cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)
၆။ အစဳရေၚ်လၟေၚ်ဒဂိုန်သဳမသုန်
အရာထတုန်။ ဘန္တေ၊ ယွံ− တၠဳပိုည်။ ယောဒေါသော၊ ယြဴ−န်−ဒုဟ်ကာယကံ, ဝစဳကံ, မနောကံ၊ ခၞံကၠောန်ဟီု၊ သီုကဵုမချပ်လဝ်။ မောဟစိတ္တေန၊ ဟိုတ်− နူစိုတ်မဝိဝိၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်ဝိုတ်အာ။ မယာ၊ မိန်− အဲဍိက်။ ဗုဒ္ဓသ္မိံ၊ ပ္ဍဲ−ကဵုကျာ်။ ဓမ္မသ္မိံ၊ ပ္ဍဲ−ကဵုဓဝ်။ သံဃသ္မိံ၊ ပ္ဍဲ−ကဵုသၚ်။ မာတာပိတုအာစရိယသ္မိံ၊ ပ္ဍဲ−ကဵုမိမၜါ, အ္စာမပြဲ။ မကတော၊ စိုန်−ဂပ်ဝ်ပတုဲဒး− လုတ်မှာဒးတုဲ။ တုမှေ−ၚ်− တၠဳပိုည်တံညးဂမၠိုၚ်။ ကတံ၊ ဍေံ− မဂပ်ဝ်ပတုဲလဝ်− လုတ်မှာလဝ်တုဲ။ တံဒေံသံ၊ န်− ဒုဟ်ကာယကံ, ဝစဳကံ, မနောကံပိဂှ။ မေ၊ ကု−အဲဍိက်။ ခမထ၊ ဩဝ်−က္ညအေၚ်ဒုၚ်အိုတ်ညိအဴ။ သဗ္ဗပါပံ၊ ၚ်− ဒုဟ်သရာပါပ်အိုတ်သီု။ ဝိနဿတု၊ ဩဝ်− ကဵုလာဲလေၚ်အာညိအဴ။ '''
သွက်ဂွံတီအဓိပ္ပါဲ
ပိုတ်မ္ဂး ဩကာသ, တံဂှ်ဒှ်ဂလာန်ပါဠိရောၚ်၊ ဗတ်မည်ပိုဲဂှ် တွံအရထ “အခေါၚ်” ရ၊ “ကဵုဂွံလ္ၚောဝ်ကလံညိကျာ်၊ ကဵုအခေါၚ်ကလံညိကျာ်” ဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါဲဩကာသဝွံရောၚ်၊ အာတ်အခေါၚ်၊ ကဵုအခေါၚ်မမိက်သ္ဂးရောၚ်၊ ပ္ဍဲပါဠိတေံဂှ် မပ္တံ “ဩကာသကရောဟိ၊ ဩကာသံဒေဟိ” မကၠုၚ်ရ၊ ပါဠိတံဂှ် ဒှ်ပါဠိရပ်စပ်စကာပ္ဍဲကာလနွံပၟိက် မိက်ဂွံသၟာန် ဂလာန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲ ရဴဝွံမ္ဂး “သ္ပအခေါၚ်ညိ၊ ကဵုအခေါၚ်ညိ၊ ကဵုဂွံသၟာန်ညိ” ဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ဂလာန်မ္ဂး ဩကာသ, တံဂှ် ယွံတၠဳပိုည်ကဵုအခေါၚ်ညိ၊ သ္ပအခေါၚ်သၠးအခေါၚ်ညိ၊ ကဵုအဲဍိက်ဂွံကလံညိကျာ်၊ အာတ်အခေါၚ်မ္ဂးယၟုရောၚ်။
အဓိပ္ပါဲနဲကလံတၟိကၠာဂှ် “ဒုဟ်ပဂှ်ဂွံကဵုကာယကံ၊ ဒုဟ်ဂးဂှ် ဂွံကဵုဝစဳကံ၊ ဒုဟ်ချပ်ဂှ် ဂွံကဵုမနောကံ” တဒဲ အိုတ်သီုကံပိတံဂှ် ကဵုဂွံဗၠး ကဵုဂွံအိုတ် ကဵုဂွံဟဲလလံအာညိ၊ အဓိပ္ပါနဲကလံတၟိကြဴဂှ် ဂလာန်မ္ဂး “ဖျဝ်ဇၞောဝ်ရ” ဖျဝ်မာနရောၚ်၊ မာနပိုဲသတ္တံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုဇၞောဝ်, အလာံဒၟံၚ်သၠုၚ်အိုတ်တုဲ မိက်ကဵုဖျဝ်ဖျေံရ၊ အဓိပ္ပါဲသၟေဟ်နူဂှ် လောဲသွာ ရောၚ်။
ဂလာန်မ္ဂးရတ်ပိဂှ် “ရတနဨ သဒ္ဒါဝွံ၊ ဒှ်ဂလာန်ျပါဠိရ။ ရနတနသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထ မလေပ်ကတဵုဗဒှ်ပွမကဵုသ္ဍိုက်မၠိုက်, ကဵုလဟိၚ်မိပ်စိုတ်, တွံအရထဂပ်ဝ်သ္ပသဇိုၚ်ပရဲ, ဂပ်ဝ်ဒးသ္ပဇြိုၚ်ဇြိုၚ်, တွံအရထထေက်တန်ကဵုၚုဟ်မဂၠိုၚ်, တွံအရထဟွံမွဲကဵုပ္တောံၜတ်, တွံအရထကလိဂွံဝါတ်ဂါတ်လောန်, တွံအရထညးသၠုၚ်ညးပြဲ− ရဲအဆံၚ်လတူတံ ရပ်စပ်စကာသုၚ်စောဲမ္ဂးရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ပ္ဍဲလိုက်လောကဝွံ၊ အရာဝတ္ထုမပ္တံမၞိက်ဗိုက်ဗၠဲ၀ ဗဂဲဂေါရမုတ်− မြခုဿရာသြန်ထဝ်တံဂှ်လေဝ် ရတ်ရ။ မပ္တံကောန်တြုံကောန်ဗြဴ သမ္ဘာတၠသ္ၚိ ဂၞကျာ်တံဂှ်လေဝ် မိပ်စိုတ်မြဟ်မြဴမှောဝ်ဇဴအဵုဇိုတ်လၟိုန်ကာလရောၚ်။−−(အ္စာသၠပတ်မည်တြေံ ညးချးစကလံ၊ အ္စာကၞေဟ်တဲတၟိလ္ၚဵု ၀ ချကလအ်ရ)။
ရတ်ပြဲပြဲကၠုၚ်စိုပ်တဲဇကု, ဇကုကလိဂွံတုဲတံဂှ်လေဝ် ဒးသ္ပဇြိုၚ်ဇြိုၚ်, ဒးသ္ပသဇိုၚ်ပရဲ, ဒးသ္ပဇၞော်, ဒးမၚ်မွဲဗွဝ်ဒၞာဗွဲမလောန်ပၠန်ရ၊ သွက်ဂွံဂွံဂြပ်ရတ်ဝတ္ထုအပေါတ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲ မၞုံကဵုၚုဟ်မးမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ်လေဝ် ဝါတ်ဂါတ်ဗွဲမလောန်ရ၊ ရတ်အတိုၚ်မဟီုကၠုၚ်တုဲတံဂှ် ညးမၞုံကဵုပိုည်ကုသဵုကၠာကၠာတေဴဟေၚ် ကလိဂွံမာန်ရ၊ တုပ်တဴညံၚ်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ကျာ်ဍာံဓဝ်ပြဲ သၚ်ပရဲမဍိုက်ပေၚ်ကဵုဂုဏ်အတိုၚ်မဟီုကၠုၚ်တုဲတေံ မဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံဂုဏ်ညးကဵုညးဂမၠိုၚ်တဴဂှ် "လုပ်လၟိဟ်ပ္ဍဲရတ်ပြဲပြဲ ရတ်တဲသၠုၚ်သၠုၚ်" ဖအိုတ်ရောၚ်၊ ရတ်မိကျာ်ဓဝ်သၚ်ဂှ် ဒှ်ရတ်ပြဲအိုတ် မမိက်သ္ဂးရောၚ်။
ၜိုန်ရကတ်ကလိလောန်အာဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ကီုလေဝ် ဂွံဂဗဆဵုဒးရတ်ပိမွဲမွဲဝါကာလလဆောဝ် ဝါတဂါတ်ကွေံကွေံရ။ လဆောဝ်လဆောဝ်မွဲ ၜါအသၚ်ဃဲကဝ်လေဝ်မွဲဝါဟွံတဝ်ဟွံစုက်ဟွံလုပ်ဒးဏီရ။ ကာလဂွံတဝ်စုက်ဂွံဂဗဆဵုဒးဂှ် မၞုံကဵုစရာဲကျာ်သြဳဗွဲမလောန်ရ။ ပိုဉ်ကုသဵုကံကေၚ်ခၞံလဝ်ခိုဟ်တဴဗွဲမလောန်ရ။ မၞိဟ်ဂွံဂဗဆဵုဂွံဗဵုလ္ၚောဝ်တံဂှ်၊ ဟိုတ်နူဂွံပြာပ်အာသဳကၠဳခစပ္ဍဲရတ်ပိပြကာကျာ်ဓဝ်သၚ်ဂှ်ရ၊ သ္ဂောံမိပ်စိုတ်လဟိၚ်လဟဲဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ဗဇဴပြဲအိုတ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲကဵုရတ်ပိမတွံဂး ကျာ်ဓဝ်သၚ်ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုညးဇၞော်တၠဂုဏ် မပ္တံမိမအစံၚ်အ္စာကီု၊ နကဵုဒုဟ်ဒဏ်လုတ်မှာမမိက်ကဵုမွဲမွဲ မပ္တံကာယကံ ပတုဲဒးနကဵုကာယဇကု လုက်စုက်ဒးအာဂါရဝရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ လီုလာ်အာ၊ ဝစဳကံ ဟီုဒးဟီုဂး နကဵုပါၚ်ဇကု မကြံၚ်မြိုဟ်ရိုၚ်ဇိုၚ်အာ၊ မနောကံချပ်ဒး နကဵုကသပ်စိုတ်ဇကုပပ်ပပ်ယုတ်ယုတ် ဂြိုဟ်စုတ်ကလိလောန်အာ၊ ယဝ်ရလုတ်မှာလဝ်နွံမ္ဂး − အဲဍိက်ကလံရအဴ၊ ဂွံကလံပၚ်ခၠံသၟိပ်တြမာန်ဂှ်လေဝ် ဖျဝ်ကၠေံမာနတုဲဟေၚ် မဒှ်ရောၚ်။
ယဝ်ရမာနနွံမ္ဂး − ဂလိုၚ်လဵုလုတ်ဒုဟ်မှာရာအကီုလေဝ် ကလံဟွံမာန် ရးဒုဟ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂွံကလံဇံသဝ်ဖျဝ်စရိုတ်မာန်ဗီုဂှ်ဂှ်၊ ဟိုတ်နူဝးပကဝ်ဖျဝ်ကၠေံမာန ဖ္ဍိုန်ကၠေံဏှ်မာနကၠာဟေၚ် မဒှ်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− စပ်ကဵုကလံဂှ် ဝးပကဝ်ဖျဝ်ကၠေံမာနတုဲဟေၚ် ဒှ်ကလံရောၚ်။ ညးမွဲကဵုမွဲ အေၚ်ဒုၚ်ကေုာံရေၚ်သ္ကဴဟေၚ် ဒုဟ်ဒန်ဒုဟ်တၚ်လလံဟဲအိုတ်အာမာန်ရ၊ ညးတၞဟ်ဒးထဴကဵုကလံ, တံၚ်တဲဂြဲဇကုတုဲ ဒးကလံ, လုတ်ဒုဟ်မှာရာနွံဒၟံၚ်ဖိုဟ် ကျအရေဝ်ညးတုြ သီုကဵုစိုတ်ဟွံမွဲ ဒးကလံ, ဒေါံဟွံဂွံတုဲ ဒးကလံဒှ်တံ ကလံဗီုဟီုကၠုၚ်တုဲ ဒုဟ်ဒန်ဟွံပြေ၊ ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဝါတ်ဂါတ်ဗွဲမလောန်ရောၚ်။ (ဂွံဒုၚ်ယၟုရတန−ရတ်ဂှ် တဝှ်အဋ္ဌကထာဂမၠိုၚ် မပ္တံဒုဒ္ဒကပါဋ္ဌရတနသုတ်၊ သုတ္တနိပါတ်၊ သုတ်မှာဝါရောၚ်)။
ဒုဟ်ပြေဟွံပြေ။ ပ္ဍဲအရာကလံဗီုဂှ်ဂှ် ဒုဟ်ပြေဟွံပြေ ဒုဟ်ဟဲလလံအိုတ်အာမာန်ဟွံမာန် သွက်ဒးဗ္စာရဏာခိုဟ်ကွေံကွေံရ၊ ဒုဟ်တၚ်ဒုဟ်ဒဏ်ကလိလောန်အာ လုတ်မှာလဝ်ပ္ဍဲကျာ်ဓဝ်သၚ်, ပ္ဍဲဆုဗောဓိကျာ်စေတဳထွာဲ ပ္ဍဲမိမအစံအ္စာ ပ္ဍဲညးဇၞော် မပ္တံတၠအာယုက်, ညးဇၞော်ဗွဲဂုဏ်, ညးဇၞော်ဗွဲသဳလ ဒုဟ်သာမညတဲၜတ်ဒုဟ်ဍောတ်သွတ်တံဂှ်ဟေၚ် ပြေပြံၚ်ဟဲလလံအိုတ်အာမာန်ရ၊ မၞိဟ်လုတ်ဒုဟ်မှာရာအာပ္ဍဲမပ္တံကဵုရတ်ပိတံဂှ် အလဵုဇကုပတုဲဒးလဝ်တုဲ ပြာပ်အာစိုပ်ဂတမုက်မၞိဟ် ဒးဒုၚ်ကလံဂှ်ကီု၊ မၞိဟ်ဒးဒုဟ်ကလံဂှ် ယဝ်ရဟွံမွဲ ချိုတ်စုတိအာမ္ဂး− အာဒၞာဲသုသာန်ညးကီု၊ အာဗီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ သ္ပဟွံမာန်မ္ဂး− ပြာပ်အာဇရေၚ်ခၟဳသၚ်တံကီု သီုကဵုမဂွံသတိကလိဂွံသံဝေဂ ဖေက်ဂၟံက်ဂၠိုက်သ္ၚောံ နကဵုအစောံစိုတ်လေဝ်ထတ် ဇြဟတ်လေဝ်ပါ ကယျာကၠေံမာနတုဲဟေၚ်၊ ယဝ်ရဂွံကလံဍာံဍာံပြပြမ္ဂး− ဒုဟ်ဒဏ်တံဂှ် ပြေပြံၚ်ဟဲလလံပၠိုတ်အိုတ်အာမာန် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။
ဆဂးဂှ် ဒုဟ်ဒန်ဇၞော်ကွေံကွေံကဵုဒုဟ်ဒန်ဆန်ၜန်ကၠောန်သ္ပလဝ် မပ္တံဂစိုတ်သတ်, ကၠတ်ဂြပ်ညး, ပလီုကောန်ဗြဴတြုံတၠသ္ၚိညးတံဂှ် ဂလိုၚ်လဵုအာတ်ပါန်ဒုၚ်ဂုဏ်ဂလိုၚ်လဵုကလံကလံကီုလေဝ် ပြေပြံၚ်အိုတ်အာဟွံမာန်ရ၊ ယဝ်ရကလံကေတ်ဒုဟ်ဒဏ်အိုတ်အာမ္ဂး− သွက်ဒးကၠောန်ကေၚ်ကာကုသဵုဟွံမွဲရ၊ ၜိုတ်ရဒှ်သာ်ဂှ်ကီုလေဝ် ဂွံသတိဂၠိုက်−သ္ၚောံ ဖေက်လကိုတ်တ္ၚဵုကတဵုဒှ်တုဲ ဂတနူဝွံ− ကလောန်ဒးကလောန်ပရေံပရေံ ဂွဂၠေံကဵုညးတၞဟ်ကွေံရောၚ်သွံ၊ စွံစိုတ်ပြဲပြဲ မြဴသာ်ဝွံတုဲ ထေက်ကဵုကၠေံဗဒန်ဟဲလလံပၠိုတ်အိုတ်အာမာန်လေဝ် ဒှ်ဂွံကီုရ။
