cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သဘင်ဗွဟ်လိက်စံင် စပ်ကဵု ဘာသာမန်
ပရူသဘင်ဗွဟ်လိက်စံင် (About the symposium)
သဘင်ဗွဟ်လိက်စံင် စပ်ကဵု ဘာသာမန်ဂှ် နကဵု အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် တၞဟ်န တၠပညာတအ်ကီု သီုကဵု ညးဝါသနာတအ် မလ္ၚတ်ဒၟံင် အရေဝ်ဘာသာမန်၊ သွက် အရေဝ်ဘာသာမန် ဂွံဇၞော်မောဝ်၊ ဂွံခိုင်ဗိုန်တုဲ တင်ဂၞင် ညးမဂွံဆဵုကေတ်လဝ် တၠုင်လအာ အရေဝ်မန် မပ္တံကဵု တေသြရဳ၊ နဲကဲ၊ ကေုာံ နဲကဲဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် လိက်မန် အရေဝ်မန်တအ်ဂှ် ညံင်ဂွံဗိုင်ပါ်ပရအ်ကဵု ညးတၞဟ်သအာင်။
အစဳအဇန် (Proceedings)
အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဇာန်နဝါရဳ ၃၀၊ ၂၀၂၁။ အစဳအဇန် သဘင်ဗွဟ်လိက်စံင် ဂှ် လလောင်တြးကဵု ပ္ဍဲ social media။
ပၠုပ်လိက်စံင် (Submission)
အစာလိက် (ညးမချူလိက်စံင်) လိက်စံင်တအ် က္ဍိုပ်လိက်ဇကု ကေုာံ ပရူဇကု မိက်ဂွံဟီုဂှ် မူအပြောံ ဒးကဵုဗစိုပ် ဇရေင်ညးတာလျိုင် မကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ဗွဟ်လိက်စံင်ဝွံ အတိုင်မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ်တုဲ နူကဵု ညးတာလျိုင် ကဵုသမ္တီ၊ လိက်စံင်ဂှ် ပဒတန် သွက်ဂွံပတိုန်ထ္ၜးကီု ဟွံပဒတန်ကီု၊ တုဲပၠန် တ္ၚဲလဵု လိက်စံင်ဂှ် ဂွံပတိုန်ထ္ၜး။
လိက်စံင်မချူလဝ်တုဲတုဲဂှ် အပိုင်အခြာမုက်လိက် ဟွံမဲကီုလေဝ် လိက်စံင်ဂှ် အခိင်ပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲသဘင်ဗွဟ်လိက်စံင် နွံပွိုင် (၁၅ မိနေတ်)၊ အခိင်သၟာန်သွဟ် နွံပွိုင် (၁၅) မိနေတ်။
လိက်စံင် မချူလဝ်တုဲတုဲဂှ် ဂိုင်စွံ ပတိုန်ထ္ၜးစွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် သွက်ဇၟာပ်မၞိဟ် မလုပ်ဗှ်ကေတ်ဂွံမာန် ဗွဲသက္ကုင္ၚုဟ်မး။
တ္ၚဲလက္ကရဴအိုတ် သွက်အလန်ပထမ ဇာန်နဝါရဳ ၁၆၊ ၂၀၂၁
အဆက် (Contact)
မိက်ဂွံတီသောဲသောဲဗြောဲဗြောဲမ္ဂး ဆက်ကဵု နာဲဗဳထဝမန်ဇြာ Facebook; Bee Htaw Monzel Email; htawmonzel@gmail.com
ဆက်ဗှ်
သဘင်ဗွဟ်လိက်စံင် စပ်ကဵု ဘာသာမန် အလန်ပထမ
အံင်သိဒ္ဓိ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဘာအံင်သိဒ္ဓိ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၁၂ ဇကု၊ ထပိုယ် ၂ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဓမ္မသာမိ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၀၊ ဝှ် ၂၀။
ပွမချပ်ဗ္စာပါ်ပဲါ
ပွမချပ်ဗ္စာပါ်ပဲါ (ဗၟာ: ဝေဖန်ပိုင်းခြားစဉ်းစားခြင်း၊ အင်္ဂလိက်: critical thinking) ဝွံ
ဂကောံချဳဓရာၚ် သမၠုၚ်ပ္တိုန် ဍာ်ဒကေဝ်ချပ်ဗ္စာပါ်ပဲါ အပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ
ဂကောံ ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ မဒှ်ဂကောံ ဖတိုက်ဖအောဝ် ချဳဓရာၚ်မံၚ် သွက်ဂွံ သမၠုၚ်ပ္တိုန် ဍာ်ဒကေဝ်ချပ် ညးဍုၚ်ကွာန် ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဗၟာ တအ်ရ။
၁။ Thinking Classroom Foundation
၁။ Thinking Classroom Foundation
တူရူ ဂကောံဝွံ အ္စာမနွံ အလုံကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဗၟာတအ် သုၚ်စောဲ နဲကဲချပ်ဗ္စာပါ်ပဲါတုဲ ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ဗ္တောန်အာ ပညာမနွံကဵုဍာ်ဒကေဝ်ဗွဲမသၠုၚ်မာန် ဂးရ။ ဂွံဖ္ဍိုက်ဗပေၚ် တူရူအနာဂတ်ဏအ် မာန်တုဲ တၚ်ရန်တၟအ်ယေဘုယျ ညးတအ် ဖျေံလဝ်ဂှ် "သွက်ဂွံ ကဵုဇြဟတ်ကဵု ပရေၚ်ကတ်လ္ၚတ်၊ ပရေၚ်ပညာ မကိတ်ညဳကဵု သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳကီု၊ ပရေၚ်ပညာ မနွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ကီု " ရ။
ပရေၚ်ကမၠောန်ဂကောံ ဝွံ နွံ ၃ ဂကူတုဲ ယၚ်တအ်ဝွံ
ဂကောံဝွံ ပံက်လဝ်ရုၚ် မနွံဇၚ်မာဲ၊ ဍုၚ်သေံ တေံရ။
တၞံကဝ်သၠဗဗြိုက်
alt=The divine Kalpavriksha tree in mythology, a stone carving of a tree with mythical characters surrounding it.|thumb|360x360px|Kalpataru, the divine tree of life being guarded by mythical creatures Kinnara and Kinnari, flying Apsara and Devata. 8th century Pawon temple, Java, Indonesia. thumb|Idol of 10th Jain Tirthankar Shitalanatha with his symbol of Kalpavriksh below. တၞံကဝ်သၠဗဗြိုက် Kalpavriksha (Devanagari: कल्पवृक्ष), also known as kalpataru, kalpadruma or kalpapādapa, ဂှ် ဒှ်တၞံဆုမနွံကဵု ဣဓိကြဳဇှ် ပ္ဍဲကဵု ဟိန္ဒူဘာသာ၊ ဇိနဘာသာ ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ။ ပရူတၞံကဝ်သၠဗဗြိုက်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ပတ်သံသကြိုတ် နူကဵုတင်ဂၞင်တြေံတြဟ်အခိင်ကိုပ်ကၠာအိုတ်တေအ်ရ။
The Kalpavriksha originated during the Samudra manthan or "churning of the ocean" along with the Kamadhenu, the divine cow providing for all needs. The king of the gods, Indra, returned with this tree to his paradise. Kalpavriksha is also identified with many trees such as parijata (Erythrina variegata), Ficus benghalensis, Acacia, Madhuca longifolia, Prosopis cineraria, Diploknema butyracea, and mulberry tree (Morus nigra tree). The tree is also extolled in iconography and literature.
အံင်ထဝ်မောဝ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဘာအံင်ထဝ်မောဝ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၅ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၈၊ ဝှ် ၄၉။
ဖိုလ်စိင်၊ နာဲ
နာဲဖိုလ်စိင် (မၞိက်ရတ်) ဝွံ ဒှ်က္ဍိုပ်သကိုပ် တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် ကေုာံ ဒေသပွဳပွူဂှ် ပ္ဍဲအခိင် ပၠန်ဂတးမန် စကတဵုဒှ်တၟိ ပ္ဍဲအခိင်ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယရ။ ကြဴနူ ဒပ်ပၞာန်မန် နူဒေသနာနာ ပံင်ပကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ဂှ် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ဒု-ဥက္ကဌတုဲ ကြဴနူ မပၠန်ဂတး နကဵုလွဟ် ပွိုင်စှ်သၞာံ စှ်ဗြဲတုဲ ကာလဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် သၠာဲထောအ်လွဟ် ကဵုဒဳမဝ်ကရေသဳတုဲဂှ် ဒုင်ရုဲမာဲ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ ဂွံဒှ်အမာတ်ကၠတ်ထဝ် စၞးဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ရ။ ပၞာန်နေဝေန် သီုအဝဵုဍုင်တုဲ ၜိုန်ရ အခေါင်ကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံကီုလေဝ် ကမၠောန်ဂကူမန် မပ္တံကဵု ပရေင်လိက်ပတ်၊ ပရေင်ယေန်သၞာင်တအ်ဂှ် ကၠောန်ကၠုင် စဵုကဵု ဇုတ်စိုပ်တိရ။
ပထမ အဝဲ
နာဲဖိုလ်စိင် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၆၈ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၁၁ စွေက် တ္ၚဲအၚာ (၁၄ အဝ်ဂေတ် ၁၉၀၆)၊ အပါ နာဲဖိုလ် မိ မိဣနှေင် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ နာဲဖိုလ်စိင် စမံင်ဘာဗတောန်လိက်မန်၊ လိက်ဗၟာ နူကၟာဝက်တုဲ ကာလတိုန်ဘာတန်သမၠုင်ဂှ် အာတိုန် ပ္ဍဲဘာကျာ်ဇၞော်ပညာဒိပ္ပ ကွာန်ကျာ်ရဲတုဲ ကာလကလိဂွံ အာယုက် ၁၈ ဂှ် လုပ်သွဟ်လိက်တန်လဒေါဝ် ပ္ဍဲမတ်မလီု ပ္ဍဲ ၈ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉၂၆တုဲ ဂွံအံင်ကေတ် တန်လဒေါဝ်ရ။ နူဂှ် ဆက်တိုန်ဘာပကတ်ပကေင်အစာဘာ မကော်ဂး ဘာနဝ်မာန် (the Government Normal School, Moulmein) ပ္ဍဲ ၁၄ အံက်တဝ်ပါ ၁၉၂၉ ဂှ် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် ကလိဂွံတဆိပ်ကြာအစာဘာတုဲ စဴကၠုင် ဇရေင်ကွာန်ဇကု ကၟာဝက်တုဲ ပအစာဘာတန်ဒေါဝ်ရ။ ဗွဲကြဴ ဘာကောန်ဍုင်အရင် မကော်ဂး (တိုင်းရင်းအထက်တန်းကျောင်း) ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ လုပ်သွဟ်လိက် တန်ဒသမ ပ္ဍဲ ၂၁ ဇူလာင် ၁၉၄၃ နူဘာကောန်ဍုင်အရင်ဂှ်တုဲ ဂွံအံင်ကေတ် ဘာတန်သမၠုင် နူကဵုဘာကောန်ဍုင်အရင်ကီုရ။ စိုပ်သၞာံ ၇ သေတ်တေန်ပါ ၁၉၄၈ ဂှ် လုပ်သွဟ်လိက် သွက်ဂွံပအစာဘာ ဘာသာကောန်ဍုင်အရင် ပ္ဍဲတန်သမၠုင်ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ်တုဲ ဂွံဒုင်ကေတ် တဆိပ်ကြာ (a Vernacular High School Teacher's Cartificate) ရ။ အဃော နာဲဖိုလ်စိင် မပဒၟံင် အစာဘာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် (ဘာဗတောန်လိက် ဗဒါဲဘာတိုက်တၟိ) ဂှ် ဆဵုစုက်လုက် ကု မိဌေးရင်တုဲ ဖျေဟ်ဒၞာဲဒက်ဘဝအိန်ထံင် ရေင်သကအ်ရ။
တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၀၈ (၁၉၄၆?) ဂှ် တၞဟ်နဂွံ ချပ်ဂၞန်စ ကုက္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် ပ္ဍဲဒေသမန်တုဲ အစာနာဲဖဝ်ချိုဝ်၊ ကျာ်ဇၞော်ကုသလ၊ ကေုာံ နာဲဆာန်မန် (ဇာတိကၟာဝက်) စှ်ေကၠုင် နူဍုင်လ္ဂုင်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ကုသလ မဒှ်မၞိဟ်ဇာတိတကအ်ခၟိုင်တုဲ ပြာပ်အာ ဇရေင်တကအ်ခၟိုင်တုဲ အစာနာဲဖဝ်ချိုဝ် ဗက်အာ ကရောမ်ကျာ်ဇၞော်ရ။ နာဲဆာန်မန်ဂှ် ပြာပ်အာ ဇရေင်ကွာန်ကၟာဝက်ဇကုတုဲ ကသေအ်ကၟဝ် ညးတၠပညာ တၠပိုန်ဒြပ် မဆာန်ဂကူ နာဲဖိုလ်စိင် ညးမဒှ်အစာဘာ၊ နာဲထဝ်အး ညးမဒှ် ဥက္ကဌ ဂကောံဂေါပက ကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာ ကေုာံ နာဲပျုင် ညးမဒှ်တၠဒြပ်တုဲ ညးတအ်အာဆဵု ကုအစာဖဝ်ချိုဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင် ကွာန်ဝါဍောတ် ပ္ဍဲသ္ၚိနာဲဖဝ်အံင်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ကုသလ၊ အစာနာဲဖဝ်ချိုဝ်၊ နာဲဆာန်မန်၊ နာဲဖိုလ်စိင်၊ နာဲပျုင်၊ နာဲဖဝ်အံင်တအ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ် နဲလဵု ကၠောန်မ္ဂး ဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဂကူ ဂွံကလေင် မြဟ်မြဴကၠုင် မွဲဝါပၠန်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် ညးတအ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲဂကူမန်ဂှ် သဘင်ကၞာ မစပ် ကဵုပြဝေဏဳတအ် နွံဇၟာပ်ဂိတုကီုလေဝ် သဘင်မဆေင်ကဵု ဂကူမန်ဂှ် ဟွံမဲမွဲဏီရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒးကၠောန် သဘင်တ္ၚဲဂကူမန် မွဲရောင် ညာတ်ကေတ်တုဲ နာဲထဝ်အး မဒှ် မၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠင်ဝင်မန်ဂှ် ပတိုန်ထ္ၜး ပတၟေင်ကု တ္ၚဲဂကူမန်တအ် မပတန်ဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲဂိတုမာဃ်မွဲစွေက်ဂှ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဂကူမန်/တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ထေက်ရောင်။ တုဲပၠန် ဂိတုမာဃ်ဂှ် ကမၠောန်ဗ္ၚလေဝ်တုဲဒှ် ရာသဳဥတုလေဝ်ခိုဟ်ကီုရ။ ညးတအ် ဒးဂၞပ်စိုတ် လတူတင်မပတိုန်ထ္ၜးဂှ်ရ။ တုဲပၠန် ညးတအ် ညာတ်ကေတ် မန်ဒးကၠောန် သဘင်ကောံဓရီုဇၞော်ကောန်ဂကူမန်မွဲရောင်ဂှ် ညးတအ် ညာတ်ကေတ် ကောံဓရီုဇၞော်ဂှ် သ္ဒးကၠောန် ပ္ဍဲကွာန်ပ္ၚထေက်ရောင်။ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီပဒတန် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ်လေဝ် ညးတအ်စွံလဝ် ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီုဇၞော်ကောန်ဂကူမန်ဂှ်ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နာဲဖိုလ်စိင်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် ညးမစဖန် ညံင်ဂကူမန် ဂွံကလေင်ၚုဟ်ကတဵုကၠုင် မွဲဝါပၠန် ပ္ဍဲမၞိဟ်တြဴတၠဂှ်ရ။
ဍုင်ဗၟာ ဂွံသၠးပွးတုဲ အခေါင်သွက်ဂကူမန် ဟွံမဲ၊ တၞဟ်န အခေါင်ဂကူမန် ဂွံမံက်တိုန်မာန် သ္ဒးသၠုင်ပတိုန် ကဆံင်ပရေင်ချဳဓရာင်ကောန်ဂကူရောင် က္ဍိုပ်သကိုပ်မန်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်တုဲ တၞဟ်နကလိဂွံ အရီုအဗင် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်သေံတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၁၀ ဂိတုပထမဒဂိုန် (၂) မံက် (၇ ဂျောန် ၁၉၄၈) ဂှ် ညးတအ် ညးပန်တၠ နာဲဖဝ်ချိုဝ်၊ နာဲဖိုလ်စိင်၊ နာဲအိုင်ထောန်၊ နာဲသာန်လှာင်တအ် တိတ်အာဍုင်သေံရ။
အခေါင်အရာ သွက်ဂကူမန်ဂှ် ညးတအ် အာတ်ကေတ် အလဵုအသဳဗၟာတအ် ဟွံကဵုတုဲ စိုပ်အာကဆံင် ဂကူမန် မဒးရပ်လွဟ်ဂှ် နာဲဖိုလ်စိင်ဝွံ နဒဒှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်ဂှ် ကေတ်တာလျိုင်တုဲ ဒက်ပတန် ဒပ်ပၞာန်မန်မွဲရ။ မၞိဟ်ဇၞော် လပါ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်နာဲကောန်တာ (ဗိုလ်ရာဇ)ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ကၠုင်ဗတိုက် ဒပ်ပၞာန်မန် မကော်ဂး ဒပ်သၟတ် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၁၀ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၃ မံက် (၁ မာတ် ၁၉၄၉) ဂှ် ၜိုန်ရ ဒပ်သၟတ်မန် နွံမ္ၚး ကွာန်ကၟာဝက်ကီုလေဝ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်အာကွာန်ကၟာဝက်တုဲ စံင်ထောအ်ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲဂှ် သ္ၚိနာဲဖိုလ်စိင် နာဲထဝ်အး တအ်လေဝ် တူအာကီုရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် နူကဵုဒေသနာနာတအ် ပံင်ပကောံတုဲ ဒက်ပတန်ပတိုန် ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ဂှ် နာဲအိုင်ထောန်/အံင်ထောန် ဂွံရုဲစှ် နဒဒှ်ဥက္ကဌ၊ နာဲဖိုလ်စိင် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ဒုဥက္ကဌ။ ကြဴနူ မတိတ်ဂြိပ် ရပ်လွဟ်ပေင်စှ်သၞာံတုဲ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် သၠာဲထောအ်လွဟ် နကဵုဒဳမဝ်ကရေသဳဂှ် လုပ်စိုပ်ဍုင်ကွာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲသဘင်ရုဲမာဲ ၁၃၂၁ ဂိတုမာ် (၁၀) မံက်ဂှ် ဒုင်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် ကလိဂွံဇမၞးတုဲ ဂွံဒှ်အမာတ်မန် စၞးဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်။ ပ္ဍဲအခိင် မယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင်အမာတ်ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳမဗမံက်ပတိုန် တွဵုရးဍုင်မန်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၃၂၃ ဂိတုမာ် (၁၀) စွေက် (၂ မာတ် ၁၉၆၂) ဂှ် ဒပ်ပၞာန်နေဝေန် သီအဝဵုဍုင်တုဲ ပရေင်ကမၠောန် မဗမံက်ပတိုန် တွဵုရးဍုင်မန် မနွံကဵုအခေါင်ပကင်ရင် ဇကုအပိုင်ဂှ် ကၠေအ်ကၠက်အာရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နာဲဖိုလ်စိင် ကလိဂွံအာယုက်ကြပ် ၆၀ ရတုဲ ညံင်က္ဍိုပ်သကိုပ်တၞဟ်တအ် မကလေင်တိတ်ဂြိပ်ပၠန်ဂှ် ညးဟွံတိတ်တုဲ ဆက်ကၠောန်အာ ကမၠောန်ဂကူမန် ဒၞာဲမကၠောန်ဂွံ မပတံ ပရေင်လိက်ပတ် ယေန်သၞာင်။
နာဲဖိုလ်စိင် ကာလမကလိဂွံအာယုက် ၉၇ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၆၄ ဂိတုပုဟ် ၃ စွေက် အခိင်ဗတံ ဒစာံနာဍဳ ကဵု ၅၅ မိနေတ်ဂှ် နကဵုအာယုက်အိုတ် လမျီုတိတ်အာ ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ် ပ္ဍဲသ္ၚိညး အရာပ်ဓရိုက်ထဝါဲ ကွာန်ကၟာဝက်ရ။
ဇိုင်ဒဵုကျာ်တၟအ်ရေင်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဘာဇိုင်ဒဵုကျာ်တၟအ်ရေင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၃ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသူရိယျ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၀၊ ဝှ် ၄၀။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ခါဲဒုတ် Online (ဝတ္ထုဒမၠေအ်)
ဝတ္ထုဒမၠေအ် ( ခါဲဒုတ် Online )
အေလဓဳ သ္ၚုပ္ဍဲဖဴတေံလေဝ်အိုတ်အာယျ သြန်ပ္ဍဲတဲလေဝ်နွံမံၚ်ၜါကၠံၜါတ်သေံဏံတုဲ အာဂတနူဏံတှ်ေ ဗီုလဵုပိုဲဂွံသ္ပရောမဂဳ−−အဲလေဝ်အိုတ်မံၚ်ကသပ်ဗီုလမဳတုပ်တုပ်ရ၊
ပသာ်ဏံမဂဳ အခေတ်လၟုဟ် အခေတ်လပှ်ကျာတုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲလေဝ် ဇိပ်ဂၠိပ်ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာလောန် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဍူ တီဓရ်ထံက်ပၚ်လောဲသွာတုဲ အဲကဵုမဂဳ သ္ပညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဝဲလီုလီုအရာမွဲမွဲသာ် ဒှ်သွက်ဂွံဆာန်ဍူပ္ဍဲပိုဲညးၜါတုဲ အာတ်သြန်ထံက်ပၚ်လ္တူလာၚ်တှ်ေခိုဟ်ဏောၚ်မဂဳ ၊
အေ − ကသပ်လဓဳဟွံပရေံပုဟ် ၊ ဗီုလဵုပိုဲညးၜါဂွံသ္ပညံၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆာန်ဍူတုဲ သ္ဂောံဂွံသြန်ဒါန်ညးတၞဟ်မာန်ရော၊  ဟီုသာ်ဂှ်တှ်ေ အဲပညံၚ်မၞိဟ်ဇိုၚ်ပိုတ်မွဲလပါ် မဂဳပညံၚ်ဂွံလဝ်ယဲဒိုက်ဗုၚ်မံၚ်ၜါဂိတုဲ အိန်ထံၚ်ပိုဲဏံ ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော်ဏောၚ် နဲဏံဟေၚ်ရ− မသြန်ဒါန်ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ လုပ်ဇွောဝ်ကၠုၚ်ဗီုဍာ်စှ်ေနူဒဵုရဏောၚ်မဂဳ၊ လ္ပဝိုတ်ထောံမွဲဂှ် မဂဳချူဏာမလိက်ဗီုညးတၞဟ်ဗှ်တုဲစိုတ်ဂွံဆာန်ဍူပြဟ်ပြဟ်ဂှ်ချူဏာကီု−  တုဲတှ်ေ မဂၞန်(ဗါန်)စုတ်သြန်ဂှ် လ္ပဝိုတ်တွဵုဏးမဂဳ၊
ကသပ်လဓဳဂတာပ်အခေတ်ကွေံကွေံ၊ သာ်ဂှ်တှ်ေ ပိုဲညးၜါပလေဝ်ပလေတ်သွက်ဂွံကျိုၚ်ကယျိုၚ်ဗီုပိုဲညးၜါချပ်လဝ်ဂှ်တုဲ တက်ဗီုသွက်ဂွံပတိုန်လ္တူ focebook ၊
အဲပတိုန်ဏာတုဲယျဏးလဓဳ−−လ္ပဂွိၚ်မဂဳ ဟွံၜက်စှ်မိဏေတ် သြန်ဒါန်ကောန်ဂကူမန်ပိုဲလုပ်ဏောၚ်၊ −−−
ဟေ လဓဳပိုဲ −−− သြန်လုပ်ကၠုၚ်ယျမွဲလ္ၚီ၊ အဲဟီုမံၚ်ကဵုမဂဳရသေၚ်ဟာ  နဲဏံဂတာပ်အခေတ်အိုတ်ရ၊  ဟေလဓဳပိုဲ လုပ်ကၠုၚ်ပၠန်ယျမသုန်ကၠံၜါတ်သေံ၊  ကသပ်လဓဳပိုဲဂတာပ်အခေတ်  အဲဆာန်လဓဳကွေံကွေံ၊ −− လ္ပဂွိၚ်မဂဳ တ္ၚဲဏံမွဲတ္ၚဲ ဂွံတွဵုရအောန်အိုတ်မသုန်လ္ၚီ၊
