cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြကိုဟ်ဗောဓိသတ်ကဵုဒေဝဒတ်
(၁) ဓမ္မဒေဝပုတ္တဇာတ် (ဇာတ်ကောန်ဒေဝတဴ ဗဗွဲဓဝ်ဒ္ဂေတ်ဓဝ်)
မၞးတံဂှ် ဒှ်ပရိသာတ်ညးလဵုရော မၞးတံဂှ် ဒှ်ပရိသာတ်ညးဂှ်ရော သ္ဂးတိုန်အိုတ်ရ၊ ပိုဲဂှ် ဒှ်ပရိသာတ်ဒေဝတဴဓမ္မ၊ ပိုဲဂှ် ဒှ်ပရိသာတ်ဒေဝတဴအဓမ္မ သ္ဂးတုဲ စှ်ေနူအာကာသ ဗၞတ်ညိညရ၊ ဒေဝတဴၜါတၠဂှ် ဒှ်အာၜါလွး ၜါကရေက်တုဲ ဒေဝတဴဓမ္မ ဟီုကဵုဒေဝတဴအဓမ္မ သာ်ဝွံရ ယွံသဟာဲ ဗှ်ေဂှ် ဒေဝတဴအဓမ္မဏောၚ် အဲဂှ် ဒေဝတဴဓမ္မဏောၚ်၊ ဗှ်ေဒၞာဂၠံၚ်ကဵုအဲဟာ ပါဲတိဟ်ပါဲ ဂၠံၚ်တြဴထေက်ကဵုအဲအာ ကဵုအဲဂွံအာညိ၊ ကွဳဗှ်ေဆုတ်ကလေၚ်ညိ ဂးတုဲ နကဵုဂလာန်ဗွဲကိုပ်ကၠာ မွဲဂါထာဟေၚ်ရ၊ ဒေဝတဴၜါဂှ် ကယျာန်ညးသ္ကံတုဲ ညးဟီုဏာ အဲဟီုနၚ် ညးသၟာန်အဲသှ် ညးတွံလ္ပာ်ဍာံ ညးမွဲပလီုပၠန်ဂှ် ဒှ်အာလၟိဟ်ဂါထာ တြဴဂါထာရ၊ ဒေဝတဴဗောဓိသတ်ဂှ် ဟီုတွံလ္ပာ်ဍာံ ဒေဝတဴဒေဝဒတ်ဂှ် ဟီုတွံလ္ပာ်ဗၠေတ် ဟွံကေတ်လ္ပာ်ဒးရ၊ ဒေဝတဴအဓမ္မဟီုဂှ် ဒေဝတဴဓမ္မ ပါဲတးကၠေံဂလာန်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲချိုန်ခဏဂှ်ဟေၚ် တၟေၚ်တိုန်ရ၊ ဒေဝတဴအဓမ္မဂှ် တန်တဴဍိုက်ဒၟံၚ် ကွဳရတ်ဇကုဟွံမာန်တုဲ က္ဍိုပ်စှ်ေလ္ပာ်သၟဝ် ခွဝ်ဒတုံစှ်ေတိရ၊ (က္ဍိုပ်စှ်ေသၟဝ် ဇိုၚ်စဝ်ဂၠံၚ်အကး) တုဲ တိၚိတ်ဖျေံဏာ စိုပ်အာနရက်အဝိက်တေံရောၚ်။
* (သမ္တီ) ဒေဝဒတ်တိၚိတ်ဂွံတြဴဇာတ်။ ။ ။ ဓမ္မဒေဝပုတ္တဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ်။
(၁) သမုဒ္ဒဝါဏိဇဇာတ် (ဇာတ်အာဗၞိက်ၜဳမှာသၟိတ်)
* (ပရူဝေၚ်ပါဲကၠေံ မၞိဟ်သမ္ဒိုဟ်တုဲ၊ ပံၚ်ကဵုမၞိဟ်တၠပညာဒှ်မ္ၚဵု ဆဵုတသိုက်လၟုဟ်)
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
ကောန်စဴဂှ်မိၚ်တုဲ ကလေၚ်ဟီုပၠန် ယွံမိနော် ခရော်နွံမံၚ်ရသေၚ်ဟာ ခရော်ဝွံ ဂုဏ်ဂၞာတ်ဟွံမွဲကဵုပိုဲရ၊ ကဵုဏာခရော်ဏံတုဲ ရာန်ညိမိနော် ခိုဟ်ရကောန်စဴ သ္ဂးတုဲ ကော်ပၠောပ်ညးဗၞိက်မဂွါရ၊ ခရော်ဝွံဒးရးမံၚ်ကီုရ၊ ကေတ်ဏာခရော်ဏံတုဲ ကဵုဒေံဗှ်ေမမိက်ကဵုမွဲမွဲညိ ဟီုကဵုညးဗၞိက်ရ၊ ညးဗၞိက်ဂှ် ရပ်ဂိုၚ်ကေတ်ခရော်တုဲ သ္ၚဳရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ပၠန်ဂှ် တီဒဒှ်ထဝ်ရ ဗ္ဂေတ်ရံၚ်လ္ပာ်တေံလ္ပာ်ဏံတုဲ စတ်ထပက်ရံၚ် နကဵုတၞိၚ်ပၠန်ဂှ် တီဒဒှ်ထဝ်ဍာံ ထဝ်ဇေတ်ရ၊ ကသပ်ညးဗၞိက်ဂှ် အပေါတ်အဲလေဝ် အဲဟွံကဵု၊ ခရော်ထဝ်လေဝ် အဲကေတ်ဏောၚ် ချပ်ဂွံသာ်ဂှ်တုဲ ဟီုတိုန်သာ်ဏံရ။
(ပရူဗောဓိသတ် ကဵုဒေဝဒတ် အတိုၚ်ကျာ်တွံလဝ် ပ္ဍဲပါဠိဇာတ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ တဝှ်အ္စာ အဌကထာဂမၠိုၚ်ကီု၊ ချူပြေၚ်လဝ် လၟေၚ်ဇာတ်ဂမၠိုၚ်တုဲ သွက်ဂွံတီ ပရူပစ္စုပ္ပန် အတိက် ပံၚ်ဇာတ်တံဂှ် ဒးကလေၚ်ချူကဵုလၟေၚ်ဇာတ် ဗွဲတြးညိညဇြိုၚ်သာရောၚ်။)
(၁) အမ္ဗဇာတကဇာတ် (ဇာတ်မန်သတ်ကြုက်-ကဵုသတ်ကဵုဍုဟ်)
* ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်မၚ်ဗၠာဲဟွံတီဂုဏ်ညးတုဲ အာစိုပ်လလေၚ်ဇၞော်ရ၊ အာနန်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်သၟိၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳရ၊ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ကောန်ဒေါၚ်စၞာရ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
သၟိၚ်ဇၞော်ပ္တေဟ်တုဲ ကော်ပကောံဗိုလ်လဗး သီုအမာတ်ဂၞကျာ် ပ္ၚောံအာဌာန်ဂြိုပ်ဟေမဝန် ဌာန်ဒၟံၚ်ရသိဗောဓိသတ်တေံရ၊ ဗိုလ်လဗးစွံလဝ်မ္ၚးအရှာံဘာတုဲ သၟိၚ်ဇၞော် ကေုာံ အမာတ်တံလုပ်အာဘာအဿမာပိုဒ် ဌာန်ဒၟံၚ်ဗောဓိသတ်ရ၊ ဂွံဆဵုညာတ်ရသိဗောဓိသတ် ပ္ဍါပါၚ်တရၚ်ဘာ သီုစၠးစရာဲ ဂေါဝ်ဆာဲတဴဗွဲမလောန် ညံၚ်ကျာ်ပဋိမာရုပ်ကီုကွေံရ၊ သၟိၚ်ဇၞော်ကေုာံအမာတ်တံ လ္ၚောဝ်ပဝတ်ကဵုရသိ သၟာန်ဇာန်ပရူဒဒှ်နူတံ ရသိဗောဓိသတ်လေဝ် ပ္တံနူဒေဝတဴဂြိုပ်ဂၞိၚ် ဃံကေတ် ဒုၚ်ကဵုသၟိၚ်နာ် ဟီုလဴထ္ၜးကဵုသီုဖအိုတ်ရ ရသိလေဝ် ဗၞတ်စစၞသစ္ဆုသတ်ဒုန် နွံပ္ဍဲဇကုဂှ် ဘိက်နိမန်ဖာပ်ဗ္စသၟိၚ်ဇၞော် ကေုာံ အမာတ်တံကီုရ။
* မဟာပဒုမဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ် ။ ။ ။ ။ အဌကထာ ဇာတ်နိပါတ် ဒွါဒသက တုဲရ။
(၁) အမ္ဗဇာတကဇာတ် (ဇာတ်မန်သတ်ကြုက်-ကဵုသတ်ကဵုဍုဟ်)
သမ္ဘာဗောဓိသတ်ဂှ် ဆာန်ဍူမၚ်ဗၠာဲကီု၊ ညာတ်ဒးဝတ်ဍိုက်ပေၚ်ကီု၊ သီုကဵုပ္တေဟ်ဖျေံစိုတ်တုဲ သွက်ဂွံဗ္တောန်ကဵုကွတ်မန်ယန်ဂှ် ဟီုဂြဟ်တၠသ္ၚိ တြုံဗောဓိသတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်လေဝ် ဆာန်ဍူလ္တူညးတၞဟ် လောဲသွာတုဲ ဗ္တောန်ကဵုကွတ်မန်ယန် ဂြန်ဖဍုဟ်သတ်ကြုက်ရ၊ မၚ်ဗၠာဲဒေဝဒတ် လေပ်ကွတ်မန်ယန် နူဗောဓိသတ်တုဲ ကသပ်ဇကုဍိုက်ပေၚ်အာရ၊ ကာလဂှ် ဗောဓိသတ် ဟိုကဵုမၚ်ဗၠာဲသာ်ဝွံရ၊ ယွံမၚ်ဗၠာဲ ကာလအာသွံသတ်ကြုက် ပ္ဍဲဍုၚ်တေံ သၟိၚ်ဒှ်ဒှ် အမာတ်ဒှ်ဒှ် အ္စာဗှ်ေညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မ္ဂး လဴထ္ၜးဗွဲမဍာံပြညိ ဂးတုဲ မၚ်ဗၠာဲလေဝ်ဒုၚ်လဝ်ယွံရ။
(၁) စန္ဒကိန္နရဳဇာတ် (ဇာတ်ကိန္နရဳၝောံ မၞုံယၟုစန္ဒာ)
စန္ဒကိန္နရာကဵုစန္ဒကိန္နရဳဂှ် ဂဗဆဵုဒၞာဲဝေၚ် လဟိၚ်စိုတ်တုဲ စှ်ေဝေၚ်ဍာ်ကြုၚ်အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲလ္တူဩၚ်ဗ္တဳဂှ် လးလဝ်ဖုန်ပ္ကဴ လးလဝ်ယာတ်ပ္ကဴ မောဝ်မောဝ်ဇောဝ်ဇောဝ်တုဲ တန်တဴဒၟံၚ်ဗွဲတသိုက်ရ၊ ကိန္နရဳကၟက်ဂှ် တက်ဆာၚ်နကဵုဒုန်ထ္ၜောံတုဲ ဒယှ်ေဒၟံၚ်ဗွဲမသာယေန် မိပ်လဟိၚ်ကွေံကွေံရ၊ ကိန္နရဳၝောံဂှ် ဒၟံၚ်ဗ္ဒာဲတြုံဇကုတုဲ သီုလှ်ေသီုဒယှ်ေ သၠိၚ်ကဵုစိုတ်ကိန္နရဳကၟက် ဆက်ကွာဲဒၟံၚ် နကဵုရမျာၚ်ၜတ်တကတ် မိပ်လဟိၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ရ၊ သၟိၚ်အယုတ်ဂှ် ဂၠာဲပန်ပှော်စ စိုပ်အာဂြိုပ်ဟေမဝန် ဂဗဆဵုဒးကိန္နရဳၜါ လှ်ေဒယှ်ေကွာဲဒၟံၚ်တုဲ စိုတ်ထၞေန်စပ်အာ ပ္ဍဲကိန္နရဳၝောံရ၊ ပန်ဂစိုတ်ထောံကိန္နရဳကၟက်တုဲ အဲကေတ်ဖျဴဏာကိန္နရဳၝောံ သ္ပဂၞကျာ်ဏောၚ်ဂှ် ဒေဝဒတ်ချပ်စိုပ်အာရ။
(၁) အမ္ဗဇာတကဇာတ် (ဇာတ်မန်သတ်ကြုက်-ကဵုသတ်ကဵုဍုဟ်)
* (ပရူဟွံတီဂုဏ်ညး ဒးအာစိုပ်လလေၚ်)
(၆) သဳလဝနာဂရာဇဇာတ် (စိၚ်ဗ္တာၚ်ကဵုလၟ-ဇာတ်သၟိၚ်စိၚ်ဗ္တာၚ်)
(ပရူလၟဒေဝဒတ် ဂြိုဟ်ကဵုမိတ်တုဲ ဂစိုတ်စိၚ်ဗောဓိသတ်)
(၁) ဓမ္မဒေဝပုတ္တဇာတ် (ဇာတ်ကောန်ဒေဝတဴ ဗဗွဲဓဝ်ဒ္ဂေတ်ဓဝ်)
* ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ။ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ဒေဝတဴအဓမ္မ-ရ၊ ပရိသာတ်ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ပရိသာတ်ဒေဝတဴအဓမ္မ-ရ၊ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ဒေဝတဴဓမ္မ-ရ၊ ပရိသာတ်အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ပရိသာတ်ဒေဝတဴဓမ္မ-ရ။
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
* ပရူပစ္စုပ္ပန် ။ ။ ။  ကျာ်တြဲနာဲပိုဲဂေါတမ ကာလပဒတဴပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဒေဝဒတ် ဟွံတီဂုဏ်ကျာ်သဗ္ဗညုတုဲ တွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ် ။ ။ ။
(၁) စန္ဒကိန္နရဳဇာတ် (ဇာတ်ကိန္နရဳၝောံ မၞုံယၟုစန္ဒာ)
ဃောဂှ် သၟိၚ်အယုတ်အောပ်ဗ္ဒဒၟံၚ်တုဲ ပန်ဏာနကဵုကံတ္ၚ ဖ္ဍုန်လဝ်ကံလဴ ဒးအာကိန္နရဳကၟက် ဂတက်ဒေါံစှ်ေအာဒၞာဲဂှ်ရ၊ ကိန္နရဳၝောံနရိုအ်ယာံလၚ်ဇွောဝ်ဒၟံၚ်တုဲ ကာလကလေၚ်ရံၚ်ဇကုကိန္နရဳကၟက် သ္ဂောံညာတ်ကေတ်ဆီဇွောဝ် ပြိုဟ်တသိုဟ်တိတ် နူပၞေတ်သရလဴသၟိၚ် ဂွိၚ်ဂွါဲဇၞော်လောန် ယောန်တိတ်အာ ဒေါံဒၟံၚ်လ္တူက္ဍဟ်ဒဵုရ၊ ဟိုတ်နူစိုတ်ဂိကဵုသၟိၚ်အယုတ်ဂှ်ရ၊ ကိန္နရဳၝောံ ကညာၚ်လက်ကၠုၚ်သၟိၚ် ဗၞတ်မသုန်ဂါထာတုဲ သၟိၚ်အယုတ် ဒုၚ်ဂုဏ်စန္ဒကိန္နရဳ လ္ပဒှ်ဒဒိုက်စိုတ်ညိ အဲသ္ပဂၞကျာ် ကဵုဒၟံၚ်ပ္ဍဲနန်ပြာသာဒ် ကဵုပိုၚ်တိဍာ်ရ၊ မိၚ်ဒးဂလာန် ဗဂိကတောဝ်တုဲ ဟီုဗျိဂရိုဟ်သၟိၚ်နာနာသာ်ရ၊ အဲသ္ပဂၞကျာ်ဗှ်ေဟွံစှ်ေ အဲဟွံပလီုသစ္စလ္တူတြုံအဲ ဗတ်ရဗှ်ေဂစိုတ်တြုံအဲကီုလေဝ် အဲပံၚ်ကဵုဗှ်ေဟွံစှ်ေ ဟာဲသၟိၚ်လၟုတ် သၟိၚ်အယုတ် ညာတ်ဗြဴညးကျေဝ် ပလေဝ်ဇကုဟွံလေပ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန် ပန်ဂစိုတ်တြုံညးတုဲ ကေတ်ဗြဴညး ဗှ်ေဂှ် သၟိၚ်ပပ်ပပ်ယုတ်ယုတ် လုတ်ဒုဟ်ကဵုဗြဴညး ဟာဲသတ်နရက် ဗှ်ေဂွဟွံလေပ် စဴအာပြဟ်ပြဟ် ဒှ်တံ လက်ဆဴကရောဲဗျိပၠုတ်တုဲ သၟိၚ်အယုတ်ကလေၚ်စဴအာဍုၚ်ရ၊ ကာလတီဒဒှ် သၟိၚ်ကလေၚ်စဴအာဂှ် စန္ဒကိန္နရဳစှ်ေကၠုၚ်နူက္ဍဟ်ဒဵု ကၠုၚ်ယိုက်ကေတ်စန္ဒကိန္နရာတုဲ ပ္တိုန်ဏာလ္တူက္ဍဟ်ဒဵုတေံရ၊ သတိက်လဝ်စန္ဒကိန္နရာလ္တူဒဳဇကုတုဲ နရိုအ်ယာံရိုဟ်ရေၚ်ဒၟံၚ် ဗၞတ်စှ်ၜါဂါထာရ၊ ကိန္နရဳၝောံနရိုအ်ယာံ ရပ်ဂၠာံရံၚ်သိုဟ်တြုံဇကုတုဲ ဒဒှ်ရကတဴဒၟံၚ်ဏီ ဟွံချိုတ်ဏီဂှ် တီအာဗွဲမကၠးဖ္ဍးရ။
(၂) ရုရုမိဂရာဇဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ်)