ကၠောန်ဒးကလောန်ပပ်ပပ်တုဲ ဗွဲကြဴဂွံသတိဟွံကဵုကလိလောန် ဟွံကၠောန်ထပ်စုတ်ရ၊ ဆက်ကၠောန်အာကုသဵုဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ဂလိုၚ်ဒါနသဳလသမထဘာဝနာ ဝိပဿနာဘာဝနာတုဲ အကုသဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ဍေံကဵုအခေါၚ်ဟွံမာန် ဒုဟ်ဒဏ်ထေက်ကဵုကၠေံအိုတ်အာဂှ် အိုတ်မာန်ကဵုရ၊ ဒုဟ်ဒဏ်လုတ်မှာအာတုဲ စပ်ကဵုဒးကလံအာတ်ပါန်ဒုၚ်ဂုဏ်တံဂှ် ဒုဟ်ဒဏ်ကလိလောန်အာသ္ပဒး, ဟီုဒး, ချပ်ဒးပ္ဍဲရတ်ပိ ကျာ်ဓဝ်သၚ်ကဵုမိမအစံၚ်အ်စာညးဇၞော်တံ မပ္တံဓဝ်ဂါရဝ ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလီုလာ်အာညံၚ်ရဴမပ္တံကရဴစးထ္ၜးဇိုၚ်ကဵုကျာ်, ခါ်ချဟ်ဂတမုက်ကျာ်, ဂဇံတိက်တၚ်သၠုၚ်နူကျာ်ဓဝ်သၚ်, ဟွံသ္ပကာ ဟွံသ္ပေၚ်ကေၚ်ကာ ဟွံသ္ပဂရု ဟွံသ္ပဇြိုၚ်ဇြိုၚ်, ဟွံသ္ပဇၞော်၊ ကလောန်ဒ္ဂေတ်ဝတ်မဒးသ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ယွံသွံညးမွဲကဵုမွဲ လီုလာ်အာပ္ဍဲမိမအစံၚ်အ္စာညးဇၞော်, ထေဲထုတ်လုတ်မှာအာညးမွဲကဵုမွဲတုဲ ဒုဟ်ဒစ်မြဴသာ်ဝွံဟေၚ် မဒးကလံအေၚ်ဒုၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲရောၚ်။
ဒုဟ်ဒဏ်ဂကူဏံဟေၚ် ကလံဇံသဝ်ဖျဝ်မာနတုဲ ပြေပြံၚ်ဟဲပၠိုတ်အိုတ်အာမာန် လာဲလေၚ်အာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ပူဂဵုထေက်ကဵုဒးရှ်ေသှ်ေရဴဂဴအောပ်မာဇံသဝ်တံဂှ်၊ ယဝ်ရဓဝ်ဂါရဝလီုလာ် စာ်ထောၚ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဖျဝ်ကၠေံမာနညးမွဲကဵုမွဲတုဲ မၞိဟ်ပတုဲလဝ်ဒုဟ်လတူညးမွဲဂှ်ကီု၊ မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ကလံဂှ်ကီု အေၚ်ဒုၚ်ကေုာံရေၚ်သ္ကံတုဲ ဗွဲမဆာန်ဍူညးသ္ကံဂှ် ဒးသၠးအခေါၚ်ရးဒုဟ်မာန်ရောၚ်၊ ဒုဟ်တဲဍိုန်တံဂှ်လေဝ် ပြေပြံၚ်အာမာန်တုဲ ကလေၚ်ခိုဟ်အတိုၚ်ပကတိကိုပ်ကၠာတေံရ၊ ညံၚ်ရဴပ္ဍဲပြကိုဟ်ဓမ္မပဒတေံကီု ညးလ္ၚဵုကလိလောန်ကၠေံဒုဟ်ဒဏ်တုဲ ကလံပြေလေဝ်နွံ၊ ဟွံပြေလေဝ်နွံတုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒုဟ် ကလံဟွံပြေဂှ် ဒးဂိုၚ်သမ္တီထေက်ရောၚ်။
ခၟဳဟီု။ ဗုဒ္ဓံသရဏံဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံသရဏံဂစ္ဆာမိ၊ သံဃံသရဏံဂစ္ဆာမိ။ (အာတ်သရဏဂုဏ်)။
ဒုတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓဴသရဏံဂစ္ဆာမိ။ ဒုတိယမ္ပိဓမ္မံ။ ဒုတိယမ္ပိသံဃ။ (သၟေဟ်ဂှ်တုပ်)။
၁။ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၂။ အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၄။ မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
၅။ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ။
မွဲနဲတုန်။ သာဓု ။ ပ ။  အပ္ပမာဒေနသမ္မာရက္ခိတဗ္ဗံ၊ သဳလေနသုဂတိံယန္တိ၊ သဳလေနဘောဂသမ္ပဒါ၊ သဳလေနနိဗ္ဗာနံယန္တိ။ တသ္မာသဳလံဝိသောဓယေ။ (ဣဝွံ နဲတြေံရောၚ်)။
*ဒုတိယမ္ပိ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါကီုလေဝ်၊ ဘန္တေ ယွံ−တၠဳပိုည်။ သှ်ေဂှ်တုပ်ကဵုလတူတေံရောၚ်။ '''
ပ္ဍဲအရာမအာတ်သဳအဓိပ္ပါဲပလးဂှ် "ယွံတၠဳပိုန် ...... အဲဍိက်အာတ်ကေတ်သဳမသုန် မွဲဟာန်ကေုာံသရဏဂုဏ်ပိပြကာရကျာ်၊ ယွံတၠဳပိုည် ....... ယိုက်ဒိုက်အဲဍိက်, ဆာန်ဍူအဲဍိက်တုဲ ဩဝ်က္ညကဵုသဳကုအဲဍိက်ညိကျာ်" ရဴသာ်ဝွံ− ဒှ်အဓိပ္ပါဲ "အဟမ္ဘန္တေ" ပိတပ် စပ်ကဵုအာတ်သဳဂှ်ရောၚ်၊ ညံၚ်ဂွံဒှ်သ္ပဇၞော်သ္ပသဇိုၚ်ပရဲ သ္ပရှ်ေသှ်ေဂိုဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါဂှ်တုဲ မဒးအာတ်ပိဝါရ၊ နဲအာတ်သဳဝွံ၊ ဒှ်နဲတၟိအတိၚ်မကၠုၚ်နူပြကိုဟ်ဂမၠိုၚ် ကိုပ်ကၠာတေံဂှ်ရ၊ "ကဵုသဳကုအဲဍိက်ညိကျာ်" ပွမအာတ်ဗွဲသာမညကီုလေဝ် စိုပ်ဒတုဲမာန်ရောၚ်။
တၚ်စၟတ်။  ဃောသာသနာဗုဒ္ဓဘာသာမစိုပ်ကၠုၚ်သကေံတဲကိုပ်ကၠာ ကောန်ဗၞိက်မည် တပူကဵုတဗဝ် ကောန်ကဵုဒေံညးၜါတေံဂှ် ညးလ္ၚဵုအယာံမာတ်သရဏဂုဏ်ကဵု သဳမသုန် သဳလကီုလေဝ် ဒဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်ဟွံလေပ်ကွေံကွေံ ဟွံဒးမွဲအိုတ်ဏီရ။ ကာလဟီုဖျေံကဵုဂတရောၚ်ဂွံဟီုဗက်ဒး ဂွံတိုန်ပါၚ်ညိညဇြိုၚ်သာဂှ် ဆက်ဆေန်ပြာကတ်ကၠုၚ် နူလက်ထက်ကိုပ်ကၠာတေံတုဲ စဵုကဵုလၟုဟ် သှ်ေၜက်သွက်ဒးဟီုကဵုဂတဖိုဟ်ဏီရောၚ်။
ပွမကဵုသဳ။  ပ္ဍဲအရာထပိုဲခၟဳတံ မကဵုသဳကဵုခရှ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် သဳလမၞုံဒၟံၚ်ပ္ဍဲဇကုထပိုဲခၟဳဂှ် ပါ်ပရံကဵုဏာဒကာတံဟွံသေၚ်၊ သဳလထပိုဲခၟဳတံဂှ် ကဵုထောံဒကာခရှ်တံဟွံသေၚ်, ကဵုဂကူဂှ်ဟွံသေၚ်ရောၚ်၊ ဗီုအာတ်သဳလဟီုဟွံဒးဂးဟွံလေပ်တုဲ ဖျေံကဵု, ဟီုကဵု, ကဵုဂကူဂှ်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ− သဳလမၞုံပ္ဍဲဇကုဇကုဂှ် ပါ်ပရံကဵုထောံဟွံသေၚ်ရဒှ်တုဲ ခရှ် ကဵုခရှ်လေဝ် ကဵုသဳ, ဖျေံဗ္တောန်ကဵုသဳဂွံရောၚ်၊ ယဝ်ရဟီုကေတ်အလဵုဇကုဒးမ္ဂး− ဟီုကေတ်ဒဂိုန်ကေတ်ဂတမုက်ကျာ်တုဲ ပတိုန်သရဏဂုဏ်မတွံဂး− ဗုဒ္ဓံသရာဏံဂစ္ဆာမိ− ကဵုဂိုၚ်ကေတ်သဳလထောံကြိုက်ဒၟံၚ်ရောၚ်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ− ယဝ်ရဒဂိုန်ကေတ်သဳလပ္ဍဲဂတမုက်ကျာ်မာန်မ္ဂး− ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် ပ္ဍဲအရာဒဂိုန်ကေတ်သဳပ္ဍဲဂတမုက်ကျာ်ဟီုဒးဒဂိုန်လေပ်ဂှ်၊ ဟိုတ်နူကျာ်ဟွံတွံလဝ်ရဴဝွံမ္ဂး "ယမဟံဝဒါမိ၊ တံဝဒေထ" ဂှ်ရ၊ သွက်ဒးဟီု "အာမဘန္တေ" ဟွံမွဲသက်သက်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဂတမုက်ကျာ်မ္ဂးဂှ် မပ္တံကျာ်ထွာဲကျာ်စေတဳကေတ်ညိ။ ကျာ်ဂမျိုၚ်ဟွံသေၚ်ရောၚ်၊ ထပိုဲခမဳကဵုသဳဂှ်လေဝ် ဟီုဆက်ဖျေံကဵု− နမောတဿ− မိလတုန်တုဲခရှ်ဂမၠိုၚ်ဟီုဗက်ပၠန်ရ၊ ဂလာန်မ္ဂး− နမောတဿ− ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်တဲခိုဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်သပ္ပရိုဟ်ကၠာကၠာတေံ အခါကာလဗှ်သၞာဂွံသတိလပါ်ကျာ်တုဲ၊ ဟိုတ်နူမဟီုဖ္ဍေါတ်လ္ၚတ်ပတိုန်ပါၚ်ဂှ်ရ၊ မၞိဟ်ခေတ်ကာလလၟုဟ်လေဝ် ဟီုဂးပါပါၚ်နဒဒှ်ရမျှာၚ်ဂလာန်မ္ၚဵုကျာ်သြဳရပ်စပ်စကာဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒၞာဲရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ဂလာန်မ္ဂး− နမောတဿ−ဂှ် ဒှ်ဂလာန်လ္ၚောဝ်ကျာ်တုဲ ကာလဂွံသတိဗှ်ဗၞုဟ်ဗှ်သၞာဂုဏ်ကျာ်ဂှ် ညးတံလ္ၚောဝ်ကျာ် ဒှ်လ္ၚောဝ်ကျာ်မွဲဂကူကီုရောၚ်။
*အရထ− နမောတဿ။ အရဟတော၊ တၠဳ−ဂှ် ဒ−မဒှ်ဒၟုၚ်၊ ထေက် ဒုၚ်ပူဇဴမၞိဟ်ဒေဝတဴ− ဗြဴမှဴအိန်ဗြီု။ သမ္မာသမမ္ဗုဒ္ဓဿ၊ တၠဳ−ဂှ် ဒ−မဂြၚ်တီကေတ်ဓဝ်လဵုအလဵုဇကုအိုတ်သီု၊ မွဲကိုဟွံပၠန်ဂတး။ တဿဘဂဝတော၊ ကု−ကျာ်တြဲမဍိုက်ပေၚ်ကဵုပိုည်တြဴပြကာဂှ်။ နမော၊ ပ္ဍံ−လ္ၚောဝ်ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရလေဝ်အဴ။ (နမော−နမကာရော၊ ၚ်−ပွမလ္ၚောဝ်။ အတ္ထု၊ ဩဝ်−ကဵုဂွံဒှ်ညိအဴ။ သာ်ဝွံလေဝ် စုတ်ဗပေၚ်ဂွံရောၚ်)။
*အရထ− ဗုဒ္ဓံသရဏံဂစ္ဆာမိ− မိတပ်။
(၁) ဗုဒ္ဓံ၊ နိ−ကျာ်မပြဲ။ သရဏံ၊ ပတှ်ေသ္ပဇၞော်− စ္ၜုဲစ္ၜော်ရုဂှ်ဒ။ မွဲနဲတုန်− ရဴဝွံမ္ဂး ပလီုကၠေံဒဒိုက်၊ ရေၚ်တၠုၚ်ကဵုတသိုက်တၞဟ်တၞဟ်သာ်။ ဂစ္ဆာမိ၊ ပ္ဍံ− အဲပြာပ်အာသဳကၠဳခစနိဿ၊ ဟွံမွဲကဵုသၠေဟ်၊ ပ္တေဟ်စှ်ေစိုတ်ဂံၚ်ဂံၚ်၊ တီဒၟံၚ်ရအဴ။ ဓမ္မံ၊ န်− ဓဝ်မပြဲ။ သရဏံ၊ ပ္တေဟ်သ္ပဇၞော်− စ္ၜုဲစ္ၜော်ရုဂှ်ဒ။ မွဲနဲတုန်− ရဴဝွံမ္ဂး− ပလီုကၠေံဒဒိုက်၊ ရေၚ်တၠုၚ်ကဵုတသိုက်တၞဟ်တၞဟ်သာ်။ ဂစ္ဆာမိ၊ ပ္ဍံ− အဲပြာပ်အာသဳကၠဳခစနိဿဲ၊ ဟွံမွဲကဵုသၠေဟ်၊ ပ္တေဟ်စှ်ေစိုတ်ဂံၚ်ဂံၚ်၊ တီဒၟံၚ်ရအဴ။သံဃံ၊ န်− သၚ်မပြဲ။ သရဏံ၊ ပ္တေဟ်သ္ပဇၞော်− စ္ၜုဲစ္ၜော်ရုဂှ်ဒ။ မွဲနဲတုန်− ရဴဝွံမ္ဂး− ပလီုကၠေံဒဒိုက်၊ ရေၚ်တၠုၚ်ကဵုတသိုက်တၞဟ်တၞဟ်သာ်။ ဂစ္ဆာမိ၊ ပ္ဍံ− အဲပြာပ်အာသဳကၠဳခစနိဿဲ၊ ဟွံမွဲကဵုသၠေဟ်၊ ပ္တေဟ်စှ်ေစိုတ်ဂံၚ်ဂံၚ်၊ တီဒၟံၚ်ရအဴ။
(၂) ဒုတိယမ္ပိ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ... ... ... ဟီုအတိုၚ်ကၠာဂှ်ညိ။
(၂) တတိယမ္ပိ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါကီုလေဝ် ... ... ... ဟီုအတိုၚ်ကၠာဂှ်ညိ။
သရဏဂုဏ်။ ဗုဒ္ဓံသရဏံဂစ္ဆာမိ၊ ဒု−တ၊ ပိတပ်ပိပိုဒ်ဝွံ၊ သရဏဂုဏ်မ္ဂးယၟုရ။
သရဏဂုဏ်ဂှ်
