကၠုၚ်ဂှ် ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ ၁၆ ဂကောံလုပ်ကၠုၚ်လဝ်ပေါဲဗတိုက် လ္တူခုၚ်တုဲဂွံကၠုၚ်လဝ်ရ၊ ပေါဲဗတိုက်လ္တူခုၚ်ဂွံက္လိဂွံ ပေါဲအံၚ်ဇၞးလိက်ကသုက်ဒေါံပန်ပှော် NCA ဏံဂှ် ဟိုတ်နူကဵုအသိၚ်လှာဲကၠုၚ်လဝ် နကဵုဆီပဠက် လုပ်ကၠုၚ်လဝ်ပေါဲဗတိုက်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဂကူရခေၚ်အေအေဂှ် အခိၚ်တေံဇြဟတ်ဍောတ်မံၚ်ညိတုဲ ဗၟာတံဟွံပသမ္တီ ဟွံဒုၚ်တဲ ဟွံကဵုလုပ်ထ္ပက်စၟတ်တဲ လိက်ကသုက် NCA ဏောၚ် ဒပ်ပၞာန်အေအေတံ ဂွံသှ်ေအာမ္ၚးလိက်ကသုက် NCA ဂှ်ရောၚ်ဂှ် ကဵုဂွံက္လေၚ်ဂွံသတိညိ၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟွံထ္ပက်ကၠုၚ်စၟတ်တဲလိက်ကသုက် NCA လောဲလောဲဂှ် ဟိုတ်နူကဵုဗၟာတံ ဟွံပသမ္တီကဵုဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်အေအေလေဝ်ပါဒၟံၚ်ကီုရောၚ်။
🔸မန်ပိုဲလ္ၚဵုတံဂှ် ပရေၚ်တံဏံဝိုတ်ဒၟံၚ်တုဲ ဟီုထိုၚ်သးပရေၚ်ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်အေအေတံ ဟွံထ္ပက်လိက်ကသုက် NCA တုဲ ဖျေံကဝုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ထ္ပက်လဝ်လိက်ကသုက် NCA ရ၊ ဍာံဍာံတေံဂှ် အေအေဂှ် ဟွံထ္ပက်လိက်ကသုက် NCA ဟွံသေၚ်.....
👉သ္ကုတ်(၄) ဆက်ပတိုန်ကဵုပၠန်ရောၚ်...
ပရေၚ်ဂကူ
ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ) အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ
ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ကၞေဟ်  - ၜိုပ်ဍာဲ (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ) အစဳအဇန် - တရဴအအာ ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက် သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။ ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက် တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ် ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်
ဂလာန်ညးဇန်လိက် လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။ ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။ ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍ (၁)           ပရေၚ်ဂကူ ၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။
၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။ - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။
- ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။
၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။ (၂) ၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။
၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။
၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။
၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။
၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။ (၃) ၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။
၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။
၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။
၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။
၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။ (၄) ၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။
သုမင်္ဂလာရာမိက၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်
ဘာသုမင်္ဂလာရာမိက ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။
ပရေၚ်ဂကူ
၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။
သုမင်္ဂလာရာမိက၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်
သင်မလုပ်ဒဂိုန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၁၆ ဇကု၊ ထပိုယ် ၂၆ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၁၀ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁၅ ဇကု။
ပရေၚ်ဂကူ
၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။
သုမင်္ဂလာရာမိက၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တရာဝိက သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၈၃၊ ဝှ် ၆၃။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ပရေၚ်ဂကူ
၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ (၅)  ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။
၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။
၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။
၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။ ၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။
၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။
၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)
ဇၞော်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်
ဘာဇၞော် ပရိယတ္တိ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။
သင်မလုပ်ဒဂိုန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၄၁ ဇကု၊ ထပိုယ် ၆၄ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၂၉ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁၁ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၈၊ ဝှ် ၄၇။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
မဟာယျေန်တၟိ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ဒဒန်ချေတ်
ဘာမဟာယျေန်တၟိ ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ဒဒန်ချေတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၉ ဇကု။
ပရေၚ်ဂကူ
၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။
မဟာယျေန်တၟိ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ဒဒန်ချေတ်
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပါရဂူ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၇၂။
ပရေၚ်ဂကူ
၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။
မဟာယျေန်တၟိ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ဒဒန်ချေတ်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ပရေၚ်ဂကူ
၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။ ၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။
၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။
၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။
၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။
၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။
၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။ (၈)
၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။
၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန် မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။
၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။
၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။
၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။
၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။ ၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။
၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။
၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။ ၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။ (၁၀) ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။
၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။
၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။
သာသနမဉ္ဇူ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဘာသာသနမဉ္ဇူ ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဇြပ်ဗု ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၁ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမသာရ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၄၈။
ရီု ကုညးမချူ လိက်ပရေင်ကၠာအိုတ်
နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာဏအ် ဒုင်တၠုင်ရအဴ မၞးကေင်ဒါန် ကေင်ချူလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် မဳဒဳယာပရေင်မၞိဟ်တၞဟ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲမုက်လိက် ညးတၞဟ်မချူလဝ် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဏအ်လေဝ် မၞးကေင်ဒါန်ပလေဝ်လဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ။ လၟုဟ်မ္ဂး မၞးမိက်ဂွံ ချူခၞံဗဒှ် လိက်ပရေင်တၟိမ္ဂး လိက်ပရေင်မၞး တၞဟ်နဂွံ စှ်ေကဵု သၞောတ်ဝဳကဳပဳဒဳယာတုဲ မၞးထေက်ကဵု ဒးဗှ်လ္ၚတ်လဝ် တင်ဂၞင် ဗွဲသၟဝ်တအ်ဏအ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် ထေက်ရ။
နိဒါန်
ဗွဲကိုပ်ကၠာ မၞးဒးတီ ဒးစွံသတိမွဲဂှ် ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ (နကဵုဘာသာဗၟာ စုယ်စုံကျမ်း) နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက်မ္ဂး encyclopediaမွဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တင်ရန်တၟအ်ပိုယ်ဂှ် သွက်ဂွံပါ်ပရအ် လညာတ်ဗဟုသုတ မဒုင်လဝ်တဲ ကုညးမနွံပၟိက် မိက်ဂွံလ္ၚတ် မိက်ဂွံတီတအ်ရ။ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်မဳဒဳယာပရေင်မၞိဟ်မွဲ ဟွံသေင်ရ။ တုဲပၠန် ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ကြီုကြဴစ ကမ္မဏဳ မွဲမွဲ၊ ကပေါတ်မွဲမွဲ၊ ပူဂိုလ်မွဲမွဲ၊ လညာတ်ဘာသာမွဲမွဲလေဝ် ဟွံသေင်ရ။ တုဲပၠန် ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ဒစဵုဒစး လတူလညာတ်မွဲမွဲ လတူအရာမွဲမွဲလေဝ် ဟွံသေင်ရ။ အရာတအ်ဏအ် စွံလဝ် ပ္ဍဲစိုတ် လၟိုန်ကာလညိဂှ် မိက်ဂွံ အာတ်မိက်ဏာရ။ (စပ်ကဵု ကိစ္စဏအ်တုဲ ဆက်ဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲတင်ရန်တၟအ် ပိုယ် ပ္ဍဲမုက်လိက် "What Wikipedia is not" ဂှ်ညိ။)
"လညာတ်ဗဟုသုတ မဒုင်လဝ်တဲ (accepted knowledge)" ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လညာတ်ဗဟုသုတ မစှ်ေကဵု နဲသိပ္ပံတုဲ မနွံကဵု ပရေင်သက်သဳသာဓကတအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပိုယ်တအ် စွံအဓိက လတူတင်ဂၞင် မနိဿဲလဝ် နူကဵု လညာတ် မနွံကဵု ကဆံင်သၠုင် (high quality) ရ။ လညာတ်မနွံကဵုကဆံင်မသၠုင် ပိုယ်မဟီုဂှ် ဒှ်လညာတ် နူကဵုလိက် မပ္တိတ်လဝ် နူကဵု ဌာနတိုက်လိက် မနွံကဆံင်၊ လိက်ပရိုင် မပတှ်ေစဂွံ ဗီုကဵု လိက်ပရိုင် The New York Times ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ဂျာနေဝ် နူကဵုဌာနသိပ္ပံတအ်ရ။ တင်ဂၞင် နူကဵု မနွံကဵုကဆံင်တအ်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဖဍန်ချူ နဒဒှ် လိက်ပရေင် ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာရ။ ကမၠောန်ပိုယ်ဂှ် ဣဏအ် ဟေင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ အရာမၞးမချူပတိုန်စုတ် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာတအ်ဂှ် ညံင်ဂွံနွံကဵု တင်ဂၞင် မနိဿဲဖအိုတ်ဂှ် စွံသတိညိ။ အရာမနွံ ပ္ဍဲဂၠံသြိုဟ်မၞး အရာလညာတ်မၞး မထေင်ကေတ်၊ အရာမကေင်မိင်လဝ် မဟွံမဲကဵု သက်သဳသာဓက၊ အရာမကေင်ဆဵု နူကဵုလိက် မဟွံပလဝ် သုတေသနစှ်ေစှ်ေတအ်ဂှ် လ္ပပတိုန်စုတ် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာညိ။
ဂၠာဲရံင် လိက်ပရေင် မနွံဒၟံင်တုဲတုဲ
ပ္ဍဲမုက်လိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဏအ်ဂှ် လၟိဟ်မုက်လိက် နွံဒၟံင်တုဲတုဲ သီုဖအိုတ် ရ။ ကိုပ်ကၠာ ဇကု ဟွံခၞံဗဒှ် လိက်ပရေင်တၟိဏီ ပရူဇကု မိက်ဂွံချူဂှ် နွံဒၟံင်တုဲတုဲရဟာ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵုယၟုလိက်တၞဟ် နွံဒၟံင်တုဲတုဲရဟာဂှ် ဂၠာဲရံင်ကၠာ၊ တုဲပၠန် ဗှ်ရံင် ပရူ စဳပၞောန် က္ဍိုပ်လိက် လိက်ပရေင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကၠာညိ။ ယဝ်ရ ပရူဂှ် နွံဒၟံင်တုဲတုဲရ ဆဂး ပရူဂှ် ကဵုယၟု နကဵုဗီုတၞဟ်ထေက်ရောင် မၞးစှ်ေစိုတ်မ္ဂး မၞးလ္ၚတ်ဗှ်ကေတ် ဗီုလဵု မဂွံဖန်  ကလေင်စၞောန်ပညုင်နကဵု ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တၞဟ်တုဲ မၞးစုတ် ကလေင်စၞောန်ပညုင်မ္ဂး ဒှ်အရာ မရီုဝဳကဳပဳဒဳယာ နဲခိုဟ်မွဲရ။ တုဲပၠန် မၞးစွံသတိညိ လိက်ပရေင် ပရူမၞးမိက်ဂွံချူဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲစရင် လိက်ပရေင် မဒုင်ဒးဇိုတ်ပလီုလဝ်ဟာ။ ဟိုတ်နူ မဒစဵုဒစး ကုသၞောတ်ဝ်ဝဳကဳပဳဒဳယာတုဲ လိက်ပရေင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပလီုဇိုတ်လဝ် နွံတၟာဂလိုင်ရ။
ပကောံပကေဝ် တင်ဂၞင် မနိဿဲ
ပရူမၞးမိက်ဂွံချူဂှ် ပကောံကေတ် တင်ဂၞင် မနိဿဲတအ်ညိ။ လိက်ပရေင်မၞး ဂွံဒှ် လိက်ပရေင် မဍိုက်ပေင်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်သမ္တီ (notability) ကေုာံ အကံက် မဆေင်ကဵု ပရူဂှ် မၞးနွံပၟိက် တင်ဂၞင် မနိဿဲဂမၠိုင်ရ။ တင်မနိဿဲတအ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ် ပကဵု ညံင်လိက်ပရေင်မၞး ဂွံဍိုက်ပေင် ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်သမ္တီရ။ လိက်ပရေင် မဍိုက်ပေင် ကုဍာ်ဒကေဝ်သမ္တီဟေင် လုပ်လၟိဟ်လိက် မနွံကဵု ကဆံင် ဝဳကဳပဳဒဳယာတုဲ ဂွံဆက်သှ်ေအာ ပ္ဍဲမုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာမာန်ရ။
ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး လိက်မပၠုပ်စရင် ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဗိသ္တာဂွံဂှ် ပရူဂှ် ဒးဒှ် ပရူမထေက်ကဵု မဒးစၟတ်သမ္တီ၊ တုဲပၠန် ဍာ်ဒကေဝ်သမ္တီ (ဝါ) လိက်မနိဿဲတအ်ဂှ် ဒးနွံ ဗွဲမကၠးဖ္ဍး၊ ညးဗွဲကြဴတအ် မိက်ဂွံတီ လိက်နိဿဲဂှ် ကၠုင်နူလဵုမ္ဂး ဒးကလေင်ဗဵု၊ စၟဳစၟတ် ကေတ်မာန်ရောင်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ တင်ဂၞင် မနိဿဲတအ်ဂှ် ဒးဒှ် ကၠးဖ္ဍး ရောင်၊ ဟီုမ္ဂးဂှ် လိက်မနိဿဲတအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်စၟဳစၟတ်ဂွံ၊ ဒးဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗွဲမကၠးဖ္ဍးရောင်။ တင်ဂၞင် နူလိက်ကၞပ် (လိက်ကၞပ်ဂှ် ယဝ်ရ ပတိုန်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ဝပ်သာက်ကီုမ္ဂး ဒးစၞောန်ပညုင်ကဵုရောင်။ ဟွံသေင်မ္ဂး မုက်လိက် နူဝပ်သာက်သၟးတအ်လေဝ် ဒဒှ်ရ နူလဵု မကလိဂွံနင် အခိင်လဵုဂှ်လေဝ် ဒးဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ကီုရောင်။ ဥပမာ ဒးနွံဟေင်ဂှ် လိက်ကၞပ်ဂှ် ပတိတ်နူလဵု၊ လိက်ပရိုင်ဟာ၊ လိက်မဂ္ဂဇြေန်ဟာ၊ လိက်နူဂျာနေဝ် တၠပညာတအ်ဟာ၊ မုက်လိက်ဝပ်သာက်ဟာ။ နကဵုဝပ်သာက်ကီု သီုကဵု မပတိတ်လဝ် လိက်ကၞပ်ဟာဂှ် ဒးဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ကၠးကၠးရောင်။
ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး မုက်လိက် မဟွံမဲ ကုညးဒါန်လိက် ဗီုကဵု လိက်မပ္တိတ်ကေတ်တ်၊ ဗလံက် မချူကေတ်တ်၊ မုက်လိက် ညးလွပ်တအ် မပတိုန်ဂလာန်၊ နူမုက်လိက် မဳဒဳယာပရေင်မၞိဟ်တအ်၊ မုက်လိက် မကြီုစ ကပေါတ်ညးတအ်၊ ပူဂိုလ်ညးတအ် ကေုာံ အရာမတုပ်ကု အရာတအ်ဏအ်တအ်ဂှ် ဟွံလုပ်လၟိဟ် နဒဒှ် တင်ဂၞင်မွဲအိုတ်ရ။
