cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
တံင်ဖလုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်တံင်ဖလုတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၃၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၉၃၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၇၇၀ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ခမဳ (၄) ဂကူ
ပၞောဝ်ကဵုပန်ပြကာဂမၠိုၚ်ဂှ် -
ခမဳသရဏဂမနူပသမ္ပဒါ
ညံၚ်ရဴမကဵုအခေါၚ် သ္ပခမဳ နဒဒှ်ဨဟိဘိက္ခု ကုခမဳ ဨဟိဘိက္ခူပသမ္ပဒါဂမၠိုၚ်ကီု ကဵုအခေါၚ်သ္ပခမဳ နကဵုသရဏဂိုမ်ပိရ၊ အတိုၚ်ကျာ်ကဵုလဝ်အခေါၚ် ဒဒှ်ခမဳ နကဵုသရဏဂိုမ်ပိဂှ်ဟေၚ် ညးမဒှ်ကၠုၚ်ခမဳဂှ် ခမဳသရဏဂမနူပသမ္ပဒါ ကော်ဟီုစရ။
ခမဳသြဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ
ကျာ်တြဲကဵုသြဝါဒ ကုမဟာထေရ်မဟာကဿပ ပိသာ်ပိပြကာ မပတမ်ကဵု "တသ္မာ တိဟ ကဿပ ဨဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ" တုဲ ကဵုအခေါၚ်သ္ပခမဳဂှ် သြဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ မ္ဂးရ၊ ပ္ဍဲသာသနာကျာ်တြဲပိုယ်ဝွံ မဟာထေရ်မဟာကဿပ မွဲဇကုဓဝ်ဟေၚ် ဒှ်ခမဳသြဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါရ။
ခမဳပဉာဗျာကရဏူပသမ္ပဒါ
ကျာ်တြဲအဃောကွာ်ဒၟံၚ်စၚ်္ကြမ် ပ္ဍဲဘာဗုဗ္ဗာရာမ်ဂှ် သၟာန်တိုန်ကောန်ထပိုယ်သောပါက ပြဒ္ဒညာမစပ်ကဵုအသုဘ နမပတမ် "ဥဒ္ဓုမာတက သညာတိဝါ သောပါက ရူပသညာတိဝါ ဣမေဓမ္မာ နာနတ္ထာ နာနာ ဗျဉ္စနာ ဥဒါဟု ဨကတ္ထာ ဗျဉ္စနမေဝ နာနာ"တုဲ၊ ကောန်ထပိုယ်သောပါက အာယုက်ထပှ်သၞာံဓဝ်ဂှ် သှ်ကဵုနမပတမ် "ဥဒ္ဓုမာတကသညာတိဝါ ဘဂဝါ ရူပသညာတိဝါ ဣမေ ဓမ္မာ ဨကတ္ထာ ဗျဉ္စနမေဝ နာနာ" ရ၊ ကာလဂှ် ကေဝ်ကၠေဝ်ကဵု သဗ္ဗညုတညာဏ်တုဲ သှ်မာန်ကွေံရ ရဴဝွံ နမသ္ဍိုက်မၠိုက်ဒးဂၞပ်ဟေၚ် ကျာ်တြဲကဵုအခေါၚ်သ္ပခမဳ နကဵုသွဟ်ပြဒ္ဒညာဂှ်ဟေၚ်ရ။ သၟာန်သှ်ပြဒ္ဒညာ ရဴသာ်ဝွံတုဲ ပွမကဵုအခေါၚ်ဒဒှ်ခမဳဂှ် ပဉာဗျာကရဏူပသမ္ပဒါ ကော်ဟီုစရ။
ခမဳဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မူပသမ္ပဒါ
သ္ပပတမ်နူမဟာထေရ်ရာဓတုဲ စဵုကဵုစိုပ်ခေတ် ကာလလၟုဟ်ဏအ် ပွမသ္ပခမဳ နကဵုကမ္မဝါစ် ဉတ်ဟေၚ်မရနုက်ကဵုပန် ဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မူပသမ္ပဒါ ကော်ဟီုစရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
တၠအရှန်
ပၞောဝ်ကဵုတၠအရှန်ဂမၠိုၚ်
တၠအရှန်ပါရမိပ္ပတ္တ
တၠအရှန် ညံၚ်ရဴမဟာထေရ်သာရိပိုတ် မဟာထေရ်မောဂ္ဂလာန်တအ်ကီု ပူဂိုလ်တၠအရှန်ဂမၠိုၚ် မအာစိုပ်ကၞောတ်အထောဋ် ပါရမဳညာဏ်ဂှ် ပါရမိပ္ပတ္ထ ရဴဝွံ ကော်ဟီုစအိုတ်ရ။
တၠအရှန်ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တ
တၠအရှန်
တၠအရှန်ဆဠာဘိညာ
ပူဂိုလ်တၠအရှန် မအာစိုပ်အဘိဉာဏ်တြဴ မပတမ်ကဵု ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိဉာဏ်ဂှ် ဆဠာဘိညာ ကော်ဟီုစရ။
တၠအရှန် တေဝိဇ္ဇာ
ပူဂိုလ်တၠအရှန် မကလိဂွံဝိဇ္ဇာပိ မပတမ်ကဵုဗုဗ္ဗေနိဝါသောနုဿတိဂှ် တေဝိဇ္ဇ ကော်ဟီုစရ။
တၠအရှန် သုက္ခဝိပဿက
တၠအရှန် တန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲအယာံမာတ်ခဏိကသမာဓိတုဲ ကတဵုဗဒှ်ကဵုဝိပဿနာဉာဏ် ဟွံအာစိုပ်ကလိဂွံဇျာန် မမိက်ကဵုမွဲမွဲတုဲ ကလိဂွံမဂ်လတူဂှ် သုက္ခဝိပဿက ကော်ဟီုစရ၊ မပတမ်ရဴသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ပါ်ပဲါ ပါ်ပရအ်စၟတ်သမ္တီကေတ် အရှန်ဂမၠိုၚ်ရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကွာန်လာန်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်လာန်(Kwanlan၊ ညောလမ်းရွာ Nyaunglan)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်လာန်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၂၄။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်လာန် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၀၉၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၀၅၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၈၆၅ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
အကမ္မနိယဝဂ်
Ninja ✮ Strikers «☎»  ၀၁:၁၄၊ ၂၄ ဨပြဳ ၂၀၂၂ (+0630)
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဨကကနိပါတ်
ပဏိဟိတအစ္ဆဝဂ်
Ninja ✮ Strikers «☎»  ၀၁:၁၅၊ ၂၄ ဨပြဳ ၂၀၂၂ (+0630)
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဨကကနိပါတ်
အဒန္တဝဂ်
Ninja ✮ Strikers «☎»  ၀၁:၁၅၊ ၂၄ ဨပြဳ ၂၀၂၂ (+0630)
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဨကကနိပါတ်
ဝဳရိယာရမ္ဘာဒိဝဂ်
Ninja ✮ Strikers «☎»  ၀၁:၁၅၊ ၂၄ ဨပြဳ ၂၀၂၂ (+0630)
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဨကကနိပါတ်
အစ္ဆရာသၚ်္ဃာတဝဂ်
Ninja ✮ Strikers «☎»  ၀၁:၁၅၊ ၂၄ ဨပြဳ ၂၀၂၂ (+0630)
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဨကကနိပါတ်
မုဟ်နာင်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်မုဟ်နာင်(Muhnaing၊ မုနိုင်းရွာ Munaing)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်မုဟ်ဒဵု၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၈၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်မုဟ်ဒဵု မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၆၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၄၆၀ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၇၂၈ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ကွာန်ပြဳ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ပြဳ(Htinshu၊ ထင်းရှုး)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ပြဳ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၅၇။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်တၟိ၊ မုဟ်ဒဵု
ကွာန်တၟိ(Ywarthit၊ ရွာသစ်ရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်မုဟ်ဒဵု၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၈၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်မုဟ်ဒဵု မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၆၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၄၆၀ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၇၂၈ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
အခြေအ်
အခြေအ် (Telosma cordata) (Chinese: 夜來香; lit. 'night-blooming fragrance') ဂှ် ဒှ် တၞံကဴ မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံဗဳဇApocynaceae (tribe Marsdenieae)၊ တမ်မူလ တၞံဝွံ ကၠုင်နူ ရးနိဂီုကြုက် ကေုာံ ဒေသအေန္ဒော-ဆာင်နာ။ တၞံဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် တဵုလွဳဒၟံင်တုဲ ယၟု နကဵု ရုက္ခဗေဒမ္ဂး ကော်စ Telosma cordata ယၟုဓမ္မတာမ္ဂး ကော်ဒၟံင် နကဵု ဘာသာအေင်္ကလိက် နွံကဵု ဂကူ Chinese violet, cowslip creeper, Pakalana vine, Tonkin jasmine ကေုာံ Tonkinese creeper။ တၞံဂှ် နွံကဵု ပ္ကဴအသာ်ဍာ်မိတ် မတိုန် နူကဵုတၞံဇုက် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ဥတုကညင် တုဲ၊ ပ္ကဴဍေဟ် မံင်လလအ် ဂၠိုင်ကဵု သတ္တာဟရ။ တုဲပၠန် ပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်တ္ၚဲကီု သီုကဵု အခိင်ဗတံမ္ဂး မောဝ်ဗွဲမလောန်ရ။
လက်သန်
အခြေအ် ဂှ် ဒှ်တၞံဇုက်၊ ဂၠိင်စဵုကဵု ၂-၅ မဳတာမာန်ရ။ ဇုက်ဍေဟ်ဂှ် ဍောတ်၊ ခဍမ် တုဲ ခိုင်ဒၟံင်ရ။ တၞံဍေဟ်ဗျုလောန်မ္ဂး နူကဵု မနွံ အသာ်သင္ၚေက်ဂှ် ဒှ်အာ အသာ်လစံက်ၜတ်ၜတ် (brown)။ တၞံဍေဟ်ဂှ် က္လေင်တဵု နူကဵု မကုတ်ကေတ် ကၞာတ်တုဲ တဵုလေဝ်ဂွံ၊ တဵု နကဵု မလေဝ်ဂွံရ။ ဍေဟ်ဒးစိုတ် ဒၞာဲတိရောအ်ရောအ် တုဲ မနွံကဵု လျးတ္ၚဲခိုဟ်ခိုဟ်ရ။ တၞံဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုဒေသ အေန္ဒော-ဆာင်နာမ္ဂး မလေပ်တိုန်ဒၟံင် အကြာဂြိုပ်ရ။
တၞး
တၞးအခြေအ်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင်သန္ထာန်ဗီုတၞးဇြဲ (ဝါ) သင်္ကေတဂြိုဟ် မနွံကဵု အသာ်သ္ၚေက်တုဲ မလေပ်တိုန် နကဵု ကဝါန်။ တၞးဍေဟ် ကလိတ်ဒၟံင်တုဲ နွံၜိုတ် တၟာ အနာံ ၄ - ၇,၅ သေန်ဒဳမဳတာ၊ သၠုင် ၜိုတ် ၆ -၁၁ သေန်ဒဳမဳတာ။ တၞးဍေဟ်ဂှ် ကြဳဗွဲမလောန်တုဲ ညာတ်ဒၟံင်ဇုတ်အပ္ဍဲ ဗွဲမကၠးဖ္ဍး။ တဝ်ဍေဟ်ဂှ် နွံၜိုတ် ၁,၂ - ၂ သေန်ဒဳမဳတာ။ thumb
သတ်
သတ်ဍေဟ် ကလိတ်၊ သင္ၚေက် တုဲပၠန် ခဍမ် တုဲ ပ္ဍဲကၞောတ်ဂှ် ကေက်။ ပ္ဍဲမွဲမွဲမဂှ် နွံကဵု မခပေဟ်ပေဟ် မနွံကဵု ကသာဲအသာ်ဗု ပ္ဍဲကၞောတ်။ အခိင်မပ္တိတ်သတ်ဂှ် ဒှ်အခိင်အကြာ ဂျောန်-အဝ်ဂေတ်။
လွပ်
thumb|ခၞာ ခၟာဲစာင် ကဵု အခြေအ် ပ္ကဴကီု သီုကဵု သတ်ဍေဟ်ဂှ် စနဒဒှ် သၞေဝ်ဂွံဒၟံင်ရ။ မၞိဟ်တအ် ပတှ်ေကေတ် နွံကဵု အဟာရဗွဲမဂၠိုင်။ ပကဴဍေဟ်ဂှ် နဒဒှ် ပကဴလေဝ် ပဂွံ၊ တုဲပၠန် တၞံဍေဟ်ဂှ် ပဇုက်လေဝ်ဂွံကီုရ။ တုဲပၠန် တၞံဏအ်ဂှ် နကဵုပြဝေဏဳမ္ဂး မၞိဟ်တအ် စကာဒၟံင် ပ္ဍဲဂဥုဲကီုရ။
လေန်မ္ၚး
ကဏ္ဍ:ရုက္ခဗေဒ ကဏ္ဍ:BEHM
ကလျာဏမိတ္တာဒိဝဂ်
Ninja ✮ Strikers «☎»  ၀၁:၁၅၊ ၂၄ ဨပြဳ ၂၀၂၂ (+0630)
