cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၂၃
ပိုန်ဒြပ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင်
ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မွဲမ္ဂး ပိုန်ဒြပ်ဗော်ဂမၠိုင်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနဗဟဵုမ္ဂး ကမ္မတဳဗဟဵုမင်မဲပကင်ရင်၊ ဌာနဒေသဂမၠိုင်မ္ဂး ကမ္မတဳဒေသဂမၠိုင် မင်မဲပကင်ရင်ရ။ သွက်ဗော်တြေံ မဟွံဂွံက္လေင်ပတိုန်တအ်မ္ဂး ပိုန်ဒြပ်ဗော်တအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒှ်အာ ပိုန်ဒြပ် မဟွံမဲ ကုတၠသီုဖအိုတ်မာန်ရ။
ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင်
ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကိုပ်ကၠာဟွံဂွံစိုပ် ဂိတုမာတ် ၂၈၊ ၂၀၂၃ ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံ ၉၀ ဗော်။ ပၞောဝ် ၉၀ ဂှ် ၅၀ ဗော် က္လေင်ပ္တိုန် နဒဒှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ သၟေဟ်ဂှ် ဟွံဆက်ပ္တိုန်လဝ်ရ။ ကုဗော် မဟွံဆက်ပ္တိုန်တအ်ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မ္ဂး အလဵုအလဵု ဗော်ဂှ် လီုအာတုဲတုဲရ။
ဗော်မက္လေင်ပတိုန်ဂမၠိုင်ဂှ်
ဗော်တၟိဂမၠိုင်
လၟိဟ် ဗော်ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင်
ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဏအ်ဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဒုင်သဇိုင် ကုအခေါင်အရာကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင် သီုဖအိုတ် နွံ ၂၉ ဗော်။
နကဵုဗော်ကောန်ဍုင်အရင် သွက်ဂွံစန်ဒက် အလုံကၟိန်ဍုင်ဂှ် (၃) ဗော် -
ဓမၚ်သုၚ်ဍာ်
ဓမၚ်သုၚ်ဍာ် (rainbow) ပ္ဍဲဥတုကသီု လဆောဝ်လဆောဝ် ဂွံညာတ်ကေတ် ဓမၚ်သုၚ်ဍာ် ပ္ဍဲလ္တူဂၠးအာကာသရ၊ သာ်အရံၚ် ဓမၚ်သုၚ်ဍာ် သာ်ကဴခ္ဍၚ်၊ သာ်မာဲ၊ သာ်ဍီု၊ သာ်တ္ၚေက်၊ သာ်မိတ်၊ သာ်လမဴ၊ သာ်ဗ္ကေတ် နွံတဴထပှ်အရံၚ်ရ။ ဓမၚ်သုၚ်ဍာ် ဂွံဆဵုပ္ဍဲလ္တူဂၠးအကာသဂှ် တၞဟ်သာ်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပသာန်တ္ၚဲ ပန်တတ်အာ အကြာကောန်ကဴဗြဲ သဲသဲတအ်ဂှ်တုဲ အရံၚ်လျးပၠတိတ်ကၠုၚ် ကဝါၚ်ဒၟံၚ်ညံၚ်ဇဵုတ္ၚဂှ် ကော်ခဴစဓမသုၚ်ဍာ်ရ၊ နကဵုဝေါဟာရမန် ပ္ညပ်ကော်ခဴလဝ်ရောၚ်၊ ဓမၚ်မတွံဂး သတ်နွံကဵုလမျီု ထၚ်ဍာ်တုဲ စှ်ေသုၚ်ဍာ်ဟွံသေၚ်။ ဓမၚ်သုၚ်ဍာ်ဂှ် နတဲကၠောန်ထ္ၜးမာန်ရ၊ ကေတ်ပ္ၚာန်ဇိုၚ်စိၚ်မွဲတုဲ စုတ်ဍာ်၊ ပ္ဍဲဍာ်ဂှ် ဗလိုက်လဝ် ဒ္ၚောဝ်ဗ္ဒကဝက်တုဲ ဂတးလံက်တ္ၚဲညိ၊ လျးတ္ၚဲပန်တိတ်ကၠုၚ်နူဍာ်ဂှ် ဒုၚ်ရပ်ကေတ် နကဵုစက္ခူဗုဗုမ္ဂး ပ္ဍဲစက္ခူဗုဗုဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဓမၚ်သုၚ်ဍာ် သာ်ဇဳရောၚ်၊ သ္အာၚ်နူဂှ် ခၜမ်ဍာ်တုဲ ပြောပ်ပ္တိုန်လံက်ပသာန်တ္ၚဲတုဲရံၚ်ညိ၊ ဂွံဆဵုကေတ် ဓမၚ်သုၚ်ဍာ်ကီုရောၚ်။
ကေဒါရ၊ဇာတ်
ဒၞဲါဝွံ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုမစိုန်ဒှ်တဴအ္စာမၞိဟ်ဒေဝတဴ ဃောမဒပတဴ ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ပဟိုတ်ကဵုခမဳကၠောန်ၜိုတ်မြိမြန်မိတုဲ တွံတဴကေဒါရဇာတ်ဝွံရောၚ်။
ဝတ္ထုပစ္စုပ္ပန်
ပ္ဍဲသုဝဏ္ဏသာကတေံ ကြက်ပြာကတ်ရ။
ခမဳဂမၠိုၚ် မြိမြန်မိမထေက်ရောၚ်
တၟေၚ်တုန် - ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုကော်ခမဳဂှ်တုဲ ယွံခမဳနာဲ စံက်ဂး ကၠောန်ၜိုတ်မြိမန် ခရှ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ ဟီုဂှ်ဒှ်ဍာံဟာ ရဴဝွံသၟာန်တုဲ ယွံတၠဳပိုန်ကျာ်တြဲ မၞုံပိုန်မဇၞော်ဍာံရအဴ၊ နကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ခရှ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗီုလဵုစပ်တဴ ကေုာံ တၠအဲရော ရဴဝွံသၟာန်တုဲ ယွံတၠဳပိုန် မိမအဲဍိက်ရောၚ်ကျာ်၊ နကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ယွံခမဳခိုဟ်သန်ကွေံရ၊ ခိုဟ်သန်ရ၊ တၠပညာတမၠာတေံဂမၠိုၚ် နဒဒှ်တိရစ္ဆာန် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကူတ္ၚေက်အိုတ်တုဲကီုလေဝ် မိမဗျူတဴဂမၠိုၚ် ကဵုသတိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲခပေဲါတုဲ နမုဟ်စမဴသီုမရေၚ်တၠုၚ်နေၚ်စၞ ကေၚ်ကာကၠောန်ၜိုန်မြိမြန်အိုတ်တုဲရ၊ ရဴဝွံသ္ဂးတုဲဇက်နၚ်ဇာတ်အတိက်ရ။
ဝတ္ထုအတိက်
ယွံခမဳတအ် ပ္ဍဲကာလအတိက်တေံ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် သၟိၚ်မဂဓ ပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ၊ ကာလဂှ် နူဍုၚ်ပ္ဍဲဒိုသ်ဨသာန် ကွာန်ဗမၞးမၞုံယၟု သာလိဒ္ဒိယနွံရ၊ ပ္ဍဲဒိုသ်ဨသာန် ဒဒက်တဴကွာန်ဗမၞးသာလိဒ္ဒိယဂှ် ဝါဗ္ၚမဂဓနွံရ၊ ပ္ဍဲဝါဗ္ၚမဂဓဂှ် ဗမၞးပဒတဴပ္ဍဲကွာန် သာလိဒ္ဒိယ မၞုံယၟုကောသိယဂေါတ္တမွဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဝါဗ္ၚ မၞုံဗၞတ်လ္ၚီဗၞၚ်သၟိၚ်တုဲ ကဵုဂြာတ်သြောံသာလဳရ၊ နကြိတၞံသြောံက္တဵုနေဝ် ကၠောန်ဒပ်စဵုဒၞါ ဗွဲမခိုၚ်ကၠိုက်ဗိုန်ဗတ်တုဲ ကုညးလ္ၚဵု ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ် မသုန်စှော်ဗၞၚ်သၟိၚ် ကုညးလ္ၚဵုဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ် တြဴစှော်ဗၞၚ်သၟိၚ် ရဴသာ်ဝွံ ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ်မသုန်ကၠံဗၞၚ် သၟိၚ်ကုမၞိဟ်ဇကုဟေၚ် တၞဟ်နမၚ်မွဲကဵုတုဲ သၟေဟ်ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ်မသုန်ကၠံဗၞၚ်သၟိၚ် ကဵုကုကောန်လိၚ် မၞိဟ်လိၚ်ကၠောန်စရ၊ ကောန်လိၚ်ဂှ်ကီုလေဝ် သိုၚ်တာဲရာ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚဂှ်တုဲ မံၚ်တဲလုကဴဗ္တံတ္ၚဲရ။
ဗီုတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်စစၞ
တိဗ္ၚပ္ဍဲသွဝ်ဒိုသ်ဨသာန်တုန်- ဂြိုပ်မနှဴရဴ ကေုာံ တိမွဲဂြိုပ်ကြိတ်ဇၞော်နွံရ၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြိက်ဂှ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်မဂၠိုၚ် မံၚ်တဴအိုတ်ရ။ ကာလဂှ် ဗောဓိသတ် နဒဒှ်ကောန်သၟိၚ်တ္ၚေက် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။တိဗ္ၚပ္ဍဲသွဝ်ဒိုသ်ဨသာန်တုန်- ဂြိုပ်မနှဴရဴ ကေုာံ တိမွဲဂြိုပ်ကြိတ်ဇၞော်နွံရ၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြိက်ဂှ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်မဂၠိုၚ် မံၚ်တဴအိုတ်ရ။ ကာလဂှ် ဗောဓိသတ် နဒဒှ်ကောန်သၟိၚ်တ္ၚေက် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ဗောဓိသတ်ကာလအာစိုပ်အဝဲဗၠာဲ ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်လောန်ရ၊ စိုန်ဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံအစောံဇြဟတ်ရ၊ ဇကုမၞုံဗၞတ်တၟာပၞိဟ်ကွဳရ၊ ကာလဂှ် မအံက်ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက် ပ္ဍဲကာလမဗျူထဴ ဟီုကုဗောဓိသတ် ပ္ဍဲကာလၟုဟ်အဲအာဒၞါသ္ၚောဲသ္ၚောဲဟွံမာန်ရ၊ တၠအဲကောန်သ္ဍိုက်ပ္ကၚ်ရၚ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဝွံရ၊ ရဴဝွံဂကောံတ္ၚေက်ဇိုန်နှၚ်ကုဗောဓိသတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ဂှ် ပတွဵုနူတ္ၚဲယးဂတတုဲ ဟွံကဵုမိမဂမၠိုၚ် အာဂၠာဲစၞရ၊ ဗောဓိသတ်သီုမရေၚ်တၠုၚ်ဏာဂကောံတ္ၚေက် အာဂြိုပ်ဟေမဝန်တုဲ ပ္ဍဲဂြိပ်သြောံသာလဳ မက္တဵုဒှ်အလဵုလဵုစအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်တုဲ ကာလကၠေၚ်စဴရၚ်တၠုၚ်နၚ်စၞစဵုကဵုမိမဂမၠိုၚ်စရုံဂမ်တုဲ ကဵုမိမဂမၠိုၚ်ရ။
သၟိၚ်တ္ၚေက်ဃိုၚ်ဒကောၚ်သြောံဂမၠိုၚ်
ကာလဂှ် နွံကာလမွဲတ္ၚဲ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ပ္ဍဲကာလကၠာတေံ အခိၚ်ဂွံပ္ဍဲဂြိုပ်မဂဓ သြောံသာလဳဂမၠိုၚ် ဍုဟ်အိုတ်ရ၊ ယဝ်ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး စမ်ၜတ်ရံၚ်အိုတ်ညိ၊ ရဴဝွံ စကာဏာတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ၜါရ၊ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ် အာတုဲ နကြိစှေ်ပ္ဍဲဝါမဂဓနေဝ် စှေ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚတြုံလိၚ်စမၚ်မွဲရ၊ စသြောံသာလဳတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဒကောၚ်သြောံသာလဳမွဲတုဲ အာဂြိပ်ကြိတ်ဒကောၚ်သြောံဂှ် စွံပ္ဍဲတမ်ဇိုၚ်ဗောဓိသတ်တုဲ သြောံသာလဳပ္ဍဲဝါဗ္ၚမဂဓ မၞုံသဘဴမဖှ်သာ်ဝွံရ၊ ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတ သီုမတွဳပွိုၚ်ကေတ် ဂကောံဗော်သွးတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် အာဝါဗ္ၚမဂဓဂှ်တုဲ စှေ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚတြုံကောန်လိၚ်မၚ်မွဲဂှ်ရ။
ဗီုဂရၚ်ပ္တီဗဗၞးတၠဝါဗ္ၚ