(၁) ပွမဗဒဗဒါဲ, ဒလာဲနိဿဲ, သၠၠလၜေါ်ကဵုကျာ်။ (ဒၞာဲနိဿဲလေဝ်ဂ)
(၂) ပွမဗဒဗဒါဲ, ဒလာဲနိဿဲ, သၠလၜေါ်ကဵုဓဝ်။
(၃) ပွမဗဒဗဒါဲ, ဒလာဲနိဿဲ, သၠဲလၜေါ်ကဵုသၚ်။
ပြဝကေၚ်ကာကလောန်ဒးကၠောန်နကဵုကာယ ဒးပြာပ်အာသ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴသဳကၠဳခစတုဲ ပွမဗရုဟီုပံက်ပါၚ်နကဵုရမျှာၚ် မပ္တံဗုဒ္ဓံသရာဏံ ဆိုက်ဗဒက်ကဵုကျာ်ဓဝ်သၚ် ရတ်ပိပြကာဂှ် ဒှ်ရဏဂုဏ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲကဵုသန္ထာန်ဇကုဇကုဂှ် သွက်ဂွံဓမံက်ထ္ၜးသ္ပပြာကတ် စိုတ်မကတဵုဒှ် မိက်ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ပြာပ်အာသ္ပစ္ၜုဲစ္ၜော်ကဵုရတ်ပိပြကာတုဲ အရေဝ်ပါဠိမၞုံတံ− ဗုဒ္ဓံသရဏံဂစ္ဆာမိ− ကဵုဒှ်၊ အရေဝ်ဝေါဟာမည်မၞုံတံ− ရှ်ေသှ်ေဗဒဗဒါဲ ဒလာဲကဵုကျာ်ရ− ကဵုဒှ်၊ ပွမဖ္ဍေါတ်ပံက်ပါၚ်ပရုရမျှာၚ်ဂှ် "ပတိုန်သရဏဂုဏ်" မ္ဂးယၟုရောၚ်၊ ပ္ဍဲအရာဝွံ၊ ဗီုလဵုဟီုဟီု၊ ဟီုဗက်ပါဠိလေဝ်ဂွံ၊ ဗတ်ပလးလေဝ်ဂွဴရ၊ ဗီုခံၚ်ပါၚ်, ဗီုတိုန်ပါၚ်ဂှ် ဖ္ဍေါတ်သီုစိုတ်သီုစရိုတ်တုဲ စိုတ်ကဵုဂွံလၟောဝ်လျောတ်အာပ္ဍဲရတ်ပိညိ၊ ဗီုဇကုဂွံဗဒဗဒါဲ ဒလာဲကရပ်ကြပ်မံၚ်ဇရေၚ်ကျာ်ဓဝ်သၚ်, ဂွံဒၟံၚ်ဗဒါဲကျာ်ဓဝ်သၚ်ဂှ် ကဵုဂွံဒှ်ဍာံဍာံညိ။
ပ္ဍဲအရာဒဂိုန်မၚ်မွဲပတိုန်သရဏဂုဏ်မ္ဂးဂှ် ဂွံဂွံကဵု− ဗုဒ္ဓံ− ဟီုဂးကျာ်ဂှ် ဆၜိုတ်ရုပ်ကျာ်, ဗီုကျာ်, ကျာ်ထွာဲ, ကျာ်ဒတဴ, ကျာ်စေတဳဓဝ် လ္ပစွံလဝ်စိုတ်ညိ။ "ကျာ်" မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲပွံက်ဂုဏ်ကျာ်တေံဂှ် ရန်တၟံပၠောပ်စိုပ်လျုၚ်ဏာစိုတ်ပ္ဍဲကျာ် ပဍိုက်ပေၚ်ကဵုဂုဏ်ဒ္စိတ်သာ်ဂှ်တုဲ မဒးစွံပတန်လဝ်ပ္ဍဲခန္ဓသန္ထာန်ဇကုဇကုရောၚ်။
ဂွံဂွံကဵု− ဓမ္မံ− ဟီုဂးဓဝ်ဂှ် ဆၜိုတ်ထဝှ်ဓဝ်အ္စာဓမ္မကထိုက်ကာလလၟုဟ် ညးလ္ၚဵုလ္ၚဵုဇက်ကံဖဳရမျှာၚ်တဴၚ်ရမျှာၚ်တုဲ တိုန်ပၞၚ်စဵုပၞိက်ကဵုကဲနၚ်နူလိက်ဓဝ်တၞဟ်တၞဟ် ဆဒှ်ကဵုဒှ်ဂှ် လ္ပစွံစိုတ်လ္ပပၠောန်စိုတ်ညိ၊ "ဓဝ်" မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲပွံက်ဂုဏ်ဓဝ်, တြဴသာ်တေံဂှ် ရန်တၟံပၠောပ်စိုတ်လျုၚ်ဏာစိုတ်ပ္ဍဲဓဝ်မဍိုက်ပေၚ်ကဵုဂုဏ်တြဴသာ်ဂှ်တုဲ မဒးစွံပတန်လဝ်ပ္ဍဲခန္ဓသန္ထာန်ဇကုဇကုရ၊ ပါဲနူဂှ်ပၠန် ရန်တၟံကဵုပါဠိတဝှ်ကျာ် ဓဝ်ကျာ် မပ္တံဓမ္မစက်, အနတ္တလက္ခဏသုတ်, မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်ကဵုပြကိုဟ်အဋ္ဌကထာဂမၠိုၚ်တုဲ မဒးစွံပတန်လဝ်ပ္ဍဲခန္ဓသန္ထာန်ဇကုဇကုရောၚ်။
ဂွံဂွံကဵု− သံဃံ− ဟီုဂးသၚ်ဂှ် ဆၜိုတ်ခၟဳသၚ်ကာလလၟုဟ်ဓဝ်ဂှ် လ္ပစွံလဝ်စိုတ်လ္ပပၠောပ်စိုတ်ညိ။ ရန်တၟံကဵုသၚ်အရဳခၟဳပရဲ မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲပွံက်ဂုဏ်သၚ်, သၚ်အရဳမဍိုက်ပေၚ်ကဵုဂုဏ်ဒ္စိတ်သာ်တေံတုဲ မဒးစွံပတန်လဝ်ပ္ဍဲခန္ဓသန္ထာန်ဇကုဇကုရ။ ရန်တၟံလျုၚ်ဖျုၚ်စိုတ်မာန် သာ်ဝွံဟေၚ်, စွံပတန်ပ္ဍဲစိုတ်မာန်ဗီုဏံဟေၚ် ကလိဂွံသရဏဂုဏ် မဍာံစၟတ်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ− စပ်ကဵုသရဏပိဝွံ၊ ပူဂဵုမဒုၚ်ယၟုဗုဒ္ဓဘာသာတံဂှ် ဒးကၠိုဟ်ခၠၚ် ဒးဍိုဟ်ကေဟ်စဳကၠးကွေံကွေံရောၚ်။
စၞး − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုစၞးဇကုသွက်ဂွံသ္ပရှ်ေသှ်ေကီု။
ဒၞာ − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုကၟာၚ်ဒပ်ထ္ၜိုၚ် ပရိုက်ဘဲကတဵုဒှ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာဆေဝ်ဒဝ်ကီု။
အရာသတိက် − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုအရာဒၞာဲဝါဲ သွက်ဂွံတိက်ဒၟံၚ်ကီု။ ကောန်ဇာတ်ဂမၠိုၚ် ပ္တေဟ်လတူမိမၜါတုဲ ညံၚ်ရဴသတိက်ဒၟံၚ်မွဲစွံကီု။ ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုၚ်လေဝ် ပ္တေဟ်ရတ်ပိပြကာဗွဲမဒးရးတုဲ ရတ်ပိပြကာဂှ် ဒှ်ဒၞာဲဝါဲညံၚ်ရဴဒးဒုၚ်တိက်သဳကၠဳဒၟံၚ်ကီု။ (မံၚ်ဇရေၚ်ဗဒါဲကြပ်ကဵုရတ်ပိဂှ် တုပ်သၟဟ်ညံၚ်ရဴဒၞာဲဝါဲကီုရ)။
အောပ် − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုသွက်၈ွံအောပ်ဂၠုက်ပၞုက်ဇကု ညံၚ်ဟဂွံဒးအာစိုပ်ဘဲအပါဲကီု။
ဗဒ − ရတ်ပိပြကာတဴဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုသွက်ဂွံဗဒဗလေတ် ဒဒိုက်ပရိုက်ဘဲတၞဟ်တၞဟ်သာ်ကီု။ (ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵု ဂိုဟ်ထီုလိုဏ်ဗဗိုန်ကဵုတသိုက် ဗလးကဵုဒဒိုက်ဵုအောပ်, ဗဒ− ဂွံဒုၚ်ယၟုရောၚ်)။
ဗဒါဲ − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုသွက်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာ ဂွံဒၟံၚ်ဗဒါဲ− တြပ်၊ ကြပ်−ဆိုက်− ညန်ကဵုလောန်ကၠေံနူဒဒိုက်အလုံအိုတ်သီုကီု။
ဒလာဲ − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုဒဵုထဝ်သွက်သတ္တံ ဂွံဒလာဲဇူဒီုဗဂီုကဵုစိုတ်ဗၜိုဟ်ကဵုစိုတ်ကီု။
နိဿဲ − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုသွက်သတ္တံ ဂွံဂွံပရဲတုဲ ညံၚ်ရဴတၞံဆုဒုန် နိဿဲကဵုတိဍာ်, ညံၚ်ရဴကောန်ဇာတ်နိဿဲကဵုမိမ၊ ညံၚ်ရဴကွးဂမၠိုၚ် နိဿဲကဵုအ္စာကီု။
သၠဲလၜေါ် − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုသၠဲပတိတ်ကုသဵုဂၠိုၚ်ကဵုဂကူကီု။
စ္ၜုဲစ္ၜော် − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် မိက်ဂွံကဵုဒှ်ပရဲဂကူဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာကဵုသ္ပဇၞော်ရိုဟ်ဂိုဟ်ကီု။
သၞေဟ် − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုသၞေဟ်သွက်ပိုဲသတ္တံ ဂွံစှ်ေပြာပ်အာခစကီု။
သြၚ် − (သၚ်) ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုသြန်နိဗ္ဗာန်ကီု၊ (စှ်ေပ္ဍဲသၞေဟ်ရတ်ပိတုဲဟေၚ် ဂွံကၠောံအာစိုပ်သြၚ်နိဗ္ဗာန်ဗၠးချိုတ်မာန်ရောၚ်)။
သ္ကံ − ရတ်ပိပြကာတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုသ္ကံသတ္တံပြဲပြဲ တဲသၠုၚ်သၠုၚ်ပ္ညုၚ်ထ္ၜးကဵုဂၠံၚ်တြဴသံသာဗွဲမလ္ဂူတပ်တး ထ္ၜးကဵုဂၠံၚ်ဍာန်ခိုဟ်ဍာံစၟတ်ကွေံ ဂွံပ္တေဟ်ဖျေံစိုတ်လၟိုန်ဘဝကီု၊ တုပ်သၟဟ်ကဵုတ္ကံ သွက်သတ္တံ ဂွံတန်တဴအာဒၟံၚ်ရောၚ်။
ဗီုပတိုန်သရဏဂုဏ်။  မၞိဟ်လုပ်ဗော်ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုၚ်တံဂှ် ကာလဒဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်သဳလ သ္ပဇၞော်စ္ၜုဲစ္ၜော်သၞေဟ်သြၚ်, သ္ပဗဒဗဒါဲဒလာဲနိဿဲ, သ္ပဗလဲ− ညံၚ်ရဴဂြဲဍံၚ်တံၚ်ရပ်လဝ်ရတ်ပိပြကာဂှ် "ဒှ်ပတိုန်သရဏဂုဏ်− ဒဂိုန်ကေတ်သရဏဂုဏ်" မ္ဂးယၟုရောၚ်၊ သရဏဂုဏ်ဇကု ပတိုန်လဝ်ဒဂိုန်လဝ်ဂှ်၊ ယဝ်ရဟွံပလီုပလာ်ထောံမ္ဂး− ကာလလဵုမွဲ ဟွံလီုဟွံပြဵု ဟွံလီုလာ်ရ၊ ဆဂးဂှ် အခါကာလဟွံမိက်ရှ်ေသှ်ေရတ်ပိ ဟွံပ္တေဟ်ကျာ်ဓဝ်သၚ်ကီု၊ အခါကာလစုတိပြံၚ်အာဘဝတေံကီု သရဏဂုဏ်လီုရ၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် သၠး, ထောံကၠေံရတ်ပိဟွံပ္တေဟ်ကျာ်ဓဝ်သၚ်တုဲ ပ္တေဟ်ဒေဝတဴကလော်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ, ဗယိတာဲဗြာဲ, သရာဲပခက်ဗိုန်ဗိုန်ဗတ်ဗတ်သ္ပဝတ်ရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ် ဖါပ်ဗစပုၚ်သွ သ္ပလဝ်ပူဂဵုပြဲအိုတ်တိဟ် သရဏဂုဏ်လီုရ။
ဖေက်ဍေံရပ်စဘစ ဖေက်ဘဲတုဲ ဒးဖျေံက္ဍိုပ်ပၚ်တဲ ကလံဇံသဝ် ဗစစၞဒှ်တံ သရဏဂုဏ်ဟွံလီုဏီရ၊ ဆဂှ်သၟးဟွံသေၚ် ညးလ္ၚဵု ကာလမၞိဟ်ချိုတ်စုတိအာတုဲ "ယဝ်ရဗှ်ဗၞုဟ်ဗှ်သၞာဂွံသတိဘဝဇကုမစိုပ်အာမ္ဂး− ဩဝ်ဂိုၚ်ကေတ်သရဏဂုဏ်ဝွံညိ" ရဴသာ်ဝွံ ရန်တၟံပၠောပ်စိုပ်ကဵုမၞိဟ်ချိုတ်အာတေံတုဲ အတိုၚ်ပဝေဏဳဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲအခါကာလလၟုဟ်ဂှ် ညးလ္ၚဵုပတိုန်သရဏဂုဏ်ကဵု ဇွကမ္မဋ္ဌာန်ရ၊ ခဍံက်ဃံက်ကလာခိုၚ်တုဲ ကဵုဒဂိုန်သဳကဵုဂိုၚ်ကေတ်သရဏဂုဏ်ကရောံမၞိဟ်ဂျိုၚ်ဂျိုၚ် ရဲပလံၚ်ကမ္မဋ္ဌာန်တံဂှ်ရ။ အခိုက်ပဝေဏဳဗုဒ္ဓဘာသာညးမစဴအာဘဝပရလိုက်တေံ မဒးသ္ပဒၟံၚ်ပြဝဗၠေတ်ဗၠေတ်ဒ္ဂေတ်ဗီုဗီုဏံဂှ် ထေၚ်ဂးမၞိဟ်ချိုတ်အာတေံ သဳလဍုန်, သရဏဂုန်တၚ်ဟာ၊ ဗွဲစၟတ်တုန်− သွက်ဇွညးမချိုတ်တေံဂှ်၊ ၜိုန်ရပတိုန်သရဏဂုန်ဖဍုန်သဳ ဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် သရဏဂုန်ဟွံတိုန်ဟွံတၚ်ဟွံဂွံဗွဲစၟတ်ရောၚ်။