ဂၠေံလဝ်ဩန်ညးတၞဟ် ဂၠိုၚ်လောန်အာတုဲ လေဲဟွံမာန်ပၠန်ဂှ် အာဆၚ်ဂစိုတ်ထောံဇကု ပ္ဍဲၜဳကြုၚ်ရ၊ ဣတေံဟီု ယွံနာဲတံ မိက်ဂွံဂွံဩန်မ္ဂး ဗက်ကၠုၚ်အဲညိ၊ အဲတိုပ်လဝ်ဩန် ဗ္ဒာဲၜဳကြုၚ်ဂၚ်္ဂါနွံမံၚ် အဲကေတ်ကဵုနာဲတံရ ဂးတုဲ ညးတၠခတှ်ဂမၠိုၚ် ပ္တေဟ်ဗက်အာရ၊ စိုပ်ဗ္ဒာဲကြုၚ်ဂၚ်္ဂါတုဲ ဆၚ်ဂစိုတ်ထောံဇကုရ၊ ဟွံချိုတ်ဟဳအာဇၟောဝ်ဍာ်တုဲ ကရေဲကညာၚ်ဒၟံၚ်ရ၊ ဃောဂှ် ၜိုၚ်ဗောဓိသတ် ထောံကၠေံသ္ကံရဲဇကုတုဲ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြုက် မၚ်လဝ်သဳဥပုဟ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်သဂါတ္ၚဲဂှ် မိၚ်ဒးရမျာၚ်မၞိဟ် ကရေဲကညာၚ် ကရေဝ်ကရောတ်ဒၟံၚ်တုဲ ဟိုတ်နူဆာန်ဍူဗွဲမလောန်ဂှ်ရ-အာဟံၚ်ကေတ်မၞိဟ် ဍိုက်ဖျဴနၚ်လ္တူစး ကၠုၚ်စွံလဝ်ပ္ဍဲဒၞာဲဇကုရ၊ ဂၠာဲဗ္စသတ်ဆု ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် ဗၞတ်ၜါပိတ္ၚဲတုဲ ကောန်သေဌဳဗၠးဘဲဂစိုတ်ရ၊ ၜိုၚ်ဗောဓိသတ်ဍိုက်ပ္တိုန်လ္တူစး ပလံၚ်ဖျဴဏာတြုံအယုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ညုၚ်ထ္ၜးကဵုဂၠံၚ်တြဴ ဍုၚ်ဗာရာဏသဳရ၊ ဃောဂှ် ၜိုၚ်ဗောဓိသတ် ဟီုဗကန်ဖျန် ကဵုတြုံအယုတ်သာ်ဝွံရ။
(၁) အမ္ဗဇာတကဇာတ် (ဇာတ်မန်သတ်ကြုက်-ကဵုသတ်ကဵုဍုဟ်)
* ပရူပစ္စုပ္ပန် ။ ။ ကျာ်တြဲနာဲပိုဲဂေါတမ ကာလပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဒေဝဒတ်ထောံကၠေံကျာ် ဗပါ်သၚ် ဆၚ်စှ်ေနရက်အဝိက် လဟုတ်အာနူၛာန် စိုပ်လလေၚ်ဇၞော်တုဲ တွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ်။ ။ ။
(၁၁) ဂေါဓါဇာတ် (သၟိၚ်ဗကောတ်ကဵုဗကုဲ)
(ပရူဟဂပ်ဝ်ပံၚ်ဖက်ကဵု မိတ်သဟာဲဒစဵုဒစး)
(၁) အမ္ဗဇာတကဇာတ် (ဇာတ်မန်သတ်ကြုက်-ကဵုသတ်ကဵုဍုဟ်)
* ပရူအတိက် ။ ။ ကၠာတေံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရာဏသဳဂှ် သၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တ ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ၊ ဗောဓိသတ်က္တဵုဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲဂကူဒေါၚ်စၞာ (မံၚ်ပ္ဍဲကွာန်စၞာ)တုဲ လေပ်ကွတ်ပညာ ဂါထာမန်ယန် ဂါထာမန်သတ်ကြုက်ကဵုသတ် ကဵုဍုဟ်ရ၊ ဗီုမန်ဂါထာ ကာလစိုပ်ဂြိုပ်ဂှ် နူတၞံကြုက် ဂါံအာထပှ်လဂါံတုဲ ဒေါံရ၊ မန်ဂါထာတုဲ ဍာ်မွဲဂၠုၚ်တဲဂှ် ဖရဲပက်စုတ်တၞံကြုက်ရ၊ ဟိုတ်နူအသိၚ်ဍာ်မန်လဝ်ဂှ်ရ (မန်ဍာ်ရောၚ်ထေၚ်) တၞးကြုက်တြေံတံဂှ် ပြဟ်ဒတုံစှ်ေနူတၞံအိုတ်ရ၊ ဃောဂှ် ပ္တိတ်တၞးတၟိတုဲ ဇဝ်ပ္ကဴသတ်ပေၚ်ဍတ်ဒၟံၚ် အလုံမွဲတၞံရ၊ ဃောဂှ်ဟေၚ် သတ်ကြုက်တၟိဂမၠိုၚ် ဍုဟ်တိုန်အိုတ်တုဲ မၞုံကဵုရှ်သာဍာတ်ကြောံ ညံၚ်ရဴရှ်ဒိပ်ရ၊ သတ်ကြုက်ဍုဟ်ဍုဟ်တံဂှ် ပြဟ်ဒတုံစှ်ေအလဵုလဵုဍေံတုဲ တြုံဗောဓိသတ် ကပှ်စဖဲဖဲရ၊ သှ်ေဇးဒၟံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ကပှ်စုတ်ပ္ဍဲနဂလေၚ် ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသ္ၚိတုဲ အာသွံပ္ဍဲဖျာ ဂယိုၚ်အာလမျီုကောန်ဇာတ် နကဵုခရိတ်ၚုဟ်မးသတ်ကြုက် ကွတ်ပညာဂါထာမန်ယန် ဗၞတ်မွဲအာယုက်ရ၊ (ဆဂးဂှ် ဗီုလဵုဂွံဖ္ဍောတ်ဂါထာမန်ယန် ဂြန်ဍေံဟွံမွဲ နဲဂါထာဟွံပြာကတ်ရ။)
(၆) သဳလဝနာဂရာဇဇာတ် (စိၚ်ဗ္တာၚ်ကဵုလၟ-ဇာတ်သၟိၚ်စိၚ်ဗ္တာၚ်)
ကာလ တိၚိတ်ဖျေံဏာလၟဂှ် ဒေဝတဴရုက္ခဇဵု ဆဵုညာတ်ဒးဂတမတ်တုဲ ဟီုဂရိုဟ်ဗျိနာနာသာ်ရ၊ ပူဂဵုဒမြိုဟ် ဂြိုဟ်ကဵုမိတ် ညးဟွံတီဂုဏ်ညးဂှ် စဴဒှ်ဒဒိုက်ဇၞော်လောန်တုဲ တိၚိတ်ဖျေံဏာ စိုပ်နရက်အဝိက်တေံရောၚ်။
(၁၅) ဂုတ္တိလဇာတ် (ဇာတ်အ္စာစံၚ်-ဂုတ္တိလ)
သၟိၚ်အိန်ပ္တိုန်ဏာအ္စာစံၚ်-ဂုတ္တိလ ပ္ဍဲသွဝ်တာဝတိံတေံ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကဵုတိၚ်စံၚ်တုဲ အဆေဝ်သွဝ်ဂမၠိုၚ် ကလၚ်ဒးကတောဝ်ဗွဲမလောန်ရ၊ လောန်အာထပှ်တ္ၚဲတုဲ သၟိၚ်အိန်စကာ အ္စာကွဳရတ်ဒေဝတဴ မာတလိ ကဵုပလံၚ်ဖျေံဗောဓိသတ် ဗစိုပ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳရောၚ်။
(၂) ရုရုမိဂရာဇဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ်)
* (ပရူမၞိဟ်အယုတ် လုတ်ဒုဟ်ကဵုညးတၠဂုဏ်)
(၁) သမုဒ္ဒဝါဏိဇဇာတ် (ဇာတ်အာဗၞိက်ၜဳမှာသၟိတ်)
မၞိဟ်တုပ်တဴညံၚ်ရဴလကိုဟ်ဂှ် နူဂယးပြဟ် စလဝ်စၞမၞုံကဵုရှ်သာ သုၚ်လဝ်ဍာ်က္ၜဴဖဲဖဲတုဲ သီုကဵုဒှ်မံၚ်တသိုက်ဇၞော်ဂှ် တိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဩၚ်ဗ္တဳ မၞုံကဵုသာ်ညံၚ်ရဴသာ်ဩန် မိပ်ဇြိပ်ကွေံကွေံရ၊ တသိုက်ဗီုဗီုဏံ တ္ကံလဵုလ္ပဂၠာဲ ဗ္ဒာဲကဵုတ္ကံဇမ္ဗုဒိပ်ဟွံဂွံရ၊ ခိုဟ်နူတ္ကံဇမ္ဗုဒိပ် မိပ်နူတ္ကံကြေၚ်ဏီဂှ် ဒှ်ကသပ်တြုံဂှ်ရ။
(၁၃) ဝိရောစနဇာတ် (သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်စၠးစရာဲ)
(မွဲ) မွဲလအိတ်လမျီု ထပိုဲခၟဳတံ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲဘာဂြိုပ်ရ၊ မံၚ်ပ္ဍဲဘာကွာန် ဒးဒုဟ်ဇၞော်ရောၚ်။
(၃) ကုရုၚ်္ဂမိဂဇာတ် (ဂြာဲကဵုလၟ-ဇာတ်ဒြာဲဗောဓိသတ်)
(ပရူဒေဝဒတ်ချပ် ဂစိုတ်ဗောဓိသတ် ဂစိုတ်ဟွံမာန်)
(၅) တယောဓမ္မဇာတ် (ကၞုဲကဵုကၞုဲ-ဇာတ်ဂုဏ်တၟေၚ်ဂမၠိုၚ်ပိ)
(လွဳ၊ ဂံၚ်သ္ကာ၊ သီုပညာ၊ ပိိပြကာဝွံရောၚ်)
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
သၟိၚ်ဇၞော်မိၚ်ဂလာန် ညာတ်ပၞေတ်ကၠောန်ကေတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ဒမၠုရာဂဓလီုဂွံ ဟွံသၟာန်သၟုက် ဟွံဗ္စာရဏာ ဟွံရံၚ်ဗၟံက်ပလိုတ် ဗလးဏာဗာဇ္ဇခါတ် ကဵုအာရပ်ကၠေၚ်ဒက်နၚ် ကောန်သၟိၚ်မဟာပဒုမ ကောန်သၟိၚ်ကီု သီုအမာတ်ဒဴဗညာ ညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် ဂလိုၚ်လဵုအာတ်ဒုၚ်ဂုဏ်ဝန်စဝ် ဖျေံဓဝ်ဂလိုၚ်လဵုလေဝ် သၟိၚ်ဇၞော်ဟွံဒေါံ ဖျေံအသံကဵုဂစိုတ်ကၠေံ ခၠေဝ်ထောံဖျေံပ္ဍဲဗၚ်ဇြဟ် ဒၞာဲဂစိုတ််ကမၠတ်တံဂှ်ရ၊ ဟိုတ်အသိၚ်သဳလပါရမဳ ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်တုဲ ဒေဝတဴပၟၚ်ဂြိုပ်ဂၞိၚ် မံၚ်ဟွံမာန် ဃံထ္ၜကေတ်နကဵုတဲၜါ ဒုၚ်ကဵုသၟိၚ်နာ် နွံဒၟံၚ်ဌာန်ဂှ်ရ၊ သၟိၚ်နာ်ဖျဴဏာဍုၚ်နာ် ပါ်ကဵုပိုန်သမ္မတိဍုၚ်နာ်ကဝက် ကဵုဒုၚ်စသိုၚ်ပိုန်နာ် ညံၚ်ပိုန်ဒိပ်သွဝ်ကီု ပေၚ်အာကွိုၚ်မွဲသၞာံရ။
(၅) ဇမ္ဗုကဇာတ် (ဇာတ်ကၠဵုကၠိၚ်)
ဒးခစဇာဒိသိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဂိတုတ္ၚဲ ဇာဒိသိုၚ်ဂွံနၚ်ဖျုန်သတ်တုဲ ဒးဗ္စဂၠိုၚ်ကဵုဂိတုတ္ၚဲဂှ် ကၠဵုကၠိၚ်ဟွံမိက်ဒုၚ်ယျံက်ရ၊ ဒဒှ်မိက်ဂွံအာရပ်ဂစိုတ်သတ်ဂြိုပ် မပ္တံစိၚ်လေဝ် အရာဇကုဟွံသေၚ်တုဲ ဇာဒိသိုၚ် ဆေဝ်ဒဝ်ပဒေါံရ၊ မူပဇာဒိသိုၚ်မွဲဓဝ်ဟာ ဂစိုတ်စိၚ်မာန် အဲကၠဵုလေဝ် ဂစိုတ်စိၚ်မာန်ကီု အဲဗ္စဖျုန်စိၚ်ကဵုဇာဒိသိုၚ်မာန်ကီု ဂးသာ်ဂှ်တုဲ တိတ်နူဂိုဟ်လိုဏ် အာဗက်ရပ်ဂစိုတ်စိၚ်ရ၊ ကၠဵုကၠိၚ်ဂဗစိၚ်မွဲတုဲ ဗက်ရပ်မှေပ်စိၚ် ကိတ်ဂစိုတ်စိၚ် ဂးသာ်ဂှ်ရ၊ ဒံၚ်အာမွဲဇြဟတ် ၜက်အာက္ဍိုပ်စိၚ် ဒတုံစှ်ေပ္ဍဲဇိုၚ်စိၚ်တုဲ စိၚ်လိုန်ဂစိုတ်ထောံ သၠေက်သၠံၚ် ချိုတ်အာပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရ၊ စိၚ်ဗရုရမျာၚ်ရဴ ဂစေံကြေဲတုဲ တိတ်အာနူဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။
(၇) သစ္စံကိရဇာတ် (ဇာတ်ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ် ညိဟွံဆောတ်ယောၚ်)
ဣသိဗောဓိသတ်ပိုဲလေဝ် မိက်ဂွံတီပၟိက်ဇြုံကၞိတ္ၚေက်တုဲ အာစံၜတ်ရံၚ်ရ၊ အတိုၚ်လဟီုသတ်ပိဂှ် ဍာံစၟတ်ကွေံကွေံတုဲ နာဒၞာဲဏံ ဩန်တိုပ်လဝ်နွံ ဂလိုၚ်တေံဂလိုၚ်ဂှ် ကေတ်ညိကျာ်၊ နာဣဏံ သတ်ဩောံမၞုံကဵုရှ် ကေတ်ဏာညိအ္စာ-ဂးတုဲ ဣသိဗောဓိသတ် ဒုၚ်လဝ်တဲဖအိုတ်ရ၊ ဗွဲကြဴ ဣသိဗောဓိသတ် အာကေတ်ဖျဴနၚ်ဂြပ်ရတ်တံဂှ်ရ၊ သွက်ဂွံတီဂလာန် ဗကန်ဖျန်ကောန်သၟိၚ်တုဲ ဣသိက္ညအာဍုၚ်ရ၊ ကာလစိုပ်ဍုၚ်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်သၟိၚ်ဂေတ်ဍုၚ် ဍိုက်အာစိၚ် ညာတ်ဣသိတုဲ ဃောဂှ် ဖျေံအသံကဵုဂစိုတ်ဣသိပ္ဍဲသုသာန်ရ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
ကြဴဝွံ ကောန်သၟိၚ်အာတ်အခေါၚ်သၟိၚ်နာ် သွက်ဂွံကလေၚ်စဴ ဌာန်ဒေသဂြိုပ်ဟေမဝန် နွံပၟိက်သၟိက်မိက်ဂွံသ္ပခၟဳရသိ သၟိၚ်နာ်တုပ်စိုတ် ပလံၚ်ပ္တိုန်ဍုၚ်မၞိဟ် ဌာန်ဂြိုပ်ဟေမဝန် ဒၞာဲကောန်သၟိၚ်နွံပၟိက် သၟိၚ်နာ်ကဵုဒါန်သ္ပိုၚ်သ္ၚာ ပရိက္ခရာ အပေါတ်ခၟဳရသိဗွဲမဍိုက်ပေၚ် က္တဵုဗဒှ်ဌာန်ဒၟံၚ် ဘာအဿမာပိုဒ် ဒးဒးရးရးတုဲ ကလေၚ်စဴအာဍုၚ်နာ်တေံပၠန်ရ။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
မိနော်ဗျုဟီုထ္ၜးလဴစပရူပရာ ဗီုဒှ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဗောဓိသတ်ချပ်ဗ္စာရဏာ နကဵုပညာဇကုတုဲ ဒဒှ်ညးဗၞိက်အလီစိုတ်စၞာဲ ဆာဲညာဏ်လီလေဝ်တီအာရ၊ ဃောဂှ် မိနော်ဟီုတိုန်သာ်ဏံရ၊ ယွံကောန် ခရော်ဝွံ ဟိုတ်နူပိုကုသဵုကောန်တုဲ က္တဵုဒှ်ခရော်ထဝ်ရ၊ ခရော်ဝွံ ပိုဲကဵုဏာကောန်ရ ကဵုပိုဲမမိက်ကဵုမွဲမွဲတုဲ ခရော်ထဝ်ဏံ ကေတ်ဏာညိကောန်၊ ကယျိုၚ်ကယျဝ်မဂွါဂှ် ကဵုကောန်စဴအဲညိကောန် ဂးသာ်ဂှ်တုဲ ရာန်မဂွါကဵုခရော်ထဝ် တန်ၚုဟ်လက်ကိုဋ်ဂှ်ရ၊ (သဘဴဓမ္မတာညးတၠပိုန်ကုသဵုမ္ဂးဂှ် ဂြပ်ရတ်ထေက်ကဵုဇကုဂွံမ္ဂး-ပါဲဟွံဗၠေတ် ဗလေတ်ဟွံလောဲတုဲ ဒးဂွံစၟတ်ရ။)
