cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်(Murut-doot၊ မုရစ်ကလေးရွာ Muyitkalay)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၅၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်မုဟ်ရိုတ်ဍောတ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၂၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၅၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၃၈၁ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ပေဲါပြိုၚ်ဒွက်ရးနိဂီု ကေုာံ ပဟေဠိ
ပေဲါပြိုၚ်ဒယှ်ေဒွက်ရးနိဂီု ကေုာံ ပဟေဠိ
ရန်တၟံကဵုကွးဘာမန် ဥတုက္ညၚ်ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ် ဂွံဂံၚ်သ္ကာတိုန်ပ္ဍဲဝိုၚ်ကီု ဂွံဒှ်အာဗဟုသုတကီု ဂွံဓမံက်ပတိုန်ဒွက်ကောန်ဂကူမန် ရးနိဂီုဂှ်တုဲ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၁၃၈၅ သၞာံ၊ ဂိတုပသာ် (၁၃) စွေက် အခိၚ်ဗ္တံ ၈ နာဍဳဂှ် နူဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာၚ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပွိုၚ်တိုက်လၟိဟ် (၁) ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ် ကၠောန်ဗဒှ်ဏာလဝ် ပေဲါပြိုၚ်ဒယှ်ေဒွက်ရးနိဂီု ကေုာံ ပဟေဠိ ကုကွးဘာမန်ဥတုက္ညၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ် ပ္ဍဲဋ္ဌာန ကွာန်သံၚ်သၟဴတ္ၚေက် ရ။ ပ္ဍဲပေဲါပြိုၚ်ဂှ်ဝွံ မွဲဂကောံမ္ဂး ကွးဘာ(၆) တၠတုဲ ကွးဘာနူကွာန်ဝေသာလဳပလိုတ်၊ ကွာန်ဝၚ်ဂွိ၊ ကွာန်ကအ်အၚ်ထဝ်၊ ကွာန်ကုန်ဗ္ဒဝ်၊ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြေၚ်၊ ကွာန်သံၚ်သၟဴတ္ၚေက် ဖအိုတ် (၆) ကွာန်လုပ်ကၠုၚ်ပေဲါပြိုၚ်နွံရ။ ညးမကဵုစၟတ်ပေဲါပြိုၚ်ဂှ်ဝွံ တၠဂုဏ်အ္စာအဇ္ဖ ကေုာံ မာံဗိုတ်ပိ(ပရၚ်တဲ) တုဲ ညးလျိုၚ်ကောပ်ကာဲအသေအဟာန်ဝွံ နာဲဇာတိနာဲ နာဲသ္ဍဴညာဏ် တအ်မဒှ်ရ။ စိုပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ဒွက်ရးနိဂီု ဗီုဏံဝွံ ပ္ဍဲဒေသ ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ်မ္ဂး ဒှ်အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။
ညးတာလျိုၚ် ဂကောံဗ္တောန်လိက်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာၚ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပွိုၚ်တိုက်လၟိဟ်(၁)
ဟိတဓရ − နန္ဒသိရိ ဘာကၟာဍုၚ် ကွာန်သံၚ်သၟဴတ္ၚေက်
ဒု−ဟိတဓရ − ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝဏ္ဏ ဘာရာသဳမန်
ဝင်ပတုက်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ဝင်ပတုက်(Weapatoke၊ ဝင်းပတုပ်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ဝါဂၠံင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၄၉။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါဂၠံင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၈၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၄၂၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၂၇၀၅ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ခရေတ်သမာတ်
ခရေတ်သမာတ် (Christmas, Burmese: ခရစ္စမတ်) ဂှ် ဒှ်သဘင်လၟေင်သၞာံ တ္ၚဲနာဲယေသှုခရေတ် မကတဵုဒှ်မၞိဟ်ရ၊၊ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ညးပလဝ် ဒတန် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၂၅ တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် သီုကဵု ဍုင်မန်ဗၟာဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၟာတ်ရုင်ကမၠောန်မွဲရ၊၊ တ္ၚဲသဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် အာတုပ်ဒၟံင် ကုသဘင်ခေတ်တြေံ ဥပမာ သဘင်သၟိင်တ္ၚဲမလန်ပွူ မုဟ်ကျာ(Winter solstice) ရ၊၊
တ္ၚဲမကၠောန်သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၅ ကီုလေဝ် ဘာကျာ်ဨဝံင်ဂလိ လုတ္တာ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်ဂှ် ညးတအ် ကၠောန်သဘင် ပ္ဍဲတ္ၚဲဒစးခရေတ်သမာတ် (ကၠာဟွံစိုပ် မွဲတ္ၚဲ) ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၂၄ ဂှ်ရ၊၊ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၄ သဝ်တ္ၚဲဂှ် ဒှ်ဗတံခရေတ်သမာတ် နကဵုအရေဝ်ညးတအ် (Juleaften)ရ၊၊ ဆဂး ပ္ဍဲဒဳဇြေန်ပါ ၂၄ ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲကၟာတ်ရုင် ဟွံသေင်၊ စနူ ၂၄ ဂှ်တုဲ မၞိဟ်တအ် ဝေင်သဘင်ခရေတ်သမာတ် စဵုကဵုစိုပ် ဒဳဇြေန်ပါ ၂၅ မဒှ်တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ရ၊၊ ဘာကျာ်ကတ္တလေတ် ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်တအ်ဂှ် ညံင်ရဴညးတၞဟ်တအ်ကီု ညးတအ် ကၠောန်သဘင်ခရေတ်သမာတ် ပ္ဍဲဒဳဇြေန်ပါ ၂၅ ဂှ်ကီုရ၊၊ ဘာကျာ်အံက်သဝ်ဒံက်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင်ခရေတ်သမာတ် ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၆ ရ၊၊
ဗီုပြင် မကၠောန် သဘင်တအ်ဂှ် မွဲဒေသကဵု မွဲဒေသ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ၊၊ ဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်သဇိုင် ကုအခိုက်ဒေသညးတအ်တုဲ မလေပ်ကၠောန်တဴ သဘင်ခရေတ်သမာတ်အိုတ်ရ၊၊ ဥပမာ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်မ္ဂး တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ဂှ် ဒှ်သဘင် ဂကောံသ္ၚိကၟိန်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ဆရဲဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညးတအ်ဟေင် ကောံရေင်သကအ်တုဲ ဝေင်သဘင်ရ၊၊ ဗီုဝေင်သဘင် မစသုင်တအ်ဂှ်လေဝ်ဒှ်အခိုက် မကၠုင် နူ ဝိခေန် (Viking) ကၠာညးတအ် ဟွံဂွံ စုက်လုက် ကုဘာသာခရေတ်ယာန်ရ၊၊ ဂကောံခရေတ်ယာန်မန်တအ်ဂှ် ပကောံရေင်သကအ်တုဲ စသုင်မွဲစွံ ပ္ဍဲဘာကျာ်ညးတအ်ရ၊၊ အခိုက်ဏအ်ဂှ် တုပ်ကဵု အခိုက်ကောန်မန် ဗုဒ္ဓဘာသာတအ် မကၠောန်သဘင် မကောံရေင်သကအ် ပ္ဍဲဘာလကျာ်တုဲ မစစၞကီုရ၊၊
နကဵုယၟုတၞဟ်
တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ဂှ် နကဵုယၟုတၞဟ်လေဝ် ကော်ဒၟံင်ကီုဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအင်္ဂလဝ်-သက်သဝ် (အင်္ဂလိက်ခေတ်တြေံ) ဂှ် ညးကော် သဘင်လဒေါဝ်မုဟ်ကျာ (midwinter) ဗွဲမဂၠိုင် ကော်လဝ် Nātiuiteð မကၠုင်နူလေတ္တေန် နာတဳဝိတာသ် nātīvitās မဂွံအဓိပ္ပါယ် မသၠးဂၠံဂဝ် အရေဝ်ဘာသာသကေန်ဒိနေဗိယျာ (ဒိန်မက်၊ သွိတ်ဒေန်၊ နဝ်ဝေ)ဂှ် ကော်စ ယူလ် (Jul) ပ္ဍဲကဵု အင်္ဂလိက်လေဝ် ကော် Yule နွံကီုရ၊၊ သဘင်ယူလ် ဂှ် ရဲရးသကေန်ဒိနေဗိယျာတအ် ကၠောန်ကၠုင် နဒဒှ် သဘင်လဒေါဝ်မုဟ်ကျာ နူကဵု ခေတ်ကၠာယေသှု မဟွံကတဵုဒှ်ဏီတေအ်ရ၊၊ ယူလ် ဂှ် နကဵုအရေဝ်နဝ်ဒေတ်တြေံ jól (oldnordisk), အရေဝ်အင်္ဂလိက် yule (engelsk), အရေဝ်သာမဳ juovla (samisk) အရေဝ်ဝှေန်ဂှ် og joulu(finsk)ရ၊၊ အရေဝ် ယူလ်ဏအ်ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်အေန်ဒဝ်ယူရဝ်ပိယာမ် ယောလ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် သၠာ (ဝါ) မဂေတ်အာ မွဲဗဂေတ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ စနူတ္ၚဲဂှ်တုဲ လျးတ္ၚဲ ကလေင်တၟးဂၠိုင်ပၠန်ရ၊၊
ဝင်
စပ်ကဵုတ္ၚဲ နာဲယေသှု မကတဵုဒှ်မၞိဟ်တုဲ လညာတ်နွံ နာနာသာ်ရ၊၊ ၜိုတ်မဆဵုကေတ်မ္ဂး သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် ကၠာအိုတ် စကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲရဝ်မ ပ္ဍဲ သၞာံ ၃၃၆
မရုဲစှ် တ္ၚဲဒဳဇြေန်ပါ ၂၅
