cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гурван хэмжээст хэвлэгч
Галт зэвсгийн тухай захиргааны хууль тогтоомж
АНУ-н хувьд онлайнаар зарагдаж байгаа хэвлэмэл буу зэвсгийг хурааж авах нь патентгүй зарагдаж байгаа DVD хураахтай адил утгагүй зүйл хэмээн тайлбарласан байна. Дотоодыг хамгаалах яам энэхүү төслийг татан буулгасан ч Ebay болон бусад сайтууд дээр ханаа хяналт тавьсан хэвээр байгаа. Зарим АНУ-н хууль тогтоогчид 3д хэвлэгчийг ашиглахдаа зэвсэг бүтээхгүй байх хэмээх журмыг гаргахыг санал болгож байгаа. 3д хэвлэлийг зогсоох мөн хориглох, журамлах аргагүй ч бууны дарийн худалдааг хянаж хязгаарлаж болно хэмээн анхдагч зохион бүтээгч профессор Hod Lipson үзсэн байна.
Холбоотон гурван гүрний удирдагчдын Тегераны уулзалт
Оролцогсод
АНУ-ын талаас: Ерөнхийлөгч Ф.Рузвельт, Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Харри Хопкинс (англи. Harry Lloyd Hopkins, 1890-1946), ЗХУ дахь Элчин сайд Уильям Харриман (англи. William Averell Harriman; 1891-1986).
Холбоотны эвсэл
Холбоотны Эвсэл - Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Германы буюу Тэнхлэгийн гүрнүүдийн эсрэг тулалдаж байсан ЗХУ, АНУ, Их Британи, Хятад улс улсуудаар толгойлуулсан эвслийг Холбоотны эвсэл гэж үздэг.
Гэгээн Ширээт Улс
Нэр томьёоны тухай
Ангилал:Гэгээн Петр Ангилал:Олон улсын эрх зүй Ангилал:Ватикан
Десна гол
Десна — Орос болон Украины нутгаар 1130 км урсаж Днепр мөрөнд зүүн талаас нь цутгадаг (хамгийн урт цутгал нь) гол.
Харри Трумэн
Намтар
Харри залуудаа Вэст-Поинтын цэргийн академид сурах мөрөөдөлтэй байсан боловч хараа муутай байснаас хүслээ биелүүлж чадаагүй байна. Гэвч 1905 онд эмнэлэгийн үзлэгийн эмчийг хуурч байгаад Миссури мужийн Үндэсний цэрэгт орж чаджээ. Канзас ситид их бууны ангид 6 жил алба хааж капрал буюу ахлах ахлагч болсон байна.
Дэлхийн 1-р дайн
1917 онд АНУ дэлхийн 1-р дайнд ороход Трумэн Үндэсний цэрэгт эргэн орж офицер цол авчээ. Тэрээр Франц руу явахаас өмнө Оклахома дахь Форт Силл баазад цэргийн сургалтад хамрагдсан. Трумэн 1918 оны дундуур экспедицийн хүчний нэг хэсэгт багтан Европ руу явж 35-р явган цэргийн дивизийн 60-р бригадын 129-р хээрийн артиллерийн дэглэмийн их бууны батерейг удирдаж байжээ. Восж, Сент-Миэлийн ойролцоо, Аргонн ойд тулалдаанд оролцсон. Трумэн батерейг удирдаж байх хугацаанд түүний нэг ч цэрэг нас бараагүй байна. 1919 оны 4-р сард цэргээс халагдсаны дараа ахмад цолтой тэрээр Элизабет Уоллес Ферман тай гэрлэжээ. Тэрээр бизнест орж хүчээ үзсэн боловч 1922 оны хямралын үеэр түүний бизнес дампуурчээ.
Ерөнхийлөгч
АНУ-ын Ерөнхийлөгч арлуудыг атомын бөмбөгөөр бөмбөгдсөнөөр Япон улсыг дайнаас шууд гаргах бөгөөд энэ нь Америк, Японы аль алиных нь олон зуун мянган хүний ​​амийг аврах болно гэсэн үндэслэлээр шийдвэрээ зөвтгөв. 1945 оны 8-р сард Трумэн Японы Хирошима, Нагасаки хотууд дээр атомын бөмбөг хаях АНУ-ын Зэвсэг хүчнийхэний саналыг зөвшөөрөв. Үүний дараа л АНУ-ын цэргүүд Япон улсыг эзлэн авч, Японы эзэн хаан дайныг зогсоож, бууж өгөх нөхцөлийг боловсруулж, энх тайван тогтоохыг санал болгосон юм.
Маршалын төлөвлөгөө
1947 онд Маршаллын төлөвлөгөө г боловсруулж, Европын орнуудын эдийн засгийг зүүний намуудын төлөөлөгчдийг засгийн газраас гаргах, голчлон Америкийн бараа, зэвсгийг худалдан авахад зээл олгох, Зүүн Европ, ЗХУ-ын бүтээгдэхүүн худалдан авахаас татгалзах нөхцөлтэй байсан. Хөтөлбөрт 17 орон оролцсон. Европын улсуудын уулзалтын үеэр боловсруулсан сэргээн босголтын төлөвлөгөөг 1947 оны 6-р сарын 5-нд олон нийтэд зарлав. Төлөвлөгөө 1948 оны 4-р сараас эхлэн дөрвөн жилийн хугацаанд хэрэгжиж байв. Энэ хугацаанд Европын эдийн засгийн хамтын ажиллагааны байгууллагад элссэн Европын орнуудыг сэргээн босгоход туслах зорилгоор 13 тэрбум долларын эдийн засаг, техникийн тусламжийг хуваарилжээ.
Ерөнхий сайд
Ангилал:Албаны нэршил !Ерөнхий сайд
Чан Кайши
Намтар
1928 онд японтой дайтах нь тодорхой болж тавдугаар сард Цзинани хотын ойролцоо анхны байлдаан болжээ. Чан Кайши 1928 оны намар хоёр сая гаруй хүнтэй армиа удирдаж ХКН-ын цэрэг байрласан "зөвлөлтийн бүс нутаг" руу таван удаа давшилт хийснээс Германы Жанжин штабын даргын албан тушаалаас огцорсон генерал Ганс фон Сектийн удирдсан зөвлөхүүдийн тусламжтайгаар хийсэн тав дахь давшилт нь амжилттай болж Хятадын Улаан Арми монголын хилийн зүгт ухарчээ.
Роберт Бош ГмбХ
Эшлэл
Ангилал:Автомашины эд анги нийлүүлэгч Ангилал:Цахилгааны техник үйлдвэрлэгч Ангилал:Гэр ахуйн төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Ангилал:Машин- болон төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Ангилал:Германы үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж Ангилал:Багаж үйлдвэрлэгч Ангилал:Хагас дамжуулагч үйлдвэрлэгч Ангилал:1886 онд үүсгэн байгуулагдсан
Андеррайтер
Ангилал:Даатгал
Монгол Улсын тусгаар тогтнолын төлөө бүх ард түмний санал хураалт
Тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн түүх
Зөвлөлт Орос Улс шинэ Монгол улсын засгийн газрыг хүлээн зөвшөөрч 1921 оны 11-р сарын 5-нд "Монгол-Орос хоёрын хооронд найрамдлын барилдалгааг байгуулах тухай Монгол Ардын засгийн газар ба Зөвлөлт Орос Улсын засгийн газрын хэлэлцэн тогтоосон гэрээ" гэдэг хэлэлцээр байгуулсан. Энэ нь тулгар тогтсон улсыг хүлээн зөвшөөрөх анхны шат болох, түүний засгийн газрыг хүлээн зөвшөөрөх олон улсын харилцааны хэлбэр байсан юм.