သွက်ဂွံပသတိ။ ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ − ပၞောဝ်ကဵုညးမဒဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်သရဏဂုဏ်ဂမၠိုၚ်တံဂှ် ညးလ္ၚဵု ၜိုန်ရဟီုဖ္ဍေါတ်ဒၟံၚ်မပ္တံ "ဗုဒ္ဓံသရဏံဂစ္ဆာမိ" ကဵုလေဝ် ဗတ်မည်ဂှ် မုဟီု − မုညးမဟီု ဟွံတီအိုတ်ရ။ ၜိုန်ရဟီုဖ္ဍေါတ်ဗြုဒၟံၚ် နကဵုဗရုပါၚ်မ္ဂး "ဗုဒ္ဓဓမ္မံသံဃ" ကီုလေဝ် ဟွံကၠိုဟ်ကျာ်ဓဝ်သၚ်ဍာံဍာံပြပြအိုတ၃်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံကၠိုဟ်ဗီုတံဂှ် သရဏဂုဏ်မဟာကုသဵုညာဏသမ္ပယုတ် မစိုန်သကီုကီုကေုာံ ညာဏ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကဵုစိုတ်သၟိက်ပြာပ်အာသဳကၠဳကဵုကျာ်ဓဝ်သၚ် ညးမကၠိုဟ်ခၠၚ်ကွေံကွေံတံဂှ်တုန်− အယာံမာတ်သရဏဂုဏ်ညာဏဝိပ္ပယုတ် ဟွံစိုန်သကီု ကေုာံ ညာဏ်ဟေၚ် ကလိဂွံမာန်တုဲ ညးဟွံကၠိုဟ်ဟွံတီလးလးတံဂှ် ဆၜိုတ်သရဏဂုဏ်လေဝ် ဟွံမွဲသက်သက်ရ၊ သရဏဂုန်ဟွံဍုန်ဟွံမွဲဟွံတန်ပၠန်လေဝ် ညးလုပ်ဗုဒ္ဓဘာသာဟွံသေၚ်, ဒှ်မၞိဟ်မ္ၚးသာသနာရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ပရူပရာသရဏဂုစ်, ညံၚ်ဂွံကၠိုဟ်သရဏဂုဏ်ခိုဟ်ခိုဟ်မိုဟ်မိုဟ်ဂှ် ပသတိစွံသတိအိုတ်ညိ။
*အရထ − သရဏဂမနံ ပရိပုဏ္ဏံ။ သရဏဂမနံ၊ ၚ်− မအာစိုပ်သရဏဂုဏ်။ ပရိပုဏ္ဏံ၊ စိုန်− ဍိုက်ပေၚ်ပ္ဍဲသန္ထာန်မၞးတံတုဲရ၊ တိသရဏဂမနံ၊ စိုန်− အာစိုပ်သရဏဂုဏ်ပိတုဲရ၊ (သရဏဂုဏ်တန်တုဲ မမိက်သ္ဂးရောၚ်) ပါဠိဝွံ− ပ္ဍဲလ္အိတ်ဒဂိုန်ကေတ်သရဏဂုဏ်ပိတုဲ ခမဳမကဵုသဳဂှ် ဒးဟီုရ၊ တုဲမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟီုဗက် "အာမဘန္တေ" ပၠန်ရောၚ်၊ သ္ဍာံရကျာ်− ဒးဟီုဗက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခါကာလဒဂိုန်ကေတ်သရဏဂုဏ်ဂတကျာ်, အလဵုအလဵုဇကုဒဂိုန်ကေတ်ပ္ဍဲဂတမုက်ကျာ်ဂှ် ကျာ်ထ္ၜိုဟ်ဍာ်, ကျာ်ထွာဲ, ကျာ်ဒတဴ, ကျာ်စေတဳတံဂှ် ဟဂွံဟီုဂး "သရဏဂမနံပရိပုဏ္ဏံ" ဟီုဟွံဂွံတုဲ ပ္ဍဲလ္အိတ် "တတိယယမ္ပိသံဃံသရဏံဂစ္ဆာမိ" တေံဂှ် သွက်ဂွံဟီု "အာမဘန္တေ" ဟွံမွဲရ၊ ဂလာန်မၞုံတံ− သရဏဂမနံ, အာမဘန္တေ− တံဂှ် ဒဂိုန်ကဵုခၟဳသာမဏဳ ဒ္ဂိုန်ပ္ဍဲခမဳသာမဏဳတံဟေၚ် ဇကုမဒးဟီုဗက်ရောၚ်။
၇။ အရထသဳမသုန်ကဵုအဓိပ္ပါယ်
(၁) ပါဏာတိပါတာ၊ နူ−ပွမဂစိုတ်သတ် မၞုံကဵုလမျီု။ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ၊ န်− သိက္ခာပိုဒ်−ဒှ် ဟိုတ်ဝေၚ်ပါဲ− ခိုဟ်ဆာဲဒးရး။ သမာဒိယာမိ၊ ပ္ဍံ− အဲဒဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်− ဒ္ဂေတ်မၚ်မွဲအာလၟိုန်= ဗဗိုန်လဝ်ပ္ဍဲစိုတ်ရအဴ။ "ဝေၚ်ပါဲကၠေံနူပွမဂစိုတ်သတ်မၞုံကဵုလမျီုမမိက်သ္ဂးရောၚ်"
နူပွမဂစိုတ်သတ်မၞုံကဵုလမျီုမ္ဂးဂှ် ဆၜိုတ်လမျီုမၞိဟ်ဟွံက၊ ပါဲနူဇကု− ညးမၞုံကဵုလမျီုသ္အာၚ်အာနူဇကု ဇၟာပ်သတ်မၞုံကဵုလမျီု ဂျိုၚ်တဴလမျီုဂှ် "လမျီုညး" မ္ဂးရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− သတ်မၞုံကဵုလမျီုဍာံမ္ဂး− လမျီုအိုတ်သီု မပ္တံပြေၚ်ဂၠဴစိၚ်ချေံ ဂၟိတ်ဂဂိတ် စဲခၟာဲစဲဗဂဲကၞိ ၚုဲကစၟဂြုန်တိရစ္ဆာန်တၞဟ်တၞဟ်တံဂှ် ဂစိုတ်ဟွံဂွံရ၊ ပ္ဍဲအရာဂစိုတ်မ္ဂးဂှ် စေတနာမိက်ဂွံကဵုချိုတ်ဍာံဍာံတုဲ "ဂစိုတ်အလဵုဇကုကီု− ထဴကဵုညးတၞဟ်ဂစိုတ်ကီု" ဂှ် ဂစိုတ်ဗွဲစၟတ်ရ၊ အဟိန်ကွာ်ဂၠံၚ် အဃောကွာ်ဂံ၎် ကွဟဩ်ကၟဟ် ဂၠဟ်ဂၠိုက်အာဒှ်တံ အခါကာလဍေံဂၠုတ်အာလိုန်ဒးခဍိၚ်ဒးတုဲ ချိုတ်အာတံဂှ် ဒှ်ဂစိုတ်ဟွံသေၚ်, သဳလဟွံလီုရောၚ်။
နိ−သိက္ခာပိုဒ်− (ပိုတ်) ဒှ်ဟိုတ်ဝေၚ်ပါဲ− ခိုဟ်ဆာဲဒးရးမ္ဂးဂှ်၊ ယဝ်ရဒဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်ဒ္ဂေတ်မၚ်မွဲလဝ်သိက္ခာပိုဒ်မ္ဂး− ဒးဝေၚ်ပါဲကၠေံနူပြဝမဂစိုတ်သတ် မၞုံကဵုလမျီုရ၊ ဟွံဝေၚ်ပါဲမ္ဂး− သိက္ခာပိုဒ်လီု, သဳလလီုရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− သိက္ခာပိုဒ်ဝွံ၊ ဒှ်ဟိုတ်မဒးဝေၚ်ပါဲကၠေံနူပွမဂစိုတ်သတ် မၞုံကဵုလမျီုရောၚ်။
သိက္ခာပိုဒ်မ္ဂးဂှ်= ဒ္ဂေတ်ဓဝ်ကုသဵုဂှ် "သိက္ခာ" မ္ဂးယၟုရ၊ ပိုဒ်− ပိုတ်မ္ဂးဂှ် − ဗတ်မည် "ဒတန်, အ၇ာမတန်တဴ" ရဒှ်တုဲ အဓိပ္ပါဲမတုပ်ကေုာံ အရေဝ်ဝေါဟာပါဠိလီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− မဒှ်အရာဒတန်ဒၞာဲဝါဲဒ္ဂေတ်ဓဝ်ကုသဵုဂမၠိုၚ် မတန်တဴဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် "သိက္ခာပိုဒ်" စၟတ်သမ္တီလဝ်အိုတ်ညိ။ သိက္ခာပိုဒ်မွဲဝွံ၊ ယဝ်ရဗိုန်ဗတ်ခိုၚ်ကၠိုက်မ္ဂး− ဒ္ဂေတ်ဓဝ်ကုသဵုဂမၠိုၚ် ဇၞော်မောဝ်တိုန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တုဲ၊ ဟိုတ်နူကလိဂွံဂုဏ်မဖှ်သာ်ဂှ်စိ "ဒ္ဂေတ်သိက္ခာမဒှ်သဇိုၚ်ဒတန်ဓဝ်ကုသဵုမတန်တဴဗွဲမဂၠိုၚ်" မ္ဂးယၟုရောၚ်။
ပ္ဍဲခေတ်ကာလလၟုဟ်ဝွံ၊ ညးလ္ၚဵုတံဂှ် ဒးဒဂိုန်ကေတ်ပ္ဍဲဂတမုက်ကျာ်ဂတမုက်ထပိုဲခမဳတံမှ ဂွံသဳလ, ဒှ်မၚ်မွဲသဳလရောၚ်၊ ထေၚ်ခယျဒၟံၚ်တုဲ ကတဵုဒှ်သၠေဟ်ပၟာအိုတ်ရ၊ ဆဂးဂှ်၊ ယဝ်ရဒဂိုန်မၚ်မွဲလဝ်ပ္ဍဲဂတမုက်ကျာ် ဂတမုက်ခၟဳသၚ် ဂတမုက်ထပိုဲတံမ္ဂး− ဒှ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴကျာ် ရောံဒညကဵုခၟဳသၚ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ညံၚ်သိက္ခာပိုဒ်ဂွံဗိုန်ဗတ်ခိုၚ်ကၠိုက်အာဂှ်လေဝ် မၚ်မွဲဗဗိုန်လဝ်ဗွဲမဒးရးရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ပ္ဍဲအရာမၚ်မွဲဒဂိုန်သဳလဂတမုက်ကျာ် ကဵုဂတမုက်ခၟဳသၚ် ဗီုထေတ်လၟုဟ်နဲကဲလၟုဟ်ဂှ် ဒှ်နဲကဲခိုဟ်အိုတ် သၟိက်ကဵုသ္ပသက်သဳဂတကျာ် ဂတသၚ်တုဲ သီုဂွံဖျေံစိုတ်စရိုတ်ပ္တေဟ်ကျာ်ပ္တေဟ်ခမဳသၚ်တံရောၚ်။
တၚ်စၟတ်။  ပ္ဍဲအရာဒဂိုန်သဳဂှ် ဒဂိုန်ကေတ်နကဵုစိုတ် ပၠောပ်စိုတ်သ္ပအဓိဋ္ဌာန်ရဴဝွံမ္ဂး "ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ− အဲဒဂိုန်ကေတ်သဳလရောၚ်" သဳမသုန်သဳဒ္စါံဒှ်တံ ပၠောပ်စိုတ်သ္ပအဓိဋ္ဌာန်လေဝ် ဂွံဒၟံၚ်ရ၊ ဆဂးဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သက်သဳဗွဲမခိုၚ်ကၠိုက်တုဲ မဒးဒဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်ပ္ဍဲဂတထပိုဲခၟဳတံရောၚ်။
ညးဟွံမၚ်မွဲ − ဒုဟ်ဂၠောဲစိုပ်ကၠုၚ်။ ညးဟွံမၚ်မွဲသိက္ခာပိုဒ်ဝွံ၊ ဒှ်ညးကလိလောန်ကၠေံစေဝ်ပၞောန်ကျာ်ပလီုကၠေံသိက္ခာပိုဒ်ကျာ်တုဲ၊ ဟိုတ်နူဒှ်ဒုဟ်ဂှ်ရ− ဒုဟ်ဂၠောဲစိုပ်ကၠုၚ်ဒးဒုၚ်ဘဲနာနာသာ်ရောၚ်၊ ဟွံမၚ်မွဲသိက္ခာပိုဒ်ဏံတုဲ၊ ယဝ်ရဂစိုတ်သတ်မၞုံကဵုလမျီုမ္ဂး− ဒုဟ်နွံ, ဒုဟ်ဟွံမွဲဂှ် ထေက်ကဵုဒးဗ္စာရဏာချပ်ရံၚ်ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက်ရ၊ သိက္ခာပိုဒ်ဂမၠိုၚ် ကော်ခဴစသဳမသုန်ဂှ် မၚ်မွဲလေဝ်ကဵုဒှ်, ဟွံမၚ်မွဲလေဝ် ကဵုဒှ် ကလိလောန်ကၠေံမ္ဂး− ဒးဒုၚ်ဒုဟ်ဇၞော် မပ္တံဏာဗစိုပ်ကဵုအပါဲ ကဵုဒတုံစှ်ေပ္ဍဲအဘုံအပါဲတေံရ။ (အပါယ်)
သဳလဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဓဝ်လၟေတ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒးဒ္ဂေတ်မၚ်မွဲလၟိုန်ကာလတုဲ သဳမသုန်ဝွံ၊ တုပ်တဴညံၚ်ရဴကယျိုၚ်ကယျဝ် မဒးကျိုၚ်ကျဝ်ကၠေံအဝဲဣန်ရဳဂဝဂလေံ တုပ်တဴညံၚ်ရဴဗွိုက်လတက်မဒးဗိုက်ဂြောပ်ကၟာတ်လဝ်ဇကုလၟိုန်ကာလရောၚ်၊ "သိက္ခာပိုဒ်ဂမၠိုၚ် မပ္တံဝိကာလဘောဇနာ, နစ္စ− ဂအတ" တံဂှ်တုန်− မၚ်မွဲဟွံမာန်မ္ဂး− ဒုဟ်ဟွံဇၞော်အေဟ်ရ၊ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲအရာလှ်ေဒယှ်ေဗဵုပေါဲသဘၚ် စပ်ကဵုသိက္ခာပိုဒ် နစ္စဂဳတမွဲတုဲ မိပ်ဇြိပ်ကဵုပေါဲသဘၚ်လောန်ကာဲအာစိုပ်အပါဲပန်ဘုံမာန်ဂှ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဖေက်လဝ်နူဇမ္ၚောဲခိုဟ်ရောၚ်။