စပ်ကဵု ပရူဂှ် ယဝ်ရ နူကဵု ဗီုလဵု ဌာနလိက်ပရိုင်၊ ဂျာနေဝ်၊ လိက်ကၞပ်တအ် ပတိတ်ချူ ဗွဲမဂၠိုင်ကဵုအလန်မ္ဂး တင်ဂၞင်ဂှ် ပၠုပ်စုတ် နဒဒှ် တင်ဂၞင် မယိုက်စဂွံမွဲဂွံရ။ တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် မၞးဒးစုတ်ကဵု အကံက် နဒဒှ် သက်သဳရောင်။ လိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာတအ်ဂှ် သ္ဒးနွံကဵု တင်ဂၞင် ကေုာံ သက်သဳခိုင်င်ကၠိုက်က်ရောင်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ယဝ်ရ မၞးမိက်ဂွံ ချူ လိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး ကမၠောန်ကၠာအိုတ် မၞးဒးကၠောန်ဂှ် ပကောံ တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်ရ။ ယဝ်ရ လိက်ပရေင်မၞး ဟွံမဲ ကုတင်ဂၞင်၊ တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ဟွံဍိုက်ပေင် ကုအင်္ဂလက်သန်မ္ဂး လိက်ပရေင်မၞး သ္ဒးဒုင်ပလီုဇိုတ်ထောအ်ပၠန် ရောင်။
တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ကလိဂွံ နူကဵုဒၞာဲနာနာသာ်မာန်ရ။ ဗီုကဵု နူလိက်ကၞပ် တိုက်ဗွဟ်လိက်ဂမၠိုင်၊ ဂၠာဲတင်ဂၞင် နူကဵု မုက်လိက်ဝပ်သာက်သၟးဂှ်လေဝ် လ္ပပညိ။ ညံင်ဂွံဂွံ တင်ဂၞင် နူကဵု လိက်ကၞပ်တအ်ဂှ် ဖန်ညိ။ လိက်ကၞပ် မပတိုန်စွံလဝ် ပ္ဍဲအေန်တာနေတ်လေဝ် နွံတၟာဂလိုင်ကီုရ။
ကာလ မၞးပကောံ တင်ဂၞင်တုဲအိုတ် ရုံဂပ်ရမ္ဂး တင်ဂၞင် မနိဿဲတအ်ဂှ် ဒၞာဲလဵု ဂွံစုတ်၊ ဗီုလဵု ဂွံစုတ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်မၞးဂှ် မၞးဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲမုက်လိက် Help:Referencing for beginners ကေုာံ Citing sources မာန်ရ။ ဗီုလဵု ဂွံစုတ်ဂှ် မၞးလ္ပဂွိင်ညိ။ လိက်ပရေင်မၞး ညံင်ဂွံနွံကဵု တင်ဂၞင်ဂှ် ဒှ်အရာအဓိကရ။
Are you closely connected to the article topic?
Wikipedia is the encyclopedia that anyone can edit, but there are special guidelines for editors who are paid or sponsored. These guidelines are intended to prevent biased articles and maintain the public's trust that content in Wikipedia is impartial and has been added in good faith. (See Wikipedia's conflict of interest (COI) guideline.)
The official guidelines are that editors must be volunteers. That means Wikipedia discourages editing articles about individuals, companies, organizations, products/services, or political causes that pay you directly or indirectly. This includes in-house PR departments and marketing departments, other company employees, public relations firms and publicists, social media consultants, and online reputation management consultants. However, Wikipedia recognizes the large volume of good faith contributions by people who have some affiliation to the articles they work on.
Here are some ground rules. If you break these rules, your edits are likely to be reverted, and the article(s) and your other edits may get extra scrutiny from other Wikipedia editors. Your account may also be blocked.
Note that this has to do only with conflict of interest. Editors are encouraged to write on topics related to their expertise: e.g., a NASA staffperson might write about planets, or an academic researcher might write about their field. Also, Wikipedians-in-residence or other interns who are paid, hosted or otherwise sponsored by a scientific or cultural institution can upload content and write articles in partnership with curators, indirectly providing positive branding for their hosts.
Create your draft
Click here: Article wizard, read the brief introduction, and then click the big blue button to get started creating your draft.
And then what?
Now that you have created the page, there are still several things you can do.
Keep making improvements
Wikipedia is not finished. Generally, an article is nowhere near being completed the moment it is created. There is a long way to go. In fact, it may take you several edits just to get it started.
If you have so much interest in the article you just created, you may learn more about it in the future, and accordingly, have more to add. This may be later today, tomorrow, or several months from now. Any time – go ahead.
Improve formatting
To format your article correctly (and expand it, and possibly even make it featured!), see
Others can freely contribute to the article when it has been saved. The creator does not have special rights to control the later content. See Ownership of articles.
Also, before you get frustrated or offended about the way others modify or remove your contributions, see Don't be ashamed.
Avoid orphans
An orphaned article is an article that has few or no other articles linking to it. The main problem with an orphan is that it'll be unknown to others, and may get fewer readers if it is not de-orphaned.
Most new articles are orphans from the moment they are created, but you can work to change that. This will involve editing one or more other articles. Try searching Wikipedia for other pages referring to the subject of your article, then turn those references into links by adding double brackets to either side: "|" and "". If another article has a word or phrase that has the same meaning as your new article, but not expressed in the same words as the title, you can link that word or phrase as follows: " word or phrase found in other article ." Or in certain cases, you could create that word or phrase as a redirect to your new article.
One of the first things you want to do after creating a new article is to provide links to it so it will not be an orphan. You can do that right away, or if you find that exhausting, you can wait a while, provided that you keep the task in mind.
Add to a disambiguation page
If the term is ambiguous (meaning there are multiple pages using that or a similar title), see if there is a disambiguation page for articles bearing that title. If so, add it to that page.
Read a traditional encyclopedia
Try to read traditional paper encyclopedia articles (or good or featured articles on Wikipedia) to get the layout, style, tone, and other elements of encyclopedic content. It is suggested that if you plan to write articles for an encyclopedia, you have some background knowledge in formal writing as well as about the topic at hand. A composition class in your high school or college is recommended before you start writing encyclopedia articles.