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဨကကနိပါတ်
သုတ်ပါထိက
သုတ်ပါထိက၊ ဒဳဃနိကာယ်၊ သုတ္တန္တပိဋကတ်
မုဟ်ဒဵု၊ တကအ်ခၟိုင်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဝင်စိင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ဝင်စိင်(Winsein၊ ဝင်းစိန်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ပြဳ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၅၉။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ပြဳဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၆၇၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၅၆၈၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၆၈၆ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကၠံက်ထံင်ကွာန်တၟိ၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်ကၠံက်ထံင်ကွာန်တၟိ(Klock-htong Kwantami၊ နတ်မှော်ရွာသစ်ရွာ Nathmawyarthit)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ကၠံက်ထံင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၉၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကၠံက်ထံင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၉၉၂၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၀၈၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၀၇၄ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
သၞေဟ်ကိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်သၞေဟ်ကိုင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၉၄၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၃၈၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၃၃၀ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကၠံက်ထံင်ကွာန်တြေံ၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်ကၠံက်ထံင်ကွာန်တြေံ(Klock-htong Kwantarem၊ နတ်မှော်ရွာဟောင်းရွာ Nathmawywarhaung)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ကၠံက်ထံင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၉၄။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကၠံက်ထံင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၉၉၂၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၀၈၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၀၇၄ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ပ္ၚကအ်ထဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ပ္ၚ (ကအ်ထဝ်)(Pangakawthtawkone၊ ပငကော့ထော်ကုန်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ပ္ၚ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၁၈။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ပ္ၚဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၇၂၄၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၀၇၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၅၃၁ တၠရ။
ခရိုင်င္ၚာဲ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ခရိုင်င္ၚာဲ(Padanngan၊ ပဒါန်ငံ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်သၞေဟ်ကိုင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၉၉။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံသၞေဟ်ကိုင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၉၄၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၃၈၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၃၃၀ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ပ္ၚ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ပ္ၚ(Panga၊ ပင)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ပ္ၚ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၁၇။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ပ္ၚဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၇၂၄၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၀၇၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၅၃၁၇ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တဝ်ကၟာ၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်တဝ်ကၟာ(Tawkamar ၊ တော်ကမာရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်တဝ်ပန်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၃၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်တဝ်ပန် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၃၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၅၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၈၉ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ပ္ၚကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ပ္ၚ (ကွာန်တြေံ)(Panga Ywarhaung၊ ပငရွာဟောင်း)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ပ္ၚ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၁၉။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ပ္ၚဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၇၂၄၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၀၇၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၅၃၁၇ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဓရ်မ္ၚဵုကျာ်(၃၈)သာ်
ဓရ်မ္ၚဵုဟီုဂှ် ပ္ဍဲကဵုလောကဘုံမၞိဏံကိစ္စဇၞော်သၟတ်မပ္တံကဵု စသုၚ်အကၠုၚ်၊မံၚ်စံၚ်၊ ပံၚ်ဖက်၊ ဆက်ဆောံအလုံအိုဿီု ဂွံတတ်ကၠောံၜက်အာ ဗွဲမဒရးဗၠးဒုဟ်မာန်ဂှ်ဒှ်နဲကဲခိုဟ် ဂၠံၚ်ဍာန်ပြဲ အလဵုဇကုတၠဳပိုန်ကျာ်တြဲဒၠေံါဗ္တောန် စၞောန်ထ္ၜး ကဵုလဝ်နဲကဲရောၚ်။
သမၠီုဂှ်ပါယ်
ဌာန်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ရသ္ပဒတဴမ္ဂး ဒးပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံကဵု မိဿဟာဲသ္ကံရဲသီုဖအိုတ်ရ။ ဇကုမွဲဓဝ် မံၚ်ဟွံဂွံရ။ အခိၚ်ဗ္တောန်ပညာလောကဳကီုအခိၚ်ဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ထဝ်သြန်ကီု ဒးဂၠာဲသ္ၚဳသ္ကံရဲရ။ ကာလဒးပံၚ်ဖက်ကဵုသ္ကံရဲမ္ဂးသ္ကံရဲဂကူလဵုပိုဲဂွံပံၚ်ဖက်ဂှ်ရော။ စပ်ကဵုပရေၚ်ပံၚ်ဖက်ရေၚ်သ္ကံဂှ် ကျာ်တြဲတွံလဝ်ဓရ်မ္ၚဵုဏံရ။
ပ္ဒါယ်တၠပညာ
ပူဂဵုလဵုဟွံဟီု ယဝ်ရဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံ ဂကောံဓရ်သဳလ၊ သမာဓိ၊ ပညာပိပြကာဏံမ္ဂး ကော်ခဴစတၠပညာရ။ မၞိဟ်ထိၚ်ဒက်ကာယ၊ ပါၚ်၊ စိုတ်တံဂှ် ကော်ခဴစတၠပညာရ။ မပ္တံကဵု ကျာ်၊ အရှန် ပစ္စေကဗုဒ်တံဂှ်ဒှ်ပူဂဵုတၠပညာဗွဲစၟတ်ရ။ ကေုာံပူဂဵုမပြဲသၠုၚ်တံဂှ်ဟေၚ် ဒဒှ်ရထေက်ကဵုသ္ပသ္ကံရဲကီု၊ ထေက်ကဵုသ္ပဗ္ဒာဲနိဿဲကီု ဗီုဏံကျာ်တြဲဟီုတွံ ဒၠောံဗ္တောန်လဝ်ရ။ ညံၚ်အလံၚ်မှာထေရ်အဂုၚ်္လိမာလတံဂှ် ဂွံသ္ပဗ္ဒာဲနိဿဲကဵုကျာ်တြဲတၠပညာတုဲ ဂွံအာစိုပ်ကဆံၚ်တၠအရှန်ရ။ နူကဵုဘဝဂစိုတ်သတ်၊ ကုတ်လပှော်တဲညးသၟာၚ်ဂှ် ဂွံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ် ဘဝအရဳမပြဲဂှ် ဂုဏ်နူပံၚ်ဖက်ဒးကဵုပူဂဵုအာစိုပ် ဍုၚ်ဇၞော်နိဗ္ဗာန်တံဂှ်ကီု ဒှ်ညးဂွံပံၚံဖက်ကဵု ပူဂဵုတၠပညာ ဖအိုတ်ရ။
အပူဇဴကျာ်
ပူဂဵုလဵုမွဲပိုဲဂွံသ္ပပူဇဴ၊ ဂွံလ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴထေက်ဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မ္ဂး ပူဂဵုဟၟဲကၠိုက်လ္ၚေၚ်ကိလေသ၊ လောဘ၊ ဒေါသ၊တံဂှ်ကီု၊ ညံၚ်ကိလေသ တဏှာတံဂွံအောန်အာ ပူဂဵုဂိုတ်ဂ္စါန်လွဳပရာဒၟံၚ်တံဂှ်ကီု ထေက်ကဵုဒးသ္ပပူဇဴရ၊ ထေက်ကဵု ဒးလ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ။ မိမၜါတံဂှ် ဟိုတ်နူလွဳပရာဗ္စဖျုၚ်လဝ် ကောန်ဇာတ်တံဂှ်ရ ထေက်ဒုၚ်ဒါန် နူကောန်ဇာတ်တံရ။ အ္စာဗ္တောန်ကဵုကွတ်ပညာ လောကဳ၊ လောကုတ္တဵုတံဂှ်လေဝ် ဒုၚ်သ္ပပူဇဴ နူကွးဂမၠိုၚ် ထေက်ကြိုက်ရ။ ဂကောံရတ်ပိမတွံဂး ကျာ်ဓရ်သၚ် ဟၟဲကဵုဓရ်ကိလေသ တဏှာတံဂှ်သွက်သတ္တံ ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်ဇၞော်နိဗ္ဗာန် ဟိုတ်နူရေၚ်တၠုၚ်ကဵုမာန်ဂှ်ရ ဂကောံရတ်ပိဂှ် ထေက်ဒုၚ်ဒါန် နူမၞိတ်ဒေဝတဴအိန်ဗြီုတံရ။ ပွမသ္ပပူဇဴ ပ္ဍဲညးမထေက်ကဵုပူဇဴဗီုဏံဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုရ။
ဋ္ဌာန်ခိုဟ်ဂှ်ဂၠာဲ
စပ်ကဵုပရေၚ်ဂၠာဲထဝ်သြန်ဂှ်လေဝ် ဒၞာဲဂွံဓရ်မာန်တံဂှ် ထေက်ကဵုဒးမံၚ်ရ။ ဌာန်ကလိဂွံ ကုသဵု၊ ပညာ၊ ထဝ်သြန် ဗဗွဲဓရ်မာန်တံဂှ် သ္ၚောဲကြပ်ဟွံဟီုထေက်ကဵုဒးဂၠာဲသ္ၚဳရ။
ကၠောန်အာဲကုသိုလ်
ရုပ်သာ်ပညာပိုန်ဒြပ် ပိသာ်ဏံညးလဵုဟွံတုပ်ရေၚ်သ္ကံရ။ မူဟိုတ်ဟွံတုပ်ရော၊ ကၠောန်လဝ်အာဲကုသဵု၊ အကုသဵုဟွံတုပ်ရၚ်သ္ကံဂှ်ရအယောၚ်အလာမွဲကဵုကဵုမွဲဟွံတုပ်အိုတ်ရ။
ထိၚ်ကဵုစိုတ်ပ္ဍဲ
မွမမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်လဝ်ကာယပါစိုတ်ဇကု ညံၚ်ဟွံဂွံအာစိုတ်ဒုဟ်ဒဏ်ဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
နွံဗဟုသုတ