မဂဳကဵုလဓဳဂှ် ၜက်အာၜိုတ်မွဲဂိတုဗက်ဂှ် စသုၚ်ဖဲ လှဲလးပရေၚ်မံၚ်စံၚ်၊ ရာန်ကပေါတ်လေဝ်ဟွံဒးညှာကဵုသြန်၊  နွံမွဲတ္ၚဲ ခါဲဒုတ်online ၜါဂှ် ကွာ်ဝေၚ်ဖျာသွက်ဂွံသုၚ်စောဲသြန်တုဲ ဒးဂစပ် မၞိဟ်ကေၚ်ထံက်ပၚ်လဝ်လ္တူလပှ်ကျာဂှ် ဆဵုဒးအာတုဲ သမ္တီဒးဒဒှ်ရမၞိဟ်အာတ်အရီုဗၚ်ဒုၚ်ဒါန် တြုံဇိုၚ်ပိုတ်ဗြဴဗုၚ်မံၚ်ၜါဂိတုဂှ် တီကေတ်ကၠးကၠးဟေၚ် ဓဝါဲဂှ် ဆက်ဖုၚ်ကဵုဗၠာဲသၟိၚ်− ဟွံလံၜိုတ်စှ်မသုန်မိဏေတ် ဗၠာဲသၟိၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ဖျာတုဲ ရပ်ဏာသီုတြုံသီုဗြဴစိုပ်အာရုၚ်၊  စၟဳစၟတ်ဒဒှ်ဍာံဟွံဍာံကမၠောန်မကၠောန်ဂှ်တုဲ သက်သဳကၠးချိုတ်ပၠိုတ်ရပ်ဂွံတုဲ ဒးအာဒုဟ်လီုဠာန်တ္ၚံက်စၞာဲသွက်မသြန်ညးတၞဟ်ဂွံလေၚ်ဂှ် သီုညးၜါတုပ်တုပ်၊  ဒးလုပ်အာထံၚ်သီုညးၜါပွိုၚ်ၜါသၞာံ စဵုကဵုလၟုဟ်လေဝ် ဟွံဂွံဗၠးဏီ ။
တက္ကာရိယဇာတ်
ဗောဓိသတ်ဒှ်ဗဗၞးTakkāriya Jātaka (No. 481)လဆောဝ်မ္ဂး ချူနကဵု တက္ကဇာတ် Takka Jātaka
ဒၞဲါတွံ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညု မစိုန်ဒှ်တဴ အ္စာမၞိဟ်ဒေဝတဴ ဃောမပဒတဴပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ပဟိုတ်ကဵု ကောကာလိကတုဲ တွံတဴ တက္ကရိယဇာတ်ဝွံရောၚ်။
ဝတ္တုပစ္စုပ္ပန်
ဂလာန်ဂှ်ကြက်တြးကဵုရ၊ ပ္ဍဲအပ္ဍဲဝှ်မွဲ အဂ္ဂသာဝကၜါ သၠးကၠေံဂကောံဂိုဏ်ပံၚ်ဖက်ဂမၠိုၚ်တုဲ သၟိက်ပဒတဴ ဌာန်လ္ၚုပတီအာတ်အခေါၚ်ကျာ်တြဲတုဲ အာဒၞဲါကောကာလိက ပ္ဍဲကောသလရးတုဲ နိဿဲကဵုတၠအဲတုဲ ပိုယ်ညးဂမၠိုၚ် ဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်ကြက်ဒှ်ရ၊ နိဿဲကဵုပိုယ်ညးဂမၠိုၚ်တုဲ တၠအဲဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်ကြက်ဒှ်ရ။ လုကဴမွဲဝှ်ပိဂိတုဝွံ ကြက်ပဒတဴပ္ဍဲဒၞဲါဝွံရ ရဴဝွံဟီုရ။
ယွံကောန်တၠတအ် နိဿဲကဵုအဲတုဲ မၞးတံဒှ်တသိုက်မ္ဂးဂှ် မူဂှ်ရော ရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် အဂ္ဂသာဝကၜါဂမၠိုၚ်ပဒတဴ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံအိုတ်ရ။ ယာံတၠအဲဟီုကုညးမမိက်မွဲမွဲမ္ဂး ပိုယ်ညးဂမၠိုၚ် ဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်အိုတ်ရ။ ဣဝွံတုန် နိဿဲကဵုတၠအဲတုဲ ပိုယ်ညးဂမၠိုၚ် ဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်ရောၚ်၊ ရဴဝွံဟီုရ။
နိဿဲကဵုမၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ်တုဲ အဲဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်ဂှ် ဣလဵုရော၊ ရဴဝွံနကြိသၟာန်နေဝ် ပိုယ်ညးဂမၠိုၚ်သီုမဒၠောံဗ္တောန်တၠအဲ လုကဴမွဲဝှ်ပိဂိတု ပ္ကတ်ကဵုဓရ်ရ၊ ဣဝွံတုန် တၠအဲနိဿဲကဵုပိုယ်ဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်ရောၚ်၊ ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ။ ယွံကောန်တၠတံ ဗွဲအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်သြဝ်ပဒတဴအိုတ်ညိ။ ရဴဝွံကောကာလိကဂှ် ကဵုဘာမဗဗွဲ ကုအဂ္ဂသာဝကၜါဂမၠိုၚ်ရ။
အဂ္ဂသာဝကၜါဂမၠိုၚ်ဂှ် နတသိုက်ဖလသမာပတ်ပဒတဴဗွဲတသိုက်အိုတ်ရ။ ညးမမိက်မွဲမွဲဟွံတီ ဒဒှ်အဂ္ဂသာဝကၜါဂှ် ပဒတဴပ္ဍဲဒၞဲါဂှ်ရ၊ အဂ္ဂသာဝကၜါဂမၠိုၚ်ဂှ် စိုပ်ဝှ်သ္ပပဝါဏာအိုတ်တုဲ ယွံကောန်တၠ ကောကာလိက နိဿဲကဵုတၠအဲတုဲပိုယ်ဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်တုဲရ။ တၞဟ်နဗဵုလ္ၚောဝ် ကျာ်တြဲကြက်အာအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ ဟီုပတီကောကာလိဂှ်အိုတ်ရ၊ ခိုဟ်သန်ရ ရဴဝွံကောကာလိကဒုၚ်ဝန်တုဲ ဂိုၚ်ကေတ်အဂ္ဂသာဝကၜါ ဒုၚ်ပိဏ္ဍပါတ်ပ္ဍဲကွာန်ဗ္ဒာဲဂှ်တုဲ မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်နကြိကိစ္စကဵု ပိုန်တုဲအိုတ်နေဝ် တိတ်နူကွာန်အိုတ်ရ၊ ကောကာလိကဗလးကၠေံ အဂ္ဂသာဝကၜါဂှ် ကၠေၚ်စဴတုဲ ဟီုလဴစကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ယွံဒါယကာတံ မၞးတံညးဂမၠိုၚ် စိုန်တုပ်ကေုာံ တိရစ္ဆာန်အိုတ်ရ။ လုကဴမွဲဝှ်ပိဂိတုဲ အဂ္ဂသာဝကၜါ ပဒတဴပ္ဍဲဘာမညန်ဟွံတီအိုတ်ရ။ ကာလလၟုဟ် အဂ္ဂသာဝက ၜါဂှ်က္ညအာအိုတ်ရ။ ရဴဝွံနကြိဟီုလၟိၚ်နေဝ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ယွံတၠဳပိုန် မူဟိုတ်ဟွံဟီုလဴစပိုယ်ဍိက်တံအိုတ်ဂှ်ရော ရဴဝွံဟီုတုဲ ဂဥုဲဂမၠိုၚ် မပ္တံကၠေၚ်သဝှ်ေကၠေၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု ယာတ်သ္ၚာဂမၠိုၚ်ကီု ဂိုၚ်ရပ်ကေတ်တဲ ပြာပ်အာကဵုဒါန်မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်တုဲ လ္ၚောဝ်တုဲ ယွံတၠဳပိုန်တံ အေၚ်ဒုၚ်ကုပိုယ်ဍိုက်တအ် အိုတ်ညိကျာ်၊ ဒဒှ်အဂ္ဂသာဝကဂှ် ပိုယ်ဍိုက်တံ ဟွံတီအိုတ်ရကျာ်၊ တ္ၚဲဏအ်တုန် တၠဳပိုန် ကောကာလိက ဟီုလဴစတုဲ ပိုယ်ဍိက်တအ်တီအိုတ်ရကျာ်။ ဗွဲမဆာန်ဍူပိုယ်ဍိုက်တံ ဂဥုဲ မပ္တံကၠေၚ်သဝှ်ကၠေၚ်ယာတ်ဂမၠိုဝွံ သြဝ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အိုတ်ညိအဴ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီအိုတ်ရ။
ကောကာလိကကီုလေဝ် မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ပၟိက်အောန်အိုတ်ရ၊ တရိုပ်စိုတ်လောဲသွာအိုတ်ရ၊ ဝတ္ထုဂမၠိုၚ်ဝွံသွက်ဇကုဟွံဂိုၚ်ကေတ်တုဲ ကြက်ကဵုအဲအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံချပ်တုဲ ကေုာံဒါယကာဂမၠိုၚ် အာဇရေၚ်မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်တုဲ မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ဂှ် ပဟိုတ်ကဵုကောကာလိကဝွံတုဲ ဟိုတ်မကဵုဒါန် အယာမာတ် မမိက်မွဲမွဲဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အိုတ်ရ။ ကုကောကာလိကကီုလေဝ် ဟွံကဵုကဵုအိုတ်ရ၊ ဒါယကာဂမၠိုၚ်တုန် ယွံတၠဳပိုန်တအ် ကာလလၟုဟ်ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး မွဲလှေ်ပၠန် ဗွဲမဆာန်ဍူပိုယ်ဍိုက်တံ သြဝ်က္ညကၠုၚ်ဒၞဲါဝွံအိုတ်ညိအဴ ရဴဝွံအာတ်အခေါၚ်အိုတ်ရ။ မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဇကုဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အိုတ်တုဲ ကုအဲကီုလေဝ် ဟွံကဵုကဵုအိုတ်ရ။ ရဲဝွံဒက်ဝဲရ၊ မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်ကီုလေဝ် မံၚ်ဇရေၚ်ကျာ်တြဲမွဲခဏတုဲ ကော်ခမဳဂမၠိုၚ်မသုန် မသုန်ကၠံ မဒှ်တွဳပွိုၚ်ဇကုအိုတ်တုဲ ကေုာံခမဳလ္ၚီ နကြိဂ္ၚေၚ်ဒေသစရိတ်နေဝ် စိုပ်အာကောသလရး အိုတ်ရ။
ဒါယကာဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီုလေဝ် သ္ပဒစးဝေၚ်ဒုၚ်တၠုၚ်တြဴတုဲနိမန်မှာထေရ်ဂမၠိုၚ် ဘာလုပ်ဒ္ဂိုန်ဂှ်ဟေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ဏာတုဲ ရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲ သ္ပတဴပူဇဴသက္ကာရဗွဲမဂၠိုၚ်အိုတ်ရ။ ပစ္စယ်ဂဥုဲယာတ်သ္ၚာဗွဲမဂၠိုၚ်က္တဵုဒှ်ရ၊ ခမဳဂမၠိုၚ် မကၠုၚ်မွဲစွံ ကေုာံမှာထေရ်မပြဲၜါဂှ်ဂမၠိုၚ် နကြိစဳရေၚ်ပါ်ပရအ်သ္ၚာဂမၠိုၚ် အိုတ်နေဝ် ကုခမဳဂမၠိုၚ်မကၠုၚ်မွဲစွံဂှ်ဟေၚ် ကဵုအိုတ်ရ။ ဟွံကဵုကုကောကာလိကအိုတ်ရ၊ မှာထေရ်မပြဲၜါဂမၠိုၚ်ကီုလေဝ် ဟွံကဵုကဵုကုကောကာလိကအိုတ်ရ၊ ကောကာလိဂွံဟွံကလိဂွံသ္ၚာတုဲ သာရိပိုတ်မောဂ္ဂလာန်ဂမၠိုၚ်ဝွံ နွံကဵုပၟိက်ယုတ်မာအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲကာလကၠာတေံဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လာဘ်မဂပ်ဝ်ကဵုဒါန်တုဲ ကာလလၟုဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် အိုတ်ရ၊ တၞဟ်နပေၚ်ပၟိက်ဟွံသၟဟ်အစောံအိုတ် ဟွံရံၚ်ညးသ္အာၚ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ။ ရဴဝွံလက်ဒေါန် မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ရ၊ မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ချပ် ကောကာလိကဝွံ နိဿဲကဵုပိုယ်တုဲ ဇၞော်မောဝ်ပြဝအကုသဵုဂမၠိုၚ်ရ၊ ရဴဝွံမွဲဟာန်ကေုာံတွဳပွိုၚ်တိတ်နူဘာဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ယွံတၠဳပိုန်တံ မံၚ်ၜိုတ်ၜါပိတ္ၚဲပၠန်အိုတ်ညိအဴ ရဴဝွံၜိုန်ရဒုၚ်ဂုဏ်ကီုလေဝ် တၞဟ်နကၠေၚ်ကၠုၚ်ဒၞဲါဂှ် ဟွံမွဲပၟိက်အိုတ်ရ။
ကာလဂှ်ခမဳသၟတ်မွဲဟီု ယွံဒါယကာတံ မာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ဗီုလဵုဂွံ မံၚ်အိုတ်ရော၊ အ္စာမၞးတံကောကာလိကဂှ် မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်မံၚ်ပ္ဍဲဘာဝွံ အေၚ်ဒုၚ်ဟွံမာန်ရ။ ရဴဝွံဟီုရ၊ ဒါယကာဂှ် ဂမၠိုၚ်ကီုလေဝ် အာဇရေၚ်ကောကာလိကတုဲ ယွံတၠဳပိုန်တံ တၠဳပိုန်တံညးဂမၠိုၚ် မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်မံၚ်ပ္ဍဲဘာဝွံ အေၚ်ဒုၚ်ဟွံမာန်အိုတ်သဒှ်ရ၊ အာအိုတ်ညိ ကလအ်ကၠေအ်မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ဂှ်တုဲ သြဝ်ကဵုစဴအိုတ်ညိ၊ ယဝ်ဟွံကဵုကၠေၚ်စဴကၠုၚ်အိုတ်မ္ဂး ဒြေပ်နူဒၞာဲဝွံတုဲ သြဝ်အာမံၚ်ဌာန်သ္အာၚ်အိုတ်ညိ ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ၊ ကောကာလိကဂှ် နမဖေက်ဒါယကာဂမၠိုၚ်အာတုဲ ဒုၚ်ဂုဏ်မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ရ၊ မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ဟွံသၟဟ်အစောံတုဲ စဴကၠုၚ်ဘာရ။