ပ္ဍဲ (၃) ဗွဝ်ကၠံတေအ် တ္ၚဲလဵု ဒှ်တ္ၚဲ နာဲယေသှု မဒှ်မၞိဟ်ဇေတ်တ်ဂှ် မၞိဟ်တအ် စိုတ်လုပ်စကွေဟ်ဟ်တုဲ ဒှ်အရာ ဟွံတီချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ရ၊၊ ပ္ဍဲၜိုတ် သၞာံ အေဒဳ ၂၀၀ ဂှ် Clement of Alexandria အစာလိက်ခရေတ်ယာန် ချူ
ညးမလ္ၚတ်ဂၠာဲ သၞာံ ကေုာံ တ္ၚဲတဳလပိုန် မကတဵုဒှ်မၞိဟ်တအ် ဟီု နာဲယေသှု ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသၞာံသြဂုတ္တသတုတ် မရနုက်ကဵု ၂၈ (the 28th year of Augustus) ပ္ဍဲတ္ၚဲ ဂိတုအာဲဂုတ္တ မရနုက်ကဵု ၂၅ (the 25th day of [the Egyptian month] Pachon) (ဒတုံ ဂိတုမေ ၂၀)၊၊ (...) ဗွဲကြဴ ညးလ္ၚဵုဟီု နာဲယေသှု ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲတ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ၂၄ ဟွံသေင်မ္ဂး ၂၅ ပ္ဍဲဂိတုဖါမုထိ (the 24th or 25th of Pharmuthi) (ဒတုံ ဂိတုဨပြဳ ၂၀ ဟွံသေင်မ္ဂး ၂၁)
အစာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဆိင်ကေတ် ဂိတုမေ ၂၀၊ ညးလ္ၚဵု ဨပြဳ ၁၈ ဟွံသေင်မ္ဂး ၁၉၊ မာတ် ၂၅၊ ဇာန်နဝါရဳ ၂၊ နဝ်ဝေမ်ပါ ၁၇၊ နဝ်ဝေမ်ပါ ၂၀ တအ်လေဝ် ပတိုန်လဝ် လညာတ်နာနာကီုရ၊၊ တ္ၚဲဒဳဇြေန်ပါ ၂၅ ဟိုတ်မဂွံရုဲစှ်ကေတ် မဒှ်တ္ၚဲ မကၠောန်သဘင်ဂှ် - ပ္ဍဲကြက္ကဒိန်ရဝ်မမ္ဂး ဒဳဇြေန်ပါ ၂၅ ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ သၟိင်တ္ၚဲမလန်ပွူ ပ္ဍဲအခိင်မုဟ်ကျာ (the date of the winter solstice)၊ မဒှ်တ္ၚဲ မပေင် ၉ ဂိတု ကြဴနူ ဂိတုမာတ်၂၅ မဒှ် တ္ၚဲမဇ္ဇျေဝဳထိ (the vernal equinox) တုဲ ကိတ်ညဳ ကုအသဝ်ဂုဏ် နာဲယေသှု မတွဟ်ဂး လျးမကလေင်မံက်ကၠုင် ပ္ဍဲဒမၠုရ၊၊ ပ္ဍဲရးပလိုတ်တေအ် ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၂၁ ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲမဂၠုအိုတ် လျးတ္ၚဲ မဂွံဆဵုကေတ် အခိင်ဂၠေအ်အိုတ်တုဲ စနူ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၂ ဂှ် အခိင်မဆဵုလျးတ္ၚဲ စဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်ပၠန်ရ၊၊
မကၠောန်သဘင်
သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဝွံ အစာချူလိက် ခရေတ်ယာန် တမၠာတေအ် ဟွံဂွံတီကေတ်လဝ်ရ၊၊ သဘင်ဏအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် နဒဒှ် သဘင်ဘာသာခရေတ်ယာန်မွဲဂှ် သၞာံၜိုတ် ၃၀၀ တုဲမှ စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲစရင် တ္ၚဲတၟေင် တ္ၚဲပရဲ (ဝါ) သဘင်မဆေင်ကဵု ဘာသာခရေတ်ယာန် Irenaeus ကဵု Tertullian မချူလဝ်ဂှ် သဘင်ခရေတ်သမာတ် ဟွံပါလုပ်ရ၊၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၄၅ အစာလိက် ခရေတ်ယာန် Origen of Alexandria မချူပရူ သၠပတ်မပဝတ် (Leviticus) ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပရူ သဘင်တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ် သွက်သၟိင်ဖါရောဝ် Pharaoh (သၠပတ်ပဌမကဝ် ၄၀၊ ၂၀)၊ သၟိင်ဟေရုက် (Herod) ညးမကုတ်က္ဍိုပ် ယဝ်ဟာန်၊ ယဝ်ဟာန်ဂှ် ဒှ် ညးမဒှ် အစာၜါတ္တိဇာံ (ခရေတ်ဝင်မာကု ၆၊ ၂၁-၂၇)၊ ပရူမအာတ်မိက် သွက်ဂွံသၠးပဋိသန္ဓိ နူကဵု သၠပတ်ယေရမိအနာဂတ္တိ (၂၀၊ ၁၄-၁၅) ညးတအ် ဟီုဂးကၠုင် နွံကီုလေဝ် ပရူဒဒှ် မကၠောန်သဘင် မဆေင်ကဵု နာဲယေသှုမကတဵုဒှ်မၞိဟ်ဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ရ၊၊
လိက်ပရူမကၠောန် သဘင်ခရေတ်သမာတ် မဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ကၠာအိုတ်ဂှ် နူကဵု ပန်ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲကဵုရဝ်မ၊၊ လိက်စၟတ်သမ္တီဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် သဘင်ဂှ် စကတဵုကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၃၃၆ ၊၊ လိက်စၟတ်သမ္တီဂှ် ဒှ်လိက်တၟအ်ရဝ်မ မချူလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၃၅၄၊၊ လိက်စၟတ်သမ္တီဂှ် ချူလဝ် "VIII kal. ian. natus Christus in Betleem Iudeæ" မဂွံအဓိပ္ပါယ် ＂၈ ကလေန်ဒါ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ (ဒှ်တ္ၚဲ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၅) ၜံင် ခရေတ် ပ္ဍဲၝေသလိမ်၊ ဂျူဒေဲ＂ လိက်ဂှ် ဒှ်လိက် မစၠောအ်ကေတ်လဝ် နူလိက်တၞဟ်တုဲ ပရူ သဘင်သၟိင်တ္ၚဲမလန်ပွူဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ဂှ်ကီုရ၊၊ နကဵုလညာတ် ဘာသာခရေတ်ယာန် ဒဝ်နာတိတ် (Donatists) နူအဖရိကသၟဝ်ကျာမ္ဂး သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် ကၠောန်ကၠုင် နူစ ဒက်ပ္တန်ဘာသာ ပ္ဍဲသၞာံ ၃၁၁ တေအ်ရ၊၊
ခရေတ်ယာန်ရးဗၟံက် မကော်ဂး အံက်သဝ်ဒံက်ဂှ် သဘင်ဝိဇာတနာဲယေသှု ဂှ် ညးတအ်ကၠောန် ပ္ဍဲဇာန်နဝါရဳ (၆) ညးတအ် စွံအာရီု တ္ၚဲနာဲယေသှု မဒုင်ဗလိုပ်ဍာ် ဒှ်မာန်ရ၊၊
သဘင်တ္ၚဲမတုပ်ဂမၠိုင်
သဘင်အခိုက်တြေံ မကၠောန်ကၠုင် ပ္ဍဲအကြာ တ္ၚဲခရေတ်သမာတ် (ဝါ) ဒဳဇြေန်ပါ ၂၂-၂၅ ပ္ဍဲဂကူတြေံ နူကၠာ နာဲယေသှု မဟွံကတဵုဒှ်မၞိဟ်ဏီ နွံတၟာဂလိုင်ရ၊၊ ဗွဲတၟေင် မဒုင်သဇိုင် ကုအခိင် သၟိင်တ္ၚဲမလန်ပွူ ပ္ဍဲအခိင်မုဟ်ကျာရ၊၊ ပါဲနူဂှ်တုဲ သဘင်မကဵုတၟာဲတဲ မရန်တၟအ် တ္ၚဲကျာ်ဂရိတ် သတူရ်နလဳယာ Saturnalia (ခေတ်တမၠာ) ကတဵုဒှ်မၞိဟ်ရ၊၊ ဟီုဍာံဍာံ သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် ဂကောံခရေတ်ယာန်ပရဝ်တေတ်သတာန် (Protestant) တအ် ဒစဵုဒစး ကၟာတ်လဒဵုကၠုင် မွဲအခိင် မွဲကာလကီုရ၊၊ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး နကဵုလညာတ်ညးတအ်မ္ဂး သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် ဟွံစှ်ေကဵု အတိုင်လိက်သၠပတ်သမ္မာတုဲ မဒှ်သဘင်မဆေင်ကဵု ဘာသာတြေံပဂန် (paganism) ရ၊၊ စဵုကဵုလၟုဟ် ခရေတ်ယာန် ဂကောံဂိုဏ် သက်သဳယေဟဝ်ဝါဂမၠိုင် (ယေဟောဝါသက်သေများ)(Jehovah's Witnesses) ဒစဵုဒစး ပွမကၠောန် သဘင်ခရေတ်သမာတ် ရ၊၊
ဂကူ ပ္ဍဲယူရောပ်ဂမၠိုင် ကၠာညးတအ် ဟွံဂွံစုက်လုက် ကုဘာသာခရေတ်ယာန်ဏီဂှ် ညးတအ်ကၠောန်ကၠုင် သဘင်သၟိင်တ္ၚဲမလန်ပွူ (ဝါ) သဘင်မုဟ်ကျာ သၞာံဗွဲမလအ်လကာဖာရ၊၊ တင်ရန်တၟအ် သဘင်ဂှ် ပူဇဴသၟိင်တ္ၚဲ ခြာဟွံလအ် ပရေင်တဵုသြောအ်ဂျာင် စကၠောန်ဂွံပၠန်ရ၊၊ တၞဟ်န ရာသဳဥတု ဂွံခိုဟ် ဂွံဂွံပတိတ်သြောအ်ခိုဟ်တုဲ ပူဇဴသၟိင်တ္ၚဲရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အခိုက် ဗီုမကၠောန် သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် စောန်ဆက်ကၠုင် နူကဵုအခိုက် သဘင်တြေံတအ်ဏအ်ရ၊၊
အခိင် အခိုက်တြေံ
ပ္ဍဲအခေတ်လဒေါဝ် လပါ်စဂှ် သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် ဂကောံမၞိဟ်ခရေတ်ယာန် ရးပလိုတ်တအ် စွံအာရီု ကုဒၞာဲအခန် ညးမာဂိပိ မကၠုင်ပူဇဴသကာ ကုနာဲယေသှု အခိင်မသၠး နူဂၠံဂဝ်တၟိတၟိဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ကြက္ကဒိန် ပ္ဍဲခေတ်လဒေါဝ်တေအ်ဂှ် မဆေင်စပ်ဒၟံင် ကုတ္ၚဲပရဲ ခရေတ်ယာန်ရ၊၊ ၄၀ တ္ၚဲ ကၠာဟွံဂွံစိုပ် တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ဂှ် ဒှ်အာ ပန်စှ်ောတ္ၚဲ သင်မာတေန် ("forty days of St. Martin") မစ ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၁၁၊ မဒှ်သဘင် သင်မာတေန် နူ တောရ် (St. Martin of Tours) လၟုဟ်ကော်စ တ္ၚဲသဘင်အေတ်ဝေန် (Advent)၊၊ ပ္ဍဲအဳတလဳ သဘင်ခေတ်တမၠာ တ္ၚဲကျာ်သတုရ်နလိယာန် (Saturnalian) ဂှ် ဒှ်အာ သဘင် အေတ်ဝေန်ရ၊၊ ပ္ဍဲၜိုတ် ၁၂ ဗွဝ်ကၠံဂှ် အခိုက်ဏအ် ကလေင်စကၠုင်ပၠန် တ္ၚဲခရေတ်သမာတ် စှ်ၜါတ္ၚဲ (ဒဳဇြေန်ပါ ၂၅ - စဵုကဵု ဇန်နဝါရဳ ၅) မဒှ်အခိင် သဘင်ခရေတ်သမာတ် (ဝါ) တ္ၚဲပရဲဂမၠိုင် ၁၂ တ္ၚဲ Twelve Holy Days ၊၊