Урьдчилсан нөхцөл
framepx|right|thumb|Хорлоогийн Чойбалсан Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед ЗХУ, АНУ, Их Британи гэсэн гурван гүрэн нацист Герман, Милитарист Японы эсрэг холбоотны эвслийн гол цөмийг бүрдүүлж байсан. Гурван гүрний удирдагч ЗХУ-ын И.В.Сталин, АНУ-ын Ерөнхийлөгч Франклин Рузвельт, Их Британийн Ерөнхий сайд Уинстон Черчилль нарын 1945 оны 1 сард ЗХУ-ын Хар тэнгисийн эрэгт орших Ялта хотод хийсэн уулзалт хийсэн. Ялтын уулзалтаар Германыг ялсаны дараа Европ тив ба дэлхийн хэмжээнд нөлөөллийн хүрээгээ хэрхэн хуваах талаар тохиролцоог хийсэн байна. Холбоотон болох АНУ, Англи хоёр германыг ялсаны дараа ЗХУ-ыг Японы эсрэг дайнд оролцуулахыг хүссэн байна. И. Сталин германыг ялсаны дараа Японы эсрэг дайныг эхлүүлэх боломжтой гэхдээ дараах нөхцлүүдийг биелүүлсэн тохиолдолд дайнд оролцоно гэсэн байна. Сталины саналыг холбоотнууд зөвшөөрсөн ба германыг ялсаны дараа дахин уулзаж асуудлуудаа нарийвчилан тогтоё гэж тохирсон байна. Сталины санал нь: Энэхүү уулзалтын үр дүнд БНМАУ буюу Монгол улсыг хүлээн зөвшөөрөх асуудал үндсэндээ дэлхийн их гүрнүүдийн хэмжээнд анх удаа хүлээн зөвшөөрөгдсөн юм.
Тусгаар тогтнолын төлөө санал хураалт
Харин БНМАУ-ын Бага Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1945 оны 10 сарын 5-ны өдрийн 85 дугаар тогтоолд: “Санал гаргах хуудсан дээр тавьсан өөрийн овог, нэрийн доор “зөвшөөрөх” буюу “татгалзах” хоёрын аль нэгийг бичиж, гарынхаа үсгийг зур. Хэрвээ бичиг мэдэхгүй бол баруун гарынхаа эрхий хурууг дар” гэж заасны дагуу санал хураах ажил явагджээ.
Санал хураалтанд “будлиан” орно гэж Хятадын засгийн газраас тусгайлан Ли Фа Жан тэргүүтэй төлөөлөгчид ирж 1945.10.20-нд санал хураалт эхлэхэд ажиглалт хийсэн байна.
Петер Чилверс
Ангилал:2015 онд өнгөрсөн
Боржек Дочкал
Амжилт
«Славиа Прага»
Алексей Баталов
Холбоос
Ангилал:Оросын кино жүжигчин Ангилал:Оросын кино найруулагч Ангилал:Оросын кино зохиолч Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:ЗХУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Москвагийн уран бүтээлч Ангилал:Ардын Жүжигчин (ЗХУ) Ангилал:Ардын Жүжигчин (ЗСБНХОУ) Ангилал:Зөвлөлтийн социалист хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Төрийн шагналтан (ЗХУ) Ангилал:Төрийн шагналтан (ОХУ) Ангилал:Лениний одон шагналтан Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Герасимовын Кино Урлагийн Их Сургуулийн багш Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1928 онд төрсөн Ангилал:2017 онд өнгөрсөн
Чойжавын Түмэндэмбэрэл
Тэрээр 1946-1947 онд Олзлогдсон цэргийн хэрэг эрхлэх газарт зааварлагч, 1947-1948 онд МАХЦ-ийн Намын комиссын нарийн бичгийн дарга, 1948-1949 онд Улс төрийн газарт тоо бүртгэгч, 1949-1954 онд Улс төрийн газрын даргын нарийн бичгийн дарга, 1955 онд Ухуулагч сэтгүүлийн нарийн бичгийн дарга, лектор, 1956 онд Улс тѳрийн газрын суртал ухуулгын хэлтсийн дарга, 1959 онд Улаан од сонины хариуцлагатай эрхлэгч, 1962-1969 онд Улс төрийн газрын орлогч дарга, 1971-1973 онд МАА-ийн жанжин штабын 1 дүгээр орлогч бөгөөд оперативын хэлтсийн дарга, 1973-1975 онд Улсын иргэний хамгаалалтын газрын 1 дүгээр орлогч бѳгѳѳд тѳв штабын дарга, 1975-1985 онд БХЯ-ны 1 дүгээр орлогч сайд бөгөөд Улсын иргэний хамгаалалтын газрын даргаар ажиллаж байв.
Том-Амжилт ХХК
Амжилт анимэйшн студи
“Амжилт анимэйшн студи” нь 2013 онд байгуулагдсан бөгөөд Монголын анхны 3D анимэйшн хүүхэлдэйн кино болох “МОРА”-г хийсэн. 10 ажилтантай.
Цэвэгсүрэнгийн Тогоо
Тэрээр 1976 онд Цэргийн дээд сургуулийн улс төрийн анги, 1983 онд ЗХУ-ын Москва хотод В.И.Лениний нэрэмжит Цэрэг-улс төрийн академийг дүүргэсэн бөгөөд 2000-2002 онд Батлан хамгаалахын дэд сайд, 2002-2008 онд Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын дарга, 2012 онд Батлан хамгаалах яамны төрийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байв.
Иран-Иракийн дайн
Өрнөл
1980 оны 9-р сард Иракийн цэрэг Иран руу довтолсноор уг дайн эхлэв. Иракийн цэрэг эхэн vед Ираны цэргийг удаа дараалан бут цохиж байсан боловч 1982 оны үеэс Ираны цэрэг шийдвэртэй сөрөг довтолгоонд орж, иракчуудыг хөөн гаргасан. Саддам Хусейн Ираныг ялна гэдэгтээ итгэл төгс байсан. Учир нь Ираны хувьсгалын нөлөөгөөр тус улс нь ихээхэн суларсан байлаа. Харин иранчууд богино хугацаанд Иракийн довтолгооныг зогсоох зэвсэгт хүчинтэй болж чадсан байна. 1982-88 оны хооронд сунжирсан үр ашиггvй мөргөлдөөн тасралтгvй үргэлжилсээр байсан. Энэхүү дайныг зогсоох талаар НҮБ-ын Аюулгvйн Зөвлөл 1980-1987 оны хооронд хэд хэдэн тогтоол баталж, багагүй чармайлт гаргажээ. Хамгийн сүүлд 1987 оны 7-р сарын 20-нд Аюулгvйн Зөвлөлөөс гал зогсоох тухай тогтоол баталсан бөгөөд энэ тогтоолыг Ирак хүлээн зөвшөөрч, харин Иран 1988 оны 7 сарын 18-нд хvлээн зөвшөөрчээ. Үүнээс сарын дараа гал зогсож, хоёр тал хэлэлцээний ширээнд сууснаар уг дайн зогссон түүхтэй. Энэ дайнд 1 сая гаруй хүн амь үрэгдэж, 1,7 сая хүн шархадсан байна.
Дебрецен
Холбоос
Ангилал:Унгар
2017 оны Өмнөговь аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
4. а.а В.Мөнхбат - с.з Ц.Ганзориг
#
Шагалын Жадамбаа
БХЯ-ны сайд асан, дэслэгч генерал Шагалын Жадамбаа нь Засагт хан аймгийн Эрдэнэ бишрэлт хошууных. Одоогийн Говь-Алтай аймгийн Халиун сумын нутаг Дунд Улиастай гэдэг газар 1940 онд төрсөн. Жирийн нэгэн малчин, анчны гэр бүлд өсөж хүмүүжсэн. Жалайр овгийнх. Сэрээдоогийн Шагал хэдэн хүүхдээ ангийн махаар хооллож, Алтайн хишиг буянаар өсгөсөн гэдэг.
Цэрэгт ирээд удаагүй байтал бага дарга бэлтгэх Алс Дорнодын цэргийн сургуульд тэнцэж явсан. Ингээд 1961-1964 онд Алс Дорнодод Благовещенск хотын цэргийн сургуулийг онц дүнтэй төгсөж ирээд цэргийн салбарт ажиллаж эхэлсэн. Цэргийн их сургуульд ротын захирагч, тактикийн багш хийж байв. Энэ хугацаанд армийн бүх шат дамжлагаар ажилласан. Москва хотод М.М.Фрунзын нэрэмжит ерөнхий цэргийн командын академи, К.Е.Ворошиловын нэрэмжит Зэвсэг хүчний жанжин штабын дээд академи, академийг онц дүнтэй төгссөн. Оросын дээрх хоёр том сургуулийн ханан дээр "Монгол Улс, Шагалын Жадамбаа" гэж алтан үсгээр бичигдсэн байдаг. Фрунзын нэрэмжит академид "Монголын Жадамбаа шиг суралцацгаая" гэсэн хөдөлгөөн хүртэл өрнөдөг байсан гэдэг.