သိက္ခာပိုဒ်မပ္တံဝိကာလဘောဇန, နစ္စဂဳတ− တံဂှ်၊ ယဝ်ရမၚ်မွဲလဝ်မာန်မ္ဂး− သ္ပဟိုတ်ကဵုမၚ်မွဲလဝ်သိက္ခာပိုဒ်ဂှ်တုဲ အကုသဵုကတဵုဒှ် ဟွံဂွံအခေါၚ်ရ။ အခေါၚ်အကုသဵုကတဵုဒှ်ဟွံမွဲတုဲ၊ ဟိုတ်နူမၞုံကဵုအခေါၚ်ကုသဵုမဂၠိုၚ်တုန် အကုသဵုမအောန်စှ်ေဂှ်ရ၊ သိက္ခာပိုဒ်လဵုဟွံဟီု− ယဝ်ရမၚ်မွဲမာန်မ္ဂး− ဂုဏ်ဖဵုဍေံ ဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ဗွဲမလောန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− လၚ်္ကာသၟဝ်ဂမၠိုၚ် မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်ဒုဟ်ကဵုဖဵုဂှ် ညံၚ်သ္ဂောံတိုန်ပါၚ်မာန် လ္ၚတ်ပတိုန်လဝ်အိုတ်ညိ။ (ပ္ဍဲသိက္ခာပိုဒ်ဂမၠိုၚ် ကြဴကြဴဂှ် အဓိပ္ပါဲပါဠိမတုပ်ဂှ် ဟွံချူထ္ၜးတုဲ ဒၞာဲတၟေၚ်တၟဟ်ဟေၚ် ချူထ္ၜးကဵုအဓိပ္ပါဲရောၚ်)။
[လၚ်္ကာ] ပါဏာတိပါတ်၊ ညာတ်သတ်ဂစိုတ်၊ ချိုတ်ဒးနရက်၊ ဗၠးဗက်ဍံၚ်ကၠုၚ်၊ ဒးဒုၚ်ဆဵုဘဲ၊ အဝဲလီုလာ် ၁။ ရုပ်သာ်ဍိုန်လျ− ၂။ ဇြဟတ်ယောၚ်လောဲ− ၃။ သ္ၚောြနူပြဟ်ပြေဟ်− ၄။ ညာတ်ဒးဖေက်လကိုတ်− ၅။ ဒုၚ်ဂစိုတ်ပျဲ− ၆။ ယဲဘဲလေဝ်ဂၠိုၚ်− ၇။ နာဲမြိုၚ်လီုဒှ်− ၈။ ချိုတ်ပြဟ်မွဲတန်− ၉။ ဂၠိုၚ်ဒုဟ်ဒန်၊ ဝေၚ်ပၠန်တိုၚ်ဂှ် သဒှ်ဖဵုရောၚ်။
သွက်ဂွံတီအဓိပ္ပါဲ
ညးလဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရပကီုပရာပ်ဂစိုတ်သတ်မၞုံကဵုလမျီုမ္ဂး− ချိုတ်ဗက်ဒးနရက်ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ ဗၠးနူနရက် ဇၟာပ်ဘဝကတဵုဒှ်မၞိဟ်ဟာရ၊ ဒုဟ်ဒဏ်ဝိပက်ဖဵုအကုသဵုသှ်ေၜက်ဒၟံၚ်ဂှ် အောန်အိုတ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒုဟ် ဒ္စိတ်သာ်ရောၚ်။ ဂၠိုၚ်ညိဂှ် ဒးဒုၚ်ဘဲ ဒးဒုၚ်ဒုဟ်ၜါဣသုန် (၂၅) ဂကူတုြ ဂၠိုၚ်အိုတ်မ္ဂး− ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ− လၟေၚ်လၚ်္ကာလတူဂှ် ဗကိတ်ဗဂပ်ကဵုအရေဝ်ပလးသၟဝ်ဝွံညိ။
၁။ အဝဲဇိုၚ်တဲမတ်ကတောဝ်မုဟ်ပါၚ်ဂမၠိုၚ် မဒးလီုလာ်ဆောတ်ယောၚ်ဒေက်အာကီု။
၂။ ဇၟာပ်ဘဝကတဵုဒှ်မၞိဟ် ရုပ်သာ်ဍိုန်လျပရေံဟိန်ဗိန်လောန်ဗၞတ်ကီု။
၃။ ဇြဟတ်ယောၚ်ယာဇြဟတ်အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီု။
၄။ သ္ၚောဲနူပြဟ်ပြေဟ်သာဍာ, ဟွံမွဲကဵုလအာပြဟ်ပြေဟ်ဇြိုၚ်ဇြုဲဇကုကီု။
၅။ ယဝ်ရပရိုက်ဘဲကတဵုဒှ်မ္ဂး− ညာတ်ဒးဖေက်လကိုတ်လောဲသွာကီု။
၆။ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကဵုညးတၞဟ် ဇကုဇကုဂစိုတ်ကေတ် မပ္တံသုၚ်ဂျိဒက်ကံကီု။
၇။ ကတဵုဒှ်ယဲဘဲဝေဒနာဍဵုဍိုက်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ဗွဲမလောန်ကီု။
၈။ နာဲမြိုၚ်ဗော်သွးတွဳဝါရလီုလာ်စာ်ခြာအာနူဇကုကီု။
၉။ အာယုက်ဂၠေံချိုတ်ပြဟ်ကီု။ မပ္တံမြဴသာ်ဝွံ၊ ဒုဟ်ဂမၠိုၚ် အတိုၚ်မဟီုကၠုၚ်တုဲဂှ် ဒးဒုၚ်ဗွဲစၟတ်ရောၚ်၊ နူဒုဟ်ဂမၠိုၚ် ဒ္စိတ်သာ်ဝွံ၊ ယဝ်ရဝေၚ်ပါဲကၠေံဂတးကၠေံမ္ဂး− ဒှ်ဂုဏ်ဒှ်ဖဵု ဒ္စိတ်သာ်ပၠန်ရောၚ်။
ဒုဟ်ဍောတ်ဒုဟ်ဇၞော်။ ဒုဟ်ဍောတ်ဒုဟ်ဇၞော်ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်အတိုၚ်ဂုဏ်ကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဇကုသတ်မဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ဂှ်တုဲ ဒှ်အဓိကဇၞော်အိုတ်ရ၊ သတ်ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ဂှ် ဂုဏ်ဍောတ်, ဇကုဍောတ်မ္ဂး, ဒုဟ်ဍောတ်၊ ဂုဏ်ဇၞော်ဇကုဇၞော်မ္ဂး− ဒုဟ်ဇၞော်ရ၊ မူဟိုတ်ရော, ဇကုခန္ဓသတ်ဍောတ်ဒၟံၚ်မ္ဂး− ပ္ဍဲအရာဂစိုတ်ဂှ်၊ ဟိုတ်နူသဒးလွဳပရာပ္တိတ်ဇြဟတ်အောန်ကီု၊ ပ္ဍဲဇကုသတ်မဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ဂှ် ဂုဏ်ဟွံမွဲမ္ဂး− ဟိုတ်နူဟွံအာစိုပ်ပလီုပလာ်ကၠေံဂုဏ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲတုဲ မၞိဟ်ဂစိုတ်ဂှ် ဒှ်ဒုဟ်အောန်ဒုဟ်သက်သာညိရောၚ်။
သတ်ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ဂှ်၊ ယဝ်ရဇကုခန္ဓဇၞော်မံၚ်မ္ဂး− ပ္ဍဲအရာဂစိုတ်ဂှ်၊ ဟိုတ်နူသဒးလွဳပရာပ္တိတ်ဇြဟတ်ဂၠိုၚ်ကီု၊ ပ္ဍဲဇကုသတ်မဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ဂှ်၊ ယဝ်ရဂုဏ်ဇၞော်မံၚ်မ္ဂး− ဟိုတ်နူအာစိုပ်ပလီုပလာ်ကၠေံဂုဏ်မဂၠိုၚ်ကီု မၞိဟ်ဂစိုတ်ဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ် ဒုဟ်ဇၞော် ဒးဒုၚ်ဒုဟ်ဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− သတ်တိရစ္ဆာန်ကဵုဒှ်, သတ်မၞိဟ်ကဵုဒှ် ရံၚ်ကဵုဂုဏ်ဇၞော်ဍောတ်, ရံၚ်ကဵုဇကုဇၞော်ဍောတ်တုဲ ဒုဟ်ဍောတ်ဇၞော်ဂှ်လေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်အတိုၚ်လွဳပရာဂှ်ရ။ သတ်မွဲမွဲ လမျီုဂွံအိုတ်ဂှ် စိုတ်ဒေါသဇဴဂလိုၚ်လဵု ကတဵုဒှ်ဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရောၚ်။ (ပြေၚ်ဂၠဴစိၚ်ချေံ သ်ပလဝ်ဂုန်လ္တူပိုဲမၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ပၠောပ်ရံၚ်စိုတ်ညိ။)
ဝေၚ်ပၠန်တိုၚ်ဂှ်၊ သဒှ်ဖဵုရောၚ်။ ယဝ်ရမၞုံကဵုပြဝမၚ်မွဲလဝ်သိက္ခာပိုဒ်မ္ဂး− ကလေၚ်ဂတးကၠေံနူဒုဟ်ဝွံတုဲ−
(၃) ဍိုက်ပေၚ်ကဵုဇြဟတ်ထတ်စောန်မြက်စာကီု။
(၄) ဇကုပြဟ်ပြေဟ်သာဍာအာကၠုၚ်ကတဵုဂဇံအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ကီု။
(၅) ဟွံဒးဖေက်လကိုတ်ပရိုက်ဘဲ နွံကဵုဂၟံၚ်ဂံၚ်သကာကီု။
(၆) ဟွံဒးချိုတ်နကဵုကံဗတိုက်ကံပရိုက် နကဵုဂွဵုဂွိုက်ပရိုက်ဘဲတဲညးတၞဟ်ကီု။
(၇) ဟွံမွဲကဵုယဲဘဲဒုက္ခဝေဒနာကီု။
(၈) နာဲမြိုၚ်ဗော်သွးတွဳဝါရကလောမသဟွံလီုလာ်စာ်ခြာကီု။ (တွဳဝါရဂၠိုၚ်)
(၉) ဂွံပတၠအာယုက်မဂၠိၚ်ကီု။ ဂုဏ်ဖဵုမပ္တံမြဴသာ်ဝွံ− ကလိဂွံဗွဲစၟတ်ရောၚ်။ ညာတ်မၞိဟ်မွဲ အဝဲဇိုၚ်တဲလေဝ် ဟွံဍိုက်ပေၚ် တဲပိုတ်တဲကဝ် တဲကဝေန်ကဝံက် ဇိုၚ်ဂံက်ခ္ဍဴလၟေန် ရုပ်ဟိန်ဗိန်ပရေံပရုတ်ဇြဟတ်ဆုတ်ဇကုဇြာဲဇြေဟ် မၞိဟ်ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တ္ၚဵု ကတဵုဒှ် ယဲဟွံခြာအာစိုပ်ဒဒိုက်တၞဟ်တၞဟ်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဝွံ− ကေၚ်ကၠောန်လဝ်ကလောန်ဂစိုတ်သတ်ပ္ဍဲဘဝကိုပ်ကၠာတေံရောၚ်ဂှ် တီကေတ်မာန်ရ၊ ဗီုကလိဂွံဖဵုဒုဟ်မြဴသာ်ဝွံ− သ္ၚဳဂၠိပ်ရံၚ်တုဲ ပါဏာတိပါတကံကိုပ်ကၠာတေံ ဍောတ်ဇၞော်နွံဟွံမွဲဂှ် ဆိၚ်ဆခယျကေတ်တီကေတ်မာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ဗ္စာရဏာမၠာ်သဳရံၚ်ဒုဟ်, ဂုဏ်ဖဵုဝွံတုဲ ဩဝ်ဂိုတ်ကၠေံစိုတ် ဝေၚ်ပါဲကၠေံနူပွမဂစိုတ်သတ်အိုတ်ညိ။
တၚ်စၟတ်။  ပ္ဍဲကဵုဝတ္ထုဂစိုတ်ဗ္ၜေံဝွံ၊ အဓိပ္ပါဲဓမ္မပဒ ပ္ဍဲဂါထာမၞုံတံ "ဨဠကဿကဏ္ဌံဆေတွာ" ဂှ် အ္စာလ္ၚဵု ကဵုအရထ ဒးဒုၚ်နရက်လၟိဟ်တသော်ဗ္ၜေံ− အ္စာလ္ၚဵု ကဵုအရထ ဒးနရက်ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ ဝိပက်သၟေဟ်သှ်ေဒၟံၚ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကုတ်ကံလၟိဟ်တသော်ဗ္ၜေံ သ္ဂးလဝ်ဟွံတုပ်ကေုာံရေၚ်သ္ကံရောၚ်။
(၂) အဒိန္နာဒါန၊ နူ− ပွမဂိုၚ်ကၠတ်ကေတ်ဂြပ်ညးသ္အာၚ် ဍေံဒမိန်တၠညးဟွံကဵု၊ (နူပွမဂိုၚ်ကၠတ်ကေတ်ဂြပ်ညး မၞုံကဵုတၠ) ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ၊ န်− သိက္ခာပိုဒ်− ဒှ်ဟိုတ်ဝေၚ်ပါဲ−ခိုဟ်ဆာဲဒးရး။ သမာဒိယာမိ၊ ပ္ဍံ− အဲဒဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်− ဒ္ဂေတ်မၚ်မွဲအာလၟိုန်− ဗဗိုန်လဝ်ပ္ဍဲစိုတ်ရအဴ။ "ဝေၚ်ပါဲကၠေံနူပွမကၠတ်ဂြပ်ညးမၞုံကဵုတၠမမိက်သ္ဂးရောၚ်။
ပါဲနူဂြပ်ဇကုတုဲ မပ္တံဂြပ်မၞိဟ်ဒေဝတဴတိရစ္ဆာန်အိုတ်သီုတံဂှ် ဂြပ်ညးတၞဟ် ဂြပ်မၞုံကဵုတၠမ္ဂးရောၚ်၊ ဆဂးဂှ် ဂြပ်ညးထောံပံသကူ− ပံသကူ− ဂြပ်ပ္ဍသုသာန် မပ္တံယာတ်ဗွိုက်လတက်, ဆုဒုန်ဇၞူဇွတံဂှ် ဒှ်ဂြပ်ဟွံမွဲတၠတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဗၠးဒုဟ်ရ။ ပွမဂိုၚ်ကၠတ်ကေတ်ဂြပ်ညးတၞဟ် မၞုံကဵုတၠကီု၊ ပ္ဍဲအရာသၠာဲဂတးသွံရာန်စဂှ် ဝဵုစၞာဲလီလာန်မပ္တံန, နှီ, သၠးဒကေဝ်ဟွံတပ်တးတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ကီု၊ ကာလဇကုသွံစကဵုညးတၞဟ် ခဍောတ်န−နှီ၊ ကာလဒးကဵုညးတၞဟ် သီုစိုတ်မတ္ၚံက်ဝဵုစၞာဲ၊ ကာလဒးအလန်ဇကု ကေတ်ၞော်ပတိုန်န−နှီ− ထပက်ဒၚ်လသာလတာ်သၠဒကေဝ်ကီု၊ ပွမပၠံၚ်ၜးပၞုက်ဓလုက်ဗတိုက်ကေတ်ကီု၊ လှေံလှန်လီကသေက်ဍေက်သွေက်ရေက်ကးကၞေၚ်မတ်လတူညးတၞဟ် ဓဇန်စှ်ကီု၊ သီုကဵုစိုတ်ဟွံလ္ဂးတပ်တးဂှ် ဒှ်အုိန္နာဒါန်ဖအိုတ်ရောၚ်။