နွံကဵုဗဟုသုတဂၠိုၚ်မိၚ်၊ ဂၠိုၚ်ညာတ်မ္ဂးဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရောၚ်။
ပေၚ်ရကွတ်တဲ
သွက်ဂွံဂယိုၚ်လမျီုမာန် ကတ်ဗ္တောန်လဝ်ပညာ မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ်ဒှ်မ္ၚဵုရေၚ်။သွက်ဂွံဂယိုၚ်လမျိုမာန်ကတ်ဗ္တောန်လဝ်ပညာ မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
ဒ္ဂေတ်ပြဲသဳလ
ဒ္ဂေတ်ဝတ်ထေက်ကဵုဒးကၠောန် လ္တူကျာ်ဓရ်သၚ်မိမအ္စာဂှ်ယဝ်ရကၠောန်လဝ်ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်မ္ဂးဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
ကၠောန်ဗ္စမိမ
ပွမလွဳလွတ်ကၠောန်ၜိုတ် ဗ္စဖျူၚ်မိမၜါဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
ကဵုဗ္ဒကောန်ဇာတ်
ပွမယိုက်ဒိုက်ထံက်ပၚ် ကောန်ဇာတ်သမ္ဘာ ဗွဲမဗဗွဲကဵုဓရ်ဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
ကၠောန်ကမၠောန်ဟွံယှုက်တုဲ
တာလျိုၚ်ကမၠောန် ဟွံကဵုဆောတ်ယောၚ်တုဲ ပွမကၠောန်တဴ ကမၠောန်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်ဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
ဒ္ဂေတ်ပြဲ
ပွမဒ္ဂေတ်ဗက် ဓရ်သုစရိုတ်(၁၀)သာ် မပ္တံကဵုဒါန သဳလဘာဝနာမ္ဂး ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရောၚ်။
ထံက်ပၚ်ကလော
ပွမယိုက်ဒိုက်ထံက်ပၚ် ကလောမသဇကု ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
ကၠောန်ကမၠောန်ဟွံမွဲကုဒုဟ်
ပွမကၠောန်ကမၠောန်ကေၚ်ကာ ဟၟဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်ဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
ဒုဟ်စိုတ်ဝေၚ်ပါယ်
ပွမဝေၚ်ပဲါ နူဒုဟ်မနောကမ်ပိသာ် မတွံဂး စိုတ်စောဲ ဒေါသ၊ ကွေတ်မှာ တံမာန်မ္ဂး ဒှ်ပူဂဵုဍိုက်ပေၚ်ကဵုမ္ၚဵုဏံရ။
ဒုဟ်ကာယ ဒုဟ်ပါၚ်
ပွမဝေၚ်ပဲါ နူဒုဟ်ကာယကမ် ၀စဳကမ်တံဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
ဟွံဝိုတ်ကုသိုလ်
ဂွံဒၟံၚ်ဓရ်သတိ ပ္ဍဲအရာအရီုကုသဵုလၟိုန်ဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
သ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ
ဓရ်ဂါရဝ(၁၀)သာ် မပ္တံကဵုကျာ်၊ ဓရ်၊ သၚ်၊ သိက္ခာ၊ သမာဓိထေက်ကဵုဒးသ္ပဂရုရှ်ေသှ်ေရဴဂဴဂှ် ယဝ်ရသ္ပဂရုရှ်ေသှ်ေရဴဂဴမ္ဂးဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
ဖျဝ်မာန်မာန
ဖျဝ်ထောံစိုတ်မာန်မာနတုဲ ပွမဟီုဂး အာကၠုၚ်ဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
ဟွံရုဲခိုဟ်ပရေံ
ဟွံဂၠါဲခိုဟ်ပရေံ၊ ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်ကဵုဇကု စသုၚ်အာကၠုၚ် ပေၚ်ကဵုစိုတ်လောဲသွာ ဗီုဏံဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
တီဂုဏ်ညး
တီဂုဏ်ညးမပ္တုဲလဝ်လ္တူဇကုတုဲ က္လေၚ်ရော်ဂုဏ်၊ ဆာပ်ဂုဏ်ညးဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။ အရေဝ်မ္ဂးတၚ်ဂုဏ်ဗွဲမလောန်ရဂှ်ကၠုၚ်နူပါဋ္ဌိကတညူတာဏံရ။ အခိၚ်က္တဵုဒှ်ဝါတ်ဂါတ်မွဲမွဲ စပ်ကဵုထဝ်သြန်ကီု ဂၠိက်ယာတ်ကီုသ္ၚိဌာန်ကီု ယဝ်ရဒးဆဵုဂဗမ္ဂး ဒှ်ဒဒိုက်စိုတ် ဒဒိုက်ကာယရ။. အခိၚ်ဂှ် နကဵုထဝ်သြန်ကဵုဒှ် နကဵုဂၠိက်ယာတ်ကဵုဒှ် နကဵုသ္ၚိဌာန်ကဵုဒှ်မၞိဟ်မွဲ ကၠုၚ်ရီုဗၚ်ဇကုမ္ဂး မၞိဟ်ရီုဗၚ်လဝ်ဇကုဂှ် ဒှ်ညးတၠဂုဏ်ရ။ ဟွံထေက်ကဵုပူဂဵုဍိုက်ပေၚ်ကဵုမ္ၚဵုဏံရ။
ဟွံမွဲလက်ကၠိုက်တဏှာ
တဏှာစိုတ်ကၠိခ္ဍက် ယဝ်ရဟွံဗာန်ခြပ်မ္ဂး ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
သ္ပဇၞောဝ်မတ်ကဵုနိဗ္ဗာန်
ပွမသ္ပဇၞောဝ်မတ်ကဵုနိဗ္ဗာန် နကဵုအရဟတ္တဖဵုဉာဏ် (နကဵုကဆံၚ်ဘဝတၠအရှန်)ဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။ တာလျိုၚ်ပိုဲဗုဒ္ဓဘာသာတံဂှ် သ္ဒးလွဳပရာ သွက်ကလိဂွံတသိုက်နိဗ္ဗာန်ရ။ ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာဍာံမ္ဂး ရာဒနာမိက်ကဵုနိဗ္ဗာန်အိုတ်ရ။ ပူဂဵုသောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ တၠအရှန်တုဲ သ္ပဇၞော်မောဝ်ကဵုနိဗ္ဗာန်မာန်အိုတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဒှ်တၠအရှန်တုဲ သ္ပဇၞောဝ်မတ်ကဵုနိဗ္ဗာန်ဂှ်ဟေၚ် ဂွံဍိုက်ပေၚ်ကဵု မ္ၚဵုဏံမာန်ရ။ နူကဵုဒဒိုက်ဗျုယဲချိုတ်အိုဿီုဂွံတိတ်ဗၠးတုဲ နူကဵုဒဒိုက်(၃၁)ဘုံဏံလေဝ် ဂွံတိတ်ဗၠး ဗွဲစၟတ်ဨကန္တရ။ စပ်ကဵုပရောဘဝသံသာဂှ် မိက်ဂွံဟီုလဴကဵုညိရ။ ဂၞကျာ်ပဋာစာရဳဂှ်နွံဒှ်ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ပ္ဍဲဍုၚ်သာရဝှ်ရ။ ဂွံသ္ပတၠရုပ်သာ်ရ။ မိမညးၜါဂှ်နွံကဵုပိုန်ဒြပ် ပန်စှော်ပြကောဋိကိုဋ်ရ။ ကာလအာစိုပ် အာယုက်(၁၆)သၞာံဂှ်စိုတ်စောဲလာံကဵု ဍိက်တြုံ မၞုံယၟုမၚ်ဗၠာဲဒါသတုဲ ကၠတ်ပံၚ်ဖက် ဂြိပ်အာဌာန်တၞဟ်သ္အာၚ်ရ။ သီုမိမၜါ စိုတ်ဟွံတုပ်မွဲသာ် စှ်ေဒၞါဲဝဲါကဵု မၚ်ဗၠာဲဒါသဂှ်ရ။ ဒးဂယိုၚ်အာလမျီု ဗွဲဒဒိုက်ရ။
တီဓရ်သစ္စ
ဖဍိုက်ဗပေၚ် ဂကောံဓရ်သဳလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတုဲ ယဝ်ရတီညာတ်ကေတ် ဓရ်သစ္စပန်မ္ဂး ဒှ်မ္ၚဵုပြဲအိုတ်ရ။
ဓရ်လောကဒ္စာံသာ်
ကာလဒးဆဵုဂဗကဵု ဓရ်လောကမ္ဂး သီုကဵုစိုတ်ဟွံချဳဂတဝ် ပွမတန်တဴအာမာန်ဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။ ဓရ်လောကဟီုဂှ် မၞုံ(၈)သာ်ရ။ အောန်ကဵုဂၠိုၚ် ဒးဆဵုညာတ်သီုဖ္အိုတ်ရ။ ၜိုန်ဒှ်ကျာ်တြဲတၠညး သဗ္ဗညုတဉာဏ်ဟွံမွဲကဵုညးပ္တောံၜတ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်ကီုလေဝ်နူကဵုဓရ်လေကဏံ ဟွံတိတ်ဗၠးဏီရ။
ဟွံဂွိၚ်စံၚ်တူ
ပွမဟွံမွဲကဵု ဂွိၚ်စံၚ်တူသောကဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုမပြဲရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
မုဟ်ခနဳ၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်မုဟ်ခနဳ(Mukhanee၊ မုခနီးရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်စက်ကာဲ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၄၉။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်စက်ကာဲ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၆၁၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၇၆၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၃၈၃ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
၁ ။ အၚ်္ဂအရေဝ်ထေက်ကဵုဟီု (၄)သာ်
(၁) ၊ သုဘာသိတ  =   ဂလာန်ခိုဟ်ဆာဲစိုန်သ္ကီု ကေုာံ ဂုဏ်ဖဵု (ဂလာန်ခိုဟ်ဆာဲနွံကဵုဂုဏ်)။
(၃) ၊ ဓမ္မဝါစာ  =   ဂလာန်ညဳသၟဟ်ကေုာံဓရ်။
(၄) ၊ သစ္စဝါစာ  =   ဂလာန်လ္ဂူတပ်တးဍာ်စၟတ်။  ဣဝွံ အရေဝ်ထေက်ကဵုဟီုပန်ပြကာရ။
၂ ။ အက္ခရ်စမ (၄)
(၁) ၊ စ
(၂) ၊ ဓ
(၃) ၊ ဗ
(၄) ၊ ဝ ။   ဣဝွံ အက္ခရ်စမ (၄)မမဒှ်ရ။
၃ ။ အနန္တပန်ပြကာ
(၁) ၊ အကာသအနန္တ ။
(၂) ၊ စက္ကဝါအနန္တ ။
(၃) ၊ ဂကောံသတ်အနန္တ ။
(၄) ၊ ဉာဏ်ကျာ်အနန္တ။ ဣဝွံ အနန္တတိတ်ဒှ်ပန်ပြကာရ။
၄ ။ အၚ်္ဂဒါန်ကဵုဖဵုဂတမတ် (ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနဳယကံ) မာန် (၄)သာ်
(၁) ၊ ဒၟုၚ်ဒါန် မၞုံကဵုသဳလ (ကျာ်, ပစ္စေကဗုဒ်, အဂ္ဂသာဝက)လေဝ်ဒးဒှ် ။
(၃) ၊ ဝတ္ထုဒါန်လေဝ် ဒသ္အးဇ္ၚး ။
(၄) ၊ သာသနာကျာ်လေဝ် ဒးနွံ (ဒးဒှ်အပ္ဍဲသာသနာကျာ်)။ ဣဝွံ အၚ်္ဂဒါန်ကဵုဖဵုဂတမတ် (၄)ပြကာရ။
(၁) ၊ အဂမနဳယဝတ္ထု  =   ဗြဴဟွံထေက်ကဵုအာကၠုၚ် (၂၀) ။
(၂) ၊ သေဝနစိတ္တ  =   စိုတ်မမိက်ဂွံသိပ်ဂၠိပ် ။
(၃) ၊ မယောဂ  =   ပွမသ္ပလွဳပရာ ။
(၄) ၊ မဂ္ဂေနမဂ္ဂ  =   ပွမသာယျေန်တဴပ္ဍဲမဂ်ကေုာံမဂ်မွဲသ္အာၚ်။  ဣဝွံ ပန်ပြကာရ။
(၁) ၊ ရူပအစိန္တောယျ  =   ရုပ်ကျာ်က္ညိတ္ၜန်တ္ၜောဲတဴကေုာံလက်သဏ် ဇၞော်(၃၂)၊ လက်သဏ်သၟတ်(၈၀၊ မၞုံကဵုစက်ၜါ, ဒရာလ္ၚီ, ရုပ်−၁၀၈၊ ပ္ဍဲဂၠးဂတာဇိုၚ်ၜါ၊ မၞုံကဵုလျး(၆)၊ မက္လိလောန်ကၠေံရုပ်မၞိသ်, ဒေဝတဴ, အိန်ဗြီုဂမၠိုၚ်တုဲ ချပ်ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞက်ဟွံမာ်။
(၂) ၊ ဝစနအစိန္တေယျ  =   ရမျာၚ်ကျာ်တြဲ မစိုန်သ္ကီု ကေုာံ အၚ်္ဂ(၈)ပြကာ မၞုံဂ္လာန်မပြဟ်လောန် ချပ်ပိုၚ်ခြာဟွံမာန်။
(၃) ၊ ဉာဏအစိန္တေယျ  =   ဉာဏ်ကျာ်တြဲသၠးလးဇၞော်ကၠး သၟးဂၠးအာကာသ ဟၟဲကဵုလ္အိတ် တွဵုချပ်ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞက်ၜတ်ကၞာတ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန်။
(၄) ၊ ဣဒ္ဓိအစိန္တေယျ  =   ဣဒ္ဓိဗလအနုဘဴကျာ်တြဲ ဇၞော်ကၠးလောန် ချပ်ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞက်ဝတ်ကၞာတ်ဟွံမာန်။  ဣဝွံ အစိန္တေယျ တိတ်ဒှ်ပန်ပြကာရ။
၇ ။ ဣရိယာပိုဒ်ပန်
(၁) ၊ ဂမန  =   ပွမအာ (ကွာ်) ။
(၂) ၊ ဋ္ဌာန  =   ပွမဒ္တဴ ။
(၃) ၊ အာသန  =   ပွမဂ္ဇံ ။
(၄) ၊ သယန  =   ပွမတိတ် ။  ဣဝွံ ဣရိယာပိုဒ် ပန်ပြကာမဒှ်ရ။
၈ ။ အပါဲပန်ဘုံ
(၁) ၊ နရက်  =   ဟိုတ်ဟၟဲကဵုတိုခ် မၞုံကဵုဒဒိုက်လၟိုန်။
(၂) ၊ ပြိုတ်  =   ဘုံမစာ်စ္ဍးအာနူတသိုခ် ဘုံဒဒိုက်သက်က် တသိုခ်ညိဟွံဖက်။
(၃) ၊ တိရစ္ဆာန်  =   သတ်ဟွံဂွံဇၞော်သၠုၚ်တိုန်ဗွဲလ္တူတုဲ ဇၞော်တိတ်ဗွဲလမၞၚ် မလေပ်အာတဴ။
(၄) ၊ အသူရကာဲ  =  ဟိုတ်မစာ်စ္ဍးအာနူပိုန်ဟာန်ယဿပတ် မပ္တံကဵုအလဵုအသဳ။  ဣဝွံ အပါဲပန်ဘုံ မဒှ်ရ။
၉ ။ သၟာန် ။ အဠာဝကသၟာန်ကျာ် ဂလာန်(၄)တၚ် ကိုပ်ကၠာ
(၁) ၊ ဒြပ်ညးတြုံတအ် ပြဲအိုတ်ဟီုဂှ် မုရော?