Гэр бүл
Ангилал:Монголын батлан хамгаалахын сайд Ангилал:Монголын дэслэгч генерал Ангилал:Цэргийн Их Сургуулийн багш Ангилал:ЗХУ-ын жанжин штабын цэргийн академийн төгсөгч Ангилал:Фрунзегийн нэрэмжит цэргийн академийн төгсөгч Ангилал:Говь-Алтайнхан Ангилал:Халиуны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1940 онд төрсөн
Вулгат
Латин орчуулгын тухай
Вулгат буюу Латин Библийг бүхэлд нь Иером орчуулаагүй. Библийн латин орчуулгыг хэрхэн бүтсэнийг хэсэг бүрээр дэлгэрэнгүй авч үзвэл
Уитни Хьюстон
1963-1984: Хүүхэд нас, Замналын эхэн үе
Ирээдүйд алдартай дуучин болох ерөөлтэй Уитни Хьюстон 1963 оны наймдугаар сарын 9-ны өдөр Нью-Жерси мужийн Ньюарк хотноо дундажаас дээд давхаргын гэр бүлд төржээ. Түүний аав болох бага Жон Рассел Хьюстон армийн алба хаагч байсан бөгөөд хожим нь энтертеймэнт продьюсер болсон юм. Харин түүний ээжийг Эмили Сисси Хьюстон гэдэг оршин суугаа мужийнхаа хамгийн алдартай сүмийн дууч байсан юм. Түүний ээж одоо ч амьд сэрүүн, уран бүтээлээ туурвисаар байна. Хьюстоны том ах нь мөн адил дуучин, харин түүний удаах ах нь сагсанбөмбөгийн тамирчин Гари Гарланд юм. Одоо тэрээр замналаа нэгэнт өндөрлүүлжээ. Хэдийгээр түүний эцэг, эх нь хоёулаа Африк Америк гаралтай ч уугуул америкчууд болон Голланд удмын цустай ажээ. Хьюстоны загалмайлсан ээж нь АНУ-ын алдарт уран бүтээлч Арета Франклин-ий үеэл бөгөөд 8-9 настай байхад нь Аретагийн дуу бичлэгийн студид анх дагуулан орж байсан гэдэг. 1967 онд Ньюарк хотод томоохон бослого хөдөлгөөн гарсаны улмаас гэр бүл нь өөр хот руу нүүхээс аргагүйд хүрч Нью-Жерси мужийн Зүүн Оранж дүүрэгт шилжин суурьшжээ. Тэр үед алдарт дуучин маань 4-хөн настай байлаа.
1995-1997: Кино урлагийн он жилүүд
1996 онд алдарт дуучин маань бас нэг кинонд гол дүрийг бүтээж амжив. Энэ удаад тэрээр Номлогчийн Эхнэр кинонд, орон нутгийн сүмийн пасторын эхнэрийн дүрээр үзэгчидтэй уулзжээ. Энэ киног 1948 онд дэлгэцнээ гарсан Санваартны эхнэр нэртэй киноноос сэдэвлэн, дахин дэлгэцнээ амилуулсан юм. Алдарт дуучин энэ удаад Холливудын өөр нэгэн од Дензел Вашингтон-той хамтран тоглосон байна. Энэ кинонд тоглосныхоо төлөө Уитни Хьюстон 10 сая ам.долларыг халаасласан нь тухайн жилийнхээ хамгийн их ашиг орлоготой хар арьст эмэгтэй жүжигчний нэг болгосон юм. Тус кино нийт 50 сая ам.долларын ашиг олжээ. Хьюстон энэ удаад киноныхоо нэрээр нэрлэсэн 6 дуу бүхий цомог гаргаж, Жиоржиа мужийн найралтай дуучидтай хамтран ажилласан юм. Дан сүмийн найрал дуу, гоцлол дуунаас бүрдэх тус цомгийн "Хоёр биендээ итгэнэ", "Алхам алхмаар" дуу нь хит болж, цомог бүхэлдээ 6 сая хувь борлогджээ. Мөн түүнчлэн хамгийн олон хувь борлогдсон сүмийн дүү бүхий цомгоор тус цомгийг нэрлэдэг билээ.
2006-2012: Урлагийн тайзнаа эргэн ирэв
2009 оны есдүгээр сард тэрээр долоон жилийн туршид анх удаа ярилцлаг өгөв. Опра Уинфригийн шоунд оролцохдоо тэрээр "...Миний нөхөр байсан Бобби Браун анх надад марихуаныг санал болгож байлаа. Бид хамтдаа л татдаг байсан. Бие хамгаалагч кинонд тоглох үеэс л хар тамхи хэрэглэж эхэлсэн. Асар их хэмжээний ашиг орлого, оддын өвчин намайг сохолчихсон хэрэг. Бүр охиноо гэдсэнд байхад хүртэл хэрэглэж байсан. Би хар тамхигүйгээр өөрийгөө төсөөлөхөө болисон. Би өнгөрсөн хугацаанд өөрийгөө алдсаар байлаа..." гэж ярьж байлаа.
Хьюстоны гэгээн дурсгалд
Алдарт хөтлөгч Опра Уинфри "Тэр миний уулзаж байсан хамгийн гайхалтай хүн. Бас их гэнэн цайлган нэгэн. Түүнийг буруу хүмүүс, буруу зүгт эргүүлээгүй бол тэр өдийд бидний дунд байх байлаа"
Дуу хоолой
Алдарт Нью-Йорк Таймс сонины урлаг судлаач, хөгжмийн шүүмжлэгч Жон Парелес "Түүний хоолой бол мөнхийн хоолой юм. Тэр зөвхөн дунд төвшинд л дуулахад гайхалтай өнгө гаргадаг. Дуулах ур чадвар маш өндөртэй дуучин бол тэр" гэж нэгэн өгүүлэлдээ бичиж байлаа.
Өвлийн дайн
Дайны үйл явц
1939 оны арван нэгдүгээр сарын 30-нд Улаан Армийн анги нэгтгэлүүд Финландын хилийг давжээ. Ингэж зөвлөлт-Финландын дайн эхэлсэн ба тэр нь түүхэнд "Өвлийн дайн" хэмээн тэмдэглэгдэн үлдсэн юм. Тулалдаанд ихээхэн хэмжээний хүчийг хаясан байна. Ленинградын тойргийн ангиуд, Балтын, Хойд усан цэргийн хүчин, Ладог нуурын цэргийн анги гэх мэт. Тойргийн дөрвөн армийн бүрэлдэхүүнд 240 мянган хүн, 1915 их буу, 1131 танк ба 967 онгоц байсан юм. Энэхүү дайнд нийт 1 сая орчим зөвлөлтийн цэрэг оролцсон байна.
Түүний эсрэг финчүүдийн явган цэргийн хоёр дивиз зогсож байсан бөгөөд Сумма бүсэд байрлах хүчирхэг бэхэлгээн дээр тулгуурласан байлаа. Сайтар хийсэн нуувч, тухайн орон нутагт хамгаалалтын хэсгүүдийг зөв байрлуулж чадсан зэрэг нь финчүүдийн хамгаалалтыг хүчирхэгжүүлж өгсөн байна.
Эдгээр тулалдааны дараа 7-р армийн нэгтгэлүүд зохион байгуулалтгүй болсон гэж финийн командлал үзсэн учир хариу давшилтанд орлоо. Эхлээд 7-р армийн байрлалын гүнд нэвтрэн орсон боловч зөвлөлтийн арми тэдний давшилтыг зогсоож, дараа нь хариу давшилт гүйцэтгэж финчүүдийг өөрсдийнх нь эзэлж байсан байр руу ухраасан байна.
Гол цохилтыг 7-р арми выборгийн чиглэлд хийж, Кякисальми болон Выборгийн тохойд туслах цохилтыг гүйцэтгэжээ.
Роберт Мак
Амжилт
Хувийн
Өвлийн дайн
Дайны үйл явц
Гуравдугаар сарын 3-нд 10 болон 34-р буудлагын корпус Выборг руу дайралт гүйцэтгэж эхэлсэн байна. Финчүүд эсэргүүцсээр байлаа. Долоо хоног тулалдсаны дараа тэдний арми хүчин мөхөсдөж эхэлсэн бөгөөд ихэнх анги нэгтгэлүүд нь байлдааны чадвараа алдсан юм. Гуравдугаар сарын 13-ны өглөө гол байшин барилга, цахилгаан станц, усны хоолой, үйлдвэр, хотын төв зэрэг нь зөвлөлтийн армийн гарт орлоо.