[လၚ်္ကာ] အဒိန္နာဒါန်၊ ကၠတ်ပိုန်ဟာန်ညး၊ မၞိဟ်အယုတ်ဂး၊ ချိုတ်ဒးနရက်၊ ဗၠးဗက်ဍံၚ်ကၠုၚ်၊ ဒုၚ်ဒုဟ်ထပ်ထပ်၊ ဂြပ်အောန်ဝါတ်ခါဲ−၁၊ ဒဒိုက်ကာဲ−၂၊ ကၠောဝ်ဇွောဴ−၃၊ မိက်ဂွံဒးစ္ဍး−၄၊ ဂြပ်ပြးလီုလာ်−၅။ ပၟတ်, ဍာ်, ကမၠတ်၊ ကောန်ဗၠတ်မိမ၊ ရာဇနာဲတၠ၊ သၞမသုန်သာ်၊ လီုလာ်ဂြပ်ရတ်−၆၊ ဒုဟ်ကၠတ်ဂၠိုၚ်ဟေၚ်၊ ယဝ်ဂွံဝေၚ်၊ ကလေၚ်ကၠေံဂှ်သဒှ်ဖဵုရောၚ်။
ယဝ်ရဂိုၚ်ကၠတ်ကေတ်ဂြပ်ညးမၞုံကဵုတၠမ္ဂး ချိုတ်အာဒးနရက်လေဝ်နွံ၊ ဒှ်ပြိုတ်ဟွံမွဲကဵုဗွိုက်လတက်လေဝ်နွံရ၊ ဗၠးနူဒဒိုက်အပါဲတုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဘဝ ကတဵုဒှ်မၞိဟ်ဂှ် ဟီုလဝ်ဖါအောန် ဒးဒုၚ်ဒုဟ်တြဴသာ်ဝွံရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− မၞိဟ်ကၠတ်လဝ်ဂြပ်ညးဂှ်−
၁။ ဂြပ်ရတ်အောန်တုဲ ဒးဝါတ်ခါဲအစေန်ကီု။
၂။ ဒှ်ဒဒိုက်လောန်ကာဲ သာဲအာနူညးအရီုအဗၚ်ကီု။
၃။ ဒှ်ကၞောဝ်ကၞောတ်ဗျဵု ဟွံမွဲကဵုဇွောံမစၞစသုၚ်ကီု။
၄။ အရာနွံပၟိက် မိက်ဂွံဂွံဂှ် ဂွံဟွံမာန်၊ မိက်ဂွံဒှ်စ္ဍးပါဲအာနူဇကုကီု။
၅။ ဟိုတ်နူမပ္တံသ္ပဗၞိက်သွံရာန်ဟွံလေပ်ဂှ်ရ၊ ဒးကျဟောံဗြံတံဟွံက လေၚ်တုဲ ဂြပ်ရတ်လီုလာ်လာဲလေၚ်ပြးဆာဲအာကီု။
၆။ ဟိုတ်နူသၞမသုန်သာ် မတွံဂး ပၟတ်, ဍာ်, ကမၠက် (ကောန်ဗၠတ်မိမ) ဂှ် ကောန်ပရံ, ရာဇဂှ်သၟိၚ်သၞမသုန်သာ် ပလီုပလာ်ကၠေံတုဲ ဂြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်မဒးလီုလာ်စာ်ထောၚ်လေၚ်အာအိုတ်ကီု၊ ဂုဏ်ဖဵုဟွံခိုဟ်ဟွံဆာဲပရေံပရုတ်ယုတ်ပပ်မြဴသာ်ဝွံ မဒးကလိဂွံဗွဲစၟတ်ရောၚ်။
ဒုဟ်တၞံတံမူလ။ ဒုဟ်အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးကၠုၚ်တုဲဂှ် ဗွဲဒဒှ်ဝိပက်ဗက် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်ဖဵုအကုသဵုကံဇကု မကၠောန်ခၞံလဝ်ကၠာကၠာတေံဂှ်ရ၊ ဇၟာပ်ဘဝကတဵုဒှ်မၞိဟ်လေဝ် ကလိဂွံဒုဟ်ဒဏ်မပ္တံဂြပ်ရတ်အောန် ဒးကၠောန်ဒၟံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဇၞူ ဗြဲဂူလေဝ် ဟဂွံစဴ တ္ၚဲကတဴလေဝ် ဟွံဂး ဒးဒုၚ်ဒဒိုက်ရုန်မဵု ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ် ဂြပ်ဟွံတၚ် ဂြပ်ဟွံဒှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုညးအိုတ်ကွိုန်ပိုန်ဟွံမွဲ ဝါတ်ဗွဲဒမၠိရောၚ်၊ ဒုဟ်ဇၞော်လတူနူဂှ် ဒးကတဵုဒှ်ပ္ဍဲပြိုတ်နရက်လေဝ်ဒှ်ဂွံရောၚ်။
သွက်အဒိန္နာဒါန်ဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ကလိဂွံဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တဴမပ္တံမြဴသာ်ဝွံတုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဖေက်ဂၟံက်ဗွဲမလောန်ရ။ တၠဂြပ်ဂှ် မၞုံကဵုဂုဏ်ဇၞော်နူဇကု, ကေၚ်ပတုဲလဝ်ဂုဏ်ပ္ဍဲဇကုတုဲ၊ ယဝ်ရကၠတ်ဒးဂြပ်ညးမ္ဂး− ဒုဟ်ဇၞော်ဗွဲမလောန်ရ၊ ဂြပ်ရတ်တန်ကဵုၚုဟ်ဍောတ်ၚုဟ်အောန်, ၚုဟ်ဇၞော်ၚုဟ်ဂၠိုၚ်တံဂှ်လေဝ် ဗွဲမထေက်ကြိုက်ကဵုဂြပ်ဒ္ဂေတ်ဗက်အတိုၚ်ဂြပ်ရတ်တံဂှ်တုဲ ဒုဟ်ဍောတ်ဒုဟ်ဇၞော် ပါ်ဒကးတၟေၚ်အာတၞဟ်တၞဟ်သာ်ရ။ ယဝ်ရဟီုဗွဲအဆက်မ္ဂး− ဂြပ်ရတ်ဂှ် ၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚုဟ်ဇၞော် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ်ဇၞော်ရ။ ဂြပ်ရတ်ဂှ် ၚုဟ်မးအောန် ၚုဟ်မးဍောတ်ဒုဟ်အောန်ဒုဟ်ဍောတ်ရ၊ ညးတၠဂုဏ်လဵုမွဲဒှ်ဒှ်၊ ယဝ်ရကၠတ်ဒးဂြပ်ညးမ္ဂး− ဒှ်ဒုဟ်ဇၞော်အိုတ်တုဲ ဒုဟ်ဇၞော်လတူနူဂှ် ကၠတ်ဂြပ်ကျာ် ဂြပ်ဓဝ် ဂြပ်သၚ်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ယဝ်ရဂွံဝေၚ်ပါဲကၠေံနူပွမဂိုၚ်ကၠတ်ကေတ်ဂြပ် ညးမၞုံကဵုတၠမ္ဂး− အောန်အိုတ်ကလိဂွံဂုဏ်ဖဵုတြဴသာ် မတွံဂး−
၁။ ဂြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်တိဍာ်ဂၠိုၚ်လောဲသိုက်ဒှ်သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု။
၂။ ဟွံမွဲကဵုဒဒိုက်ဒုၚ်ဗြဲစဲတ္ၚဲတုဲ ဒှ်တသိုက်စိုတ်တသိုက်ကာယလၟိုန်ကီု။
၃။ ဟွံဒးကၠောဝ်ဗျဵု ဟွံဒးဆဵုဘဲဒဒိုက်ဗုၚ်ဂၞဴတုဲ စသုၚ်ဖဲလဲလောဲသွာကီု။
၅။ သ္ပဗၞိက်သွံရာန်စဂှ်၊ ဟိုတ်နူဍိုဟ်ကေက်စဳကၠးဂှ်ရ− ဟွံဒးကျဟောံဗြံတုဲ ဂွံတံဂွံပရဲ ပြဲကွေံကွေံကီု။
၆။ ဟိုတ်နူသၞမသုန်သာ် ပလီုပလာ်ကၠေံဂြပ်ရတ်ဇကုဟွံမာန်ကီု မဒှ်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ− စွံသတိလပါ်ဒုဟ်ဂုဏ်ဖဵုတုဲ ဂိုတ်လွဳပရာဝေၚ်ပါဲကၠေံနူပွမကၠတ်ဂြပ်ညးအိုတ်ညိ။
(၃) ကာမေသုနိစ္ဆာစာရာ၊ နူ−ကဵုဒ္ဂေတ်မယုတ်− လုတ်မှာပ္ဍဲကောန်ဗြဴညး− မၞိဟ်ကလိလောန်ကၠေံပ္ဍဲကာမဂုဏ်ဂမၠိုၚ်− ဂၠိုၚ်ကဵုညးဂရိုဟ်။ ဝါ ။ နူ−ကဵုဒ္ဂေတ်မမှာရာ− ကလိလောန်ကၠေံပ္ဍဲကောန်သမ္ဘာတၠသ္ၚိကာမဂုဏ်ဂမၠိုၚ်။ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ၊ နိ− သိက္ခာပိုဒ်− ဒှ်ဟိုတ်ဝေၚ်ပါဲ− ခိုဟ်ဆာဲဒးရး။ သမာဒိယာမိ၊ ပ္ဍံ− အဲဍိက်ဂိုၚ်ကေတ်− ဒ္ဂေတ်မၚ်မွဲအာလၟိုန်− ဗဗိုန်လဝ်ပ္ဍဲစိုတ်ရအဴ။ "ဝေၚ်ပါဲကၠေံနူဒ္ဂေတ်အယုတ်လုတ်မှာပ္ဍဲကောန်ဗြဴညးပ္ဍဲတြုံတၠသ္ၚိညးမမိက်သ္ဂးရောၚ်" (ဝဵုမတ်သမ္ဘာတၠသ္ၚိညးလေဝ်ဂး)
မၞိဟ်တြုံတြုံတံဂှ် သမ္ဘာဇကု ပွံၚ်ဇကု နွံဒၟံၚ်ဖိုဟ်၊ ယဝ်ရလုတ်မှာ, အာဒ္ဂေတ်မေထုန်ပ္ဍဲကဵုကောန်ဗြဴညးတၞဟ်, နှဴရဴထုဲထံၚ်ကဵုပွံၚ်ညးတၞဟ်မ္ဂး− ဒှ်ကာမေသုမိစ္ဆာစရာကလိလောန်ကၠေံသိက္ခာပိုဒ်ဝွံရောၚ်။
မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတံလေဝ် တြုံတၠသ္ၚိဇကု ပွံၚ်ဇကု နွံဒၟံၚ်ဖိုဟ်၊ ယဝ်ရကၠတ်စိုတ်တၠသ္ၚိဇကု, ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံဟုဲသၞဴ ဖအာတဴဒ္ဂေတ်အယုတ်ကဵုတြုံတၠသ္ၚိညးတၞဟ်မ္ဂး− ဒှ်ကာမေသုမိစ္ဆာစာရကလိလောန်ကၠေံသိက္ခာပိုဒ်ဝွံရောၚ်။
ကာမဂုဏ်မ္ဂးဂှ် တြုံကဵုဗြဴညးၜါ သၞဴရဴရေၚ်ကာန်သ္ဍိုက်ဆာန်ရေၚ်သ္ကံ လုက်ဒွံထတ်သာတဏှာၚုဟ်ကၠုၚ် ဒုၚ်စသိုၚ်ရှ်အာရီုဂှ် ဇိပ်ဂၠိပ်မိပ်ဇြိပ်အီဂြိုၚ်လတိုၚ်လမှ် မြဟ်မြဴသၠောၚ်ဒၟံၚ်ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံကောံကောံထုဲထုဲမ္ဂးရောၚ်၊ အရေတ်ဝေါဟာလိက်ဂှ် “ကာမ− ဂှ်နွံပၟိက်မိက်ဂွံဂွံ၊ ဂုဏ်−ဂှ် ဒွက်, ဒက်” ပံၚ်သီုၜါတုဲ ကာမဂုဏ်မ္ဂးယၟုရ။ ကာမဂှ် ဝတ္ထုကာမ, ကိလေသကာမ နွံဒၟံၚ်ၜါဂကူရောၚ်၊ ဝတ္ထုကာမဂှ် ဂွံကဵုအာရီုမသုန်မတွံဂး ရူပါရီု သဒ္ဒါရီု ဂန္ဓာရီု ရသာရီု ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရီုတုဲ ကိလောသကာမဂှ် ဂွံကဵုကိလေသစှ်ရောၚ်။
ကာမဂှ် နွံပၟိက်မိက်ဂွံဂွံ၊ ဂုဏဂှ် ဒွက်မ္ဂးဂှ် မတ်ပိုဲဂှ် အာကဵုရူပါရီုညာတ်သာ်တုဲမိက်ဂွံဂွံရ။ ကတောဝ်ဂှ် အာကဵုသဒ္ဒါရီု မိၚ်ရမျှာၚ်တုဲ မိက်ဂွံကလၚ်ရ။ ညာတ်ရုပ်မိၚ်ရမျှာၚ်ဒးစိုတ် မိက်ဂွံဂွံတုဲ ရုပ်ကဵုရမျှာၚ်ဂှ် တုပ်သၟဟ်ညံၚ်ရဴဒွက်ဒက်လဝ်မတ်ကဵုကတောဝ် ဟွံကဵုချဳအာနူဒၞာဲ, တုပ်ဗီုဇုက်ဇရှ်ေဒွက်ကၠေၚ်ဒက်စကီုရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဟေၚ်− ကော်ခဴစ “ကာမဂုဏ်” ရောၚ်၊ အာရီုပိသၟေဟ်သှ်ေဒၟံၚ်ဂှ်လေဝ် တုပ်ရ။ တြးပ္တိတ်တုဲ ဗဂပ်ဏာမ္ဂး− ဂန္ဓာရီုကဵုမုဟ်, ရသာရီုကဵုလတာ်, ဖေါဋ္ဌာဗ္ဗာရီုကဵုကာယဇကု လုက်စုက်ထၟတ်ဒွံခ္ဍဳလျတ်ဂဗတ်လပိုက်ဒးတုဲ မိပ်ဇြိပ်ကေုာံရေၚ်သ္ကံရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာဒ္ဂေတ်အယုတ်မှာကေုာံရေၚ်သ္ကံ ထၟတ်ဒွံလုက်စုက်ဒးဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရီု ဒးလီုလာ်ညးမွဲကဵုမွဲ ဒုဟ်ဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံနူဒ္ဂေတ်လၟေတ် ဒ္ဂေတ်အယုတ် ဟွံသၞဴရဴထုဲကြာန်ကေုာံရေၚ်သ္ကံ ဟွံပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံဗွဲအစောံမကၠတ်စိုတ်ဝဵုစၞာဲညးသ္ကံတုဲ၊ ယဝ်ရဂွံမံအာဇြုၚ်ဇြုၚ်ဂွုဂွု ဗုဗုအးအးမာန်မ္ဂး− ဒှ်ဒ္ဂေတ်ခိုဟ်ဒ္ဂေတ်ပြဲ ဒ္ဂေတ်တဲသၠုၚ်အိုတ်ရောၚ်၊ အတိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲပွံက်ဂုဏ်သွာက္ခာတတေံဂှ် ဒ္ဂေတ်ပတုပ်ဗက် “ကောန်သၟိၚ်တြုံကောန်သၟိၚ်ဗြဴဥဒယဘဒ္ဒကဵုဥဒယဘဒ္ဒါ” ညးၜါတၠဂှ်တုဲ ဒးမၚ်မွဲထေက်ကြိုက်ကွေံရ။