(၆) သဳလဝနာဂရာဇဇာတ် (စိၚ်ဗ္တာၚ်ကဵုလၟ-ဇာတ်သၟိၚ်စိၚ်ဗ္တာၚ်)
စိၚ်ဝွံ ဒှ်စိၚ်တၟေၚ်မံၚ် ဟံၚ်ပြိုက်လမျီုအဲမာန်ဟာရောတီ ဂးသာ်ဂှ်တုဲ သ္ဂံၚ်ပ္တိုန်စိုတ်ရ၊ ဃောဂှ် စိၚ်ဗောဓိသတ် လုပ်အာဗ္ဒာဲလၟတုဲ သၟာန်ဇာန်တိုန် ပရူဒဒှ်အိုတ်သီုရ၊ ပရူဒဒှ်ဂမၠိုၚ် လဴဗ္စကဵုစိၚ််ဗောဓိသတ်တုဲ စိၚ်ဗောဓိသတ် ဍိုက်ဏာလၟ ဖျဴဏာဒၞာဲဇကုရ၊ သွက်လၟဂွံစသုၚ်ဂှ် စိၚ်ဗောဓိသတ် ဗ္စဖျုၚ်စၞသစ္ဆု ဗၞတ်ၜါပိတ္ၚဲတုဲ ဟီုကဵုလၟသာ်ဝွံရ၊ အဵုတြုံတၠိၚ်ဂၠံၚ် လ္ပဖေက်ဒၟံၚ်ညိ အဲပလံၚ်ဖျဴဂၠံၚ်တရဴမၞိဟ်ရ၊ ကှ်ေ တိုန်ဍိုက်လ္တူစးအဲညိ ဂးသာ်ဂှ်တုဲ ဍိုက်ပလံၚ်ဖျဴဏာ တြုံအယုတ်ဂှ်ရ တြုံအယုတ် ညးမလုတ်ဒုဟ်ကဵုမိတ်ဂှ် ဃောဍိုက်မံၚ်လ္တူစးစိၚ် ဣတေံချပ်တိုန််သာ်ဏံရ ယဝ်ရညးတၞဟ်သၟာန် ဒၞာဲစိၚ်မံၚ်မ္ဂး အဲလဴကဵုဍာံဍာံရ ဂးသာ်တုဲ သွက်ဂွံတီဂၠံၚ်တရဴဍာန်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဗိုန်ဗိုန် မပ္တံ ဝးလဝ်ကၞာၚ်ဆုတံဂှ်ရ။
(၁၄) သဗ္ဗဒါဌိဇာတ် (ဇာတ်ကၠဵုဒှ်သၟိၚ်-စိၚ်ဒးလ္ၚောဝ်)
ပြောဟိတ်မိၚ်ဒးပရူပရာဂှ်တုဲ သွက်ဒးဖေက်ကၠဵုဟွံမွဲဂှ်လေဝ် လဴထ္ၜးကဵုသၟိၚ်-ကောန်ဍုၚ်ကွာန်တံရ၊ သွက်ဂွံဗတိုက်ပၞာန်ကဵုကၠဵုဂှ် ညးလဵုမွဲ ဟွံဂံၚ်ဗတိုက်တုဲ ဒတုံက္ဍိုပ်ဗောဓိသတ်ရ၊ ပရူဒဒှ်ကၠဵုဗတိုက်ပၞာန်ကဵုသၟိၚ်ဂှ် ဗောဓိသတ် ဂွံမိၚ်ကေတ်နူကၠဵုကၠိၚ်တုဲ အလုံကောန်ဍုၚ်မွဲ ကဵုကၟာတ်ထောံကတောဝ် နကဵုတောဝ်ချဵုရ၊ ကာလဇာဒိသိုၚ်ကရေဲ ဗောဓိသတ် ကဵုသ္ပစဵုဒၞာလဝ်ရ။
(၅) ဝဳရကဇာတ် (ဇာတ်အကၠဟ်ကဵုခ္ဍာ်)
(ပရူဒေဝဒတ် ပတုပ်ပ္တောံကျာ်)
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
သၟိၚ်ဇၞော်ကေုာံ အမာတ်ဂမၠိုၚ် အာတ်အခေါၚ်ဗောဓိသတ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ သွက်ဂွံကလေၚ်စဴဍုၚ် ဂွံပ္ကၚ်ရၚ်ကၟိန်ဍုၚ်နန်ထဝ် ဟွံဂွံအခေါၚ်တုဲ သီုစိုတ်ဟွံမိပ် မ္ဒးကလေၚ်စဴစိုပ်အာ အဒေါဝ်ဂၠံၚ်တြဴမွဲတုဲ ယွံအမာတ်တံ အဲဂှ် နိဿဲကဵုညးလဵုမွဲတုဲ မ္ဒးစာ်စ္ဍးအာသာဲခြာအာကဵု ကောန်သၟိၚ်မၞုံဂုဏ်တၟေၚ် မဖှ်သာ်ဝွံရော သာ်ဝွံ သၟာန်အမာတ်တံရ၊ အမာတ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ယွံသၟိၚ်သၟိၚ်ဇၞော် နိဿဲကဵုဂၞကျာ်ဇၞော်တုဲ မ္ဒးစာ်စ္ဍးအာသာဲခြာအာကဵုကောန်သၟိၚ် မၞုံဂုဏ်တၟေၚ်မဖှ်သာ်ဝွံရောၚ်အဴ သာ်ဝွံ လ္ၚောဝ်ဂရၚ်ပ္တီသီုညးဖအိုတ်ရ၊ သၟိၚ်ဇၞော်စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်တုဲ စကာဗာဇ္ဇခါတ် ကဵုဂစိုတ်ထောံဂၞကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲဗၚ်ဇြဟ် ဂစိုတ်ကမၠတ်ပၠန်ရောၚ်။
(၄) ဝါနရိန္ဒဇာတ် (သၟိၚ်ကၞုဲကဵုကျာံ-ဇာတ်သၟိၚ်ကၞုဲဗောဓိသတ်)
ဝါနရိန္ဒဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ်။
(၁၁) ဂေါဓါဇာတ် (သၟိၚ်ဗကောတ်ကဵုဗကုဲ)
ဂေါဓါဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ် ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ဣသိ - - ယွံသၟိၚ်မပြဲ ရဲညးဟီုဂလာန်မုသာဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုဇြုံလတာ်ၜါကီုရ၊ ဟီုဍာံဍာံတိဟ် အတိုၚ်ပကတိ ကလေၚ်ဒှ်မာန်မံၚ်ဏီ၊ ဟီုဍာံဍာံညိ၊ ညးဂှ်ဇၞော်ရော။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
* ပရူပစ္စုပ္ပန် ။ ။ ကျာ်တြဲနာဲပိုဲဂေါတမ ကာလပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ပ္တန်ဣရိယာပိုတ်မလျုၚ် ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဣဗြဴစိဉ္စဏဴ (စိဉ္စမဏဴ) ဒှ်ယာဲခွါံဗောဓိသတ် ဒေဝဒတ်ဒှ်အပါဗောဓိသတ်တုဲ တွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ် ။ ။ ။
(၉) အသမ္ပဒါနဇာတ် (ဇာတ်ဟဂွံဂိုၚ်ကေတ်ဒြပ်ညး)
သေဌဳၝောံနရိုအ်ယာံ စိုတ်လီုဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် ဗောဓိသတ်တွံထ္ၜး ပၠာံဗဇးကၠေံတုဲ ပ္တန်စိုတ်မာန်ကၠုၚ်ရ၊ ဗွဲကြဴဏံ ကောန်ရဲသေဌဳပဳဠိယ ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန် လုပ်စလ္ပာ်သေဌဳဗောဓိသတ်တုဲ ဂၠောဲကောံအာထ္ၜးဆန္ဒ ကရေဲက္ညာၚ်ပ္ဍဲဝၚ်နန်သၟိၚ်ရ၊ သၟိၚ်ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဂှ် သ္ဂောံတီကေတ်ပရူပရာဟိုတ်ဖဵုတုဲ ကော်နၚ်သေဌဳၜါတၠဂှ်ရ၊ သၟာဇာန်ရံၚ်ပရူဒဒှ်ဂှ် တီကေတ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ သၟိၚ်ဖျေံအသံ ဂြပ်သေဌဳဍုၚ်ဗာရဏသဳဂှ် ကဵုသေဌဳဗောဓိသတ်ဖအိုတ်ရ၊ ဆဂးဂှ် သေဌဳဗောဓိသတ် ဟွံကေတ်ဂြပ်ညးတုဲ ကလေၚ်ကေတ်ဆၜိုတ်ထံက်ပၚ်လဝ်ဩန် ပန်စှော်ကိုဋ်တုဲ ကလေၚ်စဴအာဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ရောၚ်။
(၂) စူဠဓမ္မပါလဇာတ် (ဇာတ်ဗောဓိသတ်-မၞုံယၟုဓမ္မပါလ)
ဃောဂှ် ဗာဇ္ဇခါတ် လ္ၚောဝ်ပ္တီသၟိၚ်သာ်ဝွံရ၊ ယွံမရာဇ် ဗီုလဵုသ္ပပၠန်ရော ဂးတုဲ ဇကုဓမ္မပါလဂှ် ဂဗိုတ်ပ္တိုန်တုဲ ဒုၚ်ကဵုကၞုၚ်သၞာ်ညိ၊ ဝေၚ်သၞာ် ဗာ်ဖျုန်ဇကုဓမ္မပါလ ဗောံဖလှေက်ထောံညိ၊ သၟိၚ်ဖျေံအသံလက်ကရဴအိုတ်ရ၊ အတိုၚ်အသံသၟိၚ်အယုတ်ဂှ်ဟေၚ် ဗာဇ္ဇခါတ် ရပ်ကေတ်ဖျုန်ဇကု ကောန်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ သှ်ေမံၚ်မွဲသကုတ် ဗိုတ်လတိုၚ်ပ္တိုန်လ္တူတေံတုဲ ဒုၚ်ကဵုကၞုၚ်သၞာ် ဖျုန်စာ်လာ်ထောၚ် လှေက်လှံၚ်အာ ညံၚ်ရဴညးဗောံလဝ် သတ်စဳကီုရ၊ ဖျုန်သၠေက်သၠေက်တံဂှ် ၜိုတ်ကပှ် ဗိုတ်ကၠဟ် တြးစုတ်ပ္ဍဲဂၠးမုက်နန်ပြာသာဒ်ရ၊ မိယာဲဂၞကျာ်စန္ဒာဒေဝဳ ယာံဟဳဂပဝ် တသဝ်တသောန် ကပှ်ကေတ်ဖျုန်ကောန်ဇကု လှေက်လှေက်လှံၚ်လှံၚ် ရံၚ်ဗဵုဟွံမိပ် စွံလဝ်လ္တူထွာဲဒဳတုဲ နရိုအ်ယာံဒါတ်သိုဟ် စရိုဟ်ဍာ်ရမတ် လောတ်လဵုလ္တူပြာသာဒ်ဂှ်ရ။
(၂) ရုရုမိဂရာဇဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ်)
သၟိၚ်လေဝ် သၟာန်ဇာန်ရံၚ်တုဲ အတိုၚ်ဒဒှ်ဍာံစၟတ်ဂှ် တြုံအယုတ်လ္ၚောဝ်ပ္တီရ၊ လာပ်ဗဇဴဩန်လ္ၚီကသာပ် စိၚ်ကယျိုၚ်လဝ်ဂှ်ကဵုတြုံအယုတ် တြုံဂြိုဟ်ကဵုမိတ်တုဲ အာထ္ၜးဒၞာဲသၟိၚ်ၜိုၚ်ထဝ်ရ၊ သၟိၚ်အမာတ်သ္ကိုပ်ပၞာန် မွဲဟာန် ကေုာံ ဗိုလ်လဗး ရပ်ကေတ်လွဟ်ကံတ္ၚ သ္ပဂၠံၚ်တြဴကဵုတြုံဒေဝဒတ်တုဲ ဇက်ဂၠောဲအာဂြိုပ်အိုတ်ရ၊ နကဵုအသံသၟိၚ်ဂှ် ကဵုဗိုၚ်လဝ်သၟိၚ်ၜိုၚ်ထဝ် ဗွဲမဗိုန်ဗတ်ခိုၚ်ကၠိုက်တုဲ ဗရုရမျာၚ်ကညာၚ်ကရေဲအိုတ်ရ ၜိုၚ်ဗောဓိသတ်လေဝ် မိၚ်ရမျာၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ချပ်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ သ္ပဟိုတ်ကဵုတြုံအယုတ်ဂှ်တုဲ ဘယ်က္တဵုဒှ်ကုအဲဗွဲစၟတ်ရ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂွံကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲဝွံ ပါဲနူတြုံအယုတ်ဟွံမွဲရ ဂးတုဲ က္တဵုထ္ၜးဇကုကဵုသၟိၚ်ရ။
ဂလာန်တၚ်ဂုဏ်
၁။ ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တ မှာထေရ်သာကေတ ဖအံက်ဘာတၟိ ညးဟီုဗ္တိုက်ဖ္အောဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်ချူခၞံ ပြကိုဟ်ဂွံမာန်ကီု။
(၁) သကုဏဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံၜံက်ဆု)
ကာလဂှ် ဂစေံဗောဓိသတ်ကဵုဇာဒိသိုၚ် တိက်ဒၟံၚ်ဂၠံၚ်သကဲပုၚ်တုဲ ထံက်လဝ်ပါၚ်ဇာဒိသိုၚ် နကဵုလေံရ၊ ပါၚ်ဟာဒၟံၚ်တုဲ ဂစေံၜံက်ဆုလုပ်အာပ္ဍဲပါၚ် ၜံက်ပလှ်ပ္တိတ်ဇုတ် ထလုတ်တိတ်ကၠုၚ်ရ၊ လေံထံက်လဝ်ဂှ် ၜံက်ကၠဟ်ပ္တိတ်တုဲ ဇာဒိသိုၚ်ဗၠးအာနူဒဒိုက်ဂိယဲဇုတ် ထတ်ယုက်ဂၠာဲစစၞမာန်ရ၊ ဇာဒိသိုၚ်ဂွံနၚ် ဖျုန်ပြေၚ်ဂြိုပ်မွဲတုဲ သွက်ဂွံကဵုဂစေံၜံက်ဆုဂှ် ဟွံဗှ်သၞာညးတၠဂုဏ်ရ၊ ဝိုတ်တၠိၚ်ကၠေံဂုဏ် ဂစေံၜံက်ဆုတုဲ ဂစေံဗောဓိသတ် ပါဲစ္ဍးအာနူဇာဒိသိုၚ်ရောၚ်။ ။ ။
(၆) သဳလဝနာဂရာဇဇာတ် (စိၚ်ဗ္တာၚ်ကဵုလၟ-ဇာတ်သၟိၚ်စိၚ်ဗ္တာၚ်)
(သမ္တီ) ဒေဝဒတ်တိၚိတ်ဂွံမွဲဇာတ်။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
ပ္ဍဲတ္ၚဲမရနုက်ကဵုထပှ်တ္ၚဲ သၟိၚ်ဟီုဂလာန်မုသာဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ကောံဂၠောဲကၠုၚ်ဝၚ်နန်သၟိၚ် ပေၚ်ဍတ်ဒၟံၚ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဇၞော်မွဲကီု၊ မၚ်ဗဵုသၟိၚ်ဟီုဂလာန်မုသာတုဲ၊ ဂဇံရေၚ်ပြေၚ်စွံလဝ် ဒၞာဲခုၚ်ဇံၚ်အိုတ်ရ၊ ကောန်ဗောဓိသတ်လေဝ် အာလဴပ္တီအပါအံက်တုဲ ကလေၚ်စဴကၠုၚ်ဗွဲမပြဟ်ရ၊ သၟိၚ်လေဝ် ကျိုၚ်ကေတ်ကယျိုၚ်ကယျဝ် ဗွဲမဒးရးတုဲ တိတ်အာဒေါံဒၟံၚ် လ္တူအာကာသ (လ္တူအကး) အဒေါဝ်ပရိိသာတ် ဝၚ်နန်ဇကုရ၊ (သၟိၚ်ကလာၚ်ဂွံဒၟံၚ်တုဲ ဒတဴဒေါံမံၚ်လ္တူအကး) ထ္ၜးဇကု အဒေါဝ်ပရိသာတ်ဂမၠိုၚ်ရ။
(၁) ရောမကဇာတ် (ဇာတ်ဖရာပ်ကဵုဣသိ)
(ပရူဣသိဒေဝဒတ် ဣသိစၞာဲ ဂၠာဲစဖျုန်ဖရာပ်)
(၁) အမ္ဗဇာတကဇာတ် (ဇာတ်မန်သတ်ကြုက်-ကဵုသတ်ကဵုဍုဟ်)
ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ပၠန် ဒေဝဒတ်က္တဵုဒှ်မၞိဟ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရာဏသဳကီုရ၊ ဒးပယျာံမွဲဝါ အခိၚ်သတ် ကြုက်ဟွံသတ်ဂှ် သတ်ဍုဟ်ဂၠေၚ်သွံဒၟံၚ်တုဲ ညာတ်ဒးဗောဓိသတ် မိက်ဂွံစမ်ၜတ်ကွတ်ပညာဂှ်ရ၊ ဒေဝဒတ်နွံပၟိက်ကဵုကွတ်ပညာဂှ်တုဲ ကၠာဗောဓိသတ် ဟွံစိုပ်သ္ၚိဏီဂှ် စိုပ်အာသ္ၚိရ၊ ကာလဂှ် မၚ်ဗၠာဲဒေဝဒတ် ပပၞညံၚ်ကဵုတီဗောဓိသတ်တုဲ သၟာန်သာ်ဝွံရ ယွံနာဲဗြဴ ဣလဵုအ္စာအာရော အာဂြိုပ်ရမၚ်ဗၠာဲ သ္ဂးကဵုတုဲ မၚ်ဒၟံၚ်ဗောဓိသတ်ရ။
(၁) သမုဒ္ဒဝါဏိဇဇာတ် (ဇာတ်အာဗၞိက်ၜဳမှာသၟိတ်)
* ပရူပစ္စုပ္ပန် ။ ။ ကျာ်တြဲနာဲပိုဲဂေါတမ ကာလပဒတဴပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ဒတန်အရဳမဂၠိုၚ်ဟေၚ် ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဒေဝဒတ် ကေုာံ ကွးဂမၠိုၚ် မသုန်ကၠံ (ဒေဝဒတ်ကေတ်ဏာကွးမသုန်ကၠံ) စိုပ်အာနရက်တုဲ တွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ်။ ။ ။
တြုံမတုပ်တဴညံၚ်ရဴလကိုဟ်ဂှ် ဃောတိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဩၚ်ဗ္တဳ ဟိုတ်နူမိပ်စိုတ်လောန်စိ၊ ဒယှ်ေမံၚ်တုဲ ကြီုကြထိုၚ်သးဒၟံၚ် တ္ကံသၟတ်အဒေါဝ် ဟွံမိက်ချဳအာရ၊ မၞိဟ်ထပှ်ဒ္စာံ ဃောအာစမ်ၜတ် ဆဵုဂဗဒးမၞိဟ်တၟေၚ် ထေၚ်ဂးလကိုဟ်တုဲ ကာလဂွံမိၚ်ကေတ်ရမျာၚ် ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံတီဗွဲမကၠးဖ္ဍး လုပ်အာဗ္ဒာဲတြုံဂှ်ရ၊ ၜိုန်ရထေၚ်ခယျဂးမၞိဟ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူရုပ်ရဴပၠန်ဂတးဒၟံၚ်ဂှ်ရ လကိုဟ်ဍာံဍာံ စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္တိုန်တ္ၚဖ္ဍုန်စုတ်ကံလဴ ဗျာံဂတးဏာလ္ပာ်တြုံဂှ်ရ၊ တြုံတၟေၚ်ဂှ် ညာတ်ဒးအာမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗျာံပန်ကဵုတ္ၚ ဖေက်လကိုတ်လောန်တုဲ ဒုၚ်ဂုဏ်သာ်ဝွံရ၊ ယွံတၠတံညးဂမၠိုၚ် အဲဂှ်လကိုဟ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဗွဲစၟတ်ရ၊ ကဵုဒါန်လမျီုကုအဲညိ၊ ဂးတုဲ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ကလေၚ်ဟီုသာ်ဝွံရ။
(၁၃) ဝိရောစနဇာတ် (သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်စၠးစရာဲ)
(ပိ) မွဲလအိတ်လမျီု ထပိုဲခၟဳတံ ဒးဗိုက်လတက်သ္ၚာပံၚ်သကူ ကပှ်ဂၠာဲကေတ် အကြာသုသာန် ဌာန်က္ဍုဟ်မၠေံတံဂှ်ရ သ္ၚာညးကဵုဒါန် ဗိုက်လတက်ဟွံဂွံ ဒးဒုဟ်ဇၞော်ရောၚ်။
(၄) ဝါနရိန္ဒဇာတ် (သၟိၚ်ကၞုဲကဵုကျာံ-ဇာတ်သၟိၚ်ကၞုဲဗောဓိသတ်)
(သွက်ဂွံဇၞးသၞ ဟိုတ်ပန်ပြကာ)
တၟံလးဇၞော်မွဲလေဝ် နွံဗ္ဒာဲတ္ကံသၟတ်ဂှ်ရ၊ ဒံၚ်ခၠာ်အာနူတၟံလးဇၞော်တုဲ စိုပ်အာတ္ကံသၟတ်တေံရ၊ ကာလမိက်ဒှ် ကျာံၝောံကျာံကၟက် တြုံကဵုဗြဴလေဝ် နွံမံၚ်ဇိုၚ်ကြုၚ်ဂှ်ရ၊ ကျာံၝောံလ္ၚောပ်စဖျုန်ဂြိုဟ်ကၞုဲ (ဖျုန်ကောန်ကၟံကၞုဲ) တုဲ ဟီုကဵုကျာံကၟက်ရ၊ ကျာံကၟက် ကေတ်ကဵုဖျုန်ဂြိုဟ်သၟိၚ်ကၞုဲရောၚ်ဂှ် ဟီုကဵုကျာံၝောံတုဲ အောပ်မာမံၚ်ဗ္ဒာဲတၟံလးဂှ်ရ၊ ကၞုဲဗောဓိသတ် ဂၠာဲစသစ္ဆု ဗပေၚ်ဗုၚ်ပေၚ်အာတုဲ တ္ၚဲသဝ်ညိဂှ် ကလေၚ်စဴဒၞာဲဇကုရ။
ကာလဂှ် ဒေါံဒၟံၚ်ပ္ဍဲတ္ကံသၟတ်တုဲ သ္ၚဳရံၚ်အာတၟံလးတေံရ ဒဒှ်ရအကာဲအရာတၟံလး တၟေၚ်တိုန်နူရိုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲဂှ် တီကေတ်နကဵုညာဏ်ဇကုတုဲ သၞနွံတန်ဒှ်ရောၚ်ဂှ် ဖျေံထောံစိုတ်ပိုတ်ပိုတ်ရ၊ ကၞုဲဗောဓိသတ်ညာတ်အာကျာံတုဲ သၟာန်တိုန်ဟိုတ်ဖဵုရ၊ ပရူဒဒှ်အိုတ်သီု ကျာံလဴထ္ၜးကဵုရ၊ ယွံကျာံ မိက်ဂွံစဖျုန်ဂြိုဟ်အဲမ္ဂး ဟာလဝ်ပါၚ်ညိ၊ အဲဆၚ်စှ်ေပ္ဍဲပါၚ်ကျာံတုဲ ကိတ်ဂစိုတ်ထောံညိ ဂးသာ်ဂှ်တုဲ ကျာံပ္တေဟ် ဟာတိုန်ပါၚ်ရ၊ ဟာပါၚ်ဗက်မတ်ၜါဒိုဟ် ဗ္ၜေက်အေပ်စှ်ေတုဲ၊ ကၞုဲဗောဓိသတ် လိုန်လ္တူက္ဍိုပ်ကျာံဂံၚ်ဂံၚ် ဒံၚ်သၠာ်အာ စိုပ်ဩၚ်လ္ပာ်ဏံရ ။ ။ ။ သၟိၚ်ကၞုဲဗၠးအာနူဘဲလမျီုတုဲ ကျာံဟီုထိုၚ်သး ထ္ၜးဟိုတ်ပန် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုဂုဏ်ပန်သာ် ဗၠးသၞရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂုဏ်ပန်သာ်မ္ဂးဂှ် (သစ္စ၊ ပညာ၊ ဝဳရိယ၊ စာဂ)မ္ဂးရောၚ်။
(၇) သစ္စံကိရဇာတ် (ဇာတ်ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ် ညိဟွံဆောတ်ယောၚ်)
ဍိက်သ္ကံဗၠာဲသၟိၚ်ဂမၠိုၚ် ရပ်ကၠေၚ်ဒက် တံၚ်ဓဇက်ဏာဣသိတုဲ ၜုၚ်တက်ပျဲပျာံဣသိိ ဂိဓဇောတ် ကရောတ်တသဝ် ဒုၚ်ဂုဏ်ဗဗွဲဓဝ်ရ၊ ဗၞတ်ၜုၚ်တက်ဒၟံၚ် ဟီုတိုန်ပရူပရာဒဒှ်ဟံၚ်လဝ်ကောန်သၟိၚ်ရ၊ ဂလိုၚ်လဵုၜုၚ်တက် ပျဲပျာံကီုလေဝ် ဗီုဒှ်ဟီု ဟီုစၟတ်ကွေံကွေံတုဲ လံကဵုလံ ဍိက်သ္ကံဗၠာဲသၟိၚ် သ္ကိုပ်ပၞာန်မှာဇန်ဂမၠိုၚ် တီဒဒှ်ညးတၠဂုဏ်စၟတ်ရ၊ အတိုၚ်ဂလာန်ဣသိဗောဓိသတ်မဟီုဂှ် ဟံၚ်အှော်ဂွံစံၚ်၊ (ဟံၚ်သမၠီု ယီုပီုရောဖဲ ဟံၚ်အှော်ရောၚ်ပြဲ ဟံၚ်ရဲသမၠီု-ဍေံပ္ကီုဂွဵုဂွိုက်) ဂးသာ်ဂှ်တုဲ အလုံဍိက်သ္ကံသၟိၚ် ကလေၚ်ဂစိုတ်ထောံကောန်သၟိိၚ် ဒုဌကုမ္မာရ-တုဲ ပ္တိုန်အ္စာဣသိဗောဓိသတ် ကဵုဒှ်သၟိၚ်ဍုၚ်ဗာရဏသဳရောၚ်။
ဣသိဗောဓိသတ်လေဝ် သ္ပဇၞော်ကဵုဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာတုဲ အာဂၠာဲစၞသစ္ဆု မပ္တံရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ်လေဝ် ဗ္စဇြုံ ကၞိ တ္ၚေက်ကၠာတုဲ ဗ္စကောန်သၟိၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူသ္ပဗီုဏံပၠန်ဂှ် မၞိဟ်အယုတ်ဒက်ဝဲ ဒတဲကြုတ်ဇၞော်တိုန်ရ၊ ဣသိဗောဓိသတ် ရနုက်ဗပေၚ်ဝတ် လ္တူသတ်ဂမၠိုၚ်ပန်ဂှ် ဍိုက်ပေၚ်တိုန်ဇြဟတ်တုဲ ဗၠးဘယ်ဂစိုတ်အိုတ်ရ၊ ဂွံဗၞတ်ၜါပိတ္ၚဲတုဲ မိက်ဂွံကလေၚ်စဴဒၞာဲဇကု ဇကုအိုတ်ရ၊ ကာလကြပ်စဴဂှ် ကလံအ္စာဣသိ ဟီုဗကန််ဖျန်နာနာသာ်တုဲ ဇြုံကဵုကၞိဂှ် ဟီုပရူဩန်တိုပ်လဝ် အ္စာဣသိကၠုၚ်စိုပ်တှ်ေ ပူဇဴရ။
တ္ၚေက်ဂှ် အ္စာဣသိကၠုၚ်စိုပ်မ္ဂး-အဲဍိက်ကဵုဒါန်ပူဇဴသတ်ဩောံ ဂးတုဲ ဘိက်နိမန်လဝ် ညးတၠဂုဏ်ဇကုရ၊ ကောန်သၟိၚ်ဒမြိုဟ် ဂြိုဟ်စာကဵုညးတၠဂုဏ်ဂှ် ညာတ်သတ်တၞဟ် ဟီုဗကန်ဖျန် ဘိက်နိမန်အ္စာဣသိတုဲ သီုကဵုဒက်လဝ်ဝဲ ထေဲပ္ဍဲစိုတ် ဟွံဟီုဟွံဘိက်ဟွံခိုဟ် ဘိက်နိမန်ဣသိကီုရ၊ ဣသိက္ညအာအာဍုၚ်ညိ၊ အဲဍိက်ဒှ်သၟိၚ်တိဟ် ရော်ဂုဏ်ပၠန်ရ၊ ပပၞညံၚ်ကဵုတီဂုဏ်ကီု၊ ဆဂးဂှ် ဣသိကၠုၚ်စိုပ်အဲတိဟ် ကုတ်ဗပိုတ်ဂစိုတ်ကၠေံတွဵုရ ဂးလဝ်ပ္ဍဲကသပ် ပပ်ပပ်ပဳပဳ တေံရ။
(၅) ဇမ္ဗုကဇာတ် (ဇာတ်ကၠဵုကၠိၚ်)
* ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ။ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ကၠဵုကၠိၚ်ရ၊ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ဇာဒိသိုၚ်ရ။
(၁၁) ဂေါဓါဇာတ် (သၟိၚ်ဗကောတ်ကဵုဗကုဲ)
ဒဒှ်ရ ဗကုဲမိက်ဂွံဂစိုတ်ဗကောတ်လေဝ် ဒၞာဲဗကောတ်ဒၟံၚ်ဂှ် လဴစကဵုလၟရ၊ (လၟဂွံချောဲဂြအ်တုဲ ဂစုက်ပၟတ်ဒလုယက် ပ္ဍဲကသိုၚ်ဗကောတ်ရ၊ လ္ပာ်ပၞော်ဂှ် ကဵုကၠဵုမၚ်ကိတ်တုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဗကောတ်တိတ်ကၠုၚ် ၜုၚ်တက်ဒုက်ဂစိုတ် ကၠဵုကိတ်ချိုတ်အိုတ်ရ၊) ဗကောတ်ဂွံချိုတ် ဟိုတ်ဂွံစိုပ်လလေၚ်ဂှ် ဒှ်ကသပ်ဗကုဲ ဗကုဲကဵုလဝ်ကသပ်ကုလၟရ၊ လၟဂွံကသပ်နူဗကုဲဗအ်တုဲ ဟိုတ်နူပံၚ်ကဵုပွံၚ်အယုတ် ပံၚ်ဖက်ကဵုမိတ်သဟာဲဒစဵုဒစးဂှ်ရ ပါဲနူဗကောတ်ဗောဓိသတ်တုဲ အလုံဂကူဗကောတ်မွဲ ဒးလေၚ်လမျီုဖအိုတ်ရောၚ်။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
ကြဴဝွံ လၟမွဲ စိုပ်အာဘာအဿမာပိုဒ် ဒၞာဲမံၚ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်တုဲ သမ္တီဒးသၟာန်တိုန်ရ၊ တၠအဲဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိၚ်မဟာပဒုမ-ရောၚ်သေၚ်ဟာ အေ-ဒှ်ကွေံရ ဗောဓိသတ်ဂး လၟဒၟံၚ်ပ္ဍဲဌာန်ဂှ် ဗၞတ်ၜါပိတ္ၚဲတုဲ ကလေၚ်စဴဍုၚ် ပရူဒဒှ်ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ကောန်သၟိၚ်မဟာပဒုမ-ဘဝခၟဳရသိ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမဝန် လုပ်လ္ၚောဝ်ပ္တီသၟိၚ်ဇၞော်ရ ဒှ်ဍာံစၟတ်ဟာ သၟိၚ်သၟာန် ဒှ်ဍာံစၟတ်ကွေံရအဴ အဲဍိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဌာန်ညးဂှ် ဗၞတ်ၜါပိတ္ၚဲရအဴ သာ်ဝွံ လၟလ္ၚောဝ်ပ္တီရ။
ခန္တဳမေတ္တာ ကရုဏာဗောဓိသတ်
° ဩ-ဓဝ်ခန္တဳ မေတ္တာ ကရုဏာကျာ်ဗောဓိသတ် ဇၞော်လ္တူဒေဝဒတ် ကွေံကွေံရောၚ်သွံ. .။
(၁၂) သိၚ်္ဂါလဇာတ် (ကၠဵုကၠိၚ်ကဵုပၠေအ်အရက်)
(ပရူဒေဝဒတ် သ္ပလွဳပရာဂစိုတ်ဗောဓိသတ်)
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