Үр дагавар
Москва хотноо өмнөх өдөр нь гарын үсэг зурсан энхийн хэлцлийн дагуу тэр өдрөө байлдааны үйл ажиллагааг зогсоосон юм. Хилийн зурвасыг хойшлуулж, Ленинград болон Мурманск хотуудын аюулгүй байдлыг хангах гол зорилтоо зөвлөлтийн тал биелүүлж чадсан юм. Гэхдээ тэрхүү ялалтыг ихээхэн үнэ цэнээр олж авсан билээ. Зөвлөлтийн арми 72408 хүнээ алдаж, 186129 хүн шархдаж, 132213 хүн хөлдөж, 4240 хүн дэлбэрэлтийн давалгаанд цохигдож, 17520 хүн сураггүй алга болсон эсвэл олзлогдсон байлаа.
Финийн арми 19576 хүнээ алдаж, 43557 хүн шархдаж, 4101 хүн сураггүй алга болсон эсвэл олзлогдсон юм. Зөвхөн техник болон хүн хүчний давуу талаа ашиглан зөвлөлтийн арми ялалт байгуулж чадсан байна.
Харин Финүүд гайхамшигтай бэлтгэл командлалын зөв ажиллагаа зэргийг харуулсан юм. Энд Финүүд өөрийн газар нутгаа хамгаалж байсан гэдгийг ч онцлох хэрэгтэй болов уу. Финийн дайн Улаан Армийн байлдааны бэлтгэлийг Германтай хийх тулалдааны өмнө дээшлүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн бөгөөд энэ удаа Зөвлөлт хамгаалалтанд орсон билээ.
Тоба
Тоба (拓跋 < tʰaγbat <*tʰaγbač, Түрэг бичиг: 𐱃𐰉𐰍𐰲 Tabγač, Түрэг хэлний "газрын эзэн") нь Сяньбигаас салбарласан эртний аймаг юм. Хүннү эхтэй, сяньби эцэгтэй хүмүүс тобачууд болсон гэж үздэг.
Хятадын хааны хатдын зэрэг дэв
3 Ахайтан
1 Гүйпин (貴嬪)
Хатан ("Хуанхоу" 皇后)
Цорын ганц хүн байдаг. Хааныг хунтайж байх үед нь нөлөө ихтэй сайд, ноёдын охиныг сонгодог байсан.
2017 оны Архангай аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
Наймын даваа
Виржиниа Ражи
Виржиниа Ражи (1978 онд төрсөн) — Италийн хуульч, улс төрч. Ром хотын дарга.
Намтар
2013 оны сонгуулиар түүнийг оруулцуулаад Таван од намаас дөрвөн төлөөлөгч Ром хотын хуралд сонгогдсон. Иньяцо Марино даргын халааг залган 2016 оны сонгуулиар Ардчилсан намын Роберто Жакеттиг дийлж Ром хотын даргаар сонгогдсон нь тус хотын хувьд анхны эмэгтэй дарга нь байлаа. Тэр илтгэх, мэтгэлцэхдээ гаршсан нэгэн юм. Ражи хотынхоо гэмт хэргийн тоог цөөрүүлэх, 2024 оны зуны олимпийг зохиох эрхийн төлөө сунгаанд Ром хотоо оруулахаар ажиллахаа амалсан. Гэсэн хэдий ч 2024 онд Ром хотод зуны Олимпийн наадам зохион байгуулах сунгаанаас Ром хотын нэрийг эргүүлэн татсан нь олон нийтийн зүгээс шүүмжлэлтэй тулгарсан.
Дашваанжил компани
“Дашваанжил” компани нь 1992 онд Дархан-Уул аймгийн Шарын  гол суманд  “Дашваанжил” ХЭАА (одоо ХХК) нэртэйгээр  байгуулагдан  бараа солилцооны гэрээгээр ОХУ-аас уул уурхайн хүнд машин, механизмын сэлбэг бэлтгэн, Шарын гол, Багануур, Шивээ-Овоо, Баянтээгийн  нүүрсний уурхай, Эрдэнэтийн уулын баяжуулах үйлдвэр, Хөтөлийн цемент шохойн үйлдвэрүүдэд улсын үнээс 50 хувь хямд нийлүүлж үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн байна.
Энхтөрийн Мөнхбаатар
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан
Мин улсын засаг захиргааны хуваарь
=Агуулга= Мин улсын Хуньүгийн 9-р онд (1376 он) Юань улсын үед хэрэглэж байсан Син Жун шу шэн буюу орон нутаг дахь төлөөний яамны нэрийг солиод Чэн Сюань Бу Жэн Ши Сы (пиньинь галиг:Chéng xuānbù zhèng shǐ sī, ханз:承宣布政使司) гэж өөрчилсөн. Дотроо дараах 13 муж болгож хуваасан.
Чеченийн нэгдүгээр дайн
Чеченийн нэгдүгээр дайн нь ОХУ болон Ичкерийн бүгд найрамдах Чеченийн хооронд 1994 оны 12 сараас 1996 оны 8 сар хүртэл үргэлжилжээ.
1991 оны 11 сард Ельцин дотоодын цэргийг Грозный руу оруулсан боловч Дудаевын цэргүүд тэднийг нисэх буудал дээр бүсэлж буулган авав. Ельцин энэ үед Ингуш Оросын өөр нэг бүгд найрамдах улс болох Умард Осеттай зэвсэгт мөргөлдөөн хийж байсныг далимдуулан тус өөртөө засах улсыг задлан шинээр Ингушэтийн өөртөө засах улсыг байгуулж, холбоонд нэгтгэв. Чечень 1993 онд албан ёсоор Москвагаас салж буйгаа зарлан Ичкерийн бүгд найрамдах Чечень улс гэгчийг тунхаглажээ.
1991-ээс 1994 оны хооронд чечень бус үндэстнүүд (голцуу орос, украйн, арменчууд) –ийн эсрэг хүчирхийлэл, ялгаварлан гадуурхалтын улмаас тэдний нилээд нь тус орныг орхин дүрвэв. 1992 оны 3 сард сөрөг хүчин төрийн эргэлт хийхийг оролдсон нь бүтэлгүйтэж, Дудаев Чеченьд хүчтэй ерөнхийлөгчийн засаглал тогтоожээ. 1992 оны 10 сард Оссет-Ингушийн мөргөлдөөнийг зохицуулахад оролцож байсан оросын арми Чечений хилийн ойролцоо шилжих болсныг Дудаев эмзэгээр хүлээн авч улсдаа онц байдал зарлан, хэрэв хилээс цэргээ татахгүй бол хариу арга хэмжээ авахаа мэдэгдэж байлаа.
Ельцины хүний эрхийн зөвлөх Сергей Ковалевын тооцоолсноор дайны эхний 5 долоо хоногт 35 орчим мянган энгийн иргэд дайны хөлд амь үрэгджээ. Оросын цэргийн түүхч, генерал Дмитрый Волкогоновын мэдэгдсэнээр амь үрэгдэгсдийн дийлэнх нь орос үндэстнүүд байсан гэжээ. Энэ үе хүртэл Оросын 3000 цэрэг амиа алдаж, мөн сураггүй алга болжээ. Грозный дахь хядлага Орос орон болон дэлхий дахиныг цочирдуулав. Олон улсын Европын аюулгүй байдал, хамтын ажиллагааны байгууллага үүнийг “төсөөлөхийн аргагүй сүйрэл” хэмээн тодорхойлсон бол Зөвлөлтийн удирдагч байсан Михайл Горбачев “шившигт, цуст адал явдал”, Германы канцлер Хэльмут Коль “жинхэнэ солиорол” хэмээн мэдэгдэж байлаа.
Заналхийлж буй тулааны аюулаас нүүн шилжих гэсэн энгийн иргэдийн нүүдлийг Оросын цэргүүд хорьж, олон улсын хүмүүнлэгийн байгууллагуудтай хамтран ажиллааагүй учир иргэд олноор хохирч байлаа.