ပရေင်နာနာသာ်
= သ္ဂုတ်သွာတ်ကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဂကူမန်ဂှ် မုလေဝ်ဓမံက်ရုပ်ရဴဟွံမာန်ဏီ =
ပ္ဍဲပေဲါကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၁၃ လးဖျေံလဝ်တၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် (၅) တၚ်ဂှ် စၟတ်တ္ၚဲ (September 2}}
__DISAMBIG__
ကျာ်ကအ်စိင်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်
ဘာကျာ်ကအ်စိင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။
သင်မလုပ်ဒဂိုန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၁၅ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁၇ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၁၁ ဇကု၊ ထပိုယ် ၅ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၁၊ ဝှ် ၁၆။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိကဵုဂကူသ္ကုတ်(၄)
✍️ဝိဉာဏ်ၜိုပ်
◼️မန်ပိုဲလ္ၚဵုတံဂှ် ပရေၚ်တံဏံဝိုတ်ဒၟံၚ်တုဲ ဟီုထိုၚ်သးပရေၚ်ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်အေအေတံ ဟွံထ္ပက်လိက်ကသုက် NCA တုဲ ဖျေံကဝုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ထ္ပက်လဝ်လိက်ကသုက် NCA ရ၊ ဍာံဍာံတေံဂှ် အေအေဂှ် ဟွံထ္ပက်လိက်ကသုက် NCA ဟွံသေၚ် အလဵုသဳပၞာန်ဗၟာတံ ဟွံကဵုအခေါၚ်ထ္ပက်တုဲ သှ်ေအာရ၊ လိက်ကသုက်ဂှ် ချူလဝ်ခိုဟ်ဒၟံၚ်ရ၊ ဆ္ဂး ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ထမံက်ရုပ်ရဴ အတိုၚ်လိက်ကသုက်ဂှ် ဗၟာတံဖန်ဗ္ဂေတ်တံၚ်ပဇာဒၟံၚ်အခိၚ်တုဲ ရုပ်ရဴကမၠောန်ဟွံမံက်ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်ရ၊ အတိုၚ်ဟီုလဝ် ထမံက်ရုပ်ရဴရောဟွံမာန်ဒၟံၚ်ရ မုပဒးပၠေၚ်ဒၟံၚ်အခိၚ်ရော ဖံက်တိတ်ထောံနူ NCA တုဲ ပန်စဂွံရ၊ သာ်ဏံလေဝ် မန်ပိုဲတံဟီုဂးဒၟံၚ်လေဝ်နွံရ၊ ဟီုဂှ်ဟီုလောဲလောဲဖအိုတ်ရ၊ ဂွံထမံက်ရုပ်ရဴနဇိုၚ်နတဲဂှ် ဟွံလောဲဗီုဟီုရ၊ အကာဲအရာတိဍာ်ဇကု မံၚ်တန်တဴဂှ် ဒးရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်ရ၊ ဇြဟတ်ဇကုလေဝ်ဒးရံၚ်ရ၊ မန်ပိုဲလ္ၚဵုဟီုဂှ် ကာလဒှ်ပန်ကဵုဗၟာတှ်ေ ကောန်ပၞာန်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဏောၚ်ဂး ဂလာန်ဟၟဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ဟီုဂွံမံၚ်ပြးရ။
🔸ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် ၜိုတ်အဲတီ ၜိုတ်အဲကေၚ်ဆဵုမ္ဂး အကာဲအရာပ္ၚံက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပြံၚ်လှာဲမ္ဂး ညးပါ်တာလျိုၚ်နူအဆံၚ်ဗဟဵုတေံတုဲ စှ်ေပၠတရဴ သောၚ်က္လးကေတ်ဆန္ဒနူခၟဳသၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံလၟိုန်ရ၊ ဂွံတီဆန္ဒခၟဳသၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာတံ သဳကၠဳဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်ရ၊ အတိုၚ်လၟေၚ်ကမၠောန်ညးတံဂှ် ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်တုဲ ထမံက်ရုပ်ရဴရ၊ အဲညးချူလိက်ဏံ ဒုၚ်ဝန်မွဲဂှ် ပ္ဍဲအရာကမၠောန်အဆံၚ်ကေၚ်ကာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် နကဵုအဲညးချူလိက်ဏံ နဇိုၚ်နတဲ ကေၚ်ဆဵုလဝ်ဟၟဲတုဲ အတိုၚ်လ္ၚတ်ဂွံဟေၚ် တီပရေၚ်ရ၊ ပရေၚ်စှ်ေပၠတရဴ အကြာခၟဳသၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဆဵုလဝ်သၟးဟွံက သီုကေၚ်ကဵုလဝ်လညာတ် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ်လေဝ် နွံဒၟံၚ်ကီုရ။
🔸ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် နကဵုမူဝါဒညး ဂၠံၚ်တရဴညး အာဒၟံၚ်ဗီုညးကဵုညးဟွံသေၚ် ညးနိဿဲကဵုခၟဳသၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်ဆာန်ဂကူတံတုဲ အာဒၟံၚ်ရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပ္ဍဲဗော်မွဲမွဲ မၞိဟ်ခိုဟ်နွံ မၞိဟ်ပရေံနွံရ၊ ဒၟါနူကဵုမၞိဟ်ပရေံနွံမွဲၜါဂှ် ဖျေံထောံမိဂ္ဂး ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိပရေံ ဟွံထေက်မိက်ဂွံသ္ဂးရ၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိပရေံမ္ဂး ကောန်ဂကူမန်ဟွံခိုဟ်ရ၊ ကောန်ဂကူမန်ဟွံခိုဟ်မ္ဂး ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ပရေံရ၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိကဵုကောန်ဂကူမန်ဂှ် တၞဟ်ခြာထောံညးသ္ကံဟွံဂွံရ၊ ဒးမၚ်မွဲထိၚ်ကြာပ်အာညးသ္ကံရောၚ်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟွံခိုဟ် ညးဍုၚ်ကွာန်ဂကူမန်တံ ထံက်ထ္ၜးကၠုၚ်နကဵုစေတနာမ္ဂး ညးတာလျိုၚ်အဆံၚ်ၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတံ သ္ပထောံထေဲဟွံဂွံ သ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ဟွံဂွံ သ္ပထောံဥပေက္ခာဟွံဂွံ၊ မ္ဒးက္လေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ် ဇွိတ်သပေါတ် လ္တူပရေၚ်ထံက်ထ္ၜးလဝ်တံဂှ်တုဲ ဒၞါဲဒးဂှ်ကေတ် ဒၞါဲဗၠေတ်ဂှ်ပါဲ ဒးပလေဝ်အာ အရာဟွံခိုဟ် အရာဟွံဒးရးတံဂှ်ရောၚ်။
🔸ညးဍုၚ်ကွာန်ဂကူမန်တံဂှ်လေဝ် အရာဟွံခိုဟ်ဆာဲ အရာဟွံဒးရး အပ္ဍဲဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ယဝ်ဆဵုညာတ်မ္ဂး ထံက်ထ္ၜး၊ ပတိုန်ထ္ၜးကဵုညးတာလျိုၚ်အဆံၚ်ၚ်ညိ၊ အခေါၚ်ထံက်ထ္ၜး ပတိုန်ထ္ၜးဂှ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိပံက်လဝ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရ၊ ကာလထံက်ထ္ၜးပတိုန်ထ္ၜး လ္ပထံက်ထ္ၜးနနဲဖျေံကဝု ဟီုပျုတ်ဗဒေက်ဗော်ညိ ဒှ်မာန်တှ်ေ လ္ပထံက်ထ္ၜး ပတိုန်ထ္ၜးလ္တူလပှ်ကျာဏီတှ်ေ ခိုဟ်ရ၊ လ္ပပတိုန်တာဒၞါသာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ပါ်ပါဲဝေါဟာအးအးညိ လ္ပပတိုန်ဏီ မုဟိုတ်ဂွံဟီုသာ်ဏံရောမ္ဂး အရာဟွံခိုဟ်အရာဟွံဒးရးဏောၚ်ဟီုမ္ဂး သၟိက်မိက်ဂွံကဵုသဳကၠဳကေတ်မွဲမွဲသာသာကၠာရ၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်ဂကူမန်ဂှ် မိက်ဂွံကဵုလဝ်လဝ်ပ္ဍဲစိုတ်တေံ ခန္ဓကာယမၞိဟ်မွဲရ ဇိုၚ်ဂိတှ်ေ ဇကုရဂိ တဲဂိလေဝ် ဇကုရဂိ (ဥပမာ) ကွာ်အာမံၚ် ဇိုၚ်ထဍိၚ်ဒးတုဲ ဇိုၚ်မုပဂွံထဍိၚ် ကေတ်လေံၜုၚ်တက်စုတ်ဇိုၚ်မ္ဂး ညးဂှ်ဒးဒုၚ်ဂိ ဇကုပၠန်ရဂိရောၚ်။
🔸ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂွံခိုဟ် ဂွံနွံကဵုစရာဲဂှ် ပိုဲညးဍုၚ်ကွာန်တံ နနဲသၟာတဵုကၠအ်ဥဒျာန်မွဲ သ္ဒးလဝ်စိုတ်တုဲ ကၠအ်ဥဒျာန်ပိုဲဂွံဍိုပ်ဍဴ ကျေဝ်ဂေါဝ်ရာၚ်ဆာဲဂှ်....