(၄) ၊ ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကမၠောန်မုပြဲအိုတ်ရော?
(၂) ၊ မၞိဟ်တံဂွံသိုခ်, ဂွံဇၞော်မောဝ်ဒၟံၚ်တံဂှ် အတိက်တေံ ဟိုတ်နူကၠောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်။
(၃) ၊ ပ္ဍဲလောကဝွံ အရာနွံကဵုဓရ်သစ္စဂှ် ပြဲအိုတ်ရ။
တဝ်ပန်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်တဝ်ပန်(Tawpun၊ တော်ပွန်ရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်တဝ်ပန်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၃၄။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်တဝ်ပန် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၃၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၅၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၈၉ တၠရ။
ခုင်ကဝါက်
ခုင်ကဝါက် (baby walker, ဒိန်နေစ် gåstol) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ခုင်ဂဇအ် ကောန်ၚာ်၊ ပ္ဍဲဇိုင်ခုင်ပန်ဂှ် နွံကဵုသၠာတုဲ နကဵုဇိုင်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဍေဟ်ကွာ် ကဆေဟ်၊ ဓရိုဟ်နကဵုဗုင်တုဲ ဂေတ်အာကၠုင်ဂွံရ၊၊ ခုင်ကဝါက်ဂှ် ကၠာကောန်ၚာ် ကွာ်ဟွံဂွံဏီ ပကဵု ညံင်ဍေဟ်တအ် ဂွံချဳဓရာင် အာကၠုင်ဂွံရ၊၊ ခုင်ကဝါက်ဝွံ ကောန်ၚာ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒးဂၞပ်ကီုလေဝ် နူကဵု ဌာနပရေင်ထတ်ယုက် ဍုင်ဒိန်မက် ဆဝ်မ္ၚုဟ် ညံင်ဟွံဂွံသုင်စောဲရ၊၊
တဝ်ပန်၊ တကအ်ခၟိုင်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ခုင်ကဝါက်
ဂုဏ်ဖိုလ်
ခုင်ကဝါက်ဂှ် သွက်ကောန်ၚာ် အဝဲဟွံဍိုက်ပေင် (ကောန်ၚာ်မကွာ်ဟွံဂွံ) တအ်မ္ဂး ဂွံအခေါင်မချဳဓရာင် အာကၠုင်ဂွံရ၊၊ ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ကၠာဇကု ကွာ်ဟွံဂွံဏီ မချဳဒရာင် ညံင်မကွာ်ကေတ်တ်ဂွံတုဲ ဂွံဒြေပ်အာ ဒြေပ်ကၠုင်ဂွံဂှ်ရ ခုင်ကဝါက်ဂှ် ကောန်ၚာ်တအ် ဒးဂၞပ်ရ၊၊ တုဲပၠန် ညးမဒှ်မိမ ကောန်ၚာ်တအ်လေဝ် ကၠာကောန်ဇကု ကွာ်ဟွံဂွံဏီ ဂွံညာတ်ကေတ် ကောန်ဇကု မချဳဓရာင် အာကၠုင်ဂွံဂှ် မိပ်စိုတ်တုဲ ခုင်ကဝါက်ဂှ် ဒှ်အရာ ပရေင်လဟိင်စိုတ် မိမတအ် မွဲဂကူကီုရ၊၊
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
လိက်လလောင်တြးဂှ် သီုဖအိုတ် နွံ ၃၀ ပိုဒ် တုဲ ဗမံက်ထ္ၜးလဝ် အခေါင်အရာသဇိုင် ကေုာံ ပရေင်ဗၠးၜး ဇၟာပ်ပ်မၞိဟ် နဒဒှ် အာဲကၟာဲကောန်မၞိဟ် မပါကၠုင် နူကဵုဂဝ်မွဲရ။ တင်လတုပ်စိုတ်ဂှ် ဒှ်တင်လတုပ်စိုတ် ဇၟာပ်ဂကူ၊ ဇၟာပ်ရးနိဂီု ကောန်မၞိဟ်တအ် သီုဖအိုတ် ၜိုန်ရ ဂကူဟွံတုပ်၊ ကောန်ဍုင်ဟွံတုပ်၊ ဒတန်မပဒတဴ ဟွံတုပ်၊ လိင် ဟွံတုပ်၊ တၞောဝ်ဗဳဇဟွံတုပ်၊ အသာ်ဖျုန်စၞာံဟွံတုပ်၊ ဘာသာစ္ၜုဲစ္ၜော်ဟွံတုပ်၊ အရေဝ်ဘာသာဟွံတုပ်ကီုလေဝ် မဂွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မသၠးကၠုင်ဂၠံဂဝ် နကဵုကောန်မၞိဟ်မဗၠးၜးမွဲတုဲ ကလိဂွံအခေါင်အရာတုပ်သၟဟ်ရ။ လိက်လလောင်တြးဂှ် ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အခေါင်အရာကောန်မၞိဟ်ဂမၠိုင်တုဲ ဟွံဒုင်သဇိုင် ကုအခိုက်ကၞာ၊ ယေန်သၞာင်၊ သၞောတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ကေုာံ သာသနာမွဲမွဲရ။ ပအစောမ်ကု လိက်လလောင်တြးဝွံတုဲ ဆက်ဇၞော်မောဝ် ခၞံဗဒှ်ပတိုန်လဝ် သၞောဝ်အခေါင်အရာမၞိဟ်အလုံလိုက်၊ နူဂှ် ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ဥပဒေအလုံလိုက် မဆေင်ကဵုအခေါင်အရာမၞိဟ် (International Bill of Human Rights) မဒှ်အရာ မတုဲဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၆ တုဲ စရပ်စပ် နူသၞာံ ၁၉၇၆။
လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ပရူပရာ
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်ဝွံ လညာတ် ဓမ္မသာတ်နပေါလေယောန် (Code Napoléon) မဒှ်လိက်အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် ပြင်သေတ် ပါလုပ်ဒၟံင်တၟာဂလိုင်ရ။ မူအပြောံအလန်ဒုတိယဂှ် ပလေဝ်ဒါန်ချူလဝ် နကဵု နာဲဗစာပြင်သေတ် ရေနး ကဿိန် (René Cassin)ရ။
ခုင်ကဝါက်
အရာဟွံခိုဟ်
ခုင်ကဝါက် အရာဟွံခိုဟ် သွက်ကောန်ၚာ်မွဲပၠန်ဂှ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ဟိုတ်နူဒးဍဂွးဒၟံင်တုဲ ကာလဍေဟ်ကွာ်ဂွံပၠန်လေဝ် အခိုက်ဂှ် ဟွံအိုတ်တုဲ စၞးမကွာ် နကဵုဂတာဇိုင် မလိုန်တိ ခိုင်င်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ကွာ်နကဵုတၞုင်ဇိုင်၊ တုဲပၠန် ခုင်ကဝါက်ဂှ် ဂွံအာဂှ် ဍေဟ်ဓရိုဟ်ကဵုဗုင်ဍေဟ်၊ အရာဏအ်ဂှ် ဟွံစှ်ေကဵုဗီုပြင်မကွာ်ဓမ္မတာရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ခိုဟ်အိုတ် သွက်ကောန်ၚာ်ဂှ် ကဵုဍေဟ်ဂ္ဇအ်တုဲ ကဵုဂမာကေတ် ဗတောန်ကဵု နဲကွာ်ဓမ္မတာဂှ် ခိုဟ်အိုတ်ရ၊၊
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ပရူပရာ
လိက်လလောင်တြးဂှ် နွံအတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။
ခုင်ကဝါက်
အရာဟွံခိုဟ်
သွက်ကောန်ၚာ်တြုဟ်တအ် နွံမွဲပၠန်ဂှ် ယဝ်ရ ကဵုဂ္ဇအ်ခုင်ကဝါက်ဂှ်လအ်မ္ဂး နူအဝဲဍောတ်တ် မကြိုက်ဍေဟ် ဒးဒုင်ဍဵုပၠောပ်ဒၟံင်တုဲ မကြိုက်ဂှ် ယဝ်ရနွံကြပ်ကဵု ဇကုဂၠိုင်မ္ဂး ဓါတ်ဂမ္တဴဂၠိုင်အာတုဲ ကာလအဝဲစိုပ် စၟသုက် ဒြဟတ်အောန် ကတဵုဒှ်မာန်ကီုရ၊၊
ဟိုတ်ဂှ်ရ ခိုဟ်အိုတ်ဂှ် နူကဵု ဌာနပရေင်ထတ်ယုက် ဍုင်ဒိန်မက် ဆဝ်မ္ၚုဟ်လဝ် ညံင်ဂွံဝေင်ပါဲ ပွမကဵု ကောန်ၚာ် ကဵုဂ္ဇအ် ခုင်ကဝါက်ကီု သီုကဵု ခုင်ဓဝုဲရ၊၊ နကဵုပၟိက် တၠပညာ လပါ်ပရေင်ထတ်ယုက်မ္ဂး ညးတအ် မိက်ဂွံကဵု စဵုဒၞာ ကၟာတ်ထောအ် နကဵုသၞောဝ် ဒဒှ်ရ အခေါင်သွံရာန် ကၠောန်ဟွံမဲ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကီုလေဝ်၊ ပတန်သၞောဝ်ဟွံဂွံတုဲ ပ္ဍဲကဵုကပေါတ်တအ်ဂှ် ဒးချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပရူအရာဟွံခိုဟ် မကဵုအန္တရာယ် ကုကောန်ၚာ်မာန် ကေုာံ အခေါင်ကဵုကောန်ၚာ်ဂ္ဇအ် မွဲမွဲအလန်မ္ဂး လအ်အိုတ် အကြာ ၁၅-၂၀ မိနေတ်ဂှ် ဒးချူဗၟံက်လဝ် ပ္ဍဲခုင်ကဝါက်တအ်ဂှ်ရ၊၊
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
လိက်လလောင်
ပ္ဍဲကဵုစၟတ်တ္ၚဲ ၁၉၄၈ သၞာံ၊ ဂိတုဒဳဇြေမ်ပါ (၁၀) ဂှ် နူကဵုအသေမ်ဗလဳနာနာ ကုလသမဂ္ဂ လလောင်တြး ပလဝ်ဒတန် လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် သွက်အလုံလိုက်ရ။ လိက်လလောင်တြး ဍိုက်က်ပေင်င်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ကဵု ဗွဲသၟဝ်ဝွံတုဲ မူနာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ မကၠာဲစၠောအ်လဝ် နူကဵု ဘာသာအင်္ဂလိက် နကဵုအရီုအဗင် ရံင်မူဘာသာဒိန်နေတ်ဂှ်လေဝ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲသၟဝ်ဝွံကီုရ။ လိက်လလောင်တြးဝွံ ဟိုတ်မဒှ် အရာမဆေင်စပ်ကဵု အလုံကောန်လိုက်တအ် သီုဖအိုတ်တုဲ ညးကောန်ဍုင်တအ် ဂွံတီကၠးကီု၊ ဍုင်ဂမၠိုင် (ဟွံသေင်မ္ဂး) တွဵုရးဒေသဂမၠိုင်တအ် ညိဓဝ်ဟွံပါ် ကဆံင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဘာဂမၠိုင် ကေုာံ ဂကောံပရေင်ပညာတၞဟ်ဟ်တအ် စွံအဓိကတုဲ ညံင်သဂွံတြးဏာ လိက်လလောင်တြးဝွံမာန် ညံင်သဂွံပံက်ထ္ၜး သောင်ကလးအဓိပ္ပါယ်မာန် သာ်ဝွံ နူကဵုအသေမ်ဗလဳနာနာ ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဟီုဗကန်ဏာ ကုဍုင်မလုပ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂတအ် သီုဖအိုတ်ရ။
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
ပိုဒ် ၁ All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood.