Оросын хүчний удирдлага хууль, ёс суртахуун зөрчсөн өөрийн бүрэлдэхүүнээ чимээгүй өнгөрүүлж байсан бөгөөд шийтгэх бүү хэл шалган тодруулдаг ч үгүй байжээ. Харин телевиз, сонинууд оросын цэргүүдийн үйлдсэн гэмт хэргийн үзэл сурталгүй дүр зургийг уудлан олон нийтэд хүргэж байсан бөгөөд энэ нь олон нийтийн засгийн газартаа итгэх итгэл үнэмшлийг бууруулж, Ельцины нэр хүнд эрс унав. 1996 оны ерөнхийлөгчийн сонгуульд Ельциныг яллах гол эмзэг цэг нь Чечень дэх ажиллагаа байлаа. Оросын холбоон дахь жижиг үндэстнүүд дайныг эсэргүүцэн, төв засгийн газрыг үзэн ядах үзэл газар авав. Чечений тал аргагүйдэн Жихад зарласан нь оросын бусад бүс нутгууд, тэр битгий хэл хилийн чанадаас олон сайн дурынхан дайнд нэгдэхэд хүргэв. Уг дайнд нэгэн тооцоогоор 5000 хүртэлх тооны гадаадын сайн дурынхан шашин, үндсэрхэг үзэл буюу ёс суртахууны итгэл үнэмшлийн улмаас дайтсан байдаг.
Хутагийн Цогтгэрэл
Хутагийн Цогтгэрэл нь Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Шах Төмөр
Шах Төмөр нь (?-1358) Цагадайн улсын хаан ширээнд хэсэг зуур сууж байсан хүн юм. =Намтар= 1358 онд Казаган эмирийн хүү Абдуллах нь өмнөх хаан Баян Кулиг зайлуулаад түүнийг тус улсын хаан болгосон. Гэхдээ түүний засаглал Мавернахрсанд л төвлөрч байсан. Гэтэл тус онд Хажжи Бэг, Сүлдүсийн Буян хэмээх хоёр ноён бослого гарган түүнийг хороожээ.
Чойжилсүрэнгийн Мөнхтогтох
Чойжилсүрэнгийн Мөнхтогтох нь Завхан аймгийн Тосонцэнгэл сумын харъяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Адил султан
Ангилал:1363 онд өнгөрсөн Ангилал:Цагаадайн улсын хаад Ангилал:Боржигин
Адам Жонсон (хөлбөмбөгчин)
Гадны холбоос
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Мидлсбро багийн тоглогч Ангилал:Лидс Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Уотфорд багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч Ангилал:Сандерленд багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Шейх Ахмед
Намтар
Крымийн хаанд эрх мэдлээ алдсан Шейх Ахмед өөрийгөө Алтан ордын хаан гэж үзсээр байлаа. Тэрээр Ногайн ордын хаан Ямгурча тай холбоо тогтоон Астраханийг бүсэлсэн боловч амжилт ололгүй Ямгурчтайгаа муудалцаж салан одсон байна. Энэ үеэс эхлэн Астраханий хаант улсын түүх эхэлдэг. Шейх Ахмед 1504 онд Киевээр дайран Түрэгийн султаны харьяанд байсан Белгород хотод очиж улс төрийн оргонол хүссэн байна. Гэвч нааштай хариу сонсож чадалгүй 1504 оны сүүлээр Киев хотод эргэн ирсэн байна. Киевт түүнийг баривчлан Вишгород руу, тэндээс Польшийн их ван болоод байсан Литовын их ван Александр руу хүргэжээ. Тэрээр тэндээ хааны дэргэд үлдсэн байна. Крымийн хаан түүнийг Литовийн вангаас байнга нэхдэг байсан боловч түүнийг Крымийн хааны эсрэг тавих зэвсэг болгон найрсагаар хадгалж байжээ. Литовийн ван Александр нас барсны дараа шинэ ван Сигизмунд I (1506 — 1548) Польшийн шинэ ван болмогцоо Ордын хаанд хатуухан хандах болсон юм. Шейх Ахмед зугтах гэж оролдсон боловч баривчлагдан Ковнод хоригдох болсон байна. Шейхийн бараа бологчдыг боолын захад аваачин зарсан байна. Шейх Ахмедийн амь нас олон улсын харилцааны нөхцөл байдлаас хамаарч байлаа. Гол нь хүчирхэг болж буй Түрэг болоод Крымийн хаадыг л айлгах гэж түүнийг он удаан 20 гаруй жилээр хорьжээ.
Гэр бүл
Ангилал:Хан Ангилал:Алтан ордны улсын хан Ангилал:15-р зууны ноёрхогч Ангилал:15-р зуунд төрсөн Ангилал:16-р зуунд өнгөрсөн
Quantitative easing
2007 оны дараах Япон ба Абэномикс
2010 оны 10 сарын эхээр Японы төв банк 5 триллион иенийн үнэт цаас худалдан авалтаа хянана гэдгийг зарласан. Энэ нь Японы экспортыг илүү хямд болгож дотоодын эдийн засгаа дэмжих зорилгоор иенийн ханшийг долларын эсрэг сулруулах оролдлого байв. Гэвч энэ нь ажиллаагүй юм. 2011 оны 8-р сарын 4-нд Японы төв банк арилжааны банкуудын богино хугацаат активыг 40 триллион иенээс /504 тэрбум доллар/ 50 триллион иенд /630 тэрбум доллар/ хүргэж өсгөхөөр болсноо зарласан. 2011 оны 10-р сард ЯТБ үнэт цаас худалдан авах хөтөлбөрөө 5 триллион иенээр /66 тэрбум доллар/ нэмэгдүүлж, нийт хэмжээг 55 триллион иенд хүргэсэн. 2013 оны 4-р сарын 4-нд ЯТБ үнэт цаас худалдан авах хөтөлбөрөө 2 жилийн дотор 1.4 триллион долларт хүргэж тэлэхээр болсноо зарласан. ЯТБ дефляциас гарч 2%-ийн зорилтот инфляцид хүргэнэ гэдэгт итгэж байв. Худалдан авалтын хэмжээ нэлээд их бөгөөд мөнгөний нийлүүлэлтийг бараг 2 дахин нэмэгдүүлэхээр хүлээгдэж байв. Уг бодлого нь одоогийн Японы ерөнхий сайд Шинзо Абегийн эдийн засгийн гол бодлого бөгөөд Абэномикс гэж нэрлэгдэж байна.
Орлогын өсөлт ба баялгын тэгш бус байдал
2012 оны 8-р сард Английн банк нийтлэлдээ QE нь чинээлэг хүмүүст илүү ашгаа өгсөн тухай тэмдэглэжээ. Тухайлбал, нийтлэлд QE хөтөлбөрөөр бонд болон хувьцааны үнэ 26% буюу 970 орчим тэрбум доллараар өсч, энэ өсөлтийн 40 орчим хувь нь Британийн нийт өрхийн хамгийн чинээлэг 5%-д ногдсон тухай дурджээ. BCA Research-ийн Dhaval Joshi “QE нь бараг бүхэлдээ ашиг болдог, тэгэхээр орлогын тэгш бус байдлыг бүр ихэсгэж, нийгэмд хагарал бий болно” гэж бичжээ. Reason Foundation-ийн эдийн засагч Anthony Randazzo “QE нь санхүүгийн секторын болон орон сууцтай иргэдийн баялгыг улам өсгөж, эдийн засгийн бусад хэсгийн баялгыг бага өсгөдөг регрессив дахин хуваарилалтын процесс юм. Энэ бол тэгш бус байдлыг бий болгох үндсэн нөхцөл” гэж бичжээ. 2013 оны 5-р сард Dallas-ийн Төв банкны ерөнхийлөгч Richard Fisher “хямд мөнгө нь ажилчин Америкчуудыг биш баян хүмүүсийг илүү баян болгож байна” гэжээ. Америк дах ихэнх санхүүгийн хөрөнгийг хамгийн баян 5% эзэмшдэг. FED-ийн тоон мэдээллээр, топ 5% нь хувь хүмүүс эзэмшдэг /компаниуд биш/ үндэсний баялгын 60%-ийг эзэмшдэг. Тэд хувь хүн эзэмшдэг хувьцааны 82%-ийг, хувь хүн эзэмшдэг бондын 90%-ийг эзэмшдэг.