ဝေၚ်ပါဲဟွံမာန်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ၊ ဆၜိုတ်သမ္ဘာတၠသ္ၚိပွံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ဟုဲသၞဴပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံတုဲ ဂွံအေၚ်သတှ်ေဗဗေၚ်အာပၟိက်ညးသ္ကံ ဂွံရနုက်ဗဗေၚ်အာပါရမဳညးမွဲကဵုမွဲဗွဲသဘဴဓဝ် ယဝ်သဒှ်မ္ဂး− အတိုၚ်ဝတ်လောကတၠပညာတံဟွံဂရိုဟ်ဗျိရ၊ လောဘလောန်ကာဲအာတုဲ ဂၠာဲဗပေၚ်ဒၟံၚ်ပၟိက်တဏှာ ဟွံဖေက်ဒုဟ်ဒဏ်ဂှ်လေဝ် ဟွံစှ်ေသၞောတ်ဗ္ၜတ် ပ္ဍဲပရေၚ်ဓမ္မဝတ်ရ၊ ဗက်ပၟိက်လောဘရာဂတဏှာတုဲ ဏာဗစိုပ်ကဵုနရက်မာန်ဂှ်လေဝ် ဟွံညာတ်ဒုဟ်ဂတသက်သက်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ပါဲနူသမ္ဘာတၠသ္ၚိဇကုတုဲ၊ ယဝ်ရထုဲသၞဴသိပ်ဂၠိပ် ပ္ဍဲသမ္ဘာတၠသ္ၚိညးသ္အာၚ် ထပ်ကဵုထပ်မ္ဂး− ဟွံဒးကဵုပရေၚ်ဓဝ်ကျာ် ပါ်ကန်ချိုတ်ဗက် စိုပ်နရက်ဍာံဍာံရောၚ်။
ဒ္ဂေတ်မေထုန်ရုန်မဵုမြဴသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ဒ္ဂေတ်ယုတ်မာညးသပ္ပရိုဟ်ဂမၠိုၚ် ထေက်ကဵုဂရိုဟ်ဗျိဗွဲစၟတ်တုဲ ပ္ဍဲသတ်တိရစ္ဆာန်ဍောတ်ဍောတ်သွတ်သွတ် မပ္တံဂၟိတ်ဂဂိတံဂှ်လေဝ် ဒ္ဂေတ်မေထုန်နွံဒၟံၚ်ဖအိုတ်ရ၊ ရာဂတဏှာညးကဵုညး ပေၚ်ဍတ်ဒၟံၚ်တုဲ ဒ္ဂေတ်မေထုန်ယုတ်သဝ်ပရေံအိုတ်ဂှ် သတ်တိရစ္ဆာန်၊ ဒ္ဂေတ်မေထုန်တဲသၠုၚ်အိုတ်ဂှ် ဍုၚ်ဒေဝတဴသွဝ်တြဴဘုံတေံရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရဟ ပါဲနူပွံၚ်ဇကု ဆောဖွက်ဇကုတုဲ လုတ်မှာအာပ္ဍဲကောန်ဇာတ်သမ္ဘာတၠသ္ၚိညးတၞဟ်ကီု၊ သၟတ်ဗြဴဆေၚ်ဆက်ကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝံသဇကု, သၟဝ်ဗြဴညးတၞဟ်သက်သက် ဟွံဆေၚ်ဆက်ကဵုဇကုမပ္တံကလောကောဒေံမိမ ညးမၚ်မွဲလဝ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်လုတ်မှာအာမေထုန်ကီု၊ ညးမွဲကဵုမွဲ စိုပ်တုပ်သၟဟ်ကေုာံရေၚ်သ္ကံလေဝ်ကဵုဒှ်, ဟွံတုပ်လေဝ်ကဵုဒှ် ဒ္ဂေတ်မၞိဟ်တြုံမကလိလောန်လုတ်မှာအာကို။ ပါဲနူတြုံတၠသ္ၚိဇကုမပိုၚ်ပြဳလဝ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်မၞိဟ်ဗြဴ သၞဴရဴပံၚ်ဖက်ဆက်ကဵုတြုံတၠသ္ၚိညးတၞဟ်ကီု ဒ္ဂေတ်ယုတ်မာပပ်ပဳမြဴသာ်ဝွံ၊ တၠပညာတံ ဂရိုဟ်ဗျိက္ဍုဟ်မၠေံတုဲ ဒှ်ဒုဟ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ဒှ်ဒ္ဂေတ်သတ်ယုတ်အိုတ်ကၞောတ်ရောၚ်။
[လၚ်္ကာ] မိစ္ဆာစာရ၊ ပြဝဟွံအပ်၊ စောဲစပ်လုတ်မှာ၊ ဟွံသာလးလး၊ ချိုတ်ဒးနရက်၊ ဗၠးဗက်ဂွံဒုဟ်၊ ညးက္ဍုဟ်ဂၠိုၚ်ရ၊ ၁၊ သၞဝဲပေၚ်ထာတ်၊၂−ဝါတ်လာပ်ဗဇဴ၊ ၃−တသိုက်ဒဴဂၠိ၊ ၄−ဣတ္ထိ၊ ၅−ခမၞုဲ၊ ၆−တုဲဂကူသဝ်၊ ၇−လဝ်မုက်ဟွံဒွး၊ ဒးဂွံဗိုၚ်ဂၠိ၊ ၈−ဣန္ဒြိလက်သဏ်၊ (သန်) ဗၠန်ဗၠးဆောတ်ယောၚ်− ၉−မွဲတောၚ်စံၚ်တူ၊ ၁၀−သာဲနူဇြဟာတ်၊ ၁၁−ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ထၞာန်၊ ဝေၚ်မာန်ခါဂှ် သဒှ်ဖဵုရောၚ်။
၁။ မၞိဟ်လုတ်မှာအာပ္ဍဲဒ္ဂတ်ေကာမေသုမိစ္ဆာစာရဂှ် ချိုတ်ဒးနရက် ဗၠးနူနရက် ဝိပက်ဗက်ဒးဒုၚ်စသိုၚ် ဖဵုအကုသဵုကံဇကု မကၠောန်ခၞံလဝ်ကၠာကၠာတေံဂှ်တုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဘဝကဵုဒှ်မၞိဟ်မ္ဂး−
၁။ ညးတၞဟ်က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်လောန်ကီု။
၂။ ဆၜိုတ်ညးတၞဟ်က္ဍုဟ်မၠေံဟွံသေၚ်ဏီ သၞသတြုသၞဝဲလေဝ်ဂၠိုၚ်လောန်ကီု။
၃။ ကလိဂွံလာပ်ဗဇဴဝါတ်ဂါတ်တုဲ လ္ၚုသုန်ဂြာံအာနူလာပ်ဗဇဴဂြပ်ရတ်ကီု။
၄။ စာ်စ္ဍးလ္ၚုလ္ၚန်အာနူတသိုက်, တသိုက်ဒဴကၠေံတုဲ ဒှ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ကီု။
၅။ ဒးကတဵုဒှ်မၞိဟ်ဗြဴကီု။
၆။ ဗြဴလေဝ်ဟွံသေၚ် တြုံလေဝ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်နူညးတၞဟ် ကတဵုဒှ်ခမၞုဲကီု။
၇။ ကတဵုဒှ်မၞိဟ်တြုံတုဲပၠန်လေဝ် ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဘဝ မဒးကတဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကူယုတ်သဝ်ကီု။
၈။ မုက်မတ်လီုလာ်ကျာ်သြဳကှ်ဇြး မဒးဂွဂၠေံတုဲ ညးခ္ဍိုက်မုက်ဇကုဂၠိုၚ်ကီု။
၉။ ဣန္ဒြဳလက်သဏ်အဝဲဇကု မပ္တံဇိုၚ်တဲမုက်မတ်မုဟ်ကတောဝ် ဆောတ်ယောၚ်လီုလာ်ရုပ်သာ်ပရေဴကီု။ (အိန်ရဳလေဝ်ချူရ)
၁၀။ မဒးဒှ်ဂဝိၚ်ဂွိၚ်ဂွါဲစံၚ်တူဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ကီု။
၁၁။ မဒးပြးဆာဲသာဲခြာနူဇြဟာန်ညးသ္ဍိုက်ဆာန်ဇကုကီု။ မပ္တံဒုဟ်ဂမၠိုၚ် မြဴသာ်ဝွံ၊ ကလိဂွံဗွဲစၟတ်ရောၚ်။ မၞိဟ်ဇကုပတုဲဒ္ဂေတ်ကောန်သမ္ဘာမၞိဟ်ဒးဒုၚ်လုတ်မှာကလိလောန်အကဵုဇကုဂှ်၊ ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်နွံကဵုသဳလသိက္ခာနွံကဵုဂုဏ်မွဲမွဲမ္ဂး− ဒုဟ်ဇၞော်ဗွဲမလောန်တုဲ၊ ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဂုဏ်သဳလမ္ဂး− ဒှ်ဒုဟ်ဍောတ်ညိရ။ ၜိုန်ဍောတ်ကီုလေဝ် နရက်ဟွံဗၠးတုဲ (မၞိဟ်ပြဲပြဲကဵုမၞိဟ်ယုတ်ယုတ်ဂှ် ပါ်ပရံကေတ်ဒုဟ်ညိ)။
ဒုဟ်တၞံတံမူလ။ ဒုဟ်ဂမၠိုၚ် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲဂှ် ဗွဲဒဒှ်ဝိပက်ဗက်ဒးဒုၚ်စသိုၚ် ဖဵုအကုသဵုကံဇကု မကၠောန်ခၞံလဝ်ကၠာကၠာတေံဂှ်ရ၊ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဘဝ ကတဵုဒှ်မၞိဟ်လေဝ် ကလိဂွံဒုဟ်ဒဏ်မပ္တံညးတၞဟ်က္ဍုဟ်ဇကု, ကောန်ဇာတ်သမ္ဘာကလောကောဒေံမိမက္ဍုဟ်ဇကု, ညးက္ဍုဟ်အဲက္ဍုဟ် ညးတၞဟ်က္ဍုဟ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံ, သၞသတြုဂၠိုၚ်ညးဂြိုဟ်ကဵုဇကုဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ။ ဒုဟ်ဇၞော်လောန်ကာဲနူဂှ် ဒးအာကတဵုဒှ်ပ္ဍဲနရက်လေဝ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ရောာၚ်။
−−−−−
ပရူကောန်သေဋ္ဌဳပန်။  ကောန်သေဋ္ဌဳပန်ဂှ် ကတဵုဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳ လက်ထက်ကျာ်ကဿပ အာယုက်သတ္တံ “ၜါစှော်လ္ၚီ” သၞာံရ။ ကောန်သေဋ္ဌဳပန်ဂှ် ဂွံပတၠဂြပ် “ပန်ပန်စှော်ကိုဋ်” ရ၊ ဟိုတ်နူဂြပ်ဂၠိုၚ်ဂွံဗက်မိပ်အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ဂှ်ရ− ပလီုပလာ်ကောန်ဗြဴညး နကဵုသြန်တံဂှ်တုဲ ချိုတ်အာစိုပ်နရက် ကၠာၚ်ပသဲဍာဲဍာဲဂြၚ်ဂြၚ် လၚ်လၚ်ဂဵုဂဵု ကော်ခဴစ “လောဟကုမ္ဘိ” ရောၚ်၊ ဍာ်ထၟာဲဍာဲဍာဲတူတူကၞံဒၟံၚ်ဗြံၚ်ဗြံၚ် ထ္ၜိုဟ်ကတဵုဒၟံၚ်ဗြောတ်ဗြောတ်ရ၊ ညးမွဲ−နုၚ်ထၟဲကၠာၚ်ပသဲမွဲမရ၊ ညးပန် နုၚ်ထၟာဲကၠာၚ်ပသဲပန်မရ၊ နရက်လောဟကုမ္ဘိဂှ် နွံဗဒါဲဍုၚ်သာရဝှ်ရ၊ သ္ပဟိုတ်ကဵုသၟိၚ်ပဿိုန်တုဲ ကျာ်တြဲတွံလဝ်ဇာတ်ဝွံရောၚ်။ (စတုက္ကနိပါတ်ဇာတလောဟကုမ္ဘိ) မ္ဂးယၟုရောၚ်။
ပ္ဍဲဓမ္မပဒဗာလဝဂ် ပရူသၟိၚ်ပဿိုန်ကဵုတြုံမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ကောန်သေဋ္ဌဳပန် ကတဵုဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳသ္ဂးလဝ်ရ၊ ပ္ဍဲဇာတ်ကီု၊ ပ္ဍဲအဋ္ဌကထာသဂါထာဝဂ္ဂကောသလသံယုတ်ပြဝံက်ယညသုတ်ကီု၊ ကတဵုဒှ်မၞိဟ်ကိုပ်ကၠာတေံ ပ္ဍဲဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် သ္ဂးလဝ်ရ၊ ပ္ဍဲဇာတ်လေဝ် သ္ပဟိုတ်ကဵုသၟိၚ်ပဿိုန်တုဲ တွံလဝ်ရ၊ ဇာတ်အတိက်ဂှ် ဍုၚ်ဗာရာဏသဳ သၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တ၊ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒှ်ဣသိသ္ပဒတဴပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမဝန်၊ ကာလဖျဴဇာတ်ဂှ် မှာထေရ်သာရိပိုတ်လၟုဟ် ကၠာတေံဒှ်ကွးဗဗၞးပြောဟိတ်တုဲ ကျာ်တြဲလၟုဟ်ဂှ် ကၠာတေံဒှ်ဣသိရောၚ်၊ ပ္ဍဲဓမ္မပဒဂှ် ကောန်သေဋ္ဌဳပန်ဝွံ− ချိုတ်အာတုဲ ဒးနရက်အဝိက် ခရာအကြာ ကျာ်မွဲဇကုရ၊ ဗၠးနူနရက်အဝိက်တုဲ ဆဝိပက်မသှ်ေၜက်ဒၟံၚ်ဂှ် ဒးနရက်လောဟကုမ္ဘိရောၚ်။
ပ္ဍဲဇာတ်ဂှ်လေဝ် ဒးနရက်လောဟကုမ္ဘိရ၊ နရက်ဝွံ− ဒှ်တွဳဗွိုၚ်နွံဇိုၚ်နရက်အဝိက်ရ၊ နွံကြပ်ကဵုနရက်အဝိက်ကီုရ၊ နူပါၚ်ထၟာဲကၠာၚ်ပသဲဝွံ၊ ဂွံစိုပ်ဂတာတေံ စှ်ေအာခရာ “ပိစှော်လ္ၚီ” သၞာံ၊ စိုပ်ဂတာတေံတုဲ ဂွံတိုန်မံက်ကၠုၚ်လိုက်ပါၚ်ထၟာဲဂှ် လၟိဟ် “ပိစှော်လ္ၚီ” သၞာံပၠန်ရ၊ တြဴစှော်လ္ၚီသၞာံ ပေၚ်အာတုဲလေဝ် ဟွံဗၠးဏီရ။ ကာလမံၚ်တိုန်ဂှ် ညးရံၚ်အဲ, အဲရံၚ်ညးတုဲ ဟီုပံက်ပါၚ်ဗရုရမျှာၚ်ညးမွဲမွဲအက္ခဝ် မွဲမွဲမ မတွံဂး “ဒု−သ−န−သော” ဟီုဟွံအိုတ် ဗၠိုက်စှ်ေအာပၠန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ပရူကောန်သေဋ္ဌဳပန်ဂှ် ကေၚ်မိၚ်ဒၟံၚ်နူအ္စာဓဝ်မတွံထ္ၜးကဵုတုဲ ချူဗွဲခမၞောန်, မိက်ဂွံတီဗွဲတြးမၠာ်သ္ၚဳကေတ်ပ္ဍဲဇာတ်ကဵုဓမ္မပဒတေံညိ။