တြုံကောန်လိၚ်ဂှ်တုန် - ညာတ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်စသြောံသာလဳအိုတ်တုဲ နမဒြေပ်နူတေံဝွံ ၜိုန်ရဆေဝ်ဒဝ်ကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံ တ္ၚေက်သၟေဟ်ဂမၠိုၚ် စသြောံသာလဳအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်တုဲ ယၚ်မၞုံမုဟ် စမဴလ္ၚုသၟးဂှ်ဒှ်တုဲ ပဝ်အာအိုတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်တုန် ဒကောၚ်သြောံသာလဳဂမၠိုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ် သ္ပမွဲစွံတုဲ သီုမတွဳပွိုၚ်ကေတ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ရေၚ်တၠုၚ်ဏာတုဲ ကဵုမိမဂမၠိုၚ်ရ၊ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ပတွဵုနူတ္ၚဲယးဂတတုဲ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်ဟေၚ် စသြောံအိုတ်ရ၊ ကာလဂှ် တြုံကောန်လိၚ်ဂှ်ကီုလေဝ် ညာတ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်စသြောံအိုတ်တုဲ နမဒြေပ်နူတေံနူဝွံ ၜိုန်ရဆေဝ်ဒဝ်ကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံတုဲ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဂတဏအ်လုကဴၜါပိတ္ၚပၠန် ရဴသာ်ဝွံ ယာံစအိုတ်မ္ဂး သြောံမွဲမဟၟဲသဒှ်ရ၊ ဗမၞးဂှ် ကဵုပ္တန်ၚုဟ်မသြောံသာလဳတုဲ ကြက်သ္ပဂတှ်ကုအဲရ၊ အာတုဲကြက်ဟီုလဴစဗမၞးဂှ်ရ၊ ရဴဝွံ ညးတြုံကောန်လိၚ်ဂှ် မွဲဟာန်ကေုာံသြောံသာလဳ မွဲကေံဂိုၚ်ကေတ်ပြၚ်ကၟာဲမဗွဲကုဗမၞးဂှ်တုဲ အာကွာန်သာလိန္ဒယတုဲ ညာတ်ဗမၞးဂှ် သဳုမလ္ၚောဝ် ကဵုပြၚ်ကၟာဲတုဲ နကြိတန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲဌာန်မဗဗွဲနေဝ် ယွံတြုံ သြောံသာလဳ ဍိုက်ပေၚ်မံၚ်ဟာ ရဴဝွံ နကြိသၟာန်နေဝ် ယွံဗဗၞးဍိုက်ပေၚ်ဒၟံၚ်ရ၊ ရဴဝွံဟီုတုဲ သၟိက်ဟီုလဴစ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂိုၚ်စဏာသြောံတုဲ သ္ဂးတိုန်ၜါဂါထာဝွံရ။"၁။ သမ္ပန္နံ သာလဳကေဒါရံ၊ သုဝါဘုဉ္ဇန္တိ ကောသိယ။""ပဋိဝေဒေမိတေဗြဟ္မေ၊ နတံဝါရတု မုဿဟေ။""၂။ ဨကောစတ္ထ သကုဏော၊ ယောတေသဗ္ဗသုန္ဒရော၊" ဘုတွာသာလိံ ယထာကာမံ၊ တုဏ္ဍောနာ ဒါယဂစ္ဆတိ။
၂။ တတ္ထ- ပၞောဝ်ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်၊ ဨကော-ဍေံမဒှ်မွဲ၊ တေသံ - လ္တူနူတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်- သဗ္ဗသုန္ဓရော - ဍေံမရာၚ်ဆာဲတဴနသွဝ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်သီု မတွံဂး မုဟ်စမဴဗေကတ် မတ်တုပ် ကေုာံ မပံၚ်မဇိုၚ်ဗ္ကေတ် မၞုံဇကုမၞုံဗၞတ်တၟာမြာ် မဂပ်ဝ်တွဳပွိုၚ်လဝ် နစရိတ်တဲ ပိတန်သာ်ဗ္ကေတ်၊ ယောသကုဏော - ယြဴၚ်တ္ၚေက်မွဲ၊ အတ္ထိ-ပ္ဍဲနွံတဴရ၊ သောသုကုဏော- ၚ်တ္ၚေက်ဂှ် ယထာကာမံ - အတိုၚ်နွံပၟိက်၊ သာလိံ - န်သြောံသာလဳ၊ ဘုတွာ စတုဲ၊ တုဏ္ဍေန- နမုဟ်စမဴ၊ အာဒါယ- ဂိုၚ်ကေတ်တုဲ၊ ဂစ္ဆတိ- ပ္ဍံအာရ။
ပံါတုဲကဵုရပ်ကေတ်
၃။ ဘောပုရိသ- ယွံတြုံ၊ ယထာ- ယြဴနအာကာရမွဲ နကြိပံါနေဝ်၊ သောဒိဇော- န်ဂစေံဂှ်၊ ဗဇ္စျေထ- ဂဗ္ဘဒးဒၞက်ရ၊ တထာ၊ နအာကာရသာ်ဂှ်၊ ဝါဠပါသာနိ၊ န်ပးဒွက်သော်ဗ္တချေံဂမၠိုၚ်၊ ဥဇ္စျန္တု၊ သြဝ်ပံါအိုတ်ညိ၊ နံ-န်တ္ၚေက်ဂှ်၊ ဇဳဝဉ္စ- န်မဂျိုၚ်တဴလမျီုကီုလေဝ်၊ ဂဟေတွာ - ဂိုၚ်ရပ်ကေတ်တုဲ၊ မမန္တိတေ-န်ဇရေၚ်အဲ၊ အာနေယေတိ - သြဝ်ရၚ်တၠုၚ်နၚ်ညိ။
ဗီုသၟိၚ်တ္ၚေက်ဒးရပ်တုဲ နရိုအ်ယာံ
သၟိၚ်တ္ၚေက်ချပ် - ပၞောဝ်ကလောဂမၠိုၚ် မၞုံဗၞတ်ဂလိုၚ်ဝွံ နကြိကၠေၚ်ရံၚ်နေဝ် အယာံမာတ်ကလောမွဲကီုလေဝ်ဟွံမွဲ အဲဂှ်မူရဴပြဝအကုသဵုမွဲ ကေၚ်ကၠောန်လဝ်ဂှ်ရော ရဴဝွံသၟိက်နရိုအ်ယာံ သ္ဂးတိုန်ဂါထာဝွံရ။"၄၊ ဨတေဘုတွာ ပိဝိတွာစ၊ ပက္ကမန္တိဝိဟၚ်္ဂမာ။""ဨကောဗဒ္ဓေါသ္မိ ပါသေန၊ ကိံ ပါပံ ပကတံမယာ။"၄၊ ဨတေဝိဟၚ်္ဂမာ၊ ၚ်ဂစေံဂမၠိုၚ်ဂှ်။ ဘုတွာ၊ စတုဲကီု၊ ပိဝိတွာစ၊ သုၚ်တုဲကီု။ ပက္ကမန္တိ- ပ္ဍဲစ္ဍးအာအိုတ်ရ။ ဨကော၊ န်အဲမွဲ၊ ပါသေန၊ နပးဒွက်၊ ဗဒ္ဓေါ၊ ၚ်မဒးဒၞက်။ အသ္မိ၊ ပ္ဍံဒှ်ရ။ မယာ၊ မိန်အဲ။ ကိံ ပါပံ၊ မူရဴန်ပြဝကုသဵုမွဲ၊ ပကတံ၊ စိုန်ကေၚ်သ္ပလဝ်ဂှ်ရော။
ပအပ်ကဵုဇရေၚ်တၠဝါဗ္ၚ
ဒးပဒၞက်တုဲ ရမျာၚ်နရိုအ်ဒၟံၚ်ကီု ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ပဝ်အာလ္တူအာကာသကီု ပၟၚ်ဝါမိၚ်တုဲ ဗီုလဵုရော ရဴဝွံ စှေ်နူဘာတုဲ အာဒၞဲါဂှ် ညာတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်တုဲ အဲပါလဝ် ပးဒၞက်ကုသၟိၚ်တ္ၚေက်ရ။ လၟုဟ်သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ်ဒးရ၊ ရဴဝွံ ယဝ်မၞုံစိုတ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ဒှ်တုဲ သှ်ကၠေံသၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် နူပးဒၞက်တုဲ ဇိုၚ်ၜါဒိုသ်သီုမဒက်လဝ်ဗွဲဂကောံ ဂိုၚ်ရပ်ကေတ် ဗွဲမဗိုန်ဗတ်တုဲ အာကွာန်သာလိန္ဒယတုဲ သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် ကဵုကုဗဗၞးရ။
ရုဲ
ရုဲ
ရုဲဂှ် ဒၞဲါမပ္တံကဵုဗွဝ်ချောံချးသ္ၚိဝတ် ကၠိုက်လ္ၚေၚ် ပပ်ပဳတံဂှ် ဍတ်ပါ်လေပ်ရ၊ ရုဲၝောံမွဲမွဲ ခၟာဲမွဲၜါလ္ၚီပြၚ်ရ၊ ခၟာဲတအ်ဂှ် ပ္ဍဲပွိုၚ်စှ်တ္ၚဲ ဍတ်ပါ်က္တဵုဒှ် ရုဲဇၞော်ရ၊ ရုဲဂှ် ဒၞဲါပပ်ပ်ပဳပဳ သမ်အီသမ်အေဟ်တအ်ဂှ် နွံသဘဴ ကၠုၚ်ဗဗဵုအိုတ်ရ၊ ပဝ်ကၠုၚ်ဍုန်လတူစၞစမၞိဟ်တအ်တုဲ စသုၚ်လေပ်ရ။
ရုဲဂှ် ကသော်ဇိုၚ်နွံရ၊ ပ္ဍဲကသော်ဇိုၚ်တအ်ဂှ် ကၠိုက်လ္ၚေၚ်ဗာန်လေပ်ရ၊ ကာလကၠုၚ်ဍုန်လ္တူစၞစမ္ဂး ကၠိုက်လ္ၚေၚ်တအ်ဂှ် သှ်ေခက်ဗာန် ပ္ဍဲစၞစတအ်ဂှ်ရ၊ သ္အာၚ်နူဂှ် ရုဲဂှ် ကာလဍေံစစၞဍေံပ္တိတ်ဍာ်ပါၚ် နူခၟဴဍေံတုဲ နကဵုဍာ်ပါၚ် စၞညံၚ်ဂွံလာဲဍုက်ကယျဳအာ ဍေံသ္ပတုဲ ဍာ်စၞတအ်ဂှ် ဍေံဇြောတ်စရ၊ ဍာ်ပါၚ်ရုဲတိတ်နူခၟဴရုဲဂှ် စၟယဲ ပါလေပ်ဒၟံၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ စၟယဲသှ်ေၜက်ခက်ဗာန်ပ္ဍဲစၞတအ်ဂှ် ယဝ်ပိုယ်စဒးမ္ဂး စၟယဲတအ်ဂှ် လုပ်စိုပ်ဗုၚ်တုဲ က္တဵုဒှ်ယဲဂၞဴလေပ်ရ။
ပဟိုတ်ကဵုရုဲတုဲ ယဲဂၞဴက္တဵုဒှ်ပြးဇးအာမာန်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၞာဲရုဲဍတ်ပါ်လေပ်တအ်ဂှ် ဒးသ္အးဇ္ၚးရောၚ်၊ စၞစသုၚ်တအ်ဂှ် ဒးဂိုၚ်လဝ်ရောၚ်၊ ညံၚ်ဂွံစ္ဍးဗၠးနူယဲဘဲဂှ် စၞရုဲဍုန်ဂှ်လ္ပစညိ မံၚ်စံၚ်သ္အးသ္အးဇ္ၚးဇ္ၚးညိ။
ပရေၚ်ပညာ
ပရေၚ်ပညာ
ကျာံ
ကျာံမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကွိၚ်ကွိုက်ပြဝေဏဳမန်တအ်ရ။ ကွိၚ်ကွိုက်ဝွံ ဟိုတ်မကၠောန်ဗီုရုပ်ကျာံတုဲ မန်တအ်ကော်ကျာံရ။ ကွိၚ်ကွိုက်ကျာံကီု တၠပညာ မြက်စာပ္ဍဲအရာမတိၚ်ကျာံကီု ခတ်ဍန်တဴရ။ ပၞောဝ်ကွိၚ်ကွိုက်ဂမၠိုၚ် ကျာံဂှ် ဒှ်ကွိၚ်ကွိုက်တၟေၚ်ရ၊ ရုပ်ရာဗီုပြၚ်ကျာံ မပ္တန်လဝ်ကဵုဇၞဲတိၚ်ကျာံကီု တၟေၚ်ခြာနူကွိၚ်ကွိုက်သ္အာၚ်ရ။
ပ္ဍဲကျာံဂှ် ဇုက်မွဲ ဇုက်ၜါ ဇုက်ပိဂးတုဲ ဇုက်နွံပိတၞုၚ်ရ။ ဆဂး ကာလတိၚ်ကျာံဟီုမ္ဂး ဇုက်မွဲဂှ်ဟေၚ် ဒှ်အဓိကရ၊ ဇုက်ၜါဇုက်ပိဂှ် ဒှ်ဆအယာံမာတ် တွဳဝါရဍေံရ၊ ဇုက်ကျာံဂှ် ဒးဒက်ဗ္ဂပ်စးကျာံရ၊ ဇုက်ကျာံဂှ် နဂဵုဒုန်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နကဵုဂြၚ်စိၚ် ဒးတိၚ်ရ။
ကျာံဂှ် ဆဒှ်ဆုလေဝ် ကၠောန်ဟွံဂွံရ၊ ဆုရမ္မာ၊ ဆုဖါ၊ ဆုကၠ တအ်ဂှ်ဟေၚ် ဒးကၠောန်ရ၊ ကၠောန်ကဵုဆုတၞဟ်ဟီုမ္ဂး ရှ်ရမျာၚ်ဟွံခိုဟ်တုဲ တံၚ်စိုတ်ဓာတ်ပူရိသာတ်တံဟွံမာန်ရ၊ သာ်ဝွံ ဂွံဆဵုပ္ဍဲလိက်မန် တြေံတြဟ်ရ။ ကျာံဂှ် ဟီုဗွဲ သာမညမ္ဂး က္ဍိုပ် ဇကု ဗတ နွံပိသ္ကုတ်ရ၊ ညံၚ်ဂွံဗ္ဂပ်လောဲ ပလှ်လောဲ စဳဇန်လဝ်ရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်မန်
ပြၚ်ဍောတ် (ပြၚ်ဗတဳဍောတ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ)
ပြၚ်ဍောတ် (ပြၚ်ဗတဳဍောတ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်)ဝွံ နွံပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ တွဵုရးဍုၚ်မန် (လၟုဟ်)ကော်(ပွိုၚ်ဍုၚ်ခေါဇာ)
ပြၚ်ဗ္တဳကေုာံကွာန်ဆက်ဂမၠိုၚ်
ပြၚ်ဍောတ် (ပြၚ်ၜဳဍောတ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်) ဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ဂှ်တုဲ မွဲဒမြိပ်နူစပြၚ်ၜဳဍောတ်စဵုကဵုစိုပ်ကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်ဂှ် နွံပြၚ်ဗ္တဳမွဲညးဒေသတံကော်စဒၟံၚ် (ဝါဟလိၚ်, ဝါဇမၠိၚ်)၊ ဟိုတ်နူလ္တူပြၚ်ဗ္တဳစိုပ်ဂြိုပ်ဂှ် ကၠာတေံနွံကေၚ်ဒှ်လဝ်ဝါဗ္ၚတဵုသွံနွံတုဲ ပြၚ်ဗ္တဳဇမၠိၚ်ဂှ်ညးဟွံကော်တုဲ (ဝါဟလိၚ်) ဟေၚ်ညးတံကော်ခဴဒၟံၚ်ရ၊ တုဲတှ်ေ မွဲအဆက်ပၠန်စဵုကဵုစိုပ်ကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵု(ကဗျာဝ)တေံ အကြာဂှ်နွံပြၚ်ဗ္တဳမွဲအဆက်ကဵုဒၞာဲပြၚ်ဗ္တဳဝေၚ်ဍာ်ကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵုဂှ် ကော်ခဴစဒၟံၚ်(ပြၚ်ၜဳပါၚ်မ္ၚဵု)၊ ညးဒေသကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်တံကော်ဒၟံၚ်ပြၚ်ဗ္တဳဏံဂှ် (ဂြးဗ္တဳ) ပြၚ်ဗ္တဳလေဝ်ကော်ဒၟံၚ်ရ။
ရံၚ်အာလပါ်ဒိုဟ်ပလိုတ်ပြၚ်ဗ္တဳဍောတ်ဂှ်တှ်ေ ဂွံဆဵုတ္ကံနွံမွဲဍောတ်နွံအကြာမွဲတိုၚ်ဟွံပေၚ်ကြပ်ကြပ်ဂှ် ကော်စတ္ကံကၠဵု၊ နူတ္ကံကၠဵုရံၚ်စှ်ေပလိုတ်တပ်တပ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတေံမ္ဂး ဂွံဆဵုတ္ကံဇၞော်နွံမွဲပၠန်ရ။
ပွဳပွူသဘာဝ