Халид Буларуз
Халид Буларуз (Khalid Boulahrouz; 1981 оны арванхоёрдугаар сарын 28-нд Масслёйс хотод төрсөн) — Марокко гаралтай Нидерландын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Фейеноорд» багт хамгаалагчаар тоглодог.
Гадны холбоос
Ангилал:Нидерландын хөлбөмбөгчин Ангилал:Нидерландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Валвейк багийн тоглогч Ангилал:Хамбург багийн тоглогч Ангилал:Челси багийн тоглогч Ангилал:Севилья багийн тоглогч Ангилал:Штутгарт багийн тоглогч Ангилал:Спортинг Лиссабон багийн тоглогч Ангилал:Брондбю багийн тоглогч Ангилал:Фейеноорд багийн тоглогч Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1981 онд төрсөн
Байшинт уул
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Буриадын газар зүй Ангилал:Оросын уул
Төрмөнхийн Хайдав
Бөхийн удам
Аймгийн заан Т.Хайдав нь аавын талаас бөхийн удамтай. Өвөө аав нь бөх Донров гэж хүн байсан бөгөөд аав Д.Төрмөнх нь Монгол улсын гавъяат дасгалжуулагч, 1987 оны Ардын хувьсгалын 67 жилийн ойгоор " Монгол улсын начин " хэмээх эрхэм цолыг хүртсэн бөх юм. Төрсөн дүү Т.Энхбаяр нь аймгийн начин, Т.Энхбат нь сумын заан цолтой бөхчүүдээ. Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Зүүнговийн хүн
Дашбаатар
Удам судар
Тэрээр Салжууд овгийн хүн бөгөөд элэнц эцэг нь Нүүрэн ноён, өвөг эцэг нь Есүтэй ноён, эцэг нь Нангиадай ноёны юм. Бортөмөр-ийн эцэг. Өвөг дээдэс нь Хубилай хааныг дагалдан Сычуань мужийн Луо луо-ийн Илбэн тохинуулах яамыг (Сюань Вэй Сы) сахин сууж байсан түмтийн ноёны угсаа юм.
Намтар
1356 онд Дашбаатарт алтан бор чимэгт гуан лю дай фу-гийн зэрэгт дэвшүүлж, мужийн шу ми юанийн хэрэг мэдэгч Тогооны удирдлаган доор түүний хүү Бортөмөрийн хамтаар Лю фу туны цэрэгтэй байлдаад ухарсан. Тэндээсээ Чэн люд цэрэг захиран сууж байгаад 11-р сард Тай хан уул орж, тэнд байсан босогчдын төв хуаранг эзлэн есөн том жанжин вангуудыг олзлон авсан Харин Лю фу тун зугтаад, Божоу хотод оржээ. Түүний араас мөшгөн тус хотыг бүсэлсэн. Улмаар Хань Линь Эрийг Аньфэнь рүү зугтаалгажээ. "...Гавъяаг нь үнэлээд Дашбаатарыг Хэнань син шэний зүүн гарын чинсан, шу ми юанийн мэдэгч түшмэл болгож, Бянь лянд суулгаад, дүү Ширэмийг Юньнань син шэний зо чэн түшмэл болгож, хүү Бортөмөрийг Сычуань мужийн зо чэн түшмэл болгов..."
Хүлцэл (техник)
Үйлдвэрлэлтийн хүлцэл
Ангилал:Алдааны менежмент Ангилал:Зохион бүтээх онол Ангилал:Хэмжил зүй
Чапар
Өгэдэйн улсын хаан болсон нь
Хайду хан 1301 онд дайнаас буцах замдаа шархны улмаас нас барсан тул, Хайду хааны олон хөвгүүд дундаас хэн нь түүнийг залгамжилах талаар ширүүн тэмцэл өрнөсөн. Тэр дундаас Урус хан хөвгүүнийг дэмжсэн нэг тал, Чапарыг дэмжсэн нэг хэсэг болон Цагаадайн улсын эзэн Дува нарын дэмжлэгтэй тал гэж хоёр хэсэг болж хуваагдаж байлдаж, эцэстээ тэрээр Дува ханы дэмжлэгээр тус улсын эзэн болсон.
Хаан ус нуур
Зураг
Ангилал:Азийн нуур Ангилал:Шинжааны нуур Ангилал:Эрчис мөрний голын систем
Хамар даваа
Газар зүй
Хамар давааны нуруунд олон нуур бий. Хамгийн сайн мэдэгдэх нь Булгант нуур (Соболиное озеро). Жижиг нуурууд нь Патовое нуур (Патовое озеро), Боохолдойн нуур (Чёртово озеро). Гол горхинд Хөтөлөг гол (Утулик), Өлөнх гол (Снежная), Химни гол (Темник), Хар мөрөн (Хара-Мурин) орно. Хүрэн баавгай, хандгай, чоно, үнэг, хэрэм, эгэл сойр, бидэрт самарчшаазгай, тоншуул, хөх ногтруу зэргийн амьтдаас гадна хадран, зэвэг, ялаагана гэх мэтийн загастай.
Дани Абало
Даниэль «Дани» Абало Паулос (Daniel Abalo Paulos; 1987 оны есдүгээр сарын 29-нд Вильягарсиа де Ароса хотод төрсөн) — Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Болгарын Разград хотын «Лудогорец» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Эдит Пиаф
Ангилал:Францын дуучин Ангилал:1915 онд төрсөн Ангилал:1963 онд өнгөрсөн
Мисс монголиа
Ангилал:Монголын гоо сайхны тэмцээн
Дугуйн томьёо
Томьёо
үүнд:
Ихэнх тохиолдолд стандарт тохируулгатай гэж тооцох ба энэ тохиолдолд урд тэнхлэг залуургатай, хойд тэнхлэгт байхгүй. Энэ нь зөвхөн урд тэнхлэг залах бол томьёоны арын хэсгийг орхидог. Дугуйн томьёоноос олны мэдэх томьёонд бартаат замын тэрэгний 4x4 орно. 6x4/4 гэсэн томьёо нь зургаан дугуйтай, түүнээс дөрөв нь хөтлөгч дугуйтай тээврийн хэрэгсэл гэсэн үг. Энэ тохиолдолд гурван тэнхлэгтэй тээврийн хэрэгсэл болно.
Эх сурвалж
Ангилал:Тээврийн хэрэгслийн техник Ангилал:Дугуйнууд
Амиа егүүтгэх
Амиа егүүтгэх, амиа егүүтгэх оролдлого хийх тохиолдлын үнэлгээ, оношилгоо, эмчилгээ
Амиа егүүтгэж болзошгүй үйлчлүүлэгчид илрэх танин мэдэхүйн өөрчлөлт нь – ирээдүйд итгэх итгэлгүй, өөрийгөө бусдаас доогуур үнэ цэнэтэй, бусдад тус дэм үзүүлж чадахгүй, эд хөрөнгөгүй, гэр бүл нийгэмдээ хэрэггүй хүн, амьдрал утга учиргүй болсон гэх мэт буруу итгэл үнэмшил төрөх зэрэг шинжүүдээр Амиа егүүтгэж болзошгүй үйлчлүүлэгчийн төрх үйлийн өөрчлөлт нь – нийгмийн дунд биеэ авч явах байдал нь өөрчлөгдөх, дасан зохицох чадвар муудах, сэтгэлийн бухимдлаа тайлах гэсэн шалтгаар архи, мансууруулах бодис хэрэглэх, найз нөхдөөсөө хөндийрөх, хэн нэгэнд захиас сургаал хэлэх, бусдад түрэмгий төрх үйл гаргах, нийгмийн хэв журам зөрчих зэрэг шинжүүдээр Амиа егүүтгэж болзошгүй үйлчлүүлэгчийн сэтгэл хөдлөлийн өөрчлөлт нь - уурлаж бухимдах, гуниглах, хэн нэгнийг үзэн ядах, тулгамдсан асуудлаа даван туулж чадахгүй болсон мэт мэдрэмж төрөх, айдас түгшүүр төрөх зэрэг шинжүүдээр тус тус илэрнэ. Харин сэтгэцийн эмгэгтэй хүмүүст сэтгэцийн эмгэгийн шинж тэмдэг, хамшинжээс хамааран харилцан адилгүй шинжүүд илрэх бөгөөд Эрүүл Мэндийн Сайдын 2014 оны 180 тоот тушаалаар нийгэмд аюултай үйлдэл хийж болзошгүй 28 хамшинжийн жагсаалтыг батлан практикт мөрдлөг болгон ашиглаж байна.