တၚ်စၟတ်။ နရက်ဍာ်ဂမ္တဴကော်ခဴစ “လောဟကုမ္ဘိ” ဂှ် ရဲပလီုပလာ်ကောန်ဇာတ်သမ္ဘာတၠသ္ၚိညး ရဲတံၚ်ဓဇက်ကောန်ဗြဴညး ရဲဗက်မိပ်ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရီု ရဲကလိလောန်ကၠေံကာမေသုမိစ္ဆာစာရသိက္ခာပိုဒ်တံဂှ် ဒှ်ဒၞာဲဝါဲသ္ၚိတာဲဍုၚ်ကွာန်ဋ္ဌာန်ဇၞူညးတံရ၊ ဗက်မိပ်အာရီုမသုန်ကာဂုန်သာ်ဂှ်တုဲ ဒးစိန်ဂၠက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲနရက်အဝိက် နရက်ကၠာၚ်ထၟာဲပသဲဍာဲဍာဲဂှ် ဒှ်အာဲပူဂဵုဒ္ဂေတ်အယုတ်လုတ်မှာပ္ဍဲကောန်ဇာတ်သမ္ဘာတၠသ္ၚိညးရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ဗီုကောန်သေဋ္ဌဳပန် နရိုအ်ကညာၚ်ဒၟံၚ်နကဵုရမျှာၚ် "ဒု−သ−နသော" ဂှ် ကဵုဂွံသိၚ်အာကဵုမိၚ်အာပ္ဍဲကတောဝ်တုဲ တ္ၚဲလဵုဂွံတိတ်ဗၠးဂှ် ကၞုၚ်ကၞောတ်ဟွံမွဲရောၚ်။
စုတိအာနူဘဝကောန်တြုံဓမာတ်ထဝ်တုဲ အာကတဵုဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳတြုံ ပ္ဍဲဍုၚ်ကောသမ္ဗဳပၠန်ရ၊ ဒုဟ်ပါပ်ကလောန်ကၠောန်လဝ်ယုတ်ယုတ်ဂှ် ဍေံဟွံကဵုဖဵုဏီတုဲ ညံၚ်ရဴ "တိုပ်လဝ်လ္ၚပၟတ်ကဵုပတေၚ်ဖဴကီု" ရ၊ ဟွံကဵုဖဵုလဝါဲဂှ်တုဲ ကာလကၠုၚ်ကတဵုဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳဂှ်၊ မုက်မတ်မြဟ်မြဴကွေံကွေံရ၊ စိုတ်အလန်တတိယဘဝဂှ်၊ ဟိုတ်နူပရဒါရိကကံ, ကံကလောန်အကုသဵု ပလီုပလာ်လဝ်ကောန်ဗြဴညးပ္ဍဲဘဝကောန်တြုံဓမာတ်ထဝ်တေံဂှ်ရ၊ ချိုတ်စုတိဗက်စိုပ်နရက် "ရောရူဝ" ရောၚ်။
ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုတြဴဘဝဂှ် အာကဵုဒှ်ဂၠဴကၟက် ပ္ဍဲ "ရးသုဒဿန" တုဲ ဒးဂအးပတိတ်ထောံထိၚ်ဟဇာပၠန်ရ။ ချိုတ်အာနူဘဝဂၠဴဂှ်တုဲ ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုထပှ်ဘဝဂှ်၊ ၜိုန်ရကလိဂွံဘဝမၞိဟ် ကတဵုဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲ "ဝဇ္ဇဳရး" ကီုလေဝ် တြုံလေဝ်ဟွံသေၚ်, ဗြဴလေဝ်ဟွံသေၚ် ၝောံကၟက်ဟွံထေၚ် ဟွံမံက် ကော်ခဴစ "နပုံခမၞုဲ" ရ။ (ဣဝွံ အတိက်ထပှ်ဘဝ) ရောၚ်၊ ပၞောဝ်ကဵုထပှ်ဘဝဂှ် တိရစ္ဆာန်ပိဘဝ, မၞိဟ်ပိဘဝ, နရက်မွဲဘဝရောၚ်။
ၜိုန်ရအာကတဵုဒှ်ပ္ဍဲဍုၚ်သွဝ်တေံကီုလေဝ်၊ ဟိုတ်နူအကုသဵုကံ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဗလိုက်ဖျေံဂှ်ရ− ဟဂွံကတဵုဒှ်ကောန်ဒေဝတဴတြုံပြဲပြဲ တဲသၠုၚ်သၠုၚ်တုဲ အလုံမသုန်ဘဝဂှ် ဒးကတဵုဒှ်ကောန်ဒေဝတဴဗြဴသၟးသၟးရ။ နူဘဝဂၞကျာ်ကောန်ဒေဝတဴဇဝနဂှ် စုတိစှ်ေကၠုၚ်တုဲ ကၠုၚ်ကတဵုဒှ်ကောန်ဝုတ်သၟိၚ်အၚ်္ဂတိ ပ္ဍဲဍုၚ်မိတ္ထဵုဝွံရောၚ်၊ ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုစှ်ပိဘဝဝွံ၊ ကၠုၚ်ကတဵုဒှ်ကောန်ဝုတ်သၟိၚ်အၚ်္ဂတိ မၞုံယၟု "ရုစာ" ရ၊ ကတဵုဒှ်ဘဝၝောံဗြဴသက်သက်ဂှ် တြဴဘဝရောၚ်၊ စုတိအာနူဘဝကောန်ဝုတ်သၟိၚ်ဝွံတုဲ အာကတဵုဒှ် ကောန်ဒေဝတဴတြုံပ္ဍဲသွဝ်တာဝတိံတေံရ၊ ဘဝဝွံ ဒှ်ဘဝမရနုက်ကဵုထပှ် ကံဝိပက်ကြပ်အိုတ်ကီုရ၊ (ဣဝွံ အနာဂတိထပှ်ဘဝရောၚ်) ပၞောဝ်ကဵုထပှ်ဘဝဂှ် ဒှ်ဂၞကျာ်သၟိၚ်အိန်ပန်ဘဝ, ဒှ်ဂၞကျာ်ကောန်ဒေဝတဴဇဝနမွဲဘဝ, ဒှ်ကောန်ဝုတ်သၟိၚ်အၚ်္ဂတိမွဲဘဝ, ကလေၚ်ဒှ်ကောန်ဒေဝတဴတြုံမွဲဘဝပၠန်ရောၚ်။
အင်ခေဝ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်အင်ခေဝ်
ဘာအင်ခေဝ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်အင်ခေဝ် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု။
ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)
၇။ အရထသဳမသုန်ကဵုအဓိပ္ပါယ်
ကလေၚ်ပံၚ်အုပ်သရုပ်ထောံလၟိဟ်ဘဝကဵုလၟေၚ်ဘဝမ္ဂး။
(၁) ဒှ်ကောန်တြုံဓမာတ်ထဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်။
(၂) ဒှ်ကောန်တြုံသေဋ္ဌဳပ္ဍဲဍုၚ်ကောသမ္ဗဳ။
(၃) ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲနရက်ရောရုဝ။
အင်ခေဝ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်အင်ခေဝ်
နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)
၇။ အရထသဳမသုန်ကဵုအဓိပ္ပါယ်
(၄) ကတဵုဒှ်ဗ္ၜေံကၟက်။
(၅) ကတဵုဒှ်ကၞုဲကၟက်။
(၆) ကတဵုဒှ်ဂၠဴကၟက်။
(၈−၉−၁၀−၁၁) ဒှ်ဂၞကျာ်သၟိၚ်အိန်ပန်ဘဝ။
(၁၂) ဒှ်ဂၞကျာ်ကောန်ဒေဝတဴဇဝန။
(၁၃) ဒှ်ကောန်ဝုတ်သၟိၚ်အၚ်္ဂတိ။
(၁၄) ဒှ်ကောန်ဒေဝတဴတြုံပ္ဍဲသွဝ်တာဝတိံ။
(အနာဂတ်ထပှ်ဘဝ) (ပံၚ်ဖအိုတ် စှ်ပန်ဘဝရ။ ဣဝွံ ကၠုၚ်နူနာရဒဇာတ်တေံရောၚ်။
ၜိုန်ရကတဵုဒှ်တြုံပြဲပြဲတဲသၠုၚ်သၠုၚ် ပတံကၠုၚ်ပါရမဳမွဲလက်ကဝ်ကီုလေဝ်၊ ဟိုတ်နူကာမေသုမိစ္ဆာစာရကံ ကၠောန်ခၞံဒးလဝ်ကၠာကၠာတေံ ဗၞတ်မွဲဘဝဓဝ်ဂှ်ရ− ချိုတ်အာစိုပ်နရက်ဒးစိဂၠက်ဒၟံၚ်လံလတုဲ ဗၠးနူနရက်ပၠန်ရ− ဆၜိုတ်ဝိပက်မသၟေဟ်သှ်ေၜက်ဒၟံၚ်ဂှ် ဍေံကလေၚ်ကဵုဖဵုမဒးကတဵုဒှ်ပ္ဍဲဘဝယုတ်ယုတ်သဝ်သဝ်မာန်ဏီဂှ် ထေက်ကဵုဒးစွံသတိဗွဲမဇြိုဟ်နက်ခိုဟ်သန်ရ၊ ဗက်မိပ်သိပ်ဂၠိပ်ထုဲထံၚ် ကဵုပွံၚ်ကောန်ဇာတ်ညးလေဝ် ဟဂပ်ဝ်လးလးရ၊ ဗက်မိပ်ဒုၚ်စသိုၚ်အာရီုကာမဂုဏ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴညးတၞဟ် မၞုံကဵုတၠလေဝ် ဟဂပ်ဝ်သ္ပလးလးရ၊ ဖေက်ကဵုဒးဝေၚ်ဖျေၚ်ကၠေံမုက် ဖျေၚ်ကၠေံမတ် နူပွမကၠတ်ဝဵုကောန်ဗြဴညးမၞုံကဵုတၠခိုဟ်သန်ရောၚ်။
ဆၜိုတ်ပွံၚ်ဇကုမွဲဟေၚ် ထုဲသၞဴသိပ်ဂၠိပ်တုဲ ပရေပရံၚ်ကၠေံပၟိက်ကိလေသ ကာမတဏှာကဵုဂွံမာန်ညိ၊ ပၟိက်စိုတ်ဂၞပ်စိုတ်ဝါသနာတဲဍိုန်ဍိုန်ပရေံပရေံပရုတ်ပရုတ် ယုတ်ယုတ်မာမာပပ်ပပ်ပဳပဳ ဟဳဇွောဝ်သှ်ေၜက်ဆက်ဆေန်ပါကၠုၚ် လုကဴမွဲပွိုၚ်ခရိုၚ်သံသာဂှ် ဝေၚ်ပါဲဂစိုတ်သီဖအိုတ်ကၠေံ နကဵုနဲကဲဍိုန်ဍိုန်ဍောတ်ဍောတ် ၜတ်ၜတ်တကတ်တကတ် ဟွံဓာန်ဂှ်လေဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ၊ ညံၚ်ဂွံဟုဲနှဴပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံဒးကဵုပွံၚ်သမ္ဘာသ္ဍိုက်ဆာန်တၠသ္ၚိမပြဲ မခိုဟ်ဍိုဟ်ကေတ်ပ္ဍဲလိုက် ပရလိုက်လၟုဟ်ဂတ ၜါပြကာဂှ် စွံသတိထေက်ကြိုက်ကွေံကွေံရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ− ဗက်အလိုက်ရာဂတဏှာ လုတ်မှာအာတုဲ ညံၚ်ရဴလၟောဝ်ထေရ်အာနန် ဒးဒုၚ်နရက်လံလဂၠိၚ်သ္ၚောဲကီု, ဒးဒှ်ဘဝမၞိဟ်ဗြဴဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ကီု, ဗွဲကြဴတဲဟေၚ် ကလိဂွံဘဝမၞိဟ်တြုံကီု သီုကဵုဖေက်ဂၟံက်ခိုဟ်ဂှ် ကဵုကၠိုဟ်ဒုဟ်ပလီုကောန်ဇာတ်သမ္ဘာတၠသ္ၚိညးအိုတ်ညိ။
၈။ ပွံၚ်ပန်ဂကူ
ပွံၚ်ပန်ဂကူ တဝှ်အၚ်္ဂတ္တရနိကာယ်စတုက္ကနိပါတ်သံဝါသသုတ်
(၁) တြုံတၠသ္ၚိကောန်ဒေဝတဴကဵုဗြဴဂစိုတ်ဂှ်မွဲပွံၚ်။
တြုံတၠသ္ၚိပြဲပြဲတဲသၠုၚ်သၠုၚ်ဂှ် မၞုံကဵုသဳလတုဲ သမ္ဘာဂှ်၊ ယဝ်ရဟွံမွဲကဵုသဳလမ္ဂး− တုပ်တဴညံၚ်ရဴတြုံတၠသ္ၚိကောန်ဒေဝတဴ ဟုဲနှဴပံၚ်ဖက်ကဵုသမ္ဘာဂစိုတ်ကီုရ၊ (မၞိဟ်သဳလဟွံမွဲဂှ်− ၜိုတ်ရဂျိုၚ်တဴလမျီုကီုလေဝ် ဟွံတၟေၚ်ကဵုမၞိဟ်ချိုတ်ချိုတ်ရောၚ်)။
(၂) တြုံဂစိုတ်ကဵုသမ္ဘာကောန်ဒေဝတဴဂှ် မွဲပွံၚ်။
တြံတၠသ္ၚိဂှ် သဳလဟွံမွြ သဳလဟွံသ္အးဇ္ၚးတုြ သမ္ဘာဂှ်၊ ယဝ်ရမၞုံကဵုသဳလ, သဳလသ္အးဇ္ၚးပၠန်မ္ဂး− တုပ်တဴညံၚ်ရဴတြုံတၠသ္ၚိဂစိုတ် ပံၚ်ဖက်ဟုဲနှဴကဵုသမ္ဘာကောန်ဒေဝတဴကီုရ။
(၃) တြုံဗြဴဂစိုတ်ဂှ် မွဲပွံၚ်။
(၄) တၠသ္ၚိသမ္ဘာကောန်ဒေဝတဴတြုံကဵုကောန်ဒေဝတဴဗြဴဂှ်မွဲပွံၚ်။
တၠသ္ၚိကဵုသမ္ဘာသီုညးၜါလပါ်ဂှ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုဂြပ်ညးသပ္ပရိုဟ်ထပှ်သာ် မတွံဂး သဒ္ဓါ, သဳလ, သုတ, စာဂ, ပညာ, ဟိရ, ဩတ္တပ္ပတုဲ၊ ယဝ်ရဂွံဟုဲနှဴပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံမ္ဂး− တုပ်တဴညံၚ်ရဴကောန်ဒေဝတဴတြုံကဵုကောန်ဒေဝတဴဗြဴ ဂွံသၞဴရဴပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကေုာံမွဲစွံကီုရောၚ်။
(ဂြပ်ညးသပ္ပရိုဟ်ထပှ်သာ်ဂှ် တွံလဝ်ပ္ဍဲပါဠိအၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်သတ္တကနိပါတ်သံခိတ္တဓနသုတ်တေံရောၚ်)။
ပွံၚ်ပန်ဂကူဂှ် ကလေၚ်သရုပ်ထောံဗွဲလတူမ္ဂး
(၁) တြုံဂယိုၚ်ဂျိုၚ်လမျီုကဵုဗြဴဂစိုတ်ဂှ်မွဲပွံၚ်။
(၂) တြုံဂစိုတ်ကဵုဗြဴဂယိုၚ်ဂျိုၚ်လမျီုဂှ်ၜါပွံၚ်။
(၃) တြုံဂစိုတ်ကဵုဗြဴဂစိုတ်ဂှ်ပိပွံၚ်။
(၄) တြုံဂယိုၚ်ကဵုဗြဴဂယိုၚ်လမျီုသီုၜါဂှ်ပန်ပွံၚ်။