ပြၚ်ဍောတ် (ပြၚ်ဗ္တဳဍောတ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်)ဝွံ ဒှ်ဗ္တဳဗုၜတ်သက်သက်ဟွံဗြံက်တၞဟ်တုဲ ရံၚ်အာမွဲကောန်မတ်တှ်ေ ဍိုပ်ဍဴၜိုဟ်သြိုဟ်နအာရီုမတ်ညးမဆဵုတံကွေံကွေံ၊ တုဲတှ်ေ တၞုၚ်ကၞောတ်ၜါလပါ်ပြၚ်ဍောတ်ဝွံပၠန် နွံတၟံကလောံခ္ဍံခ္ဍံၜေဲၜေဲကလိကလိတ် ဍောတ်ဇၞော်နွံဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုတဴရ၊ လပါ်ကၞောတ်ပြၚ်ဍောတ်လပါ်ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာဂှ် အိုတ်အာတမ်ဒဵုကျာ်ဒဵုထဝ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ဂှ်ရ၊ လပါ်ကၞောတ်ပြၚ်ဍောတ်လပါ်ဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာဂှ်ပၠန် အိုတ်အာတမ်ဒဵုဘာလကျာ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ဂှ်ရ။
ပြၚ်ဍောတ်ဝွံ ၜိုန်ရဟွံဂၠိၚ်ဟွံသ္ၚောဲကီုလေဝ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုသဘာဝတုဲ သတ်ဍာ်မဖျေံခၟာဲ ညံၚ်ရဴကၞဟ်တံလေဝ် ကၠုၚ်တိုန်ဖျေံခၟာဲပ္ဍဲပြၚ်ၜဳဍောတ်ဂှ်မွဲမွဲသၞာံၜိုတ်မသုန်ၝောံစဵုကဵုစိုပ်စှ်ၝောံဟေၚ် မတိုန်ဖျေံခၟာဲအိုတ်ရ၊ အခိၚ်ဗ္တံဗလးသြၚ်ဗ္တဳပြၚ်ဍောတ်ဂှ်တှ်ေ ဂွံဆဵုကေတ် ဂအေၚ်ချေံ (ဂတာံချေံ) ကောံဗိုၚ်ပေၚ်ပြးမွဲဗလးပြၚ် တိတ်ဂၠာဲစၞစအိုတ်ရ။
ဇိုၚ်ဇိုၚ်ဂြိုပ်ပြၚ်ဍောတ်ဝွံဂှ် သတ်ဆုသတ်ဒုန်နွံဂၠိုၚ်တုဲ သတ်ဆုမတိုန်ဂၠိုၚ်ဂှ်တှ်ေ သတ်ဗဒဝ်ဇာတ်(ဗဒဝ်ဇာတ်)ဂၠိုၚ်တဴရ၊ တၞံပ္ကဴဇိုၚ်ၜဳ ကေုာံတၞံဇြဲလေဝ်နွံဂစေံကောံဗိုၚ်ပၠံၚ်စသတ်ဇြဲ ရမ်သာၚ်ဂစေံသီုရမ်သာၚ်လပှ်ၜဳပြၚ်ဍောတ်ဂှ် ရမ်သာၚ်ၜါပံၚ်နှဴဒှ်မွဲရမ်သာၚ်တုဲ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုသဘာဝဇိုၚ်ၜဳမွဲဒၞာဲကီု။
ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်မ္ဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ကွဳစက်(ကာတ်တရာ)နူပါၚ်ဂၠံၚ်ပိသွာၚ်ပါ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ဂှ် စဵုကဵုစိုပ်ပြၚ်ၜဳပါၚ်မ္ၚဵု ကေုာံကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵုတေံရ၊
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
သၞေဝ်ကၟောတ်
သၞေဝ်ကၟောတ်ဂှ် ဒှ်တၞံဇမၠိင်အာယုက် မခတဝ်ဒၟံင်လတူဍာ် နကဵုဗောအ်ဍေဟ် အသာ်ဗုတုဲ လာံခတဝ်ဒၟံင် လတူဍာ်လဝ်ဂွံ လာံအာလတူ တိထၞေက်လေဝ်ဂွံရ၊၊ တၞံသၞေဝ်ကၟောတ်ဂှ် နွံဗီုပြင် (elliptic blades) တၟာဇမၠိင် 0.4–7 cm အနာံ 0.7–3 cm တဝ်တၞးဍေဟ်ဂှ် နွံအကြာ 0.5–1.0 cm၊၊ ပကဴအသာ်ဗုတၟးတၟး မွဲမွဲဍောင် တိတ်ပ္ဍဲတဝ်ၝောအ် (axils) တုဲ ဇၟာပ်ဍောင်ဂှ် နွံကဵု ၅ sepal၊ ၅ ကထိုက် (petal) တုဲ နွံ ၁၀ ကသဝ် (stamen)ရ၊၊
လွပ်
သၞေဝ်ကၟောတ်ဂှ် လုပ်လၟိဟ် သၞေဝ်မွဲတုဲ စဂျိုင်င်လေဝ်ဂွံ၊ ကဵုဓါတ်ဂမ္တဴတုဲ စလေဝ်ဂွံရ၊၊ ဗွဲမဂၠိုင် ဂကူမန်တအ် ပေက်စ ကဵု ဍုန်စသွဂၠိုင်ရ၊၊
တၞံသၞေဝ်ကၟောတ်ဂှ် ညးဍုန်ပ္တိတ်ဍာ်တုဲ ညးပဂဥုဲ လွဳယဲ ဗုင်ဂိ (dysentery)၊ ဖျေဟ်ဂမ္တဴ (fever)၊ ယဲခဍက် (cough) ကေုာံ ယဲမတ်ဂိ (ophthalmia)
ကောဒေံပိုဲ
ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဗၟာဝွံ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ကောဒေံပိုဲ မပ္တံကဵု ကချေၚ်၊ ကရေၚ်၊ ကယျာ၊ ချေၚ်၊ မန်၊ ဗၟာ၊ ယခါၚ်၊ သေံတအ်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုဂကောံကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဝွံ မံၚ်တဴမွဲဍုၚ် သုၚ်တဴမွဲဍာ် ညံၚ်ကောန်မွဲမိ မွဲဗုၚ်မွဲကြုတ်ရ။ ဂၠးဍုၚ်ပိုဲ ဃောဒှ်ဘဝဍိက် သၟဝ်တဲအၚ်္ဂလိပ်တေအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗျိတိယှတအ်ဂှ် ညံၚ်စၞေဟ်ပလန်ကဵုဍေံတအ် ဟွံသၟဟ်ရထပါ်ပရးထကးဆီတုဲ အုပ်ဓုပ်လဝ်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ကောဒေံပိုဲဂမၠိုၚ် တၞဟ်နသ္ဂောံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်ဂှ် ဆီကောံညဳသာ ဂစာန်ရုန်ဒရေၚ်တၠုၚ်တဴရ၊ ဟိုတ်ညဳသာသၟဟ်န်ဂှ်ရ ဂၠးဍုၚ်ပိုဲကလိဂွံဗၠးၜးရ၊ ဗၠးၜးဂၠးဍုၚ်ပိုဲ ဂွံတန်ကြန်အာ ဒဵုကဝ်တူဂှ် ကောဒေံပိုဲဂမၠိုၚ် ချိုတ်မွဲကတိုၚ် ဂျိုၚ်မွဲထကဝ် စွံလဝ်စိုတ်ခိုၚ်ၚ် သၞသတြုဂြိုဟ်ပလီုဗၠးၜးဍုၚ်ပိုဲဂှ် နကဵုဇြဟတ်ညဳသာ ပိုဲတဝ်စၞေဟ် လၞိန်ဗပိန်ကၠေံရောၚ်။
ပသာ်ရော ဗၠးၜးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်ကၠုၚ်တုဲပိုဲ ဒုၚ်ဖအိုတ်လဝ် ဆီပဠက် လမျီုရိုဟ်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန် ဂစာန်ရေၚ်တၠုၚ်တုဲ ကလိဂွံလဝ်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍုၚ်ပိုဲပိုဲမၚ်၊ ပရေၚ်အာဲကၟာဲ ဍုၚ်မိတိမပိုဲဂှ် ပါ်ပရအ်စသိုၚ်ညဳညဳရောၚ်၊ ကြုက်ဂါမဏိ ဂြိုဟ်ကၠုၚ်ကဵုဍုၚ်ပိုဲဂှ် သရာဲမန်ဗညာဓရေမ် ဗ္တိုက်ပ္တိတ်မာန်အာဂှ် ပြာကတ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဝၚ်ရဟွံသေၚ်ဟာ၊ ပိုဲညးဂမၠိုၚ်လေဝ် ညံၚ်သရာဲမန် ဗညာဓရေမ် မၚ်မွဲသ္ဍိက်ဆာန် ဂၠးဍုၚ်မိတိမပိုဲဂှ် ဒးမၚ်မွဲအာ ဂကောံကၟိန်ဍုၚ်ပိုဲရောၚ် ။
လိက်ကသုက် အာတ်လာန်တိစ်
လိက်ကသုက် အာတ်လာန်တိစ် (Atlantic Charter) ဂှ် ဒှ်လိက်တင်လတုပ်စိုတ် မကေတ်လဝ် ပ္ဍဲ ၁၄ အဝ်ဂေတ် ၁၉၄၁ အကြာ အမေရိကာန် ကေုာံ ဗြိတိန် မဒှ် တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ တိုင်ပ္ကဴ အရာမဒးကၠောန် ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယ မအာစိုပ်ဒတုဲတုဲရ။
ဗွဲကိုပ်ကၠာ လိက်ဝွံ ပ္တိတ်လဝ် နဒဒှ် လိက်လလောင်တြးပံင်တောဲ၊ ဗွဲကြဴဒှ်အာ လိက်ကသုက်ပဋိညာဏ် အာတ်လာန်တိစ် အကြာကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကေုာံ ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် (ဗြိတိန်) သွက်ဂၠးတိ မတုပ်လဝ်စိုတ် ရေင်သကအ် ဒဒှ်ရ ဒၞာဲတိဍာ်လဵုဟွံဟီု ပွမသမၠဲအုပ်ဓလီုကေတ် ဟွံဂွံ၊ ဒၞာဲတိဍာ်လဵုဟွံဟီု နကဵုပၟိက်ဆန္ဒ ညးဒေသတအ် ဟွံမဲမွဲသာ် ကၠောန်ပ ပရေင်ပြံင်လှာဲမွဲမွဲ ဟွံဂွံ (ညးဒေသတအ် သ္ဒးကလိဂွံ အခေါင်ပကင်ရင်ကေတ်တ်ရောင်)၊ သ္ဒးကလေင်ဒက်ပတန် အလဵုအသဳ ဒၞာဲအလဵုအသဳ မလီုလာ်တအ်ရောင်၊ နကဵု ပရေင်ပံင်ကောံ အလုံလိုက်ဂှ် ပခိုဟ်ပတိုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်မၞိဟ် ကောန်ဂၠးတိတအ် သီုဖအိုတ်ရောင်၊ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးတိတ်ဗၠး နူပွမဖေက်ဂၟံက်ရောင်၊ ပရေင်အာကၠုင်ၜဳဇၞော်ဂှ် သ္ဒးဗၠးၜးရောင်၊ ပွမသုင်စောဲဒြဟတ်ဂှ် ဒးကၟာတ်လဒဵုရောင်၊ ကုဍုင် မကြမ်ကြတအ်ဂှ် သ္ဒးပလီုထောအ် ဒပ်ပၞာန်ညးတအ်ရောင်။
လိက်ကသုက်အာတ်လာန်တိစ်ဂှ် ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ ခၞံဗဒှ်ကဵု ပရေင် တင်လတုပ်စိုတ် ဂၠးတိဗွဲမဂၠိုင်ရ။ မပ္တံကဵု ဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂ၊ ဖအိုတ်ထောအ် အေန်ပါယာဗြိတိန် (ဗြိတိန် ဒးကဵု သၠးပွး ကုဍုင်ကဝ်လဝ်နဳဂမၠိုင်)၊ ဒက်ပတန် ပရေင်ပံင်ကောံ စဵုဒၞာ ဒပ်နေတဝ် NATO, တုဲပၠန် တင်လတုပ်စိုတ် စပ်ကဵု ပရေင်သွံရာန်ဗၞိက် မကော်ဂး (General Agreement on Tariffs and Trade (GATT))  တအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဟိုတ်နူကဵု ဒြဟတ်ဓရိုဟ် နူကဵု လိက်ကသုက် အာတ်လာန်တိစ် ဏအ်ဖအိုတ်ရ။
ဒဒှ်လက္ကရဴ
thumb|သမတ အမေရိကန် Franklin D. Roosevelt ကဵု သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြိတိန် Winston Churchill aboard HMS Prince of Wales in 1941 ပၞာန်ဂျာမနဳ ဒြဟတ်ဇၞော် လုပ်သီဂွံအာ ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲယူရောပ်တုဲ ဒပ်မဟာမိတ် ဗြိတိန် ကဵု ပြင်သေတ်လေဝ် စဵုဒၞာဟွံမာန်၊ ဍုင်ပြသေတ် မွဲကရေက်ဂှ် စိုပ်အာသၟဝ်တဲ ဂျာမနဳတုဲရ။ တုဲပၠန် နူကဵု က္ၜင်ကျာပၞာန် ဂျာမနဳလေဝ် စအာထောအ်ဗုမ် ပ္ဍဲဍုင်အင်္ဂလာန်ရ။ အကာဲအရာဂှ် ယဝ်ရ ဆက်အာ အတိုင်ဂှ်မ္ဂး ဍုင်ဗြိတိန်လေဝ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ ဂျာမနဳမာန်ရ။ မွဲလပါ်ဂှ် အမေရိကာန်ဂှ် လလောင်တြး ဂၠံင်လပါ်လဵုဟွံလုပ်၊ မံင်လဒေါဝ်ရ။ ယဝ်ရ အရီုအဗင် နူအမေရိကာန် ဟွံကလိဂွံမ္ဂး အလုံမွဲယူရောပ်ဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ ဂျာမနဳမာန်ဒၟံင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဗြိတိန် ဝေန်သတောန် အာတ်မိက် ညံင်ဂွံဆဵုဂဗ ကုသမတအမေရိကာန် ဖြာန်ကလိန်တုဲ ညံင်ဂွံပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဒပ်မဟာမိတ်ရ။