Р Х Л Л Тл Харин амиа егүүтгэх оролдлого хийсэн болон амиа егүүтгэсэн тохиолдлыг өвчний олон улсын ангиллаар Х кодоор тэмдэглэдэг.
Амиа егүүтгэх тохиолдол дэлхий дахинаа
Амиа егүүтгэхэд хүргэдэг сэтгэцийн өвчнүүдийн дотор сэтгэл хөдлөлийн эмгэг (12%), архины хамааралд орох (7%), шизофрени (5%) зэрэг нь ихэнхи хувийг эзэлдэг.
Уурын машин
20-р зуун дөнгөж гарах үеэр уурын машинууд нь ерөнхийдөө цахилгаан мотороор ба тээврийн хэрэгслийн хөдөлгүүрт дотоод шаталтын хөдөлгүүрийг ашиглах болсноор халаагаа өгчээ. Гэхдээ цахилгаан станцуудад өнөөдрийг хүртэл уурын турбиныг цахилгаан эрчим хүчийг үүсгэхэд ашиглаж байна.
Жузеппе Фарина
Мэргэжлийн гараа
1950 онд Алфа Ромео багт орсон ба тус багт нь мөн Луижи Фагиоли, Хуан Мануэль Фанжио нар байсан нь "Гурван том Ф-үүдийн баг" гэж яригдахад хүргэсэн байдаг. Гурван удаагийн гран-при тэмцээнд түрүүлснээр Хуан Мануэль Фанжиогоос түрүүлэн 1950 онд Формула-1-ийн анхны дэлхийн аварга болжээ. Фарина 1953 онд 47 насандаа хамгийн сүүлчийн гран при ялалтаа германы гран-прид түрүүлэн баяраа тэмдэглэсэн байна. 1956 онд тэр авто уралдааны спортоо албан ёсоор орхисон бөгөөд дараа нь автомашины худалдаач, жолооны багш, автомашины их биеийн дизайнер зэрэг ажлыг өөрийн нагац ах Пининфарина дээрээ хийж байжээ.
Шри Ланка
Шри Ланка олон хэл угсаа, шашинтнаас бүрэлдсэн орон. Хүн амын олонх нь синхал үндэстэн бөгөөд тамил, ларакалла, бургер, малай зэрэг яс үндэстэн мөн амьдардаг. Зонхилох буддын шашин 2000 жилийн тэртээгээс дэлгэрсэн.
Шри Ланка (синх. ශ්‍රී ලංකාව; இலங்கை) — Өмнөд Азид оршдог бүрэн эрхт улс. Хуучнаар Цейлон.
Байрлал
Шри Ланка улс Өмнөд Азийн орон болно. Орныг багтаасан Шри-Ланка (хуучнаар Цейлон) арал Бенгалын булангийн баруун өмнөд үзүүр, Энэтхэгийн далайд байх ба Энэтхэгийн техтоник хавтан дээр байрлалтай. Хойд өргөргийн 5° — 10°, зүүн уртрагийн 79° — 82° дотор багтана.
Газрын тогтоц
Нутгийн ихэнх хэсэг 30-200 метр өндөр бүхий нам доор газар байна. Төв хэсэгтээ өндөрлөг бөгөөд хамгийн өндөр цэгээс эхлэн дурдвал Пидуруталагала (2524 м), Кригалпотта (2388 м), тахин шүтэгдсэн Адамын оргил (2243 м) зэрэг өндөр уулстай.
Дундад зуун
993 онд Энэтхэгийн хойгийн Чола улс 5-р Махинда вангийн Анурадхапураг довтлон сүйтгэж арлын хойд хагасыг эзэлсэн бол Шри Ланкын язгууртан I Ражэнда урагш түрэгдэж Полоннарувад төвлөсөн улс байгуулжээ. 1070 онд Чолаг нутгаасаа шахан гаргасан. I Паракрамабуха вангийн үед газар тариалан, усжуулалтын тогтолцоо гойд ихээр сайжирсан. 1215 онд тэнгис далайг гаталсан Калинга довтлон Жаффна улсыг байгуулснаар, синхалчууд арлын өмнөд хэсэгт шахагджээ.
Тусгаар Шри-Ланка
1948 онд Цейлон Их Британийн онц эрхт нутаг (доминион) болж зэрэг ахив. Сенананаяке анхны ерөнхий сайдаар томилогдов. 1958 онд синхал хэлийг цор ганцаар албан ёсны болгох гэхэд тамилын эсэргүүцэлтэй тулгарав. 1972 онд Шри-Ланка бүрэн эрхт бүгд найрамдах улс болсон. Үндэстэн хоорондын зөрчил тус улсыг иргэний дайнтай болгосон. 1977 оны үндсэн хуулиар зах зээлийн эдийн засгийг тунхаглав. Хоёр улсын гэрээ байгуулсан ёсоор 1987 онд Энэтхэгийн цэрэг Шри Ланкын хойд нутагт энхийг сахиулах байлдааны ажиллагаа явуулсан. 2004 оны цунами 35000 хүний амийг авч гамшиг тарьсан. 1983-2009 оны хооронд үргэлжилсэн иргэний дайнд 60-100 мянган хүн амь үрэгдсэн гэдэг. Шри Ланкын эдийн засаг хурдацтай өсч байгаа.
Улс орнуудын нэрийн утга учир
🇮🇪
Ирландчууд өөрсдийгөө "Эйре" гэж нэрлэдэг бөгөөд "Эйречүүдийн нутаг гэсэн утгатай Ирланд үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. "Эйре" гэх үг нь Сельтик хэлний "ивериу" буюу "үржил шим" гэсэн утгыг илэрхийлдэг бөгөөд нийлээд "Үржил шимт нутаг" гэх утгыг илэрхийлнэ. Түүнчлэн "Төмрийн нутаг" гэж нэрлэх саналтай эрдэмтэд ч бий.
🇨🇻
Португаль хэлний Кабо Верде буюу "Ногоон хошуу" гэх үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. 1444 онд энэ газар нутгийг илрүүлэхэд бүх юм нь ногооч харагдаж байсан тул аялагч, эзлэн түрэмгийлэгчид ийм нэр өгчээ.
🇪🇬
фараонуудын үеийн эртний Египетийн хэлээр "Ка болон Птагын эх орон" гэсэн утгатай үг юм. Үүнийг Грек, Латин хэлэнд "Айжиптос" гэж буулгасан нь тус улсын нэр болжээ. Ка болон Птах нь эртний Египетийн хоёр том бурхан бөгөөд "Птах" гэдэг нь "нээгч, илрүүлэгч" гэсэн утгатай Египет үг юм. Харин Грек улсын ардын домог боох "Страбо"-д "Аханоу гиптиос" буюу "Аахены доох нь орших нутаг" гэсэн утгатай грек үг ажээ.
Араб хэлний "кут", "коут" буюу "усны ойролцоо барьсан цайз" гэсэн утга үгнээс тус улсын нэршил үүссэн байна.
🇧🇮
Тус улсын голлох үндэстэн болох "Рунди" хэлээр "Рундичуудын эх орон" гэсэн утгыг илэрхийлдэг ажээ. 1962 онд Бельгийн харьяалалаас тусгаар тогтноход энэ нэрийг сонгон хэрэглэх болжээ.
🇨🇲
Герман хэлний "Камерун", Франц хэлний "Камероун" буюу "сам хорхой" гэх үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. Энэ нь тус улсад урсдаг Вури голтой холбоотой нэр юм. Тус улсад ирсэн европынхон эрэг дагуу "сам хорхой" ихээр барьж байсантай энэ нэршил холбоотой.
🇨🇮
Франц хэлний "Зааны ясан эрэг" гэсэн үгнээс тус улсын нэршил үүссэн байна. Францын дарангуйллын үед тус улс зааны ясны худалдааны гол түшиц газар байснаас үүдэн дээрх нэршил гарсан байна. Зарим улсууд тус улсыг "Алтан эрэг", "Боолын эрэг" гэх мэт янз бүрээр нэрлэдэг.