👉သ္ကုတ်(၅) ဆက်ပတိုန်ကဵုပၠန်ရောၚ်...
သာသနာ
သာသနာ(Religion) ဂှ် ကၠုင်ပါဠိ မဂွံအဓိပ္ပါယ် လဟီု (ဝါ) တဝဟ်ဍောင်ဓရ်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ တဝဟ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဗုဒ္ဓ၊၊ နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် မကော် religion ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်လေတ်တေန် religare ဂွံအဓိပ္ပါယ် မဆက်စၠောအ်၊ မဒက်ဂြေန်၊၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ကေတ်အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ် မဆက်စၠောအ် မၞိဟ်ကုကျာ်၊ မဒက်ဂြေန် ပစုက် မၞိဟ်ကဵုကျာ်ရ၊၊ ဆဂး အဓိပ္ပါယ် ဘာသာ ပ္ဍဲအခိင်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်အခိုက်ကၞာပြဝေဏဳ မဖန်ဇန်လဝ် ဒ္ဂေတ်ပြဝ ကေုာံ အရာမဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ပါဲနူဂှ်ပၠန် မဆေင်ကဵုစိုတ်စရိုတ်၊ လိက်၊ ဒတန်ဒၞာဲ ကေုာံ ဂကောံ မဆေင်စပ် ကုအရာမသၠုင် နူသဘာဝ၊ မသၠုင်ပြဲ ကေုာံ ပရေင်စိုတ်လျိုင်ပတှ်ေကောန်မၞိဟ်တအ်ရ၊၊ ဆဂး ဘာသာဟီုဂှ် မုရောဂှ် နကဵုလညာတ်ပညာစှ်ေစှ်ေ မဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်ပေင်င် ဟွံမဲရ၊၊
မစပ်ကု ပရေင်ဒတန် ဣဓိအနုဘဴ (divine) အရာတၟေင် အရာပရဲ (sacred things)၊ ပတှ်ေ (faith)၊ ညးမၞုံဣဓိ (supernatural being(s)) မဂွံလဝ် အဝဵုသြဇာ လတူလမျီု ကေုာံ ဘဝမၞိဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဘာသာမွဲ ကုမွဲ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ၊၊ အရာမဒးကၠောန် ပ္ဍဲဘာသာတအ်ဂှ် မပ္တံကဵု အလိုက်အခိုက်၊ ပွမတွဟ်ဓရ်၊ ပူဇဴ၊ ဝေင်သဘင်၊ မင်သဳ၊ ဖျေဟ်ကမ္မဌာန်၊ ပထပိုယ်၊ ပတိုန်ပယျင်၊ ပၟဝ်ဓရ်၊ လ္ၚောဝ်ကျာ်၊ ရာဒနာ၊ ဒယှ်ေဖ္ဍောတ်၊ ရုပ်ကသူ၊ လှ်ေဒယှ်ေ၊ ဗ္စဖျုင်တအ်ဒှ်တမ်ရ၊၊ ဇၟာပ်ဘာသာဂှ် နွံကဵု ဝင်ပရူကျာ် မၞုံကဵု ဣဓိကြဳဇှ် ကေုာံ မလဴပူ ပရူဒဒှ်ဂမၠိုင်ရ၊၊ ဘာသာလ္ၚဵု မၞုံကဵုလိက် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ်၊ လက်သန်သင်္ကေတ၊ ဒၞာဲဌာန်ပရဲတအ်ရ၊၊ အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဘဝမၞိဟ် ဂွံနွံကဵုအဓိပ္ပါယ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဘာသာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံကဵုဇာတ်နိပါတ် မလဴပူကဵု နဒဒှ် ဥပစာလင်္ကာတုဲ ညးမဒ္ဂေတ်ဗက် ဘာသာဂှ် ပတှ်ေကေတ် မဒှ်လဝ် ဍာံဍာံ၊၊ လ္ၚဵုမလဴပူ ညံင်မကေင်ဒှ်လဝ် ဍာံဍာံ၊၊ ပရူမလဴပူ တမ်မူလ ဗီုဘဝ မကတဵုဒှ်ကၠုင်၊ ဗီုစက္ကဝါ မကတဵုဒှ်ကၠုင်၊ ဗီုအရာအိုတ်သီု မကတဵုဒှ်ကၠုင်တအ်ဂှ်လေဝ် မလေပ်ဆဵုကေတ် ပ္ဍဲတဝဟ်ဘာသာတအ်ကီုရ၊၊ ဟီုဗွဲခမၞန်မ္ဂး ဓရ်ပတှ်ေဂှ် ဒှ်တမ်ရိုဟ်ကၞက် ဘာသာရ၊၊
အလုံမွဲဂၠးတိဂှ် ဘာသာတၞဟ်ခြာ သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် မွဲလက်ဒှ်ရ၊၊ ဆဂး မၞိဟ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် ၈၄% ဂှ် လျိုင်ပတှ်ေ ပ္ဍဲကဵု ဘာသာဇၞော်အိုတ် ပန် ဘာသာခရေတ်ယာန်၊ ဘာသာအေတ်သလာမ်၊ ဘာသာဟိန္ဒူ၊ ဘာသာဗုဒ္ဓတအ်ရ၊၊ ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံလျိုင်ပတှ်ေဘာသာတုဲ မကော်ဂး (atheists) ကေုာံ မၞိဟ်ကင်္ခါဝါဒဳ မဒှ်သၠေဟ်ပၟာ ဒဒှ်ရ ကျာ်နွံဟွံမဲတုဲ ဟွံလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵုဘာသာမွဲမွဲရ၊၊ လၟိဟ်မၞိဟ် မဟွံလျိုင်ပတှ်ေဘာသာတအ်ဂှ် လၟိဟ်ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဍုင်မဇၞော်မောဝ်တုဲတုဲ ပ္ဍဲဍုင်ပရေင်ပညာ မဗၠးၜးတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုင်ရ၊၊ မၞိဟ်ဟွံလျိုင်ပတှ်ေဘာသာ ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် နူကဵုဘာသာနာနာ အရာညးတအ် မၞုံပၟိက်ဂှ် ညးတအ် ရုဲတုဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်အာ သွက်ဘဝလေဝ် နွံကီုရ၊၊
ပွမလ္ၚတ်တိုန်ဘာ မဆေင်ကဵုဘာသာဂှ်လေဝ် နွံကဵု ကဆံင်ပညာနာနာသာ် လ္ၚဵုဂှ် မလ္ၚတ်ဗတောန် မဆေင်ကဵု ဘာသာမွဲမွဲဟေင် ဥပမာ ဘာသာခရေတ်ယာန်မ္ဂး ဘာသၠပတ် (theology) မပအဓိက ကုလိက်သၠပတ်ခရေတ်ယာန်တုဲ မဗတောန်၊ ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး ဘာပရိယတ္တိ မပအဓိက ကုလိက်မဆေင် ကုဗုဒ္ဓဘာသာတုဲ မလ္ၚတ်ဗတောန်၊ ပါဲနူဂှ် မပတောအ်ၜတ် ဘာသာနာနာ (comparative religion)တုဲ လ္ၚတ်ဗတောန် မဆေင်ကဵုဘာသာလေဝ် နွံကီုရ၊၊
ပွံက်
စပ်ကဵု ပွံက်အဓိပ္ပါယ် အရာလဵု မဒှ်ဘာသာ အရာလဵု ဟွံဒှ်ဘာသာဂှ် တၠပညာတအ် ဟွံကလိဂွံ တင်တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ်အိုတ်ရ၊၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နကဵုပွံက်အဓိပ္ပါယ် ဗွဲဓမ္မတာ ပါ်လဝ် နကဵုၜါလပါ် နကဵုပရေင်မၞိဟ်/မခၞံဒက်ပ္တန် (the sociological/functional) ကေုာံ နကဵုအာရုံဓဝ်ပတှ်ေ/ဒဿန (the phenomenological/philosophical)
ရးပလိုတ် ခေတ်တၟိ
ဘာသာ (ဝါ) religion ဂှ် ဒှ်
ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂၠံင်တၟိ
ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂၠံင်တၟိ
၁။ အခိင် "မဂိုတ်ဂ္စာန်ဒၟံင်" ဂှ် အေင်ဒုင်ညိ ၂။ အခိင် "မဟောံဗြမ်ဒၟံင်" ဂှ် ဂံင်သ္ကာညိ ၃။ အခိင် "မအံင်ဇၞးဒၟံင်" ဂှ် တန်ကြန်ညိ
၁။ မၞးဂိုတ်ဂ္စာန်ဒၟံင်ဟာ ???
ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး အေင်ဒုင်ဒၟံင်ညိ ကလော်သရာဲ မဗ္တိုက်ဒၟံင် ညးမအံင်ဇၞးတအ်ဂမၠိုင် ဟီုဂှ် နွံတဴဇၟာပ်ဒၞာဲရ
ပြိုင်ပ္ကာန်ကဵုကလော်တအ်ဂှ်တုဲ သြဝ်လ္ပဗ္တိုက်ညိ ဂၠံင်တရဴဇကုမအာဒၟံင်တအ် ဗၠေတ်အာလေပ်ရ
ညးယုတ်တအ်ဂှ် ဆက်အာဒၟံင် အတိုင် ဂၠံင်တရဴမယုတ်တအ်ရဏောင် ဣဏံ ဒှ်ချောံချး ပ္ဍဲဂၠံင်တရဴ မၞးမအာဂမၠိုင်ရ သွက်ဂွံကပှ်ချောံချးဂှ် ကမၠောန်မၞးဟွံသင်ပုဟ်
ပွမအေင်ဒုင်ဂှ် ဒှ်နိဒါန်ပွမအံင်ဇၞးရ တင်ခက်ခုဲ မၞးဂမၠိုင်တံဂှ် တဝ်(ပ္တဝ်)အာမုက် နကဵု လအီကျေဝ်ဂေါဝ်တုဲ ဆက်ဂိုတ်ဂ္စာန်ညိ ဓဝ်အံင်ဇၞးဟီုဂှ် နွံဒၟံင်ပ္ဍဲသ္ကေံတဲ သွက် ညးမဂိုတ်ဂ္စာန်ဂမၠိုင်ရ
နကဵုစိုတ်ဆာန်ဍူညးမွဲသ္အာင် ဒးဒုင်တဝ်စၞေဟ်ဒၟံင်ကဵု လောကဓဝ်ဂှ် သြဝ်ညာတ်ကဵုလ္ပာ်ခိုဟ်ညိ ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဖဵုတုပ်သၟဟ်ဟီုဂှ် နွံတဴရ လစွံစိုတ် စိုတ်ခိုဟ်ခိုဟ်ပြဲပြဲတုဲသီုကဵုမအေင်ဒုင် ဂိုတ်ဂ္စာန်ညိ...
၂။ မၞးဟောံဗြမ်ဒၟံင်ဟာ ???
ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ဂံင်သ္ကာထ္ၜးကဵုညိ ပ္ဍဲအကြာ ပ္တောံအယောင်အလာ မဗ္တိုက်ဗျံက်သ္ပစရဵု အီဂြိုင်ဒၟံင်တအ်ဂှ် ညံင်ရဴ ဗီုပြင်ဇာဒိသိုင်မွဲ ဂံင်သ္ကာထ္ၜးကဵုညိ
ညးဗီုဂှ်တအ်ဂှ် ခိုဟ်လ္တူနူဍေံတအ်မ္ဂး ဟွံပေင်တဴစိုတ်ဂှ် သဘာဝရ ပရေံနူညးတအ်မ္ဂး ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရဒှ်
ဆဂး ညးမခိုဟ်နူလ္တူညးတအ် ဂၠိုင်ကဵုဆဂှ် မိပ်စိုတ်တုဲ ပ္တောံဗက်တဴရ သ္ဘဴသဘာဝဏံဂှ် မၞးကဵုကၠိုဟ်လဝ်ညိ
တ္ၚဲက္တဴတုဲမ္ဂး ညံင်ရဴအခိင်တ္ၚဲၜိုဟ်နွံကီု မေလံင်တုဲမ္ဂး ကျာပဠက်ကၠုင်ရ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး ဒးရးဍာံစၟတ်ရ
အခိင်ကျဟောံဗြမ်တုဲအာမ္ဂး ပါဲဟွံဗၠး မ္ဒးကၠုင်ဗွဲစၟတ်ဂှ် ပွမအံင်ဇၞးရ ပွမအံင်ဇၞးတအ်ဂှ် ဒုင်တၠုင်တဴ နကဵုဓဝ်လအီ ဂံင်သ္ကာမၞးညိ
ညးမအာ သွက်ဂွံ ရပ်ဗိုင်"စိင်"မွဲဂှ် ကၠဟ်မံင်ကၠဵုနကဵုတၟံ အကြာဂၠံင်ဂှ် သွက်ဂွံက္လိဂွံ "စိင်" အခိင်လ္ဇုဲလ္ဇအာရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အခိင်မၞုံတဴကဵုၚုဟ်မး မၞးဂှ် ဒုင်ဖ္အိုတ်ကၠေံ သွက်ပွမအံင်ဇၞး ဟေင်ညိ
ဟိုတ်နူမၞိဟ် ဍာ်ဒကေဝ်သဝ်တအ်တုဲ လ္ပဒုင် က္ဍိုပ်ဂိညိ
နကဵုဓဝ်ပွမဂံင်သ္ကာ မၞးဂမၠိုင်ဂှ် ပြိုင်ပ္ကာန်တဴကဵု ပွမဟောံဗြမ်တအ်ညိ
၃။ မၞးအံင်ဇၞးဒၟံင်ယျဟာ ???
ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး မံင်ထောံဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ်ညိ ဇၟာပ်ညးမၞုံကဵု ကြံင်မ္ၚိုဟ် ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်ဂှ် ဇၟာပ်ကမၠောန် ဟွံတော်စုတ်မံင်ပုဟ် တၠပညာ လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂမၠိုင်လေဝ် ၜိုဟ်သြိုဟ်သ္ၚိတ်ဇြဒၟံင်ရ ပ္ကဴသ္ဇင် မတုပ်တဴကဵု မတ်မၞိက်ရ ဇၟာပ်ဒၞာဲဟွံဂွံညာတ်ပုဟ် ဍာ်ဗွဲမပေင် မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲနုင်ထၟာဲ တအ်ဂှ် ညံင်ရဴဟွံ ကလိုက်ကလဵုကီု ၜိုဟ်သြိုဟ်တဴရ
ပွမအံင်ဇၞး မၞးဂှ် နွံကဵု ညးမကေတ်ဂုဏ်စရာဲ ဍာံစၟတ်ရောင်
နွံကဵု ညးမဟီုဂရိုဟ် နကဵုအယောင်အလာ ပ္တောံဂမၠိုင်ရောင် မၞိဟ်ဗီုသာ်ဂှ်ဂမၠိုင် မၞးသွက်ဂွံဒးသ္ပဂရု ဟွံမွဲသက်သက်ရ
ကၠဵုကဳတဴ သၟိင်ဂိတုဂှ် သဘာဝရလေဝ် ဇၟာပ်ဇၟာပ်အရာဂှ် သ္ပထောံဥပေက္ခာညိ
အခိင်ဏံမ္ဂး တင်အရာကိစ္စပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် သွက်ဂွံထိင်ဒက် ပေါဲအံင်ဇၞးမာန်ရ
ကြံကြသ္အဵုသ္အာ်တုဲ သွက်သ္ဇိုင်ဒၟံင်သ္ဂောံခိုင်ကၠိုက်ဂှ်လေဝ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဗွဲမလောန်ရ
ညးမကြံကြတုဲ သ္ဇိုင်ဒၟံင်ဟွံခိုင်ကၠိုက်တံဂှ် မ္ဒးဂိသ္ကေဝ်တဴရ အရာလဵုမှဟွံဗိုန်ဗတ်ပုဟ်
သွက်"ဂိတု"သ္ဂောံတၟး ညံင်ရဴ"တ္ၚဲ"မ္ဒးလုပ်ကဵုကီုသွက်"တ္ၚဲ"သ္ဂောံတၟး အခိင်"ဂိတု"မ္ဒးကၠေံကဵုနွံတဴရ
ညံင်ရဴ က္ညင် ကသီု မုဟ်ကျာ မပြံင်သၠာဲဒၟံင်ဂှ်ရ ဇၟာပ်အရာဂှ် ပြံင်သၠာဲတဴဒၟံင်လၟိုန်ဏီရ
ပ္ဍဲဂၠးကဝ်ဏံ အရာလဵုလေဝ်ဟွံပြံင်သၠာဲဂှ် နွံမွဲသာ်ဓဝ်ရ ဣဂှ်👉ဓဝ်ပွမပြံင်သၠာဲ👈ရ
ခေတ်ဟွံခိုဟ်မ္ဂး ပ္တောံအယောင်အလာပရအ်တုဲ ပါဲဒၟံင်ညိ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲလောကဇၞော် မုရဴမွဲဟွံဗိုန်ဗတ်ဏံ လ္ပဂယိုင်တဴလမျီု နကဵုပွအယောင်အလာညိ
ဂယိုင်တဴလမျီု သီုကဵုမဗိုန်ဗတ် နကဵုစိုတ်ပြဲ ပွဗုသ္အးညိ
ပ္ဍဲလ္တူ အရာမ္ဒးကၠေံဗ္ဒန်အာ ညံင်ရဴဍာ်လၟက်သရီုတအ်ဂှ် လ္ပထၞေန်စပ်တဴ နကဵုစိုတ် ကြံကြတုဲ သ္ဇိုင်ဒၟံင်ဟွံခိုင်ကၠိုက်တအ်ညိ
သွက်မွဲဘဝ မ္ဒးဂိသ္ကေဝ်အာလေပ်ရ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဓဝ်အံင်ဇၞးမၞးဂှ် နကဵုၚုဟ်မးနွံနွံ ထိင်ဒက်ကဵုလေပ်ညိ
ဂၠးကဝ်ဇၞော်ဂေတ်တဴဒၟံင်ဏီဟီုဂှ် မၞးလ္ပဝိုတ်ညိ...... လအီမန်(ကြေဝ်ဏာ)
ကျာ်သြဳရတ်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဘာကျာ်သြဳရတ် ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဇြပ်ဗု ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၇ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁၃ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကောဏ္ဍည သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၃၈။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
အံင်သုခ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဘာအံင်သုခ ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဇြပ်ဗု ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၁၀ ဇကု၊ ထပိုယ် ၅ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသုဓမ္မ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၃၅။
ကွာန်သာသာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သာယာ၊ တၟအ်ကၞေင်
ဘာကွာန်သာယာ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်သာယာ၊ တၟအ်ကၞေင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။
သင်မလုပ်ဒဂိုန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၆ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၅ ဇကု။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ကအ်ဘာဂြင်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်လဝဲ၊ တၟအ်ကၞေင်
ဘာကအ်ဘာဂြင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်လဝဲ၊ တၟအ်ကၞေင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။
သင်မလုပ်ဒဂိုန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၂ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၇ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တမာလာသိပ္ပ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၂၊ ဝှ် ၄၂။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
မတ်ပညာသၟာဗၞိက်တံ