သမတ အမေရိကာန် ဖြာန်ကလိန် (Franklin D. Roosevelt) ကဵု သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်/ဗြိတိန် ဝေန်သတောန် ချာချိလ် (Winston Churchill) ညးၜါ သဳကၠဳရေင်သကအ်တုဲ လိက်ကသုက်အာတ်တလာန်တိစ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၁၉၄၁ ပ္ဍဲကဵု ကောန်ဖရေန် အာတ်လာန်တိစ် (Atlantic Conference) မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲကဵု ပ္ၚံက်ၜဳပလေသေန်တဳယျာ (Placentia Bay)၊ ပ္ဍဲကဵု နျူဝှောင်လာန် (Newfoundland)ဂှ်ရ။ ညးတအ် ပ္တိတ် လိက်လလောင်တြးပံင်တောဲ ပ္ဍဲကဵု ၁၄ အဝ်ဂေတ် ၁၉၄၁ ပ္ဍဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဍာ်အမေရိကာန် ပ္ဍဲကဵုပ္ၚံက်အာဂေန်တဳယျာ (Naval Base Argentia)၊ ပ္ဍဲကောန်ဖရေန်ဂှ် နကဵုပရေင်တုပ်စိုတ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ အမေရိကာန် ကဵု ဗြိတိန် က္ၜင်ပၞာန် (destroyer) ၅၀ ဖ္ဍိုတ် သွက်ဂွံဗတိုက် က္ၜင်ဗလိုပ်ဍာ် ဂျာမနဳရ။ (အမေရိကာန် ဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲပၞာန်၊ ကြဴနူဂှ် ပန်ဂိတု သၞေဟ်ပလေဲ (Pearl Harbour) ဒးဒုင် ဗတိုက် ကုဂျပေန်တုဲဂှ်ရ အမေရိကာန် ပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲပၞာန်ရ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တင်လတုပ်စိုတ်ဏအ်ဂှ် နဒဒှ် လိက်လလောင်တြးပံင်တောဲ မရန်တၟအ်လဝ် ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴ ဒှ်အာ လိက်ကသုက်ရ။ လိက်ကသုက်ဂှ် ဒှ်တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ တိုင်ပ္ကဴ သွက်ဒပ်ပၞာန်မဟာမိတ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလပၞာန်ကီု သီုကဵု အခိင်ကာလပၞာန်အာစိုပ်ဒတုဲရ။
လညာတ် ကေုာံ သဘဴဓဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကသုက်ဏအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်နူကဵု ဒဿန ဝါဒဂၠးကဝ် အင်ဂလဝ်-အမေရိကာန် (Anglo-American internationalism) မဒှ်လညာတ် ဗြိတိန် ကဵု အမေရိကာန် ညးၜါပံင်တောဲတုဲ ညံင်ဂွံဒက်ပတန် ပရေင်ဂီုကၠီုဂၠးကဝ်ရ။ နကဵုသမတအမေရိကာန် ပတိတ်ဒြဟတ် ညံင်ဂွံကလိဂွံ တင်ရန်တၟအ်ပၞာန်၊ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြိတိန်ဂှ် နွံပၟိက်ဒၟံင် အရီုအဗင် နူကဵု အမေရိကာန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် အရာၜါဏအ် ပံင်ပကောံတုဲ လိက်ကသုက် အာတ်လာန်တိစ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။ ဟီုဗွဲခမၞန်မ္ဂး လိက်ကသုက်ဝွံ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အမေရိကာန် ကဵု ဗြိတိန် တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် ပၞာန်အာစိုပ်ဒတုဲတုဲမ္ဂး ပ္ဍဲအရာမဆေင်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂၠးတိမ္ဂး အမေရိကာန် ကဵု ဗြိတိန် သ္ဒးဒှ်ကဆံင်တုပ် နကဵုအတိုင်သဘဴဓဝ် လိက်ကသုက် အာတ်လာန်တိစ် ရ။
သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဗြိတိန် ချာချိလ် ကဵု သမတအမေရိကာန် ရုသဝေလ်တ် စသဳကၠဳကၠုင် ရေင်သကအ် နူကဵု ၁၉၃၉တေအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ကာလပၞာန်ဂှ် လိက်ကသုက်ဏအ် ဂွံမံက်ကၠုင်ဂှ် ညးတအ် ဒးဆဵုဗဂ ရေင်သကအ် သီုဖအိုတ် ၁၁ အလန်ရ။ ညးၜါဂှ် အာဆဵုရေင်သကအ် နကဵု ကာပၞုက်တုဲ သီုဖအိုတ် ဒးကေတ်အခိင် ပွိုင် ၁၀ တ္ၚဲ ရ။ ပ္ဍဲ ၉ အဝ်ဂေတ် ၁၉၄၁ ဂှ် က္ၜင်ပၟတ်ဗြိတိန် HMS Prince of Wales ဒဳတိတ်အာ ဇရေင် ပ္ၚံက်ပလေသေန်တဳယျာ (Placentia Bay) ပ္ဍဲက္ၜင်ဂှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ချာချိလ် ပါအာ သွက်ဂွံအာ ဆဵု ကုသမတအမေရိကာန် ရုသဝေလ်တ်ရ။ ညးၜါ ဆဵုရေင်သကအ်တုဲ အရေဝ်မွဲပါင်ကီု ဟွံဗြု သ္ၚိတ်ဇြဒၟံင်ရ။ ချာချိလ် စဟီုတိုန် "At long last, Mr. President (လၟုဟ် ဂွံဆဵုရေင်သကအ် မာသတာ သမတ", တုဲ ရုသဝိလ်တ် ကလေင်ဟီု "Glad to have you aboard, Mr. Churchill (မိပ်စိုတ် ဂွံဆဵု မၞး လတူက္ၜင်၊ မာသတာချာချိလ်"။ တုဲဂှ် ချာချိလ် ဒုင်ကဵု လိက် နူ တၠညးဂျောတ်ဆဋ္ဌမ (King George VI) တုဲ ညးၜါ ဆက်သဳကၠဳအာ ရေင်သကအ်ရ။
လိက်ကသုက် ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်
လိက်ကသုက် အာတ်လာန်တိစ်ဂှ် ပကဵုဒတန် ဒဒှ်ရ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ထံက်ပင်ကဵု ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်/ဗြိတိန် ပ္ဍဲကဵုပၞာန်။ သီုညးၜါလပါ်ဂှ် မိက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜး ပရေင်ကောံသၟဟ်ညးတအ်၊ အတိုင်သဘဴဓရ် မတုပ်လဝ်စိုတ်ရေင်သကအ်တုဲ စၟဳကေတ် ပၞာန်အာစိုပ်ဒတုဲတုဲမ္ဂး ဒက်ပတန် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ဂၠးကဝ်၊ တင်ညးတအ် မတုပ်လဝ်စိုတ်ဂှ် ညံင်ဂွံဇၞးကေတ် လတူနာဇြဳတအ်။ တင်သဇိုင် တင်ရန်တၟအ်ဂှ် ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ၜိုဟ်လလံ၊ ဟွံရန်တၟအ်လဝ် သွက်အမေရိကာန် သွက်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲပၞာန် ကေုာံ မဟာဗျူဟာ ပ္ဍဲပၞာန်၊ ဆဂး ဗွဲကြဴ အမေရိကာန်လေဝ် ပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵုပၞာန်ဂှ်ကီုရ။
ဒစာံ တင် နကဵုသဘဴဓဝ် မတုပ်လဝ်စိုတ် ရေင်သကအ်ဂှ်
ပ္ဍဲတင်ပိဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ဒဒှ်ရ ဇၟာပ်ဂကူဂှ် သ္ဒးကလိဂွံ အခေါင်မရုဲစှ် အလဵုအသဳညးတအ် မဒးဂၞပ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယတုဲဂှ် နကဵုဗြိတိန် လလောင်တြး ညးတအ်ကဵု ဍုင်ဗၠးၜး ကုဍုင်ကဝ်လဝ်နဳဂမၠိုင်ရ။ တုဲပၠန် ပရေင်ဗၠးၜး ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်လလံဂှ် ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော် သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဖဲသအဳတအ်ရ။ စပ်ကဵု ပရေင်ပံင်တောဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒက်ပတန် ဂကောံဓနသဟာယ ရ။ ဍုင်ဗၟာ ကေတ်ဗၠးၜးတုဲ ဟွံလုပ်ပံင်တောဲ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဓနသဟာယ။
ပ္ဍဲတင်ပန်ဂှ် ဒှ်အရာ သွက်ဂွံဒက်ပတန် ပရေင်ဗၞိက်ဂၠးကဝ် ဗွဲမတုပ်သၟဟ်။ ကာလပၞာန်တုဲ ဒက်ကၠုင် ပရေင်တုပ်စိုတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲပဴရေတ် မကော်ဂး (Paris Economy Pact) ရ။
တ္ၚဲ
တ္ၚဲဂှ် ပ္ကၚ်ရၚ်လဝ် ဂမ္တဴကဵုလျးရ၊ ပဟိုတ်ကဵုဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲ ကေုာံလျးတ္ၚဲတံဂှ်တုဲ မၞိဟ်သတ်တိရစ္ဆာန် တၞံဆုဂမၠိုၚ် ဂွံဂျိုၚ်တဴမာန်ရ၊ ပဟိုတ်ကဵုဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲတုဲ လမၠးဍာ်နူက္ၜဳမှာသၟိတ်ဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ်သၟုဟ်ဍာ်အိုတ်ရ၊ သၟုဟ်ဍာ်တအ်ဂှ် ဒှ်အာမတ်ဗြဴရ။ မတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ကလေၚ်ဗၠန် ဒှ်ဍာ်ဗြဲတုဲ ဂူဖျေံရ။ ဍာ်ဗြဲဂှ် ဇြုၚ်ကေတ် သ္အးဇၚး ဗွဲမလောန်ရ။
လျးတ္ၚဲဂှ် သတ်မပ္တံကဵုသာဲ၊ ဟိုၚ် ၊ ဠော်ဠေဝ်တအ်ဂှ် သ္ကဵုမိပ်မြဟ်ရ၊ ပဟိုတ်ကဵုဂမ္တဴ ပသာန်တ္ၚဲတုဲ သတ်ဆုသတ်ဒုန်ဇၞော်တဴရ။ ဍုဟ်တဴရ၊ ပ္ကဴဂမၠိုၚ်လေဝ် ကဴရာၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်မောဝ်ပ္ဍးတဴရ။ ပ္ဍဲလျးတ္ၚဲဂှ် ဓာတ်ဗဳတာမေန်ဒဳ၊ ဓာတ်ဒှ်ဇြဟတ်နွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲမၞိဟ်တံ ဂွံလျးတ္ၚဲမ္ဂး ထတ်ယုက်တဴရ ။
အရေဝ်မိယာဲဗ္တောန်လဝ်
လိက်အုပ်ဗဂဵုလဟဵုဘဝ ကေုာံၚုဟ်မးမၞိဟ်
လိက်အုပ်ဝွံမၞုံယၟု − အရေဝ်မိယာဲဗ္တောန်လဝ်
နိဒါန်လိက်၊
လိက်အုပ်ဍောတ်ဏံဝွံ ပ္ကောံလဝ်မအရေဝ်မိယာဲမွဲကေၚ်ဒၠောံဗ္တောန်လဝ်ပိုဲကောန်တံနာနာသာ်တုဲ တ္ၚဲဏံဗှ်သၞာမိယာဲမွဲကီုလေဝ်  ဆဂးလဇုဲအာယျ၊  ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ  ကူချပ်ဂွံအာမအရေဝ်မိယာဲမွဲတုဲ  စဵုကဵုတ္ၚဲဏံသုၚ်စောဲစကာတုဲ ဒှ်ဖဵုခိုဟ်ဂတာပ်အခေတ်သွက်ပိုဲကောန်တံကွေံကွေံကီုရ၊  ၜိုန်ရမအရေဝ်မိယာဲဒၠောံဗ္တောန်လဝ်တ္ၚဲတေံလောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်ပိုစှော်သၞာံကီုလေဝ်  သုၚ်စောဲစကာဒှ်ဒၟံၚ်ဖဵုစဵုကဵုတ္ၚဲဏံရ၊ ဆမအရေဝ်ဒၠောံဗ္တောန်လဝ်သၟးဟွံသေၚ်တုဲ  ဂုဏ်မိယာဲမွဲဇၞော်ဒၟံၚ်ၜိုတ်ဂလိုၚ်လဵုဂှ်လေဝ်ပါ်ပ္တိတ်သောၚ်လဴကဵုကၠးကၠးဏောၚ်၊  ဂၠးတိဏံညးဂှ်သိုၚ်မာန်ပ္တိုန်လဝ်ဂှ်လေဝ်  ဒှ်မိယာဲမွဲဏောၚ်ဂှ်လေဝ်  သောၚ်လဴကဠးကဵုဏောၚ်၊  ဗဟုသုတနူကဵုလိက်အုပ်ဍောတ်ဏံဂှ် ဒှ်ပရၚ်တဲပါ်ပရအ်ကဵုကောန်ဂကူတံသၟတ်တ္ၚဲဏံ ဒးဒှ်သ္ကံတဲခိုဟ်မွဲတုဲ  မအရေဝ်ဂတာပ်အခေတ်လောဲသွာအိုတ်ရုဲစှ်ဗှ်ဂွံဇၟာပ်အဝဲဍောတ်လဒေါဝ်ဇၞော်ဗျုဖ္အိုတ်ကီုရ၊  အခိၚ်ပိုဲတံတီဟိုတ်ဖဵုဘဝမွဲသာ်ဏံဏောၚ်ဟာတုဲ  ဂွံဆာန်တိုန်ဘဝပိုဲ  ဂွံဆာန်တိုန်ဂကောံအိန်ထံၚ်ပိုဲ  ဂွံဆာန်တိုန်ညးမၞုံဗွဳဗွိုၚ်ပိုဲတံသီုညးဖ္အိုတ်တံဂှ်တုဲ လၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲအရာသုၚ်စောဲဘဝပိုဲကောန်ဂကူတံဂှ်ပၠန်လေဝ်  ဟွံမွယ်ကဵုဓဝ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ် ဟွံမွယ်ကဵုပြသၞာဇၞော်ဇၞော်စဵုကဵုသှ်ပဠးပ္တိတ်ဟွံမာန်တုဲ ဒှ်နဲကဲပဠေဝ်စိုတ်ပဠေဝ်ဘဝလေဝ်ဟီုစဂွံအိုတ်ရ၊ ယဝ်ရပိုဲတံဒှ်ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာမွဲဍာံမ္ဂးတှ်ေ လိက်အုပ်ဍောတ်ဏံမွဲအုပ်ဂှ်လေဝ်  ဒှ်အၚာပ်စိုတ်သွက်ပိုဲကောန်ဂကူတံတုဲ ဒှ်သွက်ညံၚ်ကဵုပိုဲတံဂွံကွာ်ဗက်အာဂၠံၚ်ဍာန်အပါပိုဲဗုဒ္ဓမွဲတပ်တပ်မွဲတၞုၚ်ကီုရ၊ လိက်အုပ်ဍောတ်ဏံဂှ် ၜိုန်ရဒှ်မုက်လိက်ဟွံဂၠိုၚ်ကီုလေဝ်  ပ္ကောံလဝ်မအရေဝ်အရာကူချပ်ခိုဟ်အိုတ်မွဲသွက်ဘဝကီု၊  ပ္ကောံချူကဵုလဝ်အရာဂတာပ်အခေတ်ညံၚ်သ္ဂောံစှ်ေကဵုဗဗွဲဓဝ်သၞောဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာခိုဟ်အိုတ်ကီုတုဲ ဒှ်တဴလိက်ဂတာပ်အခေတ်ဗီုအၚာပ်စိုတ်ကောန်ဂကူတံရ၊  ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ  လ္ပမံၚ်လအ်လ္ပဖအိုတ်အခိၚ်တုဲ ပံက်လုပ်ဗှ်ဖျုန်လိက်အုပ်ဏံအိုတ်စိုအ် ။