🇨🇫
Франц хэлний "République centrafricaine" гэх үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна.
🇦🇫
16-р зуунд бүтээгдсэн "Бабурнама" сударт Афгени буюу "Афганичуудын газар нутаг" гэх үг бий. Үүнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна. Түүнчлэн 10-р зууны үед бүтээгдсэн Худуд аль-Алам номонд "Афгани" гэх үг хэрэглэгдсэн байдаг. Паштун хэлэнд "Афгани" нь "байрлах, байрших" гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Паштун болон Дари хэлэнд "Афгани" гэх нэг л утгаар тус улсын нэр бичигддэг. 1801 оноос эхлэн өнөөгийн бидний мэдэх "Афганистан" гэх нэрийг ашиглаж эхэлжээ.
🇧🇭
Араб хэлний "Аль Бахрайн" буюу "Хоёр тэнгис" гэх үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. Алдарт Коран сударт энэ нутгийн талаар таван ч удаа дурдсан байдаг. Өөр нэгэн домогт өгүүлснээр хоёр тэнгисийн бэлчих Аль-Ахса нутаг нь туйлийн амар тайван, үржил шимт нутаг бөгөөд Аль-Жавахари хэлээр "Бахри" гэдэг нь "Холбоо тэнгис" гэсэн утгатай ажээ. Гэвч сүүлийн домгийг олон нийт хүлээн зөвшөөрдөггүй.
🇧🇿
Энэ улсын нэрний утга учир тодорхойгүй. 17-р зууны эхэн үед Шотландн аялагчид "Белизе" нэрт голны нэрээр нэрлэсэн байх гэсэн таамаг бий. Мөн түүнчлэн Испани хэлний "Вализе", "Бализе" гэсэн үгнээс ч үүссэн байх боломжтой гэж үздэг. Мөн энэ нэрний талаар өөр нэг домог байдаг нь Маяачуудын өгсөн нэр гэж үздэг явдал. "Белиз" гэдэг нь Маяа хэлээр "шавартай ус" гэсэн утга илэрхийлдэг ажээ. Нутгийн иргэдийн дунд түгээмэл тархсан домгоор бол Франц хэлний "Бализ" буюу "Гэрэл цацарсан" гэх үгнээс гаралтай гэж үздэг юм байна.
🇷🇸
Тус улсын нэршил чухам ямар утгатай нь тодорхойгүй. Грек хэлний "сиро" буюу "давтах", хуучин Индик хэлний "сарбх" буюу "тулалдах", латин хэлний "серо" буюу "бүтээн байгуулах" Орос хэлний "Пасерб" буюу "дагавар хүүхэд", Украин хэлний "присербится" буюу "нэгдэн орох" гэсэн утгатай үгсээс үүссэн байх гэсэн таамаг бий. Түүнчлэн судлаач Шустерын баталж байгаагаар Прото-Слав хэлний "уух" гэсэн үгнээс үүдэлтэй ажээ.
🇸🇷
Суринен үндэстнүүдийн нутаг гэсэн утгатайгаар тус улсын нэрийг тайлбарладаг.
🇵🇬
Папуа гэдэг нь Малай хэлний "папуах" буюу "үсэрхэг" гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Харин Шинэ Гвиней гэдэг нь тус улсыг анхлан нээсэн Испанийн аялагч Иниго Ортиз де Ретез Африкын Гвиней улстай яг ижилхэн учир "Шинэ Гвиней" гэх нэр өгсөн байна.
🇦🇬
Антигуа: Испани хэлний "Антежо" буюу "Эртний" гэх утгатай үг. Анхлан уг нэрийг 1493 онд алдарт аялагч Кристофер Колумб "Санта Мариа ла Антигуа" хэмээн ашигласан байдаг.
Жигжидсүрэнгийн Нэргүй
Гэр бүл
Эхнэр Намжилын Пүрэвсүрэн багш мэргэжилтэй. Тэд хоёр хүүхэдтэй.
Намтар
Ж.Нэргүй 1956 оны есдүгээр сарын 18-нд Хэнтий аймгийн Норовлин сумын нутаг Баянгийн хоолой гэдэг газар төржээ. 1964 онд Норовлин сумын бага сургуульд элсэж 1968 онд дөрөвдүгээр анги төгсгөсөн. Анх үсэг заасан багш нь залуу яруу найрагч Айлтгүйн Духлайбаатар байв. 1968 оны есдүгээр сараас 1969 оны дөрөвдүгээр сар хүртэл Хэнтий аймгийн Дадал сумын 8 жилийн дунд сургуулийн тавдугаар ангид (анги даасан багш нь Чулуунгарам) сурч байгаад, аав нь хүнд өвчний улмаас нас барсан учир сургуулиа орхисон. 1969 оны наймдугаар сард ээж нь төрөл төрөгсдөө татан гэр орноороо Дорнод аймгийн Чойбалсан хотод шилжин суурьшихад Чойбалсан хотын 8 жилийн Нэгдүгээр дунд сургуулийн зургадугаар ангид дэвшин суралцаж, 1972 оны хавар сургуулиа онц дүнтэй төгсгөжээ. Уг сургуульд сурч байхдаа пионерийн байгууллагын сонгуульт бүлгийн дарга, сургуулийнхаа бүлгэмийн зөвлөлийн дарга байв. Бүрэн бус дунд сургуулиа дүүргээд тухайн үеийн ЗХУ-ын техникумын хуваарь авч, 1972 оны есдүгээр сараас 1973 оны долоодугаар сар хүртэл Зөвлөлт Узбекистаны нийслэл Ташкент хотын Их сургуулийн орос хэлний бэлтгэл курсэд суралцаж онц дүнтэй төгсгөсөн. Улмаар тухайн үеийн Белоруссийн Минск хотын Барилга-уран барилгын техникумын Усан хангамж, ариутгах татуургын ангид 1977 оны дөрөвдүгээр сар хүртэл суралцаж “Усан хангамж, ариутгах татуургын техникч-технологич” мэргэжлээр дипломоо онц хамгаалжээ. Белоруссийн Политехникийн дээд сургуулийн хоёрдугаар курсэд усан хангамж, ариутгах татуургын мэргэжлээр шалгалтгүй элсэх урилгаар шагнуулсан боловч ээждээ тус болох шалтгаанаар уг сургуульд явсангүй.
Эцэг эх
Эцэг Баатад Баламын Жигжидсүрэн (1914-1969) нь Дорнод аймгийн Түмэндэлгэр (Одоогийн Хэнтий аймгийн Норовлин) сумын харъяат. Бага наснаасаа Сэцэн хан аймгийн Эрдэнэ гүний хошууны Саруулын хийдэд шавилж байгаад 21 насандаа хар болж цэрэгт татагдан Монгол Ардын Хувьсгалт Цэргийн V дивизийн 13 дугаар морьт хорооны бүрэлдэхүүнд 1939 оны Халх голын дайнд оролцож, “Халхын гол-1939” медалиар шагнагдсан. Дайны дараа Түмэндэлгэр сумын гар артельд (“Лам нарын” гэгдэх) мужаан, мастер, артелийн дарга, Түмэндэлгэр, Норовлин суманд багийн дарга, бригадын дарга, бригадын намын хэсгийн зохион байгуулагч зэрэг ажил хийж явжээ. Эх Дарьганга Уламбаярын Чулуун (1935-2013) Сүхбаатар аймгийн Наран сумын харъяат. Төрсөн эцэг “Лантуу” хочит Үржин-Ядамын Дагва нь Дарьгангын Молцогийн хийдэд лам байгаад 1937 онд хэлмэгдэн егүүтгэгдсэн. Нялх багадаа Буриадын Троицкосавскийн гаралтай Содовын Уламбаярынх хэмээх Түмэндэлгэр сумын айлд үрчлэгдэн тус сумын бага сургуулийг онц дүнтэй төгсөөд Түмэндэлгэрт малчин, Норовлинд саальчин, Дорнод аймгийн Гадаад худалдааны дамжлага баазад ноос ялгагч, ангийн арьс ялгагч, экспортын ангийн арьсны тасгийн эд шалгагчаар ажиллаж байв. Тэд Ж.Даваасүрэн, Ж.Нэргүй, Ж.Оюунбаатар, Ж.Соёлмаа, Ж.Баярмаа нарын таван хүүхэд төрүүлж өсгөжээ.