ဒါယကာဂမၠိုၚ်ဂှ် ယွံတၠဳပိုန်ကောကာလိကာမှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ဟွံ ကၠေၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ဟာ ရဴဝွံသၟာန်အိုတ်ရ၊ယွံဒါယကာတံ တၞဟ်နကဵုကလေၚ်ကၠုၚ် ဟွံသၟဟ်အစောံ ရဴဝွံဟီုရ။ ကာလဂှ် ကောကာလိကဂှ် ခမဳအယုက် မၞုံသ္ဘြဒ္ဂေတ်ဟွံခိုဟ်ဝွံ နကြိမံၚ်နေဝ် ပ္ဍဲကွာန်ပိုယ် ခမဳသ္ဍိုက်ဆာန်သဳလဂမၠိုၚ် ဟွံမံၚ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ကြက်ဗက်ဗ္ဒဴ ကၠေအ် ကောကာလိကအိုတ်ရ ရဴဝွံချပ်တုဲ ယွံတၠဳပိုန် ကောကာလိက တၠဳပိုန်လ္ပမံၚ်ပ္ဍဲဘာဏအ်ရ၊ နိဿဲကဵု ပိုယ်တုဲ မူဖိုလ်မၞုံကုတၠဳပိုန်ရော ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ၊ ဒါယကာဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗက်ဗ္ဒဴတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဗဗေၚ်သ္ၚာဂမၠိုၚ်တုဲ အာဘာဇေတဝန် ပြာပ်လုပ်ကုကျာ်တြဲတုဲ ယွံတၠဳပိုန် သာရိပိုတ် မောဂ္ဂလာန်ဂမၠိုၚ် ပၟိက်ဟွံခိုဟ်နွံတဴအိုတ်ရ၊ လေပ်ဗက်စပၟိက်မက်ဂၠက်ယုတ်မာအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ။
ကာလဂှ် ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုဟီုကုကောကာလိက ယွံကောကာလိကရဴသာ်ဝွံလ္ပဟီုညိ၊ ကောကာလိက ရဴသာ်ဝွံ လ္ပဟီုညိ၊ စိုတ်ဂှ်သြဝ်ကဵု လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲ သာရိပိုတ်မောဂ္ဂလာန်ညိ၊ သာရိပိုတ်မောဂ္ဂလာန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ခမဳသ္ဍိုက်ဆာန်သဳလ ဂမၠိုၚ်ရောၚ်၊ ရဴဝွံဆေဝ်ဒဝ်ရ။ ၜိုန်ရဆေဝ် ဒဝ်သာ်ဂှ်ကီုလေဝ် ကောကာလိကဂှ် ယွံတၠဳပိုန်တအ်ညဂမၠိုၚ် ပတှေ်တဴကုအဂ္ဂသာဝကတၠဳပိုန်တံညးဂမၠိုၚ်ဟေၚ်ရောၚ်၊ အဲဍိက်တုန်ဂတမတ်ရောၚ် ဟွံပတှေ်အဲဍိက်အိုတ်ရ၊ အဲဍိက်ဂွံညာတ်ကေတ်ဂတမာတ်ရ သာရိပိုတ်မောဂ္ဂလာန်ဂမၠိုၚ် နွံပၟိက်ယုတ်မာအိုတ်ရ၊ လေပ်ဂြောပ်ဗ္ဒန်ပြဝအကုသဵုအိုတ်ရ၊ သဳလဟၟဲအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံဟီုတုဲ စဵုကဵုပိဝါၜိုန်ရကျာ်တြဲဆေဝ်ဒဝ်ကီုလေဝ် တုပ်ညံၚ်ကိုပ်ကၠာဂှ်ဟေၚ် ဟီုတုဲဓလိုက်က္တဵုနူဒၞဲါဂှ်တုဲအာရ။
ကောကာလိကဂှ် ဃောက္တဵုအာဟေၚ် ပ္ဍဲဇကုကောကာလိကဂှ် ယဲမှုက်ဂမၠိုၚ်မၞုံဗၞတ်တၟာမရာဲမံက်တိတ်ကၠုၚ်အိုတ်တုဲ ဗွဲလၟေၚ်ၚ် ဒှ်အာတၟာသတ်ဗဳဍုဟ်ဟ်တုဲ ပါ်ဒးကးတုဲ ဆီပ္တိုဟ်ဂမၠိုၚ်ဇွောဝ်အိုတ်ရ၊ ကောကာလိကဂှ် သီုမကရောတ်ကသဝ်တဴ အာစိုပ်ဒုက္ခဝေဒနာတုဲ တိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲမုက်တြၚ်ဘာဇေတဝန်ရ၊ ကောကာလိကထေဲပၞတ်ကုအဂ္ဂသာဝကၜါရ ရဴဝွံစဵုကဵုဍုၚ်ဗြီု မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဒှ်တိုန်ကၞုက်ကၞာဲရ၊ ကာလဂှ်ဗြီုမၞုံယၟုတုရိသမဒှ်အ္စာဥပ္ပဇ္စျာဲကောကာလိကဂှ် တီပရူဂှ်တုဲ ကြက်ကဵုကလံ ကၠေံမှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ရ၊ ရဴဝွံချပ်တုဲစှ်ေကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗြီုတုဲ ဒတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲ အာကာသတုဲ ယွံကောကာလိက တၠအဲကၠောန်ပြဝရုန်မဵုရ၊ အဂ္ဂသာဝကၜါဂှ် သြဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ညိ ရဴဝွံဟီုရ၊ ယွံကောန်တၠမၞးညးဂှ်ရော ရဴဝွံသၟာန်ရ၊ အဲဗြီုတုရိကရောၚ်၊ ရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် ယွံကောန်တၠကျာ်တြဴဟီုတၠအဲ အနာဂါမ်ဟွံသေၚ်ဟာ အနာဂံါကီုလေဝ် နူဍုၚ်ဗြီု ဟွံကၠေၚ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မၞိသ်ဟွံသေၚ်ဟာ ရဴဝွံဟီုတုဲ တၠအဲ ဒှ်ပြိုတ်ပ္ဍဲဒၞာဲထောံအမှိတ် ဟာန်ဗာန်သဒှ်ရ၊ ရဴဝွံစမြဗဟေတ်မဟာဗြီုရ၊ ဗြီုတုရိသဂှ် တၞဟ်နကဵုကောကာလိက ဂိုၚ်ကေတ်ဂလာန်ဇကုဟွံသၟဟ်အစောန်တုဲ ဂလာန်မၞးကြက်ပြာကတ်ကု မၞးဟေၚ်ရ- ရဴဝွံဟီုတုဲ အာဘုံဗြီုသုဒ္ဓါဝါဒရ၊ ကောကာလိကကီုလေဝ် ချိုတ်အာတုဲ က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲနရက်ပဒုမရ။
တီဒဒှ်ကောကာလိကမ္ဒးက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲနရက်ပဒုမတုဲ သၟိၚ်ဗြီုသဟံပတိဂရၚ်ပ္တီကျာ်တြဲရ၊ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုဟီုလၟိၚ်ကုခမဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဂမၠိုၚ်သီုမဟီုတဴဂလာန်ဂရိုဟ်မသက္ကုဂုဏ်ကောကာလိက က္တဵုဗဒှ်ဂလာန်ပ္ဍဲဇြပ်သ္ဘၚ်ဓရ်ရ၊ ယွံကောန်တၠတအ် ကောကာလိကနမထ္ၜေဟ်လက်မှာ ထေရ်သာရိပိုတ်မှာထေရ်မောဂ္ဂလာန်ဂမၠိုၚ်နိဿဲကဵုပါၚ်ဇကုတုဲက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲနရက်ပဒုမရ။ ရဴဝွံက္တဵုဗဒှ်ဂလာန်အိုတ်ရ၊ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုက္ညကၠုၚ်တုဲ ယွံခမဳတံကာလလၟုဟ်မူရဴနဂလာန်မွဲကောံဓရီု ဒၟံၚ်အိုတ်ရော - ရဴဝွံသၟာန်တုဲ နဂလာန်မဟိမုဝွံ ကောံဓရီုဒၟံၚ်အိုတ်ရအဴ- ရဴဝွံနကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ယွံခမဳတအ် ကောကာလိကဂှ် ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံဟေၚ်ဂလာန်ဇကု ဂစိုတ်ဇကုဇကုတဲ နိဿဲကဵုပါၚ်ဇကုတုဲ ဒးဒုၚ်ဒဒိုက်ဟွံသေၚ်ဏီ၊ ပ္ဍဲကာလကၠာတေအ်ကီု လေဝ် ကောကာလိကနိဿဲကဵုပါၚ်ဇကုတုဲ ကေၚ်ဒးဒုၚ်ဒဒိုက်တုဲရ၊ ရဴဝွံသ္ဂးတုဲ ဇက်နေဝ်ဇာတ်အတိတ်ရ။
ဝတ္တုအတိက်
ယွံခမဳတအ် ပ္ဍဲကာလအတိက်တေံ ဍုၚ်ဗာရဏသီသၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တ နကြိပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်နေဝ် ဗမၞးပြောဟိတ် ဂၞေဟ်ထပ်တိတ်မၞုံယၟု ပိၚ်္ဂလမွဲ နွံကုသၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တဂှ်ရ။
ကသပ်စိုတ်မမိက်ဂစိုတ်တြုံသ္ကဲ
သမ္ဘာဗမၞးပြောဟိတ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်တဴဒ္ဂေတ်မကလိလောန်ကၠောအ် ဗဗၞးမွဲရ၊ တြုံသ္ကဲဂှ်ကီုလေဝ် တုပ်ကၠောံတြုံတၠသ္ၚိဇၞော် ပြောဟိတ်ဟေၚ်ရောၚ်၊ ပြောဟိတ်ဂှ်ၜိုန်ရ ဆေဝ်ဒဝ်ဗမၞးဗြဴဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံတုဲ ချပ်ရ၊ ချပ်တုဲ ပြောဟိတ်ဂှ် ပြာပ်အာကုသၟိၚ်တုဲ ဂရၚ်ပ္တီရ။ ယွံသၟိၚ်ဇၞော်မပြဲရောၚ် ၊ ဍုၚ်သၟိၚ်ဇၞော်ဂှ် ပ္ဍဲအလုံတ္ကအ်ဇမ္ဗုဒိပ်မွဲ ဒှ်တဴဍုၚ်မပြဴရောၚ်။ သၟိၚ်ဇၞော်ကီုလေဝ် သၟိၚ်မပြဲရောၚ်၊ ရဴသာ်ဝွံ သီုမဒှ်တဴ သၟိၚ်မပြဲ - ယွံသၟိၚ်ဇၞော်ကြၚ်ဍုၚ်သၟုၚ်ကျာတေံပ္ကီုလဝ်ဟွံဒးရးတုဲ မ္ၚဵုဟၟဲရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် - ယွံအ္စာလၟုဟ် ဗီုလဵုဂွံသ္ပရော - ရဴဝွံနကြိသၟာန်နေဝ် သ္ပမ္ၚဵုတုဲ စိုန်ဂပ်ဝ်ပ္ကီုရ။ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ။ မူဂှ် ထေက်ကဵုဒးကေတ်ရော ရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် ပဲါကၠေံတြၚ်တြေံတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဆုတၟိမစိုန်သ္ကီုကေုာံမ္ၚဵုတုဲ ကဵုစၞဗလိဗဇဴ ကုဒေဝတဴပၟၚ်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ဗွဲမစိုန်သကီု ကေုာံ နကျတ်မ္ၚဵု တၞဟ်မကဵုပ္တန်ကြိုက်ရ၊ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ၊ ယာံဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး ရဴသာ်ဝွံအတိုၚ်အ္စာဟီုသ္ပအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံဟီုရ။
ကာလဂှ် ဗောဓိသတ်ဒှ်မံၚ်ဗၠာဲ မၞုံယၟုတက္ကာရိယတုဲ ကတ်ကွတ်ပညာ ပ္ဍဲဇရေၚ် ပြောဟိတ်ပိၚ်္ဂလဂှ်ရ၊ ပြောဟိတ်ပိၚ်္ဂလ ပဲါကၠေံတြၚ်တြေံတုဲ ကဵုစွံပ္တန်တြၚ်တၟိတုဲ ဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်ရ၊ ယွံသၟိၚ်ဇၞော်တြၚ်ဂှ်တုဲရ၊ တ္ၚဲယးနကျတ်ခိုဟ်ရ နကျတ်ခိုဟ်ဂှ် ဟွံကဵုကၠိလောန်ကၠေံတုဲ သ္ပစၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴတုဲ တၞဟ်နကဵုပ္တန်တြၚ်ကြိုက်ရ၊ ရဴဝွံနကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ယွံအ္စာစၞ ဗလိဗဇဴဒေဝတဴဂှ် မူထေက်ကဵုဒးကေတ်ရော ရဴဝွံသၟာန်ရ၊ ယွံသၟိၚ်ဇၞော် တြၚ်သၟိၚ်ဇၞော်ဂှ် ဣဒ္ဓိဇၞော်ရ၊ ဒေဝတဴဣဒ္ဓိဇၞော်ဂမၠိုၚ်စိုန်ဂပ်ဝ်မၚ်မွဲရ၊ ဗမၞးမွဲက္တဵုဒှ် မသ္အးဇ္ၚးနူမိမၜါ မၞုံမတ်မဗ္ကေတ်သာ်သၠုဲ မၞုံဂၞေဟ်မထပ်တိတ်ဒၟံၚ်ဂှ် ဂစိုတ်တုဲ နဖျုန်ဆီဗမၞးဂှ် သ္ပစၞဗလိဗဇဴ ဒေဝတဴတုဲ ဇကုဂှ် ဖျေံသၟဝ်တေံတုဲ စိုန်ဂပ်ဝ်စွံ ပ္တန်တြၚ်ရ၊ နကြိစွံပ္တန်လဝ်မြဴသာ်ဝွံနေဝ် သၟိၚ်ဇၞော်တံကီု ဍုၚ်ဒၟံၚ်သၟိၚ်ကီု ကြက်ဇၞော်မောဝ်ရ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ။
ဟီုဒးကုသမ္ဘာ
သၟိၚ်ဂှ် - ယွံအ္စာခိုဟ်သန်ရ
ဂစိုတ်ဗမၞးမၞုံသ္ဘဴမဖှ်သာ်ဝွံတုဲ သြဝ်ပ္တန်တြၚ်ညိ - ရဴဝွံ နကြိဟီုနေဝ် ပြောဟိတ်ဂှ်အိုဟ်တၟိုဟ်မိပ်စိုတ်တုဲ တ္ၚဲယးကြက်ဂွံဆဵုသၞသတြုလီုလာ်ရ၊ ရဴဝွံယၚ်ဒဒှ် မၞုံကဵုပွမပ္တိတ်ဒြဟတ်ဂှ်ဒှ်တုဲ အာသ္ၚိဇကုတုဲ တၞဟ်နမၚ်မွဲပါၚ်ဟွံသၟဟ်အစောံတုဲ ဗွဲမဒရက်ဗဗက်ဟီု ကုသမ္ဘာ ဟာဲဗြဲအယုတ် ပတွဵုနူတ္ၚဲဝွံတုဲ ဗှေ်လဟိၚ်ကေုာံညးဂှ်ဏီရော - တ္ၚဲယးဂစိုတ်တြုံသ္ကဲဗှေ်တုဲ အဲကြက်သ္ပစၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴရ၊ ရဴဝွံဟီုရ။ မၞိဟ်ဒုသ်ဟၟဲ မူဟိုတ်ဂွံဂစိုတ်ဂှ်ရော - ရဲဝွံနကြိသၟာန်နေဝ် သၟိၚ်ဇၞော်ပိုယ် နဖျုန်ဆီဗမၞးအဝဲဆောတ်ယောၚ်မၞုံမတ်ဗ္တောတ်သာ်သၠုဲဂှ် သ္ပစၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴတုဲ သြဝ်ပ္တန်တြၚ်ဍုၚ်ဒၟံၚ်သၟိၚ်ညိ ရဴဝွံကဵုအသံရ၊ ဗမၞးတြုံသ္ကဲဗှေ် မၞုံမတ်ဗ္ကေတ်တဴသာ်သၠုဲရ၊ အဝယ်ဆောတ်ယောၚ်ဒၟံၚ် ဂစိုတ်တြုံသ္ကဲဗှေ်ဂှ်တုဲ အဲကြက်သ္ပစၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴရ - ရဴဝွံဟီုရ။