မိဟီုမ္ဂးဂှ်ဗီုလဵုရော၊
ယဝ်ရပိုဲတံအာသၟာန်မၞိဟ်ဏောၚ်ဟီုတှ်ေ ဟိုတ်ဖဵုနာနာဗီုညးကဵုညးသှ်လဴအိုတ်ကီုရ၊ ဒှ်တဴသံသယဟွံတီဓဝ်ဍာံစကွေံတုဲ ပိုဲတံထေက်ကြိုက်ဒးသၟာန်သတ်နွံကဵုလမျီုနာနာမာန်ရ၊ သဘာဝဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သတ်နွံကဵုလမျီုတံဂှ်လေဝ် ထေက်ကဵုဒးနွံမိယာဲမွဲတုဲ ဒၞာဲဏံဟေၚ်ရပိုဲတံဒးအာသၟာန်ပါ်ပဲါဓဝ်ဍာံပ္ဍဲအရာသတ်နွံကဵုလမျီုထေက်ရ၊  ပိုဲအာသၟာန်သာ်ဏံဂှ် ဒှ်ဟွံတီဂုဏ်အပါဟွံသေၚ်ပုဟ်ဏး၊ ယဝ်ရပိုဲတံသၟာန်စိုပ်အာမိယာဲမွဲဟီုဂှ်ဗီုလဵုရော၊ ဒှ်တဴမၞိဟ်ဗီုလဵုရောသွက်ကောန်တံ၊  ၚုဟ်မးနွံၜိုတ်လဵုလ္တူသတ်နွံကဵုလမျီုသီုဖအိုတ်ဂှ်ကီုတုဲ ပိုဲတံထေက်ကဵုဒးပါ်ပဲါစမ်ဝေၚ် ဒးလ္ၚတ်ဗ္စာရဏာရံၚ်ဂှ်ကီုတုဲ သဘာဝဟီုဂှ် ဒှ်နွံသာ်လဵုထေက်ကဵုပိုဲတံဒးတီလဝ်အိုတ်ညိ။
ပိုဲတံအာသၟာန်ကောန်စာၚ်ဍောတ်ဍောတ်တံဟီုဂှ်တှ်ေ ဟေကောန်စာၚ်တံ မိယာဲဟီုဂှ်ဗီုလဵုရော?    ကောန်စာၚ်တံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်သွဟ်လဴကဵုဂှ်ပၠန်တှ်ေ မိဟီုဂှ်ဒှ်ညးသ္ပလဝ်ကၟဳစိၚ်ကဵုပိုဲကောန်တံဟွံဒးဍာ်ဗြဲကီု၊ အခိၚ်ဗြဲဂူကျာထတ်ၜိုဟ်ဂံက်တံဂှ်လေဝ် မိယာဲပိုဲမွဲဟေၚ်ရအုပ်ဓလီုဂဒပ်လဝ်ပိုဲကောန်တံဂွံဗၠးဘဲအန္တရာယ်နာနာမာန်ရ၊ ညးလဵုကၠုၚ်ကဵုဒဒိုက်ကဵုပိုဲဟွံဂွံတုဲ မိယာဲပိုဲမွဲညးမၚ်မွဲစဵုဒၞာဲလဝ်ရ၊ ဣဏံဟီုဂှ်ဒှ်မိယာဲပိုဲတံကီုရအဴ၊ ကောန်စာၚ်ဍောတ်ဍောတ်တံဂှ် ဍေံတံတီကေတ်ၜိုတ်ဆဏံကီုရ၊ သၟာန်အဒါသၟာန်ဂစေံတံလေဝ် သွဟ်ဍေံတိတ်ကၠုၚ်သာ်ဏံဖအိုတ်ရ၊ အပါဟီုဂှ်ဗီုလဵုဍေံတံကေတ်ဟွံဒးပုဟ် သာ်ဏံဗွဲတုန်။
ပိုဲတံအာသၟာန်ကောန်ကၠဵုဍောတ်ဍောတ်တံဟီုဂှ်ပၠန်တှ်ေ ဟေကောန်ကၠဵုတံ မိယာဲဟီုဂှ်ဗီုလဵုရော? ကောန်ကၠဵုတံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်သွဟ်လဴကဵုဂှ်ပၠန်တှ်ေ မိဟီုဂှ်ဒှ်ညးမၚ်မွဲလွဳပရာလဝ်ပိုဲတုဲ ဟွံကဵုမၞိဟ်ကၠုၚ်လုပ်ရပ်ပိုဲကောန်ကၠဵုတံဏံကီုရ၊ ယဝ်လုပ်ကၠုၚ်တှ်ေမိယာဲပိုဲကဳတုဲ ယဝ်ရပ်ပိုဲတှ်ေ မိယာဲပိုဲကိတ်တဴတုဲ မၚ်မွဲလဝ်ပိုဲကောန်တံဟွံပိုတ်သ္ကုတ်ရ၊ တက်ၜုၚ်ကေတ်မာန်ပိုဲဟွံလောဲတုဲ မိယာဲပိုဲညးပြိုၚ်ပ္ကာန်တဴတွဵုရ၊ ဣဏံဟီုဂှ်သၟာန်ကောန်ကၠဵုတံရ။
ကောန်စာၚ်ကောန်ကၠဵုကၠောန်အဒါတံဂှ်ဍေံတီမိယာဲဍေံမွဲဟေၚ်ရ၊ မိယာဲမွဲရဒှ်ညးမၚ်မွဲလွဳပရာဂၠာဲဗ္စစၞအဟာရလၟိုန်အခိၚ်အခါတုဲ ဂုဏ်မိယာဲဟီုဂှ်ပ္တောံၜိုတ်ဟွံမာန်ကီုရသွက်ကောန်စာၚ်ကောန်ကၠဵုကောန်အဒါတံရ၊ မွဲဘွဍေံတံဂှ်တှ်ေ နွံဆမိယာဲမွဲတုဲ ကျာယီုလုပ်ယီုတိတ်ဍေံတံဂှ်လေဝ်တီဆမိယာဲမွဲကီုရ၊ ယဝ်ပိုဲသၟာန်သာ်ဏံတုဲတှ်ေ ဂုဏ်ဖဵုမိယာဲဟီုဂှ်ဆဵုကၠုၚ်သွဟ်ရဟွံသေၚ်ဟာ။
ဗွဲလက္ကရဴဏံဂှ်တှ်ေ သၟာန်အဲညးချူလိက်ဏံညိ၊ ဟေဝိညာဏ်ထဝ် မိဟီုမ္ဂးဂှ်ဗီုလဵုရော? အဲညးချူလိက်ဏံလေဝ် သွဟ်ကဵုသောၚ်သောၚ်ကၠးကၠး  ဂွံကၠုၚ်လဝ်ဒ္ဂေတ်ပွစဳပၞောန်အရာနာနာနူကဵုမိယာဲမွဲတုဲ သွက်သ္ဂောံသုၚ်စောဲအာပ္ဍဲဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲဏံမာန်ဂှ်ဂၠိုၚ်နူအပါမွဲဏီရ၊  ရံၚ်စမ်  မိယာဲမွဲဆာန်ကောန်ဂၠိုၚ်နူကဵုအပါမွဲဏီရ၊  ယဝ်ရဒးသၟာန်အဲညးချူလိက်ဏံတှ်ေသွဟ်ကဵုသာ်ဏံရ၊ လ္ပပတှ်ေတဴလေဝ်မုဟွံဒှ်ပုဟ် အိန်ထံၚ်လ္ၚဵုတံဂှ်ပၠန်လေဝ် အပါဆာန်ကောန်ဂၠိုၚ်နူမိယာဲတံဂှ်လေဝ်နွံရ၊ ဗၠေတ်ဒးဟွံမွယ်တုဲ ပါ်ပဲါဗ္စာရဏာအိုတ်ညိ၊ ယဝ်ရမိယာဲဟွံမွယ်မ္ဂးတှ်ေ လိက်ကောန်ဂကူတံဂွံဗှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ်လေဝ်ဟွံမွယ်ကီုရ၊ ယဝ်ရဒးသၟာန်အဲတှ်ေ   မိယာဲအဲညးချူလိက်ဏံဒှ်ဒၟံၚ်ဗီုဏံ၊  ဘဝမွဲဂွံပြံၚ်သၠာဲအာဗီုဒှ်နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲစက္ကဏံဂှ်တှ်ေ ဂွံကၠုၚ်ဂဥုဲဒြဟတ်နူမိယာဲမွဲဂၠိုၚ်နူအပါဏီရ။
မိယာဲဟီုမ္ဂးဂှ်တှ်ေ ဒှ်ညးသိုၚ်မာန်ပ္တိုန်လဝ်ဂၠးတိဇၞော်ဏံကီုရ၊ မိပိုဲတံဇေတ်ဇေတ်ဟီုဂှ်ဗီုလဵုရောတှ်ေ မိယာဲမွဲဟေၚ်ရဒှ်ညးသိုၚ်မာန်ပတိုန်လဝ်ဂၠးတိဇၞော်ဏံကီုရ၊ ယဝ်ရမိယာဲမွဲဟွံမွယ်တှ်ေ အလုံသဗ္ဗနာနာဂွံတိုန်တဴအာမာန်ဂှ်ဟွံလောဲသွာရ၊ မိယာဲမွဲဟီုဂှ် ဒှ်ညးဒုၚ်ဒဒိုက်ဂၠိုၚ်နူကဵုအပါမွဲတုဲ  ဒှ်ညးဂံၚ်သၠးဖဵုအတ္တသွက်ကောန်တံ(၂၄)နာဍဳပေၚ်ပေၚ်ကီုရ၊  မိယာဲလ္ၚဵုလ္ၚဵုတံဂှ်  အခိၚ်ၜံၚ်ပၟတ်သၠးပဋိသိန္ဓိဂှ်လေဝ် ဒးချိုတ်အာဂှ်နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရ၊ တြုံဗြဴပြးဆာဲဂွံအိန်ထံၚ်တၟိကီုလေဝ် ကောန်ဇာတ်တံဂှ်အာနွံဒၟံၚ်လပါ်မိယာဲဖအိုတ်ရဂၠိုၚ်၊  အပါဟီုဂှ် ၜိုတ်ဆရေၚ်တၠုၚ်ဖဵုဍောတ်ဍောတ်သောဲသောဲညိညကရောံမိယာဲပိုဲတံကီုရ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဗြဴဗုၚ်တိတ်ဟီုမံၚ်ဂွံမိၚ်ဂှ်လေဝ် ညးလဵုမွဲဒှ်အပါကောန်ၚာ်တံဂှ်လေဝ်ဟွံတီကေတ်အိုတ်တုဲ ဒၞာဲဏံမိယာဲမွဲပၠန်ရဒးဆက်လွဳပရာကေတ်အာတာလျိုၚ်ဒးမၚ်မွဲအာပၠန်ရ၊ လပါ်မၞိဟ်တြုံဂွံလွဳကောန်တံဂှ်နွံအောန်မံၚ်တုဲ ဗွဲမဂၠိုၚ်တှ်ေမိယာဲမွဲဟေၚ်ရဒှ်ညးလွဳပရာကောန်ဇာတ်တံဂှ်ဂၠိုၚ်ရ၊ ယဝ်ရဟီုကၠးကၠးသောၚ်သောၚ်တှ်ေ အပါမွဲနွံလပါ်မ္ၚးတုဲ မိယာဲမွဲဟေၚ်ရဒှ်ညးနွံလပါ်ပ္ဍဲသွက်ကောန်ဇာတ်တံရ။
ဥပမာ − မိမ ၊ ယာဲအပါ ၊  မိယုအပါယု(မိဗျုအပါဗျုလေဝ်ကော်ရ၊)   မူဟိုတ်ရောမိယာဲမွဲဒးကော်စွံလဝ်ဗွဲမလိက်ကၠာရောဂှ်ဆဵုကေတ်မာန်ရ၊  ညံၚ်ရဴအဝေါၚ်ပၞာန်ကီုလေဝ်  ၝောံဒပ်မွဲၝောံဒပ်ၜါလေဝ်ညးကော်စရ၊ ၝောံဒပ်ဏံဂှ်ပ္ဍဲကဵုဂကူသေံတံသုၚ်စောဲဒၟံၚ်စဵုကဵုတ္ၚဲဏံကီုရ၊  (ၝောံဒပ်ပၞာန်စၟတ်(၁)  ၝောံဒပ်ပၞာန်စၟတ်(၂)ဗွဲတုန်) − ညံၚ်ၝောံတဲၝောံဇိုၚ်ပိုဲမၞိဟ်ဏံကီု စၞးဒးကော်ၝောံတဲၝောံဇိုၚ်ဂှ် မူပရောပိုဲတံဟွံကော်ကၟက်တဲဇိုၚ်ရော၊   ယဝ်ပိုဲကော်ကၟက်တဲကၟက်ဇိုၚ်တှ်ေကၠိုဟ်မံၚ်ဏီဟာ၊  ဒၞာဲဏံလေဝ်ၝောံဟီုဂှ်ဒှ်စၞးဗြဴလေဝ်ဟီုစဂွံရ၊ ဣဏံလေဝ်ၝောံဒးနွံမံၚ်ဂတကၠာပၠန်ရ၊ (ဟိုတ်ၝောံဒးမံၚ်ဂတးဂှ်လေဝ် ညးလဵုမွဲဂၠာဲဟိုတ်ဖဵုမာန်တှ်ေလဴစကဵုကီုညိအဴ)၊    ဟွံအိုတ်ဏီပုဟ် ဆက်နွံအာညိညဏီ၊   ညံၚ်ရဴခၟတ်ဂြုန်စၟစၟောန်တံဂှ်လေဝ်  မူပပိုဲတံဒးဟီုစၝောံဍေံဂှ်အိုတ်ရော၊ ကၟက်ဍေံဂှ်လေဝ်မွဲတုဲမှဟွံကေၚ်မိၚ်မွဲလှ်ေဏီရ၊  နူပိုဲဍောတ်ဍောတ်ကေၚ်ဍန်ကတုဲ  အခိၚ်ဍန်ဂွံကဇၞော်ဇၞော်တှ်ေ  ပိုဲကော်စၝောံကယာဲကလေဝ်ဟီုရ၊  ကၟက်ကဂှ်ရဲပိုဲဍန်ကညးမွဲမှဟွံဟီုအိုတ်ရ၊ ကေၚ်မိၚ်ကေၚ်ဟီုၝောံကလၟိုန်ရ။
အရေဝ်ဗ္တောန်မိယာဲ ဒးနွံကဵုစဳပၞောန်၊
နူစအဲညးချူလိက်ဏံဍောတ်ဍောတ်တေံသမ္တီဒးစညိညဂှ်တှ်ေ ပွမဗ္တောန်ကောန်ဟီုဂှ်ဒှ်တာလျိုၚ်မိယာဲမွဲဂၠိုၚ်နူကဵုအပါမွဲတုဲ ပိုဲတံလေဝ်လုက်စုက်ကဵုမိယာဲဂၠိုၚ်နူအပါဏီရ၊ လဆောဝ်တှ်ေ ပိုဲကောန်တြုံတံလေဝ် ဒးဘိုၚ်ဍုန်တိုပ်ပုၚ်သွပ္ဍဲဖဴတေံကရောံမိယာဲတွဵုတွဵုရ၊ ကောန်ဗြဴဂှ်နွံအောန်ဒၟံၚ်တုဲ ပိုဲကောန်တြုံတံဂှ်လေဝ် ဒးဗ္တောန်ကၠုၚ်လဝ်ညံၚ်ရဴကောန်ဗြဴတံတုပ်တုပ်ဖအိုတ်ရ၊  မိယာဲဗ္တောန်လဝ်အရာစဳပၞောန်နာနာဟီုဂှ်တှ်ေ ညံၚ်ရဴတုန်−သုၚ်စောဲဍာ်လေဝ်ဒးနွံကဵုစဳပၞောန်၊  မုအရာသုၚ်စောဲလေဝ်ဒးနွံကဵုစဳပၞောန်ဖအိုတ်ရ၊ ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဒ္ဂေတ်ပွစဳပၞောန်ပ္ဍဲတ္ၚဲဏံဟီုဂှ်  ဂွံကၠုၚ်အရေဝ်ဝေတ်ဗ္တောန်နူမိယာဲမွဲရ၊  (အခေတ်တ္ၚဲဏံညးဂမၠိုၚ်ဟီုစမံၚ်တွဵုဂှ်တှ်ေ ၝဏံၝဲဏံသအေတ်ကွေံကွေံရ၊  စၞးဒးဟီုသအေတ်ဂှ် ယဝ်ဟီုၝဏံၝဲဏံစဳပၞောန်နွံခိုဟ်ကွေံကွေံတှ်ေ ကလၚ်စဂတာပ်အခေတ်ဗွဲမလောန်ရ) ၊ ယဝ်သၠာဲဂွံတှ်ေ စၞးဒးဟီုသအေတ်ဂှ် သၠာဲထောံနွံကဵုစဳပၞောန်တှ်ေဂတာပ်အခေတ်ရ။
ပ္ဍဲအခိၚ်သုၚ်စောဲအှ်ေဆုဒ္ကုတ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုစဳပၞောန်အိုတ်ညိ၊ မိယာဲအဲညးချူလိက်ဏံကေၚ်ဟီုဒၟံၚ်တွဵုဂှ်တှ်ေ၊  ယဝ်သုၚ်စောဲအှ်ေဆုဒ္ကုတ်ဟွံလေပ်တှ်ေဒှ်ဍိက်အှ်ေဆုဒ္ကုတ်တံဂှ်ရ၊  ယဝ်သုၚ်စောဲဍာ်ဟွံလေပ်တှ်ေဒှ်တဴဍိက်ဍာ်မာန်ရ၊  ညံၚ်ရဴသုၚ်စောဲမသြန်ဂှ်ကီု  ယဝ်သုၚ်စောဲစကာဟွံလုပ်တှ်ေ ဒှ်တဴဍိက်သြန်လောဲလောဲကီုရ၊  (အဲသောၚ်လဴကဠးထောံညိညကၠာ  ဖေက်ညးတၞဟ်ကၠိုဟ်စိုတ်ဗၠေတ်အာညးမွဲမွဲဗီု)၊   ယဝ်ပိုဲသုၚ်စောဲအှ်ေဟွံလေပ်တှ်ေ အခိၚ်ဍုန်ပုၚ်သွထေက်ကြိုက်ကဵုဒးသုၚ်စောဲအှ်ေဂှ် ပိုဲတံဟွံမွဲကဵုစဳပၞောန်တုဲ စုတ်စံၚ်ထောံအှ်ေဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကဵုတၞုၚ်တုဲ ၜိုန်ရပုၚ်သွစိန်ဝုန် စံၚ်ကစံၚ်မပၞဟ်မဒူရေန်တံတုဲဒှ်အာကီုလေဝ် အှ်ေဂှ်တူသှ်ေဒၟံၚ်လ္တူဖဴဂှ်ဏီဖိုဟ်ရ၊ ဒှ်တဴသာဲဏံဏောၚ်တှ်ေ အှ်ေပိုဲဂၠာဲဂိုၚ်စွံလဝ်သွက်မွဲဗြဲဂှ်အိုတ်ပြဟ်အာတုဲ ပိုဲဒးထပ်ဂၠာဲအှ်ေပၠန်ရ၊ လဆောဝ်တှ်ေဒးရာန်ကေတ်ချးတုဲမသြန်ဒးအိုတ်အာပၠန်ရဟွံသေၚ်ဟာ၊ ဟီုစိုပ်အာဖဵုဏံတုဲ ကူစိုပ်ဂွံအာမိယာဲဆာန်မွဲကွေံကွေံရ။