အတိုၚ်ကသပ်တဳမိစ္ဆာဒိဌိဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးဂၞပ်တုပ်စိုတ်တုဲ အာကော်နၚ်ဣဗြဴစိဉ္စဏဴရ၊ စိဉ္စဏဴလေဝ် ဒုၚ်ကေတ်အသံအ္စာတဳဂမၠိုၚ်တုဲ အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲ တိတ်အာနူဍုၚ် အာတိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဘာလကျာ်တဳ ဗ္ဒာဲဘာဇေတဝန်ရ၊ နူဂယးပြဟ်စိဉ္စဏဴစဴကၠုၚ် သဝ်တ္ၚဲအာ၊ အာကၠုၚ်ဒၟံၚ်သာ်ဏံ ဗွဲမလံတုဲ ညးတၞဟ်ဆဵုအကြဘာ်တြဴ သၟာန်ဇာန်တိုန်ဂှ် ဗဒှ်ကေတ်အရေဝ်သာ်ဝွံရ၊ ဟာဲရဲတံ အဲအာတိက်ကရောံခၟဳဂေါတမမွဲစွံ ဂၠိုၚ်ကဵုဂိတုတ္ၚဲတုဲရ လၟုဟ်ရံၚ်ဣစံ သ္ပဟိုတ်ကဵုခၟဳဂေါတမတုဲ အဲဂွံကၠုၚ်ယဲဒိုက် ဂဝ်ဂၞဴပိပန်ဂိတုပြၚ်ပြၚ်ရ၊ ခြာဟွံလံအဲသၠးဂဝ်ဂၞဴဏောၚ် ဂးသာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်အပြောံပုထုဇန် တဲဍိုန်ဍိုန်လ္ၚဵုဂှ် ပ္တေဟ်ဂလာန်စိဉ္စဏဴရ၊ ခြာဟွံလံ စိဉ္စဏဴ ကၠောန်ဗဒှ်ကေတ်ဗီုတန်ဂဝ်ဂၞဴ ဒက်လဝ်ယာတ်ပ္ဍဲဗုၚ် ၜုၚ်ဂဒုလဝ်ဇိုၚ်တဲညိညတုဲ လံက်လဝ်မိတ်ခပဵု ဗကေတ်ဒၟံၚ်ရ၊ ဂွံလဝ်ယဲဒိုက်ကြပ်သၠးတုဲ တ္ၚဲဂှ် ဃောကျာ်တြဲတွံဓဝ်ကဵုပရိသာတ်မှာဇန် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် စိဉ္စဏဴစိုပ်အာဘာရ၊ အဒေါဝ်ပရိသာတ်ဂှ် စုတ်စောဲပ္တိုန်ဒုဟ်ကဵုကျာ် ထ္ၜးဗုၚ်ဂၞဴဗြဴ ဗြဴတန်ဂဝ်ကြပ်ကဵုသၠးရ။
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
* ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ။ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်သၟိၚ်စေတိယတုဲ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ဗဗၞးကပိလ-ရ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
တဳမိစ္ဆာဒိဌိဂမၠိုၚ် စသုၚ်က္ဍန်ဂြက်ကြပ်ချိုတ် အိုတ်ကသပ်တုဲ ချပ်စန်စာ ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံ သွက်ဂွံခ္ဍိုပ်မုက်ကျာ် ပ္တိုန်ဒုဟ်ကဵုကျာ် ပလီုလာပ်ဗဇဴကျာ်ရ၊ ဂွံကသပ်ချပ်ဂၞန် ကေုာံရေၚ်သ္ကံဂှ် သာ်ဝွံရ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်သာရဝှ်ဝွံ ဣဗြဴစိဉ္စဏဴဂှ် ရုပ်သာ်လေဝ်ကျေဝ် မာယာဗြဴလေဝ်ခိုဟ် သွက်ဂွံပိုဟ်ကၠေံဂုဏ်ခၟဳဂေါတမ သွက်ဂွံဂရိုဟ်ဗျိ ဗဒေက်ဖျဝ်ကၠေံ ဂုဏ်ခၟဳဂေါတမ သွက်ဂွံစုတ်စောဲ ပ္တိုန်ဒုဟ်ခ္ဍိုက်မုက်ကဵုခၟဳဂေါတမဂှ် ဣဗြဴစိဉ္စဏဴ သ္ပမာန်ဍာံဍာံရ၊ ပိုဲကော်ဍေံတုဲ ပအပ်ဇိုန်ကဵုအဝဵု ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ခၟဳဂေါတမ ညံၚ်ဂွံစှ်ေ ဖျေံဂုဏ်စရာဲဂေါတမ ညံၚ်ဂွံအိုတ် ကာလဂှ်ဟေၚ် ပိုဲပတဴက္ဍိုပ်မာန် ဗပေၚ်ဗုၚ်ဂၞဴလောဲသွာရ။
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
ဣသိညာတ်ဒး စဒးစၞဖျုန်မၞုံကဵုရှ်တုဲ တ္ၚဲဂှ် ဂစိုတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ် ဂစိုတ်ကောန်ဂၠဴသၟတ် ဍုန်စသွပၠန်ရ၊ သဝ်တ္ၚဲဂှ် ယာဲဂၠဴၝောံ စဴကၠုၚ်နူဂၠာဲစစၞ ဟွံညာတ်ကောန်ဇကုတုဲ ဃောနရိုအ်ဂၠာဲကောန်ဂှ် ဣသိထပ်ဂစိုတ်ဍုန်စသွပၠန်ရ၊ (ဗကောတ်ၜါ ဂၠဴၜါ ဂစေံမွဲ ဂစိုတ်စဖအိုတ်တုဲ စပုၚ်သွပေၚ်ဗုၚ်ဂၞဴခိုဟ်ခိုဟ်တုဲ၊) ဣသိစၞာဲတိက်သၠိၚ်ဒၟံၚ် ဇရေၚ်တံဆု ဗရုဂအဳဒၟံၚ်ဂြံက်ဂြံက်ရ၊ ဒေဝတဴဆုမွဲ ညာတ်ဒးဗကောတ်ၝောံ ဒှ်ဒဒိုက်စိုတ်တုဲ ဆာန်ဍူဗွဲမလောန်ရ၊ ဗကောတ်ၝောံဂှ် စဴကၠုၚ်ပယာံတ္ၚဲသဝ် ဟွံညာတ်ကောန်ၜါတုဲ မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး ဂွိၚ်ဂွာဲတိုန်နာနာသာ်ရ။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
(ပရူညးဗၞိက် လဟုတ်အာနူခရော်ထဝ်၊ ခရော်ထဝ် ထေက်ကဵုၚုဟ်မွဲလက် ဗၠးအာနူတဲဇကု) (ညးလ္ၚဵုရိုဟ်ဂၞန်မွဲကိုတ်)
(၂) ရုရုမိဂရာဇဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ်)
ဃောဂှ် ၜိုၚ်ဗောဓိသတ် လုပ်အာကဵုသၟိၚ်တုဲ သၟိၚ်လေဝ်ပ္တိုန်လဝ်တ္ၚ ဖ္ဍုန်စုတ်လဝ်ကံလဴ ဗျာံပန်ဒၟံၚ်ရ၊ သၟိၚ်ၜိုၚ်ဟွံဖေက်ဂစိုတ်တုဲ သၟာန်တိုန်သၟိၚ် ပရူဒဒှ်မကၠုၚ်ရ၊ သၟိၚ်လဴထ္ၜးကဵုဖအိုတ်တုဲ ၜိုၚ်ဗောဓိသတ် ဟီုဗျိဂရိုဟ်တြုံအယုတ် ဂတပရိသာတ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ သၟိၚ်တီဒဒှ်ညးတၠဂုဏ် ၜိုၚ်ဗောဓိသတ် သ္ပလဝ်ဂုဏ်လ္တူတြုံအယုတ်ဂှ်တုဲ ဖျေံအသံကဵုဂစိုတ်ထောံတြုံအယုတ်ဂှ်ရ၊ သၟိၚ်ၜိုၚ်တီတုဲ ဒုၚ်ဂုဏ်သၟိၚ် ကဵုဒါန်လမျီုတြုံအယုတ်ဂှ်ရ၊ တြုံအယုတ် ဗၠးအာဘဲဂစိုတ်တုဲ သၟိၚ်ၜိုၚ်တွံဓဝ်ကဵုသၟိၚ်ရ၊ သၟိၚ်လေဝ် သ္ဍိုက်မၠိုက်ကဵုဓဝ်ၜိုၚ်ဗောဓိသတ်တုဲ ကေတ်ဏာသၟိၚ်ၜိုၚ် လုပ်စိုပ်အာဍုၚ်ဗာရာဏသဳရ၊ စိုပ်နန်သၟိၚ်တုဲ သၟိၚ်ၜိုၚ်တွံဓဝ်ကဵုဂၞကျာ်မိခေမာ တွံကဵုသၟိၚ် အမာတ် ကောန်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ ဂၞကျာ်မိခေမာလေဝ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုပၟိက် သၟိၚ်လေဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်တုဲ ကဵုဒါန်လမျီု သတ်အလုံဂြိုပ်ဂၞိၚ် သ္ပပူဇဴသၟိၚ်ၜိုၚ်နာနာသာ်ရ၊ ၜိုၚ်ဗောဓိသတ် ဒၠောံဗ္တောန်သၟိၚ် သီုကောန်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ကလေၚ်လုပ်အာဂြိုပ် ဗဒိုပ်ဇကုဇကုရောၚ်။
(၁၅) ဂုတ္တိလဇာတ် (ဇာတ်အ္စာစံၚ်-ဂုတ္တိလ)
ဒေဝဒတ်မုသိလ လေပ်ကွတ်ပညာတိၚ်စံၚ်တုဲ မိက်ဂွံခစသၟိၚ်ပၠန်ဂှ် ဟီုကဵုအ္စာဗောဓိသတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ပလံၚ်ကဵုသၟိၚ်တုဲ ဟီုထ္ၜးပရူၚုဟ်မးတိၚ်စံၚ်ရ၊ သၟိၚ်ကလေၚ်ဟီု သာ်ဝွံရ၊ အ္စာဂှ်ဂွံၚုဟ်ဂၠိုၚ် ကွးဂှ်ဂွံၚုဟ််အောန််ညိ-ဂွံကဝက်ရ၊ ဂးတုဲ၊ ဗောဓိသတ်ကလေၚ်လဴကဵုကွး မုသိလပၠန်ရ၊ ကလိဂွံလာပ်တုပ်ပ်တေဟ် အဲထ္ၜးကဵုကွတ်တိၚ်စံၚ်ရ၊ မူဟိုတ်ရော အဲကဵုအ္စာ လေပ်တုပ်တုပ်ရသေၚ်ဟာ ဂးတုဲ ဗောဓိသတ် ကလေၚ်ဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်ရ၊ ဒှ်သာ်ဂှ် အ္စာကဵုကွး ထ္ၜးပြိုၚ်တိၚ်စံၚ်ရောၚ် သၟိၚ်ဂးတုဲ ဂတနူဏံ ထပှ်တ္ၚဲတေံ ဒးကောံကၠုၚ်ပ္ဍဲဝၚ်နန် ထ္ၜးတိၚ်စံၚ်ရောၚ်ဂှ် ကွးကဵုအ္စာဒုၚ်လဝ်အရေဝ်ရ။
(၁၀) စူဠနန္ဒိယဇာတ် (ဇာတ်ကၞုဲဗောဓိသတ်)
ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်လၟဓဇန်စှ်ရ၊ သာရိပိုတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်အ္စာဒိသာပါမောက္ခ-ရ၊ အာနန်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ကၞုဲစူဠနန္ဒိယ-ရ၊ မဟာပဇာပတိဂေါတမဳလၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်မိကၞုဲရ၊ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ကၞုဲမဟာနန္ဒိယ-ရ။
(၃) ကက္ကာရုဇာတ် (ဇာတ်ပ္ကဴဒေဝတဴ-ကက္ကာရု)
ဗဗၞးပြောဟိတ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်အယုတ် သဳလဟွံမွဲ ဝက်စရှ်ဟွံထေက်တုဲ မိက်ဂွံဝက်စရှ်ပၠန်ဂှ် ဟီုဂလာန်မုသာရ၊ အဲသဳလနွံမံၚ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုဂုဏ်ညးသပ္ပရိုဟ် ကဵုအဲဝက်စရှ်ညိ ဗဗၞးပြောဟိတ် ဟီုဂလာန်မုသာတုဲ ဒေဝတဴတံပ္တေဟ် ဝက်စရှ်စုတ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ် (သၠိုက်စုတ်ပ္ကဴကက္ကာရုပ္ဍဲက္ဍိုပ်) တုဲ ကလေၚ်စဴအာဍုၚ်သွဝ်တေံအိုတ်ရ၊ ဗဗၞးပြောဟိတ်ဂှ် လုက်စုက်ဒးပ္ကဴဒေဝတဴ က္ဍိုပ်ညံၚ်ရဴပိုတ်အာကီုရ၊ ဂိသကေဝ်ညံၚ်ရဴ ညးပုတ်ဖျေံကဵုပၞုတ် ညံၚ်ရဴသၠိုက်စုတ်လဝ် ပသဲဂတှ်ေဍာဲဍာဲ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဂိဓဇောတ် ကရောတ်တသဝ် နရိုအ်ယာံဒၟံၚ်တုဲ ကဵုညးတၞဟ်ဂိုၚ်ပ္တိတ်လေဝ် သ္ပဟွံမာန်ရ။
မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဓလိၚ်ယိုက်ဖျဴဏာသ္ၚိတုဲ နရိုအ်ပၠောဇကုပ္ဍဲသ္ၚိ၊ ပွိုၚ်ထပှ်တ္ၚဲရ၊ ကရေဲကညာၚ်ရမျာၚ်သ္ကာတ်မြဟ် ဒှ်ဒဒိုက်ကြပ်ချိုတ်တုဲ ဇကုဗဗၞး ဗဗၞးတီအာ ဒဒှ်ရဠာန်ပဠဳလဝ်ဂှ်ရ ညးဂမၠိုၚ်ကဵုကသပ်တုဲ သၟိၚ်စကာကဵုဗဒှ်ပေါဲသဘၚ် မွဲဝါပၠန်ရ၊ ဒေဝတဴပန်စှ်ေကၠုၚ်တုဲ ဂိုၚ်ပ္တိတ်ပ္ကဴကက္ကာရု နူက္ဍိုပ်ဗဗၞးပြောဟိတ် ကလေၚ်စဴအာပၠန်ရ၊ ဗဗၞးဒေဝဒတ် ဗၠးအာနူဘဲဂစိုတ်ဂှ် ဟိုတ်နူဒုၚ်ဂုဏ်ဒေဝတဴတံရောၚ်။
(၄) ကာဠဗာဟုဇာတ် (ဇာတ်ကၞုဲပစံက်)
* ပရူပစ္စုပ္ပန် ။ ။ ။ ကျာ််တြဲနာဲပိုဲဂေါတမ ကာလသ္ပဒတဴပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ဇရေၚ်ဍုၚ်ဝှ်ဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဒေဝဒတ် ဟုတ်အာနူလာပ်ဗဇဴ-ဂစိုတ်ကျာ်တုဲ တွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ်။ ။ ။ ဂလာန်ဂှ် ဒှ်စၟတ်သန်၊ ဒေဝဒတ်ဂှ် အရာဟွံသေၚ်မွဲသာ်လေဝ် ဒက်ဝဲကဵုကျာ် ဂၠာဲသၞ ဗလးဏာသၟာတ္ၚ ကဵုပန်ဂစိုတ်ကျာ် ဗလးစိၚ်နာဠာဂိရိ ကဵုဒိဂစိုတ်ကျာ်တုဲ ဒုဟ်ဒဏ်ဒေဝဒတ် ပြာကတ််မံက်တိုန််တၟာတၟာဒဵုရ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်တီအာတုဲ ဟွံပလံၚ်ပုၚ်သွ ဗပိုတ်ထောံစၞအိုတ်ရ၊ သၟိၚ်အဇာတသတြုလေဝ် ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက် လာပ်ဗဇဴဟုတ်အာအိုတ်တုဲ ဒေဝဒတ် ဒးဂၠာဲအာတ်ဂရၚ်စ ပ္ဍဲဒကာဂမၠိုၚ်ရောၚ်။ ။ ။
(၆) သဳလဝနာဂရာဇဇာတ် (စိၚ်ဗ္တာၚ်ကဵုလၟ-ဇာတ်သၟိၚ်စိၚ်ဗ္တာၚ်)
သဳလဝနာဂရာဇဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ်။
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