ဗမၞးဗြဴဂှ် စကာဏာဇရေၚ်တြုံသ္ကဲရ၊ သၟိၚ်ဂှ်ဗမၞးဂၞေဟ်ထပ်တိတ်မၞုံမတ်မဗ္ကေတ်တဴသာ်သၠုဲတုဲ သၟိက်သ္ပစၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴသဒှ်ရ၊ ယဝ်မမိက်ဂျိုၚ်တဴလမျီုမ္ဂး ဂိုၚ်ကေတ်ဗမၞးသ္အာၚ်ဂမၠိုၚ် မတုပ်ကေုာံတၠအဲအိုတ်တုဲ ဃောအခိၚ်နွံဟေၚ် သြဝ်ဒြေပ်ညိ ရဴဝွံဗ္ကန်ဏာရ၊ ဗမၞးတြုံသ္ကဲဂှ် အတိုၚ်ဗမၞးဗြဴဟီုသ္ပရ၊ ဗမၞးဂၞေဟ်ထပ်တိတ်မတ်ဗ္ကေတ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်သီု နူအလုံဍုၚ်မွဲ ဒြေပ်ဒဴအိုတ်ရ။ ရဴဝွံပြာကတ်တဴပ္ဍဲဍုၚ်ရ၊ ပြောဟိတ်ဟွံတီ ဒဒှ်သၞသတြု ဒြေပ်ဒဴတုဲ နူဂယးပြဟ်ဟေၚ် ပြာပ်လုပ်ကုသၟိၚ်တုဲ ယွံသၟိၚ်ဇၞော် ပ္ဍဲဒၞာဲမဟိမုဝွံ ဗမၞးယၚ်ဒဒှ်မတ်သၠုဲဂှ် ဒှ်တုဲ ဂၞေဟ်ထပ်တိတ်ဒၟံၚ်နွံရ၊ ကဵုရပ်ဗမၞးဂှ်ညိ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ၊ သၟိၚ်စကာဏာအမတ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ အမာတ်ဂမၠိုၚ်ဟွံညာတ်အိုတ်ကၠေၚ်ကၠုၚ်တုဲ ဍေံဒဴကၠေံသဒှ်ရ၊ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်ရ၊ ပ္ဍဲဒၞာဲသ္အာၚ်ဂၠာဲစမ်ၜတ်ရံၚ်အိုတ်ညိ၊ ရဴဝွံဟီုတုဲ ၜိုန်ရဂၠာဲ စမ်ၜတ်ရံၚ်အလုံဍုၚ်မွဲကီုလေဝ် ဟွံညာတ်အိုတ်ရ။
ကြဴနူဂှ် စမ်ၜတ်ရံၚ်သိုက်က်အိုတ်ညိ- ရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် ပဲါနူပြောဟိတ်သၟိၚ်ဇၞော်တုဲ ဗမၞးမွဲသ္အာၚ်မၞုံသ္ဘဴသာ်ဝွံဟွံမွဲရ။ ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ။ တၞဟ်နဂစိုတ်ပြောဟိတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်အစောံရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် ယွံသၟိၚ်ဇၞော် ဗီုလဵုရော၊ ဟိုတ်နူဟိုတ်ပြောဟိတ်လၟုဟ် ဟွံပ္တန်တြၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ဒၟံၚ်သၟိၚ်ဟွံကၠက်သဒှ်ရ၊ အ္စာဟီုဂှ် ကလိလောန်အာနကျတ်တ္ၚဲဝွံ နမကလိလောန်အာမွဲသၞာံ ကြက်ကလိ နကျတ်ခိုဟ်ရ ရဴဝွံဟီုရ၊ လုကဴမွဲသၞာံ တြၚ်ဍုၚ်ဒၟံၚ်သၟိၚ်ဟွံတုဲမ္ဂး သၞသတြု ဂမၠိုၚ်ကြက်ကလိဂွံအခေါၚ်ရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ဂစိုတ်ပြောဟိတ်ဂှ်တုဲ ကဵုဗမၞးဆိုက်ဗ္ဒက်မွဲသ္အာၚ်ကၠောန်စၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴတုဲ ကြက်ကဵုပ္တန်တြၚ်အိုတ်ရ။ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ၊ ဗမၞးမၞုံကဵု ပညာမတုပ်ကေုာံအ္စာပြောဟိတ် မွဲသ္အာၚ်နွံဟာ ရဴဝွံသၟာန်ရ။ ယွံသၟိၚ်ဇၞော် မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုတက္ကာရိယမဒှ် ကွးပြောဟိတ်ဂှ်နွံရ။ အရာဌာနန္တရ ပြောဟိတ်ဂှ် ကဵုမၚ်ဗၠာဲ တက္ကာရိယတုဲ ကဵုသ္ပမ္ၚဵုညိ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီအိုတ်ရ။
ဗမၞးပြောဟိတ်အာစိုပ်ဒဒိုက်
သၟိၚ်ကဵုကော်မၚ်ဗၠာဲ တက္ကာရိယတုဲ ကဵုသ္ပသၞေံသၞဴတုဲ ကဵုဌာနန္တရပြောဟိတ်တုဲ အတိုၚ်အမာတ်ဂမၠိုၚ်ဟီုစကာရ၊ မၚ်ဗၠာဲတက္ကာရိယဂှ် နဗော်သွးဗွဲမဂၠိုၚ်အာတြၚ်ဍုၚ်ရ၊ ကၠေၚ်ပြောဟိတ်နအာဏာသၟိၚ်တုဲ ရၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ၊ ဗောဓိသတ် မၚ်ဗၠာဲတက္ကာရိယ ပ္ဍဲဒၞာဲပ္တန်တိုၚ်တြၚ်ကဵုခဲါက္တိုၚ်တုဲ စဵုကၠေံဇၞိက်စွံလဝ်ပၟၚ်ပၟဲတုဲ တန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဇၞိက်မွဲဟာန်ကေုာံအ္စာရ၊ အ္စာရံၚ်က္တိုၚ်ဂှ်တုဲ ဟွံကၠိဂွံရာဒတန်ဇကုတုဲ တၞဟ်နဖိုဇကုကဵုစိုပ်ဒတုဲဒှ်တဴရ၊ တၞဟ်နဖိုလ်ဇကု ၜိုန်ရကဵုစိုပ်ဒတုဲသာ်ဂှ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဒိုဟ်ဓီု မၚ်မွဲပါၚ်ဟွံမာန်တုဲ အဲဟီုဒးကုညးဗြဴအယုက်ဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ဇကုဟေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်နေၚ်တၞဟ်နဂစိုတ်ဇကုရ၊ ရဴဝွံကော်ဗောဓိသတ်တုဲ သၟိက်ဟီုလဴစဒုဟ်ဇကု သ္ဂးတိုန်ဂါထာကိုပ်ကၠာဝွံရ။ "၁၀၃၊ အဟမေဝဒုဗ္ဘသိတံ ဘာသိဗာလော၊""ဘေကောဝရညေ အဟိမဝှာယမာနော။""တက္ကာရိယေ သောဗ္ဘမှိအဟံပတာမိ၊""နကိရေဝသာဓူတျတိဝေလံ ဘာဏိ။"၁၀၃၊ တက္ကရိယေ၊ ယွံမၚ်ဗၠာတက္ကာရိယ။ အရညေ၊ ပ္ဍဲဂြိပ်။ ဘေကော၊ ၚ်ၚဴ။ အဟိံ၊န်ဇြုံ၊ အဝှာယမာနောဝ၊ ညံၚ်ရဴမကော်ကီု။ အဟမေဝ၊ ၚ်အဲဟေၚ်၊ ဗာလော၊ ၚ်မဒိုသ်ဓိုဂှ်ဒှ်တုဲ။ ဒုဗ္ဘာသိတံ၊ န်ဂလာန်ဟွံမၚ်မွဲသၟန်ပါၚ်။ ဘာသိ၊ စိုန်ဟီုဒးရ။ အဟံ၊ ၚ်အဲ။ သောဗ္ဘမှိ၊ ပ္ဍဲက္တိုၚ်။ ပတာမိ၊ ပ္ဍံဒးဒတုံစှေ်ရ။ အတိဝေလံ၊ ကၠိလောန်ကၠေံအခိၚ်မဂပ်ဝ်ဟီုတုဲ။ ဘာဏိ၊ၚ်ညးမဟီု။ နသာဓုဨဝ၊ စိုန်ဟွံခိုဟ်ဟေၚ်ရောၚ်။ ဣတိ၊ ရဴဝွံ။ ကိရ၊ စိုန်ကေၚ်မိၚ်ဂလာန်ညးတမၠာတံရ။ "၁၀၄၊ ပပ္ပေါတိ မစ္စော အတိဝေလံ ဘဏိ၊""ဗန္ဓံ ဝဓံ သောက ပရိဒ္ဒဝဉ္စ""အတ္တာနမေဝဂရဟာသိဨတ္တ၊""အာစရိယတံနိက္ခဏန္တိသောဗ္ဘေ။"
၁၀၄၊ အာစရိယ၊ ယွံအ္စာပြောဟိတ်ပိၚ်္ဂလ။ အတိဝေလံ၊ ကလိလောန်ကၠေံအခိၚ်တုဲ။ ဘာဏှိ၊ ဍေံမဂပ်ဝ်ဟီု။ မစ္စော၊ၚ်သတ်။ ဗန္ဓံ၊ န်ဒွက်ကီု။ ဝဓံ၊ န်ပွမဂစိုတ်ကီု။ သောကံ၊ န်ပွမစံၚ်တူကီု။ ပရိဒ္ဒဝဉ္စ၊ န်ပွမနရိုအ်ယာံကီု။ ပပ္ပေါတိ၊ ပ္ဍံဒးအာစိုပ်ရ။ ဨတ္တ၊ ပ္ဍဲဟိုတ်ဝွံ။ အတ္တာနမေဝ၊ န်ဇကုဟေၚ်။ ဂရဟသိ၊ သြဝ်ဂရိုဟ်ညိ။ သောဗ္ဘေ၊ ပ္ဍဲက္တိုၚ်၊ တံ၊ န်အ္စာ။ တေန၊ ဟိုတ်နူပွမဟွံမၚ်မွဲပါၚ်သာ်ဂှ်။ နိက္ခဏန္တိ၊ ပ္ဍံတိုပ်အိုတ်ရ။
ဟီုဂလာန်မြဲသာ်ဝွံတုဲ အ္စာဟွံမၚ်မွဲပါၚ်တုဲ အ္စာသက်က်ဟေၚ်အာစိုပ်ဒဒိုက်ဟွံသေၚ်ဏီ။ မၞိဟ်သ္အာၚ်နူအ္စာကီုလေဝ် ကေၚ်ဒှ်ဒဒိုက်ဟေၚ်ရောၚ်။ ရဴဝွံဟီုတုဲရၚ်တၠုၚ်နေၚ်ပရူလောန်ကၠုၚ်တေံတုဲထ္ၜးရ။
ယွံအ္စာဂွံမိၚ်ကေတ်တုန် - ကာလကၠာတေံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳဗြဴစရာဲဍုၚ်မၞုံယၟုကာဠဳမၞုံတဴရ၊ ဒေံဗြဴစရာဲဍုၚ်ဂှ် တုဏ္ဍီလဂးယၟုရ၊ ကာဠီဂှ်မွဲတ္ၚဲကၠိဂွံဒြပ်လ္ၚီရ၊ ဒေံတုဏ္ဍဳလဂှ်တုန် - လဗၚ်ဗြဴလဗၚ်သုရာ လဗၚ်ဝေၚ်ဇျၚ်ရောၚ်၊ ကာဠီဂှ်ကဵုဒြပ်ကုဒေံတုဏ္ဍဳလရ။ တုဏ္ဍီလဂှ်ဇၟာပ်ပ်မကလိဂွံဒြပ်ပၠေၚ်ကၠေံရ၊ ကာဠဳဂှ်တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဒေံတုဏ္ဍိလ ဟွံသၟဟ်အစောံ၊ တုဏ္ဍိလဂှ် နွံကာလမွဲတ္ၚဲ နမဝေၚ်ဇျၚ်ကျအာပၠန်တုဲ ဂၠိက်ယာတ်ဗွိုက်လ္တက်ဂမၠိုၚ်ကီုခလေဝ်ကၠေၚ်ကျအာပၠန်တုဲ ဗိုက်ကေတ်သကဝ်စာ်စာ်တုဲ ကၠုၚ်သ္ၚိၝဲကာဠဳရ၊ ကာဠဳကီုလေဝ်စကာဍိက်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ ကာလတုဏ္ဍိလကၠုၚ် ဟွံကဵုမမိက်မွဲမွဲတုဲ ပံက်ကံထ္ဍေၚ်ပ္တိတ်အိုတ်ညိ-ရဴဝွံမအောဝ်လဝ်ရ။ တုဏ္ဍိလဂှ် သီုမနရိုအ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲတမ်တြၚ်ဒတဴဒၟံၚ်ရ။
ကာလဂှ်ကောန်သေဌဳမွဲ ကာလအိုတ်သီု ကေတ်နေၚ်ဇရေၚ်ကာဠဳဒြပ်လ္ၚီရ၊ ဃောကၠုၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ယွံတုဏ္ဍိလမူဟိုတ်နရိုဟ်ဒၟံၚ်ရော ရဴဝွံသၟာန်ရ၊ ယွံတြ ဝေၚ်ဇျၚ်ကျအာတုဲ ကၠုၚ်ဇရၚ်ၝဲအဲရ၊ ဍိက်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရပ်ပ္ဍဲကံအဲတုဲထ္ဍေၚ်ပ္တိတ်အိုတ်ရ၊ ရဴဝွံဟီုရ၊ ကောန်သေဌဳဂှ်ကဵုလဝ် မၞးမံၚ်ဒၟံၚ်ကၠာ အဲဟီုကုၝဲတၠအဲရောၚ်၊ ရဴဝွံဟီုတုဲ ကောန်သေဌဳဂှ် ကၠုၚ်တုဲဒေံဗှေ်ဗိုတ်လဝ်သကဝ်ပိုတ်တ်တုဲ ဒတဴနရိုအ်ဒၟံၚ်ရ၊ မူဟိုတ်ဟွံကဵုဂၠိက်ယာတ်ကုတုဏ္ဍိလဂှ်ရော - ရဴဝွံဟီုရ၊ အဲဟွံကဵု ဗွဲစၟတ်တုန် တၠအဲ သ္ဍိုက်ဆာန်ဍေံမ္ဂး တၠအဲကဵုရ၊ ရဴဝွံဟီုရ။
ဇၟာပ်ပ်ညးတြုံဂမၠိုၚ်မကၠုၚ် ဗိုက်လ္တက်ဂၠိက်ယာတ်မကၠိဂွံပ္ဍဲ သ္ၚိဂှ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတနကြိအာနေဝ် ဂၠိက်ယာတ်ဂှ်စွံလဝ်တုဲ ဗိုက်လ္တက် ဂၠိက်ယာတ်ကေတ်နေၚ်လဝ်ဂှ်တုဲအာရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ကောန်သေဌဳဂှ် ဗိုက်လ္တက်ဂၠိက်ယာတ်ကာဠဳကဵုတုဲ ဂၠိက်ယာတ်ဇကုကဵုကုတုဏ္ဍိလရ၊ တုဏ္ဍိလဗိုက်လ္တက်တုဲ သီုမက္ညာၚ်ကြဵုဇာတဴ လုပ်အာရုၚ်သုရာ၊ ကာဠဳကီုလေဝ်စကာလဝ် ဍိက်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ တ္ၚဲယးကာလကောန်သေဌဳအာ ပၠံၚ်ကေတ်ဂၠိက်ယာတ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်ညိ၊ ရဴဝွံ စကာလဝ်ရ။ ကာလကောန်သေဌဳတိတ်ဍိက်ဗြဴဂမၠိုၚ် နူတေံနူဝွံ ဒြေပ်ကၠုၚ်အိုတ်တုဲ သီုမပၠံၚ်ၜးတဴအိုတ်ဂိုၚ်ကေတ်ဂၠိက်ယာတ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ယွံကောန်သေဌဳလၟုဟ်အာရ - ရဴဝွံဟီုတုဲ သ္ပမသက္ကုဂၠိက်ယာတ်တုဲ ဗလးကၠေံအိုတ်ရ။ ကောန်သေဌဳဂှ် နဇကု လ္ၚုသၟးဟေၚ်ဒးတိတ်ကၠုၚ်ရ။ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်သ္ပတဴစရဵုအိုတ်ရ။ ကောန်သေဌဳဂှ်ဂွတုဲ ကေၚ်ကာဝွံ အဲဟေၚ်ကၠောန်လဝ်ရ၊ အဲဟေၚ်မၚ်မွဲ ပါၚ်ဇကုဟွံမာန်ရ၊ ရဴဝွံနရိုအ်ယာံရ၊ တၞဟ်နထ္ၜးကဵုပရူဂှ် သ္ဂးတိုန်ဂါထာမရနုက်ကဵုပိဝွံရ။
နဂ္ဂေါဝဟံ ဝတ္တယုဂဉ္စဇဳနော
အယံပိအတ္ထော ဗဟုတာဒိသောဝ။