သွက်မၞိဟ်တအ် ဂျိုၚ်မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ကိစ္စကမၠောန်ကေၚ်ကာ ကူဗၞိက်သွံရာန်သၠာဲဂတး ပ္ဍဲကဵုဂကောံမၞိဟ်တံ နူကဵုကာလတမ်ကဝ်တေံ ကမၠောန်တံဏံ စမံက်ကၠုၚ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်လံလကွေံရ၊ ပ္ဍဲလောကပိုဲမၞိဟ်ဏံ ကမၠောန်ကေၚ်ကာ ပွမပ္တိတ်ကပေါတ် ဗၞိက်ဗွဝ်ဖျာတၞဟ်တၞဟ်တံဂှ် ဒှ်သ္ဇိုၚ်ဒၟံၚ်ဘဝ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်တံညးဂမၠိုၚ်ရ၊ သွက်မၞိဟ်တံသ္ဂောံဂျိုၚ်လမျီုလေဝ် ဒှ်ဂုဏ်မၞုံကဵုဖဵုဇၞော်တဴ ဗွဲမလောန်ရ။
ပ္ဍဲလ္တူဂၠးတိဇၞော်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ တွဵုရးမွဲကဵုမွဲ ပွိုၚ်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကၠောန်ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ် ဗၞိက်ဗွဝ်ဖျာတံဂှ် ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်အိုတ်ရ၊ ကပေါတ်တံဂှ်လေဝ် တၟေၚ်တၟဟ်မံၚ်ရေၚ်သ္ကအ်အိုတ်ရ၊ သ္ပဟိုတ်နူပ္တိတ်လဝ် ကပေါတ်ရပ်စပ်စကာ တၟေၚ်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်တံ မွဲဍုၚ်ကဵုမွဲဍုၚ် မွဲဒၞာဲကဵုမွဲ ကမၠောန်ပွမကူဗၞိက်သွံရာန် သၠာဲဂတးကေုာံရေၚ်သ္ကအ်လေဝ် မံက်ဂတဝ်ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဂၠးတိဇၞော်ဏံ လုကဴကာလမၞိဟ်တံနွံမံၚ် ဂျိုၚ်မံၚ်လမျီုဏီမ္ဂး ကပေါတ်မဒှ်သ္ဇိုၚ်ဒၟံၚ် မလေပ်သ္ပဥပသကာ ဂုဏ်ကဵု မၞိဟ်တံဂျိုၚ်မံၚ်လမျီုမတွံဂး ကမၠောန်သွံရာန် သၠာဲဂတး ဗွဝ်ဗၞိက်ဖျာဏံလေဝ် သ္ဒးနွံတဴဗွဲမုချဟေၚ်ရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကမၠောန်ကူဗၞိက်တံဂှ် ပ္ဍဲအရာနယ်ကၠောန်သ္ပကဵု ညးကၠောန်သ္ပ ဗီုညးကဵုညး နဲညးကဵုညး တၟေၚ်တၟဟ်ခြာမံၚ်တုဲ ဟွံတုပ်တဴညးသ္ကံအိုတ်ရ။
နယ်ကဲသွက်သၟာဗၞိက်သွံ ရာန်သၠာဲဂတးတံညးဂမၠိုၚ် ဂွံဇၞော်မောဝ်အံၚ်ဇၞးမာန်ဟီုဂှ် ပ္ဍဲပါဠိတိကအၚ်္ဂုတ္တဵု ဒုတိယပါပဏိကသုတ်တေံ တၠဳမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဟီုတွံစၞောန်ထ္ၜးလဝ်ကဵုနယ်ကဲ မၞုံပြာကတ်မံၚ်ရ၊ ဗီုလဵုစၞောန်ထ္ၜးလဝ်ရောဟီုမ္ဂး ယွံကောန်အဲကျာ်တံ သၟာဗၞိက်ဟီုဂှ်−
(က) စက္ခုမာဟောတိ − သ္ဒးနွံကဵုလညာတ်မတ်ပညာရ။
(ခ) ဝိဓူရောဟောတိ − သ္ဒးနွံကဵုဝိရိယမစိုန်သ္ကီုကဵုညာဏ်ရ။
(ဂ) နိဿယသမ္ပန္နဟောတိ − သ္ဒးဍိုက်ပေၚ်ကဵု ညးဗ္ဒာဲဒလာဲခိုဟ်ခိုဟ်တံရောၚ် ရဴဝွံဟီုတွံလဝ်ရ။
သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးမကၠောန်ကမၠောန် သွံရာန်သၠာဲဂတးဗၞိက်တံ ဍိုက်ပေၚ်ညဳသာကဵုလက္ချဏ် (၃) သာ်ဏံမ္ဂး ခြာဟွံလံ သ္ဂောံအာစိုပ်ဇၞော်မောဝ် အံၚ်ဇၞးသိုက်လောဲကၠုၚ်မာန်ရ။
(က)     ယွံကောန်အဲကျာ်တံ သၟာဗၞိက်ဂှ် ဗီုလဵုဂွံနွံကဵုမတ်ပညာရော၊ သၟာဗၞိက်ပ္ဍဲလောကဏံ ကပေါတ်ဗၞိက်တံဂှ် ရာန်ကေတ်နဲဏံတုဲ ကလေၚ်သွံနဲဏံမ္ဂး တမ်ဗၞိက်ဂလိုၚ်လဵုဒးအိုတ်အာ ပရဲဍေံဂလိုၚ်လဵုက္လေၚ်ကလိဂွံမာန် သ္ဒးတီညာတ်စဳကၠး သ္ဒးနွံကဵုမတ်ပညာ ပ္ဍဲအရာပရေၚ်သွံရာန် ဖန်ဖက်ကောပ်ကာဲဗၞိက်တံဂှ်ရ။
ယဝ်ရဆက်ဟီုညိပၠန်မ္ဂး ညးမိက်သ္ဂောံကၠောန်သွံရာန်ဗၞိက်တံဂှ် မတ်ပညာသၟးဒးနွံတဴဟွံသေၚ် ဓဝ်ဝဳရိယ ပွမဂိုတ်ကၠောန်ပ္တိတ်ဇြဟတ် ဗွဲတၟေၚ်လေဝ် ဒးနွံဒးဍိုက်ပေၚ်တဴရ၊ ဓဝ်ဝဳရိယ မစိုန်သ္ကီုတဴ ကေုာံညာဏ်ဟီုဂှ် ‘ညံၚ်စိၚ်မတ်ကၠက် ထတ်ထပါ်ဂြိုပ်’ ချိၚ်ဆတံၚ်ခယျတုဲ ဂိုတ်ပ္တိတ်လွဳကၠောန်အာမံၚ်ကြာန်ကြာန်ဟွံသေၚ် ပ္ဍဲကိစ္စပရေၚ်သွံရာန်သၠာဲဂတး နကဵုနဲကဲ ဗွဲမဗွဲကဵုအခိၚ်ခေတ်ကာလ တီစဳကၠးမံၚ်နကဵုညာဏ် ညာတ်တဴမံၚ်နကဵုမတ်ပညာတုဲ ပွမဂိုတ်ဂ္စါန်ကၠောန်ပ္တိတ်ဇြဟတ်လွဳပရာရ။
စိုတ်လေဝ်ဒးလုပ်စ မိပ်သၠောၚ်မံၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်သွံရာန် ကမၠောန်သွက်ဘဝဇကု ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်မာန်လၟိုန်တုဲ ဗ္တံတ္ၚဲဟွံရုဲ ဒးချပ်ဗ္စာ ဝေၚ်က္ဍဟ်ပ္တိတ်ဇြဟတ်ဇဲ ပ္ဍဲစိုတ်တေံလၟိုန်ရ၊ စပ်ကဵုပရေၚ်သွံရာန်ဗၞိက်ဂှ်လေဝ် ၜိုတ်တီထေက်လေပ်ထေက်တံဂှ် ဒးဗက်လ္ၚတ်စွံမံၚ်သတိလၟိုန်ရ၊ ဇရေၚ်တၠပညာမတီစဳကၠး ပ္ဍဲပရေၚ်သွံရာန်တံလေဝ် ဂွံအခိၚ်မ္ဂး ဒးဗက်သၟာန်ချပ်သဳကၠဳ ဒးဂိုၚ်ကေတ်နဲကဲရ၊ ဗီုဏံ ဝဳရိယမစိုန်သ္ကီုတဴ ကေုာံညာဏ်ဒးနွံတဴရ။
(ဂ)       ယွံကောန်အဲကျာ်တံ သၟာဗၞိက်ဂှ် ဗီုလဵုဂွံဍိုက်ပေၚ်ကဵု ညးသ္ပဗ္ဒာဲနိဿဲခိုဟ်ဂှ်ရော ပ္ဍဲလောကပိုဲမၞိဟ်ဏံ ဂကောံသမ္ၚေဟ်သေဌဳ ကောန်ဇာတ်အိန်ထံၚ် မွဲမိမတံ ညးကူဗၞိက်ဏံဝွံ မတ်ပညာညးနွံမံၚ် ဓဝ်ဝဳရိယညးမစိုန်သ္ကီု ကေုာံညာဏ်လေဝ်နွံမံၚ် ကၠောန်လွဳလွတ်ဗ္စဖျုၚ် ကောန်ဇာတ်တံလေဝ်ခိုဟ်မံၚ် သွက်ဂကူ ဘာသာ သာသနာလေဝ် ထံက်ပၚ်ကဵုမံၚ်လၟိုန်ရ၊ သွက်ပိုဲလေဝ် လဆောဝ်လဆောဝ် ကၠုၚ်ကဵုမံၚ်ပရဲအိက်သြန်မာန်ရောၚ် ရဴဝွံတီတဴမံၚ်အိုတ်ရ။