အရာမစၟတ်သမ္တီခိုဟ် စပ်ကဵု တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်မွဲဂှ် ဨကရာဇ်ပြင်သေတ် ချာလ်လေမဂ်နေ (Charlemagne) ကၠောန်သဘင် စဝ်အဘိသိက် ပ္ဍဲတ္ၚဲခရေတ်သမာတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၈၀၀ ဂှ်ရ၊၊ ဨကရာဇ် အာဇာနဲ အေဒ်မုတ် (Edmund the Martyr) ကၠောန်သဘင်စဝ်အဘိသိက် နကဵုကၠေင် ပ္ဍဲတ္ၚဲခရေတ်သမာတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၈၅၅ တုဲပၠန် ဨကရာဇ်အေန်ဂလာန် ဝဳလဳယာမ် ပထမ (William I of England) တိုန်နန် သလိုက်ၝောအ်ကိုဋ် ပ္ဍဲတ္ၚဲခရေတ်သမာတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၀၆၆ ရ၊၊
ပ္ဍဲအခိင်ခေတ်လဒေါဝ် ၜိုတ်လဒေါဝ်ဂှ် သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် ဒှ်သဘင်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ သၟိင်တၠတအ် ဒုင်သဇိုင်တုဲ ကၠောန်သဘင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၇၇ ဨကရာဇ်အေန်ဂလာန် သၟိင်ရိချာတ် ဒုတိယ (King Richard II) ဒုင်သဇိုင် သဘင်တ္ၚဲခရေတ်သမာတ် စသုင်အိုတ်အာ ဂၠဴ ၜါစှ်ောဒစာံ၊ သဵု ပိကၠံ ရ၊၊ ပွမဒယှ်ေ ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် ကဵု လှေ်ဂေတ်တအ်ဂှ် ဒှ်အခိုက် ဗီုမကၠောန် သဘင်ခရေတ်သမာတ်ကီုရ၊၊ ပါဲနူဂှ်တုဲ ပွမစသုင် စၞခိုဟ်ဟ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်အရာမဆေင်စပ် ကုတ္ၚဲသဘင်ဂှ်ကီုရ၊၊ ပ္ဍဲအေန်ဂလာန်မ္ဂး ပရင်တဲဂှ် ကဵုရေင်သကအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲသၞာံတၟိရ၊၊
ခရေတ်သမာတ် ပ္ဍဲခေတ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်သဘင်မဆေင်ကဵု ညးဍုင်ကွာန်သီုဖအိုတ် မၞုံကဵု ပရေင်မဆေင်ကဵု ဘာသာ၊ မကယျိုင်ကယျဝ် တၞံဆုမသၚေက်တွဵုတအ်ကီုရ၊၊ တၟာဲတဲခရေတ်သမာတ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ခေတ်လဒေါဝ်ဂှ် မလေပ်ကဵု အကြာသၟိင်တၠ ကဵု ဍိက်တအ်ရ၊၊ သဘင်ဂှ် မလေပ်ကၠောန် နကဵုမဖါပ်ဗ္စ၊ သဘင်ပေါဲလှ်ေ ဒယှ်ေ၊ သဘင်ဝေင်ဓတ်၊ သဘင်ဝေင်ဖေဝ်၊ မြဴသာ်ဝွံ မကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်အေန်ဂလာန်ရ၊၊ ကာလ ဒဒှ်မကလေင်ပလေဝ်ဗီုပြင် (Reformation) ပ္ဍဲအကြာ ၁၆-၁၇ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ရဲပရဝ်တေတ်သတာန်တအ် ပြံင်လှာဲထောအ် တၟာဲတဲ စၞးမကဵုသၟိင်တၠတအ်ဂှ် ကဵုကောန်ၚာ် ခရေတ်ယာန်၊ တ္ၚဲမကဵု တၟာဲတဲဂှ် စကဵု နူကဵု ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၆ စဵုကဵုစိုပ် တ္ၚဲသဘင်ခရေတ်သမာတ်ရ၊၊
ခေတ်ဝင် တၟိ
၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ကြဴနူ ရဲပရဝ်တေတ်သတာန် (ရဲဒစဵုဒစးအခိုက်တြေံ) မခၞံ ဗဒှ် ပရေင်ကလေင်ပလေဝ်ဗီုပြင်တုဲ အရာတၟိ ကတဵုဒှ်ကၠုင် တၟာဂလိုင်ရ၊၊ ဘာကျာ်တၟိ ဗီုကဵု ဘာကျာ်ဨဝံင်ဂလိ Anglican Church ၊ ဘာကျာ်လုတာ Lutheran Church တအ် ဆက်ကၠောန်အာ သဘင်တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ကီုရ၊၊ ဘာကျာ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပွမကၠောန် သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် ဒှ်အာ အခိုက်ကာတ္တလေတ်တုဲ ဒစဵုဒစးလေဝ် နွံကီုရ၊၊
ခရေတ်သမာတ် အခိင်လၟုဟ်
ဗီုပြင် သဘင်ခရေတ်သမာတ် မကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲရးပလိုတ် ပ္ဍဲအခိင်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်အခိုက် မစေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵု ၂၀ ဗွဝ်ကၠံတေအ် ဟီုမာန်ရ၊၊ ၜိုန်ရ ကြပ်ဇၟာပ်ညးအဲ မကၠောန် သဘင်ခရေတ်သမာတ်ကီုလေဝ် ညးတအ် ကၠောန်သဘင် ပ္ဍဲသ္ၚိညးတအ် ကရောမ်ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညးတအ်ရ၊၊ ဟိုတ်မဂွံဒှ် ဗီုဏအ်ဂှ် ဟိုတ်နူအခိုက် ပရေင်မၞိဟ်ပြံင်လှာဲအာ ဟီုမာန်ရ၊၊ မွဲအခိင်တေအ် မၞိဟ်တအ် ကောံရေင်သကအ် ပ္ဍဲဘာကျာ်တုဲ သဘင်ဂှ်လေဝ် ကၠောန် ပ္ဍဲဘာကျာ်ကီုရ၊၊ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဘာကျာ်ဂှ် ဟွံဒှ်ဒၞာဲမကောံရေင်သကအ်ရတုဲ သဘင်ခရေတ်သမာတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတအ် ကရောမ်ဂကောံသ္ၚိကၟိန် မစုက်ကြပ်အိုတ် (မိ/အပါနော်၊ ကောန်ဇာတ်၊ ကေုာံ ကောန်စဴ) ရ၊၊ အခိင်တၞဟ်တအ် ၜိုတ်လဵုအာသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ပ္ဍဲအခိင် ခရေတ်သမာတ်မ္ဂး ညးတအ် စဴကၠုင်သ္ၚိအိုတ်ဂှ် ဒှ်အာ အခိုက်မွဲရ၊၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲခရေတ်သမာတ် ဟွံဂွံစဴသ္ၚိမ္ဂး မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် စိုတ်ဟွံမိပ်ရ၊၊ ဇၟာပ်မၞိဟ်မပါလုပ် ပ္ဍဲသဘင်ဂှ် ဒးဗိုင်ကၠောန် ကေတ်တာလျိုင် မွဲမွဲရ၊၊ ဥပမာ အပါနော် ပရာင်အဒါ၊ မိနော် ၜိုဟ်အာလူ၊ ကောန်ဝုတ် ကၠောန်ကွာင်၊ ကောန်စဴ ဖျေဟ်ပ္ၚာန် ပလေဝ်ခုင် မပ္တံမြဴသာ်ဝွံ ဇၟာပ်ညးအဲဂှ် တာလျိုင်မွဲမွဲကလိဂွံလဝ်တုဲ ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံဂွံ ဒးဒုင်စသိုင် နဒဒှ်ကၟုဲမွဲရ၊၊
ဟိုတ်မဒှ်အခိင်ဂံက် မ္ၚးသ္ၚိဂှ် ဂံက်တုဲ တၞံဆုတအ်ဂှ် တၞးပြဟ်အိုတ်တုဲ တၞံဆုမသၚေက်တွဵု ဗီုကဵု တၞံပြဳဂှ် ပယျေဝ်စုတ် ပ္ဍဲသ္ၚိရ၊၊ တၞံဆုဂှ် တ္ၚဲဏအ် ကော်စ တၞံဆုခရေတ်သမာတ်ရ၊၊ အခိုက်တၞံဆုခရေတ်သမာတ်ဏအ်ဂှ် နူတမ်ကၠာအိုတ် စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲဍုင်ဂျာမနဳ နူကဵု ၁၆ ဗွဝ်ကၠံတေအ်ရ၊၊ တုဲပၠန် မ္ၚးတေအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဂၠုဒၟံင်တုဲ ဗဗဵုမတ် မသၠောင်ကဵုစိုတ်ဂှ် ဟွံမဲဂှ်ရ ဍေန်ပၟတ်နာနာတအ် အကြာဂၠံင် အကြာဍာန် ပ္ဍဲသ္ၚိတအ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကၠုင် နူစဂိတုဒဳဇြေန်ပါ မွဲမံက်ရ၊၊
ပ္ဍဲရးယူရောပ်ဂှ် ဟိုတ်မဂံက်တုဲ တိရစ္ဆာန် ဗွဲမဂၠိုင် ဂျိုင်တန်တဴဟွံဂွံရ၊၊ ဂကူမစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင်ကညင်တအ်လေဝ် ပါဲဓါတ်ဂံက်တုဲ ပြံင်အာမံင် ဒေသဂမ္တဴတၞဟ်ရ၊၊ အဒါဂှ် ဖျုန်ဇကုလေဝ်ဇၞော်၊ တုဲပၠန် ဒှ်သတ်မပဒတဴ ပ္ဍဲဒေသညးတအ် ကၠိုဟ်သၞာံတုဲ အဒါရနွံ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ပရာင်စအဒါရ၊၊ အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ပရာင်အဒါ ဂှ် ဒှ်အာ အခိုက်စၞစ ပ္ဍဲသဘင်တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ရ၊၊
ပွမကဵုတၟာဲတဲ ရေင်သကအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်အခိုက်ကၞာ အဓိက သွက်တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ကီုရ၊၊ ပ္ဍဲအကြာဂကောံသ္ၚိကၟိန်ကီု၊ ပ္ဍဲရုင်ကမၠောန်ကီု တၟာဲတဲခရေတ်သမာတ်ဂှ် ဒှ်အာ အရာကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ ဖျာဂမၠိုင်လေဝ် ဒှ်ကမၠောန်ဂွံသွံခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံဂှ် ဒှ်အခိင်ခရေတ်သမာတ်ရ၊၊ သွက်မိတ်သဟာဲ မၞုံဌာန်ဇမ္ၚောဲတအ်ဂှ် ပြင်ဗစိုပ်ဏာကီု၊ ဟိုတ်နူမဗကန်ရာန်ကေတ် ကပေါတ် နူဖျာအန်လာင်ကီု၊ ပါဲနူတၟာဲတဲတုဲ ကာတ်ခရေတ်သမာတ် ဒဒှ်ရ မရာဒၞာ မဗှ်ဂွံသၞာ လတူသကအ်ရဲ မိတ်သဟာဲဇမ္ၚောဲတအ်ဂှ်လေဝ် ပလံင်ဏာ နကဵုကာတ်ကီုတုဲ ပရေင်ပလံင်ကပေါတ်လေဝ် ကမၠောန်ထုဲ ပ္ဍဲအခိင်ခရေတ်သမာတ်ကီုရ၊၊
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ကောန်ဍုင်ရးသကေန်ဒိနေဗိယျာတအ် မၞိဟ်မအာဘာကျာ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ၊၊ ပ္ဍဲမွဲအဒိုက် ဘာကျာ်မွဲမွဲ မၞိဟ်မတိုန်စိုပ် ဟွံပေင် မသုန်တၠကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံကၠုင် ပေင်ဘာကျာ် ဒၞာဲဂ္ဇအ်ဟွံမဲကီုရ၊၊ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ပရေင်ပတှ်ေ ဘာသာ အောန်အာကီုလေဝ် ပွမအာဘာကျာ် ပ္ဍဲတ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ဂှ် ဒှ်အခိုက်တြေံမွဲတုဲ ညးတအ် အာဘာကျာ် နကဵုမမင်မဲအခိုက်တြေံမွဲကီုရ၊၊
ဝါဂၠံင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ဝါဂၠံင်(Weakalaung၊ ဝဲကလောင်း)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ဝါဂၠံင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၄၈။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါဂၠံင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၈၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၄၂၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၂၇၀၅ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
အံကုသိုလ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်အံင်ကုသိုလ်(Aungkutho၊ အောင်ကုသိုလ်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ဝါကွဴ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၂၂၀၁၈၅။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါကွဴဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၁၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၉၀ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၂၅၀၁ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဝါဍောတ်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်ဝါဍောတ်(Wae-doot၊ ရွာလွတ်ရွာ Ywarlut)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ဝါဍောတ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၁၈။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါဍောတ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၃၈၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၁၉၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၅၇၆ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဝါကွာဲ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
လၟိဟ််မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါကွာဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၁၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၉၀ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၂၅၀၁ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဖမ်ဖက်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်ဖမ်ဖက်(Phomphak၊ ဖံဖရွာ Hpanhpa)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ဖမ်ဖက်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၅၉။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဖမ်ဖက် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၀၀၀၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၁၆၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၁၆၆ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဝါရက်ကွာန်တၟိ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ဝါရက်ကွာန်တၟိ(Weayetywarthit၊ ဝဲကဝါ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ဝါရက်ကွာန်တၟိ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၂၃။
ခရိုက်သၞေဟ်သ္ၚု၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်ခရိုက်သၞေဟ်သ္ၚု(Kraik-hnihhu၊ ခရိုက်နှီးဟုရွာ Khayaikhneehu)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ခရိုက်သၞေဟ်သ္ၚု၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၇၈။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ခရိုက်သၞေဟ်သ္ၚု မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၀၀၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၁၅၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၁၅၈ တၠရ။
ဝါရက်ကွာန်တၟိ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါရက်ကွာန်တၟိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၈၈၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၀၃၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၃၉၂၂ တၠရ။
ခရိုက်သၞေဟ်သ္ၚု၊ တကအ်ခၟိုင်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဝါရက်ကွာန်တၟိ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်တၟိ၊ ဝါဍောတ်
ကွာန်ဝါဍောတ်(Ywarthit၊ ရွာသစ်ရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ဝါဍောတ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၁၉။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါဍောတ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၃၈၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၁၉၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၅၇၆ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ကွဳ
thumb|ကွဳဍုင်ဗၟာ နူ အဝ်ဂေတ် ၂၀၁၈ ကွဳ (cart, လှည်း) ဂှ် ဒှ် ယာန် (ဝါ) ကိရိယာ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သွက်ဂွံ ပလံင်ဗစိုပ်၊ ဗွဲမဂၠိုင် မနွံကဵု သၠာၜါ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူၜါတုဲ မတံင်ဓဇက်ဏာ နကဵု တိရိစ္ဆာန်မွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ၜါ ကေုာံ လပါ်လတူ။ ကွဳလ္ၚဵု နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် ကော်စ handcart ဂှ် ဓရိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဓဇက် နကဵုမၞိဟ်ရ။ တန်တဴ ကဵုလျိုင် ကေုာံ ဂလိုင် မဖ္ဍိုက်ဂွံတုဲ ဂလိုင် မစကာဒြဟတ်မၞိဟ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒြဟတ်တိရစ္ဆာန်တၞဟ်ခြာအာရ။ နကဵု အရေဝ်ဘာသာမန် ရံင်ကဵု ဒြဟတ်မပလံင်ဗစိုပ်ဂှ်တုဲ ခုတ်ခဴယၟုနာနာရ။ ယဝ်ရ ကွဳဂှ် စကာဒြဟတ်ဂၠဴမ္ဂး ညးကော်စ ကွဳဂၠဴ၊ ယဝ်ရ စကာဒြဟတ်ချေဟ်မ္ဂး ညးကော်စ ကွဳချေဟ်၊ ယဝ်ရ ကွဳဂှ် စကာဒြဟတ်စက်မ္ဂး ညးစကာ ကွဳစက်။ ကွဳ မစကာဒြဟတ်မၞိဟ်မ္ဂး ရံင်ကဵု ဗီုမစကာဒြဟတ်တုဲ ခုတ်ခဴယၟုရ။ ဥပမာ ကွဳဓမြိုဟ်၊ ကွဳဓမ္ဇက်။
ဂကူကွဳနာနာ
ကွဳမစကာ ဒြဟတ်မၞိဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု ဘာသာအင်္ဂလိက်တအ်ဂှ် ညးကော်စ handcart ကီုလေဝ်၊ နကဵု ဘာသာမန်မ္ဂး ရံင်ကဵု ဗီုမစကာတုဲ ကော်စရ။ ဥပမာ ဓရိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ညးကော်စ ကွဳဓမြိုဟ်၊ ဓဇက်ကေတ်မ္ဂး ညးကော်စ ကွဳဓမ္ဇက်။
နိဿဲ
ကွဳဂမၠိုင်
ကအ်မုဟ်ပန်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်ကအ်မုဟ်ပန်(Kawmuhpon၊ ကော့မုပွန်ရွာ Kawtmupun)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ကအ်မုဟ်ပန်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၈၇။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်မုဟ်ပန် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၁၃၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၃၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၃၇၅ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဝါတမ်ဇိုင်/ဒဒန်ချေတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ဝါတမ်ဇိုင် / ဒဒန်ချေတ်(Weathunzaung၊ ဝဲသွန်ဇောင်း)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ဝါရက်ကွာန်တၟိ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၂၄။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါရက်ကွာန်တၟိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၈၈၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၀၃၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၃၉၂၂ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂလာဒေါအ်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်ဂလာဒေါအ်(Galaetoeh၊ ကုလားတို့ရွာ Kulartoet)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ဂလာဒေါအ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၆၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂလာဒေါအ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၉၆၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၁၆၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၁၃၀ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
အင်ခေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်အင်ခေဝ်(Ankhe၊ အံခဲ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်အင်ခေဝ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၅၀။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်အင်ခေဝ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၇၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၀၅၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၁၉၃၆ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ခလံက်ဂနာင်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်ခလံက်ဂနာင်(Khalock-kanaing၊ ခလော့ကနိုင်းရွာ Khalawtkanaing)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ဒလာဲဒေါအ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၆၄။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဟလာဲဒေါအ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၉၆၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၁၆၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၁၃၀ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ပြင်ကရေင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ပြင်ကရေင်(Kayinthaung၊ ကရင်သောင်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ပြင်ကရေင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၀၃။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ပြင်ကရေင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၁၄၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၅၁၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၄၆၅၂ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တဵုကပေါဝ်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်တဵုကပေါဝ်(Tawkapu၊ တော်ကပူး Tawkapu)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ကၟာကှ်ေ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၄၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကၟာကှ်ေ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၈၈၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၁၅၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၀၃၀၈ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ပရဟိတကွာန်ကအ်ဇြဲ
နူကဵုစၟတ်တ္ၚဲ 15-9-2019 တေံပိုဲကောန်ကွာန်ကအ်ဇြဲတအ် နွံပၟိက်မိက်ဂွံဗဂဵုလဟဵုကွာန် ဂွံဒှ်အာ အထံက်အပင် ရန်တၟံသာ်ဝွံတုဲ ချပ်စင်ခြင်ရေင်သ္ကအ် သွက်ဂွံဂၠာဲသြန်ဗွဝ်မဒှ်ရ ပိုဲဒုင်သဇိုင်ကဵု ဂကောံပရဟိတ ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဇြဲ၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် တုဲ ဒက်ပ္တန်ကၠုင်လဝ် ဂကောံ ပရဟိတကွာန်ကအ်ဇြဲ ခေတ္တဍုင်သေံဏံ မွဲဂကောံ ဂၠာဲကၠုင်သြန်ဗွဝ်
ဗီုပြင်ဒက်ပတန်ဂကောံ
အတိုင်ပိုဲချပ်လဝ်ဏံ ကလိဂွံတင်တုပ်စိုတ်တုဲ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၁၇-၉-၂၀၁၉ ဂှ်ဒက်ပတိုန်ကမ္မတဳဂကောံရ ညးကဍိုက်ကဍိုပ်ဂမၠိုင်
လျိုင်ညးတိုက်သြန်
သီုဖအိုတ်မၞိဟ် (၁၅)တၠချပ်သဳကၠဳရေင်သ္ကအ်တုဲ စန်ဒက်ကၠုင်ကောန်ဂကောံ ပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၁၉) ဂှ်လၟိဟ်ၜိုတ်(၇၄)တၠမဒှ်ရ။ ဂကောံဏံ ဖျေံလဝ်စေဝ်ပၞောန်မ္ဂး ဇၟာပ်စိုပ် (၃)သၞာံမ္ဂးမဒးရုဲစှ် မၞိဟ်တာလျိုင်တၟိရ မၞိဟ်ဒးဒုင်ရုဲလဝ်ဂှ် ဒးဆက်ယိုက်ဂၠေင်အာတာလျိုင် ညံင်ဂွံပြေပြံင် ညံင်ဂွံပေင်သၞာံပၠန် မဒးကေတ်အာတာလျိုင်ရောင်။
ညးပါလုပ်ဂကောံ
1-နာဲဆာန် 2-နာဲမျေတ်အိုၚ် 3-နာဲထောန် 4-နာဲညဳသိန် 5-နာဲထဝ်နာၚ် 6-နာဲဘာ 7-နာဲဖိုန် 8-နာဲကပ္ပဳ 9-နာဲဆာန်သြန် 10-နာဲထောန်ယျေ 11-နာဲလဝ် 12-နာဲအံၚ်မန် 13- 14-နာဲကျဝ်လှာၚ် 15-နာဲဇြဝ် 16-နာဲထောန်ဝေန် 17-နာဲဂံၚ်ဆာန် 18- မိဆာန် 19-နာဲဆာန်အောန် 20- 21-နာဲတိန် 22-နာဲကျာန်ယျေတ် 23-နာဲမုၚ်ညဵု 24-နာဲကျဝ်ထောဝ် 25-နာဲယျေ 26-နာဲထောန်ခေန် 27-နာဲဝေန်ဗိုလ် 28-နာဲကျဝ်ဟိန် 29-နာဲလောန် +သၠုၚ်ကျာ 30-နာဲကျဝ်တူ 31-နာဲဒေံဍောတ် 32-နာဲသိုဝ်အိုၚ် 33-နာဲဨထောန် 34-နာဲတာန် 35-နာဲလောန်+ လ္ဒောဝ် 46-နာဲဝေန်နာၚ် 37-နာဲဟံသာ 38-နာဲဇြဝ်ဗိုလ် 39-နာဲလိုက်မန် 40-နာဲမံၚ် 41-နာဲပလေန်သိန် 42-နာဲတာန်ထောန် 43-နာဲကျဝ်ဒု 44-နာဲကျဝ်လေန် 45-မိယျာန် 46-နာဲမုၚ်ဝေန် 47-နာဲလွဳသြန် 48-နာဲဗိုန် 49-နာဲညဳ 50-နာဲဍေအ် 51-နာဲမန်လေဝ် 52-မိမေအ် 53-နာဲကောန်ဘ 54-နာဲတာန်နာၚ် 55-နာဲမန်ဇြာန် 56-နာဲဝေန်ယှိုဲ 57-နာဲအညိန် 58-နာဲထောန်တာန် 59-နာဲထဝ်လာဲ 69-နာဲလောန်+သၟဝ်ကျာ 61-နာဲဇြဝ်မျ 62-နာဲကာန်ကုၚ် သြန်လုပ်သၞာံပထမ]
(၁၀၅၀၀၀) သြန်တိတ်သၞာံပထမ]
(၅၇၉၆၀) သြန်သှ်ေသၞာံပထမ]
(၄၇၀၄၀)
သၞာံဒုတိယ
စရၚ်သြန် ဂကောံ ပရဟိတ ကွာန်ကအ်ဇြဲ ခေတ္တဍုၚ်သေံ လၟေၚ်သၞာံမရနုက်ကဵု(၂)သၞာံ သွက်ရဲဂကောံ ပိုဲကီု ရဲကောန်ကွာန်ပိုဲကီု ယဝသၟိက် မိက်ဂွံ တီစရၚ်သြန်မ္ဂး လုပ်ကၠုၚ်စၟဳစၟတ်မာန်မံၚ်ၚီုညးဖအိုတ်ရအဴ ယောၚ်ယာမှာရာနွံမ္ဂး ကၠုၚ်ပ္ညုၚ်ထ္ၜးကဵုညိဂှ် အာတ်မိက် ဏာအလုံကောန်ကွာန်ပိုဲကီု သီုဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ရအဴ တၚ်ဂုဏ်ရအဴ
1=နာဲအုၚ်တိၚ်×မိဃေန်တိၚ်           1200 2=နာံပလေန်  ×မိညပ်                   1200 3=နာဲဟရိုဟ်× မိဨနာၚ်                  1200 4=နာဲနိစ္စ    × မိဨမန်                     1200 5=နာဲလဝ်  ×မိအောန်                    1200 6=နာဲညဳသာ × မိထဝ်အူ                 1200       7=နာဲကျဝ်ဟိန်× မိၚိုဲဂိုန်                 1200 8=နာဲထောန်ယျေ ×မိဍောၚ်ဆာဲ       1200 9=နာဲမုၚ်ညဵု ×မိသာန်တာဝေန်        1200 10=နာဲဇြဝ်မျ မိတာန်ယေန်             1200 11=နာဲမံၚ်  × မိၚိုဲထိန်                   1200 12=နာဲရာဇာဟံသာ ×မိထဝ်ပိုန်        1200 13=နာဲကျာန်ယျေတ်×မိထဝ်အံၚ်      1200 14=နာဲကျဝ်ထောန်×မိခေန်လေဝ်မန် 1200 15=နာဲမန်ခိုၚ်ဗိုန်×မိဌေဝေန်            1200 16=နာဲညဳ   မိတာန်မန်                  1200 17=နာဲကျဝ်လှာၚ်မိယေန်တာန်       1200 18=နာဲထောန်ဝေန် မိၚိုဲပါန်            1200 19=မိဆာန်မန်                            1200 20=နာဲဨမေန်  မိသြန်ဂၠိုၚ်              1200 21=နာဲဟိၚ်သာကမိဟဍော်           1200 22=နာဲဂံၚ်ဆာန်+မိသိုက်ဆာန်       1200 23=နာဲဇြဝ်ဗိုလ်                          1200 24=နာဲမျေတ်သိုဝ်+မိသစ္စ             1200 25=နာဲလွဳသြန် မိကေါန်ၜိုပ်           1200 26=နာဲတာန်မိသာန်                    1200 27=နာဲမန်လေဝ် မိပါန်ဏဳ             1200 28=နာဲဇြဝ် မိသာယာမ                1200 29=နာဲဘာ မိထေန်                    1200 30=ညာဏလေန် မိမဳၚာ              1200 31=နာဲလှဝေန်  မိလေတ်            1200 32=နာဲယျေ မိနုတာန်                1200 33=နာဲလောန်မိအေမျေတ်          1200 34=နာဲတာန်ထောန် မိခေန်သဳ      1200 35 =နာဲဖိုန် မိၚိုဲလေဝ်                 1200 36=နာဲထောန်ခေန် မိဌေ             1200 37=နာဲဝေန်နာင် မိပေဝ်               1200        38=နာဲလွဳမန် မိထဝ်သောန်          1200         39=နာဲကပ္ပဳ မိသာန်ညဳ                1200 40=နာဲနန်ထဝ် မိမေတ္တဥူ            1200 = သြန်ထံက်ပင် ပရဟိတ လၟေၚ် 2 41=နာဲလောန်  မိဃိုန်                   1200           42=နာဲကျဝ်ဒူ မိသစ္စ                     1200           43နာဲဝေန်ဗိုလ် မိဆာန်အောန်       1200 44နာဲအုၚ်ပါန် မိၚိုဲအေန်                1200 45နာဲလောန် မိထဝ်ရေၚ်                1200 46=နာဲထောန် မိတာရိုဝ်                 1200 47=နာဲကျဝ်လေန်  မိယေန်သာန်    1200 48=နာဲထောန်တာန်  မိလှကျာင်    1200 49=နာဲမုင်ဝေန်  မိမှုင်                   1200 50=နာဲဗတာန် မိၚိုဲတိန်                 1200 51=နာဲတိင် မိထဝ်သောန်              1200 52=နာဲပါန်ထိန်×မိၚိုဲတိပ်              600 53= နာဲဍေအ်    မိဍောတ်            1200 54=နာဲဆာန်မံင် မိဇြဝ်မူ                1200 55  နာဲပလေန်သိင် မိသောဲ             1200    56  နာဲမှံင်        မိချ                       1200      57  နာဲအံင်ကျဝ်ဥူ   မိယေန်သာန်     1200      58  နာဲကဗီုထဝ်   မိလှမျေတ်             1200 59  နာဲကျဝ်ခေန်   မိဟမေက်              600      60  နာဲမိုင်     မိယေန်တာန်                500      61  နာဲတိန်ဇြဝ်     မိထဝ်လာဲ              1200
ကလိဂွံသြန်သၞာံဒုတိယ (၇၁၃၀၀)
သြန်တိတ်သၞာံဒုတိယ (၆၃၅၇၀)
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်မၞိဟ်
=စရၚ်ပရဟိတကွာန်ကအ်ဇြဲခေတ္တဍုၚ်သေံ=(၃)
1    နာဲထောန်ခေန် မိတာန်ဌေ          1200
2    မိဝါဇြိုယ် ခေတ်တၟိ                  1200
4    နာဲတာန် မိသာန်ပြောန်            1200
5    နာဲဟရိုဟ် မိအေနာၚ်               1200
6    နာဲနိစ္စ  မိအေမန်                      1200
7    နာဲရာဇာဟံသာ မိထဝ်ပိုန်          1200
8    နာဲဘာ မိထေန်                         1200
9    နာဲကျာန်ယျေတ် မိထဝ်အံၚ်        1200
10  နာဲမုၚ်ဝေန် မိမှုၚ်                       1200
12   နာဲမန်ခိုၚ်ဗိုန် မိဋ္ဌေဝေန်              1200
13   နာဲကျဝ်တူ မိသစ္စ                     1200
14   နာဲဃေန်မိုၚ် မိဟဍောက်           1200
15    နာဲထဝ်နာၚ် မိၚိုဲဃေန်             1200
16    နာဲတာဥူ မိယေန်တာန်           1200
17    နာဲမုၚ်သာန် မိအာဲမန်             1200
18    နာဲကျဝ်ဟိန် မိၚိုဲဂိုန်                1200
19    နာဲကျဝ်လေန် မိယေန်သာန်      1200
20    နာဲထောန် မိတာရိုဝ်                 1200
21    နာဲညဳသိန် မိၚိုဲတိန်                   1200
22    နာဲကျဝ်ထောန် မိခေန်လေဝ်မန်   1200
23    နာဲဘတာန် မိၚိုဲတိန်                 1200
24    နာဲမုၚ်ညဵု မိသာန်ဒါဝေန်           1200
25    နာဲအေမေန် မိသြန်ဂၠိုၚ်              1200
26    နာဲကျဝ်လှိုၚ် မိယေန်တာန်         1200
27    နာဲထောန်ဝေန် မိၚိုဲပါန်            1200
28    နာဲကပ္ပဳ မိဆာန်ညဳ                   1200
29    နာဲမိုၚ် မိယေန်တာန်                  200
30   နာဲတာန်ထောန် မိခေန်သဳ         1200
31   နာဲဖိုန် မိၚိုဲလေဝ်                     1200
32   နာဲကောန်ယျေ မိဍောၚ်ဆာဲ       1200
33   နာဲအုၚ်ပါန် မိၚိုဲအေန်               1200
35   နာဲပါန်ထိန် မိၚိုဲတိပ်                  1200
36   နာဲမံၚ် မိၚိုဲထိန်                         1200
37   နာဲထောန်တိုၚ် မိလှကျာၚ်          1200
38   နာဲကောန်ဘ မိသာန်ဝေန်          1200
39   နာဲမန်လေဝ် မိပါန်ဏဳ                1200
40   နာဲဇြဝ် မိသာယာမ                     1200
42   နာဲလွဳမန် မိထဝ်သောန်               1200
43   နာဲလွဳဩန် မိကောန်ၜိုပ်               1200
44   နာဲယျေ မိဏုတာန်                     1200
45  နာဲညဳသာ မိထဝ်အူ                      1200
46  နာဲဓေါန် မိနှိပ်                             1200
48  နာဲဝေန်ဗိုလ် မိဆာန်အောန်             1200
49 နာဲဝေန်နာၚ် မိပေယ်                       1200
50 နာဲယှိုဲဗိုလ်                                      1200
51 နာဲတာန်ဇြဝ် မိထဝ်လာဲ                   1200
52 နာဲမျေတ်သိုဝ် မိသစ္စ                        1200
53 နာဲညဳ မိတာန်မန်                            1200
=သြန်လုပ်   237,200
=သြန်တိတ် 19,7025
=သြန်သှ်ေ   40,175
(ပံင်သြန်ပွိုင် ၃ သၞာံ 95,395
အုမ်မူသလေန်၊ တကအ်ခၟိုင်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
အပြိုင်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်အပြိုင်(Apraing၊ အပြိုင်ရွာAhpyaing)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ကွာန်ကၠအ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၄၁။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကွာန်ကၠအ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၄၄၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၈၄၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၂၈၈ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
လဂေါဝ်အနာင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ပြင်ကရေင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၁၄၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၅၁၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၄၆၅၂ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တၞုင်မဍောတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တၞုင်မဍောတ်(Nabondut၊ နဘုံဒွတ်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ကြုက်ပိ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၃၇။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကြုက်ပိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၀၁၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၆၃၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၆၅၁ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကုန်ယာပ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကြုက်ပိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၀၁၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၆၃၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၆၅၁ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကၠအ်၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်ကၠအ်(Kalaw၊ ကလော့ရွာ Kalawt)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ကွာန်ကၠအ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၄၀။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကွာန်ကၠအ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၄၄၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၈၄၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၂၈၈ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ခဍာ၊ တကအ်ခၟိုင်
ကွာန်ခဍာ(Khadar၊ ကဒါရွာ Kadar)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်၊ ဂကောံကွာန်ယိုက်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၄၄။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ယိုက် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၅၄၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၁၃၃ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၆၇၈ တၠရ။
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဘာရာမညနိကာယ ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျာ်ပိ
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ပေါင်းမဲရွာ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ပေါင်းမဲ(Paungme၊ ပေါင်းမဲ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်သက်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၀၇။
ဘာရာမညနိကာယ ရးဇၞော်မာန္တလေဝ်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ပေါင်းမဲရွာ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တၞုင်မဍောတ်ကုန်လတူ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တၞုင်မဍောတ်ကုန်လတူ(Nabondutahpawkone၊ နဘုံဒွတ်အပေါ်ကုန်း)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ကြုက်ပိ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၃၉။
လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကြုက်ပိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၀၁၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၆၃၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၆၅၁ တၠရ။
သ္ကအ်တဲကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ (အလန်ဒုတိယ)
လိက်အုပ် သ္ကအ်တဲကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ (အလန်ဒုတိယ)
ဂကောံမန်ဍုၚ်သေမ် (MSST)
သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၇၅ သၞာံ - သာသနာ ၂၅၅၇ သၞာံ
(၁) ။ နိဒါန်
ယွံကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာမန်ပိုဲတံညးဂမၠိုၚ် ရန်တၟံကဵုကောန်ဂကူပိုဲမန်တံ ဂွံစဳကၠးဂွံသ္ပသ္ကအ်တဲ ကဵုဂါထာကျာ် တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်တုဲ နူကဵုဂကောံသၚ်မန် ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်တာလျိုၚ်တက်တြးပ္တိတ်လဝ် နကဵုဓမ္မဒါန လိက်အုပ်သ္ကအ်တဲကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ အလန်ပထမ လၟိဟ်အုပ်ဗၞတ်မသုန်လ္ၚီ (၅၀၀၀)ဂှ် စိုပ်အာပ္ဍဲကဵုသ္ကေမ်တဲ ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာမန်ပိုဲ အိုတ်အာရ။
နကဵုအလန်ဒုတိယဏံ ပိုဲဂကောံသၚ်မန်ဍုၚ်သေံတအ်ဆက်ကေတ်အာတာလျိုၚ်ပၠန်တုဲ ညံၚ်ဂွံခိုဟ်နူကဵုအလန် ပထမဂှ်သီုကဵုထပ်စုတ်လဝ်ဂါထာကျာ်တၞဟ်ဟ်ဂမၠိုၚ်တုဲ နဒဒှ်ဓမ္မဒါနပိုဲဆက်ကဵုအာဒါန်ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲပၠန်ရ။
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ညးမဗှ်ဖ္ဍောတ်သှ်ဇျှာယ် ဂါထာပါဠိပါၚ်ကျာ်တြဲတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုဂွံဒှ်တသိုက်စိုတ် တသိုက်ကာယအိုတ်ညိဂှ် ပိုဲဂကောံသၚ်မန်ဍုၚ်သေံတအ် မ္ဒးဖျေံဏာမေတ္တာနူကဵု လိက်အုပ်သ္ကအ်တဲကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ အလန်ဒုတိယဏံရအဴ။
တၞုင်မဍောတ်ကုန်လတူ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
သ္ကအ်တဲကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ (အလန်ဒုတိယ)
(၁) ။ နိဒါန်
ဂကောံသၚ်မန်ဍုၚ်သေံ (သမသ)
Mon Sangha's Society Of Thailand (MSST)
(၂) ။ ဂါထာ ဗီုသ္ဂောံဖျေံက္ဍိုပ်(၃)ဝါ
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာစမ္ဗုဒ္ဓဿ
၁။ ဂုဏ်ကျာ်မပြဲ အဲဍိက်လ္ၚောဝ် ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
၂။ ဂုဏ်ဓဝ်မပြဲ အဲဍိက်လ္ၚောဝ် ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
ဘာရာမညနိကာယ ရးဇၞော်ဗ္ဂေါ
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
သ္ကအ်တဲကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ (အလန်ဒုတိယ)
(၂) ။ ဂါထာ ဗီုသ္ဂောံဖျေံက္ဍိုပ်(၃)ဝါ
၃။ ဂုဏ်သၚ်မပြဲ အဲဍိက်လ္ၚောဝ် ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
(၃) ။ ဂါထာ ဗီုသ္ဂောံကလအ် ကျာ် ဓရ် သၚ် မိမ အ္စာ
ယော ဒေါသော မောဟစိတ္တေန၊ ဗုဒ္ဓသ္မိံ ဓမ္မသ္မိံ သံဃသ္မိံ မာတာပိတု အာစရိယသ္မိံ ပကတော မယာ၊ ခမထ မေ၊ ကတံဒေါသံ၊ သဗ္ဗပါပံ ဝိနဿတု။
ဒုတိယမ္ပိ/တတိယမ္ပိ
အရထ - သြကာသ - သၠးအခေါၚ်ညိကျာ်။ မယာ၊ မိန်အဲဍိက်။ မောဟစိတ္တေန၊ နကဵုစိုတ် မဝိဝိၚ်ဟိုတ်မာဲအာ။ ဗုဒ္ဓသ္မိံ၊ ပ္ဍဲလ္တူကျာ်ကီု။ ဓမ္မသ္မိံ၊ ပ္ဍဲလ္တူဓရ်ကီု။ သံဃသ္မိံ၊ ပ္ဍဲလ္တူသၚ်ကီု။ မာတာပိတုယသ္မိံ၊ ပ္ဍဲလ္တူမိမၜါကီု။ အာစရိယသ္မိံ၊ ပ္ဍဲလ္တူအ္စာကီု။ ယောဒေါသော၊ ယြဴန်ဒုဟ်မွဲ။ ပကတော၊ စိုန်ဂပ်ဝ်ကၠောန်ဒးလဝ်ရ။ မေ၊ ဒဒက်တဴကဵုအဲဍိက်။ ကတံ၊ ဍေံမဂပ်ဝ်ကၠောန်ဒးလဝ်တုဲ။ တံဒေါသံ၊ န်ဗွဝ်ဒုဟ်ဂှ်။ ခမထ၊ သြဝ်အေၚ်ဒုၚ်အိုတ်ညိကျာ်။ သဗ္ဗပါပံ၊ န်ပွသရာံပါပ် အလုံအိုဿီု။ ဝိနဿတု၊ သြဝ်ကဵုဂွံဟောံပၠိုတ်အိုတ်အာညိ။
(၄) ။ ဗီုသ္ဂောံအာတ်ဒဂိုန်ကေတ်သဳမသုန်
သြကာသ သြကာသ သြကာသ
အဟမ္ဘတေန္တ တိသရဏေန သဟ ပဉ္စသဳလံ ဓမ္မံယာစာမိ၊ အနုဂ္ဂဟံကတွာ သဳလံ ဒေထ မေ ဘန္တေ။
(ဒုတိယမ္ပိ / တတိယမ္ပိ)
ယမဟံ ဝဒါမိ တံ ဝဒေထ။
(အာမ ဘန္တေ)
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ (၃)လ္တုန်
ပါဠိ ဗီုဂွံဂိုၚ်ကေတ်သရဏဂုဏ်ပိ
ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။
ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။
သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။
(ဒုတိယမ္ပိ/တတိယမ္ပိ)
တိသရဏ ဂမနံ။
(အာမ ဘန္တေ)
ပါဠိ ဒ္ဂိုန်ကေတ်သဳမသုန်
၁။ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမ္မာဒိယာမိ။
၂။ အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမ္မာဒိယာမိ။
၃။ ကယမေသုမိစ္ဆာစာရာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမ္မာဒိယာမိ။
၄။ မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမ္မာဒိယာမိ။
၅။ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဌာနာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ စမ္မာဒိယာမိ။
ပါဠိ ရာဒနာမိက် ကေုာံ ဇိုန်ပိုန်ကဵုသတ္တံ
ဣဒံ မေ ပုညံ အာသွက္ခယံ ဝဟံ ဟောတု။
ဣဒံ မေ သဳလံ နိဗ္ဗာနဿ ပစ္စယော ဟောတု။
မမ ပုညဘာဂံ သဗ္ဗေသတ္တာ သမံ လဘန္တု။
ပါဠိ ဗီုဂွံကဵုအနုမောဒနာသဳမသုန်
သာဓု သာဓု သာဓု - တိသရဏေန သဟ ပဉ္စသဳလံ သာဓုကံ ကတွာ အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ။
(၅) ။ ဗီုသ္ဂောံအာတ်ဒဂိုန်ကေတ်သဳဒ္စာံ
ကေုာံ သရဏဂုဏ်ပိ
သြကာသ သြကာသ သြကာသ
(ဒုတိယမ္ပိ / တတိယမ္ပိ)
အဓိပ္ပါယ် - ယွံတၠဳပိုန် ဓရ်သဳလဥပုဟ် မဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံအၚ်္ဂဒ္စာံပြကာ မဒှ်မွဲဟာန်ကေုာံ သရဏဂုဏ်ပိဂှ် အဲဍိက်အာတ်ဒ္ဂိုန်ဒ္ဂေတ်မၚ်မွဲရအဴ။
ယမဟံ ဝဒါမိ၊ တံ ဝဒေထ။
(အာမ ဘန္တေ)
ပါဠိ လ္ၚောဝ်ကျာ်
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ (၃)လ္တုန်
ပါဠိ ဂိုၚ်ကေတ် သရဏဂုဏ်ပိ
ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။
သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။
(ဒုတိယမ္ပိ / တတိယမ္ပိ)
တိသရဏ ဂပနံ။
(အာမ ဘန္တေ)
ပါဠိ ဒ္ဂိုန်ကေတ်သဳဒ္စာံ
၁။ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၂။ အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၃။ အဗြဟ္မစရိယာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၄။မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၅။ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဌာနာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၆။ ဝိကာလဘောဇနာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၇။ နစ္စ ဂဳတ ဝါဒိတ ဝိသူက ဒဿန, မာလာဂန္ဓ ဝိလေပန ဓာရဏ မဏ္ဍန ဝိဘူသနဌာနာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၈။ ဥစ္စာသယန မဟာသယနာ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
ပါဠိ ဗီုဂွံကဵုအနုမောဒနာသဳဒ္စာ
သာဓု သာဓု သာဓု
တိသရဏေန သဟ အဌၚ်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထသဳလံ သာဓုကံ ကတွာ အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ။
စၞောန်ထ္ၜးကဵု ဗီုဂွံဒ္ဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်သဳဒ္စာံ အာစိုပ်ဒ္တုဲရော။
(၆) ။ စၞောန်ထ္ၜးကဵု ဗီုဂွံဒ္ဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်သဳဒ္စိတ်
ပါဠိ အာတ်ဒ္ဂိုန်ကေတ်သဳဒ္စိတ်
ဩကာသ ဩကာသ ဩကာသ
အဟမ္ဘန္တေ တိသရဏေန သဟ နဝၚ်္ဂသမန္နာ ဂတံ ဥပေါသထသဳလံ ဓမ္မံ ယာစာမိ။ အနုဂ္ဂဟံ ကတွာ သဳလံဒေထ မေ ဘန္တေ။
(ဒုတိယမ္ပိ / တတိမ္ပိ)
ပါဠိ ဒ္ဂိုန်ကေတ်သဳဒ္စိတ်
၁။ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမရဏ သိက္ခာပဒံ သမာဒိမိ။
၃။ အဗြဟ္မစရိယာ ဝေရမရဏ သိက္ခာပဒံ သမာဒိမိ။
၄။မုသာဝါဒါ ဝေရမရဏ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၅။ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ဝေရမရဏ သိက္ခာပဒံ သမာဒိမိ။
၆။ ဝိကာလဘောဇနာ ဝေရမရဏ သိက္ခာပဒံ သမာဒိမိ။
၇။ နစ္စ ဂဳတ ဝါဒိတ ဝိသူက ဒဿန¸ မာလာဂန္ဓ ဝိလေပန ဓါရဏ မဏ္ဍန ဝိဘူသနဋ္ဌာနာ ဝေရမရဏ သိက္ခာပဒံ သမာဒိမိ။
၈။ ဥစ္စာသယန မဟာသယနာ ဝေရမရဏ သိက္ခာပဒံ သမာဒိမိ။
၉။ မေတ္တာသဟဂတေန စေတသာ သဗ္ဗပါဏ ဘူတေသု ဖရိတွာ ဝိဟရဏံ သမာဒိယမိ။
သာဓု သာဓု သာဓု တိသရဏေန သဟ နဝၚ်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထသဳလံ သာဓုကံ ကတွာ အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ။
စၞောန်ထ္ၜးကဵု ဗီုဂွံဒ္ဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်သဳဒ္စိတ် အာဒ္တုဲရောၚ်။
(၇) ။ ဂါထာအာတ်ဓရ်မ္ၚဵုဗီုပါဠိ
ဝန္ဒိတွာ သိရသာ ဗုဒ္ဓံ၊ သဗ္ဗဗုဒ္ဓ ဂဏုတ္တမံ။ ဣဒမ္ပိ ပရိတ္တသၚ်္ခေပံ၊ ပဝက္ခထ ယထာဗလံ။
ဝန္ဒိတွာ သိရသာ ဓမ္မံ၊ သဗ္ဗဗုဒ္ဓ ဂဏုတ္တမံ။ ဣဒမ္ပိ ပရိတ္တသၚ်္ခေပံ၊ ပဝက္ခထ ယထာဗလံ။
ဝန္ဒိတွာ သိရသာ သံဃံ၊ သဗ္ဗဗုဒ္ဓ ဂဏုတ္တမံ။ ဣဒမ္ပိ ပရိတ္တသၚ်္ခေပံ၊ ပဝက္ခထ ယထာဗလံ။
ဖရိတွာန မေတ္တံ သမေတ္တာ ဘဒန္တာ၊ အဝိက္ခိတ္တစိတ္တာ ပရိတ္တံ ဘဏန္တု။
သဂ္ဂေ ကာမေစရူပေ၊ ဂိရိသိခရတဋေ၊ စန္တလိက္ခေ ဝိမာနေ။
ဘုမ္မာ စာယန္တု ဒေဝါ၊ ဇလထလဝိသမေ ယက္ခာ ဂန္ဓဗ္ဗာ နာဂါ၊ တိဋ္ဌန္တာ သန္တိကေ၊ ယံမုနိဝရဝစနံ၊ သာဓဝေါ မေသု
ရာဇတောဝါ၊ စောရတောဝါ၊ မနုဿတောဝါ၊ အမနုဿတောဝါ၊ အဂ္ဂိတောဝါ၊ ဥဒကတောဝါ၊ ပိသာစတောဝါ၊ ခါဏု
ကတောဝါ၊
မိဂ ဂေါဏ
ကုက္ကုရ အဟိ ဝိစ္ဆိက အဏိ သပ္ပ ဒဳပိ အစ္ဆ တရစ္ဆ သူကရ မဟိံသ ယက္ခ ရက္ခသာဒဳဟိ၊ နာနာဘယတောဝါ၊
နာနာရောဂတောဝါ၊ နာနာဥပဒ္ဒဝတောဝါ အာရက္ခံ ဂဏှန္တု။
(၈) ။ ဂါထာအာတ်ဓရ်မ္ၚဵုဗီုမန်
နကၞိပ်အဲဍိက် မဟုတဴညံၚ်ရဴဍောၚ်ဒကှ်၊ လပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ညံၚ်ပၞာၚ်တိုၚ်ထဝ်၊ အဲဍိက်လ္ၚောဝ် ဇအ်သဝ် သၟဝ်ဂၠးဂတာဇိုၚ် တၠဳပိုန်သၚ်ဂမၠိုၚ်ရကျာ်။ ပိုဲဍိက်ဒါယကာ ဥပးဇန်တြုံဗြဴတံညးဂမၠိုၚ်၊ ပသ္ဇိုၚ်ကဵုတၠဳပိုန်သၚ်၊ တၞဟ်နသၟိက်ဂွံကလၚ်ပၚ်မှိၚ် ဓရ်မ္ၚိုလ်မဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ တၞဟ်နသ္ဂောံဆေဝ်ဒဝ်ကၠေံဝိပတ္တိ၊ သၟိက်ဂွံရနုက်ဗပေၚ်ကဵုသမ္ပတ္တိမပြဲပြဲ၊ တၞဟ်နသ္ဂောံ ဆေဝ်ဒဝ်ကၠေံ ဒဒိုက်ပရိုက်ဘဲယဲနိမိတ် သၞဲသွပ်လ္ပံ ဟွံခိုဟ်၊ ဂြိုဟ်ကထိုက်ဟွံခိုဟ်၊ တၞဟ်နသ္ဂောံဗက် ကဠော်ဒမြိုဟ်ကြံကြ ဂြိုဟ်စာသ္ကာတ်မြဟ်၊ တၞဟ်နသ္ဂောံပၠေၚ်ကၠေံအန္တရာယ်ပ္ဍဲသန္ထာန် မ္ၚးသန္ထာန်အိုဿီု၊ တၠဳပိုန်သၚ်တံ မထီုဗးလဝ် မသှ်ပတဴလဝ် ဓရ်မေတ္တာစိုတ်ပ္ဍဲပိုဲသတ္တံဂမၠိုၚ်တုဲ၊ ဓရ်မ္ၚိုလ်မစိုန်ဒှ်တဴပၟၚ်ပၟဲမၞုံကဵုအနုဘဴမဇၞော်ပြဲလောန်ဂှ် ဩဝ်က္ညဖ္ဍောတ်သှ်ၛှာယ် ကဵုညိကျာ်။
သမန္တာ စက္ကဝါဠေသု၊ အတြဂစ္ဆန္တု ဒေဝတာ။
သဒ္ဓံမ္မံ မုနိရာဇဿ၊ သုဏန္တု သဂ္ဂမောက္ခဒံ။
ဓမ္မဿဝနကာလော အယံ ဘဒ္ဒန္တာ။
ဓမ္မဿဝန ကာလော၊ ကေတ်ပိဝါညိ၊ (သီုအရထ) သာဓု သာဓု သာဓု ။ ။ ။
(၉) ။ ဂါထာပလံၚ်ဖျဴဒေဝတဴ
သြကာသ သြကာသ သြကာသ
ဨတ္တာဝတာစ အမှေဟိ၊ သမ္ဘတံ ပုညသမ္ပဒံ။
သဗ္ဗေ ဒေဝါ နုမောဒန္တု သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသိဒ္ဓိယာ။
ဒါနံ ဒဒန္တု သဒ္ဓါယ၊ သဳလံ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒါ။
အရထ - ဨတ္တာဝတာစ၊ နကဵုလၟေၚ်ဒေသနာ မၞုံဗၞတ်ဂလိုၚ်ဝွံ။ အမှေဟိ၊မိန်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်။ သမ္ဘတံ၊ ဍေံမဂပ်ဝ်ဆန်ၜန်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်။ ပုညသမ္ပဒံ၊ န် ပွမရနုက်ဗပေၚ်ကဵုဓရ်ကုသိုလ်။ သဗ္ဗေ၊ ဍေံမဒှ်အိုဿီု။ ဒေဝါ၊ ၚ်ဒေဝတဴဂမၠိုၚ်။ အနုမောဒန္တု၊ သြဝ်မၞးတံ အိုဟ်တၟိုဟ်ကေတ်ညိ။ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသဒ္ဓိယာ၊ တၞဟ်နပ္တုဲကဵုပိုန်ဟာန် မြမောဝ်လောကဳ လောကုတ္တဵု အလုံအိုဿီု။ သဒ္ဓါယ၊ နကဵုဓရ်သဒ္ဓါ။ ဒါနံ၊ န် ဒါန်။ ဒဒန္တု၊ သြဝ်မၞးတံကဵုအိုတ်ညိ။ သဗ္ဗဒါ၊ ပ္ဍဲကာလအိုဿီု ဟွံဟီုဂးဗ္တံတ္ၚဲ။ သဳလံ၊ န် ဓရ်သဳလ မသ္အးဇ္ၚး။ ရက္ခန္တု၊ သြဝ်မၞးတံ မၚ်မွဲလဝ်အိုတ်ညိ။ ဘာဝနာဘိရတာ၊ ၚ် မဟိၚ်ကဵုစိုတ် ပ္ဍဲသမထဘာဝနာ ဝိပဿနာဘာဝနာ ၜါပြကာဂမၠိုၚ်။ ဟောန္တု၊ သြဝ်ကဵုဒှ်အိုတ်ညိ။ အာဂတာ၊ ဍေံမပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ် တၞဟ်နကလၚ်ပၚ်မှိၚ်ဓရ်အိုတ်။ ဒေဝတာ၊ ၚ် ဂကောံဒေဝတဴဂမၠိုၚ်။ ဂစ္ဆန္တု၊ သြဝ်ကလေၚ်ပြာပ်စဴအာဌာန် လွဳမာန်ဇကုဇကု သီုကဵုညးဖအိုတ်ညိကၠာရလေဝ်အဴ ။ ။ ။
သာဓု သာဓု သာဓု ။ ။ ။
(၁၀) ။ ကဗျလၚ်္ကာဗီုဂွံအာတ်ဓရ်
သြကာသ သြကာသ သြကာသ
၁။ ဘန္တေ ဘန္တေ၊ ယွံလေဝ်အ္စာ။
ဓရ်ထၟိက်၊ ဟွံမိက်တွံသေၚ်ဟာ။
၂။ ကျာ်ဂမျိုၚ်ဂှ်၊ ဟွံတွံဓဝ်မာ။
သတ်ဂမၠိုၚ်ပၠန်၊ ဇြိုၚ်သန်တီအာ။
ဟိုတ်နူဂှ်ရ၊ တၠကရုဏာ။
ဟွံမိက်တွံ၊ က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲစိတ္တာ။
၃။ ဂွံဂြၚ်ဓဝ်မာန်၊ ဂစာန်လွဳပြာ။
ပန်လက်သၚ်ဃဲ၊ ပြဲမွဲလက်ကၠာ။
အဲဒးလွဳရောၚ်၊ သီုလၟောၚ်ကာယာ။
ၜိုန်တွံကဵု၊ ဒှ်ဖဵုဟွံညာတ်အာ။
၄။ သတ္တံဂမၠိုၚ်၊ ပ္ဍဲခြိုၚ်သံသာ။
ဟိုတ်နူလောဘ၊ ဒေါသမောဟာ။
တီုကၠီုလောန်ဗၞတ်၊ ဆောတ်ဟွံလောဲသွာ။
ၜိုန်တွံထ္ၜး၊ ဒှ်သၟးရသေၚ်ဟာ။
၅။ အတိုၚ်ကျာ်ချပ်၊ သဟပ်တီအာ။
လေၚ်ရ-လေၚ်ရ သတ္တလောက။
ညံၚ်သၟိၚ်ဂိတု၊ ရာဟုရပ်မာ။
ဓရ်ဒမၠု၊ ဂၠုရသီုလောကာ။
၆။ နတ္ထောလောကော၊ နတ္ထောလောကော။
မဟာဗြဟ္မံ၊ ဂွံသံဒှ်တဴ။
ဟိုတ်နူဇြဟာန်၊ သ္ဍိုက်ဆာန်သတ္တော။
ဂကောံဗြဟ္မာ၊ ကော်အာဟီုတိုန်တဴ။
၇။ ဗြဟ္မေ ဗြဟ္မေ၊ ယွံလေဝ်ဗြဟ္မာ။
ဗြီုဂမၠိုၚ်ပၠန်၊ ကၠုၚ်တန်သမ္မာ။
မှာဗြီုဇၞော်ဂှ်၊ ဟီုတွံသေၚ်ဟာ။