၁၀၅၊ တုဏ္ဍိလံ၊ န်တုဏ္ဍိလ။ အဟံဨဝ၊ ၚ်အဲဟေၚ်။ ကိံ၊ မူဟိုတ်။ အနူပုစ္ဆိံ၊ စိုန်သၟာန်ဒးဂှ်ရော၊ သောအဟံ၊ ၚ်အဲဂှ်၊ ကာဠိကာယ၊ ဒဒက်တဴကာဠဳ။ ဘာတရံ၊ န်ဒေံ။ ကရေယျ၊ ဂဗ္ဘပခိုဟ်ဒးရ။ ဝတ္ထယုဂဉ္စ၊ နူယာတ်မွဲစုမ်ကီုလေဝ်။ ဇဳနော-ပရောဇိတော၊ ယၚ်ဒဒှ်မကျဟုံဗြမ်အာဂှ်ဒှ်တုဲ။ အဟံဨဝ၊ ၚ်အဲဟေၚ်။ နဂ္ဂေါ၊ စိုန်မၞုံဇကုလ္ၚုသၟး ဟွံမွဲကဵု ဗွိုက်လ္တက်ရ။ အယံပိအတ္ထော၊ ၚ်ဟိုတ်ဝွံကီုလေဝ်။ ဗဟု၊ ဗွဲမဂၠိုၚ်။ တာဒိသောဝ၊ စိုန်တုပ်ကေုာံအ္စာဟေၚ်ရောၚ်။
ယွံအ္စာပရူမွဲသ္အာၚ်ပၠန်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳဂၠာဗ္ၜေံဂမၠိုၚ် ဃောဟိုတ်မာဲဒၟံၚ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂ္ၚောၚ်စဗ္ၜေံၜါ နကြိဒိတဴအိုတ်နေဝ် ဂစေံဍံၚ်ဗ္တဂၠဲမွဲချပ် - ဗ္ၜေံဂမၠိုၚ်ဝွံ က္ဍိုပ်ဒကးတုဲ ကြက်ချိုတ်အိုတ်ရ။ အဲကြက်ဆေဝ်ဒဝ်ကၠေံရ- ရဴဝွံချပ်တုဲ ယွံအနာဲတံလ္ပဒိအိုတ်ညိ ရဴဝွံပဒိုအ်တုဲ ဗ္ၜေံဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂိုၚ်ကေတ်ဂလာန်ဇကုတုဲဃောဒိဒၟံၚ်ဟေၚ် ပ္ဍဲလ္တူစးဗ္ၜေံဂမၠိုၚ်ကီု ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ကီုမံၚ်တုဲ သီုမဒုၚ်ဂုဏ်တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံရ၊ ယဝ်ရဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး ဂစိုတ်ကၠေံအာတုဲ ဒိအိုတ်ညိ ရဴဝွံဟီုတုဲ လုပ်အာအကြာက္ဍိုပ်ဗ္ၜေံၜါရ။ ဗ္ၜေံၜါဂမၠိုၚ် ဒိတဴကေုာံရေၚ်သ္ကံဟေၚ်ရောၚ် ဂစေံဍံၚ်ဗ္တဂၠဴဂှ် ညံၚ်ရဴမပိုဟ်ကၠေံပ္ဍဲတၟံပွိုဟ်ကီု နကေၚ်ကာဇကုမသ္ပဟေၚ် အာစိုပ်လီုလာ်ရ။ ပရူဝွံကီုလေဝ် တၞဟ်နထ္ၜး သ္ဂးတိုန်ဂါထာ မရနုက်ကဵုပန် ဝွံရ။
"၁၀၆၊ ယောယုဇ္ဇျမာနေနအယုဇ္ဇျာမာနော၊""မဏ္ဍန္တရံ အစ္စုပတိကုလိၚ်္ဂေါ၊""သောပိသိတော မေဏ္ဍသိရေဟိတတ္ထ၊""အယံပိအတ္ထော ဗဟုတာဒိသောဝ၊"၁၀၆၊ အယုဇ္ဇျမာနော၊ ဍေံဟွံမိက်ကဵုဒိ။ ယောကုလိၚ်္ဂေါ၊ ယြဴဂစေံဍံၚ်ဗ္တဂၠဴမွဲ။ ယုဇ္ဇျာမာနေန၊ ဗ္စေံၜါနကြိဒိတဴနေဝ်။ မေဏ္ဍန္တရံ၊ န်အြကာဗ္ၜေံၜါဂမၠိုၚ်။ အစ္စုပတိ၊ ပ္ဍံလုပ်ရ။ သော၊ ၚ်ဂစေံဍံၚ်ဗ္တဂၠဴဂှ်။ မေဏ္ဍသိရေဟိ၊ နက္ဍိုပ်ဗ္ၜေံဂမၠိုၚ်ၜါဟေၚ်။ ပိသိကော၊ ၚ်မဂပ်ဝ်ပိုဟ်ဂှ်ဒှ်တုဲ။ တတ္ထ၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်။ မတော စိုန်ချိုတ်ရ။ အယံပိအထ္ထော၊ ၚ်ဟိုတ်ဝွံကီုလေဝ်။ ဗဟု၊ ဗွဲမဂၠိုၚ်။ တာဒိသောဝ၊ စိုန်တုပ်ကၠောံအ္စာဟေၚ်ရောၚ်။
မၞိဟ်သမ္ဒိုဟ်ပန်
ယွံအ္စာကြက်ဟီုကဵု ပရူမွဲသ္အာၚ်ပၠန်ရ၊ ဂၟာဂၠဴမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳဂမၠိုၚ် ညာတ်တၞံတာသတ်ဒၟံၚ်တုဲ တၞဟ်နၜှ်သတ်တာကဵုညးမွဲတိုန်တၞံတာရ၊ မၞိဟ်ဂှ်နကြိထောံဖျေံသတ္တာနေဝ် ဇြုံဇာတ်မွဲတိတ်နူတဏံတုဲ တိုန်အာတၞံတာရ၊ မၞိသ်တန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲသၟဝ်တၞံတာဂမၠိုၚ်နလေံဒုတ်ၜိုန်ရၜုၚ်တက်တဴကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံအိုတ်ရ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဇြုံတိုန်အာတၞံတာရ၊ ရဴဝွံဟီုလဴစမၞိဟ်တိုန်တၞံတာအိုတ်ရ၊ မၞိဟ်ဂှ်ဖေက်တုဲ သ္ပတဴဗြုရမျာၚ်ဗွဲမသ္ကာတ်မြဟ်ရ။ မၞိဟ်မံၚ်သၟဝ်ဂမၠိုၚ် ယာတ်ခိုၚ်ၚ်မွဲဂတှေ် ရပ်ပ္ဍဲဒကဴပန်လ္ပာ်တုဲ ဆၚ်စှေ်ပဲယာတ်ဝွံညိ ရဴဝွံ ဟီုအိုတ်ရ မၞိဟ်ဂှ် နကြိဆၚ်စှေ်နေဝ် စှေ်ပ္ဍဲအဒေါဝ်ယာတ်အြကာမၞိဟ်ပန်ဂှ်ရ၊ ဗဒိုအ်အသိၚ်မၞိဟ်ဂှ်ဟွံမာန်တုဲ ဇီုဒးနက္ဍိုပ်ကေုာံရၚ်သ္ကံ က္ဍိုပ်ဒကးအိုတ်တုဲအာစိုပ်အိုတ်လမျီုအိုတ်ရ။ သၟိက်ထ္ၜးပရူဂှ်တုဲ သ္ဂးတိုန်ဂါထာမရနုက်ကဵု မသုန်ဝွံရ။ "၁၁၅၊ တုဏှီအဟု ကိံပုရိသော အဘာဏိ၊""ယောဒါနိ ဗျာကာသိ ဘယဿဘဳတော။""သောဒါနိမုတ္တော သုခိတော အရောဂါ၊""ဝါစာကိရေ ဝတ္တဝတီ နရာနံ။"၁၁၅၊ ဘောန္တော၊ ယွံမၞးတံ။ ကိံ ပုရိသော၊ ၚ်ကောန်ခၞောဝ်တြုံ။ အဘာဏိ၊ ၚ်ဒဒှ်ဟွံမိက်ဟီုဂလာန်ဂှ်ဒှ်တုဲ။ တှဏှီ၊ ၚ်မကၞပ်သ္ၚောံဒၟံၚ်။ အဟု၊ စိုန်ဒှ်တုဲ။ ယော၊ ယြဴကောန်ခၞောဝ်တြုံမွဲ။ ဣဒါနိ၊ ပ္ဍဲကာလၟဟ်ဝွံ။ ဘယဿ၊နူဘဲဂစိုတ်။ ဘီတော၊ ၚ်မဖေက်ဂှ်ဒှ်တုဲ။ ဗျာကာသိ၊ စိုန်ဟီုဂလာန်ရ။ သော၊ ၚ်ကောန်ခၞောဝ်တြုံဂှ်။ ဒါနိဣဒါနိ၊ ပ္ဍဲကာလလၟဟ်ဝွံ။ သုခိတော၊ ဗွဲတသိုက်။ အရောဂေါ၊ သီုမစာ်စ္ဍးအာနူယဲ။ မုတ္တော၊ စိုန်တိတ်ဗၠးနူဘဲဂစိုတ်ရ။ နရာနံ၊ ကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်။ ဝါစာကိရေဝ၊ ၚ်ဂလာန်မဂပ်ဝ်ဟီုဗွဲမဍာံ စၟတ်ပ္ဍဲကာလမဗဗွဲဟေၚ်။ အတ္တဝတီ၊ စိုန်လေပ်ရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲမြမောဝ်ရ။ သၟိၚ်ကဵုကောန်ခၞောဝ်တြုံမံၚ်ပ္ဍဲခြိုၚ်ထဝ်တုဲ လၟဂှ်ဟေၚ်ကဵုကော်တုဲ ယွံသ္ကံလၟအာရ၊ ပ္ဍဲဒၞာဲမရပ်နေၚ်ဟေၚ်သြဝ်ဗလးကၠေံရ၊ ရဴဝွံဟီုတုဲကဵုဗလးရ။
စိုတ်မိပ်လောန်
ယွံအ္စာပရူမွဲသ္အာၚ်ကီုလေဝ် ကြက်သ္ဂးပၠန်ရ၊ ကမၠတ်ဗ္ၜေံမမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳဂမၠိုၚ် ကာလဗ္တံကၠတ်ဏာဗ္ၜေံမွဲတုဲ ကာလတ္ၚဲ ကြက်စပ္ဍဲဂြိုပ်အိုတ်ရ - ရဴဝွံတၞဟ်နဗ္ၜေံဟွံဗြုရမျာၚ် ဒက်စန်လဝ်မုဟ် စမဴတုဲ စွံလဝ်ပ္ဍဲခြုံဒုန်အိုတ်ရ၊ မွဲလှေ်ပၠန် ပ္ဍဲကာလတ္ၚဲတၟး တၞဟ်နစနကြိအာနေဝ် ဝိုတ်အာလွဟ်တုဲ ကၠုၚ်အိုတ်ရ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂစိုတ်ဗ္ၜေံတုဲ ဖျုန်ဍေံဍုန်တုဲ ကြက်စအိုတ်ရ၊ ကေတ်နေၚ်လွဟ်ညိ ရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် ပ္ဍဲတဲညးမွဲကီုလေဝ် ဟွံညာတ်လွဟ်တုဲ ဟိုတ်မစဵုဒၞာလဝ်နလွဟ် ဗ္ၜေံဝွံဂစိုတ်တုဲ တၞဟ်နဂိုၚ်ကေတ်ဖျုန်ဟွံသၟဟ်အစောံဗ္စေံဂှ် ဗလးကၠေံအိုတ်ညိ၊ ဗ္စေံဂှ်ကုသိုလ်နွံဒၟံၚ်ရောၚ် ရဴဝွံဟီုတုဲ ဗလးကၠေံအိုတ်ရ၊ ကာလဂှ် သၟာခပေဝ်မွဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဒုန်တုဲ မွဲလှေ်ပၠန်ကီုလေဝ် ကၠုၚ်တုဲကြက်ကေတ်ပၠန်ရ၊ ရဴဝွံသၟာခပေဝ်ဂှ် စွံလဝ်လွဟ်အြကာခြုံဒုန်တုဲ အာရ၊ ဗ္ၜေံဂှ်ဂွံတိတ်ဗၠးနူတဲကမၠတ်ဂမၠိုၚ်ရ ရဴဝွံသီုမအိုဟ်တၟိုဟ်မိပ်စိုတ်နကြိ ဝေၚ်မိပ်ဇြိပ်ပ္ဍဲတမ်ကမဵုဒုန်နေဝ် နဇိုၚ်လက္ကရဴဂမၠိုၚ် ပေအ်ဒးလွဟ်တုဲ ကဵုဒတုံစှေ်ရ၊ ကမၠတ်ဂမၠိုၚ် မိၚ်ရမျှာၚ်လွဟ်လၞက်တုဲ နကြိဂၠာဲစမ်ၜတ်ရံၚ်နေဝ် ညာတ်လွဟ်လၞက်ဂှ်တုဲ အိုဟ်တၟိုဟ်မိပ်စိုတ်အိုတ်တုဲ ဂစိုတ်ဗ္ၜေံတုဲ ကြက်စဖျုန်ရ။ ဗ္ၜေံဂှ်ကီုလေဝ် နကေၚ်ကာဇကုကၠောန်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ပရူဂှ်ကီုလေဝ် တၞဟ်ထ္ၜးကဵု သ္ဂးတိုန်ဂါထာ မရနုက်ကဵုတြဴဝွံရ။
ဗလးကဵုအ္စာ
ဗောဓိသတ်ကီုလေဝ် ယွံအ္စာရဴသာ်ဝွံ ကောန်ခၞောဝ်မၚ်မွဲပါၚ်တုဲ ကာလကလိဂွံအခေါၚ်ဟီု ဟိုတ်နူဂလာန်မဂပ်ဝ်ဟီုဗွဲမ္ဒးရးဟေၚ် တိတ်ဗၠးနူဘဲဂစိုတ်ရ၊ အ္စာတုန် ဟိုတ်နူဟီု ဟွံဒးရးအာစိုတ် ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ ရဴဝွံထ္ၜးသက်သဳပုံအာဂီုတုဲ ယွံအ္စာလ္ပဖေက်ညိ၊ အဲကြက်ကဵုလမျီုအ္စာရ ရဴဝွံဟီုတုဲကဵုကလိဂွံသက်သာရ။ ဗွဲစၟတ်တုန်- အ္စာတံမၚ်မွဲပါၚ်အိုတ်ညိ ရဴဝွံဟီုတုဲ ပွမစိုန်သ္ကီုကေုာံနက်သတ်ဟွံကလိဂွံဏီ ရဴဝွံဟီုတုဲ ကဵုကလိလောန်ကၠေံတ္ၚဲဂှ်တုဲ ပယာံသ္ဂာဗ္တံ ပ္ဍဲက္တိုၚ်ဂှ် ကဵုကေတ်နၚ်ဗ္ၜေံချိုတ်မွဲတုဲ ယွံအ္စာအာဒၞာဲမမိက်မွဲမွဲတုဲ ဂယိုၚ်လမျီုရ ရဴဝွံဟီုတုဲ ဟွံကဵုညးမမိက်မွဲမွဲတတ်ဗလးကၠေံတုဲ နဖျုန်ဗ္စေံဟေၚ်သ္ပစၞဗလိဗဇဴ ဒေဝတဴတုဲ ကဵုစွံပ္တန်တြၚ်ဍုၚ်ရ။
ပံၚ်ဇာတ်
ကျာ်တြဲ သဗ္ဗညု ရေၚ်တၠုၚ်နေၚ်ဓမ္မဒေသနာဝွံတုဲ ယွံခမဳတံ ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဟေၚ် ကောကာလိကဂှ် နဂလာန်ဇကု ဂစိုတ်ဇကုဇကုဟွံသေၚ်ဏီ ပ္ဍဲကာလကၠာတေံကီုလေဝ် ကေၚ်ဂစိုတ်ဟေၚ်ရောၚ်။ ရဴဝွံသ္ဂးတုဲ ယွံခမဳတံ ဗမၞးပြောဟိတ်မၞုံယၟု ပိၚ်္ဂလဂၞေဟ်ထပ်မတ်သၠုဲကၠာတေံ လၟုဟ်ကၠုၚ်ဒှ်ကောကာလိတရ၊ တၠပညာ ဗမၞးမၚ်ဗၠာဲ တက္ကာရိယကၠာတေံလၟုဟ် ကၠုၚ်ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ ရဴဝွံပၚ်ဇာတ်ရ။
နိဿဲ
ဨကဒသမအုပ် - ဇာတ် ၅၅၀။ညးချူခၞံ ကျာ်ဇၞော်မေဓါဝဳ ဘာဝိသုဒ္ဓါရာံ၊ ကွာန်နာၚ်သၠုၚ်။
လှာၜိုပ် နာဲခွေ မိယုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်နာဲခွေ မိယုင်(Yetagon၊ ရဲတံခွန်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ဗဒိုပ်ဇၞော်၊ ကွာန်ဝွံ သေဋ္ဌဳမန်သမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ နာဲခွေ ကဵု မိယုင် (ဦးခွေး ဒေါ်ယိမ်း) တိကၠအ်ညး ၉၀ ဨကဂှ် ပါ်ကရေက် မွဲဂအာင် အနာံ ၃၅x၇၀ပေ တုဲ ကဵုဒါန် ကုညးမနွံကဵု ဘဝသ္ၚိကၟိန်၊ ဟွံကလိဂွံ ဂအာင်သ္ၚိဏီ၊ ဂကူ၊ ဘာသာ ဟွံရုဲ ကဵုစရင်တုဲ ကဵုကံက်မာဲရ။ အတိုင်ညးမလလောင်တြးလဝ်မ္ဂး ကုညးမပဒတဴလဝ် ပ္ဍဲကွာန်တၟိဂှ် ပေင် ၁၀ သၞာံတုဲ ညးပတိတ်ကဵု အခေါင်ပိုင် တိဂှ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု တိ ၉၀ ဨကဂှ် ပါဲထောအ် ဒၞာဲပတန်ကျာ်၊ သြိုင်ဘာတအ်တုဲ သီုဖအိုတ် နွံ ၉၀၀ ဂအာင်ရ။
ပတန်တၟိ
ကွာန်နာဲခွေ မိယုင်ဝွံ သေဋ္ဌဳမန် နာဲခွေ ကဵု မိယိင် (ဦးခွေး၊ ဒေါ်ယိမ်း) ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲသ္ၚိဂၞန် မ/၅၉၊ ဂၠံင်အံင်သာန်၊ အရာပ်အံင်မင်္ဂလ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု တိကၠအ်ဇကု ၈၀ ဨကဂှ် ဗဒှ်ကွာန်တုဲ ကဵုလဝ်ဒါန်ရ။ သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဇာန်နဝါရဳဂှ် ကၠောန်လိက်ဒကုတ်တုဲ လလောင်တြးလဝ် နကဵုဘာသာဗၟာ