ပ္ဍဲအရာသုၚ်စောဲဍာ်ဂှ်လေဝ် ယဝ်ပိုဲကၟံက်စဝ်ကၟံက်ဆာဲဟွံချိၚ်ဆမ္ဂးတှ်ေ ဍာ်ဂှ်အိုတ်ပြဟ်အာတုဲ အခိၚ်ဒးအိုတ်ဒးအာကၟံက်ကေတ်ဍာ်ပၠန်ရ၊ ညံၚ်ရဴဍာ်သုၚ်ပ္ဍဲနုၚ်တံဂှ်ကီု ယဝ်ပိုဲကၟံက်ကေတ်နၚ်မွဲဗြံက်ပေၚ်ပေၚ်တုဲ ပိုဲတံသုၚ်ထောံဘာ်ဗြံက်မ္ဂး သှ်ေမံၚ်ဘာ်ဗြံက်ဂှ်ပိုဲကလေၚ်စဝ်စုတ်ပ္ဍဲဍာ်နုၚ်ဂှ်ဟွံဂွံတုဲ ဒးကိုဟ်ဆာဲထောံရ၊ ဟိုတ်သာ်ဂှ်တှ်ေ ဍာ်ပ္ဍဲနုၚ်ဂှ်အိုတ်ပြဟ်အာတုဲ ပိုဲဒးကလေၚ်အာတုက်ကေတ်ဍာ်သုၚ်ပၠန်ရ၊ ဆဂး ဍာ်ဂှ်ၜိုန်ရပိုဲတံဟွံဒးရာန်ကေတ်နကဵုသြန်ကီုလေဝ် အခိၚ်ပိုဲအိုတ်အာတုဲ ဒှ်ဍိက်ဍာ်ဒးအာဂၠာဲတုက်ကေတ်ဍာ်ပၠန်ရဟွံသေၚ်ဟာ၊  သုၚ်စောဲဍာ်လေဝ်ဒးနွံကဵုစဳပၞောန်တုဲ ၜိုတ်ပိုဲသုၚ်အိုတ်ဂှ် တီတုဲကၟံက်ကေတ်ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်တုဲသုၚ်ညိ၊ ယဝ်ရပိုဲသုၚ်ဟွံဖဲဏောၚ်တှ်ေ ကလေၚ်ထပ်ကၟံက်ကေတ်ပၠန်ညိမုဟွံဒှ်ပုဟ်၊  ဣဏံအရေဝ်ဗ္တောန်မိယာဲအဲညးချူလိက်ဏံ စဵုကဵုတ္ၚဲဏံလေဝ်စကာသုၚ်စောဲတုဲဒှ်ဖဵုဗွဲမလောန်ဂတာပ်အခေတ်ကွေံရ၊ ၜိုတ်ဆသုၚ်ဍာ်ဓဝ်ဂှ် ပြံၚ်သၠာဲဗဂဵုလဟဵုအာကဵုအခေတ်ကာလဒေသတုဲ တၞုၚ်ဗၠိုၚ်ဖဵုဍေံတိတ်ဂၠိုၚ်အာသက်ပ္တောံၜိုတ်ဟွံမာန်ရ။
ပ္ဍဲအရာသုၚ်စောဲစကာသြန်လေဝ်ဒးနွံကဵုစဳပၞောန်ကွေံကွေံရ၊ ဒၞာဲဟွံဒှ်ဖဵုခိုဟ် ဖဵုဍေံနွံအောန်တုဲ သုၚ်စောဲရာန်အာပေၚ်ပြးဗက်အရီုစိုတ်ကီု ပတုပ်ဗက်ညးတၞဟ်တုဲရာန်ဗက်ပြိုၚ်မံၚ်ညးသ္ကံမ္ဂးတှ်ေ မသြန်ပိုဲဂှ်အိုတ်အာသၟးသၟးဖဵုအောန်တဴတုဲ ညးဒးဒှ်ဒဒိုက်ပၠန်ဂှ် ခန္ဓကာယပိုဲဏံရဒးဆက်ကၠောန်အာကမၠောန်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ပၠန်ရ၊  ညးလ္ၚဵုတံဂှ်လေဝ် မသြန်ဂှ်စံၚ်ထောံဒှ်အာသၟးသၟးဟွံကတုဲ စသုၚ်ဗ္ၜုဓလူစၞဟွံမွယ်ကဵုပရေၚ်ထက်ယုက်နာနာသာ်ဗီုအခေတ်တ္ၚဲဏံအိုတ်တုဲ  ဗွဲလက္ကရဴအိုတ်ဂှ်တှ်ေ သြန်လေဝ်အိုတ် ဟိုတ်ဂှ်ဍေံကဵုဖဵုတုဲ ပရေၚ်ထက်ယုက်ဟွံခိုဟ်က္တဵုဒှ်ယဲဝေဒနာအိုတ်တုဲ ခန္ဓကာယဏံပၠန်ရဒှ်ဒဒိုက်ဒးအာဂၠာဲသြန်ပၠန်ရ၊ သုၚ်စောဲသြန်ဟွံလေပ်တုဲဒှ်ဍိက်သြန်ညးကော်ခဴစရ၊  ပိုဲတံသုၚ်စောဲစကာအရာလဵုလေဝ် ယဝ်ဟွံမွယ်ကဵုစဳပၞောန်မ္ဂးတှ်ေ ပိုဲဒးဒှ်ဍိက်အရာတေံမာန်ဏောၚ်၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပရေၚ်စဳပၞောန်ဟီုမ္ဂးဂှ်တှ်ေ တ္ၚဲဏံအခေတ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်ဂၠိုၚ်တိုန်တုဲ ထေက်ကဵုဒးသုၚ်စောဲဂတာပ်အခေတ်ဗွဲမလောန်ရ၊ သီုဖအိုတ်ဏံဂှ် ဂွံကၠုၚ်နူမိယာဲမွဲဂၠိုၚ်နူကဵုအပါဏီရယဝ်ဒးသၟာန်အဲညးချူလိက်ဏံတှ်ေ။
မုကၠောန်ကၠောန် ဒးကၠောန်ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်တွဵုဏး၊
ကောန်တံမုကၠောန်ကၠောန် ဒးကၠောန်ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်ဂှ်တှ်ေ၊ ညံၚ်ရဴခွါတ်သတ်ဗြဴပတ်ဍာ်တှ်ဂှ်ကီု ဒးသုၚ်စောဲဒြဟတ်ၜိုက်ထေက်ကြိုက်တုဲ ခၟိက်သတ်ဗြဴမတိတ်ဒတုံစှ်ေတံဂှ်လေဝ် နွံဒှ်ကြဳကြဳဟွံတီုအာတုဲ အခိၚ်ပတ်ပ္တိတ်ဍာ်တှ်ပၠန်လေဝ်ဒှ်ဖဵုဗွဲမလောန်ရ၊ ကောန်ဗြဴခွါတ်သတ်ဗြဴမိယာဲပေၚ်စိုတ်နူကဵုကောန်တြုံတံဏီရ၊  ကောန်တြုံခွါတ်သတ်ဗြဴနွံကဵုဒြဟတ်ထတ်ထတ်တုဲ ခၟိက်သတ်ဗြဴတိက်ကၠုၚ်ကလောံတီုတီုအိုတ်ရ၊ အခိၚ်ပတ်ပ္တိတ်ဍာ်တှ်ဂှ်တှ်ေ ဂွံကၠုၚ်ဍာ်တှ်သတ်ဗြဴအောန်ကွေံကွေံရ၊ မိယာဲဆဵုကေတ်သာ်ဏံတုဲ  မိယာဲမွဲဟီုဝေတ်ဒၠောံဗ္တောန်လဴကေတ်သိုက်သိုက်ရ၊  ယဝ်ခၟိက်သတ်ဗြဴတီုအာတှ်ေ ဂွံဍာ်တှ်အောန်အာတုဲ ဍာ်တှ်မသှ်ေဒၟံၚ်တံဂှ်လေဝ် နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲခၟိက်သတ်ဗြဴတီုတီုတံဂှ်ဖ္အိုတ်ရ၊ ညံၚ်ရဴကောန်ဗြဴခွါတ်သတ်ဗြဴကီု ဒးခွါတ်ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်ဍိုန်ၜတ်သာသာတုဲ ဂွံကၠုၚ်ခၟိက်သတ်ဗြဴကြဳကြဳ ပတ်ဍာ်တှ်လေဝ်ဂွံကၠုၚ်ဍာ်တှ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ၊  နဲကဲနာနာသာ်လေဝ်မိယာဲမွဲပၠန်ရဗ္တောန်ဟီုလဴလဝ်တုဲ၊ မူပိုဲတံကၠောန်ကၠောန် ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်ဂှ်ကၠောန်ပ္တိတ်ဒြဟတ်အိုတ်ညိကောန်တံ ဗီုဏံဗွဲတုန်။
အခိၚ်မိယာဲစကာပိုဲကောန်တြုံတံခွါတ်သွတ်ဗြဴဂှ်တှ်ေ ပိုဲတံဟရေက်ဂွံဝေၚ်ကဵုသ္ကံရဲမၚ်ဒၟံၚ်တုဲ ခွါတ်ကေတ်ထတ်ထတ်ဂွံတုဲပြဟ်တုဲ ခၟိက်သတ်ဗြဴဗီုပိုဲဆဵုမံၚ်ဂှ်ရကမၠောန်ကောန်တြုံ၊ ကောန်ဗြဴခွါတ်သတ်ဗြဴဒြဟတ်ဟွံမွယ်ဗီုကောန်တြုံတုဲ ခွါတ်ကေတ်သိုက်သိုက်ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်တုဲ ဂွံကၠုၚ်ခၟိက်သတ်ဗြဴပေၚ်စိုတ်မိယာဲမွဲရ၊  အခေတ်တ္ၚဲဏံၜိုန်ရသုၚ်စောဲဗီုကၠာတေံနွံအောန်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် အရေဝ်ဗ္တောန်မိယာဲဗီုဗီုဏံလေဝ် ကဏ္ဍဒၞာဲလ္ၚဵုတံဂှ်လေဝ် သုၚ်စောဲနှဴအာညံၚ်ဂွံဂတာပ်အခေတ်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဖဵုသွက်ဘဝဇကု သွက်ဂကောံအိန်ထံၚ်ဇကု  သွက်ဗွဳဗွိုၚ်ကောဒေံဇကုခိုဟ်ကွေံကွေံရ။
ပွမဒုၚ်ကျဂှ် ဒှ်မၞိဟ်အစောံစရာဲဟွံမွယ်ဟွံသေၚ်၊ ဇၟာပ်ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ်ဒးစိုတ်ဒၟံၚ်အရာညိၚ်ဝတ်ဖ္အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်နူကဵုဟွံဂွံက္တဵုဒှ်ပြသၞာညးသ္ကံမာန်၊
မိယာဲမွဲဝေတ်ဒၠောံဗ္တောန်လဝ် ဒးမံၚ်အကြာညးဂမၠိုၚ်တှ်ေ ဗွဲမဍိုန်ၜိုတ်နွံကဵုယေန်သၞာၚ်ဂှ်မံၚ်ပံၚ်ဖက်အာကဵုညးတၞဟ်ညိ၊ မိယာဲဗ္ကန်လဝ်ပၠန်ဂှ်တှ်ေ ပွမဒှ်သၞတုဲဇကုဒုၚ်ကျဂှ် ဒှ်မၞိဟ်အစောံစရာဲဟွံမွယ်ဟွံသေၚ်ပုဟ်ဏး၊  မိက်သ္ဂောံကဵုပရေၚ်ပရောပြသၞာတံဂှ်ဂွံသ္ၚိတ်အောန်အိုတ်အာမာန်ရ၊ မၞိဟ်ဒုၚ်ကျကၠာဂှ်လေဝ် ထေက်ကဵုဒှ်မၞိဟ်မာန်စိုတ်ဇကုတုဲ နွံကဵုအစောံစရာဲမၞိဟ်တြုံမွဲပေၚ်ပေၚ်ရ၊ ပေဲါဗ္တိုက်စိုတ်ဗီုဏံဂှ် မၞိဟ်ဂွံမာန်အံၚ်ဇၞးကေတ်ဍေံဂှ်နွံအောန်ကွေံကွေံရ၊ ယဝ်ရဒှ်အခေတ်တ္ၚဲဏံမ္ဂးတှ်ေ ဒးဗဂဵုလဟဵုညံၚ်ဂွံဂတာပ်အခေတ်တုဲ ယဝ်ရပိုဲဏံလေဝ်ဟွံဗၠေတ်ကီု ယဝ်ဖဵုဍေံနွံအောန်မံၚ်ရတှ်ေ ဒုၚ်ကျထောံလေဝ်မုဟွံဒှ်ပုဟ်၊  ဓဝ်ဍာံဟီုဂှ်ပိုဲဏံတီမံၚ်ရတှ်ေတုဲရ၊ ယဝ်ရဖဵုဍေံဂၠိုၚ်ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဏောၚ်တှ်ေ ဟိုတ်သာ်လဵုလေဝ်ဒုၚ်ကျဟွံမာန်တုဲ ညံၚ်ဂွံစှ်ေကဵုဗဗွဲဓဝ်ဍာံ ညံၚ်ဟွံမွယ်ကဵုဓဝ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ်လ္တူညးသ္ကံမာန်ဂှ် ဒးဖန်ကၠောန်အာရ။
မိယာဲဗ္တောန်လဝ်နွံမွဲပၠန်ဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲအခိၚ်စပုၚ်မ္ဂးတှ်ေ  ဒးကဵုပုၚ်ကဵုဗ္ဂဲတံကၠာတုဲစပုၚ်ညိ၊ အခိၚ်တေံဇကုဍောတ်သွတ်မံၚ်တုဲ အခိၚ်စပုၚ်ဂ္ဇံခုၚ်ရဏောၚ်တှ်ေ မိယာဲစကာအဲကဵုပုၚ်ဗ္ဂဲတွဵုရ၊  လဆောဝ်တှ်ေသီုထေဲတဴရ၊  လညာတ်ကောန်ၚာ်မွဲဂှ်တှ်ေ ဗ္ဂဲဂှ်မၞိဟ်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရတှ်ေ ပိုဲစတုဲတှ်ေကဵုဗ္ဂဲစတှ်ေတုဲရဒှ် ကောန်ၚာ်မွဲဍောတ်ကၠိုဟ်ကေတ်စိုတ်သာ်ဏံရ၊ အခိၚ်မိယာဲမွဲဟွံမွယ်ချိုတ်အာတုဲ တ္ၚဲဏံဇကုဇၞော်တိုန်ဒှ်ကၠုၚ်ကဵုဂကောံအိန်ထံၚ်ဇကုကဵုဇကုကေတ်ကေတ်တုဲ သွဟ်ဍေံမုပဒးကဵုပုၚ်ဗ္ဂဲကၠာနူမၞိဟ်ဏီရော တ္ၚဲဏံတီကၠိုဟ်ကၠးကၠုၚ်ညံၚ်ကွက်ဒ္ကုဲလဝ်သၟိၚ်ဂိတုဂတမုက်ရ။
ယဝ်ရရံၚ်အာကဵုဟိုတ်ဖဵုဏောၚ်တှ်ေ ယဝ်သ္ၚိပိုဲလွဳလဝ်ကောန်ဗ္ဂဲမ္ဂးတှ်ေ အခိၚ်စပုၚ်ယဝ်ပိုဲဟွံကဵုကောန်ဗ္ဂဲယာဲဗ္ဂဲတံစထောံပုၚ်ကၠာမ္ဂးတှ်ေ ဗ္ဂဲတံဂှ်ဟွံမံၚ်ညိၚ်ညိၚ်တုဲ ဂေတ်အာဂေတ်ကၠုၚ်အကြာသၟဝ်ခုၚ်စပုၚ်တုဲ လရိုဟ်တဴညဴညဴသီုကဵုအရီုစပုၚ်အလုံမွဲခုၚ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵုဟွံမွယ်ကဵုသမာဓိစပုၚ်ကီု ၜါရိုဟ်ကောန်ဗ္ဂဲတံဏံလေဝ်အပါပိုဲညးဟီုဗျိဒေါန်ဂွံမိၚ်မံၚ်တွဵုရ၊ လဆောဝ်တှ်ေ အဃောရပ်လဝ်ကလောံကစုတ်ပါၚ်ဂှ်ရ ဗ္ဂဲဂှ်ပၠံၚ်ရပ်စထောံဏာလောဲလောဲဂတမုက်ရ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကဵုအပါပိုဲဒှ်ဒေါသတုဲ နကဵုဂတာတဲဝဲဏာမွဲအသိၚ် ပုၚ်သွပေၚ်ပြးမွဲခုၚ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုလဝ်နမတ်ရ၊ ပိုဲကောန်ၚာ်တံလေဝ် အဃောစပုၚ်ဂှ် ဟွံမွယ်ကဵုအရီုစိုတ်ခိုဟ်ခိုဟ်တုဲ ၜိုန်ရမိမကောဒေံစပုၚ်မွဲဝိုၚ်ဒှ်အခိၚ်တက်ကျာနကဵုယေန်သၞာၚ်ဂှ် အရီုပြံၚ်သၠာဲအာဒၟာနူကဵုဗ္ဂဲတံဂှ်ကီုရ၊ ယဝ်ရပိုဲကဵုထောံပုၚ်ဗ္ဂဲကၠာဏောၚ်တှ်ေ ဗ္ဂဲတံစဖဲတုဲ ကောန်ဗ္ဂဲတံဂှ်လေဝ် ဟွံယှုက်ထုဲအကြာသၟဝ်ခုၚ်တုဲ အရီုမိမတံတက်ကျာပ္ဍဲဝိုၚ်စပုၚ်ဂှ်လေဝ် နွံကဵုယေန်သၞာၚ် ၚိတ်ဖျေံအမာဲပုၚ်သွပၠန်လေဝ် တီရှ်သၞာခိုဟ်ကွေံကွေံရ၊ ပိုဲကောန်ၚာ်ဂ္ဇံထွာဲဒၟံၚ်ပ္ဍဲခုၚ်စပုၚ်ဂှ်လေဝ် နွံကဵုဗွဲမမိပ်စိုတ်ဂွံဆဵုမုက်မတ်မိမၜါတံတက်ကျာနွံကဵုအရီုပွမအီဂြိုၚ်ညးသ္ကံကီုရ၊ အခိၚ် ပိုဲဍောတ်တေံဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲဝိုၚ်စပုၚ်ဂှ် ပိုဲကောန်ၚာ်တံအခေါၚ်တက်ကျာဟွံမွယ်ရ၊ ဆဂးမၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တံတက်ကျာဂွံမံၚ်ဖိုဟ် ဟး ဟး  ဟး  ၊  အေလေဝ် ဇကုကောန်ၚာ်တှ်ေ ဟိုတ်ဖဵုအောန်တုဲညးဟွံကဵုအခေါၚ်တက်ကျာသာ်ဏံတွဵုလေဝ်၊    ၜိုတ်ဆဒးကဵုပုၚ်ကဵုဗ္ဂဲကၠာဂှ်လေဝ်နွံကဵုဟိုတ်ဖဵုနဲကဲသိပ္ပံဂတာပ်အခေတ်စဵုကဵုတ္ၚဲဏံဏီရ၊ ယဝ်ရဟီုလညာတ်ညးတြေံတြဟ်တေံသုၚ်စောဲဟွံဂွံတှ်ေဗၠေတ်အာရ၊ ညံၚ်ဂွံဂတာပ်အခေတ်ဂှ် ပိုဲတံပံၚ်နှဴညံၚ်ဂွံနွံကဵုဟိုတ်ဖဵုတုဲ ဗဂဵုဟလဵုအာအရေဝ်ဗ္တောန်မိယာဲသိုက်သိုက်အိုတ်ညိ။
ယဝ်ပိုဲဂိုၚ်စွံစညးမွဲတှ်ေဒှ်အာအိက်ဖအိုတ်ရ၊ ယဝ်ရပိုဲပါ်ပရအ်ကဵုညးတၞဟ်စကီုတှ်ေ နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲစိုတ်ညးတၞဟ်လၟိုန်အခိၚ်အခါရ၊