ဆဂးဂှ် သၟိၚ်ကၠတၠညာဏ်ဂှ် ဟွံမိက်ဗလး ဂစိုတ်ထောံဏောၚ်-ဂးတုဲ သၟိၚ်ကၠကိတ်ဂစိုတ်ထောံ ဣသိစၞာဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်၊ မၚ်ဗၠာဲမသုန်ကၠံလေဝ် ကလေၚ်စဴကၠုၚ်နူသဘၚ်ပေါဲ စိုပ်ကၠုၚ်ဘာဇကုတုဲ ဟွံညာတ်ဂစေံဗောဓိသတ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂိုဟ်ဆာန်လောန်ဗၞတ်စိ၊ မၚ်ဗၠာဲဂမၠိုၚ် နရိုအ်ယာံကရေဝ်ကရောတ် စိုတ်ဍောတ်ဒှ်လၞီလၞာ် ဍာ်ရမတ်လၚ်ဇွောဝ်အိုတ်ရောၚ်။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
(အလန်ဝွံ ဒေဝဒတ်ဒက်ဝဲကဵုဗောဓိသတ် ကၠာအိုတ်ရ။)
(၁) စေတိယဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်စေတိယ)
သၟိၚ် - - ညံၚ်ရဴဟီုဂးတိုန် နန်အဲအဲပိုၚ် ဟွံခိုၚ်တိဟ်ကဝ် လဝ်စိုတ်သာ်ဂှ်တုဲ တၠအဲဂှ်ဍောတ် ကောရကလမ္ဗကဂှ်ဇၞော် ဟီုဗဒှ်ကေတ်ရ၊ (ပ္ဍဲကာလဟီုဂလာန်မုသာ မရနုက်ကဵုပိဝါဝွံ ဇိုၚ်ၜါဒိုဟ်လုပ်အာတိ စှ်ေအာစဵုကဵုစိုပ်တၚ်က္ၜံၚ်ရ။)
ကြဴဂှ် ထပ်ဒၠောံဗ္တောန်သၟိၚ် ဗွဲမလောန်တုဲ ဣသိဗောဓိသတ် ဟီုတိုန်ဂတပရိသာတ်ဂမၠိုၚ် သာ်ဝွံရ၊ ယွံမရာဇ် ယဝ်ရမရာဇ် ဟီုဂလာန်မုသာဍာံစၟတ်မ္ဂး ဣဓိအနုဘဴပန် ကၠေံဗ္ဒန်အိုတ်ရောၚ် ဂးတုဲ သၟိၚ်မိၚ်ဂလာန်ဂှ် ဖေက်လကိုတ်လောန်ဟေၚ် ကလေၚ်ရံၚ်ဗၞး-ကောရကလမ္ဗက ရဲသဟာဲဇကုရ၊ ကာလဂှ် ဗၞးရဲဇကုဟီု ယွံသၟိၚ်ဇၞော် လ္ပဖေက်ညိ ဂလာန်ဗီုဏံဂှ် ကၠာတေံ အဲဟီုလဝ်ကဵုသၟိၚ်တုဲမံၚ်ရဟွံသေၚ်ဟာ သၟိၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဂွံမိၚ်ဂလာန်ဣသိ-ကပိလကီုလေဝ် အတိုၚ်ဇကုဒုၚ်ကံပါၚ် ဟီုဂလာန်မုသာ မူဒှ်ဒှ် ဟီုတွဵုဏောၚ်ဂှ် ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်တုဲ ဃောဒတဴဒေါံမံၚ်လ္တုအာကာသ ဂတပရိသာတ်ဂမၠိုၚ် ဟီုတိုန်သာ်ဝွံရ။
(၁) သမုဒ္ဒဝါဏိဇဇာတ် (ဇာတ်အာဗၞိက်ၜဳမှာသၟိတ်)
* ပရူအတိက် ။ ။ ကၠာတေံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရာဏသဳဂှ် သၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တ ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲဌာန်ဟွံသ္ၚောဲဟွံကြပ် ကဵုဍုၚ်ဗာရာဏသဳဂှ် ကွာန်သၟာဓဇဲဇၞော်မွဲ မၞုံကဵုသ္ၚိလ္ၚီ-ရ၊ သၟာဓဇဲဂမၠိုၚ်တံဂှ် မိက်ဂွံကၠောန်ကလောန်ကေၚ်ကာရဲကွာန် မပ္တံဇံၚ်ခါတ်သ္ၚိတုဲ အာတ်ကေတ်လိၚ်တဲအိုတ်ရ၊ ဂွံလိၚ်တဲကီုလေဝ် အတိုၚ်ပၟိက်ရဲကွာန်ဂှ် ကၠောန်ကဵုဟွံမာန်ရ၊ ရဲသၟာဓဇဲဂမၠိုၚ်ဟေၚ် ဒှ်အာမၞိဟ်တၠခတှ်တုဲ ကောန်ကွာန်တံဍဵုဍိုက်အိုတ်ရ၊ ဖေက်ဘယ်ရဲကွာန်တုဲ သၟာဓဇဲဂမၠိုၚ် ဒဴလုပ်ဂြိုပ်အိုတ်ရ၊ သၟာဓဇဲရဲဝဍ္ဎကဳဂမၠိုၚ်တံဂှ် ဗာ်ဆုကၠောန်ဂၠုၚ်တုဲ ဖျေံစွံလဝ်ပ္ဍဲၜဳ သ္ၚောဲနူကွာန် ဗၞတ်မွဲယောဇနာရ။
ခန္တဳမေတ္တာ ကရုဏာဗောဓိသတ်
° ဗောဓိသတ် နွံကဵုဓရ်ဇြဟာန်ဂှ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုမေတ္တာပါရမဳ။
(၁) သမုဒ္ဒဝါဏိဇဇာတ် (ဇာတ်အာဗၞိက်ၜဳမှာသၟိတ်)
ဗ္တံဒမၠုဂှ် ကၠုၚ်ကော်ကေတ် ကောန်သမ္ဘာဇကုတုဲ တိတ်အာၜဳမှာသၟိတ်အိုတ်ရ၊ ဂၠုၚ်ညးညးဍိုက်တုဲ ဒဴၜးတိတ်အာနူကွာန်ရ၊ အလုံမၞိဟ်မွဲလ္ၚီတံဂှ် ဍိုက်အာဂၠုၚ်ဇကု ပ္ဍဲၜဳမှာသၟိတ်တုဲ နကဵုအသိၚ်ပရှ်ကျာဂှ် စိုပ်အာတ္ကံအဒေါဝ်ၜဳရ၊ တ္ကံအဒေါဝ်ၜဳမှာသၟိတ်ဂှ် မပ္တကဵုဩောံဂန္ဓသာလဳ က္ၜဴဗြာတ်ပၞဟ်ပၞး ကြုက်သတ်ဗြဴ သတ်တာ သစ္ဆုသတ်ဒုန် တိုန်ကၠုတ်ကေတ်အလဵုလဵုတုဲ မၞုံကဵုရှ်သာ ခိုဟ်တဴဗွဲမလောန်ရ၊ ကၠာမၞိဟ်ဟွံစိုပ်အာတ္ကံဏီဂှ် မၞိဟ်မွဲဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗၠိုက်အာတုဲ စိုပ်အာတ္ကံအဒေါဝ်ၜဳ ဗွဲကိုပ်ကၠာရ၊ မၞိဟ်ဝွံ တသော်က္ဍိုပ်လေဝ်ဂၠိၚ် တသော်ပုၚ်မုၚ်လေဝ်ဟဗြိုက် ဗွိုက်လတက်လေဝ်ဟွံမွဲတုဲ တုပ်တဴညံၚ်ရဴလကိုဟ်မွဲကီုရ။
မၞိဟ်လ္ၚီတံဂှ် မံၚ်အာပ္ဍဲတ္ကံအဒေါဝ်ၜဳတုဲ ကာလညာတ်မၞိဟ်မွဲတၟေၚ် ထေၚ်ဂးလကိုဟ်ဂှ် ကသပ်က္တဵုဒှ်တိုန်သာ်ဝွံရ၊ လၟုဟ်ဝွံ ပိုဲဒဴကၠုၚ်စိုပ်တ္ကံအဒေါဝ်ၜဳဏံတုဲ ယဝ်ရမၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်လကိုဟ်မ္ဂး ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် လကိုဟ်သီဂိုၚ် ပိုၚ်လဝ်တ္ကံဏံမ္ဂး ပိုဲအာစိုပ်လလေၚ်ရ ချပ်တိုန်သာ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံစမ်ၜတ်ဂှ် ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်တုပ်စိုတ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဗွိုက်လတက်ဂှ် ဂွံစသုၚ်ဒၟံၚ်သစ္ဆုပါဒ အတိုၚ်ပၟိၚ်တုဲ ကြောံထအုတ်ဒၟံၚ်ရ၊ ရံၚ်အာမွဲလွိၚ်မတ်တိဟ် တုပ်ညံၚ်ရဴလကိုဟ်ကွေံရ၊ ကာလဂှ် ရဲသၟာဓဇဲဂမၠိုၚ် ရုဲကေတ်မၞိဟ်နွံကဵုဇြဟတ် ဗၞတ်ထပှ်ဒ္စာံတုဲ ကဵုဏာလွဟ် မပ္တံတ္ၚဗၞုဟ်ဇြၚ် ကဵုအာစမ်ၜတ်ဂေတ်ရံၚ်တ္ကံဂှ်ရ၊ မၞိဟ်ထပှ်ဒ္စာံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထတ်စောံ ဂံၚ်သ္ကာအိုတ်တုဲ တိတ်အာနူဒၞာဲ အာဂၠာဲစမ်ၜတ်ရံၚ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။
* သမုဒ္ဒဝါဏိဇဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ် ။ ။ ။
(၁) အမ္ဗဇာတကဇာတ် (ဇာတ်မန်သတ်ကြုက်-ကဵုသတ်ကဵုဍုဟ်)
မၚ်ဗၠာဲဒေဝဒတ် ဂွံကွတ်ပညာ မန်သတ်ကြုက် ကြုက်ဒးသတ်ဒးဍုဟ် တုပ်ကဵုအ္စာဗောဓိသတ်တုဲ ကလေၚ်စဴအာရ၊ အာဂၠေၚ်သွံစသတ်ကြုက် ဟွံသေၚ်ကဵုအခိၚ် ဂယိုၚ်အာလမျီု သိုက်တိုန်ပိုန်ဒြပ်ဂၠိုၚ် စသုၚ်ဖဲလဲ ဒှ်ဒြပ်ကွေံကွေံရ၊ ကာလစိုပ်အာဇရေၚ်သၟိၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳဂှ် သၟိၚ်ဝဳဝတ်လဝ်မၚ်ဗၠာဲတုဲ ဂွံစဒၟံၚ်သတ်ကြုက် မၞုံကဵုရှ်လၟိုန်ရ၊ ဒးကာလမွဲဝါ သၟိၚ်သၟာန်ဇာန်ကွတ်ပညာတုဲ မၚ်ဗၠာဲဟီုဠာန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံမရာဇ် ကွတ်ပညာမန်ယန်ဝွံ အဲဍိက်ဂွံနၚ် နူအစောံသတ္တိအဲဍိက်ရအဴ ဂးတုဲ သၟိၚ်ပ္တေဟ်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
ခရော်ဝွံ ဂလိုၚ်လဵုထေက်ကဵုၚုဟ်မးရော အယာံမာတ်ၜါဂတှ်ေလေဝ် ဟွံထေက်ရ ဂးသာ်ဂှ်တုဲ ထောံဖျေံပ္ဍဲတိ တိတ်အာနူသ္ၚိရ၊ (ကသပ်ညးဗၞိက်အလီဍာံဍာံဂှ် ရပ်အလံၚ်ပပၞကဵု တၠဂြပ်အထေၚ်ဗၠေတ်တုဲ ဇကုကလေၚ်ကၠုၚ်ကေတ်ခရော်ထဝ်ပၠန်ရ။) ညးဗၞိက်အလီဂှ်တိတ်အာတုဲ ညးဗၞိက်တြုံဗောဓိသတ် ကၠုၚ်စိုပ်သ္ၚိဣနော်ဗျုဂှ်ရ၊ ညးဗၞိက်ကၠာတေံဂှ် စိုတ်လေဝ်ပရေံ အရေဝ်လေဝ်ကြံၚ်မ္ၚိုဟ် လက်သဏ်မၞိဟ်ဂြိုဟ်စာ မေတ္တာညးပ္ဍုၚ်အာတုဲ အကာဲအရာအိုတ်သီုဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ကဵု ညးဗၞိက်ကြဴဏံရ။
(၈) သိၚ်္ဂါလဇာတ် (ဒေဝတဴကဵုကၠဵုကၠိၚ်)
ကၠဵုကၠိၚ်ဂှ် ဒးအသိၚ်အရက်ဗ္ၜူလောန်အာတုဲ တိက်သၠိၚ်ဒၟံၚ်် ပ္ဍဲအကြာခြုံရာပ်မွဲဒၞာဲရ၊ သွက်ဂွံတိတ်အာနူဍုၚ် ဂွံဗၠးဘယ်မၞိဟ်ဂှ် ဂၠာဲရံၚ်ခါတ်အကာဲတုဲ ညာတ်ဒးဗဗၞးမွဲ အဲလီဍေံတွဵုရ-ဂးတုဲ ကော်ဟီုကဵုဗဗၞးသာ်ဝွံရ၊ ယွံဗဗၞး ဩန်အဲနွံဒၟံၚ်ၜါကၠံဒကေဝ်ရ၊ ယိုက်ကၞေပ်ဏာအဲပ္ဍဲပၞးဗဗၞးတုဲ ယာတ်ကြာဲဗဗၞးဂှ် ဂြောပ်လဝ်ဇကုအဲညိ၊ အဲတီဂုဏ်ဗဗၞးဍာံဍာံရဂးတုဲ ဗဗၞးလောဘထတ် မိက်ဂွံဂွံရတ်ဩန်ၜါကၠံဒကေဝ်ဂှ် ရပ်မိန်ယိုက်ကၞေပ်ဏာ ကၠဵုကၠိၚ်ရ၊ ကၠဵုကၠိၚ်ပပၞသၠိၚ်မံၚ် ဗ္ၜေက်လဝ်မတ် အကြာပါၚ်ကၞက်ဗဗၞးတုဲ အာဂွံမွဲအံၚ် မၠာ်ရံၚ်မတ် ဒိုဟ်တေံဒိုဟ်ဏံရ။
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
* ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ။ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်သာခ-ရ၊ အာနန် ကွးအဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ပေါဌိက-ရ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳရ။
(၁၃) ဝိရောစနဇာတ် (သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်စၠးစရာဲ)
ဒေဝဒတ်ပ္တုပ်ပ္တောံကျာ်ဂှ် အတိုၚ်လအာတ်မသုန်သာ် ကျာ်ဟွံကဵုတုဲ ဒေဝဒတ်ပါ်က္ဍိုပ်ပါ်ဗော် ဒကးသၚ်တံရ၊ ခၟဳသၟတ် ဗၞတ်မသုန်ကၠံဇကုဂှ် ဗက်အာဒေဝဒတ်တုဲ တန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂယာသဳသ ဗွဲတၞဟ်ခြာရ၊ ကျာ်တုဲပိုဲဗလးဏာ မှာထေရ်သာရိပိုတ်ကဵုမောဂ္ဂလာန် အာတွံဓဝ်ကဵုခၟဳသၟတ်တံဂှ်ရ၊ ဒေဝဒတ်လေဝ် ပ္တုပ်ပ္တောံကျာ်တုဲ တွံဒၟံၚ်ဓဝ်ကဵုခၟဳသၟတ် မဒှ်ကွးဇကုရ၊ ဒေဝဒတ်တွံဓဝ်ဍောၚ်ဒၟံၚ်တုဲ ပၠေၚ်ကၠေံလၟောၚ် ကဵုမှာထေရ််သာရိပိုတ်တွံရ၊ မောဂ္ဂလာန်လေဝ် တွံပၠန်ရ၊ ဃောဂှ် ဒေဝဒတ်တိက်သၠိၚ်အာတုဲ အဂ္ဂသာဝကၜါဇကု တွံဒၟံၚ်ဓဝ်ဂှ် ခၟဳသၟတ်မသုန်ကၠံ ဒှ်အာအရှန်ဖအိုတ်ရ၊ ဗက်အာလက်ကရဴ အဂ္ဂသာဝကၜါဇကုတုဲ စိုပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တုဲအိုတ်ရ၊ ကွးဒေဝဒတ်ပ္တေဟ် မၞုံယၟု-ကောကာလိတ-ဂှ် ညာတ်ဘာလ္ၚု ဘာသၟးသှ်ေဒၟံၚ်တုဲ လဟုက်တိုန်ပ္ဍဲစိုတ်ရ။ ကောကာလိတ ဟီုကဵုအ္စာဒေဝဒတ် သာ်ဝွံရ။
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
မာနစာၚ်ၜါ၊        မိၚ်ဟာနာဲတံ။ ထေဲထုတ်ကြီုပြဟ်၊  ညးတၞဟ်ဝးကံ စတုဲပိုၚ်ဍုၚ်        ဒုၚ်ဖျဴဟွံပၠံ ဒှ်သၟိၚ်စိုပ်          သ္ကိုပ်ပၞာန်ပိဏံ. . . ။
စာၚ်ၜါကြဵုဇာ        မာနလုပ်ကၠုၚ် ဝးကံဝးက္ဍိုပ်        တောံတိုပ်စသုၚ် စတုဲပြဟ်ပြဟ်       ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ် သမ္တီလဝ်           အံသဝ်မာနသၠုၚ်. . . ။
(၁၀) ဥဘတောဘဌဇာတ် (ဇာတ်လေၚ်အာသီုၜါလ္ပာ်)
(ပရူဟောံဗြံ လေၚ်ဒိုက်ကျအာနူၜါလ္ပာ်)
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
ဒေဝတဴဆုဂှ် နကဵုအနုဘဴဇကု ဒတဴမံၚ်လ္တူဂါပ်ဆုတုဲ ဟီုကဵုဗကောတ်ၝောံ သာ်ဝွံရ၊ ယွံဗကောတ်ၝောံ ဗှ်ေလ္ပစံၚ်တူညိ တြုံလၟုတ် ဣသိအယုတ်ဂှ် ဗှ်ေကိတ်ဗပိုတ်ထောံကံတုဲ ဂစိုတ်ထောံညိ ဂးတုဲ ဗကောတ်ၝောံ ဂွိၚ်တိုန်သာ်ဏံပၠန်ရ၊ အေ-ဣသိအယုတ် ၚုဟ်အာတုဲ ဂစိုတ်အဲပၠန်ရ၊ ညံၚ်ဗၠးဂစိုတ်ဂှ် အဲဒးဂြိပ်ပါဲခိုဟ်ရ ဂးတုဲ ဂြိပ်ဒဴထောံပြဟ်ပြဟ်ရ၊ သတ်တံဂှ် ဟိုတ်နူဒှ်ရဲမိဿဟာဲ ကေုာံရၚ်သ္ကံစိ၊ လဆောဝ်ဇာဒိသိုၚ်ကဵုကၠ ကၠုၚ်ခစဂစေံဗောဓိသတ် ကၠုၚ်ကလၚ်ဓဝ် ကၠုၚ်သ္ပပူဇဴရ။
(၁၄) သဗ္ဗဒါဌိဇာတ် (ဇာတ်ကၠဵုဒှ်သၟိၚ်-စိၚ်ဒးလ္ၚောဝ်)
(တၚ်သမ္တီ)
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
* ပရူပစ္စုပ္ပန် ။ ။ ။  ကျာ်တြဲနာဲပိုဂေါတမ ကာလသ္ပဒတဴ ပ္ဍဲဒဵုဂိဇ္ၛကုဋ်ဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဒေဝဒတ်ဂစိုတ်ကျာ်တုဲ တွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ်။ (ဂလာန်ဂှ် ဒှ်ဍာံစၟတ်သန်) ဒေဝဒတ်ဂှ် ဖေက်ပါပ် လကိုတ်ပါပ် ဒုဟ်ဒဏ်ဟွံမွဲတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ကျာ်လးလးရ၊ ပံၚ်ကဵုအဇာတသတြု ဗလးသၟာတ္ၚ ကဵုပန်ဂစိုတ်ကျာ် ပၠောဖျေံတၟံနူဒဵုဂိဇ္ၛကုဋ် ဗလးစိၚ်နာဠာဂိရိ ကဵုဒိထထပက်ဂစိုတ်ကျာ် ဂလာန်သာ်ဝွံ ခၟဳဂမၠိုၚ်ဟီုဂး ပ္ဍဲသဘၚ်ဓဝ်အိုတ်ရောၚ်။ ။ ။
* ပရူအတိက် ။ ။ ။ ကၠာတေံ ပ္ဍဲ၊ဍုၚ်ဗာရာဏသဳဂှ် သၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တ ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ၊ အ္စာဇၞော်ဒိသာပါမောက္ခမွဲဂှ် ဗ္တောန်ကဵုကွတ်ပညာ ကောန်ကွးဇကုဂမၠိုၚ် မသုန်ကၠံတုဲ ဗွဲကြဴ တိတ်အာဂြိုပ်ဟေမဝန်တုဲ ပ္တန်လဝ်ဘာဆုဒုန် ပဒတဴဗွဲတသိုက်ရ၊ ကွးအ္စာဇၞော် မၚ်ဗၠာဲဂမၠိုၚ် မသုန်ကၠံလေဝ် ဗက်တိတ်အာဂြိုပ်ဟေမဝန်တုဲ သိုၚ်ဘာ ဒၟံၚ်ကရောံအ္စာဇၞော်ရ၊ ကလောကောဒေံ မိမ မၚ်ဗၠာဲဂမၠိုၚ်လေဝ် သွက်အ္စာဇၞော် သွက်ကောန်ဇာတ်ဇကု ဂွံစသုၚ်အာဂှ် ပလံၚ်ပတိတ်ဏာဇွောံမ မပ္တံ သ္ၚု ၜဵု ကၠေၚ် ရနုက်ဗပေၚ်ကဵုအထံက်အပၚ်တုဲ ညးပဒတဴပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်တသိုက်ကွေံကွေံရ၊ ညးတၠကုသဵုမွဲဂှ် သွက်အ္စာဇၞော်ဂွံသုၚ်ဍာ်တှ်တုဲ ကဵုဒါန်ဂၠဴၝောံဍာ်တှ်မွဲ သီုကဵုကောန်ဍောတ်မွဲရ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
ဒးပယာံမွဲဝါ တွဵုရူပစ္စန္တရး သပုန်က္တဵုဒှ်တုဲ မအံက်သၟိၚ်ဇၞော် ကေုာံ ဗိုလ်ဗလးဂမၠိုၚ် ဇက်ပၞာန်အာလလံကၠေံသပုန်တံဂှ်ရ၊ ဂၞကျာ်လေဝ် သၟိက်မိက်ဂွံဗက်အာကရောံသၟိၚ်ဇၞော်တုဲ ဒၞာဲဌာန်လလံသပုန်နွံတေံကီုတုဲ၊ ဌာန်သပုန်တံဂှ် ဒဒှ်မၞုံကဵုဒုဟ်ဒန်မဂၠိုၚ် သၟိၚ်ဟီုထ္ၜးဆေဝ်ဒဝ်ကၠေံဂၞကျာ်ရ၊ ညံၚ်ဂၞကျာ်ဂွံလဟိၚ် မံၚ်ဂွံမိပ်ပ္ဍဲဝၚ်နန်ဂှ် ကေၚ်ကာသဗ္ဗ သွက်ဂွံစဳရေၚ်မၚ်မွဲ ပအပ်လဝ်လျိုၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်မဟာပဒုမဖအိုတ်ရ။
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ပၠန် ဗောဓိသတ်က္တဵုဒှ်ဂစေံသာရဝကာ်တုဲ ဒေဝဒတ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ပဣသိ (ဣသိစၞာဲ ဂၠာဲစဖျုန်သတ္တံရ။) ဗ္ဒာဲဘာအ္စာဇၞော်ဂှ် ဗကောတ်ၝောံကဵုကောန်ဍောတ်ၜါ ဒၟံၚ်အာတုဲ ဇာဒိသိုၚ်ကဵုကၠလေဝ် ကၠုၚ်ခစအ္စာ ဒိသပါမောက္ခလၟိုန်ရ၊ (ဇာဒိသိုၚ်ကဵုကၠ ဒှ်မိတ်သ္ဍိုက်ဆာန် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံဂှ် အသိၚ်မေတ္တာအ္စာလေဝ်ဒှ်၊ ညးမပ္တံပါရမဳ အဂ္ဂသာဝက မွဲအသၚ်ဃဲကဵု ပရဲမွဲလက်ကဝ်လေဝ်ဒှ် သၟဟ်ညဳသာမွဲစွံရောၚ်။)
(၈) သိၚ်္ဂါလဇာတ် (ဒေဝတဴကဵုကၠဵုကၠိၚ်)
(ပရူဗဗၞး ဒးအလီကၠဵုကၠိၚ်)
(၂) ခန္တဳဝါဒဳဇာတ် (ဇာတ်ဣသိခန္တဳအေၚ်ဒုၚ်)
ဗြဴသၟာလှ်ေဒယှ်ေဂမၠိုၚ် အာဂေတ်ဗဵုဝေၚ် ကၠံပ္ကဴဥဒျာဉ်သၟိၚ်တုဲ၊ ဆဵုညာတ်ဒးဣသိဗောဓိသတ် ဃောလဟိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုဓဝ်ခၟဳရ၊ ဗြဴသၟာလှ်ေဒယှ်ေဂမၠိုၚ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဣသိဗောဓိသတ် သ္ပဝတ်ဖျေံက္ဍိုပ်တုဲ အာတ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ်ဓဝ် စဵုကဵုသၟိၚ်ၚုဟ်ရ၊ ဣသိဗောဓိသတ် တွံကဵုဓဝ် သၟတ်ဗြဴဍိက်သၟိၚ်တံဂှ်တုဲ ဣဗြဴသၟိၚ်သ္ဍိုက်ဆာန်ဂှ် ပချဳကသဳဇကုသၟိၚ် ကော်ပၚုဟ်သၟိၚ်ရ၊ သၟိၚ်ၚုဟ်တိုန် ဟွံညာတ်ဣဗြဴတံဂှ်တုဲ အလဵုဣဗြဴအယုတ်တံဏံ အာအိုတ်ရော သၟာန်တိုန်ရ၊  ပရူဒဒှ်အိုဿီုဂှ် ဣဗြဴသ္ဍိုက်ဆာန်လ္ၚောဝ်ပ္တီသၟိၚ်တုဲ က္တဵုဒှ်ပၞောတ်ဒေါသဇၞော်လောန်ရ။
(၂) မဟာပဒုမဇာတ် (ဇာတ်ကောန်သၟိၚ်ဗောဓိသတ်)
ဟီုပက်ဂြာတ် ခ္ဍိုက်မုက်ကျာ်အဒေါဝ်ဝိုၚ်တုဲ ပရိသာတ်တံ ချဳဂရာၚ်အာရ၊ အဵု-ခၟဳဂေါတမ တွံဓဝ်မိပ်မံၚ်ဖိုဟ် ဂွံလဝ်ဂဝ်ဂၞဴတုဲ ဟွံသ္ပအသုၚ်ရဟာ ဇကုဟွံသ္ပတီမ္ဂး- ကဵုသၟိၚ်ပဿိုန် အနာထပိဏ္ဍကသေဌဳ ဂၞကျာ်ဝိသာခါတံသ္ပညိ သွက်ဂွံၜံၚ်ပၟတ်သၠးဂဝ်ဂၞဴ ကဵုညးတံဂၠာဲအှော် မူဒှ်ရော ဂးသာ်ဂှ်တုဲ ညံၚ်ရဴပက်အသုဘကဵု လျးဂိတုကီုရ၊ ကာလဂှ် ကျာ်တြဲပိုဲဒေါံထောံနူတွံဓဝ်မွဲလစုတ် ကလေၚ်ရံၚ်စိဉ္စဏဴတုဲ နကဵုဂလာန်မဂံၚ်သကာ လအာတုပ်ကဵုသၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်ဂှ် ခၠေဝ်သှ်ဟီုတိုန် သာ်ဝွံရ၊ အဵုဒေံဗြဴ ဂလာန်တၠအဲဟီုဂှ် ဒှ်စၟတ်ဍာံပြကီု၊ ဆောတ်ယောၚ်ဗၠေတ်အာကီု၊ အဲကျာ်ကဵုတၠအဲ ပိုဲညးၜါရတီ ဂးသာ်ဂှ်တုဲ အဵုဍာံမံၚ် ပိုဲညးၜါရတီတုဲ ဒးဒှ်ကလောန်ဗီုဏံရသေၚ်ဟာ စိဉ္စဏဴ ကလေၚ်အရေဝ်သာ်ဝွံရ။
(၁) စန္ဒကိန္နရဳဇာတ် (ဇာတ်ကိန္နရဳၝောံ မၞုံယၟုစန္ဒာ)
* ပရူပစ္စုပ္ပန် ။ ။ ကျာ်တြဲနာဲပိုဲဂေါတမ ကာလပဒတဴပ္ဍဲဘာနိဂြောဓရာံ ဇရေၚ်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဂၞကျာ် ယသောဓရာ မိရာဟုလတုဲ တွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ်၊ (တွံပ္ဍဲဝၚ်နန်သၟိၚ်ဇၞော် မအံက်သုဒ္ဓေါဒန ဒၞာဲနန်ဂၞကျာ်ယသောဓရာရောၚ်) အဆက်ဂှ် ဒဒှ်ရဒေဝဒတ် ဂစိုတ်ဗောဓိသတ်လေဝ် တံၚ်ကဵုဇာတ်အတိက်ရ။ ။ ။
(၂) လက္ခမိဂဇာတ် (ဇာတ်ဒြာဲစဳကၠး မၞုံယၟုလက္ခဏ)
( ပရူလဟုတ်အာ နူတွဳဝါရဗော်သွး ပြးဆာဲ သာဲအာနူဇကု )
(၁၃) ဝိရောစနဇာတ် (သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်စၠးစရာဲ)
(ပန်) မွဲလအိတ်လမျီု ထပိုဲခၟဳတံ ဒးမံၚ်ဘာတံဆု ဘာဒကာတံသိုၚ်လဝ် မံၚ်ဟွံဂွံ မံၚ်တန်တဴ ဒးဒုဟ်ဇၞော်ရောၚ်။
(၅) တယောဓမ္မဇာတ် (ကၞုဲကဵုကၞုဲ-ဇာတ်ဂုဏ်တၟေၚ်ဂမၠိုၚ်ပိ)
ကၞုဲဗောဓိသတ်လေဝ် စကာကလော်ဍာ် ကဵုယိုက်ဖျဴဏာပ္ကဴဒကှ် ပ္ကဴဥပ္ပိုလ်တုဲ ပအပ်ဇိုန်ကဵုအပါအံက်သၟိၚ်ကၞုဲရ၊ သၟိၚ်ကၞုဲညာတ်ဒး ကောန်ကၞုဲကဵုကလော်ဍာ် ယိုက်ဖျဴနၚ်ပ္ကဴဒကှ် ပ္ကဴဥပ္ပိုလ် က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်တုဲ ဂစိုတ်ဟွံချိုတ်ပၠန်ဂှ် သၟိၚ်ကၞုဲသိုဟ်ဒကး ဂြိုဟ်ကၟေက်အာ ထပှ်ကရေက်တုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်၊ ကၞုဲသၟတ်သှ်ေဒၟံၚ်တံဂှ် ကောံဓရီုပ္တိတ်ကသပ် ချပ်ဂၞန်တုပ်စိုတ်တုဲ ကၞုဲဗောဓိသတ်ဂှ် ယိုက်ပ္တိုန်ကဵုဒှ်သၟိၚ်ကၞုဲ ပ္ဍဲကာလဂှ်ရောၚ်။
(၁) သမုဒ္ဒဝါဏိဇဇာတ် (ဇာတ်အာဗၞိက်ၜဳမှာသၟိတ်)
ဟာဲတြုံဂၞံၚ်ဂၞာတ် ဂၠိက်ယာတ်ဟွံမွဲ တုပ်နဲပြေၚ်ဂၠဴ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ် ညံၚ်ရဴဗှ်ေဟွံသေၚ် ဝေၚ်ထောံဗွိုက်လတက်ဟွံဒှ် ဒးဂြောပ်လဝ်ဂဝဂလေံဟွံသေၚ်ဟာ ဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပရူဒဒှ်တြုံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်တ္ကံအဒေါဝ်ၜဳ လဴထ္ၜးသၚ်ရိုဟ် နူတံစိုပ်ကၞောတ်ရ၊ ကာလဂှ် ပ္တေဟ်ညးသ္ကံတုဲ ညးလဵုမွဲဟွံဟီု ဒၟံၚ်ပ္ဍဲတ္ကံဝွံ ဟွံဒးကၠောန်စ ဒှ်တသိုက်ကွေံကွေံရ၊ ဆဂးဂှ် ပၟၚ်တ္ကံ ဟွံဒးစိုတ်ဂှ် ဒးဝေၚ်ပါဲဏောၚ် တြုံဂှ်သ္ဂးတုဲ လဴထ္ၜးကဵုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ ပၟၚ်တ္ကံလေဝ်ကော် လကိုဟ်ဇၞော်လေဝ်ဂး မၚ်မွဲလဝ်တ္ကံဂှ်တုဲ ကာလအာတြဴသၟတ် တြဴဇၞော် ဒးအာဗီုဗ္ဂဲဂှ် ဒှ်အခိုက်အလိုက် မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲတ္ကံဂှ်ရ၊ ယဝ်ရအာစုတ်သ္ၚိဝစ် ပဿဴကြာန်ကြာန်မ္ဂး ပၟၚ်တ္ကံ-ဒေဝတဴတ္ကံဂှ် က္ဍုဟ်မၠေံကွေံကွေံရ။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓဿ ။
(၁၃) ဝိရောစနဇာတ် (သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်စၠးစရာဲ)
(ပရူဟွံတုပ်ဖိုဟ် ပ္တုပ်ပ္တောံစ အာစိုပ်လီုလာ်ဇၞော်လောန်)
(ၜါ) မွဲလအိတ်လမျီု ထပိုဲခၟဳတံ ဒးစဴပိဏ္ဍပါတ်ရ ပိဏ္ဍပါတ်ဒကာတံပလံၚ်နၚ်-နိမန််ဖျဴစဟွံဂွံ၊ စဒးဒုဟ်ဇၞော်ရောၚ်။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
သေရိဝ ဝါဏိဇ ဇာတ် တုဲဆဝွံရောၚ်။
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
* (ပရူဟွံတီဂုဏ်ညး ဒးလီုလာ်)
ဍာံပြလောန်သန် ။ ဒးပယာံမွဲတ္ၚဲ ခၟဳဂမၠိုၚ် ဟီုကဵုဒေဝဒတ် သာ်ဝွံအိုတ်ရ၊ ယွံကောန်တၠဒေဝဒတ် ကျာ်သဗ္ဗညုဂှ် သ္ပဂုဏ်ကဵုတၠအဲဗွဲမဂၠိုၚ် တၠအဲနိဿဲကဵုကျာ်တုဲ ဂွံဒှ်သာမဏဳ ဂွံဒှ်ခၟဳ ကတ်ဗ္တောန်ဂလာန်ကျာ် ပိဋကတ်ပိတုဲ ကလိဂွံၛာန် တၠအဲဂွံပစ္စယ်ပန်လေဝ် ဒှ်ဒြပ်ကျာ်ဟေၚ်ရ။ ဒေဝဒတ်မိၚ်တုဲ ဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကၠေံဂုဏ်ကျာ် သာ်ဝွံရ၊ အဵု-အယာံမာတ်ချောဲမွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲထၟတ်ကီုလေဝ် ခၟဳဂေါတမ သ္ပလဝ်ဂုဏ်ကဵုအဲဟွံမွဲ၊ အဲဗတ်အဲ ခၟဳဂေါတမ ဗတ်ခၟဳဂေါတမ မူသာ်ဟွံဆေၚ်ဆက်ညးသ္ကံ ဂးတုဲ ဂလာန်ဂှ် စိုပ်အာကျာ်ရ၊ ဒဒှ်ရ ဒေဝဒတ်ဟွံတီဂုဏ်ညး ဟီုဂရိုဟ်ပျုတ် လုတ်မှာကဵုညးတၠဂုဏ် မိဿဟာဲဂှ်လေဝ် ကျာ်တြဲတွံကဵုဇာတ်အတိက်ရောၚ်။
(၂) ဒုဗ္ဘိယမက္ကဋဇာတ် (ဇာတ်ကၞုဲဒမြိုဟ် ဂြိုဟ်ကဵုမိတ်ကီု သီုကဵုဟွံတီဂုဏ်ညး)
ကၞုဲဒေဝဒတ် ညာတ်ဒးဗောဓိသတ်တုဲ ထညောန်ထညက် တ္ၚက်ၚေက်ကရေဲ ဗၜေဲမတ် ကလေတ်လတာ် ညံၚ်ၛာ်ကမြ ဘပဠဗဗၞးတုဲ ဗောဓိသတ်ကလေၚ်ဟီု ပရူဟွံတီဂုဏ်ညးရ၊ ကၞုဲဒေဝဒတ် ဟွံကလေၚ်ဂလာန် ဗောဓိသတ်သၟးဟွံသေၚ်ဏီ ဃောကွာ်အာဂှ် ကၞုဲဒေဝဒတ်အိက်စုတ်လ္တူက္ဍိုပ်ဗဗၞး ဗောဓိသတ်ရောၚ်။
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
(စာၚ်အုက်မာနသၠုၚ်တာ) ဗ္ဒာဲသ္ၚိဗဴဂှ် တၞံဆုနွံဒၟံၚ်တုဲ စာၚ်ဍုန်ဒၟံၚ်လ္တူတၞံဆုဂှ် အိက်ဖျေံနၚ် ဒတုံစှ်ေကၠုၚ် ဒးဇကုစာၚ်သၟဝ်ဏံရ၊ ကာလဂှ် စာၚ်သၟဝ်ဂှ် သၟာန်တိုန်စာၚ်လ္တူတေံရ၊ ညးဂှ်မွဲ ဂွံအိက်စုတ်လ္တူဇကုအဲရော စာၚ်လ္တူဂးသာ်ဝွံရ၊ ယွံသဟာဲ လ္ပထေဲထုတ်ညိ အဲဟွံတီတုဲ အိက်ဖျေံရ ဂးတုဲ ဒုၚ်ဂုဏ်စာၚ်အုက်သၟဝ်ဂှ်ရ။
(၃) ဂိရိဒတ္တဇာတ် (အမာတ်တၠပညာကဵုပၟၚ်ချေံ)
(ပရူပၟၚ်ချေံဇိုၚ်သ္ဍဴ (လၟေန်) ဝဳဝတ်ချေံ)
(၁) နိဂြောဓဇာတ် (ဇာတ်သၟိၚ်နိဂြောဓ ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတၞံဇြဲ)
စာၚ်အုက်သၟဝ်ဂှ် ကလေၚ်ဟီုပၠန် ဟေအမာံ ဇကုအဲဂှ် အမာံ (ဗှ်ေ) ထေၚ်ဂး ဒၞာဲအိက်စုတ် ဒတုံဖျေံနၚ်အိက်ရဟာ ဗှ်ေဟွံတီဗၞတ်ဗ္ၜတ်အဲဟာ ဟီုကဵုစာၚ်လ္တူတေံရ စာၚ်လ္တူဂှ် ကလေၚ်ဟီုကဵုစာၚ်သၟဝ် သာ်ဝွံရ၊ ယွံသဟာဲ အဲဟွံတီတုဲ အိက်ဖျေံနၚ်ကွေံရ လ္ပထေဲပၞောတ်ညိ ဂးတုဲ ဟီုဒုၚ်ဂုဏ်ဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် စာၚ်သၟဝ်ဟွံဖျဝ်မာနလးလးရ၊ ကာလဂှ် စာၚ်လ္တူသၟာန် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဗှ်ေ (ဂုဏ်ဖဵုဗှ်ေ) ဣလဵုရော စာၚ်သၟဝ်သှ်ထ္ၜးကဵု စာၚ်လ္တူသာ်ဝွံရ၊ ဟာဲအမာံ ရဲသ္ကံညးလဵုမွဲ ဂစိုတ်အဲတုဲ စထောံဖျုန်အဲရ၊ မၞိဟ်ဂှ် နူဂယးပြဟ်ဟေၚ် ကလိိဂွံလာပ် ဩန်လ္ၚီဒကေဝ်ရောၚ် ဟိုတ်ဂှ်ရ အဲသၠုၚ်ပၚ်ပ္တိုန်မာနတုဲ ဒးဟီုဒးသ္ပရောၚ်။
(၁၃) ဝိရောစနဇာတ် (သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်စၠးစရာဲ)
ပံၚ်ဇာတ် ။ ။ ဒေဝဒတ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်ကၠဵုကၠိၚ်ရ အဲကျာ်လၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံ ဒှ်သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်ရ။
အဌကထာ ဇာတ်နိပါတ် ဨက-စှ်ပိ (၁၃) ဇာတ် တုဲရ ။ ။ ။
(၁) သေရိဝ ဝါဏိဇဇာတ် (ဗၞိက်မဂွါကဵုဗၞိက်မဂွါ)
ညးဗၞိက်အလီအဒိုဟ်ဂွိုက်ဂှ် အတိုၚ်ကသပ်စၞာဲဇကုဟေၚ်၊ ကလေၚ်ကၠုၚ်သ္ၚိဣနော်ဗျု မွဲဝါပၠန်တုဲ ကလေၚ်အာတ်ကေတ််ခရော်ထဝ်ဂှ်ရ၊ သၟတ်ဗြဴဂှ် ဟီုပျုတ်ဗဒေက်ဂရိုဟ်ဗျိနာနာသာ်တုဲ ညးဗၞိက်အလီ ဂွံမုက်ဂွပဋဳပဒါရ၊ ပရူဒဒှ်ညးဗၞိက််စိုတ်လ္ဂူတပ်တး ဂွံဏာခရော်ထဝ်ဂှ်လေဝ် လဴထ္ၜးကဵုတုဲ ညးဗၞိက်စိုတ်တ္ၚံက် ဂၠိုက်သ္ၚောံစံၚ်တူတိုန်ရ၊ တီဒဒှ်ကေတ်ပရူပရာအိုဿီုတုဲ က္တဵုဒှ်လၞီလၞာ် ညဴၚ်ရဴဩိုဟ်ပါ်ဒကးအာကီုရ၊ လေၚ်ဒိုက်ဟုတ်အာ နူပိုန်ဂြပ်အရပ်အရာ (ခရော်ထဝ်လေဝ်ဟွံဂွံ ဃရေက်ဗက်အာဗောဓိသတ်လေဝ်ဟွံဂတာပ် ကတဴကတာန်ကြာပ်လဝ်တုဲ) စံၚ်တူသ္ကာတ်မြဟ်ဇၞော်လောန်သန် ပ္တန်သတိဟွံမာန် ဝိုတ်ဝုဲဘိၚ်ဘၚ်အာရ။
(၆) သဳလဝနာဂရာဇဇာတ် (စိၚ်ဗ္တာၚ်ကဵုလၟ-ဇာတ်သၟိၚ်စိၚ်ဗ္တာၚ်)
သၟိၚ်စိၚ်ဍိုက်ပလံၚ်ဖျဴဏာလၟ လၟေၚ်ဂၠံၚ်တရဴမၞိိဟ် မအာကၠုၚ်ဂှ် ကြပ်စိုပ်ဍုၚ်ဗာရဏသဳတုဲ ကဵုလၟစှ်ေနူစးစိၚ်ရ၊ ကာလဂှ် သၟိၚ်စိၚ်ဟီုပ္ညုၚ်ထ္ၜးဏာ ဂၠံၚ်ဍုၚ်ဗာရဏသဳတုဲ ဗကန််ဖျန်ကဵုလၟသာ်ဝွံရ၊ ယွံတြုံတၠိၚ်ဂၠံၚ်ဍာန် ညးတၞဟ်သၟာန်လေဝ်ကဵုဒှ် ဟွံသၟာန်လေဝ်ကဵုဒှ် လ္ပလဴစဒၞာဲအဲမံၚ်ညိ ဂးတုဲ သၟိၚ်စိၚ်ကလေၚ်စဴအာဒၞာဲဇကုရ၊ တြုံအယုတ်ဂှ် သွက်ဂွံဂွံဂြၚ်စိၚ်ဗ္တာၚ်တုဲ အာလဴစကဵုသၟာပုတ်ဂၠတ်ဂြၚ်စိၚ်တံဂှ်ရ၊ ရဲသၟာပုတ်ဂၠတ်ဂြၚ်စိၚ်တံဂှ် ဗလးဏာလၟကဵုအာကေတ်ဂြၚ်စိၚ် ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမဝန််တေံရ။
(၁) တိတ္တိရဇာတ် (ဇာတ်ဂစေံသဝ်ရဝကာ်-လ္ၚဵုကော်ဟီုဂး-ဂစေံဍာ်မိတ်)
ဣသိစၞာဲ ဖေက်လောန်ဗၞတ် ကၠစၟဳစၟတ် ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်တုဲ ဒုၚ်ကံပါၚ် သာ်ဝွံရ၊ ယွံတၠအဲ ကောန်ဗကောတ်ၜါဂှ်ကီု၊ ကောန်ဂၠဴသၟတ်ကီု၊ ယာဲဍေံကီု၊ အဲဂစိုတ်တုဲ စထောံကွေံရ၊ ဂစေံသဝ်ရဝကာ်ဂှ် အဲဟွံဂွံဂစိုတ်ဍာံဍာံရ ဂးတုဲဠာန်ထောံမွဲဒကုတ်ရ၊ ၜိုန်ရဣသိစၞာဲ ဂၠာဲဟီုဂလိုၚ်ဂှ်ကီုလေဝ် ကၠဟွံပ္တေဟ်တုဲ သၟာန်ဇာန်နာနာသာ်ရ၊ ပရူဒဒှ်ဣသိ ကၠုၚ်နူကလိၚ်္ဂရးတုဲ စိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဏံလေဝ် ကၠဂွံတီကေတ်ဖအိုတ်ရ၊ (ကၠတၠပညာဂှ် ဒှ်နာဲစာညး စၟတ်ဂဗုတ် ဂစိုတ်သတ်ဗွဲကိုပ်ကၠာတုဲ) ကာလဂှ် ဟီုကဵုဣသိစၞာဲ သာ်ဝွံရ၊ အဲစၟဳစၟတ်မံၚ် ညံၚ်ဂွံဍာံစၟတ်ဖိုဟ် ဟီုဂလာန်ဝဵုစၞာဲတုဲ ကှ်ေ-ဗက်အာအဲ သၟိၚ်သတ်ရဲသဟာဲအဲ ဇာဒိသိုၚ်နွံမံၚ် စိုပ်ဇရေၚ်သၟိၚ်သတ်တေံတုဲ ဠာန်ပဠဳဂွံ-ဟွံဂွံတီရ၊ ကှ်ေ-ဗက်အာအဲလၟုဟ်ဏောၚ် ကၠဂးတုဲ တုပ်တဴညံၚ်ရဴဍိက် သၟိၚ်ရပ်ဏာမၞိဟ်တၠဂဗုတ်ကီုရ၊ ကၠတၠပညာဂှ် ၜိုတ်လဵုဍိုဟ်ကေတ်ရော ဖေက်ဣသိဂြိပ်ထောံတုဲ ဣသိအယုတ်ဂှ်ကဵုအာဂတ ကၠဂှ်ဗက်အာလက်ကရဴ၊ ဒဳဏာလဂှ်ရ၊ စိုပ်သၟိၚ်သတ်ဇာဒိသိုၚ်တုဲ ဒဒှ်ကၠကော်နၚ်ဣသိဂှ် ညာတ်ဗက်တၟေၚ်တၟဟ် ဇာဒိသိုၚ်သၟာန်တိုန်ကၠ အဃောဂှ်ရ။
(၅) ဝဳရကဇာတ် (ဇာတ်အကၠဟ်ကဵုခ္ဍာ်)
ခ္ဍာ်ကၟက်ကဵုၝောံ ဂွံစစၞခိုဟ်တုဲ လံကဵုလံ ခ္ဍာ်ကၟက်ဟွံပအသုၚ် သၠုၚ်လဝ်မာန လ္တူအကၠဟ်ရ အကၠဟ်မွဲဓဝ် စှ်ေဂၠာဲစစၞ ကၚုဲပ္ဍဲအၚ်လှာဂွံ အဲခ္ဍာ်လေဝ် စှ်ေဍာ်ဂၠာဲစစၞဂွံကီု၊ ဟီုပ္တိုန်မာနတုဲ အကၠဟ်ဗဒေါံဟွံမာန်ရ၊ မိက်ဂွံပတုပ်ပ္တောံကဵုအကၠဟ်တုဲ ခ္ဍာ်စှ်ေဍာ်အၚ်လှာရ၊ မံက်တိုန်နူဂှ်ဗက် ခက်ဂွံသွိသွန်တုဲ ခၟဴသၟးမံက်ပၠန် ဒးအိုတ်သကန်ဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ။ ။
(၈) သိၚ်္ဂါလဇာတ် (ဒေဝတဴကဵုကၠဵုကၠိၚ်)
ဃောဂှ် ဒေဝတဴရုက္ခဇဵု ညာတ်ဒးဗဗၞးတုဲ ဟီုတိုန်သာ်ဝွံရ၊ ယွံဗဗၞး ကၠဵုကၠိၚ်ဂှ် ဂြပ်ဍေံအယာံမာတ်(ကၞုကွက်-ကၞုကတောဝ်ကၠိက်)လေဝ် ဟွံမွဲတုဲ အလဵုကေတ်ဩန်ၜါကၠံဒကေဝ်ဂှ်ရော အး-စဴအာတုဲ ကလေၚ်ကြဴကြာတ်ထောံ ယာတ်ကြာဲဇကုညိ၊ ဂးသာ်ဂှ်တုဲ သီုကဵုစိုတ်ဂိဂွ ၚုၚ်ၚဇြဟောံဂှ် ဗဗၞးကလေၚ်စဴအာရောၚ်။
(၂) စူဠဓမ္မပါလဇာတ် (ဇာတ်ဗောဓိသတ်-မၞုံယၟုဓမ္မပါလ)
ဂၞကျာ်စန္ဒာဒေဝဳ နရိုဟ်ယာံရိုဟ်ရေၚ်သာ်ဝွံရ၊ ဩကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန် အမာတ်သ္ကိုပ်ပၞာန်တံ သၟိၚ်ဏံ ညံၚ်ဟဂွံဂစိုတ်ကောန်အဲဂှ် ညးမွဲဟွံဂံၚ်ဟီုဗဒေါံ ဆေဝ်ဒဝ်ရဟာ၊ ညးခၟိဟ်မပြဲ ရဲမိဿဟာဲခိုဟ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်စိုတ်ဍိုန်ညောံ ကေုာံ အမာတ်ဒဴဗညာတံဂှ် ဟွံံံံံံမွဲ-မွဲရဟာ၊ ကလောဒညာတ် သၟိၚ်မဟာပတာပကီု သီုကဵုညးဂၞဴဍုၚ် ၝောံမၞိဟ်ၝောံသၠိုက် ညးသ္ဍိုက်ဆာန်သတ္တံဂှ် ဟွံမွဲ-မွဲရဟာ၊ ကောန်အဲဓမ္မပါလ ဃောဍောတ်သွတ် ဂွံအာယုက်ထပှ်ဂိတုဂှ် သၟိၚ်မအံက်ဣတေံ ကုတ်ဗပိုတ်ဂစိုတ်ထောံတုဲ လမျီုပၠိုတ် ချိုတ်အာရသွံ။
(၉) အသမ္ပဒါနဇာတ် (ဇာတ်ဟဂွံဂိုၚ်ကေတ်ဒြပ်ညး)
ကာလဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ဒှ်ကၞောဝ်ကၠောဝ်ဗျဵု သေဌဳသၚ်္ခ ဒိုက်ဒိန်ဝါတ်ခါဲစှ်ေအာဂှ် သေဌဳပဳဠိယ ထံက်ပၚ်ကဵုနၚ် ကာံမွဲကလတ်-ရ၊ သေဌဳဗောဓိသတ် ဇူဒီုမံၚ်ပ္ဍဲဇြပ် ဇရေၚ်ဍုၚ်ဗာရဏသဳတုဲ ကဵုနၚ်အထံက်ပၚ်တဲဍိုန်လျ ဂွံမုက်ဂွဗွဲမလောန်ရ၊ ကောန်ဍိက်သေဌဳ ဍုၚ်ဗာရဏသဳ တိတ်ကၠုၚ်စိုပ်ဇြပ် ညာတ်သေဌဳဗောဓိသတ်တုဲ နရိုအ်ယာံစိုတ်ဍောတ် ဍာ်ရမတ်ဒတုံစှ်ေအိုတ်ရ၊ ၜိုန်ရသေဌဳခ္ဍိုက်မုက်ကီုလေဝ် ဂွိၚ်ဖေက်မိတ်လီုလာ်အာတုဲ ဗောဓိသတ်ဒုၚ်တဲကေတ်နၚ် ကာံမွဲကလတ်ဂှ်ရ။