အသိပေးကြေညာချက်၊ ဦးခွေး +(ဒေါ်ယိမ်း)မိသားစုမှ အိမ်ခြံမြေမရှိသေးသူများကို သံဖြူဇရပ်-ဘုရားသုံးဆူလမ်းရှိ မြေနေရာတွင် ရွာတည်၍ လူနေထိုင်ရန်အတွက် မြေကွက်များ လှူဒါန်းမည် ဖြစ်ပါ၍ အောက်ပါလိပ်စာတွင် (လူမျိုး/ဘာသာမရွေး) လူကိုယ်တိုင် လာရောက်လျှောက်ထားနိုင်ပါသည်။ လိပ်စာ -မ/၅၉၊ အောင်ဆန်းလမ်း၊ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့ ဖုန့် - 09 979753331, Dr.တင့်အောင်စိုး 09 967011553
ဗွဲကြဴ အတိုင်နာဲဂျုင် မလဴထ္ၜး ကုနာဲဇာတိနာဲ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၄၊ ၁၁၊ ၂၀၂၁ ဂှ် လဴထ္ၜး နကဵု သေဋ္ဌဳနာဲခွေ မိယိင် ကဵုလဝ်ဒါန်တိ သီုဖအိုတ် တိၜိုတ် ၉၀ ဨက တုဲ ဂအာင်သ္ၚိ နွံ ၁၁၈၅၊ ပ္ဍဲဂှ် ဂအာင်သ္ၚိဂကူမန် မကလိဂွံလဝ် နွံ ၜိုတ် ၇၀၀၊ ဂကူဗၟာ နွံ ၄၅၀ ဂအာင်၊ သၟေဟ်ဂှ် ဂကူကရေင်၊ ဂကူဂလာတအ်လေဝ် နွံကီုရ။ ပ္ဍဲကဵုကွာန်ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် ကျာ်စေတဳမွဲတၞုင်၊ ဘာလကျာ်ၜါဘာ၊ မွဲဘာဂှ် ကျာ်ဇၞော်အစာပုပ္ဖရမ္မ ဘာဒဵုတၟအ်ဗြာတ်ကၠုင်ပတန်တုဲ မွဲဘာပၠန်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာဓိမေက္ခ နူကွာန်ဒဵုထောင်မွဲဘာ။ လၟိဟ်ဂအာင်သ္ၚိ ၁၁၈၅၊ ပ္ဍဲဂှ် ဂကူမန် နွံၜိုတ် ၇၀၀၊ ဂကူဗၟာ နွံၜိုတ် ၄၅၀ သၟေဟ်နူဂှ် ဂကူဂလာ၊ ဂကူကရေင်တအ်လေဝ် နွံကီုရ။ ဟိုတ်နူ ယဲကပ်ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ တုဲ ပရေင်သြိုင်ခၞံသ္ၚိတအ်ဂှ်လေဝ် လ္ဇုဲလ္ဇအာနွံညိကီုရ။
ဘာကျာ်လှာၜိုပ်
ဘာလကျာ် ကေုာံ ကျာ်စေတဳ မကဵုလဝ်ယၟု ဘာကျာ်လှာၜိုပ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖရမ္မ အာဂတပၠတရဴတုဲ ဒါယကာ နာဲခွေ (မိယိင်/မိယုင်) ကဵုလဝ်ဒါန်ရ။ ကျာ်စေတဳဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ ၁၇ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ဂိတုကထိုန် ၁၄ မမံက်) ဂှ် ကၠောန်သဘင်လဇံက်စလံင်ၝောအ်ကိုဋ် (သဘင်ပတိုန်က္ဍိုင်ကျာ်)။
ကမ္မတဳသွက်ဂွံသြိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန်
သၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတုမာတ် ၂၃ တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ အခိင်လဒေါဝ်တ္ၚဲ ၁၁း၄၅ ဂှ် တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်လှာၜိုပ် နာဲခွေမိယုင်မွဲရ။ နာဲအစာမန်သိင်အံင် ဒှ်မၞိဟ်မကဵုအခေါင် တိဂအာင် သွက်ဂွံသြိုင်ဘာကောန်ဂကူမန်။ ဂကောံဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။
ဂကောံနာယက
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဇၞော်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မယာန်
ဘာဇၞော် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်မယာန်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၁၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၇ ဇကု။
ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၊ ဝှ် ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
သၟာဲဒွက်
thumb|ဒံက်တာမာံတိုန်နန် ကေုာံ မိကောန်ဍောတ် လှ်ေဒၟံင် သၟာဲဒွက် လတူစင်ဗဟဵု တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု ၆၉ ဝါ သၟာဲဒွက် (Smaigwak, Mon Duet Dance) ဂှ် ဒှ်အခိုက်လှ်ေဒယှ်ေ မန်တြေံ နကဵုဆော ညးဗြဴ ကဵု ညးတြုဟ်တုဲ သတ်ဒွက်ကီု သီုကဵု ဗီုအခိုက်မလှေ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်မဗၟံက်ထ္ၜး ဗီုညးတြုဟ် ကဵု ညးဗြဴ မထဍုတ် ဗမေက်၊ ဟီုဂလာန် ဆောတ်ဓရေတ် ရေင်သကအ်ဂှ်ရ ညးကော်စ လှ်ေသၟာဲဒွက် မဂွံအဓိပ္ပါယ် လှ်ေ ဒွက်ဝုတ်ဗၠာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး လှ်ေဒွက်ဇြဟာန် (ဒွက်ဆာန်) ရ။ လှ်ေသၟာဲဒွက်ဝွံ ဒှ်အခိုက်လှ်ေ မန်တအ် မလှ်ေကၠုင် နူကဵု ခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ (၈ - ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ)တေအ်ရဂှ် အစာဝင်တအ် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရ။ ပၞောဝ်ကဵု ဂကူမကေင်နွံကၠုင် နကဵုဨကရာဇ်ဇကု ဍုင်နန်ဇကု ဂကူမဒှ်လဝ် သၟိင်တၠ မသှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာလၟုဟ် ဂကူမန်၊ ဂကူဗၟာ၊ ဂကူယခေင်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ပြဝေဏဳတၞဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ၜိုန်ရ ကၠောအ်က္ဍနှဴရဴတဴ ရေင်သကအ်ကီုလေဝ် အခိုက်လှ်ေသၟာဲဒွက်ဝွံ နွံဆပ္ဍဲကဵု ဂကူမန်သၟးဟေင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်အရာတၟေင် သၟာဲဒွက် မွဲဂကူရ။ အရာတၟေင် လှ်ေသၟာဲဒွက်ဝွံမွဲဂှ် ညးတြုဟ် ကဵု ညးဗြဴ သၟာဒွက်ၜါဂှ် ညံင်ရဴစာင်ဍေဝ်ကီု ညးတြုဟ်ဂှ် ခြေအ်လုပ်ကဵု ညးဗြဴဂှ်တုဲ ညးဗြဴဂှ် နကဵုမာယာဂှ် တးပါဲ ကဵုတဲရ။ ကၞောတ်တဲ သဘာဝၝောအ်ကၟက် ဒးဂၞပ် နွံပၟိက် ရေင်သကအ်တုဲ ဗွဲမမိပ်လဟိင်ဂှ် လှ်ေကွာဲဂေတ်ရေင်သကအ်ရ။
နိရုတ္တိ
"သၟာဲဒွက်" နကဵုလဟီုမန် "ဟမာဲဂွက်" ဝွံ ပ္ဍဲကဵု လိက် ဗွဲကြဴဏအ် မလေပ်ချူစ "သၟာဒွက်" ဂှ် ဟိုတ်နူ ဒှ်ကၠုင် သံသယ လတူအဓိပ္ပါယ် ယၟုအခိုက်လှ်ေဝွံ ဒှ်မာန်ရ။ မအရေဝ်မန်မ္ဂး "သၟာ" ဂှ် ဂွံ အဓိပ္ပါယ် ညးမပတိတ်ဒြဟတ် ပ္ဍဲကမၠောန်မွဲမွဲရ။ ဥပမာ ညးမပတိတ်ဒြဟတ် သြိုင်သ္ၚိမ္ဂး "သၟာသ္ၚိ" မြဴသာ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်တၟအ်သြိုင်နန်ဍုင်ဗုကာံ နူကဵု ခေတ် ၁၂ ဗွဝ်ကၠံတေအ်ရ။ ညံင်ရဴဂှ်ကီု ကုမကၠောန်ဗ္ၚမ္ဂး "သၟာဗ္ၚ"၊ ကုညးမကၠောန် ဗၞိက်မ္ဂး "သၟာဗၞိက်"၊ ကုညးမလှ်ေတအ်ဂှ် "သၟာလှ်ေ" ဗီုဗီုဏအ် ဂွံဆဵုကၠုင် ပ္ဍဲလိက်မန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ "သၟာဒွက်" ဟီုဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မပတိတ်ဒြဟတ် ပ္ဍဲကဵု ဒွက် (ဝါ) ပ္ဍဲကဵု ဂဳတဂမၠိုင်ဟီုဂွံရ။ "သၟာဲဒွက်" ဂှ် ဒှ်အခိုက်လှေ်မွဲ ပၞောဝ်ကဵု အခိုက်လှ်ေမန်ဂမၠိုင်ရ။ မအရေဝ်မန် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵုဒွက် ပ္ဍဲကဵုကဗျမန်တြေံမ္ဂး "သၟာဲယျ" မြဴသာ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ "သၟာဲယျ" ဂှ် ဒှ်ပြယာဲအရေဝ်မန် အဓိပ္ပါယ် မတုပ် ကု"ဇြဟာန်" (ညးဇကုမဆာန်)ရ။ လဆောဝ်မ္ဂး စၞး "မိဇြဟာန်" ဂှ် ဟီု "မိသၟာဲယျ"။ "သၟာဲယျ" ဂှ် ဟီု ကုမၞိဟ်တြုဟ်ကီု သီုမၞိဟ်ဗြဴ ဂွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ "သၟာဲဒွက်" ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဒွက်ဆာန်" ရ။
ဝင်
သၟာဲဒွက် ဝွံ ဂကူမန်တအ် လှ်ေကၠုင် နူခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ် (၈ - ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ) တေအ်ဂှ် တၠပညာတအ် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရ။ တမ်မူလ သၟာဲဒွက် နူလဵုမကၠုင်ရောဂှ် နကဵုသက်သဳဝင် ခိုင်င်ကၠိုက်က် ဟွံတီကေတ်ရ။ လ္ၚတ်ရံင် ဝင်ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ် (၈ - ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ)တေအ်မ္ဂး ရံင်ကဵု လိက်တၟအ် တြာပ် မဒှ်လိက်တၟအ် မချူလဝ် ဂါထာသွက်ဂွံဖ္ဍောတ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မပတိုန်ဨကရာဇ် (ဝါ) စဝ်ဘိသိက် ဨကရာဇ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် "လွအ် ကြောမ် ဇအ်ဗအ် မအ်ပအ် .  .  .  .  .  ဓံမံမ .  .  .  . ရောဝ်စြောစ် . ." မဂွံအဓိပ္ပါယ် "သၟိင်ဍုင်သဓီုဂှ် လတူ လွ၊ ကြောမ်၊ ဇဗ(ဂျာဗာ)တအ်ဂှ် နဒဒှ် ညံင်တရဴဂၠံင်ဓမ္မမွဲဂှ် သ္ဒးမံင်ရ။" ရံင်ကဵု တင်ဏအ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ်တေအ်ဂှ် နွံဒၟံင်အဆက် ကုဂကူ လွ (ဍုင်သေံ)၊ ကြောမ် (ကမ္ဘောဒဳယျာ)၊ ဇဗ (ဂျာဗါ)ရ။ တုဲပၠန် လိက်တၟအ် နူကဵုဂျာဗါ ခေတ်အကြာ ဒစိတ်ဗွဝ်ကၠံတအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် စရင်ဂကူမန်တအ် မစိုပ်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ညးတအ်ကီုရ။ ဆဂှ် သၟးဟွံသေင် မအက္ခရ်မန် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲသဓီု ကေုာံ ဗုကာံတအ်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုဗီုပြင် မအက္ခရ် နူဂျာဗာ မချူလဝ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၈ ဗွဝ်ကၠံတုဲ ဒဒှ်ရ ဂကူမန်တအ် ဟိုတ်နူ မဆက်စပ် ကုဂျာဗါတအ်တုဲ လိက်မန် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်သဓီုဂှ် ပြံင်လှာဲအာ နကဵု ဗီုပြင်တၞဟ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂကူမန် ပ္ဍဲဒွါရဝတဳ (ဍုင်သေံ)ဂှ် ဆက်စကာအာဒၟံင် အတိုင်ဗီုပြင် ပလ္လဝခေတ်တြေံဏီဖိုဟ်ရ။ နဒဒှ် သက်သဳ ဂကူမန် ကဵု ဂျာပါ မနွံကဵု ပရေင်ဆက်စၠောအ် ရေင်သကအ်မွဲပၠန်ဂှ် ပ္ကဴဇဗ မန်တအ် မကော်ဒၟံင်ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် ပ္ကဴဂျာပါ ရ။ ကလေင်လ္ၚတ်ရံင် စပ်ကဵု ကွတ်သုခုမပၠန်လေဝ် ကပေါတ်တူရိယာမန် ဗွဲမဂၠိုင် ကြပ်ညောန်ဒၟံင် ကုဂျာဗါတအ်ကီုဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ညံင်ရဴ လှ်ေ သၟာဲဒွက်မန်ကီု ပ္ဍဲကဵုတကအ်ဗါလဳ (Bali) ဂှ် ညးတအ်လှ်ေ မကော်စ အဝ်လေ (Oleg Tamulilingan) နွံကီုရ။ လှ်ေအဝ်လေ ဗါလဳဂှ် သၟာလှ်ေ ညးတြုဟ် ကဵု ညးဗြဴညးၜါဂှ် ညံင်ရဴ ဟိုန်သာဲ ဟိန်မဇာပ်ကေတ်ဍာ်ကဴဂှ် ဝေင်ဆေတ်ဓရေတ် ရေင်သကအ်ရ။ သၟာလှ်ေ မၞိဟ်တြုဟ် ဂှ်ကြပ်လုပ်အာ ကုညးဗြဴမ္ဂး ဂွံမွဲလစုတ် ညးဗြဴဂှ် တးဖါဲ နကဵုတဲတုဲ မၞိဟ်တြုဟ်ဂှ် ဒးဆုဲတိတ်အာရ။ အတိုင် ညးစၟတ်သမ္တီလဝ်မ္ဂး အခိုက်လှ်ေအဝ်လေ ဗါလဳလၟုဟ်ဂှ် အစာအနုသုခုမ အိ ကေတုတ် မာယာ (I Ketut Marya) လဆောဝ် ကော်စညးတေအ် (I Mario) ဂှ် ဖန်ဗဒှ်လဝ် ဗီုလှ်ေ (ကကွက်) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၂ ဂှ်ရ။ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး John Coast ကောန်ယူရောပ်ဂှ် ညးတေအ် မိက်ဂွံကဵု သၟာလှ်ေဗါလဳတအ် အာလှ်ေထ္ၜး ပ္ဍဲယူရောပ် ကေုာံ အမေရိကာန်တုဲ ညးတေအ် အာတ်မိက် ညံင်ဂွံဖန်ဗဒှ်ကဵု အခိုက်လှ်ေတုဲ အစာလှ်ေအိကေတုတ်မာယာဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵုလဝ်ရ
ရံင်ကဵု တင်ဂၞင်ဗွဲလတူဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ လဟီုမ္ဂး မန်တအ် လှ်ေကၠုင် သၟာဲဒွက်ဂှ် နူခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ်တေအ်ဂှ် ဟီုမာန်ဂွံပေင်င်ရ။ သၟာဲဒွက်နူကဵုမန်စိုပ်အာ ဂျာဗါ/ဗါလဳ ဟာ၊ မန်ကလိဂွံ နူတေအ်ဟာဂှ် တီကေတ် ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ဒဒှ်ရ လှ်ေ သၟာဲဒွက် မန်ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုလှ်ေအဝ်လေ ဗါလဳဂှ် ဟီုဂွံရ။
လဒက်ပ္တန်
သၟာဲဒွက်ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် ဗီုအခိုက်တမၠာ ညးမကော်စ အခိုက်ပေါမ်အာဂီု (သ္ၚိ-တရဴ-သ္ၚိ) ရ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဒွက်ဂှ် ချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပရူမွဲမွဲဟွံသေင်၊ ချူဗၟံက်ထ္ၜး လဝေင်ဇာတ်မွဲပိုဒ် ဟီုဂွံရ။ သ္ၚိ - ညးၜါ ဆဵုရေင်သကအ် ပ္ဍဲကဵုမွဲမွဲဒၞာဲ၊ တရဴ - ညးၜါ ဟီုဂး ပတိုန်ဖျေဟ် ချေတ်ဓရေတ် ရေင်သကအ်၊ သ္ၚိ - ညးၜါ စိုတ်တုပ်သၟဟ်ဒှ်မွဲတုဲ ဒက်အိန်ထံင် ရေင်သကအ်ရ။
ညံင်ရဴသတ်ဒွက် မဒက်ပတန်လဝ် နကဵု (သ္ၚိ-တရဴ-သ္ၚိ) ကီု လလှ်ေလေဝ် ဒက်ပတန်လဝ် ညံင်ဂွံကိတ်သၟဟ်ကဵု သတ်ဒွက်တုဲ သ္ၚိ - စလှ်ေ နကဵု မဂ္ဇအ်ဒၟံင်၊ တရဴ - ဓလိုက်ကတဵု၊ သ္ၚိ - လလှ်ေဂှ် တုဲအာကဵု နမကလေင်ဂဇအ်ရ။
အရာတၟေင် ပ္ဍဲသၟာဲဒွက် မွဲပၠန်ဂှ် နွံကဵု ကဆမ် ဥပမာ - (ဍေဟ်ထေင်ဍေဟ်ကျေဝ် xx အဝ် ... သၞေင်မတ်ဂှ်ၜါကဝိုင်) ၂ သၞေင်မတ်ဂှ်ၚံက်ကဝိုင် xx ပုတ်ဣဒေအ်ကိုင်ဂှ် ညံင်ကဵုသ္ၚေတ်၊)
ဒွက်ပ္ဍဲခေတ် ဗွဲကြဴလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဆတ်စုတ်လဝ် ပရေင်ဂကူ၊ ပရေင်စိုတ်ဓါတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်သာသနာ၊ ပရေင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ်၊ ပရေင်ဒၠောအ်ဗတောန်တအ် ဂၠိုင်လောန်အာတုဲ ပ္ဍဲကဵု မလှ်ေ စိုပ်ပိုဒ်ဒုတိယတုဲဂှ် သၟာဒွက်တြုဟ်ဂှ် လုပ်ခြေအ်တုဲ ညးဗြဴဂှ် ထ္ဗးကဵုတဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သတ်ဒွက်ကဵု ထ္ၜးသရုပ်လှ်ေဂှ် ဟွံကိတ် ရေင်သကအ်တုဲ ဒှ်အာ ပရေင်လဟိင်စိုတ် မဟွံမဲ ကုနိယာမ (လိုဝ်ဂျေတ်)တုဲ ရှ်သာ အနုသုခုမ ဍိုန်လျစှ်ေအာဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
ဒွက် နဒဒှ် ဥပမာ နူပေါဲသၟာဒွက် နာဲဟိုဲ မစဳဇန်လဝ်
(ပဏာမလ္ၚောဝ်ကျာ်)
ယိုက်ဂုဏ်မိ ယိုက်ဂုဏ်မ ရတ်ပိသီုဒေဝါ xx
ယိုက်ဂုဏ်ကျာ်ဇၞးမာရ် ပါပဂြိုဟ်ပကဵုမာန် xx
ယိုက်ဂုဏ်အရှန်တၠဳဇျာန်တအ် ဇၞးပၞာန်ကိလေသ xx
ယိုက်ဂုဏ်မိမအဲရ သရဿဝတဳ xx
မန်ဂြိုင် မန်ဂြဝ် မန်ဂြော ဟောတု xx
သၟိင်ကနုမာန် ဍိုက်ယာန်ဂိတု
လဂေါဝ်မုက် ကောဇုလေဝ် xx အဵု…
ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဏအ် အဲဍိက်ဏအ်ကလအ်ဏာရအဴ …
(ညးၜါစုက်ဆဵု)
(ဗြဴ) - အိုဝ် လှေသူကျဳ xxx ညးတၠဂၠုင် နူလဵုကၠုင်ရော သြကောဗၠာဲ …
(တြုဟ်) - ကၠုင်နူ ထဝ်ပၠင် ဟေင် သွံစထၟာဲကီုရ မိဒေအ်ဗြဴ xxx
(တြုဟ်) - ဂၠိုင် ဂၠိုင်ဂှ်ဟွံဟုရ xx အဝ် … တၟာဲမွဲ သြောအ်မွဲကီု xx
(ဗြဴ) - (င္ၚုဟ်ထၟာဲဂှ် ဍင်လောန်အဴ၊ ယှအ်ညိကၠာလေဝ်၊ သြ ... ကောဗၠာဲ)၂
(တြုဟ်) - ယှအ်လိုအ်မယျလေဝ် သူၚဴချေန်မ ဗီုဏအ်ရ ပိုဲသွံကၠုင် …
(ဗြဴ) - (ဘဴဂေါတွာ ဘဴဂေါလာ၊ ဘဴဂေါခွါလဴ မိုင်ယေန်)၂
(တြုဟ်) - ကၠုင်နူထဝဲါဟေင် xx သွံစပြေင်ကီုရလေဝ်ၝာဲ xx
(တြုဟ်) - ကျဲတဂေါင် ဆံက်ဆေယ်ၚာ၊ ဝါမလာလေဝ် သူၚဴချေန်မ xx
(ဟီုဂလာန်ချေတ်ဓရေတ် ရေင်သကအ်)
(ဗြဴ) - (ဗတ်မန်ဂှ်ရော ဟွံဠေဝ်၊ အဝ် ဗတ်ဗၟာလေဝ် ဟွံကၠောအ်)၂ ဗတ်ဗၟာလေဝ်ဟွံကၠောအ်၊ အဝ်ဒှ်ယဲ ကလောအ်ကလေန် xx
(တြုဟ်) - (ဂွက်မန်ကောဟွံဠေဝ် xx အဝ် … ဂွက်ဗၟာ ကောဟွံကၠောအ်)၂ လေပ်လ္ၚတ်လဝ် ဂွက်ကရေင်၊ xx  ဟေံ xx ဟေံ … ဗက်ထဍေင်ကောန်သၟိင်ဗြဴ၊ ဟိုဲ၊  တေမိတန်ကၠာ ဂၞိင်ၜါဟိုဲ xx ပင်တဲလ္ၚောဝ် xx ကလင်ရုပ်ထဝ် xx ဟီုလဴကဵုဏောင်လေဝ် ရုပ်ထဝ်၊ တေမိ တန်ကၠာဏောင်လေဝ် xxx အဵု … ဟိုဲ xxx ပင်တဲလ္ၚောဝ်ရလေဝ် နာဲဏး xx ပင်တဲလ္ၚောဝ်လေဝ် လ္ၚောဝ်ဏာ xx ဇဴရလေဝ်ဟိုဲ …
(ဗြဴ) - (ဒယှ်တှ်မံင်လအ်၊ အဝ် … နာဲဏအ်လေဝ်ရဟာ)၂ သာန်ဂျာတ်လေဝ် မွဲၜါမ၊ ပကၠုင်ဘမံင်ပိုဲ xx
(တြုဟ်) - (ကောဟွံဂွံဂယှ်ေလအ် xx အဝ် … ကအ်ဒှ်ပြေင်ဂၠဴ)၂ ကအ်ဒှ်ပြေင်ဂၠဴ xx အဝ် … ဂွက်ဒဴအာအိုတ်ရ …
(ဗြဴ) - (ရံင်ရုပ်ဂှ်ကျေဝ်လာဲ xx အဝ် … နာဲတက်လေဝ်ဝေင်ဖေဝ်) နာဲတက်လေဝ်ဝေင်ဖေဝ် xx အဝ် ... ကျေဝ်ထောအ်ရသၟးသၟး ဟိုဲ …
(တြုဟ်) - (ရံင်ရုပ်ကျေဝ်လာဲ၊ အဝ် … ထပဲါပုင်ကဵုနော်)၂ ဆဵုဗၠာဲတှ်ေကော် xx ဗဵုပေဲါ ပ္ဍဲဒယံက်ဒုန် xx
(ဗြဴ) - (အဵု … နာဲလေဝ်လအ်ဂွ xx အဝ် … ပကဴဇြလေဝ် ပုင်ဟအုတ်)၂ ဒုင်သၟူလေဝ်အမြာဲ၊ အဝ် ညံင်ကဵုကၠဵုဂၠာဲအရုတ် ဟိုဲ …
(တြုဟ်) - (ဍေဟ်ထေင်ဍေဟ်ကျေဝ် xx အဝ် ... သၞေင်မတ်ဂှ်ၜါကဝိုင်) ၂ သၞေင်မတ်ဂှ်ၚံက်ကဝိုင် xx ပုတ်ဣဒေအ်ကိုင်ဂှ် ညံင်ကဵုသ္ၚေတ်၊
(တြုဟ်) - အဝ် ... ဝေဿန္တဝ်စိလေဝ် xx ပကဴမိဟိုဲ xx ဟိုဲ … ဟိုဲ… ဂ္ညိမဟောသဓ xx ပဂလာန်ဒါန xx လဴကဵုလေဝ်ဒါန xx ဝေဿန္တဝ်စိဂှ်လေဝ်ဟိုဲ …  ဂ္ညိမဟောသဓဏောင်လေဝ် နာဲဏး xx ဂ္ညိမဟောသဓလေဝ် xx မူလတေအ် လဴကဵုဏောဝ်လေဝ် ဟိုဲ …
(တြုဟ်) - (မိစမ်စိုတ်နာဲ xx တးဟပန်လံက်အစာဲ xx တဟးပန်လံက်အစာဲ xx အဝ် ... ကောဗၠာဲဏအ် ဟွံထေဲ…)၂
(ဒက်မိတ်ဒါန်)
(ဗြဴ) - သၟိင်သိဓတ္တ နူသၟာဲယျဟိုဲ … တၠဍောင်သွာဟိုဲ xx ကလင်လေဝ် သိုက္ခမာ xx လေဝ် ကမ်ပိုဲလေဝ်ညးၜါ xx သၟိင်သိဓတ္တ xx ဟိုဲ… ဟိုဲ xx တၠဍောင်သွာ … တၠဍောင်သွာလေဝ်၊ လသာလဝ်ကောန်၊ ဟိုဲ
(တြုဟ်၊ ဗြဴ) - (ဟီုပုံလဴပူရ မိနာဲလေဝ် ယာဲဟိုဲ၊ xx ထာင်ကြဴပဂၠုင်ရ xx ဟဳလေဝ်ယဵုလာ xx ကၠောအ်ဝေင်ဍုင်လင်္ကာ၊၊ )၂ (သၠဍေဟ်ပယာ၊ လွဍေဟ်ဂှ်ပၠန် xx ၜန်လေဝ်ပဇုက်ဂြေင်တၟအ်)၂ (ဇုက်ဂြေင်တၟအ်က္ၜင်)၂ ပြင်ဏာဍုင်ဟလာ xx
(တြုဟ်) - (ပုင်ထဝ်ဗါတ်ကဵုသွဖျုန်ဂၠဴ xx ကဗံင်ဗဴလေဝ်ကဵုသတ်တဵု)၂ ဂွံစတှ်ေကောဟွံကၠာတ် xx အိုဝ် ... ဒေအ်အာတ်လေဝ် ကောဟွံကဵု …
(ဗြဴ) တိတ် ပခမဳပၠန် xx နူပရိဝုဏ် xx ဟိုဲ … ဟိုဲ … ခၠန်လဝ်ကောန်ဂၠု xx အိုဝ် xx ဟိုဲ … တ္ၚဲဝွံဒးသာဲ xx ကလင်လေဝ်နာဲဇု xx လ္ပဒေါန်လေဝ် လ္ပဗြု xx တိတ်ပခမဳပၠန် xx ဟိုဲ … ဟိုဲ xxx (ခၠန်လဝ်ကောန်ဂၠု)၂ … တ္ၚဲဝွံဒးသာဲ …
ဒွက် နဒဒှ် ဥပမာ နူကဵု အာဲကၟာဲယေန်သၞာင်မန်
ချူ နာဲအံင်ဝေန် ကွာန်လှာ ဒယှ်ေ နာဲထောန်သိင် တကအ်ခၟိုင်၊ မိမြဟ်သန် လှ်ေ မာံသဳဟ (ယံင်ဒံင်)၊ မိစန္ဒာဆာန် (ယံင်ဒံင်)
ပထမ
ဗြဴ။ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ညောန်စိုပ်ပၠန် ပိုယ်ဇက်ကၠောန်လေဝ် သြ ကောဗၠာဲ၂ တြုဟ်၊ မိပ်ဇြိပ်လောန်ကွေဟ်ကၠာ ပိုယ်ညးၜါ ဂွံကၠုင်ဆဵု
ဗြဴ၊ ပေါဲထ္ၜးပြိုင်လေဝ် နွံဂၠိုင်သန် ဒးဆန်ၜန်လေဝ် အံသဝ်လောန်၂ တြုဟ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ရောဖဲ သြ ပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်။
ဒုတိယ
တြုဟ်၊ သြ ဂိုတ်ကၠောန်တဵုလွဳ ဂွံဖဲသအဳအာ ဟိုဲ ညဳသာဂိုတ်ဂ်စာန် သြ သၞောဝ်ဒါန် လဴကဵုဇြဟာန် ဂိုတ်ကၠောန်တဵုလွဳဏောဝ်ဟိုဲ။ ညဳသာဂိုတ်ဂစာန်ရလေဝ် နာဲဏး၊ ညဳသာဂိုတ်ဂစာန်ရောင် ဟိုဲ ဍုင်ကွာန်ရာင်ဆာဲ ဟိုဲ။
ဗြဴ၊ အတိက်တေအ်ဂှ် ဒှ်ဒါန် ဇြဟာန်လေဝ်နွံပ္ညုင်၂ ဇြဟာန်လေဝ်နွံပ္ညုင် သြ လၟုဟ်ဝွံ ကၠုင်ဆဵုနာဲ။
တြုဟ်၊ ပါရမဳဟေင် ယဝ်ရေင်ပကာန်ကၠာ၂ ယဝ်ရေင်သကာန်ကၠာ ဂွံမံင်အာ မွဲသ္ၚိ။
ဗြဴ၊ ဆာန်လောန်လေဝ် ဍုက်ဍေက် သြ ၚေက်ညံင်လေဝ် ရုပ်ဟဗုင်၂ ၚေက်ညံင်လေဝ် ရုပ်ဟဗုင် မိဝိုတ်ရောမာန်။