သတ်တိရစ္ဆာန်တံဂှ်လေဝ် ဒှ်တဴသ္ကံရဲဆာန်ပိုဲဖအိုတ်ကီုရ၊ ရဲအာတ်စဟွံမွယ်ကဵုသ္ၚိဒၞာဲတိက်တံဂှ်လေဝ်  ဒှ်တဴသ္ကံရဲမိတ်သဟာပိုဲတံဖအိုတ်ရ၊ ၜိုတ်ဒြဟတ်ပိုဲနွံ ၜိုတ်သြန်ပိုဲနွံ ၜိုတ်စၞစအဟာရပိုဲနွံ ၜိုတ်မအရေဝ်ပိုဲနွံရီုဗၚ်ဍေံတံဂွံဂှ်တှ်ေ ထေက်ကဵုဒးကဵုရီုဗၚ်တွဵုညိဏး၊  သာ်ဏံလေဝ်မိယာဲမွဲဗ္တောန်လဝ်ကီုရ၊  စၞစဟီုမ္ဂးဂှ်လေဝ် ယဝ်ပိုဲနွံဂၠိုၚ်အာယျတုဲ စသုၚ်လေဝ်ဟွံအိုတ်ရဏောၚ်တှ်ေ  ပိုဲတံထေက်ကဵုဒးပါ်ပရအ်ညးတၞဟ်တံဂှ်ကီုညိ၊ ယဝ်ပိုဲစွံလဝ်စညးမွဲတှ်ေ ဒှ်အာအိက်ပသပသဖအိုတ်ကီုရ၊ ယဝ်ပိုဲတံစသုၚ်လေဝ်ဟွံအိုတ်ဏောၚ်တှ်ေအုဲအာအိုတ်ကီုရ၊  ယဝ်ပိုဲပါ်ပရအ်ကဵုညးတၞဟ်စကီုတှ်ေ  ၚုဟ်မးစၞစပိုဲဏံဂှ်နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲစိုတ်ညးတၞဟ်လၟိုန်အခိၚ်အခါမာန်ရဟွံသေၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရအခေတ်တ္ၚဲဏံတှ်ေ ပါ်ပရအ်ကဵုညးတၞဟ်စဂှ်လ္ပတက်ကျာဏီ ဒှ်မံၚ်သြန်ဖအိုတ်ဏောၚ်ဂး ၊  ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်ပိုဲပါ်ပရအ်ဂွံဂှ်တှ်ေ ဒှ်ဖဵုသွက်ပိုဲဏံသက်သက်ကီုရ။
မိယာဲဗ္ကန်လဝ်ကောဇၞော်ၝဲဇၞော်တံဒးဆာန်ဒေံတံဏောၚ်ဏး၊ ဒေံကေတ်မာန်လ္တူကောၝဲတံဂွံကီုရ၊  ဆဂး  ၝဲတံကောတံကေတ်သ္ပမာန်လ္တူဒေံတံဟွံဂွံပုဟ်၊  ဒေံလီဠာန်ဂွံ  ဆဂး  ကောတံၝဲတံလီဠာန်ဒေံဟွံဂွံပုဟ် သာ်ဏံလေဝ်မိယာဲဗ္ကန်လဝ်ရ၊  ယဝ်ရရံၚ်အာကဵုအခေတ်တ္ၚဲဏံတုဲတှ်ေ ပိုဲတံဒးရံၚ်ကဵုဟိုတ်ဖဵုနွံဂၠိုၚ်တုဲ  သုၚ်စောဲစကာအာညံၚ်ဂွံစှ်ေကဵုဗဗွဲဓဝ်အခေတ်အိုတ်ညိ၊  ဆဏံသၟးဟွံကဏီတုဲ  ပ္ဍဲအခိၚ်ဘာကၟာတ်အခိၚ်သၠးတှ်ေ  ကောန်ၚာ်တံထေက်ကဵုဒးကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲသ္ၚိအိုတ်ညိ၊  မပ္တံကဵုသ္အးဇ္ၚးသ္ၚိ ၊   ကြာတ်ကြဴပ္ၚာၚ်စပုၚ်ဂှ်ကီု ၊  အခိၚ်မိမၜါစဴကၠုၚ်နူကၠအ်ဝါတေံဂှ်တှ်ေ  ပိုဲကောန်တံဒးလိုန်ပတ်ညံၚ်ညးတံဂွံဍောၚ်ကွိုၚ်ပြေမာန်ဂှ်လေဝ် ဒးကၠောန်အာမာန်ရ၊  ဒးလိုန်ပတ်ကဵုမိမၜါဂှ်  အဲညးချူလိက်ဏံလေဝ်ဒးလိုန်ပတ်ဒၟံၚ်တွဵုရ ဟး ဟး  ဟး   ၊  လဆောဝ်လဆောဝ်တှ်ေသီုကဵုထေဲလေဝ်  အတေံရဲတံမၚ်မံၚ်ဂွံဝေၚ်မခ္ဍံကျာ ဂွံဝေၚ်မဝေၚ်တုဲ ပတ်လိုန်အာနကဵုဒေါသတုဲ ခြာဟွံလအ်မိယာဲကီုအပါကီုဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ နကဵုအသိၚ်ဟွံပေၚ်စိုတ်ညးတံဟီုဏာ အာအာဂွံရလ္ပလိုန်ရ၊  စကာၝတံတှ်ေဗီုဏံတွဵု ဗီုသာ်ဏံလေဝ်ဇၟာပ်ညးအဲကေၚ်လောန်ၜက်ကၠုၚ်သီုညးဖအိုတ်ကီုရဟွံသေၚ်ဟာ၊  တ္ၚဲဏံၜိုန်ရပိုဲကောန်တံမိက်ဂွံလွဳပရာလိုန်ပတ်ညးတံကီုလေဝ်အခိၚ်အိုတ်အာယျ၊ ဟိုတ်သာ်ဏံလေဝ် ပိုဲကောန်တံဒှ်ကၠုၚ်ဒ္ဂေတ်ပွနွံကဵုစဳပၞောန်စဵုကဵုအခိၚ်ဇၞော်တိုန်တ္ၚဲဏံဂှ်လေဝ် ခက်ဗါန်သှ်ေနွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲဖျုန်စၞာံဇုတ်ဆီပိုဲကောန်တံဏီရ၊  ကူစိုပ်ဂွံအာသာ်ဏံတုဲ  ဗှ်သၞာမိမၜါကွေံကွေံရ၊   တ္ၚဲဏံလေဝ်ညးတံဟွံမွယ်ရတှ်ေ  လၟေၚ်သဘာဝဘဝလေဝ်ပိုဲတံဒးဆက်ကွာ်အာဗွဲမဍာံစၟတ်မွဲတုဲ ညံၚ်ပိုဲကောန်တံဂွံဒှ်မၞိဟ်ခိုဟ်မွဲမာန်ဂှ် ဒှ်အဓိကသွက်ဂွံကဵုမိမၜါတံ ဂွံချိုတ်အာနကဵုဓဝိၚ်ၜိုဟ်ၜိုဟ်ဂှ်အိုတ်ညိ။
မိယာဲဗ္တောန်လဝ်ဂါထာစဵုဒၞာကမၠတ်(မၠတ်) ၊
မိယာဲမွဲစကာကဵုပိုဲကောန်တံဒးစိုတ်ဆာန်ကၠောန်ကမၠောန်အိုတ်ညိ၊ ကမၠောန်မွဲဟေၚ်ကဵုသွဟ်သွက်ဘဝပိုဲတံနာနာမာန်တုဲ ကုသဵုခိုဟ်ပရေံဂှ်လေဝ်နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဵုကမၠောန်ဂှ်ဖအိုတ်ရ၊  မိယာဲဗ္တောန်လဝ် အခိၚ်သၠးမ္ဂးဂှ်တှ်ေ  ဒးသုၚ်စောဲအခိၚ်ညံၚ်သ္ဂောံနွံကဵုၚုဟ်မးတွဵုညိ၊  အရာဟၟဲကဵုၚုဟ်မးတံဂှ်လ္ပဆက်အာဂၠာဲကၠောန်အိုတ်ညိ၊  အခိၚ်ဟီုဂှ်ၚုဟ်မးပ္တောံၜိုတ်ဟွံမာန်ပုဟ်၊  မိယာဲအဲညးချူလိက်ဏံဒှ်သၟာကၠအ်ဝါဗ္ၚတှ်ေ  အခိၚ်ညးတံတဵုလွဵသၞေဝ်ကေဝ်နာနာတှ်ေ  ညးလေဝ်စကာကဵုတဵုဗက်အာဗီုညးတံကီုတွဵုရ၊  မိယာဲဗ္တောန်တဵုလွဳလဝ်သၟးဟွံကတုဲ သီုဗ္တောန်ကဵုလဝ်ဂါထာသွက်သ္ဂောံမၚ်မွဲကမၠတ်တံဂှ်ဏီရ၊ ကောန်ဂကူတံဒှ်သံသယယျသေၚ်ဟာ ဂါထာမၚ်ကမၠတ်နွံမံၚ်ဟာ ဟး ဟး ဟး ၊  မိယာဲအဲညးချူလိက်ဏံဂါထာနွံကွေံကွေံရ၊ စဵုကဵုတ္ၚဲဏံလေဝ် အဲသုၚ်စောဲစကာဒၟံၚ်တုဲ ဒှ်ဖဵုနွံကဵုၚုဟ်မးဂတာပ်အခေတ်ကွေံကွေံရ၊  ဂါထာမိယာဲဗ္တောန်ကဵုလဝ်ဂှ်တှ်ေ (ယဝ်ဂစေံတံစမ္ဂးတှ်ေသ္ပကုသဵုညိ၊  ယဝ်မၞိဟ်ကၠတ်စဏာမ္ဂးတှ်ေ ကဵုဒါန်စၞစဂွံဗပေၚ်ဗုၚ်ဂၞဴညးတံအိုတ်ညိ) ဣဏံရဂါထာမိယာဲဗ္တောန်လဝ်၊   ယဝ်ရဒးသုၚ်စောဲပ္ဍဲအခေတ်တ္ၚဲဏံမ္ဂးတှ်ေ ညံၚ်ကဵုဟွံဂတာပ်အခေတ်စကွေံရကောန်ဂကူတံ ဒှ်သံသယအိုတ်ရဟွံသေၚ်ဟာ၊  ပိုဲတံဒးရံၚ်ကဵုအခေတ်ဟိုတ်ဖဵုဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ သုၚ်စောဲအာအိုတ်ညိတှ်ေ ဂတာပ်အခေတ်ကွေံကွေံရ၊  ညးဗ္တောန်လဝ်မွဲအခိၚ်တေံတုဲသုၚ်စောဲအခိၚ်တေံဂွံမံၚ်ရ၊ အခေတ်တ္ၚဲဏံလေဝ် ပိုဲတံဖက်နှဴဟိုတ်ဖဵုကဵုဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲသုၚ်စောဲအိုတ်ညိ။
ဂစေံတံစမ္ဂးတှ်ေ သ္ပဏာကုသဵုစိုတ်ဂှ်ဗ္စာရဏာသာ်ဏံညိ၊   မၞိဟ်ကၠတ်စဏာမ္ဂးတှ်ေ  ကဵုဒါန်ဗပေၚ်ဗုၚ်ဂၞဴသွက်ညးတံဂှ်ဗ္စာရဏာသာ်ဏံအိုတ်ညိ၊  ယဝ်ရပိုဲကောန်ဂကူတံဗ္စာရဏာဂွံဟိုတ်ဖဵုသာ်ဏံတုဲ  သၞေဝ်ကေဝ်သတ်ဆုသတ်ဒုန်ပိုဲကၠေံအာဂှ် ဟွံဟီုစိုပ်ဏာကဵုကမၠတ်ကၠတ်ထောံအိုတ်တးရ၊  စိုတ်ဏံဂှ်လေဝ်ဟွံဒှ်သရတုဲ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ပိုဲဏံဂှ်လေဝ်ဟွံထုဲကၠိအာမာန်ရ၊  ယဝ်ဂစေံစထောံပၠန်လေဝ် ကဵုဂစေံတံစတုဲ ပိုဲတံလ္ပပန်ပှော်လ္ပဂစိုတ်ဂစေံတံဂှ်အိုတ်ညိ၊  ဣဏံဂှ်လေဝ်ဒှ်နဲကဲဗုဒ္ဓဘာသာမွဲဇေတ်ဇေတ်ရ၊  ညံၚ်ဂွံဂတာပ်အခေတ်ဂှ်ပံၚ်နှဴသုၚ်စောဲအာညိ၊  ယဝ်ရဟီုစိုပ်အာအခေတ်တ္ၚဲဏံမ္ဂးတှ်ေ  ဗီုနူကဵုကၠာတေံတံဂှ်တၞဟ်ခြာအာတုဲ ညံၚ်ဍေံဂွံကိတ်ညဳမာန်ဂှ်ပိုဲတံဖန်ကၠောန်အာညိဂှ်ဖဵုသွက်ပိုဲဏံသက်သက်ရ၊  ယဝ်ဆဵုဂစေံတံကၠုၚ်စတုဲ ပိုဲတံပန်ပှော်ဂစိုတ်ထောံမ္ဂး ဖဵုဍေံသွက်ပိုဲအောန်ကွေံကွေံရ၊  ဂစေံတံဂှ်လေဝ်နွံကဵုခပေဲါဒၞာဲ နွံကဵုခၟာဲကောန်တံအိုတ်တုဲ  ယွံပိုဲဂစိုတ်ထောံမိယာဲဍေံတုဲတှ်ေ  သဘာဝဂြိုပ်ဂၞိၚ်ဟီုဂှ်လီုကၠုၚ်သိုက်သိုက်မာန်ရ၊  ယဝ်ပိုဲတံတီဆဵုကေတ်ကၠးကၠးနကဵုမတ်ၜါမ္ဂးတှ်ေ  စိုတ်ပိုဲဏံလေဝ်ဟွံမွယ်ကဵုတသိုက်ကီုရ၊   ကမၠတ်တံဂှ်ပၠန်လေဝ်ဗီုဏံကီုရ၊   ယဝ်ရဍေံကၠတ်ၜိုတ်ဆစတှ်ေ ဒးကဵုဏာဍေံဂှ်ညိ၊   ဆဂး ပိုဲဒးဟီုလဴကဵုဍေံဒးနွံကဵုဟိုတ်ဖဵုညံၚ်ဂွံမာန်စိုတ်ကမၠတ်ဂှ်တုဲ  သၠးဏာအခေါၚ်နကဵုမုက်မတ်အီအီကျေဝ်ကျေဝ်ညိ၊  ယဝ်ရဍေံကၠတ်သွံစကၠောန်သွက်ဂယျိုၚ်အာဗုၚ်ဂၞဴဏောၚ်တှ်ေ နူမွဲအလန်ဒှ်ၜါအလန်တုဲ သၞောဝ်ဍုၚ်နွံမံၚ်တှ်ေ ကဵုသၞောဝ်ဍုၚ်ကွာန်တံဖန်အာဗဗွဲဓဝ်ဂှ်ညိ၊  အခေတ်လၟုဟ်လေဝ်  အရေဝ်အဲဟီုဏာသီုဖအိုတ်ၜိုန်ရသုၚ်စောဲစဟွံဂွံဖအိုတ်ကီုလေဝ်  ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်ကဵုအခေတ်တ္ၚဲဏံ  ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်ကဵုဟိုတ်ဖဵုအောန်ဂၠိုၚ်တုဲ  ဟီုဂးတက်ကျာသောၚ်လဴအာညးသ္ကံအိုတ်ညိ။
ပွမကၠတ်ဟီုမ္ဂးဂှ်တှ်ေ မိယာဲအဲညးချူလိက်ဏံလေဝ် ဒၠောံဗ္တောန်လဝ်တွဵုတွဵုဟီုဂှ်တှ်ေ (ယဝ်ရၝတံကၠတ်နၚ်တှ်ေ အဲဏံရလဴစကဵုတၠဍေံကၠာအိုတ်ရ၊ သာ်ဏံမိယာဲအဲညးဟီုလဝ်တွဵုရ) ၊ ပွမကၠတ်ကၠံက်လီဠာန်ညးတၞဟ်တံဂှ်  မိယာဲမွဲဟွံဒးစိုတ်ကွေံကွေံတုဲ ၜိုန်ရကောန်ဇကုကၠောန်ဗၠေတ်ကီုလေဝ်  မိယာဲမွဲရဒှ်ညးလဴစကၠာရ၊ ဟိုတ်သာ်ဏံတုဲ  ပိုဲတံလေဝ် နူဘဝဍောတ်ဍောတ်တေံဖေက်မိယာဲတုဲ စိုတ်ပွမကၠတ်တံဂှ်ဟွံမွယ်ရ၊  ဇေတ်ဇေတ်ဂှ်တှ်ေ သဘာဝအဲညချူလိက်ဏံလေဝ် ပွမကၠတ်ကၠံက်တံဂှ်ဟွံမွယ်မံၚ်ရရ၊  မိယာဲဒၠောံဗ္တောန်သာ်ဏံတုဲ ညံၚ်ရဴ ဂွံတိုန်ဂဥုဲဒြဟတ်မွဲသွုၚ်ပေၚ်ပေၚ်ရ၊ လဆောဝ်လဆောဝ်တှ်ေလေဝ် သြန်ညးတၞဟ်ဒတုံစှ်ေသၟဝ်တိၜိုန်ဇကုဆဵုညာတ်ကေတ်ကၠာကီုလေဝ် ဟွံဂံၚ်ကပှ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ၊  လဆောဝ်တှ်ေကပှ်ကေတ်တုဲအာပ္အပ်ကဵုတၠဍေံပၠန်ရ၊  ယဝ်ရတၠဍေံဟွံမွယ်ဟွံဆဵုမ္ဂးတှ်ေ ဟွံဂံၚ်ကပှ်ကေတ်တုဲကွာ်ထၜက်ထောံရ၊  ပရေၚ်ကၠတ်ကၠံက်စနူဍောတ်ဍောတ်ယဝ်နွံသမ္တီဒးလဝ်ဂှ်တှ်ေ နွံမံၚ်ကီုညိည၊  ဘဝကောန်ၚာ်ဟီုတှ်ေ  ဗက်သ္ကံရဲဟလိုၚ်တုဲ လဆောဝ်တှ်ေဒှ်စမံၚ်ကီု၊  မပ္တံကၠတ်ၜှ်စကြုက်  ကၠတ်ၜှ်စသတ်ဗြဴ  ကၠတ်ၜှ်စပၞဟ်တံနွံမံၚ်ကီုရ၊  ဇေတ်ဇေတ်ဂှ်တှ်ေဒှ်ဒၟံၚ်ကၠအ်ကောဒေံအမူဣစဳဇကုဖ္အိုတ်ရဂၠိုၚ်၊  ဇၞော်တိုန်ညိဂှ်တှ်ေ အခိၚ်စွံကဝေၚ်ဒှ်ဂှ် ပွမကၠတ်စစာၚ်စပုၚ်ဗ္တံဗီုဏံနွံမံၚ်ကီုၜိုတ်ၜါအလန် ဟး ဟး ဟး  ဇေတ်ဇေတ်ဂှ်ဗက်ရဲရဒှ်စဂၠိုၚ်၊   သ္ကံရပရေံဟွံခိုဟ်ဟွံသေၚ်ပုဟ်ဏး ၊  ဘဝကောန်ၚာ်မုရောဟွံတီဟိုတ်ဖဵုခိုဟ်ပရေံမွဲသာ်တုဲ  ညာတ်ဒးဗၠာဲဇၞော်ဇၞော်တံကၠောန်မံၚ်ဗီုဏံတုဲ  ဇကုလေဝ်ကေတ်ဗီုပြၚ်တုဲဗက်မိပ်ကၠောန်အာကီုရ၊   အေယဝ်ဟီုစိုပ်အာဗၠာဲဇၞော်ဇၞော်တုဲ  အခိၚ်ပိုဲဒှ်ကောန်ၚာ်တေံဂှ်တှ်ေ   ဗၠာဲဇၞော်တံကြေဝ်ဝေၚ်အကြာကွာန်ဂၠံက်ဝုတ်ညးတံဟီုတုဲ၊   အခိၚ်ဗ္တံလေဝ်ညးတံကၠတ်စာၚ်ဍုန်စပုၚ်ဗ္တံရ၊  အခေတ်ကၠာတေံတှ်ေ ဗၠာဲတံကၠောန်သ္ပသာ်ဏံဂှ်ဒှ်ပရေၚ်ဓမ္မတာသဘာဝဗၠာဲမွဲရ၊  ယဝ်ရဗၠာဲလဵုဟွံကၠောန်သာ်ဏံတှ်ေ ညးတံကော်စဗၠာဲဇေတ်ဟွံသေၚ်(အၝောံ)လေဝ်ဟီုတဴရ၊ ယဝ်ရကူစိုပ်အာတုဲ အခိၚ်ကၠာတေံတၟေၚ်ကွေံရ သီုဒးဂြိုၚ် ဟး ဟး ဟး ၊  စိုပ်ကၠုၚ်အခေတ်တ္ၚဲဏံတုဲ နဲကဲသုၚ်စောဲဘဝကီု  ဗီုပြၚ်သုၚ်စောဲဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲတံဂှ်ကီုလေဝ်  ဒးဗက်ပြံၚ်သၠာဲအာဗွဲသဘာဝအခေတ်မာန်အိုတ်ရ၊   ပွမကၠတ်ကၠံက်ဟီုမ္ဂးဂှ်တှ်ေ  ဂွံဒုၚ်ဝေတ်ဒၠောံဗ္တောန်ကၠုၚ်နူမိယာဲမွဲဂၠိုၚ်နူအပါဏီရ။