ကောန်မၞိဟ်သီုဖအိုတ်ဂှ် သၠးကၠုင်ဂဗ္ဘ နဒဒှ် မၞိဟ်မဗၠးၜး ကေုာံ မနွံကဵု သိက္ခာ ကေုာံ အခေါင်အရာ မတုပ်သၟဟ်။ ကောန်မၞိဟ်တအ်ဝွံ ဒှ်သတ်မနွံကဵုပါရမဳ မစင်ခြင် ဟိုတ်ဖိုလ်၊ ဓဝ်သမ္တီတုဲ ညးမွဲကုမွဲ ထေက်ကဵုသ္ဒးဆက်ဆောံ ရေင်သကအ် နကဵုမေတ္တာစိုတ် ညံင်ကောဒေအ်အရင်။
ပိုဒ် ၂
Everyone is entitled to all the rights and freedoms set forth in this Declaration, without distinction of any kind, such as race, colour, sex, language, religion, political or other opinion, national or social origin, property, birth or other status. Furthermore, no distinction shall be made on the basis of the political, jurisdictional or international status of the country or territory to which a person belongs, whether it be independent, trust, non-self-governing or under any other limitation of sovereignty.
ဇၟာပ်မၞိဟ် ကလိဂွံလဝ် အခေါင်အရာ ကေုာံ ပရေင်ဗၠးၜး သီုဖအိုတ် အတိုင် မချူဗမံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်လလောင်တြးဝွံ နမသက်ကု ပါ်ခြာ ဟိုတ်နူကဵု ဂကူ မပ္တံကဵု ဗဳဇ၊ အသာ်၊ လိင်၊ အရေဝ်၊ ဘာသာ၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဟွံသေင်မ္ဂး လညာတ်၊ ကောန်ဍုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမၞိဟ်တမ်မူလ၊ ဒြပ်ရတ်၊ သၠးဂဗ္ဘ နကဵုကဆံင်အလံင်တၞဟ်ခြာတအ်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန် နမဒုင်သဇိုင် ကုပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်သၞောဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး ရးနိဂီု၊ ဗွိုင်ဒေသ မနွံကဵု အခေါင်သၠးပွး၊ အခေါင်ပကင်ရင်ဇကုအပိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး မနွံပဒတဴ သၟဝ်ဍုင်မကလိဂွံလဝ် အဝဵုကၞောတ်အထောတ်တအ်တုဲ ပါ်ထောအ် ကဆံင်မၞိဟ်တအ် ဟွံဂွံ။
ပိုဒ် ၃ Everyone has the right to life, liberty and security of person.
ဇၟာပ်မၞိဟ် ကလိဂွံ အခေါင် သွက်ဂွံ ဂျိုင်၊ ဗၠးၜး ကေုာံ ဂီုကၠီုပူဂိုလ်။
ပိုဒ် ၄ No one shall be held in slavery or servitude; slavery and the slave trade shall be prohibited in all their forms.
သက္ကုမၞိဟ် သ္ဒးဒုင်ရပ် ပဍိက် ဟွံသေင်မ္ဂး နဒဒှ်ဘဝပၠက်၊ ကမၠောန်မရပ်ပဍိက် ကေုာံ ပရေင်မသွံရာန်ဍိက် နကဵု ဗီုပြင်လဵုဒှ်ဒှ် သ္ဒးကၟာတ်လဒဵု။
ပိုဒ် ၅ No one shall be subjected to torture or to cruel, inhuman or degrading treatment or punishment.
သက္ကုမၞိဟ် သ္ဒးဒုင် ပျဲပျာံ ဟွံသေင်မ္ဂး ဍဵုဍိုက်၊ မဟွံဗဗွဲကုကောန်မၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး မဆက်ဆောံ ဟွံသေင်မ္ဂး မကဵုဒုဟ်ဒန် ညံင်သိက္ခာမၞိဟ် ဂွံဇြစှ်ေ။
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
၁၁ ။ သၟာန် ။အာဠာဝက ဒှ်သောတပန်တုဲ သၟာန်ကျာ်(၄)တၚ် ဒုတိယ
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
ပိုဒ် ၆ Everyone has the right to recognition everywhere as a person before the law.
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
(၁) ၊ မူရဴမွဲ ဂွံဒံၚ်ကၠောံအာနူကဵုဝဲသြဃဏံမာန်ဂှ်ရော? (တိတ်ဗၠးနူသြဃမာန်ဂှ်ရော)။
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒၞာဲလဵုဟွံဟီု လတူဂၠးတိဏအ် နွံအခေါင် သွက်ဂွံဒုင်ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ကောန်သၞောဝ်ဥပဒေ။
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
(၃) ၊ မူရဴမွဲ ဂွံဒံၚ်ကၠောံတိတ်အာနူဒဒိုက်မာန်ဂှ်ရော? (ဂွံတိတ်ဗၠး နူဒဒိုက်မာန်ဂှ်ရော)။
(၄) ၊ မူအရာမွဲ ဂွံသ္အးဖ္ၚးကၠေံကိလေသမာန်ဂှ်ရော? (ဂွံဖ္အိုတ်ကၠေံကိလေသမာန်ဂှ်ရော?) ။
၁၂ ။ သၟဟ် ။ ကျာ်တြဲသွဟ်ကဵုဂလာန်သၟာန်ကုအာဠာဝကသောတာပန် (၄)သာ်
(၁) ၊ နကဵုဓရ်သဒ္ဓါပွမလျုၚ်ပတှ်ေတံဂှ် ဂွံတိတ်ဗၠးနူဝဲသြဃမာန်ရ။
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
ပိုဒ် ၇ All are equal before the law and are entitled without any discrimination to equal protection of the law. All are entitled to equal protection against any discrimination in violation of this Declaration and against any incitement to such discrimination.
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
(၂) ၊ နကဵုဓရ်သတိမဗိုန်, ဟဂွံဝိဝိၚ်, ဟိုတ်မာဲ, ဝိုတ်ဝုဲအာဂှ်  ဂွံဗၠးနူဘဝသံသာမာန်ရ။
(၃) ၊ နကဵုဓရ်ဝဳရိယဂှ် ဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်အိုဿီုမာန်ရ။
(၄) ၊ နကဵုဓရ်ပညာဂှ် ဂွံကြဴကြာတ်သ္အးဇ္ၚးကၠေံကိလောသမာန်ရ။
၁၃ ။ ဥပါဒါန်ပန်
(၁) ၊ ကာမုပါဒါန်  =   ရာဂမစောဲလာံကဵုအာရီုကာမဂုဏ်ဗွဲမဗိုန်။
(၂) ၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်  =   ပွမဂိုၚ်ကေတ်ကွေတ်ဗွဲဗိုန်ဗတ် ပွမစောဲလာံကဵုကွေတ်။
(၃) ၊ သဳလဗ္ဗတုပါဒါန်  =   ပွမစောဲလာံပ္ဍဲဒ္ဂေတ်ကွေတ်မှာ ဒ္ဂေတ်ညံၚ်ပြေၚ်, ဂၠဴ ပြဲရောၚ်၊ ပွမဂိုၚ်ကေတ်ဗွဲမဗိုန်။
(၄) ၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန်  =   ပွမဂိုၚ်ကေတ်ဂၞပ်ဇကု (ပၟိက်ဆန္ဒဇကု)ဗွဲမဗိုန်။ (ပွမစောဲလာံကဵုအတ္တမ္ဂး အဲမှအဲ ခိုနူအဲဟၟဲ)။း။ၜူ
၁၄ ။ ကာမဒုဂ္ဂတိ (၄) ဘုံ
(၁) ၊ နရက် ။
(၂) ၊ ပြိုတ် ။
(၃) ၊ တိရစ္ဆာန် ။
(၄) ၊ အသူရကာ ။
၁၅ ။ ကျာ်ဍိုက်ပေၚ်အစိန္တေယျ (၄) ပြကာ
(၁) ၊ ရူပအစိန္တေယျ ။ (၂) ၊ ဝစနအစိန္တေယျ ။
(၃) ၊ ဉာဏအစိန္တေယျ ။
(၄) ၊ ဣဒ္ဓိအစိန္တေယျ ။
၁၆ ။ ကျာ်ဍိုက်ပေၚ်အနန္တ (၄) သာ်
(၁) ၊ ဉာဏ်အနန္တ ။
(၂) ၊ ဣဒ္ဓိအနန္တ ။
(၄) ၊ ပိုန်အနန္တ ။
၁၇ ။ ကေတ်ဇၞး (၄) သာ်
(၁) ၊ ညးမၞုံကဵုပၞောတ်ဒေါသမဇၞော်တံဂှ် ကေတ်ဇၞးနကဵုဓရ်မေတ္တာညိ။
(၂) ၊ ညးမၞုံကဵုစိုတ်ပရေံပရေံတံဂှ် ကေတ်ဇၞးစိုတ်ခိုဟ်ခိုဟ်ညိ။
(၃) ၊ ညးမသ္အေတ်သ္ပာန်တံဂှ် သၠးပွးကဵုဒြပ်တုဲ ကေတ်ဇၞးညိ။
(၄) ၊ ညးမလေပ်ဟီုဂလာန်ဟွံဍာံစၟတ်တံဂှ် နကဵုဂလာန်မဍာံစၟတ်ဂှ်ကေတ်ဇၞးညိ။ ဣဝွံ ပွမကေတ်ဇၞးပန်သာ်မဒှ်ရ။
၁၈ ။ ဂလာန်ဟဂပ်ဝ်ပတှ်ေ (၄)သာ်
(၁) ၊ ဂလာန်ဟီုသ္ဂးၜါသာ် (ဂလာန်နွံကဵုသၠေဟ်ပၟာ ခိုဟ်/ဟွံခိုဟ်)။
(၂) ၊ ဂလာန်ဟီုသ္ဂးပ္ဍဲကာလကြဴမတ်။
(၃) ၊ ဂလာန်ဟီုသ္ဂးကဵုဏာပရိုၚ်။
(၄) ၊ ဂလာန်ဟီုသ္ဂးအဃောဒေါသတိတ်။ ဣဝွံ ဂလာန်ဟဂပ်ဝ်ပတှ်ေ တိတ်ဒှ်ပန်ပြကာရ။
၁၉ ။ စေတဳ (၄) သာ်
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
မၞိဟ်အိုတ်သီု ဒှ်ကဆံင်တုပ် အတိုင်သၞောဝ်မနွံဂှ် တုဲပၠန် ဟွံမဲ ကုအရာမဆက်ဆောံတၞဟ်ခြာ၊ အတိုင်သၞောဝ်မနွံဂှ် သ္ဒးကလိဂွံ ပရေင်စဵုဒၞာ တုပ်သၟဟ်။ မၞိဟ်အိုတ်သီုဂှ် နွံအခေါင် တုပ်သၟဟ် သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ပ္ဍဲအရာမဒးဒုင်ရပ်စပ်တၞဟ်ခြာ၊ မဒးဒုင်ဒစဵုဒစး အတိုင်မဗမံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်လလောင်တြးဏအ် ကေုာံ အရာမဒးဆက်ဆောံတၞဟ်ခြာ နကဵုနဲတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင်။
ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်
အနိစ္စဝတ သင်္ခါရ
ရမျှာင်ဖ္ဍောတ်ဗှ် နူခမဳသင် ဓရ်အနိစ္စဟွံဗိုန်ခိုင်ပုဟ်၊ ဖံက်ပၠန်လီုလာ်ဒၟံင် လၟိုန်ကာလရောင်။
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
ပိုဒ် ၈ Everyone has the right to an effective remedy by the competent national tribunals for acts violating the fundamental rights granted him by the constitution or by law.
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
(၁) ၊ ဓာတုစေတဳ  =   သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ် (ကျာ်၊ ပစ္စေဂဗုဒ်၊ တၠအရှ်န၊ သၟိၚ်စက္ကဝ်)။
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
ဇၟာပ်မၞိဟ် နွံအခေါင် သွက်ဂွံပတိုန်ဂဗုတ်ပေင်င် ကုရုင်ဗစာဍုင် မနွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ် သွက်ဂွံဗစာကဵု အခေါင်အရာသဇိုင် ညးမဒုင်ပလီုလဝ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဥပဒေ မနွံဂှ်။
ပိုဒ် ၉ No one shall be subjected to arbitrary arrest, detention or exile.
သက္ကုမၞိဟ် နကဵုဗဗွဲအဓမ္မ ဒးဒုင်ရပ်၊ ကၟာတ်ကြိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ထဍေင်ပ္တိတ်နူဍုင်။
ပိုဒ် ၁၀ Everyone is entitled in full equality to a fair and public hearing by an independent and impartial tribunal, in the determination of his rights and obligations and of any criminal charge against him.
ဇၟာပ်မၞိဟ် သ္ဒးနွံ ကုအခေါင်ဗဗွဲဓဝ် ကေုာံ ရပ်စပ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး နကဵု ရုပ်ဗစာ မသၠးပွး ကေုာံ မဟွံဗက်အဂတိ၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မဖျေဟ်ဂဗုတ် ညးမဒးစုတ်စောဲလဝ်ဂှ်။
ပိုဒ် ၁၁ (1) Everyone charged with a penal offence has the right to be presumed innocent until proved guilty according to law in a public trial at which he has had all the guarantees necessary for his defence. (2) No one shall be held guilty of any penal offence on account of any act or omission which did not constitute a penal offence, under national or international law, at the time when it was committed. Nor shall a heavier penalty be imposed than the one that was applicable at the time the penal offence was committed.
(၁) ဇၟာပ်မၞိဟ် မဒးဒုင်စုတ်စောဲလဝ် ဂဗုတ်ဂှ် နွံအခေါင် သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ မၞိဟ်သက္ကုဒုဟ် စဵုကဵု အခိင်ကာလမထ္ၜးသက်သဳ ဒဒှ်မနွံကဵုဒုဟ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေ ပ္ဍဲရုင်ဗစာညးဍုင်ကွာန်၊ နကဵုညးလေဝ် ကလိဂွံလဝ် အရာမဒုင်လျိုင်ညးအိုတ်သီု သွက်ဂွံ စဵုဒၞာညး။ (၂) သက္ကုမၞိဟ် ဒးဒုင်စောဲစုတ် ဒဒှ်မၞုံကဵုဒုဟ် ဟိုတ်နူညးမကၠောန်လဝ်အရာမွဲမွဲ၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အရာညးမကၠောန်လဝ်ဂှ် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ရးနိဂီုကီု နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဂၠးတိကီု ဟွံဂွံစၟတ်သမ္တီလဝ် အရာမ္ၚးသၞောဝ်ဏီ။ နကဵုရုင်ဗစာ ဖျေဟ်ကဵုဒုဟ် ဂၠိုင်နူ အတိုင်မစၟတ်ပိုင်ခြာလဝ် အပ္ဍဲသၞောဝ်ဥပဒေ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးမကလိလောန်ဒုဟ်ဂှ် ဟွံဂွံ။
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
(၂) ၊ ဓမ္မစေတဳ  =   သၠိုၚ်လဝ်ဓရ်ဓမ္မက္ခန် (၈၄၀၀၀)ကီု၊ ကဵုဒါန်ဓရ်ကီု။
(၃) ၊ ပရိဘောဂစေတဳ  =   သၠိုၚ်လဝ်ကပေါတ်ရပ်စပ် (ကျာ်၊ ပစ္စေဂဗုဒ်၊ အရှန်၊ စက္ကဝဝ်)။
(၄) ၊ ဥဒ္ဒိဿစေတဳ =   ခၞံဗဒှ်ပတုပ်ရုပ်စၞးကျာ်။  ဣဝွံ စေတဳတိတ်ဒှ်ပန်ပြကာမဒှ်ရ။
၂၀ ။ တိရိစ္ဆာန်နွံ (၄) ဂကူ
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
ပိုဒ် ၁၂ No one shall be subjected to arbitrary interference with his privacy, family, home or correspondence, nor to attacks upon his honour and reputation. Everyone has the right to the protection of the law against such interference or attacks.
သက္ကုမၞိဟ် သ္ဒးဒုင်ပထုဲ ဗွဲအဓမ္မ ပ္ဍဲကဵု ကိစ္စပူဂိုလ်၊ ကၟိန်သ္ၚိ၊ သ္ၚိဌာန် ဟွံသေင်မ္ဂး အရေဝ်မပလံင်ကဵုကေတ်၊ သ္ဒးဒုင် ဖ္ဍိုက်ဓရိုက် ဂုဏ်သိက္ခာ ကေုာံ စရာဲဂုဏ်။ ဇၟာပ်မၞိဟ် နွံအခေါင် ဥပဒေ သွက်စဵုဒၞာ အရာမလုပ်ပထုဲ ကေုာံ ပကီုပရာပ်။
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
(၁) ၊ တိရစ္ဆာန်ဟၟဲကဵုဇိုၚ်။
(၂) ၊ တိရစ္ဆာန်မၞုံကဵုဇိုၚ်။
(၃) ၊ တိရစ္ဆာန်မၞုံကဵုဇိုၚ်ပန်။
(၄) ၊ တိရစ္ဆာန်မၞုံကဵုဇိုၚ်မဂၠိၚ်။ ဣဝွံ တိရစ္ဆာန် တိတ်ဒှ်(၄)ဂကူမဒှ်ရ။
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
ပိုဒ် ၁၃ (1) Everyone has the right to freedom of movement and residence within the borders of each state. (2) Everyone has the right to leave any country, including his own, and to return to his country.
ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်
အနိစ္စဝတ သင်္ခါရ
ပ္ဍဲဒၞာဲဖျေံပလံင် ကမ္မဌာန်ဂှ် ပုရိသာဒ်ဂမၠိုင် စွံအာရီုတုဲကလင်မံင် အိုတ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူ ခမဳသင် ဟွံစိုပ်ဏီဂှ် ညးမွဲလေဝ်ဟွံစွံ အာရီုကဵု ဓရ်သင်္ခါရ၊ ဗီုညးကဵုညး တက်ကျာ လဴပရောဝါ၊ ပရောချေဝ်၊ ကောန်ဇာတ်ဇကုပြင်သြန်မွဲဂိတုမူစိ၊ ညးလ္ၚဵုသုင်ၜံက် တက်ကျာအီဂြိုင် ဝိုင်ညးကဵုညး ဂ္ဇံမံင် အိုတ်ရ။
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
(၁) ဇၟာပ်မၞိဟ်် နွံအခေါင် သွက်ဂွံအာကၠုင် ကေုာံ ပဒတဴ ဗွဲမဗၠးၜး အပ္ဍဲ ပယျဵုဒၞက် ရးနိဂီု။ (၂) ဇၟာပ်မၞိဟ် နွံအခေါင် သွက်ဂွံတိတ် နူကဵု ဍုင်မွဲမွဲ၊ သီုကဵု ဍုင်အလဵုညး၊ တုဲပၠန် သွက်ဂွံ ကလေင်စဴ ဍုင်ညး။
ပိုဒ် ၁၄ (1) Everyone has the right to seek and to enjoy in other countries asylum from persecution. (2) This right may not be invoked in the case of prosecutions genuinely arising from non-political crimes or from acts contrary to the purposes and principles of the United Nations.
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
ဂကောံဗွဝ်(၄)ဂမၠိုၚ်
၂၁ ။ ညးထေက်ကဵုစေတဳ (၄) တၠ
(၁) ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ  =   ကျာ်တြဲ မလေပ်ဂြၚ်တီကေတ်ဓရ်အလုံအိုဿီု။
(၂) ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ  =   ကျာ်ဍောတ် မလေပ်က္တဵုဒှ်တၞဟ်ခြာ ဇကုမွဲဓဝ်။
(၃) ၊ သာဝက  =   သၚ်ကွးကောန်ကျာ်ဂမၠိုၚ် (အရဳ/အရှန်)။
(၄) ၊ စက္ကဝတ္တိရာဇာ  =   သၟိၚ်စက္ကဝဝ်။  ဣဝွံ ညးထေက်ကဵုစေတဳ တိတ်ဒှ် (၄)တၠမဒှ်ရ။
၂၂ ။ ဒါနဝတ္ထုကၠုၚ်နူဝိနယ် (၄) သာ်
(၁) ၊ သေနာသန  =   ဘာဒၟံၚ်။
(၂) ၊ စဳဝရ  =   ယာတ်, သ္ပိုၚ်, သ္ၚာ။
(၃) ၊ ပိဏ္ဍပါတ  =   ပိဏ္ဍပါတ်။
၂၃ ။ ဒုလ္လဘပန်သာ်
(၁) ၊ ဂလာန်သစ္စဂှ် ဂွံမိၚ်ဝါတ်။
(၂) ၊ ကောန်ဇာတ်ရီုဗၚ်မိမတံ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲဂှ် က္လိဂွံဝါတ်။
(၃) ၊ သမ္ဘာဂွံဒုၚ်ဒဒိုက် ချိုတ်မွဲက္တိုၚ်ဂျိုၚ်မွဲသ္ကဝ်၊ သိုခ်တုပ်ဝါတ်တုပ်ဂှ် က္လိဂွံဝါတ်။
၂၄ ။ ဒေဝတဴ (၄) ပြကာ
(၁) ၊ ဒေဝတဴကာမာဝစရ။
(၂) ၊ ဒေဝတဴရူပါဝစရ။
(၃) ၊ ဒေဝတဴ အရူပါဝစရ။
၂၅ ။ ဒေဝတဴစတုမဟာရာဇ် (၄)
(၂) ၊ ဒေဝတဴဝိရူဠက  =    သ္ပဒ္တဴဒၟံၚ်ဗွဲဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာ်ဒဵုတၟံသိန္နရာဇ်။
(၄) ၊ ဒေဝတဴကုဝေရ  =   သ္ပဒ္တဴဒၟံၚ်ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ်ဒဵုတၟံသိန္နရာဇ်။  ဣဝွံ ဒေဝတဴစတုမဟာရာပန်မဒှ်ရ။
(၁) ၊ ဒေဝတဴဇၞော် ဓတရဋ္ဌ ။
(၂) ၊ ဒေဝတဴဇၞော် ဝိရူဠက ။
(၃) ၊ ဒေဝတဴဇၞော် ဝိရူပက္ခ ။
(၄) ၊ ဒေဝတဴဇၞော် ကုဝေရ ။  ဣဝွံ ဒေဝတဴဇၞော် စတုလောကပါလ ပန်မဒှ်ရ။
၂၇ ။ ဓာတ် (၄)ပြကာ
(၁) ၊ ပထဝဳ  =   ပထဝဳ ။
ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်
အနိစ္စဝတ သင်္ခါရ
“ချိုတ်ခိုဟ်ၝ ဂွံဇြံင်ဇၞး၊ ယဝ်ချိုတ်ပရေံ ဂွံဒုန်ထပှ်ကရေက်ရ” ဂးတုဲ ဟီုဂးမံင် ဗ္ဒာဲညးတၠခန္ဓဂှ်လေဝ်မွဲဗီု၊ အဃောညးတံ ဒှ်မံင်သောကဂှ် ထေင်ဂးဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ဂးတုဲ ထပ်လံင်စုတ်နင်ကဵု ပၟတ်သောကပၠန်လေဝ်နွံ။ ဟီုဍာံဍာံမ္ဂး ချိုတ်တှ်ေ ပရေံဖအိုတ်ရ။  ညးလ္ၚဵုတံဂှ် သီုကဵုဂ္ဇံဒၟံင်လတူဂၠံင် လုပ်အာဇြပ်တုဲ ကွဳစက်ကာ လကျာ်လုပ်ကၠုင် (ပတ်ဟန်) မှ ဓလိုက်ကတဵု နူဒၞာဲဂ္ဇံတုဲ ပါဲကဵုဂၠံင်။
ညာတ်ကွဳစက်တုဲမှ ညးလ္ၚဵုဂစာန်လုပ်ကေတ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဇြပ်ဒဂိုန်သဳလေဝ်နွံ၊ ညးလ္ၚဵုတံ “မိင်မံင်ရ ဟွံဒးလုပ်စုတ်တ်ဂးတုဲ” ဒၞာဲဇကုဂ္ဇံဂှ်ဟေင် ညိလေဝ်ဟွံဆုဲ။
ခမဳသင်တံ စှ်ေကၠုင်နူကာမ္ဂး ညးဂမၠိုင်လ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေတုဲ ဇိုတ်ဇိုင်သ္အးဇ္ၚးကဵုရ။
“ဂ္ဇံလ္ပာ်ဏံ လ္ပာ်တေံညိကျာ် ဒကာဘာဇၞော် ဖျေံမံင်ဒၞာဲ ကဵုတၠဂုဏ်တံ” ဂ္ဇံရ။ တုဲမှညးကၠုင် ပလံင်ကမ္မဌာန်တံ ကလအ်ဒဂိုန်ဂိုင်ကေတ်သဳအိုတ်ရ။ တိသုသာန်ကွာန်ပိုယ် နွံမံင်ၜိုတ် ပန်ဨက ပြင်ပြင်ထေင်ကေတ်ရ။ အခိင်ကၠာတေံဂှ် မၞိဟ်ချိုတ်မ္ဂး ညးတံတိုပ်ကေတ်သၟးဂၠိုင်တုဲ စိုပ်ကၠုင်အခိင်လၟုဟ် ကၠောန်လဝ် သ္ၚိစၞံင် (ဂိုဟ်စံင်ဇွ) တုဲ စံင်ကေတ်ကေတ်။ တိသုသာန်တံဂှ် ပန်ဂအုံ၊ ပိဂအုံညးတံ ၝောအ်မၞိဟ်ကွာန်တံ တဵုထောံ ရဝ်ဗာ အိုတ်ရ။ နူဇြပ်ပိုယ်ဂ္ဇံဏံ လ္ပာ်ဒိုဟ် သၟဝ်ကျာ လှာကၟာကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်ပိုယ်နွံမံင်ရ။ လှာဏံဂှ် ဒှ်ကၠုင်သဘာဝဟွံသေင် ၝောံညးဇၞော်ကွာန်တံရာန်ကေတ်လဝ် တိဝါဗ္ၚ တိနာဲကောန်သိင်မွဲတၠ (၅)ဨက၊ တိနာဲတေ(၃)ဨကတုဲ ညးတံတက် ပတိုန် တၟိုန်လှာ သွက်ပြေင်ဂၠဴတံ ဂွံသုင်၊ ဝေင်ဍာ်တုဲ ညးတံကၠောန်လဝ်ရ။ ပ္ဍဲလတူ တၟိုန်ဂှ် တၞံတာ ရေင်ပေင်မံင်တုဲ စိုပ်အခိင် ဍာ်တာတိတ်မ္ဂး ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ညးမသုင်ဍာ်တာတံ ပေင်ထာတ်မံင်ဟဂှ်ရ။
ၜိုန်ရလှာကၟာဍာ်ခိုဟ်မံင်ကီုလေဝ် ဒကှ်ဟွံတိုန်ရ။ “ပ္ကဴဒကှ်မ္ဂးဂှ် ဒှ်ပ္ကဴမပြဲမွဲသာ်တုဲ စုက်မံင်သုသာန်မ္ဂး ဟွံတိုန်ပုဟ်” အရေဝ်အပါနော်ပိုယ်ဟီု ဂွံကေင်မိင်ကၠုင်လဝ်ကီုရ။ နူကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ် စဵုစိုပ်ကွာန်ဆက်တဲ ဂၠံင်ကွာန်ဆက်ဂှ် ဒးတတ်ကၠောံအာ လတူတၟိုန်လှာဏံရ။ ဂၠံင်မွဲကွာန်ကဵုမွဲကွာန်ဆက်ဂှ် နူမတ်မလီု စဵုစိုပ်ကွာန် ဆက်တဲနွံမံင်၊ နွံယေန်ဒံင် ဆက်ကဵုကွာန်လှာလေဝ်နွံမံင်။ သှ်ေမံင်ကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်မွဲတုဲ အခိင်ကာလလောန်ကၠုင် ၜိုတ်(၁၅)သၞာံတေံဂှ် ဖံက်လဝ်ဂၠံင်၊ သိုင်လဝ်ဒဒန်နွံမံင်ရ။ ဂၠံင်ဝွံ လးလဝ်ကဵု ဍာ်ရမတ်ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် ဟီုစဂွံရ။ အခိင်ကာလ (၂၀၀၆-၂၀၀၇)ထေင်စရ။ ဂၠံင်တံဂှ်ထတ်ကၠောံလုပ်အာ အဒေါဝ်ကူရဝ်ဗာတုဲ ညးလ္ၚဵုတံဂှ် သွက်ဂွံခွာတ်ထၜိုတ် သှ်ေမွဲၜါတၞံဓဝ်ရ။ လ္ပာ်ဒိုဟ်ဗမံက်ဇြပ်ဂှ် ကူကၠအ် ရဝ်ဗာနွံတုဲ လ္ပာ်ဒိုဟ် သၠုင်ကျာဂှ် ကြပ်မံင် သုသာန်ကြပ်ပ် ဘာလကျာ်နွံမွဲ ဘာလွဳမာန်သာသနာလေဝ် ကော်၊ ဘာသုသာန်လေဝ် ညးတံကော်ရ။
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
(၁) ဇၟာပ်မၞိဟ် နွံကဵု အခေါင် သွက်ဂွံဒှ် ကောန်ဍုင်မွဲ။ (၂) သက္ကုမၞိဟ် ဒးရုပ်သီကၠေအ် ကောန်ဍုင်ညး နကဵုအဓမ္မ၊ တုဲပၠန် တးပဲါ ဟွံကဵုပြံင်လှာဲ ကောန်ဍုင်။
ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်
အနိစ္စဝတ သင်္ခါရ
ဘာလကျာ်နွံမံင်(၉)မ၊ တၠဂုဏ်ဂှ် သ္ပပယျင်ပ္ဍဲဘာဆုရ။ တၠသ္ၚိညးချိုတ်ဂှ် ဒှ်မံင်ဒါယကာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဒၞာဲဖျေံကမ္မဌာန်ဏံရ။ ဒှ်ပယျင် ဂွံတြဴတ္ရဲဓဝ်တုဲ မူလေဝ်ဖ္ဍောတ်ဟွံလေပ်တုဲ ဒၟံင်ကဵုအိန်ရဳ အဒေါဝ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်ရ။ ထိင်သိက္ခာအိန္ဒြဳတုဲ မံင်ဗီုဏံဂှ် ပ္ဍဲဘဝဇကု ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုစဂွံရ။ အခိင်ဂှ် ပ္ဍဲစိုတ်တေံ တင်သၟာန်မံက်တိုန် “ကယျိုင်ကယျဝ်ဏံဂှ် ပြံင်ကဵုစိုတ်ဓါတ် မၞိဟ်ဟာ?” “ဟိုတ်နူကယျိုင်ကယျဝ်ဏံတုဲ မၞိဟ်တံရှ်ေသှ်ေဟာ” ချပ်တိုန်ပ္ဍဲစိုတ်တုဲ ဘဝဇကု ကၠာဟွံဒှ်ပယျင်ဏီ ချပ်စိုပ်အာ ရ။
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
ပိုဒ် ၁၆ (1) Men and women of full age, without any limitation due to race, nationality or religion, have the right to marry and to found a family. They are entitled to equal rights as to marriage, during marriage and at its dissolution. (2) Marriage shall be entered into only with the free and full consent of the intending spouses. (3) The family is the natural and fundamental group unit of society and is entitled to protection by society and the State.
(၁) မၞိဟ်တြုဟ် ကေုာံ မၞိဟ်ဗြဴ အာယုက်မပေင် နွံအခေါင် သၞက်ကရောဲ ကေုာံ ပတန်သ္ၚိကၟိန် သက္ကုအပိုင်အခြာ ဟိုတ်နူ ဇာတ်၊ ဂကူ ဟွံသေင်မ္ဂး သာသနာ။ ညးတအ်ဂှ် နွံကဵု အခေါင်တုပ်သၟဟ် ပ္ဍဲအရာမဒက်ပ္တန် ဘဝသၞက်ကရောဲ၊ မပဒတဴ ဘဝသၞက်ကရောဲ ကေုာံ မပြးပါ် နူဘဝသၞက်ကရောဲ။ (၂) ဘဝသၞက်ကရောဲဂှ် သ္ဒးဒက်ပ္တန် နကဵု ဆန္ဒမဗၠးၜး ကေုာံ မတုပ်စိုတ် သီုၜါလပါ် ဟေင်။ (၃) သ္ၚိကၟိန်ဂှ် ဒှ်သဘာဝ ကေုာံ သဇိုင်မပံင်ကောံ ဂကောံမၞိဟ် တုဲပၠန် နွံကဵုအခေါင် စဵုဒၞာ နကဵု ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်ကီု သီုကဵု သၟိင်ဍုင်ဂှ်။
ပိုဒ် ၁၇ (1) Everyone has the right to own property alone as well as in association with others. (2) No one shall be arbitrarily deprived of his property.
ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်
အနိစ္စဝတ သင်္ခါရ
“သော်က္ဍိုပ် ဓရှ်စာင်၊ သၟောန်ပါင် လံင်ဗ္စံက်က်၊ ဓမံက်ယန်သြိုဟ် ပံက်မဳထောင်စာက် ရုပ်သာ်သၟတ်တ္ရဲဏံ ဆဵုဒးဗဵုဟွံမိပ်” မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တံဟီုကၠုင်မ္ဂး “ဇကုပိုယ် ပိုယ်ကျိုင် မုဆေင်ကဵုညးတံ၊ ဂွံဒးဂွိင်မံင်ကဵုပိုယ်” ပိုယ်သၟတ်တံမွဲဂကောံကလေင်ဟီု ကဵုညးတံသၟးရဂၠိုင်။
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
(၁) ဇၟာပ်မၞိဟ် နွံအခေါင် သွက်ဂွံပိုင်ပြဳ ပိုန်ဒြပ် နကဵုအလဵုဇကုကီု သီုကဵု မပံင်ကောံ ကုညးတၞဟ်သအာင်တအ်။ (၂) သက္ကုမၞိဟ် သ္ဒးဒုင်သီထ္ၜောဝ်ကေတ် ဗွဲအဓမ္မ ပိုန်ဒြပ်ညး။
ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်
အနိစ္စဝတ သင်္ခါရ
“ဗျူဟာ သ္ပစညိစိုအ်လေဝ်” ထဝ်သိုက်ဂးတိုန်တုဲ မုသ္ပရော? အဲကလေင်သၟာန်တိုန်။ ညးတေံ ဗစူတိုန်တဲညးတေံတုဲ စုတ်ပ္ဍဲပါင်ထ္ၜးကဵု အကာဲအရာဇိုင်တဲရ။ “သုင်စ ဘဳယာညိစိုအ်လေဝ် ကာလဂှ်မှ ဂွံအာပေါဲမိပ်ဂးတုဲ”။ သီုညးမသုန်တၠ တူရူတပ်အာ ဆေင်အရက် နာဲဂိတ်တုဲ ဗ္ကန်ဘဳယာ Myanmar ၜါပဠင်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူ ဟွံဂွံဂ္ဇံဝိုင်ဏီ ပ္ဍဲဝိုင်မွဲဒၞာဲဂှ် “ဇၞးပိုန်”အယုက်ဇၞော်နူပိုယ် ၜိုတ်(၁၀)ပြင်င် ဂ္ဇံမံင်ညးမွဲဓဝ်တုဲ ကော်ဘိက်သ္ကံရဲပိုယ် သွက်ဂွံဂ္ဇံပ္ဍဲဝိုင်ညးတေံ။ ကေင်ဆဵု မွဲခဏှ်ေဏှ်ေကီုလေဝ် ဆ္ဂးဟွံဍုက်ကေဝ်ဒဒှ်ေဒယှ်၊  ပိုယ်တံ ညှာစိုတ်တုဲ ဒှ်ကၠုင် မၞိဟ်တြဴ မွဲဝိုင်ရ။
လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံလိုက်
အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂမၠိုင်
ပိုဒ် ၁၈ Everyone has the right to freedom of thought, conscience and religion; this right includes freedom to change his religion or belief, and freedom, either alone or in community with others and in public or private, to manifest his religion or belief in teaching, practice, worship and observance.
ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်
အနိစ္စဝတ သင်္ခါရ
“ၝတံဂှ် လၟုဟ်မှ ဂွံအံင်လဝ်စှ်တန် အယုက်အဃောအဝဲဏံ ဒးလ္ရတ်၊ ဒးတီလဝ်ဖအိုတ်ဏောင်။ သုင်အရက် ဘဳယာဂှ် ဒှ်သွက်ဂွံဂွံ ရဲဂၠိုင်၊ ဂွံဒှ်ဒဒှ်ေဒယှ်ခိုဟ်၊ ဂွံဆက်ဆောံခိုဟ်ဂးတုဲ” “ဇၞးပိုန်” ဟီုဂလာန် ဂုဏ်ဖဵုသြဝါဒတုဲ ပိုယ်တံဂှ် မွဲလှ်ေဟွံကေင်သုင် မွဲလှ်ေဏီ စွံစိုတ်ဂဥုဲ ဆက်ဆောံခိုဟ်၊ ဂွံဒှ်ရဲသ္ဂးတုဲ သီုညးဖအိုတ်ဂစာန်ၚိုတ်ဖျေံဏာ ညံင်မွဲမွဲခေါ်အိုတ်ရ။ အဲမွဲဂှ် ဘဳယာ လုပ်အာမွဲခေါ်ဟပ်ဗက်ဂှ် မွဲမိနေတ်ဟွံခြာ က္တောဝ်ဍာဲ၊ မုက်တီုတိုန်လွာဲဂှ်ရ။ ပ္ဍဲတ္ရဲဂှ် စရိတ်စ(အမြီး) အိုတ်ဂၠိုင်နူ စရိတ်ဘဳယာ ၜါဆဏီ။ “တၟိတၟိမ္ဂး ဍေံဝါတ်မံင်ဖ္ဍိုတ်ရ လကြဴမ္ဂး ၝတံ ထ္ၜေတ်ၝောအ်တအ် ဒှ်(အမြီး)ရ” ဇၞးပိုန်ဂးတုဲ ဂြိုင်တိုန်၊ စနူတ္ရဲဂှ်တုဲ ဇၞးပိုန် ညံင်ဂွံဒှ်သ္ကအ် ကဵုပိုယ်ညးမသုန်ဂှ် ရာန်ဖျုင် ဘဳယာ လဆောတ်အာဝေင်ပ္ဍဲသ္ရိ ညံင်ဂွံဒှ် ဒဒှ်ေဒယှ်ခိုဟ် ဂစာန်ကၠုင်နဲကဲနာနာရ။ ပိုယ်တံဟွံမိက်သုင်ရအရက်မ္ဂး “ဇၞးပိုန်” အဲသ္ပဒါယကာဂးတုဲ ဖျုန်ပိုယ်လေဝ်ဂၠိုင်ကဵုအလန် ဂၠိုင်ကဵုဗ္တံတုဲ ကအ်ပိုယ်တံ ဒှ်ကၠုင်ပြံင်တုဲ သုင်လုပ်ဂၠိုင်ကၠုင်သိုက်က်ရ။ အခိင်ဗ္ၜူစိုပ်သ္ရိမ္ဂးကွာ်သာသာတုဲ ကွာ်သ္ၚိထတ်မ္ဂး ဟွံသုင်စ မိမတံသ္ပသ္တီဒးကၠုင်ရ။
“ကမၠောန်ဟွံခိုဟ်တံဂှ် ဒးကၠောန်ဒၞာဲညးဟွံဆဵုတံဂှ်ရောင်” အရေဝ်ညးတမၠာတံဟီုကၠုင်လဝ် ကေင်မိင်လဝ်ကီုရ။ သ္ကအ်ရဲပိုယ်တံ မွဲဂကောံလေဝ်သုင်အရက်မ္ဂးအခိင်ဗ္တံမှ ဒးကၠတ်သုင်။ ဖေက်မိမ ဟီုဗျိဒေန်လေဝ်ပါမံင်ကီု။ ပိုယ်ထေင်မံင် မိမ ဟွံတီ ညးတံတီမံင်ဖအိုတ် လက်ကြဴ မိပိုယ်လဴစမှဂွံတီကၠုင် ပရောဒဒှ်။
“ကောန်ဗၠာဲ ဗှ်ေလ္ပဗက်မံင် ဇၞးပိုန် အဲဟွံဒးစိုတ်ဍေံပုဟ်၊ နူလက်ထက် အစောဝ်(ကော)ဗှ်ေတံရ ဍေံဍိုက်မံင်ကောန် ဟွံသှ်ေသွက်ဍေံမွဲဒကေဝ်မ္ဂး ညးလဵုမွဲ ဍေံဟွံတက်ကျာပုဟ်” မိ ဟီုဝေတ်ကၠုင်မ္ဂး “မိ ဟီုကဵုညးတၞဟ်ပရေံတွဵု” စဵုဒၞာဒုဟ်ရဲဇကုတုဲ ဒှ်သၞ၊ အရေဝ်ဂၠိုင်ကဵုမိ မွဲခဏှ်ေဏှ်ေရ။ ဇၞးပိုန် ဂှ် ဒှ်ရဲကၠောန်မံင်ကမၠောန်(ပွဲစား)၊ သွံရာန်ကွဳလိုန်ဓါတ်တံတုဲ ပတိတ်ကျာတုဲ ကေတ်ပရဲအကြာညးဂမၠိုင်ရ။ ကွဳမွဲမ အောန်အိုတ် မသုန်လက်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂွံဗ္စပိုယ်မာန် ဖျုင်ပိုယ်မာန် အဲထေင်ကေတ်ရ။ အခါမွဲတ္ရဲဂှ် “ဇၞးပိုန်” ရပ်ဂွံလေံတုက်မွဲတၞုင်တုဲ ဂြိပ်လုပ်အာ ၜုင်တက်ဏာ ညးမွဲတၠ ရမျှာင်ဗြုတိုန် “တာင်” ဟွံဒးမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဒးအာတြင်။ အဲလေဝ်စိုပ်အာ ဂတးမုက်သ္ရိညးတေံတုဲ ဆဵုအာအကာဲအရာဏံရ။ “အိက်ဗေဝ် ၝထပ်ဟီုမွဲဝါပၠန် အဲတက်ဂစိုတ်ထောံ ၝ ဟဂှ်ရ” ဂးတုဲ တိတ်အာ ကွဳလိုန်ဓါတ်နူသ္ရိညးတေံရ။ အပါ ဇၞးပိုန် အရင်ဂှ် ချိုတ်အာတုဲ မိဍေံကလေင်စှ်ေလဝ်ဒၞာဲတၟိတုဲ ပရေင်သ္ရိကၟိန်ဍေံ ဟွံသာယာလးလး။
မိ ဂွံကဵုမံင်သတိ ပရော “ဇၞးပိုန်” ဟွံခိုဟ်ဂၠိုင်ကဵုဝါတုဲ အဲလေဝ်စွံကၠုင်သတိကဵုညးကီုရ။ ရုပ်သာ်ညးတေံဂှ် ကၞေင်ဇၞော်၊ သော်ကရန်၊ မတ်ဓလန် သဝ်ပုတ်မံင်တုဲ ဟီုအရေဝ်မ္ဂးဍဵုညးတၞဟ်ဂၠိုင်ရ။ အဲမွဲဂှ် ပတှ်ေညးတေံဂၠိုင်ကွေံရ။ ဟိုတ်ဍေံဂှ် အဲထေင်ကေတ်ညးတေံဂှ် ဒှ်သွက်ဘဝပိုယ် ဂွံဇၞော်မောဝ် ဂၠံင်တရဴမွဲအဲထေင်ကေတ်လဝ်ရ။ စပ်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် နာဗီုဏံဒးကၠောန်၊ စပ်ကဵုကဝေင် နာဗီုဏံဒးဝေင် အဲမွဲဟဳမံင်ပ္ဍဲမအရေဝ်ညးတေံရ။ နဲကဲ ဇၞးပိုန် သီထၜေါတ်စိုတ်ဓါတ်ပိုယ်ကီု၊ အတိုင်စိုတ်ညးဂွံကၠောန်ဗက်ဂှ် ညးတေံ သ္ပလဝ် အစဳဇန်နွံနွံရ။ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ညးတေံဗ္တောန်ကဵုပိုယ် သုင်အရက် လေပ်ထ္ၜူကၠုင်မ္ဂး ညးတေံကော်ဏာပိုယ် သၠုင်ပတိုန်ကဆံင်ပိုယ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲမွဲဗ္တံဂှ် ဆက်မိတ်ကဵုပိုယ် ဂဥုဲချေံ ဗီုဂွံသုင်ရ။ ကိုပ်ကၠာဂှ် ဒှ်မံင်ဂဥုဲၜူမာဲတုဲ အဲဟွံသုင်ပုဟ် ၜိုန်ဂးကီုလေဝ် ဆဵုကၠုင်ဂၠိုင်တုဲ သုင်လေပ်ကၠုင်ရ။ ဗီုဂွံသုင်ဂဥုဲချေံဂှ် မွဲမမ္ဂး ဒးစံင်တုဲ ဒးသုင်ကဵုပၠံင်ဍာ်၊ “ဗှ်ေတံသုင်အတိုင်ဏံမ္ဂး က္ဍိုပ်ဗှ်ေတံဟွံဂိပုဟ်၊ အန္တရာယ်ဟၟဲပုဟ်” ဇၞးပိုန် ဂးတုဲ သုင်အရက်တုဲမ္ဂး လက်ကြဴဏအ် သုင်ကၠုင်ဂဥုဲချေံရ။ သုင်ကိုပ်ကၠာဂှ် ညးတၠဒါယကာဂှ်ဇၞော်ပိုယ် ကဵု Free သီုဖအိုတ်ရ။ “ၝတံ သုင်ဂဥုဲချေံတုဲမ္ဂး အရင် ဂလိုင်လဵု သုင်င် ဟွံဗ္ၜူရ” ဇၞးပိုန် ဟီုတိုန်မွဲသာ်ပၠန် ပိုယ်တံလေဝ် ကေတ်ဂုဏ်ကွေံ ဂလိုင်လဵုပိုယ်သုင်မာန်အရက်၊ မၞိဟ်တေံသုင်မူစိပလင်မာန် အကြာသၟတ်ပိုယ်တံ ကေတ်ဂုဏ်စရာဲမ္ဂး ညးဂွံလာပ် တဆိပ်ကြာမွဲကီုရ။
“သၟတ်မွဲတၠ အာဂတနူဏံ စှ်သၞာံ မုဒှ်ရော မိက်ဂွံတီမ္ဂး ကျေဝ်သ္ကံရဲဍေံဗက်ဂှ်ညိ” အရေဝ်တၠပညာတံ မဟီုလဝ်ဂှ် ၜိုန်ရတီမံင် ကီုလေဝ် ဟွံသ္ပကာ။ မိမတံပၠန်လေဝ် ဟိုတ်နူပညာအောန်တုဲ ဂွံဗ္တောန်ကောန်ဂှ် ဟီုမရေဝ်ဟွံလေပ်၊ ကောန်ဗှ်ေကၠောန်မံင် ဗၠေတ်မံင်ဏောင် “မုဗၠေတ်ဗီုလဵုရော သၟာန်ညးမ္ဂး” ညးတံလေဝ်သှ်ကဵုဟွံမာန်။
“ကောန်ပိုယ် ဗျူဟာ ဒးပလံင် တက္ကသိုလ်ဏောင် လဓဳ” မိပိုယ်ဟီုကဵု အပါပိုယ် အပါဂှ်ဒှ်ညးကၠောန်သၟာဗ္ရမွဲတုဲ ပါဲနူကမၠောန်ညးတုဲ မုလေဝ်ညးဟွံဟီု၊ ဗွဲတၟေင် မွဲအယုက်အဲ အပါပိုယ်မွဲလှ်ေလေဝ် ဟွံဗ္တောန်အဲမွဲလှ်ေရ။ အပါဂှ် ဂွံအယုက် (၅၅)ပေင်မံင်ယျ။ ထတ်ယိုက်မြက်စာမံင်လောန်နူကဵု သၟတ်ဗီုအဲဏံ စှ်ဆဟွံက။ အပါဂှ် သုင်ၜံက်တဝ်၊ အရက်ဂှ် မွဲတ္ရဲမွဲခေါ် ကၠာဟွံဂွံစပုင်ဏီ သုင်မံင်လၟိုန်ရ။ စိုပ်ကဵုအဲသုင်အရက်မ္ဂး မိ သွက်ဂွံပဒေါံအဲဂှ် ဝါတ်မံင်အဲတီမံင်တုဲ ဆက်သုင်အာမံင် အရိုဟ်တ္ရဲရ။ စရိတ်သုင်အရက်ဂှ် အာတ်နူကဵု မိတုဲ သုင်ကၠုင်မံင်အရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲရ။ လဆောဝ် မိကဵုဟွံမာန်မ္ဂး ထေဲကဵုမိပၠန်ရ။ ကာလ “ဇၞးပိုန်” ကော်ပိုယ် ဆက်လာင်သောန် ကွဳလိုန်ဓါတ်မ္ဂး ဗက်အာညးတေံတုဲ ဍေံကဵုစရိတ်ညိမ္ဂး အဲဒးစိုတ်ဗွဲမလောန်တုဲ လက်ကြဴလေဝ် ဗက်အာမံင်ဟဂှ်ရ။