လ္ပလံၚ်ဝေၚ်အရာနာနာအိုတ်ညိဏးမိယာဲဗ္ကန်လဝ်၊
နူစပိုဲဍောတ်ဍောတ်တေံဂှ် အခိၚ်အာဗဵုပေဲါကၠာပေဲါဟွံဂွံတိတ်ဂှ်တှ်ေ  ဗက်သ္ကံရဲတုဲအာဝေၚ်လံၚ်မံၚ်ကီုညိည၊  ဝေၚ်ပြၚ်လာ်  ဝေၚ်ဖေဝ်သၠာဲကဵုပ္ၚာၚ်သၠာဲကဵုခၟာဲအဒါတံ  ဗက်မိပ်တုဲသ္ကံရဲကသေအ်ကၟဝ်အာဝေၚ်မံၚ်ရ၊  လဆောဝ်တှ်ေ ကျအာအိုတ်တး ခရိတ်လုပ်ရုပ်ဗဵုပေဲါလေဝ်ဟွံမွယ်၊ အခိၚ်တေံတှ်ေ ပေဲါမန်ချေတ်သိုဝ် ပေဲါမန်ထဝ်ကျာၚ်တံမြဟ်ကွေံကွေံရ၊  ဒးမၚ်ကဵုဍေံပံက်ရုၚ်မှဂွံလုပ်ဗဵုကီုရ၊ ဂွံစဴသ္ၚိလေဝ်စဴဟွံဂွံ အခေတ်တေံဂှ်အာပေဲါတှ်ေကွာ်အာနကဵုဇိုၚ်တုဲ သြန်အိုတ်ပေဲါရောဟွံဂွံဗဵု ဒးအာတိက်ဒၟံၚ်သၟဝ်ဇဵုဂၞၚ်ဝါခံက်တံလအ်တ္ၚဲဂွံတၟးတေံရ၊ လဆောဝ်တှ်ေတိက်ဒးအိက်ကဠောံလေဝ်နွံရ၊ တ္ၚဲတၟးဗက်ဂှ်တှ်ေ ဗက်စဴကၠုၚ်ညးတၞဟ်တုပ်တုပ်ကီုရ၊  စိုပ်သ္ၚိမိယာဲသၟာန်ဗဵုပေဲါခိုဟ်မံၚ်ဟာတှ်ေ ယွံဗဵုခိုဟ်မံၚ်ရဠာန်စမိယာဲပၠန်ရ၊ ဒဒှ်ဍာံသြန်အိုတ်ဟွံဂွံလုပ်ရုၚ်ဗဵုပေဲါဂှ်ဟွံဂံၚ်လဴကဵုမိယာဲရ၊  အခိၚ်တေံကောန်ၚာ်ဍောတ်ဍောတ်အာပေဲါတှ်ေဒှ်မံၚ်ဗီုဏံရဂၠိုၚ်၊  မုရောဟွံတီမွဲသာ်ခိုဟ်ပရေံတုဲ ကၠောန်မိပ်ဗက်အာသ္ကံရဲတံဗီုဂှ်အိုတ်ရ၊  ဆဂးဂှ်တှ်ေ  ဇၞော်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပရေၚ်လံၚ်ဝေၚ်ဏံဂှ်ဟွံလုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဘဝရ၊  ဟိုတ်နူကဵုဝေၚ်ဇေတ်ဇေတ်ဟွံသေၚ် ဝေၚ်ဗက်မိပ်တုဲ အခိၚ်ဇၞော်ဏံဂှ်ဟွံမွယ်ကၠေံအာအိုတ်ရ၊  ဇေတ်ဇေတ်ဂှ်တှ်ေ အပါဇကုကောဒေံဇကု ညးတံဟွံဝေၚ်လံၚ်သြန်တုဲ ဇကုလေဝ်ဟွံဂံၚ်စောဲစပ်အာကဵုပရေၚ်တံဏံဂှ်ရ၊  ယဝ်ရဒးဟီုမၞိဟ်တ္ၚဲဏံဏောၚ်တှ်ေလေဝ်  သွက်အပါကောဒေံရဲဝေၚ်လံၚ်သြန်တံဂှ် ဒးစွံသတိဒှ်မၞိဟ်ဗီုပြၚ်ခိုဟ်မွဲဟွံသေၚ်သွက်ကောန်တံသွက်ဒေံတံဂှ်ရ၊  မၞိဟ်အခေတ်လၟုဟ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုတံဂှ်လေဝ်  စဴကၠုၚ်နူဍုၚ်မ္ၚးပ္ကောံလဝ်သြန်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အခိၚ်ပေဲါသ္ဘၚ်ဒှ်ဂှ်ပၠေၚ်ဝေၚ်ထောံအိုတ်တးလေဝ်နွံတဴရ၊ လ္ၚဵုဂှ်အာပံၚ်ထောံကွဳလိုန်ဓါတ်လေဝ်နွံ၊  လ္ၚဵုဂှ်ကွက်လဝ်ဇုက်ထဝ်တုဲ  ဇုက်ထဝ်ဂှ်ဂၠိစှ်ေဂၠိစှ်ေမိယာဲဆဵုဗၠေတ်ပကတိတုဲ ဗွဲလက္ကရဴတီကေတ်ကောန်ဗၠာဲဆာန်ဇကုကုတ်ဇုက်ပံၚ်ထောံဝေၚ်အိုတ်ရ၊  ယဝ်ရဒးဟီုဝါသနာတှ်ေ စိုတ်အဲညံၚ်ကဵုဝါသနာဟွံသေၚ်တုဲ မိက်သ္ဂောံဒှ်မၞိဟ်ဂတာပ်အခေတ် မိက်သ္ဂောံကဵုထိုၚ်သးမေၚ်ဂတးမတ်ညးဂမၠိုၚ်ကၠိုဟ်စိုတ်သာ်ဏံတုဲ  ကၠောန်အာဒ္ဂေတ်ပွတံဂှ်ရ၊  ဟီုမွဲဗီုပၠန်တှ်ေ ဒှ်မၞိဟ်တမြအ်ဒှ်မၞိဟ်ကြဴလေဝ်ဟီုစဂွံရ၊  (ဣဏံဂှ်ဒှ်ပရေၚ်ဆဵုဂဗလဝ်ပ္ဍဲဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲတုဲ ၜိုတ်ဆလဴထ္ၜးဂွံဒှ်ဗဟုသုတကီုရ၊ ယဝ်ရဇီုကပိုက်ဒးညးလဵုမွဲတှ်ေသၠးအခေါၚ်ညိ၊) ၊  ပရေၚ်သုၚ်ၜံက်လေဝ်ဗီုဏံကီုရ၊   အခိၚ်အာပေဲါတှ်ေ ရဲဇကုဍေံသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက်တုဲ  ဇကုဆဂွံဒှ်ဗၠာဲတၟိတၟိမုရောဟွံတီမွဲသာ်ပရေၚ်ဗၠာဲတှ်ေ ဒးဗက်အာကရောံဍေံတံဂှ်ရ၊   အခိၚ်ဍေံတံသုၚ်ၜံက်ဂှ်လေဝ် သီုကဵုဍေံစကာကဵုသုၚ်ကီုရ၊  ယဝ်ၝဟွံသုၚ်ၜံက်တှ်ေလ္ပဗက်ကရောံပိုဲညိ၊  ဗီုလဵုဂွံသ္ပရော သုၚ်တှ်ေသုၚ်ရဖေက်ဟွံဂွံဗက်ကရောံဍေံတံ၊ သုၚ်ကၠာအိုတ်ဇြောတ်ဟွံလုပ်တုဲသီုဂၠိုက်ယက်ၜံက် ဟး ဟး ဟး ၊   ဍေံစကာကဵုပ္တိတ်ယက်ၜံက်လပါ်မုဟ်ကီု  သီုဍေံဗ္တောန်ကဵုဇြောဝ်ယက်ၜံက်တုဲၚိတ်ဖျေံညိ တုဲမှပ္တိတ်လပါ်မုဟ်ဂွံရ၊  ဗီုဗီုဏံလေဝ်ဘဝနူဍောတ်ဍောတ်ကေၚ်ဒှ်ကေၚ်ဗ္တောန်လဝ်နာနာသာ်ရ၊  စဵုကဵုတ္ၚဲဏံလေဝ် သုၚ်ၜံက်ဟွံဒှ်ဏီဖိုဟ်ရ၊   မူဟိုတ်ရောဟီုတှ်ေ ဇကုဂွံတိုန်မံၚ်ဘာတုဲ ပရေၚ်သုၚ်ၜံက်ဟီုဂှ် အ္စာတံညးဟွံကဵုအခေါၚ်သုၚ်တုဲ ဇကုလေဝ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်ရ၊  ခိုဟ်မွဲဗီုပၠန်ဂှ်တှ်ေ သ္ကံရဲအဲတှ်ေမၞိဟ်ဗြဴဗြဴတံသၟးရနွံဂၠိုၚ်တုဲ  ပရေၚ်လီုလီုတံဂှ်လေဝ်အောန်ကၠုၚ်ကီုဂှ်ဒှ်မာန်ဟာဟွံတီရ၊  မိယာဲလေဝ်ညးဗ္တောန်ဟီုမံၚ်တွဵုတွဵုကီု  ဘဝကွးဘာတှ်ေသုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံဏး  လံၚ်ဝေၚ်ဟွံထေက်ဏး သာ်ဏံလေဝ် ဖေက်မိယာဲစိုတ်ဟွံမိပ်တုဲ ဇကုလေဝ်ပရေၚ်ညးဟွံကဵုအခေါၚ်နာနာသာ်တံဂှ် ဟွံဂံၚ်ဂံါယာဇိုၚ်လုပ်အာရ၊ ယဝ်ရဒးဟီုနဲကဲဂတာပ်အခေတ်ဏောၚ်တှ်ေ  ဇကုပိုဲဘဝပိုဲဒးဆာန်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တှ်ေ  ပရေၚ်လီုလာ်စာ်ထောၚ်ဗီုအခေတ်တ္ၚဲဏံဒးဆဵုဒၟံၚ်ဂှ်လေဝ် အောန်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဘဝပိုဲတံမာန်ရ။
ပရေၚ်လံၚ်ဝေၚ်ကီု ပရေၚ်လီုလီုအရာဖဵုဍေံအောန်သွက်ဘဝနာနာသာ်တံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဇၟာပ်မၞိဟ်ဒးကၠောန်ဖအိုတ်လေဝ်ဟွံသေၚ်တုဲ  သွက်မၞိဟ်ကၠောန်ဗက်လုပ်အာဒၞက်တံဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူကဵုသတိလီု  ဟိုတ်နူကဵုဟွံမာန်စိုတ်ဇကုတုဲ ဗက်အာဍာ်ဇၟောဝ်အခေတ်  ကြအ်အာထိုၚ်သးအရာဗၠေတ်ဗၠေတ်ဖဵုနွံမွဲချိန်ခဏတံဂှ်တုဲ ဟီုအာနကဵုဝါသနာလေဝ်နွံ၊  ဟီုအာကၠုၚ်နူမဇအဆက်လေဝ်ဂွံမိၚ်အိုတ်ရ၊  ဇေတ်ဇေတ်ဂှ်တှ်ေ ကၠုၚ်နူကဵုဟိုတ်ပိုဲဏံဟွံမာန်စိုတ်ဇကုအိုတ်ရဂှ် ထေက်ကဵုဒးတီလဝ်ကၠးကၠးညိ၊  ပရေၚ်လံၚ်ဝေၚ်ဟီုမ္ဂးဏံဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵုဒ္ဂေတ်ပွစဳပၞောန်မၞိဟ်မွဲလီုအာတုဲ မၞိဟ်တံဂှ်လေဝ် ဟွံမွယ်ၚုဟ်မးပ္ဍဲမတ်ညးလောကတံရ၊   ညံၚ်ရဴဇကုဟွံဆာန်ဘဝဇကုကီုတုဲ  ညးလဵုမွဲဂွံဆာန်ဘဝဇကုဂှ်ရော၊  အ္စာပညာစိုတ်တံညးကေၚ်လဝ်နွံဒဿနမွဲပိုဒ်ဂှ်တှ်ေ (ကၠာဟွံဂွံဆာန်ညးတၞဟ်ဏီဂှ် ဇကုပိုဲဏံဂှ်ဒးဆာန်ကၠာညိ၊) မအရေဝ်ဒဿနဏံကဵုသွဟ်ခိုဟ်ကွေံကွေံရ၊  ကၠာဟွံဂွံဆာန်ညးတၞဟ်ဏီဂှ် ဇကုပိုဲဏံဂှ်ဒးဆာန်ကၠာဂှ် ယဝ်ညးလဵုမွဲဟွံကၠိုဟ်ဟွံကၠးမ္ဂးတှ်ေ ယဝ်တက်ကေတ်ကျာကဵုညးချူလိက်ဏံတှ်ေ ဂွံသွဟ်ပေၚ်ပေၚ်ဏောၚ်ဒုၚ်တာလျိုၚ်ရ၊   ယဝ်ဒးချူပ္ဍဲတၞးလိက်ဏံဖအိုတ်မ္ဂးတှ်ေ  လိက်မွဲအုပ်ချူစွံဟွံအိုတ်ပုဟ်၊  ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ  ယဝ်ပိုဲတံဆာန်ဘဝပိုဲ ဆာန်မိမပိုဲ  ဆာန်ကောဒေံမိတ်သဟာဲပိုဲ  ဆာန်ဂကူဘာသပိုဲမ္ဂးတှ်ေ  ပရေၚ်လံၚ်ဝေၚ်ကီု ပရေၚ်လီုလီုနာနာသာ်တံဂှ် ကဵုဟိုတ်ဖဵုလပါ်ပရေံသွက်ဘဝပိုဲဏံဗွဲမဂၠိုၚ်တုဲ ထေက်ကဵုပိုဲတံဒးပဲါစ္ဍးတိတ်အာသ္ၚောဲသ္ၚောဲအိုတ်ညိ၊  ပရေၚ်တံဏံယဝ်ပိုဲကွာ်ဂံါလုပ်အာတုဲ  ဘဝပိုလေဝ်ဟွံမွယ်ကဵုတသိုက်  ဂကောံအိန်ထံၚ်ပိုဲတံလေဝ်ဟွံမွယ်ကဵုတသိုက်  မိမကောဒေံမိတ်သဟာပိုဲတံဂှ်လေဝ် ညးတံဟွံမွယ်ကဵုတသိုက်အိုတ်တုဲ သီုကဵုဘာသာဂကူလေဝ်ယၟုလီုဒၟာနူကဵုပိုဲဏံမွဲဒှ်ဒၟံၚ်မၞိဟ်ဗီုဏံရ။
မိဟီုမ္ဂးဂှ်ဒှ်ညးသိုင်မာန်ပ္တိုန်လဝ်ဂၠးတိဏံ၊
မိဟီုမ္ဂးဂှ်ဒှ်ညးသိုၚ်မာန်ပ္တိုန်လဝ်ဂၠးတိဇၞော်ဏံတုဲ မၞိဟ်လ္တူဂၠးတိဏံပရေံကီုခိုဟ်ကီုဂှ်တိုန်ဒှ်ကဵုမိယာဲမွဲရ၊  ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ  မိယာဲမွဲသိုၚ်မာန်ပတိုန်လဝ်ဂၠးတိဏံဂှ်လေဝ်ဟွံဗၠေတ်ပုဟ်၊  လ္တူဂၠးတိဏံ ယဝ်မိယာဲမွဲဟွံမွယ်မ္ဂးတှ်ေ အဲညးချူလိက်ဏံဂွံဆက်ချူဒၟံၚ်လိက်ပ္ဍဲတ္ၚဲဏံဂှ်လေဝ်ဒှ်အာဟွံမာန်ရ၊ ဂုဏ်မိယာဲမွဲဂှ်ဇၞော်တဴဗွဲမလောန်တုဲ မုပိုဲကောန်တံကၠောန်ကၠောန်တံဂှ်လေဝ် လ္ပကဵုမိယာဲမွဲဒးစံၚ်တူစိုတ်တွဵုညိ၊   မုပိုဲကောန်တံကၠောန်ကၠောန်ဂှ်လေဝ် ဒးကူစိုပ်ဒၟံၚ်လပါ်မိမတံလၟိုန်အခိၚ်ဏောၚ်တှ်ေ  ပိုဲဏံဂှ်ဒှ်မၞိဟ်ဆာန်မိမမွဲတုဲ ပြသၞာနာနာပ္ဍဲဘဝလၟေၚ်တ္ၚဲတံဂှ်လေဝ်သ္ၚောဲခြာအိုတ်အးအာမာန်ရ၊  ကောန်ခိုဟ်ဟီုမ္ဂးဂှ်လေဝ် ဟွံကၠောန်ကဵုမိမတံဒးဒှ်ဒဒိုက်စိုတ်မာန်ရ၊  မုပိုဲတံကၠောန်ကၠောန်ဂှ်လေဝ် ပိုဲကူစိုပ်ဂွံဒၟံၚ်လပါ်မိမၜါတံလၟိုန်တုဲ  လပါ်ပရေံဟွံခိုဟ်တံဂှ်လေဝ်  ပိုဲဟွံဂံၚ်ကၠောန်အိုတ်တုဲ ဂွိၚ်ဖေက်မိမၜါတံစိုတ်ဟွံမိပ်ဒၟာနူကမၠောန်ပိုဲကောန်တံတုဲ  ဣဏံဟေၚ်ရကုသဵုခိုဟ်အိုတ်သွက်မိမၜါတံရ၊   ကောန်ဒှ်မၞိဟ်ခိုဟ်မွဲဟီုဂှ်  ဗဒှ်ကဵုမိမၜါပဳတိသက်ဟီုဟွံမွယ်ရ။
ကောန်ကၠဵုကောန်စာၚ်တံဂှ်အခေါင်ဟွံမွယ်ဂွံကလေၚ်ရော်ဂုဏ်သွက်မိမၜါကီုရ၊ ဆဂး ကောန်စာၚ်ကောန်ကၠဵုတံဂှ် ဟွံဂွံကၠောန်ကၠုင်လ္တူမိမၜါဍာ်ရမတ်ဒးဒတုံစှ်ေအာမာန်ရ၊ ကောန်မၞိဟ်အခေါၚ်နွံဂွံရော်ဂုဏ်လ္တူမိမၜါရ၊  ဆဂး ကောန်မၞိဟ်ကၠောန်ကၠုၚ်လဝ်လ္တူမိမၜါဍာ်ရမတ်ဒးဒတုံစှ်ေကၠုၚ်နွံတဴဗဝ်သအဝ်ရ၊  ကောန်စာၚ်ကောန်ကၠဵုတံဟွံကလေၚ်ကိတ်မိမၜါကီုရ၊  တ္ၚဲဏံကောန်မၞိဟ်ကေၚ်ကိတ်ကၠုၚ်ကဵုမိမၜါပေၚ်ပြးဍုၚ်ကွာန်ကီုရ၊  ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ  ၜိုန်ရပိုဲတံတီမိယာဲမွဲဒှ်ညးသိုၚ်မာန်ပ္တိုန်လဝ်ဂၠးတိဏံကီုလေဝ်  လဆောဝ်လဆောဝ်တှ်ေ  ပိုဲကောန်တံဒးကဵုမိမၜါဍာ်ရမတ်ဒးဒတုံစှ်ေမံၚ်ဏီဟာ၊  ထေက်ကဵုညးတံဒးဂွံတသိုက်ဂှ်အခိၚ်စိုပ်ကၠုၚ်ယျဏောၚ်ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာတံ။